DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
sequitur in prioribus illis data esse
sufficientia. Exempli gratia quia
non nisi unicus circulus per tria
potest, sequitur illis tribus punctis datis quaesiti
quod fiet, si tam ex medio ipsius AB quam ex
punctum aeque respiciet tam punctum A quam punctum B,
et ex medio ipsius BC educatur perpendicularis HK, c
perpendiculares se secent in D
seu si A, B, C non sint in eadem recta),
respiciet tria A, B, C et proinde
(in quo solo se secare possunt) aeque respicie
puncta A et B et C et proinde erit centrum.
scripta habentur, ut prorsus impossibile sit humano
non tantum sufficientia, sed etiam plus quam
sufficientia sunt data, quo facto
idem diversis viis invenire, et non tantum
veritatem, sed et probam quam vocant, sive
examen veritatis habere possumus.
Dari
hujusmodi demonstrandum est
a priori, quanquam sciam vulgus hominum
in demonstr talibus non nisi demonstrationes
a posteriori, id est ab eventu capere.
possit demonstrari, ex illis solis principiis quae jam
possit demonstrari, ex illis solis
principiis quae jam habemus; eande ejusdem
veritatis demonstrationem, aut ejusdem artificii
idem invenire nos potuisse per nos ipsos, ope
modo nobis aut
hujus scientiae generalis,
veritatis hujusmodi demonstrationem, rationem,
talis inventionem
Cujus rei ratio brevis est, quod aggregatum
omnium de re aliqua nihil demonstrari potest
Habemus autem indicium cujus ope
ad puncta A
ne ab Angelo quidem
nisi quatenus requisita ejus intelligimus.
Jam in omni veritate omnia requisita praedicati
continentur in requisitis subjecti, et requisita
effectus qui quaeritur continent artificia
necessaria ad eum producendum.
demonstratione cum totum hujus scientiae
artificium contineatur, quae sequentur
omnia servient ad eam explicandam.
Quodsi datur talis scientia haberetur,
absoluta haberetur, non puto quicquam
e ipsam pietatem et justitiam semper; amicitiam autem et
sanitatem plerumque ex hujus scientiae
possessione secuturas. Nam qui hanc scientiam
tenebit, ante omnia sibi certis demonstrationibus
Deum amabit super omnia, cum ejus pulchritudinem
intelligat; et non contentus tantum, sed et laetus
erit eventis omnibus, cum sciat pro demonstrato
habeat omnia optime esse ordinata. Nec proinde;
itaque liber et solutus erit illis anxietatibus
futurorum, quibus infirmiores animae servili metu
Deum colentes misere terrentur. Intellecta etiam Dei natura;
etiam Dei natura; voluntatem ejus ignorare non poterit
et quae sint officia vitae; deprehenditque maxima
sua voluptate nihil esse jugo Dei suavius; et
quod nobis ipsis maxime utile est, id Deo maxime
gratum esse. Unde jam conciliatio egregia sequitur
justitiae et prudentiae, divinique et proprii amoris,
honesti denique atque utilis, quae sola hominum ignorantia
atque errore sibi opponuntur; et conscientia a
scrupulis liberabitur, quibus fit ut saepe homines cum
justa agunt, agant injuste, cum ignorent quom
ignari quomodo actiones a recta intentione capiant
odisse neminem etiam cui cogimur nocere,
non Christi magis quam supremae rationis
praeceptum est. Qui vero ita animatus est,
cum semper candide agat, facile alios in se
convertet, cumque ob rerum scientiam singularium
scientiam, quam possessione Scientiae generalis
sibi peperit, multis prodesse possit, et amicos
facile et fortunas parabit. Nam tanta res
est candor animi, ut nemo etiam
amicum malit. Fortunis autem carere
non potest, qui amicos habet, et seposito
amicorum favore, qui egregia artificia
invenire potest quibus humana vita
sublevetur; etiam apud Turcos et Sinos in honore erit
ea quae de Deo atque anima
reperiri possunt. Ad haec
enim data sufficientia
nos jam habere necesse est
imo ut fieri possit
verba occulte scripta
diversas claves recte
posse explicari;
modis innumeris
secundum diversas
claves recte posse
constitui duobus continebuntur, Praecognitis
et praeceptis. Praecognita Scientiae constant
constitutione ejus, et Historia; sive praedicatis
ejus necessariis et accidentariis. Constitutio ejus
seu quae de Scientia demonstrari possunt,
constant tum defin generalibus, tum specialibus;
requisita, eaque vel singula, nempe Genera et
differentiae; vel collecta, quae constituunt definitionem.
Sunt tum
Definitio Nominis seu requisita
eaque ve, et requisita rei vel singula, nempe
Genera et differentiae vel in unum collecta, quae
ut rem possibilem esse inde appareat, quae est
definitio realis,
Praedicata derivativa
Et seu causa efficiens,
est ipsa definitio realis, vel variae compositae,
quae exhibent causas varias productiones rei seu
causas efficientes, Praedicata derivativa
ex assumtis extrinsecis. Quae oriuntur ex intrinsecis,
oriuntur ex combinatione requisitorum.
de re tractatio constat ordinata
inventione ejus praedicatorum Veritatum seu propositionum
et absolutas vel puras in quibus praedicatum et subjectum et
copula, distinguuntur, vel Modales in quibus copula
quantitas et qualitas distinguuntur, vel affectas, in quibus ista
sunt involuta. Eas
Rursus Res de qua agitur ingreditur
edens vel consequens, vel subjectum vel
praedicatum. Et terminum vel ingreditur
constituendo totum, vel constituendo partem,
et constituendo partem vel in recto, vel in
obliquo, vel rursus in obliqui recto vel obliquo,
et diversi considerandi sunt modi obliquitatis.
Ordinata inventio oritur a simplicissimis
propositionibus quae de re possunt haberi; et
Propositiones de re sunt quae continent rei examen seu
id est definitionem Nominalem, quod si res
eadem plura habeat examina seu plures definitiones
quemadmodum constat de au
ingulae sunt exhibe
constituunt definitionem realem sic collecta ut rem
vel sic collecta ut tamen inde
non appareat possibilitas,
quae sunt proprietates
seu requisita nostrae notionis,
His continetur tota rei Historia, quae
Post notas subjiciatur rei Historia, seu
veritates, quae non propositiones quae de ea
per experientiam sunt repertae, eaeque sunt or
dine digerendae. secundum attributa
quae varias recipiunt modificationes speciales
Attribut Praedicata Propositiones experimentales
duorum sunt generum, vel enim ut earum
vel non opus est aurum assumere, sed alia ex
quibus postea prodit aurum. Si opus est
assumere aurum, tunc ipsum combinamus vel cum
nostris sensibus tantum, vel etiam cum aliis rebus.
Si cum nostris sensibus tunc rei adv
animadvertimus de re, quae pluribus sensibus deprehenduntur
vel quae uni propria sunt; pluribus sensibus, sed imprimis
tactui et visui communia sunt rei ma
figura, magnitudo, pondus, figura, pondus, situs
ad res alias locus, tempus; idque tam in toto, quam
in partibus deinde mutationes actiones et
passiones seu mutationes ejus spontaneae;
resolut et qui haec; deinde rei partes singulae,
harumque. Visui proprii sunt colores, aud
Tactui propriae qualitates sunt consistentia superficialitas,
calor, frigus, Visui proprii colores. Auditui soni,
praesertim si res spontaneos habet; olfactui odor, gustui sapo
r. Sequitur Rei conjunctio cum aliis rebus, et
rebus, et quidem primum cum his
simplicibus et vulgaribus, nempe igne aëre aqua et terra;
partibus, aut ope partium diversis praeparatis
solent operari, nempe Menstruis; inde venienda et
caementis, fluoribus, tum sine igne et aqua, tum his
additis, ubi menstrua, caementa, salia, fluores seu fluxionis
auxilia; et si duo corpora in igne aut aqua simul fusa,
reactiones et praecipitationes, et quae his producuntur
composita, decomposita.
toto de re quadam faciendum diximus
idem dicendum est de omnibus ejus partibus, item de
his quae ex re sponte nascuntur; deinde de his qua
additis. Observandae quoque
inde nascuntur aliis additis.
mutationes rei circa omnes hasce qualitates quae
unasquasque qualitates, res cum aliis rebus similes
aut dissimiles qualitates habentibus potest comparari
longe procedendum erit, si
velimus uti historia rei ad investigan
ad partium invisibilium deprehendendam constructionem;
inventis
vel universales
usum habent ad instantias seu ad infringendas
propositiones, quae falso creditae sunt necessariae
sunt vel circa generalia, vel circa specialia
Primitiva seu re priora sunt natura priora
vel aequales vel posteriores. Natura priores sunt
Requisita prima, vel intermedia seu primorum
requisitorum combinationes; aut etiam Requisitorum
hujusmodi proprietates. Natura aequalia sunt
definitiones reales ex omnibus requisitis ita collectis, ut
inde appareat possibilitas, deinde proprietates reciprocae quae demonstrantur sive intrinse
Natura posteriores sunt notiones, ad quas ipsa
notio rei de qua agitur rationem habet
requisiti.
Cum infinita possint
condi Theoremata, ea tantum seligenda sunt quae
pertinent ad problemata ad
et nam consistentiam
excludo, quae requirit
ut alia res sensibilis
in rem agat.
spontaneae in
his quae agunt manifestis
qualitatibus, nempe magnitudine
figura et motu, quo pertinet
huc malleabilitas, etc.
Deinde cum rebus quae occulta
poterant mirificum aliquando fructum
um humanarum faciem mutatam esse. Una
observatio militaris gentem disciplinae atque
instituti servantem maximis victoriis nobilitavit; nec
futuram, si qua pulveris illius mirifici arcanum
pyrium vocant conficiendi rationem in arcano
sola possideret. Fortasse etiam huic invento
debemus quod tamdiu Barbaro Turcarum potentia,
torrentis instar Asiam
Europamque inundavit at in Hungaria velut aggere objecta
Turcarum potentia, quae
si qua certe spes est domandi hostis tam immanis, eam
maxime ausim polliceri. Scientiae Mathematicae
rebus utramque paginam implent; nam sine
perficiem dimetiri docet, et in ejus viscera euntibus inter
subterraneas tenebras lucem praebet, ut ejus commercio, non
et alii orbes, alia Elementa nobiscum connectantur.
Hujus soboles Mechanica, debilitatem humanam infirmitatem ita
sublevat, ut non Maximae tantum bestiae sed et mont
et flumina nostrae potestati subjiciantur
scientiae bonum est, ut nos liberet ab animi
anxietatibus, quibus infirmiores animas obnoxias
esse videmus, quod fiet, ubi quae servili metu poenarum
potius quam vivo amore moventur, Deum
colunt; deinde ut cognitis admirandis Dei perfec
praestantia dignitate. Ante
Primum ergo scientiae verae beneficium est ut
circa futura de Dei summa perfectione,
de immortalitate animae denique ac de futura vita
ratione recte sentiamus,
liberabimur, quibus obnoxiae sunt infirmiores animae
Deum filiali amore potius quam servili metu
quae Deum amantibus ergo summumq
scientiae beneficium est ut summam Dei perfectionem
nostrae naturam intelligamus, ex quo sequitur
nos Deum super omnia amaturos, (quod eum minus recte
cognoscentibus utique difficillimum est) et liquidissima illa voluptate
fruituros quae Deum amantibus parata est, et ab
anxietatibus illis liberos fore, quibus infirmiores animae mi
sere terrentur. Deinde a scientia
sed quod asseram in illis cogitationum animi bonis
opibus, quae ex diversis in unum conflatae
possunt, qualia sunt experimenta atque observata,
unum multis unumquemque a multitudine cujus ipse
pars est, necessario vinci, quemadmodum plus
oculos oculo videre ajunt. Usque adeo ut persuasu
sim si veritates egregiae quae plebejis etiam
hominibus unius alicujus civitatis exploratae sunt
in unum systema coordinatae essent, eorundemque
hominum agilitas usus et acquisita usu agil
communi consilio regi
quibus homines affligimur, ex orbe perinde pr
ab hominum voluntate proficisci nemo dubitat,
progressu dicam. Quod agnoscere agnoscere ac tentare
abrogare potest; et parum abest,
sed erga Deum grati
ssent; si lingua una recte constituta haberetur
reciperetur non minus in omnibus rebus promte atque
accurate ratio quam in Algebra ratiocinaremur
humano ingenio licet fas est..
justitia exacte observari posset, omnes
sine ambitione,
sine invidia, aeque
felices, et contenti, et sibi amici essent forent,
omnes sine odio,
haec rerum Emendatio inter haec
haec rerum humanarum emendatio Catholica, nihil
non possit;
jucunde nec inutiliter
homines ex suae naturae vi
essent capaces, nisi ipsi sibi deesse mallent.
conversione obtineri non possunt
poenarum potius quam
rerum conversione expediri non possunt; d
uae privati et sine crimine
de his dicamus,
m nemo dubitat, scientiam
esse inter maxima hominum bona. Nihil aute
video in quod privato plus sit juris quam scientia rerum,
plus aliis didicisse, neque
unquam cognitus est in republica literaria ostracismus. Itaque
tantum ostendendum est scientiae humanae incrementum
nec ulla res magis mihi persuadet fatebuntur omnes, qui
et contra coeli decreta pugnantis,
ut vulgus putat, sed
scientiamque efficere, ut tum his quae
quae servili metu potius quam filiali
amore Deum colunt,
quae caeteris populis pro
miraculo futura esset,
de qua ad verae historiae modum
et quid prosit ut
ipsaque inquirendi ratio
quasi nihil
ut proinde
Et licet
vitae officia
generalem seu principem, quam
ad eam indagandam.
oeconomiamque veritatum
Hujus enim ope discerni potest
conspectus rerum
omnia sub uno conspectu ponuntur,
praestantiora possunt
unde seligi
et inquisitione
exacta hominum inquisitione digniora
Itaque in
sed rerum naturae ratio habetur,
interesset angelisne an hominibus
scriberetur sed ubi a theorematis ad problemata
felicitatem nostram conferre possunt
voluptatem maximam et purissimam afferat
nunc non agitur,
debet, quantum inter caetera
huic voluptati sit indulgendum.
Theoriam sapientis,
tractare aggredimur, esse
sapientiam autem esse praxin scientiae principis.
axime autem ubi eo producta
Analysis sive Methodus resolven
iae datum,
usum scientiae in
in vita ostendens
numerorum et figurarum
Non mal
e vulgo dicitur unumquemque suae
sibi fortunae fabrum esse; nam exceptis casibus
quibus vitae ratio nos exponit, aut quorum raritas
extra providentiam est, constat infortunia
sine culpa esse non solere, certe quanto qui
magis ingenuus est, eo facilius agnoscet, se mala quibus aliquando obnoxius f
diligenti ratiocinatione, et firmo proposito
ex rationis praescripto vivendi, et quod hinc
sequitur omnium virium a natura ad
bene agendum
quibus Deus
Quod si in privatis verum est, quanto magis
erit in toto genere humano, aut integra Gente
Natione, cum ea quae in omnibus sparsa est
potentia et cognitio rerum, singulorum hominum utcunque
excellentium virtutem exuperet. Non quod negem
unum hominem recta methodo instructum
rectius saepe ratiocinari posse quam tota multitudo solet,
discernere eminus
quoad licet
. Ita habebimus conciliationem
prudentiae et caritatis, amoris proprii
et amoris divini, liberabimusque conscien
tiam a scrupulis quae ab ignoration
e officii profiscuntur. Unde
jam secundum scientiae fructum
habemus, faciuntque ut multi etiam
injuste agant cum justa agunt, quia
se justa agere non putant. Nos
igitur
omnes pro cujusque tamen perfectione amemus, at neminem
nocere; deinde certi omnia a Deo ita bene constituta
esse, ut si nobis datum esset introspicere rerum
seriem, agnituri simus, nihil posse fieri melius; nobisque
eum amantibus utilius, quibus omnia in bonum cedunt; etiam
Deus sententiam suam eventu declaravit, ita circa futura
de quibus nondum declarata est Dei voluntas, conabimur
ipsi efficere, quicquid ex illis quae nobis nota sunt
judicare possumus Deo gratissimum fore, audientes rationem
rectam, velut Dei in nobis loquentis vocem, quae revelationi
ejus externae nunquam contraria est. Gratissimum
pro cujusque perfectione amabimus, et neminem unquam
odio prosequemur, etiam cum ei cogimur nocere,
errantis autem poenam esse ut doceatur. Proinde
ab illorum consuetudine abhorrebimus, qui aliorum stultitia
aut miseria delectantur, easque si possint etiam augent;
considerabimusque vix aliquem tam imperfectum stupidum,
tam improbum, tam infelicem occurrere posse,
qui non sit majoris adhuc perfectionis capax, quam
in nobis jam esse experimur, plerumque etiam habere
inflabimur, aut deformi pusillanimitate dejiciemur;
amicitias illorum ante omnia maxime expetemus, in quibus etiam
bonam mentem, id est animum erga alios
perficere mentem nostram studeamus,
efficiemus, ut nostra opera multis utilis
poterimus amicis fortunisve carere; faci
nam satis rara est amicus candidus, et satis
volunt, tales sibi amicos velint optent, tum maxime
cum Sed quoniam multo major laetitia nostra es
agentibus, si non omnia saltem pleraque succedere debent
ex sententia evenire debent. Quemadmodum illi qui
necessario saepius vincent quam vincentur, et rem etiam augebunt
si hoc modo caveant, ne una vice fortunae committant,
quam alii vicissim tantum committant, quantum eis
continuandi facultatem adimere possit; aut plus exponant
quam alii sint vicissim periculo exposituri. Ex quo apparet
quid possit scientia etiam in his quae fortunae arbitrio reguntur
at multum lucrari possit. Haec ergo vitae
officia Hae autem multaeque aliaeque vivendi regulae
ex scientia Metaphysica proficiscuntur,
etiam in his quae fortunae
ut parum perdere,
et ubi recte agendo candoris
nostri documenta dederimus,
dotesque nostras explicare
voluerimus
tametsi illa conspiratio
humani generis usus
Interea vero dum exspectamus quid
majora auxilia expectamus
ipsi torpescere non
non ignavis tantum votis, sed et
opere atque industria in partes vocari decet.
Et passim egregii viri in omni studiorum genere
est, quae reliquis omnibus animam infundit, quae
et ordinandi omnia modum docet; quae
denique prima principia constituit, et ad sum
Itaque maximi est momenti ad Felicitatem.
Nimirum paulo ante monuimus veritates alias aliis
supremum hominis finem propius attingere; hoc igitur
paulo distinctius exponi oportet. Scilicet
cognitionem certam omnes scimus, et certitudinis
est status laetitiae durabilis.
quaerendam esse certam notitiam eorum quae
conferunt ad perfectionem nostram augere
aut minuere possunt. Porro omnis quidem Voluptas
actiones nostras juvat potentiamque extollit.
purae cujus causae et effecta ratione intelliguntur, ut appareat,
magis fid
Frustra igitur speratur scientia felicitatis.
Et ipsa aliquando laetitia nocet.
ipsa in sensu perfectionis consistit alicujus
consistit, sed nisi in universum compensatione
sensus
notabiliter praevaleat laetitia non exurgit
Durabilis autem laetitia ad felicitatem
sufficit nisi in futurum persistat
Posset enim brevis laet jucunditas in magnam
itaque Historia
si vero omnia explicare velimus
fugienda, juvantia et nocentia
respectu nostri corporis, jam
tota scientia Medica, quantum
experimentis consecuti sumus
exhaurienda esset.
vastum nimis et difficile opus
apientia nihil aliud est quam scientia
felicitatis sive perfectionis humanae; et hujus
scientiae maxime generalis atque Architectonicae
est docere quomodo possibile sit optime sit hom
perfectionem venire, cujus natura eorum est capax.
Quod non ita intelligendum est ac si unquam ad
ultimum humanae perfectionis gradum perveniri
possit, quoniam felicitatis potius natura est, nunquam in
aut majora
aut majora bona progressu impediri.
Sufficiet intelligi tanta Dei in humanum genus beneficia
proscribi posse, ac pretio in caput constituto lu
perinde ex orbe proscribi posse,
extirpantur. Ad haec autem duo necessaria sunt scienti
a inveniendi ac dijudicandi veritates;
quanta maxima ex his quae in potestate sunt
ab hominibus quam primum obtineri potest; deinde
firmissima voluntas rationem sequendi recta
viribus prosequendi.
Sed de Catholica rerum emendatione, quae
a totius generis humani consensu pendet, hoc loco nunc quidem
patet, nec tam doctrinae practicae, quam fabulae
materiam praeberet, quam Romanisci non inelegantis
forta nec inutilis forma conscribere fortassis operae
pretium esset, saltem ut appareret magnitudo
bonorum, paucis forte credibilis, quae in homines
caderet, nisi ipsi sibi deessent deesse mallent.
mallent. Sed et illa excludemus, quae Rectoribus
quorundam populorum fortasse persuaderi quidem
conversione possent introduci. Itaque hoc
loco illa tantum attingemus, quae privati homines
ad suam pariter publicamque felicitatem conferre
possunt; Praesertim ad suam quidem ipsi per se
ad publicam autem si opibus mediocribus, et
privatum modum non supergressis utcunque adjuventur.
Haec ergo tota tractatio pro Paraenesi
erit ad viros pios, et boni publici zelo ardentes,
laetitiam,
ab eorundem successu gloriam quaerentes, quae
tamen verae virtuti deesse non solet, non magis quam
successus ubi causa Dei causa agitur. Et his quidem ista
possent sed
specimina proponemus, ut agnoscant quantae
res quam exigua opera praestari possint, tum ad
perfectionem Mentis (quae maxime in Divinae pulchritudinis cognitione, ortoque
cum quis ejus ope rem ubi occurrerit agnoscere,
et aliam supposititiam a genuina discernere potest:
confu clarus at confusus est, cum quis
sed cogitur eandem rem aliorum sensibus offerre,
ut eam etiam agnoscere discant. Sed cum
quis conceptum clarum et distinctum habet
tunc habet definitionem Nominalem, quae nihil
aliud est quam aggregatum notarum, quibus rem
unam ab alia discernimus. Conceptus distinctus
est vel adaequatus plus minusve vel inadaequatus.
Conceptus distinctus ad inadaequa adaequatus est
definitio realis, seu definitio talis ex qua
statim patet rem de qua agitur esse possibilem,
quanto pauciora requisita desunt. Denique
conceptus perfectus est, qui constat ita est,
si de omnibus rei requisitis iterum conceptus
Hinc ergo capita
adaequatus habeatur.
De discrimine inter conceptus obscuros et claros
ubi ostendendum saepe nos conceptus tantum caecos de rebus
ingenio fideque explicandos,
De discrimine inter conceptus confusos et distinctos
ubi de discrimine explicationibus per ostensionem et
per definitionem, deque iis quorum definitiones non sunt
De discrimine inter conceptus ad inadaequatos et
De discrimine inter conceptus imperfectos et perfectos,
ubi occurritur difficultati Pascalii de Resolutione continuata
et ostenditur ad perfectas demonstrationes Veritatum
non requiri perfectos conceptus rerum. Signum conceptus
De His quae per se concipiuntur, seu
de Notionibus absolute primis.
cogitationum Humanarum, seu
primis ex quibus aliae omnes componuntur,
De Alphabeto
etsi ipsae fortasse non sint absolute primae
primae. De Veritatibus rationalibus, quae ex
ex definitionibus demonstrantur. Ubi de propositionibus
hypotheticis, negativis particularibus; de usu particularium
et negativorum ad instantias, et refutanda speciem veri
habentia. De discrimine veritatum theor quae ad theoremata
et quae ad scholia pertinent.
tem hic de signis, copulis,
affixis, de recto et obliquo, et variis modis formandi
quae non possunt nec
debent revocari ad syllogismum.
De partibus Demonstrationum, ε κθε
vel physica certitudine.
De Gradibus probabilitatis, seu Libra rationum
De Sophismatum detectione, ubi sumenda in
pro verisimilium.
manus Colloquia, adde Stahlii diss.
et quomodo effici possit, ut omnes nostri errores sint
tantum errores calculi, et per examina quaedam facile possint
justificari
imperfecti est, si plures dantur definitiones
quarum una per alteram non potest
constat per experientiam, cujus demonstra
tionem dare non possumus. Et quanto
haec signa crebrius occurrunt, tanto major
est conceptus nostri imperfectio.
imperfecti
De consequentiis simplicibus et asyllogisti[ci]s.
De conversionibus oppositionibus, de Modis,
h. Hospinianus.
logica. Hic de linguis
orum suppositalitatibus.
De consequentiis vi formae, de consequen
tiis vi materiae, ubi de Enthymematibus,
rectificatione Analyseos Geometrarum.
Verba Conringii afferenda ipso non nominato
De Argumentationibus in forma diversis a
De Analysi omnis argumentationis logica
bonitas
Si scilicet alios homines nobis amicos, alia vero naturae
possimus, quae a liquida cognitione mentis
humanae pariter et naturae corporeae fluere necesse est.
Videbunt autem, si recte animum attenderint
hac Methodo plus intra decennium praestari posse
quam alias ut nunc quidem res geri solet, a multorum
malent profecto tantam felicitatem humano
generi obtingere ipsis vivis quam extinctis.
Nec vereri debent, quod ut Methodi hujus
autor, ipsis laborem proponere, sibi gloriam
vindicare velit; quod alii Novarum Methodorum
authores aequo jactantius fecere, qui postulare
ausi sunt, ut gratia ipsis non tantum ob inventa
sed et ob invenienda haberetur perinde ac si illa
methodi omnia tantum essent Methodi eorum
invenissent, in quo quantopere erraverint, ex ipsa
Geometria mox apparebit. Quin contra persuasus
Aristotelicorum aut Epicureorum aut Democriticorum
ambitionem eorum qui sectae capita habita haberi
inter potissima scientiarum impedimen
censeri debere, nam sectatores plerumque in commentatores
versi nihil vix quicquam Magistri traditis adjiciunt,
quod vellem de Cartesianis hodie dici non posset;
alii autem hac ambitione offensi saepe etiam
veris Novatorum sententiis sese opponunt inanibusque