DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
d’une grande variation, tant à l’egard
de la ligne ou section donnée ABC qui
peut estre, _ qu’à l’egard des differents
en droits du poinct D. Car Quant à l’égard
de la section ou ligne ABC donnée, elle
peut estre, droite, ou Circulaire, ou Parabolique,
ou Elliptique, ou Hyperboliqué, et à l’egard
des points lieux du point donné D, il est
manifeste, que ce lieu peut tomber ou
en ID au dessus du sommet de la ligne
sçavoir au dessus du poinct A, ou en 2D
vis a vis du dit sommet, ou en 3D entre
le sommet et le poinct B, ou la perpendiculaire
doit rencontrer la courbe; on en 4D, dans
la courbe même, de sorte que les points D
et B alors ne sont q reviennent a un seul,
ou en 5D entre la courbe ABC, et l’Axe AF,
ou en en 6D dans l’axe même, ou enfin
en 7D. de l’autre costé de l’axe.
Rectae AB et Cd
sunt aequales parallelae
et e regione positae
_ extrema responlat
per normales junguntur
mererentur nomeri
novissima Pneumatica
Experimenta Illustris Hugenii, novam quandam velut
portam nobis aperuere in interiora naturae. Hactenus enim
assecuti sumus
atiocinatione tantum assecuti sumus, nunc etiam experientia deprehendimus,
corpus quoddam ipso aere communi subtilius, Recipienti Magdeburgico sive
Antliae Pneumaticae inesse, sive id ex ipso aere communi per suctionem
attenuato productum aut segregatum, sive per poros vitri illapsum sit.
Quamquam id corpus adhuc longe absit a longe lateque differre
necesse sit a materia subtili primi secundive gradus,
sed ut haec
Cartesiana, quae ut agnoscantur distinctius primum con–
sequentias quasdam ex his Phaenomenis ducam,
Et primum
rationes eorum afferre conabor. Et primum
sequitur
hinc Recipientem Antliae Pneumaticae Magdeburgicum (aut etiam summitatem Tubi Torricelliani)
Necesse est enim
demonstratur
non esse vacuum omni corpore vacua.
utique pressioni cuidam ascribi, quod duae laminae
sustentaculo vinculoque sensibili
politae sine
Nam quod duae laminae politae sibi invicem
accomodatae sine ullo vinculo sensibili
resistunt divellenti, id necesse est
aut a vinculo quodam insensibili seu causa unionis inter
ipsas laminas; aut ab externa quadam causa laminas
Sed a vinculo inter ipsas laminas
oriri
comprimente
oriri non potest, id enim non tantum divulsioni, sed et motioni
parallelae resisteret, qua laminae facile separantur. Necesse
duas laminas comprimens
nescio
est ergo corpus comprimens statui, etiam in Recipiente Magdeburgico,
Quare nescio an Celeberrimus Gerickius noster
utcunque exhausto.
cui Respublica literaria primum in haec experimenta aditum illustris illius Experimenti Pneumatici ad primam inventionem debet
vacuo, quod vocat, summo omni corpore spoliato
visis his experimentis, quo est candore, renuntiaturum credo.
Sequitur secundo corpus in Recipiente Magdeburgico residuum
nihilominus esse crassum.Crassum voco quod a corporibus
sensibilibus aut omnino retinetur, aut non nisi cum difficultate
transmittitur. Nam si corpus illud Haec propositio non quidem
ex ex altero Aquae in Tubo Torri aquae aut Mercurii
et solito
altius suspensi experimento con–
ab aere purgati
corpus illud corpus illud
in vase D. aut phiala C. tubi C.
Nam si summa facilitate pervaderet
ficitur.
commissuram inter
vasis D. et phiala tubi C. pervaderet
medium Mercurii aquaeve corpus aut
utique nulla esset
aquae aut Mercurii
aquae aut Mercurii suspen ratio quae aquam aut Mercurium
descensu in Tubo relictum
eorum
Quemadmo–
suspenderet nam spatium omnia penetrante impleretur
facile a corpore isto vel impellatur,
dum enim lamina lata ex materia licet aqua graviore parata nihilominus
in aqua natare potest natat, at si cribri instar perforetur,
cum scilicet quia aqua per foramina in summum evadere potest,
subtilitate longe abest;
mergitur. Quare corpus hoc subtile cujuscunque tandem sit naturae,
certe a Cartesianorum Elementorum primi secundique
quibus ille luminis magnetisque actionem explicat, quae
constat etiam corpora durissima summa facilitate transire penetrare.
Sequitur 3tiosuspensionem Mercurii aquaeve ultra solitum
magis corpori illi aere subtiliori, quam ipsi
aeri adscribendam. Cum enim quod Hugenius primum in
Antlia Pneumatica aere exhausta invenit, id Illustris
Boylio in Tubo Torricelliano aere ordinario imo in
necesse est aeris exuctionem
omni aere
nihil ad experimentum pertinere, ergo nec insuctionem
aere subtilioris. Nec refert, si dicas corpus
illud aere subtilius, jam cum ipso aere intus fuisse, neque
enim video, quod eo casu ad pressionem contribuat
Praeterquam enim quod potius dicendum videtur
cum contra
corpus illud aere subtilius ex ipso aere attenuato generari exhauriendo
primum generari, et antea unum quid corpus cum eo constituisse;
horum
sunt tamen circa Experimentorum
(aut etiam summitatem Tubi Torricelliani)
summitate Tubi Torricelliani
aut potius ne divellantur impediens
aere exhaustum
illud invisibile in fig. Diarii p. 134 vas B. implens
in Tubo C. ultra perpendiculum vasis D.
corpora durissima facile penetrantem, explicat.
suspensio Mercurii 75 et ultra ultra 30. digitorum altitudinem
ordinario mixtum esse.
inter exhauriendum
conatus corporis medio novo jam salvo conatu priore immersi,
ex horizontali conatu in horizontali gt, et perpendiculari gu
ac proinde quo tempore pervenisset corpus E. in xx h. si medium
medium fuisset homogeneum, eodem tempore perventurum esse
nunc
in X punctum inteo intersectionis perpendicularium parallelarum
ex p horizontalis et perpendicularis extremis perpendicula ductarum
tx et ux.
Hinc sequitur motum in medio densiore non
refringi tantum, sed et retardari e inte etiam si corpus incidens
ab initio totum
statim medio novo totum immergi cogitetur, atque ita progressus
ejus ulterior in eo aestimetur, quo casu tantum resistentiae est in contra
lineam horizontalem quantum contra perpendicularem, nihilominus
refractionem esse
fore versus horizontalem seu a per perpendiculari,
quando hori conatus inhorizontalis est major conatu ad per –
pendicularis gr.
Nam si idem rs detrahitur inaequalibus, plus gq et gr
proportione detrahitur minori. Idem enim minoris dimidium
esse potest, quod majoris non nisi tertia pars est. Sed
videamus quid eventurum sit, si horizontalis g sit minor per–
pendiculari, quod fit, quoties linea incidentiae non cadit infra
supra lineam anguli 45 graduum.
Esto qg linea inci–
dentiae 45 graduum, assumatur linea incidentiae qg. quae sit tantum
supra lineam 45 grad. quantum est fg est infra
Huc pertinent formulae formularumque comparationes,
et ex hac arte pendent multae regulae q _ quas
Algebristae et Geometrae in usum suum transtulerunt,
tametsi eae regul _ non tantum circa math
magnitudines sed et circa alias considerationes
locum habeant
Sexta est Logistica , seu _ de toto et parte,
sive de magnitudine in genere, rationibusque ac
proportionibus, in quam incidit Quintum Euclidis
Elementum, et magna pars Algebrae. Et hic multa utili
Septima est Arithmetica, sive de
distincta magnitudinum per numeros expressione
in qu Octava est qua multa
Octava est Geometria sive scientia
de situ vel figuris. Haec utiliter separabitur
in partes sequentes: Elementarem planam.
Elementarem solidam. Conicam. Organicam.
Transformatricem. Ubi sciendum est, Geometriam etiam Elementarem,
nondum adhuc satis, ita ut optandum erat, traditam esse.
Nona est Scientia de Actione et passione, nempe Mechanica
motu
sive de potentia et motrice. Haec scientia
continuari
physicam Mathematicae connectit. Neque hic agitur
quomodo delineanda sint motuum resti certo qui jam ponantur,
vestigia: id enim pure Geometricum est; sed
quomodo ex corporum conflictu motuum directiones
et celeritates immutentur: quod per solam
imaginationem consequi non licet, et sublimioris opus est scientiae
Hic ergo agendum est de structurarum firmitate, de statica, de structurarum firmitate
de motu projectorum, de , de balistica, de pneumaticis quibusdam
et hydrostaticis, de velificatione, deque aliis mechanicae partibus, quorsum et Harmonicae pleraque
referenda sunt
Decima est Scientia Cosmographica , sive
de majoribus Mundi corporibus, earumque proprietatibus
Hic tradenda est Astronomia physica, quae non tantum
Phaenomena explicet, assumtis hypothesibus,
sed et demonstret quoad licet quid verum
quae sit hypothesis vera, reddatque physicas
causas ex eorum quae fiunt sumtas ex proxime
praecedenti scientia
Undecima est Geographica, in qua continetur
explicatur Geographia Mathematica, in qua
tentare debemus explicare pristinam et futuram
formam globi nostri, origines montium et fluminum,
aliaque id genus, ex quibus multa erui possunt
arcana
Duodecima est Meteorologica
Huc autem Geodaesia referenda
est, et pars Architecturae civilis
ac militaris quae a materia
abstrahitur, et Tornatoria
et Textoria, omnes
in quantum a
abstrahuntur
Optica etiam
pure Geome
trica est
paucis tantum
assumtis phaenomenis
e natura
25 junii 1672. plagulas 2
animi
Schematibus sola vi mentis, et ut
efficaciam
appareat demonstrationis vim non pendere
a figurarum ascriptarum delineatione.
Eandem ob causam demonstrationes etiam
sine calculo algebraico perfici debent
etsi tamen ille maxima sit usus, et a
me maximi fiat, aliquando tamen et in iis
quae aliter extorquere _ non possumus necessarius sit,
tamen abstinendum eo est, quotiescunque absolvi
pote, res naturali veritates naturali quadam
ratione demonstrari possunt, quae per ipsas
rerum ideas animum ducit. Idque in primis
Itaque in constituendis Scientiae cujusque
principiis calculum A Elementis a calculo Algebraico
atque applicationes
est abstinendum. Sed in ap consequenda cum
Scientiam aliquam satis in potestate habemus
calculis calculus postea egregie utilis est, ad ducendas inde consequentias, variosque casus
calculus postea egregie utilis est, ad
et ad oblata
consequenda. Fundamenta igitur calculi
Ency Ency Encyclopaedia ergo nostra ita
scribenda est, ut enunciationes ac demonstrationes
veritatum neque a Schematismis, neque a calculo
sed definitionibus axiomatis ac propositionibus
praemissis pendeant. Adjicienda tamen sunt
Schemata quidem ubique, quando id fieri potest,
calculus vero _ algebraicus tunc tantum
cum peculiarem habet elegantiam et utilitatem. Verum et
Hinc ut propositiones enuntiari ac demonstrari
possint sine figuris saepe opus erit ονοµατοποιειν
ad evitandas circumlocutiones. In quo tamen
claritas et commoditas semper spectanda est,
ut nunquam sine magna necessitate atque usu
excogitanda
nova aliqua nomina fingamus, et sicubi
adhibenta sunt, sumamus quae quadam _ seu jam
ex communi verborum usui facile quoadlicet
consentiant; ne dum compendium verborum
quaerimus, obscuri fiamus.
Scientiae in hanc Encyclopaediam
referendae sunt omnes, quaecunque nituntur
Ratione et Experientia, quales sunt
vel Ratione sola vel ratione et experientia
cujusmodi sunt Theologia Naturalis, Jurisprudentia
Naturalis nempe quaecunque non pendent ab
autoritate a voluntate cujusdam autoritatem habentis: Seponuntur ergo
excluduntur ergo Leges divinae et humanae, quia meri sunt arbitrii; excluduntur et autem
nugatrices quaedam artes, quae probari non possunt revocari ad firma
per certa quaedam principia fundamenta
Conscribendae ergo sunt Methodo supra dicta
potissimum Scientiae sequentes
De Usu Artis Combinatoriae praestantissimo
qui est scribere Encyclopaediam
Qui Multa valde a se invicem diversa
et valde difficilia quaerit, is facilius ea inveniet
cum aggredietur integram Encyclopaediam,vel
saltem integram scientiam in qua ipsa continentur,
quam si quaerat ea singulatim.
Si quaeramus aliquid in quo inter se conjunguntur
quaedam _ conabimur fingere quendam
modum originis, ambobus communem, ita quaeremus
aliquod solidum cujus sectiones sint haec ambo, vel
unum quendam Motum ubi ambo simul prodeant,
vel unum ad alterius descriptionem serviat
De scribenda Encyclopaedia Inventoria, cujus
ope appareat origo inventionis, _ eaque tam
synthetica quam analytica.
De praedicamentis Artis Combinatoriae Universalis,
seu de dictionario formato ex Alphabeto cogitationum
humanarum
Cum infinitae sint propositiones possibiles,
annotanda maxime sunt Theoremata pulchriora,
seu ex valde multis multis et valde dissitis
aliquid prodit valde breve. Item series integrae
theorematum infinitae. Item annotanda sunt
problemata
Et ex caeteris excerpenda
utiliora ad progrediendum in cogitando.
Ex casibus variis excerpendi
illi qui continent aliquid unicum seu prae caeteris
determinatum, ut cum agitur de Maximis et Minimis.
Theoremate invenire dem
Methodus Analytica raro pura est
plerumque habet synthesin mistam, ut si machinam
parem, et quia memini usum rotae coronariae et
Tympani, aliunde notum haec inter se conjungem, erit
synthesis; sed si meditandi necessitas me cogat
uti rotis quibusdam in medio non sustentatis nec
axem habentibus, cum scilicet in medio motus aliquis
liber postulatur, ut in instrumento illo Textorio quod
Spigilicum vocant, tunc cogor uti rota suspensa inter
duas alias, solisque dentibus sustentata, et hic inveniendi
modus est pure analyticus.
Analytica Methodus vel fit in eo consistit,
ut nihil aliunde assumamus, nec etiam aliquid assumamus
quod ad solutionem ejus de quo quaeritur non sit necessarium,
id enim non potest praestare Methodus Synthetica in specialibus,
semper enim vel casu utimur, vel pluribus quam opus est
utimur, nisi forte casu contingat, ut in ea quibus solis
indigemus, incidamus. _ In Analytica Methodo
id quod quaeritur exhibeamus tanquam fa consideremus
ante omnia an ex his conditionibus ex quibus dete quaeritur
sit ita determinatum, ut sit unicum; an vero infinitas
vel infinities infinitas habeat solutiones, an vero sit determinatum
ad certos casus. Quaeriturque vel determinatio omnium
vel quorundam tantum. Si quaeritur aliquod tantum,
excogitemus scilicet determinationes quibus id de quo agitur
cum prioribus determinationibus compatibiles quod saepe magnae
est artis. Quanto autem rem magis determinatam
reddiderimus, eo facilius solvemus, non semper possibile est
determinationes reperire perfectas. Quod etsi nondum demonstraverim
a priori, video tamen a posteriori, nam alioqui omnes irrationales
forent rationales. Quando vel non possumus reperire specialiores
determinationes, tunc videamus an liceat forte generalius aliquod
problema concipere, quod istud comprehendat, et quod sit
solutu facilius isto. Ita Tangentem + quaerens, cogitet id nihil aliud
esse, quam quaerere rectam quae ita ex dato puncto educta secat in duobus punctis
ita ut intervallum sectionum sit datum; quod si hanc propositionem
aliquam
Hinc si possemus investigare veram originem
globi terreni, seu modum quo potuisset
revera intelligi generatus, facilius possemus
reperire naturam plantarum et animalium
quam alio modo.
F potissimarum quas habemus
veritatum.
+ ex dato puncto
Constructio huc redit:
magnitudine Recipientis
Globus A. aere plenus ex eo exit Tubus
BC. cupreus amplitudine pollicaris
7. ulnarum huic conjunctus in C. alius
DE. cui certa spiritus vini quan–
titas infunditur. Huic in C. immit–
titur tubus alius KL. in eo na–
tans, in aequilibrium cum spiritu
vini redactus per injectos globulos
plumbeos ne ejus ex superficie
emineat. Tubus clauditur
inde extrahitur tantum aeris ex
Tubo A. nocte tempore aliqua medio, quo
pruinosae ac frigidae noctes ingruunt,
ita ut hinc icu eousque extrahens donec
icuncula circiter ad medium assurgat, tubo
KL. descendente, quia vinum versus A.
ascendit. (+ Rectus pro primo usu indeter–
minata sumatur longitudo, unus annus
tibi ostendet ubi locus medius, exhauries
ergo pro lubitu. Calida tempestate de–
scendet frigida ascendet virunculus.
et aliud Thermometrum Gerickii imagun–
cula vitrea immittatur in Tubum vitreum
2 vel 3. ulnarum longum, ita ut in eo libere
pendeat, ea calida descendet, frigida ascendet,
media medium in tubo locum tenebit, item appende
ad bilancem vitreum recipientem apertum invenias ca–
lida tempestate levius, frigida gravius.
Gerick. lib. 4. c. 1. Virtutes mundanae sunt viventes,
imo animae sentientis. Virtus est aut corporeum
aut incorporeum effluvium. Olfactus est organon excipi–
endi virtutes corporeas seu odores, ex quibus et aer est. Vir–
tutes incorporeae propagantur etiam per solida,
omnes hoc habent ut in longiore distantia vis
attenuetur ac denique evanescat. Reflectuntur
etiam, ac in subjectis habilibus velut figuntur.
Cap. 2. Virtus impulsiva, magis reci–
pitur in corpore magis denso compactove, et majore.
Accelerationem Duorum corporum ejusdem materiae et
aeque solidorum, id quod majus est citius descendit.
(+ Ego dubito. +) Globus plumbeus duarum unciarum
citius multo terram attingit quam unius unciae.
(+ Dubito. +) Arcus magnus sagittam justo minorem
non eo projiciet quo majorem. Globus plumbeus
funi alligatus et in gyrum vibratus vel
circumductus quanto major est tanto celerius, inque
majore, circumferentia potest circumduci. Res
parva magnae parum virtutis impulsivae imprimere
potest. Sic malleus incudi non sensibilem imprimit
effectum hujus virtutis, unde solea equorum
ferrea ein Huffeisen super incude hominis
ventri imposita malleo et acuto ferro discuti
seu in frusta comminui potest sine ulla hominis laesione.
Cap. 3. Virtus impulsiva in
omnem partem operari potest, ut in Hollandia experiuntur
illi, qui super glaciem soleis ferreis induti uno impetu
tam rectum quam circularem cursum instituere
possunt. (+ Quaerendum quomodo. +) Experimen–
tum circa vim impulsivam circularem. Sit
globus plumbeus a. mediante filo ab. alligatus
baculo bc; hic globulus a. beneficio istius baculi ab aliquo (si
filum est in debita longitudine vel proportio–
nata distantia), optime in gyrum circum–
duci vel vibrari potest. Quando autem di–
stantia seu filum nimis longum, contra glo–
bulus ad talem distantiam non satis ponderis
habet, circumductio aut perficitur difficillime, aut
denique in nullum volatum seu vibrationem per–
duci potest. (+ Videtur ergo tum demum fieri circulatio,
quando impressio satis fortis. An non recepti virtus
subjecti vi impressa pensari potest? Seu an ictus
fortis potest plumae impingi: non videtur,
quia non satis resistit. Hinc experimenta
intuenda, de ultimo termino projectio–
nis ad aliquam distantiam, v. g. arenae gra–
vium satis longe produci potest. Imo verius nullus est
ultimus gradus. Sed potius determinan–
dum dato pondere corporis, et vi projicientis et
medio, quousque projici possit, et plura conferenda
inter se, ut appareat an res reduci queat ad
calculum vide Servierii projectionem. +) capax,
Si segmentum sphaerae concavae satis
instar patinae circa axem erectum cir–
cumagas, et injicias globulos marmoreos, ob
circumactionem majores ad marginem acce–
dent minores ad centrum se applicabunt, et si
sint diversa grana in paroψde, ut semina semina in paroψde, ut gra–
na papaveris, cannabis, pisi semper majora
ascendent a centro. Hic ordo apparet in satelli–
tibus Jovis. (+ Si projicerentur quasi a sole et simul
circumagerentur planetae, et esset virtus illa impressa
deficiens ut ait Gerickius, aliquot gyris absolutis
cessaret. Sed dicendum renovari a sole.) Porro
ampliorem locum ut aequatorem quaerunt, sicut
in priore experimento globus plumbeus filo alligatus
quando vibratur et pedetentim prolongatur filum
magis et magis ampliorem circumferentiam petit.
Et quamvis ob impressam virtutem aliquo modo
vel supra vel infra excedant, atque ad axem vel
Tropicum accedant tamen semper revertuntur ad
priorem vel ampliorem locum. (Instituenda
exempla in Trochis inter ejaculandum tortis. +)
Pendulorum oscillantium qualita–
tes principales hae sunt: ut Galilaeus, Balianus, Wen–
delinus, Ricciolus, aliique notavere 1. Duorum per–
pendiculorum in omnibus aequalium praeterquam in al–
titudine altitudinem minorem ad majorem ita se
habere, ut quadratum vibrationum majoris altitu–
dinis, ad quadratum vibrationum minoris, aequa–
li tempore peractarum, et e contrario: duorum per–
pendicularium in omnibus aequalium praeterquam
motu perseverare
in gravitate, gravius diutius in
vibra-
et intra aequale tempus aequalem
tiones peragere. (+ Sed determinandum quanto. An
scilicet, ut rationes duritiei gravitatis. Determinandum
item, quousque assurgat prima vibratione data lon–
gitudine et gravitate. An longius sed aeque grave,
habeat omnia proportionalia breviori. An vibratio
una hujus sit diuturnior una alterius. Longiora an fa–
ciant multo majores vibrationes seu diuturniores. Si determinari
potest data longitudine et gravitate quousque assurgat
pendulum, hoc potissimum est, inde quousque secundo tempore
assurgat etc. hinc caetera omnia demonstrabuntur. +) Non
est detecta vera proportio quomodo data altitudine
seu longitudine perpendiculi opus sit pondere ad virtutem
impulsivam gyrantem. Nam hoc facto ex planetae mo–
tu periodico determinari posset radius seu distantia a sole,
quia proportio Telluris periodi ad semidiametrum, distantiam
tempore absolvat, cognita
inde per
Optica.
Erasmi Bartholini
Heliodorus Larissaeus
Paris. 1657. Vide
ibi rationem allatam
ab Heliodoro cur
Anguli incidentiae
et reflexionis
aequales
Dextera, qua caprimus, sinistra qua sinimus. est manus agilior et potentior ob sanguinis
fontem in epate, quod in dextro latere. M vel est manus, qua in operando sumus promtiores; vel
quae rectis oculis orientem respicienti in parte corporis, plagae australi oppositâ, est.
Diabolus qui perpetuis est in mortalibus accusandis et calumniandis L. P. vel angelus apostata
princeps malorum spiribium, qui Dei et cultorum ejus dicta et facta pervertit ac calumunia
tur. M. vel est spiritus a Deo ob malitiam suam aeterna damnationi addictus, omni conatu
creaturarum rationalium perniciem quaerens, nec tamen se ultra Dei concessionem movere va
Diadema ornamentum capitis Regum insigne, vel fascia candida, quae Regum capitibus obli
gabatur J. L. vitta capiti obvoluta M ex Scalius.
Dialogus oratio, in qua disputantes introducuntur, quotquot auctori libnerit. J. L sermo
aliquorum disserentium M. sermo, qui inter quosdam habetur, habitus est, aut habitus
esse fingitur.
Direta vivendi modus ac lex J. L. edendi modus et institutum M vel est observatio certi
modi in victu assumendo vel regula determinans, quis, qualis et quantus victus esse debeat.
Diameter est recta linea, figuram, qua longissime patet, ex aequo secans M. est recta linea
in circulo, ducta per centrum, et ex utraque parte in circuli peripheriam terminata, circu
lum secans bifariam. L. P.
Diarium, diurnus servorum cibus, qui in unum diem datur M. vel liber, in quo consigna
tur aut extat, quicquid singulis diebus certi temporis actum est.
Dico vore significo M. sensa animi manifesto. vocabula quaedam ore profero, quae comjuncta
certum edunt sensum.
Dies spatium temporis, quo sol ab oriente ad occidentem supra terram devolvitur. L. P. tempus, quo
sol supra horizontem nostrum est.
Differre in diversas partes ferre J. L. ad idem genus vel eandem speciem non pertinere, vel non esse
ejusdem numeri L. P. vel aliam naturam, vel rem quandam, quae in alia non reperitur, habere.
vel proponere sibi rem, quae nunc agenda erat, alio tempore agere.
Dignitas est existimatio, quae satis claret rebus gestis, magnificaque opinio. vel est alicujus honesta
et cultu et honore et verecundia digna auctoritas J. L. ex Auck ad Herenn. vel est honor, quo in socie
tate civili persona, officium quoddam administrans, splendet.
Diluculum tempus, quo dies lucescere incipit. J. L. tempus, cum dilucescit M. vel est prima
lux matutini temporis, quae a solis, ad huc sub horizonte latentis, radiis in aëre crassiore repercus
sis oritur.
Diluvium, quod varie diluit J. L. vel est aquae multae super terram effusio, eam misere vastans, ac
quae in ea sunt, perdens.
Dimidium pars dimidiati altera J. L. pars rei divisae per medium, vel pars rei, quae magnitudine
sua quantitati ceaterarum partium ejusdem rei aequalis est.
Dirigere obliquum emendare J. L. rectum facere M. juxta certas leges aliquid ordinare, ad
certum scopum rrm aliquam determinare.
Disputare valde purum facere J. L ex Varrone. putum facere superfluum quid putando. rem aliquam
hinc inde collectis rationibus agitare, ut veritas tandem cognoscatur. conferre, quae distincte hic aut ille
putat, sive diversas opiniones, allatis utrinque argumentis H. sententias suas discrepantes sermone
inter se expendere. vel rem aliquam confirmare diversis in eum finem allatis rationibus, iisque, quae obji
ci possunt, rejectis.
Divortium quo in diversas partes eunt, qui distrahunt matrimonium J. L. separatio a nexu conjugii dis
tractio matrimonii. H. ruptura conjugii, quâ uterque unusquisque conjugum divertit, quo placet.