DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
us. extensum; quod tamen satis
jam in
subjectum humanum seu subjectum humanitatis.
Soliti autem sunt homines excogitare hujusmodi
nomina substantiva pro illis rebus, quas velut
magis considerant, nam rerum extensarum
constituit quendam coetum: sed multitudo
seu aggregatum cujus partes habent non tantum
convenientiam sed
et connexionem; rerum
vero calidarum multitudo dispersa est. Similiter
hominum multitudo omne aurum in toto mundo
consideratur velut totum quoddam (unde nec dicimus
in plurali aura sed auri multitudinem,, de l’or, gold), ita
et omnes homines unum coetum facere
intelliguntur,
praesertim cum
ex se invicem propagatio.
accedat hominum
Hinc oritur illa
an res specie differant; concipiunt
enim homines quasi semina quaedam etiam in
rebus inanimis, ut metallis: et chymici inprimis
huc inclinant, qui etiam qualitatibus omnibus
quasi quaedam subjecta radicalia ascribunt.
Ita credunt esse colores latere formas substa
tincturis, odores in quibusdam sulphuribus,
istae una cum
et aliis infundi possint. Sed cum haec minus
certa sint, nec satis liquido sit explicatum
quid intelligunt homines cum res de differentia
specifica quaerunt, ideo ista nunc quidem
in characteristica negligemus, donec distinctius
constituantur.
etiam negligi potest, nam omnia
individuorum origine fuere appellativa,
sumta a discrimine quodam
; sed et nihil ad rem pertinet, an
hunc de quo loquimur solum in rerum natura
esse dicamus, an alibi alium extare ei similem.
Aliud potius discrimen inter nomina substituendum
erit, huic simile, quod
scilicet res vel
per notam ex eorum proprietati qualitatibus
[sumtas] nominabimus, vel per aliquod
signum arbitrarium ipsis ascriptum, et hoc sensu
osceles est a quadrilaterum erit
ellativum, rhombus proprium nomen
neutrius, plane inutile est ad ratiocinationem,
tituli, quibus homines discriminamus.
Quae significant
Hactenus de Nominibus
faciunt vocabulum, vel cum
vocabulis coalescunt, sed in
lingua philosophica, particulae, affixa
et terminationes non distinguentur, quia
quaelibet pars vocabuli, erit vocabulum.
Ex particulis et nominibus oriuntur
variationes: nempe: casus, verba.
judicio; quod reprae. Ver, flexusve. Ad particul
as refero verba auxiliaria. Verba
omnia coalescunt ex nominibus cum judicii alicujus
connotatione; seu ex nominibus cum verbo est.
Sed sequamur filum linguarum receptarum.
Quaeramusque quomodo omnia commodissime
resolvantur
autem a casibus nominum; qui semper resolvi
possunt in praepositiones cum nominativo, quod
exemplo Italicae, Gallicae, Hispanicae patet.
formandum unum nomen.
aut plurium propositionum, sive ad
propositionem,
sive ad formandam unam
e m id est compositum ex propositionibus.
Quod compositum
formas substantiales latere
in seminibus,
in linguis receptis
tiones dirigens ad verum a falso discernendum.
Annot. Videtur logicae officium esse non tantum
judicium adjuvare sed et inventionem. Inventionem
inquam non tantum argumentorum (quibus aliqua
propositio probetur aut refellatur), sed et propositio
num; imo ipsa ars quaerendi seu quaestiones inveniendi
etiam ad Logicam
species dati generis; duarum specierum infimum
valde discrepantibus invenire similitudinem (quod
magni usus est in arte Mnemonica), datis duabus
rebus valde similibus invenire discrimen, quod maxi
mi usus est in omni examine. Haec etsi aliquando
servire possint pleraque ad
Propositio per se vera dicitur quae absque
demonstratione partim inductione, partim
naturali mentis lumine innotescit. Ideoqu
etiam indemonstrabili
itemque immediata
Annot. Non video quomodo
certae veritatis sit, quod sola inductione innotescit,
cum impossibile sit omnia exempla explorare.
Quid autem sit naturali mentis lumine innotescere
non intelligo. Unde enim scimus, lumen esse non
tenebras? nisi ad communem opinionem recurrimus
quae probabilitatem parit non scientiam. Fateor
proposita statim fidem reperire: sed hic non
quid homines credant aut non credant, sed qua
ratione certi simus, quaeritur. Ipse autor
aliorum axiomatum veritatem inniti, probari
possunt ergo. Eandem difficultatem
Ita enim scientiarum fundamenta
3. ] dicitur hypothesin quae omnibus
phaenomenis satisfaciat necessario veram
credi: sed quoniam ejusdem rei multae possunt
esse causae non video quomodo hinc necessario constet
hujus effectus hanc quae assignata est, esse causam
ralia quaedam de quibus nihil demonstrari possit
ut de triangulo prout a rectilineo, sphaerico,
cylindrico, conico, etc. abstrahitur. Mihi
videtur quamvis notionem generalem et
proprietates quasdam generales habere
iror autorem statim paucis de demonstra
tione pro ac ordine didascalico propositis
statim transire ad dialecticam
seu loca proba
bilium argumentorum, nec vero
apodicticam saltem attigisse
hodo integrae cujusdam scientiae ordi
dispositione, sub ordinis didascalici
appellatione tractasset, hoc ipsum eum
admonere debebat, ut de methodo etiam
illa ageret, qua scientia aliqua aut de novo
inveniri, aut
perdita restitui, aut arcta
nimis extendi possit.
quae cuidam
peculiaris est,
Item de methodo
quaestioni seu problemati
seu de arte resolvendi
demonstrandi theoremata
omnibus potuisse praeclara dicere, eoque
magis miror,
hic ne digito quidem indi
casse, aut per summa capita digessisse,
quae in hanc rem meditata habebat.
Nisi forte in arcano habere ea maluit,
meditans adhuc societatem quandam
reticam, cui servari praecept
ultius judicavit
Nomina, vel modorum concipiendi, ut caeterae partes orationis.
ut Deus, homo, cogitatio, calor. Modorum,
ut habens Deum, habens hominem, habens cogitationem,
habens calorem. Nemp
Conceptus sunt subjectorum et abstractorum
Subjectorum vel definitorum, vel indefinitorum.
vel indefinita,
calidus, neque enim pate
homo an lapis dicatur esse calid
Nomina sunt vel per se plenum
vel aliquo alio nomine ad conceptum integrandum
nullo alio indigent supplemento. Sed si dicas
Humanus, intelligitur aliquis Calidus, Doctus,
subintelligitur aliquis ut homo.
formalitates non posse
necessariis seu a materia metaphysica (id est a subjecto,
casu) abstractis id est a lo abstractis (id est
ergo et
a subjecto) abstractis.
Et ita duo erunt genera nominum,
substantiva abstractorum, ut hu
Ergo et Nomina sunt vel substantiva,, ut
calor, humanitas, vel adjectiva, ut homo, calidus
adjectiva, ut homo, calidus.
in se spectatas
In Geometria ergo et Arithmetica
per Circu lineas et numeros
res multae, ut:
possint disponi quadratum
Praepositiones igitur nituntur relationibus
rerum, quae significant locum, situm tempus,
locum et tempus simul ut locum praeteritum,
locum futurum (terminum a quo et ad quem),
Materiam.
Convenientiam, Oppositionem,
Exceptionem, separationem; permutationem
(seu mutuam separationem et adjunctionem),
ordinanda sunt:
Sed haec paulo distinctius
Relatio rei ad rem est vel convenientiae,
vel convenientiae, vel connexionis.
est vel similitudinis, vel dissimilitudinis.
Huc pertinet analogia, seu ipsarum similitudinum
comparat
subjecti et subjecti.
Ubi tamen notandum
aliquod adjunctum posse rursus esse subjectum,
ut calor est subjectum quantitatis magnitudinis.
Connexio subjecti et adjuncti exprimitur per i
ut doctrina in homine est laudanda. Nullum in latino
[extat] reciprocum exprimens relationem hominis
generaliter significat, quandam connexionem, non hanc
speciatim de qua agitur.
duae formalitates sibi possint esse subjectum
et praedicatum reciproce, ut virtus gloriae,
apud Lullium enuntiari solet. Hoc obiter.
Connexio adjuncti et adjuncti exprimitur
etiam per cum, neque enim peculiaris habetur
praepositio,
gloria cum virtute est efficax,
ubi perinde est gloria et virtus in eodem subjecto.
Connexio subjectorum inter se, est vel
Careri potest abstractis in lingua
constituto multa resecabimus. Et vero
abit in infinitum, et in se ipsam
commode careri non posse abstractis. [Itaque]
sufficiet hoc praeceptum, ut evitentur quoad licet
omnino vitari posse.
Et vero pro certo habeo
Operae pretium erit rectionis
et casuum
specialium causa adhibere tantum praeposi
tiones.
Omnes praepositiones significant
io pecunia domum acquirit domum filio.
Vitanda interdum ambiguitas, ut Petrus
filio, vel ad filium.
Malcho aurem abscindit Christo;
non fert
hoc fert analogia Grammatica,
ratio ob ambiguitatem; itaque
dicendum Petrus
Praepositiones vel situm tantum exprimunt, vel
vel puncto exprimi possunt, vel extensione simul indigent ut
Ex situ et extensione
ad incorporea translatis fit respectus, et
quantitas seu aestimatio quaecunque. seu multitudo
inter se convenientium in aliquo Est autem quantitas
seu aestimatio in universum: multitudo inter se
Quando pluribus ut A et B tribui intelligitur
esse Y. Imo et si duo praedicata tribuantur
eidem subjecto, ut si tam Y quam Z tribuantur
Sed de praepositionibus peculiariter
iximus.
De casibus notandum est
duos casus
nomina quae eodem casu conjunguntur, seu
imilariter se habent, conjungi in recto, sin
Ex nominativo homo
infinitivo hominem esse.
sum est,
A B C, se habeant sic ut A sit
variatione al
ne casus idem bis sequatur,
manus viri Dei, pars partis partis. Pr
onomina nunc videamus.
volo audire.
Ego idem
id est quem ego
iste vel
Cum hic,
ille significant is quem a me significari
intelligitur; cum tamen conjunguntur,
serviunt ad distinguendum, hic enim intelli
gitur de propiore, iste de medio, ille de remotiore.
Ipse. Is.
Majus. Minus. Multa.
Id. Id quod. Iste.
Nemo. Nemo non.
Neuter. Nullus. Omnis.
Secundus. Similis. Solus. Superior.
Proprium. Commune.
Sunt non rerum sed Terminorum.
Terminus Essentialis, terminus accidentalis, qui mutabile aliquid dicit salva re de qua dicitur.
s, Non Ens.
Res, Modus.
Totus. Totum. Tu. Unus. Unusquisque. Uter. Uterlibet. Uterque.
or. Praesens. Prior. Proximus. Qualis. Qualiscunque. Quantus. Quantuscunque. Quidam. Quisquam. Qui
Ego. Alius. Alter. Alternus. Alteruter. Certus quidam.
Tantus. Tanti est. Tempore brevi etc.
Ergo. Jam. Et. Etiam. Etsi.
Tam. Tamen.
Reale, apparens.
Positivum, privativum.
Substantia, accidens.
Possumus abstracta omittere.
Absolutum, Limitatum.
Nam. Ne.
Abstractum, Concretum.
non B.
implicissima et
erviunt ad evitandam repetitionem ejusdem
credit idem subjectum indicandum
in diversis propo Enuntiationibus; is
attributorum, ut
is salvatur, qui credit.
Volo ut tentes dicere eum qui credit
eum qui credit.
pro is, et qui simul,
modo: idem salvat
i credit,
itius, et B dicatur
sse Titii, B dicetur esse meus.
Possis tamen sic interpretari,
est doctus, id est: homo doctus est sive datur
Omne A est B, seu quodlibet A est
Et Quoddam A non est B, seu Quoddam
est non B, seu A non B est.
Omne A est B, seu quodlibet A est B,
seu omnis qui est A est B, seu quicunque est A est B
idem significat ac:
A non B non est, seu
non datur.
idem significat ac: A non B
seu non datur.
ac: A non B non
nihil tale esse
forte ut quando non
vel A revera B est
a Latinis, sine ulla praepositione,
quando verti potest in nominativum
praepositum verbo passivo. Ut:
laudo Deum, quia Deus laudatur.
ut omnia verba habeant
Non est necesse
congruum vel certe pleonasticum est, ut stare
stationem; ignificare ignem. Nam ignificare
nihil aliud est quam facere ignem, et proinde ignifi
sint A, B, C, D, ex
In universum si sint
modo causam vel rationem cur ipsi C tribuatur
ut ex A est ratio cur C sit Y, fiet A Yficat
A vel
nominativus fit
Latini adhibent a
B, ubi
hic consideratur ut prima.
Sed si B sit ratio tantum
Sed si B consideretur ut postrema, fit B
unde etiam fit A Yficat B C, vel C Yficatur B ab A
effectus in D, quod tamen
aliquis notabilis
actionis et passionis, sed ut corollarium seu ut subjectum
effectus remotioris;
ei tribuitur dativus.
ut prima,
sit A causa considerata
B ut instrumentum
hoc est subconcausa eadem agens actione; C ut subjectum
G concausa, Y attri effectus seu attributum producendum
ipsius Y, fiet: A B
cum G.
Nam ubi ponuntur praepositiones relationem expriment
cum Cerere vino
laetificat animum mihi per te (qui me vino donast
Philippo produxit, sed per Philippum, alia enim est actio
Adami alia Philippi, et diversis temporibus contigere, ut
in unam commode
communi nos uti nota, pro quavis subcausa
et communi alia pro quavis concausa,
et ubi est subcausa et concausa simul qui et quia
sola nota concausae uti, ut Galli tuer avec l’epée,
Germani mit dem schwehrt tödten; vicissim et nota
subcausae; imo et sola nota medii, quod non est concausa ut per.
Nam p
ercum simul significaret et medium et concausam
Obliqui sunt, qui alium requirunt,
ad quem referuntur, ut propositionem
gredi possint.
possunt fingi plurimi, et tot quidem quot
praepositiones, nam ex praepositione
et nomine in unum contractis
potest fieri casus.
urpati in linguis; et hoc sensu obliquus
erit vel generalis, vel specialis.
Obliquus generalis sic satis respondet
genitivo; ut scilicet adhibeatur
hic casus in obliquo exprimenda obliquitate
in genere generaliter relatione
termini ad terminum per quem propositionem
ingreditur, ut manus Petri, virtus hominis,
de loco quem volo ut dicere tentes
Si duorum unum altero sit natura prius, et sint inconsistentia, et ambo
tam de tempore quam de quavis positione,
vel etiam exemplo.
effectus hominis, causa hominis; homo
de vertu, ein mann von tugend,
von rath; vir mortis; Deus fortitu
dinis. Utilis esse potest hic casus ad
compendium loquendi, quando non volumus
specialius explicare speciem relationis.
Itaque cum nomen simpliciter regit
aliud nomen, nec modus regendi peculiaris
exprimitur, adhibetur genitivus.
Cum ex nomine cum verbo
fit aliud verbum, nomenque illud
rexerat prius genitivum,
is genitivus nunc tran is casus nunc
a verbo rectus transit in accusativum,
amator hominum; vel Deus est
amat homines. Rex hominum regit
homines. Sunt tamen in his aliqua accuratius
explicanda consideranda, ut Phoebi sacrificator
Phoebi non ideo sacrificat Phoebum; nisi
ut vulgo interpreteris quoad Phoebum.
Satis ergo erit non hic habere nos respectum
a nobis non curari casus linguarum
usitatarum, sed pro genitivo
obliquo tam respectu nominis per
positi quam nominis cum verbo
coalescentis adhiberi particulam, ut
si diceremus: manus respectu Petri, virtus
respectu manus pertinens ad Petrum
manus relata ad Petrum; virtus relata
ad Alexandrum; homo relatus ad virtutem,
sacerdos relatus ad Phoebum, sacrificans
hic erit casus
generalissimus nulli
in linguis notis.
homines, et
respondens prorsus satis
ad Petrum, ad mortem, ad hominem, ad fortitudinem
Hoc est Petrum, mortem
quae ab ipsis reguntur,
quoad nostrum
seu ab ipsis saltem
modum cognoscendi diriguntur,
ex quorum numero dicimus
um, causam,
Idem est in adjectiv
felix animi, di
et adjectiva sint recta
pecoris, doctus literarum.
umque autem videtur adhiberi ad
restrictionem notionis, et stare genitivus
homo mortis id est mortalis
seu Evandri,
cum notio Sunt tamen casus, ubi succedit
mutatio genitivi in adjectivum, licet nulla
accedat restrictio, verbi gratia Deus fortitudinis
notio pleonastica. Sunt contra alii casus
ubi succedit restrictio notionis non succedente
versione genitivi in accusativum, ut causa
hominis, unde tamen non bene fieret causa
humana. Sed forte hoc fit hic ex eo quod
sueti sumus nec fortasse inepte diceretur:
causa hominalis.
Quid dicemus
arbores salicum, id
est salices arbores, scilicet poter
ubi minus locum habet relatio c
relationem non rerum sed notionum quae se
exp excusari potest haec locutio, quod possumus fortasse
ores saliceae salicales. Quicquid ejus sit,
genitivus maxime accedit
ad casum generalem a me supra explicatum, nisi quod
casus generalis etiam
verbo adjici potest. Sic non possum dicere
sacrificat Phoebi,
nec sacrificat Phoebum;
casus possumus. Casus speciales varii
fieri possunt, exempli gratia peculiaris casus
esse posset pro designando correlato, verbi
id est causa cujus homo est causatum
filius respectu Davidis, id est filius cujus David
sacrificator pecudum, hoc est cujus sacrificata
sunt pecudes,
haec correlata essentialem videtur
hic sufficere casus generalis, cum omne relatum
Sic primus eruditorum significat
correlati admoneat.
ntur ambiguitates ex circumstantiis definiendae, sic
prior eruditorum significare potest priorem inter eruditos, vel
priorem eruditis, forte tamen haec conciliantur, ut sit prior
licebit ne dicere arte
seu sanctus inter Deos? sed plerumque
erit hoc
non tamen succedit in usu communi
prior Titii, id est prior quatenus Titius
est posterior. Quod
analogice consentaneum videri
posset. Sed
cum Virgilio
arte peculiaris casus
fons aquarum, id est fons
Libri argumentum est ipsa Scientia Generalis,
cujus tractanda tum praecognita, tum praecepta.
Praecognita scientiae sunt rationis et facti
sive Dogmatica et
Praecognita Dogmatica sunt: scientiae Definitio, Nomina
Objectum, Methodus Utilitas seu Fin
et artem inveniendi, et Methodum seu rationem
disponendi, et Synthesin atque Analysin, et Didacticam,
seu scientiam docendi; Gnostologiam quam vocant,
Noologiam, Artem reminiscendi seu Mnemonicam,
Artem characteristicam seu symbolicam, Artem
Non multum interest quomodo Scientias partiaris, sunt enim corpus
ad hunc librum, tum de his quae pertinent ad
libri argumentum.
Quoad librum, dicendum erit de ejus autore,
scopo, argumento, forma; occasionibus; dictione; judiciis
An autor anonymus?
modo utendi, ad quae duo,
caetera reducenda sunt.
Fructus verisimilis redditur, ab autore ejusque subsidiis;
scopo, forma. Modus utendi ex argumento et forma tantum
Si A sit Y et B non sit Y, et si A non esset Y, B foret Y, A dicetur esse p r o
Item finis ω.
se habeant eodem modo dicetur unum
dicetur A cum B esse Y. Sin Y sit A, et idem Y sit B, dicetur Y esse A cum B.
Si A et B
e idem est quod non-cum.
Si intervallum inter A et B sit magnum vel parvum, A dicetur esse p r o p e B, Procul
Si A sit secundum B, et B prius seu perfectius dicetur A esse
Si A sit immediatum requisitum ipsius B, dicetur A esse i n B,
vel potius si positio ipsius A sit positio ipsius B, non contra, B erit A erit in B; licet
non reciproce positio ipsius B quaevis sit positio ipsius A, hoc generalius priore
s est adverbium contractum ex praepositione et casu; id est
Si B sit prius apud A, postea alibi, erit a b
Si aliquid futurum sit in A, dicetur ipsum
Si B sit prius pertinens ad A ab
quidem tendere in A, id vero a quo efficitur ut sit in A, dicetur agere in A.
ab uno extremo ad aliud.
Si B futurum sit in A dicetur tendere in A
intelligi de conatu qui si effectum habebit faciet aliquid pervenire in a
fiat, quod tu conaris non esse.
conaris esse, vel quo juvaris
o interdum est alicujus
gratia, interdum
alicujus loco.
praestare possint homines si vellent,et rectae viae insisterent. Cur nomine suo abstinuerit, et quod
unus prae aliis eminere, et ad magnam ingenii et eloquentiae opinionem pervenire posset;
felicitas publica queat augeri, aucta hominum cognitione.
ad nostra usque.
Pancirol[us] cum Salmuth. Lambecii initia Historiae literariae.
Conring[ii] introductio in scient[iam]
praecognita polit[ica]. Bodini Methodus legendi Historias.
qui primus statuit animalia bruta carere sensu.
Agricola, Deucerius et alii de re
Cap. 2. De statu praesenti eruditionis, omnisque cognitionis humanae.
Hic ordine scientiarum,
apud Hohberg
Pomponatius, Averroistae,
propensio adhibendi fidem sensibus, et pro iisdem
habendi in quibus discrimen non reperimu
et omnia apparentia credendi nisi
ratio in contrarium, alioqui nihil unq
In rebus facti illa satis vera
quae aeque certa sunt, ac meaemet
ipsius cogitatio
disputandum contra Scepticos.
pervenire ad notiones primiti
vas, seu ad ea quae per se per concipiuntur
ergi. potestate humana est analysis veri
tatum, multas enim veritates possumus absolute
demonstrare, et reducere ad veritates primiti
vas indemonstrabiles; itaque huic potissimum
Praedicamenta seu catalogus cogi conceptuum
ordine propositorum, rerumque conceptibilium seu
Conceptus sunt:
Terminorum simplicium.
seu adjectum. adjunctum.
limitata est vel cogitans est mens;
agit in seipsam, dicitur et Mens.
Omnis anima est immortalis.
autem non tantum est immortalis, sed et semper
aliquam habet cognitionem sui, sive memoriam
priorum; unde poenae et praemii est capax
Substantia vivens sive
sentiens, quae tamen ratione sive reflexione
est corpus.
est substantia
est id quod tantum
patiens. Materia
atitur et non agit unquam sed
agitur
quovis momento, etiam cum agere ipsa
videtur; ita ut materia sit tantum
instrumentum formae sive anima
excluditur ergo Nomen sine
Notione, seu quod nominabile est, cogitabile non est,
ut Blitiri, quod Scholastici in exemplum afferunt.
Conceptus omnis est simplex aut
Simplex dicitur Notio seu Concept
sive Affirmationem aut negationem, verum aut
falsum, dicitur et complexum..
Conceptus est aut distinctus aut confusus.
Item clarus aut obscurus. Simplex seu primitivus
aut compositus seu derivativus; adaequatus aut
inadaequatus.
Conceptus clarus est cum talem habemus, ut rem
oblatam possimus agnoscere, ita conceptus equi, luci
coloris, circuli; sin minus est obscurus, qualem
habeo hominis cujus vultum non satis bene
Conceptus distinctus est, cum notas quas habeo
ad rem agnoscendam separatim considerare et
inter se distinguere possum. Ita Examinator
Monetarum conceptum distinctum auri habeat,
nec tantum visu, sono, et pondere agnoscit, sed
et tradere ac describere potest notas auri.
ut nihil contineat confusi, seu cum ipsae notae
conceptu distincto cognoscuntur, sive per alias
notas, usque ad notiones simplices seu primitivas.
Conceptus primitivus est, qui in alios resolvi
non potest, cum res scilicet nullas habet notas,
sed est index sui, an autem ullus ejusmodi conceptus
hominibus distincte obversetur, ut scilicet eum
se habere agnoscant, dubitari potest. Omn
Et quidem solius rei q
per se concipitur talis esse potest conceptus,
nempe Entis Substantiae summae hoc est
Dei. Nullos tamen conceptus derivativos
possumus habere, nisi ope conceptus
primitivi
et nihil cogitetur in mente nisi per Dei ideam,
etsi neque quomodo rerum naturae ex Deo, neque
quomodo rerum ideae ex idea Dei profluant,
satis distincte agnoscamus, in quo consisteret a
ultima, seu adaequata cognitio omnium
quatenus tale est, et modus considerandi,
seu Conceptus.
habent figurae ellipticae, quam ovalem
non distinguentes.
acet removere hic conceptus Abstractos,
cum dentur abstractiones abstractionum.
Et pro calore considerabimus calidum, quia
rursus posset aliqua fingi caloreitas, et
ita in infinitum.
Pleraque consideramus, non secundum se, sed secundum
modum quo a nobis concipiuntur et nos afficiunt
Conceptus est aut realis aut aptus aut ineptus.
Conceptus aptus est, de quo constat eum esse
possibilem, seu non implicare contradictionem
Complexum
est vel Enuntiatio, vel composi
tum ex Enuntiationibus. Quod rursus est
compositum ex pluribus argumentationibus
vel est tractatio.
reduci ad quaestiones.
Posset etiam res
Vel enim una
Enuntiatio omnis est vera
Categorica aut Hypothetica. Explicata aut
contracta.
Negativae nulla alia est natura, quam
aliam tollit, et quod si ipsa est vera affirmativa
est falsa et contra.
tio dubitandi potest inveniri. Absolute
est vera, quae vel est identica, vel ad identicas
prop nihil omnino fit sine aliqua ratione,
seu nulla est propositio praeter identicas,
in qua connexio inter praedicatum et subjectum
non possit distincte explicari, nam in identicis
praedicatum et subjectum coincidunt aut
in idem redeunt. Et hoc est inter prima
principia omnis ratiocinationis humanae,
et post principium contradictionis, maximum
habet usum in omnibus scientiis. Ita axiomata Euclidis,
si aequalibus addas aequalia etc. sunt corollaria tantum
sui tractatus De aequiponderantibus, hujus principii nostri
(nihil est sine ratione) corollarium est. Quoniam
Similiter principium quo utitur Archimedes principio
Quoniam vero nobis non est datum semper omnium rationes a priori
reperire, hinc cogimur fidere sensibus et autoritatibus et maxime
rerum per suam causam.
illis et perceptionibus intimis et perceptionibus
variis inter se conspirantibus. Naturalis nobis data est
seu cujus praedicati cum subjecto connexio distincte
explicari potest, ita ut semper appareat
ratio. Et quidem nihil
Nihil potest simul esse et non esse, sed
Quodlibet est vel non est:
multis indiciis
est vera
manere in statu in quo est.
Probabilius est quod pauciora
habet requisita, seu quod est
facilius.
Omne quod multis indiciis
rere possunt nisi in vero, est verum.
moraliter certum, seu incomparabiliter
probabilius opposito.
Omne quod semper experti sunt hom
ines, multis modis, adhuc fiet,
ut ferrum nata
n aqua mergi
est sine
itaque in rei notione continetur. Et
jam nunc verum est,
possibilitatis, abstrahendo animum a decreto crea