DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ကြိုးများကို စုပုံထားပါက ကြိုးအချင်းချင်း ငြိတွယ် ရှုပ်ထွေးတတ်ပြီး အိုးများကို စုပုံထားပါက အိုး အချင်းချင်း ထိမိခိုက်မိ ရှိတတ်သည်။
အိုးချင်းထား အိုးချင်းထိ၊ ကြိုးချင်းထား ကြိုးချင်းငြိ အိုးချင်းထား အိုးချင်းထိ ကြိုးချင်းထား ကြိုးချင်းငြိ ဟူ၍အသုံးလည်းရှိသည်။
ကြက်က စပါးစား၊ ထရံက ဒဏ်သင့် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စပါးလာစားသည်က ကြက်၊ ခံမှန်ခံရသည်က ထရံ ဖြစ်သကဲ့သို့ အပြစ်ကျူးလွန်သူကတစ်ဦး၊ မဆီမဆိုင် ခံရသူက တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် ဂွေးချိုတိုက်တွင် အထိ စာပေသင်ကြားသည်။
ဆရာကြီး၏ စစ်ဘေးစစ်ဒဏ်ကာလ ဆောင်ရွက်ချက်မှာ ရှိ အဖိုးတန် စာအုပ်စာတမ်းများနှင့် ရှေးဟောင်းကျမ်းများ၊ ကိုယ်ပိုင်စာအုပ်များနှင့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်း အရပ်ရပ်ကို စစ်ကြီးအတွင်း မပျောက်မပျက်စေရန် အသက်ပေး၍ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။
ဆရာကြီးသည် စစ်ဘေးစစ်ဒဏ် အတွေ့အကြုံများကို မိဘများနှင့်အတူ ခံစားပြီး ၁၉၄၈-ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသောအခါ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ဝိဇ္ဇာတန်းကို တက်ရောက် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားသည်။
ထိုစဉ်က ဆရာကြီး စုဆောင်းခဲ့သော ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတို့မှာ အလွန်ရှားပါး၍ အဖိုးတန်လှသော # မန္တလေးနန်းတော်နှင့် မန္တလေးမြေပုံ၊ # ရွှေတိုက်အတွင်းဝန်၏ ဘောင်းတော်နှင့် ကတ္တီပါဝတ်ရုံအနီ၊ # ရှေးမြန်မာမြို့ဟောင်းများမှ မြန်မာမှုပစ္စည်းများ၊ # ရှေးငွေဒင်္ဂါးအမျိုးမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသွားရောက် လေ့လာမှတ်တမ်းပြုခဲ့သော ရှေးမြို့ဟောင်းကြီးများမှာ စစ်ကိုင်းမြို့ဟောင်း၊ တကောင်းမြို့ဟောင်း၊ အင်းဝမြို့ဟောင်း၊ ပင်းယမြို့ဟောင်း၊ ၊ မြင်စိုင်းမြို့ဟောင်း၊ ပင်လယ်မြို့ဟောင်း၊ ဗိန္နက(ပျော်ဘွယ်) မြို့ဟောင်း၊ ၊ လယ်ကိုင်းကျောင်းတော်ရာ၊ ၊ တောင်တွင်းကြီး၊ သီရိခေတ္တရာမှော်ဇာ၊ သဲကုန်းဝန်းကျင်ဒေသ။
ဝေါမြို့ဝန်းကျင်ဒေသ၊ ကျိုက္ကသာ(စစ်တောင်း) မြို့ဟောင်း၊ သထုံမြို့ဟောင်း များဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် အထက်ပါ လေ့လာမှုများ သုတေသနခရီးများကို သွားရှိကာ တွေ့ရှိသော အချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဆောင်းပါးများ၊ စာတမ်းများ ရေးသားသည်။
ထိုစဉ်က ဆရာကြီးရေးသားခဲ့သော စာပေစာတမ်းများမှာ- # ပျူပစ္စည်း အထောက်အထား သမိုင်းစာတမ်း၊ # မန္တလေးရပ်ကွက်များဆိုင်ရာ သမိုင်းစာတမ်း၊ # မြန်မာသာသနာဝင်စာတမ်း၊ # နတ်ကိုးကွယ်မှု စာတမ်း၊ # တိုင်းရင်းဆေးပညာစာတမ်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် မြန်မာမှုနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ပေစာပေထုပ် ၃၆၀-ကျော်တို့ကို စုဆောင်းထားရှိခဲ့ရာ ယင်းအထဲတွင် # စူဠဂန္ဒီ သာသနာဝင်ကျမ်း # မြန်မာမင်းများ အုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်းမှတ်စု (ဦးမောင်မောင်ဗြား) စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
သို့ နှစ်ကြိမ်တိုင် သွားရောက်လေ့လာမှု ပြုသည်။
ဆရာကြီးသည် ရှေးမြို့ဟောင်းများကို လေ့လာသုတေသနပြုလုပ်ခဲ့သူ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သမိုင်းရေးရာပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်နှင့် လျော်ညီစွာ ရှေးနန်းတော်ကြီးများကို ရှေးဟန်မပျက် ဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်တွင် အမှားအယွင်းမဖြစ်ရန်နှင့် အမှန်အကန်ဖြစ်စေရန် အတွက် ထိန်းကြောင်းလမ်းညွှန်မှုများ ပြုလုပ်သည်။
ဆရာကြီးသည် # မန္တလေးမြနန်းစံကျော် မြေနန်းပြာဿဒ်တော်ကြီး တည်ဆောက်ခြင်း၊ # ပဲခူးဟံသာဝတီ ကမ္ဘောဇသာဓီ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ နန်းတော်ကြီးနှင့် အဆောင်အခန်းအရပ်ရပ်တည်ဆောက်ခြင်း၊ # ကုန်းဘောင်ရွှေဘိုမှ နန်းမြေဘုံသာ မင်္ဂလာနန်းတော်ကြီး တည်ဆောက်ခြင်း စသောလုပ်ငန်းရပ်များတွင် သမိုင်းစာပေမှတ်တမ်း အထောက်အထားများစွာဖြင့် ပါဝင်ကူညီမှု ပြုသည်။
ဆရာကြီးသည် မိမိ၏ များပြားလှစွာသော အတွေ့အကြုံများဖြင့် အကဲဖြတ်ခြင်း လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်ကိုလည်း နိုင်ငံနှင့် လူမျိုးအတွက် စေတနာရှေ့ထား ဆောင်ရွက်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ ကာဂိုရှိမာတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခ အိုဂီဝါရာ၊ မှ ပညာရှင် အိုနိုတိုရူးနှင့် အခြားဂျပန်ပညာရှင်များက ဆရာကြီး သိမ်းဆည်းစုဆောင်းထားသော ပုရပိုက် ၅၀၀ကို မိုက်ခရိုဖလင်ဖြင့် ရိုက်ကူးကာ ဂျပန်တက္ကသိုလ်များတွင် မှတ်တမ်းတင်သိမ်းဆည်းထားသည်။
ကြက်ကောင်း ကြိုးမကွာ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြက်ကန်း ဆန်အိုးတိုး ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြက်ကန်းသည် စားရကံကြုံသဖြင့် မထင်မှတ်ထားဘဲ ဆန်အိုးကို တန်းတန်းမတ်မတ် ဝင်တိုးမိသကဲ့သို့ အစွမ်းအစမရှိသူသည် ကံစွပ်သဖြင့် မထင်မှတ်ဘဲ အပေါက်အလမ်းတည့်သွားသည်။
ကြက်တူရွေးက တော်တော် မယ်ဘော်က ကဲ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြက်တူရွေးသည် တော်ရုံတန်ရုံမျှသာ စကားပြောတတ်သော်လည်း မယ်ဘော်က သူ့ကြက်တူရွေး စကားတတ်ကြောင်း အမွှမ်းတင်ရာတွင် လွန်ကဲ့သကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ဂုဏ်အရည်အချင်းမှာ တော်ရုံမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း သူ့အား လိုလားသူ၏ အမွှမ်းတင်မှုမှာ လွန်ကဲလှသည်။
ကြက်မတွန်လို့ မိုးမလင်း ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြက်မသည် သဘာဝအလျောက် တွန်လေ့တွန်ထ မရှိသဖြင့် ကြက်ဖကဲ့သို့ အချိန်မှန်မှန် တွန်၍ မိုးလင်းချိန်ကို ညွှန်ပြခြင်း မပြုနိုင်သကဲ့သို့ မိန်းမသားတို့သည် သဘာဝအလျှောက် အချို့ကိစ္စများ၌ ယောက်ျားကဲ့သို့ အောင်မြင်အောင် မစွမ်းဆောင်နိုင်ချေ။
ကြက်မတွန်လို့ မိုးမလင်း၊ ကြက်ဖတွန်မှ မိုးလင်းသည်-ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။
ကြက်ဥပြုတ် သံတုတ်နှင့်ချ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြက်ဥပြုတ်ကို သံတုတ်နှင့် ရိုက်၍ ခွဲသည်ဆိုသကဲ့သို့ အင်အားကို အရာဌာနနှင့် မလိုက်အောင် အသုံးပြုသည်။
နှံပြီစုတ် အမြောက်နှင့်ချိန် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ငှက်ကလေးကို အမြောက်နှင့် ပစ်ရန် ချိန်ရွယ်သကဲ့သို့ အင်အားကို အရာဌာနနှင့် မလိုက်အောင် အသုံးပြုသည်။
ကြောက်ပါတယ်ဆို ကြောင်နှင့်တို့ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြောက်ပါသည်ဆိုမှ နှင့် တို့သကဲ့သို့ ကြောက်တတ်သူကို ပိုမို ချောက်ချားအောင် ခြိမ်းခြောက်သည်။
ကြောက်လျှင် လာဘ်လွဲ၊ ရဲလျှင် မင်းဖြစ် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြောက်လျှင် လာဘ်လွဲ၊ ရဲလျှင် မင်းဖြစ် ဆိုသကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့တွန့်ဆုတ်နေလျှင် ရသင့်ရထိုက်သော အကျိုးကျေးဇူးကို မရရှိဘဲ မကြောက်မရွံ့ စွန့်စားအားထုတ်လျှင် အကျိုးထူးကို ရရှိခံစားနိုင်သည်။
ခုဒ္ဒကနိယာယ်၊ ၅၅-ပဉ္စာဝုဓဇာတ် ကြောက်လွဲ ရဲ မင်းဖြစ်-ဟူ၍လည်းအသုံးရှိသည်။
ကြောက်လျှင် လာဘ်လွဲ၊ ရဲလျှင် လာဘ်ရ ကြောက် လွဲ၊ ရဲ မင်းဖြစ် ဟူသည့် မြန်မာဆိုရိုးစကားများလည်းရှိသည်။
ထေရဝါဒ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ရဟန်းသံဃာများ စောင့်ထိန်းရမည့် ရဟန်းသိက္ခာ(၂၂၇)ပါး ရှိသကဲ့သို့၊ များ စောင့်ထိန်းရမည့် ဥပဒေများလည်း ရှိပြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သီလရှင် (သို့မဟုတ်) သာသနာ့နွယ်ဝင် သီလရှင် များသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် လူ့ဘောင်လောကကို စွန့်ခွာ၍ နိက္ခမ္မပါရမီကို ဖြည့်ကျင့်နေကြသော အမျိုးသမီးများ ဖြစ်ကြသည်။
သို့သော် ဘိက္ခုနီသာသနာသည် သာသနာနှစ် ၅၀၀ ခန့်တွင် အဆက်ပြတ် ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သည်။
The Buddhist world of Southeast Asia By Donald K. Swearer ထိုသို့ ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ပျောက်သွားပြီးနောက် လူ့ဘောင်ကို ငြီးငွေ့သော အမျိုးသမီးများသည် အဝတ်ဖြူဝတ်၍ ဦးပြည်းရိတ်သော ပဏ္ဍရင်္ဂ ပရိဗိုဇ်မ များအဖြစ် သာသနာတော်ရိပ်တွင် ခိုလှုံခဲ့ကြရာမှ ယနေ့ခေတ် သီလရှင်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပုဂံခေတ်: ကျောက်စာများတွင် "ဖုန်းမြတ်သော အိပ်ဆီတင်"၊ "သခင်အိပ်ကြံပင်သင်" စသော အမည်များဖြင့် သီလရှင် ဆရာကြီးများကို တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းတို့သည် အဝတ်ဖြူကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
အင်းဝခေတ်: ဤခေတ်တွင် သီလရှင်များကို "သီတင်းသုံး" ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဘုရင်မင်းခေါင် လက်ထက်တွင် စကြိုသူမြတ်သည် ရာဇာဓိရာဇ်ထံ စစ်ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် သွားရောက်ရာတွင် အဝတ်ဖြူဝတ် သီတင်းသုံး ၃၀၀ ကို ခြံရံ၍ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်: အလောင်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ "သီလရှင်" ဟူသော ဝေါဟာရ စတင်တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်တွင် သာသနာတော် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာကင်း : ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် မဏိပူရ (ကသည်းပြည်) မှ ပါလာသူဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်းနှင့် မိဖုရားများ၏ ကိုးကွယ်ခြင်းကို ခံရသော စာပေပရိယတ် အလွန်တတ်ကျွမ်းသည့် ဆရာကြီးဖြစ်သည်။
ဆရာထပ် (ဒေါ်သာရီ): ဆရာကင်း၏ တပည့်ဖြစ်ပြီး အဘိဓမ္မာ၌ အလွန်နိုင်နင်းကာ "သင်္ဂြိုဟ်ကိုးပိုင်း အကျဉ်းသရုပ်ကျမ်း" ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ရှေးခေတ်က အဝတ်ဖြူကိုသာ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသော်လည်း မန္တလေးရတနာပုံခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် မြေနီဆိုးထားသော ပန်းရောင်/နီညိုရောင် ဝတ်စုံများကို ပြောင်းလဲဝတ်ဆင်လာခဲ့ကြသည်။
သီလရှင် ဝတ်စုံတွင် ဂိုက်တို (ချွေးခံ)၊ အင်္ကျီ၊ ဂိုက်ရှည်၊ ကိုယ်ရုံ၊ ခါးဝတ် (ထဘီ) နှင့် ပခုံးတင်ပင်နီ ဟူ၍ ၆ မျိုး ပါဝင်သည်။
ထို့ပြင် မိဘမဲ့ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် လူမှုဝန်ထမ်း သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကိုလည်း တက်ကြွစွာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြသည်။
သီလရှင်များသည် လောကီ တို့ကို ကျောခိုင်း၍ ငြိမ်းချမ်းသော တရားရိပ်ကို ခိုလှုံနေကြသူများ ဖြစ်ကြရာ ရွှံ့နွံများအကြားမှ စင်ကြယ်စွာ ပွင့်ထွက်လာသော ကြာပန်းများနှင့်တူသည် ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း =။
ကြောင်ခံတွင်းပျက်နှင့် ဆက်ရက်တောင်ပံကျိုး ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခံတွင်းပျက်နေသောသည် အလွယ်တကူဖမ်းယူနိုင်မည့် တောင်ပံကျိုးကို အခန့်သားတွေ့သကဲ့သို့ အိမ်ထောင်ရေးတွင် လိုအင်ဆန္ဒမပြည့်ခိုက် မိမိဆန္ဒကို အလွယ်တစ်ကူဖြည့်မိသူနှင့် အခန့်သင့်တွေ့သည်။
ဆက်ရက်တောင်ပံ့ကျိုးနှင့် ခံတွင်ပျက်ကြောင်ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။
ကြောင်တစ်သက် ကြက်တစ်မြုံ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်ကောင်ကြောင့် တစ်မြုံလုံး ပျက်စီးရသကဲ့သို့ အနိုင်အထက်ပြုသူတစ်ဦးကြောင့် အားမဲ့သူများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးသည်။
ပထမဇနီးက ဒုတိယဇနီးအား သားသမီးမထွန်းကားစေလိုသဖြင့် ပျက်စီးအောင် အကြိမ်ကြိမ် ပြုလေသည်။
ကြက်က တစ်ဖန် လက်စားချေနိုင်ကြောင်း ဆုတောင်းပြန်ရာ မဖြစ်လာ၍ ၎င်း၏ငြိုးဘက်မ မွေးသမျှ သမင်များကို စားပြန်လေ၏။
သမင်မက တစ်ဖန် လက်စားချေနိုင်ရန် ဆုတောင်းပြန်ရာ နောင်ဘဝတွင် မဖြစ်၍ ငြိုးဘက်မိန်းမ မွေးလာသမျှ သားများကို လုယူစားပြန်လေသည်။
ကြောင်နှင့် ကြက်မြုံ၊ ပမာတုံသား၊ ထုံးပုံပြင်ကို၊ နတ်ရှင်မှတ်ပြီး၊" [၈၃၄] ပြည်စုန် ၈။
ကြောင်မရှိ ကြွက်ထိုက် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြောင်မရှိခိုက် ကြွက်တို့ ထကြွမြူးထူးသကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ရမည့်သူ မရှိခိုက် ထင်သလို ပြောဆို ပြုမူနေထိုင်သည်။
ကြောင်မရှိ ကြွက်မြူး ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။
ကြောက်ရုပ်ဖြစ်စေ ကြွက်သေတာလိုရင်း ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြောင်ရုပ်ပင် ဖြစ်စေကာမူ ကြွက်ငြိမ်ခြင်းသာ ပဓာနဖြစ်သကဲ့သို့ မည်သည်ကိုပင်သုံးသုံး ကိစ္စပြီးမြောက်ရေးသည် ပဓာနဖြစ်သည်။
ကြောင်သူတော်ဆို ယိုတော့ ကြွက်မွေး ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သူတော်ကောင်းဟု အမည်ခံနေသော်လည်း သူ၏မစင်တွင်မူ မွေးများ တွေ့ရသကဲ့သို့ သူတော်ကောင်း အမည်ခံနေသော်လည်း လုပ်ရပ်များ၌ မရိုးသားသော လက္ခဏာများ တစ်စွန်းတစ်စ တွေ့ရသည်။
ကြောင်အို ကြွက် မလေး ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြောင်အိုကို ကြွက်များ မလေးမခန့်သကဲ့သို့ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော မိဘဆရာသမားတို့ကို သားသမီးတပည့်တို့က မခန့်ညားကြချေ။
ကြပ်ပူထိုးလေ ရောင်လေ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အရောင်လျော့စေရန် ကြပ်ပူထိုးပေးရာတွင် အရောင်မလျော့ဘဲ ကြပ်ပူထိုးလေလေ ပို၍ ရောင်လေလေဖြစ်သကဲ့သို့ ကောင်းမွန်စေရန် ပြုပြင်ပေးရာတွင် ကောင်းမလာဘဲ ပြုပြင်လေလေ ပို၍ ဆိုးလေလေ ဖြစ်သည်။
ကြမ္မာဆောင် သားကောင် ဆိတ်ဖြစ် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြမ္မာငင်လာလျှင် သားကောင်ကိုပင် ဆိတ်ဟု ထင်မှားမိသကဲ့သို့ ကံမကောင်းလျှင် အန္တရာယ်ကိုပင် အန္တရာယ်ဟု မထင်မှတ်ဘဲ ရှိတတ်သည်။
ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း ၂၉၄၄၄၊ ဗိုလ်ကြီးနေမျိုးဇင်သည် စကခ(၆) ပျဉ်းမနား လက်အောက်ခံ ခမရ(၁၉) တွင် တပ်ခွဲမှူးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။
THE REAL LIVES REAL STORIES မနက်ဖြန်များဆီ၊ ရဲမွန်ထော၊ နှာ-၁၂/၂၃ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစပြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ အင်တာနက်ဘလော့ရေးသားခြင်းများ DVB radio မှ အပတ်စဉ် အသံလွှင့်အစီအစဉ်တွင် မျိုးချစ်တပ်မတော်အရာရှိဟောင်းတစ်ဦး အဖြစ် တပ်မတော်သားများအတွက် အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
တွင်လည်း နေမျိုးဇင်သည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး ၏ အကူအညီဖြင့် တောခိုခဲ့သည်။
လက်ရှိ တွင် မှ ခန့်အပ်သော ဘက်ပြောင်း‌ရေးအစီအမံ စီမံအုပ်ချုပ်ရေး‌ကော်မတီ ( Adminis‌trative Committee for Righteous Military Personnel) တွင် ညွှန်ကြား‌ရေးမှူး အဖြစ်တာဝန်ယူထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ထရမ့်သည် တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ပင်ဆယ်လ်ဗေးနီးယား တက္ကသိုလ် ဝှာတန်ကျောင်းမှ ဘောဂဗေဒဖြင့် ဘွဲ့ဒီဂရီတစ်ခု ရခဲ့သည်။
အသက် ၇၀ နှင့် သမ္မတ ဖြစ်လာသောကြောင့် သမ္မတ အဖြစ် ပထမ သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် သူများတွင် အသက် အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး ၏ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် အသက် ၆၉နှစ်၌ အသက်အကြီးဆုံး သမ္မတ အဖြစ် ပထမအကြိမ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စံချိန်ကို ချိုးခဲ့သည်။
ဒေါ်နယ်လ် ဂျွန် ထရမ့်ကို ဇွန် ၁၄၊ ၁၉၄၆ တွင် နယူးယောက်မြို့၏ စီရင်စုရှိ ဂျမေကာဆေးရုံတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး နှင့် တို့၏ စတုတ္ထမြောက် ရင်သွေးဖြစ်သည်။
ထရမ့်သည် ၎င်း၏ မွေးချင်းများဖြစ်သော မေရီ အန်၊ ဖရက်ဒ်၊ အဲလစ်ဇဘက်၊ ရောဘတ် တို့နှင့်အတူ ၏ ဂျမေကာ အစ္စတိတ်စ် ရပ်ကွက်ရှိ စံအိမ်တွင် ကြီပြင်းလာခဲ့သည်။
လိုင်စင်ပြုမှုနှင့် စီမံအုပ်ချုပ်မှု ၅၀ ကျော်သည် ၎င်း၏အမည်ပါဝင်ကာ သူ၏ ကုမ္ပဏီများအတွက် အနည်းဆုံး $၅၉ သန်း ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၅ ဦးမြောက် သမ္မတ (၂၀၁၇–၂၀၂၁) အဖြစ် ပထမအကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ထပ်မံအနိုင်ရရှိကာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၇ ဦးမြောက်သမ္မတအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် ၎င်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတွင် သမ္မတများအား ပစ်မှတ်ထား လုပ်ကြံမှုများ ထဲမှ အရေအတွက်အကြိမ်ရေ များပြားသူအဖြစ် စာရင်းဝင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သည့် ၄၅ နှစ်က ရီပတ်ဘလစ်ကန်သမ္မတ သည်လည်း အဆိုပါ ဝါရှင်တန်ဟေလ်တန်ဟိုတယ်၌ပင် လုပ်ကြံခံရမှုတစ်ခု ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ဒဏ်ရာရရှိ (နားရွက်) - ၂ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄ ရိုင်ယန် ဝက်စလေ ရု့သ် ဂေါ့ဖ်ကွင်းအစပ်၌ ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်ဖြင့် ချောင်းမြောင်းနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း။
ဘေးကင်း ၃ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ ကိုးလ်ထိုမတ်စ်အယ်လင် WHCA ညစာစားပွဲကျင်းပစဉ် ဟိုတယ်အပြင်ဘက်၌ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် အရေးပေါ်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရခြင်း။
ဘေးကင်း } ထရမ့်သည် နှင့် ၁၉၇၇တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ဒေါ်နယ်လ် ဂျူနီယာ၊ အီဗန်ကာ၊ အဲရစ် ဆိုသည့် ရင်သွေးသုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ထို့နောက် နှင့် ၁၉၉၃ ခုနှစ် တွင် လက်ထပ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ် တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ဓမ္မတက္ကသိုလ် (; အတိုကောက် MIT)သည် တွင် တည်ရှိသော ခရစ်ယာန်ဘာသာရေး သင်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ဓမ္မတက္ကသိုလ်သည် တွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
Bullet for My Valentine သည် Bridgend မှ Welsh တီးဝိုင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၉၈ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
Bullet for My Valentine ပွဲဦးထွက်album ''The Poison'' ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် တွင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
Bullet for My Valentine ၏ ''Scream Aim Fire'' ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး Billboard 200 တွင် နံပါတ် ၄ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
တီးဝိုင်း၏တတိယမြောက်album ''Fever'' ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၆ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး Billboard 200 တွင် နံပါတ် ၃ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်၂၀၁၃ တွင် တီးဝိုင်းမှ စတုတ္ထမြောက် album ''Temper Temper'' ကို ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး Billboard 200 တွင်နံပါတ် ၁၃ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဒုတိယ EP ''Hand of Blood'' ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၂ ရက်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး အမေရိကန်တွင်သာ ရရှိနိုင်သည်။
album နာမည်မှာ ''Fever'' ဖြစ်ပြီး သီချင်း ၁၁ ပုဒ်ပါဝင်ကာ Scream Aim Fire တွင် The Poison နှင့်ပို၍ နီးစပ်သည်ဟုဆိုသည်။
Bullet for My Valentine သည် ''Temper Temper'' နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် UK ၌ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
တီးဝိုင်းသည် ''Temper Temper'' အတွက် ၂၀၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀တွင် ခရီးစဉ်များကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ နိုဝင်ဘာ၃ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးသည်။
တီးဝိုင်း၏album အသစ်မှာ ''venom'' ဖြစ်မည်ဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
Bullet for My Valentine ကို hard rock, thrash metal, heavy metalနှင့် metalcore ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဆရာကြီး ဒေါ်ဓမ္မစာရီသည် ၏ သာသနာ့မိခင်ကြီး ဖြစ်သည်။
ကွန်လက်လေးသစ်နှင့် ငါးစင်းအုပ်၍ မမိနိုင်၊ ကွန်လက်သည်းကွင်းနှင့် ငါးကြီးပစ်၍ မရနိုင် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်လေးသစ်အကွက်ရှိသော ပိုက်ကျဲဖြင့် ငါးစင်းကဲ့သို့ ငါးငယ်ကို အုပ်၍မရနိုင်။
ကွမ်းသီးကြိုက် တောင်ငူပို့ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြိုက်တတ်သူကို ကွမ်းသီးကောင်း ထွက်သော သို့ ပို့လိုက်သကဲ့သို့ စိတ်ကြိုက်အနေအထားဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးလိုက်သည်။
ကျွဲကူး ရေပါ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရေကူးလျှင် ကျွဲနောက်မှ ရေအလျဉ် လိုက်ပါသကဲ့သို့ ကိစ္စတစ်ခု ဆောင်ရွက်ရာ၌ ထိုကိစ္စနှင့် အကျုံးဝင်ရာ ကိစ္စများပါ တစ်ပါတည်း ပြီးစီးသွားသည်။
ထန်းလျက် Jaggery ဆိုသည်မှာ ထန်းရည်ချိုကို ချက်၍ရသော ခဲဖွယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မှရသော သန့်စင်ထားသည့်ထန်းရည်အချိုကို ဒယ်အိုးထဲသို့ထည့်ကာ မီးပြင်းပြင်းဖြင့် ပျစ်လာသည်အထိ တစ်နာရီခန့် ဆူပွက်အောင်ကျိုချက်ပေး၍ သမအောင် မွှေပေးရသည်။
အချို့မှာ ဇီးမှုန့်၊ ၊ ၊ စသည့် မိမိအလိုရှိရာကိုထည့်၍ ပြုလုပ်ကြသည်။
ထန်းလျက်တွင် ထန်းလျက် အမျိုးပေါင်း ရှစ်မျိုးခန့် ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ ရိုးရိုးထန်းလျက်၊ အရှထန်းလျက်၊ ထန်းပေါ်ဦးထန်းလျက်၊ အုန်းထန်းလျက်၊ ဇီးထန်းလျက်၊ နို့ထန်းလျက်၊ နှမ်းထန်းလျက် မြေပဲထန်းလျက် သံပရာထန်းလျက် နှင့် ဂျင်းထန်းလျက် ဟူ၍ရှိပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ အုန်းထန်းလျက်နှင့် ဇီးထန်းလျက်ကို လူကြိုက်အများဆုံး ဖြစ်သည်။
ရိုးရိုးထန်းလျက်နှင့် ထန်းပေါ်ဦး ထန်းလျက်များကို ပွဲရုံများရှိသည့် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်တွင် တင်ပို့မှုရှိပြီး ရောင်းချမှုများကိုလည်း နေရာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရှိရသည်။
ထန်းလျက်တွင် သကြားထန်းလျက်၊ ထန်းသီးထန်းလျက်ဆိုပြီး ၂ မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ဗဟိုခွာအား ဆိုသည်မှာ ၏ ရွေ့ခြားခြင်းဆိုင်ရာ မူဘောင်များတွင်ပါဝင်သော အီနားရှားအား inertial force တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဗဟိုခွာအားသည် ပြင်ပသို့သက်ရောက်သောအားဖြစ်ပြီး မူလသက်မှတ်ထားသောအဖွဲ့အစည်း၏ မူဘောင်များ inertial frame of reference. အတွင်း တိုင်းတာ မတွေ့နိုင်ပေ။
ကျွဲနှစ်ကောင်ခတ်တဲ့ကြား မြေစာပင် မခံနိုင် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နှစ်ကောင် ခတ်ရာတွင် ကြားက များ ပျက်စီးရသကဲ့သို့ အင်အားကြီးသူနှစ်ဦး ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားရာတွင် ကြားက အင်အားငယ်သူများ ဒုက္ခရောက်ရသည်။
ကျွဲနှစ်ကောင် ခတ်တဲ့ကြား မြေစာပင်ကြေ ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။
ကျွဲပါး စောင်းတီး ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျွန်ယုံ တစ်ဖက်ကန်း၊ သားသမီးယုံ စုံလုံးကန်း ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မိမိ၏ နောက်လိုက်တပည့်များကို ယုံမိလျှင် မျက်စိတစ်ဖက်ကန်းသူကဲ့သို့ ၎င်းတို့၏ အပြစ်များကို အများအားဖြင့် မမြင်နိုင်၊ မိမိသားသမီးအရင်းကို ယုံမိလျှင်မူကား စုံလုံးကန်းသူသကဲ့သို့ လုံးဝအပြစ်မမြင်နိုင်။
ကျွန်ဝယ်ရာ အဆစ်ပါ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျွန်ဝယ်ရာတွင် ဝယ်သည့်ကျွန်အပြင် နောက်ထပ်လူပို အဆစ်ပါသွားသကဲ့သို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ကိစ္စတွင် တိုက်ရိုက် မပတ်သက်ဘဲနှင့် ပတ်သက်သူကို အကြောင်းပြု၍ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးရသည်။
ကြွေတစ်လက်၊ ကြက်တစ်ခုန် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြွေအန်ကစားသူ၊ ကြက်တိုက်သူတို့သည် အရှုံးပင်ပေါ်နေစေကာမူ ကြွေတစ်လက်ပစ်၊ ခွပ်ကြက် တစ်ခါခုန်ဖြင့် အနိုင်ပေါ်နိုင်သကဲ့သို့ ချက်ကောင်းတစ်ချက်ကြုံလျှင် ချမ်းသာကြီးပွားနိုင်သည်။
မန္တလေးမဂ္ဂဇင်း၊ ၁၉၉၀-ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉၀၂-ခုနှစ်တွင် သစ်သားများနှင့် တည်ဆောက်ထားသော ဈေးချိုတော်ကြီး မီးသင့်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။
ခုံဖိနပ်သည် လူစီးရန် ပေါ့ပါးသော သစ်သားကို သဲကြိုးတပ်ထားသော မြန်မာ့ရိုးရာဖိနပ်တစ်မျိုးကို ခေါ်သည်။
ခုံဖိနပ်ပြုလုပ်ရန် အတွက် ယခုမျက်မှောက်ခေတ်တွင် ကုက္ကိုသား၊ သရက်သားနှင့် ဇီးသားများကို အများဆုံး အသုံးပြုကြလေ့ရှိကြသည်။
ရန်ကင်းတောင် သည် ၊ ၏ အရှေ့ဘက်၊ (၅)မိုင်ခန့်အရပ်၊ မန္တလေးမြို့ရိုး၊ ဦးထိပ်တံတားမှသည် အရှေ့ဘက် (၄)မိုင်အကွာ ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသော တောင်တစ်တောင် ဖြစ်သည်။
အလောင်းတော် ငါးမင်းဖြစ်စဉ်က ဓားနှင့်မွှန်းသောနေရာအနီး တောင်ငယ်ကို ဟု ယခုတိုင် တွင်ပါသည်။
ခန္ဓာကိုယ်မှ ဆားများခါချသော တောင်ကို အဖြစ် ယနေ့တိုင် တည်ရှိသည်။
မန္တလေးတောင် နေရာတွင် ရေနဂါးများ ရန်မကင်းနိုင်သေးသဖြင့် အရှေ့ဆီသို့ ရေပြင်ကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ကူးခတ်လာပြန်ရာ ရေနဂါးများ ရန်မှ ပုန်းလျှင်လုံမည်ဟု ယူဆ၍ ခေတ္တပုန်းအောင်းခဲ့ရသော တောင်ငယ်ကို ဟု ယနေ့တိုင် ခေါ်ဝေါ်လျက် ရှိသည်။
တောင်တော်၏ အရှေ့ဘက် (၂)မိုင်အကွာတွင် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်းအခြေနှင့် ၊ စိုက်ပျိုးရေး သိပ္ပံကျောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်မှုထမ်းဟောင်း သင်တန်းကျောင်း၊ ချောင်းဝန်းဆည်မြောင်းစခန်း၊ အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်ရင်း၊ နှင့် ရေတံခွန်ဂေါက်ကွင်းတို့ တည်ရှိသည်။
မှ ​တွေ့ရစဉ်]] မြောက်ဘက်အရပ်တွင် တချိန်က ဘုရင့်မောင်းမများ စုပေါင်း၍ ကန်ဖို့စဉ်က ပါဝင်ဆောင်ရွက်စေခဲ့၍ ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး ဘကြီးတော် လက်ထက်တွင် အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ထို မဟာနန္ဒာကန်တော်မှ ရွှေဝါရောင် စပါးစိုက်ခင်းများအဖြစ် တိမ်ကောပြောင်းလဲ ခဲ့ရသော ဘိုးတော်ကန်တော်ဟောင်းနှင့် ရတနာပုံ ရွှေမြို့တော်မှ အိမ်ရှေ့စံ ကနောင်မင်းသားကြီး စိုက်ပျိုးတော်မူခဲ့သော အနီးရှိ ဥယျာဉ်ကို ရှုမြင်နိုင်ပြီး သခင်မ မရွှေဥတောင်တော်နှင့် ရွှေတောင်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
တောင်ဘက်တခွင်၌ မင်းရှင်စော၏ နန်းတော်ရာ ပူတက်မြို့တော်ဟောင်း (ယခု) နှင့် အောင်ပင်လယ်ကန်တော်ဟောင်း ၊ အနော်ရထာမင်း၏ မိဖုရား ရှမ်းမင်းသမီး အဓိဋ္ဌာန်ပြု တည်ထားတော်မူသော ၊ ရေစီးဆင်းရာ တို့ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
သို့သော် လောက် ကြီးကျယ်ခမ်းနားခြင်း မရှိလှပေ။
လွင်မောင်၊ မှတ်တမ်းသမိုင်း မန်းဇေယျာတိုင်း၊ ၁၉၇၃၊ ဇွန်လ ရန်ကင်းတောင်အမည်သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၄၅၄-ခုနှစ်၊ ၁၂-ရာစုနှစ်တွင် ၊ မင်းဆက် (၄၅)ဆက်မြောက် မင်းကြီး၏ သားတော်ကြီး ဖြစ်သော လက်ထက်အခါမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာကြောင်း သိရသည်။
မင်းရှင်စောသည် ထွန်တုံးပူတက်အရပ်၌ ကို ဆည်၍ ရေမြောင်းများသွယ်ပြီး လယ်ပယ် သုံးသောင်းဖြစ်စေရာ၊ တစ်ရံရောအခါ မိုးခေါင်၍ ဟူးရားဖြူ၊ ဟူးရားညိုတို့ကို မေးမြန်းရာ ကျောက်ငါးရံ့မင်း ပုံသဏ္ဌာန်ထုလုပ်ပြီး "ပုန ပရံ ယဒါဟောမိ" ချီ ငါးမင်းပရိတ်ကို ရဟန်းတော်တို့အား ရွတ်စေသည်။
ခေတ်အဆက်ဆက်မှ လက်ထက်တိုင် စောင်းတန်းအတက်စမှ လမ်းတစ်လျှောက်နှင့် ငါးရံ့တွင်းထိ ငါးရုပ်ကြီးများစွာ တွေ့ရပေသည်။
အောင်ပင်လယ်ကန်သည် ၊ ၏ အရှေ့တောင်ဘက်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၄၅၄-ခုနှစ်၊ ၊ မင်းကြီး၏ သားတော် လက်ထက်အခါ၌ အလျား၊ အနံ တာ ၃၁၀၀-ရှိသော အောင်ပင်လယ်ကန်ကို ဆည်၍ ရေမြောင်းများသွယ်တန်းကာ လယ်ပယ် သုံးသောင်း စိုက်ပျိုးစေခဲ့သည်။
ကြွက်နားရွက် ဝက်တပ် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြွက်မနိုင် ကျီမီးရှို့ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
များကို မနိုင်သဖြင့် ကြွက်ခိုအောင်းသည့် ကို မီးရှို့သကဲ့သို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို မနိုင်၍ ထိုသူနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ရာကို အနိုင်အထက် ပြမူသည်။
ခရီးတွင်လို့ ရွာစဉ်မသိ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရီးပေါက်ခဲ့သော်လည်း လမ်း၌ မည်သည့်ရွာများကို ဖြတ်သန်းလာခဲ့မှန်း မသိသကဲ့သို့ လုပ်ငန်းသာ ပြီးဆုံးသွားသော်လည်း မိမိဆောင်ရွက်ခဲ့သော လုပ်ငန်းအကြောင်းကို ကောင်းစွာ မသိဘဲရှိသည်။
ခရု ခါးတောင်းကျိုက်ဖမ်း ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ငယ်ကို အလွယ်တကူ ကောက်ယူရုံမျှနှင့် ရနိုင်ပါလျက် ပုဆိုးခါးတောင်းကျိုက်၍ အင်တိုက်အားတိုက်ဖမ်းဘိသကဲ့သို့ အလုပ်တစ်ခုကို အလွယ်တကူနှင့် ပြီးနိုင်ပါလျက် မလိုအပ်ဘဲ အကျယ်ချဲ့ကာ ပင်ပန်းကြီးစွာခံ၍ လုပ်ကိုင်သည်။
ခရမ်းသီးပိန် ဓားတုံး ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပိန်ကို ဓားတုံးတုံးဖြင့် လှီးလျှင် အလွယ်တကူမပြတ်သကဲ့သို့ ပစ္စည်းဂုဏ်သိန် အရှိန်အဝါ ညှိုးမှိန်နေသောအခါ၌ အရာရာကို ဆောင်ရွက်၍ အလွယ်တကူ မအောင်မြင်နိုင်။
ဗမာတစ်မျိုးလုံးမှာ ခရမ်းသီးပိန် ဓားတုံး၊ ဖြစ်ခဲ့သည်မဟုတ်ပါလော။
ခလုတ်ထိမှ အမိတ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖြောင့်ဖြူးသော လမ်းကို လျှောက်နေစဉ် မိခင်ကို သတိမရ၊ ခလုတ်တိုက်မိသောအခါမှ အမယ်လေးဟု အမိကို တသကဲ့သို့ ဒုက္ခနှင့် ကြုံတွေ့ရမှ ကိုးကွယ်ရာကို သတိရသည်။
ခါချဉ်ကောင် မာန်ကြီးလို့ တောင်ကြီးဖြိုမည့်ကြံ ခါးကမသန် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကောင်သည် ကြီးကို ဖြိုဖျက်ရန် စိတ်မာန်ပြင်းပြစွာ ကြံစည်သော်လည်း ခါးချည့်သော သတ္တဝါမျိုးဖြစ်၍ မစွမ်းဆောင်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ခုကို မဖြစ်မနေ အားသွန်ခွန်စိုက် ပြုလုပ်ရန် ရည်မှန်းသော်လည်း ပင်ကိုအားနည်းချက်ကြောင့် မစွမ်းဆောင်နိုင်ဖြစ်သည်။
ခုမှ ပေါ်တဲ့ ရွှေကြာပင် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယခု ပေါ်ပေါက်လာပါလျက် အလျင်ပေါ်နှင့်သော များထက် အဦးအမြတ်ထားခြင်းခံရသော ကြာပင်ကဲ့သို့ နောက်မှ ပေါ်လာပါလျက် ဦးစားပေးခြင်းခံရသည်။
နောက်မှ ပေါ်တဲ့ ရွှေကြာပင် ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။
ခုရေတွင်းတူး၊ ခုရေကြည်သောက်ချင် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရေတွင်းတူးပြီးလျှင်ပြီးချင်း ရေကြည်ကို သောက်ချင်သကဲ့သို့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ပြီးနောက် သင့်လျောသော အခါကာလထိအောင် မစောင့်ဆိုင်းနိုင်ဘဲ ချက်ချင်း အကျိုးခံစားချင်သည်။
ခဲမှန်ဖူးတဲ့ စာသငယ်ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခဲလေသမျှ သဲရေကျ ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထဲကျသော သည် အချည်းနှီး ဖြစ်သကဲ့သို့ အားခဲမျှော်မှန်းထားသမျှသည် အကျိုးမရှိ အချည်းနှီးဖြစ်ရသည်။
ခံဆူး ခံချွန်၊ ဆီးဆူး ဆီးချွန် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆူး၊ ဆူး တို့သည် သဘာဝအလျောက် ချွန်လာသကဲ့သို့ အချို့သူတို့သည် ဗီဇအလျောက် အလိုလို ထူးချွန်လာကြသည်။
ခိုးတတ်မှ ယိုးတတ်သည် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိုးတတ်သူသည် သူတစ်ပါးအား သူခိုးအဖြစ် ယိုးစွပ်တတ်သကဲ့သို့ မဟုတ်မတရား ပြုလုပ်တတ်သူသည် သူတစ်ပါးလည်း မဟုတ်မတရား ပြုလုပ်လိမ့်မည်ဟု အထင်ရှိတတ်သည်။
ဟူ၍ မြန်မာဆိုရိုးစကားလည်းရှိသည်။
ပင်လယ်မြို့ဟောင်းသည် တွင် ၁၂၉၇ မှ ၁၃၁၃ ခုနှစ်အထိ မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် သည် မင်းမဖြစ်မီက ပင်လယ်မြို့စားဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် ပင်လယ်မြို့ဟောင်းသည် ၏ မြို့ရိုးအနီးရှိ ရွာတစ်ရွာမျှသာ ဖြစ်သည်။
လက်ရန်းတက်က ကျပ်ခိုးစင်ပေါ် မောင်ရှင်မတက်လား ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စည်းကမ်း ကြပ်မတ်ရမည့် ဘုန်းတော်ကြီးက သမဏ သာရုပ္ပကင်းစွာ ပေါ်တက်လျှင် များမှာမူ စင်ပေါ်တက်၍ပင် ဆော့ကြမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ အကြီးအအုပ်လုပ်သူက မဆင်မခြင်နေထိုင်လျှင် ငယ်သူများမှာ ပို၍ ပရမ်းပတာ နေထိုင်မည်သာဖြစ်သည်။
ခေါင်က မိုးမလုံလျှင် တံစက်မြိတ်လည်း မလုံနိုင် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အိမ်ခေါင်ကြောင်းက မိုးမလုံလျှင် က လုံမည်မဟုတ်သကဲ့သို့ လူကြီးမိဘအုပ်ထိန်းသူများ စည်ကမ်းပျက်လျှင် လက်အောက်ငယ်သား၊ သားသမီးများ စည်းကမ်းမကောင်းနိုင်။
ခေါင်းတစ်လုံးနှင့် ရေအိုးနှစ်လုံး မရွက်နိုင် ဟူသည်မှာ မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လူတစ်ယောက်သည် ရေအိုးကြီးနှစ်လုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း မရွက်နိုင်သကဲ့သို့ ကြီးမားသော တာဝန်နှစ်ခုကို တစ်ပြိုင်တည်း ထမ်းဆောင်ရန် ခဲယဉ်းသည်။
မက္ခရာသည် ဘုရင်ထီးနန်းစိုက်ခဲ့သော သမိုင်းဝင် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၃၉၅ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၂ ရက် သောကြာနေ့၌ တည်သော “ကင်း ၄၃ မြို့” တွင် တစ်မြို့ အပါအဝင်ဖြစ်သော မက္ခရာမြို့သည် အမှတ်စဉ် (၃၁) ဖြစ်ပြီး ကျောက်ဆည်နယ် လယ်တွင်း ၁၁ ရွာကို ပြုစုရာတွင် မက္ခရာသည် အမှတ်စဉ် (၇) ဖြစ်သည်။
မက္ခရာဒေသသည် ပုဂံခေတ်မှစ၍ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်ရေး နှစ်ခုစလုံးတွင် အရေးပါလျက်ရှိပြီး ပုဂံခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ်ကာလအထိ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၏ စပါးကျီအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ပုဂံအင်အား လျော့နည်းသွားပြီးနောက် သက္ကရာဇ် ၆၆၆ (အေဒီ ၁၃၀၄) ခုနှစ်တွင် ရှမ်းညီနောင် သုံးဦးဖြစ်သော အသင်္ခယာသည် ၊ ရာဇသင်္ကြန်သည် မက္ခရာမြို့၊ သီဟသူသည် တို့တွင် ထီးပြိုင် နန်းပြိုင် မင်းပြုခဲ့ကြသည်။
မက္ခရာသည် ကင်းတပ်စခန်းမြို့၊ လယ်တွင်း ၁၁ ရွာ စာရင်းပါ မြို့အဆင့်မှ “သောသောသာမက္ခရာ” ဟူသော စာဆိုအရ သက္ကရာဇ် ၆၆၆ ခုတွင် နန်းတည်မြို့ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
နောက်တစ်ဦးမှာ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ ပြတ်သဖြင့် မိုးညှင်းစလုံ၏သားဖြစ်သူ သိုဟန်ဘွား အင်းဝတွင် မင်းဖြစ်ခဲ့သည်။
သည် ရတနာသုံးပါးကို မရိုသေ၊ စေတီပုထိုးများရှိ ဌာပနာများကို ဖောက်ထွင်းရယူသည်သာမက ရဟန်းသံဃာများကိုလည်း တပည့်လက်သားများသူများဖြစ်၍ နောင်တွင် ပုန်ကန်သူများ ဖြစ်လာမည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး သက္ကရာဇ် ၉၀၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ပလူလယ်ပြင်သို့ ပင့်ခေါ် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၉၀၄ ခုနှစ်တွင် မင်းကြီးရန်နောင် ဦးဆောင်၍ သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အင်းဝရှိ မှူးမတ်များနှင့် အုန်းဘောင်စော်ဘွားတို့က မင်းကြီးရန်နောင်ကို မင်းပြုရန် တောင်းပန်ကြသော်လည်း အင်းဝဘုရင် နရပတိနှင့် ဆိုးတူကောင်းဖက်ဖြစ်သူ အုန်းဘောင်စော်ဘွားခုံမှိုင်းအား အင်းဝနန်းကိုအပ်၍ တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် မက္ခရာဒေသသို့ တောထွက်ခဲ့သည်။
မက္ခရာဒေသ ရွှေစည်းခုံဘုရားအနီးတွင် မင်းကြီးရန်နောင် တရားအားထုတ်ရာ မင်းကြီးရန်နောင်ဂူ ရှိသည်။
မင်းသားကြီးကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၅၃ တွင် ဘိုးတော်ဗဒုံမင်းနှင့် ဒုတိယမြောက်နန်းမိဖုရား သီရိမဟာရတနာဒေဝီတို့က မွေးဖွားခဲ့ပြီး စစ်ကိုင်းမင်းနှင့် သာယာဝတီမင်းတို့၏ ယောက္ခမကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
နောက်တစ်ဦးမှာ ကျဆုံးပြီးနောက် စက်ရုံ ၅၀ ကျော်ကို ကြီးကြပ်ရသူ၊ မင်းတုန်းမင်းနှင့် မြောက်ဆောင်တော် မိဖုရားတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်သော မက္ခရာမြို့ကို စားရသည့် မက္ခရာမင်းသားကြီး ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာလက်ထက်တွင် မက္ခရာသည် ကျောက်ဆည် လွင်ပြင်သို့ ရန်သူများဝင်ရောက်နိုင်သည့် ဝင်ပေါက်ဖြစ်သော မြစ်ငယ်တောင်ကြားပေါက်ကို ပိတ်ဆို့သည့် ကင်းမြို့ ဖြစ်ခဲ့ သည်။
အနော်ရထာသည် မက္ခရာ၏ အနောက်မြောက်ဘက်၌ တအုံကင်းတပ်မြို့ကို ထပ်မံ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မက္ခရာမြို့ဟောင်း၏ အပြင်မြို့ရိုးသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ နှစ်ဖာလုံ(၁၃၂၀ ပေ)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ နှစ်ဖာလုံခွဲ (၁၆၅၀ ပေ)ရှိကာ တောင်ဘက်မြို့ရိုးသည် အရှေ့ဘက်သို့ ပေ ၂၀ဝ ကျော် ချိုးကွေ့နေပြီး မြို့ရိုးပတ်လည်သည် ပေ ၄၉၅၀ ရှိသည်။
မက္ခရာမြို့ကို တည်ခဲ့စဉ်က ၅၆ ပေကျယ်သည့်ကျုံးကို တူးဖော်ခဲ့ပြီး အရှေ့မြို့ရိုးတွင် မင်္ဂလာတံခါးပေါက် ရှိခဲ့သည်။