DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ပစ္ဆိမဘဝိက(သံသရာတွင် နောက်ဆုံးဘဝ)ဖြစ်သော ဘုရားလောင်းတို့သည်- # မယ်တော်ဝမ်း၌ နေတော်မူခြင်း # ထက်ဝယ်ဖွဲ့ကာ ပြင်ပသို့ မျက်နှာပြု၍ နေတော်မူခြင်း # မယ်တော်မှာ ရပ်လျက်သာ ဖွားမြင်တော်မူခြင်း # တောအရပ်၌သာ ဖွားမြင်တော်မူခြင်း # ဖွားမြင်ပြီး မြောက်အရပ်သို့ ခုနစ်ဖဝါးလှမ်းလျက်၊ ခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့ ရဲဝံ့စွာ သုံးခွန်းသောစကားကို ဆိုတော်မူခြင်း # ကြီးလေးပါးထင်၍ သားတော်တစ်ယောက် မွေးဖွားပြီးမှသာ တောထွက်တော်မူခြင်း၊ # အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ယူတော်မူခြင်း # အယုတ်အားဖြင့်(အနည်းဆုံး) ခုနစ်ရက် ကျင့်တော်မူခြင်း # ဘုရားဖြစ်အံ့သောနေ့၌ ကို ဘုဉ်းပေးတော်မူခြင်း # မြက်အခင်း၌နေ၍ ဘုရားဖြစ်တော်မူခြင်း # ကို စီးဖြန်း၍ မာရ်စစ်သည်ကို အောင်မြင်တော်မူခြင်း # ၌သာ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးကို အစပြု၍၊ ဆအာသာ ဓာရဏစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကိုရတော်မူခြင်း # ဗောဓိပင်အနီး၌သာ ခုနစ်ရက်ခုနစ်လီ နေတော်မူခြင်း # တရားဟောရန် က တောင်းပန်ခြင်း # တော၌ ကို ဟောတော်မူခြင်း # တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ အာဏာ ပြတော် မူခြင်း # ၌သာ အမြဲ သီတင်းသုံးတော်မူခြင်း # သာဝတ္ထိပြည်၌သာ ကို ပြတော်မူခြင်း # ၌သာ တရားကို ဟောတော်မူခြင်း # သင်္ကဿနဂိုရ်မြို့တံခါး၌သာ တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်တော်မူခြင်း # အမြဲမပြတ် ကို ဝင်စားတော်မူခြင်း # ညဉ့်ဦးယံ၊ မိုးသောက်ယံတို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော တို့ကို ကြည့်ရှုတော်မူခြင်း # အကြောင်းရှိလျှင် ကို တော်မူခြင်း # အတ္ထုပ္ပတ္တိရှိလျှင် ကို ဟောတော်မူခြင်း # ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ အစည်းအဝေး၌ ဒေသနာကို ဟောတော်မူခြင်း # တို့နှင့် အစေ့အစပ် ပဋိသန္ဓာရ ပြုတော်မူခြင်း # ဝါကျွတ်ပြီးသောအခါ ပင့်ဖိတ်သောဒါယကာတို့ကို မပန်ကြားဘဲ ကြွတော်မမူခြင်း # နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း ပုရေဘတ္တကိစ္စ၊ ပစ္ဆာဘတ္တကိစ္စ၊ ပထမယာမကိစ္စ၊ မဇ္ဈိမယာမကိစ္စ၊ ပစ္ဆိမယာမကိစ္စ၊ တို့ကို ပြုတော်မူခြင်း # ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေး တော်မူခြင်း # ကုဋေနှစ်သန်းလေးသိန်းသော ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စား၍ ပြုတော်မူခြင်း။
ခေါက် ၊ အစေ့ ၊ ပဉ္စငါးပါး ၊ အရွက် နှင့် အသီးခွံ။
မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြား ၌ ပေါက်ရောက်သည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၁၈.၁၀.၂၀၁၈၊ စာ-၁၇ Starr 050415-0044 Falcataria moluccana.jpgLeaves Subabul - പീലിവാക 03.JPGFlowers and immature fruit Leucaena leucocephala00.jpgPod and seeds Subabul tree, Mira-Bhayander.jpgSubabul growing wild on the outskirts of
သံပရာသည် ရှောက်၊ လိမ်မော်၊ ကျွဲကော၊ ရှောက်ချိုစသည်တို့နှင့်အတူ ရူတေးစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ စစ်ကြပ်အော်ရင် တီဖောလီး ယား ဖြစ်သည်။
သံပရာသီးကို သနပ်၊ ၊ စသည်ဖြင့်လည်းပြုလုပ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) Botany Term : Citrus aurantifolla Linn var acida Species/Family : Rutaceae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်ငယ်ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ရှောက်သီးနှင့် ယှဉ်လျှင်မူ သံပရာသီးတွင် ဗီတာမင် စီ ပါဝင်မှု နည်းပါးသည်။
ကြောင်ပန်း (ကြောင်ပန်းငယ်, Indian wild pepper) သည် အပင်ချုံပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ခါး၏၊ ဖန်၏၊ ပူ၏၊ ဝမ်းမီးကိုတောက်စေ၏၊ လေကိုနိုင်၏၊ အနာကို အသားနုတက်၍ ပျောက်စေ၏။
သတ္တုကိုအဓိပ္ပာယ်တိကျစွာဖော်ပြရန်ခဲယဉ်းသည်။
သို့သော်ယခုခေတ်တွင်မူကား လူတို့သည်မရေမတွက်နိုင် လောက်အောင်များပြားလှသောများကို ပြုလုပ်နိုင်ကြ ပြီဖြစ်သောကြောင့် လုပ်ငန်းတစ်ခုတွင်လိုမည့်သတ္တု၏ဂုဏ်သတ္တိ ကို ပထမစဉ်းစား၍ ထိုဂုဏ်သတ္တိနှင့်ပြည့်စုံသောသတ္တုကို ပြုလုပ်ယူလေ့ရှိကြသည်။
သတ္တုကျောက်ရိုင်းနမူနာများ၊ သွန်းထားသည့်သတ္တုတုံးများ၊ သို့မဟုတ် သတ္တုစပ်များတွင် သတ္တုတစ်မျိုးသော်လည်းကောင်း၊ တစ်မျိုးထက်ပို၍သော်လည်းကောင်း၊ မည်သည့်အချိုးအစားပါဝင်သည်ကို သိရှိရန်အတွက် ဆန်းစစ်ရှာဖွေခြင်းကို သတ္တုကဲခတ်သည်ဟုခေါ်သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက ဗြိတိသျှတို့တွေ့ရှိခဲ့၍ ''အထက်တန်းစားသံမဏိ''ဟုခေါ်တွင်သောအမာဆုံး၊အကောင်း ဆုံးအစား သံမဏိစပ်တစ်မျိုးမှာ မိုလစ်ဒီနမ်၊ကရိုမီယမ်၊ ဗနေဒီယမ်၊ကာဗွန်နှင့်သံသန့်သန့်တို့ကိုရောစပ်ထားသော သတ္တုစပ်ဖြစ်လေသည်။
ထိုသတ္တုများမှာ များသောအားဖြင့်အလျူမီနီယမ်၊ ၊ အာစနစ်၊ ဗစ်စမတ်၊ ကက်ဒမီယမ်၊ ၊ ကရိုမီယမ်၊ ကိုဗော့၊ ကော့ပါး(ကြေးနီ)၊ ဂိုး(ရွှေ)၊ အီရစ်ဒီယမ်၊ အိုင်းယန်း(သံ)၊ လက်(ခဲ)၊ မက်ဂနီဇီယမ်၊ မန်ဂနိ၊ မာကျူရီ(ပြဒါး)၊ မိုလစ်ဒီနမ်၊ နစ်ကယ်၊ ပလေဒီယမ်၊ ဖော့စဖောရပ်၊ ပလက်တီနမ်၊ ၊ ဆီးလဗား(ငွေ)၊ သိုရီယမ်၊ တင်း(သံဖြူ)၊ တန်စတင်၊ ဗနေဒီယမ်၊ ဇင့်(သွပ်)တို့ဖြစ်ကြသည်။
သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ အဖိုးတန် သတ္တုများနှင့် အခြားသော ဘူမိဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်ရှိ ကျောက်တုံးများ၊ သတ္တုကြောများနှင့် ကျောက်မီးသွေးကြောများမှ တူးဖော်ရယူသည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်းဖြင့် အခြေခံသတ္တုများ၊ အဖိုးတန်သတ္တုများ၊ သံ၊ ၊ ၊ ၊ ထုံးကျောက်၊ ကျောက်ဆား နှင့် ပြာဆား အစရှိသည်တို့ကို တူးဖော်ရယူကြသည်။
ရှေးအီဂျစ်တို့သည် ဘီစီ ၅ဝဝဝခန့်ကပင်သတ္တုတွင်းတူးခြင်းကို ဦးစွာလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင်တိုးတက်ကြီးပွား လျက်ရှိသောနိုင်ငံများစွာတို့၌ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ပြီးသည့် နောက် အဓိကလုပ်ငန်းမှာ သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရ၏။
သတ္တုရိုင်းသိုက်၏ ပမာဏကိုဖော်ပြရာတွင် အဓိက အားဖြင့် သတ္တုရိုင်းပမာဏနှင် သတ္တုရိုင်းသိုက်တစ်ခုလုံး၏ ပျမ်းမျှသတ္တုပါဝင်နှုန်းကိုဖော်ပြရပါသည်။
အခြေခံအားဖြင့် သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏနှစ်မျိုး နှစ်စားရှိပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏကို အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်အတန်း လေးမျိုးခွဲခြား၍ သတ်မှတ်ထားသည်။
ဘူမိဗေဒလေ့လာစုံစမ်းချက်နှင့်ယူဆချက်များကို လုံးဝအခြေခံခြင်းဖြင့် တွက်ချက်ရရှိသော သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏကို (P4) အဆင့် သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
အထက်ပါ ၃ ရပ်အနက် ၁ ရပ်ကိုသာ တိုင်းတာမှုပြုလုပ်နိုင်ခြင်း၊ သတ္တုအချို့နမူနာကိုသာ ကောက်ယူနိုင်ခြင်းကြောင့် သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏတွက်ချက်ရန် ဘူမိဗေဒလေ့လာချက်နှင့် ယူဆချက်များကို မှီငြမ်းအခြေခံလျှင် ထိုသတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏ ကို P2 အဆင့် သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
အထက်ပါ ၃ ရပ်အနက် ၂ ရပ်ကိုသာ တိကျသောတိုင်းတာမှုပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အသေးစိတ်နမူနာယူခြင်းလုပ်ငန်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရရှိလာသောအချက်အလက်အချို့အပြင် ဘူမိဗေဒလေ့လာချက်နှင့် ယူဆချက်များကိုသာ အခြေခံ၍ တွက်ချက်ရရှိသော သတ္တုရိုင်းတန်ချိန်နှင့် ပျမ်းမျှသတ္တုအရည်အသွေးဖော်ပြသော သတ္တုရိုင်းတန်ချိန်ပမာဏကို P2 အဆင့်သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
သတ္တုသိုက်၏ အလျား၊ အနံနှင့် အနက် စသော သုံးရပ်ကို တိကျသောတိုင်းတာမှုပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အသေးစိတ်နမူနာယူခြင်းဖြင့် ရရှိလာသောအချက်အလက်အပြည့်အစုံကိုသာ အခြေခံ၍ တွက်ချက်ရရှိသော သတ္တုရိုင်းတန်ချိန်နှင့် ပျမ်းမျှသတ္တုအရည်အသွေးဖော်ပြသော သတ္တုရိုင်းသိုက်ပမာဏကို P1 အဆင့် သတ္တုရိုင်းပမာဏဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
နိုင်ငံတကာသတ္တုတွင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရာတွင် သတ္တုရိုင်းသိုက် ပမာဏအစီရင်ခံစာသည် လွန်စွာအရေးပါပါသည်။
သတ္တုမီးတိုက်ဆက်ခြင်း(ဝဲလဒင်း) ဆိုသည်မှာသတ္တုများကို အရည်ပျော် လာသည် အထိအပူတိုက်ပေးပြီးနောက် ဖိအားဖြင့်ဆက်ခြင်းကိုဆိုသည်။
အဝန်းယူဇနာကိုးရာရှိသော တွင် (Shakya) ကပိလဝတ်ပြည်ကြီး (Kapilvastu) ကို စိုးအုပ်ပိုင်သသောမင်းကြီး တစ်ပါးဖြစ်ပြီးလျှင် လူဝတ်ကြောင်ဘဝနှင့်ပင် ရဟန္တာဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ထိုမင်းတို့တွင်အစဖြစ်သော ဩက္ကာကရာဇ်မင်းကြီး၏ ''သကြာဝတဘောကုမာရာ=အချင်းတို့ သားတော်တို့သည်စွမ်းနိုင်ကုန်စွတကား''ဟူသော ဥဒါန်းကျူးရင့် မိန့်ခွန်းဆင့်သည်ကိုအစွဲပြု၍ သာကီဝင်မျိုးဟု ခေါ်ကြောင်းကို သုတ်သီလက္ခန်ပါဠိတော်၌ ဟောပြထားလေသည်။
ထိုကြောင့် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးအား ''ဘခမည်းတော်''ဟူသောဂုဏ်ထူးဖြင့် ချီးကျူးခေါ်ဆိုရခြင်းဖြစ်လေသည်။
ထိုသုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏အဋ္ဌုပ္ပတ္တိကိုဗုဒ္ဓဝင် မဟာဝင်စသောကျမ်းဂန်တို့မှထုတ်နုတ်၍ အကျဉ်း အားဖြင့် ပြဆိုပေအံ့။
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည် ဘုရားအလောင်းငယ်စဉ်အခါ ၏ ဦးထက်၌တက်၍ ခြေတော်အစုံတင်သည်ကိုမြင်၍ ဘုရားအလောင်းအား ဦးစွာပထမရှိခိုး၏။
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားကပိလဝတ်ပြည် နီဂြောဓာရုံကျောင်းတော်၌သီတင်းသုံးနေတော်မူသောအခါ ရဟန္တာအပေါင်းနှစ်သောင်းနှင့်တကွ ကပိလဝတ်ပြည်တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်သည်ကိုမြင်၍ နန်းထက်က လျင်မြန်စွာဆင်းလာပြီးလျှင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားကိုရှိခိုးလျက် "''အရှင်ဘုရားအဘယ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကိုအရှက်ခွဲဘိသနည်း။
ထိုမှတဖန် နန်းတော်သို့ရောက်သောအခါ · "''ဓမ္မံ့ စရေ သုစရိတံ၊ န နံ ဒုစ္စရိတံ စရေ။
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား အရှင်ဘုရား၊ အရှင်ဘုရားတို့၏ ဒုက္ကရစရိယာ ကျင့်တော်မူသောအခါ နတ်သားတစ်ဦးလာလတ်၍ "''အရှင်မင်းကြီး၏သား သေလေပြီ''" ဟုပြောသော်လည်း မယုံကြည်ကြောင်း လျှောက်ထားသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ မဟာဓမ္မပါလဇာတ်ကိုဟော်တော်မူ၏။
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည်မြေးတော်ရာဟုလာကိုအကြောင်းပြု၍ ရှင်သာမဏေပြုသောအကြောင်းနှင့်ဆက်စပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို "''အရှင်ဘုရား၊ သားမြေးတို့၌ချစ်ခြင်းသည် အပေါ်ရေ၊ အတွင်းရေ၊ အသား၊ အကြော၊ အရိုးတို့ကို ဖြတ်၍ ရိုးတွင်းချဉ်ဆီသို့ ထိရောက်ကာတည်ရှိသည်။
အမိအဘတို့ခွင့်မပြုသောသားကို ရှင်ရဟန်းမပြုပါလင့်''" ဟု လျှောက်ထားသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားသည် "''န ဘိက္ခဝေ အနနုညာတော မာတာပိတုယိ ပုတ္တော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ၊ အာပတ္တိဒုက္ကဋဿ'' (အမိအဖတို့ခွင့်မပြုသောသားကို ရှင်ရဟန်းမပြုရ၊ ပြုလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်စေ) ဟု ပညတ်တော်မူ၏။
စကားပြေခေတ်ဟုခေါ်ဆိုအပ်သော ညောင်ရမ်းခေတ်၌စကားပြေအရေး အသားကိုနိုင်နင်းစွာ ရေးသားနိုင်စွမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များထဲတွင် သဒ္ဓမ္မာလင်္ကာရဆရာတော်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်ပေသည်။
တွင် တွေ့ရပုံ]] လောင်း ဖြစ်တော်မူသော ကို သက္ကတိုင်း၊ ရှင် သာကီဝင်မင်းမျိုးဖြစ်သော နှင့်မိဖုရားခေါင်ဖြစ်သော မိဖုရားကြီးတို့မှ မဟာသက္ကရာဇ် ၆၈ ခု၊ ကဆုန်လပြည့် သောကြာနေ့ နံနက် ၁ ချက်တီးအချိန် ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့်စန်းအယှဉ်တွင် ကပိလဝတ်ပြည်မှ ဒေဝဒဟပြည်သို့အသွား (ယခုနီပေါနိုင်ငံ) ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
အလောင်းတော်ဖွားသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ဖွားဖက်တော်ခုနစ်ဦးဖြစ်သော ၊ ၊ ၊ ၊ တို့ကိုအသီးသီးဖွားမြင်ကြ၍ မဟာနှင့် တို့လည်းပေါ်ပေါက်လာကြလေသည်။
အလောင်းတော်မင်းသားကိုဖွားမြင်ပြီးသည့်နောက် ငါးရက်မြောက်နေ့၌ အမည်မှည့်ရန်ရွေးချယ်ကြရာ အလုံးစုံသောလူနတ်တို့၏အလိုခပ်သိမ်းကို ပြီးငြိမ်းစေတတ်ရကား ''သိဒ္ဓတ္ထကုမာရ''ဟူ၍အမည် မှည့်၏။
ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ကား မိဖုရားသည်စုတေ၍ ဘုရားမယ်တော်တို့၏ဖြစ်ရာ တုသိတာနတ်ပြည်ဝယ် အမည်ရှိသောနတ်မင်းဖြစ်လေသည်။
မယ်တော်နတ်ရွာစံပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် မိထွေးတော်မိဖုရားသည် သားတော်ကို မွေးဖွားတော်မူ၏။
အထိန်းမိန်းမတို့လည်း မင်းကြီး၏လယ်ထွန်သဘင်ကို ကြည့်ရှုနေသဖြင့် မေ့လျော့နေစဉ်တွင် အလောင်းမင်းသားသည် သိပ်ထားရာမှ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေထိုင်နေတော်မူပြီးလျှင် ကို စီးဖြန်းရင်း ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားတော်မူ၏။
အလောင်းမင်းသား၏ ကြောင့်ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ရိပ်သည် နံနက်မှ မွန်းစောင်းသည့်တိုင်အောင်မပြောင်းမရွှေ့ပဲ ထီးဝန်းအုပ်သကဲ့သို့ တည်နေတော့၏။
အလောင်းတော်မင်းသား ၁၆ နှစ်အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ ဒေဝဒဟပြည့်ရှင်သုပ္ပဗုဒ္ဓမင်း၏သမီးတော် ဘဒ္ဒကစ္စနာနှင့် ထိမ်းမြား၍ ဗိမ္ဗာဒေဝီဟူသောအမည်ဖြင့် ဘိသိက်ခံကာ အဂ္ဂမဟေသီ‌နေရာထားတော်မူသည်။
ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် ခြောက်နှစ်တိုင်အောင်ကျင့်တော်မူပြီးသည်၏အဆုံး၌ ဤမှာ နည်းလမ်းအမှန်မဟုတ်နိုင်ဟုသိရှိပြီး မဇ္ဈိမပဋိပဋာလမ်းစဉ်ဖြင့် ဥရုဝေလတောအနီး သေနာနိဂုံးမှ သူဌေးကြီးသေနိယ၏သမီး သုဇာတာ လှူဒါန်းသော ဃနာနို့ဆွမ်းကိုဘုဉ်းပေးပြီး တရားကျင့်ကြံရာ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၃ ခု၊ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အကုန် နေအရုဏ်တက်သည်နှင့် သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကိုရ၍ သက်တော် ၃၅နှစ်၌ ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) File:San Taw Pal Kann.jpgသိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဆံတော်ပယ်ခန်း။
သန်ခေါင်စာရင်းယူသောစနစ်သည် ရှေးရောမတို့ ခေတ်ကပင်လျှင်ရှိခဲ့၏။
ဝီလျံဘုရင်လက်ထက်က မှာလည်း ထိုရည်ရွယ်ချက်နှင့်ပင်ကောက်ယူသော်လည်း ပိုမိုစုံလင်၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက် ကတည်းက သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူသည့် အစီအစဉ်များ ရှိခဲ့သည်။
လက်ထက် ၁၁၄၅-ခုနှစ်တွင် သာလွန်မင်းတရားလက်ထက်ကကဲ့သို့ မြို့ရွာ နယ်ပယ်လူနေအိမ်ခြေထွက်သောသီးနှံ၊ အရောင်းအဝယ်အခွန်အကောက်နှုန်း စသည်တို့ကို စစ်တမ်းထုတ်စေခဲ့သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းသည် ပြည်သူတို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲရေး စသည့်အကြောင်းအရာ အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်ပေသည်။
သန္ဓေဆိုသည်မှာ တစ်ဘဝနှင့် တစ်ဘဝ ဆက်စပ်ခြင်း၊တစ်နည်း ဘဝတစ်ခုတွင်အစစွာ ဖြစ်ခြင်းကိုဆိုသည်။
သက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို သန္ဓေလေးမျိုးနှင့်အကျဉ်းချုပ်ဝေဖန်လျှင် ''နတ်ဘုမ္မာ ပယ်ရှင်းလို့၊ ကြွင်း သမျှဒေဝါ။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ပါကစ္စတန်ပြည်နယ်တွင်တည်ရှိ၍ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း အောက်ပိုင်းမှ နယ်ကြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာစာပေကျမ်းဂန်အချို့၌ သိန္ဓောမြင်းကိုဘုန်းရှင်သမ္ဘာရှင် မင်းဧကရာဇ်များ ၏အသုံးအဆောင်တစ်ရပ်အနေဖြင့် ရံဖန်ရံခါဖော်ပြသည်ကိုတွေ့ရသည်။
သိန္နီနယ်ကိုခရစ် ၁၈၈၈ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်တို့ ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်မှ မြောက်သိန္နီနယ် (သိန္နီနယ်)နှင့် တောင်သိန္နှီနယ်(မိုင်းရယ်နယ်)ဟု ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ထိုခရိုင်များအနက် လားရှိုးခရိုင်တွင် မြောက်သိန္နီနယ်သည် ၏ မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ်၎င်း၊ တောင်သိန္နီနယ်(မိုင်းရယ်နယ်)သည် တန့်ယမ်းခရိုင်ခွဲ၏ မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ်၎င်း ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
မြောက်ဘက်နှင့်အရှေ့ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်တွင် နှင့် တောင်သိန္နီနယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ၊ တောင်ပိုင်နယ်၊ နှင့်တို့ဖြင့် ဝိုင်းရံလျက်တည်ရှိသည်။
တရုတ်လူမျိုးတို့သည် ကျောက်စိမ်းကို အလွန်မြတ်နိုးသောသူများဖြစ်သဖြင့် ထိုစော်ဘွားပိုင်သည့်နယ်ကို ရှေးတုတ်ဘာသာစကားဖြင့် ''ဆိုင်ဇီ''ဟုခေါ်တွင်ခဲ့၏။
နောင်ကာလရွေ့လျောသော အခါ ''ဆိုင်ဇီ''မှ''ဆိုင်ဝီ''ဖြစ်လာသည်။
သိန္နီစော်ဘွားကြီး နန်းစိုက်ရာမြို့ကို''ဝိုင်းဆိုင်ဝီ''ဟုခေါ်သည်။
ဆန်စပါးအပြင်ဝါ ဂွမ်းနှင့်ကြံစိုက်ပျိုးကြသည်၊ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့သည် ဖြစ်သည်။
သိပ်သည်းမှု (: density) ဆိုသည်မှာ မည်မျှအတွင်း၌ ပမာဏ မည်ရွေ့မည်မျှ ဖြန့်ကျက်နေရာယူလျက် ဖြစ်တည်နေကြောင်း ဖော်ညွှန်းသည့် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ထုထည်ပမာဏ (V)ချင်း တူလျက် သံဒြပ်သားတို့က m ပမာဏ ပိုများများ၊ သစ်သားဒြပ်သားတို့က m ပမာဏ ပိုနည်းနည်း ပါရှိလျှင် သံ၏ သိပ်သည်းမှုက သစ်သား၏ သိပ်သည်းမှုထက် ပိုများသည်ဟု ဆိုလိုပြီးသား ဖြစ်နေမည်။
သို့တည်းမဟု ဒြပ်ပမာဏ (m)ချင်း အတူတူ ရှိနေစေရန် သတ္တုက ထုထည် (V) အနည်းငယ်နှင့်ပင် ဖြစ်နိုင်စဉ်တွင် ဆန်စပါးက ထုထည် (V) ပိုများများရှိမှ ထိုဒြပ်ပမာဏ ထွက်ပေါ်စေနိုင်သဖြင့် သတ္တုက ဆန်ထက် သိပ်သည်းမှု ပိုသည်ဟု ဆိုရမည်။
အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ဒြဗ်ထုသည် ၄၈ ဂရမ်ရှိ၍ ထုထည်သည် ၁၂ ကစ(ကုဗစင်တီမီတာ)ရှိသည်ဆိုပါစို့။
သံချေးတက်ခြင်း Rusting of iron ( သံချေးတက်ခြင်း ) သံ (သို့) သံမဏိဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အရာဝတ္တုများသည် အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခု ကြာပြီးနောက် သံချေးတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလာသည်။
Rust prevention ( သံချေးတက်ခြင်းအား ကာကွယ်ခြင်း ) သံချေးတက်ခြင်းအား ကာကွယ်ရန် လေထဲမှအောက်စီဂျင်နှင့် ရေတို့ကို ထိတွေ့ခြင်းမှ ရပ်တန့်ပစ်ရန် လိုအပ်သည်။
Corrosion ( စားခြင်း/ ပျက်စီးယိုယွင်းခြင်း ) သံချေးတက်ခြင်းသည် အတွေ့ရများသော ပျက်စီးယိုယွင်းခြင်းပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များဆိုသည်မှာ သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိမြင်ပြီး၍ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြသောပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဖလဋ္ဌာန် လေးဦးကို ၊ ၊ ၊ ဟု ခေါ်ကြသည်။
သောတာပန်တို့သည် သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် ဒိဋ္ဌိနဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာ – ကိလေသာနှစ်ပါးကို အမြစ်ပြတ်ပယ်သတ်ထားကြပြီး၍ ကျန်ကိလေသာတို့၏ အပါယ်ချနိုင်သော အစွမ်းသတ္တိများကိုလည်း ပယ်သတ်ပြီးဖြစ်ကြသည်။
ပုဂ္ဂိုလ် တို့သည် ဒေါသကိလေသာကိုပါ အလျဉ်းပယ်သတ်ထားပြီး ဖြစ်ကြ၍ သကဒါဂါမ်တို့ထက် ပိုမြင့်မြတ်ကြပါသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လောဘ, ဒေါသ, မောဟ စသောကိလေသာအားလုံး ကို အမြစ်ပြတ် ပယ်သတ်ထားကြပြီးဖြစ်၍ အနာဂါမ်တို့ထက် ပိုမြင့်မြတ်ကြပါသည်။
သို့ရာတွင် မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားများအဖြစ် ခံယူပြီး၍ မဂ်ဖိုလ်ရရေးအတွက် သီလ, သမာဓိ, ပညာ အကျင့်တို့ကို စွမ်း နိုင်သမျှ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေကြသော ပုထုဇဉ်ရဟန်းသာမဏေများကိုလည်း အရိယာသံဃာ၏ အနွယ်ဝင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး သံဃာစာရင်းထဲတွင် ထည့်သွင်းပါသည်။
ရဟန္တာများသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာနည်းတူ မဂ်လေးတန်ဖြင့် ကိလေသာ အညစ်အကြေးအားလုံးကို ဆေးကြောသုတ်သင်ထား ကြပြီးဖြစ်ဟု စင်ကြယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းသမ္မုတိသံဃာသည်လည်း ဝိနည်းဒေသနာတော်အရ ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ရသော ဝိနည်းကံ၏အစွမ်းအားဖြင့် .... (၁) စတုဝဂ်သံဃာ = လေးပါးစုသံဃာ၊ (၂) ပဉ္စဝဂ် သံဃာ = ငါးပါးစုသံဃာ၊ (၃) ဒသဝဂ်သံဃာ = ဆယ်ပါးစုသံဃာ၊ (၄) ဝီသတိဝဂ် သံဃာ = နှစ်ဆယ်စုသံဃာ၊ (၅) တိရေက ဝီသတိဝဂ်သံဃာ = နှစ်ဆယ်ထက်ပိုလွန်သော အများစုသံဃာဟူ၍ငါးပါးရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) [ သံဃာရတနာ]။
သက္ကရာဇ် ၆၁ရ ခု၊နန်းတက်သော ပုဂံပြည် လက်ထက် ၆၄၃ ခုတွင်တုတ်ပြည် ဥတည်ဘွားက ရွှေထမင်းအိုး၊ ငွေထမင်းအိုး၊ ရွှေပေါင်းချောင်၊ ငွေပေါင်းချောင်၊ ရွှေယောက်မ၊ ငွေယောက်မ၊ ရွှေဟင်းချို၊ ငွေဟင်းချိုအနော်ရထာမင်းလက်ထက်ကဆက်ဖူးသည်ဟူ၍ အမတ်တစ်ကျိပ်နှင့်မြင်းသည် တစ်ထောင်တို့ကိုစေလွှတ်၍ တောင်းလာသည်။
တစ်ခါတစ်ရံရှင်ဘုရင်ကစံတော်မူရာဌာနမှနေ၍သင့်လျော်ရာ လူကိုစေလွှတ်၍ အတွင်းဝန်မင်းများထံ အမိန့်တော်ပြန်လာသောအမိန့်တော်များကိုမည်သည့်နေ့က မည်သူလာ၍မည်ကဲ့သို့ တော်တွင် အမိန့်တော်ပြန်လာသည်ဆိုသောအကြောင်းကို မှူးမတ်များရှေ့တွင် ရှင်ဘုရင်ထံအလှည့်ကျ သံတော်ဆင့်များကထပ်မံ၍ အမိန့်တော်ခံရသည်။
ပသီချောင်းအထိ ပထမ ၁၃မိုင်သည် သို့သွားသော မော်တော်ကားလမ်းအတိုင်း ဖြစ်၍ ကတ္တရာလမ်းဖြစ်၏။
သံတွဲမြို့သည် ၁၉ ရာစုနှစ်အစ၊ တွင် ရခိုင်တိုင်းအတွက် မြို့စောင့်တပ် ချထားရာ ဌာနချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည့်အလျောက် အတော်ထင်ရှားသော မြို့ကလေးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။
ဆံတော်ဘုရားကား အတွင်းက ပျက်စီးသွားခဲ့ရာ စစ်ပြီးခေတ်တွင် သာသနာရေးဌာနမှ ထပ်မံမွမ်းမံ ပြင်ဆင်ပြီးသွားသည်။
ယခုအခါ ပင်လယ်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်းအဖြစ်ဖြင့် အလွန်ထင်ရှားလာ၍ ရန်ကုန်မြို့မှ လူအများ သွားရောက် အပန်းဖြေကြသော သည် သံတွဲမြို့နှင့် လေးမိုင်မျှလောက်သာ ဝေးကွာသည်။
သံတွဲမြို့တွင် အခြေခံပညာရေး အထက်တန်း၊ အလယ်တန်း၊ မူလတန်းကျောင်းများ တည်ရှိသည်။
အဆင့်မြင့်ပညာရေး သံ‌တွဲခရိုင်ပြည်သူဆေးရုံကြီး သံတွဲမြို့တွင် သံတွဲအားကစားကွင်းရှိပြီး ဘောလုံးအားကစားပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ငပလီစခန်းနေရာသည် အီတလီနိုင်ငံရှိ ''နေပလီ''(နေပယ်)ကမ်းခြေစခန်းကဲ့သို့ အလွန်သာယာ၍ ရှုခင်းအလွန်ကောင်းရကား ''နေပလီ''ဟု ကင်ပွန်းတပ်ကာအမည်မှည့်ခဲ့ရာ နောင်ကာလရွေ့လျောလာသောအခါ ''နေပလီ'' မှ ''ငပလီ''တွင်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။
သည်အလွန်ပြင်းထန်သောအပူကြောင့် ပျက်စီးသွားခြင်းမရှိစေရန် အတွင်းတွင်မီးခံအုတ်ဖြင့် ခံထားသည့် သံမဏိအဆောက်အအုံကြီးဖြစ်၏။
ဗက်ဆီမာလုံ၏ပုံသဏ္ဌာန်မှာ လည်တစ်ဖက်စောင်းနေ သော ပုလင်းပုနှင့်တူ၏။
သံပိုင်းဆိုသည်မှာ မြန်မာဘာသာသက်သက်ဖြစ်၍ အစဉ်အဆက်ဖြစ်ခြင်း ဟူသောအဓိပ္ပာယ်နှင့် စာစောင်များ၏ အဆုံး၊ နိဂုံးလင်္ကာ ဟူသောအဓိပ္ပာယ်များကိုရသည်။
အစဉ်အဆက်ဖြစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းအရာကို ''သံပိုင်း'' ခေါ်ဝေါ်ရေးမှတ်ကြသည့်အ ထောက်အထားများမှာ ကိုးခန်းပျို့တွင် ''မနုသမ္မတ၊ ရှေးကသံပိုင်း၊ ကျင့်ရိုးခိုင်းလျက်၊'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''စတုမဟာ၊ နတ်တို့ရွာ၌၊ တစ်ခါနတ်သက်၊ တစ်ထောင်ဝက်ကို၊ တွက်သော်လူနှင့်၊ ကိုးသန်း ဖြစ်သည်။
စင်စစ်သံပိုင်းတံထွာတည်း'' ဟူ၍လည်းကောင်းလာရှိသည်။
အဆုံးနိဂုံးလင်္ကာကို ''သံပိုင်း'' ခေါ်ဝေါ်ရေးမှတ်ကြသည့်အထောက်အထားများမှာ အင်းဝမြို့ကျောင်းတော်ကျောက်စာနိဂုံးတွင် ''ကျာကျာ ကျော်ဟိုး၊ စာရင်းထိုးသည်၊ ကျောက်ရိုးရွှေစာ၊ သံပိုင်းတည်း''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မဟာ သကျသီဟဘုရား၊ ခေါင်းလောင်း တော်စာနိဂုံးတွင် ''ဥပဒေကြံသိုင်း၊ လွှမ်းရိုက်လှိုင်းသည်။
သံပိုင်းရွှေစာမော်ကွန်းတည်း''ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ နန်းစဉ်စာတော်စာရင်းအမှတ်အသားများမှာလည်းပျို့၊ မော်ကွန်း၊ သံပိုင်း၊ လင်္ကာစသည်များနှင့် ကျောက်စာ၊ စဉ့်စာ၊ ခေါင်းလောင်းစာ၊ ဆုတောင်းစာစသည်များမှာ မည်သည့် စာကိုယ်စာသားပုဒ် ရေမည်မျှ၊ နိဂုံး၊ သံပိုင်းပုဒ်ရေမည်မျှ၊ နှစ်စုပုဒ်ရေမည်မျှဟူ၍လည်းကောင်း ခွဲခြားမှတ်သား ရေးထားလျက်ရှိသည်။
ပုံစံ ကား၊ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၂ ခုနှစ်တွင်ဆီးဘန်းနီဆရာတော်ဘုရား ရေးသားခဲ့သည့်မဟာဗောဓိကျောက် စာသံပိုင်း၌· ''ဗောဓိလင်္ကာ၊ ပွင့်ရွှန်းဖြာလျက်၊ စက္ကဝါအပိုင်း၊ မြမြလှိုင်းတည့်၊ ဆိုင်းဆိုင်းယှက်ပြီ..ဘုရင့် ဆရာ၊ ထေရ်မဟာလျှင်၊ အက္ခရာထင်းလင်း၊ မော်ကွန်းထွင်းသည်၊ သလင်းရွှေဆိုင်သံပိုင်းတည်း။
တစ်ခါသော်ကျမ်းဂန်တတ်ရဟန်းတစ်ပါးသည် မင်းသမီး၏ အဆင်းအင်္ဂါလက္ခဏာကိုမြင်လိုလှသော ကြောင့်ပို့ချသောစာတွင်''ဟိံဇာလေ ဟေဟေးလား''ဟူသောတံငါသည်တို့ကွန်ကြိုးဆွဲရာတွင် ဆိုသောသီ ချင်းကိုရေးထဲ့၍ထား၏။
စာပို့ချပြီနောက်''ဤပါဠိ ကျန်ပါသေးသည်''ဟု ရဟန်းကဆို၏။
မင်းသမီးလည်း''ကျွန်ုပ်စာတွင်မရှိ''ဟုဆို၏။
ရဟန်းက ''ကြည့်လှည့်ပါ'' ဆိုလျှင်မင်းသမီးလာ၍ရဟန်း၏စာကို ယူငင်ကြည့်ရှုလိုက်ပြီးသော် ''အဟိံ၊ ယုတ်မာသောတံငါတို့သည်။
အကြောင်းကို ခမည်းတော်ကျစွာမင်းကြီး သိတော်မူလေလျှင်ခေါ်တော်မူ၍ ''ငါ့သမီးကိုလိုလျှင် ကျမ်းဂန်ပြုလေဦး''ဟု မိန့်တော်မူလိုက်၏။
ရဟန်းလည်း ကျမ်းဂန်တတ်မြောက်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ကစ္စည်းသဒ္ဒါကျမ်းကိုဖွင့်ဆိုသော''ဉာသ်ကျမ်းကိုအဖွင့်ဋီကာ''ကျမ်းကိုစီရင်၏။
မင်းသမီးလည်း ''သံပျင်မင်းသမီး''ဟုတွင်ပေ၏။
ဋီကာကျမ်းသည်လည်း''သံပျင်ဋှီကာ'' ဟု ယခုတိုင်ထင်ရှားလျက်ရှိလေသည်။
မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့် သို့ မိုင် ၄ဝ၊ သို့ ၁၅ မိုင်၊ သို့ ၅၇ မိုင်၊ သို့ ၁၅၇ မိုင်၊ သို့ ၃၁၂ မိုင်အသီးသီးဝေးကွာသည်။
သံဖြူဇရပ်မြို့သည် ယခင်က ကျိုက္ခမီမြို့နယ်အတွင်းရှိ လူနေအိမ်ခြေစည်ကားသော ရွာကြီးတစ်ရွာမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း အတွင်းမှစ၍ ထင်ရှားလာပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် နယ်ပိုင်ရုံးစိုက် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင်မူ ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၏ရုံး စိုက်မြို့ဖြစ်၏။
သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်ကို အရှေ့ဘက်၌ ကလည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်၌ ကလည်းကောင်း၊ မြောက်ဘက်၌ ကလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်၌ ကလည်းကောင်း အသီးအသီး ဝန်းရံထားလျက်ရှိသည်။
ဂျပန်တို့သည် ကို စိုးမိုးရေးအတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်မည့် ယိုးဒယား-မြန်မာနယ်စပ်ကို ဆက်သွယ်နိုင်ရန် သံဖြူဇရပ်မှ ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းအထိ မိုင် ၁၈ဝ ရှည်လျားသော မီးရထားလမ်းကို တရကြမ်းဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ၊ ထိုရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရေးတွင် သံဖြူဇရပ်သည် အရေးပါသော စခန်းဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းသို့ အသက်ပေါင်းများစွာ အသေခံ၍ ဆောက်လုပ်ခဲ့ရသဖြင့် ထိုရထားလမ်းကို ကြီးဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြလေသည်။
သံဖြူဇရပ်မှ ကျိုက္ခမီသွား ကားလမ်းတောင်ဘက်တွင် တစ်ခုရှိသည်။
အတွင်း၌ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်မျက်နှာ၌ ကျဆုံးခဲ့သော မဟာမိတ်တပ်သားအချို့ကို မြုပ်နှံရာသင်္ချိုင်းဖြစ်၍ ဧရိယာ ၂၅ ဧကကျော်ရှိ၏။
မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသူများသည် ဆန်စပါးကို အဓိကစိုက်ပျိုးကြသည်။
မော်လမြိုင်-ကျိုက္ခမီ မော်တော်ကားလမ်း (အောင်ဆန်းလမ်း)သည်၎င်း၊ ပငသွား မော်တော်ကားလမ်းသည်၎င်း၊ သည်၎င်း၊ သံဖြူဇရပ်မြို့တွင်းကို ဖြတ်သွားကြလေသည်။
ပုဒ်တို့ကိုဖြစ်စေ၊ ဝါကျတို့ကိုဖြစ်စေ ဆက်စပ်ပေးသောစကားရပ်ကိုသမ္ဗန္ဓဟု ခေါ်သည်။
သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီတော်ကြီးကို ကျေးဇူးရှင် သည် သက္ကရာဇ် ၁၃ဝ၁ ခုနှစ်ဝါဆိုလဆန်း ၅ ရက်နေ့မှ စတင်၍ ၊ အောင်သာ၊ ဆည်ကြီး၊ မင်ရွာတို့အလယ်ရှိ ၃၇ ဧကကျယ်ဝန်းသော မိုးညှင်းတောရတိုက်တော်ကြီးအတွင်း၌ တည်ဆောက်လာခဲ့ရာ ၁၃၁၄ ခုနှစ်တပေါင်းလဆုတ် ၃ ရက်နေ့တွင် လုံးဝပြီးစီးအောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
စေတီတော်တည်ဆောက်ဆဲ အတွင်းဂျပန်ခေတ်နှင့်ကြုံကြိုက်နေသော်လည်း စေတီတော်ကြီး၏တန်ခိုးတော်၊ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ မေတ္တာတော်တို့ကြောင့် ထုံး၊ သံထည်ပစ္စည်းများ၊ ဘိလတ်မြေ၊ ဆေးဘူးများကိုအခက်အခဲမရှိ အလွယ်တကူ ရရှိသဖြင့်ပန်းရန်အဖွဲ့ပေါင်း ၄ဝကျော် ၅ဝမျှနှင့် အဆက်မပြတ်လုပ်ကိုင်လာနိုင်ခဲ့သည်။
ဘုရားပွဲတော်ကိုနှစ်စဉ် တွင် ကျင်းပသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) Monywa-Thanboddhay-68-vom Turm-gje.jpg Monywa-Thanboddhay-54-Stupas-gje.jpg Monywa-Thanboddhay-10-gje.jpg Monywa-Thanboddhay-32-Stupas-gje.jpg Monywa-Thanboddhay-36-Stupas-gje.jpg Monywa-Thanboddhay-44-Teich-gje.jpg Monywa-Thanboddhay-58-Schreiber-gje.jpg File:Moe Hnyinn Than Buddha (inner).jpgစေတီတော်အတွင်းပိုင်း File:Ma Note Thiha.jpgမနုဿီဟ File:Moe Hnyinn Than Bote Day.jpgthumbအတွင်းရှိ ရုပ်ပွားတော်ကြီးတစ်ဆူ။
သံမှိုကိုလူတိုင်းလောက်မြင်ဖူးကြ၏။
သံလိုက်ကိုအင်္ဂလိပ်ဘာသာ အားဖြင့် ''မဂ္ဂနက်'' ဟုခေါ်သည်။
အစိတ်အပိုင်းများ : အခေါက် ၊ အရွက်၊ အသီး ၊ အမြစ်။
အခေါက်ကိုသွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် ကြွက်နို့နာကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
ကိုယ်တိုင် ပျောက်ကင်းသူပါ မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဖန်ခါးသော အရသာရှိ၍ ပူ၏ ၊ စပ်၏ ၊ ကြေလွယ်၏ ၊ နှုတ်ကို မြိန်စေ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ်ဥ
ရှောက်ပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသကို မသိရှိကြပေ။
မြန်မာ၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း အက်စမ်တွင်မူ ပထမဆုံး စိုက်ပျိုးကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ရှောက်သီးသည် ဗီတာမင်စီ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သည်။
ရှောက်သီး၏ အရည်နှင့် အခွံများကို အစားအသောက်များ ပြုလုပ်ရာတွင် သုံး၏။
ရှောက်သီးမှရသော စီထရစ်အက်စစ်ကို သကြားမှ အက်စစ်၊ အယ်လ်ကိုဟော၊ ဓာတ်ငွေ့များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
အိန္ဒိယ၊ မက္ကဆီကို၊ တရုတ် နိုင်ငံများသည် အဓိက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
File:Lemon-citrus limon seedling.jpgအစေ့မှပေါက်သော ရှောက်ပင်ငယ် File:Citrus limon - Lemon tree - Limonero - Limoeiro.JPGတစ်ပင်လုံး မြင်ရသော ရှောက်ပင် File:Citrus fruits on tree.jpgအစိမ်းရောင်နှင့် အဝါရောင် ရှောက်သီးများ File:Citrus x limon 'Variegated Pink' - Lemon.jpgအရောင်အသွေးစုံသော ပန်းရောင် ရှောက်သီး File:P2101990,lemon.jpgthumbရှောက်သီးများ ကြီးထွားလာပုံ File:Lemon Flower.jpg
Botany Term : Leucas cephalotes Spreng Species/Family : Labiatae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်--တစ်နှစ် ခံ အပင်ငယ် မျိုး ဖြစ်၏။
အရှေ့ဘက်ခြမ်းရှိ နှင့် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ အတွင်း တည်ရှိသည်။
ပင်မတံတားကြီး၊ ချဉ်းကပ်ကားလမ်းနှင့် ချဉ်းကပ်ရထားတံတားများကို မှ တာဝန်ယူ ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ချဉ်းကပ်ရထားလမ်း တာပေါင်များ ဖောက်လုပ်ခြင်းနှင့် သံလမ်းခင်းခြင်းလုပ်ငန်းများကို မှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တံတားကြီးသည် လက်ထက်၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကိုးစင်းမြောက် ပေ ၁၈ဝ အထက် တံတားကြီးတစ်စင်းဖြစ်သည်။
တံတားကြီးကို Marine Steel 490 Newton/mm2 အမျိုးအစား အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း သံမဏိတန်ချိန် ၂၉၂၆ဝ တန် အသုံးပြုခဲ့ကာ Bolt & Nuts အလုံးရေ ၁၄၉ဝ၄၃၅ လုံးကို ၇၄ဝ kilo Newton တင်းအားရအောင် တပ်ဆင်ထားသည်။
ဖိုင်:Ayeyawady Bridge (Pakokku) (15581031967).jpg ဖိုင်:IRRAWADDY FERRY JOURNEY RAILWAY BRIDGE NEAR BAGAN STEAMING TO MANDALAY MYANMA FEB2013.jpg ဖိုင်:RIVER FERRY JOURNEY FROM BAGAN TO MANDALAY ON THE IRRAWADDY RIVER MYANMAR FEB 2013 (8541289659).jpg ဖိုင်:Pakokku Bridge (29526503768).jpg ဖိုင်:Pakokku Bridge .jpg ဖိုင်:PAKOKKU BRIDGE OVER THE IRRAWADDY RIVER, FERRY JOURNEY FROM BAGAN TO MANDALAY MYANMAR FEB 2013 (8584397862).jpg ဖိုင်:PAKOKKU BRIDGE OVER THE IRRAWADDY RIVER, FERRY JOURNEY FROM BAGAN TO MANDALAY MYANMAR FEB 2013 (8584394698).jpg ဖိုင်:PAKOKKU BRIDGE,RIVER FERRY JOURNEY FROM BAGAN TO MANDALAY ON THE IRRAWADDY RIVER MYANMAR FEB 2013 (8550416421).jpg ဖိုင်:PAKOKKU BRIDGE OVER THE IRRAWADDY RIVER, FERRY JOURNEY FROM BAGAN TO MANDALAY MYANMAR FEB 2013 (8583291297).jpg ဖိုင်:RIVER FERRY JOURNEY FROM BAGAN TO MANDALAY BRIDGE OVER THE IRRAWADDY RIVER MYANMAR1.jpg
ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားတို့မှာ ၊ ၊ တို့ဖြစ်သည်။
ရှုမဝ စမ်းစမ်းအေးကို အဖ ဦးအေးနှင့် အမိဒေါ်လှမြင့်တို့က ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ၊ ရေကျော်မြို့နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်က တာမွေ အ.ထ.က(၁)ကျောင်းတွင် ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ရှုမဝ စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်လောကသို့ မဝင်ရောက်မီ ရဲဆန်းသစ် တီးဝိုင်းတွင် အပျော်တမ်း သီချင်းဆိုသည်။
မှ ထုတ်ဝေသော သောတရှင် မဂ္ဂဇင်းတွင် မျက်နှာဖုံးရှင်အဖြစ် ပါဝင်ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။
စမ်းစမ်းအေး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရသည့် ''အပယ်ရတနာ''၊ ''ဒေါင်းမလေး၊ ပန်းရုံ''၊ ''ပန်းနွယ်ကစိမ်း''၊ ၊ ''နေထွက်သောည၊ ပစ်မှတ်''၊ ''စိန်ခေါ်နေသည့်အချစ်''၊ ''ချစ်သူရွေးမယ် ချစ်ဝဲလည်'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများမှာ ထင်ရှားသည်။
အကယ်ဒမီ ရှုမဝ စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကို ရိုက်ကူးရင်း ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါဖြင့် ၂၀၀၇-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၄)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
စပိန်၊ ဣတလီ၊ ဂရိအစရှိသော မြေထဲပင်လယ်တစ်ဝိုက်ရှိတိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ကိုဟင်းလျာများ ကြော်ချက်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။
ယင်းကိုပုဒ်ခွဲသော် သံတစ်ပုဒ်၊ သာရတစ်ပုဒ်ဖြစ်ကာ သံ=အဆက်မပြတ်တရစပ်၊ သာရ=ဖြစ်ခြင်းဟုအနက်အဓိပ္ပာယ်ရရှိသောကြောင့်၊''ခန္ဓာနဉ္စပဋိပါဋိ၊ ဓာတုအာယတနာနစ''စသည်ဖြင့်'' ခန္ဓာအာယတနဓာတ်တို့၏ ဤစဉ်မပြတ် ဆက်ကာဆက်ကာဖြစ်နေမှုကို သံသရာဟု ခေါ်ဆိုအပ်၏''ဟုအဋ္ဌကထာတို့၌ပြဆိုတော်မူခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ၊ ၊ သံသရာ ရှည်လျားများပြားပုံကို ကိန်းဂဏန်းဖြင့် တွက်ချက် ဖော်ပြခြင်းငှာ မတတ်နိုင်သဖြင့် ပုံပမာ ဆောင်၍ ဖော်ပြရသည်။
သည် ဤရွေ့ဤမျှ ရှည်လျားလွန်းသည် ဖြစ်သောကြောင့်၊ အစသည်မထင်၊ အစကို ရှာ၍မရချေ။
သို့ဖြစ်၍ သံသရာကို ရှည်လျားသည်၊ စကြဝဠာကမ္ဘာစသည်တို့ကို ရေတွက်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်၊ သံသရာ၏ အစကိုလည်းကောင်း၊ ၏ အစကိုလည်းကောင်း မစဉ်းစား မတွေးတောအပ်၊ စဉ်းစားတွေးတောသူများမှာ ရူးသွပ်တတ်သည်။
အနမတဂ္ဂသံယုတ်၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိအချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုပင် အခြားအာဏာပိုင်နိုင်ငံတို့သို့မိမိတို့နိုင်ငံဆိုင်ရာ သံတမန်များအသီးသီးအလဲအလှယ်စေလွှတ်လေ့ရှိကြသည်။