DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
Galere, gallion, galeasse.
jubilaeum, seculum. Huc pertinent et Mensurae.
Qualitas boni et mali seu relatio ad
hominum voluntatem seu appetitum facit etiam nomin
ut scelus, facinus, peccatum; Meritum, v
toria, solent interdum diminutiva adhiberi pro rebus
contemtis ut Augustulus. Ita ad opiniones quoque hominum
hominum quoque cogitationem referri possunt res, ut quatenus
cognitae, incognitae, clarae, faciles; visibiles, audibiles;
cum colore, sono aliisque qualitatibus fit compositio, ut rugitus,
sonus leonis, purpureus color purpurae, roseus rosae, ita et de gustu.
In animalibus spectatur sexus, membra, aetas.
sitionibus formandis loci tantum rationem habuisse, quia initio
res tantum sensibiles sive corporales spectarunt;
quibus proprias voces postea per tropos ad res invisibiles transtulerunt.
Nobis autem veram notionum analysin quaerentibus, altius assurgendum est.
Si A sit L, et B sit L, dicetur A cum B esse L.
Si A sit requisitum immediatum ipsius B dicitur A esse in B, hoc est
debet esse non posterius
etiam B non existere, eaque consequentia est debet esse immediata, independens
ab ulla mutatione sive actione et passione; his positis dicetur A esse in B.
Latini dicunt manu, gladio etc. occidere, Germani, Galli, et alii
sit homicida, et manus ejus vel gladius. Manu caedit, id est caedit
quatenus manum habet vel movet. Eruditione vincit id est vincit quatenus
esse apud B vel contra. Positio autem non tantum est loci,
sed et temporis, ut apud veteres, id est eo tempore quo erant veteres;
quanquam videatur non tantum positionis communitas, temporis
Apud retinet loci significationem.
Secundum carnem, spiritum, Deum etc. agere, vivere, hoc est ita
ut caro, spiritus, Deus etc. sit regula, seu quemadmodum carni, spiritui, etc.
autem investigare, quaenam convenire inter se dicantur; et quidem convenientia non
se respondere, uti exempli causa Ellipsis respondet circulo. Possis etiam
autem inter se dicuntur L quae ita sese habent, ut paucis assumtis
c, totidem alia assumantur in L, nempe m et n quae habeant eandem
si quibuslibet assumtis respectu ipsius A (ccc) possin (ddd) i
si sumto quocunque y, in A, sumi possit aliquod z in L, sic ut
in A, sumi possint totidem z, (z) in L, sic ut posita eadem relatione
z et A, quae inter (z) et A sic ut eadem sumta relatione
y a A quae est (y) ad A,
eademque sumta relatione z ad L quae est (z) ad L
eadem quoque sit relatio y ad
in y quocunque assumto in A, datur secundum constantem
regulam z aliquod in L.
Aliter convenientia sunt quae sese
mutuo juvant, ut quorum unum ab alio juvatur, naturae convenienter
vivere, id est, quemadmodum necesse est, ut natura conservetur,
vivere secundum carnem, id est ita ut caro juvetur,
legem. Et vero non est opus ut nunc magnopere de communi notione
Pro eo quod in localibus relationibus aut positionibus est vicinum,
sunt quorum causae habent effectum communem vel quorum
sunt, quo propinquiores sunt causae et effectus.
id est in vicinis, cognatis, ad aliquid pertinentibus.
seu quemadmodum carni placet, vivere secundum Deum, id est quemadmodum
Deo placet; secundum legem, id est quemadmodum is vult qui fecit
inde abstrahenda soliciti simus.
Circa aliquid
quae est (y) ad (z), seu si eandem
habemus affectiones nostras; habemus et res externas, quae pars sunt nostrae substantiae
civilis, seu nostri patrimonii. Vel habemus quae a nobis quodammodo dependent
seu secundum nostras actiones maxime autem voluntates seu quorundam quorum
status fluit ex nostro statu. Et talia Penes nos seu in nostra potestate
De aliquo agere, dicere, id est dicere quod ad aliquid pertinet, vel saltem
enuntiationes proferre, quarum subjectum est A. In Germanico,
Gallico et similibus, ein man von verstand, un homme d’entendement
quasi homo de intellectu participans. Homo de Schola, id est non tam a schola
veniens, quam de schola participans.
A Titio verb occisus est Cajus; id est quatenus Titius est occidens eatenus
Venio ab Urbe hoc est venio quatenus sic ut fuerim
apud urbem.
villa propositio resolvi potest in
ideo voco respectivas:
ea quae
via A
si contrectas has propositiones, ut hic postulatur, fit Haec villa est initium
ex his verbis: Haec villa distat ab urbe passibus mille; fiet: Haec villa est distans
quatenus urbs est talis, et quatenus distans et quatenus aliqua distantia mille passus habet.
Haec villa est terminus quatenus urbs est terminus et quatenus
Urbs est termi
terminata et est totum cujus pars millesima est passus.
Videndum an liceat
Pertinet ad me, hoc est pertingit ad me,
est, significatque aliquam rem esse meam, hoc est esse in me, vel
donec prope vel apud insaniam sit.
numero earum rerum quae sunt in mea potestate
Pertinere ad aliquid, generale admodum est, et vix notionem constantem habet,
Titius laudat Cajum, seu Titius laudat, quatenus Cajus est patiens.
patientis, ut
Aethiops est albus quatenus dentes (qui sunt partes quatenus Aethiops est totum) sunt albi
satis exprimi, quod eadem sit procuratoris et mea actio, vel potius quod ego ago
sum quasi is qui petit sententiam, quia procurator meus
petit sententiam. Ego sum clarus per patrem, hoc est ego
sum clarus, quia patrem talem habeo seu sic certo modo constitutum habeo.
Et proinde eodem modo: Ago sententiam peto per procuratorem, id est
id est expetendus quia ipse est talis
A et L
Cum omnes Notionum respectus particulis exprimantur, magni
erit momenti particularum Analysis ad notiones intelligendas quae
Adverbia et Nomina; sub nominibus enim pronomina comprehendo. Incipiam
respectus involvunt.
tem a praepositionibus et conjunctionibus quippe minus numerosis.
Adverbium est quasi adjectivum respectu verbi. Sed his omissis praestat
ad ipsam venire Enumerationem.
E vel Ex. Erga. Extra. In. Inter. Intra. Iuxta. Ob. Per. Post. Prae.
Praeter. Pro. Prope. Propter. Quoad. Secundum. Sine. Sub. Super.
Notandum est omnes has praepositiones Latinorum in propria sua significatione
Versus. Ultra.
notare respectum localem, translate vero aliis quoque respectibus designandis
Supra. Tenus. Trans.
adhiberi. Explicemus primum respectus locales, ut facilius deinde ad reliquos
explicandos perveniamus. Est autem respectus localis vel simplex, vel motum
involvens continens. Simplex relatio localis est in praepositionibus
et B esse in loco communi
non habere unum locum. Hinc patet consequentia talis: si A est cum B,
communem b
in loco L
A est sine B,
sequitur B esse sine A.
hinc etiam colligi
si loca ipsorum A et B sint contigua,
sequitur B esse cum A. Item
sit pars loci ipsius B, vel potius,
potest, si A est apud B, etiam B esse apud A.
A est apud B
pars loci ipsius B, potest enim
A est in B si locus ipsius A
quando A et B coincidunt.
Si pars loci ipsius B quae
poterit C esse circa A,
quae non
stat demto loco ipsius A, sit locus ipsius C, dici
esse intra C.
Unde patet differentia inter
non in muris.
Quod neque in neque intra est, dicitur esse extra.
A esse inter
quodsi id locum habeat non
A ante E, absolute, et E post A.
Hae definitiones satis sunt exactae. Locum enim ipsius A intelligo non
Si item
intelligi potest locus aliquis
A, D, E, qui sit locus ipsius B, et ab hoc pote
A est inter
D et E semper
locus ipsius A, ut restet C, cujus partes sint D et E
communis ipsorum
Relatio loci cum respectu ad motum
imposterum. Versus A idem est,
posita continuatione motus
nisi quis
venio vel tendo,
tempore motus fui vel ero in A.
tendo (praepositione in regente accusativum) si
Secundum A, id est motu apud A, ut qui secundum litus navigat, hoc est ita ut
motu continuato ero in A.
se habet secundum ad apud, ita se habet ob ad ante, ut ob oculos versari
per ex ple quid significet ex exemplis intelligi potest
in quibus est per. Plerumque enim substitui posset propter.
localis significatur.
Tabula facta est ex auro. Hoc est Tabula esse coepit
immediate, quatenus quia aurum fuit taliter figuratum, seu eo
Ita ut dici possit, Tabula esse coepit eo ipso dum aurum fuit taliter variatum.
ipso mutatum est ex eo ipso sequitur quod B existit, A est m a
Pro me, contra me, id est bonum meum, malum meum. Aliquando
pro significat loco. Pro Mercede hoc mihi erit, id est loco mercedis, seu hoc erit tale
quale est merces.
Prae illo id est magis quam ille.
posse careri, commodeque omnia circumscriptione exponi posse, sine praesc
nec ullam videri magis necessari retineri dignam, quam In
In cessant Casus nominum, sunt enim idem quod modificationes cum praepo
sitione, vel implicita vel expressa. Ut occidere gladio, hoc est, ut Galli Germanive exprimunt,
quibus relationem exprimamus, ut verberare aliquem. Genitivum tamen multae linguae expri
Caput hominis, seu caput quod est pars quatenus homo est totum. Punctum lineae
punctum quod est contentum quatenus linea est continens. Vel punctum quod est terminus,
quatenus pars lineae id quod est pars quatenus linea est totum est termina
subjicio me tibi, id est ego facio subjicio quatenus ego patior () et quatenus tu es incipien
Inventum meum de Circulo. Inventum meum quod est
enuntiatio quatenus circulus est subjectum. Reparavi domum quaten quantum repa
quatenus es superior.
test. Repara Ego sum reparans quatenus Domus est patiens et quatenus domus est
possibilis quatenus patiens.
Separo partem A a parte B, id est ego separo quatenus
pars A est patiens et quatenus pars B incipit esse remota quatenus pars A incipit esse quaedam sita.
Ego respicio finem. Ego respicio quatenus finis est patiens. Video hoc ex iis quae sunt dicta.
Id est video quatenus hoc est patiens quia ea quae sunt dicta sunt talia seu sunt dicta
casus omitti, et pro iis scribi particulae, ita ut res omnis transferatur
pro Petrus est doctus cum Johanne, perinde erit ac si scriptum esset Petrus
est doctus cum Johanne, Pierre est docte avec Jean, seu Petrus est
doctus ut et Johannes, tantum igitur ipsius ut‐et quaerenda expressio in lingua
vel cum talis adhibenda
est expressio, ut consequentiae quae inde duci debent, haberi possint, verbi
phi generali.
Petrus est doctus, item Johannes est doctus, item Johannes est doctus
gratia ex eo quod dicitur
m Petro. Itaque hoc etiam ex ipsis characteribus debet esse agnoscibil
scilicet ex characteribus agnosci debet, quando salva veritate locum
habeant transpositiones, omissiones, additiones, substitutionesseu;
sunt enim substitutiones simul additiones et omissiones eaedem
ejusdem loci.
tantum usus
significationes non
et maxime
propriis omissis
quod nollem
Tandem, demum, denique, quod superest, quod reliquum est
perinde reflexivae sunt, ac principio, porro, quae
continua primo, secundo, tertio, etc. ultimo, quae initium,
continuationem, finem significant. Reflecti enim animum jubent
animus advertatur ad observandum aliquid singulare.
ergo Sapiens est, ergo felix est, non hoc tantum volo
Et quidem quemadm
Si q Sapiens est Rex, ergo felix
est civitas, non tantum dico
si sapiens est Rex sequitur quod felix est civitas, sed etiam
affirmo sapientem regem et civitatem felicem esse, ac proinde
totus syllogismus hypotheticus in his absolvitur. Ut proinde revera
nullum hic sit Enthymema, neque suppressio, seu defectus propositionis,
interdum subjicitur interrogationibus, quid e r
sed tantum involutio.
Qu’est ce donc. Germani substituunt nam, quidnam
illi denn. Qu’est ce donc? Was ist es denn?
Sed hoc tantum particulae istae significant sciendi festinationem,
un empressement. Quasi dicerem quid est quaeso?
Inquam, est reassumtio sermonis, post ambages. Cum
nihil sit felicius sapiente, prudentia quod ex immort
eo constat, quod providentia est Omnipotentis substantiae
quae omnia gubernat, et quod animae rationis compotes dissoluto
sit, consequens est justitiam non esse stultitiam. Ita
ut inquam idem sit, quod: quemadmodum jam dixi.
Verbi gratia: ita est, ut dixi, seu sic est.
itaque etiam inverti potest, dicique: Ut Petrus est prudens, ita Johannes
ut in hoc exemplo. Interdum vero
ad dicendi ordinem.
Idem est quod ι
causa adhibita ob notabilitatem,
servit ad supplendum aliquid
in civitate
est assertio
in una assertione ex altera.
t gubernatoris scientia navem conservat,
Id est quod dico: guberna haec assertio
navem conservat, est similis quatenus
talis est assertio aliqua quatenus notio
quae est totum quatenus civitatis notio est pars.
sic ut adhibentur, cum
enuntiata est civitas
Ut, vel item ita ut,
cum ut significat non velut, sed dass, et asciscit conjunctivum
Alio sensu
a est potens u t sit formidabilis, hoc est, quia est potens talis,
est formidabilis.
te esse pium,
priore casu non dicitur
Fateor tamen interdum ut involvere assertionem
ut intellectus et voluntas,
posteriore dicitur.
quod non involvere, ut si dicam:
Re tamen recte expensa, priore casu oritur assertio ex eo quod veritatem assertionis
cum plena approbatione.
assertio sed ponitur, licet tantum relative
Unde patet Etsi et tamen involvere quandam
relationem ad
mentem, seu esse reflexivas. Habet tamen aliquando peculiarem
significatum, ut: Nunc incorrectum populi pervenit in ora,
wo anders, saltem si. Significat quandam correctionem ejus quod
Quanquam saltem non semper hic adhiberi posse videatur ni fallor
enim innuit, alio casu praeter appositum forte etiam fieri posse, sed
licet dicere, si alius casus manifeste est impossibilis alio casu
certe tamen
ut si manifeste impossibile est librum incorrectum in populi ora
venisse, si omnino in populi ora non venit. Itaque non licet dicere:
Liber meus incorrectus in ora populi venit, si non in aliis casibus, quod vide
ora venit. Absurdum enim
id suo loco relinquere
tanquam dubitabile, quod
Hoc saltem
quod suo loco relinquo, saltem in hoc
ut pro post etsi habetur tamen, ita et poni posse post si,
ut si est imperitus, tamen est bonus. Nempe priore
est imperitus tamen est bonus, affirmo esse imperitum,
si vero dicam: si est imperitus tamen est bonus, non affirmo
si dicam: etsi
habet analysin: suo loco considerandum est quod dubium
Titius videri potest imperitus, et est bonus.
Quidem et Sed itidem explicatione indigent: verbi gratia
diversitatem, quasi dicerem, notatu digna est diversitas, quod ille
est doctus, et quod hic est disertus. Itaque ut Etsi et tamen
differentia in eo est quod etsi et tamen
significant duas propositiones con‐verificari, quae non videntur
et quidem et
esse inter duo diversitatem. Hinc plerumque ubi etsi et tamen
locum habent, etiam quidem et etsi quidem et sed locum habent.
Unde fit ut plerumque ipsi etsi subjici possit quidem, et ipsi sed vel vero
subjici possit tamen. Ut: etsi quidem Magister sit doctus, attamen
discipulus est ignarus.
vel Quum.
m ita esset, id est quando ita erat
Quando vel quandoquidem interdum idem significant quod
convertendus est animus ad cogitationem rerum divinarum.
Non et sed.
estque in
Itaque cum solum unum solum et aliud
etiam opponantur, illo negato hoc affirmato dicitur, non illud
illis quaedam oppositio.
notari jubet diversitatem, ita etiam vel quoque convenientiam.
particulas quibus per se careri potest, sed quae admonent animum ut
advertat aliquas collationes aut connexiones
solum sed hoc etiam. Itaque rursus sed est tantum signum notabilitatis
Itaque ut sed notari
Etiam Titius est doctus, significat alium esse doctum, et Titium
in diversitate vel oppositione.
Hinc patet,
Conjunctiones potissimae sunt:
Jam Exempli gratia. Hinc. Jam. Ita. Nam. Ne. Nunc. Quidem vel Equidem.
Sed. Si. Sin. Tamen. Vel. Velut. Ut.
Ita evitabitur repetitio, alioqui verbotenus interpretando fiet:
correctione aliqua, nam qui dicit puer studebit,
alioqui plorabit, vel puer studebit aut plorabit, est quasi correctio praecedentis
tamen adhuc opus
t videndum an hoc ferendum in lingua generali, ut quis proferat falsum
seu corrigat sermonem suum. Nam qui dicit puer studebit aut
plorabit, is utique dicit, puer studebit, sed mox agnoscit se falsum
ixisse, itaque correctivum subjicit; vel saltem plorabit. Ut igitur falsitas
itetur nec correctione opus sit, forte aut vel alioqui ita
puer studebit nisi ploraturus est. Scilic
et resectiones seu omissiones non succedunt in hoc casu, casu
exponi poterit:
nec si dicere licet puer studebit nisi ploraturus est, inde inferri potest
absolute puer studebit. Malim in lingua generali istud conditionale
assertum distingui ab absoluto, malim enim posse semper procedere
omissiones. Perinde ac si dicerem: Sequitur quod puer studebit, si non est ploraturus.
Ex characteribus Si et non
Ergo si falsum inversione per contrapositionem: Si falsum est C esse
propositionis conditionalis negativae.
quitur falsum esse quod falsum sit A esse B. Hoc est si falsum est C esse D sequitur
Cumque ex charactere ipsius falsi seu non debet
onstrari falsum falsi quod falsum est falsum esse, id verum esse.
quod A est B.
per contrapositionem: Si falsum est C
sequitur quod C est D, Ergo si falsum
est C esse D veru falsum est A esse B.
C est D) (propositio L scilicet
affirmativa vel negativa; propositio M itidem affirmativa vel negativa)
falsitas propositionis L.
Si Non sit verum sequitur, ponamus simul
esse falsam, et L
Ergo posita veritate propositionis
Itaque si
L et M sunt incompatibil
sequitur quod M est vera, sensus est,
non simul supponi potest quod L est vera, et quod M est falsa.
Si L est
Quae est vera Analysis του
quod non M est vera,
em scriberem: Quod Ä L est vera non simul supponi potest et quod M est fals
seu supponitur quod M est vera. Si supponitur quod M non est vera, seu quod
M est falsa, non supponi potest quod L est vera, sed supponendum est quod L est falsa.
Attamen Ut attamen, tamen, sed, vero intelligantur, consi
considerandum est,
Ut: Ego Magister est diligens, et tamen discipulus e
Magister est diligens, et tamen discipulus est
est ignarus. Cujus sensus est: Magister est diligens, unde
sed falsa est consequentia, quia discipulus est ignarus. Vel
generalius: Magister est doctus, et meretur considerari quod simul discipulus
est ignarus. Seu quod simul et magister est doctus et discipulus est ignarus
considerari. Hinc locum habet et inversio.
Nam si recte dico: Magister est diligens
volitum est hoc: tu es pius. Vel adhibita definitione voluntatis;
facio u t sis pius significat, quia ego egi tu es pius.
addi potest: scio verum esse quod tu es pius, audio verum
esse quod tu es pius. Caeterum ipsum, quod hoc sensu usurpatum
videtur esse ex numero earum conjunctionum quae mea
sententia poterunt retineri quibus aequipollentia signa poterunt
in mea characteristica retineri quae sine ulteriore resolutio
possunt retineri.
Titius et Cajus adsunt. Possum
quidem resolvere in duas propositiones: Titius adest, Cajus ades
(puto) careri non
sed compendia enuntiandi non sunt negligenda. Conjungit
etiam integras propositiones vel etiam periodos. Ut: omnes
debent adjuvare alios in quaerenda felicitate.
existit. Hoc saltem interest, quod ex usu latini sermon
quia poni potest sive causalis enuntiatio praeponatur sive
postponatur consequenti; nam vero non habet locum,
exempli causa possum quidem
nam Deus existit. Si vero praeponas causalem simpliciter, consequens
omisso ideo,
Unde patet haec omnia non tam substantia quam usu linguae
Exempli gratia etiam instar particulae haberi debet: a
est felix, ex. gr. est beatus, exempli gratia Elias. Huic expressioni
characteristica generali.
Adeoque et id est, et proinde, seu et igitur in Tursellino non reperio.
accomodandum est signum in
facias, id est ut non facias.
Nun ist es aber an dem, Gallis, or.
Or l’affaire
est maintenant dans un tel Estat. Galli non possunt
Ubi jam videtur significare non praesens qualis
res sit praesenti tempore, forte enim de praeteritis aut futuris
statuendum vel cogitandum.
adhiberi solent in assumtionibus syllogismorum. Omnis pius est Deo gratus.
vel Gallis or est il que tout sage est pieux,
Or Gallicum idem est quod Germanicum nun, Latinum jam
pertineat ad conjunctiones ut
est conjunctio transitionis
jam his de quibus
In summa est etiam
conjunctio transitionis
significans quid dicendum
sit si praecedentia
simul spectentur.
Videndum an cur
ut quia.
Restant Adverbia
vel utique
Non. An vel annon. Omnino. Forte. Certe. Necessario.
Ex his quidem utique et non, quae sunt signa affirmationis et nega
tionis, seu veritatis et falsitatis in propositione, Enuntiatione,
non possunt evitari.
Saltemque in illis notandum est, si
non unum unum aut alterum horum signorum vel praefigi
omni propositioni, vel sub ea intelligi. Item signum
affirmationis relinquere omnia qualia sunt, signum negationis
mutare. Et proinde negationem praefixam negationi facere
affirmationem. Nam affirmatio et negatio feruntur
non tantum supra propositionem, sed et super propositionem
una cum signo praefixo sumtam. Praeter signum negationis
affirmationis datur dantur et alia, ut dubitationis, forte,
affirmationis [plenissimae], ut certe, omnino, affirmationis perpe
tuae seu necessariae, ut necessario
significat quaeri ita aut quodnam signum affirmationis
tamen etiam signa assertionis seu Enuntiationis assertio
ut A utique est B, id est verum
est quod A est B, seu propositio A est B est vera.
B est vera.
dverbia duorum sunt generum, alia magis ad materiam sermonis
dicimus homo pius, prudens, doctus, ita et
dicimus homo agens pie, prudenter, docte. Alia vero adverbia magis pertinent
vel particulae.
Adverbia quae particularum vim habent, sunt: Loci, temporis,
Numeri, Magnitudinis, Modi, Assertionis.
libi. Circum. Deorsum. Hac. Hic. Illac. Illic. Inde. Sursum. Tenus. Ultra. Usque
dum. Jam. Identidem. Imposterum. Impraesentiarum.
Interim. Interdum.
Saepe. Modo. Mox. Nunc. Olim. . Quando. Simul. Statim. Tandem. Usque
Ad‐unum. . Itidem vel Identidem. Iterum. Item. Mutuo. Praeterea. Primo
Secundo. Tertio etc. Ultimo. Postea.
Solum. Simul. In Summa. Toties,
quo (quoties, vigesies, etc.).
Nimis. Nimis-parum. Quam.. Satis. Saltem. Tan In Summa. Tandem Tantopere
Quodammodo Velut.
Ita vel etiam, Germanis ja, Gallis ouy. Necessario. Non. Adv
sine motu:
Usque Ultra. Citra. Ultra. Cum motu: Hinc. Illinc. Hac.
Trans. Tenus. Usque.
hoc loco Istic. Illic. Alibi. Id est in hoc, isto, illo, alio loc
Antrorsum. Dextrorsum.
Circum, id est in magna parte loci ambientis. Citra, id est in loco propiore,
quo sumus. Ultra id est in loco remotiori, vel in loco qui
respicienti locum in quo non sumus.
loco id est antea apud hunc locum qui nunc est mutatus.
Hinc id
Hac. Illac. Id est per hunc locum, per illum
Id est ad hunc locum, ad
ad superiorem locum, ad inferiorem,
Huc. Illuc
motu aliquando in illo loco.
ad anteriorem, ad posteriorem, ad dexteriorem, ad sinisteriorem. Ad
illum locum, ad alium locum,
moveri est, ita moveri ut continuato motu in loco aliquo sis futurus. Interdum
sed in locum interpretabimur si mobile dicatur
sed huc venisse.
pro ad locum po
Trans, id est ad locum
vel in locum ulteriorem. Tenus usque ad
non huc tendere,
fiant ex praepositionibus
cum nominibus generalibus, ut praeterea; hoc est praeter ea
autem ex his quomodo adverbia
una cum nomine aliquo generali sumtis. Ut Hic id est in hoc loco.
Ex his observari potest
seu istius modi, vel secundum istum modum.
adverbia temporis
abhinc vel abinde, annis tot abhinc vel abinde. – Diu. Tamdiu. Aliquandiu.
tamdiu donec. Dum. . Toties. Aliquoties. Identidem. Interdum. Saepe.
Haec autem adverbia temporis omnia explicari poterunt tribus
tantum
Adverbia quae particularum
Si subjectum et praedicatum sit idem
Si antecedens et consequens sit idem
vera est propositio affirmativa, ut
si sapiens non est miser, certe sapiens
non est miser.
est falsa.
Propositiones intellectuales primitivae
a est b.
Si antecedens et consequens sit
idem vera propositio est.
adverbia magnitudinis,
Satis. Nimis. Nondum sat
Magis. Minus. Aeque.
Valde. Parum. Mediocriter. Satis. Nimis.
Calidus valde non potest exponi quasi esset
idem quod calidus magnus, sed significat habens calorem magnum.
Est igitur calidus valde, parum, Mediocriter, etc. idem quod
habens calorem magnum, parvum, mediocrem etc. Obiter
ergo haec nomina erunt explicanda: Magnus est major ordinario.
Maximus est quo nullus vel rarus
est major. Minimus quo nullus aut maximus est minor. Mediocris
Parvus est minor ordinario.
Satis seu
Nimius id est damnosus quia tantus. Insufficiens
Insufficiens seu Nimis parvus, est damnosus quia parvus.
Vel Nimius est aliquantus
Tantus id est aliquantus certus,
cui paucissimum adimi potest salva appellatione. Maju Minus quod
quantus est relativum ad tantus.
Et aequale quod est idem quatenus
Fere et vix sese habent ut
propinquum termino, unum ambo tamen propinqua
eadem est magnitudo.
ejus materiae ut ita dicam accedat, quae doctum facit
citra et ultra;
est aliquantum, seu si ad abstracta accedimus, quorum
id est qui jam est doctus, sed si paulum