DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သောမတ်စ် ချက်တာတန်သည် ကဗျာအရေးသားတွင် ထူးချွန်သူ တစ်ယောက်ဖြစ်၍၊ သက်တမ်းစေ့သာ နေခဲ့ရပါမူ မည်မျှကျော်ကြားမည်ကို သူ့စာပေတို့မှ အကဲခတ်နိုင်ပေသည်။
ချက်တာတန်သည် ဘရစ္စတိုမြို့၌၊ ၁၇၅၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ထို့နောက် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် ချက်တာတန် သည် ၌ စာရေးဆရာအဖြစ်ဖြင့် အသက်မွေးရန်၊ ဘရစ္စတိုမြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
ချက်သမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။
တစ်ချိန်က (Bohemia) ဟု လူသိများခဲ့သော ချက်နိုင်ငံသည် ၉ရာစုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၈ခုနှစ်အထိ ဘုရင့်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဂျာမနီ၊ ၊ နှင့် တို့ချုပ်ဆိုခဲ့သော အရ ကို ပိုလန်သို့ပေးရခြင်း၊ ယင်းနောက် ဂျာမန်တို့က ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် မှ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို လွတ်မြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းစသည့် နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်များကြောင့် ၁၉၄၆ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် မဲ (၃၈%) ဖြင့် လူကြိုက်အများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
ချက်သမ္မတနိုင်ငံသည် ပါတီစုံစနစ်ကိုကျင့်သုံးသည်။
လက်ရှိသမ္မတ (Václav Klaus) မှာ နိုင်ငံတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး၊ အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲမှာ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် (Petr Nečas) ဖြစ်သည်။
မြို့တော်မှာ ဖြစ်၍ ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ်ချက်ဘာသာ စကားကိုပြောကြားသည်။
နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများကို ညှိနှိုင်းရန်အတွက် အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးပါသော အတိုင်ပင်ခံကော်မတီတစ်ရပ်ကို ညွန့်ပေါင်း အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည့်ပါတီများ သဘောတူညီမှု ရရှိပြီးနောက် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သမ္မတဗက်ကလပ်ဟာဗဲသည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံး ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ သည်။
အစွန်းရောက်လက်ယာဂိုဏ်းဖြစ်သည့် ချက်ရီပတ်ပလီကင် ပါတီအနေဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံမှ အမျိုးသားရေးဝါဒီ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည့် ဗလာဒီမာဇာရင် နော့ဗ်စကီးအား ချက်သမ္မတနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ရန် ဖိတ်ကြားရေးအတွက် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်းကို ပါတီမှတာဝန်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များကပြောကြားခဲ့ရာ ဝေဖန်မှုများထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ချက်သမ္မတဗက်ကလပ်ဟာဗဲသည် ထိုင်းဘုရင် နှင့် မိဖုရားသီရိခေတ်တို့၏ဧည့်သည်အဖြစ် သို့လေးရက်ကြာ သွားရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
သမ္မတဟာဗဲသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့အသွား သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ယခင် နိုင်ငံအတွင်း ဒီမိုကရေစီဖြစ်ထွန်းရေးတွင် ၎င်းပါဝင်ဆောင် ရွက်ကြိုးပမ်းမှုအတွက်၁၉၉၃ အင်ဒီရာဂန္ဒီဆုကို လက်ခံရယူခဲ့သည်။
သမ္မတဗက်ကလပ်ဟာဗဲသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ပထမပတ်ထဲတွင် ပထမဆုံးအလည်အပတ်ခရီးအဖြစ် ဗက်တီကင်မြို့တော်သို့ သွားရောက်ခဲ့ရာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဂျွန်ပေါနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ဂျာမနီနှင့် ချက်နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တလျှောက် ဖြတ်သန်းရာဒေသများတွင် ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်းရှိနေမှုကြောင့် စွန့်ပစ်ခံ ကလေးမွေးဖွားမှု ပြဿနာကြီးထွားလာခဲ့ရာ ချက်အာဏာပိုင်များ ခေါင်းခဲခဲ့ရသည်။
ယခင် ဟောင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်နိုင်ငံများမှ ရာပေါင်းများစွာသော အမျိုးသမီးများသည် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ရောက်ရှိလာကြသည့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ အဝင်အထွက်ရှိရာ ချက်နိုင်ငံဘက်ရှိ နယ်စပ်ဒေသများသို့ လာရောက်ပြီး ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဒေသဆိုင်ရာချက်အာဏာပိုင်များက ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်းကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရသည့် စွန့်ပစ်ခံ ကလေးသူငယ်များကို ''အီး -၅၅ ကလေးများ''ဟု ကင်ပွန်းတပ်မှည့်ခေါ်သည်။
မြစ်၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိသည်။
တောင်ဘက် ၅ မိုင်ကွာတွင် ရှိ၍ မြောက်ဘက် (၂၁) မိုင်ခန့်အကွာတွင် စေတီပုထိုးများ ပေါများသော မြို့ဟောင်း တည်ပြီး အနောက်တောင်ဘက်မိုင်၃၀ခန်အကွာတွင်ရှိသည်။
ချောက်မြို့နေရာတွင် ရှေးယခင်က ချောက်ကြီး မြောင်းကြီးများနှင့် ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းများ ပြည့်နှက်ပိတ်ဖုံးလျက် ရှိသည်။
ချောက်မြို့အနီးအပါး တောလက်ကျေးရွာများတွင် ယာနှင့်ကိုင်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ခရီးသည်တင် ယာဉ်လိုင်းများ၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်‌ေးလုပ်ငန်း အများစုတည်ရှိသည်။
ချောက်မြို့မဈေးကြီးမှာ ‌ခေျာက်မြို့ အပြင် အနီးအပါးမြို့များဖြစ်သည့် စလေ၊ စဉ့်ကူး၊ ဆိပ်ဖြူ၊ တညောင်၊ ဆင်ဖြူကျွန်း၊ စလင်း၊ ကဇွန်းမ၊ ဆော၊ လောင်းရှည်၊ ကန်ပက်လက်၊ ဝါဇီ မြို့များမှလည်း လာရောက် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသဖြင့် လွန်စွာ စည်ကား။
ချောက်မြို့ပေါ်တွင် ကြေးနန်းရုံး၊ စာတိုက်၊ အစိုးရ ခုတင်ငါးဆယ်ဆံ့ဆေးရုံ နှင့် ရေနံဆေးရုံ ဟူ၍ ဆေးရုံနှစ်ရုံရှိသည်။
မူကြို၊ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း နှင့် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းများ ရှိသည်။
မြို့၏မြောက်ဘက်အစွန်တွင် ရွှေဘုံတောင်စေတီ နှင့် ရွှေဘုံတောင် တောရကျောင်း ရှိလေသည်။
မုန့်ဩဇာသည် ချောက်မြို့ အလည်လာသူများ ချောက်ပြန် အမှတ်တရအဖြစ် ဝယ်ယူကြသော စားစရာဖြစ်သည်။
သခင်ဘိုးလှကြီး စိုးနိုင် (မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးသမား)။
နူးညံ့သောရှိခြင်းကြောင့် ချင်ချီလာရှဉ့်ကလေးများသည် လူတို့၏ ရှာဖွေသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံကြရလေသည်။
တောထဲ၌ လှည့်လည်သွားလာသော ခရီးသည်များ ပျောက်က်ဆုံးခဲ့သည့် ၊ ၊ စသည့်ပစ္စည်းများကို ချင်ချီလာရှဉ့်တို့၏ တွင်းဝနား၌ မကြာခဏ တွေ့ရတတ်သည်။
နေရင်းဒေသ၌ ချင်ချီလာရှဉ့်များ ရှားပါးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုရှဉ့်များကို သားမွေးအတွက်သက်သက် မွေးမြူသူများသည် နှင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တို့တွင် ရှိကြသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ရှေးကျသော တို့၏ လက်ထက်ကစ၍ ချင်ချီလာရှဉ့်များကို ဖမ်းဆီးလာခဲ့ကြ သည်။
အဆိုပါအင်းကား လူမျိုးတို့သည် ခေါ် တစ်မျိုးကို အသုံးပြု၍ ချင်ချီလာရှဉ့်များကို တွင်းထဲမှ လိုက်လံမောင်းထုတ်၍ ဖမ်းဆီးကြသည်။
တဝှမ်းလုံးရှိ အသီးသီး၌ ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံများကို မလွဲတမ်းတွေ့နိုင်သည်။
ကမ္ဘာအနှံ့ကျော်ကြား၍ လူသိများရခြင်းမှာ အခြားကြောင့်မဟုတ်၊ ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံတို့သည် မျိုးအားလုံးထဲတွင် ဉာဏ်အကောင်းဆုံးနှင့် ယဉ်ပါးလွယ်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ယင်းတို့သည် ကြီးများကဲ့သို့ ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်ခြင်း မရှိဘဲ စိတ်သဘောကောင်း၍ တောထဲ မြေပြင်တွင်ဖြစ်စေ၊ သစ်ပင်ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ အစုအအုပ်လိုက် လှည့်လည်သွားလာ စားသောက်လေ့ရှိကြသည်။
ပါဏဗေဒ ဝေါဟာရအားဖြင့် ချင်ပန်ဇီကို ‘''အန်သရိုပိုပစ်သီကပ် ထရော့ ဂလိုဒိုက်တီ''’ ဟု ခေါ်၍ “''ဂူနေလူဝံမျိုး''” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံတို့၏ ဇာတိနေရပ်မှာ အပူပိုင်းဒေသ၏ အနောက်ဘက်နှင့် အလယ်ပိုင်းရှိ တောနက်ကြီးများဖြစ်၏။
ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံတို့အဖို့ အဓိကရန်သူမှာ ဖြစ်၏။
ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံသည် လောက် မကြီးချေ။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံတွင် ပေါများစွာ ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသော ချင်ဟောင်၊ သို့မဟုတ် သိပ္ပံပညာရှင်များအခေါ် ''Artemisia annua'' အပင်မှ ထုတ်လုပ်သည့် ချင်ဟောက်စုသည် ငှက်ဖျားရောဂါကုသရာတွင် ထက်မြက်သော ဆေးတစ်လက်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) = ပင်နုပင်ပျော့မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၃ ပေ မှ ၄ ပေခန့် အထိ မြင့်၏။
ချင်း အတက်များကို မြန်မာပြည် အပါအဝင် နိုင်ငံ တော်တော်များများတွင် ဟင်းလျာ များ၌လည်းကောင်း၊ စားစရာ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ငရုတ်သီး အစားထိုး ပစ္စည်းအဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြု ကြသည်။
ပင်နု၊ ပင်ပျော့ မျိုးဖြစ်ပြီး အစိမ်းရောင် ရှိ၍ အမြင့် ၃ ပေ ၄ ပေ ခန့်အထိ မြင့်သည်။
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်သည် ချင်းတွင်းမြစ်၏ အလယ်ပိုင်း ဒေသဖြစ်၍ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် နာဂတောင်တန်းခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကသာနှင့် ရွှေဘိုခရိုင်များ၊ တောင်ဘက်တွင် အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်နှင့် ပခုက္ကူခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ချင်းဝိသေသတိုင်းနှင့် မဏိပူရပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းအပါအဝင်ဖြစ်သော အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်သည် အောက်ချင်းတွင်းမြစ်ဝှမ်းရှိ မြို့နယ်များကို ပေါင်းထားသောခရိုင်တစ်ခုဖြစ်၏။
ချောင်းဦးမြို့သည် အတွင်းရှိ၊ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မဖြစ်မီက၊ အတွင်း မြင်းမူနယ်အပိုင်၊ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်း ရေဦးသွား ရထားလမ်းနှင့် ကားလမ်းများအပေါ်၌ တည်ရှိ၍၊ မြင်းမူမြို့နှင့် ၂၂ မိုင် ဝေးကွာပြီးလျှင်၊ နှင့် ၁၄ မိုင် ဝေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) သမိုင်းအရ၊ ရှေးအခါက 'ချောင်းဦးဆယ်ရွာ'ဟု ထင်ရှားခဲ့၍၊ ပြည် စောရဟံမင်းကြီးလက်ထက်၊ သက္ကရာဇ် ၂၈၇ ခုနှစ်၊ မိဂသီနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင်၊ ရွာတည်သည်။
ယခုအချိန်ထိ ချောင်းဦးမြို့တွင် မင်းနှင့်ပတ်သက်သော အထောက်အထားပြနေရာများ၊ရေထွက်များ၊ဘုရားပုထိုးစေတီတော်များ၊ရပ်ကွက်ကျေးရွာများ စသည်တို့အပြင် ရှမ်း၊ လဝ(ဝ)လူမျိုးများ နေထိုင်သွားကြောင်း အထောက်အထားများ (အထူးသဖြင့် ဘုရားပုထိုးစေတီများနှင့် ရပ်ကွက်ကျေးရွာများ)လည်း အထင်အရှားရှိနေပေသေးသည်။
ချောင်းဦးမြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၁.၄၆ ပေတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်လတ္တီကျု ၂၂° ၄၅' နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၅° ၈' မှ ၉၅° ၂၅' အကြား တည်ရှိသည်။
ချောင်းဦးမြို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မြို့နယ်များမှာ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် မြောက်ဘက်တွင် တို့ဖြစ်သည်။
အနောက်ဘက်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။
နှင့် ၆ မိုင်ဝေးကွာ၍၊ ကုန်းပိုင်းလည်းမကျ ရေပိုင်းလည်းမက ဗဟိုဒေသ၌ တည်ရှိသောကြောင့်၊ ယာလုပ်ငန်း၊ လယ်လုပ်ငန်းများဖြင့်၊ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဘုရားပုထိုး စေတီများ များစွာရှိသည်။
သည် အဓိကဆက်သွယ်ရေးအဝေးပြေးလမ်းမကြီးများနှစ်ခု၏ဆုံမှတ်တွင်တည်ရှိပြီး၊ တစ်မြို့နယ်လုံး လယ်ယာမြေများ ဧကမြောက်မြားစွာရှိသဖြင့်၊ မြို့နေလူထုစီးပွားရေးသည် လွန်စွာကောင်းမွန်ပြီး၊ ဆန်ရေစပါး သစ်သီးဝလံ ပေါများကြွယ်ဝသည်။
မြို့အရှေ့ဘက်တွင် ကျောက်သားဆန်ဆန် ရှည်လျားသော ''နွယ်ခွေတောင်တန်း'' ရှိသည်။
အနောက်ဘက်တွင် ရေဝင် လယ်ကွင်းစိမ်းများ မြောက်မြားစွာရှိသည်။
မြို့အရှေ့ဘက်ပိုင်းရှိ လယ်ယာမြေများကိုမူ နွယ်ခွေရွာအနီးတွင် တည်ရှိသော ''နွယ်ခွေဆည်'' မှ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးကြသည်။
စက်မှု/နည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်း T.H.S တိုက်ပွဲဝင် ငြိမ်းချမ်းရေးဗိသုကာ ဆရာကြီး က ဖခင်၏အမျိုးများရှိရာ သို့ လာရောက်ရင်း ''ချောင်းဦးဆယ်ရွာ''သီချင်းကို ရေးဖွဲ့သီကုံးခဲ့သည်။
မရွှေကူဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရ၊ မန္တလေးမြို့မ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တသီရိနန္ဒာဘိဝံသ နှင့် မုံရွာမြို့ သထုံဝံသဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသတို့ ငယ်စဉ်က မဟာဓမ္မာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်တွင် ပရိယတ္တိစာပေများ လေ့လာဆည်းပူး သင်ကြားခဲ့ဖူးသည်။
ထို့ပြင် ဘုရားကြီး ဦးနာရဒသည်လည်း ချောင်းဦးမြို့နယ်အတွင်း ကျီကုန်းရွာတွင် ပရိယတ္တိစာပေ သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။
ချောက်]] လျှိုမြောင် သို့မဟုတ် ချိုင့်ဝှမ်း (canyon, gorge သို့မဟုတ် chasm) ဆိုသည်မှာ ဘူမိဗေဒအချိန်ကာလများတစ်လျှောက် မြစ်တစ်စင်း၏ ရေတိုက်စားမှုနှင့် ဒဏ်တို့ကြောင့် ကျောက်စောင်းများ သို့မဟုတ် ချောက်ကမ်းပါးများကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော နက်ရှိုင်းသည့် အက်ကြောင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
များသည် ၎င်းတို့အောက်ခံမျက်နှာပြင်များကို ဖြတ်သန်းတိုက်စားလေ့ရှိသော သဘာဝရှိပြီး၊ နုန်းအနည်အနှစ်များကို မြစ်အောက်ပိုင်းသို့ သယ်ဆောင်သွားသည်နှင့်အမျှ ကျောက်လွှာများကို တဖြည်းဖြည်း ပွန်းပဲ့ပျောက်ကွယ်သွားစေသည်။
မြစ်ကြမ်းပြင်သည် တဖြည်းဖြည်းဖြင့် အခြေခံအမြင့်ပေတစ်ခုသို့ ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းမှာ မြစ်ရေစီးဝင်ရာ ရေပြင်၏ အမြင့်ပေနှင့် တူညီသည်။
အထူးသဖြင့် ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ပိုရှိသော ကျောက်မာလွှာများနှင့် ကျောက်ပျော့လွှာများ ရောနှောနေသည့် ဒေသများကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာတွင်၊ မြစ်ဖျားခံရာနေရာနှင့် မြစ်ဝတို့၏ အမြင့်ပေ သိသိသာသာ ကွာခြားနေသောအခါ ရာသီဥတုဒဏ်နှင့် ရေတိုက်စားမှုဖြစ်စဉ်များက ဤလျှိုမြောင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
လျှိုမြောင်ဆိုသည်မှာ ၊ ၊ သို့မဟုတ် ကဲ့သို့သော တောင်တန်းများရှိ တောင်ထွတ်နှစ်ခုကြားရှိ အက်ကြောင်းကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
များသောအားဖြင့် မြစ် သို့မဟုတ် ချောင်းတစ်ခုသည် တောင်များအကြား ထိုကဲ့သို့သော အက်ကြောင်းများကို တိုက်စားဖန်တီးလေ့ရှိသည်။
တောင်ပေါ်လျှိုမြောင် အမျိုးအစားများ၏ ထင်ရှားသော ဥပမာများမှာ ရှိ ပရိုဗို လျှိုမြောင် နှင့် ဆီယာရာ နီဗားဒါးရှိ ယိုဆဲမိုက် တောင်ကြားတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တောင်တန်းများအတွင်းရှိ လျှိုမြောင်များ သို့မဟုတ် တစ်ဖက်တည်းတွင်သာ အပေါက်ပါရှိသော ချောက်များကို သေတ္တာပုံ လျှိုမြောင်များဟု ခေါ်ဆိုသည်။
အပေါက်ကျဉ်း လျှိုမြောင်များမှာမူ များသောအားဖြင့် ချောမွေ့သော နံရံများရှိတတ်သည့် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းသော လျှိုမြောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
လျှိုမြောင်အများစုသည် ကုန်းပြင်မြင့် သို့မဟုတ် ကုန်းမြင့်လွင်ပြင်များမှ ကာလရှည်ကြာစွာ ရေတိုက်စားခြင်းနှင့် ပွန်းပဲ့ခြင်း ဖြစ်စဉ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။
ချောက်ကမ်းပါးများ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ ရေတိုက်စားမှုနှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ကျောက်မာလွှာများသည် ချိုင့်ဝှမ်းနံရံများတွင် ဆက်လက်ကျန်ရစ်နေခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရာသီဥတုဒဏ်သည် ခြောက်သွေ့သော ဇုန်များတွင် ပိုမိုထိရောက်မှုရှိသောကြောင့်၊ လျှိုမြောင်များသည် စိုစွတ်သော ဒေသများထက် ခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် ပိုမိုအတွေ့ရများသည်။
လေနှင့် မြစ်ရေတို့ ပေါင်းစပ်ကာ မြေထပ်ကျောက်ကဲ့သို့သော ခံနိုင်ရည်နည်းပါးသည့် အရာများကို တိုက်စားဖယ်ရှားပစ်ကြသည်။
ရေများ အေးခဲခြင်းနှင့် ကျယ်ပြန့်လာခြင်းသည်လည်း လျှိုမြောင်များ ဖြစ်ပေါ်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။
ကျောက်တုံးများကြားရှိ အက်ကွဲကြောင်းများထဲသို့ ရေများစိမ့်ဝင်ကာ အေးခဲသွားသောအခါ ကျောက်တုံးများကို တွန်းထုတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆုံးတွင် လျှိုမြောင်နံရံများမှ ကျောက်တုံးကြီးများ ကွဲထွက်ကျလာစေသည်။
လျှိုမြောင်နံရံများကို များသောအားဖြင့် ခံနိုင်ရည်ရှိသော သဲကျောက်များ သို့မဟုတ် များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားလေ့ရှိသည်။
ရှိ စနိတ်မြစ်]] တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် အောက်ခံကျောက်ချပ်လွှာများ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကြီးမားသော မြစ်များသည် လျှိုမြောင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားကြသည်။
ယင်းတို့ကို နက်ရှိုင်းစွာ စီးဆင်းနေသော မြစ်များဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ စီးဆင်းရာ လမ်းကြောင်းကို အလွယ်တကူ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ကော်လိုရာဒိုမြစ်နှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ စနိတ်မြစ်တို့သည် ဤကဲ့သို့ မြေလွှာများ မြင့်တက်လာခြင်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် လျှိုမြောင်များသည် ပေါများသော ဒေသများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ထုံးကျောက်သည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရေတွင် ပျော်ဝင်နိုင်သောကြောင့် ကျောက်လွှာများအတွင်း ဂူများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အဆိုပါ ဂူများ ပြိုကျသွားသောအခါ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဆမ်းမားဆက်ရှိ မန်းဒစ်ပ် တောင်ကုန်းများနှင့် ယော့ခ်ရှိုင်းယားရှိ ယော့ခ်ရှိုင်းယား တောင်ကြားများကဲ့သို့သော လျှိုမြောင်များ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်ပိုင်းတွင် ဤသေတ္တာပုံ လျှိုမြောင်များကို အပေါက်ဝ၌ ခြံခတ်ကာ တိရစ္ဆာန်များ ထိန်းကျောင်းရာ ခြံများအဖြစ် အဆင်ပြေပြေ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လျှိုမြောင်တစ်ခု၏ ကြီးမားမှုကို ၎င်း၏ အနက်၊ အရှည် သို့မဟုတ် လျှိုမြောင်စနစ်တစ်ခုလုံး၏ စုစုပေါင်း ဧရိယာစသည်တို့အပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး တိုင်းတာနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းရှိ အဓိက လျှိုမြောင်ကြီးများသို့ သွားရောက်လေ့လာရန် ခက်ခဲခြင်းကလည်း ၎င်းတို့ကို အကြီးမားဆုံး လျှိုမြောင်စာရင်းဝင်အဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ခြင်း မရှိသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
အလားတူပင် "အနက်ရှိုင်းဆုံး လျှိုမြောင်" ဟူသော သတ်မှတ်ချက်မှာလည်း တိကျမှုမရှိပေ။
အထူးသဖြင့် တိကျသော အနားသတ် အမြင့်ပေ မရှိသည့် တောင်ပေါ်လျှိုမြောင်များနှင့် အတော်အတန် တိကျသော အနားသတ် အမြင့်ပေရှိသည့် ပြန့်ပြူးသော ကုန်းပြင်မြင့်များကို ဖြတ်သန်းဖြစ်ပေါ်နေသော လျှိုမြောင်များ နှစ်မျိုးစလုံးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်ဆိုပါက ပို၍ပင် တိကျမှုနည်းပါးသွားမည် ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၊ တိဗက်ဒေသရှိ ယာလုံဆန်ပိုမြစ်တလျှောက် တည်ရှိသော ယာလုံဆန်ပို လျှိုမြောင်ကြီး (သို့မဟုတ် ဆန်ပို လျှိုမြောင်) သည် အနက် ၅,၅၀၀ မီတာ (၁၈,၀၀၀ ပေ) ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနက်ရှိုင်းဆုံး လျှိုမြောင်အဖြစ် အချို့က သတ်မှတ်ကြသည်။
အချို့ကမူ နီပေါနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ကာလီဂန်ဒါကီ ချောက်ကို အနက်ရှိုင်းဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပြီး၊ မြစ်ရေပြင်နှင့် ဝန်းရံထားသော တောင်ထွတ်များအကြား အမြင့်ပေကွာဟချက်မှာ ၆,၄၀၀ မီတာ (၂၁,၀၀၀ ပေ) အထိ ရှိသည်။
အမေရိကတိုက်တွင် အနက်ရှိုင်းဆုံး လျှိုမြောင်အဖြစ် အပြိုင်အဆိုင် ဖြစ်နေသည်မှာ တောင်ပိုင်းရှိ ကိုတာဟွာဆီ လျှိုမြောင်နှင့် ကိုလ်ကာ လျှိုမြောင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းနှစ်ခုစလုံးသည် အနက် ၃,၅၀၀ မီတာ (၁၁,၅၀၀ ပေ) ကျော်ရှိကြောင်း တိုင်းတာတွေ့ရှိရသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မြောက်ပိုင်းရှိ သည် ပျမ်းမျှအနက် ၁,၆၀၀ မီတာ (၅,၂၀၀ ပေ) နှင့် ထုထည် ကုဗမီတာ ၄.၁၇ ထရီလီယံ (ကုဗပေ ၁၄၇ ထရီလီယံ) ရှိပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး လျှိုမြောင်များထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်ရှိ အကြီးမားဆုံး လျှိုမြောင်မှာ ရှိ ဖစ်ရှ်မြစ် လျှိုမြောင်ဖြစ်ပြီး အနက် ၅၅၀ မီတာ (၁,၈၀၀ ပေ) ခန့် ရှိသည်။
ရေခဲလွှာများအောက်တွင် တည်ရှိပြီး အရှည် ၇၅၀ ကီလိုမီတာ (၄၇၀ မိုင်) ရှိသဖြင့် ၎င်းကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး လျှိုမြောင်အဖြစ် ယူဆကြသည်။
အကယ်ဒမီဆုရ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင်သည် မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ် ဝါးခယ်မဇာတိ ဖြစ်သည်။
ကြီးအပြီးတွင် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင် (ယခု ညွန့်မြန်မာ)ခြံသို့ ရုပ်ရှင် ပညာသင်အဖြစ် ရောက်ခဲ့သည်။
ဝေါ်လတာချစ်ထွန်း (၁၈၉၈ – ၁၉၄၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ကာယအလှ ဖော်ထုတ်သူ ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဝေါ်လတာချစ်ထွန်းကို ၁၈၉၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ၌ အဖဆရာဝန်ကြီး ဦးချစ်ထွန်းနှင့် အမိဒေါ်သိန်းငွေတို့မှ ဖွားမြင်စည်။
ဖြစ်၍ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ကိုးကွယ်ကာ အမည်ကိုလည်း ဝေါ်လတာချစ်ထွန်းဟု ဖခင်အမည်ကို လိုက်၍ ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်က ရန်ကုန် စိန့်ပေါကျောင်းနှင့် ၊ ကာလကတ္တားများတွင် ပညာသင်ကြားပြီးနောက် ဆေးပညာကို ကာလကတ္တားတွင် သင်ယူတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ချစ်ပမန့် (Chipmunks) ခေါ် ချစ်စရာကောင်းသော ကလေးတစ်မျိုးကို ၌ တွေ့ရသည်။
ယင်း၏အရွယ်မှာ နှာဖျားမှ အမြီးဖျားအထိ ၉ ၁/၂ လက်မ ၁ဝ လက်မခန့် ရှည်၍၊ ၊ တို့ကဲ့သို့ မျိုးပင် ဖြစ် သည်။
တွင်းမှာ ပေ ၂ဝ ခန့် နက်၍ တွင်း၌ ရေညိ၊ သစ်ရွက်၊ မြက်တို့ဖြင့် အိပ်ရာနေရာ တို့ကို ပြုလုပ်သည်။
ထိုသို့သော အချိန်တွင် တစ်ကောင်ကောင်က အချက်ပေးလိုက်လျှင် ရန်သူ ဖြစ်သော များလာ၍လော၊ များဝဲ၍လောဟု တွေးတော မနေတော့ဘဲ တစ်ခါတည်း တွင်းထဲအရောက် ဝင်ပြေးလေ့ ရှိကြသည်။
ထို့နောက်၌ကား ဦးချစ်ဖွယ်သည် မိမိနှင့် အလားတူ နာမည်ကျော်ကြားသည့် အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး နှင့် အကြောင်းပါပြီးလျှင် မစိန်သုံအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါမှစ၍ ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝအသင်းကို ငွေအား လူအားဖြင့် ကူညီခဲ့သည်။
နောက်နှစ်တွင် ပြည်မြို့၌ကျင်းပသော အစည်းအဝေး က ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ၊ ခေါ် မြန်မာ အသင်းချုပ် ပေါ်ပေါက်လာရာ ဦးချစ်လှိုင်ပင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
နောင်အခါ အဋ္ဌမင်ဖြစ်လာသော အင်္ဂလိပ် ဝေလမင်းသားသည် ၁၉၂၁ ခု၌ တိုင်းခမ်းလှည့်လည်ရာ၊ ရန်ကုန်သို့ မရောက်မီတွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဦးချစ်လှိုင်အား အခြားမြန်မာခေါင်းဆောင်အချို့နှင့်အတူ ဖမ်းဆီး၍ အကျယ်ချုပ် ထားခဲ့လေသည်။
ခရစ် ၁၉၂၂ ခုနှစ်၌ ဗြိတိသျှအစိုးရက မြန်မာပြည်အား ပေးသောအခါ၊ လက်ခံသင့် မခံသင့် အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဂျီ၊ စီ၊ ဘီ၊ အေ နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသည်။
အင်္ဂလန်ပြည် လန်ဒန်မြို့တွင်ကျင်းပသော ဆဋ္ဌမ နန်းတက်ပွဲသို့ ၁၉၃၇ ခုနှစ်၌ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်သွားသောခါတွင် ဇနီးဒေါ်အိနှင့် သမီး ၂ ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ဒေါ်နှင်းမြသည် ၏ နှမအရင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ချစ်သောင်းကို ၁၈၉၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကိုလိုနီခေတ် ကတိုးကော့နှပ်ရွာ၌ အဖ နိုင်အောင်ဒွန်းနှင့် အမိ ဒေါ်မြမေတို့ကမွေးဖွားသည်။
ကောလိပ်ကျောင်းတွင် ဥပစာတန်းကို သင်္ချာ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒဘာသာရပ်များ၌ဂုဏ် ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြန်ပြီး ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင်သိပ္ပံဘွဲ့ကိုဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်းဖြင့် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။
ထို့နောက် ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓာတု ဗေဒဌာန၌ လက်ထောက် ကထိကအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော် ဓာတုဗေဒ မင်းကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံ ခဲ့ရသည်။
ရွှေတိဂုံဂေါပကအဖွဲ့ နာယက အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်းကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၇-၁၉၅၉) အဖြစ် လည်းကောင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဇီဝိတဒါနဆေးရုံ (ဗဟန်း) ၏ အုပ် ချုပ်မှု ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၇၄-၁၉၈၂) အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ ရာမည တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ မွန်အသင်းကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌအ ဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ရသီရိပျံချီဦးချစ်သောင်း သည် ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ကွယ် လွန်သည်။
တွင်မူ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၂၂၀ ခန့် ခုတ်မောင်းနိုင်ပြီး ရှိ မှာ တစ်နာရီလျှင် ၂၆၈ မိုင်အထိ ခုတ်မောင်းနိုင်သည်။
အဲလစ်ဝေါ်လ်တန် သည် တက္ကဆက် ပြည်နယ်၊ ဆန်အန်တိုနီယို မြို့ရှိ Trinity University မှ စီးပွားရေး ဘာသာရပ် နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု ဘာသာရပ်များ၌ ဘီအေ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
အဲလစ်ဝေါ်လ်တန် သည် သူမ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု ပညာရပ်ဖြစ်သည့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု ဘာသာရပ်အား First Commerce ကော်ပိုရေးရှင်းတွင် ရှယ်ယာတန်ဖိုးများ လေ့လာဆန်းစစ်သူ၊ စီမံခန့်ခွဲသူ ရာထူးဖြင့် စတင် အသုံးချခဲ့သည်။
သူ၏ ပရဟိတ အလှူလုပ်ငန်းများကို ဝေါလ်တန် မိသားစု အဖွဲ့အစည်း ၏ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင်တယောက် အနေဖြင့်သာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပန်းချီ အနုပညာပြတိုက် Crastal Bridges Museum ကို တိုးချဲ့ ခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ဝေါလ်တန် မိသားစု ၏ ပါဝင်ပက်သက်နိုင်မှုကို ရှေးရူလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
မြင်း ချစ်တက်သူ တယောက်ဖြစ်ပြီး Mineral Wells, Texas on The Rocking W Ranch. တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
အာနို့ထ် ကို (: Roubaix) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
လက်ရှိ အနေအထားအရ ရှယ်ယာဈေးနှုန်း မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသော Boussac လုပ်ငန်းအား ဆက်လက်ဆိုးရွားမသွားစေရန် ဂတိပြုပြီး၊ ထိုဂတိနှင့် အလဲအလှယ်လုပ်ပြီး Banque Lazard ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းမှ စီမံခန့်ခွဲရေး လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တယောက်ဖြစ်သူ Antoine Bernheim ၏အကူအညီနှင့် အစိုးရထောက်ပ့ံငွေ အကူအညီများကို ရရှိခဲ့သည်။
အာနို့ထ် သည် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကလေး ၅ ယောက်အဖေ ဖြစ်သည်။
အာနို့ထ် ၏ အဓိက စီးပွားပြိုင်ဘက်များမှာ Gucci တံဆိပ် ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သော PPR အကျိုးတူစုပေါင်းကုမ္ပဏီကို ပိုင်ဆိုင်သည့် ပြင်သစ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် Francois-Henri Pinault၊ Yves Saint Laurent, Stella McCartney, Sergio Rossi, Bottega Veneta, Boucheron, Roger & Gallet, Bédat & Co နှင့် Christie တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပင်နော့တ် သည် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးရှိ ခေတ်ပြိုင်ပန်းချီကားအမြောက်အမြားကို စုစည်းပိုင်ဆိုင်ထားသူဖြစ်သည်။
ပင်နော့တ် သည် PPR ကို ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဇိမ်ခံကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် LVMH ကုမ္ပဏီက လွှဲပြောင်းယူရန် ကြိုးစားနေသည့် အီတလီဖက်ရှင်တံဆိပ်ဖြစ်သော Gucci ၏ ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် တိုက်ပွဲရှည်ကြီးကိုယှဉ်ပြိုင်ရင်း ဦးဆောင်နေသည်။
ပင်နော့တ် တွင် သားသမီး ၄ ယောက်ရှိသည်။
Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဘီလျံနာများစာရင်းအရ ခန့်မှန်းခြေပိုင်ဆိုင်မှု ၁၆.၉ ဘီလျံဒေါ်လာဖြင့် သူသည် ၃၉ ယောက်မြောက် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့သိုင်းပညာရှင်ဦးချစ်သန်းကို ရန်ကုန်တိုင်း၊ အင်းစိန်မြို့နယ်တွင်အဘဦးဘအောင်၊ အမိဒေါ်ငွေတင်တို့က ၁၉၂၁ ခုနှစ်မေလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ချဉ်ပေါင်ကြီး၊ လျှော်ချဉ်ပေါင်၊ ဓာတ်ချဉ်ပေါင်၊ ချဉ်ပေါင်လက်ခြား၊ ချဉ်ပေါင်ခါး၊ ချဉ်ပေါင်ဝက်မာ တို့သည် ဟိုင်ဗစ္စကပ် မျိုးစုတွင် ပါသည်။
ယင်းမျိုးစုကို လို ဒက်ကန်လျှော်(Deccan hemp)ဟု ခေါ်သည်။
ချဉ်ပေါင်ရိုင်းကို ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ချဉ်ပေါင်ကြမ်းကို ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တောချဉ်ပေါင်ကို ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ချဉ်ပေါင်ဝက်မာကို ဟု ခေါ်၏။
ချဉ်ပေါင်ခါး ကို ၊ ချဉ်ပေါင်နီပင် ကိုဟုခေါ်၍ အင်္ဂလိပ်လို (roselle) ဟုခေါ်သည်။
တွင်ပေါက်သော ချဉ်ပေါင်ပင်များသည် နေထိများ၍ ၁၂ လက်မအထိ မမြင့်မီ အပွင့်ပွင့် သောကြောင့် သုန်ဖျင်းကြသည်။
ဟူ၍ မြန်မာများခေါ်နေသည့်အပင်မှာ ချဉ်ပေါင်မျိုးမဟုတ်ပေ။
အောသီယာရိုဇိယာ(''Althaea rosea''; ယခုအခါတွင် )မျိုးဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်လို ဟော်လီဟော့(hollyhock)ဟု ခေါ်သည်။
စားလို့ရတယ် ဆေးဖက်ဝင်တယ် ချဉ်ပေါင်နီရွက် နွားသားဖက် ကျိုချက်သောက်သုံးကြ စမ်းရေပမာနို့ထွက်လာ လင်ပါကူသောက်ရ၊ = ဘိလပ်ချဉ်ပေါင်သည် အရွက်က လက်ဝါးပုံစံဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုအက ဝါသနာပါ၍ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်ကပင် မင်းသမီးအဖြစ် ဝင်ကနေပြီ ဖြစ်သည်။
သုံးပန်လှအောင်ထွန်းကြည်နှင့် မကျင်ရီတည်ထောင်သော ဇာတ်၌ ပညာယူခဲ့ပြီး၊ ရှစ်လအကြာတွင် ရဲရဲတောက်ဘားဆပ်ကပ်၌ ''အာရှမယ်'' စိန်လှမြိုင်အမည်နှင့် အငြိမ့်တေးသရုပ်ဖော်များ ကပြခဲ့သည်။
အပြန်၌ ဆန်းညွန့်အငြိမ့်တွင် မင်းသမီး နှင့်အတူ တစ်နှစ် ပြန်ကသည်။
တပ်မတော်သားများအား ဂုဏ်ပြု ခဲ့သော ''ပျိုတိုင်း ကြိုက်တဲ့ နှင်းဆီခိုင်'' နှင့်''ဂီတအလင်းရောင်'' ဗုံရှည်သီချင်းများမှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်မြို့ ပန်တျာကျောင်း အကနည်းပြဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် ၁၉၉၄ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ တွင် လွန်သည်။
ရေညှောင့် နှုတ်ဝိုင်းငှက်သည် မိုးဥတုအခါ အရှေ့မြောက်ဘက်ခြမ်း ချူကိုတာ ပြည်နယ်တွင် သားပေါက်ပြီး ဆောင်းတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၌ လာရောက် ဆောင်းခိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့တို့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် ကောင်ရေ ၅၀၀ လောက်သာ ကျန်တော့သည်ဟု (BANCA)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာထင်လှက ပြောကြားသည်။
ကမ္ဘာ့ အိုလင်းပစ်ပြိုင်ပွဲ၊ ကမ္ဘာ့တံခွန်စိုက်ပြိုင်ပွဲစသော အားကစား ပြိုင်ပွဲကြီးကို ပုံမှန်ကျင်းပလျက်ရှိရာ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု၊ မော်စကိုမြို့၌ ကျင်းပသော ပထမ အကြိမ် ချစ်ကြည်ရေးအားကစားပွဲတော်ကြီးသည် ထူးခြားသော အားကစားပြိုင်ပွဲကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် အရှေ့ဘက်တွင်ဆူဒန်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကင်မရွန်းနိုင်ငံနှင့် အနောက်ဘက်တွင် နိုင်ဂျာနိုင်ငံတို့ တည်ရှိသည်။
သရုပ်ဆောင် ရူပသည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ အကယ်ဒမီ နှင့် ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်ညိုတို့၏ တတိယသားဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ ၊ စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ၊ အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင် တို့၏ ညီဖြစ်ခါ စာရေးဆရာ နှင့် ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ၊ တေးရေး တို့၏ အစ်ကိုဖြစ်သည်။
စစ်ကြိုခေတ် မြန်မာရုပ်ရှင်လောကတွင် ရှေ့ဆောင်ဒါရိုက် တာ တစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သော ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်းကို အဘ ဦးညွန့် (ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင်၊ ယခု ညွန့်မြန်မာရုပ်ရှင် နှင့် ဟံသာဝတီသတင်းစာတိုက်ပိုင်ရှင်)နှင့် အမိ ဒေါ်ဖွားသစ်တို့ က မွေးဖွားသည်။
မြန်မာရုပ်ရှင်နှင့် လူမှုဝန်ထမ်း ကိစ္စများတွင် ထူးခြားစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အတွက် ဖြင့် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
တည်ထောင်သောအခါ မြန်မာစာနည်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့သည်။
ဖျာပုံမြို့ အမျိုးသားကျောင်းမှ ရန်ကုန်မြို့ရှိ သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ကာလ တွင် ပြွန်တန်ဆာမြို့၌ သွားရောက်ခိုလှုံခဲ့သည်။
ချုပ်ဆိုစဉ်ကလည်း ဥပဒေရေးရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အနေဖြင့်ဆောင် ရွက်ပေးရသည်။
စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ နှင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တို့၏ သားကြီးဖြစ်သည်။
သူသည် မြန်မာ့စာပေ၊ရုပ်ရုင်နှင့်ဂီတ တို့တွင် လူအများလက်ခံကျော်ကြားသည့် ၊ ၊ ၊ တို့နှင့် ညီအကို တော်စပ်သည်။
သူ့ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသာဓု ၏ ရိုက်ကွင်း တွင် မှန်ထိုး၊မီးထိုး စက်အဖွဲ့ အကူ လုပ်သည်။
စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ၊ တေးရေး၊ တေးဆို အာယု သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ် မေလ ၉ရက် ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
အာယုသည် ဒေါ်အေးအေးလှိုင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သားကြီး ကြည်သာ၊ သားငယ် ဘုန်းသက်နိုင်၊ သမီးကြီး အေးချမ်း၊ သမီးငယ် ရွှေရည်တာ တို့ထွန်းကားခဲ့သည်။
အင်ဂျလီနာ ဂျိုလီ (Angelina Jolie) (အမည်ရင်း အန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ ဗွိုက်တ်) (၄ ဇွန် ၁၉၇၅ - ) သည် အမေရိကန် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Girl, Interrupted ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။
သူမ၏ ပရဟိတ လုပ်ငန်းများကြောင့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး က စေတနာရှင် သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မောင်မောင်လှိုင်(အပ်စိုက်ကု) ရေးသော ကျန်းမာရေးအတွက် လင်ဇီး စာအုပ်မှ၊ ၂၀၀၉၊ မတ်လ။
အရှေ့ပိုင်းဒေသများတွင် နေထိုင်၍ များ တွင် ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
အမွှေးအတောင် စုံပြီး သော ငှက်ဖိုသည် ညိုမည်း၍ တစ်ကိုယ်လုံး ဖြူဖွေးနေသည်။
နှင့် နှုတ်သီးမှာ မည်း၍ မှာ နီသည်။
ရေပြင်၊ ရေအောက်ရှိ များနှင့် ရေပေါ်ပင်များကို စားသောက်ကြသည်။
နှင့် အသေးစားတို့မှာလည်း ရက်တိုက်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။
ကက်ဆိုဝါရီတို့သည် နှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ မုတ်သုံသစ်တောများတွင် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။
သူတို့သည် တို့နှင့် ထိတွေ့ရန် ကြောက်ရွံ့ပြီး တောနက်ထဲတွင် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။
ထိုငှက်တို့သည် တွင် ပေါက်ဖွားပြီး ပြောင်းလေ့ ရှိသော ငှက်များ ဖြစ်ကာ တွင် မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ဒေသ အထိ ဆောင်းခိုနေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။
ဒေသတွင် အလွန်တွေ့ရခဲသော ငှက်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကမ်းပါးယံ မိုးဆွေငှက်သည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၁၃ စင်တီမီတာ ( ၅ လက်မ) ခန့် ရှည်လျားပြီး သေးငယ်သော ရှိသည်။
အသွင်သဏ္ဌာန်တူပြီး မှားတတ်သော သတ္တဝါမှာ (Cave Swallow) ဖြစ်ပြီး ထိုငှက်မှာ အရောင်အသွေးပိုစုံပြီး ၎င်းမှာ သစ်ကြပိုးခေါက် အရောင် ဖင်မြီးပိုင်းနှင့် နဖူးတို့ ရှိကြသည်။
အခြားသော ပျံလွှားငှက်များ ကဲ့သို့ပင် ပျံသန်းရင်း ဖမ်းမိသော များကို စားသုံးလေ့ ရှိကြသည်။
မောင်ဝင်းနိုင်၏ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်နှင့် တိရစ္ဆာန်များစာအုပ်ကျေးကုလားသည် ကွင်းပြင်ကို ရှောင်၍ များတွင် ကျက်စားသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) မှာ ရောင်ကဲ့သို့ မဲနေ၏။
ထို့ကြောင့်လည်း ကျေးကုလားကို ဖြင့် “ကျောက်သင် ပုန်းရောင်ဦးခေါင်းရှိသော မြန်မာကြက်တူရွေး” ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်၏။
ကျေးကုလားဆိုသည်မှာ ၎င်းမျိုးကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်၏။
ဟူသော ကြက်တူရွေးမျိုးမှာ သီးခြားရှိပေသည်။