DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ပါဂုညတာအစုံ: ကာယပါဂုညတာ နှင့် စိတ္တပါဂုညတာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အပေါ် မယုံကြည်မှု (အဿဒ္ဓိယ) တည်းဟူသော စိတ်၏ အနာရောဂါကို နှိမ်နင်းပေးသည်။
လှည့်ပတ်ခြင်း နှင့် စဉ်းလဲခြင်း စသည့် ကိလေသာများကို နှိမ်နင်းပေးသည်။
ကာယပဿဒ္ဓိ စသည်တို့သည် နာမ်ခန္ဓာသုံးပါး (နာမကာယ) ကိုသာမက ၎င်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ခန္ဓာ (ရူပကာယ) ကိုပါ ငြိမ်းအေး၊ ပေါ့ပါး၊ နူးညံ့စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ ကာယပဿဒ္ဓိ + စိတ္တပဿဒ္ဓိ] [ ကာယလဟုတာ + စိတ္တလဟုတာ] [ ကာယမုဒုတာ + စိတ္တမုဒုတာ] [ ကာယကမ္မညတာ + စိတ္တကမ္မညတာ] [ ကာယပါဂုညတာ + စိတ္တပါဂုညတာ] [ ကာယုဇုကတာ + စိတ္တုဇုကတာ] = =။
သောဘဏစေတသိက် ဆိုသည်မှာ ကောင်းမြတ်သော စိတ်တို့နှင့်သာ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် စေတသိက်များ ဖြစ်ကြသည်။
သောဘဏစေတသိက် စုစုပေါင်း (၂၅) လုံးရှိပြီး ၎င်းတို့ကို အုပ်စု (၄) စုခွဲခြားနိုင်သည်။
သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက် (၁၉) ပါး=== ဤစေတသိက်တို့သည် သောဘဏစိတ်အားလုံးနှင့် အမြဲယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်ကြသည်။
ရေနောက်ကို ကြည်လင်စေသော ပတ္တမြားကဲ့သို့ တို့ကို ကြည်လင်စေတတ်သည်။
အာရုံကို ပျောက်ပျက်မသွားအောင် စောင့်ရှောက်တတ်သဖြင့် "တံခါးစောင့်" နှင့် တူပြီး၊ အာရုံ၌ မြဲမြံစွာ တည်သဖြင့် "မြို့တံခါးတိုင်" နှင့် တူသည်။
နှင့် : ဟိရီသည် မကောင်းမှုပြုရမည်ကို စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်း ဖြစ်ပြီး ဩတ္တပ္ပသည် မကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်မည့် ဘေးကို ကြောက်လန့်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကြာဖက်ပေါ်တွင် ရေပေါက်ကလေးများ မငြိကပ်သကဲ့သို့ အာရုံ၌ မငြိကပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ကြည်လင်အေးမြသော သဘောရှိပြီး ဒေါသအပူကို ပယ်ဖျောက်ပေးသည်။
အညီအမျှ ပြေးနေသော မြင်းတို့ကို အသင့်အတင့် ရှုကြည့်မောင်းနှင်သော "ရထားထိန်း" နှင့် တူသည်။
စေတသိက် (၃) ပါး=== မှုများမှ ရှောင်ကြဉ်သော သဘောတရားများ ဖြစ်ကြသည်။
စေတသိက် (၂) ပါး=== အတိုင်းအဆမရှိသော သတ္တဝါတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ပေါ်သော နှင့် တရားတို့ ဖြစ်သည်။
ပညိန္ဒြေ=== ပညိန္ဒြေ (သို့မဟုတ်) အမောဟ ဆိုသည်မှာ ပရမတ္ထတရားတို့၏ သဘောမှန်ကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အမှောင်ကို ပယ်ဖျောက်၍ အာရုံ၏ သဘောမှန်ကို ထင်ရှားစေတတ်သဖြင့် "ဆီမီးလင်းခြင်း" နှင့် တူသည်။
သောဘဏစေတသိက်တို့သည် စိတ်အစဉ်ကို ဖြူစင်သန့်ရှင်းစေပြီး ၊ ၊ စသည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသော တရားများ ဖြစ်ကြသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ] [ သောဘဏစေတသိက် အဖွင့်] [ သောဘဏစေတသိက် သမ္ပယောဂနည်း] = =။
လောကပါလတရား ဆိုသည်မှာ လောကကြီးကို စနစ်တကျ စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းပေးထားသော ဖြူစင်သည့် တရားနှစ်ပါးကို ခေါ်ဆိုသည်။
ဟိရိ: မိမိ၏ ၊ အသက်အရွယ်၊ ဗဟုသုတနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာတို့ကို ငဲ့ညှာဆင်ခြင်၍ မကောင်းမှုပြုရမည်ကို စက်ဆုပ်ရွံရှာသော သဘောတရား ဖြစ်သည်။
နှင့် အစဉ်အလာကို ထိန်းသိမ်းခြင်း: ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပရှိသောကြောင့်သာ လူတို့သည် မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို စောင့်ထိန်းကြပြီး မိဘဆွေမျိုးနှင့် ဆရာသမားများ အကဲ့ရဲ့မခံရအောင် မှုများမှ ရှောင်ကြဉ်ကြသည်။
ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စာရိတ္တ: လောကပါလတရား ကင်းမဲ့သူတို့သည် အဝတ်အစား၊ အနေအထိုင်၊ အသွားအလာမှစ၍ လျှပ်ပေါ်လော်လည်ကာ အမြင်မတော်စရာများ ပြုလုပ်တတ်ကြသဖြင့် ဤတရားတို့သည် လူသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို စောင့်ရှောက်ရာလည်း ရောက်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတည်းဟူသော လောကပါလတရား နှစ်ပါးသည် ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသားတို့၏ သန္တာန်၌ စောင့်ကြပ်နေသရွေ့သာ လူသားလောကသည် အတော်အတန် စင်ကြယ်အေးချမ်းစွာ တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကုသလမူလတရား ဆိုသည်မှာ ခပ်းကုန်သော တရားတို့၏ အရင်းအမြစ် မူလတရား (၃) ပါးကို ခေါ်ဆိုသည်။
ထို့အတူ ကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာရန် (နည်းလမ်းမှန်စွာ နှလုံးသွင်းခြင်း) လိုအပ်သော်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ကုသိုလ်တရားများ အဆက်မပြတ် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေစေရန်နှင့် အခြေခိုင်စေရန်မှာ ကုသလမူလတရား သုံးပါးက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင်က ဤမူလတရားတို့သည် ယှဉ်ဖက်များနှင့် များအပေါ်၌ ဟေတုပစ္စယသတ္တိ ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကြောင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
အလောဘ: မစ္ဆေရ (ဝန်တိုခြင်း) အညစ်အကြေးကို ပယ်သတ်နိုင်ပြီး (ပေးကမ်းလှူဒါန်းခြင်း) ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။
လောဘကင်းသူသည် မိမိ၌ရှိသော အပြစ်ကို အပြစ်ဟု ဝန်ခံရဲသော စိတ်ဓာတ်ရှိသည်။
အလောဘသည် ကျန်းမာခြင်းနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပြည့်စုံခြင်း၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်သည်။
အဒေါသ: ဒုဿီလျ (ပျက်စီးမှု) ကို ပယ်သတ်နိုင်ပြီး သီလ (ကိုယ်ကျင့်တရား) ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။
အဒေါသရှိသူသည် သူတစ်ပါး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အသိအမှတ်ပြု ချီးမွမ်းတတ်သည်။
အမောဟ: ကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟ ကို ပယ်သတ်နိုင်ပြီး (စိတ်ပွားများခြင်း) ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။
အမောဟသည် အရာရာကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်စေပြီး လူ၊ နတ်၊ သုံးတန်သော အကျိုးစီးပွားကို ရရှိစေနိုင်သော မိမိကိုယ်ကို ပြည့်စုံစေသည့် တရားဖြစ်သည်။
အဒေါသ ကြောင့် မချစ်မနှစ်သက်အပ်သော အရာများနှင့် ယှဉ်တွဲနေထိုင်ရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေသည်။
အမောဟ ကြောင့် အလိုရှိအပ်သောအရာကို မရရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်ဆင်းရဲ၊ စိတ်ဆင်းရဲမှုများမှ ကင်းဝေးစေသည်။
ထို့ပြင် အလောဘသည် ဒိဗ္ဗဝိဟာရ (စျာန် ၄ ပါး)၊ အဒေါသသည် ဗြဟ္မဝိဟာရ (မေတ္တာ၊ ၊ ၊ ) နှင့် အမောဟသည် အရိယဝိဟာရ တို့ကို ရရှိစေရန် အခြေခံ အကြောင်းတရားများ ဖြစ်ကြသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ ကုသလမူလတရားတို့၏ မှတ်သားဖွယ်ရာများ] = =။
သဠာယတနသဠာယတန (န) [ ဆ+အာယတန။
တစ်နည်း- ဆဋ္ဌာယတန+သဠာယတန-သဠာယတန (၁) ၆-ပါးသောစိတ်ဖြစ်ရာဌာန၊ (စက္ခု- မျက်စိ စသည့်) ၆-ပါးသောအာယန။
ဆိုသည်မှာ ၏ ဒေသနာတော်တွင် ပါဝင်သော အရေးကြီးသည့် အင်္ဂါရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သဠာယတန ဆိုသည်မှာ အတွင်းအာယတန (၆) ပါးကို စုပေါင်း၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဃာနာယတန (နှာခေါင်းအာယတန) ၄။
မနာယတန (စိတ်အာယတန) = သဠာယတန၏ သဘောသကို နည်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်သည် - လက္ခဏာ (သဘာဝ): နှင့် ဒွါရ ထိခိုက်ခြင်း သဘောရှိခြင်း သို့မဟုတ် အာယ (ခေါ်) စိတ်တို့ကို ချဲ့ထွင်ခြင်း သဘောရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
ပစ္စုပဋ္ဌာန် (ဉာဏ်တွင်ထင်ပုံ): တို့၏ မှီရာ ဝတ္ထု အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အာရုံတို့၏ ဝင်ထွက်ရာ ဒွါရ အဖြစ်လည်းကောင်း ယောဂီဉာဏ်တွင် ထင်လာတတ်သည်။
ပဒဋ္ဌာန် (နီးကပ်သောအကြောင်း): သဠာယတနသည် နာမ်ရုပ် ကို အနီးကပ်ဆုံးသော အကြောင်းတရားအဖြစ် အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
သောတာယတန (နား)- (အသံ) နှင့် ထိခိုက်ရန် ထိုက်သော သဘောရှိပြီး ကြားခြင်း ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။
ဃာနာယတန (နှာခေါင်း)- (အနံ့) နှင့် ထိခိုက်ရန် ထိုက်သော သဘောရှိပြီး နံခြင်း (အနံ့ရခြင်း) ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။
ဇိဝှါယတန (လျှာ)- (အရသာ) နှင့် ထိခိုက်ရန် ထိုက်သော သဘောရှိပြီး လျက်သိခြင်း (အရသာသိခြင်း) ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။
ကာယာယတန (ကိုယ်)- (အတွေ့အထိ) နှင့် ထိခိုက်ရန် ထိုက်သော သဘောရှိပြီး ထိသိခြင်း ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။
မနာယတန (စိတ်)- (စိတ်ကူးသိစရာအာရုံ) နှင့် ထိခိုက်ရန် ထိုက်သော သဘောရှိပြီး သိခြင်း ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။
ထို့အတူ သဠာယတနကို အကြောင်းပြု၍ ဖဿ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
ရှုပွားသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤသဠာယတနတို့၏ လက္ခဏာ၊ ရသ စသည်တို့ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိမ်းဆည်းနိုင်ခြင်းဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ငါ၊ သူတစ်ပါးဟူသော အစွဲအလမ်း များကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ ပရမတ္ထဒီပနီ_(တတိယတွဲ)] [ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ] [ မဟာဗုဒ္ဓဝင်] = =။
ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်သက်တမ်းသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း စစ်အစိုးရမှ စစ်တစ်ပိုင်းအစိုးရသို့ ကူးပြောင်းပေးခဲ့သည့် ထက် ပိုမိုအရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်စတင်သည့် အစောပိုင်းကာလ၌ပင် အစိုးရသစ်၏ လုပ်ငန်းစဉ်များ ချောမွေ့စေရန်အတွက် ကို အလျင်အမြန် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ဤလွှတ်တော်သက်တမ်း၏ ထူးခြားသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ဤလွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း ဒီမိုကရေစီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဥပဒေများ၊ ပြည်သူ့အကျိုးပြု ဥပဒေများကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။
USDPသည် အမ်းတွင် ရှုံးပြီး၊ချောင်းဆုံတွင် ပြန်နိုင်သဖြင့် နေရာမပြောင်းခဲ့ပေ။
အဓိမောက္ခအဓိမောက္ခ (ပု) [အဓိ + မုစ + အ။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၄၂၊ ၄၃၁-တို့ကြည့်။
ယထာ ဝါ တထာ ဝါ အာရမ္မဏေ ဝိနိစ္ဆယနံ အဓိမုစ္စနံ။
န ဟိ အနဓိမုစ္စန္တော ပါဏာတိပါတာဒီသု ဒါနာဒီသု ဝါ ပဝတ္တတိ၊ သဒ္ဓါ ပန ပသာဒနီယေသု ပသာဒါဓိမောက္ခောတိ အယမေတေသံ ဝိသေသော။
အနဓိမုစ္စန္တောတိ ... အနိစ္ဆိနန္တော။
အဓိမုစ္စနံ အာရမ္မဏေ သန္နိဋ္ဌာနဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ န ပသာဒနဝသေန။
ယထာ တထာ ဝါ ဟိ အာရမ္မဏေ နိစ္ဆယနံ အဝိမုစ္စန္နံ အနဓိမုစ္စန္တဿ ပါဏာတိပါတာဒီသု ဒါနာဒီသု ဝါ ပဝတ္တိယာ အဘာဝါ၊ သဒ္ဓါ ပန ပသာဒနီယေသု ပသာဒါဓိမောက္ခောတိ အယမေတေသံ ဝိသေသော။
တတ္ထ ကတမော တဏှာပစ္စယာ အဓိမောက္ခော? ယော စိတ္တဿ အဓိမောက္ခော အဓိမုစ္စနာ တဒဓိမုတ္တတာ။
အဓိမုစ္စတိ ဝါ တေန အာရမ္မဏေ စိတ္တံ နိဗ္ဗိစိကိစ္ဆတာယ သန္နိဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတီတိ အဓိမောက္ခော။
ယသ္မာ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တေသု တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ဥပါဒါနဋ္ဌာနေ ဥပါဒါနံ ဝိယ ဒဠှနိပါတိနာ အဓိမောက္ခေန ပဒံ ပူရိတံ။
ဝိပဿနာသမ္ပယုတ္တာယေဝ ဟိဿ စိတ္တစေတသိကာနံ အတိသယပသာဒဘူတာ ဗလဝတီ သဒ္ဓါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။
အဓိမောက္ခောတိ သဒ္ဓါ၊ န ယေဝါပနကာဓိမောက္ခောတိ အဓိပ္ပါယော။
သာ စေတ္ထ န ကမ္မဖလံ ရတနတ္တယံ ဝါ သဒ္ဒဟနဝသေန ပဝတ္တာ၊ အထ ခေါ ကိလေသကာလုဿိယာပဂမေန သမ္ပယုတ္တာနံ အတိဝိယ ပသန္နဘာဝဟေတုဘူတာ။
တေနာဟ “ဝိပဿနာသမ္ပယုတ္တာ... ပ... သဒ္ဓါ ဥပ္ပဇ္ဇတီ”တိ။
သည် သဘောအရ စိတ်၌ အခြေခံအားဖြင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်တတ်သော ၆ ပါး အနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
အဓိမောက္ခဟူသော စကား၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ၌ သက်ဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပစ္စုပဋ္ဌာန် (အကျိုး) - အာရုံကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဆုံးဖြတ်တတ်သော သဘောအဖြစ် ယောဂီ၏ဉာဏ်၌ ထင်မြင်လာတတ်သည်။
ပဒဋ္ဌာန် (နီးစပ်သောအကြောင်း) - ဆုံးဖြတ်အပ်သော အာရုံဓမ္မ သည် အဓိမောက္ခ ဖြစ်ပေါ်လာရန် အနီးစပ်ဆုံး အကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။
အဓိမောက္ခသည် အာရုံ၌ လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ ခိုင်မြဲစွာ တည်နေတတ်သောကြောင့် မြို့တံခါးဝ၌ ခိုင်ခံ့စွာ စိုက်ထူထားသော မြို့တံခါးတိုင်ကြီး (ဣန္ဒခီလ) နှင့် တူသည်ဟု ဆိုသည်။
အကယ်၍ အာရုံကို မှားမှားမှန်မှန် ဆုံးဖြတ်ချက် မချနိုင်ပါက စသော မှုများ သို့မဟုတ် ၊ စသော မှုများ ထမြောက်အောင်မြင်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
သို့သော် သဒ္ဓါ သည် ကြည်ညိုသင့် ယုံကြည်သင့်သော ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ စသည့် ပသာဒနီယဝတ္ထုတို့၌သာ ယုံကြည်သက်ဝင် ဆုံးဖြတ်တတ်သော သဘော (ပသာဒါဓိမောက္ခ) ဖြစ်သည်။
ပ အယူအဆရှိသူတို့၏ မိမိတို့ ဘုရား၊ တရားတို့အပေါ် ယုံကြည်မှုမှာမူ သဒ္ဓါမဟုတ်ဘဲ နှင့်ယှဉ်သော အဓိမောက္ခစေတသိက် (မိစ္ဆာဓိမောက္ခ) သာဖြစ်သည်။
ဝုဋ္ဌောစိတ်သည် အာရုံကို မှားသောအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ မှန်သောအားဖြင့် ဖြစ်စေ ဆုံးဖြတ်ပေးပြီး၊ ထိုဆုံးဖြတ်ချက် မှန်ကန်ပါက ဖြစ်၍ များ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေကာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက် မှားယွင်းပါက အယောနိသောမနသိကာရ ဖြစ်၍ ဇောများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဝိစိကိစ္ဆာနှင့် ယှဉ်သော စိတ်အစဉ်များတွင်ပင် ဝုဋ္ဌောစိတ်သည် "ဟုတ်ပါ၏လော" ဟု ဆုံးဖြတ်သော အခြင်းအရာဖြင့် ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ်ဇောများ ဖြစ်ပေါ်လာရန် အကြောင်းပြုပေးတတ်သည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ နိဗ္ဗာန်သို့_သွားရာ_တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း] [ အဓိမောက္ခ = သဒ္ဓါ] [ ကမ္မဋ္ဌာန်း_ဘာသာဋီကာ] [ ပရမတ္ထဒီပနီ_(ပထမတွဲ)] [ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ] = =။
ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကဿပသူဌေး ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးလျက် မကျန်းမမာဖြစ်နေသော အရှင်အဿဇိထံ သတင်းမေး ကြွတော်မူရင်း အနတ္တလက္ခဏသုတ္တန်ကို ဟောတော်မူပါသည်။
ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝေဒနာခံစားပုံနှင့် ဝေဒနာကို ရှုမှတ်ပုံကို ဆီနှင့်မီးစာ ဥပမာဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် ဥပဒေပြုရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် လမ်းခင်းပေးနိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းပေါ်ပေါက်လာမည့် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွက်လည်း အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ချမှတ်ပေးခဲ့သော လွှတ်တော်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးသို့ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များမှရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တပ်မတော်သား ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ စုံညီစွာ တက်ရောက်ကြပြီးနောက် သဘာပတိကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ကြသည်။
ရှေးဦးစွာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက သဘာပတိတင်မြှောက်ကြရာတွင် သဘာပတိလောင်းအမည် စာရင်းတင်သွင်းသည့် အရေအတွက်သည် နှစ်စောင်ဖြစ်နေခဲ့သည်။
သို့သော် တင်သွင်းသူ နှစ်ဦးစလုံးက ဟင်္သာတမဲဆန္ဒနယ်မှ တစ်ဦးတည်းကိုသာတင်သွင်းခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးဌေးဦးအား ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေး၏ သဘာပတိအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ကြသည်။
ထို့နောက် ဦးဌေးဦးက သဘာပတိအဖြစ်နေရာယူပြီး သဘာပတိအဖြစ် ကတိသစ္စာပြုသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည်လည်း သဘာပတိရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုကြပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးကြသည်။
သူရဦးရွှေမန်းသည် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တစ်ဦးတည်းတင်သွင်းခံရပြီး၊ကန့်ကွက်သူမရှိသည့်အတွက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
အစီအစဉ်အရ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းကိုလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရာ ဒဂုံမဲဆန္ဒနယ်မှ ကို ပုလဲမဲဆန္ဒနယ်မှ က အမည်စာရင်းတင်သွင်းပြီး ကျောက်ဆည်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးသောင်းကထောက်ခံ၍ လည်းကောင်း၊ ကျောက်မဲ မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးနယ်လ်ဆင် (ခ)ဦးဆောင်ဆီကို နမ့်ခမ်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာစိုင်းကျော်အုန်းက အမည်စာရင်းတင်သွင်းပြီး လင်းခေးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးစိုင်းလှကျော်ကထောက်ခံ၍ လည်းကောင်း၊ ကျောက်မဲ မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးနယ်လ်ဆင်(ခ)ဦးဆောင်ဆီကို ပုဏ္ဏားကျွန်း မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးထွန်းအောင်ကျော်က အမည်စာရင်းတင်သွင်းပြီး ပေါက်တောမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးအောင်ကျော်ဇံက ထောက်ခံ၍လည်းကောင်း၊ ပန်းတနော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမန်းမောင်မောင်ဉာဏ်ကို မိုးမိတ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးကျော်မြင့်(ခ)ဦးဖိုးတုတ်က အမည်စာရင်းတင်သွင်းပြီး နောင်ချိုမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးကျော်မြင့် ကထောက်ခံ၍လည်းကောင်း အသီးသီးတင်သွင်းကြရာ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခံရသည့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလောင်းမှာ စုစုပေါင်း ၃ ဦးဖြစ်သည်။
ထို့နောက် သဘာပတိ ဦးဌေးဦးက ဥက္ကဋ္ဌ သူရဦးရွှေမန်းအား တာဝန်လွှဲအပ်ခဲ့သည်။
အစည်းအဝေး ဆဋ္ဌမနေ့တွင် မေးခွန်းများ မေးမြန်းခြင်း၊ ဖြကြေားခြင်း၊ အဆိုတင်သွင်းခြင်းနှင့် လက်ခံဆွေးနွေးရန် သင့်၊ မသင့်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ အဆုံးအဖြတ်ရယူခြင်းလုပ်ငန်းများအား ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံစံတစ်ရပ် အနေဖြင့် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ပုံမှန်အစည်းအဝေး ဆဋ္ဌမနေ့ကို မတ်လ ၉ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော် အဆောက်အအုံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခန်းမ၌ ကျင်းပသည်။
မြောက်ဦးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးအောင်ထွန်းသာ၏ မေးမြန်းချက်ကို ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ကလည်းကောင်း၊ ပုဇွန်တောင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးအောင်ဇင်နှင့် သီပေါမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးရဲထွန်း (ခ) ဦးမင်းထွန်းတို့၏ မေးမြန်းချက်များကို လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး ကလည်းကောင်း ဖြကြေားသည်။
မတ်လ ၁၀ ရက်က နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော် အဆောက်အအုံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခန်းမ၌ ကျင်းပသည့် ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအေဝး၏ သတ္တမနေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် သက်ဆိုင်သော မေးခွန်းများကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး က လည်းကောင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနနှင့်သက်ဆိုင်သောမေးခွန်းများကို ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန် ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီ က လည်းကောင်း ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။
အငြင်းပွားမှုအစ: ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတကိုယ်စား ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်က လွှတ်တော်ကော်မတီ၊ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များသည် "ပြည်ထောင်စုအဆင့်" ဟုတ်မဟုတ် အဆုံးအဖြတ်ပေးရန် ခုံရုံးသို့ တင်သွင်းခဲ့သည်။
ခုံရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်: ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းစိုး ဦးဆောင်သည့် ခုံရုံးက လွှတ်တော်ကော်မတီဝင်များသည် "ပြည်ထောင်စုအဆင့် မဟုတ်ကြောင်း" အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက် (၁/၂၀၁၂) ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
စွပ်စွဲပြစ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများ: ၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ခုံရုံးကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ရန် နှစ်ကြိမ်တိုင် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယအကြိမ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၁ ဦးက လက်မှတ်ရေးထိုး တင်ပြခဲ့ကြသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း: ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက် တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်က ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်များအပေါ် စွပ်စွဲပြစ်တင်သည့်အဆိုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးနန္ဒကျော်စွာ ခေါင်းဆောင်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ အဆိုပါအဖွဲ့က ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်များကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့် အစီရင်ခံစာကို တင်ပြခဲ့သည်။
နိဂုံးနှင့် ရလဒ်: လွှတ်တော်၏ စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုကြောင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က အမိန့်အမှတ် (၂၉/၂၀၁၂) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အဆိုပါအမိန့်အရ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းစိုး အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် (၉) ဦးစလုံး (ဒေါက်တာ တင်အောင်အေး၊ ဒေါ်ခင်လှမြင့်၊ ဦးထွန်းကြည်၊ ဦးစိုးသိန်း၊ ဦးခင်ထွန်း၊ ဦးဆန်းမြင့်၊ ဦးမြင့်ကြိုင် နှင့် ဒေါ်မိမိရီ) တို့သည် ၎င်းတို့၏ သဘောဆန္ဒအလျောက် ရာထူးမှ အစုလိုက်အပြုံလိုက် နှုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။
ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်သစ်များ ခန့်အပ်ခြင်း (၂၀၁၃) ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်အားလုံး နှုတ်ထွက်သွားပြီးနောက် လစ်လပ်နေသော နေရာများအတွက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်တို့မှ အဆိုပြုသည့် အဖွဲ့ဝင် (၉) ဦးကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။
မဲဆန္ဒရှင်များ၏ တိုင်ကြားမှု: နေပြည်တော်၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ မဲဆန္ဒရှင် ၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် (သို့မဟုတ် ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) က လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ သူရဦးရွှေမန်းအား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ရုပ်သိမ်းပေးရန် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ စာရေးသားတောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
လွှတ်တော်အတွင်း သဘောထား: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွင်း၌ မဲဆန္ဒရှင် ၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တိုင်ကြားနိုင်ခြင်းသည် နည်းလွန်းသည်ဟု ယူဆချက်များရှိနေပြီး ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးတွင်လည်း အဆိုပါအချက်ကို ပြင်ဆင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် တိကျသောဥပဒေ မရှိသေးသည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။
ရလဒ်: လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အများစု၏ ထောက်ခံမှုနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ လစ်ဟာချက်များကြောင့် အဆိုပါ ဖိအားပေးမှုများကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးသည်အထိ တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ လွှတ်တော်ကို နှင့် တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားပြီး လွှတ်တော်သက်တမ်းကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် သက်တမ်းအတွင်း (NLD) က လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးတွင် အမတ်နေရာအများစုကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး အစိုးရအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။
အရပ်သားအစိုးရသစ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း === ၁၉၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် အရပ်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့ပြီး နှင့် တို့ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
ထိုနေ့တွင်ပင် သမ္မတအိမ်တော်၌ အာဏာလွှဲပြောင်းရေး အခမ်းအနားကို ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ထံမှ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို စနစ်တကျ လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ရာထူးကို အတည်ပြုခြင်း === ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ကို အဆိုပါ ရာထူးဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းမှာ ဤလွှတ်တော်၏ အထူးခြားဆုံး ဆောင်ရွက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများ === ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန်အတွက် "ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး ပူးပေါင်းကော်မတီ" တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး လွှတ်တော်အတွင်း အကျေအလည် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
လွှတ်တော်နာယက ရာထူး အပြောင်းအလဲ === လွှတ်တော်သက်တမ်း တစ်ဝက်ခန့်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးထင်ကျော် နုတ်ထွက်ခဲ့သဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့်သည် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးတီခွန်မြတ် တက်ရောက်လာပြီး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက တာဝန်ကိုပါ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုဗစ်-၁၉ ကာလအတွင်း လွှတ်တော်ကျင်းပခြင်း === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကြားမှ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများကို ရပ်နားခြင်းမရှိဘဲ ဆက်လက်ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။
ဖရုသဝါစာဟူသည်မှာ သူတစ်ပါး၏ စိတ်နှလုံးကို နာကျင်စေတတ်သော၊ ကြမ်းကြုတ်ရုန့်ရင်းသော စကားကို ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အက္ကောသိတဗ္ဗော ပရော - ဆဲရေးအပ်သော သူတစ်ပါးရှိခြင်း။
ကုပိတစိတ္တံ - အမျက်ထွက်သော (သို့မဟုတ်) စိတ်ဆိုးသော စိတ်ရှိခြင်း။
အခြားသော ဝစီဒုစရိုက်အချို့သည် ၊ ဒေါသ နှစ်မျိုးလုံးကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ဖရုသဝါစာမှာမူ ဒေါသကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းကို ငဲ့ကွက်၍ ဒုစရိုက်ပြုခြင်းသည် မိစ္ဆာအာဇီဝ လည်း မည်သည်။
သမ္ပတ္တဝိရတီ - ဆောက်တည်မထားသော်လည်း ဆဲရေးခွင့် ကြုံလာသည့်အခါ မိမိ၏ အနွယ်၊ ဂုဏ်သိက္ခာတို့ကို ဆင်ခြင်၍ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
သမာဒါနဝိရတီ - သိက္ခာပုဒ် ဆောက်တည်ထားသဖြင့် မိမိအသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်ကာ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
သမုစ္ဆေဒဝိရတီ - ဖြင့် ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ပြီး ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြစ်ပြီး အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ သန္တာန်၌ သူတစ်ပါးကို ဆဲရေးလိုသော စိတ်မျှပင် လုံးဝ မဖြစ်တော့ပေ။
ဖရုသဝါစာမှ ရှောင်ကြဉ်သောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကုသိုလ်သည် သန္တိာ (ငြိမ်းချမ်းသော သဘော) ရှိပြီး ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရန် အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေသည်။
စနစ်တကျ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့် စိတ်ရူးစိတ်နောက်များ ပျောက်ကင်း၍ စိတ်တည်ငြိမ်မှုကို ရရှိစေနိုင်သည်။
သစ္စပါရဂူကျမ်း-ရွှေသိမ်တော်တောရဆရာတော် နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ဒုတိယတွဲ- ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ ဖရုသဝါစာသုတ်] [ ဖရုသဝါစာဘာဝပဥှာ] [ ဖရုသဝါစာနှင့် ပစ္စည်းတရား] [ သစ္စပါရဂူကျမ်း] [ သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်] [ ပရမတ္ထစက္ခုကျမ်း] [ ပရမတ္ထဒီပနီ_(ဒုတိယတွဲ)] [ ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ပတွဲ] [ ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်] =။
သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ ဟူသည်မှာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးနှင့် မစပ်ယှဉ်ဘဲ အနှစ်သာရမရှိသော ပြိန်ဖျင်းသောစကားများကို ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ဘာရတယုဒ္ဓသီတာဟရဏာဒိ နိရတ္ထကကထာ ပုရေက္ခာရတာ - ဘာရတမင်းတို့၏ စစ်ထိုးခြင်း၊ သီတာမိဖုရားကို ဆောင်ယူခြင်း အစရှိသော အကျိုးမရှိသောစကားမျိုး (သို့မဟုတ်) ဒဏ္ဍာရီဝတ္ထုများကို ပြောဆိုရန် ရှေ့ရှုခြင်း။
တထာရူပကထာ ကထနံ - ထိုသို့သော အကျိုးမဲ့စကားမျိုးကို အမှန်တကယ် ပြောဆိုခြင်း။
သူတစ်ပါးက လက်မခံပါက "ကမ္မ" (အကုသိုလ်အမှု) မျှသာ ဖြစ်သည်။
ဓမ္မ (တရား): ထိုကောင်းကျိုးများ ရရှိရန် လမ်းညွှန်ချက်များ။
ဝိနယ : လူ၊ ကျင့်ဝတ်နှင့် ဖြေဖျောက်ရန် နည်းလမ်းများ။
ထို့ကြောင့် ရာမ၊ အီနောင်ဇာတ် စသည့် ဒဏ္ဍာရီဝတ္ထုများနှင့် (၃၂) ပါးသော စကားမျိုးတို့သည် သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာတွင် အကျုံးဝင်သည်။
အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် မိမိ၏ ဝမ်းရေးအတွက် ပြိန်ဖျင်းသောစကားများကို ပြောဆိုကာ အသက်မွေးပါက ထိုဝစီဒုစရိုက်သည် ဒုရာဇီဝ (မကောင်းသော အသက်မွေးမှု) မည်သည်။
သမ္ပတ္တဝိရတီ - ဆောက်တည်မထားသော်လည်း အခြေအနေအရ ပြိန်ဖျင်းသောစကား ပြောခွင့်ကြုံလာသည့်အခါ မိမိဂုဏ်ကိုငဲ့၍ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
သမုစ္ဆေဒဝိရတီ - ဖြင့် ကိလေသာကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ပြီး ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြစ်ရာ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အကျိုးမဲ့စကားကို ပြောဆိုလိုသော စိတ်မျှပင် လုံးဝ မဖြစ်တော့ပေ။
သီလက္ခန္ဓ ဟူသည်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး တော်တွင် ပါဝင်သော သီလဆိုင်ရာ အစုအဝေးကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
သမ္မာကမ္မန္တ: သူ့အသက်သတ်ခြင်း ၊ သူ့ဥစ္စာခိုးခြင်း နှင့် တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်း ဟူသော ကာယဒုစရိုက် (၃) ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သမ္မာအာဇီဝ: အထက်ပါ ဒုစရိုက် (၇) ပါးတို့နှင့် ကင်းရှင်းစွာ အသက်မွေးခြင်း ဖြစ်သည်။
လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် လက်နက်၊ လူ၊ အသား၊ သေရည်သေရက်နှင့် အဆိပ် ရောင်းဝယ်ခြင်းဟူသော မိစ္ဆာဝဏိဇ္ဇာ (၅) ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
ကို ပယ်သတ်ခြင်း: သီလက္ခန္ဓသည် ကိလေသာတို့၏ အကြမ်းစားအဆင့်ဖြစ်သော ကိုယ်နှုတ်ဖြင့် လွန်ကျူးမှု ဝီတိက္ကမကိလေသာ များကို ပယ်ဖျက်ပေးသည်။
အခြေခံအုတ်မြစ်: သည် သမာဓိနှင့် ပညာကို ထူထောင်နိုင်ရန်အတွက် အမြစ်အခြေ (မူလ) ဖြစ်သည်။
ရှိမှသာလျှင် ကျန်ရှိသော များကို ဆက်လက် ဖြည့်ဆည်းနိုင်သည်။
သံသရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်း: သီလက္ခန္ဓကို ဖြည့်ကျင့်ခြင်းဖြင့် အပါယ်ငရဲဘေးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်ပြီး (အစွန်းတဖက်) ကို ပယ်နိုင်သည်။
ထူးခြားသော များ: သီလပြည့်စုံခြင်းသည် တေဝိဇ္ဇ (သုံးပါး) ရရှိရန် အားကြီးသော အထောက်အပံ့ (ဥပနိဿယ) ဖြစ်စေသည်။
ထိုသို့ ထူထောင်ပြီးမှသာလျှင် နှင့် တို့ကို တစ်ဆင့်ထက်တစ်ဆင့် ပွားများ အားထုတ်ရမည် ဖြစ်သည်။
သီလသည် တရားတော်ကို မြင်နိုင်ရန်အတွက် ပထမဆုံး လှေကားထစ်သဖွယ် အရေးကြီးသော တရားစု ဖြစ်သည်။
မဂ္ဂင်္ဂဒီပနီ-လယ်တီဆရာတော် = [ မဂ္ဂင်ကို ခန္ဓာ ၃-ပါးဖွဲ့ပုံ] = =။
သပ္ပါယ ဆိုသည်မှာ အားထုတ်ရာတွင် တရားထူး တရားမြတ်များ ရရှိစေရန် လျော်ကန်လျောက်ပတ်သော အထောက်အကူပြု အကြောင်းတရားများကို ဆိုလိုသည်။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အရ ယောဂါဝစရ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် မလျောက်ပတ်သော အသပ္ပါယ များကို ရှောင်ကြဉ်၍ လျောက်ပတ်သော သပ္ပါယ များကို မှီဝဲခြင်းဖြင့် မကြာမီ ကာလအတွင်း အပ္ပနာသို့ ဆိုက်ရောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
အာဝါသသပ္ပါယ (နေရာထိုင်ခင်း)=== တရားအားထုတ်ရန် လျောက်ပတ်သော ကျောင်း၊ အိပ်ရာ၊ နေရာကို ဆိုလိုသည်။
မလျောက်ပတ်သော နေရာတွင် နေထိုင်ပါက မဖြစ်ပေါ်သေးသော များ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း၊ ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော နိမိတ်များ ပျောက်ပျက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။
သပ္ပါယဖြစ်သော နေရာတွင်မူ တည်ကြည်ပြီး ရလွယ်သည်။
စံနမူနာ: သီဟိုဠ်ကျွန်းရှိ စူဠနာဂလိုဏ် နှင့် တို့တွင် သပ္ပါယဖြစ်၍ အများအပြား ဖြစ်ခဲ့ကြဖူးသည်။
နေရာတစ်ခု သပ္ပါယဖြစ်မဖြစ်ကို သိနိုင်ရန် ကျောင်းဆောင်တစ်ခုစီတွင် (၃) ရက်ခန့်စီ နေထိုင်၍ စမ်းသပ်ကြည့်နိုင်သည်။
ဂေါစရသပ္ပါယ (ခံရွာ)=== မိမိနေထိုင်ရာ ကျောင်းမှ မဝေးလွန်းသော အရပ် (အလံတစ်ထောင်ခန့်) တွင်ရှိပြီး၊ ဆွမ်းရလွယ်ကူသော ရွာသည် သပ္ပါယဖြစ်သော ဆွမ်းခံရွာ ဖြစ်သည်။
ဘဿသပ္ပါယ (စကားပြောဆိုမှု)=== တရားအားထုတ်သူများအနေဖြင့် မပြောသင့်သောစကား (အသပ္ပါယဘဿ) နှင့် ပြောသင့်သောစကား (သပ္ပါယဘဿ) ကို ခွဲခြားသိမြင်ရမည်။
အသပ္ပါယဘဿ: မဂ်ဖိုလ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော (၃၂) ပါး (ဥပမာ- မင်းစကား၊ ခိုးသူစကား၊ စစ်သည်စကား၊ အစားအသောက်၊ အဝတ်အထည်၊ ဆွေမျိုး၊ ရွာ၊ မြို့၊ တိုင်းပြည် စသည့် အကြောင်းအရာများ) ဖြစ်သည်။
သပ္ပါယဘဿ: အလိုနည်းခြင်း၊ ၊ ဝိဝေကရှိခြင်း၊ ရှိခြင်း၊ ၊ သမာဓိ၊ ၊ စသော ကထာဝတ္ထု (၁၀) ပါး နှင့် စပ်သော စကားများသည် သပ္ပါယစကားများ ဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂလသပ္ပါယ (ပုဂ္ဂိုလ်)=== သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံပြီး မိမိ၏ သမာဓိကို တိုးပွားစေနိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သပ္ပါယပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
အိပ်စက်ခြင်းကိုသာ မွေ့လျော်ပြီး တိရစ္ဆာနကထာ စကားများကိုသာ ပြောဆိုနေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် အသပ္ပါယပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို မှီဝဲပါက မိမိရရှိထားသော ဈာန်များပင် ပျောက်ပျက်သွားနိုင်သည်။
ဘောဇနသပ္ပါယ (အစာအာဟာရ)=== မိမိနှင့် သင့်တော်သော အရသာရှိသည့် အာဟာရကို ဆိုလိုသည်။
အချို့အတွက် အချို၊ အချို့အတွက် အချဉ် အရသာသည် သပ္ပါယ ဖြစ်တတ်သည်။
မိမိအား သမာဓိရစေရန် ကျေးဇူးပြုသော အာဟာရသည်သာ သပ္ပါယဖြစ်သည်။
မိမိ၏ စိတ်ကို တည်ကြည်စေသော ဥတုသည်သာ သပ္ပါယဖြစ်သည်။
အကျိုးကျေးဇူး အထက်ပါ သပ္ပါယ (၇) မျိုးကို စနစ်တကျ မှီဝဲပြီး အသပ္ပါယများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့် အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း စသည့် ဘာဝနာလုပ်ငန်းများကို အားထုတ်သူသည် မကြာမီ အချိန်အတွင်း အပ္ပနာဈာန် သို့ ဆိုက်ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပထမတွဲ-ဖားအောက်တောရဆရာတော် = [ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပထမတွဲ] [ ပဏ္ဍိတဝေဒနိယဒီပနီကျမ်း] [ သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်] [ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ဒုတိယတွဲ] [ မဟာသတိပဋ္ဌာန်တရားတော်] [ ပရမတ္ထဒီပနီ_(တတိယတွဲ)] [ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-မြန်မာပြန်] [ ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ဒုတွဲ] [ ဓုတင်္ဂသပ္ပါယအဓိပ္ပါယ်] [ ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်] [ ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး] = =။
လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ဒဏ်ရာရ မော်တော်ယာဉ် ၂ စီးနှင့် လွှတ်တော်မှန်အချို့ ထိခိုက်ပျက်စီး ၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ၊ ၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ချင်းလဲန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် လွှတ်တော်သက်တမ်းသစ် စတင်သည့်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျင်းပခဲ့သည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ၁၄ ခုအနက် တစ်ခုတည်းသော တိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
ဟားခါးမြို့ရှိ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝင်းအတွင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် အဆောက်အအုံအနီး၌ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်အတွင်း CDF-Hakha အဖွဲ့က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံး ၆ လုံးခန့် ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗုံးတစ်လုံးမှာ အစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝင်းအတွင်း ရပ်နားထားသည့် မော်တော်ယာဉ်တစ်စီးပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး၊ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၏ မှန်အချို့လည်း ပေါက်ကွဲမှုဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည်။
CDF-Hakha က ၎င်းတို့လက်ချက်ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ရုပ်သံမှတ်တမ်းနှင့်အတူ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး မြို့နေပြည်သူများအား လုံခြုံသည့်နေရာတွင် နေထိုင်ရန် သတိပေးခဲ့သည်။