DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
တမခ(၁၀၁) ၊ } စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ် (စကခ) ဆိုသည်မှာ တပ်မ အသွင်ပြောင်းယူထားသော တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
တပ်မများနှင့် စကခများသည် ၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ဖြစ်ပြီး စစ်ဆင်ရေးခွင် ပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူအင်အားအပေါ် မူတည်ပြီး လိုအပ်သလို စစ်ကစားနိုင်ရန် စီစဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ၌ ဖွဲ့စည်းထားပြီးသော စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -''“စကခ (၁၁) အား ဖွဲ့စည်းထားခြင်းမရှိဘဲ စကခ (၂၁) ကိုသာ ဖွဲ့စည်းထားသည်”'' {+စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ နှင့် တည်နေရာများ !စဉ် !တံဆိပ် !စကခ !ဌာနချုပ် တည်ရှိရာ နေရာ !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ၁။
စကခ(၂၁) ၊ } ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) ဆိုသည်မှာ ရှေ့တန်း နယ်အစွန်အဖျားပြည်မ နှင့် အလှမ်းဝေးသောနေရာဒေသများတွင် တာဝန်ပေးအပ်ထားခြင်းကြောင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအာဏာ၊ တရားစီရင်မှုအာဏာ၊ ရိက္ခာထုတ်ပေးမှုအာဏာ စသဖြင့် ရရှိထားသော ဌာနဖြစ်သည်။
လက်ရှိဖွဲ့စည်းပြီးသော ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ်များ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {+ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်များ နှင့် တည်နေရာများ !စဉ် !တံဆိပ် !ဒကစ !တည်နေရာ !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ၁။
ဒကစ(လောက်ကိုင်) ၊ } ခြေလျင် / ခြေမြန်တပ်ရင်း တစ်ရင်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံအင်အားမှာ အရာရှိ- (၃၁) ဦး၊ အခြားအဆင့်- (၈၂၆) ဦးဖြင့် စုစုပေါင်း (၈၅၇) ဦး ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ - ၂။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ - ၃။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းမြို့ - ၄။
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ - ၅။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၆။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ - ၇။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ - ၈။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့ - ၉။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဝန်းသိုမြို့ - ၁၀။
ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ - ၁၂။
ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ - ၁၃။
ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကလေး - ၁၄။
ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကလေး - ၁၅။
မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့နယ်၊ - ၁၆။
ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဇာသပြင် - ၁၉။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၂၁။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၂၃။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ - ၃၀။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားမြို့ - ၃၂။
ကချင်ပြည်နယ်၊ - ၃၃။
ကချင်ပြည်နယ်၊ ဟိုပင်မြို့ - ၃၄။
ရှမ်းပြည်နယ်၊ - ၃၈။
ကချင်ပြည်နယ်၊ ဟိုပင်မြို့ - ၃၉။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကန်စောက်တောင် - ၄၀။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ - ၄၁။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ - ၄၂။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၄၃။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၄၄။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၄၅။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ - ၄၆။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ - ၄၇။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ } = # Page - 9, 7 Days Daily Newspaper, 25.4.2020 # # # = { } = { } ဖိုင်:IMI-Galil.jpgthumbကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ(ကပစ)ထုတ် MA2 အလတ်စားစက်သေနတ် ဖိုင်:M3E1.jpgthumbM3E1 နောက်ပွင့်လောင်ချာ ဖိုင်:SER mod T72.jpgT72 တင့်ကား ဖိုင်:Chinese Type 69-ІІ Tank.jpgType 69 တင့်ကား ဖိုင်:BTR3.jpgBTR 3 သံချပ်ကာ ဖိုင်:Nora B52.jpgထုတ်NORA B52 ဟောင်ဝစ်ဇာ ဖိုင်:Cascavel EE-009.JPGထုတ် Cascavel EE-009 သံချပ်ကာ ဖိုင်:1372 bm 21 grad.JPGBM-21 Grad ဟောင်ဝစ်ဇာ ဖိုင်:M-71-cannon-towed.JPGSoltam M-71 အစ္စရေးထုတ် အမြောက် ဖိုင်:155HowLeftRear.jpgတောင်ကိုရီးယားထုတ် M114 155 mm အမြောက် ဖိုင်:Bloodhound SAM at the RAF Museum.jpgလေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေး ဒုံး ဖိုင်:S125 Neva 250 brPVO VS, september 01, 2012.jpgရုရှားထုတ် NEVA 250 လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေး ဒုံး ဖိုင်:Mahindra Mine Protected Vehicle.jpgထုတ်MPV မိုင်းရှင်းယာဉ် ဖိုင်:Bundeswehrmuseum Dresden 68.jpgသံချပ်ကာမော်တော်ယာဉ်တင်တံတား ဖိုင်:M2A2 Terra Star 105mm Auxiliary Propelled Howitzer front quarter.jpg ထုတ် 105mm အမြောက် ဖိုင်:Rcl106lat2.jpgထုတ် တင့်ကားဖျက်လက်နက် ဖိုင်:Hwasong 6.jpgနိုင်ငံထုတ် Hwasong-6 ဒုံးကျည်[ Center for Strategic and International Studies]။
ယင်းကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် အဓိက အသုံးပြုခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလက တိုက်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်အပြီးတွင် ကယ်ဆယ်ရေး တာဝန်များအတွက်ပါ အသုံးချလာခဲ့သည်။
စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်မှစ၍ တပ်မတော် (လေ) ၏ အဓိကတာဝန်သည် ပြည်တွင်းပုန်ကန်မှု တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးများတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ထောက်ပံ့ရေးနှင့် အား အနီးကပ်လေကြောင်း အထောက်အကူပေးရေးတို့ ဖြစ်သည်။
လအနည်းငယ် ကြာပြီးနောက် ၁၉၅၀ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ၉ စင်း ပါဝင်သည့် အမှတ် ၂ လေယာဉ်အုပ်ကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယဉ်အုပ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြန်သည်။
Myoe, Maung Aung: Building the Tatmadaw ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာလေတပ်သည် မှ Supermarine Spitfire အစင်း ၃၀ နှင့် မှ Supermarine Spitfire အစင်း ၂၀ တို့ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင်မူ မှ Hunting Provost T-53 အစင်း ၄၀ နှင့် de Havilland Vampire Mark T55s ၈ စင်းတို့ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြန်သည်။
ယင်းနှစ်တွင်ပင် ခြောက်စင်းဖြင့် ပထမဆုံး ရဟတ်ယာဉ် တပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် မြန်မာ့လေတပ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ လေယာဉ် ၂၁ စင်းနှင့် ကနေဒါမှ de Havilland Canada DHC-3 Otters ကိုးစင်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။
Myoe, Maung Aung: Building the Tatmadaw = ၁၉၉၀ ကာလများ တပ်မတော် (လေ)အနေ နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နည်းပညာမျိုးဆက်ကွာဟမှုများ ရှိနေရာမှ ၁၉၉၀ ပြည့် နှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဒုတိယမျိုးဆက် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များ၊ ဘက်စုံသုံးစွမ်းရည်မြင့်မားသည့် ရဟတ်ယာဉ်များ စတင်အသုံးပြုလာခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် မှ Mi-24 နဲ့ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ်တွေအပြင် MiG-29 တိုက်လေယာဉ်၊ Pechora-2 လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်တွေနဲ့ အခြားကိရိယာတွေ ဝယ်ယူခဲ့သည်။
နိုင်ငံက Grob လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ် ၁၂ စင်းကို မြန်မာလေတပ်က ဝယ်ယူထားပြီး ၂ဝ၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဝယ်ယူရရှိခဲ့သည်။
ထို့ပြင်၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြင့် လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်အမျိုးအစားဖြစ်သည့် လေယာဉ် ၁၂ စီးကိုလည်း ရုရှားမှ မှာယူသည်။
ဒီဇင်ဘာတွင် တပ်မတော် (လေ) နှစ် (၇၁) ပြည့် နှစ်ပတ်လည်နေ့၌ တပ်မတော် (လေ) အတွက် အမျိုးအစား တိုက်လေယာဉ်လေးစီး၊ ပြင်သစ်၏ အဲဘတ်စ်နှင့် ၏ လီယိုနာဒိုကုမ္ပဏီတို့ ဖက်စပ်ထုတ်လုပ်သည့် ATR 72-500s လေယာဉ်နှစ်စီးနှင့် Airbus Helicopters က ထုတ်လုပ်သည့် AS365 ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီးကို အင်အားဖြည့်တင်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာတွင် က မြန်မာနိုင်ငံသို့ အမျိုးအစား နှစ်ယောက်စီး အမောင်းသင်ဂျက်လေယာဉ် ခြောက်စီး ပေးအပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနဲ့ ရုရှားတို့သည် Su-30 ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၆ စီးအတွက် သဘောတူညီချက်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
တပ်မတော်(လေ)အတွက် ဆူခွိုင်း Su-30 တိုက်လေယာဉ်တွေကို ဝယ်ယူဖို့ ပြင်ဆင်ရာမှာ လေတပ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုယ်တိုင် ရုရှားနိုင်ငံ မော်စကိုမြို့ ကူဘင်ကာ လေယာဉ်ကွင်းမှာ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်က စမ်းသပ်မောင်းနှင်ပျံသန်းမှု လုပ်ခဲ့သည်။
တပ်မတော် (လေ) တွင် အမျိုးသမီးအရာရှိအချို့ လေသူရဲလောင်းများအဖြစ် စတင်လေ့ကျင့်ဆောင်ရွက်နေသည်။
လေ ၁၀၂၀ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ - ၂။
လေ ၁၀၀၅ ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၁ ၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၃ - ၄။
လေ ၁၀၄၂ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၆၃ ၇ မတ် ၁၉၇၄ - ၅။
လေ ၁၀၄၇ ၈ မတ် ၁၉၇၄ ၁၈ မတ် ၁၉၈၀ - ၆။
လေ ၁၀၅၉ ၁၉ မတ် ၁၉၈၀ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ - ၇။
လေ ၁၁၂၇ ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ - ၈။
လေ ၁၁၉၃ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ ၁၅ ဇွန် ၁၉၉၅ - ၉။
လေ ၁၃၁၂ ၁၆ ဇွန် ၁၉၉၅ ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ - ၁၀။
လေ ၁၃၃၄ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ ၁၄ ဇွန် ၂၀၀၁ (၁) - ၁၁။
လေ ၁၅၈၁ ၁၃ ဇွန် ၂၀၀၁ ၇ မတ် ၂၀၀၂ (၁၁) - ၁၂။
လေ ၁၆၈၂ ၈ မတ် ၂၀၀၂ ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ (၁၇) - ၁၃။
လေ ၁၇၅၄ ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ ၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ (၂၀) - ၁၄။
လေ ၁၉၂၅ ၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (၂၆) - ၁၅။
လေ ၁၉၈၂ ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (၂၉) ၁၆။
လေ ၂၁၃၀ ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ လက်ရှိ (၃၄) } (ဇွန်လ၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်) #(လေ-၁၉၈၂) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းအောင် - ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) #(လေ-၂၀၈၀) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဇော်ဝင်းမြင့် - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) #(လေ- ) ဗိုလ်ချုပ်လှညွှန့် - အရှေ့ပိုင်းလေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး #(လေ-၂၁၃၀) ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းဝင်း - အနောက်ပိုင်းလေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး # (လေ-၂၀၇၄) ဗိုလ်ချုပ်စိုးတင်လတ် - တောင်ပိုင်းလေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး # (လေ-၂၀၇၉) ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းမောင်သိန်း - လေကြောင်းအတတ်သင်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး # (လေ- ) ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ကျော် - လေယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့်ပြင်ဆင်ရေးဌာနချုပ်မှူး (မင်္ဂလာဒုံ) # (လေ-၂၀၀၆) ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်မိုးသက် - လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်(လေ) # (လေ-၁၉၆၂) ဗိုလ်မှူးချုပ်မြင့်သောင်း - မြေပြင်အတတ်သင်လေတပ်စခန်းမှူး # (လေ-၂၁၀၁) ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်သက်နိုင် - စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးချုပ်(လေ) # (လေ-၂၁၁၅) ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်ဝင်းထွန်း - စစ်ဦးစီးစက်မှုလက်မှုအရာရှိချုပ်(လေ) # (လေ-၂၂၈၈) ဗိုလ်မှူးချုပ်မြတ်မင်းသန်း - လေကြောင်းစစ်ဆင်ရေးသင်တန်းကျောင်း၊ ကျောင်းအုပ်ကြီး (ဇွန်လ၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်) #(လေ-၂၀၈၂) ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်စိုး - မင်္ဂလာဒုံလေတပ်စခန်း #(လေ-၂၁၇၃) ဗိုလ်မှူးချုပ်စွမ်းလှိုင်မင်း - တောင်ငူလေတပ်စခန်း #(လေ-၂၁၈၉) ဗိုလ်မှူးချုပ်သိန်းထူး - မြစ်ကြီးနားလေတပ်စခန်း #(လေ-၂၀၇၇) ဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးမင်းထွန်း - နမ့်စန်လေတပ်စခန်း #(လေ-၂၂၅၈) ဗိုလ်မှူးချုပ်ရဲမျိုးသန့် - ပုသိမ်လေတပ်စခန်း #(လေ-၂၂၂၃) ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းနိုင်ညွှန့် - မကွေးလေတပ်စခန်း #(လေ-၂၁၁၉) ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းဦး - မြိတ်လေတပ်စခန်း #(လေ-၂၁၂၈) ဗိုလ်မှူးချုပ်သိန်းထွန်းဦး - ဟုမ္မလင်းလေတပ်စခန်း = { } = { } = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(လေ)၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (နေပြည်တော်) လေယာဉ်ထုတ်လုပ်ပြင်ဆင်ရေးဌာနချုပ် (မင်္ဂလာဒုံ/ မိတ္ထီလာ) မြေပြင်အတတ်သင်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ် (မိတ္ထီလာ) လေကြောင်းအတတ်သင်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ် (မိတ္ထီလာ ရှမ်းတဲ) လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များနှင့် လေတပ်စခန်းများ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ #။
လေတပ်စခန်းများ # မှော်ဘီ လေတပ်စခန်း။
လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် ၏ တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအရ ၌ ပါဝင်သော်လည်း လုပ်ငန်းတာဝန်ပိုင်း၌ သဘောသဘာဝအရ ၊ အထူးသဖြင့် နှင့် ပို၍ဆက်စပ်မှုရှိလေသည်။
ထို့နောက် လက်ထောက် အရာရှိချုပ် (၃)ဦးရှိပြီး၊ / / တပ်ဖွဲ့ အသီးသီးမှ ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့်ရှိသူ တစ်ဦးစီကို ခန့်အပ်ထားသည်။
မြန်မာ့ (ဗဟိုတွင် အဝါရောင် အကွက်နှင့် အပြာရောင် အနားသတ်မျဉ်းများ ပါသော အဖြူရောင် တြိဂံ)ကို များသောအားဖြင့် နေရာ ခြောက်မျိုးတွင် ရေးဆွဲထားသည်။
ရာသီဥတုဆိုးဝါးမှု၊​ စက်ချို့ယွင်းမှု (ပစ်ချခဲ့ဟု KNLA ပြော) } ၂၀၁၆ တွင် Beechcraft 1900 လေယာဉ်တစ်စီး နှင့် Mi-2 ရဟတ်ယာဉ် ၁စီးပျက်ကျခဲ့သည်။
အထူးသတင်း နောက်ဆုံးရ သတင်း နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း မြန်မာသတင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် Mi-17 အမျိုးအစား ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းသည် ချင်းပြည်နယ်၊ အနီးတွင် ပျက်ကျခဲ့ရာ လူငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
လက်ရှိ၌ တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ) တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသူမှာ “''ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်းဦး”'' ဖြစ်သည်။
သူသည် တပ်မတော်(ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း ၊ ဗိုလ်သင်တန်းအမှတ်စဉ် (ဗသက-၆၆)၏ စံပြထူးချွန်ဆုရရှိခဲ့သူဖြစ်ပြီး သူသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တပ်မမှူး၊ ၂၀၁၂ မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးများ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းကောင်းခြင်းအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကို မွန်ဂိုတို့တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးကာ အပြန်တွင် ကျော်စွာအား ပုဂံမင်းအဖြစ်နန်းတင်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် အမှန်တကယ်အင်အားကြီးနေခဲ့ကြသူများမှာ ကျောက်ဆည် နှင့် လယ်တွင်းနယ်များကို အုပ်စီးမိနေသည့် အသင်္ခယာ၊ ရာဇသင်္ကြံ နှင့် သီဟသူ တို့ ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် မက္ခရာ၊ မြင်စိုင်း နှင့် တို့တွင် အသီးသီး မင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။
တွင် မြို့မတည်မီ နေရာတွင် မြို့တည်ရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ပင်းယတည်ပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာတွင် သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် ကို တည်ပေးပြီး မင်းအဖြစ်အုပ်ချုပ်စေသည်။
သီဟသူလွန်လျှင် သားဖြစ်သူ က ပင်းယနန်းကို ဆက်ခံသည်။
သက္ကရာဇ် ၆၇၆ ခုတွင် စမုန်မြစ်တွင် ဆင်ဖြူသေမျောလာရာ ငမွဲဥယျာဉ်၌ ဆယ်ထား၍ ပညာရှိတို့နှင့်တိုင်ပင်ကာ ညှပ်လုပ်၍ ရတနာကတင်ပြီး ဆင်ဖြူရှင် ခံသည်။
မှန်နန်း မဟာရာဇဝင် = နရသီဟပတေ့၏ မိဘုရားငယ်တွင် မြင်သော ကို ဘွားစောအမည်နှင့် ကျော်စွာ မိဘုရားမြှောက်သည်။
မြင်သည့် သား ၃ ယောက်မှာ - # (ဥဇနာဟု အတိုရေးလေ့ရှိ) (ကျော်စွာနှင့်ရကာ ပဋိသန္ဓေ ၃-လပါလာကာ မြင်သည့် မယားပါသား) # # နော်ရထာ = လင်းယဉ်ရွာနေ သားတယောက်အမေ မုဆိုးမကို ပင်လယ်၌တွေ့စဉ် မိဘုရားမြှောက်သည်။
သမီး စောပုလဲကို မြင်မှ အမည်နှင့် မြောက်နန်းတင်သည်။
သားသမီး ၃ ယောက်မှာ - # တရဖျား (မယားပါသား) # (အမည်ရင်း စောယွမ်း) # စောပုလဲ။
တရုတ်နိုင်ငံ အစိုးရသည် အထူးစီးပွားရေးဇုံအတွက် မူဝါဒများနှင့် ထောက်ပံ့မှု များစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် (၁၉၃ဝ-၂ဝဝ၂) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ/ပါမောက္ခချုပ် တစ်ဦး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး ရ စာရေးဆရာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ တေးရေးဆရာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တိုင်း ၌ အဖ ဦးထွန်းဖေ၊ အမိ ဒေါ်ကြင်မေ တို့က ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃ဝ ကြာသပတေးနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပြည်ခရိုင် ပေါင်းတည်မြို့ မူလတန်းလွန်ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီး မက်သဒစ်ကျောင်းများ (သန်လျင်၊ တွံတေး၊ သုံးခွ)၊ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းများ (ပြည်၊ ပေါင်းတည်)၊ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေကို ကိုးတောင်တွဲကျောင်း (ထုံးဘို)၊ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ (၁၉၄၈)၊ (၁၉၄၈)၊ စိတ်ပညာ ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ (၁၉၅၅)၊ နယူးယောက်မြို့၊ ဘွဲ့လွန် မဟာ ဌာနမှ မဟာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၅၉ - ၆၁) တို့ကို ဆည်းပူး အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဂုဏ်ထူးတန်း နောက်ဆုံးနှစ် ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် လက်တွေ့လုပ်နေစဉ် မန္တလေးတက္ကသိုလ်ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး က မန္တလေးတက္ကသိုလ်သို့ လာရောက်၍ စိတ်ပညာ စတင်သင်ကြားပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။
မန္တလေး ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ် စိတ်ပညာ ဌာနမှူး (၁၉၅၅)၊ တောင်ကြီးကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး (၁၉၆၂ - ၇၂)၊ ပုသိမ် ဒီဂရီ ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး (၁၉၇၂ - ၇၇)၊ ကျောင်းအုပ်ကြီး (၁၉၇၇ - ၈၅)၊ မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ် ဒုတိယ ပါမောက္ခချုပ် (၁၉၈၆ - ၈၈)အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စာပေနယ်သို့ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း ပါ "ဒွိဟ" ကဗျာဖြင့် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စတင် ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် (၂၀၀၅)၊ မြန်မာစာရေးဆရာများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် သန်လျင်မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
အိုင်ကျူ မည်မျှပုံ၍ ယုံရမည်နည်း။
တက္ကသိုလ်စိန်တင်ကို တွင် ၁၉၃၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၌ အဖအငြိမ်းစားကျောင်းဆရာ ကြေးမုံသတင်းထောက် ဦးညွန့်၊ အမိ ကျောင်းဆရာမ ဒေါ်ခင်စုတို့မှ ဖွားမြင်သည့် မွေးချင်းငါးယောက် အနက် ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။
ငယ်မည် မောင်စိန်တင်ဟု အမည်တွင်ရခြင်းမှာ ထိုစဉ်က ကွယ်လွန်သူ စာရေး ဆရာကြီး ၏ အမည်ရင်း ဦးစိန်တင်ကို စံနမူနာယူ၍ နောင်တွင် စာရေးဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်လာ စေလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၎င်း၏ မိဘများက မောင်စိန်တင် ဟူ၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၁ နှစ်သား အရွယ်တွင် ၁၉၄၆ ခုနှစ် မတ်လထုတ် သတင်းစုံ ဂျာနယ်၌ မောင်စိန်တင်၏'' ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းလို့ ခညောင်းတဲ့ ပူဇော် မန်းရွှေစက်တော်'' ခရီးသွား ဆောင်းပါး တစ်ပုဒ် ဖော်ပြပါရှိခဲ့ပြီး ပထမဦးဆုံး စာပေ လက်ရာလည်း ဖြစ်ခဲ့၏။
တက္ကသိုလ် စိန်တင်သည်ဇနီး ဒေါ်တင်စိန် နှင့် အတူ ဒဂုံမြို့သစ် မြောက်ပိုင်း၌ နေထိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အသည်းရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း' စာအုပ် (ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်)၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(ပထမ အကြိမ်) သခင်များနှင့် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီး(၁၉၃၀-၁၉၄၈) #''[ တက္ကသိုလ်စိန်တင်စာအုပ်များgoodreads]။
အသက် ၈ နှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာ အစိုးရအလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း၌ ''Who's Who'' အမည်ရှိ အင်္ဂလိပ်ဆောင်းပါးရေးခဲ့သည်။
တိုးတက်ရေး၌ ၃ လခန့်လုပ်ပြီး (နိုဝင်္ဘာလ၌)''ဂန္ထလောက''မဂ္ဂဇင်းသို့အယ်ဒီတာအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့။
ဗစ်တာဟူးဂိုး၏ ''ခါးကုန်းကြီး'' ဝတ္ထု ဘာသာပြန်ထွက်။
အင်ဒိုနီး ရှား၊ သီဟိုဠ်၊ ဂျပန် ၃ နိုင်ငံအကြောင်းရေးသားသောစာအုပ် ၃အုပ်အား ''ချစ်ကြည်ရေးဘာသာရပ်''အဖြစ် ယူနက် စကိုအဖွဲ့ကဆုချီးမြှင့်ခဲ့။
ပညာပေး လက်ရွေးစင်မြန်မာပုံပြင်များ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆို) (၁၉၉၄) ၁။
သူတို့အတွေးအခေါ်မှတ်စုများ (၁၊ ၂၊ ၃) (၁၉၉၀-၉၁) ၁။
ခြေ၊ လက်၊ နဖူး၊ တံတောင်၊ ဒူး (အေးအေးဆေးဆေး ပို၍အလေးအမြတ်ပြုသည့်သဘော)။
အဘ နှင့် အမိ ဒေါ်ကြည်ကြည် တို့မှ ၁၉၄၆ ခု၊ မေ ၂၈ ရက်တွင် မွေးဖွား၏။
ဇာတိမှာ ဖြစ်ပြီး မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်တွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
မန္တလေး တွင် ပညာ စတင်သင်ကြားခဲ့သည်။
ထိုစစ်ဆင်ရေးကြောင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) ဥက္ကဋ္ဌကို ဖမ်းဆီးနှင်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းဒေသအတွင်း ပါတီ၏အုပ်ချုပ်မှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင် (SLORC) အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ယင်းနောက်ပိုင်း ဝဒေသကို အထူးဒေသ (၂) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
စစ်ကောင်စီနှင့် ၎င်းတို့ကို ဆန့်ကျင်သည့် အင်အားစုများ နှစ်ဖက်စလုံးနှင့် တိုက်ရိုက်ပဋိပက္ခတွင် အဓိကအားဖြင့် ပါဝင်ခြင်း မရှိသော်လည်း ဒေသတွင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် (Three Brotherhood Alliance) အပါအဝင် အချို့အဖွဲ့အစည်းများကို သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ပံ့ပိုးမှုများ ရှိသည်ဟု သုံးသပ်မှုများ ရှိသည်။
UWSA ၏ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုကို ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (UWSP) က ဆောင်ရွက်သည်။
UWSA ၏ စစ်ဌာနချုပ်ကို တွင် အခြေပြုထားပြီး ဗဟိုကင်းတပ်မဟာ၊ လက်နက်ကြီးတပ်ဖွဲ့၊ လေယာဉ်ပစ်ဒုံးကျည်တပ်ဖွဲ့၊ ဒုံးကျည်တပ်ဆင်ထားသော ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့၊ သံချပ်ကာတပ်ဖွဲ့၊ လက်ဖြောင့်တပ်ဖွဲ့နှင့် အထူးတပ်ဖွဲ့ (ကွန်မန်ဒို) များ အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့အမျိုးမျိုး ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အကူပစ်လက်နက်ကြီးများအဖြစ် ၈၂ မမ၊ ၁၂၀ မမ မော်တာများအပြင် ၁၀၅ မမ၊ ၁၂၂ မမ ဟော်ဝစ်ဇာ အမြောက်မြားပါ တပ်ဆင်ထားသည်ဟု သတင်းများအရ သိရသည်။
UWSA သည် (ဟူပန်၊ ပန်ဝိုင်၊ နားဖန်၊ မိုင်းမော၊ ပန်ဆန်း မြို့နယ်များ) နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်သော ဝနယ်မြေများတွင် အဓိကလှုပ်ရှားသည်။
UWSA သည် မြန်မာအစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
မောင်မောင်စိုး ရေး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ pdf file၊ ၁၈.၅.၂၀၂၁။
နေရပ်ဖြစ်သော နန်းရှေ့ကို အစွဲပြု၍ ဝင်းဝင်းမြင့် (နန်းတော်ရှေ့) ဟူသော ကလောင်အမည်ကို ယူခဲ့သည်။
သူနှင့်ခေတ်ပြိုင် ပန်းချီဆရာ သူငယ်ချင်းများမှာ နိုင်ငံကျော် ပန်းချီဆရာများ ဖြစ်ကြသော ၊ တို့ ဖြစ်သည်။
ဝင်းမင်းထွေး ဟု လူသိများသော ကဗျာဆရာ ၊ တေးရေးဆရာ အမည်ရင်း ဝင်းမြင့် ကို မြို့နယ်၊ ရွှေကြက်ယက်ရွာ၌ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဦးခင်မောင်ထွေး၊ ဒေါ်လှတင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အတွက် “ချစ်ရမ္မက်” သီချင်းစာသားကို ၁၉၈၂ တွင် စတင်ရေးပေးခဲ့သည်။
တစ်ကိုယ်တော်ရေးသားပေးခဲ့သော တေးစီးရီးအခွေများတွင် ချစ်ကောင်း ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးပုံတူ ၏ အရင်အတိုင်း တေးစီးရီး နှင့် ဇော်ဝင်းထွဋ်၏ ဂျစ်ပစီမိုးတိမ် တေးစီးရီးတို့မှာ အထူးအောင်မြင်ကျော်ကြားသည်။
အဆိုတော် ၁၂ ယောက်ပါဝင်သော သီချင်းဗီဒီယို (MTV) ၂ခွေတွဲကို ၁၉၈၆ တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
အခြား ဇာတ်ကားများနှင့် မှတ်တမ်းဗီဒီယိုများလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ မိကော် နှင့် သားကြီး အာကာ ၊ သမီးများဖြစ်ကြသော ဘရဏီ၊ ရွှေရင်အေးတို့နှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
အခြေခံ ပညာ အထက်တန်း ကျောင်း အမှတ် (၆) ဗိုလ်တထောင် (အ.ထ.က. (၆) ဗိုလ်တထောင်) ဆိုသည်မှာ မြို့တော်ဟောင်း ရန်ကုန် (ရန်ကုန်တိုင်း) အတွင်းတွင်တည်ရှိသော အခြေခံပညာအထက်တန်း ကျောင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဆာဘွဲ့ရသူ ၊ ပါရဂူ ဥပဒေပညာရှင် ပါမောက္ခဒေါက်တာ နိုင်ငံတော်အဓိပတိ ၊ ကိုယ်ကာယအလှ ဖော်ထုတ်သူ ဒေါက်တာ ၊ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဂျပန်ခေတ် စစ်ပညာတော်သင် ဗိုလ်တင်မောင် (စာရေးဆရာ )၊ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗြိတိသျှအစိုးရနှင့် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ဆွေး‌နွေးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ပထမဆုံးသော မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ပညာမင်းကြီး ၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ၏ ပထမဆုံး ပါမောက္ခချုပ်၊ နိုင်ငံတော် တရားသူကြီးချုပ်သတိုးမဟာသရေစည်သူ ၊ စာရေးဆရာ ၊ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အသည်းအစားထိုးကုဆရာဝန်ကြီး ၊ ဦးသိမ်းဝေ(ဆရ်ပန်)၊ ဓာတ်ပုံ ကျော်မိုးလွင်( RASU ).။
ဒါရိုက်တာ ၊ အဆိုတော် ၊တို့သည် စိန်ပေါလ်ထွက်များ ဖြစ်ကြသည်။
စိန်ပေါလ်ကျောင်းကို ခရစ်ယာန် သာသနာပြုဘုန်းတော်ကြီး Bishop Paul Bigandet ဆိုသူက ၁၈၆၀ ခုနှစ်၌ သူနေထိုင်ရာ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်းအနီးတွင် ရှေးဦးစွာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅.၄ သန်း (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၁၄ သန်း) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး ၊ ၊ ၊ တိုက်တို့ပြီးလျှင် ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးတိုက် ဖြစ်ပြီး ဧရိယာ၏ ၉၈% သည် ပျမ်းမျှ (၁.၆) ကီလိုမီတာ အထူရှိသည့် ရေခဲများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် အန္တာတိကတိုက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကြီးဖြစ်သည်။
လူများ အတည်တကျနေထိုင်သူ မရှိသော်လည်း များ အများအပြား ကျက်စားနေထိုင်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ အန္တာတိကတိုက် ၏ညကောင်းကင်ယံတွင် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းအောင် လှပသော သို့မဟုတ် များကိုတွေ့ရတတ်သည်။
ထူးခြားသည့်ဖြစ်စဉ်ကိုလည်း ထိုတိုက်ကြီးတွင် တွေ့ရသည်။
အတွင်းရှိမည့်သည့်နေရာမဆိုယင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။
ယခင်အခါက ထိုတိုက်ကြီးကို သွားလာရန် အလွန်ခက်ခဲပြီး စိတ်ကူးတောင်မယဉ်ခဲ့ရပေမယ့် ယခုအခါ ဩစတြေးလျနှင့် နိုင်ငံများမှ သဘ်ောများနှင့်အလွယ်တကူသွားလာနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg လွန်ခဲ့သော ၁၉၉၆ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ရေခဲများ ဆုံးရှုံးလာမှု့မှာ ၇၅% အထိ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ဆက်လက်၍လည်း ပိုမိုလျင်မြန်စွာ အရည်ပျော်လျက်ရှိကြောင်း၊ အန္တာတိက အစွန်ပိုင်းရှိ ရေခဲမြစ်များ အရည်ပျော်ခြင်းမှ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်သည် နှစ်စဉ်(၀.၄) မီလီမီတာ မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် လာမည့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိရေမျက်နှာပြင်အမြင့်မှ (၈၀) စင်တီမီတာနှင့် နှစ်မီတာ အကြားတွင် မြင့်တက်လာဖွယ် ရှိနေပါကြောင်း ဗစ်တိုရီးယားတက္ကသိုလ် အန္တာတိကဒေသဆိုင်ရာ သုတေသနစင်တာမှ ပါမောက္ခ ပီတာဘားရတ်က နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲဖြစ်သော အန္တာတိကဒေသဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့်တွင် တင်ပြသွားခဲ့သည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ မူစတာ တက္ကသိုလ် မှ ပညာရှင်တဦး ဖြစ်သည့် အန်ဂျီလင်ကာ ဟမ်းဘတ် အန္တာတိက၏ အတွင်းပိုင်းတွင် နိုင်ငံ ခြောက်နိုင်ငံမှ လေ့လာရေးစခန်းများ တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်သည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း ဂါထာများနှင့် ပတ်သက်၍ ရေးသားသူ၏အမည်နှင့် ရေးသားသည့် ခေတ်ကာလကို အတိအကျ မသိရ၊ စာပေကျမ်းဂန် အထူးတတ်ကျွမ်းပြီး သဒ္ဓါတရား ထက်သန်ကောင်းမွန်သော ပညာရှင်တဦးက ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသည်ဟု မှန်းဆရသည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းဝင်ဘုရင်များအနက် အောင်ပွဲရပြီးနောက် စစ်ကိုစွန့်ပယ်ခဲ့သော တစ်ဦးတည်းသော စစ်ဘုရင်ဖြစ်သည်ဟု စာရေးဆရာကြီး ကဆိုထားသည်။
စစ်ကို စွန့်ပယ်ခဲ့သော အသောကမင်းသည် ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့သည်။
ကို လူအများသက်ဝင်ယုံကြည်လာစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။
စာရေးဆရာကြီး က သူရေးသားသော ([ The Outline of History]) ဆိုသော စာအုပ်ထဲတွင် အသောကမင်းကြီးအား ဤကဲ့သို့ ချီးကျူးပြောဆိုထားသည်။
ကလိင်္ဂတိုင်းတွင် စစ်ကိုငြီးငွေ့သွားသော အသောကမင်းကြီးသည် ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မဘက်တွင် စိတ်ကိုမြှုပ်နှံထားခဲ့သည်။
သာသနာတော် (၂၃၅)ခုနှစ်၊ တတိယသင်္ဂါယနာ တင်ပြီးချိန် တိုင်းပြည်အရပ်ရပ်တို့သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ပြန့်ပွားစေရန်ရည်ညွှန်း၍ ထိုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းတွင်း၌ပင် အသောကမင်းတရားကြီးနှင့် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ်မြတ် တို့က ပြည်နယ်တို့သို့ ဥပသမ္ပဒကံဆောင်နိုင်စေရန် ခေါင်းဆောင်တစ်ပါးနှင့် သံဃာငါးပါးစီကို စေလွှတ်ကြွချီတော်မူကြသည်။
သီဟိုဠ်သို့ သားတော်မဟိန္ဒ နှင့် သမီးတော် သင်္ဃမိတ္တာအား စေလွှတ်၍ ရှိ ဗောဓိပင်မှညောင်ကိုင်းတစ်ကိုင်းအား ယူဆောင်သွားစေသည်ဟု အဆိုရှိခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့သမိုင်း၌ ဘုန်းလက်ရုံးနှင့် ပြည့်စုံကြ၍ ကျယ်ဝန်းသော နိုင်ငံတော်ကြီးများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသော ဧကရာဇ်မင်းများအနက် အသောကမင်း တရားကြီး၏အမည်သည် အခြားသော ဧကရာဇ်မင်းများ၏ ကျော်ကြားထင်ရှားနည်းမျိုးဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာတစ်လွှား၌ ထင်ပေါ် ကျော်ကြားခဲ့ပေသည်။
အသောက မင်းတရားကြီး ရေးထိုးခဲ့သော ကျောက်စာတစ်ချပ်၌- ''တစ်လောကလုံး၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်တာဝန်ထက် ကြီးလေးသော တာဝန်ဟူသည် မရှိ။
ငါကြိုးပမ်းအားထုတ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သမျှတို့သည် လည်း ဝေနေယျသတ္တဝါတို့အား ဤ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ချမ်းသာ သုခ ဖြစ်စေရုံသာမက နောင်တမလွန်ဘဝပါ ကောင်းရာသုဂတိ သို့ ရောက်ကြစေခြင်းငှါ ငါ၌ ဆောင်ရွက်အပ်သည့် တာဝန် တည်းဟူသော ကြွေးမြီမှ လွတ်ကင်းစေရန် ဖြစ်သည်'' ဟူ၍ ပါရှိ လေသည်။
မင်း တရားကြီးသည် မိမိ၏ နိုင်ငံသားတို့အတွက်သာမဟုတ် ကျောသားရင်သား မခွဲခြားပဲ ကမ္ဘာ တစ်လောကလုံးရှိ လူ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာအတွက် လိုလားတော်မူသော စိတ်ထားရှိကြောင်းကို မလိဂ‡တိုင်းတွင် စိုက်ထူခဲ့သော ကျောက် စာတစ်ခု၌ - ''ငါသည် ငါ၏ သားတော် သမီးတော်တို့အတွက် ဤ မျက်မှောက်ဘဝ၌သာမက နောင်တမလွန်ဘဝ၏ ကောင်းကျိုး ကိုပါ လိုလားတော်မူသကဲ့သို့ လူခပ်သိမ်းတို့အတွက်လည်း လိုလားတော်မူသည်။
ငါတို့ ကား မင်းတရားကြီး၏ သားသမီးသဖွယ် ဖြစ်ပါ ပေသည်ဟူ၍ အောက်မေ့သဘောထားလာရန် ဆောင် ရွက်ရမည်''ဟု အရာ ထမ်းအမှုထမ်းများ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားထား ချက်အရ သိရလေသည်။
ထိုအခါ လာဘ်လာဘကို မျှော်ကိုး၍ တိတ္ထိ တက္ကတွန်းတို့သည် ရဟန်းခွင်သို့ ခိုဝင်လာကြရာ သာသနာတော်တွင် အညစ်အကြေး တင်လာသည်၊ ထိုကြောင့် မင်းတရားကြီးသည် အရှင် မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ်၏ အဆုံးအမကိုယူ၍ သာသနာအတွင်းမှ ရဟန်းတုရဟန်းယောင် များကို ဖယ်ရှား ရှင်းလင်းပစ်ပြီးနောက် သာသနာတော် သန့်ရှင်းသွားစေရန် သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၃၅ ခုနှစ်တွင် အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ်ကိုပင် အမှူးထား၍ တတိယ တင်တော်မူလေသည်။
အသောကမင်းတရားကြီး၏ အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကမ္ဘာကျော် အင်္ဂလိပ် စာရေးဆရာကြီး အိပ်၊ ဂျီ၊ ဝဲက ''ကမ္ဘာ့ ရာဇဝင် အစောင်စောင်တို့တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားကြ ကုန်သော မင်းဧကရာဇ်များစွာအနက် အသောကမင်းတရားကြီး တစ်ပါးတည်းသာလျှင် ကြယ်တာရာအလား ထွန်းလင်း တောက်ပခြင်းရှိ၍ ယင်း၍ ဘွဲ့တော်နာမံသည် (ရုရှ)ဗော်လဂါ မြစ်မှသည် တိုင်အောင် ကမ္ဘာတစ်လွှား၌ ပြန့်မွှေး ကျော်ကြားလျက် အလေးအမြတ်ပြုခြင်းကို ခံရလေသည်''ဟု ကမ္ဘာ့သမိုင်း အကျဉ်းချုပ်စာအုပ်ကြီး၌ ဖော်ပြချီးကျူးရေးသား ထား လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) (၁၈၈၃-၁၉၅၁) သည် အာသောကမင်းကြီး ၏ ဩဝါဒ အနုသာသနိ ကျောက်စာတော်များ ကို မူလ ပါဠိဘာသာ မှ မြန်မာဘာသာ သို့ ပြန်ဆိုတော် မူသည်။
ယင်း ကျောက်စာများ ကို အင်္ဂလိပ်၊ ဟိန္ဒီ၊ စသည့် ဘာသာ အသီးသီး သို့ ပြန်ဆိုပြီး ဖြစ်သော် လည်း မြန်မာဘာသာ သို့ ပြန်ဆိုခြင်း မပြုရသေး သဖြင့် ပြန်ဆိုရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ယင်း ဘာသာပြန် သည် ၁၉၃၁-၃၂ အတွက် ရရှိခဲ့သည်။
ဒီပဲယင်းမြို့၊ သုံးထပ်ရွှေကျောင်းဆရာတော် သိရိသဒ္ဓမ္မာဘိလင်္ကာရထေရ်အရှင်၏ မူလမဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ တထာဂတဥဒါနဒီပနီ(ပထမတွဲ)။
ထိုနေ့ကို ဟု သတ်မှတ်ပြီး ယနေ့ထက်တိုင် အောက်မေ့ သတိရလျက် နှစ်စဉ် အခမ်းအနား ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
အမည်မှာ မောင်ထိန်လင်း ဖြစ်သော်လည်း ငယ်စဉ်ကပင် မောင်အောင်ဆန်းဟု တွင်သည်။
ဂျပန် တပ်မတော်က မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပြီးသောအခါ အင်အားကြီးထွားပြီး ဗရမ်းဗတာဖြစ်လာသော ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကို အင်အားလျော့ချပြီး (ဘီဒီအေ) အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည့်အခါ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းသည် ဘီဒီအေ၏ စစ်သနာပတိဖြစ်လာသည်။
ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ ကြိုးစား ရိုးသားမှုကြောင့် တောင်တန်း ဒေသ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ ယုံကြည် ကိုးစားမှု ကိုပါ ရရှိခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော တိုင်းရင်းသား ပေါင်းစုံ သွေးစည်း ညီညွတ်ရေး သင်္ကေတ ဖြစ်ခဲ့သည့် ချုပ်ဆို နိုင်ခဲ့သည်? သခင်မြသည် ပြည်မြို့နယ် ထုံးဘိုရွာ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် တို့ဗမာ အစည်းအရုံး၏ ကိုယ်ပွား ဖြစ်သော ‘’၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။
ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုမှာ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
နှင့် မြို့များတွင် အစိုးရ ကျောင်းဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် အင်္ဂလိပ် - မြန်မာနှင့် စာပေများတွင် နှံ့စပ်ပြီး ၊ ၊ နှင့် ပညာ များကိုလည်း လိုက်စား ခဲ့သည်။
မြန်မာ သီချင်း ကြီးကိုလည်း စည်းစနစ် ကျစွာ တတ်မြောက်သူ တဦးဖြစ်ပြီးတူရိယာ၊ ၊ ဂီတကို မြတ်နိုးပြီး စောင်းကောက်ကိုလည်း ပိုင်နိုင်စွာ တီးတတ်သည်။
အင်္ဂလိပ်တို့ ပေးသော နှင့် တို့ကို ဆန့်ကျင် ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးကို ၌ ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မန္တလေး စက်စလီ ယောက်ျားလေးကျောင်းမှ ဆယ်တန်းကို ၊ ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
မန်းဘခိုင်သည် မြို့နယ် ယုန်တလင်းရွာ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး စပ်ခွန်ထီးနှင့် မြောက်နန်းဆောင် မဟာဒေဝီ နန်းစိန်ဥ တို့၏ သား စပ်စံထွန်းသည် ၁၉ဝ၇ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ဖွား ဖြစ်သည်။
နတ်မောက်မြို့ ရှေ့နေ ဦးဖာ၊ ဒေါ်စုတို့၏ သားသမီး ၉ ယောက် အနက် ဦးဘဝင်းသည် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ရဲဘော် ကိုထွေးသည် မန္တလေးမြို့ တောင်ပြင်သိပ္ပံရပ် ပင်စင်စား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဝန်ထောက် ဦးကိုကိုလေး၊ ဒေါ်မင်းရီ တို့၏ ဆဋ္ဌမမြောက် သားဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ၏ သောဠသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (ရွှေကျင်သာသနာပိုင်)[ ဖြစ်ကာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသီတဂူဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်များအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။
ဆရာတော်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၈ - ခု၊ တပေါင်းလပြည့်နေ့၌ အဖ ဦးမောင်ညို၊ အမိ ဒေါ်သန်းတင်တို့က ပဲခူးတိုင်း၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ပုတီးကုန်းမြို့၊ တပ်ကျေးရွာတွင် ဖွားမြင်သည်။
ထံတွင် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သင်ယူခဲ့ကာ ရန်ကုန်သို့ ကြွချီခဲ့သည်။
တောရကျောင်းသို့ရောက်သောအခါ အရှင် အာစိဏ္ဏ၊ ဓမ္မဒူတဆရာတော် အရှင်ပညာဇောတနှင့် အရှင်ကေလာသတို့ ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်သည်။