DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ခေတ်ပြောင်းချိန် အစိုးရ အမျိုးအစား === ခေတ်ပြောင်းချိန် ကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရသည် ယခုအတိုင်း ကဲ့သို့ပင် ၁၉၃၅ ခုနှစ် အက်ဥပဒေ အပိုဒ် ၁၃၉ အရ၊ အပ်နှင်းထားသော အထူး အာဏာများနှင့် ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ယာယီ စီမံချက် အက်ဥပဒေ နှင့်တကွ ယင်းဥပဒေအရကောင်စီတွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သော အမိန့်ဟူသမျှ အတိုင်း ဆောင်ရွက်သွားလိမ့်မည်။
ကြားဖြတ် ဥပဒေပြု အဖွဲ့ === ကြားဖြတ်ကာလအတွင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ် အက်ဥပဒေက ပြဋ္ဌာန်းသည့်အတိုင်း ဖြစ်သော ဥပဒေပြု ကောင်စီ တခု ရှိလိမ့်မည်။
ကြားဖြတ် အစိုးရ === ဘုရင်ခံမင်းကြီး၏ အမှုဆောင် ကောင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖြစ်လိမ့်မည်။
နိုင်ငံခြားရေး ကိစ္စများ === လန်ဒန် မြို့တော်တွင် မြန်မာအစိုးရ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် မြန်မာနိုင်ငံတော် အတွက် မဟာမင်းကြီး တပါး ခန့်ထားစေလိမ့်မည်။
ပြည်ထောင်ချင်းချင်း အဖွဲ့အစည်းများ၏ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် === ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်ရန် မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ လျှောက်ထားချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တိုင်းပြု ပြည်ပြုရေး အခြေအနေသည် ထိုလျှောက်ထားချက်မျိုးကို လက်ခံနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဘုရင်မင်းမြတ် အစိုးရက လုံးဝ ထောက်ခံချက် ပေးလိမ့်မည်။
ကာကွယ်ရေး === (က) တည်မြဲလျက် ရှိသော လုပ်ရိုး လုပ်စဉ် အတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် ချထားသော ဗြိတိသျှ စစ်သည်တော်များ အားလုံးသည် ဘုရင်မင်းမြတ် အစိုးရ၏ အဆုံးစွန်သော အုပ်ချုပ်မှု လက်အောက်တွင် နေလိမ့်မည်။
နယ်ခြားဒေသများ === နယ်ခြားဒေသများနှင့် ဝန်ကြီးများ အုပ်ချုပ်သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို ထိုဒေသများတွင် နေထိုင်သော သူများ၏ လွတ်လပ်သော သဘောတူချက်နှင့် အချိန်မနှောင်း ပေါင်းစည်းခြင်း အောင်မြင်ရန်မှာ ဘုရင်မင်းမြတ် အစိုးရနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ်တော်များ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်၏ သဘော တူပြီးသော ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေး === ဘဏ္ဍာရေး ပြဿနာများ အတော်အတန် စဉ်းစားခဲ့ပြီး၍ ဤကိစ္စများကို မည်သို့စီမံခန့်ခွဲရန် သဘောတူညီချက် တခု ဆိုက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
အခြားကိစ္စများ === မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အဆင့်အတန်း ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အစိုးရနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရတို့ သဘောတူ ဆိုက်ရောက်ရန် အခြားပြဿနာ ပေါ်ပေါက် လိမ့်မည်။
ထိုသို့ လက်မှတ် ရေးထိုးရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ တက်ရောက်ကြသော ကိုယ်စားလှယ်များတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည့် နှင့် တို့သည် လက်မှတ် ရေးထိုးခြင်း မပြုကြချေ။
အကြောင်းအရာ ထိန်းချုပ်ရေး ဆော့ဖ်ဝဲလ် (ဆင်ဆာဆော့ဖ်ဝဲလ် ဟုလည်းခေါ်သည်) သည် ၊ ညစ်ညမ်းစာပေ စသည့် အကြောင်းအရာများ အထူးသဖြင့် ပေါ်ရှိ ဤကဲ့သို့သော အကြောင်းအရာများအား စာဖတ်သူများ ဖတ်ရှုခွင့်ရှိမရှိ ထိန်းချုပ်ပေးသည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ကူဘားနိုင်ငံတွင် အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသည့် အင်တာနက် ကဖေး၌ အသုံးပြုသူက စာလုံးအချို့ကို နှိပ်မိပါက word processor သို့မဟုတ် browser ချက်ချင်း အလိုအလျောက် ပိတ်သွားပြီး ဖလ်သားပေါ်တွင် ‘နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေး’ ဟူသည့် သတိပေး စာတမ်းပေါ်လာသည်။
ဆင်ဆာ လုပ်ခြင်း မီဒီယာ အားဖြင့်တားမြစ်ထားသော စာအုပ်များ၊ တားမြစ်ထားသော များ၊ ပြန်လည်တည်းဖြတ်ထားသော ရုပ်ရှင်၊ ၊ ဂီတ၊ စာနယ်ဇင်း၊ ၊ အတွေးအမြင်မိန့်ခွန်းနှင့် ဖော်ပြချက်၊ ဗီဒီယို ဂိမ်းများ။
နည်းလမ်းများ အချက်ပေးမြည်သံ၊ စာအုပ်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ထုတ်လွှင့်မှု နှောင့်နှေးခြင်း၊ အင်တာနက် လှုပ်ရှားမှုကို ငြိမ်သက်စေရန် ဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှု အသုံးပြုခြင်း၊ ပူးပေါင်းကြံစည်ခြင်းကို ရေငုံနုတ်ပိတ် နေခြင်း။
အချို့သော များတွင် ထိုကဲ့သို့သော ဆော့ဖ်ဝဲလ်သည် နေရာအနှံ့တွင် တွေ့ရ လေ့ရှိသည်။
စစ်ထုတ်သည့် ကိရိယာများ၊ မိဘ၏ ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်၊ နှင့်/သို့မဟုတ် တာဝန် ယူခြင်း ဆော့ဖ်ဝဲလ် တို့ကို ထုတ်ကုန် တစ်ခု အတွင်းသို့ ပေါင်းထည့်ခြင်း ပြုနိုင်သည်။
ရှိ ပါဝင်သော အကြောင်း အရာ ကို ဖုံးကွယ်ရန် အမေရိကန်လုပ် စစ်ထုတ်ခြင်း ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြုခြင်း နှင့် ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးရာတွင် Xeni Jardin (ဇီနီဂျာဒင်) သည် ထိုအသုံးအနှုန်းကို နယူး ယော့(ခ်) တိုင်း(မ်)(စ်) အယ်ဒီတာ ကဏ္ဍတွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အသုံး ပြုခဲ့သည်- ထို လတွင်ပင် အထက်တန်း ကျောင်းသား တစ်ဦးသည် သူ၏ကျောင်း ဒိစတြိတ်တွင် ထို ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြုခြင်းအား ဆွေးနွေးရန် ၎င်းဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
စစ်ထုတ် သည့်အရာ များကို နည်းလမ်းမျိုးစုံတွင် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်- ကိုယ်ပိုင် ကွန်ပျူတာ ပေါ်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲလ် ပရိုဂရမ် တစ်ခုဖြင့် သို့မဟုတ် အင်တာနက် ဆက်သွယ်မှုကို ဖြည့် ဆည်းပေး သော ဆာဗာများဖြင့် တို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သော အကြောင်းအရာ၊ ဖျော်ဖြေရေး နှင့် တို့သည်လည်း အဓိက ကဏ္ဍများဖြစ်သည်။
အလွန်အကျွံ ပိတ်ဆို့တားဆီးခြင်း- ပါဝင်သော အကြောင်းအရာကို နုတ်ရာတွင် အကျိုးသက် ရောက်မှု မြင့်မားစွာရှိသော စစ်ထုတ်ခြင်းကို အလွန်အကျွံ ပိတ်ဆို့ထားခြင်း ဟု ဖော်ပြနိုင် သည်။
Scunthorpe problem (စကမ်သောပိ ပြဿနာ) ပါဝင်သော အကြောင်းအရာကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်အား ပိတ်ဆို့တားမြစ်ထား သည့် ဆက်သွယ်မှုအဖြစ် Beaver (ဘီအားဗာ) ကောလိပ် ကို Arcadia University (အာကာဒီယား တက္ကသိုလ်) ဟူ၍ အမည်မပြောင်းလဲမီက ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်များ၏ ဘာသာရေး နှင့် နိုင်ငံရေးပေါ်တွင် မှီခိုခြင်းကို အခြေခံ၍ ပါဝင်သော အ ကြောင်းအရာကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် အမျိုးအစားများစွာကို ဆိုဒ်များအား ပိတ်ဆို့ တားမြစ်ကြောင်းပြသခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာများကို အမည်တပ်ခြင်းအား ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်၏ အခြားပုံစံတစ်ရပ်အနေဖြင့် စဉ်းစားနိုင်ပေသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အင်တာနက် စစ်ထုတ်ကိရိယာများ သို့မဟုတ် ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်၏ အသုံးပြုခြင်းသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု အများပြည်သူသုံး စာကြည့် တိုက်များတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ခြားနားသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အင်တာနက် အသုံးပြု သော မူဝါဒများသည် ဒေသတွင်း စာကြည့်တိုက် ဘုတ်အဖွဲ့မှ တည်ထောင်ခဲ့၍ဖြစ်သည်။
အင်တာနက် လုံခြုံဘေးကင်းမှု အကြံပေးအဖွဲ့တွင် "အင်တာနက် လုံခြုံဘေး ကင်းမှု လက်တွေ့အသုံးကျသော အကြံဉာဏ်၊ မိဘ၏ ထိန်းချုပ်မှု နှင့် ကလေး သူငယ် များ၊ ကျောင်းသားများ နှင့် မိသားစုများ၏ အကာအကွယ်ပေးမှုအတွက် စစ်ထုတ် ကိရိယာများ" အကြောင်း သတင်းအချက်အလက်များရှိပြီး ထို့အပြင် အများပြည်သူ စာကြည့်တိုက်များလည်း ပါဝင်သည်။
ဒိန်းမတ်တွင် ၎င်းကို မူဝါဒအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ၎င်းသည် " ဒိန်းမတ် တစ်လျှောက် ကလေးသူငယ် များ၏ စာကြည့်တိုက်များမှ မသင့်လျော်သော အင်တာနက် ဆိုဒ်များသို့ ဝင်ကြည့်ခဲ့ခြင်းကို တားမြစ်လိမ့်မည်။
ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီး Brian Mikkelsen (ဘရိုင်ရန် မိုက်ကယ်ဆန်) မှ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးအနေဖြင့် ကျွန်ုပ် အတွက် မှာ ကလေးသူငယ်များသည် စာကြည့်တိုက်များ၌ အင်တာနက်ကို လုံခြုံစွာဖြင့် ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုနိုင်ရန်မှာ အဓိက ဦးစားပေး တစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။
ပို၍ အားရ လောက်အောင် မရှိသည့် ဒီဇိုင်း၏ အချို့ အစီအစဉ်များသည် သူတို့၏ လုပ်ငန်းစဉ်များ ပျက်ပြား စေခြင်းဖြင့် ပိတ်နိုင်သည်- ဥပမာ Microsoft (မိုက်ခရိုဆော့(ဖ်) ဝင်းဒိုး(စ်)) တွင် လုပ်ငန်းတာဝန် မန်နေဂျာ မှတဆင့် သို့မဟုတ် Mac OS X (မက်(စ်) အိုအက်(စ်) အိဇ်) တွင် (လှုပ်ရှားမှု မော်နီတာ) ကို အသုံးပြုခြင်း။
ဂူးဂဲ(လ်) ဝန်ဆောင်မှုများသည် စစ်ထုတ်ကိရိယာ များ ဖြင့် မကြာခဏ ပိတ်ဆို့ခံရသော်လည်း အစား ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် များသောအားဖြင့် ၎င်းတို့ကို လမ်းလွှဲခြင်း ပြုနိုင်သည်။
ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်၏ စာရင်း နှင့် ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် အချို့ ISP များသည် မိဘ၏ ထိန်းချုပ်မှု ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်များကို ပေးသည်။
ဂျော့ချ်ဝါရှင်တန်သည် ၏ပထမဦးဆုံး သမ္မတဖြစ်သည်။
ဂျော့ချ်ဝါရှင်တန်ကို ဝိက္ကဖီး လယ်တောတွင် ၁၇၃၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်၏။
ယင်းသို့ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဆက်ဆံရေး တင်းမာလျက်ရှိစဉ် ၌ လက်ဖက်ခြောက်အရေးအခင်း ဖြစ်ပွားခြင်းအားဖြင့် အမေရိကန်လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲကို အစပျိုးခဲ့လေသည်။
ယင်းသို့ဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် သမ္မတများသည် နှစ်ကြိမ်မျှသာ ဆက်၍ဆောင်ရွက်ရန် အစဉ်အလာတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရာ ၂ဝ ရာစုနှစ်အတွင်း လက်ထက်တွင်မှာ ထိုအစဉ်အလာ ပျက်ခဲ့လေ၏။
ဂျော့ချ်ဝေါရှင်တင်; ၁၇၃၂-၁၇၉၉) အား ၊ ဝိတ်ခ်ဖီးလ် တွင် ချမ်းသာသည့်မြေပိုင်ရှင် မိသားစုမှ မွေးဖွားသည်။
အလွန်တော်သည်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း သူနှင့်ရင်ဆိုင်တိုက်သည့် ရန်သူဗိုလ်ချုပ်တို့ ညံ့ဖျင်းမှုများကို ကောင်းစွာ အသုံးချနိုင်သည့်အတွက် ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က အရ သမ္မတအဖြစ် အကြိမ်အရေအတွက် ကန့်သက်မဲ့ ထမ်းဆောင်နိုင်သော်လည်း၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်မှ အာဏာထူထောင်ပြီး အာဏာရှင်ဆန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးဖြစ်မည်ကို တွေးဆကာ ရာထူးသက်တမ်းနှစ်ကြိမ်သာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အခြားသော အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသည့် ၊ ၊ ၊ တို့ကဲ့သို့ အတွေးအခေါ်၊ ထိုးထွင်းဉာဏ် ကောင်းလွန်းသူမဟုတ်သော်ငြား စစ်အတွင်း၊ စစ်လွန် ကာလများတွင် စံပြအဖြစ်အများကို ဩဇာလွှမ်းမိုးပြီး ထိန်းသိမ်းနိုင်သူဖြစ်သည်ကိုမူမငြင်းသာပေ။
သမ္မတရာထူး လက်ခံရန်အတွက် မောင့်ဗာနွန်မှ သို့ သွားခဲ့သည့် အချိန်က ခံစားချက်ကို “လူသတ်ကုန်း အပို့ခံနေရတဲ့ တရားခံနှင့်တူသည်”ဟုနောင်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည်။
သမ္မတအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ပြဿနာကြီး နှစ်ရပ်ဖြင့် ရင်ဆိုင်ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နောက်ထပ် ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြင့် ထပ်မံကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
စစ်ဗိုလ်ချုပ်သာဖြစ်၍ ဘဏ္ဍာရေးပိုင်းကို အားမသာသည့် ဝါရှင်တန်သည် အသက်ငယ်ရွယ်ပြီး လုပ်ရဲကိုင်ရဲရှိသည့် ဗိုလ်မှူးအား ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ စီမံဆောင်ရွက်စေသဖြင့် သမ္မတသက်တမ်း နှစ်ဆက်အပြီး ရာထူးမှ အနားယူချိန်တွင် အမေရိကန်အစိုးရ ငွေတိုက်စာချုပ်များမှာ များစွာတန်ဖိုးတက်လာပြီး၊ ငွေကြေးဖောင်းပွနှုန်းလည်း ကျဆင်းခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်၏ မိတ်ဆွေကြီး ပြည်ပြေးဘဝရောက်ပြီး၊ စာတမ်းရှင် (သောမက် ပိန်း) လည်းအချုပ်ကျသည်။
သို့ဖြင့် မိတ်ဖက် ပြင်သစ်အရေးတွင် အကူအညီပေးရေးအတွက် ကတစ်ဖက်၊ အင်္ဂလန်နှင့် စီးပွားလမ်းသင့်နေသည်ကို မပျက်ဆီးစေလိုသည့် အလက်ဇန္ဒားဟာလ်မီတန် ကတစ်ဖက် အငြင်းပွားလာသည်။
ကျော်စွာ(၁၀၀)- အိမ်ဖြူတော်သို့ တန်းစီခြင်း- ကြည်မင်း။
အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဦးဆောင်ရေးသားလှုံ့ဆော်သူ နှင့် အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးအဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ၊ ဒုတိယမြောက် အမေရိကန်သမ္မတဖြစ်လာမည့် ဂျွန်အဒမ်ကို ၁၇၃၅၊ အောက်တိုဘာ၊ ၃၀တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ကွင်ဆီအရပ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ကျောင်းဆရာအဖြစ် အသက်မွေးရင်း တစ်ဖက်မှ ရှေ့နေစာမေးပွဲဖြေဆို အောင်မြင်သည်။
ထို့နောက် ဘော်စတွန်တွင်အဖြစ် အေးအေးလူလူနေထိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် သမိုင်း၊ အခြေခံဥပဒေ၊ နှင့် အခြား ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာများကို စိတ်ဝင်စားမိရာမှ အမြစ်တွယ်စပြုနေသည့် အင်္ဂလိပ်ဆန့်ကျင်ရေး၊ ကိုလိုနီဘဝမှ လွတ်မြောက်ရေးကို တစိုက်မက်မက် လုပ်ရှားလာသည်။
အပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တို့အနေဖြင့် တွင် ပြိုင်ဖက်မရှိ အုပ်စိုးနိုင်ပြီဖြစ်၍ အခွန်အတုပ်များတိုးမြှင့်ရန်ကြိုးပမ်းလာမှုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ရာ ဂျွန်အဒမ်၏ လှုပ်ရှားဟောပြောမှုများမှာ အလွန်အဓိကကျခဲ့သည်။
သို့သော် သူစိတ်ဝင်စားသည့် ပညာရပ်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ စာအုပ်စာပေများကို မြေတွင် အလျှံပယ်လေ့လာခွင့်ရခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတွင် ထောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆင်အား မဲအပြတ်အသတ်ဖြင့် အနိုင်မရခဲ့သည့် ဂျွန် အာဒမ်းဇ်၏ သမ္မတဘဝသည် ချောမွေ့ခြင်းမရှိလှပေ။
ထူးခြားချက်မှာ မြို့တော်ကို မှ သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒု သမ္မတ သောမက် ဂျက်ဖာဆန်သည် ပြိုင်ဖက် ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပက်ပလစ်ပါတီ၏ အသိအမှတ်ပြုခံခေါင်းဆောင်ဖြစ်နေပြီး မိမိပါတီမှ ဝန်ကြီးများမှာလည်း ပါတီတွင်းပြိုင်ဖက်ဖြစ်သည့် ၏ဩဇာကို လိုလိုလားလားခံယူကြသူများဖြစ်သည့်အတွက် များစွာပင် ခက်ခဲခဲ့သည်။
ပင်ကိုအားဖြင့် လွတ်လပ်မှုကို တန်ဖိုးထားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်နှင့်အညီ ကိုယ်ထင်ရာမြင်ရာ အတွေးအမြင်တို့ကို အတားအဆီးမဲ့ ပြောဆိုရေးသားတတ်သူ အဖြစ်နာမည်ကြီးသည်။
ပြင်သစ်ရောက် ကျမ်းပြုသူ အကျော်အမော် တွမ်ပိန်း (သောမက်စ် ပိန်း)ကို “လင်းလက်တောက်ပသော်လည်း အဖျက်အားကြီးသည့် ”ဟု ကဲ့ရဲ့ခဲ့ဖူးသည်။
အာဒမ်းဇ်၏ ဘဝတွင် အဓိကကျသည့် မိတ်ဆွေကြီးနှစ်ဦးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အိမ်ဖြူတော်ကို တန်းစီခြင်း- ကြည်မင်း။
မှာ ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ပြီး ပတ္တမြားနှင့် အပြင်ပန်းပုံသဏ္ဌာန်မတူညီရခြင်းမှာ ပါဝင်သော ဒြပ်စင်များ၏ အမျိုးအစားခြားနားခြင်းကြောင့်သာဖြစ်သည်။
နီလာကို ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင်အဓိကထွက်ရှိပြီး သီရိလင်္ကာ နီလာမှာ အရည်အသွေး အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး မြန်မာ့နီလာမှာ ၎င်း၏နောက်တွင် ရပ်တည်သည်။
မဏိသျှတ္တရကျမ်းတွင် နီလာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ လင်္ကာ ဖော်ပြချက်ပါရှိသည်။
အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - လေးသွယ်နီလာ၊ ပြားကြရာတွင်၊ # 'နီလာ'ခေါ်ဆို၊ အောက်မဲညိုပွင့်၊ ပန်းသို့ တင့်၏၊ # ထပ်ဆင့် ဒုတိယ၊ 'နီလ ကဏ္ဍီ'၊ ရှု ဤလက္ခဏာ၊ အပြာတွင်ဖက်၊ ညိုညိုစွက်၏၊ အမျက်နှစ်ပါး၊ ဤကျောက်များကား၊ ကျပ်သားရွှေတိ၊ တင်လောက်ဘိမူ၊ သိင်္ဂိပဉ္စ၊ ကျပ်ထိုက်စွတည့်၊ # 'ဣန္ဒနီလာ'၊ လက္ခဏာကား၊ သူရိယာနေခြည်၊ ရောင်သို့တည်၏၊ ရွှေရည် တကျပ်၊ တင်လောက်လပ်မူ၊ သုံးကျပ်ရွှေကောင်း၊ ထိုက်ပေရှောင်း၏၊ # တကြောင်း 'ဥပ နီလာ'၊ သညာခေါ်ဆို၊ ကြာညိုပွင့်ရောင်၊ တကျပ်ခေါင်မှာ၊ စီမြှောင်သင့်စွာ၊ ထားလောက်ပါမူ၊ ရွှေသား နှစ်ကျပ်၊ အဘိုးပြတ်သည်၊ မချွတ်မှန်ဖြောင့် လှည့်သတည့်၊။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၂၆-ခုတွင် မြို့ကို စတင်တည်ထောင်သူ လက်ထက်တွင် စစ်ကိုင်း ရေဝန်းရပ်၌ ကျော်စောသော သူခိုးကြီးငတက်ပြားဟူ၍ ရှိ၏။
အလိုရှိသလို သတ်တော်မူတော့၊ အကျွန်ုပ် အလိုကို လျှောက်ရမည်ဆိုသော် မင်းကြီး မိဖုရား ကို အလိုရှိ၏´ဟု ရဲဝံ့ရွှင်ကြည်စွာ လျှောက်ပေသည်။
ဗိုလ်ရှိတ် ၏ အင်းဝနန်းစံမင်းများနှင့် သမိုင်းဝင်နေရာများ၊ ပထမအကြိမ်၊ စာ-၇၂ သူခိုးကြီးငတက်ပြား၏ ဇနီးသည် ဖြစ်သည် ဆိုသည်မှာ မှန်ကန်ပါသလား။
သူခိုးကြီးငတက်ပြားသည် ၊ ၊ နန်းဦးမြို့သစ်ရပ်ကွက်၊ မင်းဝံတောင်ညွန့် ကုန်းမြင့်အထက်တွင် ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
မြတ်မင်းလှိုင်၏ မြန်မာပြည်ရှိ ရှေးဟောင်းဘုရား စေတီပုထိုးများ (ဒု-တွဲ) ၂၀၁၂-ခု၊ ဇန်နဝါရီလထုတ်၊ စာ-၂၆။
မှာ ၈ရှိပြီး အနီရောင်ကို လူတို့က ပတ္တမြား အစားသုံးရန် ပိုနှစ်သက်ကြသည်။
မြန်မာ၊ ၊ ၊ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ပေါများစွာ တွေ့ရသည်။
ဗေရကရုမြို့(Veracruz)သည် ၏ အကြီးဆုံးသော ဖြစ်သည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် မက္ကဆီကိုစီတီးမှ အားဖြင့် အရှေ့ဘက် ၂၆၄ မိုင်ကွာခန့်တွင် တည်ရှိ၍ မက္ကဆီကို နိုင်ငံအရပ်ရပ်နှင့်လည်း မီးရထားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
မှာ ပူနွေးစိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းလေသည်။
ထိုနေရာတွင် ကလေးများနှင့် များရှိ၍ များ ခိုလှုံဆိုက်ကပ်နိုင်သော ဆိပကမ်းကောင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။
သို့တိုင်အောင် မြို့တည်ပြီးစက၊ မြေနို မြေနိမ့် ဒေသဖြစ်၍၎င်း၊ သောင်များရှိသဖြင့်၎င်း၊ မြောက်ဘက်မှ များအတွက် အကာအကွယ် မရှိသေး၍၎င်း၊ တို့၏ ရန်ကို ကြောက် နေရသဖြင့်၎င်း အခက်အခဲတွေ့ကြုံရလေသည်။
သို့သော်နိုင်ငံအတွက်ဖက်နှင့် ဆက်သွယ်နိုင်သော အချက်အချာနေရာ၊ ကုန်သွယ်ရေ:အချက်အချာ နေရာတွင် တည်ရှိနေသဖြင့် ပီယားဆင်အမည်ရှိ တစ်ခုအား ဗေရကရုမြို့ကို ပြင်ဆင် ပြုပြင်စေခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းများမှာ ချက်ခြင်း၊ လုပ်ငန်း၊ လုပ်ငန်းများ၊ လုပ်ငန်းများ၊ အပြင် ယနေ့ခေတ် မြင်တွေ့ရသော စက်ပစ္စည်းများအားလည်း ထုတ်လုပ်နိုင်လေသည်။
ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာခြင်းဆိုသည်မှာ ၂၀ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းကာလမှစ၍ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်နှင့် နီးကပ်သည့် လေထုနှင့် ပင်လယ်ရေ အပူချိန် တိုးမြင့်လာခြင်းကို ညွှန်းဆိုသည်။
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ အစိုးရအကြား အဖွဲ့အစည်း၏ (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ အပူချိန် 0.74&nbsp;±&nbsp;0.18&nbsp;°C (1.33&nbsp;±&nbsp;0.32&nbsp;°F) တိုးမြင့်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
ဒေါက်တာအေးကျော် (၁၉၃၆ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ - ၂၀၁၂ ဇန္နဝါရီလ ၁၉) သည် ရခိုင်လူမျိုး သမိုင်း ပညာရှင်တဦးဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်ခေတ်၌ အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါဠိ ပထမပြန်စာမေးပွဲကိစ္စများကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ရန် ပါဠိဘာသာ ပညာရေးအဖွဲ့တစ်ခုဖွဲ့ပေးထားသည် ထိုအဖွဲ့၌ အစိုးရခန့်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါမောက္ခအဟ်မဒ်ကာစင်သည် ၊ ၊ ၊ တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးအဟ်မဒ်ကာစင်သည် ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းသည့်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အသင်း၏ နာယကမှာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌမှာ ခန်ဆာဟစ် Aကာစင်B.A ဖြစ်သည်။
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌမှာ ဆရာကြီး နှင့် တို့ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ အစ္စလာမ်စာပေသမိုင်းတွင် အရဗီဘာသာစကားနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ပထမဆုံး အဘိဓာန်ကြီးဖြစ်သော ''ကုရ်အာန်ကျမ်းတော်ကြီး အရဗီ၊ အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာအဘိဓာန်'' (၁၉၄၁)ကိုလည်း ကြီးကြပ်စစ်ဆေးပေးခဲ့သည်။
ဆရာကြီးဦးနု ပြုစုသော သုံးခဏ်းကျမ်းစာမျက်နှာ (၂၆၉) တွင်ရေးသားထားသည်မှာ အသက် လေးငါးနှစ်အရွယ်ကျောက်ပေါက်သဖြင့် အရက်ကို ဆေးဖြင့်သုံးဘူးသည်ကို အသက် ၃၂ နှစ်တွင် ပြုစုသော သုံးခဏ်းကျမ်းကို ပြုစုစဉ် သတိရသဖြင့် ပူမိကြောင်း ရေးသားထားပေသည်။
ဆရာကြီးဦးနု၏ ဆရာကား အီဂျစ်ပြည်သားဖြစ်၍ ကိုယ်တော်မြတ် မုဟမ္မဒ်သခင်ချမ်းမြေ့ သာယာခြင်း အပေါင်းကိုယ်တော့် အပေါ် သက်ရောက် ပါစေသတည်း၏သာကီဝင် စိုင်ယစ်ဒ် အနွယ်တော်လည်းဖြစ်ပေသည် အမည်ကား စိုင်ယစ်ဒ်မုဟမ္မဒ်ဖြစ်လေသည် မိမိဆရာ၏ ဂုဏ်ကိုအထူးသိစေရန် သုံးခဏ်းကျမ်းဦးအစတွင် ရေးသားထားသည်မှာ ဖန်ဆင်း မွေးမြူတော်မူသော ကျေးဇူးတော်မြတ်ကို ထောက်ထားသဖြင့် တရားတော်နှင့်အညီကျင့်ဆောင်ဆောက်တည်ကောင်းလျက် မပြုမိုက်များမေ့လျော့၍ ခြောက်နှစ်ကျော် ခုနှစ်နှစ် ခန့်နေချေသည် အသက်တဆယ့်ကိုးနှစ် ရောက်သောကာလ ရာဇဋ္ဌာနီရှာမ် အမည်ရှိသောပြည်က ငါတို့သခင် မုဟမ္မဒ် အနွယ်တော်ဖြစ်သော စိုင်ယစ်ဒ် မုဟမ္မဒ် ရန်ကုန်မြို့သို့ ဆိုက်ရောက်သည်တွင် ထံတော်နီးစပ် ချဉ်းကပ်သည်နှင့်။
ဆရာကြီးဦးနုသည် အသက် နှစ်ဆယ်ကိုးနှစ်သားအရွယ်ကစ၍ ကျမ်းစာများကို စတင်၍ရေးသားသည်။
ဆရာကြီးဦးနုသည် သုံးဆယ့်ငါးခဏ်း ဝိနည်းကျမ်းတော်ကြီးကို ပြုစုနေစဉ် ဆရာကြီးဦးနုတွင် သူတပါးအား ပေးဆပ်ရန် ကြွေးငွေများတင်ရှိနေပေသည်။
ဆရာကြီးဦးနုသည် အသက်သုံးဆယ်နှစ်နှစ်တွင် ပြုစုသော သုံးခဏ်းကျမ်းစာမျက်နှာ ၃၆၉-တွင် ဆရာပညာရှိတို့က(ကသွာ) မထိုက်(ကသွာ)မပြုသင့်ဟု ဟောပြောကြသည်ကို အမှန်ထင်မှတ်၍ သုံးခဏ်းကျမ်းတွင် (ကသွာ) မပြုသင့်ဟူ၍ ရေးသားမိခဲ့လေသည်။
ဆရာကြီးဦးနု ပြုစုသော ကျမ်းဂန်များကို လေ့လာဘတ်ရှုခြင်းအားဖြင့် ဆရာကြီးဦးနုသည် အာရဗီဖွာရစီအူရဒူ အစရှိသော အစ္စလာမ်ဘာသာ စာပေလေ့လာသူတိုင်း တက်မြောက်အပ်သော ဘာသာရပ်များကို လုံးဝတက်မြောက်သည့်အပြင် တိုင်းရင်းအမိဘာသာဖြစ်သော ပါဠိမြန်မာအစရှိသည်တို့ကိုလည်း တတ်မြောက်ကြောင်းတွေ့ရသည်။
ဆရာကြီးဦးနုပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများကား အသက်နှစ်ဆယ်ကိုးနှစ် ၂၉ အရွယ်တွင် ဆယ်တခဏ်းကျမ်းဖွရတ်တရားသုံးဆယ်။
ပညတ်ခွဲတန်းကျမ်းကို ပြုစုသည် ကျမ်းပြီးသက္ကရာဇ်ကား တထောင့်တရာခုနှစ်ဆယ်ငါးခုဖြစ်သည် ၁၁၇၅ ဆရာကြီးဦးနုသည် ခုနှစ်ပိုဒ်လကာ ဆုံးမစာကိုလည်း ရေသားခဲ့သည်။
ဆရာကြီးဦးနုသည် ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးနှင့် ငယ်စဉ်အခါက ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် အတူစာပေသင်ကြားဘူး၍ သူငယ်ချင်းလည်းဖြစ်သည်ဟူ၍ မြန်မာ-မွတ်စလင်မ် ပညာရှိ တို့က ဆိုကြသည် ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် တထောင့်တရာခုနှစ်ဆယ့်ရှစ်ခုနှစ်တွင် ကျက်ထောင့်ကို ထွက်တော်မူရာ ထိုအရပ်တွင် ကမ္ဘာ့ဘာသာကြီ လေးရပ်ကို လျှောက်တင်ခိုင်းရာ ဆရာကြီးဦးနုသည် (၁၁၇၈)နှစ်တွင် အစ္စလာမ်တရားတော်၏ အခြေအမြစ်တရားများကို အသေးစိပ်ရေးသား၍ ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးအား ဆက်သွင်းဘတ်ပြစေ၏။
မြန်မာမွတ်စလင်မ် အပေါင်းတို၏ ဆီမီးတန်ဆောင်သဘွယ်ဖြစ်သော ကျေးဇူးရှင်ဆရာကြီး ဦးနုသည် သက်တော်ခြောက်ဆယ်ကျော်တွင် မမြဲသောသင်္ခါရလောကကြီးကို စွန့်ခွာသွားသဖြင့် အမရပူရရှိ လင်းဇင်းကုန်း သင်္ချိုင်းတွင် မြှုပ်နှံလေသည်။
ရန်ကုန် ၏ ဒုတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
အိုးဝေ နှစ်လည်စာစောင်၊ ၁၉၆ဝ က 'ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ တကသ ဥက္ကဋ္ဌများ' အတ္ထုပ္ပတ္တိကနေ တကသရဲ့ ဒုတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ "ဦးထွန်းစိန် B.Sc, B.L..(၁၉၃၁ - ၃၂)" အကြောင်း။
ဝမ်းအိုဝမ်း ကျော်ဝင်းမောင်ကို အဖ ဦးဟာနစ်၊ အမိ ဒေါ်စိန်ညွန့်တို့မှ ကချင်ပြည်နယ် တွင် (၁၂၈၁)ခု တပို့တွဲလပြည့်ကျော်(၁၃)ရက်၊ (၁၆၊ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၁၉၂၀)တွင် မွေးဖွားသည်။
ဖြစ်လာရာ ကျောင်းများပိတ်လိုက်သဖြင့် (၁၀)တန်းအထိသာ ပညာသင်ယူခဲ့ရသည်။
ဂျပန်ခေတ် ဗိုလ်သင်တန်း တတိယအပတ်ကို တက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းဆင်းခါနီးတွင် ၏ လျှို့ဝှက်တာဝန်ပေးချက်အရ မဟာမိတ်တပ်များနှင့် သွားရောက် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။
ယင်းတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရာတွင် ၊မင်းကွန်းရွာတွင် ဂျပန်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရသည်။
စစ်ကြီးပြီးသောအခါ ၊ ဗမာမွတ်စလင်မ် ကွန်ဂရက်(ဗမက)၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီတို့တွင် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဆရာကြီး(ပထမပိုင်း)၊ ဂျပန်သုံ့ပန်း မဂိုကပြားမလေး၊ နွေဦးရဲ့ သတို့သမီးပျို၊ မေတ္တာလက်တစ်လှမ်း၊ ဘီဒီအေ လေယာဉ်ပစ် အမြှောက်ကြီးတပ် မန္တလေး ၁၃၀ဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံမှ သည် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးသို့၊ နယ်ချဲ့ကို ဒူးမထောက်တဲ့ သခင်နက်ဖေ (၁၉၉၉)၊ ဂျပန်ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး လေထီးသမားများ(၁၉၉၉) မြန်မာအာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးရာဇတ် (ထွန်းဖောင်ဒေရှင်း စာပေဆုကော်မတီမှ အတ္ထုပတ္တိစာပေဆုရ စာအုပ် ) ဘီဒီအေ လေယာဉ်ပစ် အမြှောက်ကြီးတပ် စာအုပ်မှ စာရေးသူကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်ရေးအကျဉ်း ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလထုတ် ကန့်တော့ခံ သက်ကြီးစာပေပညာရှင်များ၏ အတ္ထုပတ္တိအကျဉ်း။
မောင်သော်က (ခေါ်) ဗိုလ်မှူး ဘသော် (၁၉၂၈ - ၁၉၉၁) သည် အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးနှင့် စာရေးဆရာ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးအဆင့်ထိ တပ်မတော် (ရေ)တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ကို အင်္ဂလိပ် အစိုးရထံမှ ကိုယ်တိုင် လွှဲယူခဲ့စဉ်က ဗိုလ်ဘသော်သည် သင်္ဘောပေါ်တွင် အလံတင်သည့် ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၄ ယောက် အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့တပ်မတော် (ရေ) တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ကြီးဘသော် နှင့် ရဲဘော် ၁ဝ ဦးတို့သည် အသက်ကယ်ဖောင်ဖြင့် ၁၃ ရက်ကြာမျှ ပင်လယ်ပြင်တွင် မျောနေရာမှ ကုန်တင်သင်္ဘောတစီးက တွေ့ရှိ ဆယ်ယူခဲ့၍ အသက်မသေ ကျန်ရစ်သူ ၁ဝ ဦးတွင် ပါဝင်သည်။
နိုင်ငံရေးပါတီများ ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ၌ ဆက်လက်ပါဝင်သည်။
ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်နှင့် စည်းရုံးရေး တာဝန်ခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အဖမ်းမခံရခင်ကတည်းက ဆရာမောင်သော်ကတွင် ကုသ၍ မရသော အကြောသေရောဂါ ရှိသည်။
ဇာတ်ဆရာ ငါ့ဇာတ်စင်ငါထိုး ဇာတ်ပိုးတော့ ထပြီလေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း စီဒီရွမ် = ကိုးကား =။
မော်ပီဆရာသိန်းသည် မှော်ဘီခရိုင်၊ (ယခင် အင်းစိန်ခရိုင်) မှော်ဘီမြို့နယ် မင်းရွာ၌ ၁၂၂၃ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူးလဆန်း ၂ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် အဖဦးရွှေကြူးနှင့်အမိဒေါ်ငွေတို့မှဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) # ၁၉၅၅ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက် ကြာသပတေး နေ့ထုတ် 'မဏ္ဍိုင် နေ့စဉ် သတင်းစာ' လာ (မော်ပီဆရာ သိန်းကြီးသား) 'ဦးလှဖေ' ရေး 'ဦးသူ စကားကို ယုံမှတ်တတ်တဲ့ စာရေးဆရာကြီး' ဆောင်းပါး။
စာရေးဆရာ မြဒေါင်းညိုကို ၌ ၁၉၁၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်တွင် အဖ ဦးမြ၊ အမိ ဒေါ်မိလေးတို့က ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က တွင် ပညာသင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၂၈ ခုတွင် ၁ဝ တန်းစာမေးပွဲကို အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာ၊ ရာဇဝင် ဂုဏ်ထူးဖြင့် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သပိတ်မှောက်ရာ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်မှ စ၍ ပညာ တပိုင်းတစနှင့် ကျောင်းထွက်ခဲ့သည်။
မဖြစ်မီ တက္ကသိုလ် ပညာကို ဆက်လက် သင်ယူပြီးနောက် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ဆွတ်ခူးရရှိသည်။
တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝကပင် စတင်၍ ဂန္ထလောက၊ အိုးဝေ စသော မဂ္ဂဇင်းများတွင် မြဒေါင်းညို ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။
ထိုမှတဆင့် ကမ္ဘာ့ အဖွဲ့၏ ပညာသင်ဆု ရရှိကာ ၊ သို့ သွားရောက် အမှုထမ်းသည်။
ယခုအခါ ဒေါက်တာ ဦးအောင်သိန်းခေါ် စာရေးဆရာ မြဒေါင်းညိုသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု တွင် ဘောဂဗေဒ ပါမောက္ခ အဖြစ် ထမ်းရွက်လျက် ရှိသည်။
ဗဟိုကော်မတီဝင် တဦးဖြစ်သော ကာနယ်ချစ်ကောင်း (ခေါ်) ဗိုလ်မှူးချစ်ကောင်း (ခေါ်) ရဲဘော်စိုးမောင်အား ၁၉၂၀-ခုနှစ်၊ လယ်သစ်ရွာတွင် မြေတိုင်းစာရေးကြီး ဦးအုန်းဖေ၊ အမိ ဒေါ်အိတို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်က အေဘီအမ်ကျောင်းတွင် စတင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ မှ ဥပစာ (သိပ္ပံ) အောင်သည်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးချစ်ကောင်းသည် မတိုင်မီခေတ် ကျောင်းသား လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်၍ မြင်းခြံခရိုင်၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် မြေအောက် တော်လှန်ရေး အင်အားစု ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် စစ်ဦးစီး ဌာနချုပ်ရုံးတွင် အမှုထမ်းဆောင်နေစဉ် အိန္ဒိယသို့ လျှို့ဝှက်စေလွှတ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။
ထို့နောက် ကန္နီစာချုပ်အရ ဗမာ့တပ်မတော်ကို မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ် (ဘားမားရိုင်ဖယ်) အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့ စည်းသောအခါ ဗိုလ်မှူးချစ်ကောင်းသည် တပ်မတော်တွင် အမှုမထမ်းတော့ဘဲ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ကြွေးကြော်သံ အာဘော်ဖြစ်သော ပြည်သူ့အာဏာ ဂျာနယ် ထုတ်ဝေရေး အတွက် ကိုဗဟိန်းနှင့် အတူ စိုင်းပြင်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် နိုင်ငံတော် သမ္မတကြီး ဦးဝင်းမောင် ၏ လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခွင့် အမိန့်ဖြင့် ကြိုးဒဏ်မှ လွတ်မြောက်ကာ ထောင်မှ လွတ်မြောက် သွားခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးချစ်ကောင်းသည် သာယာဝတီခရိုင်၊ စစ်ကွင်းမြို့နေ ဦးသာဖေ၊ ဒေါ်ယုတို့၏ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်မျိုးညွန့် (မြန်မာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်) နှင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ကာ သားသမီး သုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူး ချစ်ကောင်းသည် ပြည်သူ့အာဏာ ဂျာနယ်၊ အလင်းရောင် သတင်းစဉ်၊ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းနှင့် အခြား စာနယ်ဇင်းများ၌ 'သိန်းဖေစခန်းမှ သိန်းဖေစခန်းသို့' (၁၈၄၅)၊ 'လေးဆယ်တစ်' (၁၉၅၈)၊ 'အနှစ်နှစ်ဆယ်' (၁၆ဝ)၊ (၁၉၄၀ ခုနှစ် မြင်းခြံမြို့ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် နယ်ချဲ့ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည် မှ ၇-၈-၆၀ နေ့ ကြိုးတိုက်မှ လွတ်လာသည် အထိ ဗိုလ်မှူးချစ်ကောင်း၏ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ ) 'နိုင်ငံရေးအဘိဓာန်' (၁၉၆၃)၊ 'လူ၏ မူလအစ' (၁၈၆၃) (ချားလ်ဒါဝင်၏ On the Origin of Species နှင့် ပတ်သက်သည့် စာအုပ်)တို့ ဖြစ်သည်။
အားမာန်သစ် စာပေမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေတဲ့ သန်းဝင်လှိုင် ရေးသားပြုစုတဲ့ 'အကျော်ဇေယျ စာဆိုတော်များ' စာအုပ်။
အသက်ရှည်စေလို၊ မန်းတောင်ရိပ်ခို ဟူသော စကားနှင့်အတူ မန်းတောင်၏မြင်ကွင်း ရသေ့ကြီးဦးခန္တီ၏ ပုံရိပ်မှန်ကို ပြေးမြင်မိသည်မှာ မလွဲပေ။
ရသေ့ကြီးဦးခန္တီနှင့် ပတ်သက်သည့် မယ်တော် ဒေါ်ခိုဥ-၏ အိပ်မက်နိမိတ် ::လတန်ဆောင် ကထိန်ပွဲပေမို့၊ ချိန်သဲတဲ့ ဤချိန်ခါ၊ ::မသိုးခေါ် ရွှေသင်္ကန်း တန်းကြစီစရာ၊ ::ကြတ္တိကာ၊ သာယာလို့ကြည်နူး၊ ::ဝသန္တာ ဟေမာကူးချိန်မို့၊ ဗြိစ္ဆာခေါ် လအထူးမှာ၊ နက္ခတ်စုံမြူး- ဟူသော ရာသီဘွဲ့နှင့် ညီမျှသော ၁၂၂၈-ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလ၏ ညတညတွင် ရသေ့ဦးခန္တီ၏ မယ်တော် ဒေါ်ခိုဥ ထူးဆန်းသော အိပ်မက်တခု မြင်မက်၏။
ရသေ့ဦးခန္တီ၏ ငယ်မည်မှာ တနင်္လာသားဖြစ်သည်နှင့်အညီ ကျော်မောင်-ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း ဖိုးမောင်-ဟု တွင်သည်။
သီပေါဘုရင်နှင့် ရသေ့ဦးခန္တီတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းတခု ရှိခဲ့သည်။
ရသေ့ဦးခန္တီသည် မန္တလေးတောင်ကို ပြုပြင်ရာ၌ ၄၂၅-နှစ်အတွင်းတွင် ယခုလို အောင်မြင်ပြီးစီးခဲ့သည်မှာ ရွှေဖြစ် ငွေဖြစ်၍သာ ယခုလို ပြီးစီးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီသည် တပည့်ကျောင်းသား တဦးကို ခေါ်၍ လင်ဗန်းတချပ် သူ့ရှေ့တွင် ချခိုင်းသည်။
ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီသည် မြို့ပေါင်း ၂၂-မြို့၊ ဌာနပေါင်း ၅၁-ဌာနတို့တွင် သာသနိက အဆောက်အအုံများကို ပြုလုပ်ပြီး ပြုလုပ်ဆဲ ပြုလတံ့အတွင်း ၁၃၀၇-ခုနှစ်တွင် ကိုယ်တခြမ်းလေဖြတ်ခံရသဖြင့် ဝေါကုလားထိုင်ဖြင့် တောင်ပေါ်တက်၍ အလှူခံပြီး စစ်ဘေးစစ်ဒဏ် ခံထားရသည့် အဆောက်အဦတို့ကို ပြုပြင်နေစဉ် ၁၃၁၀-ခုနှစ် ပြာသိုလ်လပြည့်ကျော် ၁၄-ရက် (၂၈-၁-၄၉) သောကြာနေ့ နံနက် ၃-နာရီအချိန် သက်တော် ၈၂-နှစ်အရွယ်တော်၌ ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူလေသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို မြန်မာပြည်အနှံ့ အများအပြား ပြုပြင်မွမ်းမံ တည်ဆောက်ခဲ့သော ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီကား မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၉ ခု၊ ဝါခေါင် လပြည့်ကျော် ၅ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် ရမည်းသင်းခရိုင်၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ် အနောက်တောင်၊ ညောင်လွန့်ဘူတာ အနောက်ဘက် သုံးမိုင်ခန့်အကွာ ကြိုးကြာအင်းအုပ်စု၊ ရွာသာရွာဂုံး(ရွာသာရွာ)၌ ဖွားမြင်၏။
မောင်ဖိုးမောင် ၉ နှစ်သားအရွယ်သို့ရောက်ရှိခဲ့ချိန်တွင် လောကီလောကုတ္တရာဘက်၌ ပညာရည်ကြွယ်ဝသောသိမ်ကုန်းကျောင်းတိုက် ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ အပ်နှံခဲ့၍ ပညာသင် ကြားစေခဲ့လေ၏။
ရသေ့ ဦးခန္တီအား တောင်ခွင် သာသနာပိုင် ဆရာတော်ကြီးက 'သာသနာ့ ဟိတ ဓဇ နာယက' ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ယင်းသို့ ချီးမြှင့်သည်နှင့် လျော်စွာ ဦးခန္တီသည် ရွှေမြင်တင်တောင် အဝန်း၌ စေတီ ၄၉ ဆူ၊ ကျောင်းပေါင်း ၃၄ ကျောင်း၊ တန်ဆောင်ပေါင်း ၁၆၊ ကြီး ၁၅ ဆူ တို့နှင့် အခြား အဆောက်အအုံ များကို ၈ နှစ် ကာလ အတွင်း တည်ဆောက် ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၂၇၅ ခုနှစ်တွင် ကို ပြုပြင်သည်။
အခြားသော ဦးခန္တီ၏ ကောင်းမှု ကုသိုလ်တော်ကား မန္တလေး ကျောက်တော်ကြီး ဘုရား၊ ကုသိုလ်တော်ဘုရား၊ အာနန္ဒာဘုရား တို့၌ အာရုဏ်ခံ တန်ဆောင်းများ ၊ အုတ်ဆောင်းတန်းများ၊ ရုပ်ပွားတော်များ တည်ဆောက်ခြင်း၊ တောင်ပြုံး ဆုတောင်းပြည့် စေတီနှင့် စောင်းတန်းများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ မယ်ဥတောင်၌ စေတီပုထိုးများ တည်ခြင်း၊ အမရပူရမြို့ ပုထိုးတော်ကြီး အတွင်းရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးနှင့် တန်ဆောင်းများ တည်ခြင်း၊ စစ်ကိုင်း၊ ထီးတင်ခြင်း၊ မွမ်မံခြင်း၊ မေမြို့ ၌ ရုပ်ပွားတော်ကြီးများ တည်ခြင်း၊ ပဲခူးမြို့ မှသည် အထိ စောင်းတန်းနှင့် တန်ဆောင်းများ တည်ဆောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အပြီး၌ ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီသည် စစ်ဒဏ်ကြောင့် မိမိကောင်းမှုများ ပျက်စီးသည်ကို အသစ် ပြန်လည် ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စု ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (: Ministry of Education) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်က စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ယခုဆိုလျှင် ၂၀၁၆ခုနှစ်မှစတင်ကာ KG+12ဟူ​သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းသစ်ကိုပြင်ဆင်ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။
ယခုအချိန်တွင် KG မှစပြီး G12 အထိ အတန်းများအားသင်ကြားပို့ချနေပြီဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာ ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ - ၂။
ဒေါက်တာ ၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ ဦးသန့်ရှင်း - ၃။
ဒေါက်တာ ၆ ဧပြီ ၂၀၁၆ ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၅။