DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ထို အာဇာနည်ဗိမာန်မှာ တွင် ကျဆုံးခဲ့သော အပါအဝင် အတွက် ရည်စူး၍ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အောက်တိုဘာ ၉ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီ ၂၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ်၏ ကားသည် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကြောင့် အာဇာနည် ဗိမာန်သို့ အချိန်မီ မရောက်ဘဲ မိနစ် အနည်းငယ်မျှ နောက်ကျသွားသောကြောင့် မသေဆုံးဘဲ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
အဆိုပါဖောက်ခွဲမှုကြောင့် တောင်ကိုရီးယားဝန်ကြီးများအပါအဝင် ကိုရီးယား-မြန်မာစုစုပေါင်း ၂၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၄၆ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ထိုသို့ သေဆုံးခဲ့သူများတွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လီဘျွန်ဆျောက် (Lee Beom-seok)၊ စီးပွားရေး စီမံကိန်းဝန်ကြီး နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဆူဆွခ်ဂျူး (Suh Suk Joo)၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုဝန်ကြီး ကင်မ်ဒုန်ဝှီး တို့ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် မြောက်ကိုရီးယားတပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးဇင်ဘို ဦးဆောင်သည့် အဖွဲ့၏ လုပ်ကြံတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။
ဗုံးကို ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် သူတို့ သုံးဦးလူစုခွဲကာ ပင်လယ်ဝတွင် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ရန် ကြိုတင် ချိန်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ဇင်ဘိုသည် အတွင်းမှ ရေကူး၍ ရန်ကုန်မြစ်ဝသို့ သွားရောက်စဉ် ညောင်တန်းဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် လူအများက တွေ့ရှိသွားခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်တွင် အမှတ်(၁)ကျောက်မီးသွေးဝင်းတံတားမှနေ၍ ဇင်ဘိုကို ကမ်းပေါ်ရောက်အောင် က ချော့မော့ခေါ်ယူခဲ့ပြီး ဇင်ဘိုအားဖမ်းဆီးနိုင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဇင်ဘိုထံတွင် ပါလာခဲ့သည့် ဗုံးရှိကြောင်းကို လူအများသိရှိစေရန် အော်ဟစ်အသိပေးခဲ့သည်။
လူအများက ဇင်ဘိုအား တွေ့ကြစဉ် “သူခိုး၊ သူခိုး”ဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအော်သံကြောင့် ဒေါ်စန်းရီလည်း ဇင်ဘိုရှိရာနေရာသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ထိုနေရာသို့ လူအများစုရုံးလာကြပြီး ဇင်ဘိုအား လှမ်းခေါ်ခဲ့သော်လည်း ဇင်ဘိုက မနာခံပေ။
ထို့ကြောင့် ကုန်တင်ကုန်ချ အလုပ်သမားများနှင့် ရပ်ကွက်နေပြည်သူများက ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
ဇင်ဘိုက လူအုပ်ကို လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် တုံ့ပြန်ရန် ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် လူအုပ်မှာ နောက်သို့ရှဲသွားသည်။
သို့သော် ရေကူးခတ်လာရ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသဖြင့် ဇင်ဘို၏ လက်ပစ်ဗုံးသည် ၎င်း၏ အနီးတွင်ပင် ပေါက်ကွဲသွားခဲ့သည်။
ဒဏ်ရာရနေသော ဇင်ဘိုသည် ရေလယ်ရှိ တိုင်တစ်တိုင်ကို မှီနေစဉ် စက်ပြင်ဆရာ ဦးဘိုကြီးနှင့် လူအချို့က ရေထဲသို့ ဆင်းကာ ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။
ပုဇွန်တောင်ချောင်းအတွင်းရှိ မြောက်ကိုရီးယားစစ်သားအား ဆင်းဖမ်းခဲ့သူမှာ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကြောင်းကို ကာယကံရှင် ဒေါ်စန်းရီက ချီးမြှင့်ခံရသည့် ဆုမှတ်တမ်းနှင့်အတူ ကိုယ်တိုင် ထွက်ဆိုထားသည်။
ထို့ပြင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် မင်းခေါင် ကလည်း ဒေါ်စန်းရီ (ခ) ဓါးစန်းရီ ကို မိန်းမသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ဇင်ဘိုအားဖမ်းဆီးနိုင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
လမ်းတစ်လျှောက် တွင် လူအုပ်ကြီး စုရုံးနေပြီး ညောင်တန်းဆိပ်တွင် လှည့်ကင်းပတ်နေသော ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့နှင့် ပြည်သူများအကြား ဒဏ်ရာရရှိထားသည့် ဇင်ဘို ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
မြို့နယ်မှူးထံသို့ သတင်းပို့ခဲ့ပြီးနောက် ဒဏ်ရာရနေသော ဇင်ဘိုကို တပ်မတော်ဆေးရုံသို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်က ဖမ်းဆီးရမိသူသည် အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးဖောက်ခွဲမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် တရားခံဖြစ်ကြောင်းကို မသိရှိကြသေးပေ။
လက်ပစ်ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဇင်ဘို၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့သော်လည်း မြန်မာဆရာဝန်များ၏ နှစ်နာရီကျော်ကြာ ခွဲစိတ်ကုသမှုကြောင့် သုံးရက်အတွင်း ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကော့မှူးမြို့နယ် သခွတ်ပင်ကျေးရွာအနီးသို့ ကင်မင်ချူးနှင့် ဆင်ကီချူးတို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။
ဒေသခံပြည်သူများ၊ တပ်မတော်သားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏ ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးမှုကြောင့် ကင်မင်ချူးကို အရှင်ဖမ်းမိပြီး ဆင်ကီချူးကို အသေဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။
မြောက်ကိုရီးယား ကွန်မန်ဒိုအဖွဲ့၏ လက်ပစ်ဗုံးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တပ်မတော်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး တပ်မတော်သားတစ်ဦးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့မှ မသင်္ကာသူ ၃ ဦးကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ကင်မင်ချူး အပါအဝင် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးနှင့် ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦးတို့ ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအရ ၎င်းတို့သည် မြောက်ကိုရီးယား သံရုံးမှတစ်ဆင့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများကို ရယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင် ကပ်ထားသည့် သင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်မှ တိတ်တဆိတ် ဆင်းသက်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထိုသုံးဦးအနက်မှ ကင်မင်ချူးနှင့် အခြားတစ်ဦးတို့သည် ထိုနေ့တွင်ပင် လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံစည်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မသေဆုံးဘဲ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ကင်မင်ချူးမှာ လက်တစ်ဖက် ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် အာဇာနည်ဗိမာန် ခေါင်မိုးပေါ်တွင် ဗုံးတပ်ဆင်ခဲ့သူဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။
တတိယမြောက် မသင်္ကာသူဖြစ်သော ဇင်ဘို သည် မြောက်ကိုရီးယားမှ လာရောက်ခေါ်ဆောင်မည့် ရေငုပ်သင်္ဘောရှိရာဘက်သို့ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ယူဆရသော်လည်း ပုဇွန်တောင်ချောင်းအနီးတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့ ၏ အစီရင်ခံချက်များအရ ၎င်းတို့သည် အာဇာနည်ကုန်းဗုံးဖောက်ခွဲမှု နှင့် ဆက်စပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
ဖမ်းဆီးခြင်းမခံရမီတွင် ဇင်ဘိုသည် မြန်မာစစ်သား သုံးဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ဇင်ဘိုနှင့် ကင်မင်ချူးတို့ကို တရားဥပဒေအရ ရုံးတင်စစ်ဆေးပြီး သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။
အယူခံဝင်ခဲ့သော်လည်း တရားရုံးက ပယ်ချခဲ့သည်။
အမှုစစ်ဆေးစဉ် ဇင်ဘိုသည် ဖြောင့်ချက်မပေးဘဲ ငြင်းဆန်နေခဲ့ပြီး ကင်မင်ချူးကမူ ဖြောင့်ချက်ပေးကာ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် အခြေအနေများကို ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် မြောက်ကိုရီးယား နှင့် ဆက်နွယ်မှုကို ဝန်ခံခဲ့ပြီး အစိုးရသက်သေအဖြစ် ထွက်ဆိုခဲ့သဖြင့် သေဒဏ်မှ လွတ်ကင်းကာ ထောင်ဒဏ်တစ်သက် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ဇင်ဘိုကို ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးအား အင်းစိန်ထောင် တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး အကျဉ်းသားတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်ယူခံရသည်။
ထောင်တွင်းရှိ အခြားအကျဉ်းသားများ၏ ပြောဆိုချက်များအရ သူသည် မြန်မာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုတတ်သည်ဟု သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့ပြီးနောက် ကင်မင်ချူး၏ အခြေအနေကို တရားဝင် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကြခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
အာဇာနည်ကုန်းဗုံးပေါက်ကွဲမှု နှင့် ဆက်စပ်၍ မြောက်ကိုရီးယားက သူသည် မိမိတို့နိုင်ငံသားမဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သဖြင့် ကင်မင်ချူးကို နိုင်ငံမဲ့အဖြစ် သတ်မှတ်သည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် မြောက်ကိုရီးယားသို့ ပြန်လိုခြင်း မရှိသကဲ့သို့ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက တရားစွဲဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့်လည်း တောင်ကိုရီးယားသို့ သွားလိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ကင်မင်ချူးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်အင်းစိန်ထောင်ထဲ အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထိုဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြန်မာ အစိုးရသည် မြောက်ကိုရီးယား သံအဖွဲ့ကို မောင်းထုတ်ခဲ့ပြီး မြောက်ကိုရီးယားနှင့် သံတမန် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။
ဗုံးမကွဲမီ အချိန်က မြောက်ကိုရီးယား၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အား သုံးပွင့်ဆိုင် ဆွေးနွေးရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သော တရုတ်နိုင်ငံက မြောက်ကိုရီးယားကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာမှတဆင့် ရှုံ့ချခဲ့သည်။
ထို့နောက် လပေါင်းများစွာအထိ တရုတ်အရာရှိများသည် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းအား ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထင်ကရနေရာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဖန်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း သုံးရက်အတွင်း တရားခံများကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အစိုးရ၏ လုံခြုံရေးစီမံမှုအပေါ် ယုံကြည်မှု ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်ဟု သုံးသပ်မှုများရှိသည်။
အာဇာနည်ဗိမာန် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အချို့သော အပြောင်းအလဲများကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။
လက်ရှိ အာဇာနည်ဗိမာန်၏ အမိုးမပါသည့် ဗိသုကာဒီဇိုင်းမှာ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အမိုးနေရာ၌ ဗုံးတပ်ဆင်ခဲ့ခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးအရ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ထို့အပြင် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကိုး နေရာတွင် ဦး နှင့် အစားထိုးခဲ့သည်။
တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ချန်ဒူးဝမ် သည် အာရှနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အာရှနိုင်ငံများသို့ နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်စဉ် သမ္မတသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်များကို ဂုဏ်ပြုရန် အာဇာနည်ဗိမာန် သို့ သွားရောက် ဂါရဝပြုရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။
အဆိုပါနေရာတွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နှင့် အခြားအာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ၏ ဂူဗိမာန်များ တည်ရှိသည်။
အခမ်းအနားသို့ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရအရာရှိများ၊ မြန်မာ အစိုးရအရာရှိများနှင့် သတင်းထောက်များ တက်ရောက်နေခဲ့ကြသည်။
သမ္မတ ချွန်ဒူးဝမ် မရောက်ရှိမီ မိနစ်အနည်းငယ်အလိုတွင် အာဇာနည်ဗိမာန်အတွင်း လျှို့ဝှက်တပ်ဆင်ထားသော ဗုံးများ အကြီးအကျယ် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲမှုသည် အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင် အဆောက်အအုံများနှင့် အခမ်းအနားနေရာကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့သည်။
ထိုဖြစ်ရပ်ကို ရန်ကုန်ဗုံးပေါက်မှု ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
မနက် ၉:၀၀ – အခမ်းအနားအတွက် ပြင်ဆင်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။
မနက် ၉:၄၅ – တောင်ကိုရီးယားအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ အာဇာနည်ကုန်းသို့ ရောက်ရှိလာသည်။
မနက် ၁၀:၂၀ – အခမ်းအနားစတင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။
မနက် ၁၀:၃၀ ခန့် – ဗုံးများ အကြီးအကျယ် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
မနက် ၁၀:၃၅ – ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ ရောက်ရှိလာပြီး ဒဏ်ရာရသူများကို ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်လူ ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၄၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
သေဆုံးသူများထဲတွင် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရအရာရှိများ အများအပြား ပါဝင်ခဲ့သည်။
သို့သော် သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ် သည် အချိန်နောက်ကျ၍ မရောက်သေးသောကြောင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဗုံးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာအစိုးရနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ တိုက်ခိုက်မှုကို မြောက်ကိုရီးယား မှ လျှို့ဝှက်အေးဂျင့်များက စီစဉ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများအနက် အချို့ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသည် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဝမ်းနည်းကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းများကလည်း ထို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။
အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် အာရှဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံရေးအကြမ်းဖက်မှုကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မြောက်ကိုရီးယား အကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်စေခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေးနှင့် အကြမ်းဖက်မှုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်စေခဲ့သည်။
ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ မိုက်ကယ် ဘေး (Michael Bay) ၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ ဇာတ်ကားစီးရီးမှ တတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ တတိယနှင့် နောက်ဆုံးတွဲဖြစ်သည့် ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
တိုက်တွင် ရှိသော ဖက်ဒရယ် သမ္မတ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ၊ နှင့် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် တို့ တည်ရှိကြသည်။
လူဦးရေ ၁၁၂ သန်းခန့် ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၁၁ ခုမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ပြောသော နိုင်ငံများတွင် အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသည် မြောက်အမေရိကတိုက် တောင် ဘက် အဖျားတွင်တည်ရှိ၍ လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်၏။
ကောတက်က ခေါင်း ဆောင်၍ စပိန်လူမျိုးတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့စဉ်က မက္ကဆီကိုနိုင်ငံကို တို့၏ဘုရင် မွန်တီဇူးမား က အုပ်စိုးနေဆဲဖြစ်၏။
အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက်စွန်းတွင် ရှိပြီး ဟာဝိုင်ယီကျွန်းမကြီးမှ အနောက်တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀၀၀ (၂၄၈၅ မိုင်) ခန့်အကွာ၊ ၏ မြောက်ဘက် ၂၉၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၈၀၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
အနောက်ဘက်တွင် နှင့် မြောက်ဘက်တွင်တို့ ရှိကြသည်။
မြို့မ ဆိုသည်မှာ - ကိုဆိုလိုသည်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနေထိုင်သော ဗာတီကင်နန်းမြို့မှလွဲလျှင် မိုနာကိုနိုင်ငံသည် ရှိ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံ တို့တွင် အငယ်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
မိုနာကိုနိုင်ငံသည် ကမ်းခြေတွင် နှင့် တို့ နယ်နိမိတ်ချင်းစပ်ရာ ဒေသ အနီး၌ တည်ရှိ၍ မိုနာကို နယ်စားမင်းသား တတိယရေနယာ က အုပ်ချုပ်သည်။
မိုနာကိုနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာကျော် လောင်းတမ်းကစားဝိုင်းများ ရှိသော မွန်တီကာလိုမြို့ကြောင့် ထင်ရှားလေသည်။
ရောမ သာသနာစောင့်နိုင်ငံကို တည်ထော်သူ ဧကရာဇ်ဘုရင် ပထမ အော့တိုသည် မိုနာကိုနိုင်ငံကို နှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်စိုးခဲ့၍ ၁၂၉၇ ခုနှစ်မှစ၍ မိုနာကိုသည် ဂျီနိုအာမင်းဆက် လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိ ခဲ့သည်။
အတွင်း က ဂျာမန်စစ်တပ်များသည် မိုနာကိုနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြ သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀) ; Government [ Official Government Portal] [ Official website of the Prince's Palace of Monaco] [ Chief of State and Cabinet Members] [ Monaco Statistics Pocket – Edition 2014] ; ယေဘုယျအချက်လက် [ Monaco] from ''UCB Libraries GovPubs'' [ Monaco] from the BBC News [ Monaco] information about Monaco [ History of Monaco: Primary documents] ; ခရီးသွား [ Official website for Tourism] [ Your Monaco] Monaco travel guide [ Discovery of Monaco] ; အလုပ် [ Monaco Job Portal] ; အခြား [ Order of the doctors of Monaco] [ French Monaco Web portail] [ La Principauté&nbsp;– Le premier journal d'actualité de Monaco] Monaco Today, a daily newsletter in English, [ Monacolife.net] [ Monacolife.net] English news portal [ The Monaco Times]&nbsp;– a regular feature in The Riviera Times is the English language newspaper for the French&nbsp;– Italian Riviera and the Principality of Monaco provides monthly local news and information about business, art and culture, people and lifestyle, events and also the real estate market. [ Monaco-IQ] Monaco information and news aggregator [ Monte-Carlo] Italian Monte-Carlo unofficial portal [ International School of Monaco]။
ဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့သား တိုင်းပြည်ပြုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့လေသည်။
သို့လင့်ကစား ဆိုလွန်၏ အခြေခံဒီမိုကရေစီဝါဒမှာ အက်သင်းသမိုင်းတွင် အကျိုးသက်ရောက်၍ နောက်ပေါ်ပေါက် ကြသည့် များတွင်လည်း အကျုံးဝင်လေသည်။
ဆိုလွန်မှာ တွင် တစ်ဦး ဟူ၍ မော်ကွန်းတွင်လေသည်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်သည် တွင်ပါဝင်သော နယ်တစ်နယ်ဖြစ်၍ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၂၇၁၀၀ ရှိလေသည်၊ နယ်နိမိတ်မှာ အရှေ့ဘက်တွင် မနီတိုးဗားနယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အယ်လဗားတားနယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မက္ကင်ဇီနယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် တို့ဖြစ်သည်။
ဆက်စတန့်အင်္သာတိုင်း သည် မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း၏အထက်ရှိ ၊ ၊ တို့၏ အန်ဂူလာ အကွာကိုတိုင်းတာသော ကိရိယာဖြစ်သည်။
ထိုကိရိယာ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းများကို ပုံ-(၂)တွင် ပြထားသည်။
ဆက်ဖိုသည် ဂရိစာပေသမိုင်းတွင် ရှေးကျသော လစ်ရစ် ကဗျာစာဆိုရှင် ဂရိအမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။
ဂရိပညာရှိသည် ဆက်ဖိုအား ဂရိစာဆိုပညာရှိ နှင့်တန်းတူထားခဲ့သည်။
ဆောက်သမ္ပတန်မြို့သည် ၏ တတိယဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးဖြစ်၍၊ ၏ အနောက်တောင်ဘက် ၇၉ မိုင်ကွာတွင်ရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) and
မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံသည် တိုက် အရှေ့ပိုင်း နှင့် အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် နှင့် တောင်ဘက်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင် တို့ ဖြင့် ထိစပ်နေသည်။
မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံသည် နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေခြင်း မရှိသော်လည်း ၎င်း၏ အနောက်ဘက် အစွန်ဆုံး နေရာသည် ကာဇက်စတန်၏ အရှေ့ဖျားပိုင်းမှ ၃၈ ကီလိုမီတာ (၂၄ မိုင်) သာ ကွာဝေးသည်။
နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ဦလန်ဘာတာမြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ထိုအပိုင်းနှစ်ပိုင်း အကြားတွင် ကြီး ရှိသည်။
တစ်ဆယ့်ခုနစ် ရာစုနှစ်အတွင်း၌ မွန်ဂိုးလီးယား၊ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သည် မန်ချူးဘုရင်တို့၏ လက်အောက်ခံတိုင်းပြည်များ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့တော်မှာ ဖြစ်၍ မွန်ဂိုးလီးယားတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ရေရှားသောအရပ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မွန်ဂိုလူမျိုးတို့သည် ၊ ၊ ၊ များကို မွေးမြူ၍ ရေကြည်ရာ မြက်နုရာသို့ လှည့်လည်နေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။
ကုလားအုပ်နှင့် ကို ဝန်တင် တိရစ္ဆာန်အဖြစ် အသုံးပြုကြ သည်။
ထွက်ကုန်များဖြစ်သော ၊ သားမွေး၊ သားရေ၊ သိုးမွေးတို့ကို ခြောက်၊ ၊ ၊ ဆေး၊ ချည်ထည်၊ သားရေထည်ပစ္စည်း၊ လက်ဝတ်လက်စားတို့နှင့် လဲလှယ်ကြသည်။
ကိုးကွယ်သူများလည်းရှိသည် (၁၃)သုံးရာစုနှစ်ခန့်က မွန်ဂိုဘုရင် လက်ထက်တွင် မွန်ဂိုလူမျိုးတို့သည် စည်းလုံးမိပြီးလျှင် အနီးအနားရှိ တိုင်းပြည်များကိုသာမက ဥရောပတိုက်ဖက်သို့ပင် စစ်ဦး လှည့်ကာ တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် မြေးတော် လက်ထက်၌ မွန်ဂိုအင်ပိုင်ယာကြီးများ အရှေ့ဘက် ပစိဖိတ်ကမ်းခြေမှ အနောက်ဘက် ပင်လယ် နက်အထိ ကျယ်ပြန့်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀) ၂၀၂၀ခုနှစ်မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံ၏သန်းခေါင်စာရင်းများအရကိုလူဦးရေအများဆုံးကကိုးကွယ်ပြီး ၅၁ဒဿမ၇ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
ကို၃ဒဿမ၂ရာခိုင်နှုန်းကိုးကွယ်ကြသည်။
မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
အနောက်တောင်ဘက်တွင် အေဒရီယေးတစ် ပင်လယ်ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
နယ်နိမိတ်အားဖြင့်သော်ကား မော်ရိုကိုနိုင်ငံသည် မြောက်ဘက်တွင် ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့နှင့် တောင်ဘက်တွင် အယ်လဂျီးရီးယားနိုင်ငံဖြင့် လည်းကောင်း၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ရီအိုသေအိုးရိုဒေသဖြင့်လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာဖြင့်လည်းကောင်း ပတ်ရံလျက်ရှိ၏။
အရှေ့ဘက်တွင် ၊ မြောက်ဘက်တွန် ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် နှင့် တို့က ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။
ဟနွိုင်းမြို့(ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား - Hà Nội)သည် ၏ နှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
ဟနွိုင်းမြို့သည်ယခင်က ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့၍ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အရ ကွန်မျူနစ်ဗီယက်မင်းအစိုးရ အုပ်ချုပ်သော မြောက်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်လာသည်။
ထိုမြို့သည်ဝမှ အတွင်းဘက် မိုင် ၉ဝ ခန့်အကွာ မြစ်၏လက်ယာဘက် ကမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
မြစ်တွင်းသွား သင်္ဘောငယ်များသည် ဟနွိုင်းမြို့နှင့် အကြား သွားလာခုတ်မောင်းလျက်ရှိကြသည်။
ဟနွိုင်းမြို့သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အရေးကြီးသော ဗဟိုဌာန ဖြစ်သဖြင့် ဟိုင်ဖုံမြို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ၏အနောက်တောင်ဘက်ရှိ နှင့်လည်းကောင်း၊ မီးရထားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားလေသည်။
ဟနွိုင်း မြို့မှတင်ပို့သော ကုန်များတွင် ၊ များနှင့် မီးခြစ်များ ပါဝင်သည်။
နယ်ချဲ့သမားများက ဟနွိုင်းမြို့ရှိ များချဲ့ထွင်ထားကြရုံမက သစ်များကိုလည်း ဆောက်လုပ်ထား ကြလေသည်။
support_status = ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှစ၍ မထောက်ပံ့တောပါ iTunes ဝန်ဆောင်မှုသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သက်တမ်း ကုန်ဆုံးမည်။
Mac OS X Lion သည် အက်ပဲကုမ္ပဏီ၏ ၈ ခုမြောက်သော ဖြစ်သည်။
ဆိုက်ဂွန်ခံတပ် (Citadel of Saigon) ကျဆုံးပြီးနောက် ၁၈၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်အထိ (French Cochinchina) ၏ မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မြောက်ဗီယက်နမ်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စည်းလုံးသော ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး မြို့ကို ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း (Hồ Chí Minh) အမည်ဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့သော်လည်း ယခင်အမည် ဆိုက်ဂွန် ကို အများအားဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အသုံးပြုမှုများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲနေဆဲဖြစ်သည်။
ဟိုချီမင်းစီးတီး (အင်္ဂလိပ်: Ho Chi Minh City) သည် ၏ အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ယခင်က ဆိုင်ဂုံမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်သောမြို့ဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်က ပရေးနော်ကာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး တို့၏ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဆိုင်ဂုံဆိုသော အမည်ဖြင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီ ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ် အထိ တောင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
တရုတ် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ၃၄ မိုင်မျှသာကွာဝေး၍ ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အချက် အခြာ ဌာနတစ်ခုဖြစ်၍ နှင့် အမြဲပင်ဆက်သွယ် လျက်ရှိ၏။
ဆိုင်ဂုံနှင့်အနီးရှိ ရှော်လွန်မြို့တို့မှာ ၊ ၊ နှင့် များဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိ သဖြင့် တစ်ဆက်တည်းကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေ၏။
ယင်းနှစ်မြို့တွင် ၊ ၊ စက်ရုံ၊ ၊ စက်ရုံနှင့် အမြောက်အမြားရှိသည်။
ကြီးကျယ်သော ထွက်ကုန်များမှာ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် များဖြစ်ပြီးလျှင်၊ ဝင်ကုန်များမှာ အများအားဖြင့် ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်ကုန်စည်များသာဖြစ်သော ၊ ထွက်ပစ္စည်းများ၊ ၊ နှင့် စက် ကရိယာ၊ အစရှိသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။
ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ တို့၏ အဖြစ် ရှိနေစဉ်ကတည်းက မြို့တော်အဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်။
စစ်တောင်း ဆိုသည်မှာ - ၊ ကို ဆိုလိုပါသည်။
ပီနန်မြို့ဟု ခေါ်ဆိုကြသော ၏ အမည်မှာ ဂျော့ချ်တောင်း ဖြစ်ပြီး ပီနန်ပြည်နယ် ၏ ဖြစ်သည်။
ဘုရင် ဂျော့ချ် ၃ ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကမ်းရိုးတန်းရှိ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ဒူဘိုင်းသည် အနောက်အာရှ၏ စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော နေရာဖြစ်လာရန် ရည်မှန်းထားသည်။
ဒူဘိုင်းတွင် ပူပြင်းသော ကန္တာရရာသီဥတု (Köppen BWh) ရှိသည်။
ဗင်းနစ်မြို့သည် မြောက်ပိုင်းတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အလှအပများ၊ ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် အနုပညာ လက်ရာများကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
footnotes = မျက်နှာပြင်အပြည့်ကြည့်ရှုရန် မြေပုံပေါ်တွင် ကလစ်နှိပ်ပါ။
တပ်ကုန်းမြို့သည် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်း၏ မြောက်ဖျားပိုင်း ဆင်သေချောင်းနှင့် နဝင်းချောင်းဆုံရာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
တပ်ကုန်းမြို့တည်ရှိရာမြေသည် Holocene သက်နုနုန်းမြေအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
တပ်ကုန်းမြို့သည် မြောက်လတ္တီကျု ၂၀ဒီဂရီ ၈မိနစ် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆ဒီဂရီ ၁၂မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်တွင် ၊ ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဒေသကြီး၊ ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဒေသကြီး၊နှင့် တောင်ဘက်တွင် နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ဥတ္တရသီရိမြို့၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နှင့် ဇေယျာသီရိမြို့တို့ တည်ရှိသည်။
တပ်ကုန်းမြို့သည် ပူနွေးစွတ်စိုသောရာသီဥတု ရှိသည်။
တပ်ကုန်းမြို့ကို ဘုရင့်နောင်၊ အောင်ဇေယျ၊ ဗိုလ်မင်းရောင်၊ မြဝတီ၊ ဆရာစံနှင့် အနော်ရထာဟူ၍ ရပ်ကွက် ၆ ခုဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တပ်ကုန်းမြို့နယ်သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည့်အတွက် ယင်းကို ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည့် တပ်ကုန်းမြို့သည် ၎င်းတို့နှင့်ဆက်စပ်လုပ်ငန်းများဖြစ်သည့် ဆန်စက်၊ ဆီစက် နှင့် ကုန်သည်ပွဲရုံပွဲစားလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဆယ့်နှစ်ရာသီပွဲတော်များ၊ စာပေဟောပြောပွဲများ၊ တရားပွဲများ၊ အလှူအတန်းပွဲများဖြင့် မပြတ်စည်ကားသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် နော်ဝေးနိုင်ငံကို ဘုရင်များ ကြီးစိုးစဉ်က ယင်းမြို့ဟောင်းသည် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။
ကမ္ဘာ့ အပန်းဖြေရေး မြို့တော်ဟု အမည်တွင်သော လပ်ဗီးဂပ်စ်မြို့သည် ကစားခြင်းနှင့် ၎င်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော အပန်းဖြေမှုများကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
ဘရစ်စဘိန်းမြို့သည် ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် တတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
ပါ့သ်မြို့သည် အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ် ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
မဲလ်ဘုန်းမြို့သည် ဗစ်တိုးရီးယား ပြည်နယ်၏ မြို့တော် နှင့် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင်လည်း ဒုတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဂျုံ၊ဂျုံမှုန့်၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ သစ်သီးသစ်နှံ၊ နွားမှ ရရှိသော ပစ္စည်းများ၊ သိုးမွေး၊ ၊ စက္ကူ အစရှိသော ပစ္စည်းအမျိုးစုံလည်းထွက်သည်။
အက်ဒလိတ်မြို့သည် ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး စိန့်ဗင်ဆင့်ပင်လယ်ကွေ့အနီး၌ တည်ရှိ လေသည်။
စတုတ္ထဝီလျံဘုရင်၏ မိဖုရား အက်ဒလိတ်၏အမည်ကို အစွဲပြုကာ ထိုမြို့ကို အက်ဒလိတ်ဟု အမည် ပေးခဲ့လေသည်။
ကို ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။
နောက်အခါ ဝေါကြီးရန်လွှင့်၊ ဝေါပလာရန်လွှင့်၊ ဝေါကြီးရွှေတိမ်ညင်းဟူသော လှေတော် အမှုထမ်းများ ဝေါတော်ထမ်းစေသည်။
မှ လက်ရေးမူ ကျင့်ဝတ်]] ဆရာဝန်များ၏ အဓိဋ္ဌာန်ပြု ကတိသစ္စာ ကမ္ဘာ တစ်လွှားကျော်ကြားထင်ရှားခဲ့သောသမားဟူးရားကြီးများအား သက်သေထား၍ ကျွန်ုပ်သည် ဤအဓိဋ္ဌာန်ပြု ကတိသစ္စာကို ရွတ်ဆိုသစ္စာပြုပါအံ့ ၁။
ယခု ကတိသစ္စာပြုသည့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ပါသော် ကျွန်ုပ်သည် ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာ အဖြာဖြာနှင့် ပြည့်စုံပါစေသား။
မြောက်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
အနီးဆုံး အိမ်နီးချင်း ဒေသမှာ မှ ဘာနာဘာကျွန်းဖြစ်ပြီး အရှေ့ဘက် ၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၈၆ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။
မြောက်ဘက်တွင် နှင့် တောင်ဘက်တွင် တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
နီကာရာဂွါသည် တိုက်နှင့် တိုက်ကို ဆက်ထားသော ကုန်းမြေပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် ၊ မြောက်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
သူမသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရှိ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အနောက်အာဖရိကတွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် နှင့် ၊ မြောက်ဘက်တွင် တို့ ပါဝင်သည်။
တောင်ဘက်ရှိ ကမ်းရိုးတန်းမှာ ရှိ ဂီနီပင်လယ်ကွေ့တွင် တည်ရှိသည်။
ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ် (The Pentagon) သည် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဗဟိုဌာနချုပ်ဖြစ်ပြီး တွင် တည်ရှိသည်။
ဖီဒယ်လ် အလီဂျန်ဒရို ကက်စထရို ရပ်ဇ် (၁၉၂၆၊ ဩဂုတ် ၁၃ရက်မွေး - ၂၀၁၆၊ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်ကွယ်လွန်) သည် ကျူးဘား တော်လှန်ရေး သမားတစ်ဦး နှင့် နိုင်ငံရေး သမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အာနက်စတို ‘ချေ’ ဂွေဗားရား (၁၉၂၈၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်မွေး - ၁၉၆၇ အောက်တိုဘာ ၉ ရက် ကွယ်လွန်) အား အယ်လ်ချေ သို့ မဟုတ် ချေ ဟု အများက ခေါ်ကြသည်။
သူသည် သား မာ့က်ခ်စ်ဝါဒစွဲကိုင်သူ တော်လှန်ရေးသမား၊ ဆရာဝန်၊ စာရေးဆရာ၊ ပညာတတ်၊ ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ သံတမန်နှင့် စစ်ရေး သီအိုရီ ဖော်ထုတ်သူ ဖြစ်သည်။
ထိုခရီးစဉ်များတွင် ကြုံခဲ့ရသော အတွေ့အကြုံများနှင့် လေ့လာတွေ့ရှိမှုတို့အရ ဒေသအတွင်း စီးပွားဥစ္စာ မညီမျှ မှုတို့သည် ၊ လက်ဝါးကြီး အုပ်မှု၊ ကိုလိုနီ လက်သစ် စနစ် နှင့် တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀ ရာစုအထင်ရှားဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀တွင် ပါဝင်သည်။
အဖ စာရေးဆရာ ၊ အမိ ဒေါ်ခင်မမ တို့ဖြစ်ပြီး အမည်အရင်းမှာ မြူမြူဖြစ်သည်။
အမှတ်(၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် (အ.ထ.က(၂)သင်္ဃန်းကျွန်း)သည် ၊ ၊ ၊ ဇ/တောင်ရပ်ကွက်၊ ပြည်သာယာလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုကျောင်းသည် ဘောက်ထော်မီးရထားဘူတာရုံနှင့် မလှမ်းမကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၅၁-၅၂ ခုနှစ်ခန့်က အဘကိုယ်တိုင် လမ်းညွှန်တည်ထားတော်မူခဲ့သည့် သည်လည်း တည်ရှိသည်။
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သည် ၊ ၊ ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
သ‌ပြေဆောင် ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ ပိတောက်ဆောင် ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး အင်ကြင်း‌ဆောင် မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း သရဖီဆောင်(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း ခရေဆောင် ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ Educationကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ E ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။
ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။
နဝဒေးစာကြည့်တိုက် စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် သပြေခန်းမ မုန့်ဈေးတန်း ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း ကျွန်းပင်ကြီးများ အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
သခင်ဇင် ကို ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် မြို့ ၌ ဦးကျော်ဇော+ဒေါ်အေးညို တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ထိုစဉ်အတွင်း တောတွင်း ဗဟိုစည်းရုံးရေး ကော်မတီအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစစ် ရပ်စဲရေ:၊ ကို အောက်ခြေပါတီဝင်ထု အား တင်ပြရန် နှင့် မဟာမိတ် ပါတီများအား ရှင်းလင်း တင်ပြရန် အတွက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
အဆင့်လိုက်မှာ- (၁)ရဲဘော် သာဒင် (၂)ရဲဘော် ခင်မောင် (၃)ရဲဘော် လှဖေ (၄)ရဲဘော် အေး (၅)ရဲဘော် သက်ဖေ (၆)ရဲဘော် လေးမောင် တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် အနောက်မြောက်တိုင်း ၏ နိုင်ငံရေး၊စစ်ရေး တို့တွင်လည်းကောင်း လက်နက်ကိုင်တပ်နှင့် ပါတီတို့တွင် လည်းကောင်း အဆင့်အမြင့်ဆုံး နှင့် အာဏာအပိုင်ဆုံး သော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အိုမန်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်မှာ အိုမန် စူလတန်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး တိုက် အနောက်တောင်ပိုင်း အာရပ်ကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
ဂါဒိုလီနီယမ် ကို နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို များတွင် Control Rod နှင့် Power Plants အပိုင်းများတွင် အသုံးပြုသည်။
ဂါဒိုလီနီယမ်သည် ရှားပါးဒြပ်စင်များ ထဲတွင် ပိုမိုပေါများစွာ တည်ရှိသော ဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂါဒိုလီနီယမ် သည် အခြားသော Lanthanides ဒြပ်စင်များ ကဲ့သို့ပင် မပြင်းထန်သော အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေသည်။