DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သူသည် ငါးနှစ်သက်တမ်း ပြည့်ပြီးနောက် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ အရွေးချယ်ခံရသူများတွင် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။
ယန်းပေါလ် ချားလ် အေမတ် ဆတ် (၁၉၀၅ ဇွန်လ ၂၁ရက် - ၁၉၈၀ ဧပြီလ ၁၅ ရက်) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ဖြစ်တည်မှုပဓာနဝါဒီ အတွေးအခေါ်ပညာရှင်၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမား၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသားသူ နှင့် စာပေဝေဖန်ရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် နှင့် ပတ်သက်သော စာပေနှင့် အတွေးအခေါ်ပညာတို့တွင် အရေးပါအရာရောက်သူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
သူ၏လုပ်ဆောင်ချက်များသည် မာ့က်ခ်စ်ဝါဒအတွေးအခေါ်ပညာ၊ ၊ ဝေဖန်ရေးသီအိုရီနှင့် စာပေလေ့လာမှုပညာတို့တွင် လွှမ်းမိုးမှု ယခုတိုင် ရှိသည်။
မိမိကိုယ်မိမိ ဂုရုကြီးတဦး ဖြစ်မှန်းမသိ ဖြစ်နေသော ဆတ်သည် သူကိုယ်တိုင်က ဘူဇွာလူတန်းစားမှ မွေးဖွားလာသော်လည်း၊ ဘူဇွာဆိုသည်မှာ အကျင့်ဖောက်ပြန်သူများ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ထားသူ ဖြစ်သည်။
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ရှိသော သတင်းအချက်အလက် ကို ဖြန့်ဝေခြင်းဖြစ်သည်။
များသောအားဖြင့် ဘက်တွင် ဖြစ်သည်။
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ဟူသော propaganda စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာ စကားမှ ဆင်းသက်သည်။
သို့သော် အတွင်းမှ စ၍ သတင်းမှား ကို ဦးတည်သော နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ် ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ကောက်ယူကြသည်။
တခါတလေ ဝါဒဖြန့်ခြင်း သည် ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် များ၊ များကသာ အသုံးချပြီး၊ များက အသုံးမပြုပေ။
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ကို စစ်အတွင်း အသုံးများသည်။
များ၊ ကြော်ငြာများ၊ ကြေညာချက် များ အသွင် နှင့် ဖြစ်သည်။
တခါတရံ ရန်သူ ကို ၊ နှင့် လူစိတ်မရှိသူများ အဖြစ် မြင်အောင်ပြော၍ လူထု က မုန်းတီးစေရန် သုံးသည်။
တချို့ နိုင်ငံများတွင် ပိတ်ခြင်း နှင့် တွဲသုံးသည်။
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ကို ခေတ်တိုင်း ခေတ်တိုင်း တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ရှေးပြည်တွင် က များ၊ အဆောက်အဦးများတွင် လည်းကောင်း၊ ရှေး ဆရာများ က လည်းကောင်း၊ နှင့် အုပ်ချုပ်သူများ က လည်းကောင်း သုံးခဲ့ကြသည်။
အထင်ရှားဆုံးသော ဝါဒဖြန့်မှုသည် ၁၂ရာစု တွင် တည်ထောင်သော the Inquisition ခေါ် ဂိုဏ်းနှင့် အယူမတူသူ များကို နှိပ်ကွပ်သော အဖွဲ့မှ ဖြစ်သည်။
မှ Sacred Congregation for the Propagation of the Faith (''Sacra Congregatio de Propaganda Fide'') ခေါ် သဒ္ဓါတရားပွားများစေရန် ကြီးမြတ်သော ဝတ်ပြုသူများ အဖွဲ့ ဖြင့် အားဖြည့်ထားသည်။
ဂရီဂေါ်ရီ ၁၅ မှ ၁၆၂၂ ခုနှစ် တွင် ဖွဲ့စည်းပြီး ဥရောပ နိုင်ငံအများစုတွင် လုပ်ငန်းကော်မတီခွဲများ ရှိသည်။
ဒေသခံ အဖွဲ့ခွဲများစွာလည်းရှိပြီး ၎င်းတို့က ကို ရှာဖွေသည်။
ထို့နောက် နှိပ်စက်မှုများ နှင့် တွင် မီးရှို့သတ်မည်ဟု များဖြင့် အများရှေ့တွင် အမြင်မတူမှုကို ရုပ်သိမ်းကြောင်း ကြေညာ ခိုင်းသည်။
ရည်ရွယ်ချက် မှာကား ဘာသာရေးတွင် ဘုရားကျောင်း၏ အရေးပါမှုကို ခြိမ်းခြောက်သော မှန်သမျှကို ဖယ်ရှားရန် ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် များကို ဟူ၍ လည်းခေါ်ကြသည်။
A 1578 handbook for inquisitors spelled out the purpose of inquisitorial penalties: ''... quoniam punitio non refertur primo & per se in correctionem & bonum eius qui punitur, sed in bonum publicum ut alij terreantur, & a malis committendis avocentur.'' Translation from the Latin: "... for punishment does not take place primarily and ''per se'' for the correction and good of the person punished, but for the public good in order that others may become terrified and away from the evils they would commit".''Directorium Inquisitorum'', edition of 1578, Book 3, page 137, column 1. Online in the [ Cornell University Collection]. Retrieved: 2008-05-16. Therefore the purpose was truly propaganda in the modern sense.။
ear.]] နား သည် အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှတဆင့် ရရှိသည်။
တချို့များ၊ ဥပမာ လူ နှင့် အများစု တွင် နားနှစ်ဖက် ရှိကြသည်။
တွင်မူ နားကဲ့သို့ ကြားနိုင်သော လေးများ ၎င်းတို့၏ တွင်ရှိသည်။
သည် အသံကို လက်ခံ၍ လေထုကို ဖြတ်သန်းခြင်းမှ အရည်ထု သို့ ဖြတ်သန်းခြင်း အသွင်ပြောင်း ပြီး ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
ထို့နောက် များကို ဆီသို့ အစုအဝေး မှ တဆင့် ပို့ဆောင်သည်။
များတွင် နှာမောင်းဟုခေါ်သော ရှည်လျားသည့်နှခေါင်းများ ရှိကြသည်။
ထိုမှတဆင့် သို့ အချက်အလက်များ ပေးပို့နိုင်သည်။
နှင့် ၎င်းကို ဆက်သွယ်ထားသော အစုအဝေး များ ပါဝင်သည်။
လူတွင် နှာခေါင်းသည် ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။
အမျိုးအစားကို လိုက်၍ အနံ့ခံစွမ်းရည် ကွာခြားသည်။
Image-resolving eyes are present in , s, s, s and s. လူတို့တွင် မြင်မှု၊ ကြားမှု၊ အနံ့ရမှု၊ အရသာခံစားမှု၊ တွေ့ထိမှု တည်းဟူသော အာရုံငါးပါးတို့သည် သိမှုနာဗ်ကြော တို့ကိုအ ကြောင်းပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
ပုံပမာ အနံ့ရမှုသည်နှာခေါင်းရင်းရှိ သိမှုနာဗ်ကြောတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာ၍၊ ကြားမှုသည် အတွင်းရှိ သိမှုနာဗ်ကြောတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မျက်လုံးအမျိုးအစားများ ယခုအခါတွင် မျက်လုံးအမျိုးအစား ၁၀ မျိုးကိုသာ သိရှိသေးသည်။
Pit eyes Pinhole eye အပ်ပေါက်မျက်လုံးစနစ် es have a pinhole eye]] Spherical lensed eye Refractive cornea Reflector eyes ရောင်ပြန်မျက်လုံးစနစ် = : have compound eyes]] စုပေါင်းမျက်လုံးစနစ် သည် အခြေခံမျက်လုံးစနစ် နှင့် ကွာခြားသည်။
ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးသန်းဦး ဖြစ်ပြီး ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးလေးစိုး ဖြစ်သည်။
ပါတီအလံနှင့် ရုံးတံဆိပ်များသည် သမိုင်းဝင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ၊ နှင့် သမိုင်းဝင် ဘီအိုင်အေ အမှတ်တံဆိပ် ဒေါင်းတံဆိပ်ပုံ များ ဖြစ်နေသည့်အတွက် ၊ ၊ ဦးမိုးသူ စသော စာပေအနုပညာရှင် (၉၀)ကျော်တို့က ကန့်ကွက်သဖြင့် ပါတီအလံ အမှတ်တံဆိပ်ကို ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲ ပေးခဲ့ရသည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၄၅) က အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၄၄) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးလွင်ပါ (၂၈) ဦးဖြင့် ခေါင်းဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ညီဖြစ်သူ ခေါင်းဆောင်သော နှင့်အတူ (၂၂-၃-၂၀၁၀) နေ့တွင် တစ်ရက်တည်း မှတ်ပုံတင်ခွင့်လျှောက်ထားခဲ့ရာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ (၂၂.၄.၂၀၁၀) နေ့တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။
ယခင်ပါတီဌာနချုပ် ရုံးစိုက်ရာနေရာမှာ ၊ ၊ တိုက် (အက်ဖ်) အခန်း (၃၀၁)၊ ပုလဲကွန်ဒိုမီနီယံ။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၄၆) အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် စကစ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၄၅) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ) (Democratic Party (Myanmar)) သည် ၏ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ နိုင်ငံရေး သဘောတရားမှာ ဖြစ်သည်။
ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ဦး ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ ၁၈ရက်တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ သည် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ( မြန်မာ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အဆိုပါ ပါတီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် (၃၀.၃.၂၀၁၀)နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး မှ (၂၉.၄.၂၀၁၀) နေ့တွင် ပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ခွင့်ပြုမိန့် ရရှိခဲ့သည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၄၇) ဤပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
ယခင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)အစား ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဟု အမည်ပြောင်းလဲ၍ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြောင်း မှ ဒေါ်ချိုချိုကျော်ငြိမ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာ့ကို ဆန့်ကျင်သည့် အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိသော်လည်း PNO သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာလရှည် မဟာမိတ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းအင်အားကြီးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ဖြစ်သောPNA နှင့် PNLA တို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွင် အစဉ်အလာကြီးသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) မှ ဆင်းသက်လာသည့် အဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။
ပအလဖသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) အဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲ လိုက်ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် ပေါင်းရေး မပေါင်းရေးအပေါ် မူတည်ကာ အဖွဲ့အတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်လာသည်။
PNO ကို ပအိုဝ်းဖြူဟု လူသိများသည်။
ရလလဖမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် ပအိုဝ်းနီဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
PNO/PNA သည် ၁၉၉၁ တွင်စစ်တပ်နှင့်အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တပ်အဖြစ်မှ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီ ထောင်ကာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပါဝင်အရွေးခံခဲ့သည်။
PNO သည် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွင် ပအိုဝ်းဒေသများတွင် အမတ် နေရာ ၆ နေရာ ရခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၃ နေရာနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ တစ်နေရာ ရခဲ့သည်။
PNO သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီထောင်ကာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ များတွင် ပါဝင်အရွေးခံခဲ့သည်။
PNO ခွဲထွက်ပြီးနောက်တွင် ရလလဖ သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူကာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရထံ လက်နက်အပ်လိုက်သဖြင့် အဖွဲ့ပျက်သွားသည်။
ရလလဖ ပျက်ပြီးနောက် ရလလဖထဲမှ ခွဲထွက်လာသည့် ခွန်သူရိန်ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့နှင့် PNO မှ ခွဲထွက်လာသော ခွန်ဥက္ကာဦးဆောင်သောအဖွဲ့တို့ပူးပေါင်းကာ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO) ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မောက်မယ်မြို့နယ် ကဒူးကြီးဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှား သည်။
PNLO သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ် ထိုးပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြင်သာအောင်ပြောရပါက PNA သည် ကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်း များစွာ သစ္စာခံသည့် တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ကတော့ စစ်တပ်ကိုဆန့်ကျင်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
PNO ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်နေသူမှာ တစ်ချိန်က လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ထိပ်တန်းသူဌေးစာရင်းဝင် ဦးနေဝင်းထွန်းဖြစ်သည်။
မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ထီခိုး၊ ရေပူ ကျေးရွာများအပြင် ရှိ ဆောင်းပြောင်းရွာတို့ကို PNO တပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ထားသည်။
မြေပြင်အနေအထားအရ တအာင်းတပ် (TNLA) သိမ်းပိုက်ထားသော မှ တောင်ဘက်သို့ တည့်တည့်ဆင်းလာပါက ရပ်စောက်၊ ညောင်ရွှေနှင့် ပင်လောင်းကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ကရင်နီတပ်များ အားကောင်းသော ဖယ်ခုံ၊ မိုးဗြဲဘက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဆီဆိုင်တိုက်ပွဲများတွင် PNO တပ်များ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရခြင်းက တပ်တွင်းနည်းပညာအဆင့်မြှင့်တင်ရေးအတွက် အချက်ပေးသံတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
PNO ၏ သက်တော်ရှည်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးစတင်ယူပြီး အသွင်ပြောင်းလဲချိန်၊ (နဝတ) လက်ထက်ကတည်းက ဗိုလ်ချုပ်နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်း ရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ဦးအောင်ခမ်းထီသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ချီးမြှင့်သော ကို ရရှိထားသည်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် မသတ်မှတ်မီက ဟု ခေါ်သည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၄၈) က အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေ ၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၀) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ (; အတိုကောက် SNDP) သည် ရှိ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျားဖြူပါတီဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ပါတီကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။
ပါတီ၏ ဌာနချုပ်မှာ တွင် တည်ရှိပြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းဖြစ်သည်။
တွင် ၊ နှင့် တို့မှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
မူလ "ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ" (SNDP) ကို "" အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲကာ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။
တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့သည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၅၃) ၊ ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှင့် ဝလစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍ အဖြစ် ပူးပေါင်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၅၄) ဤပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ် အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ (, အတိုကောက် RSNUP) သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ထားသော တစ်ခုဖြစ်သည်။
တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် ခြောက်ခုမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ဝ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ နှင့် ဝလစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍ အဖြစ် ပူးပေါင်း တည်ထောင်ခဲ့သည့်အတွက် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင်ပါတီအဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ပါတီကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၉ ရက်တွင် တည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့် ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့သည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၅၇) တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး တွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
တွင်လည်း ညောင်ရွှေမြို့နယ်မှ နှစ်နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သလို တိုင်းရေးသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာ ရရှိခဲ့သည်။
တိုက် (အေ) အခန်း (၃၀၅) - ၁၀ ဝင်ပြိုင်မည့်လွှတ်တော် - ၁၁ ပါတီမူဝါဒ - ၁၂ ပါတီဆောင်ပုဒ် }ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၅၉)။
ခမီကဲ့သို့ လူနည်းစု တိုင်းရင်သားများ၏ အခွင့်အရေး ပိုမိုရရှိရေး။
အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၃) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီ (အင်္ဂလိပ်: Mro Nationality Party) သည် ကိုယ်စားပြု ရခိုင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေသစ်အရ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုရန်အတွက် အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော ထံ ပြန်လည် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ထို့သို့ တင်ပြခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ နိုဝင်ဘာလ(၂၂)ရက်တွင် ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီအစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နိုင်ငံရေးပါတီ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ ပုဒ်မခွဲ(က)နှင့်အညီ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုကရင်အမျိုးသားများအဖွဲ့ချုပ် ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပုဒ်မ ၁၂ (က) အရ မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
ပါတီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် က မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပါတီအဖြစ်မှ မှတ်ပုံတင်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
မြန်မာ့လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၄၁) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၅၁) = ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အထွထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂) နေရာ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် (၂) နေရာ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် (၅) နေရာ ဝင်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း တစ်နေရာမှ မရရှိခဲ့ပေ။
ဆက်၍ အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၅၀) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ကော့ဆက်လူမျိုး၊ကော့ဆက်တို၏သည် တိုင်း ရင်းသားတစ်မျိုးဖြစ်၍ ရုရှားများရှိစဉ်က အလွန် ရဲရင့်သော များအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ကော့ဆက် ဟူသော စကားမှာ မှဆင်း သက်လာ၍ လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်သူ သို့မဟုတ် စွန့်စားသွားလာသူ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်၊ သူတို၏ ဘိုးဘေးတို့မှာ ၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်းက ဥရောပတိုက်အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ များတွင် နေထိုင်ကြသည့် ၊ ၊ လူမျိုးများတွင် ပါဝင်ကြ၏၊ သူတို၏သည် ကော့ဆက်ဟူ သောအမည်နှင့် လိုက်လျောညီစွာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ လှည့်လည်နေထိုင်ကြ၏၊ အနီးအပါးနိုင်ငံများကိုလည်း မကြာခဏ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြသည်၊ ယင်းတို၏အခြေမတည်နေထိုင်ခဲ့ကြရာမှ နောက်ဆုံးရုရှားနိုင်ငံ အတွင်းသို၏ သိမ်းသွင်းခြင်း ခံရသောအခါ။
သေနတ်ပစ် ကျွမ်းကျင်ကြသည်၊ ကော့ဆက်မြင်းတပ်များသည် တိုက်ခိုက်ရေး ကျွမ်းကျင် သလောက်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ကြသည်၊ဇာဘုရင်များ လက်ထက်က ဆူပူသောင်းကျန်းသူများကို နှိမ်နင်းရာ၌ ကော့ဆက် စစ်သားများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်၊ လူအုပ် ထဲသို့ မြင်းကိုဒလကြမ်းစီးလျက် များဖြင့် ရက်စက် စွာခုတ်သတ်ခြင်း။
သေနတ်များ ပစ်ဖောက်ကာ နှိမ်နင်းခြင်း ပြုလေ့ရှိသောကြောင့် ကော့ဆက် မြင်းသည်တော်များ လာ ပြီဆိုရုံမျှဖြင့် လူများဝေးရာသို့ ရှောင်ပြေးလေ့ရှိကြသည်၊ ရုရှားတော်လှန်ရေးအတွင်းက ကော့ဆက်တို့သည် နှစ်ဖက် လုံးမှပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ ကြသည်၊ တို့ အောင်မြင် သောအခါ သူတို့၏အထူး အခွင့်အရေးများ ဆုံးရသော်လည်း အစိုးရက သူတို့ အဖွဲ့အစည်းကို ပြန်လည် ထူထောင် ပေးခဲ့သည်၊ အတွင်း တို့ နှင့်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကော့ဆက်တို့သည် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ဝင် ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်၊ ယခုအခါ အတွင်းတွင် ကော့ဆက် များနေထိုင်သောသီးခြားပြည်နယ်ရှိသည်၊ ထိုပြည်နယ် ကား ဖြစ်၍ ကော့ဆက်တို့၏မြေဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ စာမျက်နှာ (၂၄၁)။
မပြုလုပ်ရသေား, ပြုလုပ်၍ မပြီးသောသင်္ကန်း, သင်္ကန်းရလတ္တံ့ဟူသော မျှော်လင့်ချက်, အလိုအာသာ မပြတ်သေးသော သင်္ကန်းသည် “စီဝရပလိဗောဓ”မည်၏။
ရူပါရုံစသော ၅-ပါးသည် ပလိဗောဓ မည်၏။
ကုလပလိဗောဓ -အလုပ်အကျွေး၊ အစေအပါး၊ ၊ မများအတွက် စိတ်လက်မချ သောကပိုနေရခြင်း၊ ၃။
လာဘပလိဗောဓ-ရရှိပြီးသော ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ ရလတ္တံ့သော ပစ္စည်းဥစ္စာ တို့အတွက် ကြောင့်ကြနေရခြင်း၊ ၄။
ဂဏပလိဗောဓ-နှစ်သက် ချစ်ခင် မေတ္တာဝင်၍ ဖြစ်သဖြင့် အတူတကွ စားသောက်နေထိုင်ဖူးသော စသည့် အပေါင်းအသင်း(ဂိုဏ်း) များအတွက် ငဲ့ကွက်ပူပင်နေရခြင်း၊ ၅။
ထိုပူပန်စရာ စိုးရိမ်စရာ ကြောင့်ကြစရာ ဖြစ်သော ပလိဗောဓကို အားထုတ်ရာ၌ ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခြင်း မရှိစေခြင်းငှာ ရှေးဦးစွာ ရှင်းလင်း ကင်းပြတ်အောင် ပြုလုပ်ထားရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။
အရှင်ဇာဂရ- ဝိပဿနာကြေးမုံကျမ်း = အာ ကု လာဘ ဂိုဏ်း ကိစ္စ၊ ပထ ဉာ အနာ။
အရှင်ဇာဂရ- ဝိပဿနာကြေးမုံကျမ်း = ၁။
ရှည်သော ၊ ၊ ၊ စသည်တို့ကို ပယ်အပ်သည်။
ဆွေးမြေ့ စုတ်ပြတ်သော ၊ အဝတ်စသည်တို့ကို ခိုင်မြဲအောင် ဖာထေးချုပ်ခြင်းကို ပြုအပ်သည်။
အညစ်အကြေးတင်သော များကိုလည်း စင်ကြယ်အောင် ပြုအပ်သည်။
အိပ်ရာ၊ ၊ ၊ စသည်တို့ကို ပြုပြင်အပ်သည်။
အရှင်ဇာဂရ- ဝိပဿနာကြေးမုံကျမ်း = တန်ဆာဆင်ရခြင်း အလင်္ကာရပလိဗောဓ, တင့်တယ်ပြေပြစ်အောင် ပြုပြင်ရခြင်း မဏ္ဍနပလိဗောဓ, ဆီလိမ်းရခြင်း တေလမက္ခန, ခေါင်းလျော်ရခြင်း ဓောဝနပလိဗောဓ, ပန်းပန်ရခြင်း မာလာပလိဗောဓ, အမွှေး အကြိုင်နံ့သာတို့ဖြင့် လိမ်းကျံခြယ်သရခြင်း ဂန္ဓပလိဗောဓ, တရော်ကင်ပွန်းစသည် စိမ်ရခြင်း ဝါသနပလိဗောဓ, သဖန်းခါးသီး ရှာရခြင်း ဟရီဋကပလိဗောဓ, သျှိသျှားသီးရှာရခြင်း အာမလကပလိဗောဓ, ဆေးဆိုးရခြင်း ရင်္ဂပလိဗောဓ, သျှောင်ထုံးရခြင်း ဗန္ဓနပလိဗောဓ, ဘီးဖြင့် ဖီးရခြင်း ကောစ္ဆပလိဗောဓ, ဆေတ္တာသည်တို့ဖြင့် ဆံပင်ကို ပြုပြင်ရခြင်း ပလိဗောဓ, ဆံပင်ညှပ်ရခြင်း ကပ္ပပလိဗောဓ, ပြန်ဖြည်ရခြင်း ဆံပင်ရှင်းရခြင်း ဝိဇဋနပလိဗောဓ, သန်းရှာရခြင်း ဦကာပလိဗောဓ, ဆံပင်ကျွတ်သော် စိုးရိမ်ရခြင်း ဝိလုနပလိဗောဓ ဟူ၍ ဆံပင် ထားခြင်း၏ ပလိဗောဓ ၁၆-ပါး ပြား၏။
ရှေးရိုးစွဲဝါဒ (သို့) ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒ (conservatism) သည် ၊ ၊ နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်နှင့် အယူဝါဒ ဖြစ်ပြီ နှင့် ရိုးရာတန်ဖိုးများကို မြှင့်တင်ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် အယူဝါဒဖြစ်သည်။
အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှုတွင် ရှေးရိုးစွဲဝါဒသည် ဖွဲ့စည်းထားသောဘာသာ‌ရေး၊ ၊ အစိုးရ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအခွင့်အရေး၊ နှင့် ဘုရင်စနစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည်။
ရှေးရိုးစွဲဝါဒီများသည် ကို ဆန့်ကျင်ပြီး အစဉ်အလာတန်ဖိုးသို့ ပြန်သွားလေ့ရှိသည်။
တွင် ယခုလက်ရှိ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဟု ခေါ်ဆိုနေကြသော အတွေးအမြင်များအတွက် အိုင်းရစ်နိုင်ငံရေးသမား အက်ဒမွန်ဘက်ဂ်ကို မကြာခဏ ညွှန်းဆိုလေ့ရှိကြသည်။
ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒ ဆယ့်ရှစ်ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ဆယ့်ကိုးရာစုအစောပိုင်းကာလများ​တွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်အတွေးအခေါ်နှင့် နိုင်ငံရေးအယူအဆများ စတင်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
အချို့အချို့သော သစ်ပင်ကြီးငယ်များ၏ အခေါက်ကို ခုတ်ထစ် ပေးလိုက်သည့်အခါ ယင်းတို့မှ စီးယိုထွက်လာသော စေးထန်း ထန်းအရည်ကို ကော်စေး၊ သို့မဟုတ် အစေးဟူ၍ခေါ် ကြသည်။
စီးပွားရေးလောကတွင် များကိုလည်း အစေးဟူ၍ပင် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။
ထိုထွက်လာသော ဓာတ်ငွေ့ကို မီးညိလိုက်လျှင် အလွန်လင်းသောမီးကို ရလေသည်။
စက္ကူ ထူထူကို ကတ်ကြေးနှင့် လွယ်ကူစွာ ညပ်နိုင်ဘိသကဲ့သို့ အဆက်တီလင်းနှင့် အောက်ဆီဂျင်ရော၍ရသော အောက်ဆီ အဆက်တီလင်း ဓာတ်ငွေ့ မီးတောက်သည် အလွန်မာသော သံမဏိပြားများကိုပင် လွယ်ကူစွာ ဖောက်နိုင်၏။
အဆောင်အယောင်ဟူသောစကားသည် အနက်အဓိပ္ပာယ် ကျယ်ဝန်းလှ၏။
ရွှေထမ်းစင်၊ ဝေါ၊ ကျိုင်း၊ ၊ ထီး စသည်တို့ကား သာသနာပိုင်တို့၏ ပရိဘောဂ အဆောင်အယောင်တို့ ဖြစ်သည်။
အဆိပ် ကို စားမိ၍ဖြစ်စေ၊ သောက်မိ၍ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝေဒနာကို ပျောက်အောင် ကုစားပေးသည့် အရာကို အဆိပ်ဖြေ ဆေး ဟု ခေါ်သည်။
တိရစ္ဆာန်အဆိပ်များတွင်မြွေဆိပ်ကို လူသိများကြသည်။
ထိုဟင်းမလော့ပင်မှ ထုတ်ယူ ရရှိသော အဆိပ်ဖြင့် ဂရိလူမျိုး ဒဿနိကဗေဒပညာရှင် ကို အဆုံးစီရင်ခဲ့ဖူးသည်။
Botany Term : Clerodendron siphonanthus R.Br Species/Family : Verbenaceae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ ၅ ပေ မှ ၆ ပေခန့်ထိ မြင့်တတ်၏။
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ တောင်မဲ အုပ် (လက်ပံခါး) ပင်သည် ပူ၍ ခါးသော အရသာ ရှိ၏။
တနည်းအားဖြင့် သိတတ်သော ကိလေသာ အစဉ်ဟူသော အိပ်ပျော်ရာမှ နိုးတတ်သော, နိဗ္ဗာန်ကိုမျက်မှောက်ပြုတတ်သော သည် ဆိုအပ်ပြီးသော ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် ဗောဓိမည်၏၊ ထိုအရိယာသာဝက ဟူသော ဗောဓိ၏ ဖြစ်ကြောင်း တရားတို့သည် (ဤအရာ၌ အင်္ဂသဒ္ဒါအကြောင်းဟော ဖြစ်၏) ဗောဇ္ဈင်္ဂမည်၏။
ငှက်တို့သည် အမိဝမ်းတွင်းမှ တစ်ကြိမ်ပေါက်ဖွား၍ တဖန် ဥခွံတွင်းမှ ပေါက်ဖွားရပြန်ကုန်၏၊ ထို့နောက် အတောင် အလက်စုံလင်သောအခါ၌ အသိုက်မှ ပျံတက်၍ အလိုရှိရာသို့ ကျွတ်လွှတ်စွာ ပျံသွားကုန် သကဲ့သို့ ထို့အတူ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကာယဂတာသတိတည်းထောင်မိသောအခါ သမထအလုပ် ထမြောက်သောအခါ အနမတဂ္ဂ ဘဝသံသရာမှ ပါရှိကြသော စိတ်ရူးစိတ် နှမ်းစိတ်နောက် အတွင်းမှ တစ်ကြိမ်ကျွတ်လွှတ်ကုန်၏၊ တဖန် ရုပ် နာမ် ခန္ဓာတို့၌ ဝိပဿနာ အမြင်ပေါက်သောအခါ ရုန့်ရင်းသောအဝိဇ္ဇာမှ တစ်ကြိမ် လွှတ်ကုန်၏၊ ထို့နောက် ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါး ကြီးပွါးရင့်သန်သောအခါ မဂ်ဉာဏ်၏ အတောင်အလက် စုံလင်သဖြင့် သမ္ဗောဓိမည်သော မဂ်ဉာဏ်သို့ ရောက်၍ လောကီဘုံသူ လောကီဘုံသား နစ်သမား မွန်းသမားအဖြစ်မှ တစ်ကြိမ်ကျွတ်လွှတ်ကြကုန်၍ ပုထုဇဉ်ဘုံမှ ပျံတက်၍ ဘဝ အဆက်ဆက် တောင့်တ၍ လာခဲ့ကြသော အရိယာဘုံသူ ဘုံသား လောကုတ္တရာဘုံသူ ဘုံသား နိဗ္ဗာန်ဘုံသူ ဘုံသားအဖြစ်သို့ ပေါက်ရောက်ကြလေကုန်၏၊ ဤကား ဗောဇ္ဈင်ကို မဂ်ဉာဏ်၏ အတောင်အလက်ဆိုရာ၌ ဥပမာနှင့်ကဟူသော အတ္ထယုတ္တိပေတည်း ဟု ဗောဇ္ဈင်အဓိပ္ပါယ်ကို ပြတော်မူသည်။
ရာ၌ ဝိဝေက ၅-ပါးကို မှီသော သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ပွါးများ၏ စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူရကား ဗလဝဝိပဿနာ မဂ်, ဖိုလ်တို့ ၌သာမဟုတ်၊ ဝိပဿနာ အခြေခံဖြစ်သော ဈာန်, အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း, , ဗြဟ္မဝိဟာရဈာန်တို့၌ ပါဝင်သော သတိစသော ၇-ပါးကိုလည်း ဗောဇ္ဈင် ခေါ် ရပေသည်။
သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၄-၅၊) = သတိ၊ ဓမ္မဝိစယ ဥပေက္ခာ ဤဗောဇ္ဈင် ၃-ပါးကို အဇ္ဈတ္တအာရုံ၌ ဖြစ်သော သတိ, ဗဟိဒ္ဓအာရုံ ဖြစ်သော သတိစသည်ဖြင့် ၂-ပါးစီ ဟောတော်မူ၏။
နှင့် အတူဖွားမြင်ပေါ်ပေါက်လာကြသော အရာဝတ္ထု ၇-ပါး။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - တတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် = ရှေးအခါက အန္ဓကနှင့် အချို့သော ဥတ္တရာပထက ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းခွဲတို့က အနုသယကို အာရုံမရှိသောတရား (အနာရမ္မဏ)၊ အကြောင်းကင်းသောတရား (အဟေတုက)၊ စိတ်နှင့်မယှဉ်သောတရား (စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တ) စသည်ဖြင့် ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း၊ ထိုအယူအဆများကို ထေရဝါဒကျမ်းဂန်များ၌ ပယ်ဖျက်ရှင်းလင်းထားပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် [ စေတနာသုတ္တန် ကောက်နုတ်ချက်] [ အနုသယဓာတ်ရှိသူ၌သာ] ကိုးကား။
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ရေးသားသော ကျမ်း ဗုဒ္ဓဘာသာ၌ ထိုကဲ့သို့ ကြီးလေးသည့် အန္တရိယကံကို ကျူးလွန်သူအား ထိုဘဝ၌ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂမ်၊ ရဟန္တာ စသည့်အရိယာများ ဖြစ်ခွင့်မရှိအောင်ပင် ပိတ်ပင်တားဆီးသည်။
အန္တရိယကံ ငါးမျိုးတို့မှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည် - [ Triplegem glossary] (၁) မာတုဃာတက - အမိရင်းကိုသတ်သူ၊ (၂) ပိတုဃာတက - အဖရင်းကိုသတ်သူ၊ (၃) အရဟန္တဃာတက - ရဟန္တာကိုသတ်သူ၊ (၄) လောဟိတုပ္ပါဒက - ဘုရားအားသွေးစိမ်းတည်အောင်ပြုသူ၊ (၅) သံဃဘေဒက - သံဃာတော်တို့အား ဂိုဏ်းအသင်းခွဲသူ၊ ဤအနန္တရိယကံကို ကျူးလွန်သူငါးဦးတို့သည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုမည်မျှပင်ပြုပြု သေသည်၏အခြားမဲ့က အဝီစိငရဲ စသည်သို့ မုချသွားရောက် ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ရေးသားသော ကျမ်း = ဘုရင်ကြီး သုပ္ပဗုဒ္ဓ၏ သားဖြစ်သူ၊ ယသောဓရာ၏ မောင်တော်စပ်သူ၊ သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား၏ တစ်ဝမ်းကွဲညီအစ်ကိုနှင့် ယောက်ဖတော်စပ်သူဖြစ်သည်။
ပဉ္စာနန္တရိယကံ အဆုံးအဖြတ်များကို မှာ ကြည့်ပါ။
ပိဋကတ်လမ်းညွှန် (ဦးသီဟဗလ) (၁) ဘုရား၌ရိုသေခြင်း (၂) တရား၌ရိုသေခြင်း (၃) သံဃာ၌ရိုသေခြင်း (၄) ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာ၌ရိုသေခြင်း၊ ကျင့်သုံးခြင်း (၅) တည်ကြည်ခြင်းသမာဓိ၌ရိုသေခြင်း (၆) ကောင်းသောမိတ်ဆွေရှိခြင်း၊ (၇) ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမသောစကားကို နာယူလွယ်နိုင်ခြင်း။
ထူးထူးခြားခြား သိတတ်သော ကို အဘိဉာဏ်ဟု ခေါ်ဆို၏။
ဘုရားရှင်၏ ယင်း ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်ဉာဏ်တော်မြတ်သည် --- (က) တရားများ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာတို့ကို လည်း အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် ထိုးထွင်း သိနိုင်၏။
ယင်း ဒိဗ္ဗ စက္ခုအဘိညာဏ်သည် စုတိဆဲ သတ္တဝါ, တည်နေဆဲသတ္တဝါ, အဆင်းလှသော သတ္တဝါ, အဆင်း မလှသော သတ္တဝါ, ကောင်းရာသုဂတိသို့ ရောက်ရှိ သွားသော သတ္တဝါ, မကောင်းသည့် ဒုဂ္ဂတိဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားသော သတ္တဝါ, မိမိတို့ ပြုစုပျိုးထောင် ခဲ့သော ကံအားလျော်စွာ ထိုထိုဘုံဘဝသို့ လားရောက် ကြရသော သတ္တဝါတို့ကို မြင်တော်မူ သိတော်မူပေ သည်။
အာသဝက္ခယဉာဏ် = တရားတို့ကို ကုန်စေတတ်သော ကို ထိုးထွင်းသိတတ်သော အထူးသဖြင့် လောကုတ္တရာ ဖြစ်သော မဟာအသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် တရားတော်မြတ်ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုကာ ထွင်းဖောက် သိမြင်နေသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် အာသဝက္ခယဉာဏ် မည်၏။
အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် အသင်္ခတဓာတ် (= ) နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို အာရမ္မဏပဋိဝေဓ သဘောအားဖြင့် အာရုံ မျက်မှောက်ပြုကာ ထွင်းဖောက်သိမြင်သောအခါ ယင်း သန္တိသုခ လက္ခဏာရှိသော အသင်္ခတဓာတ် တရားတော်မြတ်၏ အာရမ္မဏပစ္စယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးမှု အရှိန်အဝါ သတ္တိထူးကြီးကို ဆက်ခံရရှိသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် ရှေးရှေးမဂ်ဉာဏ်တို့ မပယ်သတ်ရသေးသည့် ကြွင်းကျန်နေသည့် အာသဝေါတရား ဟူသမျှတို့ကို ဝါသနာ အငွေ့ဓာတ်နှင့်တကွ အကုန်အစင် ပယ်သတ်တော် မူလေသည်။
ယင်းသို့ ကိလေသာ တို့ကို ကုန်ခန်းစေတတ်သောကြောင့် ယင်း အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်ကို အာသဝက္ခယဉာဏ်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပေ သည်။
ထိုကြောင့် ယင်း အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် သည် အသင်္ခတဓာတ် နိရောဓသစ္စာတရားတော်မြတ် ကို အာရမ္မဏပဋိဝေဓ သဘောအားဖြင့်, တို့ကို အသမ္မောဟပဋိဝေဓ သဘောအားဖြင့် ထိုးထွင်းသိ၏ဟု ဆိုပေသည်။
မည်သည့် သို့မဟုတ် ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုမဆို ပွားများအားထုတ်ရာတွင် သတိနှင့် သမ္ပဇဉ်ဉာဏ် ပြည့်စုံမှသာ အောင်မြင်နိုင်ပါသည်။
ဖြစ်စဉ်ကို သိမြင်ခြင်း: # သွားလိုသောစိတ် ဖြစ်ပေါ်သည်။
သမ္ပဇဉ်ပိုင်း အခန်း=== ဤအခန်းတွင် နေ့စဉ်ပြုလုပ်နေသော အသေးစိတ် လှုပ်ရှားမှု အမူအရာများကို သမ္ပဇဉ်ဉာဏ်ဖြင့် သိရှိရန် ညွှန်ကြားထားပါသည်- # ရှေ့တက်၊ နောက်ဆုတ်ခြင်း။
နောက်ဆုံးပန်းတိုင်: ဤသို့ ဣရိယာပထ နှင့် သမ္ပဇဉ်ပိုင်း ရှုကွက်များတွင် သိမ်းဆည်းရမိသော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းတရားများကိုပါ ရှာဖွေသိမ်းဆည်းပြီး၊ ယင်းအကြောင်းနှင့်တကွသော ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို လက္ခဏာရေးသုံးတန် တင်ကာ ဝိပဿနာ ဆက်လက် ရှုပွားရမည် ဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် [ ဣရိယာပထပိုင်း အခန်း နှင့် သမ္ပဇဉ်ပိုင်း အခန်း] [ (ဃ) ဣရိယာပထ - သမ္ပဇည ရှုကွက်] [ ဣရိယာပထ - သမ္ပဇညရှုကွက်] [ ဣရိယာပထနှင့် သမ္ပဇညပိုင်း ရှုကွက်] ကိုးကား။