DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဗလိုရာသည် လဘီးရီးယား (Labëria) ၏ သမိုင်းဝင်ဒေသတွင် ပထဝီအနေအထားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် အယ်လ်ဘေးနီးယန် အေဒရီယတစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း (Albanian Adriatic Sea Coast) နှင့် အိုင်အိုနီယန်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း (Albanian Ionian Sea Coast) မှ အယ်လ်ဘေးနီးယား အရှေ့တောင်ပိုင်း၏ တောင်တန်းဒေသအထိ ဆန့်သည်။
ဗလိုရာသည် အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ တည်ထောင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဝင် နေရာများစွာ၏ အိမ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ဗလိုရဲ (Vlorë) သည် အောက်ပါမြို့များနှင့် ညီအစ်ကို မြို့များ (twin towns) အဖြစ် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ထားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (USA) မှ ဟောလိဝုဒ်၊ ဖလော်ရီဒါ (Hollywood, Florida) တရုတ်နိုင်ငံ (China) မှ ယန်ကျိုး (Yangzhou) --- File:Vlorë, Albania December 2022 - Modern High-rise.jpgဗလိုရဲမြို့တွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း မြင်တွေ့ရသည့် လမ်းတစ်ခု၌ ခေတ်မီအထပ်မြင့် အဆောက်အအုံများ File:Vlorë, Albania December 2022 - Bayside street with Christmas Tree.jpgဗလိုရဲမြို့တွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း မြင်တွေ့ရသည့် ပင်လယ်ကမ်းစပ်လမ်းတစ်ခု၌ အုန်းပင်များနှင့် ခရစ္စမတ်သစ်ပင် File:Old Town Vlorë, Albania, December 2022 - Clock Tower.jpg၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဗလိုရဲမြို့ဟောင်း၏ နာရီစင် File:Vlora panorama.jpgဗလိုရဲမြို့၏ မြင်ကွင်းကျယ်ပုံ File:Vlora Bay.jpgဗလိုရဲအော်အင်း (Bay of Vlorë) ဗလိုရဲမြို့ဝန်များ စာရင်း (List of mayors of Vlorë) ဗလိုရဲမှ ထင်ရှားသူများ စာရင်း (List of people from Vlorë) အယ်လ်ဘေးနီးယားရှိ ကက်သလစ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ စာရင်း (List of Catholic dioceses in Albania)။
ထိုငလျှင်ကို မန္တလေးငလျင်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။
အလျားလိုက်ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစား ငလျင်ဖြစ်ပြီး အရ အမြင့်ဆုံး ပြင်းအားမှာ X (''ပြင်းထန်မှုလွန်ကဲ'') ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
မြန်မာ့ ခေတ်ပေါ် သမိုင်းတွင် ပြီးလျှင် သေဆုံးသူ အများဆုံး ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ တွင်လည်း အိမ်ခြေရာပေါင်းများစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသလို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့တွင်လည်း တိုက်ခန်း ၄၀၀ ခန့် ထိခိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။
မြေငလျင်ဒဏ်ကြောင့် မြန်မာတွင် အနည်းဆုံး လူ ၃၈၀၀ကျော် နှင့် ထိုင်းတွင် ၅၁ ဦး၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် (၁)ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဆောက်လက်စ အဆောက်အဦပြိုကျမှုအပါအဝင် လူဦးရေ ဆယ်ချီ ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။
ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယ၊ ယူရေးရှား၊ ဆွန်ဒါးနှင့် ဘားမား နာမည်ခေါ် မြေထုအချပ် ၄ လွှာကြားမှာ တည်ရှိ၍ တက်ကြွသော ဘူမိဗေဒဖြစ်စဉ်များကြောင့် အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်ကြခြင်းခံရသည်။
အနည်းအနားမှ စ၍ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်မှာ Sunda megathrust ဟုခေါ်သည့် အလားတူမြေထုချပ်နယ်မိတ် ရှိသည်။
ထို့နောက် တွင်ရှိသော အကွဲလွဲမြေထုချပ်နယ်မိတ်မှ စပြီး မြောက်ဘက်သို့ မိုင် ၈၇၀ သွားသော ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော သည် ၊ ၊ စသည့် မြန်မာနိုင်ငံအကြီးဆုံးမြို့များအောက် ဖြတ်သန်းသောကြောင့် ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်မှုပြင်းထန်သော ငလျင် ခဏခဏဖြစ်လျက်ရှိသည်။
ယခင် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောကြောင့် ဖြစ်ခဲ့သော ငလျင်ကြီးများမှာ ၊ မေ ၁၉၃၀ ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၀ ၊ ၁၉၃၁ ၊ ၁၉၄၆ ၊ ၁၉၅၆ ၊ ၁၉၉၁ ၊ ၂၀၁၂ ဖြစ်ပါသည်။
နေပြည်တော်အပိုင်းသည် ပြိုင်လျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့ကြောင်းနှစ်ခုဖြင့် ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ၎င်းတို့၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများသည် မြို့တော် အောက်တွင် တည်ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းအပိုင်းသည်လည်း နှင့် ပြိုင်လျက်တည်ရှိသော အခြားသော မျဉ်းဖြောင့်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ တွင် ပြင်းအား ၇.၇ ရှိသည်ဟု တိုင်းတာရရှိခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ မိုးလေဝသဌာနကမူ Local Magnitude ၈.၂ ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
က ငလျင်၏ မိုးမင့် စကေးကို ၇.၉ ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကမူ Surface-wave Magnitude တွင် ၇.၉ ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
အကြီးဆုံး လှုပ်ခတ်မှုသည် ရှိပြီး ပင်မငလျင်လှုပ်ပြီး ၁၂ မိနစ်အကြာတွင် အောက် ဗဟိုချက်ဖြင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မှ ပဲခူးတိုင်း၊ အထိ ကျယ်ပြန့်သော မျက်နှာပြင်ပြတ်ရွေ့မှု၏ ယူဆချက်များကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်း (မြောက်ဘက်သို့) သည် ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
မြို့တွင်းရှိ USGS ငလျင်တိုင်းတာရေးဌာနက မြေပြင်အရှိန် ၀.၆၂၃၁ ''g'' နှင့် မြေပြင်အလျင် ၁၆၁.၄၂ စင်တီမီတာ/စက္ကန့် (၆၃.၅၅ လက်မ/စက္ကန့်) ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
USGS ၏ PAGER ဝန်ဆောင်မှု က ၊ ၊ နှင့် များရှိ အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၄၁၅,၀၀၀ ဦး သည် MMI X အဆင့် လှုပ်ခါမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင် MMI IX (''ကြမ်းတမ်း'') နှင့် ကိုက်ညီသော လှုပ်ခါမှုကို ဒေသလေးခုရှိ ခန့်မှန်းခြေ လူပေါင်း ၅.၈ သန်း ခံစားခဲ့ရသည်။
နောက်ထပ် လူပေါင်း ၃.၆ သန်းမှာ MMI VIII (''ဆိုးရွားစွာ ပြင်းထန်'') လှုပ်ခါမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းသည် ၊ နှင့် တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အမြင့်ဆုံးပြင်းအား ဖြစ်သည်။
MMI VII (''အလွန်ပြင်းထန်'') ကို ၊ ၊ ၊ တို့တွင်လည်းကောင်း၊ MMI VI (''ပြင်းထန်'') ကို ၊ ၊ နှင့် ရွှေလီတို့တွင်လည်းကောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
MMI V (''အသင့်အတင့်'') ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်နှင့် ချင်းမိုင်၊ တရုတ်နိုင်ငံ ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
စုစုပေါင်း မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၇၀% ကျော်ဖြစ်သော လူပေါင်း ၃၈.၉၂ သန်း သည် အနက် ၁၄ ခုတွင် MMI VI ထက်ကျော်လွန်သော လှုပ်ခါမှုအဆင့်များနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ၏ အနက် ၆၃ ခုတွင် လှုပ်ခါမှုများကို ခံစားခဲ့ရသည်။
က ကီလိုမီတာ ၄၀၀ (၂၅၀ မိုင်) ရှည်လျားသော ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်တွင် တရုတ်ငလျင်ပြင်းအားစကေးအရ အမြင့်ဆုံးပြင်းအား X ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး၊ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၁,၅၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၄၇၇ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။
အစိုးရပိုင် တွင် ၃၃၀၀ ဦးကျော် သေဆုံးပြီး၊ ၂၂၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကာ ၄၇၉၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
မြန်မာပြည်သူ ၈ သန်းကျော်အား သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး အရေးပေါ် အကူအညီများ လိုအပ်လျက်ရှိသည်ဟု က ခန့်မှန်းသည်။
နိုင်ငံအနှံ့တွင် လူနေအဆောက်အဦ အနည်းဆုံး ၁၃,၄၁၁၊ သာသနိကအဆောက်အဦ ၂၈၀၊ လမ်းမများ ၄၃ ခန့်နှင့် တံတား ၇ စင်းတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်ဟု က ဆိုသည်။
မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် နှစ်ထပ် လဘက်ရည်ဆိုင်တစ်ဆိုင် (ရွှေကြည်မိုး) ပြိုကျမှုအတွင်း လူ ၇၀ ဝန်းကျင် ပိတ်မိခဲ့သည်။
တွင် လူသေရုပ်အလောင်း ၁၀၀ တွေ့ရှိရကြောင်း ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ထုတ်ပြန်၏။
အင်းလေးကန် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများအပါအဝင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ တွင် အနည်းဆုံး လူ ၃၆ ယောက် သေဆုံးသည်။
ကိန်းဝပ်စံပယ်ရာ နမ့်ဟူးရွာရှိ ကျောင်းအချို့အပါအဝင် သာသနိကအဆောက်အဦးများ ပြိုကျ ပျက်စီးမှုများရှိသည်။
တွင် ဟိုတယ်တစ်လုံး ပြိုကျမှုအတွင်း နှစ်ဦးသေဆုံးကာ ဆယ့်ခြောက်ဦး ဒဏ်ရာရပြီး အယောက်နှစ်ဆယ်ခန့် ပိတ်မိခဲ့သည်။
ပဲခူးတိုင်း၊ တွင် ကျောင်းပြိုကျမှုကြောင့် ကလေးငါးယောက် အသက်ဆုံးရှုံးပြီး ဗလီတစ်လုံး ပြိုကျမှုအတွင်း လူ ၁၄ ဦးသေဆုံးသည်။
တောင်ငူမြို့ရှိ နှင့် မှ နောင်တော်စေတီတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးသည်။
မြေငလျင်ဆိုင်ရာသတင်းများကို တစ်နေရာတည်းမှ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များကိုလည်း လေ့လာနိုင်ရန် www.myanmarearthquake.gov.mm ဝက်ဘ်ဆိုက်အား လွှင့်တင်ထားကြောင်း က ကြေညာထားသည်။
မန္တလေး၊ နေပြည်တော်နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ဆေးရုံများ၌ လူနာများပြည့်ကြပ်နေသလို သွေးအလှူရှင်များ လိုအပ်နေကြောင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်က ပြောခဲ့သည်။
အရေးပေါ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာအား ကအကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။
နာယကအဖြစ်ဦးဆောင်သည့် ကမ္ဘောဇဖောင်ဒေးရှင်း နှင့် တို့က ကျပ်ငွေ ၁၅ ဘီလီယံ ကနဦးမတည် လှူဒါန်းပြီး ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသများသို့ သွားရောက်ကူညီမှုများ စတင်သည်။
ယင်းအပြင် ဧရာဝတီဖောင်ဒေးရှင်း နှင့် တို့ကလည်း စက်ယန္တရားများ အသုံးပြု၍ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အပါအဝင် စက်သုံးဆီ နှင့် စားနပ်ရိက္ခာများ ပံ့ပိုးထောက်ပံ့ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ကြသည်။
လိုအပ်ပါက လူများကို နေရာချပေးရေးအတွက် ၊ ၊ နှင့် များကို ညလုံးပေါက်ဖွင့်ထားရန် ညွန်ကြားခဲ့သည်။
ပထုံဌာနီနှင့် တို့ကို အရေးပေါ် ဘေးအန္တရာယ် အကူအညီပေးရေးဇုန်များအဖြစ် ကြေညာသည်။
မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် ထိုင်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး က စာရင်းစစ်ရုံးအဆောက်အဦး ပြိုကျမှု အကြောင်းရင်းကို တစ်ပတ်အတွင်း အပြီးစုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ပြောကြားသွားသည်။
ထိခိုက်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများပြားသော ငလျင်အပြီး မြန်မာပြည်သူတို့၏ လူမှုစီးပွားရေးဘ၀များကို ကုစားနိုင်ရန် က ဒေါ်လာ ၉၂ ဒသမ ၅၀ သန်း သုံးစွဲမည့် စီမံကိန်း ၂ ခု အကောင်အထည်ဖော်ကူညီပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုလိုက်သည်။
မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မှ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃၇ ဦးသည် သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ကူညီရန် နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ က မြန်မာနိုင်ငံသို့ အကူအညီများ ပေးပို့မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီပေးသည့် ဩစတေးလျအခြေစိုက် ကက်သလစ် အေဂျင်စီ က အရေးပေါ်သုံး အမိုးအကာများ၊ အစားအစာ၊ အခြားအသုံးအဆောင်များနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပံ့ပိုးမှုများ လုပ်ခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (IFRC) အဖွဲ့များကို ထောက်ကူရန်အတွက် ကနေဒါ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့မှတဆင့် ကနေဒါဒေါ်လာ ၄ မီလီယံကိုလည်းကောင်း၊ မီလီယံကို အတွက်လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအဖွဲ့ (OCHA) ၏ မြန်မာကို အကူအညီပေးရေးလုပ်ငန်းအတွက် မီလီယံကိုလည်းကောင်း၊ ကနေဒါ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးအဖွဲ့ မှတဆင့် မီလီယံကိုလည်းကောင်း ထောက်ပံ့ကူညီပေးခဲ့သည်၊ ကနေဒါနိုင်ငံမှ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေး ခရစ်ယာန် အဖွဲ့အစည်းက သဘာဝဘေး ကျွမ်းကျင်သူ ၂၆ ဦးပါအဖွဲ့နှင့် အရေးပေါ်ဆေးရုံကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ခေါ် ကမ္ဘာ့ဆရာဝန်များ အဖွဲ့အစည်းက ငလျင်ဒဏ်ခံရသူများကို ကုသပေးနိုင်ရန် ၎င်းတို့၏ ကုသရေးရင်းမြစ်ပစ္စည်းများကို နေရာချခဲ့သည်။
က ငလျင်ဖြစ်ပွားရာဒေသသို့ အရေးပေါ် တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်မှုအဖွဲ့တဖွဲ့ကို ပို့ခဲ့သည်။
ဂျာမနီအရပ်ဘက် အေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သည့် က ယူရို အရေးပေါ်အကူအညီပေးခဲ့သည်။
အဖွဲ့ကိုလည်း ဖြန့်ကျက်ချထားပေးခဲ့၏။
အင်ပါယာသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ တည်ထောင်ခဲ့သည့် တီးဝိုင်းဖြစ်ပြီး ပင်တိုင်အဆိုရှင်နှင့် ဂစ်တာသမား သည် ပိုမိုခိုင်မာသံထွက်သော ဂီတစတိုင်ကို သုတေသနပြုလေ့လာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
အင်ပါယာသည် သက်တမ်းမကြာမီအတွင်း တက်ကြွသံထွက်နှင့် စွဲဆောင်မှုရှိသည့် အသက်သွင်းဖျော်ဖြေနည်းများကြောင့် အမည်ကြီးလာခဲ့သည်။
ကွေ့ကျိုး (Guizhou) သည် ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကွေ့ကျိုးသည် တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်တွင် (Yunnan)၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် (Sichuan)၊ မြောက်ဘက်တွင် (Chongqing) မြို့တော်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် (Hunan) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
Shennan, Stephen (1989). ''Archaeological approaches to cultural identity'' (illustrated ed.). Unwin Hyman. . ကွေ့ကျိုးကို (Ming dynasty) လက်ထက် ၁၄၁၃ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (People's Republic of China) တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ (Mao Zedong) သည် နိုင်ငံခြားရန်ကာကွယ်ရန် ကွေ့ကျိုးကဲ့သို့သော ကုန်းတွင်းပိုင်းပြည်နယ်များသို့ လေးလံသော စက်မှုလုပ်ငန်းများ (heavy industry) ပြောင်းရွှေ့ရန် အားပေးခဲ့သည်။
အနောက်တောင်ပိုင်း ကုန်းတွင်းဒေသ၏ အတွင်းပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကွေ့ကျိုးသည် အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသအတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက် (transportation hub) တစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးဇုန် (Yangtze River Economic Belt) ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။
english.scio.gov.cn ကိုယ်စားပြုသော သမိုင်းဝင်ယဉ်ကျေးမှုမှာ "ချဲင်ကွေ့ယဉ်ကျေးမှု" (Qian Gui culture) ဖြစ်သည်။
လူနည်းစုအုပ်စုများသည် လူဦးရေ၏ ၃၇% ကျော်ရှိပြီး (Miao)၊ (Bouyei)၊ (Dong)၊ (Tujia) နှင့် (Yi) လူမျိုးများ ပါဝင်ကာ ၎င်းတို့အားလုံးသည် တရုတ်ဘာသာစကားနှင့် ကွဲပြားသော ဘာသာစကားများ ပြောဆိုကြသည်။
ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ကို မူလက "ကွေ့ကျိုး" (Guizhou) ဟု ခေါ်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် (Guiyang) ဟု လူသိများသည်။
တရုတ် (ဘီစီ ၂၀၆ မှ အေဒီ ၂၂၀) လက်ထက်တွင်၊ တျင်းပြည်သည် ဟန်မင်းဆက်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကွေ့ကျိုးသည် ယဲလန် (Yelang) လူမျိုးစုများ၏ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သည် လင်နန် (Lingnan) ပြည်နယ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
နှင့် အတွင်း လက်ထက်၊ တရုတ်စစ်သားများသည် ကွေ့ကျိုး (ထိုစဉ်က Kweichow) သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး ဒေသခံအမျိုးသမီးများနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် တည်ထောင်ခဲ့သော (၁၂၇၉-၁၃၆၈) လက်ထက်တွင်၊ ဗဟိုအာရှ ဘူခါရာ (Bukhara) မှ တရုတ်မွတ်စလင် (Chinese Muslim) အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့် ၃ ဆင့်ပါဝင်သည်။
ကွေ့ကျိုးသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်း ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ယွန်ကွေ့ မြေပြန့်မြင့် (Yungui Plateau) ၏ အရှေ့ဘက်စွန်းတွင် ရှိသည်။
ကွေ့ကျိုးရှိ အဓိက သိပ္ပံသုတေသနဌာနများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
ငါးရာမီတာ အချင်းစက်ဝိုင်းပုံ ရေဒီယိုတယ်လီစကုပ် (Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope, FAST) - ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေဒီယိုတယ်လီစကုပ် တရုတ်သိပ္ပံအကယ်ဒမီ၏ ဘူမိဓာတုဗေဒဌာန (Institute of Geochemistry, Chinese Academy of Sciences) ကွေ့ကျိုးပြည်နယ် (Guizhou) သည် မြို့တော်အဆင့် အုပ်ချုပ်ရေးယူနစ် ၉ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် မြို့တော်အဆင့် မြို့ကြီးများ (Prefecture-level cities) ၆ ခုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ခရိုင်များ (Autonomous prefectures) ၃ ခု ပါဝင်သည်။
အစီရင်ခံစာများတွင် အခြားဘာသာအမျိုးမျိုး၏ အချက်အလက်များ မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း၊ ကွေ့ကျိုးတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ (Confucianism)၊ တာအိုဘာသာနှင့် လူနည်းစုများ၏ ဌာနေဘာသာများ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။
ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်တွင် အဓိက တက္ကသိုလ်များစွာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသည်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကွေ့ကျိုး၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ၎င်း၏ သဘာဝအလှတရားများ၊ လူနည်းစု ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် သမိုင်းဝင် နေရာများကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ဟွမ်ကူးရှူး ရေတံခွန် (Huangguoshu Waterfall) - အန်းဆွန့်အနီးရှိ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ရေတံခွန်များထဲမှ တစ်ခု။
ဖန့်ကျင့်ဆန်း (Fanqingshan) - တောင်တန်းများနှင့် သဘာဝရှုခင်းများကြောင့် ကျော်ကြားသော နေရာ။
ရှီးကျန်း မြောင် ရွာ (Xijiang Miao Village) - ချဲင်တုံးနန် မြောင်နှင့် တုန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ခရိုင်အတွင်းရှိ မြောင် လူမျိုးစု၏ ရိုးရာနေထိုင်ရာ ရွာ။
ကျောက်ရှင်း တုန်း ရွာ (Zhaoxing Dong Village) - ချဲင်တုံးနန် မြောင်နှင့် တုန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ခရိုင်အတွင်းရှိ တုန်း လူမျိုးစု၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်သော ရွာ။
ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်း၏ လူနည်းစု ယဉ်ကျေးမှုများကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ကွေ့ကျိုးသည် သမိုင်းအရ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျခဲ့သော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်း၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကြောင့် နိုင်ငံတကာ အာရုံစိုက်မှု ရရှိလာခဲ့သည်။
အဆိုပါငလျင်ကြောင့် တလွှား နေရာဒေသများစွာ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တို့တွင် သိသိသာသာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။
တွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုမှ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုအဖြစ် အရေးပေါ်ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဒေသခံများအား ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်မှ ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်အတွက် အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများထံမှ ရွှေ့ပြောင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
သူ၏ အကိုဖြစ်သူ မှာ အဆိုတော် ဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ အဆိုတော် ဖြစ်ကာ တူမဖြစ်သူ သည်လည်း တေးဂီတလောကတွင် ထင်ရှားသည်။
MMI စကေး၏ တန်ဖိုး အနိမ့် အဆင့်များကို ငလျင်အား လူများခံစားရသည်ပေါ်မူတည်၍ ဖော်ပြထားသည်။
တွဲလောင်းပစ္စည်းများ လွှဲခါနေနိုင်သည်။
လူအများစုမှာ ငလျင်ဟုပင် မသတ်မှတ်ကြပေ။
ရပ်တန့်ထားသော ယာဉ်များ အနည်းငယ် လှုပ်နိုင်သည်။
ကုန်တင်ကား မောင်းသွားစဉ် တုန်ခါမှု ခံစားရသည်နှင့် ဆင်တူသည်။
ညအချိန်တွင် အိပ်ပျော်ရာမှ နိုးလာတတ်သည်။
ပန်းကန်များ၊ ပြတင်းပေါက်များ၊ တံခါးများနှင့် နံရံများမှ အက်ကွဲသံကဲ့သို့ ကြားရနိုင်သည်။
ကုန်တင်ကားကြီးများ မောင်းသွားရာမှ အဆောက်အဦးများ တုန်ခါသကဲ့သို့ ခံစားရနိုင်သည်။
ရပ်တန့်ထားသော ယာဉ်များ သိသိသာသာ လှုပ်သွားသည်။
ပန်းကန်နှင့် ပြတင်းပေါက်များ ကွဲနိုင်သည်။
မငြိမ်သက်သော ပစ္စည်းများ မှောက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ချိန်သီးပါ နာရီများ ရပ်တန့်သွားနိုင်သည်။
လေးလံသော ပရိဘောဂများ ရွေ့နိုင်သည်။
ဒီဇိုင်းညံ့ဖျင်းသော သို့မဟုတ် ညံ့ဖျင်းစွာ ဆောက်လုပ်ထားသည်တို့တွင် သိသာစွာ ပျက်စီးနိုင်သည်။
အချို့ မီးခိုးခေါင်းတိုင်များ ပျက်စီးနိုင်သည်။
May 1998 Afghanistan earthquakeand 2002 Hindu Kush earthquakesand 2009 Sumatra earthquakes - ! style="text-align:left" id="mmi-8" VIII. ဆိုးရွားစွာ ပြင်းထန် အထူးဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အဆောက်အဦများတွင် အနည်းငယ် ပျက်စီးနိုင်သည်။
ရှေးအပေါ်ယံ အဆောက်အဦးများ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြိုကျနိုင်သည်။
ညံ့ဖျင်းစွာ ဆောက်လုပ်ထားသည်များတွင် ကြီးကြီးမားမား ပျက်စီးနိုင်သည်။
မီးခိုးခေါင်းတိုင်များ၊ အထိမ်းအမှတ်ရုပ်တုများ၊ နံရံများ ပြိုလဲနိုင်သည်။
လေးလံသော ပရိဘောဂများ မှောက်သွားနိုင်သည်။
မြေပြင်မှ သဲနှင့် ရွှံ့အနည်းငယ် ထွက်လာနိုင်သည်။
ရေတွင်းရေများ ပြောင်းလဲမှုရှိသည်။
အပေါ်ယံအဆောက်အဦးများ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြိုကျပြီး ကြီးမားစွာ ပျက်စီးနိုင်သည်။
အဆောက်အဦသည် ဖောင်ဒေးရှင်းအောက်ခြေမှ ရွေ့သွားနိုင်သည်။
မြေကြီးအရည်ပျော်ခြင်း ဖြစ်ပွားသည်။
ရွှေလီ အမည်ရှိသည်များမှာ - တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ မြို့ - တရုတ်နိုင်ငံတွင် မြစ်ဖျားခံပြီး ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်သော မြစ်လက်တက် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာ - ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ။
ငလျင်ပမာဏ စကေးများ(seismic magnitude scales)ကို ငလျင်တစ်ခု၏ အင်အားစုစုပေါင်း သို့မဟုတ် အရွယ်အစား ကို ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
ငလျင်တစ်ခု၏ ပမာဏကို (seismogram) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ငလျင်လှိုင်းများ၏ အတိုင်းအဆကို အခြေခံ၍ ဆုံးဖြတ်သည်။
The "USGS Earthquake Magnitude Policy" for reporting earthquake magnitudes to the public as formulated by the ''USGS Earthquake Magnitude Working Group'' was implemented January 18, 2002, and posted at It has since been removed; a copy is archived at the , and the essential part can be found [ here] .(သို့သော်လည်း သတင်းအဖွဲ့အစည်းအချို့က ၎င်းကို ရစ်ခ်တာစကေးအဖြစ် မှားယွင်းဖေါ်ပြတတ်သေးသည်။
မူလ ရစ်ခ်တာ စကေး၏ ချို့ယွင်းချက်များစွာကြောင့် ငလျင်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ အများစုသည် ယခုအခါ ငလျင်၏ ပမာဏကို ဖော်ပြရာ၌ (Mw )ကဲ့သို့ အလားတူ ငလျင် စကေးများကို အသုံးပြုနေကြသော်လည်း သတင်း မီဒီယာ အများအပြားသည် ယခုအချိန်ထိ အခြား စကေးများပေါ်တွင် တိုင်းတာသည့် ငလျင် ပြင်းအားများကို "ရစ်ခ်ျတာ စကေး"ဟုပင် ခေါ်ဆိုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ တုန်ခါမှုများကို အလိုအလျောက် မှတ်တမ်းတင်နိုင်သော ကို တီထွင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်ထက် ပိုပူပြီး ခြောက်သွေ့သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မီးကဲ့သို့သော လူမှ တိုက်ရိုက် လောင်ကျွမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကြောင့် ငြှိမ်းသတ်ရန် ခက်ခဲ၍ အကြီးအမား ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ဖြစ်သည်။
တွင် တွေ့ရသည့် ငလျင်ပြင်းအားညီမြေပုံ (Isoseismal map)။
ထိုင်းနိုင်ငံ၌ကျင်းပသော Miss Grand International 2013 မှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ထားထက်ထက်သည် Miss Grand International 2013 တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ပြီးနောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် သရုပ်ဆောင်လောကကို စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
သူမ၏ ပွဲဦးထွက်သည် မြန်မာရုပ်ရှင် ''လူကြမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ ဒိုင်ယာရီ''တွင် လူမင်း နှင့် ယုန်လေး တို့ နှင့်အတူ အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကြောင့် ရန်ကုန်မှ ထွက်ပြေးလာကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်သင်တန်းများ စတင်ရန် (KNDO) တို့ ပူးပေါင်း၍ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု စတင်ခဲ့သည်။
ဇာတ်သဘင်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဇာတ်သဘင်သမိုင်း၏ အထင်ကရကပုဂ္ဂိုလ် အလင်္ကာကျော်စွာ ၏ မြေးဖြစ်သည်။
မင်းဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးက ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် စတင်တင်မြှောက်ရိုက်ကူးမှုများမှတဆင့် သူသည် ရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယိုလောကတွင် နေရာတစ်ခုရလာခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ မောင်မျိုးမင်း (ရင်တွင်းဖြစ်)၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် သရုပ်ဆောင် ၊ ၊ ၊ တို့ပါဝင်သည့် နှင်းဆီအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် သူသည် လူရွှင်တော်အဖြစ် အတွဲညီညီပါဝင်ခဲ့သည်။
ရှေ့ပြေးငလျင် ဆိုသည်မှာ ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခတ်မှု မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် ငလျင်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အချိန်နှင့်နေရာ နှစ်ခုလုံးနှင့် ဆက်စပ်ပြီး "ရှေ့ပြေး"ဖြစ်ပေါ်မှုကို ညွှန်းဆိုနိုင်သည်။
မြေငလျင်တစ်ခုကို ရှေ့ပြေးငလျင်၊ သို့မဟုတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းမှာ ၎င်းငလျင်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံး လုံးဝဖြစ်ပျက်ပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။
ငလျင်ဗေဒတွင်၊ နောက်ဆက်တွဲငလျင် တစ်ခုသည် နှင့် တူညီသောဧရိယာတွင် ၎င်းပင်မငလျင်၏ နောက်တွင်ဖြစ်လေ့ရှိသော ၎င်းပင်မငလျင်ထက် သေးငယ်သောငလျင်တစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။
နောက်ဆက်တွဲငလျင်၏ ကြိမ်နှုန်း(frequency)သည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ပင်မငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် ကြာသည့်အချိန်နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပြီး လျော့နည်းသွားလေ့ရှိသည်။
Miss Universe 2024 (Unplaced)သက်စံအန်ဒါဆန် (;၂၃ မေ ၂၀၀၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ-ဆွီဒင် အလှမယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး Miss Universe Myanmar 2024 ဆုရှင် ဖြစ်သည်။
ပြိုင်ပွဲကာလအတွင်း သက်စံအန်ဒါဆန်သည် သူမ၏ လူမှုအကျိုးပြု လုပ်ငန်းစီမံချက်များ (Advocacy projects) နှင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် လူသိများ ထင်ရှားခဲ့သည်။
သူမသည် Miss Universe ပြိုင်ပွဲ၏ "Voice for Change" ပရိသတ်မဲပေးမှုကဏ္ဍတွင် အဆင့် (၁၆) ချိတ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲသို့ မသွားရောက်မီ သူမ၏ လူမှုအကျိုးပြု လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ (Mahidol University) ၏ ဂုဏ်ပြုဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
သူမ၏ ခေတ်ရေစီးကြောင်းအပေါ် လိုက်လျောညီထွေရှိမှုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းကဲ့သို့သော သတင်းဌာနများတွင် ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Illumination Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
မက်စ် (Max) အဖြစ် Duke အဖြစ် Snowball အဖြစ် ဂစ်ဂျစ် (Gidget) အဖြစ် ကေတီ (Katie) အဖြစ် ခလိုအေး (Chloe) အဖြစ် Pops အဖြစ် ဘာဒီ (Buddy) အဖြစ် မယ်လ် (Mel) အဖြစ် Sweetpea အဖြစ် အိုဇုန်း (Ozone) အဖြစ် တီဗာရီယက်စ် (Tiberius) အဖြစ် နော်မန် (Norman) အဖြစ် တာတူ (Tattoo) အဖြစ် မာရီယာ (Maria) အဖြစ် ဖာနန်ဒို (Fernando) အဖြစ် မိုလီ (Molly) အဖြစ် ကီလီ ရေနော့ {+ ! colspan="2" သုံးသပ်ချက်ရမှတ်များ - !ဝက်ဘ်ဆိုဒ် !ရမှတ် - Rotten Tomatoes ၇၀% (သုံးသပ်သူ ၉၄ ဦး) - Metacritic ၆၁/၁၀၀ (သုံးသပ်သူ ၁၉ ဦး) - FilmAffinity ၅.၇/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၂၃.၀၄၃ ဦး) - CineMagia ၇.၆/၁၀ - PORT.hu ၇.၈ - ၇.၈/၁၀ (သုံးသပ်သူ ၃၁၆.၀၄၂ ဦး) - အဒိုရိုစီနီမာ ၄.၁/၅ - AlloCiné ၃.၆/၅ }။
သည် မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော အဓိကမြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ကာ အသိုက်အဝန်းများ အများစုနေထိုင်သည်။
တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားမီက မြန်မာ့တပ်မတော်သည် မောင်တောတွင် များမှ တဆင့် စခန်းငယ်များစွာကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲသည် အာရက္ခတပ်တော် မှ ကို ထိန်းချုပ်ရန် အကြီးစား ထိုးစစ်တစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အမှတ် ၅ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းကို သိမ်းပိုက်ကာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအား ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။
အမှတ်၅ နယ်ခြားစောင့်စခန်း ကျဆုံးခြင်းနှင့်အတူ အေအေသည် ၂၇၁ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိသော နှင့် မောင်တောမြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ရရှိခဲ့သည်။
ငလျင်ဗေဒတွင် ပင်မငလျင်(Mainshock)ဆိုသည်မှာ ငလျင်‌များ အတွဲလိုက် ဆက်တိုက်လှုပ်ရာတွင် အကြီးဆုံးငလျင်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော များ ရှေ့တွင်လှုပ်ခတ်လေ့ရှိပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် များစွာ အမြဲလိုလို လှုပ်ခတ် လိုက်ပါလာလေ့ရှိသည်။
ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု၏နောက်ကွယ်မှ အခြေခံအကြောင်းအရာမှာ ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်အတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်နေစေရန်ဖြစ်သည်။
ဖက်ဒရယ် အရေးပေါ်အခြေအနေများ စီမံခန့်ခွဲခွဲမှု အေဂျင်စီ (ဖီမာ)(US FEMA) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများကို ပိရမစ်ပုံစံ တည်ဆောက်ထားသည်။
တစ်ခုတစ်ခုသောရုပ် နာမ် ပရမတ္ထတရား၌ ဖြစ်ပေါ်မှု “ဇာတိ”, ရင့်ယော်မူ “” ချုပ် ပျောက်မှု “”ဟူ၍ အခိုက်အတန့် ၃-ပါး ရှိရာ ယင်း ၃-ပါးတို့သည် “” ဟု သိစေနိုင်သော အမှတ်အသား “လက္ခဏာ”များ ဖြစ်ကြသည်၊ ထိုသင်္ခတလက္ခဏာများသည် ပရမတ္ထသဘာဝ အစစ်တို့ကား မဟုတ်ကြပေ၊ သို့ဖြစ်သော်လည်း ရုပ်တရားတို့၏ ဇာတိ, ဇရာ, မရဏတို့ကို ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောဖြစ်သောကြောင့် ၌ ထည့်သွင်းရေတွက်၍ နာမ်တရားတို့၏ ဇာတိ, ဇရာ မရဏတို့ကို ပြုပြင်အပ်သော သဘော ဖြစ်သောကြောင့် ၌ ထည့်သွင်းရေတွက်ရလေသည် (အံ၊၁၊၁၅၀။
ရုပ်၏ဇာတိကိုပင် တင်စားမှု “ဥပစာ”အားဖြင့် “ဇာတိရုပ်”ဟူ၍ ခေါ်ဆိုရပြန်သည်၊ ယင်း “ဇာတိရုပ်”တစ်ခုကိုပင် ရုပ်တရားတို့ကိုအကျယ် ဝေဖန်ဟောပြရာ၌ “, ” ဟူ၍ ရုပ် ၂-ပါးအနေအားဖြင့် ဝေနေယျတို့ အလိုကျအောင် ဟောပြတော်မူသည် (အဘိ၊ဓ၊၁၄၇၊ ၁၅၆။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုးရ မအုပ်ချုပ်မီကာလ နှင့် အုပ်ချုပ်ပြီး နောက်ပိုင်း အဘိုးဖြစ်သူနှင့် တို့အကြား ပေါင်းကူးတံတားသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
နေရွှေသွေးအောင်သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ် မေ ၂၂ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူသည် စစ်ဘက်ဆရာဝန် ဒေါက်တာ နေစိုးမောင်နှင့် ၏ သမီး ကြည်ကြည်ရွှေ တို့၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။
ရန်ကုန် တွင် အထက်တန်းပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ကျောင်းဆင်းဖြစ်သည်။
နေရွှေသွေးအောင်သည် ၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား ဆက်သွယ်ပေးသော အရေးပါပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် လူသိများသည်။
ထို့ပြင် အကြီးတန်း ဗိုလ်ချုပ် များ၏ သားများဖြစ်သော နှင့် တို့နှင့် စီးပွားရေး အငြင်းပွားမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။
သူသည် ထင်ရှားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် အပါအဝင် ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများနှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေး ရှိသည်။
နေရွှေသွေးအောင်သည် စစ်တပ်ဝန်ထမ်း မဟုတ်သော်လည်း အဘိုးဖြစ်သူ၏ အရေးပေးမှုကြောင့် လက်ထက်ကာလအတွင်း ဩဇာအာဏာအထိုက်အလျောက်ရှိခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် ဦးသန်းရွှေတို့ နေပြည်တော်ရှိ ဦးသန်းရွှေနေအိမ်တွင်း တွေ့ဆုံခဲ့မှုကို အဘိုး ဖြစ်သူ၏ ပြောကြားချက်ပါ ''၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တရားဝင်အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မြန်မာပြည်၏ အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖြစ်လာမည်မှာ အားလုံးလက်ခံရမည့် အမှန်တရားပင်ဖြစ်သည်'' ဆိုသော ပြောကြားချက်ကိုထည့်သွင်းပြီး သူက ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့သည်။
နေရွှေသွေးအောင်သည် “ဖိုးလပြည့်” ဟု အနုပညာနာမည်ဖြင့် ကာဗာသီချင်းများ တီးခတ် သရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။
နေရွှေသွေးအောင်သည် သူ၏အဘိုး သန်းရွှေ၏ အာဏာရှင်ကာလအတွင်း အမျိုးမျိုးသော အမှုအခင်းများအပြင် နောက်ပိုင်းကာလများ၌ မီဒီယာ၏အာရုံစိုက်မှုကို ခံယူခဲ့ရသည်။
ဒေါက်တာ ၏ နာရေး ဝမ်းနည်းစကားများဖော်ပြမှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သူ၏ဖခင် ဒေါက်တာ နေစိုးမောင် ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရသည်။
ထို့နောက် နေရွှေသွေးအောင်က ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂‌‌၆ ရက်နေ့တွင် Story တွင် “အဲ့လိုတွေလုပ်လေ ပြည်သူကနာကျည်းလေ.. စဉ်းစားချင့်ချိန်လုပ် ကြပါ” ဟုရေး သားခဲ့သည်။
ဆိုသည်မှာ ပင်မငလျင်နှင့် တူညီသောဧရိယာတွင် ၎င်းပင်မငလျင်၏ နောက်တွင်ဖြစ်လေ့ရှိသော ၎င်းပင်မငလျင်ထက် သေးငယ်သောငလျင်တစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။
ဆိုသည်မှာ ငလျင်‌များ အတွဲလိုက် ဆက်တိုက်လှုပ်ရာတွင် အကြီးဆုံးငလျင်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော များ ရှေ့တွင်လှုပ်ခတ်လေ့ရှိပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် များစွာ အမြဲလိုလို လှုပ်ခတ် လိုက်ပါလာလေ့ရှိသည်။
ဆိုသည်မှာ ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခတ်မှု မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် ငလျင်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အချိန်နှင့်နေရာ နှစ်ခုလုံးနှင့် ဆက်စပ်ပြီး "ရှေ့ပြေး"ဖြစ်ပေါ်မှုကို ညွှန်းဆိုနိုင်သည်။
အရေးပေါ်အခြေအနေ စီမံခန့်ခွဲမှု (သို့မဟုတ် ကပ်ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု) သည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချရန်သော်လည်းကောင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်များကို မည်သို့ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန်သော်လည်းကောင်း လိုအပ်သည့် အခြေခံဘောင် (framework) ကို ဖန်တီးပေးသည့် သိပ္ပံပညာတစ်ခုနှင့် နည်းစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကပ်ဘေးအန္တရာယ်အပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကာလတွင် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်းသည် လုပ်ငန်းခွင်အန္တရာယ်များစွာ ပါဝင်သည်။
အရေးပေါ်အခြေအနေ စီမံခန့်ခွဲမှုတွင် ကာကွယ်ခြင်း၊ လျော့ပါးသက်သာအောင်ပြုခြင်း၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း၊ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း ဟူသော အဆင့် ၅-ခု ပါဝင်သည်။
တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြား‌ရေးအဖွဲ့ သည် ၏ တရားဝင် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် သ တင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ရာတွင် တာဝန်ယူသော အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်၏ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး မဟာဗျူဟာကို ခေတ်နှင့်အညီဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းမှုအနေဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ သည်။