DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
sunt inclusa, et praeterea ejus partes, ac postremo etiam ejus pra
Horum autem quae moveri possunt imagine, moventur et cogitamus
etiam inesse aliquid rebus quae motum non habent, ut Deo,
tempori, spatio; et exclusis omissa notion ac sequestrata
prorsus eorum notione quae includuntur; ea dicemus iness
alicui rei, quae cogitemus aliquid commune,
et proprietatibus vel accidentibus; nam in
ac figura.
Et quidem hoc interest, quod sublato
excogitari, quo tolletur simul pars, punctum et figura.
Si scilicet tollatur omnis realitas ipsius corporis. Et proinde
pars realitatis ipsius subjecti.
Seu, ut loquar, mor
immediate requiritur, etiam immediate requiritur ad B.
Id autem quod immediate requiritur ad aliquid, ita ut ad ipsum
nihil amplius requiratur immediate, adeoque nec mediate,
At vero Deus etiam ad res
poterit realitas.
requiritur ad creaturas, immediate etiam requi
quia omnis
creaturarum realitas in Deo est, videtur hinc sequi omnes
Sed respondendum est, realitatem
creaturas esse in Deo.
quae in Deo est absolutam, sed limitatam, id enim de essentia
Et res imagine spatii et corporis illustrari
potest, spatii et creaturae extensio differunt quod spatii
est creaturae.
extensio absoluta est, interminata, impartibilis, omnis muta
tionis expers; breviter quicquid in spatio reale est,
est ipsa
omnipraesentia Dei. At corporis extensio omnibus modis est limitata.
ejus quod spatio attribuimus, (Enti imaginario) quae sane in Deo
esse ad corpora immediate requiri, et proinde et realitatem
absolutam immediate requiri ad limitatam.
si omnia constituentia ipsius A, sint constituentia ipsius
et sint res d
quomodo discernentur quae insunt, et quae involvuntur
res constituentes diversae inter se; cum intell ea quae invol
vuntur, intelligimus terminos diversos, qui sunt eadem res.
quae ex instituto rem faciunt, ita scilicet, ut
iis positis eo ipso res poni intelligatur ponatur, id
dubitari potest? Et si Entia sunt, nec in individuo
sunt completa. Nam si haec sapientia involvit caeteras
quae est in Seneca involvit relationem ad ejus divitias, eo
ipso non involvit solum sapientiae formale, quod tamen
nobis propositum fuit, cum abstractum hujusmodi fabrica
remus. Quod si jam abscindamus, non apparet
considerationes accidentales, non apparet in quo consistat
reale discrimen duarum diversarum sapientiarum
Et quidem communis modus est relationis inter concreta et abstrac
Concretorum tam ad abstracta philosophorum quam ad abstracta mea.
Ut enim sapiens habet sapientiam, justitiam, ita et habet
Ambis etiam id commune est, quod continent ea tantum quae
ex eo quod quis dives sit sequitur quod Sed multa tamen
sunt discrimina, sic quia sapiens est justus, ideo dicere possumus:
sapientem esse est justum esse. Sed non dicimus sapien
ut quia Salomon est sapiens, qui simul est dives, dicatur
Salomonis. Illud certum est. Salomonem esse sapientem est
quendam sapientem esse divitem.
Itaque recte dicitur jam
Salomonem esse sapientem est Jam quoddam Titium esse sapientem
est Salomonem esse sapientem.
Titium esse sapientem, seu quoddam sapientem
est Titium esse divitem Á quendam sapientem esse divitem
esse sapientem, seu quoddam sapientem esse est Titium esse divitem
divitem, hoc est, quoddam sapientem esse est divitem
Sed abstracta philosophica seu realia tales praedicationes ex
Titium esse
praedicatis transsumtas non permittunt indiscriminatim permittunt.
Nec sufficit necessaria connexio, nam licet necessario sapiens sit
justus, non ideo tamen sapientia dicitur esse justitia. Imo nec quaedam
sapientia dicetur justitia, considerantur enim ut disparata. Scilicet
tribuuntur, quae diversas eorum classes efficiunt. Nimirum abstractum
absolutum vel relatio. Absolutum absolutum, vel respectivum.
Absolutum est permanens vel successivum. Permanens est qualitas
et quantitas. Successivum Actio vel Passio Duratio Qualitas est
secundum quam res memoria discerni vel conceptu discerni possunt.
seu similibus discernitur experimento duorum simul sensui subjectorum.
aliqua tanquam solo numero differentia, hae autem differunt po
sitione, et licet ne comparatione quidem inter se discerni possint,
possunt tamen discerni compa coexperientia cum tertio. Breviter
Qualita Sed re recte considerata hoc modo Qualitas tam late sumitur,
igitur rursus dividi in Qualitatem strictiorem, successivam, Ens
sed sunt etiam quaedam abstracta substantialia, tale est Essentia respectu
Entis, substantia respectu substantialitas respectu substantiae, item
substantialitas seu essentia corporis naturalis.
Existentia opposita Essentiae.
Sed nisi horum accurate constituantur definitiones multis modis laboratur.
An Essentia est Ens? Ita ex hypothesi si sane si philosophi conseq scholae
consequenter loqui volunt. Ergo Essentia habebit etiam essentiam, et sic in
multa ha animal, etc. multa habet gen praedicata essentialia communia,
ut docilem esse, non tamen omnia ponuntur in praedicamento substantiae;
eodem modo sed ea tantum quae primo insunt; ita in concretis accidentium
idem videtur dici posse sic sapiens omnis est justus, sed non ideo justus est genus
sapientis, sed virtute praeditus, itaque nec sapientia est justitia, sed sapientia est virt
laborandum. Sufficiat nos de concretis recte ratiocinari.
ingrediens obliquum, ines inhaerens,
eadem continens dicens vel contine
vel involvens eodem ordine.
prius, continens rationem
consistens in ratione immediata
cur concretum dicatur de aliquo
requirit ut sit prius, seu consistat
in ratione immediata cur concre
tum dicatur de aliquo subjecto.
est ingrediens obliquum inhaerens,
subjecto, et ratio cur immediata
cur concretum ejus dicatur de
subjecto nec quicquam ali
cur praedicatum dicatur de
subjecto. Ac proinde ex subjecto
et abstracto concretum immediate
aliis) constituit subjectum A et quae est
ratio immediata quod dicitur sapiens,
realium, aliquid praeter modos seu
relationes substantiae addentium,
quae hypothesis sequitur si eandem
substantiam mutari manentem
mutari ponentes, aliquid per
reale per mutationem in ea, poni
aut tolli, seu oriri et destrui
quod ponitur oriri et destrui eo ipso
dum ponitur mutari substant
ichen. res ad propositiones consequentiasque earum transferenda
est, ut vera horum indoles appareat. Verum est sapientem
esse justum, sed falsum est Sapientiam esse justitiam, cum justitia
Aliud est
tus potius Sapientiae, non ejus praedicatum.
magnum esse calorem, quam magnum esse calidum; et calor
duplicari potest, etsi calidum non duplicetur; ita duplicatur
velocitas, etsi duplicatum non sit corpus velox.
Concreti et
Sed ut vere intelligatur discrimen
racti, considerandum est, si
in concretis sint duo termini, qui tamen non sint
duo Entia, v.g. sapiens et dives, nihil
esse divitem et sapientem;
fieri simul posse
Quanquam nec id
st sapiens et virtuosus,
semper contingat, nam
nec tamen alia res est virtus de qua agitur quam
Considerandum etiam est cum dicitur sapiens,
et abstracto
quod concretum est, duo dici: Ens in recto,
sapientis in obliquo et quidem simplici obliquitate.
manifesta, erit A concretum, Ens abstractum.
Nam ea natura est Immedia
instituto. Et proinde dici
sapientiam esse immediatam conditionem
Et sapientem habere sapientiam, propositio est
per se nota, nec opus est ut ejus cognoscendae causa
explicentur termini, modo appareat.
et Concretum et abstractum
eadem omnia involvunt, et quidem eodem modo seu ordine.
Et quia plus est dicere quam involvere (continere
(dicere enim est continere manifeste vel certe facili
recte asseretur utrumque etiam eadem dicere
consequens est ut quod unum manifeste continet, id contineat alterum
similiter. Caeterum quemadmodum sapiens est
Ens habens sapientiam, ita sapientia est Ens quod habetur
a sapiente. Sed hoc interest inter has duas propositiones,
quae sola relationis inversione differunt; quod prior est
reciproca, posterior vero non item.
Explicandus etiam
est distinctius ipse inessendi modus
dicitur abstractum inesse concreto, non vicissim. Diu
seu relationes, nihil unquam interiret et ex generibus
ex generibus relationum haberentur
Duplo calidius dicitur aliquid, si effectus
similaris, per quem quid agnoscitur
calidum sit duplus. Is effectus
est rarefactio; vel si mavis
ut si duplo vel triplo majus pondus
continue interibit et nascetur. Unde sequitur
tandem nihil omnino existere, nam si semel omnis
res intereat, uti hinc sequitur, nihil erit quod eam
reparet; nam ex nihilo fit nihil, seu ac ni ac nihil
sua sponte nascetur. Itaque oportet aliquid in
rerum mutatione persistere.
Quodsi jam pars
realitatis divinae manet, pars perit, redimus
rursus ad illos qui accidentia addunt realitates
accidentales substantialibus addunt, et cur non id
in creaturis admittemus, quod nunc in Deo dicimus,
atque adeo substantias creatas relinquemus
Veniamus jam ad eos qui putant substan
tias duplicem habere realitatem unam substa
ipsi quoque difficultatibus suis. Sequetur enim
poterit cur illa realitas superaddita dicatur inesse sub
stantiae tanquam subjecto, et cur non consideretur
ut res per se, licet non‐permanens. Quodsi essentialem
habet relationem ad substantiam inhaesio illa videtur
realiter afficere realitatem substantialem, unde, non
apparet, quomodo accidentalis possit interire, quin
oriatur mutatio in realitate substantiali, ergo rursus
ipsa dividenda erit in partem mutabilem
Quodsi denique negemus realitatem ullam in
accidentibus, quasi nihil aliud sint quam relationes, iterum
rerum statu, nunquam orietur vel interibit, nisi
mutatione aliqua facta in ejus fundamento
Nec hactenus video modum evitandi hos scopulos,
quam si vocabula abstracta non ut res, sed ut compendia
loquendi considerem, et eatenus sum nominalis, saltem
per provisionem. Dicam igitur substantiam mutari, seu
enim dubitationem non habet, an autem mutatione aliqua
realitas oriatur intereat, et oriatur; et an diversae sint rea
praedicatorum, quaeri necesse non est, et, si quaeratur difficile est
dijudicatu. Sufficit solas substantias tanquam res poni, et
de ipsis enuntiari veritates. Geometrae quoque non utuntur
definitionibus Abstractorum, sed reducunt ipsa ad concreta,
sic Euclides non utitur definitione rationis, quam ipse habet,
eandem, majorem, aut minorem rationem habere dicantur.
subjecti alicujus vagi; seu ut
dicam aliquid esse calidum
exercitus, sit unum, et quomodo ejus unitas atque realitas ab unitate atque
quidem exercitus nullo, idque potissimum spectandum videtur in
alia dicuntur aeque de toto ac de partibus, ut quod exercitus in campis
Marathoniis locum cepit, quod verum est tam de singulis militibus; alia
de solo toto dici possunt, ut quod exercitus est triginta millium, quod
est lunari acie dispositus; haec tamen omnia enuntiari atque exprimi
possunt etiamsi multitudo non ut unum spectetur, ita possum dicere
adesse triginta mille milites, unum militem ita esse situm ad alterum, ut
ut scilicet quidam ab aliquo puncto fixo tantum, alii tantum distent.
lo enuntiari non possunt; facultatem scilicet sentiendi, appetendique. Sed quod
potissimum est, Exercitus accurate spectatus ne uno quidem momento idem
habitudine et similibus consistat, ea mutata non est idem, sed
Forma Humana suam propriam habet realitatem, adeo ut ne
desinere sublatis mutatis utcunque partibus corporis non possit.
Res eadem manere potest, licet mutetur si ex ipsa ejus natura sequitur
idem debere successive diversos status habere. Nimirum idem dicor esse
qui ante, quia substantia mea omnes mutationes status meos praeteritos praesen
tes futurosque involvit, nec obstat quod ita de me contradictoria dicantur;
haec ipsa enim natura est temporis, ut secundum diversum tempus possint con
tradictoria esse vera de eodem.
Mutatio est aggregatum duorum statuum oppositorum contradictoriorum.
augens vel conservans.
Perfectio autem est realitas pura seu quod in essentiis est positivum
atque absolutum. Contra imperfectio consistit in limitatione.
Dubitari potest an Deo attribui queat mutatio; sed hoc intelligo
et quidem mutatio quae imperfectionem involvit,
produxit sed producturus erat.
Quemadmodum principium individuationis est differentia
specifica, ita principium Existentiae est Essentia rerum.
Nimirum: Omnis ex essentia seu realitas exigit existentiam
quemadmodum omnis conatus exigit motum, omnisque
effectum, nisi quid obstet. Unde Et omne possibile non tantum invol
vit Possibilitatem, sed et conatum actu existendi, non quasi
ea quae non sunt conatum habeant, sed quia ita postulant ideae
essentiarum in Deo actu existentes; postquam Deus l
modum in libra unumquodque pondus conatur et pertendit in sua lance
pro modulo suae gravitatis, vincit autem et descensum exigit, nisi impe
diatur, vincit autem quod est perfecti gravius; ita unaquaeque res ad
est perfectius; obtinet autem quae perfectior est. Proinde omne
possibile existit, nisi impediat existentiam perfectioris. Ex his patet Essen
tias rerum pendere a natura divina, existentias a voluntate
divina; neque enim propria vi sed decreto Dei existentiam obtinere
Causa mali est ab imperfectione rerum originali seu a creaturarum
quemadmodum quaedam obtineri non possunt, nisi lineae ac motus
incommensurabiles adhibeantur. Interea sciendum est peccata non
nisi peccantibus mala esse, aliis in majus bonum cedere.
Hoc est illud quod vulgo dicunt Nihili nulla esse attributa. Pa
non possum dicere
Patet etiam hinc ad definiendos Terminos Simplices opus esse
aliquando supponere propositiones.
hoc est si resolutis terminis A et B substitutis aequipollentibus
definitionibus, vel terminis aequipollentibus magis compositis
(quod fit substituendo alios terminos aequipollentes magis distinctos),
apparet valorem sive conceptum praedicati contineri in conceptu
subjecti. Unde et Aristoteles dicere solet praedicatum inesse subjecto.
tinetur in antecedente, hoc est si resolutis terminis tam antecedentis
quam consequentis, apparet propositione apparet consequentem
in antecedente contineri, seu eum qui valorem antecedentis enuntiat
eo ipso enuntiare consequens vel valorem consequentis, licet
forte aliquando in antecedente enuntiet aliquid amplius.
A est B.
B est C ergo A est C,
inest C inest ipsi B et B ipsi A, C inerit ipsi A.
A est B. Ergo C est D.
(exceptis tamen illis casibus, ubi non de re sed modo concipiendi agitur,
quo utique differunt. Ita Petrus et Apostolus qui Christum abnegavit
idem sunt, et unus terminus in alterius locum substitui potest; nisi
quod quidam vocant reflexivum, exempli causa, cum dico Petrus
quatenus fuit Apostolus qui Christum abnegavit, eatenus peccavit,
utique non possum substituere Petrum, seu non possum dicere Petrus
quatenus fuit Petrus peccavit)
B B est A, et C est A, B tamen et C sunt idem
Hinc patet definitionem Unius
supponere definitionem ejusdem et diversi tanqua
et plurium
simpliciorum.
Si B est A et C est A,
et nullum ex his B, C, D sit idem cum alio ex iisdem, dicentur
Cum hac definitione pugnare videtur Symbolum S. Athanasii Athanasio attributum,
in quo dicitur Pater est Deus, filius est Deus, Spiritus Sanctus est Deus;
Et pater non est filius neque Spiritus Sanctus, et Filius non est pater nec
Sanctus, et Spiritus Sanctus nec est pater neque filius
cujus res capaces
sunt non posset
obtineri nisi
aut etiam inordinata
hominum multitudo
tale attributum videtur esse ipsum Ens, et haec quidem a nobis
distincte exhiberi difficile est. Simplicia secun
esse patet a priori, ex nuda eorum intuitione, etiamsi nulla praesupponerentur
experimenta. Quam pauca autem hac ratione a nobis quidem concipiantur
Simplicia secundum nos sunt, quae
et talia sunt quae clare quidem sed non distincte percipimus, ita ut agno
utique causas suas habent, adeoque
aliaque multa.
sunt primitiva, et ut a nobis
eorum quae per se percipi concipimus instituta esset enumeratio
explicabiles, quae hos inexplicabiles conceptus comitantur
experientia teste, comitantur.
Si possent a nobis explicari enumerata darentur Attributa rerum
simplicia, haberemus Alphabetum cogitationum humanarum, ex quo
hum cognitio nostra omnis exurgit. Quanquam autem difficile sit,
aliquid, salva cuique facultate continuandi enumerandaque saltem potiora
, et primitivis propiora, salva cuique facultate continuandi analysin,
donec ad primitiva perveniatur.
Ante omnia Menti occurrere videtur materia conceptus alicujus
positivi sive realitas vel essentia; in quo conveniunt omnia quaecunque
an quanquam nobis quicquid concipimus credituri esse Menti obversatur
In his autem quae nunc sunt, aliquam observamus varietatem.
animalia vel entia. Ita
Id autem quod in omnibus simul perceptis comperceptis observamus, est esse
discernere ab alio non possis, si terminos non nisi terminos
(gg) partium capax. Sunt autem partes quae alicujus perceptione
percepto, eo ipso rursus plura simul posse percipi.
pluribus comperceptis commune est.
Spatium vocamus in quo nihil aliu Sunt
utem autem est, quod alteri ubique substitui potest salva veritat
sintque A et B idem,
terminis consideratis
est alio prius vel posterius.
diversa, seu quorum unum
idem, ut ejusdem. Exempli causa quae contigua sunt, a se invic
autem ejusdem
vel cogitat.
is qui percepit, neque is qui perceptus est, ille est qui nun
c loquitur vel cogitat. Et in universum si omnia momentanea
necesse est tempus componi ex momentis Quodsi Sed ne
nisi permanens
enim hujus nunc illius est causa. Quod si neges de
Sublato autem hoc experimento sui, quod omnium primum est,
Sublato autem hoc
si an ego sim judicare non possim de me ipso;
multo minus judicare possum de aliis;
quae ideo tantum cognosco
incertus incertum est an sim, incertum est an percipiam; itaque incertum quoque
quam ex his quae percipio.
Itaque aut nihil scimus, aut scimus
nos durare etsi mutemur.
ior est, seu qui alterius rationem involvit,
ut perfecte intelligamus statum praesentem rotarum,
requiritur [ut] intelligamus rationem ejus, quae continetur in statu praecedente;
Ut in horologio,
. Idemque est in alia quavis serie rerum,
semper enim certa
etsi connexio illa non semper sit necessaria
atque ita porro.
sive certitudin
sunt, quae
connexa sunt;
ea diverso tempore existere; estque i
tempore, quod rationem alterius simplicius exprimit involvit, ut dix
tempore existere;
a est inferens natura prius
de conferens. cum effectu, seu quod est requisitum, secundum
eum producendi modum, quo res producta supponitur produci.
Requirens autem
quod ipsi causae tanquam requisito respondet, dicitur Effectus. Ex his
autem manifestum est, non esse necesse ut simul existant causa et effectus,
neque etiam ut non simul existant. Quemadmodum Causa plena se habet
ad requisitum, seu conditionem natura priorem; ita Determinans se habet
Patet etiam inferens et determinans esse plane idem; inferens autem
interdum ut causa, ita et determinans soleat de eo sumi, quod caeteris jam
positis accedens absolvit requisita vel conditiones. Ita solet determinatio
partem, das den ausschlag giebt. Alio etiam sensu
sufficientia (id est ex
Ubi notandum
quod omnia
involvit requisita
ad aliquem produce
omnia etiam
involvere requisita
ipsius rei producenda
Explicandum tamen adhuc videtur, cur Homo dicatur
Substantia, calidum dicatur esse accidens, cum tamen nihil
impediat calidum a nobis intelligi Substantiam quamlibet
singularem calidam; et quidem fateor hujusmodi disqui
sitiones esse reflexivas nec magni ad philosophiam momenti,
si quis tamen omnino operae pretium putet, has notiones secundas
at cum dicitur Homo, jam involvitur subjectum, nec sine tautologia
suppleri potest; frustra enim dicitur, subjectum homo, sed recte
dicetur subjectum humanum seu humanitate praeditum.
praedita humanitate, et
capito, id est res magno capite praedita,
seu animal capitosum, ita dici queat calorio seu res calore
ferret usus vel analogia linguae; et calorio, mugil,
Singularis est quae de alio dici non potest.
Porro Substantia
non pot
erunt idem.
Seu si substantia singularis de aliquo dicatur erunt idem. Nempe
B esse A, seu
idem, sed
est ev ut si dicatur: Alexander magnus est eversor
Persicae Monarchiae, et ex hoc inferatur inferri possit Eversor Persicae
Monarchiae est Alexander Magnus, seu solus Alexander Magnus est
is qui Persicam Monarchiam evertit, neque hoc de aliis dici potest,
erit Alexan Eversor Monarchiae Persicae, persona quaedam singularis.
sive substantia singularis
esse, seu quia inde colligi potest etiam viceversa Apostolum qui
Christum negavit esse Petrum, er
Apostolus qui Christum negav
persona singu seu substantia singularis.
Discrimen inter Ens reale et apparens, qualitatemque realem
et apparentem examinatu dignum est.
Et quidem somnia
quae in somniis apparent, dicimus falsa sive apparentia,
non tam quia eorum causa intra nos est neque aliquid externi
neque cum aliis phaenomenis inter se cohaerentibus, neque inter se cohaerent
congruentibus, neque inter se congruunt quae somniamus. Iridem aliaque
parhelia aliaque id genus phaenomena realia dici posse arbitror, ut struem
lignorum, vel exercitum, est enim iris aggregatum guttarum
quae simul junctae certos colores nobis apparentes producunt. Qualitates
apparentes sunt, quae non absolute insunt rebus, sed quatenus in nos
dispositae erunt manus meae frigida aut tepida aut calida videbitur.
Hoc tamen in ea reale inest, ut apta nata sit ad hunc sensum
in me ita disposito producendum.
capite imminutae est realitatis, nam et Ens est
Ens est per aggregationem, et qualitates quibus noscitur sunt ap
parentes sive reales ad sensus nostros respectivae aut saltem ex illo
realium genere quae sunt respectivae ad sensus nostros.
Caeterum suo
loco ostendam omnia corpora in quibus nulla inest Anima vel forma
substantialis esse apparentia tantum, instar somniorum,
neque ullam habere certam determinatamque naturam; omniaque corporum ejusmodi
attributa non nisi phaenomena esse quae subjecto destituantur. Unde
sequitur aut corpora non esse Entia realia, aut omnia corpora esse quodammodo
acciperetur Deus, cum dicitur: pater est Deus, etc., quam cum
dicitur: Unus est Deus; utique aut manifestam implicari contradictionem
aut mutari conceptum unius et plurium, ab hominibus receptum,
quod esset non mysterium explicare, sed nugari; sciendum est itaque
esse Deum, intelligi
est Deus, Unum tantum
Deum absolute sumtum cujus tres sunt personae, cum ver
sit etiam
sed intelligitur
Deus relative
A omnes terminos B et C et D, etc. qui de eadem re dici possunt
conceptus est terminus completus, omnia continens
quae de illa dici possunt. Ita si quis sit robustus, et
exercitus et victor pugnae ad Arbelam, etc.
et dem conceptusque
aliaque ejusmodi quae de Alexandro Magno dicuntur; utique Deus
Alexandri Magni essentiam singularem intuens, videbit
conceptum aliquem completum ex quo omnia ista, continentur,
sive ex quo omnia ista consequuntur.
non potest inferri quod Rex, vel dux,
Ex robusti conceptu
victor, sed ex Alexandri
conceptu ista omnia inferuntur et robustus et Rex et dux et victor.
Et talem
quidem conceptum dari manifestum est ex definitione
Nam cum dicimus Alexander est robustus, nihil aliud
volumus quam robustum in Alexandri notione contin
demque est de caeteris Alexandri praedicatis.
Hinc porro sequitur Singularia esse revera Species infimas,
neque unquam dari duo singularia per omnia similia
proinde principium individuationis semper esse differentiam
Specificam, quod S. Thomas ajebat de intelligentiis,
sed idem verum est de singula individuis quibuscunque. Notamu
per speciem (ut vulgo fit), aliquam tribum rerum a se
generatarum, sibi similes procreantium, ut speciem hominum, canum,
cujus peculiaris est conceptus a conceptu aliorum diversus. Et
certe differre conceptum Alexandri M. et Julii Caesaris
et nos multa ex conceptu illius aut hujus
colligere posse negari non potest.
Si quis tamen speciem ita
cum eo de vocabulorum usu litigare nolim. Sufficit quod dixi
non posse dari duo singularia per omnia simi
lia, necesse est enim aliqua de uno dici non posse quae de altero dici
non possint, alioqui substitui sibi mutuo non possent, nec ratio
Si jam diversa
esse unum et idem.
habent praedicata, utique et conceptus different, quibus ea praedicata
erit cur non potius dicantur
Ex hoc uno autem multo maxima etiam in
physicis sequuntur, quae nunc aliquis non facile praevideat.
antia Universalis significat substantiam singulare
Eodem modo non pugnat S. Trinitas
cum eo principio quod quae eadem uni tertio
Deus nec significat Deum trinunum, nec
significat personam Divinitatis, sed
idem vel Unus Deus dicitur ejusdem numero di
vinae essentiae particeps.
neque etiam universale, seu
terminum ex finito termino
rum numero conflatum
enim ut alias dicam nihil