DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
sunt, ac illi qui rationum sibi sunt conscii,
imo aliquando efficacius. Quod comparatione ostendam:
videmus esse homines, qui certo persuasi sunt sciunt nulla spectra sibi
occursura esse in tenebris satis convicti sibi videntur
nulla spectra occursura esse in tenebris, iidem tamen
non audent soli noctu ambulare, aut si audeant terrore
quodam panico corripiuntur. Contra sunt alii qui
de argumentis contra spectrorum metum ne cogitant
quidem, iidem tamen firma fide et persuasione muniti
totas noctes soli in sylvis atque inter spelaea ferarum
quaedam opinio, in his assensus practicus magis esse
videtur, quem potissimum in fide requiri constat.
ipse dixit plures
esse fidei gradus, quod non tam ratione intellectus intelligendum est, intellectum sumendi sunt,
desiderari constat. Et Christus
sumendi sunt, alioqui major eorum esset fides, quorum
major est doctrina, quam penes affectum anim
i in sententiam perceptam sequendam propensi, etiamsi
ratio non tantum non favere, sed et reclamare videretur.
Interea fides illa sive assensus practicus circa articulos Christianae Religionis, tanquam
(qualis in muliere Cananaea aut
Centurione Capernaitico, quibus
magnam fidem Christus ipse tribuit
utique non fuit)
bonisque maximis aeternae inprimis vitae, quam
suis spondet, nascitur, quanquam fieri possit,
bonitatem quoque et perfectionem ejus nobis manifestet,
quo facto, spes in caritatem assurgit.
Cum autem ratio dictet, et Scriptura
confirmet, summum eorum quae ab homine
erga Deum fieri possunt, esse dilectionem,
merito in ea complementum justifica et
statutum est per eam justificationem, reconciliationem
uniti a Christo impetretur et per meritum
et concedatur; et haec ipsa ejus efficacia, ut peccat
imputato, nascatur; alioqui enim, ut supra diximus,
secundum rigorem justitiae divinae non semel
necesse est. At postquam quia Christus pro nobis satisfecit,
conditiones quas Deus exigit, ut meriti Christi participes reddamur, neque ulla intelligi fingive
levior est conditio quam faciles sunt conditiones quas
Cum autem nullum amplius peccatum nihil Deo exosum, nulla condemnatio in
Cum autem nullum amplius
in peccato originali rationem peccati habet, tametsi fome
s naturae corruptae non funditus tollatur,
ob humanae naturae infirmitatem. Quaeritur autem
quid sit id, quod in peccato originis proprie ratio
quodsi reatus tantum imputati infirmitas
rationem faciunt. Itaque sunt theologi
aliud quam ipsum reatum; alii saltem nihil in eo agnoscunt
mentalem esse duplicem, virtualem et actualem; talis est aliquando
intentio virtualis in eo qui baptizat, vel aliud
qui peccato originali obnoxii sunt, et in Adamo
peccasse omnes, et ante redonatam gratiam
intentionem peccandi aliquid analogum virtuali
quae bonis etiam motibus ante regenerationem
praevalet; at haec intentio virtualis per veram
poenitentiam una cum reatu sublata intelligenda est,
restante tantum fomite carnis contra spiritum rebellis
quae salvis divinae justitiae ac
sapientiae rationibus facilior
in illis
videtur formae sanorum
consentaneum docere
in quo peccati
solutionem hoc unicum
a nobis reddendae
per se minime
valiturum poscit.
amabilissimae pulcherrimaeque,
hoc est ipsius Dei
actu aliis cogitationibus sit distracta,
Itaque dici potest
rei agendae considerationem
Minime autem extenuanda est peccati originalis
depravatae ne liberati divino beneficio detrahamus; neque
de reliquis ejus in nobis haerentibus abjecte sentiendum
tanquam exiguae sint et superatu faciles,
Vicissim tamen
non eo usque exaggeranda est
irregenitis fit
restare et quicquid ab irregenitis fit per se
peccatum esse, nec tam altas radices egisse
putandum est originale peccatum, ut etiam
Sanguini Salvatoris non cedat, tanquam si concupiscentia
habere posse quam quod voluntarium est, cum nihil
involuntarium sit et varia confusio esse videatur
praetextu Scripturae Sacrae male acceptae pervertere
Videamus jam qui sint regenerationis
fructus, quomodo bona opera inde consequantur,
Diximus autem
et quae sit eorum efficacia. Diximus
agendam, unde propter Christi meritum fide apprehensum, venia sequ
r peccatorum, et renovatio hominis, seu virtus divinae caritatis quae (cum alias ha
actibus comparentur)
infunditur. Habitum autem oportet esse
Dei ob unum actum
enim ejus natura est, ut semper in actum
prorumpere nitatur, quaerendo occasiones agendi, et inventis
ura mandatis ejus optemperare magno studio
nititur, voluntatique ejus acquiescit circa praeterita
voluntatis amantissimum, omniaque ita ordinare
ut denique in eorum bonum cedant, qui ipsum amant.
Circa futura autem idem Dei mandatis obtemperare
divinae gloriae bonique publici consideratione praesumtis;
et in dubio id agit quod est tutius et probabilius
et conducibilius; quemadmodum ageret vir acer
enim Deo major meliorque dominus est cui a
est rectius impendatur.
Dei dilectionem jactare, qui fratrem non amat,
praeclare Johannes monuit, quem D. Hieronymus narrat
et frustra
discipulorum manus ad Ecclesiam
[deferretur], nihil aliud dicere solitum, quam filioli diligite
cum inter
invicem; tandem nonnulli aliquis taedio eadem audiendi
Johanne sententiam, quia, inquit praeceptum domini est,
sufficit. Praeclaram autem regulam fraternae dilectionis
Christus praescripsit, ut fratres diliga proximum diligamus
t nosmet ipsos, ac proinde non faciamus aut non faciamus aliis
quae vellemus aut nollemus ab aliis fieri nobis. Quanquam aut
nullum sit caritatem incipere a semet ipsa, et si omnia sint paria, nos
ipsa, et
praeferatur in quo melius collocatur beneficium ad gloriam Dei et general commune
efficacem, ea
Bona opera igitur sunt
bona opera
quae ante lapsum fuere,
Polemonis continentiam esse donum
Dei; quis autem asserat quod a Deo
donatur peccatum esse, n
peccatum esse
Itaque secure asseri potest
salutem necessaria esse, nam
statu grati
amat, nec Dei amicus est, nec
renovatio hominis sine dilectione
constet,
omnia autem
intentione
sinceroque erga
virtualiter ut
ajunt, contineant
ur. Atque hoc
illud unum nec
essarium est,
cum multis adversitatibus
conflictandum sibi videat
Sed a descriptione bonorum operum ad effectum
eorum veniamus, ubi video passim de merito eorum
disputari, et sententiam receptam in Ecclesia
a tot seculis receptam acerbe traduci, tanquam
pharisaicae fiduciae et superbiae plenam. Puto tamen
verbis rite explicatis nullam reprehendendi causam
tribui: Omnia enim Dei sunt, ex ipsa summae perfectionis
et potentiae natura, quae quia creavit et conservat,
et solus gubernare potest, itaque sapienter
gubernare potest; itaque ex ipsa vi summae perfectionis
sive summae sapientiae ac potentiae Deus naturaliter
omnium Dominus est, et nos ejus servi sumus, quibus ille
quod Christus talentum vocavit. Servo autem cum domino
respectu peculii tantum imaginarium jus intercedit,
ex ipsius domini benignitate ac condescensu. Quemadmodum alias
si dominus cum servo ludat latrunculis, nemo nescit
quod perditur aut acquiritur domini
sse, non tamen sapiens
dominatus sui ostentatione. Hoc fundamento posito postea
dominus leges ludi confundet turbabit intempestiva
postea tuto dicemus ac jure nostro, vel quasi jure
tuto ac sine reprehensione dicemus.
Porro quemadmodum verum jus duplex est, plenum
quod actionem parit, quale est quod ex contractu nascitur,
tamen actionem ut exigi possit, quale est jus egeni
ad eleemosynam quam ei dives debet; ita quasi jus
nostrum, quod in Deo quasi obligationem parit etiam
Congruit enim justitiae Dei, ut eos a quibus diligitur
non absolute quidem et ex sola justitiae consideratione, se
d potest minora, minor enim retributio sufficeret, sed
accedente sapientia, quatenus decrevit Deus homines felicitatem
quantam maximam licet in sua civitate diffundere, hoc
enim decreto sapientiae semel posito, justitiae distributivae est,
diligentes non aliquos tantum ex Deum diligentibus sed omnes admitti ad b
est, ut
obligationem Deus ipse imposuit, contractu quodam
nobiscum unde meritum ex condigno mihi derivari
posse videtur, et jus aliquod nobis nascitur.
enim cum Filio suo contractum iniit, et nos per Christum
in idem foedus admissi sumus; ea autem pacti
vis est, ut Christo satisfaciente peccata nostra
reconciliatis non tantum iniquitates nostrae
deleantur, sed et haeredes vitae aeternae efficiamur,
et nobis praeterea in stadio legitime currentibus certan
multaque et magna praemia distribuantur, quibus ipsi beati
inter se discernentur; nam ne frigidae quidem aquae haustus
egeno praebitus sine remuneratione abibit, Deo in nobis
merita praetendere possemus aut praemia flagitare possemus
nobis per fidem ac poenitentiam Christo concorporatis ac
Deo reconciliatis
Bona opera igitur sunt quae recta intentione
ad gloriam Dei et commune bonum suscipiuntur.
Itaque sub illis comprehendi debent, etiam mortificationes
carnis et exercitia spiritus continentur, primum ut quisque
gerenda ei a Deo vires occasionesque oblatae videntur;
generi vitae quod suscepit curate satisfaciat, et Spartam
quam nactus est, ornet; ac de reliquo
quem salvis rebus suis juvare potest, deserat, quin etiam
nulli innoxiam utilitatem atque indemnes sibi auxi
et si quis auxilium etiam ad commoditates suas augendas
postulet, ne huic quidem desit ad innoxias sibi aliisque
eo referet, ut quam maxime et quam plurimis potest prosit, curabitque
super omnia temporis parcus erit homo vere pius, ne quam vitae partem inutilem transmitt
a recreationibus etiam honestis sibi admodum temperabit
nisi aut rerum gerendarum necessaria animi relaxatio curaque
ubi versari homines solent, neque enim tanta est austeritas
pietatis, ut omnes conviviis, spectaculis, ludis, choreis,
atque exercitamentis perpetuo excludat. Interdum
enim non tempori perdia sunt, sed instrumenta negotiorum.
Ostendet enim vir probus
haec parerga esse, nec nisi quadam necessitate quae
Sobrie tamen tractari debent.
Cum autem variis modis pro conditione et ingenio
a se admitti.
cujusque prodesse mortalibus divinam gloriam celebrare,
et prodesse mortalibus liceat, manifestum est, praeter eos
qui in rerum actu et vita communi versantur,
utiliter admodum dari in Ecclesia homines asceticos
et contemplativos, qui semotis vitae curis, domitisque
voluptatibus in contemplationem divini numinis operumque ejus admirab
propriis negotiis soluti, in hoc unum intenti sunt
ut aliorum necessitatibus succurrant, sive docendo ignaros aut errantes
sive egentibus atque laborantibus opem ferendo
Itaque fateor mihi semper religiosos ordines, piasque
confraternitates ac societates, aliaque hujusmodi laudabilia
Neque id ex minimis eorum
secundum instituta fundatorum regantur, et a
Pontifice in usum universalis Ecclesiae temperent
et ignes et gladios ad remotas gentes ferre, solamque
animarum salutem negotiari; quid laudabilius quam cum Jesuitis
interdicere sibi carne et aliis variis illecebris, atque ipsa
veritatum, ac Divinae meditationi vacetur; dedicare
sese educationi juventutis ad spem doctrinae ac virtutis;
miseris, aegrotis desperatis, perditis, aegrotis, captivis,
damnatis, aegrotis, in squalore, in vinculis, in peregrinis te
remotis terris auxilium ferre atque adesse, ac ne pestis quidem
metu ab effusae caritatis officio deterreri: quicunque haec spernu
hi nihil nisi plebejum et vulgare de virtute sapiunt
frigida illa consuetudine vivendi, quae vulgo sine zelo sine calore
in omnibus rebus
insignia retinuit,
autem consilium, ut quidam
sibi persuadent, sed praeceptum est, ut quisque
in quovis vitae genere ad perfectionem
Christianam totis animae corporisque
viribus nitatur, cui neque conjugium, neque
liberi, neque magistratus, neque militia obstat,
etsi majora impedimenta objiciant.
Consilium autem est eligere vitae genus ab
impedimentis terrenis magis solutum,
de quo Dominus
tulabatur
Cum idea Dei nobis sit insita, qua summam
ejus pulchritudinem agnoscimus, et aliarum
hanc dilectionem nobis impossibilem reddat, non apparet.
Quaeritur etiam an renati legem Dei perfecte
implere possint ut nullum committant peccatum
mortale, cui sua natura aeterna mors debeatur.
Verum cum pro certo habendum sit nullum Legislatorem
sapientem praecipere impossibilia, pro certo
habendum etiam est esse in humana potestate
reconciliato sufficiens Dei auxilium, potestatemque
deesse, omnia non singula tantum sed et omnia
Divinae Legis praecepta adimplendi si modo velit.
Idque ex eo manifestum est quod Dixit enim Christus
jugum suum suave esse et onus leve, et manifesta est
haec possibilitas ex eo, quod tota lex
nihil aliud postulat, quam sincerae voluntatis serium
conatum, sive ut Deum totis viribus diligamus, quid
Interim fatendum est in hac infirmitate et reluctatione
puritatem animi, paucosque adeo a mortali peccato immunes
vixisse, a venialibus erratis vix ullos ullum
Et si Deus cum eo ipso qui mortalis peccati expers
subsistere non posset ne is quidem tueri se posset,
saltem enim hujus intuitu priorum ei gratia facta est,
postea autem si sanctus vixit, cui alteri hoc debet
auxilio per Christum impetrato? Itaque nemo
nisi in Domino gloriari debet, cum quo omnia possumus,
et cujus potens est virtus in infirmis.
Explicata hominis reconciliatione, et renovatione, novaeque vitae fructibus
bona opera a lege Dei praecepta)
quaenam Christus suis praeceperit instituerit praeceperit
ad majorem suo praeter communem et naturalem Dei legem,
nostrum, qui suo merito suaque passione nos
qui data sibi omni in coelo terrisque potestate
praescribere voluit, quae sine salutis periculo sperni
non possent, servata autem plurimum ad salutem
Quaecunque autem Christus instituit, consistunt
in cultu divino Christianis peculiari, et Sacramentis
culiare est, ut in Christo homine Deum omnipotentem
Novae Legis.
s corpus scilicet et sanguinem Domini, sub specie panis
et vini offeramus secundum ordinem Melchisedec
Christum aeternum sacerdotem
de Eucharistia), quibus subjici possunt quae ordinis et
decori causa addidit Ecclesia, et quae ad imaginum
salvatorem pertinet
religiosi cultus aliquid in se habent atque utilitate
sint purgata. Ac de his nunc dicemus distincte
Itaque valde errant Anabaptistae
creduntur, ut quod ferendae sint injuriae,
contra malos ex sola caritate fieri intelligatur.
quod amandi sint inimici, aliaque id genus.
genus. Nam amare inimicos naturalis
legis, lex moralis dudum jubet neque ideo
minus repellere malos et punire licet,
dareque operam ut vel corrigantur,
vel certe nocere nequeant
Imo jubet hoc ipsa caritas in
omnes, ne inimicis quidem
tamen nostra proportione quadam
dispensare debemus,
est tantum pro iis qui vitae genus eligunt remotum
a negotiis, et singularia patientiae eminentis documenta
fit contra
vindictae cupiditatem prohibet, ut quicquid
reliquos; et cum amare debeamus
ravior quaestio est de cultu imaginum
quatenus uti illis in sacris, et earum
intuitu repraesentato exemplari honorem exhibere
liceat. Nam Deus utique populo suo non sine gravi
ratione omni usu sculptilium interdixit, et similitudinem
et vetus Ecclesia, quemadmodum ex Illiberino Concilio
aliisque veterum locis discimus, vetuit imagines
in Synodo Francofordiensi sub Carolo M. habita graviter
criter in Orientales imaginum cultores, et Synodum
Nicaenam II. invecti sunt, et sub Ludovico Pio
haec controversia multis
tumultibus et rerum conversionibus in
Oriente causam praebuit, nec minima causa est Asia
amissae. Judaei autem et Saraceni inter alias
etiam imaginum cultum habuere; ut
credibile sit plurimas vel abusum ob et sane negarique
non potest magnos in cultu divino abusus in plebe
jam tum invaluisse, et vel ideo Mahometem ejusque
applausum invenisse, quod
sectatores tantum
reformationis venditores venditatores
magnam coeptis suis speciem in his controversiis
c negotio i in hac ipsa materia invenere.
Ab altera parte pro imaginum usu in sacris
videtur. Quam enim aliam ob causam legimus
vel audimus Historias, quam ut imagines earum
res quam distinctissime vivacissimeque exprimuntur.
pulcherrime exprimuntur; quarum inspectione (cum originali
addo et
efficaci et vivacissime,
(cum originalia semper consulere non liceat)
Et cum tam excellens sit usus
imaginum, ubinam rectius adhibebitur, quam ubi
menti imprimantur.
maxime utile est imagines memoriae nostrae
maxime durabiles esse
et vivaces, durabilissimas
hoc est in negotio pieta
Praesertim cum supra monuerim
atque effficacissimas esse,
omnium artium et scientiarum usum (adeoque et pictur
ac divini honoris?
usum in colendo Deo potissimum elucere debere.
Haec consideranti dubium nullum est quin rem
sed e
ae cum admodum fluxae sint,
semper distinctae satis et lucid
pro magno Dei munere ars
pingendi sculpendique
habenda
est, qua imagines durabiles
lectorumve quaerentis, sed rhetoris umbratici, in
schola otiose ad aurium voluptatem declamantis,
laudatur. In ipso quoque charactere scribae volumus A scriba
quoque et typographo exigimus chartam mundam et elegantem,
atr literas non pallescentes, atramentum non pallescens,
bene tornatas et cum quadam facilitatis imagine
et avertunt. Ita in divino cultu, quicquid mentem
ad cogitationem divinae magnitudinis et bonitatis quam
optime efficacissime ducit, quicquid attentionem nostram
excitat, quicquid affectus ingenerat
imo quicquid devotionem dulcem et gratam reddit, probandum
est, sed si appareat periergia, si concionator magis quaerant,
gestus, eruditionemque concionatoris agnoscendam laudandam
Deum amandum, peccata agnoscenda,
vitam emendandam rapiantur; si potius orator qua
desideria efficiat,
voluptatem, quam pia desideria
jam corrumpitur sincera devotio superfluis ornamenti
admodum homines delicati non plane Opera Musica
in Thea et Machinarum apparatus in compositionibus
Si qua enim
Itaque nec organa Musica, nec suaves concentus, nec hymnos exquisitos
sacram eloquentiam, nec lumina, nec suffitus, nec pretiosa
imagines pietatis incitatrices, nec architecturae leges
aut perspectivae artis leges, nec magnificas in publicum
processiones, et campanarum sonitus et stratas aulaeis tapetibus
vias, et quicquid aliud honori divino effusa populorum pietas invenit
aut morosa quorundam fastidit simplicitas, dedignari Deum
arbitror. Idque rationes pariter et exempla firmant. Omnium enim rerum, atque artium
primitiae, atque ut ita dicam flos delibatus Deo
(quae quasi divinior quaedam eloquentia est, et velut lingua
usus potior et olim creditus fuit inter ipsa artis
incunabula, et nunc quoque videri debet, quam hymnos
canere et Dei laudes, quam exquisitissime celebrare.
et non alia in re excellentes Architecti artem suam,
sit pura mente, nec suavior Musica devota prece, nec gratior
suffitus odore sanctitatis, nec acceptiora donaria quam eleemosynae
commendetur; non ideo tamen negligenda sunt exteriora quia
internis posthabenda; quemadmodum amicos et principes
non tantum rebus et factis sed et verbis et signis
ipsa insita ratio jubet. Reprehenditque eos dominus, qui vas pretiosis
unguentis plenum effundi in honorem domini
quasi pretium in usus pauperum rectius versum fuisset. Satis
ut pars proventuum sacrorum (post sustentationem cleri) in pauperes et
cturas basilicarum aliasque ejus generis impensas erogaretur
generis impensas erogaretur.
pulchros, nec
in theatralem pompam
vertatur;
vestes, aurea
pias causas destinentur
. Quod Cultum Salvatoris nostri attinet, expresse
dixit Paulus in nomine Jesu quicquid ubique est genu
flectere debere unde quida omnes Christiani ne Socinianis
quidem exceptis consentiunt Christum esse adorandum.
Verum Ecclesia catholica recte docet nisi Christus Deus
esset sine idololatria divinis adorari non posse; et omnino
Divini honores ipsi non nisi ob divinitatem debentur,
manet enim illud omnipotentis Dei et zelotae Dei irrefragabile
Nec proinde eorum sententiam probare possum, qui
olunt ipsi humanitati Christi communicatum esse jus divini
prudentius catholici doctores statuunt, ipsi per se humanitati
licet summa perfectio summusque honor qui in creaturam
causa notandum est, ne animi hominum
cadit ei sit a divinitate datus.
Hoc autem etiam
Sultano Aegypti
oppignorato; acerbumque nescio cujus sapientis Arabis dicterium,
illa fabula de Deo Christianorum
qui multas ridiculas religiones sibi visas auditasque ajebat,
comedi juberet. Quae calumnia sive ex illorum odio sive ex nostrorum imprudentia nata est
nullam autem ineptiorem Christiana quae Deum suum
ex nostrorum imprudentia nata est. Sed nec periculo
vacat sinistra plebem in hoc genere negligentia docentium
minus instrui; cum enim summus actus pietatis sit amor
verum summum bonum mentis consistit; cavendum est,
in humanitatis Christi amore atque
in qua nostrum
quae etsi effi cujus consideratio
nos credimus, tantum
etsi efficacissima sit ad excitandam mentem, quo magis ea
divinam sapientiam justitiam et bonitatem agnoscat, tam
Deo rationem
Dei bonitatis, justitiae
gradus tantum non fastigii ultimi in cole
peccari videmus,
habere debet. Et tamen in hoc passim
Non tamen illis assentior, qui praetextu adorationis
et imaginationem
in Spiritu et veritate
quicquid in sensus incurrit,
excitat, parum memores fragilitatis
infirmitatis humanae. Nam qui naturam mentis nostrae
facile agnoscet
etiamsi ideas rerum a sensibus abstractarum
habeamus, non posse nos tamen in iis cogitationem defigere
ut vocabula, characteres, imagines, effectus,
rei consideratae proprietates repraesentant, eo sunt
autoris, sive characterem scrib
inspicere placeat. Nam praeter accuratam rei de qua agitur expressionem
ampullae tamen, et sesquipedalia verba et pro numeris rhythmi, omnisque affectatio, et quicquid denique
non insensibili jucunditate mulcet, sed mentem a cogitatione rei de qua agitur ad ipsa illa parerga attentius
atque harmonia
eloquentiae laude
consideranda avertit, non oratoris est persuasionem auditorum quaerentis
ac pulchritudinis divinae, in cujus possessione
proderit si
et eloquentiae laude
vertantur, Judaeique et
ahometani in falsa sua de nobis concepta
opinione confirmentur, tanquam nos
aliquid aliud quam unum
hominum carnalia sapientium servientes
cultu nostro ultimum supremumque est.
Unde Ephesinum quoque Concilium cap. 8.
decrevit una supplicatione venerandum
Emanuel, unamque ei glorificationem dependendam.
cum totus Christus Deus et Homo
et sanctissimam ejus animam,
et ipsam
sacratissimam carnem
adorari, non per se quidem,
sed ob unionem cum divinitate,
dirigitur adoratio in personam Christi,
neque duae adorationes
adorationes fingendae sunt, sed una
ratio ultima a divina natura petenda est.
a summi
eantur, tamen ut similitudines rerum inanimarum
taceam, certe cherubini aurei, et serpens Mosis, item
partim jussi, partim probati leguntur. Et quanquam s
probabilius videatur, paulatim tamen
receptas negari non potest. Et apud
artificiose expressa
Haec consideranti dubium nullum est
caste tractetur, divina lex et sancti viri ideo
tantum certis temporibus locisque prohibere maluerint
quod graves abusus parere posset, contra quos tunc
cautio erat difficilis. Videndum ergo in quo consistere possint
potissimum abusus illi. Primum igitur cum nulla adhuc
scripta lex a Deo promulgata esset, verusque Dei
cultus sola seniorum traditione propagaretur,
varia nomina ad res imaginationi subjectas,
solem, lunam, stellas, coelum, elementa,
bene meritorum factum est, ut mortales Dii consecrarentur.
colerent, tamen vel ille sol fuit, vel certe non infinito ab
liis rebus intervallo remotum sed tantum ut hominem
homines excellentiorem cogitabant. Plurimum autem
auxerunt, ita enim pravae atque paulatim inolitae
inclinationis perpetua irritamenta ante
oculos habebant, et mortuos sibi tanquam vivos
exhibentes, falsissimam divinitatis imaginationem
adjuvabant. Paulatim Et cum superstitiosa persuasione
quaedam apud Idola accidere ipsis viderentur
apud imagines statuas sibi finxisset vel notare
visa esset, quae sacrificuli lucripetae spargebant
vel augebant, inde paulatim visa est divinitas
ipsis statuis peculiaris quaedam inesse virtus divinitat
virtus divinitatis.
His gentium corruptelis
Patriarchae, invisibilis substantiae veri cultores,
sese fortiter opposuerunt. Quos inter Abrahamus
peculiari se foedere Deo vero obstrinxit,
cum Israel Abrahami nepos annonae caritate
visum est Deo, ne paulatim illorum constantia
quin et his vetustior S. Gregorius cognomento Magnus
Romanae Ecclesiae Pontifex variasse visus est,
nam in Epistola ad Serenum Massiliensem Episcopum
probat quod is imagines adorari vetuisset, reprehendit
quod fregisset. Et idem tamen ad Secundinum
quendam scribens, cui imaginem Salvatoris miserat,
nos quidem, inquit non quasi ante divinitatem, ante illam
aut natum aut passum sed in throno sedentem
recordamur. Quae quidem non obscure ostendunt
Gregorium coram imagine Christum adorare,