DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
plures et copiosiores exurgunt bullae, ita ut (praesertim
quando Epistomium Cucurbitae sic evacuatae in aquam
immittitur et aperitur tunc enim insorbet aquam, et
diffundit cum impetu per totum vitrum aeremque in–
clusum longe humidiorem facit) nebulam constituant; quae
per intromissionem aeris aliquanti in nubes distri–
bui potest. Nam quando Epistomia clauduntur, et vitra
ab invicem separantur, et cucurbitae Epistomium paulis–
per relaxatur, parumque aeris intromittitur, tunc nebula
ista in nubes dispergitur. At si aer plene intromitti–
tur Epistomio relaxato, illico nubes vel nebulae eva–
nescunt, quia ab intrante aere absorbentur. Porro
quando per breve tempus cucurbita haec una cum nebula
servatur, potest luculenter videri descensus nebulae,
et separatio ejus ab aere sereniori, potest etiam motus
vel undulatio in vitro cieri talis, qualem forsan
habent evaporationes in aere superiori, quod ad cognitio–
nem meliorem aerei systematis pertinet. Vapores enim
in aere procul dubio fluctuant. Deinde ex his omnibus potest
disci causa nubium et ventorum nam quando ex mon–
tium radicibus et cavernis subterraneis assurgunt va–
pores, vel etiam novus in iis generatus aer sicut in au–
rifodinis deprehendimus diverso tempore ex meatibus aerem
flare, ille propter qualitatem suam diversam, quam
habet cum externo aere contractionem vel altera–
tionem causatur, ea propter aquea materia quae
in aere est, separatur condensaturque, unde nubes
existunt. Sicut eadem ex causa accidit, ut tempore
hyberno animalia ex oribus fumam quasi vel
oculare indicium aeris consumti ad partem minimum 10mam, et consumtus / tur aqua omnis in vitrum f. ascendere, et
ditatis continere potest quam parum, ideoque relinquit inibi
fuisset omnis, credo, nisi extinctionem accelerasset impuritas aeris ob sevum vel ceram, relinquitur niger fumus.
frigidiore condensatur quando autem condensa–
tur fit minor. Minor autem aer non potest continere
tantum aquae quantum major (+ supra dixerat:
aer compressior plus aquae continere potest +) ergo
relinquit humiditatem suam quae nobis fit visibilis
ob conjunctionem tot multorum corpusculorum. Atque
hoc modo aestate vel etiam in locis calidis vitra
aliaque vasa vinaria ex frigidis cellis allata
quasi sudant, quia aer circumambiens vas
refringeratur ab eodem, unde contrahitur, con–
sequenter aquosum suum humorem relinquit
qui deinde lateribus vitri adhaeret (+ an fortasse
revera non densitas, nec raritas causa est
depositi humoris, sed transitus ex uno in aliud +).
Denique quando vitra haec soli exhibentur exponuntur,
atque tunc operatio instituitur, tunc aer in
superiori vitro valde primum candescere incipit,
postea iridis colores reddit evidentissimos. (+
Separatio aquae ab aere si aer cogatur transire
per angustias, ut linum, lanam, ex vase
in vas, ubi aquam suam relinquet. +)
flamma
Gerick. lib. 3. c. 12 Ellychnium in Recipiente exhausto
extinguitur, caeruleo sub finem calore, Ellychnium
tamen extincta flamma per unam vel duas
horas ignitum mansit, fumumque emisit. Flammae
figura oblonga ab aeris gravitate quae sursum
pellit, ut aqua aeris bullam, sed flamma
tamen manet in Ellychnio quia fortior ejus connexio
quam aeris gravitas, auferre conantis, sed in locis
subterraneis, ubi aer gravissimus et impurus, ibi
flamma ab aeris gravitate aufertur (+ videmus
saepe flammam in eo esse, praesertim cum
propinqua extinctioni, ut quasi elevetur in
altum, et abeat, estre enlevée +). Alia vice
flammam in Recipientem aere plenum, sed
tantum probe obturatum immisi. Extincta est post
tres vel 4 minutas, expirabat eodem modo sed
non cum caeruleo colore nec in cacumine Elly–
chnii sed in medio. (+ Experimenta hic facienda.
Primum, une meche, quamdiu possit in recipiente
continuari. Deinde an aliquam aeris ut sic dicam
essentiam consumat flamma, ut respiratio.
An eodem tempore quo flamma, et animal in
recipiente extinguatur obturato tantum an
is aer capax alterius candelae tantundem tempo–
ris sustinendi, an prima omne ex eo nutri–
mentrum
abtraxerit. +) Gerick. lib. 3. c. 13 Sumatur Cucurbita
clavae abscissae ahbg. pars angustior
b. in theca laminea cc. glutine solito
firmetur, tubus lamineus de. per me–
dium vitri et thecae constituatur, ita
ut foramen ejus e. ad vel in Episto–
miumq. recipientis L. accommo–
dari possit. Vitrum ad dimidiam
partem gh. aqua impleatur,
et desuper immittatur minor
aliqua cucurbitaf. ad fundum
b. fere pertingens totum appli–
cetur ad exemtile Recipientis
L. Epistomiumq. appensa
intus candela, ne ullus intra–
re vel exire possit aer, nisi
tubum ed. in tubum superpositum
Ita primo quidem vitrum f. se
elevavit flamma a. recipientis
calefacta in ipsum intrante, sed
post unam alteramve minutam
Vitrum f. iterum descendit et fundum petit. Et videa–
bullas
multas sorbere, quod
Sed ut rem accurate Geometriceque terminemus, pone spatium ABCD materia quadam liquida condensabitur plenum,
spatii basis BC altitudo AB ⊓ b. Dividatur altitudo in partes infinite parvas aequales in punctis E. G. etc. et
ea puncta ductis rectis basi parallelis EF, GH etc. Spatium in partes latitudinis infinite parvae AEFD. EG
dividatur. Jam operculum rigidum AEFD AD moveatur versus BC, sibi semper parallelum, et primum ex AD,
spatii AEFD aer omnis redactus erit intra spatium EBCF, et difficultas quam in ea compressione sensit
vel, etc
operculum, seu vis aeris ABCD, qua ei compressioni restitit appelletur δ et recta AE appelletur β.
Jam compresso omni aere ABCD in spatium EF EBCF rursus aer EGHF intrudendus est in spatium
si aer ABCD co
GBCH, ita ut omnis aer ABCD intra illud spatium redigatur; manifestum autem
quantum ad spatii capacitatem
qui nunc est compressus in EBCF, esset aeri qui in eo fuit ab initio similis patet vim qua aer EGHF intrudendus
est in GBCH, fore ad vim qua ABCD aer AEFD, intrusus est in EBCF seu ad δ ut est in reciproca
et ratio
ratione spatiorum GBCH et EBCF, seu erit
Sed cum id quod intrudendum est, aer spatii EGHF sit ad aerem initio intrudendum spatii AEFD, in reciproca
ratione spatiorum EBCF, et ABCD; seu ut ABCD ad EBCF, seu ut AB ⊓ a ad EB ⊓ a - β seu erit
ex eo capite natarum
difficultatum ad priorem seu resistentiae intrudendi aeris intrudendi nunc, ad resistentiam
Praeterea id quod intrudendum est, seu aer qui recipere debet
aeris antea intrusi ratio
in spatio GBCH, erit ad aerem qui initio recipere debuit in eadem ratione _. Erit ergo tota
difficultas intrudendi aerem spatii EGHF, in aerem spatii GBCH, ad ratio in ad δ, difficultatem qua aer AEFD
intrusus est in aerem EBCF, in composita ratione ex ratione _, et duplicata _, id est ea ratio
seu difficultas intrudendi aeris EGHF in aerem spatii GBCH, erit.
Eodem jam modo difficultas computabitur, qua aer GLMH intrudendus
est in spatium aerem LBCM. Erit enim ratio difficultatis hujus quam appellabimus
his tribus, quarum
appellabimus μ, ad difficultatem δ in composita ratione ex reciproca
LBCM, EBCF
spatiorum rationem recipientium, EBCF, GBCH, seu ratione
directa corporum intrudendorum aeris seu ratio
; secunda vero et
directa corporum intrudendorum, nempe aeris ad aerem AECF
GLMH
tertia directa corporum recipientium
seu seu aeris quae aequatur et in quae facienda intrusio aeris LM LBCM ad aerem et EBCF quae
duae rationes sunt aequales inter se; aequantur reciproca et eadem eaedem rationi reciprocae spatiorum
GBCH et ABCD, seu directae: ABCD ad GBCH, seu AB ad LB, seu a ad a ‐ 2β. Ergo
ergo ratio _ componitur ex his tribus:
Jam recollecta ratiocinatione
Et omnes vires, λ, μ, etc., uno generali nomine appellando y,
spatia autem BE, seu a - β, et BG seu a - 2β, etc., uno generali nomine appellando x, et literas hasce variarum
significationum
sive indeterminationum in his aequationibus inventis in locum quantitatum mutabilium substituendo fiet una pro
Et quoniam β quantitas
omnibus aequatio duarum indeterminationum, ad quendam locum,
infinite parva si ipsi a vel y, vel x, comparetur negligi fiet:
quae est aequatio ad Hyperbolam tertii gradus. Sive vis Elateri aeris compressi usque ad E, erit ad
reciproca
vim aeris compressi usque ad G, in ratione rectarum BE, BG, reciproca triplicata, seu ut
triplicata, seu ut _ ad _, seu ut BG³ ad BE³ seu cubus de BG ad cubum de BE
Sed jam video necessario in hac quoque ratiocinatione latere Paralogismum, quia posita x⊓a vis est nulla. Quod
hujus tamen calculi vi non contingit.
Hac demonstratione evincitur falsum esse quod semper pro certo habu
quod initio in mentem venerat vim rationem scilicet vim qua aer operculo initio resistit, comprimenti in ab
AE tendenti in EF, esse infinite parvam, si vi qua aer pergere intellig aer operculo in puncto quodam distantiae
assignabilis ab A, ut N, prementi, resistit, comparetur. Cujus contrarium hoc loco demonstratum est; cum
posita x linea ordinaria ut BN, si scilicet N tam ab A, quam a B spatio assignabili distat;
futurum sit, ut y seu _ ad δ, seu a ³ ad x ³, rationem habeat assignabilem finitam, triplicatam
Porro quae est in quolibet puncto compressionis difficultas, seu
scilicet rectarum assignabilium a et x.
resistentia, ea esset vis aeris, se restituentis si ablato subito operculo dimitteretur; itaque res Elaterii in o. Quod si
Elaterii
praeterea considerare placeat vim inter restituendum, acceleratione quaesitam, nova sane subtilissima orietur computatio
quam adjicere placet. Ponatur ergo operculi obicem auferri in puncto LM, rejicietur operculum ab Elaterio, vi, _. Ponatur
seu Ψ
incrementum quod accipit acceleratione, dum ab LM operculum transit ad GH per spatium infinite parvum, esse Θ, erit
incrementum operculi in celeritatis, inter GE ad G et E ad Θ incrementum celeritatis inter L et G ut re in ratione
si intelligatur vis Elaterii se restituentis ubique
rectarum LE et LG reciproca duplicata sive:
incrementum autem quod adjicitur a vi quadam,
esse uniformis; per ea quae supra demonstravimus;
est ad incrementum quod ab alia vi adjicitur. Sed cum vis ipsa continue decrescat difficilis satis et perplexa redditur inquisitio, neque enim
satis manifestum est incrementa in virium ratione fore. Res ergo exacte excutienda est. Ponamus vim Elaterii se restituentis in LM tantam
operculum
esse, ut temporis quodam ξ, percurrat spatium LG ⊓ β sine acceleratione, ut in quippe in initio non considerata. Dum autem secundum momen-
Tertio temporis momento
tum percurrit; praeter vim primam, _ accedet vis Secundo autem momento priori aequali momento, quo in cujus initio operculum est
in GH, movebitur non tantum vi prima, _, sed et vi, _, eritque spatium LQ, quod hoc secundo momento percurret, ad spatium LG ⊓ β
quod percurrit primo, ut
operculum moveri incipiens ex Q, ibi agetur trium virium summa nempe,
QR temporis momento tertio percursum erit ad spatium β, ut haec summa ad _, sive β ac proinde valor spatii
Quarto temporis momento erit operculum movebitur summa virium quatuor
et spatium RS eo momento percursum, erit ad spatium β, ut
BG ⊓ BL + β
BL ⊓ c.
LG ⊓ β.
quae progressio in infinitum continuata; implebit figuram, quae spatia quolibet momento figuram
percursa
referet
hujusmodi progressionem figura Geometrica includere, quae reapse describi possit, hoc opus hic labor est, cum sit res cui nihil simile
tentatum sit a quoquam Geometrarum. Non despero tamen, quod in aliis non ab similibus exemplis res successerit. Caeterum: cum data vi,
v.g. in Q, a³δ, ⌢_ + _ + _ ⊓ ω detur ponatur ⊓ ω. Quaerendus est modus ineundi hujus progressionis infinitae
summam, dato termino ultimo, _ seu data BQ, seu dato spatio et habebitur hoc modo vis. Quod an sit in potestate humana saltem
appropinquationem inquirendum
est exactius suo loco. Et vero memini esse partem methodi tangentium inversae. Esto enim figura quaesita LFI
geometria arcana Xb 1674
ordinatarum reciproce proportionales.
Schediasma de Calculo Elastico
Adde schediasma de progressionibus et Geometria arcana et methodo
Tangentium, item schediasma de Methodo Tangentium inversa exemplum,
Cum viderem staticen cadentium accelerationem gravium cadentium praeclaris summorum Geometrarum
certas quasdam
Galilaei et Hugenii inventis sub leg legibus subjectam revocatam; ad Elateria
gradum putavi promovendum, intacta fere Geometris, et certe non paulo intractabiliora.
Eligam autem in exemplum considerationem Elaterii simplicissimi et purissimi, scilicet quod in
aere extra controversiam deprehensum est. Sit massa aeris capax replendi rectanguli
ABCD redacta intra spatium BEFC. In producta BC sumatur recta CG,
jungaturque DG et ipsi CG parallela ducatur FH.
Cum omnis vis quam aer ad se restituendum exercet, oriatur a parvitate
spatii materiam continente, manifestum est, aequalibus spatii decrementis
Ductis ergo rectis Basi BC parallelis
aequalia esse virium incrementa.
parallelis numero infinitis, AD, (E)(H), IK, LM aequalibus intervallis EI distantibus
uniformiter
AE, EI, IL, distantibus. Patet operculo quodam solido AD
sive aeri ab operculo adimi
versus BC progrediente aequalibus temporibus aequalia percurri spatia AEFD
inter se aequalia
EIKF, ILMK etc. adeoque aequalia esse virium Elaterii incrementa.
Quod si ergo Unde sequitur virium progressione vires re Elaterii quovis tempore
DCG applicatis,
tempore
loco quaesitas, repraesentari posse applicatis Trianguli, (F)(H), KN, MP cum
Vis ergo quaesita in L, erit ad vim
applicatas trianguli uniformiter crescere constet.
operculo existente in IK, est ad vim quaesitam operculo existente in LM ut Triangulum DKN,
Eadem valet demonstratio si ABCD sit columnare cylinder
ad Triangulum DMP.
aut prisma vel cylindricum quodlibet. si sit conoeides parabolicum, et loco trianguli DCG describenda erit parabola;
sed modo convexa modo concava
videbuntur
si sit conus vel sphaera describendae erunt parabolae cubicae quae satis paradoxa rationem non intelligenti.
Cum autem Elateria quibus in Automatis utimur spiram in spiram intorta esse soleant;
eam utique formam considerare operae pretium erit, ut certis discamus qua ratione fusi ad
ad aequabilitatem motus considerandam additi, deminutio, Geometrica lege fieri debeat: quam artifices postea
quantum licet in materia exprimere possint. Sed cum ille sit potiss Sed de eo quidem postea, nunc
non vires tantum sed et accelerationes Elaterii inter restituendum consideremus. Manifestum
est autem ex his quae diximus, ut sunt in descensu gravium celeritates seu vires pro ratione temporum,
Sed ut de
ita esse in Elaterio cylindrico vires seu resistentias pro ratione locorum.
temporibus quoque ratiocinemur, ponamus operculum AD operari pondere, quod aequale sit Elaterio aeris
compressi in EF ac proinde ei eousque comprimendo par futurum. Patet hujus ponderis
KNHF
vim progressu continue decrescere, ob resi quod resistentiam semper majorem inveniat. Itaque initio in A
ejus vis erit ut DFH, in erit in I erit KNFH, in L erit MPFH MPHF, donec
Sed si illam quoque
in E plane destruatur et evanescat. Et Sed haec quidem ita habent si nulla aut detrimento parietis
vasis destructa esse intelligatur ponderis inter descendendum quaesita acceleratio.
in rationes venire velimus paulo subtilior sese inquisitio offert. Primum si pondus quoddam per perpendicularem
tempore AB descendat motu gravitatis constat ex demonstratis a Galilaeo spatia
fig. 2. percursa fore in duplicata temporum ratione descripta ergo
parabola AR, cujus axis AB tangens verticis AQ. Si tempora sint ut
AT, spatia fore ut TR applicatae ad tangentem verticis. Quod si contra spatia
sint ut AS partes A abscissae ex axe, erunt tempora ut SR upp
ordinatae parabolae ad axem.
non incrementa
si tempora sint BB AB celeritates quaesitae CD erunt vires
quaesitae BC. Spatia autem qu Sit AFE parabola
cujus vertex A Tangens verticis AB applicatae BF et
FG ipsis AB vel BC proportionales ergo
abscissae ex axe AH ⊓ BF. Patet cum AB sint
_ tempora vires incrementa virium uniformia DC
parva quolibet momento seu tempore infinite parvo percursa
vires quolibet momento B quaesitae BC, spatia infinite
celeritatibus proportionalia
viribus homogenea, FG (proportionalia ipsis BC) spatio horum spatiorum
erunt ergo spatia quolibet quolibet momento percursa in duplicata virium eo momento _
infinite parvorum summa seu spatia quolibet tempore AB percursa BF erunt BF
sitarium ratione
Ergo si vicissim tempora sive si vires sint x, erunt spatia percursa
(posito AB ⊓ BC). Ergo contra ponendo spatia y ⊓ _ erit x ⊓ √2ay. Erunt ergo vires
in subduplicata spatiorum ratione, adeoque si spatia sint crescant uni. Quare si corpus labendo
per pedis altitudinem acquisivit vim ut unius gradus, labendo per duos acquiret vim ut √2
puncto spatii
Hinc et incrementa virium in quolibet momento temporis supposito perpendicularem descensus in infinitas partes
fiet √2ay - 2aβ - √2ay ⊓ z
merito
Sed ut Mirabitur aliquis, cur ex tot phaenomenis
aeris gravitati ascriptis solum Baroscopium ei vere tribuatur,
hujus rei causam rationem ut scrutemur profundius,
experimentis quibusdam novis paranda est via. Sumatur
Tubus Torricellianus vasi stagnanti subjecto eximatur,
constat eum non ideo effluere. Prolongetur Tubus
id est vel alius Tubus utrinque Tubo alio utrinque aperto
ad orificium prioris apertum exacte accommodato,
necesse est non suspensum in Tubo manere Mercurium,
inter duos aeris Tubi superiorem et inferiorem,
quod erit qui non minus quam Baroscopium commune
externi
aeris gravitate variante nunc ascendet nunc descendet.
Ergo si Tubus Torricellianus non sit totus
Constat in Baroscopio ordinario Tubum aqua Mercurio
repleri; at vero tentemus quid futurum sit, si Tubus
non sit Mercurio plenus? Ajo futurum esse, ut Mercurius
solito altius suspensus maneat
Considerandum est
Mercurium e Tubo descende
Torricelliano inverso
in vas subjectum descendentem
duo superare, primo
pressionem atmosphaerae contraponderantis, deinde
pressionem
repugnantiam aeris ad difformitatem,
aer in Tubo dilatata vel qui enim
in Tubi capacitate relictus dilatatus seu tensus est,
quod ita sentiri potest, si foramen in vesica qua
obligari potuit aperiatur, aer enim externus irrumpet.
Ergo aer extra tubum erit tantundem compressus; et
quanto altior Tubus est, tanto major erit aeris
interni dilatatio, quippe majus spatium occupantis,
et proinde tanto major aeris externi compressio,
quippe occupantis spatium tanto minus. At
cur ergo Mercurius non magis suspenditur in Tubo
altiore seu cur semper intra 30
circiter pollices consistit ejus altitudo? Dicam
quia omnis ille conatus funiculi Tubus fuit
plenus, ergo quanto est altior, tanto etiam plus
Mercurii ei infuit, et ex eo effluxit. Mercurius
autem qui effluxit in vas subjectum hanc difformitatem
tensionis seu aeris inclusi in Tubo relicti
dilatationem procuravit. Duplicata Tubi capacitate et altitudine
duplicatus etiam fuit Mercurius, ac proinde idem
evenire necesse est in Tubis altioribus et brevioribus;
quia repugnantiam aeris ad difformitatem;
Mercurii in vas subjectum ex Tubo dilapsi
pondus vicit. Hinc vis Funiculi seu dilatationis
inclusi in Tubo aeris nihil agit
in Mercurium in Baroscopio pendentem, quia
a pondere Mercurii delapsi dilatantis destructa
victaque est. Sed tantum Mercurii quantum
totius Et si vero At vero tota
aeris gravi Quare nec aeris externi extra
tantum compressi quantum relictus in Tubo
est dilatatus, Elaterium tanto majus quanto
Tubus est altior, agit in Mercurium residuum suspensum,
quia Mercurius jam delapsus huic Elaterio aequiponderat.
Sola ergo gravitas massae atmosphaerae
in se in se
in aere Ergo compressio sed gravitas, (quae rei pressae dilatataeque eadem manet)
seu ad tensionem intra Tubum, et compressionem
compensantem extra Tubum
defluxu reliqui Mercurii procuratum, et
Claudus qui altero pede infirmus ac debilis est J. L. quasi pedibus clausus, id est impeditus, prohibitus
M. qui rectà incedendi facultate destituitur vel cujus pes unus vel uterque id habent vitii, ut homo
vel versus unum vel versus utrumque latus inter incedendum se inclinare cogatur.
Clavus gubernaculum navis J. L. instrumentum ab anteriore parte acuminatum, et a posteriore
eaque crassiore parte tegumento quodam, quod caput vocant, instructum ad res arcte continendos sive con
nectendas vel aliquid in eo suspendendum.
Clavis qua ostia, arculae et id genus multa clauduntur et aperiuntur J. L. ex Festo. instrumentum
ad seram aperiendam aptum.
Clementia in infligendis poenis modum adhibet L. P. Clemens quis eit animo, circa recte agentes, ejus est
nullos laedere. placidus est vultu, circa delinquentes. ejus est arridere omnibus. P. vel clementia est vir
tus, qua parcimus iis, qui poenas non adeo graves promerverunt.
Clivus est proclivitas illa et pronitas a vertice collis J. L jugum est ipsa arduitas montis, et proclivis ac pro
na supinitas: cui similis est in colle clivus, qui tamen mollis magis est et clemens J. L ex Valla. terra ultra
planitiem reliquam elevata, ea parte, qua altius assurgit.
Cloaca locus cavus, per quem colluvies quaedam fluit. J. L. Cloacaedictae, quod iis percolantur aqua
Isidorus cit. M. Iocus, ubi ventris excrementa deponuntur.
Clunis natium tumor M. pars corporis, cui hoc sedendo in cumbit.
Cochleare instrumentum, quo sorbiles es cas haurimus M. vel est instrumentum ab anteriore
parte concavum (instar cochlea) manubrioque instructum, quo utimur ad cibos cum liquore suo hauri
endos et assumendos.
Coena sumtio cibi vespertino tempore. vel sumtio cibi, ad quam hospites invitamus, sive quam alii
communem facimus (a χοιυos)
Cogitare est mente agitare, et veluti in mora esse consilii explicandi J. L. diu eandem rem agita
re, ita, ut mens plura in unum cogat ad rem recté perpendendam. M vel imagines rerum quarum
dam sibi in intellectu efformare, aut efformatis perpendendo inharere. vel ex L. P. est inquirere veritatem
per discursum ex multis
Cogere in unum colligere J. L. in unum agere M. coactio est, quando causa liberè agentes non per
mittuntur agere, ut volunt, sed alio trahuntur per causam potentiorem L. P vel est vi uti erga aliquem,
ut, quod ipsi injungimus, faciat.
Collegium societas collegarum, vel congregatio et societas quorumcunque hominum J. L vel est societas ali
quot hominum ad rem aliquam perpendendam vel ad aliquod honestum ac liberale opus peragendum conve
nientium, atque curas et operam communem conferentium.
Colare pauxillatim liquorem aliquem, stillatimque per aliquod vas vel linteolum exprimere J. L per co
lum transmittere M. vel per linteum liquorem transmittere, ut feces aut animalcula forte illapsa
removeantur.
Colon est membrum sententiae quidem perfectioris, alteri tamen coherentis, notatum in Grammaticis
per duo puncta. L. P est sententia longior et perfectior inciso, intra septendecim syllabas se conti
nens. Kirchmannus. vel sunt duo puncta in oratione posita indicantes, protasin vel protaseos aut
apodoseos partem esse absolutam, aliamque periodi partem secuturam.
Colus instrumentum muliebre, quod pensa continet, a quo fuso fila ducuntur J. L. instrumentum,
quo nent mulieres, rota foeminarum, vel instrumentum, unde nent M. machina, in qua
fila trahuntur atque nentur.
Comis benignus homo et facilis, qui alii non gravatè inservit. J. L qui moribus est compositus,
moderatus M. qui benigne homines excipit atque iis quae vis officia praestat, mores suos ad aliorum mores
accommodat. qua dicta et mores ita gubernamus, ut neminem offendamus.
Comma est sententia brevior et imperfectior membro, intra septimam vel octavam syllabam se con
tinens. Kirchmanmus. vel est indicium, sententiae saltem partem aliquam esse abtolutam, ad eam
antem complendam alia adhuc sequi oportere. vel est signum morulae cujusdam inter legendum adhi
bendae, periodum nondum absolutam esse indicans.
Hanc propositionem sane potissimam,
ita demonstro. Sint characteres
primitivarum notionum quotcunque a. b. c. d etc.
Et sit res quaedam, cujus character resolutus
in hos primitivos denique desinit. propositio
subjectum et
quaedam demonstranda cujus
praedicatum in aliquot ex his notionibus primitivis
resolvuntur. Pono autem propositionem
hanc demonstrari posse nullis aliis adhibitis
notionibus quam his ipsis: a. b. c. d etc. et quae
ex his componuntur ajo solo calculo propositionem
posse demonstrari. Resolvatur scilicet subjecti
character usque ad characteres primitivos
et praedicati character etiam; necesse est
si propositio est universalis omnes
characteres praedicati contineri in characteribus
subjecti. Nam si praedicatum in est
subjecto (exempli causa si omni circulo
in est uniformitas), necesse est quicquid
in praedicato concipitur etiam in subjecto
concipi posse: jam omne quod in praedicato
concipitur notionibus
primitivis quae in eo concipiuntur continetur