DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
le plus incredule et le plus moqueur,
et ceux qui meditent trouvent plus de raison
et l’autre
au dessus de l’univers pour le contempler, et
necessaires et eternelles,
que l’univers luy meme
nature divine?
est luy repond. Ceux qui sont versés dans
les contem profondes contemplations de Geometrie où
ils voyent que tout
l’ordre des choses,, et
est admirablement bien reglé.
lorsqu’ils voyent quelque progression
envisagent quelque progression ou rang des
après une exacte discussion, que tout est admirablement
beauté. Il y a bien de l’apparence que la
nature garde par tout cette coustume que que les
et la bonté de l’auteur
ne se feroit pas moins connoistre par
des exactes demonst dans le gouvernement
dans leur formation, si nous
estions aussi capables d’envisager l’harmonie universelle
des hommes, que
comme nous sommes en estat d’examiner la concinnité
s’il y avoit autant d’incertitude
de part et d’autre,
du succés.
de desesperer
non seulement dans les arts mais encor dans la philosophie
possible de venir à quelque chose de grand
et dans la medecine;
travaillé avec peu de fruit. Mais à bien
le nombre de ceux
qui ont fait la plus part de ceux qui ont traité
considerer les choses,
les sciences n’ont fait que se copier, ou que se jouir
le nombre de ceux c’est presque une honte au
travaillé veritablement à faire des découv
merveilleux entendement
sont prevenus d’une incredulité secrete
Cela fait connoistre que sou
des pensées superficielles sur tout ce qui
l’avarice, non pas faute de pe
qu’on ne songe jamais serieusement qu
qu’à ce qui le merite le moins.
des plus
comme le reste des animaux, et que c’est une
pour bagatelle il faut mieux choisir
Il y en a qui s’imaginent, que la raison ne
sert qu’à nous rendre miserables, et que
affliger, et que si nous nous connoissions d’avanta
la verité toute nue, et que la connoissa
de chercher la verité, il la faut fuir
augmenter nos miseres, en nous faisant trop
connoistre le neant de nostre nature nostre
neant. Quant aux sciences on croit qu’elles
ne sont propres qu’à
que les autres ne sont que des belles illusions
propres à faire subsister commodement leu
ceux qui les cultivent, et à tenir les peuples en d
On voit à tout On n’espere On ne se promet rien
de la médecine que lors qu’on est malade,
ny des droit, que lorsqu
les bras; et la Theologie est et on fait
mourir. Mais cette variatio inconstance
sur la legereté et la paresse.
qu’on a
et qui procedent
est obligé
eleve au dessus de l’univers
multa mira et magna, quibus non tantum
animi hominum perfici, et mores emendari,
respublicae reddi beatiores, sed et vita hae
fieri beatior queat, cogni multaque mala
artibus taceam)
profligari; condita
Dum interea nescio qua ignavia torpemus,
Dum interea nescio qua ignavia
torpemus, et inter medias undas siti perimus,
et saepe empirici alicujus felici
temeritati salutem debere cogimur; non
magis Medicinae, quam humani generis,
opprobrio, et si dicere licet, illorum inprimis, qui cum maxime
scientiis quas contemserunt,
ipsi malis oppressi sera poenitentia frustra auxilia
exquirant. petant a
magni principis excellens atque efficax
Nos autem missis istis, vel potius Divinae
providentiae, et publicae potestati commendatis,
ad ea redeamus, quae non tantum
optare possumus, sed et praestare speramus.
Asseverari igitur potest praeter defectum
ab intellectus maxime remoris petendum esse
nos benignitate. Intellectus autem
noster nisi divina luce illustretur, aut
filo quodam Ariadnaeo ducatur, quali
solae hactenus usae sunt Mathematicae, fluxae
Cogitandum igitur unice est, quanam
ratione Organon aliquod paretur ment
quale est dioptra oculo, funic
libra docimastae, numerus Mathematico,
quo vel potius quale est Telescopium oculo,
quo scilicet non tantum dirigamur, sed et ad inveniendum
voluntatis, qui non nisi ab altiore
ac literis alphabeti numeros indeterminatos
designantibus, mirabili arte varie combi
natis ipsae figurae mirabili ratione exprim
Ipsis autem numeris nihil est
faciliusque, et quod magis sit in
humani ingenii potestate; licet ad Arithmetic
Numerorum perfecti ipsa numerorum scientia
perfici, et ut ita dicam majorem quendam
accipere possit
Combinatoriam, sive Speciosam generalem
cujus applicatione ad numeros Analysis Mathematicor
experimenta veritatis analyticae cujuscunque
semper numeris ordinariis institui possunt, usque
adeo, ut a me
atque ita omnis Veritas Mathematica pura,
per numeros a ratione transferri potest ad oculare
experimentum. Quod vere est demonstrare.
Hoc vero beneficium
cogitandi, quod quasi manibus oculis percipi
mea sententia Mathematicarum incrementa
supplentur. Unde nec controversias liquido
finire, nec proinde ad ulteriora tuto
progredi fas fuit, haesimusque in initiis
quibusdam, et a tot seculis casu magis
quam ratione profecimus, et ne nunc
quidem in tanta luce seculi, et copia
notitiis magnis
majorum cognitionibus
magnis admodum accessionibus felicitas nostra
quas jam exploratas habemus
Neque enim dubito quin
autoritate facile in corpus humanae
fluxae fidei est, et
experimentis recessit,
et conjecturis fallacibus,
opinioneque vana regitur
in physicis difficilia, sumtuosa,
fallacia sunt; in moralibus
periculosa et ambigua et
irca res incorporeas
substantias (extra
nostram) in hac quidem
vita magnam partem
divinae fidei gratia supplentur
qui unus sua autoritate
ad scientiarum perfectionem
quod alioqui si
nostri non tam nobis, quam
posteritati prosint, quibus
tamen jam tum frui possemus
vel lucri tantum aut vanitatis causa coluerunt.
reprehensione vanitatis
augeri vires nostras, rationemque iterqu
dicere ausim,
damus; quo
scientiarum tantum,
mutationes in melius, portenduntur.
felicitas hujus seculi, ut instrumentum
Fuit ea
organorum corporeorum nobis insitorum
ad cognitionem rerum praestantius est
Sed quanto ratio, quae instrumentum est instrumentorum,
et ut ita dicam, oculus oculi, non oculo tantum, sed
et omni alteri instrumento naturali praestat,
tanto Telescopiis ac Microscopiis omnibus
excellentius est, hoc quod delineamus Organon
in obscuro causa est, cur hacten
ipsius rationis.
olae Mathematicae disciplinae
ad miraculum et invidiam usque excultae dilataeque
excultae sint non tantum certitudine sed
et copia egregiarum veritatum; neque enim id
ingeniis Mathematicorum tribui potest, quos nihilo
aliis hominibus praestare, res ipsa ostendit,, cu
vagantur; sed naturae
objecti, in quo ipsa veritas sine labore, ac sin
extra orbitas suas
veritas sine labore magno, sine sumtuosis
nulla dubitatio relinquatur, detegitque ses
quasi series quaedam, et ut ita dicam filum
cogitandi, quod et securos nos reddit circa inventa
praeterita, et viam indubitabilem ostendit
ad futura. Hinc
Hinc totus
controversia in eo consistit, ut reducatur
ad Geometriam; detectis, quoad ejus fieri potes
t naturae mechanismis, qui a partium
figuris, motibusque pendent; ipsa autem
habitudines lineis in charta ductis commode exprimi
calculum quendam sive
reducta est ad
aestimationem qu sive certorum sive incertorum
a ratione pendentium
negari non potest, jamque ante Platonem fuit aliquis dialecticae
intelligi potest. Aristoteles autem adjutus
antiquiorum meditationibus, primus quantum
constat, Logicam ipsam in formam Mathematicae
cujusdam scientiae adornavit, ita ut demonstrationum sit
genus humanum, quanquam ipse parum Logica extra
Logicam usus videatur, planeque ignoraverit,
quomodo eadem arte, ad Metaphysicam, aliasque
ratiocinationes quascunque ab imaginatione
imaginationi ad numerorum atque algebrae instar
subjici possint. Quod arcanum ni fallor
in haec tempora servatum, nunc primum
Porro etiam hoc negari non potest, si homines
in ratiocinando pariter ac disputando inexorabili
quadam atque indefessa severitate formis logicorum uterentur
ero assumendo, quod non vel experientia
esset comprobatum; posse eos saltem evitare
multa etiam inventuros esse,
quae nunc dubia habentur; sed ille
atque insuperabile taedium prolixitatis
et coccysmorum, si quis eo more qui in
Auxitque malum falsa persuasio, quod creditum est
accu si severius agas, probari posse, quae non
Baroco sapiat. Mihi vero omne argumentum
omnis ratiocinatio quae vi formae concludit,
hoc est quae semper successura est, substitutis in praes
entis exempli locum exemplis aliis
quibuscunque; rectam formam habere videtur.
fiunt demonstrationes
firmitati sufficientem habent,
et usu communi multo plures
animadvertunt; ausimque dicere, complures
autoribus, maximeque in
ad vim concludend
reperiri periodos in bonis
neque enim transpositio enuntiationum, essentialem
oratoribus, quibus nihil desit
in formam
sceleton, quasi carne et tendinibus ad gratam
persuasionis efficaciam vestivit. Denique mihi omnis ut Maxime
solennitatibus, ob hoc ipsum astrictae sunt, ne vagari animus
formae bonitas
sed et in calculo Arithmeticorum, in processu judiciali rite
rationibus procuratorum
ac titubare possit,
imo nec tantum in
plus difficultatis habet
quam quis putet, praesertim
ambiguitates verborum
quibus homines utuntur
qui omnia syllogismis triterminis
in cultis
mira quadam
dicendi rotunditate connecti atque
vel exempli causa fateor
magis magisque
ubi commoda et incommoda eorum
proponuntur in tabula
exhibere et calculo aestimare
Restauratis bonis literis, ac restituta dicendi
ratione, quod superioris maxime seculi benefic
est, nostro servaverant fata, ut quod dixi
occultata, partim non satis explorata; cujus initia
aliud majus, nempe initia quaedam Physicae ad
et Gilbertus dedere, quibus Harvaeum mechanica circulatio
lara addidit Cartesius, cui si diuturnior vita
diuturnior vita contigisset, haud
contigisset, haud dubie ille nobis aliquando veritates dedisset
profuturas, attamen nimis ab usu remotas adhuc sterilesque, ut
tanquam ad Scopulos Sirenum, fere aut
es cujusdam Magae
ut Peripateticis apud
Peripateticis apud suum Aristotelem contigit, neglecto
progressu scientiarum, non magis enim in
Verum quemadmodum pulchre procedit
in his quae imaginationi per se non subjiciuntur, minus feliciter hactenus laboratum est.
materia illa.
rerum imaginabilium
contineri principia vinculaque
et velut animam
principiis Metaphysicis carere non posse.
ipsis primis Mechanicae Legibus praeter Geometriam
Mechanicam reduci possit debeatve,
aliquid Metaphysicum, circa
similitudinem et determinationem, per quae transitus datur
a rebus mathematicis ad substantias reales.
Quod in illorum gratiam annotare operae pretium est,
qui laudabili pietatis zelo, verentur non injuria ne
natura per materiam et motum explicare li
etsi omnia physica reduci possint ad Mechanicen, ipsa
cipiis Metaphysicis, ac substantiis partium expertibus
expediri nullo modo posse, ac perinde licet sine formis
illis substantialibus vel accidentalibus particularia naturae
phaenomena explicari possint debeantque, eaque in re maxime superioribus
temporibus in
generalem veram omnino imperfectam esse, rerumque arcana
praeclare suo
principia cognosci non posse, res ipsa ostendet.
dignissimas, atque in exemplum
ut de incertitudine nihil dicam;
Imo in his potissimum consistere
quod reale est in rebus, quemad
rterunt Plato et Aristoteles, secus
quam Atomicorum scholae videtur
circa causam, effectum; potentiam
exerceant. Jam vero communes illae notiones
Praeterea in ipsa Geometria, imo et in Specioso
Mathematicorum calculo, multa miro
notionibus circa simile et determinatum, quae ex sol
communiter eruunt Geometrae. Unde no
quia nemo adhuc veram et usui generalissimo applicabilem
similitudinis definitionem dedit, qualem nos produximus
Scientia enim de simili
in universum tam late fusa est, ut non per Mathesin
regnet (in quibus ne satis quidem animadversa
est hactenus, etsi ipsa analysis Mathematicorum Algebra
omnem suam ab ea praestantiam mutuetur), sed
et viam praebeat, qua caetera imaginationi
et sensibiliter exprimi possint quae ab imaginationis
jurisdictione exemta videntur, quemadmodum
Utique enim multo maxima
ex nostris patebit.
pars cogitationum humanarum circa ea versatur, qua
exhiberi modulis corporeis, vel
Mexicanorum fere metaphoris nituntur,, et memoriam
potius quam rationem juvare possunt. Ita Deum,
et Mentes, et quaecunque ad intellectum voluntatemque
ac vitia, ac
Entis, Substantiae, possibilis causae,
possunt, oculis cerni non possunt. Quemadmodum
nec voluptatis et dolor veri et falsi, boni et
et doloris, justi et injusti, utilis et damnosi.
tamen constat omnis ratiocinatio nostra, et ad decimam
hilosophi, sed et politici ac medici vocem aliquam transcendent
, hic demonstrationes desiderantur
factum est philosophis quam quadraturam circuli Geo
et motum perennem artificibus
sperare mos est. Sed neque negari debet
complures, plurimumque
ingens operae pretium fecisse
plane consecutum quenquam dicere non ausim.
Neque id sane facile fuit sperari potuit facile
ambagiosa situs revocatione
ad calculum, et rursus deinde
magnitudinis ad
figurarum constructiones per
Unde novum quoddam Analyseos Mathematicae
genus excogitari posse video a Vietaea
toto coelo diversum, qua
tradi potest; et
quae Metaphysicam
Geometrarum appellare
possis, et quae si quid
judico plerisque aliis
veterum praeter Archimedem
fuere ignota; productaque
quandam sublimiorem
concretione imaginum
recte condendas, melius disponi debere notiones
ipsas seu terminos incomplexos, atque adeo praedicamenta
vulgaria prorsus esse reformanda. Videbam
enim ex recta dispositione terminorum syllogism
o nullo negotio exurgere ipsum syllogismum
facile erat
alia plane opus
curriculum studiorum
more solito absolvendum erat, eundemque per
absolvendum erat,
uspi sed et ex cognitione
Matheseos quae distraxere divertere animum
quibus quae me
meditationem non potuerunt. Subinde
enim illuc respiciebat animus superiore quodam
ut reor instinctu impulsus, ipsaque incensus praestantia
apparebat, quanto longius in rerum cognitione proficiebam
annis specimina a me data sunt
injecta mentio est. Sed postea interior
Matheseos cognitio in peregrinationibus accessit
, inventaque mea nonnulla cum applausu
Ita ut auctis praesidiis atque copiis meis, otium tantummodo
et tempus, quod huic uni instituto prope soli satis diuturnum deberi apparebat,
mentio atque suspicio mea procrastinatione periret,
indignum imo inexcusabile judicavi, si talis rei omnis
Observabam enim notionem
ita ei inesse,
numerus factor
Homo perinde dicitur
modum senarius dicitur binarius
ternarius, seu 6 = 2 ·
si scilicet binarium voces,
omnem numerum parem seu
divisibilem per 2, ternarium
vero omnem numerum divisibi
lem per 3. Quo principio
mel reperto modum excogi
excogitavi, qua omnes logicorum
notiones distinctas
Praesertim cum
variosque casus mecum reputans,
recte resolutae
t fieri posse videbam, tractatas, in quantum
Quod meam curiositatem adhuc magis accendit.
et varia lectione animus veteribus
inde peregrinationes et aulae et
atque ordinatae
repraesentari, ac
scilicet nihil amplius utrinque dici possit, quod non vel im
parum ad rem pertineat, vel jam sit dictum aut refutatum.
prodest in omni deliberatione, in referendo ex Actis, in finiendis controversiis
philosophicis aut theologicis, et omnino ubicunque utrinque
Argumentum Exceptio
largiores, donec nihil amplius dicendum supersit.
sed si ex Actis sit referendum, vel disputatio
jam facta absoluta sit ordinate repraesentanda
re, spatium seu intervallum in praecedentibus columnis
primi argumenti, responsionis
secundae, replicae secundae duplica prim
Joachimo Jungio Lubecensi, quem eo minus praeterire debeo, quod
Hic certe
si cogitata perfecisset, daturus nobis
nobis erat
Germania, quem Galilaeo et Cartesio opponere posset.
philosophiae partem non contemnendam vere
am instituerat, et erat praeterea instructus no
ab interiore Mathesi et experimentis, prope
ultra illorum temporum, aut potius locorum captum,
in quae inciderat sorte nascendi vivendique. Et
luctandum cum larvis fuit, hoc est cum
Quodsi in ea tempora incidisset, quibus jam triumphum
agebat discussae erant tenebrae, licuissetque illi
totam in res ipsas industriam convertere, plurimum
haud dubie scientiarum pomoeria protulisset.
Jam enim senex erat et viribus fractus, quando
Galilaei et Cartesii scripta in Germania increbrescebant.
Mihi adhuc puero nec dum
subnata cogitatio est, non tantum omnes posse
unde combinatione quadam exurgere omnes
veritates, et quasi numeris aestimari possent.
Jucundum est vel nunc
meminisse quibus argumentis ad tantae rei suspicionem
praedicamentorum ratiocinabar
cogitatio debere alia ad nova adhuc a (ut enim
debere nova a Logicis excogitari praedicamenta,
terminorum complexorum; in quibus propositiones
perinde coordinarentur ad constituendos syllogismos
in praedicamentis vulgaribus coordinantur ad
constituendas praedicationes seu propositiones.
Scilicet neque per somnium tunc cogitabam,, hoc
ipsum esse Apodixes continuas condere, quemadmodum
faciunt Mathematici, qui propositiones ita
derivabant disponunt, quemadmodum una ex
alia ante perpetua serie derivatur. Cum vero
viderem non posse rite constitui Ubi ergo primum
adolescenti pro more scholarum objectiones proponere
permissum fuit, ingerebam ego dubitationem meam,
reddere viderentur, cur magis connexiones incomplexorum
exorum logici agri essent,
comple naturalis veritatum jam tum maximi
momenti mihi videretur, coepi ipse de re
qui vellet propositiones rite ad propositionum series
cogitare acrius.
Praeterea sequebatur commune argumentandi
labore tenere
expertique Geometriae
rogatui vel potius importunitati amicorum
hoc tandem dare coactus est, ut suas Meditationes
Geometrica forma exhiberet, sed nuspiam magis
pejora substituisset, nullas scilicet substantias
esse incorporeas, veritatem omnem esse arbitrariam
et pendere a nominibus imposititiis; omne juri
s principium ac societatis principium esse
ut taceam
praetereo, sed qui plerumque sibi indulgent ubique
et Geometrarum formam simulant potius
quam habent. Unum novissimum autorem
non contemnendi quidemingenii, sed tamen longe
et mente paradoxa, nihil minus quam vera et
demonstrata. Exempli causa solum Deum esse
substantiam, caetera omnia esse modos, et ut ita dicam
accidentia sive affectiones Dei, quemadmodum rotunditas,
Mentem nihil aliud esse quam ideam vel si mavis figuram
infinitam et aeternam esse quoniam nemo nescit figuras ipsas Geometricas abstractas
forma cubi corporei; et proinde mentem
expertes licet corpora dissolvantur. Quasi vero figurae
illae aut beatae Et tamen ille de beatitudine nostrae
et emendatione multis disserere audet, quasi figurae illae et
et ideae abstractae meliores reddi, et agere pative
et ad nos pertineant, vel nos ad illas au
utrum nuper hoc corpus in ipsam inciderit, vel corporis
quaenam ejus fuerit figura novissima. Habet
tamen Ita nihil est tam absurdum, quod
demonstrare nunc polliceatur
imo demonstrari hodie jactetur ab aliquo philosophorum,
Et tamen hi ipsi autores habent subinde multa praeclara
passim interspersa, quibus apud incautum lectorem et
paradoxorum amantem pretium conciliant mercibus malis.
exhiberi queat omnis vera demonstratio
discernique verum a falso et certum aliquid etiam
in scientiis ab imaginatione separatis
constitui possit, quo luxuria illa ingeniorum
periculosissima coerceatur, tandemque coercendae
licentiae luxuriantium ingeniorum. Mira enim et indigna
nihilque haberi securum et firmum,
novis sectis. Unde aliae post alias sectae in pretio sunt,
brevioris longiorisve regni, pro temporum genio
autorumque fortuna opinionumque fortuna; nul
scientiae, majoreque humani generis damno quam
quo nihil est pretiosius expugnare naturae latebras possent
seu formam mechanicam
autorum, et praetexta libertate philosophandi
nonnihil frenare potest.
floret philosophia, adhuc in principiis haereri, nihilque
quam extensio est, quaenam fuerit in
quaesita nimis arte,
Caeterum innumera sunt in Digestis
quae ex certis quibusdam hypothesibus
ita firmiter concluduntur,
demonstrationem non nisi nomen
deesse videatur. Ut tamen
prorsus sese formarent ad illam
normam, ab istis ho
enim populo, aliter sapientibu
s scribunt etiam sapientes.
Atque hoc ipsum est, quod ego
quasdam sive leges mentis rationis,
nunc agito, excogitare formulas quasdam
possit, perinde ac si calculo arithmetico uteremur,
aut tabula quadam aestimatoria, veritatem quasi
quale quid solos hactenus Mathematicos assecutos
constat. Equidem non ignoro multos al aliquot
est calculator, coep
operae pretium tamen, qui
logica fecit Aristoteles,
motum et qualitates
s mathematicorum exemplo tentarent.
in hunc censum et Jurisconsultos veteres qui fere
extant nonnulla ejus generis
extitisse apud Stoicos quorum labores interciderun
Digestis extant
admirabiles in Digestis extant reliquiae,
sequebantur Jurisconsulti
veteres, quorum admirabiles in Digestis extant reliquiae,
autem sectam fere
quam Romani illi Jurisconsulti
de quibus ita sentio, nullos extare scriptores, qui
tatem laudemque Geometrarum. Adeo sibi simili
ubique tenore ingrediuntur, ut quemadmodum Euclidem
in maximam vitae partem in eorum expositione
simplicitatis judiciique color,
exemplum suas quasdam consultationes
longe dispar apparuerit.
Scholasticos superiorum seculorum, ne quem sua merita
laude defraudemus. Fuit enim aliquis Johannes
Suisset dictus calculator, qui circa
regione Mathematicum sine exemplo agere
quorundam ejus sectatorum scripta, unde agnosco,
si ingenio eorum hominum ac bonae voluntati,
lumen Mathematicorum quod nunc accensum
est, accessisset, potuisse ab illis nostros labores
praeveniri. Sed istam bonam frugem spinae innumerabiles
in eodem agro enatae oppresserunt,
Nam alioqui tantum abest,
certe occultarunt.
Theologis
detraham, ut contra subtilitatem eorum admirer,
agnoscamque lubens innumera apud eos extare solid
et demonstrationum capacia, quae a barbarie
et obscuritate ab horrida illa et spinosa obscuritate purgata
magno cum fructu in aliud solum transferri et quemadmodum
sylvestres arbores cultura mitescere queant
quanquam interea pulcherrima ab
ipso etiam in hoc argumento observata
esse negari non possit
genio seculi
id vocamus demonstrare,
olim quidem parce et severe
demonstrandi appellatione philo
sophi utebantur, nunc vereor
ne prostituatur audacia permis
haec certae
unis irrefragabilibus argu
rationibus praescribendus.
quorum labores interciderunt,
Geometricae intersit, utrum
quae priorum placita delent,
11 Septembr. 1678
Ad inventionem
veritatum
eadem quia respondet analysi characterum, quibus
ad significandas cogitationes utimur, hinc analysi
reddere, et velut quodam filo mechanico dirigere; quia
analysis characterum quiddam sensibile est.
substituimus alios characteres, qui prioribus
usu aequipollent
pro uno
hoc uno tantum observato, ut
tamen inter se non coincidant) substituamus.
Utique
enim constabit etiam reru cogitationes quae chara
cteribus substitutis aequipollent, respondent, prioris
characteris qui resolvendus proponebatur significationi
Hoc autem ope characterum facilius
fit, quam si nullo ad characteres respectu cogitationes
ipsas aggrediamur; nam intellectus noster filo quodam
est, ob suam imbecillitatem; quod
mechanico regendus
non subjectas exhibent, ipsi praestant characteres.
Porro cum scientiae omnes, ver quae demonstrationibus
constant, nihil aliud tradant, quam
seu substitutione
tuto substitui praedicatum in
locum subjecti, et in omni
etiam subjectum
i propositione
convertibili propositione
in locum praedicati substitui posse
plerisque; interjectionibus
omnibus; casibus etiam et temporibus
ac personis: et haec est analysis grammatica, qua vis e
proprietas omnium
lingua intelligitur.
quae generalia sunt in
Annotandae et anomaliae, id est, qua
casus, flexusve aliter usurpantur, quam definivimus, sunt etiam
ita ut aliquando pluribus sit opus definitionibus diversis,
adeoque et pluribus substitutionibus.
Hac analysi grammatica absoluta sequitur analysis Logica,
quomodo propositiones in propositionum locum substitui
licet non immediate una ex alia per gra
substitutionem oriatur: id est ostenditur modu
acceditur ad ipsas scientias,
His ita praeparatis
et primum ad generalissimam seu Metaphysicam,
agendum de
actionibus affectibusque hominum,
quae crebrius
occurrunt. Inde ad Mathematica progrediendum
et Historia terminandum.
enique in Physica
et inter demonstrandum
in locum quarundam
quas praemissas vocant, tuto substitui aliam quae concl
usio appellabatur; hinc manifestum est,
veritates in charta
illas ipsas
Quoniam autem variae sunt hominum linguae, et nulla
fere e
tradi possint; ideo sufficit unam linguam assumi; unusquisque
enim populus scientias domi invenire et docere potest; quoniam
tamen sunt linguae in quibus scientiae jam magis
sunt excultae, qualis latina est,