DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
inter metalla. Itaque notio auri est major notione
li coincidit in effectu notioni trilateri,
id est tantundem continetur in una, quantum
pariter atque alterum, tandem incidet in idem.
Itaque et numeri eorum characteristici coincident
exempli causa quemadmodum coincidunt
bis sex et ter quatuor, tametsi diversae
sint expressiones rei ejusdem.
coincidunt metallum ponderosissimum
ponderosissimum et fixissimum non coincidant;
nam liquidum ponderosissimum ut exemplo
Mercurii patet, nam inter haec duo c
nam inter haec duo cuprum et argentum
fixissimum, hoc ponderosissimum.
ut latius et angustius,
pr continet majus et minus; pars
notione auri continetur notio metalli
et aliquid praeterea, exempli causa ponderosissimi
notione metalli. In scholis aliter loquuntur,
spectando, sed exempla species
notionibus universalibus subjecta.
continet species quam aurum, et
dico aurum majus metallo,
quam metalli, et majus opus est aurum
producere, quam metallum qualecunque.
Nostrae itaque et scholarum phrases hoc loco
non quidem contradicunt sibi, distinguendae
sunt tamen diligenter. Caeterum in loquendi modis
nihil a me sine quadam ratione atque
utilitate innovari, patebit consideranti.
plus continet quam notio alterius, sequitur
ex iis quae supra posuimus artic. 8.
ro continetur,
ut dixi vel aliquid commune habent, vel
toto genere differunt. Aliquid commune
habent, qui sub eodem sunt genere,
quos posses dicere
et brutum animalis natu
et Argentum metalli, Aurum et Vitriolum mineralis. Unde
conceptum habent communem.
mineralis. Unde patet etiam plus minusve
commune habere duos terminos, prout species
remotum est. Nam si genus sit valde remotum, parum
erit, in quo symbolizent species.
Et si genus sit remotissimum, exempli gratia sub substant
dicemus res toto genere
Corpus et Spiritum, non quod
nihil illis commune sit, saltem enim
ambo sunt substantiae, sed quod hoc genus
tametsi id prima fronte aliquando
non appareat; sed si quis
alteri aequalis
habent, vel toto genere
Sed haec per species
sunt duo Termini; duo vero
inesse aut non inesse
sequentibus. Quod vel unus continetur
in altero vel neuter. Si unus continetur
argentum non est solubile in
continere praedicatum:
in se spectatum et
universalis et particularis. Nam
subjectum propositionis universalis
in se spectatum et absolute sumtum
per se et absolute spectato insit, seu
praedicati notionem contineat, sed sufficit praedicatum in aliqua
illud dicitur in notione eruditi in se spectata
contineri notionem prudentis. Neque etiam
notionem, quae notionem prudentis continet
illa sit species; nempe etsi hoc loco non
exprimatur eum demum expertum esse
qui praeterea habet judicium naturale,
sufficit tamen subintelligi aliquam speciem experti prudentiam invo
species auri notio absolute sumta
contineat absolute et per se notio subjecti
continet notionem praedicati, multo magis
notio utique etiam notio subjecti cum addito,
seu notio speciei subjecti notionem
praedicati continebit. Quod nobis sufficit,
quia non negamus ipsum subjectum continere
ipsi spe subjecto inesse praedicatum, cum
speciei ejus inesse dicimus. Itaque possumus
dicere quoddam metallum in igne
quoddam metallum
est liquidum; etsi potuissemus generalius
Habet tamen et particularis assertio suos usus, ut cum
cum facilius demonstratur aliquando quam
facilius
recepturus est quam generalem;
nobis sufficit.
20) Quoniam itaque ad propositionem
particularem affirmativam nihil aliud
et specialis particularis
equiritur quam ut species subjecti contineat pra
vel ut totum ad partem, vel ut totum ad totum
coincidens, vel ut pars ad totum, (vide supra artic. 7 et
Ut totum ad partem, cum notioni subjecti
cum duo aequivalentia de se invicem
dicuntur, ut cum justitia triangulum est
subjectum, trilaterum praedicatum; et
denique ut pars ad totum, ut cum
metallum est subjectum, aurum est
praedicatum. Itaque dicere possumus
quaedam temperantia est virtus quaedam
bernacla est avis; quoddam triangulum
est trilaterum (etsi has duas propositiones
potuissem etiam enuntiare universaliter);
denique quoddam metallum est aurum.
Aliis casibus propositio particularis
vel subjectum aliquid
aliquid contineat quod non est compatibile
se praedicati
subjecti continet praedicatum, utique continebit
vel ut coincidens sibi vel ut partem,
utique praedicatum est species subjecti, quia
continet ut partem, praedicatum erit
genus speciei subjecti per artic. 11. Itaque
praedicatum et subjectum erunt duo genera ejusdem speciei. Jam
duo genera
si non coincidunt
Hoc autem facile ostenditur, nam
notio generis sola abjectione, quia. Cum
ergo ex specie duorum generum
ambo genera per abjectionem prodeant, necesse est
continuatam continuam prodeant, id est
superfluis abjectis relinquantur, unum
erit ut totum, alterum ut pars
Imo est paralogismu
simul cadunt omnia quae
speciem propositionem parti
cum neutrum est genus vel
vel coincidunt,
uibus multa hactenus inaedificavimus.
corpus sensibile
notionem praedicati,
quae hactenus diximus, video enim
seu attributum reciprocum,
N 2. plag. 1.
propositionis categoricae
et modales, hypotheticae, disjunctivae,
in calculando, ut terminus ipse adhibetur
in ratiocinando. Numeros autem eligo in scribendo, alia
pluriumve aliorum terminorum, numerus
termini dati conceptum componentium
(ponderosissi
considerantur, sed generaliter tractantur, quod
hoc loco in Elementis tradendis nos facere oportet.
6) Caeterum regula articulo 4. tradita sufficit
ad omnes res totius mundi characteristicae huic
notiones distinctas habemus, id est quatenus
earum requisita quaedam cognoscimus, quibus
per partes examinatis, eas a quibuslibet aliis
componentes quorum notiones componunt
notionem quam de re habemus. Quare quascunque
res possumus ab aliis quibuslibet per requisit
Possumus autem plerasque
quaedam discernere.
et si quae sunt quarum requisita assignare
aliquem primum, primitivum, eoque utemur
Et hoc modo saltem omnes propositiones
pro primitiva
interim sumtae resolutione demonstrari possunt. Sic Euclides
tum quae
jam ab aliis sunt demonstrata, tum quae
ab aliis
eaque vere analytica demus, et quae vix multi annorum millenarii alias
tractandi facilitatem, et quia hinc ad oculum
quia Aurum est metallum
commune sit valde remotum, nam
praeter ea quae omnibus substantiis nobis.
Unde patet quid Heterogeneum dicendum
ex quibusdam notionibus certis a nob
communes, etsi alias forte communes habeant.
varie continentibus aut non continentibus
diximus, transferamus ad nostras numeros
eorum characteristicos. Quod facile est
quia diximus
quando terminus concurrit ad alium
constituendum, tunc numerum characteristicum
characteristici pro termino constituendo
assumendi; seu quod idem est numerum
characteristicum termini constituentis seu
qui alteri inest. Exempli gratia,
ad constituendam notionem hominis, itaque
ar sive h, (2, 3 vel 6) numerum nempe
characteristicum hominis. Ac proinde necesse est
numerum ar vel h dividi posse per
vel h dividi posse per a (sive per 2).
15) Quando autem Termini du
sunt coincidentes, exempli causa Homo
Animal Rationale; tunc et Numeri,
(velut 2, 3 et 6). Quoniam tamen nihilominus
terminus unus hoc modo alterum continet
, licet reciproce, nam homo continet
animal rationale (sed nihil praeterea) et
animal rationale continet hominem (et nihil
praeterea, quod scilicet non jam in homine contineatur),
hinc necesse est et numeros h et ar
(2, 3 et 6) sese continere, quod utique verum est,
quia aequales sunt coincidentes, idem autem
numerus utique continetur in se ipso. Necesse est
praeterea
etiam unum per alterum posse
id est quod etiam verum
nam si quis numerus per seipsum dividatur
articulo praecedenti diximus, ut Termino
uno alium continente, characteristicus illius
divisibilis sit per characteristicum hujus, id
etiam in terminis coincidentibus locum habet.
est numerum
Sic Euclides nuspiam utitur
definitione lineae rectae
in suis demonstrationibus,
at Archimedes cum longius
vellet progredi, coactus est ipsam
lineam rectam resolvere, eam
sed ejus loco adhibuit
adhibuit quaedam
Itaque sub termino nec signum
credit, terminus erit
sive quatenus earum assignare
Quemadmodum in Algebra
semel in infinitis exemplis
possumus in singulis probare
praestare cogamur. Modum autem hic
symbolica seu Arithmetica figurata
ut statim de oblatis
per numeros judicare
ut quae alii
id est cum notio termini
in notione alterius termini
numerum fractum seu [propositum propositi
Patet autem manifeste, quia
aequ.
utriusque autem par ratio est.
Propositio particularis affirmativa
hominis dividi posse per numerum
bonitatem cuidam homini inesse, seu
numerum cujusdam hominis dividi posse per
numerum boni. Exempli causa numerum
id ergo de quo
hominis sapientis:
agitur sic exprimetur:
quod significat numero hominis per alium
multipl a (nam numeros vel integr
fractos per hebraicas literas exprimam)
multiplicato, productum dividi posse per l.
Sed ut haec distinctius intelligantur
primum terminos ipsos explicabimus.
α, β, γ etc. seu litera graeca significat
numerum primum, qui in nulla
propositione universali affirmativa
subjectum esse potest, nisi sit identica,
id est nisi in qua ipse etiam sit praedicatum.
a, b, c seu litera latina ex prioribus
ex posterioribus significat numerum
integrum primum vel non‐primum
qui prodit dividendo b
per numerum aliquem incertum, aptum
qui ex
scilicet ad dividendum. Nam quando incertus
ponitur semper intelligitur aptus.
a aequ.
idem dico ac
quod et idem est ac si scripsissem ay aequ. b ut supra
posse scribi, modo
modo nec
nec δ contineant.
b est a
significat praedicatum y hominis ipsius
id est vel universalem vel particularem,
id est subjectum pro y propo
praedicatum propositionis affirm
ativae sive universalis sive
particularis, sive ipsum per
universale sit, sive particulare.
b definitus significat
semper terminum universalem,
itaque etiam si dicam ac aequ. b
animal rationale est omnis
est quidem subjectum in propositione universali
universali affirmativa, sed nihilominus
est convertibilis
nam idem est ac si dixissem
omne animal rationale est omnis homo
seu aliquis homo est animal, res
aliquod rationale est homo, succedet
conversio. Nam omnis homo est aliquid
rationale.
b propositio universalis affirmativa
est haec b est ya, seu b est c,
prior non convertibilis, posterior convertibilis,
nitas quae non multiplicat.
Hinc demonstratur
ya esse con
esse convertibile
nam ya est b,
in aequationem, hoc semper fieri potest, nam
Cuncta haec nunc brevius et distinctius sic
exhibebo:
Ergo ya est b
Nam ya est a
Hoc ita demonstro
ea est
Ergo ya est
xb est a.
Nam b est a. Ergo
Ergo xb aequ. xya. Ponatur
seu xb est a.
b est a. Hinc demonstratio
dividi potest per b
et fiet
divisionis incertum,
Ergo fiet:
erit conversa ut postulabatu
esse productum
ya aequ. xb.
a n
in propositione universali affirmativa
esse y Unde fiet aequatio b est
Unde fiet aequatio ya habebimus
aequationem
In omni propositione significatur subjectum
dividi posse per praedicatum
Regula generalis characteristicae nostrae
animal homo
numeris quibus re numero
terminos ex quibus componitur repraesentantium m
sit numerus b aequ.
Hinc sequitur in omni propositione categorica
dividi posse per numerum praedicati.
Exempli causa homo est animal, b
vidi potest per a seu 6 per
In prop Hinc quando constat
si numerus praedicati per alium quendam
numerum multiplicetur,
qui ex divisione subjecti per praedicatum
prodit, oritur numerus aequalis numero
si quotiens multiplicetur
divisorem prodit dividendus.
Ergo b aequ. ac.
non constat quis sit quotiens,
quotiens, quod fit quando unum
3) Quando
sed non reliqua
tunc numerus
potest pro illo incognito; ut sit
seu dicatur
n est m utique dividi potest n per m
seu dici potest aequale cuidam– – incognito noti.
Sed quia ipsum
scimus aggregatum reliquorum
necessariorum ad hoc ut
vocabimus hoc incognitum aggregatum s, et
n aequ. sm (per
ut n omnis nix,
Eodem modo universalis negativa dicit falsitatem particularis
etiam falsitatem earum propositionum ex quibus concludi potest part
adeoque (per 11) veritas particularis negativae.
(per artic. 12. initio) veritatem conversae U. N. itaque converti potest simpliciter.
artic. 5.) vm
Seu si omnis
quoddam meteorum
artic. 8. Si tn est m,
per artic. 9. Ergo si
proprietates negativarum. Nam particularis negativa
dicit etiam
(per art. 8) universalis
quae significat numerum a dividi
et etiam hinc quo modo
aequatio in propositionem
mutari debeat, nam
esse subjectum mo aequationis
esse subjectum pro
positionis modo alter fiat praedicatum; et contra
debet subjectum in propositione relinquendus
praedicatum f
omitti litera inde
poni potest
est certum
loquor et sm est
n seu omne illud certum
(seu aliquod meteorum) est nix.
posse per numerum b. Ponatur quotiens divisionis esse
numeris: a, b, c. Hoc uno observato ut
ut homo est animal, sic exprimetur
significat enim
numerum quo exprimitur homo, divisibilem
prodit nempe y hic non consideretur, quamvis aliunde sciamus
Ubi nota si y sit unitas tunc
aequipollere b et a, vel si aequipolleant,
y esse unitatem.
propositio universalis negativa
est lapis,
reducatur ad hanc affirmativam
Omnis homo est non lapis. Non
lapis autem erit terminus quicunque
praeter lapidem, itaque hic terminus
non‐lapis exprimetur per numerum
infinitum indefinitum, de quo
hoc unum constat, quod non sit divisibilis
lapidis,
(c) numerus lapidis quod
non sit divisibilis per numerum
lapidis. Nam
si homo non
est lapis, non erit lapis scissilis
lapis pretiosus sive gemma adeoque nec erit
gemma, nec marmor
etc. Itaque
Numerus autem qui per numerum aliquem
non est divisibilis est ille qui non est
divisibilis per numerum primum
primitivum aliquem per quem numerus datus
est divisibilis.
Numerus dividendus si
divisor sit δε aequ. g.
Ita ut omnes numeri primi [dividendi] sint α, β,
qui non continetur
quia propositio universalis
esse aequ..
Itaque exprimendo
quorum termini constituunt rem, eo
aliquem terminum, eorum numeri, in se
invicem multiplicati constituant numerum
b terminus hominis
aequalis ac producto
ita quia animal et rationale constituunt
hominem, erit
erat in aequatione;
oniam autem caute locutus sum
hactenus de Omissionibus potius quam negationibus
quaerendus est jam ad Propositiones negativas
dicere possumus quidam hom quoddam an
on esse homo
ejus rei esse causam, quod omittitur
aliquid in notione animalis quod requiritur
in notione hominis;
animal licet ea non habeat, quae omittuntur in
et requiruntur in notione
nis. Eodem modo dici potest quidam
lapis non est homo, quia quiddam requiritur
ad hominem quod non requiritur ad lapidem.
in qua n habet signum universale, et m quale habe
inde fit
in propositiones supra artic. 5 fie
Habemus ergo quoddam
meteorum est quoddam non‐nix.
a est b propositione affirmativa nihil refert
quoddam signum sit praedicati, itaque habemus
quoddam meteorum est non nix.
facilius adhuc omissa x possumus uti hac
est particularis si subjectum
regula, quod propositio
si subjectum multiplicatur per literam
indeterminatam, et quod eadem est [negativa]
si praedicatum multiplicatur per lineam
particularem dividitur
Atque hoc modo
per literam indeterminatam,
atis constituisse
Data quacunque fractione dici potest
sive ipsius zs seu idem esse quod nullum s.
dicere dicere quidam homo non est lapis idem
est ac dicere homo est id quod est
nullus lapis. Ita quoddam animal est nullus homo.
Ergo quidam nullus homo est animal. Sed his
idem quod quoddam non n, uti tn
negativas
est Colligamus expressiones nostras
m absolute positum est terminus indefinitus
Si praedicatum sit propositio est particularis negativa.
Vel sic: Si subjectum multipl Si qua sit
aequatio referenda ad propositionem ei respondentem
aliquo termino qui multipli
Si qua sit aequatio referenda ad propositionem
inde resultantem
sit aequatio in
Vel sic potius: Si ex aequationis cujusdam
potius: Si ex aequationis cujusdam termino
omissa aliqua litera
dividente fiet
duorum unum pendet ex altero.
seu meteorum spumeum (nix) idem quod pluvia
metallum ponderosissimum, idem quod durabilissimum
inde fiet propositio particularis
est fossile ductilissimum.
aequatione nostra fiat haec aequatio m aequ..
Patet si omittas divisorem in praedicato, idem
fieri quod in praecedenti aequatione omisso
multiplicatore in subjecto, nempe
m est fd, ergo
haec eadem est particularis.
utroque modo sumitur praedicatum
id sciamus)
sumatur subjectum praedicato
(nisi aliunde
angustius seu plurium requisitorum, ut si subjectum
Sed si sumatur
vel praedicatum dividatur,
non ideo mutatur
subjecto omni
generi inest et speciei inest; itemque cui
neque enim eo minus
ei et generis genus inest,
partis est pars totius.
per regulam
unde non amplius
inesse, vel subjectum
ita contractum amplius continere
minus affirmatus particularis, adeoque
necessario divisio per literam
est terminus negatus particularis
a est b
a est b a est a
Quod attinet ad regulam affirmationum
de genere, vel negamus disparatum
de disparato.
Si negamus speciem
genere redibit casus quem supra habuimus,
ita ac aequ. b, patet a esse genus et
hominem esse speciem., adimatur ab homin
c aequ. b
sola ratio. Hinc jam volumus formare
propositionem quoddam animal non est homo,
hoc fit adimendo aliquid in praedicato
a termino qui debet fieri subjectum
nihilque adimendo a termino qui debet
fieri praedicatum
. Sin velimus negare disparatum
quaerenda est propositio in qua
reperiuntur tam cuprum
et aurum, videamus quomodo sit procedendum.
. Nullum cuprum est aurum, id est
non quoddam cuprum est aurum,
ostendamus ergo tantum hanc propositionem
falsam esse quoddam cuprum est aurum.
Sed si haec Est et alius transitus qui
Ergo omne cuprum est non aurum.
Sed fortasse melius omnis homo est animal.
Ergo quicquid est non animal est non homo.
Sed hoc nobis exhibet tantum negativa inter genus
et speciem, sed nondum inter disparata.
est non s.
terminus integer propositionis qui sit nominator,
is terminus erit negativus nominatoris. Imo sic:
ac aequ. b.
Omnis homo est rationalis.
Quae conclusio bona est, sed haec quoddam rationale
est non animal, non sequitur
ex hac animal
rationale et homo aequivalent, nisi supponatur
animal et rationale esse disparata. Et
seu cavetur ne
multiplicentur aliquae literae in se invicem.
ota haec propositio nullum
cuprum est aurum, non bene
exprimitur per hanc omne
cuprum non est aurum
(quae dicere tantum videtur
quoddam cuprum non est
aurum) sed per hanc
omne cuprum est non
quae pendent a genio
linguae demonstrari
non possunt nec
Sed rem in nostra characteristica fusius
exequemur.
praedicatum non inesse subjecto, id est numerum
praedicati non esse in numero subjecti,
velut divisorem in dividendo vel
sicut multiplicatorem in producto. Adhibeamus
negativas, quas exhibebimus literis graecis
et si quis quaerat a me quid requiratur
ut meteorum seu m sit nix seu n
dicam requiri ut sit frigidum, spumeum, album,
sensibiliter cadens, et similia, quorum requisitorum simul, aggregatum
differentiam nivis specificam sub genere meteori
distinguentem nivem ab aliis meteoris omnibus
vocabo s, litera ex posterioribus, quia non satis
considero, ut exprimam per sm,
nivem esse certum aliquod peculiare meteorum,
nempe illud de quo nunc loquor et cujus
confusam notitiam habeo. Et haec quidem
bene succedunt. Sed
differentiam specificam constituentem hominis
speciem sub genere lapidis, seu quid requiratur
positivum ut lapis sit homo,
dicam requiri a me absurdum. Requiritur autem
nihilominus adhibebo ad instar notionis
saltem usum habebit, ut designet
autem literas graecas pro his notionibus.
verbi gratia Nullus homo est lapis,
sic exprimetur
seu n aequ.
literas exprimam) multiplicato,
fractiones seu in nostro casu notiones negativas,
designabat enim salt hunc enim
adeoque ipsas esse negandas. Adhibebimus
universalis negativa
dicam nihil praeterea positivi requiri
Requiritur autem potius aliquid negativi
vel hoc loco potius partim positivi
Nam adimenda lapidi quaedam, et quaedam
coincidens. Atque id semper fit
tem, quae notio expr negativa
exprimetur per fractionem
quae significat, ad hoc ut numerus
hominis b reducatur ad numerum
animalis a, debere ipsum
numerum hominis multiplicari
per fractionem id est dividi
nde si id quod
ex specie addito aliquo requisito
genus; patet, ipsum genus ex specie constitui,
sola ablatione differentiae specificae, seu
speciem quodammodo fieri genus et contra,
ita ut differentia specifica generis sub
specie sit differentiae specificae speciei
sub genere omissio: adeoque numerus
Fieri potest ut duae
propositiones literae impossi
biles in se invicem
multiplicatae constituant
quia duo numeri fracti
in se invicem ducti
dare possunt integ
potest verum.
nam si notionum
Omnis homo
requisitum ad hoc erit
Et haec omnia attente
partim omittendum
fractio cujus numerator
sit major unitate.
consideranti patent
nostra fundamentali, nam si notionum
numerorum, utique notionum omissionem
divisione numerorum exprimemus
termini absolute sumti. Ut homo et non homo.
Et horum semper Et de his regula
observanda est,
tum ut non possint
esse subjectum ejusdem praedicati
Hi duo non possunt
si duae exhibeantur propositiones ejusdem
dictoriorum alterius alter sit praedicatum, tunc necessario
unam propositionem esse veram
et alteram falsam. Dico autem:
. Si vera propositio est B est A, tunc
falsa propositio est
B est non A.
II. Si vera propositio est B est non A,
tunc falsa propositio est B est A.
B est A, tunc
Si non vera propositio est B est non A,
tunc vera propositio est B est A.
Id est si pro generaliter si
propositionis conditionalis terminus
unus sit una propositio et
unum attributum, erit terminus
alter altera propositio et alterum
Propositiones
scilicet sunt B est A et B est non‐A, earum vero
attributa sunt: vera propositio, falsa
propositio
est quod non‐vera. Ita ut hae
hi duo termini verum et falsum
sint contradictorii. Unde etiam
ex quibusdam harum propositionum
demonstrari possunt caetera
B est
Et quoniam ipse terminus id ipsum
B est A rursus terminus est
ubjectum propositionis,
est vera.
et praedicatum
loco propositionis subjecti Haec propositio: B est A scribemus
et loco praedicati vera scribemus α.
Et quia falsum est idem quod non‐verum
(ex definitione termini) hinc fiet
talis propositio:
si propositio
quam in se replicabimus.
positionem
quae vera erit si pro praedic
ato ejus sumatur terminus
negativus.
Haec orientur
Si vera est propositio ha
B est A, tunc vera erit
B est non A una est
Si vera est propositio haec:
B est non A, tun
est non A
IV. Si vera propositio est B est
propositio est B est A.
Definitiones:
sunt, quorum si
uni praefigitur non,
inde fit alter.
duo tantum,
et non non A est id
em quod A.
ei inest. Hoc est si in locum quorun
dam terminorum substituentur aequipollentes seu ii
ostenditur terminos aequipollentes praedicato
omnes reperiri inter terminos aequipollentes
quod non possint
vera est
Haec porro unica Propositio
harum duarum B est A et
continet in se has quatuor
B est A
una est vera, altera falsa)
et B est non A
notioni cuique sive vocabulo certus aliquis
Characterismus secundum artis hujus leges
assignetur, poterimus ex solis characterismis
sit vera, et an ex praemissis probata;
etiamsi argumentatio
sit prolixa et longe producta, multisque modis
vel forma bonum.
resoluta multas paginas impletura
verborum ambiguitates accurate tollere
no summam animi attenti non tantum logicae
regulas notitiam sed et maximam animi
attentionem et summum judicium requirat.
Adde quod saepe in judicando animus sit ordine
ducendus, et ad multa attendendum; itaque
filo quodam sensibili opus est in hoc labyrintho,
quo dirigatur imaginatio, quod tunc cum res ipsae imagin
imaginationi subjecta non est, a
characterismis peti debet; qua ratione
quivis solo calculo de veritate difficillimis
nunc veritatibus judicabit; et imposterum
non amplius digladiabuntur homines circa ea quae jam habent in potest
Quoniam autem haec etiam ingeniosissimis
aliquem tantae rei dare operae pretium est;
et quoniam nondum excogitatos habeo
characterismos pro singulis terminis, et
ob mirificum rerum connexum difficile est
in paucis a reliqua rerum sylva avulsis
specimen exhibere; ideo nunc quidem loco
characterismorum in quibus aliquando
Calculus vere universalis instituetur, adhibebo
nunc numeros, et quoniam an argumentationes
in materia bonae sint ex singulorum Terminorum
characterismis dijudicandum erit, ideo nunc
satis habebo ostendere in numeris an
, multiplicatae invicem, implexae
sint in forma bonae, seu an vi formae
concludant.
Saepe enim fit ut conclusio sit
vera sed non sequatur
ex praemissis vi
formae; et tunc non licet eam imitari