DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
Abstractis interdum non admodum commode careri potest, ut cum dic
voce appellari campsor.
semel ride risit Agelastus semel risit, non possum
adverbium remque ad sola nomina reducere, nisi adhibitis abstractis.
Agelastus risit exponere possim: Agelastus est ridens; tamen Agelastus risit
semel, non possum exponere: Agelastus est ridens unu
abstractum videtur relinquendum esse adverbium semel. Nisi velimus
adhibere nomen vice dicendo: Agelastus est ridens ridet una vice, sed revera
ipsum vice videtur rursus abstractum.
Sic et Amat solum non
potest exponi amat solus, sed amor in eo est solus. Si tamen de ipsa propositione
id est hoc solum est verum. Amati (ex his de quibus agitur) amat quod amat.
Calidus valde non potest exponi calidus quasi idem esset quod calidus magnus
sed significat: Habens calorem magnum. Nescio an exponi possit magnus quatenus
rectius ad usu Logicos poni
hominem non esse lapidem, seu non omnem hominem esse lapidem, an vero omnem
Non afficere debet aut praedicatum aut copulam, si praedicatum, utique est: omnis homo est
non‐lapis, si copulam afficit, utique nihil aliud facere debet, quam negare propositionem
exemplum
Sunt quaedam quae semper addi possunt, exempli causa cuilibet propos
A est B
ascribi potest verum est quod A est B, et huic ipsi rursus: verum est
quod verum est A est B. Similiter si sit: falsum est quod A est B
praescribi potest: verum est quod falsum est A est B, vel falsum
est quod verum est A est B.
Putem aliis casibus eliminatis genitivum, qui simplicissimum continet
obliquitatis respectum, posse retineri. Nam accusativus quem
regit verbum, potest mutari in genitivum quem regit nomen verbale.
Ita Ego laudo Titium, idem est quod: Ego sum laudator Titi
i. Utiliter adhibebitur quaedam particula significans, ordinarie,
regulariter, vel aliud quiddam quo denotetur, verba non esse secundum
rigorem accipienda, ut cum dicitur corpus extensum, Philosophi intelligunt
regulariter, seu naturaliter, quasi diceres extensicum, per potentiam
enim Dei absolutam separari potest extensio. Ita res immobilis, scilicet
ordinarie, viribus humanis, etc. talis est domus. Accuratioribus autem
definitionibus non semper est opus in re vaga,
fit est
ridiculum est, sed aliquando fiet ridiculum, quale erat insigne
sartorum, quod pictor facetus splendidum et elegans fecerat, sed
coloribus aquosis, qui ubi evanuere, apparuere oleosi, in quibus capra,
quam illi in contumeliam sui accipere in Germania solent,
seu pinxisse ridiculure, id est ridicule quoad
Possunt esse signa quaedam seu particulae significantes
tempus futurum.
vocis tropicum, talis est apud latinos quasi. Ut cum
dicitur Herodes est vulpes; posset dici, Herodem quasi vulpem
ita possunt
quandam subdolam magos circumvenire tentasse.
Et haec utilia videntur cum in rigore
adjecta cautela et velut excusatione redditur tolerabilis,
hoc autem fieri potest, elegantiae copiaeque causa, quae oratoribus
et poetis permittenda est, praesertim cum pia interdum fraus
Possunt Nomina, verba et adverbia esse activa, passiva,
Discrimen adjectivi et substantivi in lingua
Cum substantiva
communia, neutra.
rationali non est magni momenti.
cogitamus, concipimus res ad instar personarum seu individuorum,
cum adjectiva, consideramus horum individuorum attributa, ut
cum dicimus mors, personam aliquam nobis pingere videmur,
mors venit, mors tarda est, pallida mors aequo pulsat
pede pauperum Tabernas regumque turres. Videtur subst
antivum esse adjectivum cum voce general
Ens seu Res seu
orta, ut Aurum, id est Res flava, gravis, ductilis.
Nam etsi dicas: Aurum esse corpus flavum grave etc.
tamen corpus rursus est substantivum, seu significat rem
Ita mors est res qua animal cessat vivere.
Interea tamen
et adjectiva transeunt in verba, ut vivus
Uti innumera
fieri possunt nomi substantiva combinatione
adjectivorum cum substantivis, it
sunt quaedam combinationes generales seu formae nominum, ut
m gradus seu comparativa, sexus seu genera, pluralia
item; diminutiva, augmentativa, ita possunt verborum quoque
formae multiplices fieri, ut augmentativa, frequentativa, inchoativa,
copiam habet lingua Georgiana: neque enim pro modis habendi sunt,
Omnia resolvi possunt in Nomen substantivum Ens seu Res, copul
est, nomina adjectiva, et particulas formales.
Rursus cum ad eundem sermonem diversis modis concurrant plures
seu nomina quae inter particulas referri debent, ita quia generalem
habent usum, ita similiter dantur particulae adverbiales. Itaque
sive a numeris, possunt tamen quaedam signa simul esse numeri, ut
Sunt tamen et signa quae non sunt quantitates, talia sunt
plura concurrunt nomina diversis modis in recto scilicet vel in obliquo,
et quae in obliquo rursus varie, hoc significant casus et interdum
additae casibus praepositiones. Intelligi eni Ad Sane in
adhibitis casibus careri potest praepositionibus. Vel potius meo more
annexa per modum affixae facit casum. Videmus sane
Gallos, aliosque populos qui linguam habent ex latina corruptam
genitivum latinorum exprimere per nominativum cum praepositione,
ita: Gladius Evandri, l’épée d’Evandre. Germani utuntur
Tot deberent esse casus quot sunt praepositiones
pure formales; seu quae a specialibus abstrahunt, et pro modis
haberi deberent. Sed cum id parum observarint
hinc mirum non est constructiones redditas tam implicatas.
propositiones et Enuntiationes, et saepe diversis modis, hinc
ortae sunt conjunctiones. Quae etiam locum habent, si plures periodi seu
aggregata enuntiationum, inter se connectantur. Est autem
periodus quod sensum absolvi
aliarum enuntiationum causa adhibeatur.
Modi se habent ad tempora ut
Ut praepositiones regunt casus nominum, ita conjunctiones
regunt modos verborum. Ita ut facias dicitur in conjunctiv
ude formales, quemadmodum tot voluimus esse casus quot sunt
praepositiones nude formale
conjunctione cum adhibetur
Videtur eodem modo non opus esse
modus, et contra non opus esse modo cum
adhibetur conjunctio regens, prorsus ut de praepositione et casu
bis dicerent atque inculcarent.
Conjunctiones quae periodos
periodis connectunt sunt non‐regentes.
Modi afficiunt
verbi, seu modum affirmandi, ut cum dico ut
verbum facias, non affirmat te facere, sed si facere
te rem mihi gratam facturum esse.
Tempus et locus possunt ingredi non tantum verba, sed et
nomina, ut in participiis videmus, quae nihil aliud quam nomina sunt
a verbis derivata, abjecta abjiciendo copulam et retinendo tempus,
quin et adverbia possent tempus habere, ut si fingerem adverbium ridiculure, id est
ita et
hoc obiter
hindin de
cerva, equa
est enim
potest substantivum abstractivum humanitas, ita ut humanus sit
idem quod habens humanitatem. Sed pari jure in fingendo
procedere licet, nam si humanitas est res aliqua, poterit
natura ejus appellari utique intelligi potest essentiam ejus ab ipsa
re esse distinctam, et habebimus si ita fingere placet quandam
humanitalitatem; et hoc ibit in infinitum. Unde scholasticorum
tricae circa abstracta. Humanitas erit Ens humanitaticum,
seu habens humanitalitatem. Nugae. Certe si omne
Ens habet Essentiam, et Essentia est Ens, dabitur Essentia
nullo fructu atque effectu. Unde miror Wilkinsium
ipse est abstractum
absolute praesens, praeteritum et futurum, erit rursus ratione
praeteriti praesens, praeteritum et futurum, ut si narrem
toriam quid mihi olim accidere, et dicam me tunc voluisse
uo proficisci, dicam me fuisse profecturum.
male appellari praeteritum imperfectum,
cum potius, fui, dixi sunt imperfecta. Quod ex usu judicari potest.
habet cum praesentibus negotiis
displicere, sed cum loquor de re magis recente, et quae nunc
quoque aliquem effectum habere debet, utar voce: dixi.
Sic qui finit orationem, profecto non dicet: dicebam,
crederent eum loqui de oratione olim habita, sed potius
Habeo dictum de re propinqua, quasi scilicet
dictum illud adhuc in marsupio haberem, nec evolasset.
Itaque si pro aliquo intercessi apud principem, venienti
dicam; intercessi pro te, j’ay intercedé, ich habe vor
dicerem, intercedebam aliquando, j’interceday; ich
ut in principio creavit Deus coelum et terram, melius:
Habent tamen ista suas
quasdam varietates atque deflexus; ut aliquando dicemus,
certo vocis tono observato: im anfang hat
ita ut ista creatio non historiae instar consideretur, sed instar negotii
ad praesent facti ad negotium praesens pertinentis.
Tempora nominum, ut enim dicitur amatio, actus
vel amaturus est
Ut infinitus habet apud Latinos praeteritum
ita deberet et habere imperfectum
Vocabula sunt Voces aut particula
ces constituunt materiam, particulae formam orationis.
infinita sunt nomina, infinita verba, infinita adverbia, imo tot quot notiones. Ita habemus
nomen risus, verbum rideo, adverbium ridicule; sed neque pronomen
neque praepositionem neque conjunctionem habemus quam risus notio
ad specialia descendunt; particulae sunt generales. Voces pertinent
ad Dictionarium, particulae ad Grammaticam. Ad particulas
refero affixas, postfixas seu terminationes, omnesque adeo flexiones
aut variationes vocis. Ubi tamen notandum esse quaedam adverbi
generalia quae debent referri inter particulas, ut quomodo, tanquam,
Interjectiones malim referre ad voces
Particulae sunt quam ad particulas, possunt enim esse infinitae
nunc, ibi.
et significant integras sententias, ut euge id est bene fecisti,
sunt a tachygraphis qu[i] significant integras voces, imo senten
Sic apud Pisanum illud Adiobanno interjectio est. Quia tamen
ucae sunt interjectiones, hinc in Grammatica enumerari, et ad
particulas referri solent.
verbum adsit abesse potest, quoniam in eo latet. Nam a
ita: Amicus sincerus, amare sincere.
seu enuntiatio, hinc est cur verba Grammatici esse dicant voces
sig connotet tempus haec est, quod eadem enuntiatio potest
necessarias propositiones, sed has dijudicare non solent
equidem constat
Grammatici, utile tamen videtur excogitare tempus quoddam
Aoristum, quod adhibeatur in orationibus perpetuis propositionibus
ut Triangulum est Trilaterum, utile erit adhiberi tempus quod
significet perpetuitatem, seu Triangulum et fuisse et esse et futurum
attamen si quando existet, trilaterum fore aut extitit
Fortasse proderit in enuntiationibus,
trilaterum fore vel fuisse.
aut sequentis loco adhibetur, ubi fieri potest quin etsi id non sequatur
nec praecedat, si tamen sequi aut praecedere debeat, sufficit ad usum prono
ipsius vocabuli enuntiatio accedat praecedat
vel sequatur, vel etiam comitetur rei ipsius demonstratio. Ut si
pronominis. Idem est si loco
Cum rogo quis fecerit;
hic fecit, ostendendo hominem.
nempe in responsione.
na, ita et proadverbia,
ut sic, aliter; quae proverbia
sunt communiter particulae adverbiales; et manifestum est: sic, aliter
sic, aliter
eodem modo referri ad verbum cum suo adverbio seu adjectivo verbali, ut
sic idem quod hoc modo
alter referuntur ad
significat tam vivere quam vivi; dici solet vita vivitur, quasi
pro ea notione radicali quae est in his omnibus. Si vivere Et
erit passivum vivi nisi per tropum.
vivus seu vita praeditus, et ab hoc
hinc fiet vivo
et a vivo vivens, seu qui vivit, victus (si ita
Hinc porro vitatio
fingere licet), qui vixit; victurus, qui vivet.
vitatio seu vegetatio, vitae productio, seu vivatio
vivum facere; vivificari vivum reddi. Distingui deberet
Aptum ad vivificandum, vivificamentum,
distingui vivificamentum et vivificativum.
videndum quomodo debent
An forte differunt ut
substantivum et adjectivum, ita ut vivificamentum sit Ens vivificativum.
Quaedam habentur pro
radicibus quae non sunt, ut rex non est radix
Ens regens id regens a rego, et rego a riga radice;
est autem riga linea recta vel saltem linea bene ducta;
uti vivificator
est Ens vivificans ita vivificatarius erit Ens vivificatum, ut
vivificamentum est Ens vivificativum, ita vivificaille gallicu
ad imitationem vocis mangeaille confictum erit Ens vivificabile,
posset forte dicere vivificatarium. Vitosus, vita plenus.
Vitalis possessivum ad vitam pertinens, ut regius ad regem
m, ita si quid fingeretur ex vitis factum, ut ferreus ex
viteus ex vitis par
Ut a calore calidus, ita
videtur a vita esse vitalis potius quam vivus
ferro ita
Voces sunt concretae vel abstractae. Concreta
Utraque sunt nomina substantiva adjectiva, verba, adverbia
passiva. Calor, calefactio activa, calefactio passiva. Calidum, calefaciens,
calefactum. Calide, calefacienter, calefacte.
In pronominibus habemus quandam intensionem, ut ego,
egomet; tu, tute; ille, illemet seu ille ipse, ipsemet.
Egomet idem est quod ego ipse. Tumet vel tute idem
tu id est ille,
Idem est, ille
et scire cupio. Quis hoc fecit? significat: volo scire subjectum
notas ipsius
Quidam seu aliquis hunc habet sensum: si verum
est A hoc fecit, verum etiam erit aliquis hoc fecit; ita ut
qui hoc fecit.
quis sit A vel B etc.
Ille qui hoc fecit, hunc habet
si A hoc fecit, ille qui hoc fecit est A
est loco alicujus, quoniam id quod ante aliud collocatum est,
saepe ab ignavis et festinantibus ipsius loco arripitur, putamen
Alio sensu etiam pro aliquo esse dici
quem defendimus, quoniam is qui ante alium collocatus est, ictus
excipit, qui alioqui ad alium essent perventuri.
de voce instar diximus. Nam vice alicujus esse, vice
Nulla apud Latinos
alicujus fungi est fungi ejus munere.
epositio regit genitivum; sed signum est esse nomen, ut tui
Cum aliquo esse dicitur quod est
ab ergon, opus.
in loco eodem; sine aliquo est, quod in loco ullo est, ubi alterum
non est. Hinc fit ut cum Germanis Gallisque signifi regat
instrumentum, Latini dicunt gladio occidere, at Germani,
Galli, Itali dicent, cum gladio occidere, duo enim occidunt,
occidit, ita ut homo, et gladius sint eadem causa, et quasi
in eodem loco statuve quoad rem praesentem; sed Latini
voce cum utuntur tum demum cum duae sunt actiones
quod hoc loco non est, nam una eademque est caedes quam homo
et gladius faciunt, sed cum duae sunt caedes, aut etiam cum
una est caedes sed ea non minus uni quam alteri attribui
quibus caedes imputari potest;
ego tecum prandio ridebo, sunt enim duo risus, at ego
dici potest, gladium occidere. Potest et cum adhiberi
alio comitante, etsi non sit instrumentum actionis, nec ullo
conc actionem cooperetur, ut Scipio cum suis
mos Latinis non ita usitatus, quam Germanis Gallisque.
Omnis relatio rerum exprimitur quodammodo relatione s
Cum consideratur
poris ad corpus, unum potest sumi pro basi, quod nimirum regitur a
Situs spectatur aut nudus
praepositione, alterum refertur ad hanc basin.
involvit etiam aut partes baseos (vel relati ad basin) aut non involvit.
Si dicam te
et cum dicimus inter. Nam, trans et inter sunt correlata
esse trans murum, praeter basin murum, et te relatum ad basin assumo
At C erit
id est cis murum, ita si sint tria
A cis B respectu D B cis C vel inter me et C; cum dico inter, me exprimo, cum
respectu sis trans murum, et
cis subintelligo. At C erit trans B. Cum abstrahitur a mo
hoc facit,
id est si
aliquis hunc
usquisque et quisquis ita differunt: Quisquis est civis
debet adesse
et unus quisque civis debet adesse, itaque unusquisque
idem est quod omnis, uti omnis idem est quod quisquis
idem est quod omnis qui, ita omnis idem quod quisquis
idem est dicere quod: quisquis est qui est civis debet adesse
nam loco hujus omnis homo est animal amabat dicere
quicunque est ille qui est homo, is est ille qui est animal.
Et scholastici quoque discrimen faciunt inter haec duo, esse hominem
et esse illum qui est homo. Nam in Trinitate differunt haec duo
esse Deum patrem, et esse illum qui est Deus pater. Nam Deus
filius non est Deus pater, et tamen est ille ipse qui est Deus
pater, nempe unus Deus altissimus. Sed cum hoc sit praeter ordinem
Omni pronomini respondet adjectivum, adverbium loci, temporis,
modi: ita pronomini hic respondet hujus (ut ego habet meus),
hic, nunc, hoc modo seu sic. Et ita pronomini tu quoque
deberet respondere ut respondet adjectivum tuus, ita deberet
respondere
tuic, tuunc id est in tuo loco, tuunc id est in tuo
tempore, tuiter id est tuo modo.
Interjectiones sunt residuum illius loquendi rationis quam solae
affectum aliquem etiam in bestias cadentem. Possunt tamen latius
fingi interjectiones humanae, quae aliquid designare possunt quod
quae consistunt in tono Musico, ut nu
est attentionem quandam, et simul expectationem exitus,
nonnihil minarum designat.
Potest id fieri etiam sine ulla
litera clauso ore simplici tono
. Huc referri possunt
etiam gestus nutusque, velut interjectiones mutae.
Suspiria etiam
sunt interjectiones quaedam; designantes considerationem miseriae
gaudis, quasi subrepente cogitatione, quod gaudia haec non sint futura
diuturna sed mox finienda. Et quo major erit voluptas, eo
facilior suspirandi vi ea occasione promti facilius suspiria ducemus
major erit ratio suspirandi.
Interjectiones usitatae aut exprimunt nostra judicia nostrosque