DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အောင်ပွဲရ မဟာသီဟသူရ၏ တပ်မကြီးသည် မိုးမိတ် စစ်ကြောင်းချီ လက်ဝဲဝင်းမှူး၏ တပ်နှင့် ပေါင်းမိပြီးလျှင် ရှိ တရုတ်တပ်မကြီးကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြန်၏။
တရုတ် - မြန်မာ စတုတ္ထစစ်ပွဲ (၁၇၆၉) တရုတ်- မြန်မာ စတုတ္ထစစ်ပွဲ (ခရစ်နှစ်၁၇၆၉ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃ဝ ခုနှစ်) ဖြစ်သောအခါ ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် မဟာသီဟသူရအား ဗိုလ်ချုပ်ခန့်၍ ရေကြောင်းဖြင့် သို့ ချီစေ၏။
ဗိုလ်ချုပ်မဟာသီဟသူရ သည် လက်ဝဲဝင်းမှူးအား အချုပ်ခန့်၍ အရှေ့ဘက် မိုးမိတ်စစ်ကြောင်း ချီစေ၏။
ခရစ်နှစ် ၁၇၇၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃ဝ ခုနှစ်တွင် မဟာသီဟသူရ (ဗိုလ်မင်းသူ) သည် ၏အကူအညီဖြင့် ဝက်ပုတ်ရွာသို့ လျှို့ဝှက်တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။
အလောင်းမင်းတရား လက်ထက်တွင် ကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်စဉ်က ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သော (တာက်​မြို့စားမင်း) သည် တွင် မြို့သစ်တည်ကာ မြန်မာတို့၏ ဩဇာကို မခံတော့ကြောင်း သိရသဖြင့် ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီပြန်၏။
ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာမှ ပြန်လည်လာသောအခါ အင်းဝနန်းတွင် ဆင်ဖြူရှင်မင်း နတ်ရွာစံပြီး သားတော် ခရစ်နှစ် ၁၇၇၆ သက်တော်(၂၀)နှစ်တွင် နန်းတက်၏။
ဖောင်းကားစား မောင်မောင်၏ နန်းသက် ခုနစ်ရက်တွင် က အင်းဝနန်းကို လုပ်ကြံ အောင်မြင်ပြန်၏။
ဘိုးတော်ဘုရားသည် တူတော်များဖြစ်သော စဉ့်ကူးမင်း၊ ၊ ညီတော် ပင်းတလဲမြို့စားတို့ကိုသာမက ဝန်ကြီး မဟာသီဟသူရ၊ နှင့် မင်းဆွေမင်းမျိုး မင်းမှုထမ်းမှူးမတ်ကောင်း သူရဲကောင်းအမြောက်အမြားတို့ကို သံသယရှိသဖြင့် ကွပ်မျက်သုတ်သင်ခဲ့သည်။
သည် ဆင်ဖြူရှင်မင်း နှင့် ဝန်ကြီးဗိုလ်ချုပ် မဟာသီဟသူရ တို့၏(၂) ဆက်မြောက်မြေးအရင်းတော်စပ်သည် ဟု ''မြန်မာနိုင်ငံ ကြွေပန်းကန်အစ ဦးသော် က'' နိဒါန်း၊ စာမျက်နှာ က၊ခ၊ဂ တွင် ပန်းကန်စက်ဦးသော် ကိုယ်တိုင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဘိုးသစ္စာ၏သားမှာ ဘိုးရွှေကွန်၊ ဘိုးရွှေကွန်၏သားမှာ ဦးဘိုးဆင့်၊ ဦးဘိုးဆင့်၏သားသမီး ၃ ဦးမှာ ‌၊ ‌ဒေါ်တင်လှ၊ ဦးမောင်မောင်ဖြစ်ပြီး ဒေါ်တင်လှ၏သမီးမှာ ဖြစ်သည်။
ဒေါ်မြင့်မြင့်ဝင်းတွင် သားသမီး ၄ ဦးအနက် အငယ်ဆုံးသားမှာ ဖြစ်သည်။
ရှင်မဟာ အရိယဝံသသည် သက္ကရာဇ် ၈ဝ၄ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော ထူပါရုံဒါယကာ နရပတိမင်းလက်ထက်တွင် ကျမ်းဂန် တတ်မြောက်လှသဖြင့် ကျော်စောထင်ရှားသော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရှင်မဟာအရိယဝံသသည် စစ်ကိုင်းအရပ်သို့ကူး၍ ကျမ်းဂန် တတ်သည့် ထံ စာဝါတောင်းရန် ဆည်းကပ် လေသည်။
မဟော်ဂနီပင်သည် အမြဲစိမ်း အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် အမေရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
မြန်မာရုပ်ရှင်လောကတွင် ဟာသသရုပ်ဆောင်မင်းသား အဖြစ် ထင်းရှားခဲ့သော အကယ်ဒမီစိန်မြင့်ကို ပျဉ်းမနားမြို့၌အဖ ဦးချစ်တင် အမိ ဒေါ်အမာတို့က ၁၉၄၃ ခုနှစ် မတ်လတွင်မွေးဖွားသည်။
ဟာသမင်းသားစိန်မြင့်သည် ဒါရိုက်တာမောင်နန္ဒရိုက် ကူး၍ ၊ ၊ တို့ တွဲဖက်ပါဝင်သော အဖေတစ်ခု သားတစ်ခု ဇာတ်ကား၌ သားငယ်ပေါ်မေတ္တာတရားကြီး မားလွန်း၍ ကြေကွဲဖွယ်ရာများနှင့် ကြုံတွေ့ရသော ဖခင်တစ်ဦးအဖြစ် ထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာ သရုပ်ဆောင် နိုင်သော ကြောင့် ၁၉၇၇ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီရွှေစင်ရုပ်ဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
နီကိုဗာကျွန်းစုသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၌ရှိသော မြန်မာလို ဟု ခေါ်သည့် အန္ဒမန် ကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်၊ အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်မှ ၇၅ မိုင် အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။
ယခုအခါ ထိုကျွန်းကို အစိုးရက အုပ်ချုပ်သည်။
သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ သံကြီးအဖြစ် သွား ရောက်ခဲ့စဉ်က ရေးမှတ်ခဲ့သော ပြင်သစ်သွားနေ့စဉ် မှတ်တမ်း တွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ- ''နဂဘာရီ အကြောင်းကို မေးမြန်းရာ၊ အန္ဒမန်ကျွန်း နိကိုပါကျွန်း မလာကကျွန်းမှစ၍ ကျွန်းငယ် အများ ရှိသည့် အနက်၊ နဂဘာရီ (နဂဗာရီ)ဟူ၍ မရှိ။
မှ စတင်ထွန်းကားသော ဉာဏ်သစ် အရေးတော်ပုံခေတ် (Renaissance) တွင် အထူးကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။
တွင်ရှိသော စစ္စတင်းဘုရားကျောင်းကြီး (Sistine Chapel) ၏ မျက်နှာကြက်ဆီသို့ မော့၍ကြည့်သည်ရှိသော် ဆရာကြီး မိုက်ကယ်အန်ဂျလို၏ အကောင်းဆုံးသော ပန်းချီလက်ရာကို တွေ့ရပေမည်။
မိုက်ကယ်အန်ဂျလိုကို ပြည် တပ်စကန္နီမြို့ (Tuscany) ၌ ၁၄၇၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မုနိလေးဆူမှာ- (ပြည်တဖက်ကမ်း) (ဇလွန်) - ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေခရိုင်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တစ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ မဟာမုနိရွာ။
တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် (၇၂) ဖြင့် ‘ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့’ ကို ၁၉၆၈၊ ဒီဇင်ဘာလ-၄ ရက်နေ့မှာ ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပါတယ်။
အကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရခြင်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ကိုလည်း ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ လုပ်သားပြည်သူ တို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အရေးတို့တွင် အဓွန့်ရှည်စွာ တကယ် အကျိုး ထိရောက်စေမည့် ပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေးကို မည်သို့ တည်ဆောက်သင့်သည် နှင့် ပတ်သက်၍ နည်းလမ်း အကြံဉာဏ်များ ဆွေးနွေး တိုင်ပင်ပြီး ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အား တင်ပြရန် ပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေး အကြံပေး အဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်သည်လို့ ကြေညာချက် မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အကြံပေးအဖွဲ့ ရဲ့ သက်တမ်း ကာလ အဖြစ် ၁၉၆၈-ဒီဇင်ဘာမှ ၁၉၆၉၊ မေလ-၃၁ ရက်နေ့အထိ (၆) လ သတ်မှတ် ထားပါတယ်။
ပါဝင်ခဲ့ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး (၃၃) ဦးကတော့ - #ဦးကျော်ငြိမ်း၊ #ဦးကျော်မင်း၊ #ဗိုလ်ခင်မောင်လေး၊ #ဗိုလ်ခင်မောင်၊ #သခင်ချစ်မောင် (ဝိဓူရ)၊ #သခင်ချစ်မောင် (မြန်အောင်)၊ #စဝ်စိုင်းလုံ၊ #သခင်စံမြင့်၊ #ဒူဝါဇော်ရစ်၊ #ဒူဝါဇော်လွန်း၊ #သခင်တင်၊ #ဦးတင်ညွန့်၊ #ဦးထပ်လိင်း၊ #ဦးထွန်းမြင့် (လင်းခေး)၊ #ဦးနု၊ (ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း)၊ #စဝ်ပြည့်၊ #မွန်ဖိုးချို၊ #ဦးဗဆွေ၊ #ဗိုလ်မင်းခေါင်၊ #ဦးရွှေóကိင်၊ #သခင်လွင်၊ #သခင်လှကျွေ၊ #သခင်လေးမောင်၊ #ဦးလွမ်းပုံ၊ #စဝ်ဝဏ္ထ၊ #မန်းဝင်းမောင်၊ #ဖဒေိုဝသော်၊ #သခင်သင်၊ #သခင်သာခင်၊ #ဆရာသာထို၊ #ဦးသာထွန်း၊ #ဗိုလ်မှူးအောင်၊ #နိုင်အောင်ထွန်း တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။
သတင်းစာတချို့ကတော့ (၃၃) ဦး ကော်မတီ လို့လဲ ခေါ်ဝေါ်ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့ပါတယ်။
တရားဝင်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာလ အတိုင်းအတာ အတိုင်း အကြုံပြုချက် (၄) မျိုးပါ အကြံပေး စာတမ်း တွေကို ၁၉၆၉၊ မေလ-၃၁ ရက်နေ့မှာ (၃၃) ဦး အကြံပေးအဖွဲ့ ကနေ တရားဝင် တင်သွင်းခဲ့သည်။
မောင်ဗဟုန် ကို တောင်ကြီးမြို့တွင် အဖ ရဲအင်စပက်တော် ဦးမောင်မောင်၊ အမိ ဆရာမ ဒေါ်ဘို့မယ်တို့မှ ၁၉၁၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မောင်ဗဟုန် တတိယတန်း တက်မည့်နှစ်တွင် အေဘီအမ် အသင်းတော်၏ အစီအစဉ် အရ မောင်ဗဟုန်၏ မိခင် ဆရာမ ဒေါ်ဘို့မယ်အား ဗန်းမော် အေဘီအမ် အလယ်တန်းကျောင်းသို့ မူလတန်း ဆရာမ အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ရလေသည်။
ကိုဗဟုန်သည် ဗန်းမော်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိပြီးနောက် မန္တလေးမြို့ မှ ထုတ်ဝေသော မန္တလေး သူရိယ သတင်းစာတွင် ဗန်းမော် သတင်းထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ကိုဗဟုန်သည် ဗန်းမော် အရေးပိုင်ရုံး၌ စာရေး ဝန်ထမ်း အဖြစ် လေးနှစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် အလုပ်က နုတ်ထွက်ရန် အကြောင်းက ဖန်လာသည်။
ရန်ကုန် ရောက်လာသည့် ကိုဗဟုန်သည် မြေနီကုန်းရှိ ကြီးတော် ဒေါ်မမလေးတို့ နေအိမ်တွင် နေထိုင်သည်။
သခင်ဗဟုန်သည် ဗန်းမော်ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၁၉၄၂ ခု၊ မေလ ၂ ရက်မှ ၁၉၄၂ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
သခင် ဗဟုန်သည် တဘက်ကလည်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်း အဖြစ် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သည်။
ထို့ပြင် ဆရာကြီး သခင် ဗဟုန်သည် လူမှုရေး လုပ်ငန်းများတွင်လည်း စိတ်ဝင်စားသူ ဖြစ်ရာ ရန်ကုန်မြို့တွင် တောင်ကြီး အသင်း၊ မန္တလေး အသင်း (၁၉၇၂)၊ ဗန်းမော် အသင်း (၁၉၇၂) စသည့် လူမှုရေး အသင်းများ တည်ထောင်ရာတွင်လည်း ဦးဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အသက် ၈၇ နှစ် အရွယ် ၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရှိ ခဲ့လေသည်။
ထို့ကြောင့် အမတ်နေရာ (၁၆) နေရာသာရခဲ့သော က ဦးပု (ရမည်းသင်း)၊ ဦးပေါ်ထွန်းတို့နဲ့ပေါင်းကာ “ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ” ဖွဲ့သွားနိုင်ခဲ့သည်။
ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ''ပအိုဝ်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့'' (ပအလဖ) မှ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရလလဖသည် (ကလလတ)၊ (KNPP) တို့နှင့်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်မှာ ၁၉၄၆ မှာ ရန်ကုန်ခရိုင် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (ရကသ) (Rangoon Student's Union) ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ကိုသန်းကြွယ်(နောင် - ( ‘’ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ )၊ ကိုသန်းထွန်း (နောင် - ) နဲ့ ကိုညီညီ (နောင်-စာရေးဆရာ ) တို့ ဦးဆောင်ပြီး ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းလှုပ်ရှား ခဲ့ပါတယ်။
က လက်ခံပြီး ၊ နဲ့ တို့ တက်ရောက် ဟောပြော ပေးခဲ့ကြပေမဲ့ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ကတော့ ငြင်းပယ်ခဲ့ပါတယ်။
ရကသ ဥက္ကဋ္ဌ က သဘာပတိ ပြုလုပ်ပြီး ဗကသ ဥက္ကဋ္ဌ ၊ တကသ ဥက္ကဋ္ဌ တို့ စကား ပြောခဲ့ကြပါတယ်။
အောင်ထွန်း, "မြန်မာနိုင်ငံ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုသမိုင်း", သမဂ္ဂစာစဉ်, ၂၀၀၇ ၁၉၃၀၊ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အဆောင် ကျောင်းသားများ၊ နေ့ကျောင်းသားများ စုဝေး ညှိနှိုင်း ကြပြီး ကိုကျော်ခင်၊ ကိုတင့်ဆွေ၊ ကိုဘဂျမ်း တို့က တရား သူကြီး ဦးဘနှင့် တွေ့ဆုံပြီး သမဂ္ဂ စည်းမျည်း ရေးဆွဲရန် ကော်မတီ တခုကို ဖွဲ့စည်းခွင့် ရခဲ့ပေသည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း, "ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း", နေ့သစ်အင်အားစု, ၂၀၁၀ ၁။
လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်း ထင်ရှားခဲ့ကြသော ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်၊ တကသ ခေါင်းဆောင်များမှာ ကိုစိုးသိန်း၊ ကိုဘကောင်း၊ ကိုယု၊ ၊ ကိုညိုဝင်း၊ ကိုလှရွှေ (ဘိုကလေး)၊ ကိုလှကြည် (ဘိုကလေး) စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဗမာပြည် လွတ်လပ်ရေးကြေညာနိုင်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖဆပလ၊ အိမ်စောင့်၊ ပထစအစိုးရတွေရဲ့အုပ်စိုးမှု ကာလ တလျှောက်လုံး မှာလဲ ပြည်သူတွေ နဲ့အတူ ရပ်တည်ကာ တော်လှန်တဲ့ကျောင်းသားထုရဲ့သမိုင်းကို ဂုဏ်ရောင်ပြောင်စွာ ဆက်လက် သယ်ဆောင် နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ကရင်အမျိုးသားအသင်း(KNA) သည် အမျိုးသားများ ခုနှစ်တွင် စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အသင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
Karen National Association ခေါ် (KNA) ကို ကရင်အမျိုးသားသည် ဒေါကလူ ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ ပထမဆုံး သော ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဖြစ်သည်။
ကရင်မျိုးနွယ်စု အားလုံး တလုံးတစည်းရှိရေးကို ဦးတည်ပြီး၊ ကရင်လူမျိုးများ ၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး တိုးတက်မှုများကို ပညာပေး ဆောင်ရွက်ရန်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ပြီး ကရင်လူမျိုးများ အား မြန်မာ လူမျိုးများ၏ လွှမ်းမိုးခြင်းတို့မှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်ဆိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်း ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါကလူသည် ကရင်အမျိုးသားများ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသားအဖွဲ့အစည်း၊ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ရုံမက၊ ဗမာပြည်၌ အဦးဆုံး အစောဆုံးပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် လို့ ဝင်းတင့်ထွန်း ရဲ့ စာအုပ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ကရင်ဆိုရှယ်ဆားဗစ်ကလပ် (Karen Social Service Club) က ကမကထပြုပြီး မှာ ခေါ်ယူ ကျင်းပတဲ့ ကရင်လူထု အစည်းအဝေးကြီး ကနေ ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ နိုင်ငံရေး အားဖြင့် တစည်းတရုံးတည်း ဖြစ်စေရန် နဲ့ သီးခြားကရင်ပြည်နယ် ရရှိစေရေးဖြစ်ပါတယ်။
မစ္စတာ ဆစ်ဒနီလူနီ၊ စောဘိုးချစ်၊ စောသာဒင်၊ စောဘမောင်၊ မန်းဘခင်၊ ဆရာသာထို စတဲ့ ကရင်အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဖွဲ့စည်းပေါ် ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ကရင်ဗဟိုအဖွဲ့ဟာ ကရင်ပြည်နယ် ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေး၊ သီးခြား ကရင်ပြည်နယ် တည်ထောင်နိုင်ရေး အတွက် စတင်ကြိုးပမ်းလှုပ်ရှားခဲ့တဲ့ ကရင်အမျိုးသား နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းကြီးတခု ဖြစ်သည်။
ကချင် ခေါင်းဆောင် တဦး ဖြစ်တဲ့ “” က ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
မာရီလင် မွန်ရိုး (၁ ဇွန် ၁၉၂၆ - ၅ ဩဂုတ် ၁၉၆၂) သည် အမေရိကန်လူမျိုး သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော် နှင့် ကိုယ်ဟန်ပြမယ် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
Monroe, Marilyn; Hecht, Ben (2006) "My Story" Taylor Trade Publishing. မွေးစားမိဘများဖြင့် အချိန်ကုန်ခဲ့သော မွန်ရိုးသည် ကိုယ်ဟန်ပြမယ်အနေနှင့် ခရီးစခဲ့သော်လည်း ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ၏ ဇာတ်ကားတစ်ခုတွင်ပါဝင်ရန် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခွင့် ရခဲ့သည်။
အစောပိုင်းတွင် လူငယ်သရုပ်ဆောင် အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်သော (The Asphalt Jungle) နှင့် (All About Eve) ဇာတ်ကားတို့ဖြင့် ပရိသတ်လက်ခံမှုကို ကောင်းစွာ ရရှိခဲ့သည်။
အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ဂျိန်း ဒေါ့ဂါတီနှင့် လက်ထပ်သည်။
မွန်ရိုး၏ ဘဝနောက်ဆုံးနှစ်များမှာ နာမကျန်းမှုများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပြဿနာများ၊ သတင်းဆိုးထွက်မှုများနှင့် ရှုပ်ထွေးနေသည်။
ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီးမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၉၂၀(အကိုးအကားလိုအပ်) ကျော်ခန့်က ရေးသားခဲ့သည် လင်္ကာကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဘူရိဒတ် ဇာတ်တော်တွင် ဘူရိဒတ် နဂါးမင်း၏ အကြောင်းအရာ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းနှင့် ဘူရိဒတ်နဂါးမျင်း ဟောကြားအပ်သော တရားတော်များဟူဿ ၂ ပိုင်း၊ ၂ ကဏ္ဍရှိရာ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းကို #နဂရခန် #ဥပုသ်ခန်း #အိပ်မက်ခန်း #အလမ္ပာယ်ခန်း #ဗြာဟ္မခန်း၊နှင့် #နဂရပဝေခန်း ဟူ၍ အခန်း ၆ ခန်း ပိုင်းခြား၍ ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီးဟု အမည်ပေးပြီးလျှင် ကျန်တရားတော်များနှင့် ဇာတ်ပေါင်းခန်းကိုမူ ဘူရိဒတ် ဇာတ်ပေါင်းပျို့ဟု သီးခြားအမည်တပ်လျက် စာနှစ်ဆူအဖြစ် ဖွဲ့ဆိုရေးသားတော်မူခဲ့သည်။
ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီးကို ရေးသားခြင်းသည် ကဗျာလင်္ကာနှင့် စာပေကျမ်းဂန်တတ်မြောက်သည်ကို သူတပါးသိစေလို၍ ရေးသလေား၊ ထင်ပေါ်ကျော်စောလို၍ ရေးသလော၊ သူတပါးရေးပြီးသော စာပေကို မိမိစာပေဖြင့် ဖိနှိပ်လို၍ ရေးသလော၊ သို့မဟုတ် အမှန်ဖြစ်စေလို၍ ရေးသလော၊ မသိနားမည်သေးသော သူတို့အား ကရုဏာရှေ့ထား သဒ္ဓါတရားဖြင့် ရေးသလောဟု တွေးတောဖွယ် အကြောင်းရှိနေပြန်သဖြင့် မိမိရေးသားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှန်နှင့်တကွ မည်သို့မည်ပုံ ရေးသားခဲ့ခြင်းများကို ပြဆိုလို၍ ဖတ်ရှုမှတ်သားသူတို့အား မှတ်လွယ်စေရန်၊ နားဝင်လွယ်စေရန်အတွက် လည်းကောင်း၊ အနုအကြမ်း၊ ပီတိအရသာ စသည်တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်၍ လင်္ကာဖွဲ့ရေးသားသည်ကိုလည်းကောင်း ရေးသားပြီး လူမှုအကျိုး၊ သာသနာအကျိုးကို ပြုလျှင် မိမိ၏နှလုံးသည်လည်းရွှင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်ကို ဇာတ်ပေါင်းပျို့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
ဘူရိဒတ် လင်္ကာကြီးဤ အလင်္ကာရသ တို့သည် အခန်းအားလျော်စွာ အကြောင်းအရာ အားလျော်စွာ တည်ရှိကြပေသည်။
ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီးတွင် မှတ်သားဖွယ်ကောင်းသည့် ဗဟုသုတပေး လင်္ကာများလည်း အများအပြားပါရှိ၏။
ယနေ့ခေတ်တွင် ရှားပါးစာအုပ်အဖြစ်မှတ်တမ်းဝင်နေပြီးဖြစ်သော ဤဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး စာအုပ်ကို ဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး၊ ဟံသာဝတီစာပုံနှိပ်တိုက်၊ ၁၉၆၄ခုနှစ်၊ မေလ၊။
စာ ၁၉၀ စာ ၉ ::ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်မိုး ဖူးကြီး တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးသည်။
စာ ၄၉ ::ဗိုလ်မိုးကြိုး (ဗိုလ်မှူးကြီး စူဇူကီး) က ဗိုလ်မိုး ဖူးကြီးတိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံး ရသည်မှာ ဖူးကြီးအနီးရှိ သပြေကုန်းရွာမှ ဗြိတိသျှ တပ်များသို့ သတင်းပေးခြင်းကြောင့်ဟု ယူဆပြီး သပြေကုန်းရွာရှိ ယောက်ျား အားလုံးကိုတန်းစီပြီး ပစ်သတ်စေသည်။
စာ ၈၇/ ၃၄၂ ::ဂျပန် အမှတ် ၅၅ တပ်မသည် ပဲခူးမှ မြောက်ဘက်ချီ တက်ရာ ပြင်းထန်စွာ ခုခံတိုက်ခိုက်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်။
P 20 ::အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စတီး ဝဲလ် (General Joseph Warren Stilwell 1883-1946 His soldiers called him ‘‘Vinegar Joe’’) သည် တရုတ်နိုင်ငံ ချုံကင်း (Chung King) မြို့မှ လားရှိုးမြို့သို့ ရောက်ရှိ လာသည်။
PP 21-22 ::ဗိုလ်မှူးကြီးစူဇူကီး (ဗိုလ်မိုးကြိုး) ဗိုလ်တေဇ (ဗိုလ်အောင်ဆန်း) တို့သည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် တပ်ဖွဲ့အချို့ကို ဦးဆောင်၍ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။
ထို လမ်းညွှန်ချက် တွင် စစ် အုပ်ချုပ်ရေး တည်ရှိစေသည့် ရည်မှန်းချက်မှာ :::# ပြည်သူ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် စည်းကမ်းသေဝပ်ရေးကို တည်ဆောက်ရန် :::# ဂျပန် တပ်မတော် အတွက်အထောက်အပံ့များ လုံလောက်စွာရရှိရန် :::# အရေးကြီးသယံဇာတများ လျင်မြန်စွာ ထုတ်လုပ်သုံးစွဲရန်နှင့် :::# အနာဂတ်စနစ်တကျအုပ်ချုပ်ရေးအတွက် လိုအပ်သော ပြင်ဆင်မှုပြုလုပ်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
စာ ၁၁၇ PP 487-491 ::ဂျပန်တပ်မတော် ဒုတိယဦးစီးချုပ် ကြည်းတပ်ဗိုလ်မှူးကြီး နာဆူသည် ဂွန်ဆေဘု (Gunseibu) ခေါ် ဂျပန် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ရုံး ဖွဲ့စည်းထူထောင်၍ ရန်ကုန်မြို့ရှိ (ယခု ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဝင်း အတွင်း တည်ရှိ ခဲ့ဖူးသည်) တွင် ရုံးဖွင့်သည်။
ကျေညာချက်မှာ :::# စစ်ဘေးဒဏ် ခံခဲ့ရသော ပြည်သူလူထုအား သနားညှာတာ စာနာထောက်ထားပါကြောင်း။
P 41 P 293 ::မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်ခံ ဆာဒေါ်မန်စမစ်သည် ရှမ်းပြည်တစ်ခွင် လှည့်လည်ရန် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မှသီပေါသို့ စတင်ခရီးထွက်သည်။
P 132 ::ဂျပန် စစ်ဗဟိုဌာနမှ ကြေညာချက် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ရာတွင် ဗြိတိသျှ တို့၏ အနှောင်အဖွဲ့ကို ခံစားနေရ သော မြန်မာပြည်အား ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်ရန်အတွက် မြန်မာပြည် အတွင်းသို့ ဂျပန်စစ်သည်တော်များ ချီတက် လာသည့် အခါ၌ ဂျပန်တပ်မတော်များမှာ ထားဝယ်၊ ကော့ကရိတ်၊ မော်လမြိုင်၊ မုတ္တမ၊ ဘီးလင်း၊စစ်တောင်း၊ ပဲခူး၊ ရန်ကုန်နှင့်တကွ စစ်မျက်နှာအရပ်ရပ်တွင် သူရသတ္တိ ကြီးမားစွာ အဆက်မပြတ်အောင်မြင် ခဲ့ကြပြီဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာလူမျိုး အမြောက် အမြား သည် ဂျပန်တို့၏ စစ်ရေးစစ်ရာကို ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုမှာ နေရာတိုင်းတွင် အထူး ကြီးကျယ်ကြောင်း၊ ဂျပန် တပ်မတော်ကြီးနှင့် ယခုကဲ့သို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် သော မြန်မာပြည်ကို ကြီးမားသော ကမ္ဘာ့ အရှေ့ပိုင်း စစ်ကြီး၏ အကောင်းဆုံး အပိုင်းဟု မှတ်ယူမည် ဖြစ်ကြောင်း စစ်ပွဲမှာ မပြီးပြတ်သေးကြောင်း၊ အထက်မြန်မာပြည်တွင် အင်္ဂလိပ်၊ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်တပ်များ ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာပြည်ကို အနှောင်အဖွဲ့ထားရန် ရည်ရွယ်နေကြောင်းပါ ရှိသည်။
စာ ၈၈-၈၉ P58-63 ::ဂျပန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကြေညာချက် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ရာတွင် ဂျပန်စစ်တပ်က သိမ်းပိုက်ပြီးသော နယ်များရှိ နယ်သူနယ်သားများ သည် :::# ဂျပန်တပ်မတော်အား ပုန်ကန်ရန် ကြံရွယ်ခြင်း။
P 137 ::ဂျပန်တပ်တို့က တောင်ငူရှိ တရုတ် တပ်တို့ကို တိုက်ခိုက်ရာ တရုတ်တပ်များ မခံနိုင်ဘဲ ဆုတ်ခွာ ရသည်။
P 137 ::ဗိုလ်မှူးကြီး စူဇူကီး (ဗိုလ်မိုးကြိုး)က ဗန္ဓုလဦးစိန်အား ခေါ်ယူတွေ့ဆုံသည်။
စာ ၃၄-၃၆ ::ရန်ကုန်မြို့ ဘီအေအေ ကွင်း (Burma Atheletic Association) တွင် မြန်မာ့ အောင်ပွဲစစ်နေ့ အခမ်းအနား ကျင်းပသည်။
စာ ၇၄-၈၁/၈၇-၉၀/၁၃၄-၁၃၅ ::ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမတွင် ရန်ကုန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပရာ ဗိုလ်မှူးကြီး တေရာဒါ (Col Terada) အမှူးပြုသည့် ဂျပန် စစ်ဗိုလ်များနှင့် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်မှ စစ်ဗိုလ်များ တက်ရောက်သည်။
စာ ၁၀၄-၁၀၅ ၃၁-၃-၄၂ ::ဂျပန် အမှတ် ၅၅ တပ်မသည် နံနက်တွင် တောင်ငူမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်သည်။
စာ ၁၁ ::ဂျပန်တပ်မတော်နှင့် ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်တို့ ပြည်မြို့ကို အခုအခံမရှိ သိမ်းပိုက်သည်။
စာ ၁၁၁ ::ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဝေဘဲလ်နှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အလက်ဇန္ဒြားတို့သည် အောင်လံ (မြေထဲ) မြို့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး စစ် အခြေအနေ အရ ထပ်မံဆုတ်ခွာရန် လိုအပ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်သည်။
P 48-49 ::ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်က ''ရဲဘော် တို့ဗမာအပေါင်းတို့'' ဟူ သည့် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်သည်။
P 143 ::ဂျပန် တပ်မတော် စစ်သေနာပတိ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအီးဒါးက မန္တလေး စစ်ဆင်ရေး ဆင်နွှဲရန်အတွက် :::# လားရှိုးမြို့ အနီးရှိ ရန်သူ့တပ် များ နောက်ဆုတ်မသွားနိုင်အောင် အင်အားကြီးမားသော တပ်ဖွဲ့ စေလွှတ်၍ ဆုတ်လမ်းကို ပိတ်ဆို့ ဖြတ်တောက်ရမည်။
P 74 :: ရန်ကုန်မြို့တော်ခမ်းမ၌ ရန်ကုန် မြို့မရာဇဝတ်ဌာန စတင် ဖွင့်လှစ် တည်ထောင်သော အခမ်းအနား ကျင်းပသည်။
P 144 :: တရုတ်စစ်သူကြီး ချန်ကေရှိတ် (Generalissimo Chiang K’ai-Shek 1886-1975) နှင့် ဇနီး မဒမ်ချန်ကေရှိတ် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) သို့ရောက်ရှိသည်။
အမိန့်မှာ :::# ဂျပန်တပ်များအား စားနပ်ရိက္ခါပေးရန်။
P 1- 3 P 173 စာ ၇၅ P124-127 :: မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်ခံ ဒေါ်မန်စမစ်က ချန်ကေရှိတ်နှင့် ဇနီး မဒမ်ချန်ကေရှိတ် အား ညစာစားပွဲဖြင့် ဧည့်ခံသည်။
P 144 :: ဂျပန်အမှတ် ၃၃ တပ်မ အောင်လံ (မြေထဲ) မြို့ကို သိမ်းပိုက်သည်။
P50 :: ဗြိတိသျှ တပ်မကြီး ဌာနချုပ် မကွေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။
P52 :: ဂျပန်လေတပ်က မန္တလေးမြို့ကို တတိယအကြိမ် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက် သည်။
စာ၁၆ :: ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကြီးမှူးသော ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် မြောက်ပိုင်းစစ်ဆင်ရေး တပ်မနှစ်ခု သည် အထက် မြန်မာပြည် ချီတက် တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် စစ်ထွက် အခမ်းအနား ကျင်းပပြီး အတိုင်း မြောက်ဘက်သို့ ချီတက် သည်။
စာ ၂၃၃-၂၃၅ :: မကွေးတဝိုက်ရှိ ဗြိတိသျှတပ်များ နှင့်ဂျပန်တပ်များ တွေ့ဆုံတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။
P 61-62 :: ဂျပန် အမှတ် ၅၅ တပ်မ သာဝတ္ထိ မြို့ကို သိမ်းပိုက်သည်။
စာ ၁၂ :: အမှတ် ၃၈ တရုတ်တပ်မမှ အမှတ် ၁၁၃ တပ်မဟာ ကျောက်ပန်း တောင်းမြို့သို့ရှိလာသည်။
P 74 :: ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် ဂျပန်တပ်များ ပင်းချောင်းအနီး တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားသည်။
P 74 :: ဂျပန်တပ်က ပျဉ်းမနားရှိ အမှတ်၁၅ တရုတ်တပ်မကို တိုက်ခိုက်သည်။
P 78-79 :: တရုတ်စစ်သူကြီး ချန်ကေရှိတ် ကိုယ်စားလှယ် ဂျင်နရယ် ပီအက်စ် ဝမ်း က မန္တလေး ထောင်အတွင်းရှိ သခင်နု၊ သခင်စိုး နှင့် သခင်ဗဟိန်းတို့အား ဝင်ရောက် တွေ့ဆုံသည်။
စာ ၁၂-၁၃ :: တရုတ်တပ်များ ပျဉ်းမနားမှ ဆုတ်ခွာသည်။
P 79 :: ဂျပန်တပ်များ တောင်ကြီးမြို့ကိုသိမ်းပိုက်သည်။
စာ ၁၈ :: သခင်နုတို့အား မေမြို့ သို့ ရာဇဝတ်ဝန် စကော့က ခေါ်ဆောင်သွားရာ မေမြို့ ရောက်သောအခါ သီပေါမြို့ကို ဂျပန်တပ်က သိမ်းပိုက်ပြီးကြောင်း၊ ရှေ့ခရီးထွက်၍ မဖြစ်နိုင်သဖြင့် ရာဇဝတ်ဝန်စကော့က သခင်နုတို့အား မန္တလေး ပြန်ခေါ်ခဲ့ပြီး မန္တလေး ထောင်ထဲတွင် ပြန်ထားသည်။
P 77 :: မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအဖွဲ့ နန်းရင်းဝန် ဆာပေါ်ထွန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်တို့ မြစ်ကြီးနား မြို့မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ လေယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာသည်။
P 79 :: အမှတ် ၂၀၀ တရုတ်တပ်မက ဟိုပုန်းရှိ ဂျပန်တို့ကို တိုက်ထုတ်၍ လွိုင်လင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်သည်။
P 77 :: ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအလက်ဇန္ဒြာ၊ ဗိုလ်မှူးကြီး စလင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စတီးဝဲလ် တို့ ကျောက်ဆည်မြို့တွင် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေး သည်။
P 153 :: ဗိုလ်မှူးကြီး စလင်း စစ်ကိုင်းရှိ တပ်မကြီးဌာနချုပ်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသည်။
P 86 :: ညသန်းခေါင်ယံအချိန်တွင် ဗြိတိသျှတပ်က မြစ်ငယ်တံတားအား ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးသည်။
P 153 :: ဗိုလ်မှူးကြီး စလင်းသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အလက်ဇန္ဒြားထံမှ မြန်မာပြည် မှ အိန္ဒိယသို့ ဆုတ်ခွာရန် ညွှန်ကြားချက်များ လက်ခံ ရရှိသည်။
စာ ၄၇-၅၉ စာ ၁၆-၂၀ :: ဗြိတိသျှတပ်များ မန္တလေးမြို့ကို စွန့်ခွာသည်။
P XIV :: တရုတ်မြန်မာ လမ်းမကြီးအတွက် အရေးပါသည့် လားရှိုးမြို့ကို ဂျပန် တပ်များ သိမ်းပိုက်သည်။
စာ ၁၃ :: မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်ခံ ဒေါ်မန်စမစ် နှင့် ဇနီးတို့သည် မေခနှင့် မလိခမြစ် နှစ်သွယ်ဆုံရာ တန်ဖဲရွာသို့ ပျော်ပွဲစား ခရီးထွက်သည်။
P 159 :: အထက်မြန်မာပြည် လျှို့ဝှက်မြေ အောက်ဌာနချုပ်ရှိရာ မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက် ကပိုင်ရွာအပြင်ဘက် ရှိ ရေတွင်း တစ်တွင်းတွင် သခင်နု၊ သခင်စိုး၊ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ဦးသိန်းဖေမြင့်၊ သခင်မြသွင်နှင့် သခင်ကျော်စိန် တို့ အစည်းအဝေး ကျင်းပသည်။
စာ ၆၀ စာ ၁၆-၂၀ :: အင်းဝတံတား (စစ်ကိုင်းတံတား) ကို ဗြိတိသျှတပ်များက ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးသည်။
P 95 :: ဂျပန်အမှတ် ၁၅ တပ်မတော် သေ နာပတိ အီးဒါးက ကြေးငွေနှင့်စပ် လျဉ်း၍ ကြေညာချက် တစ်ရပ်ထုတ် ပြန်သည်။
စာ ၁၃ စာ ၂၀၃ :: ဂျပန်အမှတ် ၁၅ တပ်မတော် စစ် သေနာပတိချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အီးဒါး မန္တလေးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာ ပြီး အမှတ် ၅၆ တပ်မကို သံလွင်မြစ် အထက်ပိုင်းဒေသနှင့် မြစ်ကြီးနား ဘက်သို့ စေလွတ်၍ ရန်သူများကို တိုက်ခိုက်စေသည်။
စာ ၈၉ :: ဗြိတိသျှစစ်တပ်က မုံရွာမြို့နယ် အိုးဘိုတောင် ကျေးရွာအုပ်စု တောင်ကန်ရွာ ကို မြေလှန် မီးရှို့ ဖျက်ဆီးပြီး ရွာ သူရွာသား ၅၀ ကျော်အား ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်သည်။
P 171 :: စစ်တွေအကျဉ်းထောင် တွင် ကျခံနေခဲ့ရသော ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးဘဦး (မန္တလေး) ရန်ကုန်မြို့ သို့ ရောက်ရှိသည်။
P-109 :: ဂျပန်တပ်မ ၅၆ လက်အောက်ရှိ တပ်ရင်းအချို့က ဗန်းမော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်သည်။
P-78 :: ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစတီးဝဲလ် အင်းတော် ရောက်ရှိသည်။
P 172 :: ဂျပန်တပ်က တရုတ်မြန်မာလမ်းမ ကြီးပေါ်ရှိ တရုတ်မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တွင် ဆောက်လုပ်ထားသည့် တံတားကြီးကို ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးသည်။
စာ ၁၃ :: တရုတ်စစ်ဗိုလ်ချုပ် ဆွန်လီဂျင် (General Sun Li Jen) ၏အမှတ် ၃၈ တရုတ်တပ်မ ရွှေဘိုမှ ဆုတ်ခွာရာတွင် သိန်းဖမြေင့်၊ သခင်ကျော်စိန် နှင့် သခင်မြသွင်တို့ လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။
P 109 :: ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစတီးဝဲလ် ဟုမ္မလင်း မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။
P 172 P.112 :: ဒေါက်တာဘမော်နှင့် မိသားစု မန္တလေးမြို့သို့ ရောက်ရှိ နေထိုင် သည်။
P XIV P 294 :: မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတိသျှတပ်များ ကီလိုမီတာ ၁၄၄၀(မိုင် ၉၀၀) ဆုတ်ခွာ စစ်တွင် ဗြိတိသျှစစ်သည် ၁၃၄၆၃ ဦး အဆုံးအရှုံးရှိပြီး၊ ဗြိတိသျှ တို့ကို လိုက်လံတိုက်ခိုက်သည့် ဂျပန် တပ်များဘက်မှ ၄၅၉၇ ဦးကျ ဆုံးခဲ့သည်။
PP 299-300 :: ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စတီးဝဲလ် အင်ဖာမြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။
P114-115 P 173 :: မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည့် မြန်မာတပ်မကြီးမှ တပ်များအားလုံးကို အမှတ် ၄ တပ်မကြီးသို့ လွှဲပြောင်းလိုက်ကာ မြန်မာတပ်မကြီးကို ဖျက်သိမ်းပစ်သည်။
P 114 :: ဂျပန် ကင်ပေတိုင်( Kempeitai) က တိုင်းချစ် သခင်သိန်းဖေအား ဖမ်း ဆီးသည်။
စာ ၉၀ P109-110 :: မန္တလေးမြို့ သံတဲ ကျောင်းတိုက် တွင် မြို့လုံးကျွတ် အစည်းအေဝး ကျင်းပသည်။
အစည်းအေဝးတွင် :::# မြန်မာပြည်မှ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အင်္ဂလိပ် များကို ဂျပန်တပ်မတော်က မောင်းနှင်ပစ်လိုက်သည့်အတွက် ဂျပန်ဧကရာဇ်အား ဤအစည်း အေဝးက ကျေးဇူးတင်ကြောင်း။
ထိုတွေ့ဆုံပွဲ တွင် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ ဗိုလ်တေဇ နှင့် (ဒေါက်တာဘမော် ၏ဇနီး) တို့လည်း အထူးဧည့်သည်တော် အဖြစ် တက်ရောက်သည်။
အလှတရားဆိုသည်မှာ လူပုဂ္ဂိုလ်၊ တိရစ္ဆာန်၊ နေရာ၊ အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် အတွေးအမြင်တို့မှ နေ၍ ပျော်ရွှင်မှု၊ အဓိပ္ပာယ်ရှိမှု၊ ကျေနပ်နှစ်သိမ့်မှု စသည်တို့ကို ခံစားသိရှိစေနိုင်သည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အလှတရားကို ၊ ၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာ စိတ်ပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အစရှိသည့် ဘာသာရပ်တို့၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု အနေနှင့် လေ့လာကြလေ့ ရှိသည်။
ဒိုင်ယာလက်တစ် (Dialectic) ဆိုသည်မှာ သဘောထား ကွဲပြားမှုများကို ဖြေရှင်းရာတွင် အသုံးပြုသော နည်းလမ်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်အခါကပင် နှင့် ရှိ အတွေးအခေါ် ကဏ္ဍတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဒိုင်ယာလက်တစ် ဆိုသော စကားလုံးသည် ရှေးခေတ် တို့မှ ဆင်းသက်လာပြီး ရေးသားသော ၏ ဒိုင်ယာလော့ များကြောင့် လူသိများလာခဲ့သည်။
မဟိန္ဒထေရ်သည် သီရိဓမ္မာသောက မင်းကြီး၏သားတော် ဖြစ်၍ သင်္ဃမိတ္တာကား သမီးတော်ဖြစ်သည်။
အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿထေရ်က ''မြတ်သောမင်းကြီး၊ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ သင်မင်းကြီးနှင့် တူသော စွန့်ကြဲပေးကမ်း လှူဒါန်းသောသူသည် မြတ်စွာဘုရား လက်ထက် တော်၌ပင် မရှိပေ။
သင်မင်းကြီး၏ စွန့်ကြဲခြင်း သည်သာလျှင် သာလွန်မြင့်မြတ်လှ၏ '' ဟု မိန့်တော်မူ၏။
မင်းကြီးလည်း ထိုစကားကိုကြားရသော် အလွန်ဝမ်းမြောက် ခြင်းဖြစ်သဖြင့် '' အရှင်ဘုရား၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤမျှလောက်သော ဒါနကို ပြုရသဖြင့် သာသနာတော်၏ အမွေကို ခံရပါအံ့လော'' ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။
ထိုအခါ အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿက '' မင်း ကြီး၊ ဤသို့ပစ္စည်းကို စွန့်ကြဲကာမျှဖြင့် သာသနာ့ အမွေခံ အဖြစ်သေးချေ။
မိမိရင်၌ ဖြစ်သော သားသမီးတို့ကို ရဟန်း ပြုစေခြင်းသည်သာလျှင် သာသနာတော်၏ အမွေခံဖြစ်သတည်း'' ဟုမိန့်တော်မူသည်။
မင်းကြီးလည်း ငါသည် ဤမျှလောက်သော အလှူကြီးကို ပေးပါလျက် သာသနာတော်၏ အမွေကိုမခံရချေသေး၊ သာသနာ တော်၏ အမွေခံဖြစ်အောင် အဘယ်သို့ပြုရအံ့နည်းဟု အောက်မေ့ လျက် ထိုမှဤမှကြည့်လတ်သော်၊ သားတော်မဟိန္ဒသည် မင်းကြီး၏ အပါးတွင်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် '' ချစ်သားမဟိန္ဒ၊ သင်သည် ရဟန်းပြုခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ပါအံ့လော '' ဟုမေး၏။
မင်းသားလည်း ခမည်းတော်၏ စကားကိုကြားလျှင် ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်လှသဖြင့် '' အရှင်မင်းမြတ်၊ အကျွန်ုပ် ရဟန်းပြုနိုင်ပါ၏။
အကျွန်ုပ်ကို ရဟန်းပြု၍ သာသနာ့အမွေကို ခံတော်မူပါ '' ဟုလျှောက်၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ ပြုလုပ်သော သစ်သားတို့တွင် မအူလက်တံရှည် သားလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
မအူလက်တံပင်များကို အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ကျောက်တွင်းဒေသဖြစ်သော မိုးကုတ်နယ်၌ တွေ့ရ၍ ဖြင့် '' မဲ့·ခ· ရောင်း '' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဖြင့် '' ခါလမ် '' ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။
ကချင်ဘာသာဖြင့် ''ခလ· လျောင်း''၊ သို့မဟုတ် '' လ·လျောင်း '' ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
ဝကျွန်းပေါ်တွင် ၏ လက်ယာဘက်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိ၍၊ မှ ၄၆ မိုင်မျှသာဝေးသောကြောင့် ရန်ကုန်နှင့် နေ့ချင်းပြန် ခရီးပေါက်ရကား အသင်းအဖွဲ့များသည် ရန်ကုန်မှ မအူပင်မြို့သို့ အပန်းဖြေ နေ့ချင်းပြန်ပျော်ပွဲစားယင်း ခရီးအဖြစ် တပျော်တပါးသွားလာတတ်ကြပေသည်။
မအူပင် ဆိပ်ကမ်းတွင် များသောအားဖြင့် ရှိ မြို့ကြီးများသို့သွားသောသင်္ဘောများသည် လည်းကောင်း၊ သို့သွားသော သင်္ဘောများသည် လည်းကောင်း ဆိုက်ကပ်သောကြောင့် စည်ကားသော ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။
မအူပင်မြို့မှ ၊ စသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် ၊ စသည့်သားငါးများ ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ရောင်းချ၏။
လုပ်ငန်းနှင့် ၊ လုပ်ငန်းလည်း ထွန်းကား၏။
သို့သော် ရှေးကတည်းကပင် မအူပင်မြို့သည် ပေါသည်ဟု နာမည်ရသောမြို့ဖြစ်၏။
မအူပင်မြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ခန့်မှန်း အရ ၂၄၂၄၁ ဖြစ်၏။
မအူပင်မြို့တွင် ထင်ရှားသော ဘုရားမှာ စေတီ ဖြစ်၏။
မအူပင်မြို့ဟု အမည်တွင်ရခြင်းအကြောင်းမှာ မြို့တွင်းရှိ ကိုအစွဲပြု၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။
မအူပင်ခရိုင်သည် မြောက်ဘက် တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် နှင့် များ၊ တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် တို့ဖြင့် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်လျက် တည်ရှိ သည်။
မအူပင်ခရိုင်တွင် မအူပင်နယ်နှင့် နယ်များ ပါဝင်၍ တဖန် မအူပင်နယ်မှာ မအူပင်မြို့နယ်နှင့် တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ညောင်တုန်းနယ်မှာ နှင့် တို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။
မအူပင်ခရိုင်သည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ အလယ်ဗဟို လောက်တွင် တည်ရှိ၍ ခရိုင်တွင်း စီးဆင်းသော နှင့် တို့မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော နုံးမြေပြင်ကြီးပင် ဖြစ်တော့၏။
ထို့ပြင် မအူပင်ခရိုင်အတွင်း များ အထူးပေါများသည်။
အတန်ပေါသည်ကလွဲ၍ မအူပင်ခရိုင်၏ ရာသီဥတုမှာ ကျန်းမာခြင်းနှင့် ညီညွတ်၍ ကောင်းသောရာသီဥတုဖြစ်သည်။
မအူပင်ခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၉၇၃,၀၃၈ ဖြစ်သည်။
ခရိုင်အတွင်း နေထိုင် ကြသူ များတွင် မြန်မာလူမျိုးသည် အများဆုံးဖြစ်၍၊ သည် ဒုတိယ အများဆုံးဖြစ်၏။