DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဆိုဗီယက် လွန်းပျံယာဉ် အစီအစဉ်တွင် အရှေ့ဥရောပနိုင်ငံ များ၊ ၊ မွန်ဂိုလီးယား၊ ကျူးဗားတို့အပြင် ပြင်သစ် နိုင်ငံသားများကိုပါ ကူးတို့ယာဉ်ဖြင့် ဘူတာယာဉ်သို့ သယ် ဆောင်ကာ သိပ္ပံပညာ လေ့လာစေသည်။
သည် ဒစ်ကာဗာရာ ထောက်လှမ်းရေး များ ကို၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် စတင် ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသည် ကော့စမော့ ထောက်လှမ်းရေး ဂြိုဟ်တုများကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်က စတင် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် သည် ကော့ စမော့ဂြိုဟ်တုများကို ဂြိုဟ်တုဖျက် ဂြိုဟ်တုစနစ် စမ်းသပ်ရာ တွင် အသုံးပြုသည်။
ဂြိုဟ်သွားယာဉ်တို့အပြင် သတင်းပို့ဆက်သွယ်ရေး ကမ္ဘာပတ်ဂြိုဟ်တုများ၊ မိုးလေဝသစုံစမ်းသတင်းပေးသော ဂြိုဟ်တုများ စသဖြင့် ဂြိုဟ်တုမျိုးစုံကို လွှတ်တင်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ဂြိုဟ်တုများအနက်အအသ ထူးထူးခြားခြား အကျိုးပြုခဲ့သော ဂြိုဟ်တုကား ကော့စပတ်စ်-ဆာဆတ် ကယ်ဆယ်ရှာဖွေရေး ဂြိုဟ်တု ဖြစ်သည်။
အာကာသ လေ့လာရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ အသုံးပြုရေးဆိုင်ရာ ညီလာခံကို ဩစတျေးလျနိုင်ငံ ဗီယင်နာမြို့တွင် ၁၉၈၂ ခုနှစ် စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၈၄) အာကာသသုတေသန(၁၉၈၈ ခုနှစ်) ၁၉၈၈ ခုနှစ် အတွင်းတွင် အာကာသ သုတေသနလုပ်ငန်း ကို တစ်နိုင်ငံချင်း သာမက ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြသည်ကို လည်း တွေ့ရှိရသည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုက လွှတ်တင်ထားသော အာကာသ စခန်းယာဉ် မီယာ (ငြိမ်းချမ်းရေး) ပေါ်တွင် ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့မှစ၍ ရောက်ရှိနေခဲ့ကြသော အာကာသ ယာဉ်မှူး တို့မှာ ဗလာဒီမာတီးတော့နှင့် မူဆာမင်နာရော့တို့ ဖြစ်ကြသည်။
တာရာစုတစ်ခွင်ကို ဂလေဇာအမည်ရှိ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်သုံး တယ်လီစကုပ်ဖြင့် လေ့လာကြသည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့သည် အာကာ သစူး စမ်းလေ့လာမှုကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လွန်ခဲ့သော ၂၂ နှစ်ကပင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ဖိုဘို့စ်-၁ သည် ရေဒီယို အဆက်အသွယ်များ ပြတ်တောက်သွား သည်၊ ဖိုဘို့စ်-၂ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်ခဲ့ရာ အဆက်အသွယ်များ ဆက်လက်ရရှိနေပြီး သတ်မှတ်သောနေရာသို့ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ သို့မဟုတ် မေလ တွင်ရောက်ဖွယ်ရှိသည်။
မီယာစခန်းယာဉ်သို့ ၁၉၈၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက် နေ့က သွားရောက်ခဲ့သော ဆိုဗီယက်-ပြင်သစ် အာကာသခရီးစဉ် တွင် ဆေးဝါးနှင့် ပညာရပ်ကို သုတေသနပြုသည်။
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုသည် အခကြေးငွေယူ၍ ဂြိုဟ်တု လွှတ်တင်ပေးမှုကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပထမဦးဆုံး ပြုလုပ်သည်။
မည်းနက်၍ရေပါသော ကြယ်တံခွန်ငယ် သန်းပေါင်းများစွာ သည် နှစ်စဉ်ပင် ကမ္ဘာ့လေထုကို ရိုက်ခတ်လေ့ရှိသည် ဟူသော အဆိုကိုထောက်ခံနေသည့် သက်သေအထောက်အထား အသစ် တွေ့ရှိ ထားသောကြောင့် အမေရိကန်အာကာသအေဂျင်စီ ရူပဗေဒ ပညာရှင် ကလိန်းယိထ်စ်က ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့ တွင် ပြောကြားသည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက ၁၉၇၈ ခုနှစ် မေလ ၂ဝ ရက် နေ့တွင် လွှတ်တင်ခဲ့ သော ပိုင်အိုးနီးယား အာကာသယာဉ်သည် သောကြာဂြိုဟ်၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် ယင်း ဂြိုဟ်၏ အနီးကပ်ဓာတ်ပုံကို ပေးကြောင်းဖြင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အာကာသ အေဂျင်စီက ကြေ ညာသည်။
အတွင်း အကြီးဆုံးလသည် ၏ဂြိုဟ်ရံ ဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။
တိုင်တန်ဂြိုဟ်သည် နေအဖွဲ့အ စည်းအတွင်း ဂြိုဟ်ရံလများအနက် သိပ်သည်းပြီး ဇီဝဓာတ်ကြွယ် ဝသော လေထုရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်ရံလ ဖြစ်သည်။
များမပေါ်မီ ကမ္ဘာဦးကာလ လေထုဝန်းကျင် အနေအထားနှင့် နီးစပ်တူညီနိုင်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက ယုံကြည်လက်ခံထား ကြသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၈၉) ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသည် မီယာ (ငြိမ်းချမ်းရေး) အာကာသ စခန်းယာဉ်ကို ပင်တိုင်ထား၍အာကာ သယာဉ်များကို လွှတ်တင်ကာ သုတေသနလုပ်ငန်း အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်သကဲ့သို့ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သည်လည်း အာကာ သလွန်းပြန်ယာဉ်များကို အားထားလျက်သုတေသနလုပ်ငန်းအမျိုး မျိုးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည့်ပြင် နက်ပကျွန်း ဂြိုဟ် လေ့လာရေးခရီးစဉ် သည်လည်းထူးခြားသော အောင်မြင်မှု တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ်အာသယာဉ်မှူး ခရီတီယန်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့က ကမ္ဘာမှတက်လာခဲ့ပြီး မီယာအာကာ သစခန်းယာဉ်ပေါ်တွင် စံချိန်သစ် ၁၂ လကြာမျှ နေထိုင်ခဲ့သော ဗလာဒီမာ တီးတော့နှင့် မူဆာမင်နာရော့တို့နှင့်အတူ ဒီဖင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်သို့ ဆင်းသက်သည်။
မာဂျလန်တိမ်တိုက်ကြီးထဲရှိ ကို လေ့လာသည့် ရွန့်ဂျင်းအမည်ရှိ နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တဗေဒ သုတေသနအစီအစဉ် ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ဗစ်တိုရင်ကိုနှင့် ဆီရီဘရော့တို့သည် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နှင့် ၆ရက်တို့တွင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အ စည်းဖြစ်သောယူနက် စကို၏ ''လူသားနှင့် ဇီဝဝန်းကျင်'' အစီအစဉ်အရလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်သည်။
ဆိုဗီယက်-ကျူးဗားပူး ပေါင်းစီစဉ်သော ''အတ္တလိတိတ်-၈၉'' စီမံကိန်းအရ နိုဝင်ဘာလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် အတ္တလိတိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဓာတ်ပုံများရိုက်ကူးခဲ့ သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသည် အင်္ဂါဂြိုဟ် သုတေသန လုပ်ငန်းအတွက် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ဖိုဘို့စ်-၁ အာကာသယာဉ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖိုဘို့စ်-၂ အာကာသ ယာဉ်ကိုလည်းကောင်း အသီးသီးလွှတ်တင်ခဲ့သည်။
အာကာသသုတေသနသမိုင်းတွင် မှတ်တိုင်သစ်တစ်ခု အဖြစ်စိုက်ထူသော ဖြစ်ရပ်တစ်ရပ်မှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု က ၁၉၇၇ ခုနှစ်ကတည်းက လွှတ်တင်ထားသည့် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်က နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို အနီးကပ်ပျံသန်း၍ စူး စမ်းလေ့လာနိုင်ခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၂၉ ကြိမ်မြောက် အာကာသလွန်းပြန်ယာဉ် ခရီးစဉ်အဖြစ် အတ္တာလန်တစ် အာကာသလွန်း ပြန်ယာဉ်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်သည်။
ကြသပတေးဂြိုဟ်သို့ ကိုဖြတ်၍ ခရီးနျင်မည့် ပေါင်ချိန် ၇၅ဝ ရှိ ဂယ်လီ⁠လီယို အာကာသယာဉ်ကို သယ် ဆောင်သွားသည်။
ယင်းဒုံးပျံသည် ကမ္ဘာ၏လနှင့် တို့၏ ဘေးမှဖြတ်ကာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ကြာသပတေးဂြိုဟ်တို့ကြား ရှိ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားရပ်ဝန်းကို ဖြတ်သန်းပြီးလျှင် ဂယ်လီ⁠လီယို ကို ကြာသပတေး ဂြိုဟ်၏ မုန်တိုင်းထန်သော လေထုထဲ၌ ချ ထားခဲ့မည်ဖြစ်သည်။
အရ ရှိသော အရာဝတ္ထုတိုင်းသည် အချင်းချင်း ဆွဲငင်နေသည့် (force)တို့ အစဉ် အပြန်အလှန် သက်ရောက်နေသည်။
F = G \frac{m_1 m_2}{r^2} ''F'' သည် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ သက်ရောက်နေသော ၊ ''m1'' နှင့် ''m2'' သည် အရာဝတ္ထု၏ ဒြပ်ပမာဏများဖြစ်ပြီး ''r'' သည် ထုထည်ဗဟိုနှစ်ခုကြားရှိ အကွာအဝေးဖြစ်ကာ ''G'' သည် ဖြစ်သည်။
နျူတန်၏ ဒြပ်ဆွဲမှုနိယာမ (Newton's Law of Gravitation) အရ ရှိရှိသမျှသော ဝတ္ထုအားလုံး၌ အချင်းချင်း ဆွဲငင်သည့်အား အသီးအသီး ရှိကြသည်။
ထိုဆွဲအားကြောင့် အရာဝတ္ထုများ အစုအဝေးအဖြစ် စုစည်းမိကြခြင်းကို ''ဒြပ်ဆွဲစု (graviational bound)'' ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
အထက်ပါ နယူတန်၏ ဂရက်ဗစ်တီ ဆွဲအားစည်းသည် တစ်ခုလုံးစာ ဖြန့်ကျက်သယောင်သဘော ရောက်လေသည်။
ဒြဗ်ဝတ္ထုအားလုံး နှင့် သက်ဆိုင်သော ဆွဲအားကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဒြပ်ဆွဲအားဟု ခေါ်၍ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေတစ်ခု တည်းနှင့်သာ သက်ဆိုင်သော ဆွဲအားကိုမူ ''(ကမ္ဘာ)မြေဆွဲအား''ဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်။
ရှေးဂရိသိပ္ပံပညာရှင် က လေးသော အရာဝတ္ထုတို့သည် ပေါ့သော အရာဝတ္ထုတို့ထက် အောက်သို့ အကျမြန်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်၌ ပေါင် ၁ဝဝ လေးသောသူ သည် လပေါ်၌ ၁၆ ပေါင်သာလေး၍၊ ပေါ်၌ ၃၅ ပေါင်မှ ၅ဝ အတွင်းလေးမည်။
ထို့ကြောင့် ပညာတွင် အရာဝတ္ထုသိပ်သည်းဆကို ရှာလိုသော် အရာဝတ္ထု၏ အလေးချိန်ကို ထိုအရာဝတ္ထုနှင့်အရွယ်ထုချင်းတူညီသော ရေ၏ အလေးချိန်နှင့် စားရလေသည်။
အထက်ပါ မေးခွန်းတို့အတွက် ကျေနပ်လောက်သော အဖြေ ကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်သို့ ရောက်ခါမှ ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံနှင့် သင်္ချာ ပညာရှင်ကြီးဖြစ်သူ က ''သီအိုရီ အော့ ရေလေး တစ်ဗစ်တီး''ခေါ် ''အမှီသဟဲပြု ဝါဒ''ဖြင့်ဖြေရှင်း ပြနိုင်လေ သည်။
သို့ရာတွင် အိုင်စတိုင်း၏ဝါဒမှ ၏ ဂရက်ဗစ်တီဆွဲအား၏ အခြေမှန်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အသစ်ဖြစ်သော သဘောအချက်အလက် အချို့တို့ကို ထပ်မံ ထုတ်ဖော်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တည်ရှိမှုကို ခန့်မှန်းရန် အခြားဂြိုဟ်များ၏လုပ်ရှားမှုနှင့်မတူသော ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ရွေ့လျားမှုပေါ်အခြေခံ၍ နယူတန်၏နိယာမကို အသုံးပြုတွက်ချက်ရာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။
ပိုမိုနီးစပ်တိကျသည့် ၏ သင်္ချာစုဖြင့် ထိုချို့ယွင်းချက်နေရာကို အစားထိုးကြသည်။
မိုဟာမက်အလီသည် ၁၉၄၂−ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ လူးဝီးစ္စဗီးလမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အပျော်ထမ်းလက်ဝှေ့ပြိုင်ပွဲတွင် အရေးပါဆုံးဖြစ်သော ''ရွှေလက်အိတ်များ လက်ဝှေ့ပြိုင်ပွဲ'' အတွက် လူရွေးပွဲကျင်းပရာ ကတ်စီးယပ်စကလေး ရှုံးနိမ့်သဖြင့်နည်းပြဆရာ ဂျိုးမာတင်ထံမှ နည်းပြဆရာ စတုန်းနာထံသို့ ရွှေ့ ပြောင်းလေ့ကျင့် ခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းအခြေအနေဖြင့် ဆေးရုံတက်ခဲ့ရသည်။
အလင်းဖန်မျှင် ( သို့မဟုတ် optical fibre) ဆိုသည်မှာ ထွင်းဖောက်မြင်နိုင်ပြီး ကွေးညွတ်နိုင်သည့် သို့မဟုတ် ပလတ်စတစ်ကြိုးမျှင်ဖြစ်ပြီး ၏ အချင်းထက် အနည်းငယ်ထူသည်။
ရုပ်မြင်သံကြားဖမ်းစက်မှာ အီလက်ထရွန်နစ်ပညာ၏ အောင်မြင်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်ကို လူတိုင်းလောက် သဘောပေါက်နိုင်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဘဲလ်သုတေသနစမ်းသပ်ခန်းသည် အလင်းလှိုင်းဆက်သွယ်ရေးကို အသုံးပြုသည့် အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည်။
အလင်းပင်မသည် အလင်းလှိုင်းဆက်သွယ်ရေးတွင် အရေးကြီးလှသည်။
အလင်းကို သယ်ဆောင်လာသော အလင်းဖန်မျှင်မှအလင်း ကိုဖမ်းယူရန် ''ပင်''အလင်း ဒိုင်အုတ်ဖမ်း ကိရိယာကို အသုံးပြုသည်။
မျက်နှာပြင် တဘက်တွင် ဖြစ်ပေါ်သောလှိုင်းသည် ပါးလွှာသော လျှပ်ကန့်များကြောင့်ငွေပြား၏ အခြားတဘက်ရှိ လျှပ်ကန့်များကို ''ခွင်ကျ''မှုတုန်ခါနည်းဖြင့် တုန်ခါစေရန် အလင်းလှိုင်းဖောက်သွားနိုင် ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဦးဆောင်မှုကိုခံယူပြီး ဒုတိယအ0x100ကိမ် ညီလာခံသက်တမ်းအတွင်း အလုပ်သမား အစည်းအရုံးမှ ဆောင်ရွက်သွားရမည့် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်များကို ရွေးချယ်တင်မြောက်သည်။
တတိယအ0x100ကိမ် အလုပ်သမား အစည်းအရုံး ညီလာခံတွင် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင် ၂၅ဝ ဦး ရွေးချယ်တင်မြောက်ခဲ့ရာ ဗဟို အလုပ်မှုဆောင် ကော်မတီဝင်မှာ ၃၅ ဦးဖြစ်သည်။
ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် ကော်မတီဝင်(အချိန်ပြည့်) ၁၉ ဦး အဖြစ် ဦးထွန်းရှိန်၊ ဦးသာထွန်းအောင်၊ ဦးတင်အေး၊ ဦးမြ အောင်၊ ဦးသာနိုး၊ ဒေါ်မြင့်မြင့်ဆွေ၊ ဦးခင်စိုး၊ ဦးအောင်ခင်၊ ဦးမင်းဇင်၊ ဦးသန်းစိုးလေး၊ ဦးလကွယ်တူး၊ ဒေါ်တင်ရီ၊ ဦးဘတူး၊ ဦးအောင်ဝင်း၊ ဗိုလ်မှူးအောင်0x100ကည်၊ ဦးမျိုးဆွေ၊ ဦးမင်းအောင်၊ ဦးဝင်းဖေနှင့် ဦးလှမြင့်တို့အား ရွေးချယ်တင် မြောက်0x100ကသည်။
ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် ကော်မတီဝင်(အချိန်ပိုင်း) ၁ဝ ဦး အဖြစ် ဒေါက်တာ မောင်ရှိန်၊ ဦးတင်ထွန်း၊ ဦးသိန်းမြင့်၊ ဦးသန်းညွန့်၊ ဦးကျင်လှိုင်၊ ဦးမျိုးမြင့်၊ ဗိုလ်မှူး0x100ကီးတင်0x100ကီး၊ ဦးပေါ်ခန်သန်း၊ ဦးတင်လှနှင့် ဦးမြမောင်တို့အား ရွေးချယ်တင် မြောက်0x100ကသည်။
ဒုတိယအကြိမ် အလုပ်သမား အစည်းအရုံး ညီလာခံ ဗဟို ဦးစီးအဖွဲ့၏ တတိယအစည်းအဝေးအတွက် ကြိုတင်ညိနှိုင်း အစည်းအဝေးကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ နံနက် ၁ဝ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ ကျိုက္ကဆံကွင်းရှိ ကျင်းပရေးဗဟို ကော်မတီ အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပသည်။
ဆက်လက်၍ လစ်လပ် လျက်ရှိသော ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင် တစ်နေရာ အတွက် ဆန္ဒမဲပေး ရွေးချယ်တင်မြောက်သည်။
သူသည် မိသားစုလက်ဆင့်ကမ်းအာဏာကို ထူထောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်ပြီး၊သားဖြစ်သူ အား သမ္မတအမွေ ပေးခဲ့သူအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဆီးရီးယား တပ်မတော်အရာရှိနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ သမ္မတ အဖြစ်သို့ တက်လာသူဖြစ်သည်။
ဆီးရီးယားနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိ၍ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံဖြစ်လာသော်လည်း နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှု မရှိခဲ့ချေ။
နိုင်ငံရေးအစိုးရအဖွဲ့များ မကြာခဏပြုတ်ကျ၍စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းမှုများလည်း မကြာခဏဖြစ်ခဲ့သည်။
ပါတီအတွင်း၌ လူငယ်ပိုင်းကခေါင်းဆောင်ပိုင်း နေရာအယူများသည်။
သမ္မတအာဆတ်၏ လက်ထက်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ဗူလဂေးရီးယားစသော ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးပြေလည်ခဲ့၍ ဆိုဗီယက်ရုရှား၏ စစ်လက်နက်ပစ္စည်း အထောက်အပံ့များစွာ ရရှိခဲ့သည်။
အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးမပြေလည်ခဲ့ဘဲ သူ၏သမ္မတသက်တမ်း နှစ် ၃၀ နီးပါးအတွင်း ကုလသမဂ္ဂစင်မြင့်ထက် တက်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိသည့် သမ္မတတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
သူသည် ပါလက်စတိုင်း ပြောက်ကျားများကို အကူအညီပေးခဲ့၍ ၁၉၇ဝ-၇၁ ခုနှစ်များတွင် နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်ခဲ့ရသည်။
သမ္မတ အာဆတ် သည် သမ္မတတာဝန်ကို သားစဉ်မြေးဆက် လက်ဆင့်ကမ်းရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်။
နိုင်ငံ၏ စစ်တပ်တွင်လည်း သားဖြစ်သူများကို နေရာကြိုတင်ယူထားစေခဲ့သည်။
သားအကြီးဆုံးဖြစ်သူ ဘာဆယ် အယ်အာဆတ် အား နိုင်ငံရေးအမွေပေးရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက် တွင် သားအကြီးဆုံးဖြစ်သူ ဘာဆယ် အယ်အာဆတ် ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၊ အနီးတွင် ကားမတော်တဆမှုဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် လန်ဒန်ရောက် ဒုတိယသားဖြစ်သူ မျက်စိဆရာဝန် ဘာရှာ အယ်အာဆတ် အား ဆင့်ခေါ်၍ နိုင်ငံရေးလောကထဲသို့ နိုင်ငံရေးလောကထဲ ဝင်ရောက်စေခဲ့သည်။
သမ္မတ အာဆတ် သည် ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်၊ဇွန် ၁၀ ရက် တွင် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၉ နှစ် ရှိပြီး၊ လက်ဘနွန်ဝန်ကြီးချုပ် Salim al-Huss နှင့် တယ်လီဖုန်းပြောနေစဉ် နှလုံးဖောက်ပြီး သေဆုံးသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လတ်ဗီးယားဗုဒ0x051သာသနာပိုင်းလည်းဖြစ်၍ မြန်မာမှုကဗျာ များကို အဂ‡လိပ်ဘာသာသို့ အများဆုံးပြန် ဆိုထုတ်ဖော်ခဲ့သော စာဆိုတော်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည့် အရှင်အာန0x1150x050ာကို ၁၉၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ယခုအခါ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု အတွင်းရှိ အက်စတိုနီးယားပြည်နယ် နာဗာမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပန်0x100ကားချက် အရ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော ''ရှေးရိုးမြန်မာ ပန်တျာ'' အမည်ရှိဂီတကျမ်းကို စ0x1150x050ရားဖြင့် တီးခတ်နိုင်ရန် နိုင်ငံတကာသုံး ဂီတသကေ‡တဖြင့် ရေးသားပြုစု ပေးခဲ့သည်။
ယင်းကဗျာ များအနက် ''ရှေးခေတ်မြန်မာ ကဗျာများ''၊ ''ခေတ်တစ်လျှောက် မြန်မာကဗျာများ'' စသည်တို့ ကို စာအုပ်အဖြစ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
ဖီးမားရှယ် အီဒီအာမင်ဒါ⁠ဒါသည် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွား၍ ၁၉၇၁-ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့မှသည် ယနေ့တိုင် ယူဂန်းဒါနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သည်။
ပယ်လက်စတိုင် လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ (ပီအယ်အို) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ယာဆာအာရဖတ်ကို ဂျရူးဆလမ်းမြို့တွင် ၁၉၂၉ ခုနှစ်ကဖွားမြင်သည်။
ငြိမ်းချမ်းသော မဇ္ဈိမပဋိပဒါ လမ်းကို နှစ်သက်သော အာရဖတ်၌ ပီအယ်အိုအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင် ခဲ့သူ အာမက်ရှူကာရီ၏ '' ဂျူးများ (အဇ္ဇရီ ယာယ်)တို့ကိုပင်လယ်ထဲအရောက် မောင်းထုတ်ရန်'' ဟူသည့် ခံယူချက်မျိုးမရှိတော့ပြီဖြစ်၍ ၁၉၇၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြောက်ကျားဗိုလ်ဖြစ်ပါလျက်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်း ပြောခွင့်ရခဲ့သည်။
အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသတွင်း နိုင်ငံများသာမက ၊ ၊ နှင့် နိုင်ငံများလည်း ပါဝင်သည်။
အက်စက်၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဒဏ်ခံရ၍ ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားရသော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား ထိရောက်သော အကူအညီပေးရန်၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအစိုးရများ၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးပြီး စီပွားရေးတိုးတက်မှုကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်စေရန်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာနိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ နိုင်ငံတကာအစိုးရ များအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် အကူအညီပေးရန်တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကော်မရှင်၏ အဋ္ဌမမြောက် နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးကို ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့မှ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့အထိ အိမ်ရှင်အဖြစ် ၌ လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
အဖွဲ့ကြီး၏ ပင်မအဖွဲ့ကြီးခြောက်ဖွဲ့အနက် စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီသည် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ကျင့်သုံးလျက် အာရှနှင့် အရှေ့ဖျားဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင် (အီးကဖီး)ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ် မတ်လတွင်လည်းကောင်း၊ ဥရောပဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင်ကိုလည်း ထိုလတွင်ပင်လည်းကောင်း၊ လက်တင်အမေရိက ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင်ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင်လည်းကောင်း၊ အာဖရိကဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင်ကို ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်းကောင်း၊ အနောက်အာရှဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင်ကို ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင်လည်းကောင်း အသီးသီးဖွဲ့စည်း ခဲ့လေသည်။
အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကော်မရှင် မူလကဖွဲ့စည်းစက ''အာရှနှင့် အရှေ့ဖျားဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ကော်မရှင်''(အီးကဖီး)ဟု အမည်တွင်လေသည်။
စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က ကော်မရှင် ဌာနချုပ်ကို တရုတ်ပြည် ၌ ရုံးစိုက်ခဲ့သော်လည်း တရုတ်ပြည် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ သို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၁၉၇၈) = မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းအောက်ပိုင်း စူးစမ်းညှိနှိုင်းရေးကော်မတီသည် မြစ်ဝှမ်းစီမံကိန်း၊ ကုန်းပိုင်း၊ ရေပိုင်း အရင်းအမြစ်များ ဖွံဖြိုးရေး၊ ရေကြောင်းသွားလာမှု တိုးတက်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးလုပ်ငန်း၊ စွမ်းအင်၊ စက်မှုနှင့် သတ္တုလုပ်ငန်း၊ ရေအားလျှပ်စစ်နှင့် မိုးလေဝသလုပ်ငန်းဟူသော အစီအစဉ်ခြောက်ခု ခွဲခြားလုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
ပါရှင်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော ဘန်ဒါခိုမေနီမြို့၏ တောင်ဘက်တွင် ရန်သူသင်္ဘောငါးစင်းကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးလိုက်ကြောင်း ၁၉၈၄−ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ၊ (၂)ရက်နေ့တွင် အီရတ်စစ်ဌာနချုပ်က ကြေညာသည်။
အီရန်နိုင်ငံမြို့များဖြစ်သော ဒေ့ဇဖူး၊ အားဝက်ဇ်၊ ခါမန်ရှား၊ အီလန်၊ အဘာဒန်မြို့များကို လေေ0x100ကာင်း တိုက်ပွဲ စတင်ဆင်နွှဲ မည်ဖြစ်၍ အရပ်သားများ စွန့်ခွာရွှေ့ပြောင်းသွား0x100ကရန် အီရတ် ရေဒီယိုက ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်သည်။
တီဟီရန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော ကုလသမဂ0x035စုံစမ်း စစ်ဆေး ရေးအဖွဲ့က မတ်လ ၂၆ ရက် နေ့တွင် အစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်ရာ အီရန်နိုင်ငံတွင် လေယာဉ်မှ 0x100ကဲချသော ဗုံးများ၌ ဓာတု လက်နက်များ တပ်ဆင်အသုံးပြခဲ့ 0x100ကသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဆဋ္ဌမအစည်းအဝေးနှင့် သတ္တမ အစည်းအဝေးတို့က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ၁၉၈၄-ခုနှစ်အတွင်း အာဏာတည်သည့် ဥပဒေများမှာ ဘွိုင်လာဥပဒေ၊ ဘာသာရပ်သင် ကိုယ်ပိုင်သင်တန်း ဥပဒေ၊ စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေနှင့် လျှပ်စစ်ဥပဒေတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘွိုင်လာဥပဒေကြမ်းကို တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဆဋ္ဌမအစည်းအဝေးက ၁၉၈၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌက လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ဘွိုင်လာဥပဒေအဖြစ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဘာသာရပ်သင် ကိုယ်ပိုင်သင်တန်း ဥပဒေကြမ်းကို ၁၉၈၄ -ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်မှ ၁၈ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော တတိယအြကိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သတ္တမအစည်းအဝေးက အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဘာသာရပ်သင် ကိုယ်ပိုင်သင်တန်း ဥပဒေ (ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေ အမှတ် ၆) အဖြစ် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ဥက0x033ဋ္ဌက လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
တတိယအ0x100ကိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သတ0x048မ အစည်းအဝေးက အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ0x057တမြန်မာနိုင်ငံတော် စည်ပင်သာယာရေး ဥပဒေ (၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေ အမှတ်-၅)ကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ဥက0x033ဋ္ဌက ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးထုတ်ပြန်သည်။
တတိယအ0x100ကိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သတ0x048မ အစည်း အဝေးက အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ0x057တမြန်မာနိုင်ငံတော် လျှပ်စစ်ဥပဒေ (၁၉၈၄ ခုနှစ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ်-၇)ကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက0x033ဋ္ဌက ၁၉၈၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ် ရေးထိုး ထုတ်ပြန်သည်။
ဆရာတော်အား ၁၉၆၃၊ ဇူလိုင် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြုခဲ့ကြသည်။
ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဆရာတော်၏''လူသေလူဖြစ်ဝါဒ''ကို ဖျက်သိမ်းစေခဲ့သည်။
သူငယ်တော်ဘဝ၏ထူးခြားချက်မှာ အလွန်ဆော့သည်။
ရွှေကျင်ဂိုဏ်းကြီး၏ ဦးစီးခေါင်းကိုင် သာသနာပိုင်ဖြစ်သော ၏ ခြေရင်းသို့ ဝပ်စင်းချဉ်းကပ်ကာ ပညာရေနို့ သောက်စို့ခဲ့ရရုံမက ဆရာတော်ကြီး၏ ဆွမ်းကပ်ကွမ်းကပ်နီးစပ်သော အလုပ်အကျွေးလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့်လည်း ရှင်သာမဏဘဝဖြင့် ''စိန်တင့်ကြီး''ဝတ္တုကို စတုတ္ထတွဲအထိ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရဟန်းဒါယကာမမှာ တောင်တွင်းကြီးမြို့ မောင်တိုင်ရပ် ကန်တော်မင်းကျောင်းလမ်းမှ ဒေါ်ဖွားဖြစ်ပြီး ရှေ့အစဉ်အလာအရ ရှင်မဟာသီလဝံသသိမ်ဟုသမုတ် ထင်ရှားရာ ရတနာပင်စည်ကျောင်း၏ အရှေ့ဘက် (ယခုလမ်းဘေးရှိ) သိမ်တွင် ရတနာဗိမာန်ဆရာတော်ကြီးကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းခံခဲ့သည်။
ဝါကျွတ်လျှင် သို့ပြန်ကြွပြီး တောင်ပြင်ရွှေရေးဆောင်တိုက်တွင် နေထိုင်လျှက် စာချနာမည်ကြီးဆရာတော် ဦးကြည်ထံ စာဆက်လိုက်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့မကြွမီအရှင်ဥက္ကဋ္ဌသည် မြန်မာနိုင်ငံ စာနယ်ဇင်းများတွင် စာပေများရေးသားသည့် အပြင်''စိန်တင့်ကြီး''ဝတ္ထုလေးတွဲကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် တို့တွင် မပြတ် စာပေများ ရေးသားခဲ့သည်။
ယင်းဆောင်းပါးများကို အရှင်ဥက္ကဋ္ဌဟူသောအမည် အပြင် ''မောင်မေတ္တာဘိုးမေတ္တာ'' ''ဆာဒူးကြီး'' စသော ကလောင် အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် ၁၉၃၆−ခုနှစ်တွင် ၌ ခရစ်ယန်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝါဒပြိုင်ပွဲကြီးတွင် ဦးစီးခေါင်းဆောင် ပြု၍ ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြင့် အနိုင်ရယူခဲ့ခြင်း၊ တွင် ခရစ်ယာန်ဝါဒကို မကျေနပ်၍ ဖိုးသူတော်ဂိုဏ်းထောင်နေသော မစ္စတာသွန်မဆင်နှင့် နောက်လိုက်များကို အမှန်လမ်းကြောင်းသို့ ရောက်ရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း၊ ရွှေဖီအရေးတော်ပုံ နောက်ဆက်တွဲ ပေါ်ပေါက်လျက် ရှိသော မဟာမေဒင် ဗုဒ္ဓဘာသာပြဿနာများကို ယှဉ်ပြိုင်ဟောပြောခြင်း၊ ရေးသားခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပလက်ဝကျောင်း ဆရာဦးဘိုးလှ၏ပန်ကြားချက်အရ ခရစ်ယန်ဂိုဏ်းများမှ စွဲချက်တင်ထားသော ရွှေချိန်ခွင် စာအုပ်ကို အဖြေလွှာထုတ်၍ ရေးသားပေးခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ သံဃာဂိုဏ်းပေါင်းစုံ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ သံဃာ့ကိုယ်စားလှယ်ခေါင်းဆောင်တို့က ရွှေတိဂုံစေတီတော် တောင်ဘက် စောင်းတန်းအတွင်း ဘာသာကြီး လေးဘာသာအကြောင်းကို မေးမြန်းရာ၌ တာဝန်ခံ ဖြေကြားရှင်းလင်းပေးခဲ့ခြင်း၊ (ထိုရှင်းလင်းချက်မှာ စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ယင်းသို့နေထိုင်စဉ် ရန်ကုန်သာသနာရေးဌာနမှ ပင့်သဖြင့် ကြွလာပြီး အစိုးရ၏ စီမံချက်ဖြစ်သော ဂျပန်စစ်တပ်၏အလိုကျ ဂျပန်ဘုန်းကြီး နာဂအီဆန်၊ သာဓုဆရာတော်တို့၏ အာဏာ လက်နက်လွှမ်းမိုးသော သာသနာပြုလုပ်ငန်းကို တာဝန်ပေးအပ်သည်။
အာဏာလက်နက်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာမည်သို့မျှမအပ်စပ်ကြောင်း တာဝန်ကိုလက်မခံနိုင်ကြောင်း ငြင်းပယ်လိုက်ရာ ဂျပန်စစ်ဗိုလ်ချုပ် ကိုယ်တိုင် အာဏာဖီဆန်မှုဖြင့် လည်ပင်းပေါ်ဓားတင်၍ စစ်ဆေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ထိုအစည်းအဝေးမှာပင် ဗြိတိသျှစစ်တပ်လက်အောက်ခံ ၏ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ခရစ်ယန်ဘုန်းကြီး မစ္စတာအက်ပဲလ်တန်က ဆရာတော် သျှင်ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် ဦးပဝရ တို့နှစ်ပါးအား ဖိတ်ခေါ်ပြီး ပြည်လမ်းဘူတာအနီးနေ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းကြီး ဘစ်ရှော့ပ်ဝက်စ်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။
ထိုစဉ် ''လမ်းနှစ်သွယ်''စာအုပ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သို့သော် ယင်းပါဠိတော်များတွင် ဗြဟ္မဏဝါဒ နှင့် အတ္တလမ်းစဉ်များ ယောဂလမ်းစဉ်များ ရောနှောရှုပ်ထွေးနေသည်ကို သန့်စင်ဖယ်ထုတ်တင်ပြလိုက်သောအခါ ဝန်ဆောင်ဆရာတော်များက ထုတ်နေ နှုတ်နေရန်မလို တင် မန္တလေးကျောက်စာမူအတိုင်း တည်းဖြတ်ပြုပြင်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်မိန့်ကြားသဖြင့် သဘောထားကွဲလွဲကာ တာဝန်မှထွက်ခဲ့သည်။
ပထစ ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးများ၊ ဖဆပလ ရဟန်းပျိုများ၊ ဖဆပလ ပထစ အာဏာပြုတ်နိုင်ငံရေးသမားများ ခေါ် ခရစ်ယန်တဖြစ်လဲ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး ကမ္ဘာ့သုစရိယအဖွဲ့ကြီးမှ ထောက်ပံ့ကြေး ရယူထားသော ဘာသာရေးအသင်းအဖွဲ့များ၊ ဓနရှင်အမြတ်ကြီးစား စီးပွားရေးသမားများ၊ ပေါင်းစီးလျှက် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးအခြေခံ အသျှင်ဥက္ကဋ္ဌ ရှုတ်ချပွဲ ပကာသနီယကံပြုပွဲများကို နိုင်ငံနှင့်အဝန်း လုပ်ကြလေတော့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၊ ၊ ကံ၊ ဒွါရ၊ ငှက်တွင်းဟူ၍ သံဃာဂိုဏ်းမကြီးများရှိကြသည်။
ဆရာတော်ကြီးသည် အိပ်ယာနှင့် ထိုင်ခုံတွင်သာ တလှည့်စီ သီတင်းသုံးခဲ့သလို အစာကိုလည်း ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၊ နှင့် တိုက်မှ နိုင်ငံများသည်လည်း အရန်အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
တရားရုံး စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ လူမှုရေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့၏ ဌာနချုပ်ကို ၊ တွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊(၁၉၇၉) ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်များမှာ- အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်း ကုန်သွယ်ရာ၌ အကောက်ခွန် ကောက်ခံခြင်းစနစ်ကို ပယ်ဖျက်ရန်။
အကောက်ခွန်စနစ် ပယ်ဖျက်ရေး: မူလအဖွဲ့ဝင် ၆ နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှု ကောက်ခံခြင်းကို မပြုလုပ်ရန် ပြဋ္ဌာန်းပြီးဖြစ်သော်လည်း မူလအဖွဲ့ဝင်နှင့် နောက်တိုးအဖွဲ့ဝင် ၃ နိုင်ငံအကြားတွင်မူ အကောက်ခွန်စနစ်ကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများ: ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉-၃၀ ရက် (လန်ဒန်): ၊ အလုပ်အကိုင်နေရာချထားရေး၊ ကုန်သွယ်မှုတိုးတက်ရေးတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့သော်လည်း သံမဏိလုပ်ငန်း၊ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း၊ သင်္ဘောတည်ဆောက်မှုလုပ်ငန်း၊ ဖိနပ်လုပ်ငန်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအချင်းချင်း မကြေလည်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ပြဿနာ: ရေနံထုတ်လုပ်သောနိုင်ငံများက ရေနံပိတ်ဆို့ဖြတ်တောက်မှုမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့လျှင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအတွင်း ရေနံကို ခွဲဝေသုံးစွဲရေးနှင့် ရေနံကြမ်းခင်းဈေးနှုန်းတစ်ရပ် သတ်မှတ်ရေး စသည့်အချက်များ ပါဝင်သော ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဖောက်ကလင်အရေးအခင်း (၁၉၈၂): မှ ပို့ကုန်အားလုံးကို ပိတ်ပင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း အိုင်ယာလန်နှင့် အီတလီတို့က ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်နှင့် ဆက်ဆံရေး: ၏ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းအတွက် စက်ပစ္စည်းများ ပေးပို့နေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်၏ တားဆီးပိတ်ပင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့က ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ တင်သွင်းသော ပို့ကုန်ကို ၁၀% အထိ လျှော့ချရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး: အရှေ့အလယ်ပိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးက ဂိုလန်ကုန်းမြင့်အား သိမ်းပိုက်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
လေယာဉ်ပျံသန်းမှု၏ အခြေခံမှာ ဗာနိုလီ၏ နိယာမပင် ဖြစ်သည်။
အေရိုဒိုင်နမစ်ပညာအရ လေယာဉ်ပျံသန်းမှုမှာ ဗာနိုလီ ၏နိယာမကို လိုက်နာသော်လည်းရဟတ်ယာဉ်၏ ရွှေ့လားမှုကိုမူ နယူတန်၏ တတိယနိယာမဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။
ဟိုဗာယာဉ်မှာ အမြင့်တွင် မပျံနိုင်သော်လည်း ယင်း၏ရွေ့ လျားမှုမှာ အေရိုဒိုင်နမစ် ပညာပေါ်တွင် အမှီသဟဲပြုနေသည်။
အေရိုဒိုင်နမစ်ပင့်အားကို လေယာဉ်၏ အလျင်မှရသည်။
မြေပြင်မှ လေ့လာနေသူသည် အသံထက်မြန်သော လေ ယာဉ် မိမိအပေါ်သို့ ဦးတည်လာသည်ကို ကြားလိုက်ရမည် မဟုတ်ပေ။
အင်္ဂလိပ် အက္ခရာ အတိုကောက် အေ၊ ဒဗလျူ၊ အေ၊ စီ၊ အက်စ ဖြစ်၍ ''ဝေဟင်မှ ကြိုတင်သတိပေး ထိန်းချုပ်ရေးစနစ်သုံး လေယာဉ်'' ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကိုလိုနီခေတ် စတင်တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ ပထမဆင့်ရ သခင်အေးကို ၌ အဖ ဦးဖိုးချိပ်၊ အမိ ဒေါ်ကျော့တို့က ၁၉ဝ၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
သခင်အေးသည် ငယ်စဉ်ကပင် သို့ ရောက်ရှိကာ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
သခင်အေးသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ၌ ကွယ်လွန်သည်။
လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်)ရ နိုင်ငံကျော် ပန်းချီဆရာကြီး ဦးအေးတင်ကို ပုသိမ်မြို့တွင် အဖ ဦးကျော်လတ်၊ အမိဒေါ်ချိုတို့က ၁၉၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
မြန်မာစာ ပါမောက္ခ ဦးဧမောင်ကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် ဇန်န ဝါရီလ ၂၇ ရက် နေ့တွင် ပုသိမ်ခရိုင် ကျုံပျော်မြို့၌ အဖ မြေပိုင်ရှင် ဦးဘိုးညှင်း၊ အမိ ဒေါ်လှပုံတို့က မွေးဖွားသည်။
ထို့နောက် ၁ဝ တန်း၌ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ၏ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် အချိန်ပိုင်းနည်းပြ ဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းယင်း မဟာဝိဇ္ဇာတန်းသို့ တက်ရောက်၍ တက္ကသိုလ် မောင်သန့်စင် ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
ပါမောက္ခ ဦးဧမောင်သည် စာအုပ်စာပေများ ရေးသားပြုစုခဲ့ရာ အလယ်တန်းကျောင်းသုံးစကားပြေနှင့် ကဗျာကောက်နုတ်ချက်၊ အထက်တန်းစကားပြေနှင့် ကဗျာကောက်နုတ်ချက် ပထမတွဲ၊ ကဗျာ့ပန်းကုံး၊ စစ်တက္ကသိုလ်သုံး တက္ကသိုလ်စကားပြေ လက်ရွေးစင်၊ ပုဂံကျောက်စာလက်ရွေးစင်၊ မြန်မာသတ်ပုံ သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်နှင့် စိန္တကျော်သူ ဦးဩ၏ ကဝိလက္ခဏ သတ်ပုံကျမ်းတို့ကို တည်းဖြတ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပါမောက္ခဦးဧမောင်သည် နေအိမ် တိုက်တာ၊ စာအုပ် စာတမ်းမကျန် တန်ဖိုးသိန်း ၆ဝ ခန့်ရှိ မိမိပိုင် ပစ္စည်းများကို သံဃာ့ဆေးရုံနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာ ကိစ္စများအတွက် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ထန်းပင်တက်လက်မှတ် ဆိုသည်မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်ခေတ်ကာလက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော စကားပုံနှိုင်းယှဉ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်က ဂျပန်စစ်သားများသည် ရွာထဲသို့ ဝင်လာသည့်အခါ ထန်းပင်များကို မြင်လျှင် နီးစပ်ရာ ရွာသားတစ်ဦးအား လက်ဟန်၊ ခြေဟန်ဖြင့် ထန်းသီးတက်ခူးခိုင်းလေ့ရှိသည်။
ရွာသားက ထန်းသီးခူးပေးပြီးနောက် ထန်းပင်ပေါ်မှ ဆင်းလာသည့်အခါ ဂျပန်စစ်သားများက ဂျပန်စာအချို့ ရေးသားထားပြီး တံဆိပ်တုံးနှိပ်ထားသည့် စာရွက်တစ်ရွက်ကို ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။
ထိုစာရွက်နှင့်အတူ အသုံးမဝင်တော့သော ဂျပန်ငွေ တစ်မတ်စေ့၊ ငါးမူးစေ့ စသည်တို့ကိုလည်း ဆုလာဘ်အဖြစ် ပေးတတ်ကြသည်။
ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ထိုစာ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဤလူသည် ထန်းပင်တက် အလွန်ကောင်းသူဖြစ်သည်" ဟူ၍သာ ဖြစ်သည်။
ရွာသားမှာ ဂျပန်စာကို နားမလည်သဖြင့် ထိုစာရွက်ကို ဂုဏ်ယူစရာ လက်မှတ်တစ်ခုဟု ထင်မှတ်ကာ နောက်ထပ် ရောက်ရှိလာသော ဂျပန်စစ်တပ်များကိုလည်း မျက်နှာချိုသွေးသောအားဖြင့် ထိုလက်မှတ်ကို ထုတ်ပြလေ့ရှိသည်။
ထိုအခါ ဂျပန်စစ်သားများကလည်း အဆိုပါလက်မှတ်ကို ကြည့်ရှုပြီး ထိုရွာသားကိုပင် ထန်းပင်ထပ်မံ တက်ခိုင်းပြန်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်မှ ရွာသားသည် အဆိုပါလက်မှတ်မှာ အလုပ်ပိုလုပ်ရစေမည့် အကြောင်းအရာသာဖြစ်ကြောင်း သဘောပေါက်သွားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ တစ်စုံတစ်ယောက်အား အနှစ်သာရမရှိသော ချီးမွမ်းမှုမျိုးဖြင့် အလုပ်ပိုခိုင်းစေခြင်းကို ရည်ညွှန်းရာတွင် "ထန်းပင်တက်ကောင်းသည့် လက်မှတ် ရထားသူ" ဟု နှိုင်းယှဉ်ပြောဆို ဥပမာပေးသည့် စကားပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘာဂီတင်၊ဆန်းထွေထူး၊ပေါ်ပြူလာဘလူးဘလပ်၊စုံနံသာမြိုင်လယ်၊လှေကြီးထိုးရိုးရိုးမှန်မှန်လှော်၊ချစ်ယောင်ယောင်၊ကြာလေငယ်လေ၊ဇကွဲ စသည့်သီချင်းများသည် ဩဘာ‌သောင်း ၏ နာမည်‌‌ကြီး‌ တေးများဖြစ်သည်။