DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
Operatio autem est quidam
modus tractandi vel res ipsas
gantur circa characteres, ac
pleraque. pera
ut novissime circa rem
ipsam, quando ad eam
denique accedendum est, pauca
agenda supersint Veluti si
valorem cujusdam lineae quaesitae
post calculum in numeris re=
periamus, manifestum est inventam
longitudinem in scala tantum
quadam
debere ut constructio
sumi
sive operatio
vatur. vel Interdum
constructio ipsa
brevisque est aut elegantiam
habet peculiarem. Quare
ita instituendi sunt cha
racteres ut etiam con=
structiones per ipsas
cognosci possint earum unde
commodissimaeque earum eligantur.
Analytica inventa sunt, cum
dato ne causa invenit inve effectu
invenit causam, quemadmodum combinatoria sunt
qui cum quibus data ea re sive causa, incidit invenit
in ejus usum aliquem sive effectum
facile autem intelligitur eos qui
Causa autem majore meditatione
in analysi opus sit, haec est, quod qui dato
fieri deprehendo, per Synthesin scilicet + et
per analysin; utrumque autem vel facultati
natura usuve comparatae, vel methodo debere
Combinatio locum est habet cum pro nostro arbitrio
est cogitationibus nostris alias jungere cogitationes
ut prodeat aliquid novum, adeoque locum habet, cum
cognitarum jam rerum usus quaerimus, aliis
rebus forinsecus assumtis, in quas ex sola
rei oblatae consideratione incidere non poteramus.
ita qui py: vim magnetis versoriam considerabat,
non poterat inde colligere ex hoc solo incidere
in considerationem navigationis; sed in hoc
tantum, magnetem prodesse illis qui sunt
in loco ubi plaga mundi ignorari potest.
Tales autem esse qui sunt in mari, aut fodinis,
aut desertis, forinsecus erat assumendum, id est
instituenda erat Combinatio. Cum vero non pauci
omnes sint ingenio combinatorio praediti,
et plerique quae non intelligunt temere contemnant
credibile est multos hanc pyxidem velut rem
puerilem initio irrisisse
Analysis est cum propositae cujusdam data
A rei cujusdam proposito quodam scopo, media
quaerimus, quibus eum assequamur. ut
proposita aliqua re, ei immoramur,
ejusque conceptum resolvimus in alios conceptus
ex quibus componitur, ac rei requisita
atque attributa ex ipsis requisitis inter se junctis nata
eruimus, aut etiam partem conceptus retinemus
partem abjicimus, quae omnia fieri possunt,
sine ullo forinsecus assumto. Ut si animadvertam
situlam quam puteo extraho, sub aqua levem
satis esse, ubi vero emersit fieri graviorem
eoque magis, quo pars quae emersit, major est,
hinc per solam analysin ducere possum genus
librae novae exactissimae; quam autometram
appellare soleo, quia ipsa suum aequipondium
quaerit, nec pondusculis ultro citrove adjectis
indiget; nam pro situla substituo pondus quodvis
per partes emergens, et qui ac proinde ex situlae
conceptu retineo tantum quod ad rem facit
reliquo abjecto
+ sive Combinationem
Cum saepe non sine admiratione
cogitavi cum pleraeque scientiae tanto
tantoque successu
studio colantur cur una quae caeteras
omnes potestate continet, ars inventoria
denique hanc deprehendisse mihi videor
prope negligatur. Cujus rei causam esse
quod plerique casui potius quam regulis
inventiones suas debent, ac proinde generalem
inveniendi artem esse vix suspicantur. Quem
certe errorem genus humanum magnis detrimentis
luit: cum enim alia casu non nisi casu,
et ut ita dicam fato consequi possimus,
nam si experimenta demas circa abditas corporum vires, ut magnetis, pyriique pulveris
vires quae temporis tam opus, _ ac fati
munus fuere, neque in hominum suspicionem
ut nunc sunt, in rerum cognitione
cadere poterant, qualia sunt vis pyrii pulveris, caetera vel observat
et proprietas versoria magnetis: haec certe
si demas, quae prae caeteris pauca sunt, caetera
vel in ex observationibus facile parabilibus, passim obviis, vel
ratiocinibus inde ductis consistunt
ratiocinationibus continentur quae duo statim ordine omnes
fuissent in potestate, ubi primum homines Artem
inventoriam prout homines in arte inventoria
profecissent
Itaque non dubito
si procederemus quemadmodum oportet + plura intra
aliquot uno intra unius homini viginti annorum
desiderata
spatio inveniri posse etiam in
maxime conjecturali, etiam et summe necessaria
qualis ipsa Medica est, quam ut nunc agimus
aliquot annorum millenarii dabunt: nes et quoties
pro certo habeo in tanto nunc experimen cogito quantum
nunc experimentorum exquisitorum apparatum habeamus, et quam parum
toties inde ducatur ad usum vitae, toties nostram
ignaviam negligentiamque incuso, et studia nostra
illorum stultitiae accumu comparo, qui immensa
collectanea habent, indicem nullum. itaque
Quod si ita pergimus, accumulando experimenta
tantum et F hypotheses auribus secundas, sed
nuspiam demonstratas, tandem
ipsa multitudine laborabimus aut ad summum
abnepotibus nostris proderimus aliquid,
no praestabimus aliquid, nobis nihil. Et si
Quam vero illud Sed et illud dolendum est,
passim exquisitis + experimentis, concludi
ea tantum quae per se patent, aut ex
et parabilissimis observationibus concludi poterant
certa demonstratione, quod perinde mihi videtur
aut sagacitati cuidam naturali
usu excultae
+ pro scientiae praesentis mensura
observationibus passim
+ et quemadmodum possemus artis
certae ductu
F fabricando
doulonstrare proposita est rectam esse minimam inter extrema, posito eam ubique sibi similem
si ostendi pt minimam ab A ad B. vel semel transire per rectam AB seu eam secare
ni C. sequitur .d fieri ubique seu minimam incidere in ipsam rectam idem enim fiet in
parte AC, et BC et in partibus partum quod si minima est AdB, non quam occur
rent ipsi AB Erit AC similis et similiter posita ipsi ADB, ergo AEC: AdB:: AC: AB
sit CB minima _ a C ad B. ergo AEC : CFB:: AC : CB. Ergo AEC + CFB : AEC :: AC + CB seu AB : AC
Ergo AEC + CFB aequ. ADB. Ergo AECFB minima est, quia aequalis minimae. Ergo per praecedens
demonstrationis membrum ipsa recta. Est minima. Non tamen hinc demonstratum
omnem minimam esse rectam possunt enim plures dan ut in sphaera. si minimae sint similes
Nam recta est unica
inter se erunt oes rectae. id ergo fore demonstrandum. aequales sunt, si similes inter se etiam _me erunt
si duae minimae inter eadem extrema non congruunt rolala una immolis extremis alteram
includet, vel etam secabit. si includ et, ostendendum quod sit major. si secat eade quae pro redit de parte
quod intersectio. inde ab intersectione ergo ubique secabit, ad est coincidet, ostendentur erit _ quod linen
includens _ masse sit ea major considerandum etiam hoc casu inclusionis _ minima sufimlas fore _
alter eudem punctu, ejusdem kounae. Et infinitas praeterea alterius bimae, quodlibet enim _ rotam at
vertatur
XVI. 1674. de Anguli sectione XV tri
figurae regulares in circulo
Jac Gregorius prop. 69. suae Geometriae _ae Curvilineorum haec habet:
si circuli circumferentia dividatur _ in partes quotcunque
aequales et numero impares, et a quolibet
peripheriae puncto ad omnes ejusdem divisiones
rectae ducantur si circulus dividatur in partes
tes aequales erit summa primarum aequalis
ultimae si in quinque, erit summa primarum &
ultinae aequalis summae secundarum, si in
septem eut summa sumpra primarum
et tertiarum aequalis secundarum & ultimes
si in novem erit summa primam certearum
& ultimae, aequalis summae secundarum &
Nartarum, K ita deinceps in infinitum.
rel in figura ubi circulus in novem partes
divisi, erit:
Figuras in alias ejusdem geneus seu
ordinis Analytici transuntare
_ sit transumlanda HG1.
ducantur parallelae AO, BL
tertiam positione datum AB
secantes in A et B. a figurae
puncto quovis G ad rectam AB
ducatur Gd parallela ipsi AO
dende ex puncto aliquo O in
linea OA dato ad punctum D
ducatur recta od ipsi BL occurrens
in d et a puncto occursus erigatur recta Gd
gd datum quemvis angulum cum recta BL
continens atque eam habens ravem ad Od quae
habet Gd, ad OD et erit g. punctum figura novae
hgi, ipsi G respondensens. Hinc si GG est
recta etiam gg eut recta _ si utraque conica
comprehendendo rectas sub conicis) utraque ejusdem
ordinis Analytici seu ejusdem numeri dimensioni
erit o quad. Et recta longens in una translata
in alteram erit etiam tragens. Utiles hoc
transcuntus ad solvendu problemata per figurus
faciliores ut quergentes transmutando in parallelas
Et _ problema solvitur per duas sectiones conicas
facile est unum eam transmutare in rectam
Et recta cum conica vertitur in recta cum circulo
Punctum est quid situm habet non magnitudinem
Linea est
Punctum est quod situm habet non magni
tudinem
(2) Linea est via puncti, _ sit _ ipsius A
sit ipsius M via Y, ita ut quivis locus puncti sit Y
primus in ipsius M locus punctus sit A, et
ultimus sit B, erunt A et B linea extrema punctam,
(4) Recta est linea ubique sibi similis
ponamus lineam ita moveri ut similiter
semper se habeat ad Mobile M venit
a loco A ad locum B, et inde
A n B n C ad locum C, erit AB ∼ AC
(5) A puncto ad punctum non nisi una recta
duci potest
stonamus duo Mobilia M et N egredi ex A, amboque in recta
moveri, rursusque cun congredi in punctum B, mo
ponamus etiam ambo moveri motu uniformi, sed in ea velocitatum
a ratione quae rectae A _ A A N B, ad rectam ANB
Cum ergo ponamus, Et primum quidem uno existente
in d alterum sit in E, et rursus priore ex isente in F alterum
esse in G. erit dAE simile ipsi FAG, cum et
nam AE sim. AG, et Ad sim. AF, et motus quoque utrobeque
est uniformis, itaque omnia quae determinant DAE
similia sunt his quae determinant FAG. itaque ipsa
sunt similia. Ergo _ cum non coincidant, D et E loca contemporanea ex
ex hypothesi, nec poterunt coincidere F et G, in uno
puncto ut B.
(6) in recta pars est similis toti.
Esta recta AB pars cd, sit dico
(6) pars recta est recta, que quia
nam nisi pars ubique similis esset, nec totum
sibi ubique simile esset
(7) pars recta est similis toti alioqui non
foret. ubique sibi similis
(8) Recta rectae similisest, nam trame appiicentia
una vno sut dne nectae sXB AB A IM
tans applicetur ana ad alteram, ut L cadati
in fi, et in cadat in C punctum rectae ACa
cum ergo ab ACdA ad C non nisi ana
recta suei possit, ideo cojucident rectae AC et Cm
ed AC est siurilis ipsi BC pas toti, ergo ett
La est sumilis ppsi Be
(9) Recta in infinitum producit produci
potest, ita ut non redeat in se ipsam
quia ab initio in enim similis est,
Cum incipiat recedere ab perget
(10) via recta ab A ad B, coincidet
viae rectae ad B ad A. cum nihil intersit
(11) Recta non nisi uno modo
produci potest
mobilia M
et X moveatur
in recta
simul, ut
mo ambo eadem velocitate.
ab A et B cumque e cum erit
ergo eorum motus semper similis
seu AMB sim. ANB, ergo et ABC
sim. ABE, quod non est qu nisi coincidant
ABC et BE. Eodem Eodem est
argumentatio ei qua probavimus
non vinci duas rectas sibi non
bis occurrere
quem ridere, vel videntem alium aspicere.
Arridere ridendo applaudero vel risu laetitiam ostendere H parasitorum more ad ali
Arrogantia est vitium, quo quis ostendit se nimium sibitribuere.
Articulus est pars, in quam res longa rigida flectendo dividitur, ut res rigida sit extra illos
flexus. Intelligitur deinde generalius de omni rei longae in partes exignas divisione.
Arx est domus magna munita, apta ad arcendos hostes.
Ascendere ad aliquid scandere J. L. gradatim in loca superiora eniti.
Aspicere ad aliquid oculos intendere J. L oculos intentos ad aliquid dirigere
Aspirare spiritum ad aliquid appellere sive tractione sive pulsione Aspirare ad rem est magnum
conatum impendere adrem consequendam labore magis animi quam corporis.
Assiduitas est laboris continnitas
Assuescere consuetudinem acquirere.
Astrologia est prognosticon seu divinatio rerum futurarum ex astris sive in themate natalitio
sive in tempestatibus et aëris constitutione, vel est scientia coelestis influentiae L. P.
Asylum templum misericordia, unde neminem extrahi per vimfas erat L. P locus, in quo
quis tutus a persequentibus esse potest.
Atomus minimum corpus culum, quod amplius dividi nequit quoad sensum. L. P
Atrium est genus aedificii ante aedem continens mediam aream, in quam collecta ex omni
tecto pluvia descendit J. L. ex Festo. pars anterior domus.
Atrox, cui placet torquere alios absque causa, atque in tormentis modum excedere.
Avaritia nimia pecuniae cupiditas, quasi ab ea penderet hominis felicitas L. P habendi cupi
ditas, vel opinatio vehemens de pecunia, quasi valde expetenda sit in haerens et penitus insita. T. L.
Autor, qui ferit aliquod opus T. L qui aliquid primus et praecipuus instituit H. qui rem in
cepit sive cui initia rei debentur. Causa rei principalis L. P
Audacia est fiducia et securitas, qua quis aliquid audet etiam cum periculo J. L ex Cic. magni
periculi non necessaria aggressio.
Audire est auribus percipere P. percipere sonum, qui ex subita corporum inter se facta collisione
excitatur L. P.
Auferre ea, quae cum fastidio cernimus, in alium locum deportare P efficere, ut aliquid non
sit amplius loco, quo fuit antea.
Augere majus facere, ad quantitatem aliquid addere H. magnitudine rei aliquid adjicere.
Aurichalcum est aes arte praeparatum auri formam referens.
Aurora rubedo in nubibus oriente sole in plaga orentali apparens.
Aurum metallorum nobilissimum, nullo igni combustibile atque ductile. L. P
Austeritas est sapor fructuum, qui nondum plenam maturitatem sunt assecuti; minus linguam
astrigens et contrabens, quam acerbitas. H qua aliis moribus nostris molesti sumus.
Automatus qui seipsum nullo adjuvante sua sponte movet.
Antummus pars anni, quam sol ab aequatore ad tropicum Capricorni transiens efficit, fructi
bus colligendis destinata.
Arunculus matris mea frater.
arctius est. Ideo et pondus liquoris in ab. tanto fortius
erit resistet. Ergo si in fir Ergo liquoresvim Elasticam in
exercitio vis Elasticae quoque liquorum non minus quam
gravitatis, nihil ad rem pertinebit crassities.
Jam in exercitio vis Elasticae in universum,
nihil ad rem pertinet suspensio ponderis altitudine
ejus non variatur per Experim. 2. Ergo sola species
liquoris su (in qua gradum tensionis comprehendo,
nam corpus idem ut aer pressus est se ipso in
ordinario statu relicto, in specie gravior)
superest, quae suspensionem variare possit. Inspice
figuram 4. in quo Tubus ab. utrinque apertus
supra in orificio superiore a. exit in aerem
liberum, orificio b. intrat in vas aere clauso plenum c.
Infundatur Tubo, quantum satis est, ut
Tubo Mercurii quantumvis ut de. data tantum opera,
ut per latera non defluat aerique vasis c. tubique
ebc. exitum relinquat. Quod caveri potest, si
tempore infusionis foramen f. in Tubo ab. infra
e. aperias, ut aer exire possit, et ubi Mercurius
usque ad de. defluxit, claudas. Hoc
facto Mercurius gravitate sua descendet nonnihil
ut ex de. in dd. aeremque proinde ebc. comprimet
in locum minorem ee-bc. Superfundatur Mercurii
quantumvis, summum suspensionis punctum
semper erit dd. Mutetur Tubi crassities
et pro ab. sumatur aa bb.
nihil referet modo Mercurius non per latera Tubi aa bb.
defluat, sed inter utrumque latus spatium repleat.
Quo facto Quod fiet si orificium ejus aa. totum
Mercurio inseratur immergatur Epistomio scilicet
ut antea, interim aperto, postea clauso. Mutetur
capacitas
item crassities vasis et pro vase c.
substituatur cc. ajo id nihil referre, semperque
summam Mercurii altitudinem mansuram dd ee.
At si mutetur species liquorum, mutabitur punctum
suspensionis. Infusae enim aquae nunquam descendet
quantaecunque, punctum summum nunquam descendet
si in vase c. loco aeris ordinarii
ad dd.
sit aer compressus, at vero punctum suspensionis
Mercurii erit infra dd. si
aer vasis c. sit ordinario rarior. Obiter annoto
hoc Experientiae genus posse appellari Baroscopium (vel Tubum Torricellianum)
inversum. Ut enim in communi orificium inferius exit
in aerem liberum superius clausum est, ita hic contra.
Ex his intelligi etiam potest, assumtis diversis
Tubis Ex his intelligi etiam potest etsi Tubus ab.
Theorema hic demonstratum etiam ita concipi
potest : Liquores Elastici non resistunt secundum amplitudinem
magnitudinem , sed speciem: Sed haec clarius apparebunt
Sed haec clarius apparebunt ex prop. seq.
sive liquidorum sive solidorum
Est et haec differentia, quod in liquoribus ea
sola crassities Cum ergo de gravitate
liquorum quaestio est sola crassities,
cum de Elaterio tota capacitas nihil
ad rem pertinet.
idem eveniet
Exper. Florent. de Glaciatione Naturali, p. 172 aqua distillata semper congla-
ciata est limpidior ordinaria, magisque transparens tantum in medio quasi nu-
cleus apparuit glaciei opacioris et albicantioris unde exeunt in omnes
partes come tante reste d’un ghiaccio della medesima qualita,
quasi inclusus esset glaciei un riccio di castagno diacciato in un
pezzo di cristal di monte. Circa aquam marinam notandum cum
nocte vesperi duo cyathi ea pleni expositi essent tempore, quo ther-
mometrum 50 graduum erat in novem. In capo a un ora invenimus
unum horum, qui erat minor, incepisse gelu, sed modo ab aqua ordinaria
differente, mentre in esso pareva che fossero state messe in gran
copia scagliuole di talco sottilissimamente sminuzzato. Haec auferebant
transparentiam aquae, et ei dabant debilissimam consistentiam qual’a
il sorbetto, che si piglia in gielo la state, allorche mancandogli esterior-
mente la neve si va struggendo. Postea continuantes observare inve
nimus gelu nonnihil firmius, in quantum multiplicatio delle scagliuole (puto
squamarum,) comminuerat partem fluidam aquae. Mane durior erat, sed
nunquam pervenit ad duritiem glaciei ordinariae, nam quantulumcunque
agitata glacies in aquam abibat. Figura squamarum erat longa
et parcissime larga e tra esse v’erano tuttavia di moltissime parti
fluide quindi la massa era affatto distaccata dal vaso, girandosi in esso
liberamente. La superficie era piana senza alcuna prominenza, e
in somma tutta la diversita consisteva in un orditura piu rada, ed in
un ripieno assai piu fine che non e quello del ghiaccio ordinario.
P. 173. glacies ad alia congelanda maxime opera-
tur cum sale aliquo aspergitur, ut constat. Jam prae caeteris sal armoniacum
intendit ejus virtutem. Nam vidimus aequalem quantitatem ejusdem aquae
aequalis temperiei in vasis vitreis similis figurae capacitatis et subtilitatis,
aequali quantitate glaciei pulverisatae circumdatis, onde ne rimanessero
fasciati ugualmente, altero unius glace sale armoniaco alterius aequali
quantitate salis nitri aspersa. Nam cum Thermometrum 100 graduum
immersum aquae quae cum nitro gelari debebat erat grad. 7½ aliud simile
immersum in aquam sale armoniaco circumdatam, postovi come l’altro a
g. 20. era gia sotto ai 5 e l’acqua avea cominciato a velare.
Sed et aqua ardens mire juvat operationem glaciei, cui si addatur sal
fiet operatio efficacissima. Facit et saccarum aliquid sed parum in
comparatione salium.
Glacies quantum nonnihil ex multis observa-
tionibus colligi potuit, conservatur diutissime in plumbo, sic satis in stanno,
parum in cupro, et ferro, minus in auro, et adhuc minus in argento quanquam
id nonnunquam fefellerit. Quare id non datur ut Experientia certa.
Ait Gassendus laminam glaciei sale aspersam largiter, fortissime Tabu-
lae adhaerere. Idque verum experti sumus. Sed idem noluit succedere sale
nitro.
Velum illud vitrorum aqua frigida aut glacie plenorum
nonnunquam in glaciem abit, et hoc accidit, quando glacies aut nix
contenta alterata est sale aut aqua ardente. Tunc similiter exhalat fumus
nebulosus et humidus, qui plerumque apparet derivari ex fundo vasis di doue
muove un soffio d’aura gelata quae praeterquam quod sensibiliter
recognoscitur si manu accedas, adhuc apparet magis ex motu quem in
flamma candelae apposita producit. Non refert quae cujus materiae
sint vasa; quantum ad figuram nonnihil refert, nam in cyathis, subito
fumare coepit di sotto, al contrario le tazze sparse prima di fumar
dal fondo fumino per qualche breve spatio di tempo gagliardamente
par insu. In una tazza di oro observatum, quod et in aliis evenire debet. Scilicet:
sparsa
cessante fumo crusta glaciei incipiebat a piovere a mo’ di ruggiada, un gielo finissimo,
come poluere di vetro pesto, e durò infinattanto che risoluto il ghiaccio nella tazza
sensibilem haberet repercussionem frigoris in thermometrum sensibilissimum 400 graduum
reddidit dubiam experientiam. Sed tamen tecto sp At tecto speculo subito resurrexit
in foco sphaerae collocatum, verum est subito descendere incepisse, sed vicinitas glaciei
Voluimus observare an speculum concavum expositum massae quingentarum librarum glaciei
spiritus vini in thermometro. Non audemus tamen hoc frigoris reverberium nimis
fidenter asseverare, cum multis cautelis opus sit
anche quel sottil
panno esteriormente
gelato, finì di
liquefarsi
Fumus iste ex
glacie diversus ab
eo qui ex rebus
ardentibus. Est
enim similis
nebulae ma-
tutinae surgenti.
Signatur: LH 35, 14, 2, [259] - 130r
Comme les pilotes prennent les hauteurs
sur mer.
Primum male sumunt
lineam horizontalem
aquam aspiciunt à fleur
d’eau, sed ipsa primum altitudo
navis errorem facit. Deinde quod longe
importantius, usus instrumenti
quod vocant l’arcbaleste, est corruptissimus.
Deberent inspicere ex centro a. cum per extremam spiciant
ut illi inspiciant bc. separatum db. ec. separatim,
at ipsi centrum ponunt in media arcus rectae ed.
Methodum habeo
perfecte observandi in navi,
quantum ab homine possibile
est. Ope Instrumenti Thevenotiani
haberi potest linea horizontalis,
inde forma quadam Camerae obscurae
portabilis adhibita, chartaque
inolita eousque mutetur situs,
dum stella
quaesita in certo appareat puncto
chartae. Ubi ibi apparuit tacto
quodam Elaterio machinae partibus
stabilis quidam situs detur,
quo facto habebitur angulus
quaesitus. Hoc modo non
opus est quae inspicere per
dioptram, quo casu quaerere
difficile. At ipsam dioptram
dirigere in stellam, non
inspiciendo per dioptram
videtur adhuc difficilius sed
hoc invento emendatur
et ad aliquam mali emendationem viam
mihi aperire operae fortasse pretium fuerit.
Constat in omni liquore, duplicem
considerari posse Gravitatem, individualem,
ut sic dicam et specificam; cum enim gravi–
tas sit quantitas absoluta, a machinis conatus conatus innati corporum,
ad centrum terrae, et vero omnis quantitas
aestimetur comparatione, et corporum comparari
possint vel individua vel species, ideo duplex
gravitas individualis et specifica considerata
illa scilicet simpliciter pondus individualis aesti–
matur simpliciter corporis pondere absolute considerato;
at specifica pondere corporis in data mole
seu spatio; quo scilicet diversae species
discerni possunt. Nam si quis dicat simpliciter
corpus aliquod sibi fuisse ponderis tot librarum, nemo
speciem ejus definient, at si pyxidem sibi
fuisse dicat plenam, non
ponderis tantum sed et magnitudinis datae,
aliquando ad species speciem corporis ratiocinando per–
potest non raro
veniri.
Hanc distinctionem ab omnibus cognitam, ad
aerem non satis applicatam miror, ne ab iis
quidem qui in hoc negotio enuntiando maxime
laboravere. Barometrum Baroscopium enim
Torricellianum vere ac proprie non
nisi individualem aeris gravitatem, id est quan–
tum ponderaret totus aeris cylinder Mercurio obnitens,
definire potuit, specificam non nisi per accidens,
quatenus aliquando complicatas habet cum indi–
viduali rationes. Unde factum arbitror, ut
Baroscopium aliquando praeclare cum aere con–
senserit, nonnunquam plane fefellerit fidem,
quando quoniam tempestates proprie ac per se
specificae non vero nisi per consequentias
varie obliquatas individuali aeris gravitati
connectuntur.
Utrumque ostendendum est
quaecunque sunt
Baroscopium Torricellianum, et quaecunque
ejus transformationes individualem
proprie ac per se, specificam non nisi
per accidens contingenterque monstrare (2)
Tempestates aeris cum cum gravitate aeris
specifica proprie ac per se, eam
individuali non nisi per accidens contingenterque
connecti.
Imum ergo Baroscopium Torricellianum
non nisi individualem aeris gravitatem proprie ostendere,
demonstratu facile est. Monstrat enim
cylin Ostendit enim totius Cylindri aerei Mer–
curium sustinentis pondus; at vero hinc specifica
aeris gravitas non definitur, quia ea ponderatio
incertae altitudinis
non determinat pondus data mole seu spatio quod implet a materia impleto;
sed pondus simpliciter massae cujusdam
qui nunc, apparebit
dato cuidam loco imminentis. Nam si ponatur
aer duplo quam est rarior, seu specifice levior,
et tamen duplo quoque quam est, altior; idem nihilominus manebit Cylindri Aerei pondus, idemque
qui nunc apparebit cylindri Mercurialis status
Tubi Torricelliani status. Unde apparet
proprie
Punctum quodvis in recta est sui ad
duo in recta puncta situs unicum. Nam