DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၂) ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (ဎ)တွင် အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များအရ အဘိဓဇ မဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် များ ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခြင်းခံရသည့် ဆရာတော်ကြီးများ၏ ဘွဲ့အမည်များကို အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁/၈၂)ဖြင့် လည်း ကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်)အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်များကို အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂/၈၂)ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည့် စစ်မှုထမ်းများ၊ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ဝန်ထမ်း များနှင့် လုပ်သားပြည်သူများ၏အမည်များကို အမိန့် ကြော်ငြာစာအမှတ် (၃/၈၂)ဖြင့် လည်းကောင်း၊ စစ်မှုထမ်း ဟောင်း တံဆိပ်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏အမည် များကို အမိန့် ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၄/၈၂)ဖြင့် လည်းကောင်း ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ ၃၄ နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂ /၈၃ အရ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ဘွဲ့(ဒုတိယဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ချီးမြှင့်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့၊ တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခံရသည့်ပုဂ္ဂိုလ်ဦးရေ - အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၁ - အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ၇ - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ၇၄ - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယဆင့်) ၃၉ - သူရဘွဲ့ ၂ - သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ၅ဝ - လယ်ယာစီးပွားထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၁ - လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယဆင့်) ၁ - လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယဆင့်) ၃၆ - ရဲသူရတံဆိပ် ၂ - ရဲကျော်သူတံဆိပ် ၁ - စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၁၅၆၂ - ရဲမှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၁၈ - ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ် ၄ဝ၂ - ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ၁၉၈၇၄ - ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် ၁၄ဝ၂ - ပြည်သူ့ရဲ ပူးတွဲတိုက်ပွဲဝင်တံဆိပ် ၅၂၅ စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၆)။
စီးပွားရေးပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် စစ်ပြီး ကာလစီမံကိန်းများအရ ''အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့'' (အိုင်တီအို) အား အထူးသီးခြား အဖွဲ့တစ်ရပ်အဖြစ်ကုန်သွယ် ရေးစာချုပ် ကန့်သတ်မှုများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု ဖြင့် ထိန်းချုပ်စေ၍ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတိုးချဲ့မှုကို အကူအညီ ပေးစေပြီး လူနေမှုအဆင့်အတန်းများ တိုးတက်မြင့်မားလာအောင် အထောက်အကူပြုစေခဲ့ သည်။
ဂတ်အဖွဲ့ကြီး၏ ''ဥရုဂွေးရောင်း'' (က္ကမ္မက္ကွက္ကဗ၌မ္မဥက္ကန္ဒီ) ခေါ် ''ဥရုဂွေးဝိုင်း'' ဆွေးနွေးစေ့စပ်မှုများမှစောစောပိုင်းတွင် ချမှတ်ခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်အရကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒသုံးသပ်ရေးနည်းစနစ် တစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ဖန်တီးခဲ့ရာ ယင်းနည်းစနစ်အရ ဆောင်ရွက်ရသည့် လုပ်ငန်းမှာကိုယ်စားလှယ်များ ကောင်စီ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်ဖြစ်လာခဲ့ပေ သည်။
ထိုမှတစ်ပါး ၁၉၆၇ ခုနှစ်ဂတ်အဖွဲ့၏ ''ကုန်စည် များထိုးသွင်းစုပုံချထားမှုဆန့်ကျင်ရေး'' (ဗန္ဒဤ၍ြ ီက္ကန္တစ္စ၍န္ဒွ) ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ပြင်ဆင်သည့်သဘော တူညီ ချက် တစ်ရပ်လည်းပါဝင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အချင်းချင်းညိနှိုင်းလိုက်လျောမှုဖြင့် ဤကိစ္စကို ဂတ်အဖွဲ့က ကြီး ကြပ်မည့်သီးခြား ကော်မတီတစ်ရပ် ဖြင့်ဆွေးနွေးစေ့စပ်ကြရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
ယင်းတို့ မှာ ကုန်တင်သွင်းသော နိုင်ငံများ ၏ပြည်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်းများကို အကာအကွယ်ပေးရန်ဖြစ် သည်) အခြား ပြဿနာတစ်ရပ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက လယ်ယာထွက်ကုန်များ ကုန်သွယ်မှုကို လွတ်လပ်စွာပြုလုပ်စေရန် လုပ်ဆောင်ရေးနှင့် ''ကိန်း(စ်)အဖွဲ့'' ဟုခေါ်ဝေါ်သည့် လယ်ယာ ထွက်ကုန်များ တင်ပို့သော နိုင်ငံများ အစု (၁၃ နိုင်ငံ) ကအီးစီ ခေါ် ဥရောပအဖွဲ့အား လယ်ယာထွက်ကုန်တင်ပို့သူများသို့ ငွေ ကြေးပံ့ပိုးမှုများပေး နေခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပစ်ရန်နှင့် လယ်ယာ ထွက်ကုန်များ တင်သွင်းမှုအပေါ်ကန့် သတ်ချုပ်ချယ်ထားမှုများ ကို ဖျက်သိမ်းပစ်ရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံပေါင်း ၄ဝ တို့ပါဝင်လက် မှတ်ရေးထိုးပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အတည်ဖြစ်ခဲ့သော အမ်အက်ဖ်အေ (န္တက္ကူဤ၍ ွှ၍မ္ဘမ္မန ဗမ္မမ္မဗန္ဒွနန္တနန္ဒဤ) ခေါ် ''အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အထည်အ လိပ်များ ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ပတ်သက်သော အစီအစဉ်'' ကို တစ်စတစ်စ တိုးတက်ဖျက်သိမ်းရေးအတွက် တောင်းဆိုမှုမှာ လည်း ပြဿနာတစ်ရပ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် နိုဝင်ဘာလကုန်ခါနီးတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက အီးစီအပေါ် ဆီထွက်သီးနှံများနှင့် ပတ်သက်၍ ခေါင်းမာနေခြင်းကို လက်စားချေသည့်အနေဖြင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာသန်း ၁ဝဝဝ တန်ဖိုးရှိအီးစီ ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ဒဏ်ခတ်သည့် သဘောကောက်ခွန် နှုန်းများ ကောက်ခံမည်ဖြစ် ကြောင်း အချက်ပေးပြောကြားခဲ့သဖြင့် အခြေအနေမှာ အထူး တင်းမာလာခဲ့ရာ ဂတ်အဖွဲ့ဝင် ၁ဝ၈ နိုင်ငံတို့က ဂတ်အဖွဲ့၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် အာသာဒန်ကယ်အား အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ နှစ်ဖက်ရှိ နိုင်ငံများစပ်ကြား ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်ပွား မှုကို ရှောင်ရှားနိုင်ရေးအတွက် လွန်းပြန် သွားလာစေ့စပ်ညိနှိုင်း ပေးရန် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။
ဂန့်ဂေါနယ်မှာ ၏ အနောက် မြောက်ဘက်နယ်ဖြစ်၍ အရှေ့ဘက်၌ပုံတောင်၊ အနောက်ဘက်၌ ချင်းတောင်တို့၏ စပ်ကြားတွင် တည်ရှိသော ကျဉ်းမြောင်းရှည်လျားသည့် မြေနိမ့်ဒေသကလေးမျှသာ ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်း၌ အများ နေထိုင်သည်။
ဂန့်ဂေါမြို့သည် ၏ လက်ျာဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
မှ သို့သွားသော နွေရာသီ ကားလမ်းသည် ဂန့်ဂေါမြို့ကိုဖြတ်လျက် ရှိ၏။
ဂန့်ဂေါဒေသမှထွက်သော ဂန့်ဂေါ ယောလုံချည်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးကျော်ကြားသည် မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ဂန့်ဂေါမြို့ကို ၁၂၄၆ ခုနှစ်တွင် မစ္ဆဂီရိ ပုန်ကန်မှုကို သွားရောက်နှိမ်နင်းစဉ် အရေးနိမ့်ခဲ့ရသော နယ်နှင်ဒဏ်ခံ ဗိုလ်မှူးတပ်မှူးများက စတင်တည်ထောင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အစောပိုင်းကာလ ဂန့်ဂေါမြို့ဟောင်း ပျက်သုဉ်းပုံက ဒဏ္ဍာရီဆန်လှပြီး၊ ထန်းပင်လုံးခန့်ရှိသော ‌မြွေကြီး အန္တရာယ်နှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့၍ ဖြစ်ကြောင်း၊ ၁၉၅၉ ခုက ဂန့်ဂေါမြောက်ကုန်းနှင့် အနီးတွင် တွေ့ရသော ၁၈ ပေ အရိုးစုမှာ ယင်းမြွေကြီးများ၏ အရိုးများ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုကြသည်။
ဂန့်ဂေါမြို့သူကြီး ဦးမင်းကောင်းသည် ၁၉၅၁ တွင် သို့ စစ်ချီစဉ် လိုက်ပါ အမှုထမ်းသည်။
မြို့သူကြီး ဦးပေါ်ဦးသည် ဘကြီးတော် လက်ထက် ၁၈၂၁ တွင် သို့ စစ်ချီစဉ် လိုက်ပါ စစ်မှုထမ်းသည်။
လက်ထက် ၁၈ ရက်၊ မေ ၁၈၈၃ တွင် နာခံတော် ဦးရွှေဂေါင်အား ‌ဂန့်ဂေါနယ်ကို ပေးအပ်သည်။
ဂန့်ဂေါမြို့ကို မြန်မာပြည်၌ ပြောင်းပြန်စီးသော က အလည်တည့်တည့်မှ ဖြတ်သန်းသွားရာ ယခင်က အရှေ့ဂန့်ဂေါ၊ အနောက်ဂန့်ဂေါ စသည်ဖြင့် ခေါ်သည်။
စာပေဗိမာန်စာပေဆုရ ဦးကြာထွန်း ယောဆရာတော် အရှင်သိရိန္ဒာဘိဝံသ (လက်ပံရွာ) ဒေါက်တာတင်သိန်း (ဘူမိဗေဒ)။
ဂန္ထဗေဒ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ စာပေကျမ်းဂန် သို့မဟုတ် စာအုပ်များအကြောင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ပြသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ လေကြောင်းလိုင်းလေယာဉ်မှူးဘဝမှ နိုင်ငံရေးစင်မြင့် ပေါ်သို့ရောက်ရှိလာသူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းရာဂျစ်ဂန္ဒီကို ဖခင် ဖီးရို့ဇ်ဂန္ဒီနှင့် မိခင်တို့မှ ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘုံဘေမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အင်ဒီရာဂန္ဒီသည် သားမွေးဖွား၍ မြေးကလေး ရနေပြီဖြစ်ကြောင်းကို နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသမားဖြစ်နေသည့် သူမ၏ဖခင်ထံ အကြောင်းကြားလိုက်သော အခါ နေရူးကသမီးထံဝမ်းမြောက်ကြောင်း စာပြန်ရေးခဲ့ဖူးသည်။
ရာဂျစ်သည်ဆိုနီယာကဲ့သို့ပင် မူလက နိုင်ငံရေးနှင့် ကင်းကင်းကွာကွာနေခဲ့သူဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင်ဇနီး သည်နှင့်အတူ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်ရှိ သမီးပရီယန်ကာနှင့်အသက် ၂ဝ အရွယ်ရှိသားရာဟူးတို့ကျန် ရစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) အနံ့အာရုံ သို့မဟုတ် olfaction မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ ၎င်းသည် ''olfactere'' "အနံ့ခံသည်" ၏ အတိတ်ကာလပိုင်းဖြစ်ပြီး၊ ''olere'' "အနံ့ထုတ်လွှတ်သည်" နှင့် ''facere'' "ဖြစ်ပေါ်စေသည်" တို့မှ ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ဗြိတိန်ပြည်၏ ပန်းချီအနုပညာကို ရှေ့တန်းသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ သော ပုဂ္ဂိုလ်များအနက် တောမတ်ဂိန်းစဗားရားသည် တစ်ယောက် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ဂရုကို ဂငယ်အက္ခရာဖြင့်၎င်း၊ လဟုကို လအက္ခရာဖြင့်၎င်း၊ မှတ်၍ ပြရသော် # ဂဂဂ သည် မ ဂိုဏ်း၊ # လလလ သည် န ဂိုဏ်း၊ # ဂလလသည် ဘ ဂိုဏ်း၊ # လဂဂသည် ယ ဂိုဏ်း၊ # လဂလသည် ဇ ဂိုဏ်း၊ # လလဂသည် သ ဂိုဏ်း၊ # ဂလဂသည် ရ ဂိုဏ်း၊ # ဂဂလသည် တ ဂိုဏ်းဟူ၍ ဂိုဏ်းရှစ်ပါးရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
လင်္ကာ ဂိုဏ်း စောင့်နတ် ယှဉ်နက္ခတ် ဣဋ္ဌ၊ အနဋ္ဌ # ဘူလမိ ဘ လနတ် မိဂသီ ဣဋ္ဌ ဂလလ # နသိဘ န သိကြား ဘရဏီ ဣဋ္ဌ လလလ # ယတိံသတ် ယ တိမ်နတ် သတ္တဘိသျှ ဣဋ္ဌ လဂဂ # မတ်ဘုံဇေ မ ဘုမ္မစိုး ဇေဋ္ဌ ဣဋ္ဌ ဂဂဂ # ဇနေပု ဇ နေနတ် ပုနဗ္ဗသျှု အနိဋ္ဌ လဂလ # သုလိသွာ သ လေနတ် သွာတိ အနိဋ္ဌ လလဂ # ရာမိကြတ် ရ မီးနတ် ကြတ္တိကာ အနိဋ္ဌ ဂလဂ # တတ်အာသ တ အာကာသစိုး သရဝဏ် အနိဋ္ဌ ဂဂလ မတြာဖြင့်ဖွဲဲ့နည်းတွင် လေးမတြာကို တစ်ဂိုဏ်းယူရသည်။
ဂရုတစ်လုံးကို နှစ်မတြာဖြင့်၎င်း လဟုတလုံးကို တမတြာဖြင့် ၎င်း မှတ်၍ပြရသော် - # ဂ × ဂ = ၂ × ၂ ကို မဂိုဏ်း # လ × လ × လ × လ = ၁ × ၁ × ၁ × ၁ ကို နဂိုဏ်း၊ # ဂ × လ × လ = ၂ × ၁ × ၁ ကို ဘဂိုဏ်း၊ # လ × ဂ × လ = ၁ × ၂ × ၁ ကို ဇ ဂိုဏ်း # လ × လ × ဂ = ၁ × ၁ × ၂ ကို သဂိုဏ်းဟူ၍ ဂိုဏ်းငါးပါးရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဆေးခြောက်ပင်၏အပွင့်ခြောက် သို့မဟုတ် ပန်းခြောက်ကို စသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ကာ ဆေးလိပ်ကဲ့သို့ သောက်ခြင်း၊ ဟင်းနဲ့ရောချက်ခြင်း နှင့် သရေစာမုန့် လုပ်စားခြင်းဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။
ထင်ရှားသောဆေးခြောက်ပင် သုံးမျိုးမှာ # အိန္ဒိယဆေးခြောက် # အမေရိကန် ဆေးခြောက် # အာဖရိက ဆေးခြောက်တို့ဖြစ်သည်။
ဒုတိယဂပ်စတားဗပ်ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဆွီဒင်ထီးနန်းကို ၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံသော ဂပ်စတားဗပ်အဒေါဖပ်သည် ဆွီဒင်ပြည့်ရှင် နဝမ ချားဘုရင်၏ သားတော် ဖြစ်လေသည်။
ဂစ်စတားဗပ်ဘုရင်ထီးနန်း ဆက်ခံပြီး၍ မကြာမီပင် သူ၏ခမည်းတော်လက်ထက်က ၊ ၊ ရုရှနိုင်ငံတို့နှင့် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်လေတော့သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးဘက် တွင်လည်း အစွမ်းအစရှိသူဖြစ်သည့်အတိုင်း တွင်း၌ ရွာသစ်များချက်ချင်း တည်ထောင်ပေးသည့်အပြင် ပညာ တိုးတက်ပြန့်ပွားရေးအတွက် အပ်ဆားလာတက္ကသိုလ်ကြီးကို တိုးတက်ချဲ့ထွင်နိုင်ရန် မြေများပေးအပ်လေသည်။
ဝါဂွမ်းမှတပါး အရေးပါသော လျှော်ပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
လျှော်ထုတ်ယူနိုင်သော ဂုန်လျှော်ပင်မှာ ၂ မျိုးရှိလေသည်။
ဂုံလျှော်သည် မှ အများဆုံး ထွက်သည်။
ဂုန်လျှော်နှင့်ပြုလုပ်သော ဂုန်နီအိတ်များမှာ အသားထူထဲသဖြင့် ဆန်စပါး၊ သကြား စသည်တို့ထည့်ရန်အတွက် ကောင်းသည်။
ဂုန်လျှော်ပင်ကို ရိတ်ဖြတ်ရန် သင့်လျော်သော အချိန်မှာ သီးတံများ ထွက်ပြူစအခါ ဖြစ်သည်။
ဂျပန်လူမျိုးများ အလှအပကြိုက်ကြသည်မှာ သန္ဓေကပင် ဝါသနာအထုံပါခဲ့၍ဟု ဆိုရမည် ဖြစ်သည်။
လက်ဗနွန်နိုင်ငံ၌ မာရွန်နိုက်ခရစ်ယာန်များ၏ အကျိုး စီးပွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ဦးတည်ချက်ဖြင့် ဒေမိုကရာထဲ ဆိုရှယ်လက်ဗနွန်လက်စ်ဖလန်ဂေးပါတီ (ကာတိပါတီ) ကို ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ရာ၌ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ယင်းပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသူ ပျဲဂျမားယယ်ကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။
လက်ဘနွန်သမ္မတနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အသက်ငယ်ဆုံးသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသူ ဘရှီးယာ ဂါမေးသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ဘေရွတ်မြို့ အရှေ့မြောက်ရှိ ဘစ်ဖာယာမြို့တွင် ထင်ရှားသော လူကုံထံမိဘများမှာ မွေးဖွားသည်။
အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ် အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံ သား ၇၆၀၀ ခန့်သည် ''လွတ်လပ်ရေးရထားများ'' ဟုခေါ်သောမီးရထားများဖြင့် အနောက်ဂျာမနီသို့ ရောက်သွားကြပြန်ရာ အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားသူပေါင်း ၅၀၀၀၀ နီးပါးထိ များပြားလာခဲ့သည်။
ထိုအုပ်စုများသည် ''ဆိုရှယ်လစ်စနစ်၏ ရန်သူများဖြစ်သည်''ဟု ကွန်မြူနစ်ပါတီ အာဘော်သတင်းစာက တိုက်ခိုက်ရေးသားခဲ့သည်။
အက်စ်အီးဒီ ပါတီခေါင်းဆောင်က ''ကာလကြာမြင့်စွာ''ကျင့်သုံးလာသော လျှို့ဝှက်ထိမ်ချန်မှု''သည် ဆုံးခန်းတိုင်သွား''ပြီးဟု အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် အေဒီအင်သတင်းစာက ကြေညာသည်။
ဂျာမန်ပန်းချီဆေးရေးပညာ ၁၅ ရာစုနှစ် အစလောက်ဆီက စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ယင်း၌ သွားကဲ့သို့ သေးငယ်၍ ချွန်ထက်သော သွားမျိုး ရှိသည်။
ရှိ ဂျာဗိုးအာကောင်မှာ ကိုယ်အရှည် ၈ လက်မခန့် ရှိသည်။
နိုင်ငံရှိ 'အဲလက်တဂအင်ဒီးက'ခေါ် ဂျာဗိုးအာကောင်သည်လည်း တွင်းထဲတွင်နေသော ညဉ့်သတ္တဝါမျိုးဖြစ်၏။
ဂျားဗားကျွန်းသည် ရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းဖြစ်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ မြို့တော် သည် ဂျာဗားကျွန်း အနောက်ပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ရတနာဒီပကျွန်း ဂျားဗားကျွန်း (ဇာဝကျွန်း)သည် တွင် သဘာဝပစ္စည်းကြွယ်ဝသဖြင့် ထင်ရှားသည်။
ဂျားဗားကျွန်းတွင် အယူဝါဒဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံကြီးများ ရှိသည်။
နှင့် ဘာလီကျွန်း ၂ကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိ၍၊ သဘာဝပစ္စည်းများကြောင့် ကမ္ဘာကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
ဂျားဗားကျွန်းလယ်တွင် စဉ်တောင်တန်းများရှိ၍ သဘာဝပစ္စည်းများကြောင့် ကမ္ဘာကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
များသည် အများအားဖြင့် သို့ စီးဆင်းကြသည်။
ဂျားဗားကျွန်းမှ မြစ်များတွင် မိုးအခါ၌သာ သင်္ဘောငယ်များ သွားလာနိုင်သည်။
ထိုတောကြီးများမှ နှင့် အခြားအဖိုးတန်ပစ္စည်းများ ထွက်၏။
သို့အတွက် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ပဲဗိစပ်၊ ဆေးရွက်၊ ၊ များကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
ယင်းတို့တွင် မှာ တိုင်းရင်းသားတို့၏ အရေးအကြီးဆုံး ကောက်ပဲသီးနှံဖြစ်၏။
ဂျားဗားကျွန်းတွင် တိုင်းရင်းသားတို့၏ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း များသည် ရှေးအခါကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း ခေတ်မီစက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများကိုမူ အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးကာလတွင်မှ စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့၏။
တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းမှာ အနည်းငယ်အရေးပါသော လုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်၏။
ကဲ့သို့ သစ်များဖြင့် အိမ်များကို ဆောက်လုပ်နေထိုင်တတ်ကြ၏။
ဂျားဗားကျွန်းကို တို့ သိမ်းပိုက်သည့် ၁၅ ရာစုနှစ်လောက်ကစ၍ ကျွန်းသူကျွန်းသားများမှာ များ ဖြစ်လာကြ၏။
ဂျားဗားကျွန်း၏မြို့တော်မှာ ရှေးက ဗတေးဗီးယားဟုခေါ်၍ ယခု ယာကားတား ဟုခေါ်သော မြို့ဖြစ်၏။
ထိုမြို့တွင် ၂၈၀၀၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ဂျားဗားကျွန်း တစ်ခုလုံးတွင် လမ်းမကြီးများ၊ လမ်းများ အနှံ့အပြား ဖောက်လုပ်ထား၏။
ခရစ် လောက်တွင် ဂျားဗားသို့ ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့ ရောက်ရှိလာခဲ့၍ တဖြည်းဖြည်း တန်ခိုးကြီးလာလေသည်။
ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် ဟိန္ဒူနောက်ဆုံးမင်း မဂျပဟစ် ပျက်စီးသည်တွင် ဂျားဗားကျွန်း အုပ်ချုပ်ရေးမှာ အကွဲကွဲ အပြားပြား ဖြစ်ခဲ့၍ တိုင်းရင်းသား မင်းငယ်များက အုပ်ချုပ်လေသည်။
စစ်ပွဲများအတွင်း ဂျားဗားကျွန်းကို တို့က သိမ်းပိုက်ခဲ့ သော်လည်း ခုနှစ်တွင် တို့လက်သို့ပြန်၍ အပ်ခဲ့လေသည်။
အတွင်း ခုနှစ်မှ ခုနှစ်တိုင်အောင် တို့က ဂျားဗားကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ထား၏။
သို့ရာတွင် ခုနှစ်တွင် လင်ဂဂျာတီ သဘောတူညီချက် စာချုပ်အရ ဂျားဗားကျွန်းသည် ဆူမတြား၊ မဒူရာကျွန်းတို့နှင့် အတူ ခုနှစ်၌ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
ဂျားဗားကျွန်း၏ မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သော ဗန်ဒုန်းမြို့တွင် ခုနှစ် ရက်နေ့မှ ၂၄ ရက်နေ့အထိ အာရှ၊ ၂၉ နိုင်ငံ ညီလာခံကြီးကို ကျင်းပခဲ့သည်။
မြန်မာအသင်းချုပ်ကြီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် လူထုစည်းရုံးမှုဖြင့် ရှေးဦးစွာ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းကြီး ဖြစ်သည်။
ထိုအသင်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာပုံ ဇစ်မြစ်ကို ရှာဖွေလျှင် 'ဝိုင်၊ အမ်၊ ဘီ၊ အေ'ဟု အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် အတိုကောက် ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ၌ တွေ့ရသည်။
သို့သော် ခရစ် ၁၉၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်အတွက် ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သည် စတင် အာဏာတည်လေသည်။
မူလ မြန်မာအသင်းချုပ်ကြီးသည် ဦးချစ်လှိုင် ဂျီ၊ စီ၊ ဘီ၊ အေ ဟူ၍သာမက ဝံသာနု ဂျီ၊ စီ၊ ဘီ၊ အေ ဟူ၍လည်း တွင် လာသည်။
ဆရာတော် ဦးစန္ဒိမာမှာ သေနတ်ဒဏ်ရာနှင့် ပျံလွန်တော် မူခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ သဘောကွဲလွဲမှုတို့ကြောင့် တမျိုးသား လုံးညီညွတ်ရေးမှာ အစဉ်အလာကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်လာလောက် အောင် ကြာရှည်မခံခဲ့ချေ။
ထိုကြောင့် ၁၂၈၇ ခုနှစ် (ခရစ် ၁၉၂၅ ခုနှစ်)တွင် ရွှေဘို၌ ကျင်းပသော ၁၂ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဖရင့်သည် ဦးချစ်လှိုင်အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပြန်လည် မရွေးကောက်တော့ဘဲ ကို ဥက္ကဋ္ဌ တင်မြှောက်လိုက်လေသည်။
ဒိုင်အာခီစနစ်အရ ဒုတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် အချိန်သည် နီးကပ်လာပြန်လေသည်။
ဂျီ၊ စီ၊ ဘီ၊ အေ သည် နှစ်လည် အစည်းအဝေးများကို တစ်နှစ်လျှင် တစ်မြို့ကျ စည်းဝေးလေ့ ရှိသည်။
တွဲရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု လိုအပ်သည်ဟု သဘောရရှိကြသောအခါ တွဲရေးသမားတို့သည် ဒေါက်တာဘမော်အား ခေါင်းဆောင် အဖြစ်ဖြင့် ရွေးကောက် တင်မြောက်ကြလေသည်။
ဂျီနိုအာမြို့သည် ၏ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဂျီနိုအာမြို့ပင်လယ်ကွေ့၏ ကမ်းခြေ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိ၏။
ကမ်းခြေပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးတမြို့ ဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက ဂျီနိုအာမြို့သူမြို့သား များသည် ပင်လယ်၌ စွန့်စားသွားလာကြ၍ ဂျီနိုးအာမြို့မှာပင် နာမည်ကျော် သင်္ဘောသားကြီး ခရစ္စတိုဗာ ထွန်းကား ခဲ့လေသည်။
ဂျီနိုအာမြို့သည် ရှေးအခါက လောင်းဗတ်နှင့် ဖရန့်တို့ လက်ထဲသို့ ကျရောက်၍ဘုရင်ကြီး၏ နိုင်ငံတော် ကြီး ပျက်စီးသွားသော အခါ လွတ်လပ်သောမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာ သည်။
Dictionary Reference: [ Gibraltar]The Free Dictionary: [ Gibraltar] ဧရိယာစုစုပေါင်း ၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၃ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။
တောင်ဘက် မြေထဲပင်လယ်ထဲသို့ ထိုးထွက်လျက်ရှိသော သန်လျက်စွန်း အငူပေါ်တွင် တည်ရှိလျက် ၁ မိုင်ခန့် ရှည်ပြီးလျှင် ၁ မိုင်ခန့် ကျယ်ပြန့်၍ ပေပေါင်း ၁၄ဝ မြင့်လေသည်။
ခရစ် ၇၁၁ ခုနှစ်က မွတ်စလင်စစ်ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးသည် ရေလက်ကြားကိုဖြတ်၍ ဂျီဘရော်လ်တာကို သိမ်းယူခဲ့ရာ ထိုကျောက်တောင်ကုန်းကို 'ဂျဗယ်အယ်တာရစ်'၏ ကျောက် တောင်ကုန်းဟု စစ်ဗိုလ်၏အမည်ကို အစွဲပြု၍ ပေးခဲ့ရာမှ ဂျီဘရော်လ်တာဟု ခေါ်တွင်လာသည်။
အတွင်းက ရန်သူဂျာမန်ဩဇာခံ ဗီရှီ ပြင်သစ်အစိုးရနှင့် အီတလီတို့က တိုက်ခိုက်သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) [ ဂျီဘရော်လ်တာမြေပုံ] [ ဂျီဘရော်လ်တာအစိုးရ] [ ဂျီဘရော်လ်တာ၏ ဓာတ်ပုံများ]။
ဂျူးဂျစ်ဆူ (အင်္ဂလိပ်: Jujutsu) ဆိုသည်မှာ နပန်းသတ်နည်း တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။
ဂျူးဂျစ်ဆူပညာတတ်မြောက်သူသည် အားဖြင့် ကြုံလှီသူဖြစ်သော်လည်း မိမိထက်အားအင်ကြီးမားသန်စွမ်းသူကို အလွယ်တကူ အောင်မြင်နိုင်သည်။
ကို ဖိနှိပ် ထိုးကြိတ်ခြင်းအားလည်း ချက်ချင်းပင် မေ့မြောသွားစေနိုင်သည်။
ဂျူဒိုကို ခေတ်ပေါ် ကိုယ်ခံပညာရပ်အဖြစ် စာရင်းသွင်းထားပြီး၊ ထိုစဉ်ကတည်းက များ၌ ထည့်သွင်း ကျင်းပသည်။
ရန်သူနှင့် သူသေကိုယ်သေ ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်သော မှ မြစ်ဖျားခံလာသည့် ဂျူဒို၏ အထင်ရှားဆုံး လက္ခဏာရပ်မှာ ယှဉ်ပြိုင်ရေးလက္ခဏာ ဖြစ်ကာ၊ ယင်းရည်ရွယ်ချက်မှာ ပြိုင်ဘက်ကို မြေပေါ် လွှဲပစ်မည် (throw) သို့မဟုတ် မလှုပ်မရှားနိုင်အောင် တခုခုနှင့် သော်လည်းကောင်း အလွတ် သော်လည်ကောင်း ဖိချမည် (take down) သို့မဟုတ် သိုင်းချုပ်ခြင်း (joint lock) လည်မြိုညှစ်ခြင်း (chokehold) တို့ဖြင့် ပြိုင်ဘက်ကို အညံ့ခံအောင် လုပ်မည် ဟုသာ ဖြစ်သည်။
လက်သီးထိုးခြင်း (Strike)၊ ခြေလက်များဖြင့် ကန်ကျောက်ခြင်းသည် ဂျူဒို၏ တိုက်ခိုက်ရေး တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သော်ငြားလည်း ''ခတ''၌သာ ခွင့်ပြု၍၊ ဂျူဒိုပြိုင်ပွဲ သို့မဟုတ် ''ရန်းဒိုရိ''၌ ခွင့်ပြုမထားချေ။
အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများတွင် မိတ်ဆက်မပေးမီက ၎င်းကို ''ဂျူဒို''ဟု မခေါ်သေး၊ ''ခနိုး ဂျူဂျစ်ဆု''ဟု ညွှန်းဆိုသည်။
ဂျူဒိုသမား တဦးကို ဂျပန်လို ''ဂျူးဒိုးခ'' (judoka)၊ ဂျူဒိုဝတ်စုံကို ''ဂျူးဒိုးငိ'' (judogi)ဟု ခေါ်လေသည်။
ထိုကြောင့် ၁၇၇၂ ခုနှစ်အထိ လုပ်ရိုး လုပ်စဉ်မှာ အမှုစစ်ဆေးခြင်းကို တရားခံက လက်ခံလာသည့် တိုင်အောင် တရားခံအား နှိပ်စက် ညဉ်းပန်းခြင်းပင် ဖြစ်၏။
တရားခံက သဘောတူညီချက် မပေးသဖြင့် ညဉ်းပန်းနှိပ်စက် ရင်းဖြင့် တရားခံ သေဆုံးရသော အမှုများ ရှိခဲ့ဘူးသည်။
တရားခံသည် သူ၏အမှုကို အစစ်ခံသည်ထက် ညဉ်းပန်း နှိပ်စက်၍ သေဆုံးရသောဒဏ်ကို အဘယ်ကြောင့်ပို၍ ကျေနပ်နှစ်သက်ပါသနည်းဟုဆိုသော် ထိုခေတ်က ပြစ်ဒဏ် ခံရသော သူတို့သည် သေဒဏ်ဖြင့် စီရင်ပြီးခြင်းကိုသာ ခံရရုံမျှမက ဥစ္စာပစ္စည်းများလည်း အသိမ်းခံရ၍ သူ့အား ဆက်ခံသည့် အမွေစား၊ အမွေခံဟူသမျှမှာလည်း နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေးနှင့်တကွ အခြားအခွင့်အရေးများပါ ဆုံးရှုံးခြင်းကို ခံရသောကြောင့် ဖြစ်၏။
အကယ်၍ ညဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့သော် တရားခံသည် မှုပြစ်မရှိဘဲ သေဆုံးရသည်မည်သဖြင့် အထက်ပါ အခွင့်အရေးမျိုးကို မဆုံး ရှုံးလေ။
နှင့်အတူ ဂျူးလ သည် ဖိနှိပ်ထားသော ဓာတ်ငွေ့တွင် အပူပြောင်းလဲမှုရှိကြောင်းကို၎င်း၊ ဖိနှိပ်ထားသော အစိုင်အခဲနှင့် စန့်ထွက်သော အစိုင် အခဲတို့တွင် အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုရှိကြောင်းကို၎င်း လေ့လာစုံစမ်းခဲ့သည်။
ဂျူးနီးယပ်စ် ရစ်ချတ် ဇယဝဍ္ဎနသည် ၁၉ဝ၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဖခင်မှာ တရားရေးဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
မစ္စတာဂျေယျဝါဒိနီသည် ကိုလံဗိုမြို့ရှိ တော်ဝင်ကောလိပ်၊ သီဟိုဠ်ယူနီဗာစီတီနှင့် သီဟိုဠ်ဥပဒေ ကောလိပ်တို့တွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၃၂ ခုနှစ်၌ သီဟိုဠ် တရားလွှတ်တော်ချုပ် ရှေ့နေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သီဟိုဠ်နိုင်ငံ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရရှိပြီး ပထမပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရ၍ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၄၇-၅၃ ခုနှစ် အထိ ဆောင်ရွက်သည်။
ဒုတိယပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲ တွင်လည်း ပြန်လည်အရွေးခံရ၍ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တတိယအကြိမ်နှင့် စတုတ္ထအကြိမ် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ထပ်မံအရွေးခံရ၍ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် အသံလွှင့်ဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြန်သည်။
ထိုကာလများသည် ၎င်း၏ အတိုက်အခံကာလမျာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုအတွင်း အယ်လဂျီးရီးယား၊ ဗြိတိန် စသောနိုင်ငံများတွင် ကျင်းပသော ၇၇ နိုင်ငံအုပ်စု အစည်းအဝေးများကို ဦးဆောင်၍ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အနိုင်ရပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ၏ နေရာတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။
ထိုနောက်ပိုင်းတွင် သမ္မတသည် အာဏာအပြည့်နှင့် အုပ်ချုပ်သော သမ္မတ အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။
သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူစဉ်အတွင်း စီးပွားရေးစနစ်သစ်ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်၏ အာဏာအများစုကို သမ္မတထံတွင် စုစည်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်ကိုလည်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
ရစ်ချတ် ဇယဝဍ္ဎနသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကိုလံဘိုမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၀ ရှိခဲ့သည်။
တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရိုး၊ ဦးချိုနှင့် ခွာများကို အက်ဆစ် အပျော့ရည်ထဲတွင် စိမ်လိုက်လျှင် အချို့သော အစိတ်အပိုင်း များသည် အရည်ပျော်သွား၍ အချို့သည် အရည်မပျော်ဘဲ ကျန်ခဲဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ ရေကြောင်းဖက်တွင် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ တွင် ဆာဂျွန်ရပ် ရှဝပ်ဂျယ်လီကို(John Rushworth Jellicoe, 1st Earl Jellicoe)လည်း တစ်ယောက် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်၌ ဂျော့အမည်နှင့် ဘုရင် ၆ ပါး မင်းပြုခဲ့ကြရာ ပထမ ၄ ဦးမှာ ဟန်နိုဗာ အနွယ်များဖြစ်၍ ကျန် ၂ ဦးမှာ ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သော ဝင်ဆာအနွယ် များ ဖြစ်ကြသည်။
ပထမဂျော့ဘုရင် နတ်ရွာလွန်လျှင် သားတော် ဒုတိယဂျော့ နန်းတက်သည်။
ထိုမင်းသည် တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မှုရေးရာများတွင် အသိအလိမ္မာ ဉာဏ်ပညာ အမြော်အမြင်ကြီး၍ သူ၏ခမည်းတော် သတ္တမအက်ဒွပ်ဘုရင်နှင့် သူ၏ဖွားတော် ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီးတို့၏ ခြေရာကို ကောင်းစွာနင်းနိုင်သောဘုရင် ဖြစ်၏။
ထိုမင်းသည် ပဉ္စမဂျော့၏ ဒုတိယသားတော် ဖြစ်၏။
အီတလီလူမျိုး ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာကြီး ဂျော်တို(Giotto di Bondone (c.1267-1337))သည် ဥရောပတိုက်တွင် အနုပညာရပ်များ ပြန်လည် ဆန်းသစ်လာ စက ထွန်းကားခဲ့သည်။
သစ်ပင်လူသားသည် ၊ ၁၈၀ ကီလိုမီတာအကွာ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ တတ်ဂျန်ဂျာရာ ဒေသတွင်နေထိုင်သူ မစ္စတာ ဒီဒီ ကိုဆာဝါ ( ၃၂ )နှစ် ဖြစ်သည်။
အတွင်း အနိုင်နိုင်ငံတွင် စစ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များစွာ ရှိကြသည့်အနက် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ အာဇာနည်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးမှာ ဂျိုးဇက်ဆေးဇားဂျော့ဖား ဆိုသူ စစ်သေနာပတိပင် ဖြစ်၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ဂျော်ဂျီယာသမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဟောင်းပြိုကွဲပြီးနောက် အစားထိုးဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ၁၁ နိုင်ငံ ပါဝင်သော လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ ဓနသဟာယအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ သီးခြားရပ်တည်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ဆွေးနွေးညိနှိုင်းမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ရုရှားခေါင်းဆောင် ဘောရစ်ယဲ့လ်ဆင်၊ ဂျော်ဂျီယာခေါင်းဆောင် ရှီဗာနာဇေနှင့် အက်ဘ်ခါဇီယန်ခေါင်းဆောင် အာဇင်ဘာတို့၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သော ငြိမ်းချမ်းရေး စေ့စပ်ဆွေးနွေးပွဲ၌ ဂျော်ဂျီယာနှင့် အက်ဘ်ခါဇီယန်တို့နှစ်ဖက် အပစ်အခက်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြန်သည်။
Joséphine de Beauharnais (; ၂၃ ဇွန် ၁၇၆၃&nbsp;– ၂၉ မေ ၁၈၁၄) သည် ၏ ပထမဆုံး ဇနီးဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဧကရီဖြစ်သည်။
ပြည့်ရှင်မင်းမှအစ ဆင်းရဲသားများအထိ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များဖြစ်၍ ထိုဂိုဏ်းကို ဦးစီးသော ၏ ဩဇာအာဏာကို ရိုသေလေးစားကြသည်။
ယင်းသို့ဖြစ်ရကား ထိုစဉ်အခါက ၌ အုပ်စိုးနေသော ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် မင်းဆက် သည် ဗဘုရင်ဂျီဂိုဏ်း ပြန်လည် ထွန်းကား လာစေရန်အတွက် တိုင်းပြည်ဝန်ထမ်းများအတွက် ဗရင်ဂျီးဂိုဏ်းဝင်များအားသာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ဒုတိယဂျိမ်းဘုရင်အား စက်ဆုပ်မုန်းတီးသဖြင့် ဂျိမ်း၏ သမီးတော် ပရိုတက်စတန့်ဂိုဏ်းဝင်ဖြစ်သော ဟော်လန်နိုင်ငံ မိဖုရားမေရီနှင့် မြောက်သားတော် တို့အားခေါ်၍ နန်းအပ်ရာ ဂျိမ်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရလေသည်။
ဂျက္ကဗိုက်ဟူသော အမည်မှာ 'ဂျိမ်း'ဟူသော အမည်၏ အခေါ်အဝေါ် ဖြစ်လေရာ ထီနန်းမှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရသော ဒုတိယ ဂျိမ်းဘုရင်နှင့်တကွ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်များကို ဠကည်ညိုသူများဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
မှာ ဂျက္ကဗိုက်တို့၏ ပင်ရင်းဌာန ဖြစ်သောကြောင့် ရုတ်တရက် ဝါဒစွဲ မပျောက်နိုင်ခဲ့ပေ။
ဂျက္ကဗင်းဟူသည်အတွင်းက ထင်ရှား သော တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ဖြစ်လေသည်။
ဂျက္ကတ်ရက်ကန်းစင်သည် ပုံဖော်ရက်ကန်းအတတ်ကို တစ်ခါတည်း ခေတ်မီပြောင်းလဲဲသွားစေသည်။
အင်ဂျင်၏ သဘောအကျဉ်းကို လွယ်ကူထင်ရှားသော သာဓကဖြင့် ရှင်းလင်းပြနိုင်ပေသည်။
အအမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်၍ လ သို့ အရောက်သွားနိုင်မည့် ဧရာမဒုံးပျံကြီးများကိုပင် စိတ်ကူး ခဲ့ကြဘူးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) [။
မိုဟာမက်အလီ ဂျင်းနား (ခရစ် ၁၈၇၆-၁၉၄၈) သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ဖခင်ကြီးဟူ၍ ထင်ရှားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကား မိုဟာမက် အလီဂျင်းနားပင် ဖြစ်သည်။
ဂျင်နာသည် တည်ထောင်သူ ဖခင်ကြီးဖြစ်လာပြီး ၁၉၄၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈-ခုနှစ်အတွင်း ပါကစ္စတန်၏ ပထမဆုံးဘုရင်ခံချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မိုဟာမက် အလီဂျင်နာကို ၁၈၇၆-ခုတွင် ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က ကရာချိမြို့သည် ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယကို ဗြိတိသျှတို့ မအုပ်ချုပ်ခင် အချိန်ဖြစ်သည်။
ဂျင်နာ လူငယ်ဘဝက မိဘများက လုပ်ငန်းအတ​ွေ့အကြုံရရှိရန် သို့ ပို့ပ​ေးခဲ့သည်။
ပညာသင်ယူပြီးသောအခါ အိန္ဒိယသို့ ပြန်လာပြီး ဘုံဘေ (ယခု )တွင် ရှေ့နေအလုပ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဂျိုင်ရိုစကုပ်ဟူသည်ကား လည်ပတ်နိုင်သော ဘီးတစ်ခုကို လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားနိုင်သော ဝင်ရိုးတစ်ခုပေါ်၌ တပ်ဆင် ထားသည့် ကိရိယာပင် ဖြစ်သည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဆန့် (Sindh)ဒေသမှ လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဂျစ်ပစီလူမျိုးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အီရန်နိုင်ငံ၊ အာမေးနီးယားနိုင်ငံ၊ တူရကီနိုင်ငံနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံတို့မှတဆင့် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဥရောပတိုက်သို့ ဝင်ရောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဂျစ်ပစီတို့ ဘာသာစကားကို ဟု ခေါ်သည်။
သို့ရာတွင် တစ်နေရာရာ၌ အတည်တကျ စွဲမြဲ၍ နေတတ်သော ဂျစ်ပစီတို့မှာ များသောအားဖြင့် သူတို့ အခြေစိုက်ရာဒေသရှိလူမျိုးများဘက်သို့ နွှယ်၍ ရုပ်ပြောင်းသွားတတ်၏။
ပွဲတော်ကျင်းပသည့်ညများ၌ စခန်းချရာ တဲများရှေ့တွင် မီးပုံကြီးများပုံ၍ ယောက်ျားများက အတီး၊ အမှုတ်များ တီးကာ မိန်းမများနဲ့ ကလေးများက သီချင်းများဆိုပြီးလျှင် ကခုန်မြူးထူးကြ၏။
ရပ်ရွာထဲ၌လှည့်လည်၍ ခိုးဝှက်တိုက်ခိုက် လိမ်လည်လှည့်ဖြား၍ စားတတ်၏။
နှင့် ရှိ ဂျစ်ပစီတို့မှာ အများအားဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများဖြစ်ကြသည့်အတိုင်း တစ်ဝမ်းတစ်ခါးဝအောင်မျှပင် မစားသောက်နိုင်ကြချေ။
ဂျာမနီနိုင်ငံ၌ သွားရောက်နေထိုင်ကြသော ဂျစ်ပစီတို့မှာ လက်ထက်က တို့၏ နှိပ်စက်ညဉ်းပန်းမှုတို့ကို များစွာခံခဲ့ကြရ၏။
ဂျစ်ပဆမ်ကျောက်သည် မိုးစကေးအရ ၂ သာရှိသဖြင့် အလွန်ပျော့သောကြောင့် ယင်းကို လက်သည်းနှင့်ပင် ခြစ်၍ ရသည်။
အမည် တပ်ထားခြင်းမှာ ယခင်က ပါရီ မြို့အနီး၌ ဂျစ်ပဆမ်ကို အကြီးအကျယ်တူး၍ အင်္ဂတေအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ပလာစတာမှုန့်ကို အသုံးပြုသောအခါ ရှေးဦးစွာ ရေဖြင့် ရောနယ်၍ လေသလပ်ခံပေးသောအခါ ပလာစတာ မှုန့်သည် လျင်မြန်စွာ မာကျောခိုင်ခံ့သော တစ်မျိုး ဖြစ် လာသည်။
ဂျစ်ပဆန်ကို တစခါတစ်ရံ အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြ၍ စက္ကူလုပ်ငန်း၊ အရောင်ဆိုးဆေး လုပ်ငန်း၊ အင်္ဂတေနှင့် အဆောက်အအုံပစ္စည်းလုပ်ငန်း စသည် များတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
ဂျပ်ကိုက်ခံရရလျှင် ပင်လယ်ခရာမြစ်ဝါကို စားပါက ပျောက်သည်ဆိုသည်မှာ မှားယွင်းသည်။
မော်ကွန်းဟူသော စကားသည် ကပင် ရှိခဲ့သည်။
ပုဂံမြို့ လေးထောင့်ကန်အရပ်၊ တက်နွှဲ အရပ်၊ များတွင် တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ရှေးဟောင်းများတွင် အမူကွန်း တင်သော အကြောင်းအရာများကို ရေးထိုးထားသည်။
အမူကွန်းစကားမှ ပြောင်းလဲလာ၍ တွင် မော်ကွန်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။
မော်ကွန်းတွင် ရေးမှတ်ထားသော စာရင်းအင်းများကို ဖြင့်သာမဟုတ်ဘဲ ဖြင့်လည်း ဆင်တော်အကြောင်း၊ နန်းတော်အကြောင်း၊ လှေတော်အကြောင်း၊ စစ်ပွဲအကြောင်း၊ ကန်တော်အကြောင်း၊ ဘုရားစေတီအကြောင်း စသည်တို့ကို နောင်အစဉ်အလာ ဥဒါန်းတွင်ရစ်အောင် ရေးသားစီကုံး ဖွဲ့နွဲ့ထားသည့် ကဗျာလင်္ကာများကိုလည်း မော်ကွန်းကဗျာဟူ၍ပင် ခေါ်ကြလေသည်။
ရေး ရှေးဟောင်း မြန်မာစာပေ သမိုင်း မော်ကွန်းသည် မြန်မာစာပေတွင် လေးလုံးစပ် အဖွဲ့အနွဲ့ တစ်မျိုးဖြစ်၏။
နောင်အစဉ်အလာ တည်တံ့ခိုင်မြဲစွာ မှတ်သား နာယူနိုင်စေရန် ရေးမှတ်ထားသော အကြောင်းအရာများကို မှ စ၍ နှောင်းခေတ်များတွင် စကားပြေဖြင့်သာ မဟုတ်ဘဲ ကဗျာလင်္ကာဖြင့်လည်း ရေးသားခဲ့၏။
သက္ကရာဇ် ၈၃ဝ - ၈၄၂-ခုနှစ်တွင် အင်းဝရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူသော လက်ထက်တွင် စစ်လျင်ထောင်မှူး ရေးသားသည့် မှာ အဦးဆုံး မော်ကွန်းဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၈၃၄-ခုနှစ်တွင် မဟာသီဟသူရသည် ညီတော် ပြည်မြို့စားမင်းကြီးစွာနှင့် သာယာဝတီစား ဦးရီးတော် ကျော်စွာတို့ ရိုင်းပျံ့ခြားနားကြသည်ကို နှိမ်နင်းရန် ရွှေစကြာဖောင်တော်ဖြင့် သို့ စုန်ဆင်းနှိပ်ကွပ်တော်မူရာတွင် ဖြစ်ပျက်တွေ့ကြုံရသော အကြောင်းအရာများကို ယင်းမော်ကွန်းတွင် ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုထားသည်။