DavidErikMollberg/kennsluromur huggingface dataset:
Svo er það þá í rauninni sú meðferð sem er allra mest notuðu við geðhvörfum það er litíum
Litíum er
hefur sýnt mjög góðan árangur hjá stórum hluta fólks sem með geðhvörf Það virðist
sveiflur eða geðshræringar Og
stabílíseri tiltekna viðtaka taugaboðefna Litíum
hefur þó þann galla að það hefur alvarlega aukaverkun það er mjög stutt á milli meðferðarskammts og ofskammts
Þegar verið er að gefa fólki lyf þá þarf oft að stilla af skammtastærðir þær fara eftir eftir ekki bar þau fara náttúrulega eftir eftir
þyngd og að einhverju leyti en það eru líka fleiri þætti sem hafa áhrif þannig stundum þarf að stilla meðferðarskammtanna af En það þarf að fara mjög varlega í það með litíum vegna þess að það er svo
stutt yfir í ofskammt sem getur þá haft
slæm áhrif þá getur einstaklingur farið bara í rugl ástand Þannig að það þarf mjög að
í mjög mörgum tilfellum virkar það mjög vel fyrir fólk með geðhvörf
þetta er lyf sem var áður fyrr notað hjá fólki með of háan blóðþrýsting Það er vitað
að virkni þess er að hindra losun norepinefríns og
það var sýnt fram á að það gæti valdið sem sagt það að taka inn þetta resperín lyf sem
var þá ætlað fyrir of
háan blóðþrýsting að það geti valdið þunglyndiseinkennum Þannig það
það sem slíkt valdið þunglyndiseinkennum
Eins hefur verið skoðað triptófan
Og fólk sem hefur verið sett á fæði með lágu innihaldi af triptófani að það geti kallað fram þunglyndiseinkenni
mónó amín kenningu
Ef við skoðum þetta aðeins betur þá eru
hugmyndir um það að þessi svæði í heila það er að segja mandlan sem við fjölluðum heilmikið um í tengslum við geðshræringar ellefta kaflanum og svo
svæði þarna á fremri ennishlöðum og það er þá aðallega vera að horfa á subgenual ACC
svæðið og líka dorsal ACC sem er
aðeins þarna ofar En aðallega þetta subgenual ACC og og
mandlan og tengslin þar á milli virðast
virkni eða samskipti þeirra á milli virðast
þá vera á einhvern hátt öðruvísi hjá
hjá hluta hópsins en fékk minnkað triptófan í fæði þá gat það
ættarsögu eða eða eða höfðu áður fengið þunglyndis lotur
Sem segir okkur að það sé eitthvað hafi eða bendir
til þess að hafi eitthvað með erfðir að gera það Að það er að segja að það sé sé svæði séu eitthvert ólík milli fólks og því hafi umhverfisáhrif eins og minnkað triptófan í fæði áhrif hjá sumum
Eitt af því sem lýst er í bókinni er fimm H T T stýrisvæðið
það er að segja svæði á á geni sem virðist hafa áhrif á
og tengsl milli þessara svæða sem við erum að horfa á hér hvernig
þau myndast og þróast
Við munum kannski úr erfðafræðinni þá þá
erum við yfirleitt að horfa á samsætur Við
fáum eitt gen frá móður og annað frá föður sem sitja í sama sæti á sama stað á litningi Þar tölum við um
samsætur Hvað varðar
þetta tiltekna gen þá þá eru tvö afbrigði sem sem talað er um af af
þessu geni eða þessu svæði á þessu geni stutt og langt Ef
settir vera ólíklegri til að þróa með sér þunglyndi
Ef einstaklingar eru eitt eitt eða
tvö afbrigði sem eru stutt í þessari samsætu þá virðist vera meiri líkur á þunglyndi og sjálfsvígshegðun Það hefur líka rannsóknir sem benda til þess að að svæðið subgenual ACC
sem er þarna í á fremri ennisblöðum að það sé minna
Tengslin á milli þessara svæða virðast vera veikari
Þannig að það eru vísbendingar um að að það sé þá þarna
annars konar verið minna
og líka að þetta þetta gen hafi áhrif þá á virknina og virknin sé veikari
á milli svæðanna og það hafi mögulega áhrif og aukið líkur á þunglyndi En
þetta er svo sem ekki búið að sýna nægjanlega
vel fram á þetta en það er samt
áhugavert að skoða þetta dæmi vegna þess að þetta sýnir okkur ágætlega hvernig
samspil getur verið á
milli erfða og og svo umhverfisþáttanna og hvernig þetta getur getur
spilað saman þá til þess að auka líkurnar á þunglyndi
mikið verið að horfa til nýmyndunar í drekanum
Þetta er eins og margar þessara rannsókna á þunglyndi þá vitum við er þetta ekki almennilega vitað en
það eru eins og ég segi vísbendingar þarna úr dýrarannsóknum Það er ekki hægt beint að mæla ný
og rannsóknir hafa bent til þess að
erfið lífsreynsla geti haft
neikvæð áhrif á þessa nýmyndun taugafruma Að
þunglyndislyf geti aukið nýmyndunina Líka að
líkamsþjálfunar það er að segja loftháð það sem að fær hjartað til að að slá hraðar í ákveðinn tíma að það geti hérna
aukið taugamyndun og mögulega tengist það á einhvern hátt þunglyndi og það er auðvitað mjög áhugavert að við getum getum haft áhrif á líðan á þann hátt eins og með líkamsþjálfun Og það eru
eru vísbendingar um það og þó nokkrar rannsóknir sem sýna að hérna að
líkamsþjálfun geti geti hjálpað til
við að ná sér út úr sérstaklega vægara þunglyndi En
þetta er allt eitthvað sem á eftir að rannsaka
töluvert betur
Þegar fólk með alvarlegt þunglyndi þegar svefninn hjá því er skoðaður þegar UNK mældar
heilabylgjurnar þá virðist svefnmynstrið
vera ólíkt samanborið við heilbrigða einstaklinga Við sjáum á
myndinni hérna að að að að mynstrið er mjög ólíkt Svefninn
hjá fólki með alvarlegt þunglyndi er grynnri hann er
Það vantar töluvert þessar hægu bylgjur
og við sjáum líka með þessum lágu línunum þar er það er REM svefninn og hann kemur miklu fyrr fram
er mjög ólíkur
Það hefur líka verið talað um að þegar fólk fær skertan eða það er svefn er mjög skertur að þá
milli svefns og þunglyndis hafa verið töluvert skoðuð Þau eru samt
snúin og flókin en það hefur
til dæmis verið sýnt fram á að að fólk kannski okkar konur með ungabörn sem missa mikinn svefn fyrstu vikurnar og mánuðina það geti ýtt undir hættu á á á fæðingarþunglyndi
Skammdegisþunglyndi er
í dag í greiningarskilmerkjum
í dag lýst sem í rauninni afbrigði af þunglyndi Þetta er ekki
afbrigði þar sem þar sem
þunglyndi kemur frekar fram á tilteknum mánuðum ársins Það er að segja þegar þegar er er
meira myrkur yfir vetrarmánuðina
Ljósameðferð hefur gjarnan verið beitt með ágætis árangri við þessari tegund af þunglyndi
Þarna í rauninni er talið að það þurfi eink á einhvern hátt að að stilla líffræðilegu klukkuna okkar Að þegar myrkrið er er svona mikið að þá þá fáum við
ekki þá fáum við ekki birtu inn í kerfið nú
snemma dags eða of stuttan
tíma yfir daginn þannig að meðferðin gengur gjarnan út á það
verið að stilla af losun melatóníns
Melatónín byrjar yfirleitt að losna að
kvöldi áður en við förum að sofa og há nær hámarki eftir sirka sirka sex klukkutíma
Það er talið að þeir sem eru með einkenni skammdegisþunglyndis séu oft með seinkaða losun á melatóníni og þá er talið að að með því að fá ljós ljósa
við þetta ljós hluta úr degi að það geti haft áhrif á stillingu á losun melatóníns að það sé losað þá á réttari tíma
Það eru líka til meðferðir sem ganga inn á að taka inn melatónín þá þá að kvöldi
en í báðum tilfellum er í rauninni um sama sama markmið að ræða að leitast við að stilla þessa líffræðilegu klukku okkar
Við fórum svona í allra fyrsta hlutann á þeim undirkafla
Boðspennan er jú þegar taugafruma er að senda boð
Hlutverk boðspennunnar er einmitt að að senda senda boð það getur verið boð um breytingu í umhverfinu til dæmis hitabreytingu eða eitthvað slíkt sársauka eða eitthvað annað Þá
Þetta geta verið boð um um virkni það er að segja við getum verið að senda boð frá ákveðnum stöðvum í heila niður til til dæmis vöðvana um að þeir eigi að
bregðast við á einhvern ákveðinn hátt
Þannig að þegar verður boðspennan í taugafrumu þá er það alltaf til þess að senda einhvers konar upplýsingar þetta er leið taugafrumunnar til að senda upplýsingar Og við skoðuðum þarna í fyrri hlutanum hvernig breyting verður á himnuspennunni Í upphafi
við ætlum að skoða núna hvernig þessar breytingar verða Hvað er raunverulega að gerast í frumunni þegar fruma er að senda boð þegar boðspenna á sér stað
En til þess að skilja hvað veldur boðspennu þá þurfum við fyrst að skilja ástæðurnar fyrir tilvist himnuspennu
Ég talaði um það í síðustu fyrirlestra lotu að hérna
himnu hvað himnuspenna væri Himnuspenna er þá í rauninni
munurinn á á fyrir utan og innan frumuhimnuna
Og þá var þegar þegar fruma er í hvíld þegar taugafruma er ekki að senda boð þá tölum við um hvíldarspennu Þá er himnuspennan í hvíld og þá köllum við það hvíldarspennu og þá er mínus hleðsla inni í frumunni En nú ætlum við að reyna að
skilja hvernig hvers vegna það er og og og hérna svo við getum skilið hvað gerist þegar þegar taugafruma er að senda boð
Himnuspenna hún er vegna jafnvægis á milli tveggja andstæðra krafta Og nú ætlum við að
skoða hvað dreifing og rafstöðuþrýstingur er byrjun á dreifingu
Ef við hellum sykri út í vatnsglas þá dreifir sykurinn séu mjög jafnt um vatnið Fyrst fer hann ofan í glasið í hrúgu en eftir smá tíma þá hafa agnirnar sykuragnirnar tilhneigingu til að dreifa sér jafnt um allt vatnið Þær leita leitast við að fara frá svæði þar
sem er mikill styrkur þannig ef það er
hrúga af sykri í botni glassins þá leitast sykuragnirnar við að dreifa sér
út í jaðrana þar sem er minni styrkur sykurs frá svæðum þar sem er hár styrkur yfir á svæði þar sem er lágur styrkur þá af sykrinum Og
frá svæðinu þar sem þau eru í háum styrk yfir í svæðin þar sem þau eru í lægri styrk
Við erum með tvær tegundir af jónum við erum annars vegar með katjónir sem eru með jákvæða hleðslu og hins vegar anjónir sem eru með neikvæða hleðslu Þannig að jónirnar
Rafstöðuþrýstingur gengur út á það að við erum með tvær tegundir af jónum þessar jákvæðu og neikvæðu hlöðnum Ef við erum með tvær jónir sem hafa andstæðar hleðslu önnur neikvæð og hin jákvæð þá dragast þær
hvor að annarri Ef
við erum með tvær jónir sem hafa sams konar hleðslu til dæmis báðar hlús plús hlaðnar þá ýtast þær
hvor frá annarri Og það
sama á við ef við værum með tvær mínus hlaðnar Þannig það er gengur rafstöðuþrýstingurinn út á
Þegar við tölum um himnuspennu þá erum við að tala um mun á rafspennu innan og utan frumuhimnunnar
Innan frumuhimnunnar erum við að tala um innanfrumumvökva og utan hennar utanfrumuvökva
tilteknar jónir
jónir og kalíum jónir en utan frumunnar er meira af klórjónum og natríumjónum
Það sem við sjáum á miðri mynd svona bleikir
boltar með öngum niður úr það eru fitusameindir
Og þið munið kannski hérna fyrr þá vorum við að tala um að að frumuhimnan er samsett úr tvöföldu lagi af fitusameindum Og það er það sem við erum að horfa á hérna tvöfalt lag af fitusameindum
Fyrir ofan frumuhimnuna er þá svæðið utan frumunnar en en neðan
frumuhimnuna er þá svæðið inni í frumunni Ef
við byrjum að horfa vinstra megin á myndina þá
sjáið þið þarna a mínus gulum kassa
það köllum við lífrænar jónir og lífrænar jónir þær
eru fastar inni í frumunni Þær komast
ekki í gegnum frumuhimnuna þær eru
þær eru alltaf í meira
magni þarna innan frumunnar
eiga þá að tákna í rauninni muninn á magninu
Hvers vegna eru kalíumjónirnar
Við sjáum þarna pílu sem bendir í áttina að frumuhimnunni
sem táknar kraftadreifingar þarna diffusion og svo
sjáum við pílu sem bendir í gagnstæða átt það er að segja frá frumuhimnunni og inn í frumuna og það hún táknar rafstöðuþrýsting Nú
þurfum við aðeins að rifja upp
dreifingu og rafstöðuþrýsting hérna á síðustu glæru Dreifing gekk út á það að efni sem eru í miklum styrk hafa tilhneigingu til að dreifast á svæði þar sem þau eru í minni styrk
Þannig að kalíumjónirnar eru í meiri styrk innan frumuhimnunnar og þess vegna hafa
kraftadreifingar þau áhrif að kalíum vill frekar fara út úr frumuhimnunni af því að það er minna af því
Aftur á móti er rafstöðuþrýstingurinn hann er akkúrat öfugur hann
vill ýta kalíumjónunum inn í frumuna
og vegna þess að að
hinar jónirnar eins og
lífrænu jónirnar eru mínus hlaðnar og það er meiri mínus hleðsla inni í frumunni og þess vegna
vilja kalíumjónirnar frekar
Færum okkur svo aðeins þarna upp og horfum á
pílurnar þá eru það kraftadreifingar sem ýta þessum jónum inn í frumuna græna pílan þarna hún vill ýta klórjónunum frekar inn það er að segja í gegnum frumuhimnuna og og og niður á myndinni okkar inn í frumuna
En af því að er neikvæð hleðsla inni í frumu frumunni þá
hún ýtir rafstöðuþrýstingurinn kraftar rafstöðuþrýstingsins ýta jónunum út aftur Þannig að þetta er eins og með kalíumjónirnar klórjónirnar haldast á sínum stað vegna þess
Og við förum núna á síðustu þarna blágræna kassann svo er ég með natríumjónirnar og þær eru líka í mestu magni utan frumunnar En
kraftar dreifingar og kraftar rafstöðuþrýstings
en þær eru samt í meira magni þarna fyrir utan
þannig að við þurfum aðeins að skoða í framhaldinu hvers vegna hvernig á því stendur og hvers vegna það er
Og þessar lýsingar sem ég var sem sagt að fara í á síðustu glæru þær eru skrifaðar upp á þessari og næstu glæru Þannig að þá sjáið þið tegund af jónum
sem ég er að tala um og hvaða kraftar það eru sem virka á á á þær og hver niðurstaðan er
Og sem sagt framhaldið hér þannig hér sjáið þið á þessari glæru hvaða kraftar virka á
klórjónir og svo natríumjónirnar En það eru einmitt
þær sem eru svolítið áhugaverðar
Við sáum þarna á myndinni að þær eru í mestu magni utan frumunnar
þær eru ekki að ýtast út það er ekki ekki neinir gagnstæðir kraftar vegna rafstöðuþrýstings
og dreifingin eða rafstöðuþrýstingurinn sem eru svona lögmál um hvernig tiltekin efni dreifast heldur erum við þarna með bara til þess gerðar dælur sem dæla natríumjónunum
út úr frumunni Og hérna
sjáum við mynd af þessum natríum kalíum dælum
með angana munið þið sem eru eru frumuhimnan Og inni í frumuhimnunni eru þá þessar dælur og þær sem sagt dæla þá natríumjónunum út og kalíumjónum á móti inn
Þannig að og þetta þegar við tölum um virkan flutning þá eru
þetta dælur sem þurfa orku til þess að starfa Þið
munið að við töluðum um að fruman fengi orku frá hvatberunum
sem framleiða ATP sameind sem er brotin niður til þess að fruman fái orku
Og þetta þessi dæla þessi natríum kalíum flutningsdæla
Þannig að þegar hún skoða þarna áðan dreifinguna og rafstöðuþrýstinginn þá er það ferli sem
gerast án án þess að það þurfi orku en þarna þarf alveg gríðarmikla orku
fjörutíu prósent af orku frumunnar fer í þessa dælu
Við skoðum svo núna boðspennuna við erum sem sagt búin að vera að skoða himnu spennu við erum
himnunnar frumuhimnunnar þegar fruman er í hvíld
aftur á móti boðspennan verður
verður þá afskautast fruman
Til þess að það geti gerst þá þurfa jónir þessar hlöðnu sameindir að flæða inn og út úr út úr frumunni til þess að að það sé þá meira af plús hlöðnum hjó jónum innan frumunnar
versus utan hennar
Þessar jónir geta flætt sem sagt í gegnum svona sérstök sérstakar holur eða sérstök göt sem eru á frumuhimnunni og sem kallast jónagöng Og
þetta eru þá á þetta eru próteinsameindir og svona sér
sérhæfðar til þess að hleypa tilteknum jónum í gegn Og
jónagöng sem sagt það er þá mjög nákvæm stýring á því hvenær þau opnast og hvenær þau lokast og það sem við köllum spennuháð jónagöng það eru
þá göng sem opnast eftir því hvert gildi himnuspennunnar er Þannig að þau geta
opnast eða lokast þegar það verður ákveðin breyting á himnuspennunni
Og hérna sjáum við einmitt mynd af þessum jónagöngunum það eru þá þessi grænu grænu
göng hérna á þessari mynd Þetta bleika er er alltaf
frumuhimnan og appelsínugulu boltarnir eru þá eiga að tákna jónirnar Þannig að þetta er svona göng sem sem opnast
fyrir tilteknum jónum
á tilteknum tíma Þessi
spennuháðu jónagöng eru þá
sérhæfð fyrir ákveðnar tegundir af jónum og opnast þegar ákveðin spennubreyting hefur orðið Þannig
ein tegund af spennuháðum jónagöngum getur opnast við eitthvað tiltekið gildi á spennu meðan önnur tegund af spennuháðum jónagöngum getur opnast við eitthvað annað gildi á á spennu
Ókei hér ætla ég sem sagt að leiða ykkur í gegnum hreyfingar á jónum þegar það verður boðspenna
sem sagt hvaða jónaflæði er að eiga sér stað á ólíkum stöðum í boðspennu til þess að skilja hvernig hvernig þessi boðspenna getur orðið
Þessir punktar einn tveir þrír fjórir fimm sex þeim er öllum lýst á næstu tveimur glærum það er að segja skrifaður upp texti á íslensku En ég ætla að lýsa þessu hér á myndinni fyrir ykkur fyrst Ókei
við byrjum þarna neðst
til vinstri þá er bara bein lína Þá
er hvíldarspenna
í frumunni það er ekkert að gerast hún er ekki að senda boð hvíldarspenna er munið þið mínus sjötíu millivol millivolt
Svo ef þið sjáið þarna sem einn er táknaður
þá er að verða breyting á spennu í frumunni Og
þegar hún nær þarna appelsínugula strikinu það er boð
spennuþröskuldurinn þegar verður nægjanleg breyting á á spennunni
þá verður boðspenna Og
það sem gerist þá og ef við erum að horfa á þennan punkt númer eitt er að NA plús natríum streymir inn
þannig að það opnast jónagöng
og bæði fyrir krafta dreifingar og rafstöðuþrýstings þá streymir það inn í frumuna Natríum
er plúshlaðin jón
þannig að þannig að hún streymir streymir þarna inn og þannig minnkar himnas himnuspennan hún fer úr þessum mínus sjötíu og fer að færast í átt að núllinu
spennubreytingu
Ókei horfum núna á punkt númer tvö
Þarna erum við að horfa á annars konar göng sem hleypa kalíumjónum í gegnum sig
Þau eru líka háð sem sagt breytingum á himnuspennunni en þau eru ekki alveg eins næm og þarna natríum jónagöngin þau
opnast aðeins seinna það þarf sem sagt að vera búin að vera
meiri breyting á spennunni til þess að þau opnist Þannig að
þegar þau þannig að þau opnast á eftir natríumgöngunum
og þá er farið fer sem sagt
kalíumjónirnar að flæða út úr frumunni
þá við það spennustig þarna erum við me með við plús fjörutíu millivolt Þá lokast natríum jónagöngin
Þannig að þau opnuðust þegar boðspennuþröskuldi var náð
en lokast þarna við plús fjörutíu Þannig að
þá hætta natríumjónir að flæða inn í frumuna Svo
færum við okkur aðeins niður eftir línunni og horfum á númer fjögur
og hleypa þá ká kalíum plúshlöðnu jónunum út úr frumunni Og
á þessum tíma þá er sem sagt hleðslan inni í frumunni
jákvæð og þess vegna flyst kalíum út úr frumunni með dreifingu og rafstöðuþrýstingi
Þegar þessar jákvæðu jákvætt hlöðnu jónir fara út úr frumunni þá
veldur það því að himnuspennan fer fljótt að ná jafnvægi það er að segja
hún fer aftur að verða verða að hvíldarspennu
g þarna núllstillast líka líka natríum jónagöngin þannig að þau það þýðir í rauninni bara að þau eru tilbúin að fara fara fara af stað aftur Nú eru þau búin búin með þetta verk Núllstillast og gætu þá gætu orðið ný þau eru tilbúin í nýjan boðspennu
Og svo ef við horfum þarna þar sem
línan fer niður að punkt númer
sex þá er sem sagt himnuspennan að verða of lág hún verður aðeins of
lág um tíma
fer aðeins undir mínus sjötíu millivolt en
svo er það þá natríum kalíum dælan sem við skoðum áðan sem sem jafnar þetta út þannig að þannig að fruma nær aftur aftur hvíldarspennunni mínus sjötíu millivolt
texta við það sem ég var að lýsa hér
Það sem við erum búin að horfa á hingað til er
jónaflæðið sem þarf að eiga sér stað til þess að boðspenna verði til þess að breytingin á himnuspennu taugafrumu
Það er það sem við köllum boðspennu
En boðspenna ferðast niður eftir símanum það verður
boðspenna trekk í trekk eftir ef maður
niður eftir símanum Því boðin eru
að berast eftir öllum símanum og þau þurfa að komast niður í endahnappana til þess að
taugafruma geti svo sent frá sér boð mögulega á næstu taugafrumu eða í vöðva eða eitthvað slíkt
við köllum allt eða ekkert lögmál En
þegar við þurfum að senda boð missterk boð þá er
það gert með því að senda
bara misört hérna boð
í rauninni þannig að ef ein
taugafruma er
þá væru yrði boðspenna með ákveðnu bili á milli eins og við sjáum á vinstri myndinni hérna
Ef þá hún væri að senda senda skilaboð um að það væri sterkt áreiti
þá væri hún að senda oftar þá væri raf boðspennan yrði yrði miklu örari
Nánast allir símar í taugakerfinu hafa mýlisslíður myelin sheath Þið munið að
það er búið til úr fáhyrnum í miðtaugakerfinu og svanfrumum í úttaugakerfinu
og hérna erum við að horfa á mýlisslíður
Þið sjáið á milli mýlisslíðranna er er svona gat Það
þetta bleika er sem sagt síminn og þetta mýlisslíður er vafið mjög þétt utan um símann
Þarna á milli á þessu svæði þá kemst síminn sími taugafrumunnar þá snertir hann umhverfið í kring
Þar sem mýlísslíðrið er vafið utan um þar nær síminn ekkert að snerta umhverfið því mýlisslíðrið er bara
vafið alveg þétt utan um Ókei
þar og bara þar verður boðspenna
Þannig að þegar boðsspenna er að ferðast eftir símanum síma sem er með mýlisslíðri þá verður boðspenna aftur og aftur og aftur niður eftir símanum en bara þar sem síminn snertir umhverfið
í rauninni bara óvirk þar þar berast boðin með því sem kallast óvirk leiðni
Þannig að boðin berast þar niður eftir þessar örvar sem eru sýndar eiga að tákna í rauninni að að þau minnka aðeins eftir því sem kemur neðar á mýlisslíðrinu en
eru nógu mikil til þess að koma af stað
boðspennu í næsta mýlisskori í næsta gati
þess vegna er talað um stökkleiðni það er svona eins og boðin boðspennan sé að hoppa frá einum mýlisskori til annars En það er í rauninni ekki hoppa neitt á milli það verður bara þarna þar sem þar sem mýlisskorin eru svo fer það með óvirkri leiðni niður símann þar
sem hann er þétt pakkaður með með mýlisslíðri og svo verður aftur boðspenna í næsta mýlisskori Kosturinn við þetta er
gríðarlega mikilvægt fyrir taugakerfið okkar að boð geti ferðast hratt það er að segja það eru það eru
við erum með hérna þið ímyndið ykkur taugafrumur hreyfitaugafrumu sem þarf að senda boð frá hreyfistöðvunum upp í heila og niður í tána okkar til þess að
við hrösum ekki Þau þurfa að vera mjög hröð boð og það skiptir mjög miklu máli að að fyrir líkamann að finna þær leiðir sem hægt er til að boðin berast sem hraðast og mýlisslíður er er ein leið til þess Boðin berast hraðar þegar mýlisslíðrin eru er utan um Þá
þarf ekki að vera boðspenna alveg eins oft skiljið þið
Það þarf að vera boðspennan bara þarna í mýlisskorunum Og hinn kosturinn við þetta er að þetta sparar orku
Við töluðum um áðan hvað natríum kalíum dælan er gríðarlega orkufrekt ferli
Og þess vegna og hún fer alltaf af stað eftir hún er alltaf er alltaf af stað fer alltaf af stað til þess að halda hérna
til þess að ná hvíldarspennu til að viðhalda hvíldarspennu í símanum
Og hún þarf þá það þarf hún þarf þá
kosturinn kostur þess að hafa mýlisslíður utan um síma er þá annars vegar að auka hraðann og hins vegar að spara
frumunni orku
Geðklofi eða schizophrenia flokkast sem geðrofssjúkdómur
Geðrofssjúkdómar kallast psychosis á ensku
Schizophrenian eða geðklofinn er langalgengasti flokkurinn þar innan og
það er í raun bara bara geðklofinn sem er talað um hér í kennslubókinni
Algengi er um eitt prósent tæplega eitt prósent líklega í heiminum
Það er mjög stöðugt milli samfélaga milli landa milli menningarheima
Þetta er ólíkt til dæmis átröskun eða ýmsum öðrum röskunum sem hafa mjög ólíkt algengi milli samfélaga
En geðklofinn er bara þetta er þetta er töluvert stöðugt og hefur verið það lengi
Orðið geðklofi er svolítið ruglandi
Þetta merkir sko svolítið maður sér þetta fyrir sér sem svona svolítið skiptan skipta hugsun eða split mind eða eitthvað slíkt
Þannig að stundum ruglar fólk schizophrenia saman við tvöfaldan persónuleika En
það má alls ekki alls ekki rugla því saman
Einkenni geðklofa eru nokkuð margvísleg og þau skiptast yfirleitt í þrjá flokka
Það er það sem við köllum jákvæð einkenni neikvæð einkenni og vitræn einkenni
Jákvæðu og neikvæðu einkennin heita svo ekki af því að þau séu annars vegar jákvæð og hins vegar neikvæð heldur í rauninni eru það jákvæðu einkenni
á meðan neikvæðu einkennin eru í rauninni eitthvað sem hverfur
Þá erum við að tala um einhverja hegðun sem var fyrir en en er þá ekki lengur til staðar hjá einstaklingum
fyrir geðklofa og það eru þá svona þessi þessir vitrænu þættir eins og minni athygli einbeitingu og slíkt
Af því að það er gjarnan skerðing á þeim meðal fólks með geðklofa
Ef við byrjum aðeins að fara í jákvæðu einkennin sem eru svona getum við ekki sagt kennimerki geðklofa
Þau þær eru sem sagt jákvæðu einkennin ranghugmyndir ofskynjanir og truflun á hugsun
Ranghugmyndir það eru svona hugmyndir sem standast augljóslega ekki í raunveruleikanum
eða svona plotta eitthvað brugga launráð gegn manni eða eitthvað slíkt
er að þær eru oft við fyrstu sýn geta alveg verið kannski hljómað pínu raunverulega
Þær tengjast svo oft tíðarandanum á hverjum tíma
Þannig að kannski voru það nasistarnir sem voru á eftir þér fyrir einhverjum um um
um hérna um miðja síðustu öld
Þetta gæti verið njósnarar frá Sovétríkjunum
á tímum kalda stríð stríðsins og svo geta verið talibanar á einhverjum öðrum tímum
Þannig að oft geta geta ranghugmyndir Þau
þær hafa gjarnan einhver tengsl við það sem er gerast í samtímanum Geta
í sumum tilfellum hljómað raunhæfar við fyrstu fyrstu sýn eða fyrstu hlustun hvað sem maður
segir en eru það ekki þær standast ekki raunveruleikann
Hugmyndir um mikilmennsku eru líka algengar