DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အင်္ဂပူမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် လယ်နှင့်ကိုင်းလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြ၍ ထန်းလျက်ချက် သည့်လုပ်ငန်းလည်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်၏ မူလအစသည် မထင်ရှားလှပေ။
ဘီစီ ၅၅ ခုနှစ် မှ အေဒီ ၄၁ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း ဗြိတိသျှကျွန်းကို ရောမလူမျိုးများ အုပ်စိုးခဲ့စဉ်က ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ရောမစစ်သားများကသော်လည်းကောင်း၊ ကုန်သည်များကသော်လည်းကောင်း၊ ယူဆောင်လာခဲ့ရာ ခရစ်နှစ် ၂၅ဝ ပြည့်ခန့်တွင် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် ခိုင်မြဲစွာအမြစ်တွယ်နေပြီဖြစ်၍ ခရစ်နှစ် ၃၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပြည်တောင်ပိုင်း အားလတွင်ကျင်းပသော အသင်းတော် လွှတ်တော်သို့ တက်ရောက်ရန် အင်္ဂလီကန်သာသနာပိုင်များ ဖိတ်ကြားခြင်းခံရသောအကြောင်းက ထိုအချိန်တွင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် တစ်ခုတည်းသော ကာသိုလစ် အသင်းတော်ကြီး၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။
ခရစ်နှစ် ၅၉၇ ခုနှစ်တွင် ရှင်ဩဂတ်စတင်း(စိန်ဩဂတ်စတင်း)သည် အီတလီနိုင်ငံ မှ ရဟန်းအပါး ၄ဝ နှင့် အတူရောက်လာရာ အက်သယ်လဗတ်ဘုရင်က ကောင်းစွာလက်ခံလေသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော် ဟူသောဝေါဟာရသည် ခရစ်နှစ် ၁၂၁၅ ခုနှစ်က အသင်းတော်နှင့် ပြည်သူပြည်သားတို့ကို အချို့သောအခွင့်အရေးများပေးရန် ဂျွန်ဘုရင်အား အနိုင်အထက် လက်မှတ်ရေးထိုးစေခဲ့ရသော ပဋိညာဉ်စာချုပ် (ဂရိတ်ချာတာ-)မှ ဦးစွာပေါ်ပေါက်လာသော ဝေါဟာရဖြစ်လေသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်မျှ ရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ဝိညာဉ်ရေးဦးဆောင်လမ်းပြမှုကို လက်ခံခဲ့သည်။
တစ်ဆယ့်ငါးရာစုနှစ်အကုန်လောက်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ အသင်းတော်ဘောင်၌လည်း အသစ်ပြုပြင်ရန်လိုအပ်လာပြီဟု မြင်တွေ့လာကြသည်။
ခရစ် ၁၅၇ဝ ပြည့်နှစ်ခန့် တွင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်နှင့် တို့ လုံးဝကွဲကြသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် အသင်းတော်၏အဆောက်အအုံ၌ လိုအပ်သည့် အမှုတော်ဆောင်များဖြစ်သော သာသနာပိုင်၊ ဘုန်းကြီးနှင့်သင်းထောက်များကို လက်ခံထိန်းသိမ်းထားသည်။
ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ သိက္ခာခံ သာသနာပိုင်ဘုန်းကြီးနှင့် သင်းထောက်တို့သည် မိမိတို့၏ သိက္ခာမူလအစကို ရှေးနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်၌ က အသင်းတော်၏ ခေါင်းဆောင်များအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သော တမန်တော် ၁၂ ပါးသို့တိုင် အဆက်မပြတ်ပြန်လည် ရေတွက်နိုင်ကြသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော် မြန်မာပြည်သို့ရောက်ရှိလာခြင်း ပင်လယ်ရပ်ခြားတိုင်းတစ်ပါးတို့၌ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းခြင်းတို့မှာ ပထမတွင် ခရီးမတွင်လှပေ။
ခရစ်နှစ် ၁၇၇၅ ခုနှစ်တွင် သည် ဗြိတိသျှလက်အောက်မှလွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့လေသည်။
ဆီးဗယ်ရီအား သိက္ခာပေးပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာ ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ၌ သာသနာပိုင်နယ် တည်ထောင်ခဲ့ရာ ယင်းမှာပင်လယ်ရပ်ခြားရှိ ဗြိတိသျှပိုင်နယ်မြေပေါ်တွင် အဦးဆုံး သာသနာပိုင်နယ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်တွင် ယခုအခါ အိုင်ယာလန်နှင့် ဝေလပြည်အသင်းတော်များ၊ စကော့တလန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်အသင်းတော်များ၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ရှိ သန့်ရှင်းသော ကာသိုလစ်အသင်းတော်များ၊ အိန်-ပါ- မြန်-သီ အသင်းတော်၊ တောင်အာဖရိက သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ် အသင်းတော်၊ ပြည် အင်္ဂလန်အသင်းတော်၊ ပြည်နှင့် ပြည်ရှိ အင်္ဂလန်ပြည်အသင်းတော်၊ သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ်ဆိုင်ရာ အသင်းတော်၊ အာဖရိက အနောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းရှိ သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ် အသင်းတော်များအပြင် သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ်မဖွင့်ရသေးပဲ ကန်တာဗာရီဂိုဏ်းချုပ်နယ်ပယ်အပေါ် အမှီပြုနေသော တစ်သီးပုဂ္ဂလ သာသနာပိုင်နယ်ပယ်များ ပါဝင်ကြလေသည်။
ဗိရှော့ကောလိပ်မှ အင်္ဂလိပ်ကပြား မစ္စတာကော့ကီးဆိုသူမှာ ပထမဆုံးစေလွှတ်ခြင်းခံရသော အင်္ဂလီကန်သာသနာပြုဖြစ်သည်။
နောင်အခါတွင် (ဆရာမှတ်)ဟုကျော်ကြားသော မစ္စတာဂျွန်မတ်ဆိုသူ ကျောင်းဆရာတစ်ယောက်သည် ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။
ရန်ကုန်မြို့၌ ယခုလမ်းမတော် ဟု အမည်တွင်သော ယခင် စိန်ဂျွန်းကောလိပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် အင်္ဂလီကန်အသင်းများသည် ရောမအသင်းမှခွဲထွက်ခဲ့သော အင်္ဂလိပ်အသင်းမှ ပေါက်ပွားလာသည့် အသင်းတော်များဖြစ်ကြ၍ အားလုံးသည် အလွန်တရာ ရင်းနှီးစွာ အဆက်အသွယ်ရှိကြသူများဖြစ်သည်။
လက်တွေ့အားဖြင့် ကန်တာဗာရီသာသနာပိုင်ချုပ်ကြီးက ဆယ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် မိမိ၏အိမ်တော်ဖြစ်သော ရှိ လင်းဗတ်နန်းတော်တွင် သာသနာပိုင်များကို ဖိတ်၍ စည်းဝေးစေသည်။
သို့သော် ယခုပစ္စုပ္ပန်အခြေအနေသည် ယာယီအခြေအနေသာဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်တို့အား သီးခြားရှိစေသော လူမျိုးရေး၊ သမိုင်းဆက်သွယ်ရေးများ ကျော်လွန်နိုင်သောနေ့၊ မျှော်မှန်းနိုင်သောအခါတွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မိတ်သဟာရဖွဲ့ခြင်း၊ ကာသိုလစ်အသင်းတော်၌ ပါဝင်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်'' မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)''။
အိမ်မဲမြို့သည် အတွင်း၌တည်ရှိ၍ ၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
နှင့် ဒါးကမြစ်တို့ကို ဆက်သွယ်နေသော အိမ်မဲချောင်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ တည်ရှိလေသည်။
မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေသည် ၇,၄၆၅ ယောက်ဖြစ်၍ နှင့် လူမျိုး တို့သည် အများစုဖြစ်ပြီးလျှင် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ လူမျိုးတို့ အနည်းအကျဉ်းရှိလေသည်။
အိမ်မဲမြို့နယ်သည် ယခင်၏ အနောက်မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
ထိုမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ယခင် ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသနှင့် ယခင်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ၊ အရှေ့ဘက်၌ ပန်းတနော်မြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသနှင့် ယခင်မြောင်းမြခရိုင်၏ ၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဝါးခယ်မမြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသနှင့် မြောင်းမြမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်၌ ယခင်ပုသိမ်ခရိုင်၏ ပုသိမ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်နှင့် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသတို့ဖြင့် အသီးသီးဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေးသည် မြို့နယ်၏အဓိကလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
မြစ်ချောင်းပေါများသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင်တည်ရှိသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ကူးသန်းသွားလာရေး အတွက် ရေလမ်းခရီးကို အသုံးများလေသည်။
အိမ်မဲမြို့နယ်သည် ဟံသာဝတီပြည့်ရှင် လက်ထက် မြောင်းမြမြို့စားလောက်ဖျား၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့၍ ကျုံပဒီတိုက်နယ်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
မြို့ပေါ်ရှိ ဘုရားစေတီများမှာ ချမ်းသာကြီး ရုပ်ပွားတော်အား ဌာပနာ၍ စေတီတည်ထားသော ၊ ဈေးပိုင်းရှိ ရွှေဘုံသာဘုရား၊ အိမ်မဲကြီးပိုင်းရှိ ချမ်းသာဘုရား၊ စာချွန်ခံရပ်ရှိ ဘုရားလေးဆူတို့ဖြစ်ကြလေသည်။
ထို့ကြောင့် အိမ်တွင်းမှု လုပ်၊ သိမ်းထုပ်သေချာ၊ မိစ္ဆာကြဉ်ရှောင်၊ လျော်အောင်ဖြန့်ချိ၊ ပျင်းရိမမူ၊ ဝတ်ငါးဆူ၊ အိမ်သူကျင့်အပ်စွာဒဒ ဟူ၍ အိမ်သူမိန်းမ ၏ ဝတ္တရားငါးပါးတွင် အိမ်တွင်းမှုအလုပ်ကို ဝတ္တရားတစ်ပါး အနေဖြင့် တွင် ပြဆိုထားခဲ့လေသည်။
ထို့ပြင် လျှပ်စစ်ဖြင့် မုံ့ကင်နိုင်ရန်အတွက် အသုံးပြု သော ကိရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး ရေခဲသေတ္တာများ၊ အစားအသောက်ကို မပုပ်မသိုးအောင်ထားနိုင်သော လျှပ်စစ် ဓာတ်အားသုံး အအေးသေတ္တာများ၊ အလိုအလျောက် အလုပ်ပြီး သွားနိုင်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး အဝတ်လျှော်စက်များ၊ အဝတ်ညစ်သည့် ကိရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဖြင့် ထမင်းဟင်းစသော စားသောက်ဖွယ်ရာတို့ကို အချိန်နှင့်ကိုက်၍ ချက်သွားနိုင်သော မီးဖိုစင် (ယင်းမီးဖိုစင်၌ နာရီအပြီးပါသည်။
အိမ်သည် လူတို့ခိုလှုံရာ မရှိမဖြစ်သောနေရာဖြစ်သည်။
အိမ်ထောင်တစ်ခု၏ နေ့စဉ်စားသောက်ရေးအတွက် အချက်အပြုတ်လုပ်ငန်း၌ အစားအသောက်များကို ရွေးချယ် တတ်ဖို့ ပထမဆုံးအရေးကြီးလေသည်။
ဝယ်ခြမ်းပြီးခဲ့သော် ထိုပစ္စည်းများကို ယင်းတို့၌ပါရှိ သောဓာတ်များ မပျက်စီးရအောင် ချက်ပြုတ်တတ်ဖို့ အရေးကြီး ပြန်လေသည်။
အိမ်တွင်းအလုပ်တစ်ခုဖြစ်သော အချုပ်အလုပ်ပညာသည် မိန်းကလေးကျောင်းတိုင်း၌ အချိန်ယူ၍သင်ကြားပေးရ သော ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်လေသည်။
အပ်ချုပ်ပညာ၌ ချုပ်လုပ်တတ်ရုံသာမက အထည်အဝတ် အစားစား ခွဲခြားတတ်ဖို့လည်း သင်ယူရလေသည်။
အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာ၌ ကလေးများကို ကြည့်ရှုထိန်း သိမ်းရေးလည်း ပါဝင်လေသည်။
အိမ်ရှင်မသည် အိမ်သူအိမ်သားများ နာမကျန်းဖြစ် သည့်အခါ ဆေးဆရာကိုချည်း အစစအားကိုးနေ၍ မဖြစ်နိုင် ချေ။
နှစ်ဆူစလုံးကို သီရိသုဓမ္မ တိလောက ပဝရ မဟာရာဇာဓိရာဇာ တံဆိပ် နာမံခံယူတော်မူသော အမရပူရစတုတ္ထနန်းစံ တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ အိမ်တော်ရာဘုရားမှာ (ဗဒုံမင်း) အိမ်နိမ့်စံ နေတော်မူခဲ့သော နေရာမြတ်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အမ်းမြို့သည် အမ်းချောင်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
အမ်းချောင်းသည် ၏တောင်စွယ်တစ်ခုဖြစ်သော အမ်းတောင်၌မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် တောင်မှမြောက်သို့စီးဆင်းသည်။
အမ်းမြို့သည် လေးဖက်လေးမျက်နှာ၌ တောင်စွယ် တောင်ကုန်းများဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိ၍ ထိုတောင်စွယ် တောင် ကုန်းတို့သည် သစ်ပင်တောအုပ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ မှိုင်းမှိုင်း ညို့ညို့ရှိနေသဖြင့် ရှုမျှော်ခင်းသာယာသည်။
အမ်းမြို့နယ်သည် ယခင်ကျောက်ဖြူခရိုင်အတွင်း၌ ဆန်စပါးအထွက်ဆုံးဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အတွင်း တောတောင်ထူထပ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ချို့တဲ့သည်။
ထိုတောင်ကြားလမ်းကိုဖြတ်၍ အမ်းမြို့နှင့်ကို မော်တော်ကားလမ်းဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၆၄ ခုနှစ် အတွင်း၌ပြီးစီးသည်။
အမ်း မြို့သူမြို့သားများ၏ နောက်ကြောင်းသမိုင်းမှာ ယင်းတို့သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်သောအခါ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးမြို့နှင့် အနီးအနားတစ်ဝိုက်မှ ရှောင်ခွာလာခဲ့ကြသူများ၏ အဆက်အနွယ်များဟုဆိုကြသည်။
တစ်ဆ နှင့် သုံးဆရော၍ရသော ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သဖြင့် ယင်းကိုဓာတုသင်္ကေတအားဖြင့် NH3 ဟုရေးသည်။
ထိုအမ်မိုးနီးယားရေကို ဟိုက်ဒရို ကလိုရစ် နှင့် ပေါင်းစပ်စေလျှင် အမ်မိုးနီးယား ကလိုရိုက်ကို ရသည်။
အမ်မိုးနီးယားကလိုရိုက်ခေါ် ကို အီဂျစ်နိုင်ငံ ဂျူပီတာ အမ်မွန်ဘုရားကျောင်းအနီးမှ တွေ့ရှိရသည်ကိုအစွဲပြု၍ အမ်မိုးနီးယားဟူသောအမည် ဖြစ်ပေါ် လာသည်။
အမ်မိုးနီးယားကို ဓာတ်ငွေ့စစ်စစ်အဖြစ် ၁၇၇၄ ခုနှစ် တွင် ဆိုသူ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဓာတုဗေဒ ပညာရှင်က စတင်ထုတ်လုပ်၍ "အယ်လကလိုင်းလေ" ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
ရိုးရိုးးမှ ကုတ်မီးသွေးနှင့် ကျောက်မီး သွေးဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်ယူရာတွင် အမ်မိုးနီးယားကို ဘေးထွက် ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် အမြောက်အမြားရရှိနိုင်သည်။
အမ်မိုးနီးယားကိုအအေးခံ၍ ကောင်းကောင်းနှင့် ဖိလိုက်သောအခါ အလွယ်တကူနှင့် အရည် ဖြစ်သွားနိုင်သဖြင့် စည်ကြီးများထဲတွင်ထည့်၍ သယ်ယူ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်လေသည်။
သင်းအုပ်ဆရာ ဦးဇော်မင်း (မွေး ၁၉၆၁) သည် အမ်စီအေအသင်းတော်တွင် စီနီယာသင်းအုပ်ဆရာအဖြစ် အနှစ်၂၀ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ဖေ (ခ) ဒေါ်ရွှေဇီးကွက် ကို အဖ ဦးဌေးအောင်ဖေ၊ အမိ ဒေါ်တင်တင်လတ် တို့က ၁၉၅၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မှ ရူပဗေဒအထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါ်ရှု ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဘိုကလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အခြေခံပညာ အလယ်တန်း အထိ ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
နယ်ထောင်များအတွက် ထောင်ဝင်စာထုပ်ကို အသေအချာ ထုပ်ပိုးပြီး က တဆင့် ပေးပို့ရခြင်းဖြစ်သည်။
ဒေါ်ရှုသည် ၂၀⁠၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ အတွင်းက နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် တွင် ဝတ်ပြု ဆုတောင်းခဲ့သောကြောင့် ၄၅ ရက်ကြာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ ယခုကဲ့သို့ ထောင်ဝင်စာ ပေးပို့နေခြင်းများအတွက်လည်း ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်မှုများ ခံခဲ့ရသည်။
ဒေါ်ဖြူဖြူသင်းကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အဖွဲ့များအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးနှင့် မပတ်သက်ရဟု သတိပေး တားမြစ်ထားသောကြောင့် မည်သည့် NGO အဖွဲ့ကမျှ မဖြူဖြူသင်းတို့အဖွဲ့အား မကူညီရဲကြသဖြင့် အခက်အခဲပေါင်းများစွာကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရသည်။
ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ မဖြူဖြူသင်းသည် အာဏာပိုင်များ အန္တရာယ်မှ ခေတ္တတိမ်းရှောင်နေစဉ် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးလှထွန်း ဆုံးပါးခဲ့ပြီး ဖခင်ကြီး၏ နောက်ဆုံးခရီးကိုပင် လိုက်ပါပို့ဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
မဖြူဖြူသင်းသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ နောက်ဆုံး ဆန်ခါတင် ၅ ဦး အမည်စာရင်းတွင် ၂ နှစ်ဆက်တိုက် အဆိုပြုခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်မှပင် ထပ်မံ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပဲခူးဆောင်တွင် နှင့်အတူ အဆောင်နေခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က အင်္ဂလိပ်တို့၏ အရ မြန်မာပြည်ကို လွတ်လပ်ရေး ပေးရာတွင် တောင်တန်းဒေသများ ကို ချန်လှပ်ထားခဲ့ရန် အစီအစဉ်ကို တိုက်ဖျက်လို သဖြင့် ညီလာခံတွင် ဦးဖေခင်က မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းရာ၌ ရှမ်းပြည်အပါအဝင် တောင်တန်းဒေသမှ လူမျိုးစုအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု မရှိမဖြစ် လိုအပ် သောကြောင့် ''တောင်တန်းနယ်ဒေသနှင့် မြန်မာပြည်မ ပူးပေါင်းရေး'' အဆိုတစ်ရပ်ကို တင်သွင်းခဲ့သည်။
တိုင်းပြုပြည်ပြု လွတ်တော်သို့ အမတ်အဖြစ် ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်မှ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ကျဆုံးပြီးနောက် ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဝန်ကြီးတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ ချက်ကိုစလို ဗားကီးယားနိုင်ငံ၊ ပိုလန်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူ နိုင်ငံတို့တွင် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ၂၅-နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံစာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းဗဟိုအဖွဲ့က ကျင်းပသည့် အခမ်းအနား ၏ ဂုဏ်ပြုကန်တော့ခံ သက်ကြီး စာပေပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
ပြုစုခဲ့သည့် စာအုပ်စာတမ်းများမှာ ''ကိုယ်တွေ့ပင်လုံ၊ Pinlon An Inside Story ဖဆပလ‌‌ရွှေတိဂုံညီလာခံ၊ ပင်လုံစာချုပ်မျိုးစေ့၊ ဘက်မလိုက်ဝါဒနှင့် ဗမာပြည်'' တို့အပြင် အင်္ဂလိပ်မြန်မာ နှစ်ဘာသာဖြင့် ဆောင်းပါးများလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
မဟာသရေစည်သူ ဦးဖေခင်(နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ပထမအဆင့်)ရေးသားသည့် ''ကိုယ်တွေ့ပင်လုံ'' စာအုပ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အပါးတော်မြဲ အတွင်းဝန်ဟောင်း က ဤသို့ အမှာစာ ရေးပေးထားသည်။
အကယ်၍သာ ကျွန်တော်တို့က ဗိုလ်ချုပ် စိတ်ပြေရန် ဖျောင်းဖျပြောဆိုခြင်း မပြုနိုင်ပါက ယနေ့သမိုင်းဝင် သည် အကောင်အထည် ပေါ်လာစရာ အကြောင်းမရှိ ရုံမက မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းသည်လည်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်သွားကာ ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့တို့ အကြိုက် ဖြစ်သွားမည်မှာ သေချာသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
အကယ်၍ က တပိုင်းတစ သို့ အလုံးစုံ ထောက်ပံ့လျှင် သော်မှ အဖွဲ့အစည်း သည် ၎င်း၏ အစိုးရ မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်း ဆိုသည့် ဂုဏ်ကို ထိန်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းထားသည်။
Government funding of NGOs is controversial, since, according David Rieff, writing in , "the whole point of humanitarian intervention was precisely that NGOs and civil society had both a right and an obligation to respond with acts of aid and solidarity to people in need or being subjected to repression or want by the forces that controlled them, whatever the governments concerned might think about the matter."[ NG-Uh-O - The trouble with humanitarianism] David Rieff, June 10, 2010, The New Republic Unlike the term intergovernmental organization, "non-governmental organization" is a term in general use but is not a legal definition. In many jurisdictions these types of organization are defined as "civil society organizations" or referred to by other names.။
ချည်ပင်များ ညီညီညာညာ ရစ်ပတ်မိစေရန်လည်း စက်တွင်တပ်ဆင်ထားသော ကိရိယာကလေးတစ်ခုက လိုက်၍ ညိပေးလေသည်။
ထိုဓားရာကလေးထဲသို့ ပထမ သတ္တုလက်ချောင်းကလေးက ချည်မျှင်ကိုဆွဲတင်ပေးလိုက်၍ ဒုတိယသတ္တုလက်ချောင်းကလေးက ချည်မျှင်ကိုဆွဲညပ်ချလိုက် သည်။
အိမ်ရှင်မအမျိုးသမီးများ တတ်သိနားလည် ထားအပ်သော ပညာရပ်များတွင် အပ်ချုပ်ပညာ သည်လည်း အရေးကြီးသော ပညာတစ်ရပ်အဖြစ်ပါဝင်လေ သည်။
တစ်ဆယ့်ကိုးရာစုနှစ်တွင် များကောင်းမွန် စွာပေါ်ပေါက်လာချိန်မှစ၍ အဝတ်အထည်များ ချုပ်လုပ်ရာ၌ စက်ဖြင့်တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ချုပ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
ချုပ်ရာတွင် လက်ချောင်းများကို အပ် ပေါက်ခြင်းမရှိပဲ ကြာရှည်စွာချုပ်လိုပါက ကို အသုံးပြုသင့်သည်။
ထည့်သောအပ်ကို တစ်ဖက်သို့ပေါက်အောင် ထိုးသွင်း၍ ထိုဖက်မှ ကိုယ်လိုသလောက် အကွာအဝေးနေရာသို့ပြန်ထိုး၊ ထိုမှတစ်ဖက်သို့ပေါက်အောင် ပြန်ထိုးသွင်းခြင်းဖြင့်ချုပ်ရသည်။
ဖာထေးမည့်အပေါက်ကို ပထမ အပေါက်၏နှုတ်ခမ်း သားများ သပ်ရပ်စွာရှိစေရန် ကိုက်ညိပေးရသည်။
ပိုမိုသေသပ်စွာဖာထေးလိုပါက အပေါက်ကိုလေးထောင့် ဖြစ်အောင်ကိုက်ညိလိုက်ပြီး ထောင့်များတွင် ထောင့်တန်း အနည်းငယ်ညပ်ပြီး နှုတ်ခမ်းသားများကို ခေါက်သွင်းချုပ်လုပ် ရသည်။
အပ်ချုပ်ပညာတွင် ရိုးရိုးချုပ်အပြင် အလှချုပ်၊ ပန်း ထိုး၊ အထည်ဖြစ်ချုပ်၊ တစ်ချောင်းထိုး၊ နှစ်ချောင်းထိုး၊ လေး ချောင်းထိုး စသောပညာများလည်း ပါဝင်လေသည်။
နိုင်ရိုဘီမြို့သည် ၏ နှင့် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
နိုင်ရိုဘီဆိုသော အမည်မှာ သုံး ဘာသာစကား အင်န်ကဲ နိုင်ရိုဘီမှ ဆင်းသက်လာပြီး ရေအေးဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ ကို မာဆိုင်း ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ် ကာလတွင်းက နိုင်ရိုဘီမြို့သည် ၊ နှင့် လုပ်ငန်းများ အတွက် အချက်အချာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ခြေချလိုက်လျှင် မြုပ်သွားမတတ် နူးညံ့လှသည့် မွေးရှည်ကော်ဇောကြီးများကား ရှေးအထက်ထက်မှ စတင်၍ ယနေ့ ထက်တိုင် ဘုရင့်နန်းတော်ကြီးများ၊ သူဌေးသူကြွယ်၊ မင်းစိုးရာဇာတို့၏ အိမ်များတွင် ခမ်းနားထည်ဝါအောင် ကျက်သရေဆောင်သည့်အခင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
အတွေးအခေါ်ချင်းတူမျှသော နှင့် ရာသက်ပန် မိတ်ဆွေကြီးဖြစ်၍ ကားလ်မာ့ခ်နှင့်အတူပူးပေါင်း၍ ကို တီထွင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
ပိုးတို့မှ ဖြစ်သောတို့သည် လူနာ၏ကိုယ်ခန္ဓာတလျှောက် ပျံ့နှံ့ သွားသောကြောင့်သာလျှင် ရောဂါဝေဒနာဖြစ်လေသည်။
လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ရောဂါပိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်သော အဆိပ်များအနက် ကိုဖြစ်စေတတ်သည့် အဆိပ် သည် ကျွန်ပ်တို့ သိရှိသမျှသော အဆိပ်တို့အနက် အပြင်းထန် ဆုံးဖြစ်၏။
ကောင်အားသေစေနိုင်လောက်သောအဆိပ် ဖြင့် ထိုးပေးထားသည့် ကို ဤအဆိပ်ဖြေဆေးဖြင့် ကုသပေး သောအခါ ပူးသည် ပကတိကျန်းမာလျက်ရှိလေသည်။
အန်ချင်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇ဝဝ- ကျော် ပထမအင်းဝခေတ်က စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ကဗျာတစ်မျိုးဖြစ် သည်။
ရှာဖွေရသမျှအန်ချင်းများအနက် အစောဆုံးတွေ့ရသော အန်ချင်းများမှာ တောင်ငူခေတ်နောက်ပိုင်း သက္ကရာဇ် ၉၆ဝ ခန့် တွင် စာဆိုတော် ဖွဲ့ဆိုခဲ့သည့် အန်ချင်းများဖြစ် သည်။
ဖွဲ့၊ တံပက်ဖွဲ့၊ ဘုရားဖွဲ့၊ မောင်ဖွဲ့၊ မယ်ဖွဲ့ စသည်ဖြင့် အကြောင်းအရာလည်းစုံသည်။
ရဝေရှင်ထွေး၏ခေတ်ကား အန်ချင်း၏အထွတ်အထိပ် ခေတ်ပင် ဖြစ်တော့သည်။
ယခင်အန်ဂိုရာမြို့ဟုခေါ်သော အန်ကာရာမြို့ သည် ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ထိုနိုင်ငံကို စူလတန်ဘုရင်အုပ်စိုးစဉ်က မြို့တော်သည် ဖြစ်ခဲ့ရာ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်လာပြီး နောက်တွင်မှ အန်ကာရာသည် မြို့တော် ဖြစ်လာသဖြင့် တူရကီတွင် ခေတ်ဟောင်းမှ ခေတ်သစ်သို့ ပြောင်းခဲ့သည့် သရုပ်ပြတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
အန့်တွပ်မြို့သည် ဘယ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်၍ တည်နေရာအခြေအနေ ကြောင့် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင်ထင်ရှားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်သည့်ပြင် ရန်ကုန်-ပြည် မော်တော်ကားလမ်းလည်း အုတ်ဖိုမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားရာ ယင်းသည် မှ မီးရထားလမ်းအားဖြင့် ၁ဝ၂ မိုင်၊ မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့် ၁ဝ၃ မိုင် ဝေးကွာလေသည်။
နှင့် အကွာအဝေးမှာမူ မီးရထားလမ်းဖြင့် ၃၄ မိုင်၊ မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ၃၅ မိုင်ဖြစ်လေသည်။
မြို့ပေါ်ရှိ ထင်ရှားသောဘုရားများမှာ လောကမာရဇိန် စေတီတော်(သုံးထပ်ကျောင်း)၊ မတ်တပ်ထောင်နှင့် အတုမရှိ ဆုတောင်းပြည့် ရုပ်ပွားတော်(လယ်ပြင်ကျောင်း)တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အမျိုးသားရေးတွင် အုတ်ဖိုမြို့မှ ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ် သုံးဦးပေါ်ထွက်ခဲ့ရာ ယင်းတို့မှာ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် ၊ စာရေးဆရာ နှင့် ဂီတပညာကျော် တို့ဖြစ်ကြလေသည်။
အုတ်ဖိုဆရာတော် ဦးဥက္ကံဝံသမာလာသည် (ဝါ) ဒွါရသာသနာကို စတင်ခဲ့သော သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တစ်ပါးဖြစ်ပေ သည်။
ဆရာတော်သည် သက္ကရာဇ် ၁၁၇၉ ခုနှစ် တပေါင်းလ ဆန်း ၅ရက်တနင်္ဂနွေနေ့၌ ကလေးမှ နှစ်မိုင်ကွာသော ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
အရွယ်သို့ရောက်လျှင် အနီး နန်းဦး ကျောင်းမှ ဆရာတော်ဦးဇော်ဂျီ (ဆင်ဖြူကျွန်းဆရာတော်) ထံ၌ မိဘများကအပ်နှံ၍ ကျောင်းသားဘဝမှ ရှင်သာမဏေဝတ်သည့် တိုင်အောင် ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။
သာမဏေဝတ်နှင့်ပင် မှကြွလာသော မြသိန်း တန်ဆရာတော်ထံတွင်လည်းကောင်း ဟင်္သာတအဝအုတ်ကျောင်း ဆရာတော် ဦးမဏိဇောတထံတွင်လည်းကောင်း သရက်တော ဆရာတော်ဦးကဝိထံတွင်လည်းကောင်း၊ ပုဇွန်တောင်ဆရာတော် ဦးမတိမထံတွင်လည်းကောင်း စာပေ ကျမ်းဂန်သင်ကြားတော်မူသည်။
မန်ကျည်းတောဆရာတော်ကြီးထံ၌ ပရိယတ္တိဓမ္မတို့ကို သင်ကြားဆည်းပူး၍ ဆရာတော်ကြီး အထက်သို့ပြန်ကြွသွား သောအခါ ရွှေဂူကျောင်းတိုက်ဆရာတော် ဦးဇောတ (ယခင် ဟင်္သာတ သရက်တောကျောင်းတိုက်၊ တိုက်အုပ်)ထံ၌ ခိုလှုံ၍ ပရိယတ္တိဓမ္မတို့အပြင် ပျို့၊ လင်္ကာ၊ ကဗျာ စသောစာပေ အနုပညာတို့ကိုလည်း လေ့လာဆည်းပူးလေသည်။
ဆရာတော်ဦးဇောတသည် ဦးဥက္ကံဝံသမာလာ၏ ဉာဏ် ပညာပါရမီ ထူးခြားထက်မြက်ပုံကို တွေ့သိရသဖြင့် ပညာအရာ ၌ ပိုမိုထွန်းကားစေရန် သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လျှင် ဆရာတော်ကြီးထံ ကိုယ်တော်တိုင် အပ်နှံပေးခဲ့ သည်။
ဗားကရာဆရာတော်ထံ၌ ခုနစ်နှစ်ခန့် စာပေသင်ကြား ပြီးနောက် မြသိန်းတန်ဆရာတော်၊ ဘက်ထူပါရုံ ဆရာ တော်တို့ထံ၌လည်း စာပေသင်ကြားခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့နှစ်ပေါင်းအတန်ကြာ စာပေပရိယတ္တိတို့ကို ဆည်းပူးပြီးနောက် ၁၂၁၃ ခုနှစ်၌ တပည့် သံဃာနှစ်ကျိပ်ခန့် နှင့်အတူ အနီး ဇာတိချက်မြှုပ်ဖြစ်သော ရွာကလေး ရွာတွင် ဆွေမျိုးဉာတကာများက ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည့် ကျောင်း၌သီတင်းသုံးပြီးလျှင် စာပေပရိယတ်မပြတ်ပို့ချတော်မူ သည်။
တစ်နှစ်တစ်ဝါမျှကြာသောအခါ ၁၂၁၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ် ဒုတိယအကြိမ်ဖြစ်၍ သာရဝေါမြို့ပျက်သော ကြောင့် ဆွေမျိုးဉာတိ တပည့်သံဃာများနှင့်တကွ (ယခု)သို့ ပြောင်းရွှေ့သီတင်းသုံးသည်။
ဆရာတော်သည် ၁၂၄၂ ခုနှစ်တွင် သို့လည်းကောင်း၊ ၁၂၄၉ ခုနှစ်တွင် ဘုရားရှင်၏ စွယ်တော်မြတ်အား ဖူးမြော်ရန် သို့လည်းကောင်း ကြွရောက်တော်မူသည်။
သို့ကြွတော်မူရန် စီစဉ် ပြင်ဆင်သောအခါ လိုရမယ်ရယူသွားမည့် ဖိနပ်ကောင်းကို ကိုယ်တော်တိုင် အောက်အထပ်လွှာကို ဖျက်ထုတ်ပြင်ဆင်သည်။
ဆရာ တော်ကြီး ထင်ရှားကျော်ကြားသည့်အချိန်သည် သာသနာကို အလွန်ချီးမြှင့်သော ၏ လက်ထက်ဖြစ် သည်။
သို့သော် ပင့်လျှောက်၍ ရမရသိလိုသဖြင့် အုတ်ဖိုဆရာတော်နှင့် အကျွမ်း တဝင်ရှိလှသော မှတစ်ဆင့် စုံစမ်းတော်မူစေ သည်။
ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းအစောင်ပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်ရှိသည့် အနက် - # နိယာမသာရဒီပနီ၊ # စန္ဒမဏ္ဍလသုက္ကနိဗ္ဗာန စာတမ်း၊ # ဒွါရသင်္ဂဟစာတမ်း၊ # ပါတိမောက္ခပကာသန ပဥာဝိသဇ္ဇနာ၊ # စီဝရဝိနိစ္ဆယ၊ #သဒ္ဒတ္ထဘေဒစိန္တာနိဿယ၊ #က္ကဋနီတိနိဿယ၊ # သံဝေဇနိယစာတမ်း၊ # တုလတ္ထယောဇနာ၊ # ဂီတသရူပတ္ထစာတမ်း စသည်တို့အပြင် မေတ္တာစာအမျိုးမျိုး ရတုအစောင်စောင်တို့လည်း ပါဝင်လေ သည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေး မီးရထားလမ်းပေါ်၌တည်ရှိ၍ ၏ တောင်ဘက် ကိုးမိုင်၊ စစ်တောင်းမြစ် အနောက်ဘက် ၁ ၁/၂ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိလေသည်။
ထိုစဉ်က ဖြူးမြို့နယ်၏ နယ်မြေသည် အတော်အတန်ကျယ်ဝန်းပေရာ အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် ဖြူးမြို့နယ်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုခွဲထုတ်၍ မြို့နယ်သတ်သတ် တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီးလျှင် အုတ်တွင်းမြို့ကို မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည် ရန်ကုန်-မန္တလေး မီးရထား လမ်းသည် မြို့နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းကိုဖြတ်ကျော်သွား၍ မြို့နယ် အတွင်း၌ အုတ်တွင်းအပါအဝင် ဘူတာရုံပေါင်း ငါးရုံရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) မဟာသီရိ ဇေယျသူရဘွဲ့ခံ သည် ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၇၂)ခုနှစ်တွင် ဒွါရဝတီမြို့ဟောင်းမှ ကေတုမတီမြို့သစ်ကို တည်ထောင်စိုးစံခဲ့ သည်။
အဆိုပါမြေနေရာသည် ဘက်မှ နွားကုန်သည်များနှင့် သစ်ကုန်သည်များ စခန်းချရာ နေရာလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
ကထိကဦးစိန်လွင်လေး ကေတုမတီတောင်ငူ ရာဇဝင်အရ တောင်ငူဘုရင် မင်းကြီးညိုလက်ထက်တော် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၅၁၁ ခုနှစ်တွင် တီကိုးတီ၊ ကုန်းကိုးကုန်းဟူ၍ တည်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ တီကိုးတီတို့ကို ထည့်သွင်းထားခဲ့သဖြင့် အုတ်တွင်းမြို့ ကင်းတပ်စခန်းရှိသည့် အချိန်တွင် ကျွဲပွဲမြို့၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းဘေးရှိ မြို့စိုးအရပ်သည် မြို့အဖြစ်တည်ရှိ စည်ကားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
ယခင်က အောက်တိုဘာ (တစ်ခါတရံ အောက်တိုဘာ ၅ရက်) နေ့တွင် အများအားဖြင့် ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်း နှစ်များတွင်တော့ ၏ လက်အောက်တွင် အမှုတော်ထမ်းခဲ့သော ရောမ ကဗျာရှည်ရေးသားသူ ကဗျာစာဆိုတော် ၏ မွေးနေ့ ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း အားဖြင့် ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းများက အောက်တိုဘာ ၁၅ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီး ဦးရွှေမင်းသားကို ၁၉၄၂ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၂၇ရက်နေ့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ကာတွန်းပညာကို ၊ တို့ထံတွင် လေ့ လာသင်ယူခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော များမှာ ဘကြီးကဲနှင့် ဂြိုဟ်သားကလေး မစ်ကီဝေးတို့ ဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်ထိ စာနယ်ဇင်းများတွင် များ၊ သရုပ်ဖော်ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
အနုပညာ လောကတည်းကို စတင် မဝင်ရောက်ခင် ကတည်းက ဂီတဝါသနာကြီးမှုကြောင့် ဆိုနီကာရာအိုကေ သီချင်းပြိုင်ပွဲများနှင့် Mild Seven သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲများမှာ အသံစွမ်းပြသရင်း၊ သရုပ်ဆောင် သက်တမ်း(၁၁)နှစ် အတွင်းမှာ အောင်မြင်သော သရုပ်ဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့ရတဲ့ သရုပ်ဆောင် ဆုပန်ထွာရဲ့ တစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီး ''မတည့်အတူနေ'' အတွက် စာနယ်ဇင်း မိတ်ဆက် အသိပေးပွဲကို နိုဝင်ဘာ (၈)ရက်၊ နေ့လယ် (၂)နာရီ အချိန်က ရန်ကုန်မြို့၊ City Star Hotel မှာ ကျင်းပပြုလုပ် သွားခဲ့ပါတယ်။
ဆံပင်ဖြူလာခြင်း ဆိုသည်မှာ လူကြီးများတွင် မြင်တွေ့ရသော ပထမဦးဆုံး မြင်သာသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း ယနေ့ ခေတ်လူငယ်များမှာ ဆံပင်ဖြူခြင်း ဆိုသည့်အချက်ဖြင့် ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာကို တွေ့လာရသည်။
ဒီ အဖြစ်ဟာ သဘာ၀ ထက်စောပြီး လူ၏ နုပျိုခြင်းကို ကျဆင်းလာခြင်း ဟုဆိုနိုင်သည်။
ဆံပင်မွှေး အိတ်တွေ ရဲ့အောက် ခြေ မှာ ရှိ တဲ့ "မယ်လမင်" (Melanin) လို့ ခေါ် တဲ့ အမည်းရောင် ခြယ် ထုတ် ပေး နေတဲ့ ဆဲလ်တွေရဲ့ စွမ်း ဆောင် ရည် ကျဆင်း လာပြီး မယ်လမင်း ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားလျှင်၊ လျှော့နည်း သွား ရင် ဆံပင် ဖြူ လာ ပါ တယ်။
ဒါပေမယ့် လူ ငယ် တွေ မှာ ဆံပင် ဖြူ လာ ရ တဲ့ အကြောင်း ရင်း ကတော့ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိစီးမှု တို့က အများ ဆုံး ဖြစ်စေ တဲ့ အကြောင်း လို့ သိ ရ ပါ တယ်။
ပညာ ရှင် များ ပြု စု ထားတဲ့အကြောင်း ရင်း များ ကတော့ # စိတ်ဖိစီး မှု # အလုပ် များကာ ပင်ပန်း လွန်းခြင်း # နာမကျန်း ဖြစ်ဖြင်း (အချို့ရောဂါ များ သည် ဆံပင်ဖြူ စေ တတ် သည်။
မဟောသဓါ ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောင်ဆုံးဘဝ – (သုခမှတ်စု)) # သူအို၊သူနာ၊သူသေ ၊ရဟန်း နိမိတ် (၄)ပါးမြင်ပြီး ၊ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။
ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော် ) # တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောပါတယ်။
သုတ်သီလက္ခန် အဌကထာ – မှ ) # ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။
ထိပ်ပြောင်ခြင်းကို အမျိုးသားများတွင် အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိပြီး ထိပ်ပြောင်ရခြင်း အကြောင်းအရင်းများစွာရှိသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ပြီးသောအခါ အစိုးရတို့လက်ထက်က ယူနိုက် တက်ပရောဗင့်ဟုခေါ်သောပြည်နယ်တွင် တိုင်းရင်းသားပဒေသရာဇ်နယ်ကလေးများ ပူးပေါင်းထည့်သွင်းကာဥတ္တရဒေသဟု ခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။
ပူးပေါင်းသော ပဒေသရာဇ်နယ်ကလေးများမှာ ရမ်းပူ၊ တေရီဂါဝါး၊ တို့ဖြစ်ကြ၍ ယခင်က ယူနိုက်တက် ပရောဗင့်ပြည်နယ်အတွင်း၌ ပင်သီးသန့်ရှိခဲ့ကြသော ပဒေသရာဇ်နယ်ကလေးများဖြစ်သည်။
အများစုသည် ဟိန္ဒူလူမျိုးများ ဖြစ်ကြ၍ စကားကို အပြောများကြသော်လည်း ကို ရုံးသုံးပြုလုပ်ထားလေသည်။
အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော်သည် ထိုပြည်နယ် အတွင်း၌ တည်ရှိသော်လည်း ဥတ္တရဒေသပြည်နယ်အစိုးရနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ ဗဟိုအစိုးရက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်လေသည်။
နှင့် တို့သည် ထိုမြောက်ပိုင်းဒေသမှ စတင်၍ မြစ်ကြီးတစ်မြစ်အဖြစ် အစပျိုးခဲ့ကြသည်။
ပြည်နယ်၏မြို့တော်ဖြစ်၍ ဂင်္ဂါ-ဂိုဂရာမြစ်နှစ်သွယ်ကြား ကုန်း မြေ၌တည်ရှိသော သည် ၁၈ ရာစုနှစ်ကစ၍ ဥဓပဒေသရာဇ် ပြည်နယ်ရှင် နဝပ်စော်ဘွားများ၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယမုံနာမြစ်ကမ်းဘေးတွင်ရှိ၍ ရှေးကမင်းနေပြည်တစ်ခုဖြစ်သော အာဂရာမြို့မှာမူ မဂိုဧကရာဇ် ရှားဂျဟန်း ဆောက်လုပ်ခဲ့သော သင်္ချိုင်းဂူကြောင့် ထင်ရှားသည်။
ရှေးခေတ်က အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုခဲ့သော အုတ်များကို ယခုခေတ်မှာ ကဲ့သို့ပင် မြေစေးမှ ဖုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
မြေစေးသမလာသောအခါ ရွှံ့နယ်စက်တွင် အုတ်ချပ်၏ အနံနှင့် ပြက်အရွယ်အတိုင်း ဖောက်ထားသောအပေါက်မှ မြေစေးတုံးအတောင့်ရှည်ကြီးများကို စက်ဖြင့်ညစ်ထုတ်ပေးသည်။
အဿဇိထေရ်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင်၏ ရှစ်ကျိပ်အနက် လက်ျာတော်ရံ သာဝကလေးကျိပ်တွင် တပါးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဘုရားလောင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် ခြောက်နှစ်ပတ်လုံး ဒုက္ကရစရိယာကျင့်တော်မူ၍ သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်ကာ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူပြီးနောက် ဥရုဝေလတောမှခွာ၍ အစဉ်အတိုင်း ကြွတော်မူရာဗာရာဏသီပြည် အနီးဖြစ်သော မိဂဝုန်တောသို့ ရောက်တော်မူလျှင် ရှင်အဿဇိအစရှိသော ပဉ္စဝဂ္ဂီ ငါးဦးတို့နှင့်တွေ့ရှိ၍ များစွာသောပရိယာယ်စကားတို့ဖြင့် ဘုရား ဖြစ်ကြောင်း သိစေတော်မူလျက် သက္ကရာဇ်၁ဝ၃ ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့် စနေနေ့ညဉ့်နေဝင်စအချိန်တွင် ''ဒွေမေ ဘိက္ခဝေ အန္တာ ပဗ္ဗဇိတေန နသေဝိတဗ္ဗာ'' အစချီသော ကို ဟောတော်မူသည်။
ထိုသို့ မေးသည်ရှိသော် အဿဇိထေရ်က ''ငါ့ရှင် . . . ငါသည် သကျ သာကီဝင်မင်း၏ သားဖြစ်သော သကျသာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ရဟန်း ပြုသော ရဟန်းကြီးသည်ရှိ၏။
ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားကို ငါသည် နှစ်သက်၏'' ဟုဆို၏။
အကျယ်အားဖြင့် ဟောရန် မတတ်နိုင် အကျဉ်းမျှ ဟောမည်ဆိုကာ ''ယေဓမ္မာ ဟေတုတပ္ပဘဝါ တေသံ‌ဟေတုံ တထာဂတော အာဟ။
ထိုချုပ်ခြင်းကို လည်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ၏ မြတ်သောရဟန်းတို့သည် ဤသို့အယူရှိသည်'' ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ထိုဂါထာ၏ ပဌမနှစ်ပါဒကို နာရရုံမျှဖြင့် လောင်းသည် သောတာပတ္တိမဂ်ကို ရတော်မူသည်။
ဖွားမြင်တော်မူစကပင် ဧကန်စင်စစ် ဘုရားဖြစ်မည်ဟု နိမိတ်လက္ခဏာ ဖတ်ကြားခဲ့သော အနွယ် သုဒတ္တပုဏ္ဏားနှင့် အပေါင်းအပါလေးဦးတို့သည် ဘုရားလောင်းတောထွက်လျှင် ယင်းတို့လည်း တောထွက်ရဟန်းပြုခဲ့ကြသည်။
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်၍ ဦးစွာဟောကြားတော်မူသော ကို နာကြားခဲ့ကြရပြီးလျှင် ဧဟိဘိက္ခုရဟန်း အဖြစ်သို့ ရောက်ကြသည်။
ထိုငါးယောက်အစုကို ''ပဉ္စဝဂ္ဂီ'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''ဝဂ္ဂီ'' ဟူ၍လည်းကောင်း ကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြ၏။
ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးပါးဆိုသည်မှာ ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် ဘုရား၏ တရားတော်ကို ရှေးဦးဆုံး နာကြားရ၍ ဦးစွာ ဧဟိဘိက္ခု ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူကြသော ရဟန်းတော်ငါးပါးဖြစ်သည်။
ထိုငါးပါးမှာ အရှင်၊ အရှင်၊ အရှင်၊ ရှင်၊ ရှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘုရားလောင်းရဟန်းပြု၍ ဥရုဝေလတောသို့ လာကြကုန်သဖြင့် ဘုရားလောင်းနှင့် တွေ့လေသည်။
ဘုရားလောင်းလည်း ထိုပဉ္စတို့လျှင် အလုပ်အကြွေး ရှိသည်ဖြစ်၍၊ အကျင့်ကို ကျင့်တော်မူသည်။