DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ကုသိနာရုံပြည်ပ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည့်အကြောင်းကို ဦးပုည၏သာသနာလျှောက်စာတမ်းတွင် :''ကောဇာတရာ့လေး ဆဲ့ရှစ်၊ သက္ကရာဇ်ယုဂ၊ ကဆုန်လအချိန်တွင်၊ ကုသိန္နာရုံရဂုံဂနိုင်၊'' :''အင်ကြင်းမြိုင်၌၊ သုံးဆိုင်ဘုမ္မိ၊ ဓိပတိရာဇာ၊ ထွတ်သကျာသည်၊ အနုပါဒိသိသ်၊ တိတ်ဆိတ်ဥပါဒါန်၊ မကျန်ကုန်စင်၊'' :''နိဗ္ဗာန်ဝင်၍၊ သဘင်ပွဲကြီးသိမ်းပါသည်'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားရေးသားသော ခုနစ်နေ့ဘုရားရှိခိုးတွင် :''ရာလေးဆယ့်ရှစ်၊ သက္ကရာဇ်ဝယ်၊ နယ်မလ္လတိုင်း၊'' :''စံနှိုင်းမယုတ်၊ ကုဿိနာရုံ၊ အင်ကြင်းစုံ၌၊ ကဆုန်လပြည့်၊'' :''အင်္ဂါနေ့ဝယ်၊ ချမ်းမြေ့နိဗ္ဗူ၊ စံတော်မူသည်'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားခဲ့ကြလေသည်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူခဲ့သောနေရာတွင် ယခုအခါ ထူပါရုံစေတီနှင့် လျောင်းတော်မူများကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ပရိနိဗ္ဗာန်စေတီနှင့် ဘုရားကျောင်းမှာ ယခင်က ဆူးခြုံနွယ်ထူထပ်သော တောအုပ်ထဲတွင် ပေ ၄၀ ခန့်မြင့်သော အုတ်တောင်ပူစာအနေဖြင့် တည်ရှိနေခဲ့သည်။
J. Ph. Vogel, "Some Buddhist Monasteries in Ancient India," ''Journal of the Ceylon branch of the Royal Asiatic Society'' 1 (1950): pp. 27-32 သူသည် ၁၉၀၄-၅၊ ၁၉၀၅-၆ နှင့် ၁၉၀၆-၇ နှစ်များအတွင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနလုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်လမ်းညွှန်ခဲ့ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အင်္ဂါရစေတီတော်သည် ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ကလာပ်တော် တေဇောဓာတ်လောင်ကျွမ်းရာနေရာရှိ စေတီဖြစ်သည်။
ဒီဇင်ဘာလ ဆိုလျှင် ပွဲအတွက် အိမ်တွေမှာ အလှဆင်နေကြပါပြီ။
ခရစ်စမတ် အလှဆင်ခြင်း အလေ့အထက ၁၆ရာစု တည်းက မှ စတင်ခဲ့ပါတယ်။
အိန်ဂျယ်များက ခရစ်ယာန်ဘာသာနဲ့ အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသလို အခြားသော ဘာသာများဖြစ်ကြတဲ့ ၊ ၊ ၊ ဂျူး ဘာသာများမှာလည်း သက်ဆိုင်ရာ နတ်သမီး အိန်ဂျယ်များ ရှိကြပါတယ်။
တောမီးသည် ခြောက်သွေ့သော သစ်တောဒေသ သို့မဟုတ် ကျေးလက်ဒေသ တောပိုင်းတွင် လောင်ကျွမ်းသည့် မီးဖြစ်သည်။
on September 5, 2008]] တောမီး ဖြစ်ပွားသော စိုက်ခင်းများပေါ် မူတည်၍ တောမီးကို ရှပ်ပြေးမီး(brush fire)၊ ချုံပုတ်မီး(bush fire)၊ ကန္တရမီး (desert fire)၊ တောအုပ်မီး (forest fire)၊ မြက်ရိုင်းမီး (grass fire)၊ တောင်ကုန်းမီး (hill fire)၊ သစ်ဆွေးမီး (peat fire)၊ စိုက်ခင်းမီး (vegetation fire)နှင့် မြက်ခင်းပြင်မီး (veld fire)ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်သည်။
ကမ္ဘာကြီးသည် ကြွယ်ဝသော အပင်များ၊ ခြောက်သွေ့သော ဥတုများ၊ လေထဲရှိ များနှင့် ကျယ်ပြန့်သော လျှပ်စီးများနှင့် မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် နဂိုကတည်းကပင် လောင်ကျွမ်းလွယ်သော ဂြိုဟ်ကြီး တလုံး ဖြစ်နေသည်။
Graham, ''et al.'', 12, 36 ''National Wildfire Coordinating Group Communicator's Guide For Wildland Fire Management'', 4-6. တောမီးကို တားဆီးခြင်း၊ ထောက်လှမ်းခြင်းနှင့် နှိပ်ကွပ်ခြင်း နည်းဗျူဟာတို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ပြောင်းလဲလာသော်လည်း မဆုံးနိုင်သော ဇာတ်မျောကြီး ဖြစ်လျက် ရှိသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ရုံး အဆောက်အအုံမှာ မြို့တော်တွင် တည်ရှိသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် အောက်ပါ လွှတ်တော် ၂ ရပ် ပါဝင်သည်။
ကိုယ်စားလှယ် ၂၂၄ ဦးပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကိုယ်စားလှယ် ၄၄၀ ဦးပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် တို့ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ၏ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်ကို ရလဒ်များအရ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း အမတ်နေရာ ၆၅၉ ခုံ ပါဝင်သည်။
ယင်းအနက် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄၉၃ ဦး ပါဝင်ပြီး၊ ကျန်အမတ်နေရာများကို တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ၏ ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း အမတ်နေရာ ၆၅၄ ခုံ ပါဝင်သည်။
ယင်းအနက် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄၈၈ ဦး ပါဝင်ပြီး၊ ကျန်အမတ်နေရာများကို တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ၏ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း အမတ်နေရာ ၅၈၆ ခုံ ပါဝင်သည်။
ယင်းအနက် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄၂၀ ဦး ပါဝင်ပြီး၊ ကျန်အမတ်နေရာများကို တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအရ လွှတ်တော် သက်တမ်း၏ ပထမ ၃၀ လ တွင် နှင့် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌမှာ နှင့် ဒုတိယ နာယက လည်း ဖြစ်သည်။
ကျန်ရှိသက်တမ်းတွင် နှင့် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌတို့ က နာယကနှင့် ဒုတိယ နာယကအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် နာယက သည် နာယက တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နိုင်စွမ်းမရှိသည့်အခါ ဒုတိယနာယကသည် နာယကတာဝန်ကို ယာယီ ထမ်းဆောင်ရသည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အဓိကတာဝန်မှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ရှိ ​ရွေး​ကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရှိ ​ရွေး​ကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်မှ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ (၁၆၆ ဦး) သီးခြားစီ ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် များမှ ရွေးချယ်ထားသော ဒုတိယသမ္မတ​လောင်း ၃ ဦးအနက် တစ်ဦးကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပေးရသည်။
ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း အား ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အတည်ပြုပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြောက်ခဲ့သည်။
မှာ အမျိုးသား လွှတ်တော်မှ အမည်တင်သွင်းသည့် ရှမ်းလူမျိုး နှင့် စစ်တပ် ကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့မှ အမည်တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦးမြင့်ဆွေနှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂)အဖြစ် တို့က ဆက်လက်အရွေးချယ်ခံရသည်။
ထို့နောက် ဥပဒေပြုမှုအာဏာ အပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေး နှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာသုံးရပ်စလုံးကို ၎င်းက တပ်မတော်ကာကွယ်‌ရေးဦးစီးချုပ် ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်ပိုင် က ထုတ်လွှင့် ကြေညာခဲ့သည်။
အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ပြည့်လုခါနီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်​ဆွေက အစည်းအဝေးခေါ်ယူ၍ သက်တမ်း ၆ လထပ်မံ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်ကို ပြည်နယ်(သို့)တိုင်းဒေသကြီး တစ်ခုစီမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၂ ဦးစီ အချိုးကျနှုန်းဖြင့် သက်ဆိုင်ရာပြည်နယ် (သို့) တိုင်းဒေသကြီးများတွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ သတ်မှတ်ထားသည့် မဲဆန္ဒနယ်များမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ကျန် ၅၆ ဦးမှာ မှ အမည်တင်သွင်းထားသည့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်ရှိ လူထုမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ကိုယ်စားလှယ်များသည် ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဒုတိယသမ္မတတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသည်။
တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များမှာ မှ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် သမ္မတရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းကာ ၎င်းတို့နှစ်သက်ရာ ဒုတိယသမ္မတ ၁ ဦးကို ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၄၃ အရ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက ၈.၃.၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ဥပဒေအမှတ် (၄/၂၀၁၀) ဖြင့် ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေအား ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ၂၄.၁၂.၂၀၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၃၇) ဖြင့် အောက်ပါပုဒ်မများကို ပြင်ဆင်/ဖြည့်စွက် ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့ပါသည် - (က) ပုဒ်မ ၁၃ (ခ) ပုဒ်မ ၆၈ (ဂ) ပုဒ်မ ၈၉ = အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ၂၉.၇.၂၀၂၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥပဒေအမှတ် (၄၆/၂၀၂၅) ဖြင့် အောက်ပါပုဒ်မများကို ပြင်ဆင်/ဖြည့်စွက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
သက်တမ်းအတွက် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် စုစုပေါင်း ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၂၂၄ နေရာရှိပြီး ထိုအနက် ၁၆၈ နေရာအား တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကာ ၅၆ နေရာအား တပ်မတော်မှ ခန့်အပ်ထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ် ၁၆၈ နေရာအနက် က ၁၀၈ နေရာဖြင့် အများဆုံး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် က ၁၆ နေရာ ရရှိခဲ့ပြီး နှင့် တို့က တစ်ပါတီလျှင် ၅ နေရာစီ ရရှိခဲ့ကြသည်။
အခြား တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ပါတီအသီးသီးက ကျန်နေရာများကို ရရှိခဲ့ကြပြီး လစ်လပ်နေရာ ၁၁ နေရာ ရှိခဲ့သည်။
သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ကျင်းပခဲ့သော အမျိုးသားလွှတ်တော်သက်တမ်းဖြစ်သည်။
ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ၌ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် က နေရာအများစုအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီသည် ၁၁နေရာသာ အနိုင်ရခဲ့သည့်အတွက် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သွားခဲ့သည်။
သည် ရလဒ်အရ ပေါ်ပေါက်လာသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထက်လွှတ်တော် ဖြစ်သည်။
အရ ပထမဆုံးအကြိမ် ခေါ်ယူခဲ့သော လွှတ်တော်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွင်း၌ လုပ်ငန်းများကို ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၄၇ အရ ကော်မတီများ၊ ကော်မရှင်များနှင့် အဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။
ရေးရာကော်မတီ ဦးစောမိုးမြင့် (ခ)ဆင်မြူရယ် - ၁၈။
နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ဥပဒေရေးရာကော်မရှင် ကော်မရှင် ဦးမြင့်သိန်း - ၁၉။
ရေးရာကော်မတီများနှင့် လွှတ်တော်အုပ်ချုပ်မှု မူဝါဒဆိုင်ရာလုပ်ငန်း ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ ဦးဇော်မြင့်ဖေ - ၂၀။
PR ကော်မရှင် ကော်မရှင် ဦးဇော်မြင့်ဖေ }။
ဒိုင်ကို ဆိုသည်မှာ ဖြင့် ဒရမ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ပြင်ပတွင်မူ အမျိုးမျိုးသော ဂျပန် ဒရမ်များကို ဒိုင်ကို ဟုခေါ်လေ့ ရှိကြပြီး ခေတ်သစ်အနုပညာ တစ်မျိုး ဖြစ်သော ဒိုင်ကိုဒရမ်အဖွဲ့ကိုလည်း ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသည်။
map_caption = အဇာဘိုင်ဂျန်တည်နေရာကို အစိမ်းရောင်ဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး မိမိဘာသာနိုင်ငံကြေညာထားသော အာဆက်သမ္မတနိုင်ငံထိန်းချုပ်ထားသောနယ်မြေအား အစိမ်းဖျော့ရောင်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
တွင် အကြီးဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။
Azerbaijan may be considered to be in Asia and/or Europe. The United Nations [ classification of world regions] places Azerbaijan in Western Asia; the Central Intelligence Agency CIA World FactbookWorld Factbook [ CIA.gov] , [ NationalGeographic.com], and ''[ Encyclopædia Britannica]'' also place Georgia in Asia. Conversely, numerous sources place Azerbaijan in Europe such as the BBC [ NEWS.bbc.co.uk], ''Oxford Reference Online'' [ OxfordReference.com], ''[ Merriam-Webster's Collegiate Dictionary]'', and [ www.worldatlas.com]. အရှေ့ဘက်တွင် ၊ မြောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်တွင် တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
Tadeusz Swietochowski. Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition. , 1995. ISBN 0-231-07068-3, 9780231070683, p.69.Reinhard Schulze. A Modern History of the Islamic World. I.B.Tauris, 2000. ISBN 1-86064-822-3, 9781860648229. (Turkic) လူမျိုး များ အများစုနေထိုင်ရာ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် သမိုင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များလည်း များစွာရှိသည်။
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ (Organization for Security and Co-operation in Europe၊ (Council of Europe) နှင့် (NATO Partnership for Peace (PfP) တို့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်သည် (Non-Aligned Movement)၊ (World Trade Organization) နှင့် (International Telecommunication Union) တို၏ လေ့လာသူနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် ရှေးခေတ်က ဆီသီယန်လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်၍ ရောမနိုင်ငံတော် လက်အောက်ခံ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ရေနံ အများဆုံးထွက်သည့်နိုင်ငံများတွင် အပါအဝင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လူကြီး၊ နာယက၊ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒိုင်အာခီ (diarchy) ဥပဒေပြုကောင်စီဝင်အမတ်၊ ဥပဒေပြု မင်းတိုင်ပင်အမတ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
နှင့် တို့၏ (၂) ဆက်မြောက်မြေးတော် တစ်ဦးအနေဖြင့် သာမန်မြန်မာပြည်သူများထက် အမျိုးသားရေးဇာတိမာန် လွန်စွာထက်သန်သူဖြစ်သည်။
ပန်းကန်စက် ဦးသော် ကို ၁၈၉၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ၌ မွေးဖွားသည်။
မြန်မာ့သမိုင်းတွင်ထင်ရှားသော နှင့်မြန်မာစစ်သူကြီး တို့၏ (၂) ဆက်မြောက် မြေးတော်ဖြစ်သည်။
အား တော်လှန်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ က လာရောက်နှုတ်ဆက်နေစဉ်]] ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေး လောကသို့ ဝင်ရောက်သည်။
အတွင်း ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အမ်ဒင် အမည်ရှိ ဂျာမန်ကရူဇာစစ်သင်္ဘောတစ်စင်း (The cruise of the Emden) သည်လည်း သမုဒ္ဒရာ ပင်လယ်ပြင်တစ်လျောက် လှည့်လည်သွားလာကာ ဒေါ်လာ တစ်ကုဋေခန့် တန်ဖိုးရှိသော သင်္ဘောများနှင့် တွင် သင်္ဘောများကို နှစ်မြှုပ်ဖျက်ဆီးခဲ့၏။
ဖြတ်ပြီး ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပထမဦးဆုံးစွန့်စားသွားရောက်ခဲ့သော အသက်အငယ်ဆုံး ဗမာလူမျိုး ဆန်ကုန်သည်ကြီးတစ်ဦးဟု ထိုစဉ်က နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာများတွင် ဓာတ်ပုံနှင့်တကွ ရေးသားချီးကျူးခြင်းခံရသည်။
အထိ သွားရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ဖူးသူဖြစ်ရာ အင်္ဂလိပ်စာကို ကောင်းစွာတတ်ကျွမ်းသူ ဖြစ်သည်။
ဖခင်၏ငွေငါးသိန်း (ထိုခေတ်က ရွှေတစ်ကျပ်သားကို မြန်မာကျပ် ၁၀ ကျော်သာရှိ) ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မှ ကိုဖိုးမြိုင်ကို ကာလကတ္တားသို့ ပို့၍ မဟာရာဇာ ၏ ပန်းကန်စက်တွင် သုံးနှစ် ပညာသင်စေခဲ့သည်။
သူဌေးဦးသော်သည် ငယ်ရွယ်စဉ် ဟင်္သာတ၊ ဇီးကုန်း၊ ရန်ကုန် (သမိုင်း) တွင် နေစဉ်ကပင် လူမှုရေး၊ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ် လုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် ကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ဝင် လူကြီး၊ နာယက၊ ပေါင်းတည်၊ ပြည်ခရိုင်အသင်းများ၏ နာယက၊ အမျိုးသားနေ့ ရွှေရတုသဘင် ကျင်းပရေး ကော်မတီ နာယက စသည့် တာဝန် အမျိုးမျိုးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခေါင်းဆောင် သမာဓိမြို့ဝန် ပန်းကန်စက် ဦးသော် ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိဆောင်းပါးကို ဦးသော်၏မြေးအရင်း ပညာရှင် ကိုယ်တိုင်စတင်ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က မှာ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးသာဖြစ်၍ ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးမရသေးပါ။
မြန်မာ့တပ်မတော်၊ လည်း ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း မရှိသေးသော အချိန်ကာလဖြစ်သည်။
တရုတ်ပြည် အမွိုင်မြို့တွင် သောင်တင်နေသော သခင်အောင်ဆန်းနှင့် သခင်လှမြိုင်တို့ကို ဂျပန်ပြည်သို့သွားရောက်နိုင်ရေးအတွက် ဗိုလ်မှူးကြီး ဆူဇူကီးနှင့် ဆက်သွယ်ပေးရာတွင်လည်းကောင်း၊ သခင်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သော မြန်မာလူငယ်များ (နောင်အခါ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ) ဂျပန်ပြည်သို့ သွားရောက်စစ်ပညာသင်ယူရေးကိစ္စတွင်လည်းကောင်း မြို့မဆရာကြီး လည်း အဓိကနေရာမှ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ဖူးသည်။
အောက်ပါစွမ်းရည်သတ္တိအရည်အချင်းတစ်ရပ်ရပ်နှင့် ပြည်စုံသော တပ်အဖွဲ့အစည်းအလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ တပ်မတော်သားတစ်ဦးချင်းအလိုက်သော်လည်းကောင်း အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည် - # လတ်တလောဖြစ်ပေါ်နေသော ကြီးမားသည့် စစ်ရေးအခက်အခဲ အကျဉ်းအကျပ်ကြောင့် အထူးနစ်နာထိခိုက်ဆုံးရှုံးရမည့် ထူးကဲသောအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရသော အခြေအနေမျိုးသို့ ဆိုက်ရောက်နေစဉ် တပ်အဖွဲ့အစည်း၏ စစ်ရေးအကျိုးငှာ မိမိအသက်ကို ပဓာနမထားဘဲစံတင်ထိုက် သည့် ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ဂုဏ်ယူထိုက်သည့် စွန့်စားခြင်းမျိုးတို့ဖြင့် တာဝန်ကို ရဲဝံ့စွန့်စားစွာ တစ်ဦးတည်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ # ရန်သူနှင့်ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရာ၌ မိမိအသက် ဘေးအန္တရာယ်ကို အလျဉ်းမငဲ့ကွက်ဘဲ မိမိထမ်းဆောင် ရမည့်တာဝန်ကိုခိုင်မြဲသောစိတ်ဓာတ်၊ မဆုတ်မနစ်သော ရဲစွမ်းသတ္တိတို့ဖြင့် ဂုဏ်ယူထိုက်သည့် ထူးကဲစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြစ်ခြင်း၊ # မိမိအသက် ဘေးရန်အန္တရာယ်နှင့်တကွ အခြားသောကျရောက်နိုင်သည့် ဘေးရန်အန္တရာယ်များကို လျစ်လျူရှု၍ နိုင်ငံတော်၏ စစ်ရေးအကျိုးငှာ ရဲဝံ့စွန့်စားစွာ သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြုထိုက်သည့် တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြစ်ခြင်း၊ # ရန်သူနှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်စဉ်အတွင်း တပ်အဖွဲ့အစည်းအလိုက် ကြီးမားသောထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှု အန္တရာယ်နှင့် တွေ့ကြုံရမည့် စစ်ရေးအခြေအနေမျိုးသို့ ဆိုက်ရောက်နေစဉ်တပ်အဖွဲ့အစည်းအလိုက် သက်ဆိုင်ရာ တပ်မတော်သားများက မိမိတို့၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ဥပေက္ခာပြု၍ထူးကဲမြင့်မားသော စိတ်ဓာတ်တို့ဖြင့် ရဲဝံ့စွန့်စားတိုက်ခိုက်ကြခြင်း၊ # တပ်အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အသက်ဘေးအန္တရာယ်ကို လုံးဝမငဲ့ကွက်ဘဲ ပေးအပ်သည့် တာဝန်ကို ထူးကဲမြင့်မားသော ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ကြံ့ခိုင်သောစိတ်ဓာတ်တို့ဖြင့် ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြုထိုက်သည့် တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြစ်ခြင်း။
ယနေ့အထိ အောင်ဆန်းသူရိယ ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော စစ်သည် ၆ ဦးသာ ရှိသေးသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ရရှိသူ ကျဆုံးစစ်သည်တော်တို့၏ အမည်စာရင်းများကို နောင်လာနောက်သားများ အမြဲအမှတ်ရနေစေရန် ၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်တွင် အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသနိုင်ငံများနှင့် အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသပြင်ပမှ နိုင်ငံများပါဝင်ကြပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၆၇ နိုင်ငံ ရှိသည်။
သူမအား တစ်ထီးတစ်နန်းဖြင့် ကျောင်းဆောင်ဆောက်ကာ ထားရှိထားပြီး ဘုရားဒါယကာမကြီးတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊သိုက်နန်းရှင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း သက်ဝင် ယုံကြည်ကြ၍ လူသိများသည်။
လူမျိုးများအကြားလည်း ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။
ရုပ်တုနားကပ်ပြီး တီးတိုးဆုတောင်းသည့် လူသိများသော အပြုအမှုတစ်ခုကိုလည်း ခံယူရသည်။
မြနန်းနွယ်ကို ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူမသည် ၏သားမြေးဖြစ်ပြီး ချမ်းသာနှင့် နန်းခမ်းတို့၏သမီးဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉ ၂၆ ခုနှစ်တွင် B.A ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဗိုလ်တထောင်ဘုရားလမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ကို နေ့စဉ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် သမိုင်းနှင့် မြနန်းနွယ်၏ သမိုင်းစဉ်သည်လည်း ယှဉ်လျက် ပါလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
မြနန်းနွယ်အား ဗိုလ်တထောင်ဆံတော်ဦးစေတီတော်တွင်သာမဟုတ်၊ ရှိ ရှေးဟောင်းရွှေရင်အေး စေတီတော်၌ လည်းကောင်း၊ အောင်မြေသာယာရွှေစေတီတွင် လည်းကောင်း၊ ရှိ မွေ့လွန်းရှင်စေတီတော်တွင်လည်းကောင်း မြနန်းနွယ်နတ်နန်း တွေ့ရှိရသည်။
မြနန်းနွယ်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မိုးကုတ်မြို့တွင် နာတာရှည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထိုနောက်ပိုင်းမှ စပြီး မြနန်းနွယ်သည် ပူဇော်ပသမှုကို ခံယူသူဖြစ်လာခဲ့သည်။
စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စများ၊သိုက်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စများ အပြင် အိမ်ထောင်ပြု သားမွေး အတွက်လည်း ကန့်တော့ပွဲထိုးကြသည်။
နှစ်စဉ် မွေးနေ့ရောက်တိုင်း မွေးနေ့ပွဲလည်းကျင်းပပေးကြသည်။
သဉ္စိုဝ်း ငရဲ (Sañjīva) - အကုလိုလ်ကံ မကုန်သေးသမျှ တစ်ခါတည်း သေကျေပျောက်ပျက်မသွားဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ အသက်ရှင်လျှက် ငရဲထိန်းတို့၏ ခုတ်ဖြတ်မှုကိုသာ ပြင်းစွာခံကြရရှာသော ငရဲ : လူ့ဘုံ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
ကာလသုတ် ငရဲ (Kālasūtra) - ငရဲသားတို့ကို ငရဲထိန်းတို့က သားကောင်ကို ခွေးတွေလိုက်သလို အတင်းလိုက်ကြပြီး မောဟိုက်သွားသည့်အခါ သစ်တုံးကြီးကို သစ်ရွေသမားတို့က ခုတ်ရွေကြသကဲ့သို့ ကျကျနန မျဉ်းကြိုးချ၍ ပက်လက်တစ်မျိုး၊ မှောက်လျက်တစ်မျိုး၊ ဝဲယာတစ်မျိုး၊ ရှေ့နောက်တစ်မျိုးအားဖြင့် အကုလိုလ်ကံ မကုန်သေးသ၍ လွတ်ခွင့်မရနိုင်ကြဘဲ အမျိုးမျိုးခုတ်ရွေခံကြရသော ငရဲ : သဉ္စိုဝ်း ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
သင်္ဃာတ ငရဲ (Saṃghāta) - အောက်မြေအပြင်တွင် မီးလျှံများထလျှက် အထူ ၉-ယူဇနာရှိသော သံမြေပြင်ကြီးဖြစ်၌ ငရဲသားတို့သည် ထန်းပင်ငုတ်လေးတွေစိုက်ထားသကဲ့သို့ ခါးထိအောင်စိုက်ထားခြင်းခံရပြီး အရှေ့အရပ်မှလာသော သံတောင်ကြီးက စားမည်ဝါးမည်ဆိုနေသလို တဒိန်းဒိန်း တခြိမ်းခြိမ်းမြည်ဟီးလျက် ကြိတ်ကာကြိတ်ကာ အနောက်အရပ်သို့သွားပြီးနောက် တောင်အရပ်မှ သံတောင်ကြီးက ထိုနည်းအတိုင်းပင် ကြိတ်ကာကြိတ်ကာမြောက်အရပ်သို့ သွားပြီးလျှင် အနောက်အရပ်သို့ ရောက်ပြီးသော သံတောင်ကြီးကလည်း အရှေ့အရပ်သို့ ကြိတ်ကာကြိတ်ကာ ပြန်၍လာခြင်းဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာမှသံတောင်တွေ သန်းဥတုတ်သလို ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေခြင်းခံရသော်လည်း အကုသိုလ်ကံ မကုန်သမျှငုတ်စုစု ပေါ်ထွက်လျက် ဆက်ကာဆက်ကာ အကြိတ်ခံရရှာသော ငရဲ : ကာလသုတ် ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
ရောရုဝ ငရဲ (Raurava) - မီးတောက်တို့သည် တဝုန်းဝုန်းထလျက် ငရဲသို့ကျရောက်သူတို့၏ ဒွါရ (၉) ပေါက်မှ အတင်းဝင်ရောက်လောင်ကျွမ်းသဖြင့် အလွန်အားငယ်စွာ တစာစာအော်ကြရရှာပြီး ပြင်းစွာငိုကြွေးခြင်းဖြင့် မီးတောက်မီးလျှံ အလောင်ခံနေကြရသော ငရဲ : သင်္ဃာတ ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
မဟာရောရုဝ ငရဲ (Mahāraurava) - မီးခိုးများ ငရဲတစ်လုံးခုံး ဖုံးလွမ်းနေပြီး ငရဲသို့ကျရောက်သူတို့ကို မီးခိုးများက အတွင်းအပြင်အတင်းဝင်၍ နှူးနှပ်ကြသောကြောင့် ငရဲသူ ငရဲသားတို့မှာ ဘာမှမတတ်နိုင်ကြတော့ပဲ သနားစဖွယ် အားငယ်စွာ အော်နေကြရရှာသော ငရဲ : ရောရုဝ ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
တာပန ငရဲ (Tapana) - ငရဲသို့ကျရောက်သော သတ္တဝါများကို ထန်းလုံးလောက်ကြီးမား၍ မီးလျှံထသော သံတံကျင်၌ မလှုပ်နိုင်အောင် စိုက်ထားပြီးလျှင် ထိုသံတံမှ ထွက်သော မီးလျှံတို့က အမြဲပူလောင်စေတတ်သော ငရဲ : မဟာရောရုဝ ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
မဟာတာပန ငရဲ (Pratāpana) - မီးလျှံထနေသော သံတောင်ကြီးနှင့် ထိုသံတောင်၏အောက်ခြေ၌ သံတံကျင်များ စိုက်ထူထားပြီး ငရဲသူ ငရဲသားများကို ငရဲထိန်းများက သံတောင်ပေါ်သို့ မတက်တက်အောင် ရိုက်နှက်၍ တင်ကြပြီး သံတောင်ပေါ်သို့ ရောက်သောအခါ ကံကြမ္မာအလျောက် လေမုန်တိုင်းပေါ်ပေါက်၍ ထိုလေမုန်တိုင်းက တောင်ခြေ၌ရှိသော တံကျင်ပေါ်ရောက်အောင် တိုက်လွှင့်ချလိုက်သဖြင့် တံကျင်အဖျား၌ ကားခနဲ စူးဝင်ခြင်းခံကြရရှာသော ငရဲ : တာပန ငရဲ၏ အောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀ဝ ဝေးသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
အဝီစိ ငရဲ (Avici) - အဝီစိ ဆိုသည်မှာ `အကြားမရှိ´ ဟုအဓိပွါယ်ရသည်။
မောင်ဝိဇ္ဖာ “ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း” (မြန်မာစာကော်မရှင်)“၃၁ဘုံခရီးသည်”။
Tom Sterling: ''Der Amazonas''. Time-Life Bücher 1979, 8th German Printing, p. 19 အမေဇုံမြစ်သည် ၆၈၀၀ ကီလိုမီတာ (၄၂၀၀ မိုင်) ခန့်ရှည်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံး မြစ်ဖြစ်သည်။
အမေဇုံမြစ်အတွင်း စီးဆင်းသောရေလုံးထုထည်သည် မှ ၊ မှ နှင့် မှ တည်းဟူသော မြစ်ကြီးသုံးသွယ်၏ စုပေါင်းရေလုံးထုထည်ထက်ပင် ကြီးမားသေးသည်။
အာဖရိကတိုက်မှ သည် အမေဇုံနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်ဟု ဆိုရစေကာမူ ရေဆင်းဒေသအကျယ်အပြန့်၌ အမေဇုံက ကွန်ဂိုထက် ထက်ဝက်ခန့်ပို၍ကျယ်ဝန်းသည်။
အမေဇုံ၏ရေဆင်းဒေသသည် ၏ ခြောက်ပုံငါးပုံခန့်ရှိလေသည်။
မာရာနွန်မြစ်သည် လီမာမြို့အနီး ကမ်းခြေမှ မိုင် ၆ဝ ခန့် သာကွာဝေးသော ၌ မြစ်ဖျားခံ၍ ပီးရူးနိုင်ငံအတွင်းရှိ အီကီးတိုးမြို့၏ အထက်နားတွင် အူးကာယားလီမြစ် နှင့်ပေါင်းဆုံပြီးလျှင် အမေဇုံမြစ်အဖြစ်စီးဆင်းသည်။
ယင်းသို့ စီးဆင်းရာ၌ မြောက်ပိုင်း များကို ဖြတ်၍ အရှေ့ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းရာ အမေဇုံမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ကျွန်းတစ်ကျွန်းဖြစ်သော မားရဇိုးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်မှနေ၍ အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
မစ္စစ္စပီမြစ်သည် ၂၃၂၀ မိုင် (၃၇၃၀ ကီလိုမီတာ) ရှည်လျားပြီး တွင် အရှည်လျားဆုံး မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
United States Geological Survey Hydrological Unit Code: 08-09-01-00- Lower Mississippi-New Orleans Watershed U.S. Army Corps of Engineers navigation charts. from Lake Itasca to Head of Passes – Southwest Pass is . မစ္စစ္စပီမြစ်သည် ရှိ အိတာ့ကာအိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံကာ တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ပြီး မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့အတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။
မစ္စစ္စပီမြစ်သည် တွင် အကြီးဆုံး မြစ်ဖြစ်ရုံမက ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မြစ်ကြီးများ စာရင်းဝင်လည်း ဖြစ်သည်။
မစ္စစ္စပီဟူသော ဝေါဟာရမှာ တိုင်းရင်း အင်ဒီးယန်းတို့ကခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်၍ '' ရေတို့၏ ဖခင်'' ဟူသောအဓိပ္ပာယ် ကို ဆောင်သည်။
ကျွန်းပေါင်း(၂၉)ခု၊ သန္တာကျွန်းပေါင်း (၆၆၁)ခု၊ ရေပေါ်ကျောက်ဆောင်ပေါင်း (၂၃၈၇)ခုရှိသည်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာထဲတွင် တည်ရှိသည်။
နှင့် ( + ) တို့၏ မြောက်ဘက်၊ တာ့ခ်နှင့်ကိုင်ကော့စ်ကျွန်းများ၏ အနောက်မြောက်ဘက်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက် တွင်တည်ရှိသည်။
ကုန်းမြေဧရိယာစုစုပေါင်း ၁၃၉၃၉စတုရန်းကီလိုမီတာကျယ်ဝန်းသည်။
လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၀,၀၀၀ခန့်ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ နာဆော (Nassau) ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ဘဟားမားစ်ကျွန်းသည် ကျူးဘား၊ ဟစ္စပါနီယိုလာ၊ တာ့ခ်နှင့်ကိုင်ကော့စ်ကျွန်းများနှင့် နယ်မြေတစပ်တည်းဖြစ်သည်။
မူလအစက အာရာဝကန် တိုင်နို လူမျိုးများ နေထိုင်ကြသောဒေသဖြစ်သည်။
ဘဟားမားစ်သည် ၁၄၉၂တွင် ကမ္ဘာသစ်ကို ပထမဆုံးရှာတွေ့ခဲ့သော ၏ ပထမဆုံးခြေချခဲ့သော နေရာလည်းဖြစ်သည်။
ဘဟားမားစ်ကို ကိုလိုနီနယ်အဖြစ်မသိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း ဒေသခံ ဘဟားမီးယန်းတိုင်နိုလူမျိုးများကို ဟစ္စပါနီယိုလာကျွန်းသို့ ကျွန်အဖြစ် သယ်ယူရောင်းချခဲ့သည်။
ဘဟားမားစ်ပိုင်ကျွန်းများသည် ၁၅၁၃မှ ၁၆၅၀ကြား ဗြိတိသျှများ အခြေလာချချိန်၌ ခြောက်သွေ့လျက် ရှိသည်။
အမေရိကန်လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲအပြီးတွင် ဗြိတိသျှအစိုးရသစ္စာတော်ခံများနှင့် ကျွန်အဖြစ်သွတ်သွင်းခြင်းခံကြရသော အာဖရိကန်လူမျိုးများသည် ဘဟားမားစ်ကျွန်းပေါ်သို့ပြောင်းရွှေ့လာကြပြီး စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဘဟားမားစ်ကျွန်းများပေါ်တွင်မူ ကျွန်စနစ်သည် ၁၈၃၄ခုနှစ်ကျမှသာ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ဘဟားမားစ်ဟုသောဝေါဟာရ မည်သို့ဖြစ်လာသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပေ။
စပိန်စကားဖြစ်သော ဘဂျားမား ''baja mar'' ("shallow seas")မှ ဆင်းသက်လာသောစကားလည်း ဖြစ်နိုင်သလို၊ ဒေသခံ လူကေယန်ဘာသာစကားဖြစ်သော ဘ-ဟ-မား ''ba-ha-ma'' ("large upper middle land") မှ ဆင်းသက်လာသည်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။
အနောက် ရောမအင်ပိုင်ယာနှင့် မတူသော အချက်မှာ ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သူများသည် ကို အသုံးပြုကြပြီး လက်တင်ဘာသာ စကားကို မသုံးကြပေ။
ကွန်စတန်တိုင်း ၁ သည် ပထမဆုံး ခရိယာန် ရောမ ဧကရာဇ်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဆက်ခံသူများအားလုံး ဧကရောဇ် ဂျူလီယာန် မှအပ သည် လည်း ဤ ဘာသာ ကိုသာကိုးကွယ်ကြသည်။
အကြီးဆုံးသား အာခရားဒီးရက်စ် သည် အရှေ့ဘက် ဧကရာဇ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အရှေ့ရောမဧကရာဇ် ဇီနို သည်အော်စတရိုဂေါ့ ဂျာမန်ခေါင်းဆောင် သီရိုဒိုးရစ် ကို အီတလီ အား အိုဒိုအေစာထံမှ သိမ်းယူစေခဲ့ပြီး အမည်ခံ လက်အောက်ခံဘုရင် အဖြစ်အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ၅၁၈ ခုနှစ်တွင် ဘတ်ဂျက်စုစုပေါင်း ရွှေပေါင်ချိန် ၃၂၀,၀၀၀ ခန့် ရရှိခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း စစ်ပန်းခြင်း၊ ရာသီဥတု ဆိုးရွားခြင်းနှင့် ပလိပ်ရောဂါဖြစ်ပွားခြင်း တို့ကြောင့် အင်ပါယာ သည်အားအင်းယုတ်လျော့ ခဲ့ရသည်။
ထိုအချိန်တွင် ဆလပ်လူမျိုးများ ဝင်‌ရောက်မှုကြောင့် ဘော်လကန်ဒေသတွင် ရောမအုပ်ချုပ်ရေး ပြိုကွဲခဲ့ရပြီး ကမ်းရိုးတန်းဒေသ များတွင်သာ အာဏာရှိခဲ့၏။
နောက်ဆုံးတွင် ပါရှန်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် ရှေးဟောင်းမြို့တော် နင်နာဗေး အနီးတွင် အေဒီ ၆၂၇ တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ဘိုင်ဇန်တိုင်းတို့အား သူတို့၏ နယ်မြေများကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ခွင့် ပေးခဲ့ရသည်။
သူတို့သည် အာရပ်များကို မခုခံနိုင်ဘဲ ၊ နှင့် တို့ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
အေဒီ ၇၁၇ တွင် အာရပ်တို့ကို ဘိုင်ဇန်တိုင်း မြို့တော် ကွန်စတန်တင်နိုပယ်လ်၏ အပြင်ဘက်တွင် အနိုင်တိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့ဘက်မှ အာရပ်တို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ရပ်တန့်နိုင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် (၁၈၆၁ - ၁၈၆၅) ကို ပြည်နယ်အချင်းချင်း ဖြစ်သော စစ်ပွဲဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်သည်။
က ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များကို ဦးဆောင်ပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
သမ္မတ ရာထူးပြီးဆုံးသွားသော အစိုးရ နှင့် သမ္မတရာထူး ဆက်လက်ရယူမည့် လင်ကွန်း၏ အစိုးရ နှစ်ခုစလုံးတို့က နုတ်ထွက်ခြင်းကို တရားမဝင်ကြောင်း ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပြီး ပုန်ကန်မှု အဖြစ်မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။
အီရတ်အား စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု ပြုခဲ့သည်။
ကူဝိတ်မှ အီရတ် တပ်များကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
အီရတ်မှ အသေအပျောက်များပြီး အီရတ်နှင့် ကူဝိတ်မှ အခြေခံ အဆောက်အအုံများ ပျက်စီးခဲ့သည်။
ထိုစစ်ပွဲကို အီရတ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်း မှ စစ်ပွဲများအားလုံး၏ မိခင်စစ်ပွဲဟု ရည်ညွန်းလေ့ရှိပြီး ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်သော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေး အမည်နှင့် ရောနှော၍ ကန္တာရမုန်တိုင်း စစ်ဆင်ရေး ဟု လွဲမှားစွာ ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။
today=footnote_b=၄၆% သည် ဘာရိန်းနိုင်ငံသားများဖြစ်ပြီး ၄.၇% သည် အာရပ်များဖြစ်သည်။
သည် ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး ဖာ့ဒ်ဘုရင်တမံပေါင် (King Fahd Causeway) ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဘာရိန်းပင်လယ်ကွေ့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ရှိသည်။
ဂရိဗိုလ်ချုပ်ကြီး လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းနေသော နီရာချက်စ် သည် ဘာရိန်းနိုင်ငံသို့ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။
နီရာချက်စ် သည် ထိုကျွန်းသို့ ၏ တပ်မှူးများထံ ပထမဆုံးလာရောက်လည်ပတ်သူဟု ယူဆရပြီး ကျယ်ပြန့်သော ကုန်သွယ်မှုကွန်ရက်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် စိမ်းလန်းစိုပြေသော မြေကွက်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းတို့ကို မှာ ကန့်သတ်မထား‌‌သော်လည်း အာရေဗျအထိ ကျယ်ပြန့်ပါသည်။
ဂရိသမိုင်းပညာရှင် က ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကိစ္စအများစုကို ချည်ပင်‌လုပ်ငန်းများဖြင့် လွှမ်းမိုးဖုံးအုပ်ထားပြီး ဘာရိန်းနိုင်ငံသည် ဘေဘီလုံတွင် ထုံးစံအတိုင်း သယ်ဆောင်သည့် သင်္ကေတများဖြင့် ရေးထွင်းထားသော လမ်းလျှောက်ကြံများကို တင်ပို့ရာတွင် ကျော်ကြားသည်ဟု ဆိုသည်။
နှင့် ကရစ်ဘီယံပင်လယ် တို့မှ အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ မျှသာဝေးကွာသည်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ မုန်တိုင်းဧရိယာမှ ကင်းလွတ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းတွင် နယ်အတွင်း ကျရောက်ခဲ့ဖူးပြီး ၁၆၂၅တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင်၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အတွင်း ကျရောက်ခဲ့သည်။
လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ခန့်မှာ မြို့တော် တွင် နေထိုင်ကြသည်။
တိုင်းပြည်၏အကြီးအကဲအဖြစ် အင်္ဂလန်ဘုရင်မ ကိုထားရှိခဲ့သည်။
ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံသည် ကရစ်ဘီယံဒေသအတွင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းအဖွံ့ဖြိုးဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း (Human Development IndexHDI) လည်း ၀.၇၈၈ ဖြင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
ယန်ဇီမြစ် (揚子江) သည် တိုက်တွင် အရှည်လျားဆုံးနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် အရှည်လျားဆုံး မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ယန်ဆီမြစ်တစ်လျှောက်ရှိ ထင်ရှားသောမြို့များမှ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် များ ဖြစ်လေသည်။
ဇနကဇာတ်တော်ဟု အတိုချုံး၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသော မဟာဇနကဇာတ်တော်သည် တွင် ဒုတိယမြောက် ဇာတ်တော်ဖြစ်၍ မူရင်းပါဠိတော်၌ ဂါထာပေါင်း ၁၈၆ ဂါထာဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားသည်။