DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သို့ရာတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ အမျိုးမျိုးသော ငှက်များ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ နှိုင်းယှဉ်မှု ရလဒ်တစ်ခုအားထုတ်ပြန်ခဲ့ရာတွင် (Falcons) များသည် , ၊ ပါဝင်သည့် မျိုးတူအစုအဖွဲ့ (Clade) မှ တစိတ်တဒေသဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်ဟုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
နှင့် တို့သည့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် အခြေခံမျိုးတူအစု (Basal Clade) သို့ ပါဝင်မှုမှတဆင့် မျိုးတူအစု (Clade) ထဲသို့ ပါဝင်နေသည်။
ဆဲရူးကျောင်းတော် (青龍寺)သည် ၊ အအိုမိုရိစီရင်စု၊ အအိုမိုရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဂိုဏ်းချုပ်ကျောင်းတော်တစ်ခု (Kōyasan Betsuin) ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ၊ ၊ တို့ပါဝင်သော မတူကွဲပြားသည့် မပျံသန်းနိုင်သောငှက်များအုပ်စု၏ အစိတ်အပိုင်းတခုလည်းဖြစ်သည်။
ငှက်ကုလားအုတ်မျိုးစိတ် ၂ ခု ရှိပြီး နှင့် တို့ဖြစ်ကြသည်။
Books Practice manualsurl= ယင်းတို့သည် ၏ သက်ရှိထင်ရှား ကုန်းနေတိရစ္ဆာန်များထဲတွင် ဥအကြီးဆုံးဥသည့် မပျံသန်းနိုင်သောငှက်များ ဖြစ်ကြသည်။
IUCN အနီရောင်စာရင်းသည် ၊ နှင့် မျိုးစိတ်များ၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းအချက်အလက်များ ဖော်ပြပေးသည်။
Red List တွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် ၎င်းမျိုးစိတ်သည် အောက်ပါ စံသတ်မှတ်ချက် (က - င) တစ်ခုခုနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်သည် (''"3G / 10Y "'' ဆိုသည်မှာ မျိုးဆက် ၃ ဆက် (3 Generations) (သို့) အချိန်ကာလ ၁၀ နှစ် (10 Years) ဟု ဆိုလိုပြီး မည်မျှပင် သက်တမ်းရှည်သည်ဖြစ်စေ အများဆုံးသည် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ အထိသာ သတ်မှတ်ပြီး၊ ''"MI"'' ဆိုသည်မှာ တစ်ဦးချင်းအရွယ်ရောက်ပြီး ဦးရေ (Mature Individuals) ဟုဆိုလိုသည်။
မြေပြင်နယ်နိမိတ်တလျှောက် အခြေအနေ :: (က) လျှော့ချခံရသည့် နယ်မြေဧရိယာသည် 100 km2 (သို့) တွေ့ရှိရသည့် နယ်မြေဧရိယာသည် 10 km2 ထက် ပို၍သေးငယ်ခြင်း ::: (၁) အလွန်အမင်း ဆိုးရွားစွာဖြင့် ဒေသရင်း နယ်မြေများ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာကွဲနေခြင်း (သို့) နယ်မြေဒေသ တစ်ခု၌သာ နေထိုင်တည်ရှိခြင်း။
များအား အလွန်အကျွံရယူခြင်းကြောင့် ၎င်းငါးများ၏ သဘာဝ၌ ရှင်သန်နေသောဦးရေ အရေအတွက်သည် ကျဆင်းလာခဲ့သည်။
အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ အန္တရာယ်ကြုံလာရသည့် နောက်ထပ်အကြောင်းအရင်းမှာ ''ဒေသရင်းမဟုတ်သည့် ကျူးကျော်မျိုးစိတ်များ''ကို မိတ်ဆက်ခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။
ယင်းအား ယခင်က ၏ မျိုးစိတ်ခွဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကွဲပြားသောမျိုးစိတ်အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
တစ်ခုသည် အကောင်ရေပမာဏ လုံလောက်စွာမရှိပါက ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းပါးသော မျိုးစိတ် ဟု သတ်မှတ်ခံရမည်မဟုတ်ပေ။
left]]လက်ရှိတွင် ဤအဆင့်အတန်းအား မျိုးစိတ်ပေါင်း (၅၁၉၆) မျိုးနှင့် မျိုးစိတ်ပေါင်း (၆၇၈၉) မျိုးကို သတ်မှတ်ပေးထားပြီးဖြစ်ရာ ၁၉၉၈ ခုနှစ်ထိ တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် (၂၈၁၅) မျိုးနှင့် အပင်မျိုးစိတ် (၃၂၂၂) မျိုး သတ်မှတ်ခဲ့မှုနှင့် အရေအတွက်ခြင်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်နိုင်သည်။
သည် ဤအဆင့်အတန်းအား မျိုးစိတ်များအပေါ် သတ်မှတ်ရာတွင် စံချိန်စံနှုန်းများစွာဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။
အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် အတည်ပြု ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော [ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ်များ စာရင်း]။
အသေးဆုံး ငှက်ပိတုန်းမျိုးစိတ်သည် အလျား ရှိသော (Bee hummingbird) ဖြစ်ပြီး အလေးချိန် အောက်သာရှိသည်။
ငှက်ပိတုန်းများသည် ယင်းတို့၏ ညီအစ်မအုပ်စု ငှက်တို့မှ လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၂၄ နှစ်အကြာက ကွဲပြားဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်။
လက်ရှိရှင်သန်နေဆဲ ငှက်ပိတုန်းများ၏ ဘုံကျသော ဘိုးဘွားများမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၂၂ အကြာက တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဒူးဝီ မစ်ရှယ် သည် အားကစားတွင် အတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သော အားကစားသမားဟောင်း ဖြစ်သည်။
တွင် ကျင်းပသော ၁၉၈၄ နွေအိုလံပစ်၌ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းငှက်သည် ၏ ဌာနေရင်းငှက်ဖြစ်သည်။
နေရောင်ခြည်သည် အဓိကအားဖြင့် ၊ မြင်နိုင်သောအလင်းနှင့် စသည့် မှထွက်လာသော ၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်သည်။
ကို ဖြတ်သန်းသွားသောကြောင့် နေရောင်ခြည်သည် စစ်ထုတ်၊ ပြန့်ကျဲသွားသည်။
နေရောင်ခြည်ဖြာထွက်မှုကို များဖြင့် မကာဆီးထားပါက နေရောင်တောက်ပမှုနှင့် အပူရှိန်ကို ခံစားရသည်။
နေရောင်ခြည်သည် နေမှ သို့ရောက်ရှိရန် ၈.၃ မိနစ် အချိန်ယူရသည်။
နေရောင်ခြည်သည် နှင့် အခြားသက်ရှိများအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။
အပင်များသည် ကို အသုံးပြု၍ မှ အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးကာ ဇီဝသက်ရှိများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထောက်ပံ့ကူညီပေးသည်။
လမုတောများသည် ၊ ရာသီဥတုရှိသော ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် ကမ္ဘာအနှံ့ ပေါက်ရောက်ကြသည်။
အဓိကအားဖြင့် မြောက်လတ္တီကျု ၃၀ ဒီဂရီနှင့် တောင်လတ္တီကျု ၃၀ ဒီဂရီကြားတွင် ပေါက်ရောက်ပြီး ၏ ၅ ဒီဂရီတွင် လမုတောများ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ထွန်းသည်။
လမုတောမျိုးနွယ်ဖြစ်သော ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၇၅ နှစ်အကြာကဖြစ်သည်။
လမုတောကို တစ်ခါတစ်ရံ များအစုအဝေးအား ခြုံငုံ၍ ခေါ်ဆိုသကဲ့သို့ လမုပင်မျိုးနွယ်တစ်မျိုးဖြစ်သော Rhizophora ကို ရည်ညွန်းခေါ်ဆိုသည်လည်းရှိသည်။
လမုပင်များသည် နည်းပါးသော ရွံ့နွံတောများတွင်လည်း လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ရှင်သန်တတ်ကြသည်။
တွင် လမုပင်အမျိုးအစားပေါင်း ၆၀ ခန့်ရှိပြီး ၃ နှစ်မှ ၆ နှစ်အတွင်း ယင်းအပင်များသည် ကြီးထွားကာ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို လျှော့ချပေးကာ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၊ ဆူနာမီဒီရေလှိုင်းများဒဏ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
မှ ကိန်းဂဏန်းများသည် အနှစ် ၃၀ အတွင်း လမုတောများ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးမှုကို မီးမောင်းထိုးပြသထားသည်။
တွင် ၂၄၃,၈၄၂ ဟက်တာ၊ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး တွင် ၁၁၂,၀၃၅ ဟက်တာ၊ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။
လမုတောများတွင် ပေါက်ရောက်သော ယင်းအပင်သည် မြန်ဆန်စွာပြန်လည်မျိုးပွားနိုင်ခြင်း၊ ရှင်းလင်းရန်ခက်ခဲသောကြောင့် ၏ အနီရောင်အဆင့် ခြိမ်းခြောက်ခံရသော မျိုးစိတ်စာရင်းတွင် အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။
တွင် အရွက်နုများကို ဟင်းလျာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
ဒီဒူးပင် (''Bombax insigne'') သည် မျိုးနွယ်ဝင် အပင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနောက်ပိုင်း၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ ဒေသ၊ အရှေ့အာရှနှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
တွင် ၊ ရှိ ပင်လယ်နှင့်နီးသောဒေသတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အဗျောက် (, - ?) သည် - ဝန်းကျင်တွင် ဆယ်စုနှစ်သုံးခုလောက် မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲများ၌ ပရိသတ် တိုးမပေါက်အောင် ထင်ရှားသော လက်ဝှေ့ကျော် ဖြစ်သည်။
လက်ဝှေ့ကျော်ဟောင်း အဘစ်၏ မြေး ဖြစ်သူ အဗျောက်သည် ပွဲ လက်ဝှေ့ကြိုးဝိုင်းမှ စတင် ထင်ရှားလာပြီး၊ အသက် ၂၅ နှစ်တွင် ၌ ၊ နှင့် ဟူသော လက်ဝှေ့သမားတို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ကာ ကို ရရှိသည်။
အပါအဝင် မြို့ကြီး ဆယ်မြို့လောက်မှာ နှင့်အတူ ထိုးသတ်ပြရာ ပရိသတ်အထူး အားပေးသည်။
အသက် ၁၅ နှစ်မှစ ထဲ ဝင်ရောက်ပြီး ၄၅ တွင် လက်ဝှေ့လောကမှ အနားယူသည့် အဗျောက်သည် မြန်မာ့ရိုးရာ လက်ဝှေ့ကြိုးဝိုင်း အဖြစ် ၆၃ နှစ် (၁၉၉၅)ထိ ဆောင်ရွက်သည်။
သက်တမ်းတလျှောက် ထိုးခဲ့သော ၅၀၀ ကျော်သည်။
အဘိုးဖြစ်သူသည် မွန်လက်ဝှေ့ကျော်ဟောင်းကြီး အဘစ် ဖြစ်၍ ဝါသနာပါသော အဗျောက်ကို ငယ်စဉ်ကတည်းက သင်ပေးသည်။
တကျပ်သား ၃၀၀ ကျပ်ခေတ်ဝယ် ပုံမှန် လက်ဝှေ့တပွဲ နိုင်ပါက၊ ၂၅-၃၀ ကျပ်လောက် ရသည်။
လက်ဝှေ့ကြိုးဝိုင်းပေါ်တွင် အရှောင်အတိမ်း လျင်မြန်၍ က အဘ ခေါ်ရသည်။
အသက် ၃၀ လောက်တွင် ကျိုက်ခမီဘုရားပွဲ၌ လက်ဝှေ့ထိုးနေစဉ် က လာကြည့်ပြီး တရုတ်ပြည် ချစ်ကြည်ရေး ရိုးရာလက်ဝှေ့သရုပ်ပြပွဲအတွက် ယှဉ်ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ရွေးချယ်သည်။
ပီကင်းအပါအဝင် မြို့ကြီး ဆယ်မြို့တွင် လက်ဝှေ့ သရုပ်ပြ ထိုးသတ်ရန် သွားသော ချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့မှာ ၊ အားကစားသမားများအပြင် သမားများ ဖြစ်သည့် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ တို့နှင့်အတူ အဗျောက်လည်း ပါဝင်သည်။
ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ဖူးသူများမှာ ဘိုစိန်အပါအဝင်၊ ၊ ၊ မောင်ဒွေး(သထုံ)၊ စသူတို့ ဖြစ်သည်။
အနားယူပြီးနောက်ပိုင်း ဆောင်ရွက်သည်။
ကောဇာ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်၌ကျင်းပသော ၄၇ ကြိမ် အကြို ရိုးရာလက်ဝှေ့စိန်ခေါ်ပွဲ၌ ကြိုးဝိုင်းဒိုင်လူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရာ၊ အကောင်းဆုံး ဒိုင်လူကြီးဆု အလံ ရရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းတောဆိတ်များကို ၊ တောရိုင်းသဘာဝဥယျာဉ်ကြီးများနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများတွင်သာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
သူတို့သည် ယခင်က မြောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခွင်လုံးတွင် နေထိုင်ကျက်စားခဲ့ကြဖူးသည်။
မျိုးစိတ်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဒေသရင်းနယ်မြေ၌ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်ကတည်းက ဒေသရင်းနယ်မြေတွင် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခဲ့သည်။
ဒေသရင်းနယ်မြေများသို့ ပြန်လည်မိတ်ဆက်ခြင်း (: Reintroduction) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခုအား သီးခြားစောင့်ရှောက် မွေးမြူထားသော နေရာ (သို့) ထိုလုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်သည့် အချိန်ကာလ၌ ၎င်းတို့ ရှင်သန်နေနိုင်သော အခြားဒေသရင်းမဟုတ်သည့် နယ်မြေများမှ ၎င်းတို့၏ မူလ တောရိုင်းသဘာဝ နယ်မြေဒေသများသို့ ပြန်လည် ပေါက်ရောက် ကျက်စား ရှင်သန်နိုင်ရန် ထားရှိပေးခြင်းကိုဆိုလိုသည်။
ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲများတွင် ကျား ဟဲဗီးဝိတ်အလတ်တန်း (&ndash; ၁၀၀&ndash;ကီလို) ပွဲစဉ်မှာ၊ မှ အိုရေးဒစ် ဒစ်ပိန်း (Oreidis Despaigne) နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ကြေးတံဆိပ်ရသည်။
ပိန္နဲသီးကို တောင်အာရှ၊ ဒေသများတွင် အချိုပွဲအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၊ ရှိ ဒီရေရောက်သောဒေသများတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ရှိ အချို့ ဗေဒါပင်များသည် တစ်ရက်လျင် ကြားအထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။
အချက်အလက်ပြည့်စုံမှုမရှိသည့် ( Data Deficient - DD ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (ဝါ) တစ်စု၏ပျံ့နှံ့တည်ရှိမှုနှင့် ဦးရေပမာဏ အရေအတွက်အပေါ် အခြေခံ၍ ၎င်း၏မျိုးသုဉ်းမှု အန္တရာယ် အတိုင်းအတာကို တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍သော်လည်းကောင်း အကဲဖြတ်သုံးသပ်နိုင်ရန် လုံလောက်သော အချက်အလက်များ မရှိကြောင်းကို မှ ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ပေါင်း ၄၆ ခု ပါဝင်ပြီး ၊ ၊ တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်မျိုးစုံကို စားသောက်ကြပြီး သစ်စေ့များ၊ များ၊ များအထိ ပါဝင်သည်။
မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်လုနီးပါး မျိုးစိတ်ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (ဝါ) တစ်စုသည် မကြာမီအနာဂတ်ကာလ၌ မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ် ကျရောက်နိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်းကို မှ ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် "အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်ဖွယ်ရှိ (Near Threatened - NT)" အမျိုးအစား သတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ယင်းသို့ သတ်မှတ်ပေးသည့် လတ်တလော အချိန်ကာလအတွက် "" အနေဖြင့် အသိအမှတ်ပြုထားခြင်းမရှိပေ။
ဖိုင်:Otter in Southwold.jpgအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ခံထားရသည့် ဖိုင်:Maned wolf-aguara guazu.jpegများသည် ဒေသရင်းနယ်မြေများ ဆုံးရှုံးနေခြင်းကြောင့် အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်ဖွယ်ရှိသည့် မျိုးစိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်ခံထားရသည်။
ဖိုင်:Gray Bat USACE.jpgဤအမျိုးအစားအဖြစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ထားခဲ့သော သည် မြောက်အမေရိက၏ ဒေသရင်းမျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ယင်းတို့၏ ကျက်စားရာနယ်မြေများ ဆုံးရှုံးနေရခြင်းကြောင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် (VU) အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့ရသည်။
ဖိုင်:Plains zebra in Mlilwane Wildlife Sanctuary 02.jpg (''Equus quagga'' ) မျိုးစိတ် ဖိုင်:Python regius.jpg အာဖရိက စပါးကြီးမျိုးစိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှိ [ မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်ကျရောက်လုနီးပါး မျိုးစိတ်များစာရင်း]။
အကဲဖြတ်ဆန်းစစ်ခြင်းမပြုရသေးသော ( Not Evaluated - NE ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (ဝါ) တစ်စုသည် အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ တွင် အမျိုးအစားခွဲခြားဖော်ပြရန် အကဲဖြတ်ခြင်း မပြုရသေးကြောင်းကို မှ ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် အမျိုးအစားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
အခြားသောသတ်မှတ်ချက်များဖြစ်သည့် အချက်အလက်ပြည့်စုံမှုမရှိ နှင့် အကဲဖြတ်ဆန်းစစ်ထားခြင်းမရှိ အမျိုးအစားများသည် အန္တရာယ်ကျမှုအဆင့်ဖော်ပြနိုင်သော အမျိုးအစားများ၌ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ရန် လုံလောက်အောင် မသုံးသပ်ရသေးသော မျိုးစိတ်များကို ညွှန်ပြခြင်းသာ ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အရောင်ဖြင့်သတ်မှတ်မှုများကဲ့သို့ အကျုံးဝင်မှုမရှိပါ။
ဒုံးမြီးကွက် (Lesser Adjutant) သည် ''စီကွန်နီးဒီး'' (''Ciconiidae'') မျိုးရင်းဝင် ကြီးမားသော ရေငန်ငှက်ဖြစ်ပြီး ပါဏဗေဒအလိုအရ "''လပ္ပတိုတီလော့စ် ဂျာဗန္နစ်ကပ်'' (''Leptoptilos javanicus'')" ဟုခေါ်သည်။
ဒုံးမြီးကွက်နှင့် တို့သည် တူဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့မျိုးစုသည်လည်း နှင့် အလားတူငှက်များနှင့်အတူ ''စီကွန်နီဖောမ်း'' မျိုးစဉ်ထဲတွင် ပါဝင်သည်။
ဒိုင်ဗာငှက်များအားလုံး၏ များသည် ''Gavia'' တွင်ပါဝင်ပြီး၊ ''Gaviidae'' နှင့် Gaviiformes ဖြစ်သည်။
ဘရက် ဘာရွန် သည် ဆန် မာထော် San Mateo မှ အိုလံပစ် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
ဗြူးရွှေဝါ (Bruguiera sexangula) သည် ပင်အမျိုးအစား အပင်တမျိုးဖြစ်ပြီး မီတာ ၃၀ အထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။
လူများစွာသည်စိတ်ကျရောဂါသည်ကျွန်ုပ်တို့၏ခေတ်၌ဤမျှကြီးကျယ်ခမ်းနားသောလူမှုအရေးပါမှုကိုပြန့်နှံ့သွားပြီး၎င်းကိုယခင်ကမသိခဲ့ပါ။
စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းသည် ချစ်ရသူဆုံးရှုံးခြင်း၊ အလုပ်အကိုင်၊ လူမှုရေးအဆင့်အတန်းများကဲ့သို့သော ကြီးမားသောအတွေ့အကြုံများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
တောင်ဇလပ်ဖြူ (''Rhododendron cuffeanum'') သည် ဌာနေရင်း ဖြစ်သည်။
စေတီတော်သည် ပင်လယ်ကမ်းခြေအနီး ကျောက်ဆောင်ငယ်တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဇလပ်ဝါ (''Rhododendron burmanicum'') သည် ဌာနေရင်း ဖြစ်သည်။
အောက်ချင်း၊ တောင်ပီစူးနှင့် အလားတူငှက်များ (Bucerotiformes) သည် ဝင်ငှက်များနှင့် ဝင်ငှက်များ၏ မျိုးရိုးဆင်းသက်လာမှု တူညီသော ငှက်များကို စုဖွဲ့ထားသည့် ငှက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
Yuri, T. ''et al.'' (2013) [ Parsimony and Model-Based Analyses of Indels in Avian Nuclear Genes Reveal Congruent and Incongruent Phylogenetic Signals]. ''Biology'', 2(1):419-444. doi:10.3390/biology2010419Jarvis, E.D. ''et al''. (2014) [ Whole-genome analyses resolve early branches in the tree of life of modern birds]. ''Science'', 346(6215):1320-1331. သို့သော် မကြာသေးမီက လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ အောက်ချင်းငှက်များနှင့် အာဖရိကမှ သီးနှံစားအောက်ချင်းငှက်များမျိုးစု တို့သည် သီးခြားမျိုးတူအစု (Clade) အဖြစ် မျိုးရင်း အောက်တွင်တည်ရှိနေကြောင်းတွေ့ရှိရပြီးWoodruff, D. S. & Srikwan, S. 2011. Molecular genetics and the conservation of hornbills in fragmented landscapes. In Poonswad, P. (ed) The Asian Hornbills: Ecology and Conservation. National Center for Genetic Engineering and Biotechnology, Bangkok, pp. 257-264. ၎င်းမျိုးရင်းသည်လည်း တောင်ပီစူးငှက် မျိုးရင်း နှင့် ပို၍အမျိုးနီးစပ်သောကြောင့် ၎င်းငှက်မျိုးရင်းနှစ်ခုကိုပေါင်း၍ သီးခြားမျိုးစဉ်အဖြစ် ခွဲထုတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
Fry, C. Hilary (2003). "Wood-hoopoes". In Perrins, Christopher. The Firefly Encyclopedia of Birds. Firefly Books. p. 383. . ဤမျိုးစဉ်ဝင်ငှက်များကို ၊ ၊ နှင့် ဒေသများ၌ဖြန့်ကျက်တွေ့ရှိရသည်။
ရေညှောင်ငှက်မျိုးရင်းတွင် ဟု အမည်နာမပါသော ငှက်များစွာသာမက (Curlew) နှင့် (Snipe) ကဲ့သို့သော အမည်နာမများပါသည့် ငှက်မျိုးစိတ်များလည်း ပါဝင်သည်။
မျက်ခုံးဖြူသစ်ကပ်ငှက် (''Fulvetta vinipectus'') သည် ငှက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ယင်းငှက်သည် ၊ ၊ ၊ ၊ တို့၏ ဌာနေငှက်များဖြစ်ကြသည်။
BirdLife International 2004. [ Alcippe vinipectus]. [ 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Downloaded on 25 July 2007. ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ၏ ၊ မှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
သစ်ကပ်ငှက် (''Fulvetta manipurensis'') သည် ငှက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၊ ၊ တရုတ်နိုင်ငံ တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
မျက်ခုံးဖြူငှက်မြီးတို (''Napothera epilepidota'') သည် ငှက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ၊ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ယင်းငှက်အား ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှိ အနီးတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် မြို့နာမည်ကိုအစွဲပြု၍ Naung Mung scimitar babbler ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ရစ်မျိုးရင်းဝင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲမှု (ပ)တန်း -။
မျိုးရင်းဝင် ငှက်မျိုးစုအရေအတွက်သည် များပြားလှပြီး ယခင်က မျိုးရင်းအဆင့် အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ရစ်၊ ဒေါင်းနှင့် ကြက်များပါဝင်သော (''Phasianinae'') နှင့် ခါနှင့် ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း)များပါဝင်သော (''Perdicinae'') ဟူ၍ အုပ်စုခွဲနှစ်ခုခွဲခဲ့သည်။
ထိုကြောင့် ယင်းဆန်းစစ်မှုရလဒ်အရ ရစ်မျိုးရင်း အောက်တွင် မျိုးရင်းခွဲ (ခေါ်) မျိုးရင်းသေး (Subfamily) များအဖြစ် # ''(Rollulinae)''၊ # ''(Phasianinae)၊'' # ''(Pavoninae)'' ဟူ၍ ခွဲထုတ်ထားသည်။
အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယား၏ စာရင်း ဆောင်းပါးမှ ''"Family Phasianidae Horsfield, 1821"'' စာပိုဒ်အား ကောက်နှုတ်ထားသည်။
အောက်ပါအတိုင်း မျိုးရင်းခွဲ (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားထားသည် - မျိုးရင်းခွဲ။
Blyth 1861 (တောင်ခါနီ) မျိုးစု။
Bonnaterre 1791 မျိုးစု။
Pavonini - ''(ဒေါင်းမျိုးနွယ်)'' မျိုးစု။
Polyplectronini ''(ဒေါင်းမင်းမျိုးနွယ်စု)'' မျိုးစု။
Temminck 1807 (ဒေါင်းမင်း) မျိုးနွယ်စု။
Gallini ''(ကြက်မျိုးနွယ်စု)'' မျိုးစု။
Brisson 1760 (တောကြက်၊ ) မျိုးစု။
Coturnicini ''(ငုံးမျိုးနွယ်စု)'' မျိုးစု။
ချုံတိုးငှက်ဗိုက်ဝါ (''Mixornis gularis'') သည် ငှက်တခုဖြစ်ပြီး တောင်အာရှနှင့်နှင့် ဒေသတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ချုံတိုးငှက်ခေါင်းမဲ (''Pellorneum capistratum'') သည် ငှက်တခုဖြစ်ပြီး ဂျာဗားကျွန်းတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည့် ဌာနေငှက်ဖြစ်သည်။
တောင်ခါငှက်များ (Rollulinae) သည် မျိုးရင်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ထဲတွင် အခြေခံအကျဆုံးမျိုးရင်းဝင်ငှက်များ ဖြစ်ကာ သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာဆန်းစစ်မှုအရ သီခြားခွဲထုတ်၍ စုဖွဲ့ထားသော ရစ်မျိုးရင်း (Phasianidae) ၏ မျိုးရင်းခွဲဖြစ်သည်။
Red List ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်ပြဿနာများကို အများပြည်သူနှင့် မူဝါဒချမှတ်သူများထံ တင်ပြရန်နှင့် ဇီဝမျိုးစိတ်များ မျိုးသုဉ်းမှုကို လျော့ပါးစေရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသို့ ကူညီမှုပေးရန်ဖြစ်သည်။
CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora), Joint Meeting of the Animals and Plants Committees, Shepherdstown (United States of America), 7–9 December 2000, retrieved 14 November 2012 ဇီဝမျိုးစိတ်များ၏ အခြေအနေများအပေါ် အဓိက အကဲဖြတ်မှုများတွင် ၊ ၊ နှင့် (SSC) အတွင်းရှိ အထူးပြုအဖွဲ့များပါဝင်သည်။
အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ IUCN အနီရောင်စာရင်း ထုတ်ဝေခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်သည်။
IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် မျိုးစိတ်များကို အုပ်စု (၉) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပါသည်။
အထက်ပါ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းအတွက် စံနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် အောက်ပါအချက် (၁၂)ချက်အပေါ် မူတည်၍ သတ်မှတ်ပါသည် - # မျိုးစိတ်တစ်ခုလုံး၏ အရေအတွက် နှင့် ဦးရေပမာဏ။
Image:Glossogobius giuris.png Image:G. giuris.jpg Image:Glossogo giur 160312-57315 rwg.JPG Image:Glossogo giur 160312-57303 rwg.JPG
ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ ''(Pavoninae)'' သည် ငှက်များ ''(Galliformes)'' မျိုးစဉ်၊ ပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းမျိုးရင်းမှ မျိုးရိုးတူညီစွာ ဆင်းသက်လာသည့် ငှက်မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သော ဒေါင်း မျိုးနွယ်စု ''(Pavonini)''၊ ရစ်ဒေါင်း မျိုးနွယ်စု ''(Polyplectronini)'' ကြက် မျိုးနွယ်စု ''(Gallini)၊'' ငုံးနှင့် ခါများအချို့ပါဝင်သည့် မျိုးဇာတ် ''(Coturnicini)'' ဆိုသည့် မျိုးဇာတ် (Tribe) လေးခုအား စုဖွဲ့ထားသည့် မျိုးရင်းခွဲ အမည်နာမတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်သည် ကောင်ရေ လျောနည်းလာမှုကြောင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်ကတည်းက ၏ စာရင်းတွင် စာရင်းသွင်းခံထားရသည်။
မြစ်တွေးရင်မဲငှက်သည် ၊ ၊ အထိ နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။
ယင်းငှက်တို့နေထိုင်ကျက်စားရာနယ်မြေ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် ကောင်ရေရှားပါးလာသောကြောင့် မှ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
မျက်ခုံးဖြူငှက်ပြာခြောက်ငှက်သည် ၊ တွင် တွေ့ရှိရပြီး ငှက်ကောင်ရေ ထောင်ဂဏန်းရှိရာမှ ဆုတ်ယုတ်လျော့နည်းလျက် ရှိသည်။
ဝင်ရိုးစွန်းဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်-။
ရေသောက်မြစ်ရှိသော အပင်များသည် ဖြင့် ရရှိလာသောထုတ်ကုန်များကိုအသုံးပြုရန် လင်နစ် တစ်ရှူးမဟုတ်သော phloem ကို အသုံးချရာ၌လည်း ကျွမ်းကျင်ကြသည်။
ရေသောက်မြစ်ရှိသော အပင်များတွင် များ၊ (angiosperms) များ၊ (gymnosperms) ဒရင်ကောက်ပင်များ၊ (ferns) မြင်းမြီးနှင့်တူသောအပင်၊ (horsetail) နှင့် Clubmoss များပါဝင်သည်။
အုပ်စုအတွက် သိပ္ပံအမည်မှာ Tracheophyta, Tracheobionta နှင့် ''Equisetopsida sensu lato'' တို့ဖြစ်ကြသည်။
အဆိုပါအသုံးအနှုန်းကို သုံးဖက်မြင် နေရာလပ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အသုံးပြုသူများအတွက် လက်တွေ့တွင် ရုပ်အားဖြင့် မတည်ရှိနေသော အနာဂတ်ကာလ၏ လူနေမှုပုံစံတစ်ခု ဟူသော သဘောတရားကို ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
Metaverse သည် အသွင်ယောင် ပကတိ နေရာလပ်များကိုသာမက နှင့် ဆက်စပ်နယ်ပယ်တစ်ခုလုံး အပါအဝင် အင်တာနက်တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
Metaverse ဝေါဟာရကို နေး စတီဖန်ဆန်၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်ထုတ် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ် တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး အဆိုပါဝတ္ထုတွင် လူသားများသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပွားအဗတာများအဖြစ် လက်တွေ့ကမ္ဘာ၏ အလင်္ကာကို အသုံးပြုထားသည့် သုံးဖက်မြင် အသွင်ယောင်ပကတိတွင် အချင်းချင်းအပြန်အလှန် ထိတွေ့ဆက်ဆံကြသည်။
များစွာသော များတွင် Metaverse ၏အင်္ဂါရပ်များကိုမျှဝေအသုံးပြုထားသော်လည်း မမြဲသောဖြစ်ရပ်များကိုသာ ဝင်ရောက်ခွင့်ပေးထားသောကြောင့် Multiverse အသွင်ယောင် ဂိမ်းများ အနေဖြင့်သာရှိနေပြီး အမှန်တကယ် Metaverse နှင့်ကွဲပြားနေခဲ့သည်။
Metaverse ၏ အစိတ်အပိုင်းများတွင် "ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်၊ Minecraft သို့မဟုတ် Roblox ကဲ့သို့သော ဂိမ်းများ၊ ငွေကြေး၊ အီးမေးလ်၊ ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာနှင့် တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ခြင်း" တို့ ပါဝင်သည်။
ချဲ့ထွင်ထားသောပကတိ၊ လူသားနှင့် ဉွန်ပြူတာအကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု၊ မှတ်ဉာဏ်တု၊ ဘလော့ချိန်း၊ ကွန်ပြူတာမြင်ကွင်း၊ edge computing နှင့် ၊ အနာဂတ်မိုဘိုင်းကွန်ရက်များ စသည်တို့မှာ နည်းပညာများသည် လက်ရှိအင်တာနက်မှ metaverse အဖြစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းမှုကို တွန်းအားပေးသည့် ပံ့ပိုးပေးသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဇူလိုင် ၂၉ တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား ဘီဗာလီဟီးက Academy of Motion Picture Arts and Sciences ၏ ဆင်မျူရယ် ဂိုးဒွင် ဇာတ်ရုံတွင် ရုပ်ရှင်ကို ပရီမီယာပွဲ ဦးဆုံး စပြသည်။
အမြဲနေထိုင်ကျက်စားရာ ဒေသ အပြာရောင်။
စစ္စလီ ရေဝမ်းဘဲသည် မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်နှင့် တို့တွင် ပေါက်ဖွားသော ဒေသရင်း ငှက် ဖြစ်လေသည်။
စစ္စလီ ရေဝမ်းဘဲ၏ ထူးခြားချက်မှာ ဘဲမြီးပိုင်းတွင် နို့နှစ်ရောင်ရှိသော ထင်ရှားသည့် ဖင်မြီးပါရှိ၍ ထိုအချက်သည် ၎င်းနှင့်မျိုးတူဖြစ်သည့် နှင့် ကွဲပြားသွားစေသည်။
ဟူသည့် အင်္ဂလိပ် အမည်နှင့် မြန်မာအမည် စစ်စလီ တို့သည့် ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်သည်။
ယင်းငှက်ကို ၂၀၀၄ မတိုင်ခင်ထိ မှ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ငှက်ကောင်ရေ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာမှုကြောင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
စာဝါကျားငှက်များသည် တွင် စပါးပင်နှင့် ရေစပ်စပ်ရှိနေသော wetlands နေရာမျိုးတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကျက်စားပြီး ၊ အင်းတော်ကြီးကုန်းတွင်းပိုင်း၊ ကွင်းပြင်များနှင့် လယ်ကွင်းများတွင် အများဆုံးတွေ့နိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် အနီးတစ်ဝိုက်နှင့် ၊ ၊ များတွင် တွေ့နိုင်ကာ ၊ ၊ နှင့် မှ ဒေသများတွင်မူ မှတ်တမ်း မရရှိဖူးကြောင်း သိရသည်။
စာဝါကျား ငှက်မျိုးစိတ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အကောင်ရေ နှစ်သိန်းခန့် တွေ့ရှိနိုင်သော်လည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ၁၂၀ မှ ၆၀၀ ကြားသာ တွေ့နိုင်တော့ကြောင်း တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။
စာဝါကျားငှက်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ၆၁ ကောင်၊ ပုဂံတွင် ၁၀ ကောင်ကျော် မှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်ပြီး အင်းလေး၊ ၊ နှင့် အခြားဒေသအချို့တွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။
စာဝါကျားငှက်သည် ၊ ၏ အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက်များအရ လုံးဝကာကွယ်ထားသည့် ငှက်မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။
International Legume Database & Information Service: [ ''Pterocarpus santalinus''] အပင်သည် ယင်း၏သစ်သားအနီရောင်ကြောင့် တန်ဖိုးရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ တိဗက်၊ တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ဝေလငါးပြာသည် အစာကို စစ်ထုတ်စားသောက်သော တိရစ္ဆာန် (Filter Feeder) ဖြစ်သည်။
ဝေလငါးပြာများကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ အဖြစ် က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
လူလုပ်အန္တရာယ်(သင်္ဘောတိုက်ခိုက်မှု၊ လေထုညစ်ညမ်းမှု၊ သမုဒ္ဒရာ ဆူညံသံနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု) နှင့် သဘာဝအန္တရာယ်( ဖမ်းဆီးခြင်း) တို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများစွာကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်သည်။
အပြာရောင်ဝေလငါးများကို မဂ်ဒလီနာ ပင်လယ်အော်နှင့် ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ရှိတတ်သော ကဏန်းနီများကိုလည်း စားလေ့ရှိသည်ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ဖူးသည်ဟု သိရသည်။
အစာကျွေးခြင်း၊ အန္တရာယ်အချက်ပေးခြင်း၊ ချစ်ရည်လူးခြင်း) # ၎င်းတို့၏ အုပ်စုကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (ဥပမာ။
အမ နှင့် အထီးများအကြား ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုများ)၊ # မြေမျက်နှာသွင်ပြင် တည်နေရာ အချက်အလက်ပေးခြင်း၊ # သားကောင်အရင်းအမြစ်များ၏ တည်နေရာ အချက်အလက် ပေးခြင်း။
တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင်ရှိသော အရွယ်ရောက်ပြီး ဝေလငါးပြာများ အရေအတွက်သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် စာရင်းအရ ၅၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ ထိ ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
မြောက်အတ္တလန္တိတ်၌ အပြာရောင်ဝေလငါးများ၏ ကာကွယ်မှု အခြေအနေကို မှ ၁၉၆၀ ခုနှစ်အထိ အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ။
မြောက်ကျွန်းသည် ဟော လာ ၏ ပတ်လည်ရှိ အနက် ၌ တည်ရှိသော ''ဥတ္တရကုရု'' အမည်ရသည့် ကျွန်း ဖြစ်သည်။
ဇမ္ဗူဒီပါလက်ျာတောင်ကျွန်း ဝါ ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အခြားတဘက်၌ တည်ရှိသည်။
ရွှေရောင်တောက်နေသော မြောက်ကျွန်း၌ ဖြစ်လာသော သည် ငါ၏ ဥစ္စာဟု စွဲလမ်းခြင်း၊ ငါ၏ မယားဟု သိမ်းဆည်း သိမ်းပိုက်ခြင်းတို့ မရှိလေ။
ဘုရားရှင်လက်ထက် ဝေရဉ္ဇာမြို့၌ ဒုဗ္ဘိက္ခဘေး ဆိုက်ကပ်သော် နေရာတိုင်း များ ဖွေးဖွေးဖြူနေသောအခါ၊ အရှင်က အရှင်ဘုရား၊ အားလုံးသော ရဟန်းသံဃာကို မြောက်ကျွန်းသို့ ဆွမ်းခံကြွပါစေဟု လျှောက်၏။
ရသေ့ကို ချေချွတ်ရန် အလို့ငှာ လေးခုမြောက်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြသည့်အခါ၊ ပူဇော်ပွဲကြောင့် ဆွမ်းမဖိတ်လိုသော ရသေ့၏ စိတ်အကြံကို သိ၍ မြောက်ကျွန်းသို့ ဆွမ်းခံကြွတော်မူသည်။
မရေမတွက်နိုင်သော ကပ်ကမ္ဘာတွင် ဈာန်ပျံနိုင်သော ရသေ့တို့သည် မိမိတို့ ကျောင်းသင်္ခမ်းရှိရာ မှ နေ၍ မြောက်ကျွန်းသို့လည်းကောင်း၊ နှင့် သို့လည်းကောင်း ဆွမ်းခံကြွလေ့ ရှိသည်။
အရှင်နာဂသေနကို မိလိန္ဒမင်းက အရှင်ဘုရားနာဂသေန၊ ဤကိုယ်ဖြင့် မြောက်ကျွန်းသို့ဖြစ်စေ၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ဖြစ်စေ၊ အခြားကျွန်းသို့ ဖြစ်စေ သွားနိုင်သူ တစုံတယောက် ရှိပါသလောဟု မေးလျှောက်ဖူးသည်။
မြောက်ကျွန်း၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယူဇနာ (၈)ထောင် ရှိသည်။
ဂေလ်ဂါမက်ရှက်၏ မော်ကွန်း [ "Gilgamesh"]. သည် ရှေးခေတ် မှ မော်ကွန်းကဗျာ တစ်ပုဒ် ဖြစ်ပြီး ထင်ရှားသော စာပေများတွင် အစောဆုံး ကြွင်းကျန်ရစ်သော စာပေ အဖြစ်နှင့် ပိရမစ်မှစာများပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အစောဆုံး ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဘာသာရေးကျမ်းစာ များအဖြစ် သတ်မှတ် ကြသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ သူ၏ကြီးမားသော အဆောက်အဦး စီမံကိန်းများကြောင့် လည်းကောင်း၊ စီဒူရီ၏ အကြံပေးချက်နှင့် ပတ်သက်သော သူ၏ မှတ်တမ်းနှင့် မသေနိုင်သောလူသား အုနပ်ပစ်ရှ်တင်က သူ့ကို ပြောပြခဲ့သော မဟာ ရေလွှမ်းမိုးမှုကြီး အကြောင်းတို့ကြောင့် ဂေလ်ဂါမက်ရှ် ၏ကျော်ကြားမှုသည် သူသေဆုံးပြီးနောက် အထိ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ''ဂေလ်ဂါမက်ရှ်'' ၏ ဇာတ်လမ်းကို စိတ်ဝင်စားမှုများ တိုးပွားလာခဲ့ကာ ဘာသာစကား များစွာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး လူကြိုက်များသော စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္တုများတွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ကြိမ်နှုန်းကို (Hertz - Hz) ဖြင့် တိုင်းတာပြီး တစ်စက္ကန့်လျှင် ဖြစ်ရပ်တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ညီမျှသည်။
ကြိမ်နှုန်း (frequency) သည် သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်များတွင် အရေးပါသည့် ပါရာမီတာတစ်ခုဖြစ်ပြီး Oscillatory နှင့် Vibratory ကဲ့သို့သော စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ တုန်ခါမှု တိုင်းတာခြင်းများ၊ အချက်ပြထုတ်လွှင့်မှုများ ၊ ၊ စသည်တို့ကို ဖော်ပြသတ်မှတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။
ပညာရပ်တွင် တစ်ခု၏ ကြိမ်နှုန်းဆိုသည်မှာ အချိန်ပမာဏ တစ်အတွင်း အမှတ်တစ်ခုအား ၎င်း၏အထွဋ်အထိပ် ဖြတ်သွားသော အရေအတွက်ကို ဆိုလိုသည်။
တုန်ခါမှု၊ များ (သို့) ရိုးရိုးရှင်းရှင်း စည်းချက်ကျရွေ့လျားမှု ကဲ့သို့သော သံသရာလည်သည့် ဖြစ်စဉ်များအတွက် ကြိမ်နှုန်း ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အချိန်ပမာဏအလိုက် သံသရာလည်မှု (သို့) တုန်ခါမှု အကြိမ် အရေအတွက် အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။
ကြိမ်နှုန်းအတွက် သမားရိုးကျ ပမာဏပြ (ယူနစ်) သင်္ကေတမှာ အင်္ဂလိပ်စာလုံး "(''f'' )" ဖြစ်ပြီး ဂရိစာလုံး "( ''\nu'' - )" ကိုလည်း တခါတရံ သုံးလေ့ရှိသည်။
ကြာမြင့်ချိန် (သို့) ကာလ (T) သည် အပြန်အလှန်ရွေ့လျားမှု တစ်ကြိမ်ပြီးမြောက်ရန် ကြာချိန်ဖြစ်သည်။
ပျံ့နှံ့နိုင်သည့် ကြားခံနယ် တွင်ပင် Sine Wave ၏ ကြိမ်နှုန်း (''f'' ) သည် ၎င်း၏ ပကတိအလျင် (''v'' ) အား လှိုင်းအလျား ( ''λ'' ) ဖြင့် စားခြင်းနှင့်ညီမျှသည်။
ကြိမ်နှုန်း (frequency) နှင့် လှိုင်းအလျား (wavelength) ၏ ဆက်စပ်မှုကို သင်္ချာပုံသေနည်းဖြင့်ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - f = \frac{v}{\lambda}. အား ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနိုင်သော များဆိုင်ရာ အထူးကိစ္စရပ်များအတွက်ဆိုလျှင် ၎င်းလှိုင်းများ၏ အလျင် (''v'' ) သည် လေဟာနယ်တွင် ရွေ့လျားနိုင်သော အလင်း၏အမြန်နှုန်း (ဝါ) (''c'' ) နှင့် တူညီသောကြောင့် ထိုကဲ့သို့သော အထူးကိစ္စရပ်များအတွက်ဆိုလျှင် ပုံသေနည်းသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - f = \frac{c}{\lambda}. မိုနိုခရုမ်း (monochrome) အရင်းအမြစ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် လှိုင်းများသည် ကြားခံနယ်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ရွေ့လျားသောအခါ ကြိမ်နှုန်းမှာတူညီနေမြဲဖြစ်ပြီး—၎င်းတို့၏ လှိုင်းအလျားနှင့် အလျင်တို့သာ ပြောင်းလဲသွားခြင်းဖြစ်သည်။
အားလုံးသည် တွင် အလင်းအလျင်ဖြင့် ရွေ့လျားသော်လည်း လေဟာနယ်မဟုတ်သည့် ကြားခံနယ်အား ဖြတ်သန်းသောအခါတွင် ၎င်းတို့၏ အမြန်နှုန်းသည် နှေးကွေးသွားသည်။
အခြားသော လှိုင်းကဲ့သို့ လှိုင်းများ၏ အလျင်သည် အလင်းအလျင်ထက် များစွာနှေးပြီး လေဟာနယ်ကိုလည်း ဖြတ်မသွားနိုင်ကြပေ။