DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကို မကြောက်နှင့် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မနုဿတ်ကယ်တို့၊ လုပ်ရပ်တွေ အလီလီနှင့်၊ တပသီဇာဓိုရ် ရတို့လို ပြာပုံချ လုံမကွဲနိုင်ဘု၊ ဂျုံ ကုလားပဲပါ ပြောင်းစပါးတို့၊ ရောင်းစားကငွေဖြစ်လှာ။
မြိုင်ပုလဲသို့ရှောင်ဖဲသည့်ထုံး ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သာသနာပိုင်နှစ်ဆူထွက်ခဲ့ပေါ့၊ ဘူနက်သန် မြေခံကောင်းတဲ့၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကြီးက၊ ထီးခရိုင်နိုင်ငံချုပ်လေသို့၊ ဂိုဏ်းချုပ်အုပ်ထံ၊ ကြိုးနွံကြရ၊ မျိုးဝံသ သာသနာ။
sculpture "Research holding the torch of knowledge" (1896) by . , , in ]] သုတေသန ဆိုသည်မှာ သိုမှီးစုဆောင်း ရရှိထားသော ဗဟုသုတများစွာကို တိုးပွားစေရန်အလို့ငှာ ပြုလုပ်သည့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိ၍ စနစ်ကျသော အလုပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ''research'' သည် အလယ်ခေတ် ပြင်သစ်ဘာသာစကားမှ "''recherche''" မှဆင်းသက်လာကာ ''ရှာဖွေထွက်ခြင်း'' အနက်ရရှိသည်။
ယင်းစကားလုံးမှာလည်း ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်ဘာသာ ဝေါဟာရ "''recerchier''" မှဖြစ်၍ ''re''- နှင့် "cerchier" (သို့) "sercher" (ရှာဖွေ) တို့ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကြံတိုင်းမအောင်လောကဘောင် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကလာပ်မျှ အတ္တဆိုသမုတ်ကြ၊ ထိုရုပ်သွင်ဝိညာဉ်စဲသည်ဟု၊ ထင်မိသည်ငါ့ကိုယ်ဆွဲရယ်လို့၊ အတ္ထနာ ပရမတ္တဓမ္မာ မခွဲနိုင်ဘု၊ ဖောက်လွှဲကာကိုယ်ကာယ၊ ဇာတိဇရာနဲ့၊ ဗျာဓိမရဏာ၊ လွတ်မငြိမ်းနိုင်ဘု၊ ဒွတ္တိံသာမြတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းတွင်မှ ရပ်တန်းတွင် ရပ်ချိန်ဖြင့်သင့်ချေပေါ့၊ ကျမ်းဂန်နှင့် မှန်းချင့်သော်။
စာရေးဆရာ ဆရာမှန် နှင့် ဆရာစုံတို့သည် မောင်းထောင်ရွာအနီးရှိ ငှက်ပျောရေတင်ရွာသို့ အလည်သွား၍ ထန်းရည်သောက်ကြသည်။
စာရေးတော် ကိုရင်မှန်နှင့်၊ ပေါင်းဆက်ဆံ ဆရာစုံတို့၊ လူစုံကာ နှစ်ယောက်ချင်းသာပ၊ အပျင်းပြေအလည်သွားချည်ဘို့၊ စကားတိုင်ပင်တော့၊ အပါးတွင် ကိုကံဝင်းရယ်က၊ သူပျင်းသည်လိုက်ပါအုံးမည်ဟု၊ သုံးယောက်ပြေ့ထွက်ခဲ့ရာ။
ဆရာတော်မပြတ်ဖူးချင်လို့ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သာယာဝတီနယ်၊ သုံးဆယ်ဆင်စုရွာတွင် သီတင်းသုံးနေသည့် မောင်းထောင်ဆရာတော်က မိမိသည် အသက်ကြီးပြီဖြစ်၍ အထက်ကျေးရွာတွင် လုပ်သီးဆောင်တာ လယ်ယာမြေရပ် မိုးကောင်းချောင်းရေဝင်လျှင် လာချင်၏၊ မရှိလျှင်မလာချင်ကြောင်း မိန့်ဆိုသည်ကို ပြန်လည်လျှောက်ကြားလိုက်သော သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။
ပစ္စေကာ သာဝကံနှင့်၊ ဘဂဝါအရဟံသမ္မာသမ္ဗုတို့၊ ပန်ဆုမွန်လိုရာချွေလို့၊ ဖိုလ်အမတာပြေမာခေ ပျော်မဲ့၊ ဆရာတော်မပြတ်ဖူးချင်လို့၊ ကပ်ဦးတည်ကမ္ဘာမြေသို့၊ သတ္တဝါတွေ ဗြဟ္မာပြေကပြောင်းခဲ့တော့၊ ရွှေဒေါင်းကောင်နေရောင်ကိုတလေသို့ အထူးပင်ဖူးမြင်ကြချင်လို့၊ ဦးတင်သစိတ်အာရုံ။
ထူးတဲ့ဆုတောင်း ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မောင်းထောင်ဆရာတော် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ စွယ်တော်ဖူးမြော်ရန်သွားသည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ကိန်းယူဇနာတြိန်းသတာ အဝှန်းတဲ့၊ စာညွှန်းပုံမပိုမိုဘု၊ ကျွန်းသီဟိုဠ်ခေါ်သမိုက်ကြ၊ နန်းစိုက်သည့်နုရာဓ တွင်မှ၊ တွင်ပသည့်သာသနာ။
နွေစာနှင့်ရေပြာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သုံးဆယ်မြို့ မောင်းထောင်ဆရာတော် ဦးကေသရသည် ကျွန်းတောရွာနေ ဒါယကာတို့အား ရေတွင်းဟောင်းကို ပြုပြင်ရန် ငွေလွှဲအပ်ခဲ့သည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
အများညွတ်ကြလို့၊ စားဝတ်ရန်အဖုံဖုံငဲ့ပြင်၊ တောင်းအုပ်စုံ ဗိမာန်ကောင်းသော်လဲ၊ စိတ်ပြောင်းကာမာန်မတက်လေဘု၊ အထက်နေသဟာယာနဲ့၊ ညာတကာ သင်္ဂဟတို့၊ မာကြစေအဝေရာဟု၊ ဗျာပဇ္ဈာအနီဃာနှင့်၊ သုခိတာထပ်မံဆင့်လို့၊ နေ့ညဉ့်ပင်မပြတ်ပွားတော့၊ စဉ်းစားလို့ လွမ်းစိတ်ပေါ်။
သံယောဇဉ်နှင့် ဈာန်လျှောအရှင် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မောင်းထောင်ရွာမှ ဦးကေသရသည် ဆုံးဆယ်မြို့တွင် ဆရာတော်အဖြစ်သို့ရောက်ပြီးနောက် မောင်းထောင်ရွာမှ ဒါယကာ၊ ဒါယကာမတို့က ပင့်သဖြင့် ကြွတော်မူလာရာ မောင်းထောင်ရွာအနီး ငါးရေဝင်ရွာမှ ရဟန်းလူထွက်ဖြစ်သူ ဦးပြူးက သမောအဌကထာလာ ပါဠိကို ရေးလှူ၏။
သီဟဠံ ဒီပံကျွန်းတွင်မှ၊ ဖန်စွန်းသည်စီဝရံနှင့် တပသီပျံဤဈာန်ကလျှောခဲ့ရင်၊ သံယောဇဉ်တွယ်တာတာကြောင့်၊ လယ်ယာမြေကျယ်စွာနှုတ်လို့၊ လောင်ပူစွာတောင်သူ၏ အလုပ်ဟာမို့၊ လူရုပ်ဟန်ရှေးအခါပဌမနှင့်၊ ဝေးပါလှ ဆွေးလျကြုံ။
UTC+09:45 ဆိုသည်မှာ ၏ +09:45 အချိန်တွင်ရှိသော အချိန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်ဇုန်ကို တွင် နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသောအချိန် အသုံးပြုသော နွေရာသီကာလ၌ နှင့် အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသော လမ်းတလျှောက်ရှိ အမြန်လမ်းစာသောက်ဆိုင်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
တွင် Border Village၊ Caiguna၊ Eucla၊ Madura နှင့် Mundrabilla စသော ဒေသ ၅ ခုတွင် UTC+09:45 အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါ အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်တွင် နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသောအချိန်အသုံးမပြုသောကြောင့် ထိုဒေသတို့တွင် အား အသုံးပြုကြသည်။
UTC+08:45 ဆိုသည်မှာ ၏ +08:45 အချိန်တွင်ရှိသော အချိန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်ဇုန်ကို နှင့် တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသော လမ်းတလျှောက်ရှိ အမြန်လမ်းစာသောက်ဆိုင်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
တွင် Border Village၊ Caiguna၊ Eucla၊ Madura နှင့် Mundrabilla စသော ဒေသ ၅ ခုတွင် UTC+08:45 အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ထို့ပြင် ထိုအချိန်ဇုန်ကို ၏ သတ်မှတ်ချက်ဖြစ်သော တွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
ဇာတ်ပေါင်း ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သောဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေဆက်စပ်တော်မူလျက်- ရဟန်းတို့... ထိုအခါသာခသည်-ယခုအခါဒေဝဒတ်။
မလာဆုနှင့်မာဆု ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သုံးဆယ်မြို့ မောင်းထောင်ဆရာတော်ဘုရားသည် ဇာတိချက်ကြွေ မောင်းထောင်မြို့သို့ အလည်လာလို၏။
သုံးရွှေဆယ်နယ်မြေရပ်၏၊ (ငွေဆဒ္ဒန်ပြောင်မာစု) တွင်မှ၊ ဓာတုရံမွေသရီနှင့်၊ မဟေသီ စေတီလှသို့၊ မှီသကာတိုကတာဖွဲ့လို့၊ ကြာခဲ့ပြီစံပျော်ရွှင်သော်ကြောင့်၊ ထံတော်တွင်ပန်ဆင်ရုံးကြသည့်၊ ခွင်သုံးဆယ်ရာမညမှာ၊ ဘုန်းတေဇမဟန္တာ။
ဆွေးတပူပင်တို့အရှင် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သုံးဆယ်မြို့ မောင်းထောင်တိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူနေသည့် မောင်းထောင်ဆရာတော်သည် မောင်းထောင်သို့ သိမ်သမုတ်ရန် လာမည်ဟု အမိန့်ရှိ၏။
ကပ်ကမ္ဘာတည်စေဘို့၊ ရပ်ရွာမြေမြတ်ဌာနဝယ်၊ ဗန္ဓသိမ် သမိုက်အုံးမည်ဟု၊ တိုက်ကုန်းမြေရွှေသာကိုရွယ်ရက်နှင့်၊ သုံးရွှေဆယ်မြို့ဒေသတွင်မှ၊ ဆုံးမရဏာကြွပျော်နတ်ခွင်။
မှန်းရော်ကာ ဆွမ်းတော်ချ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သုံးဆယ်မြို့တွင် သီတင်းသုံးတော်မူသည့် မောင်းထောင်ဆရာတော်ဘုရားသည် ဇာတိချက်ကြွေ မောင်းထောင်သို့ ကြွရောက်လာစဉ် ဒါယကာ၊ ဒါယကာမတို့သည် တစ်သောင်းကျော်တန် ကျောင်းဆောင်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဘုရားဘဂဝါ တရားမဟာဓမ္မရာဇ်သော်မှ၊ ငါးနှစ်ကျော်ဝါတော်လေးဆယ်မျှ၊ နယ်ငေးပြည်ကုဿိန္နံ၊ ဣန္ဒတ်သိကြားနှင့်၊ ငပ်ထွားကာ ဗြဟ္မာကုသော်လဲ၊ အာယုတော်သင်္ခါရာဖြင့်၊ ကုသလာ အကုသလာ ဓမ္မတို့၊ မဟာဇယ စွန့်ဖြိုဖျက်လို့၊ ဖိုလ်မဂ္ဂင်ဝင်ကာအောင်းရသတဲ့၊ ရွာမောင်းမြေ၊ သာဘုမ္မိက၊ ဇာတိပင်မြင်မျှော်သည့်၊ ဆရာတော်ထိပ်တင်ဘုန်းငဲ့၊ မြို့သုံးဆယ်၊ ရာမညတွင်မှ၊ ဆုံးကွယ်ပဇီဝိတံ။
ဓာတ်ပုံရှုကာ ပူမီးဖြာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သုံးဆယ်မြို့တွင် မောင်းထောင်ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူသည့်အခါ အလောင်းစင်၌ တင်ထားသော အလောင်းတော်ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကာ မောင်းထောင်သို့ ပို့သည်။
မြေပထဗျာ နေရာကောင်းတဲ့၊ ရွှေမောင်းရွာသာဂီရိက၊ ဇာတိတော်မူပထမံ့ပ၊ သူရကန်မြူအလျှံပျောက်ဖို့၊ ဖန်တောက်ပုံဥဏ္ဏဂူကဲ့သို့၊ ဂုဏ်တဆူဒီပါကျော်တဲ့၊ ဆရာတော်မဟာဘုန်းငဲ့၊ ခွင်သုံးဖြာရာမညတွင်မှာ၊ ဆုံးကွယ်ပဇီဝိတံ။
ရွှေကိုအား မြန်မာ ယူ-၁၆ အသင်းမှ ခေါ်ယူပြီး တွင် ဝင်ရောက်ကစားစေခဲ့သည်။
ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင်လည်း တွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကစားပွဲ ၅ ပွဲတွင် ၃ ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် အတွက် ရွေးချယ်ထားသော လူစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မောင်းထောင်မှ မရွေ့နိုင် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
သုံးဆယ်မြို့ မောင်းထောင်ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူရာ နိဗ္ဗာန်ကျောင်းချပွဲတွင် ဆရာဦးကျော်လှကို လာရောက် စာစပ်စေလိုကြောင်း ဖိတ်ကြားသည်။
လေးဆယ်ကျော် ဝါတော်ငါးမို့၊ ဘုရားအရဟံ သဗ္ဗညုနှင့်တန္တု ပမာယှဉ်ရတော့၊ သမုခင် လူ့ခွင်ရပ်က၊ ဝင်နတ်ရွာစံကာပျော်တဲ့၊ ဆရာတော်ခန္ဓာအလောင်းကိုဖြင့် အသပြာပေါင်း ငွေကုဋေတန်တဲ့၊ ကျောင်းဝေဇယန်နိဗ္ဗာန်ကြွသို့ ပြောင်းစံကြတင်ကုသိုလ်။
မျက်ရည်လျှံဖြာ ရှင်အာနန်ပမာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မြတ်ဌာနီ ကပ္ပနန်းက၊ စာတန်းဝင် နွယ်တော်ဖြာတဲ့၊ တဝမ်းခြာ ရှင်အာနန်နှင့်၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသံ ဓမ္မရာဇ်ကဲ့သို့၊ စံနစ်ရွှေ သိင်္ဂါလှော်နှင့် ဆရာတော် ဆွေအမျိုးတွင်မှ၊ ဖေဖိုး မယ်မယ်သာနှင့်၊ အနွယ်မှာ သွယ်ကာ စုလိုက်တော့၊ တာတုကီ ဘဂီနိ ပေပ၊ ယင်းဘမိဆင်းအူတုံ။
သံဂါယနာတင်ပမာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ပုရပြည်စတည်ပျိုးခဲ့တဲ့၊ မြတ်ဘိုးတော်ရာဇာက၊ သာသနာဘုရင်မြှောက်လို့၊ တင်လျှောက်ကာဖူးမျှော်ကပ်တဲ့၊ ဦးမြတ်ခင်နေတတုန်းငဲ့ပြင်၊ တည်ကုန်းဘောင်ရွှေဘိုစံနှင့်၊ မန်းနဂရံ၊ နန်းစံနတ်ပေပ၊ မန္ဓတ်နွယ်ဒါယကာက၊ သာသနာရာဇာမှူးပါဟု၊ အထူးပင်ကိုးကွယ်သပေတဲ့၊ ဦးညေယျထိပ်ခေါင်တင်။
နဂိုမူလ အက်ဆမ်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်သည် အာဖရိကရှိ ရှေးအကျဆုံး လူများ ယနေ့အထိ တောက်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ရာ နေရာများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
အခေါင်ပရမေ တောင်ရွှေတွင်းရယ်က၊ နေရင်းမှာ မပျော်မွေ့သော်ကြောင့်၊ ဆင်ရွေ့ခဲ့အောက်တိုင်းနယ်၊ ငှက်ပျောသီးကိုလ၊ တောကြီးရာရှာဖွေလို့၊ နားမနေ ဝါးတွေခုတ်ရာက၊ မလုပ်နိုင် အားအန် နွဲ့သော်ကြောင့်၊ ဖျားပြန်ခဲ့တယ်။
လာလီဘယ်လာသည် အီသီယိုးပီးယားတွင် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အမြင့်မြတ်ဆုံး မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ကာ ဘုရားရှိခိုးများ လာရောက်ဝတ်ပြု လည်ပတ်ရာ နေရာတစ်ခု လည်း ဖြစ်သည်။
အောင်ကျော်ထွန်းသည် ၂၀၀၀ ခုနှစ် တိုက်ဂါးဖလားတွင် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကစားသောပွဲတွင် မြန်မာလက်ရွေးစင်အသင်း၌ ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သဖြင့် ဖီဖာအသိအမှတ်ပြုပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကစားသော အသက်အငယ်ဆုံး ကစားသမားဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင် သူသည် တွင် လက်ထောက်နည်းပြအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
သိကြားပန်ရန် ဖန်သည့်ဟန် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ထောင်ရာပယ် ဆယ်သတ္တောနှင့်၊ နှစ်ကောမာကောဇာပြုတဲ့၊ သုံးခုတွင် ကဆုန်နွေ၏၊ ပုဏ္ဏမေ၊ ယုန်ငွေဝန်းက၊ စ နေ စွန်း ပေါ် ကျော် နံနက်သို့၊ ယွန်းလေးချက်အချိန်တော်။
တရားဟောကြွချီ ဘုန်းလယ်တီ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ပွဲစားကြီး ဦးဖိုးသာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မဏ္ဍလာ ဟံသာနဂရ၊ ရာဇဝလ္လဘောနှင့်၊ ညွှန်ပြောဆိုကြည်ညိုအုံးဘို့၊ ပြည်လုံးကုန်ကြည့်မျှော်ရှုဝေရ၊ ရုံးဝန်စု ကော်မတီ။
ယင်းသည် ၌ တည်ရှိပြီး ၂၂၀ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။
Galactic politics.jpgNGC 7252's peculiar appearance is the result of a collision between two galaxies. [ ESA homepage for the Hubble Space telescope Pictures and information on NGC 7252] [ Atoms for Peace galaxy at ESO] [ Article about Atoms for Peace galaxy]။
သူသည် ၏ အဓိကကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် တွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။
သူသည် ၏ ပထမဆုံးအဖွင့်ဂိုးကို သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
သူသည် ကလပ်အသင်းအတွက် ပထမဆုံးဂိုးကို ၁၉ ရက် ဇွန်လ၌ ကစားခဲ့သော နှင့် အဝေးကွင်းကစားပွဲတွင် သွင်းယူပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် အတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သော တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ် လူငယ်ကမ္ဘာဖလားအတွက် ပထမဆုံး အဖွင့်ဂိုးကို သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
သူသည် ၅ ဧပြီလ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ၃၁ရက်အထိရာထူးနှင့်အတူ ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
သူသည် မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သော ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
တွင် ဦးမောင်မောင်စိုးသည် အခြားသော နိုင်ငံရေးရာထူးရှိသူများနည်းတူ တာဝန်မှရပ်စဲခံခဲ့ရကာ က အသစ်အဖြစ် ဦးဗိုလ်ဌေး အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သာဓုခေါ်သံ နတ်ပြည်ညံ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
တည်အခြေ ပြည် ရွှေလင်းတွင်မှ၊ ပြုံးမင်းပြူညီအကိုတို့၊ ရွှေဗဟိုရ်အောင်စည်ရွမ်းလို့၊ စိုက်နန်းတည် စံတော်ရာတဲ့၊ မဏ္ဍလာဟံသာနဂရ ငယ်က၊ ဖေဘရွှေငွေပေါသူနှင့်၊ မယ်စောဖူးစာဖက်ပေကြ၊ ကမ္ဘာပျက်ဝေ ရွှေဝစစ်ကိုင်းသို့၊ သူပုန်တွေဒဂုန်က ဝိုင်းလာတော့၊ အရိုင်းကို နှိမ်ကာချနိုင်တဲ့၊ တိုင်းသိင်္ဃ နန်းမြို့သူ။
ပါရမီရှင်နော် မောင်အောင်ပေါ် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဂတိစိတ် ကယ်က၊ တိဟိတ် နေသန္ဓေခချေထင့်၊ ရွှေလမြိင် သောင်အမော်က၊ မောင်အောင်ပေါ် အခေါင်ကျော်ဆုံးပေပ၊ တော်သုံးပုံ ပိဋကတ်ကျမ်းရယ်တို့။
မင်းလောင်းစံရာထိုသည့်ရွာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
နိပါတ်ဖော် ဇာတ်တော်ဟောင်းငယ်က၊ မြတ်လောင်းလျာ ရွှေယုန်ဖြစ်တော့၊ ထုံရှစ်လီ အဋ္ဌင်္ဂကြောင့်၊ ကသစ်စံရဂုံများတွင်မှ၊ ပုဏ္ဏားဗြဟ္မာအိုကဲ့သို့၊ ယုန်သားကိုစားလိုခဲ့သည်ဟု၊ ဆိုထဲ့ကာအလှူခ့တော့၊ ပူအလျှံမီးပုံ အတွင်းသို့၊ ခုန်ဆင်းမည့် ယုန်ကလေးက၊ ယုန်လှေးကို ပစ်ခွာချတဲ့၊ တည်အခြေ သည်ဒေသပေထင့်၊ ရွှေလမှာ ဆေးမှုန်စုတ်ကယ်နှင့်၊ ရေးယုန်ရုပ် ကပ္ပဋ္ဌာ။
ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်သည် ကို အုပ်ချုပ်ရသော အဓိကအစိုးရအဖွဲ့၏ ဦးဆောင်သူဖြစ်သည်။
မြို့တော်ဝန်သည် မြို့တော်ဝန်ရာထူးနှင့်အတူ ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်နှင့် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီကို ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် ၁၈၇၄ ခုနှစ် အက်ဥပဒေ၊ အပိုဒ် ၇ အရ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
Myanma Swezon Kyan Vol. 11 1970: 271 အောက်ပါစာရင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေတ်ဦးကာလနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် နောက်ပိုင်း ခေတ်အဆက်ဆက် ရန်ကုန်မြို့တော်အား စီမံခန့်ခွဲခဲ့ကြသည့် မြို့တော်ဝန်များ ဖြစ်ကြသည်။
Batatu, 1999, p. [ 24] ရောမခေတ်က ဘော့စ်ရာမြို့သည် အာ့ခ်ဘစ်ရှော့ အခြေစိုက်ရာ ဝပြောသော ခရိုင်မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ်ခေတ်တွင်လည်း အုပ်ချုပ်ရေး အရ အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် မှ အဓိက ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေ အဖြစ် ကြေညာထားသော နေရာတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ပါးလ်မိုင်ယာမြို့သား များမှာ တစ်လျှောက် ကိုလိုနီများ တည်ထောင်ခဲ့သူများ အဖြစ် ထင်ရှားပြီး ရောမ အင်ပိုင်ယာ တစ်ခုလုံးတွင် လှည့်လည် ကျက်စားကြသည်။
ယင်းအား ၁၈၂၇ ဇူလိုင် ၂၁ တွင် က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
တိုင်းရွှေဝမှ မှိုင်းမပါ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဒေသနာ ရွှေစာကျမ်းတို့၊ ကျေကျွမ်းစွာလွန်အောင်သင်လို့။
နေမျိုးနော်ရထာသည် မှ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပထမဆုံး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်သည် ၏ လက်ရွေးစင် ခြောက်ကျိပ်ရှစ်ယောက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၇၅၂ ခုနှစ် ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
နောင်တွင်စစ်သူကြီးဖြစ်လာမည့် သူ့အား ကမ်းရှိ ''ခင်လတ်'' ဆိုသော ရွာကလေးတွင် ဖွားမြင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အလောင်းဘုရားအရေးတော်ပုံကျမ်း၊ စာမျက်နာ ၂၂၂။
ဗုဒ္ဓဝိဟာမရှောင်ပါ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
အရင်းပဌမေက၊ အင်္ဂတေခြေမသုတ်ဖြစ်ဘု၊ ငွေအုတ်တွေ မြေနီပေါ်သောကြောင့်၊ စေတီတော်ကို၊ ဘုရားနီအခေါ်ပြုကြ၊ ကုန်းရွှေစုသည် ရပ်မြေ။
အလုပ်မှန်လျှင်ကူညီချင် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ် ခိုးကျောင်းရွာတွင် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးဧသီသည် ရေကန်တူးရာ ကျောက်ဖျာများကို လွှာ၍ လွှာ၍ ယူရပြီး ၎င်းကန်နံဘေးတွင်လည်း အုန်း၊ ထန်း၊ ရှောက်၊ သံပရာ၊ မာလကာ စသော သစ်ပင်များ ဖြစ်ထွန်းနေသည်ကို ဝန်ထောက်က နှစ်သက်ကြည်နူးပျော်ရွှင်မှုဖြစ်၍ အစိုးရထံ စာတင်ရာ မြေနှင့်ဆိုင်သည့် မင်းကြီးက ငွေကျပ် နှစ်ထောင်ဖိုးရသဖြင့် ၎င်းကန်သည် အလွန်လှပ ကြီးကျယ်သည်။
မိုးနွေအစဉ်၊ ခိုးရွှေချောင်းတွင်မှ၊ ရိုးမြောင်းတာ ယာတလျှောက်က၊ ရွာသောက်ရန်လူခိုမှီဘို့၊ ဦးဧသီတူးစေခိုင်းလို့၊ ငွေတိုင်းထွာ ဖြေ့ကာစွတ်ချည်နှင့်၊ နေ့ရက်ရှည်များစွာလုပ်ရှာရ၊ အားထုတ်ခဲ့အင်မတန်။
မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အဖြစ် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ခေါသန္တီကျေးရွာ (ယခင် ပန်းချီတိုက်)၌ သက္ကရာဇ် ၁၂၃၃ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၉ ရက်၊ စနေနေ့ညနေတွင် မွေးသည်။
တရားအားထုတ်ရန် အကြံဖြင့် ၁၂၅၉ ခုတွင် လယ်တီမှခွာကာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်ရန် နေရာရှာသည်။
နေက္ခမ္မဝိဓာန ဒီပနီ (၁၂၅၈) အရိယာမဂ္ဂ ဒီပနီ (၁၂၆၂) ပဏ္ဍိတဝေဒနိယ ဒီပနီ (၁၂၆၇) နိရုတ္တိပဒ ဗျဉ္စနီ ပါဠိသဒ္ဒါကျမ်း တိုင်းကြီးသေဠက အဆုံးအဖြတ်ကျမ်း ဝိနိစ္ဆယ ပကာသနီ အဘိဓမ္မတ္ထသရူပ ဒီပနီ စတုဗ္ဗိဓာဗျာကရဏ ကျမ်း မင်္ဂလာအဆုံးအဖြတ် စသော ဝိနစ္ဆယအမျိုးမျိုး။
ကဗျာအမျိုးအစားမှာ သို့မဟုတ် အချင်းငယ် ဖြစ်သည်။
စာရေးဆရာ က ကဗျာသည်​ အကြောင်းအရာ၊ ဖွဲ့စည်းပုံစနစ်တို့ကြောင့် နောက်ကျနိုင်ကာ ပင်းယခေတ် (သို့) အင်းဝခေတ်ဦးတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော ကဗျာဟူ၍ပင် သံသယရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ အကြောင်းအရာသည် တိုက်ရိုက်ရေးဖွဲ့ခြင်းမဟုတ်၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြစ်သောကြောင့် မစောနိုင်ကြောင်း၊ ကဗျာတွင် ''သိုးကလေ'' အစနှင့် အခြားအပိုဒ်များ ကာရန်မချိတ်မိသည်မှလွဲ၍ ကျန်အားလုံးသည် ကာရန်ညီညွတ်နေ၍ မစောနိုင်ကြောင်း၊ အက္ခရာခုနစ်လုံးပါ အချပိုဒ်များ ကိုယ်စီရှိနေသောကြောင့် နောက်ကျသည်ဟု သုံးသပ်မှတ်ယူသည်။
သိုးကလေ ပုပ္ပါးနတ်တောင် အခေါင်မြင့်ဖျား စုံတောပြား၌ နံ့ရှားကြိုင်လွင့်၊ ခါတန်ပွင့်သည် ရွှေနှင့်ယိုးမှား၊ ပန်းစကား။
မြင်စိုင်းရွှေပြည် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
အမျိုးအစားမှာ ပေါ် ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
နွေဦးကာလ မြူထသောခါမြန်မာစာ - ဧကာဒသမတန်း (ကျောင်းသုံးစာအုပ်) (ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ - ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန) (၂၀၂၄ - ၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်) ကဗျာကို စာဆို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
နွေဦးကာလ၊ မြူထသောခါ ရင်းထောင်ရင်းဆွဲ၊ ဆောင်မြဲအိုးလွယ်ကာ ဓားနှီးထက်စွာ၊ ခါးမှာချပ်လျက် ထန်းပွင့်ထန်းခိုင်၊ ရွှန်းမြိုင်မြိုင် ကလိုင်သာလွယ်လို့ တက်သည်နှင့်လေး။
စစ်မှာတမူ ကဗျာကို တွင် တောင်တွင်းရှင်ငြိမ်းမယ် ရေးခဲ့သည်။
ချစ်တဲ့သူငယ်လေ သူငယ်ချင်းကောင်း၊ ယောက်မတို့လေ။
ဘုန်းနှင့်ကံနှင့်ရွှေသဇင် ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
စိမ့်ကြီးမြိုင်ကြီး၊ ရိပ်ကြီးတောတောင် နေရောင်မခံ၊ ပန်းပျံပင်ဆင့် မြေနှင့်ရန်ဘက်၊ ခက်လက်စိမ်းမြ မိုးမခဘူး၊ နွေလသန်ပေါက် ယဉ်ချိန်ရောက်ခါမှ၊ နှင်းသောက်ကယ်ရွှင်ရွှင် ပွင့်ဖူးတွေ ဆင်ကြသည်။
တပေါင်းညှာကျင် ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
တပေါင်းငယ်မှညှာကျင် နွေဦးဆန်းသစ်၊ ရွက်ရော်လှစ်လို့ ပုရစ်ကယ်ရွှေဥ၊ ပင်တိုင်းစုကြသည် နုညိုစင်ငယ်တဲ့လေ။
ဌာနီပြည်ကြီးကဝေးသနှင့် ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
တောင်သူကြီး ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
ခက်ရင်းစွယ်စုံ၊ စိန်တောင်ကြီးနှင့် ငါးစီးဆင်ပြောင့်အားပေကို။
ဆောင်းရတုပွဲ ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
ခန်းဆောင်ရွှေ ရဝေတွင်းမှာလ ချမ်းပေါင်လေ တဖေတင်းသော်လည်း ဖြေရင်းရယ်တဲ့ ခိုက်ခိုက်တုန် မျက်တစ်ခတ်၊ ပြက်လျှပ်ကယ် တစ်ဗီဇနာမျှ ထည်အလွှာ အကုန်ထွေးသော်လည်း ကြည်အသာ မလုံသေးပါဘု မှိတ်ပါလျှင် လိပ်ပြာကအေးတာမို့ သွေးလန့်လို့ခုန်။
ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်၍ နိဗ္ဗိန္ဒဖွဲ့တေးထပ် ဖြစ်သည်။
မုလေးရုံတောအစ ဒေါနလမ်း မြေညီ လျှောကျစမ်းရေ သင်းကြည်တယ် ရွှေနှင်းဆီ ကန်ချောင်း။
အကျွန်တို့လယ် ကောက်စိုက်တုန်းက သည် ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်၍ ကျေးလက်ရိုးရာတေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
အေးကောင်းပျိုရွယ် သူငယ်ချင်းတို့ လယ်တော်တွင်းက များတတွေ။
သူရဲကောင်းသုံးယောက်နှင့်ခရီးသည် ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
စုံရိပ်မြိုင်သွယ်၊ ကန္တာလယ် အိုဘယ်ယောက်ျား၊ ခရီးသွား။
နှင်းကိုမြင်၍ သဇင်ပွင့်ဦး၊ သူကြည်နူးစဉ် ရယ်မြူးရွှင်ပျ၊ နှမနှင့်မောင် ညီနောင်သားချင်း၊ လက်တွဲရင်းနှင့် ချစ်ခြင်းခင်ခြင်း၊ ယုံကြည်ခြင်းများ ဆပွားသစ်သစ်၊ ခိုင်မြဲနှစ်မာ ကာလကြာလေ၊ စည်းရုံးလေတည့်။
ငါးအာရုံ အင်အစု၊ ခင်မှုနဲ့ နေ့ကုန် နင်ယခု မေ့ပုံလို၊ တွေ့မကြုံ စခန်း။
ပတ်လမ်းကျယ်၌ အဖော်ကြယ်တစ်စင်းလည်း တည်ရှိသည်။
အနုပညာ၊ ပွင့်လင်းသာသော် ကဗျာကောင်းကင်၊ ဈာန်သစ်ဝင်ခဲ့ ရင်မှပေါက်ဖွား၊ ပတ္တမြားကို ပလွှားရင်ဆိုင်၊ အံတုပြိုင်လည်း အနိုင်မခံ၊ မိုးသောက်ယံမှ အလျှံရဲရဲ၊ မာန်မီးခဲပင် အမြဲတောက်လောင်၊ ထွန်းသစ်ပြောင်လျက် တန်ဆောင်မီးရှူး၊ ဟူးဟူးထန်အံ့။
ကျောင်းဟောင်းပြုပြင်အသစ်ဆင် ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ် ခိုးကျောင်းရွာတွင် သီတင်းသုံးနေထိုင်တော်မူသော ဘုန်းတော်ကြီး ဦးဧသီသည် ပျက်စီးယိုယွင်းသေ ကျောင်းဟောင်းကို ပြုပြင်ရန်အတွက် ဦးပဉ္ဇင်းတစ်ပါးအား သစ်တောဝန်မင်းထံ အလှူခံစေရာ ကနီမြောက်လက် အင်ပေါင်းနယ်အတွင်း မည်သည့်ကျွန်းမဆို အလုံးငါးဆယ် ခုတ်ယူရန် လှူလိုက်သည့်အပြင် ရေကန်တူးစဉ်အခါကလည်း ကျင်းပေါင်း နှစ်ထောင်ဖိုး လှူသည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ခရောင်းပြင်မြေတာနှင့်၊ မြောင်းသေလာ ချောင်းရွှေခိုးတွင်မှ၊ ဘေးဘိုးဘီအစဉ်အလာက၊ သံဃာတော်ဝင်သာကိတို့၊ ခါနိယံ ခိုလှုံရာဘို့၊ ကုဋိကာဝိဟာ မြောက်စေဟု၊ ကျောင်းဆောက်၍ လှူခဲ့ပေ။
ဂါထာခြောက်ဆယ်ပျို့ ကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
တို့ရွာအလိုက် ကို ရေးသားခဲ့သည်။
မိုးမသောက်ခင်က ခလောက်ကယ် ဂျောင်ဂျင် လုပ်ငန်းငယ်ပြင်သည် ချောင်းရေယဉ် သွင်သွင်စီးပါလို့ ကောက်ကြီးစပါးနှံက သန်လှတယ်လေး။
ပန်းစံပယ် နန်းလယ် မပေါ်ခိုက်ဟာမို့ အလိုက် တော်တန်သင့်ရုံပါ့ ခံပွင့်ကို ကုံး။
လက်ဆုံတွေ ချပါလို့၊ ဟန်ကျအောင်စီ ရွှေနောင်သူ ပျိုအပေါင်းရယ်၊ မောင်းကျောက်ကိုချီ ချီးကျူးငယ်သီ၊ ညီအောင်ပ အချက်ပေး ပျော်ရွှင်ရွှင် ယဉ်ယဉ်တွဲပါလို့၊ နွှဲကြစို့လေး။
နေဝင်စ ချိုးမရယ်ကူ တောသူမလေး အဝေး။
အသက်ကလေးရယ်တဲ့ ရှည်စေလို မြနန္ဒာ ရေညိုသမ်းတယ် မန်းတောင်ရိပ်ခို။
ပက္ကလာယေ၊ ရိုင် − ရိုင် ကြိမ်သားတုတ်ကို၊ နနှောင်းကိုင်၊ ကယိုင်ကပါး နှင်းမြိုင်မြိင်ကေ၊ တောင်ကျိုင်ကြားမှာ ကျွဲကျောင်းလားရေ။
ညို့ကုန်းယံ ချောက်နံဘေးမှာလ တို့ဘုန်းကံ အလျောက်မွေးရော့ထင် တစ်ခေါက်ပြေးမှဖြင့် မိုးထိုးမယောင် ခလောက်ကလေးရယ်တဲ့ ဒိုးဒိုးဒေါင်။
ပိုးစုန်းကြူး ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
တောင်ပံကွန့်မြူး၊ ပိုးစုန်းကြူး၊ အထူးအဆန်းပင်။
အမေ ကဗျာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
မိုးယံမှာ ကြယ်တစ်ပွင့် ပြုံးဝင့်လို့ စိန်သဖွယ် ဝင်းလက်လှတယ်။
တိမ်မှောင်ချဉ်း၍ မလင်းရောင်ဝါ၊ မှိုင်းအုပ်ကာလျှင် ဘယ်ညာမလပ်၊ လောကဓာတ်သို့ တိုက်ခတ်တုန်ဟီ၊ လေပြင်းချီသော် တွဲလီတွဲလောင်း၊ စာဘူးတောင်းလည်း မညောင်းမကြောက်၊ သိုက်အုံဆောက်သည် အံ့လောက် ပညာသည်တကား။
လောကအလုံး၊ ချောအလှဆုံး ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မြေသိမ်းဝန်ထောက်ဖြစ်သူ ဦးဘိုးသန့်သည် မိမိလည်း ဝန်ထောက်သားဖြစ်သည့်အပြင် စာစီစာကုံး ဝါသနာပါသည်။
နုအလှရယ်တို့၊ တုပကာ မယှဉ်နှင့်၊ လူ့ဘဝတွင် သိကြားခွင်က ရောက်လှာသထင့်၊ ဝန်ထောက်တော်ပီတံ၏၊ ဓီတရံ ခင်ခင်လေးနှင့်၊ ယဉ်ကျေးစွာ မှင်ဆေးနှစ်ဖြာသပေကြ၊ မွေးဖမွန်ဝန်တော်ထောက်၏၊ အလားညွှန်လျှင် ပတ္တမြားအလွန်ငမောက်ကဲ့သို့၊ သားဝန်ထောက် ကော်လိပ်တော်။
နေနိုင်ပေ့ ဒေါ်ကေ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မုံရွာမြို့နယ်၊ မြေနဲရွာအနီး အောင်သာရွာတွင် နေထိုင်ကြသော ဦးရိုး − ဒေါ်ကေ တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပေါများသူများဖြစ်သောကြောင့် ရေတွင်း၊ ရေကန်၊ တန်ဆောင်း၊ ပြဿဒ် စသည်တို့ကို လှူဒါန်းသည်။
အောင်ရွှေသာမြေ ဂါမတွင်မှ၊ ဒါနအခြေပျိုးတဲ့၊ ဖေရိုးမယ်ကေတို့၊ ပုထိုးတွေစေတီနှစ်ဆူနှင့်၊ မဟေသီ ဂူလွှမ်းကာသတဲ့၊ ဂန္ဓကုဋီတိုက်တွင်မှ၊ ပန်းစိုက်၍အထွတ်တင်။
အကြောင်းမသိ ကောင်း၏ဟု မဆိုသာ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဝင်ဘိုရွာစာရေးဆရာ ဆရာကျားအား ချီးကျူးကာ ရေးဖွဲ့ထားသည်။
ဘုရားအလျာ ငါးရာဇာတ်ကယ်က၊ သိကြားနတ်မတန်အပ်ကြံ၍လုပ်ခဲ့၊ သံကြုပ်အိမ်အလွှာလွှာနှင့်၊ ပန်းဘဲရွာတွင်လှဲ့ကာရောင်းတော့၊ အရာသကောင်းခံတိုက်သူကြီး၏၊ သမီးငယ်အရွယ်လှက၊ ဝယ်ကြပေါင်ငမောင်သွားလို့၊ တခြားနယ် တရပ်ကပြောင်းလေတော့၊ အပ်ရောင်းတဲ့ပျိုဘို့ရွာ။
ခင်နီလာ၊ မ၊ "ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းအညွှန်း (၁၉၇၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇွန်လ အထိ)"။
ဒေါက်တာတိုးလှအား ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့တွင် ၊ ၊ ၊ သပြေပင်ရွာနေ အဖ ဦးအောင်သူ၊ အမိ ဒေါ်ပု တို့မှ မွေးဖွား၍ မွေးချင်း (၆) ယောက်အနက် ပဉ္စမမြောက်သား ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ၁၉၄၈-ခုနှစ်သပြေပင်ရွာ ကံစွယ်တိုက် (အနောက်ကျောင်း) ဆရာတော် ဦးရာဇိန္ဒ ထံတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
အရေအတွက်နှင့် ပမာဏကို ပြသော နာမ်စားကို သင်္ချာနာမ်စား ဟုခေါ်သည်။
ယင်းနာမ်စား (၂) မျိုးတို့မှာ — (က) အရေအတွက်ပြသင်္ချာနာမ်စား (ခ) ပမာဏပြသင်္ချာနာမ်စား = အရေအတွက်ကိုပြ၍ နာမ်၏အစားသုံးသောပုဒ်ကို အရေအတွက်ပြသင်္ချာနာမ်စား ဟုခေါ်သည်။
အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ ကြော်ငြာစာ၊ စာအမှတ် အမှတ်စဉ်တို့ကို ဖော်ပြရာတွင် မျဉ်းစောင်းကို သုံးသည်။
ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁ / ၈၂ − စာအမှတ် − ၅၇၉ / မစဖ (ဝန်ထမ်း) ၂−၁၈ / ၈၂ စာပိုဒ်ခွဲရှိ ယင်းတို့မှာ၊ ၎င်းတို့မှာ စသည်တို့၏ နောက်တွင်လည်းကောင်း၊ စာပိုဒ်ခွဲကိုညွှန်းသော စာပိုဒ်ကြီး၏ နောက်တွင်လည်းကောင်း မျဉ်းရှည် ’ ကို သုံးသည်။
ကျောက်အမျိုးအစားများကို အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း (၃) မျိုး ခွဲခြားထားနိုင်သည် ’ (က) မီးသင့်ကျောက် (ခ) အနည်ကျကျောက် (ဂ) အသွင်ပြောင်းကျောက် (၁) ကောက်နုတ်ချက်၊ ကိုးကားချက်၊ ဆိုရိုးစကား စသည်တို့ကို ဖော်ပြရာ၌ မျက်တောင်ဖွင့် မျက်တောင်ပိတ် “ ” ကို သုံးသည်။
သရအက္ခရာ၊ ဗျည်းအက္ခရာတို့အပေါ်တွင်ရှိသော အစက်အပြောက်သင်္ကေတကို သေးသေးတင် ဟု ခေါ်သည်။
သရအက္ခရာ၊ ဗျည်းအက္ခရာတို့၏ ရှေ့၌ရှိသော အစက်အပြောက်သင်္ကေတ (၂) ခုကို ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက် ဟုခေါ်သည်။
နာမ်၊ နာမ်စားတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထူးခြားလေးနက်အောင် ကူညီထောက်ပံ့ပေးသော ပစ္စည်းကို ဟု ခေါ်သည်။
ပုဒ်ပြောင်းပစ္စည်း (၃) မျိုးရှိသည်။
နာမ်၊ နာမ်စား တို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထူးခြားလေးနက်အောင် ကူညီထောက်ပံ့ပေးသော ကို နာမ်ပစ္စည်း ဟု ခေါ်သည်။
ငယ်နာမည် မောင် အုန်းကြည် ဖြစ်ပြီး ၊ ၊ ၌ ၁၂၈၄ ခုတွင် ဖွားမြင်သည်။
အင်္ဂလိပ်−မြန်မာ နေရှင်နယ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ အမှုထမ်းခဲ့ရာ ဒု−တိုင်းမှူး၊ တပ်မဟာမှူး၊ ခေတ္တတိုင်းမှူး စသဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီး၊ ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဌာန၌ ဒု−နယ်ခြားဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ နှင့် တွဲဖက်အတွင်းဝန် တာဝန်၊ ထို့နောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရဲချုပ်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဒု−ဝန်ကြီး စသဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
တွင် အိမ်မဲမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရကာ မြန်မာနိုင်ငံ မော်ကွန်းစိစစ်ရေး ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
အထူးအာဏာရသူကြီး ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ လေးမြေရွာဇာတိသား တစ်ယောက်သည် ကာလပျက်သောအခါ ဝင်ဘိုရွာသို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်။
လေးရွှေမြေ ရှေးဒေသက၊ မွေးဖခင်ဖေမေတို့၊ ရွှေငွေတွေ ကု ဋေဖူးလောက်တဲ့၊ အသရေထူးပုံဂုဏ်ကျော်ဟိုးထဲ့၊ ဦးတိုးစံတပွင်ငဲ့မှာ၊ ဖြိုးလျှံတင့်ကံမြင့်ခိုင်။
မာလာယ တက္ကသိုလ်ရဲ့ အစကနဦးကို ကြည့်ရင် ၁၉၀၅ ခုနှစ် စင်ကာပူမှာ သတ္တမမြောက် ဘုရင် အက်ဒဝပ် ဆေးကောလိပ် အဖြစ်စခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုခေတ် မာလာယ တက္ကသိုလ်မှာ သင်ကြားရေး ဆရာ၊ ဆရာမပေါင်း ၂ ထောင့် ၅ ရာ ရှိပါတယ်။
မာလာယ တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းတွေထဲမှာ ထင်ရှားသူတွေကတော့ မလေးရှား အဆိုတော်နဲ့ သီချင်းရေးဆရာ ဆူဒါမန် ဘင် ဟာဂျိ အာရှတ်၊ မလေးရှား နိုင်ငံရေးသမား အန်နဝါ အီဘရာဟင်၊ မလေးရှား ဝန်ကြီးချုပ် အာမက် ဘာဒါဝီ၊ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာ မိုဟာမက်၊ မလေးရှား ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် မူဆာ ဘင် ဟစ်တမ်၊ မလေးရှား စီးပွားရေး ပညာရှင် အဗ္ဗဒူ ဟာမစ်၊ မလေးရှား-ဩစတြေးလျစပ် ပန်းပုဆရာ ဒန်နီယယ် ဒိုရယ်၊ မလေးရှား သံတမန် ရာဇာလီ အစ္စမေးလ် စသူတို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။
ဖိုမထိုးဘဲ ငွေမိုးသဲ ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီလီမိတက်တစ်ခုသည် မုံရွာခရိုင်၊ သလ္လာဝတီမြစ် အနောက်ဘက် ကျောက်မျက်ရွာမှ မောက်သရက်ရွာအထိ သတ္ထုတွင်း တူးဖော်ရာတွင် ခဲ၊ ကြေး စသည့်သတ္တုများ ရရှိသည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည့် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။
ကန်းနီတောင်၊ ဗန်းချီတိုက်တွင်မှ၊ ချော်မိုက်စုံလုံဖို ပထဗျာနှင့်၊ ထိုဖေဇာ နေရာဟောင်းပေထင့်၊ လက်ပတောင်းတောင် မြောက်စောင်သို့ တက်ခဲ့ရင် ကျောက်မျက်တွေဗွေပလ္လင်နှင့်၊ ရွှေမြင်တင်တောင်ညိုစွန်းက၊ ဖိုးဝန်းမြေဂဟေစပ်ထိ၊ ထူးမြတ်လှ တောင်ထက်တောင်။
အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆု သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သည့် စာပေ နှင့် ပတ်သတ်သော အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သည်။
ပထမဦးဆုံး ဆုရရှိသူမှာ ဆရာကြီး (ဦးလှကြိုင်) ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆု ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၌ နှစ်စဉ်ကျင်းပလေ့ရှိသည့် မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံများမှ စာပေပညာရှင်များအား ပေးအပ်သော ''အရှေ့တောင်အာရှ စာပေဆု'' အပြင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် ကြည်အောင် တို့နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။
ထိုနှစ်မှာပင် က မြန်မာနိုင်ငံမှ စာပေပညာရှင်များအား နှစ်စဉ်ဆုလက်ခံခွင့်ပေးနေခြင်းအစား မူပြောင်းပြီး ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ် က အရှေ့တောင်အာရှ စာပေဆု အား ဆရာပါရဂူ သွားရောက်မယူဖြစ်ခဲ့မှုအပေါ် စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး အလားတူ စာပေဆုမျိုး မြန်မာနိုင်ငံတွင် တီထွင်၍ပေးရန် ဆွေးနွေးကြရင်း စာပေပညာရှင်အချို့ နှင့် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးအသစ် ဗိုလ်မှူးချုပ် က အမျိုးသား စာပေဆုကိစ္စနှင့် အသစ်ထွင်ထားသော အမျိုးသား စာပေ တစ်သက်တာဆု အားလက်ခံဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
စတင်ပေးအပ်စဉ် က တစ်ဦးတည်းဖြစ်ခဲ့သော်လည်း နောင်နှစ်များတွင် နှစ်ဦး၊ သုံးဦး အထိ ရွေးခဲ့သည့် နှစ်များလည်း ရှိသည်။
ဘဝတစ်သက်တာပတ်လုံး စာပေတွင် မြှုပ်နှံခဲ့ခြင်း ကိုယ်ကျိုးစီးပွား အလေးမထားဘဲ စာပေနှင့် မွေ့လျော်ခဲ့သူဖြစ်ခြင်း စာပေနှင့်သာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့သူဖြစ်ခြင်း နိုင်ငံ နှင့် လူမျိုးတို့၏ အကျိုးစီးပွားအား စာပေစွမ်းပကားဖြင့် တစိုက်မတ်မတ် သယ်ပိုးထမ်းရွက်ခဲ့သူဖြစ်ခြင်း။
ငှက်တွင်းဆရာတော် ရှင်ပဏ္ဍဝသည် လက်ထက်၌ မဟာသတိပဌာန်သုတ်တော်လာ (၃၂)ကောဠာသကမ္မဌာန်းကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်ပြီးဟောကြားပြသခဲ့သည်။
ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ပါတော်မူချိန်တွင် သို့ ကြွရောက်လာကာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ငှက်တွင်းဆရာတော် ရှင်ပဏ္ဍဝသည် ရဟန်း(၅)ဝါအရ၌ ကျမ်းတစ်ကျမ်း စတင်ပြုစုကာ ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်လာခဲ့၏။
ဆရာတော်၏ စာပေလက်ရာ ကျမ်းအချို့မှာ - # မင်္ဂလသုတ္တန္တသာသနာ ဝိသောဓနီ (၁၈၅၇) # သာသန သုဒ္ဓိဒီပကကျမ်း # ပရမတ္တဗျူဟာကျမ်း # သာသနလင်္ကာရ မဂ္ဂပကာသနီကျမ်း # ရာဇောဝါဒကျမ်း # ဓမ္မပဒနိဿယသစ်ကျမ်း # လောကစိန္တာကျမ်း # ပိဋကသုံးပုံဖလဲကျမ်း # သာသနာဗျူဟာကျမ်း # ဒိဋ္ဌိဘေဒပကာသနီကျမ်း # ဓမ္မစက္ကပဝတ္ထနနိဿယသစ်ကျမ်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ငှက်တွင်းဆရာတော်၏ စာများထဲတွင် :: ဘုရားပျောက်သော် စိတ်မှာရှာ :: တရားပျောက်သော် ကိုယ်မှာရှာ :: သံဃာပျောက်သော် ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ သုံးခုပေါင်း၍ ရှာ စသည့် ဆန်းသစ်သော အယူအဆများစွာကို တွေ့ရှိရလေသည်။
တင်နိုင်တိုး ရေး၊ ကုန်းဘောင်နွယ် စာပေမျိုးဆက်၊ ၂၀၁၀၊ မေလ၊ စာ-၂၃။
ခင်ဦးဇွန်းကို ၏ နှမရင်း ဒေါ်လုံမနှင့် ပြင်သစ် အမေရိကန်ကပြား ဦးဝိုက်(Mr.White) တို့၏သမီး မဖြူနှင့် ခင်ပွန်း ဦးစံခိုင်တို့မှ ၁၈၇၁-ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ခင်ဦးဇွန်း၏ မိခင်ဒေါ်ဖြူမှာ အတတ်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်သူဖြစ်သည်။