DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ကွမ်းရှီ တရုတ်ရိုးရာဆေးပညာတက္ကသိုလ်(Guangxi Traditional Chinese Medical University)၊ ပီကင်းတက္ကသိုလ်(Peking University)၊ နင်းဘိုတက္ကသိုလ်(Ningbo University)၊ ဝူဟန် ဇီဝပိုင်းဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာကောလိပ်တို့ကလည်း ရှေ့တစ်ရက်က ထုတ်ပြန်မှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့ကြရာ ထိုအထဲတွင် မြွေမျိုးစိတ်နှစ်မျိုး၊ သင်းခွေချပ်၊ ဖြူး၊ ကြက်၊ လင်းနို့၊လူသားတို့၌ရှိသော 2019-nCoV ပိုး၏ codon usage biasတို့ကိုနှိုင်းယှဉ်ခဲ့ကြပြီး လူသားဆီသို့ကူးစက်နိုင်သော 2019‐nCoVပိုးအတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေအရှိဆုံး ရောဂါပိုးသိုမှီးရာတောရိုင်းကောင်မှာ ''မြွေ''ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချအဆုံးသတ်းထား၏။
Domenico Benvenuto et al.၏ သုံးသပ်အစီရင်ခံစာက မျိုးရိုးဗီဇဘဏ်မှ 12 highly similar whole genome sequences၊ 12 whole genome sequences of 2019-nCoV၊ 15 available whole genome sequence of 2019-nCoVတို့မှ ပြုလုပ်ထားသော ''မျိုးရိုးဗီဇမျိုးနွယ်ပြဇယား''(phylogenetic tree) ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
Genomic analysis shows that the Nucleocapsid and the Spike Glycoprotein have some sites under positive selective pressure. Homology modeling indicated certain molecular and structural differences among the viruses. The phylogenetic tree showed that 2019.nCoV significantly clustered with a Bat SARS-like Coronavirus sequence, whereas structural analysis revealed mutations in Spike Glycoprotein and nucleocapsid protein. The authors concluded 2019-nCoV is a coronavirus distinct from SARS virus that probably was transmitted from bats or another host that provided the ability to infect humans. ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ ၁၅၊ (WHO)က 2019-nCoVအတွက်စစ်ဆေးရန်အတွက် ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာဆောင်ရွက်ရမည့်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ကူးစက်မှုကို တားဆီးရန် ဆောင်ရွက်ရမည့်အစီအစဉ်များမှာ လူမှုယဉ်ကျေးမှုများကြား ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာခံယူချက် ယေဘုယျကွဲပြားမှုများနှင့် အကျိုးသက်ရောက်စေသောရောဂါထိတွေ့ခြင်းများရှိသော တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်း၏ ရောဂါကူးစက်ခြင်းအားခံနိုင်ရည်ရှိ/မရှိပေါ်တူကာ အပြောင်းလဲများစွာရှိမည်။
WHOက မျက်နှာအကာသုံးစွဲခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါဆောင်ရွက်ချက်များမှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
ဝူဟန်၌ တစ်ရက်တာစစ်ဆေးပေး၍ ဟောင်ကောင်သို့ပြန်သွားသော ကျန်းမာရေးအထူးပညာရှင်များပါဝင်သည့် အဖွဲ့များနှင့်အတူ ''ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားခြင်း၊ထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပညာရှင်၊ ဆားစ်ဗိုင်းရပ်စ်ဗေဒပညာရှင်(epidemiologist နှင့် SARS virologist) ကွမ်းရီ (Guan Yi)သည် သတင်းထောက်များကိုပြောဆိုသည်မှာ "ဝူဟန်ဖြစ်ပွားမှုသည် ဆားစ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုထက် အနည်းဆုံး (၁၀)ဆပိုမိုကြီးမားပြီး လူအများကို ဖြစ်နိုင်သမျှ ဝူဟန်မှရှောင်ရှားရန်တောင်းဆိုသည်။
File:Citizens of Wuhan lining up outside of a drug store to buy masks during the Wuhan coronavirus outbreak.jpgPeople queueing outside a Wuhan pharmacy to buy face masks and medical supplies File:Wuhan citizens rush to buy vegetables during Wuhan coronavirus outbreak.jpgResidents of Wuhan wearing masks rushed out to nearby markets to buy vegetables and other food on 23 January during the outbreak File:Last train of Wuhan metro before authorities lock down the city for the Wuhan coronavirus outbreak.jpgResidents of Wuhan waiting for the last train of the city's metro on 10 A.M., 22 January = ဟူပေ့ခရိုင်နှင့် ၏ ပြည်သူ့ပို့ဆောင်ရေးကို ခြေချုပ်ကန့်သတ်ထားလုပ်ဆောင်ခြင်းအကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် တိုင်းပြည်တချို့က ထိုဒေသရှိ ၎င်းတို့နိုင်ငံသားများ နှင့်/သို့ သံဝန်ထမ်းများတို့ကို နေရပ်သို့ပြန်လည်ခေါ်ယူရန် စီစဉ်ပြီးဖြစ်လေသည်။
ဇန်နဝါရီ ၂၉၊ ကလည်း တရုတ်အစိုးရနှင့် စာရင်းအင်းအသေးစိတ်သဘောတူညီခြင်းများအပါအဝင် ကိုးရီးယားနိုင်ငံသား ၇၀၀ခန့်ကို ဝူဟန်မှပြန်ခေါ်ယူရန် နောက်ဆုံးအခြေအနေ၌ လေကြောင်းခရီးပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဟူပေပြည်နယ်၊ ဝူဟန်မြို့၌ ပိတ်မိနေသော မြန်မာပညာသင် ၆၃ ဦးအနက် ၅၉ ဦးသည် ၂-၂-၂၀၂၀ ရက် နံနက် ၄:၁၅ နာရီတွင် ဝူဟန်မြို့မှ မန္တလေးမြို့သို့ အထူးလေယာဉ်ဖြင့် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်းနှင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သူများအနက် ၁ ဦးမှာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် မညီညွတ်ခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ ၁ ဦးမှာ ပြည်နယ်ပြင်ပ ရောက်ရှိနေသောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ကျန် ၂ ဦးမှာ ကိုယ်အပူချိန် မြင့်မားနေသဖြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ခံယူရန် လိုအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း လိုက်ပါလာနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
No te Vacunes. to check passengers' body temperature before they board the trains.]] အတွက် ယခု၌ ဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ဆေး/ကုသဆေးမရှိသေးပါ။
တရုတ်၌ လေဆိပ်၊ဘူတာရုံ၊ ကားဂိတ်များတွင် များတပ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
ဇန်နဝါရီ ၂၂၊ အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (AFC)က ''၂၀၂၀ အမျိုးသမီး အိုလံပစ်ခြေစစ်ပွဲများကို ဝူဟန်မြို့မှ နန့်ကျင်းသို့ရွှေ့မည်ဟုကြေညာခဲ့ပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဆစ်ဒ်နေ(Sydney)သို့ပြောင်းရွှေ့မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဝူဟန်တွင် ဖေဖော်ဝါရီ၌ ကျင်းပရန်လျာထားသော အာရှ-ပစိဖိတ် အိုလံပစ်လက်ဝှေ့ပွဲများကို Ammanမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။
Analysis - Coronavirus safety measures at major international airports. By Praveen Duddu. Airport Technology. Published and seen 3 February 2020. = as it appeared on 24 January.]] ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကြီးကိုတန်ပြန်လုပ်ဆောင်ရန်နှင့် လူနာများကို သီးသန့်ခွဲထားရန် ''ဟိုရှန်းရှန် အထူးဆေးရုံကြီး''(Huoshenshan Hospital)ကို တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်လေသည်။
ကုတင် (၁၆၀၀)ပါ ''လေ့ရှန်းရှန်''အထူးဆေးရုံ (Leishenshan Hospital)တစ်ခုကိုလည်း ဆောက်လုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဇန်နဝါရီ ၂၅တွင် အာဏာပိုင်များက ကြေညာခဲ့ပြီး ဆောင်ရွက်မှုများကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆တွင် စတင်မည်။
အမေရိကန်သမ္မတ က တရုတ်သမ္မတကို "တရုတ်နိုင်ငံသည် ရောဂါပိုးကိုထိန်းချုပ်ရန် အားသွန်ခွန်စိုက်ဆောင်ရွက်နေသည်။
ဝူဟန်မြို့ခြေချုပ်လုပ်ဆောင်ခြင်းမတိုင်ခင် လေးရက်အလို၌ "Wan jia yan" ခေါ် စားသောက်ပွဲတော်ကြီးတစ်ခုကို မိသားစု (၄၀,၀၀၀)ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲသဖြင့် ဝေဖန်မှုများညံ့သွားသေးသည်။
ဆက်လက်ပြောဆိုသည်မှာ "အချိန်မှန်" နှင့် "ယုံကြည်နိုင်လောက်သော"သတင်းရင်းမြစ်များရှိစေရန်တောင်းဆိုလာမှုက "''တိုက်ရိုက် WHO ၏ အချိန်ပြည့်(24/7)ယုံတမ်းကောလဟာလများစုံစမ်းရှာဖွေသည့် အရေးပေါ်လိုင်း(hotline)များ''"ဖန်တီးခြင်းကို အားပေးဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အထူးအားဖြင့် မှားယွင်းဖော်ပြပြောဆိုမှုများမှာ : "''လင်းနို့စားသုံးခြင်း''" : Daily Mail၊ Russia Today ကဲ့သို့ သတင်းဌာနများက အမျိုးသမီးတစ်ဦးလင်းနို့ကို ကိုက်နေသော ရုပ်သံပြပြီး ရောဂါ၏ဇစ်မြစ်မှာ ထိုနေရာ၌ လူများလင်းနို့စားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်ဟူ၍ သတင်းအမှားကို ဖြန့်ဝေသည်။
ဇန်နဝါရီ ၂၉၌ The Washington Postက ''ဇီဝလက်နက်သီအိုရီ'' ဆိုသောသတင်းအမှားကိုဖြန့်ချိသည်။
ဘဏ္ဍာရေးဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်သော ''ZeroHedge'' က ဝူဟန်တက္ကသိုလ်ဗိုင်းရပ်စ်ဗေဒရှိ သိပ္ပံပညာရှင်အသင်းတစ်ခုက ၏စွမ်းရည်ကို ဇီဝလက်နက်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်သုတေသနပြုလျက် ရှိကြသည်ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
BuzzFeed၏ တောင်းဆိုချက်နှင့်အညီ က ZeroHedge accountကို ၎င်း၏မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ချိုးဖောက် နှောက်ယှက်မှုဖြင့် ပိတ်ပင်(Block)ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၀-မတ်-၂၃၌ ရောဂါကူးစက်ခံထားရသူ လူနာ ၂ဦးစတင်​တွေ့ရှိခဲ့ကာ ၂၀၂၀-အောက်တို- ၂၂ အထိ အတည်ပြုလူနာ (၃၉,၆၉၆) ဦး​၊ ပျောက်ကင်းသက်သာလာသူ (၁၈,၈၆၅)ဦး၊ သေဆုံးသူဦးရေ (၉၇၂) ဦး ရှိသည်။
Mainland China and Hong Kong [ Wuhan unexplained viral pneumonia epidemic The pathogen was initially identified as a new type of coronavirus]. CCTV, (9 January 2020) [ Wuhan Municipal Health Commission] [ Statutory Reporting of Severe Respiratory Disease associated with a Novel Infectious Agent]. CHP, Hong Kong, (7 January 2020) WHO Europe [ "Cluster of pneumonia cases caused by a novel coronavirus, Wuhan, China"]. ECDP (17 January 2020) [ Wuhan novel coronavirus and avian flu: advice for travel to China]. , UK, (10 January 2020). [ Threat level remains LOW but authorities raise alertness to symptoms] MSN (22 January 2020) [ Novel Coronavirus (2019-nCoV) situation reports] at website, include official numbers of confirmed cases in countries of the world [ Live global map of Wuhan novel coronavirus (2019-nCoV) spread using official Chinese sources] by [ Medgic], updated daily [ Interactive global map of Wuhan novel coronavirus (2019-nCoV) spread] and [ spreadsheet] by Johns Hopkins University, updated daily [ CORONATRACKER] – a community-based project by data scientists, medical professionals and web developers to keep track of and collect data about latest developments about 2019-nCoV [ Geographical distribution of 2019-nCov cases] by European Centre for Disease Prevention and Control
Weeratunge, Chamalee, [ ''The Elephant Gates'']. Greenleaf Book Group, 2014, p. 104. (Google eBook) မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းအနေဖြင့် ဦးစီး ဟု ခေါ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကွမ်ချန့် (ควาญช้าง) ဟု ခေါ်သည်။
ဆင်ဦးစီးများ ပုံမှန်အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်များမှာ ချိန်းကြိုးနှင့် မောင်းနှင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ချိတ် ဖြစ်သည်။
ဆင်များနှင့် ဆင်ဦးစီးများသည် အာရှတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတို့၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးတို့တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှု ရှိခဲ့ကြသည်။
အခြားရာစုနှစ်များနှင့်မတူဘဲ ၂၄၀၀ ခုနှစ်သည် ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။
အဓိကအမျိုးသား နိုင်ငံရေးနှင့်ပက်သက်၍ ရခိုင်အမျိုးသားတစ်ရပ်လုံးကိုယ်စားပြု (ANC) ပေါ်ပေါက်လာရေးကိုတစိုက်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်လာခဲ့ကြသည်။
ကျွနု်ပ်တို့၏ မျှော်မှန်းချက်မှာ “မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်မှု၊ တန်းတူညီမျှမှုနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာတရားမျှတမှုတို့ အတွက် လိုအပ်သည့် အခွင့်အရေးနှင့် အခွင့်အလမ်းများကို နိုင်ငံသားတယောက်ချင်းစီ၊ တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုတစုချင်းစီအားအပ်နှင်းထားသည့် စစ်မှန်သောဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုတစ်ခု ဖြစ်သင့်သည်။
ANC သည် တိုင်းရင်းသားတပ်ပေါင်းစုများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အလေးထားပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကောင်စီ (ENC) နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းသော ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (UNFC) တို့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ရခိုင်အမျိုးသားကောင်စီ၏ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦးနိုင်စိုးကို ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
နန်းတော်ကိုပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်မအောင်မြင်သည့်ကြိုးပမ်းမှုအပြီးတွင်သူ ဘုရင်မ ဖယ်ရှားလိုက်သော သူမ၏ ဝမ်းကွဲ ၏ကာကွယ်မှုကိုရှာဖွေရန်တောင်ဘက်သို့ထွက်ပြေးခဲ့သည်။
မာရိကသူမ၏ပိုင်ဆိုင်အဖြစ်တစ်ချိန်ကအဲလစ်ဇဘက်ရဲ့ရာဇပလ္လင်အခိုင်အမာခဲ့ကြောင်းနှင့်အများအပြားအားဖြင့်အင်္ဂလန်၏တရားဝင်အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အဖြစ်ယူဆခဲ့သည် အင်္ဂလိပ်ကက်သလစ် အဖြစ်လူသိများနေတဲ့ပုန်ကန်မှုအတွက်သင်တန်းသားများကိုအပါအဝင် မြောက်ကိုရီးယား၏ Rising
အစကတည်းကပင်ရီဂင်နစ်စ်အားတောင်းဆိုမှုနှစ်ခုရှိသည် - တစ်ခုမှာ Cardinal Beaton မှဖြစ်ပြီးနောက်တစ်ခုမှာပလ္လင်တော်၏နောက်တွင်ရပ်နေသူ Arran of Protestant Earl မှ ဖြစ်သည်။
ဘီတိုတန်၏ပြောဆိုချက်သည်သူ၏အတိုက်အခံများကိုအတုအဖြစ်ပယ်ချလိုက်သောဘုရင့် ကို အခြေခံ၍ ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်တွင် လူထုအုံကြွမှုသည် Tumult of Amboise ဟုခေါ်သည့် ၁၅၆၀ မတ်လတွင်ပြင်သစ်တို့ကနောက်ထပ်အထောက်အပံ့များပေးပို့ရန်မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပေ။
ခေတ်သစ်အသုံးပြုမှုတွင်အဓိကရာထူးများမှာ ဒိုမိန်း၊ ၊ ဖီလစ် (ဌာနခွဲသည် phylum ရုက္ခဗေဒတွင်အသုံးပြုသည်)၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် ဖြစ်သည်။
ဆွီဒင်ရုက္ခဗေဒပညာရှင် သည်လက်ရှိ taxonomy စနစ်ကိုတည်ထောင်သူအဖြစ်မှတ်ယူသည်။
ပိုင်လိုနက်တစ်၊ ကလဒစ္စတစ် နှင့် စနစ်ဖွဲ့စည်းပုံ လေ့လာမှုနယ်ပယ်များပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် Linnaean system သည်သက်ရှိနှင့်မျိုးသုဉ်းခြင်းသက်ရှိများအကြား ဆက်ဆံရေးအပေါ် အခြေခံ၍ ခေတ်သစ်ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာခွဲခြားမှုစနစ်သို့တိုးတက်ခဲ့သည်။
တဆိုနမီ၏ အဓိပ္ပာယ်အတိအကျမှာ အရင်းအမြစ်နှင့် ရင်းမြစ်ကွဲပြားသည်။
ထိုအသုံးအနှုန်းကို ၁၈၁၃ တွင် de Candolle ၏ ''Théorieélémentaire de la botanique'' တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
taxonomic သမိုင်း၏ဖော်ပြချက်အချို့သည်ရှေးခေတ်ယဉ်ကျေးမှုများသို့ taxonomy ကိုသတ်မှတ်ရန်ကြိုးပမ်းသော်လည်း ၁၈ ရာစုအထိသက်ရှိများကိုခွဲခြားရန်သိပ္ပံနည်းကျအမှန်တကယ်ကြိုးပမ်းမှုမဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါ။
ရှေးခေတ်ကာလ Lesbos ကျွန်း တွင်နေထိုင်စဉ် ( ၊ ဘီစီ ၃၈၄-၃၂၂) သည်သက်ရှိများကိုပထမဆုံးအကြိမ်ခွဲခြားခဲ့သည်။
Mayr, E. (1982) ''The Growth of Biological Thought''. Belknap P. of Harvard U.P., Cambridge (Mass.) သူက သူတို့ရဲ့အစိတ်အပိုင်း အသုံးပြုပုံ သို့မဟုတ် ထိုကဲ့သို့သော,တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှတ် မွေးဖွားရှိခြင်း လေးခြေထောက်ရှိခြင်း, ကြက်ဥကိုတင်သော, သွေးရှိခြင်း, ဒါမှမဟုတ်နွေး-body အဖြစ်ခေတ်မီဝေါဟာရများကို ''attribute တွေအတွက်သတ္တဝါခွဲခြား။
သူ၏အချို့သောအုပ်စုများဖြစ်သော ''Anhaima'' (သွေးမရှိသောတိရစ္ဆာန်များ၊ ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ အဖြစ်ဘာသာပြန်ထားသော) နှင့် ''Enhaima'' (သွေးရှိတိရစ္ဆာန်များ၊ အကြမ်းအားဖြင့် ကျောရိုး ရှိ သတ္တဝါများ ) ကဲ့သို့သော နှင့် ကဲ့သို့သောအုပ်စုများသည်ယနေ့တိုင်လူအများအသုံးပြုနေကြသည်။
သူ၏ကျောင်းသား Theophrastus (ဂရိ၊ ဘီစီ ၃၇၀ မှ ၂၈၅) သည်ဤအစဉ်အလာကိုဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးသူ၏ ''Historia Plantarum'' တွင်အပင် ၅၀၀ ခန့်နှင့်သူတို့၏အသုံးပြုမှုကို ''ဖော်ပြခဲ့သည်''။
ထပ်မံ၍ ယခုလက်ရှိတွင်အသိအမှတ်ပြုထားဆဲစက်ရုံအုပ်စုများဖြစ်သော ''Cornus'', ''Crocus'' နှင့် ''Narcissus'' ကဲ့သို့သော Theophrastus ကိုပြန်လည်တွေ့ရှိနိုင်သည်။
အလယ်ခေတ် taxonomy သည်အဓိကအားဖြင့် Aristotelian စနစ် ပေါ်တွင်အခြေခံသည်။
တိုးတက်မှုများဖြစ်သော Procopius, Gaza of Timotheos, Demetrios Pepagomenos နှင့် သည့်ပညာရှင်များက တိုးတက် ခဲ့သည်။
ခေတ်ဆန်းနှင့်အစောပိုင်းခေတ်သစ် အဆိုပါကာလအတွင်း , ထို အကြောင်းရင်း၏အသက်အရွယ်, နှင့်ဉာဏ်အလင်း, သက်ရှိပိုပြီးပျံ့နှံ့နေတဲ့ဖြစ်လာခဲ့သည် categorizing, နှင့် taxonomic အကျင့်ကိုကျင့်ရှေးဟောင်းကျမ်းအစားထိုးရည်မှန်းချက်ကြီးအလုံအလောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူ၏ Magnum opus ''De Plantis'' သည် ၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင်ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီးအပင်မျိုးစိတ် ၁၅၀၀ ကျော်ကိုဖော်ပြခဲ့သည်။
သူပထမဦးဆုံးအသိအမှတ်ပြုခဲ့သောကြီးမားသောအပင်မိသားစု ၂ ခု နှင့် Brassicaceae ကိုယနေ့တိုင်အသုံးပြုဆဲဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၁၇ ရာစုတွင် ဂျွန်ရေး ( ၊ ၁၆၂၇ - ၁၇၀၅) သည်အရေးကြီးသော taxonomic ဆိုင်ရာအလုပ်များကိုရေးသားခဲ့သည်။
သူ၏ အကြီးမားဆုံးအောင်မြင်မှုမှာ ''Methodus Plantarum Nova'' (၁၆၈၂) ဖြစ်ပြီးသူသည်အပင်မျိုးစိတ် ၁၈၀၀၀ ကျော်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သူ့အဓိကအကျင့်နှင့် ''Systema Naturae'' 1735 ခုနှစ် 1st Edition ကို, Linnaeus, C. (1735) ''Systema naturae, sive regna tria naturae systematice proposita per classes, ordines, genera, & species''. Haak, Leiden ''မျိုးစိတ်သစ် Plantarum'' 1753 ခုနှစ်, Linnaeus, C. (1753) ''Species Plantarum''. Stockholm, Sweden. နှင့် Systema Naturae 10th Edition ကို, Linnaeus, C. (1758) ''Systema naturae, sive regna tria naturae systematice proposita per classes, ordines, genera, & species'', 10th Edition. Haak, Leiden သူခေတ်သစ် taxonomy တော်လှန်ခြင်း။
သူကလူတန်းစား၊ အမိန့်၊ &nbsp; မျိုးစိတ်, ဒါပေမယ့်လည်းပန်းပွင့်၏သေးငယ်တဲ့အစိတ်အပိုင်းများကိုအသုံးပြု။
Linnaeus ရိုးရှင်းစွာအလွယ်တကူသတ်မှတ် taxa ကိုဖန်တီးရန်ရည်ရွယ်သော်လည်း, ထိုများ၏စိတ်ကူး Linnaean taxonomy တစ်မျိုးသို့ဘာသာပြန်ဆိုအဖြစ် dendrogram တိရစ္ဆာန်နှင့်အပင်များ၏ ''ကောင်းစွာမျိုးစိတ်များ၏မူလအစတွင်မတိုင်မီပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်,'' 18 ရာစုအဆုံးဆီသို့ရေးဆွဲပြီးခဲ့သည်။
တစ်ဦး၏စိတ်ကူးရှာဖွေစူးစမ်းအစောပိုင်းအကျင့်ကိုကျင့်များထဲတွင် မျိုးစိတ် transmutation ခဲ့ကြသည် Erasmus ဒါဝင် 's 1796 ''Zoönomia'' နှင့် Jean-Baptiste Lamarck ' s ''အတွေးအခေါ် Zoologique'' 1809. ၏ အဆိုပါအယူအဆဟာမှန်းဆအားဖြင့် Anglophone ကမ်ဘာပျေါတှငျခေတ်စားလာပေမယ့်ကျယ်ပြန့်ကိုဖတ်ခဲ့ပါတယ် ''ဖန်ဆင်းခြင်း၏သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်၏ဆိုငျရာအစအနရှိရှိ'' ဖြင့်အမည်ဝှက်ထုတ်ဝေ ရောဘတ်ကုန်သည်များ 1844. အတွက် ဒါဝင်သီအိုရီအရယေဘူယျအားဖြင့်လက်ခံမှုသည်ခွဲခြားခြင်းသည်ဒါဝင်၏ ဘုံမျိုးနွယ် ၏နိယာမကိုရောင်ပြန်ဟပ်သင့်ကြောင်းလျင်မြန်စွာပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းဘိုးဘေးများနှင့်ချည်နှောင်ထားသောပထမ ဦး ဆုံးခေတ်သစ်အုပ်စုများထဲမှတစ်ခုမှာ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းအုပ်စုများသည် ၁၉ နှင့် ၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင်ပိုမိုတွေ့ရှိလာသည်နှင့်အမျှ သုတေသီများကတိရစ္ဆာန်များ၏သမိုင်းကြောင်းကိုခေတ်ကာလတစ်လျှောက်နားလည်ရန်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
လက်ရှိအဆင့်ရာထူးကုဒ်များနှင့်အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရန်ရည်ရွယ်သော ''PhyloCode'' အောက်တွင်လင်းနိုင်းရာထူးများကိုရွေးချယ်နိုင်လိမ့်မည်။
Prionobiota (acellular နှင့် nucleic acid မပါဘဲ) နှင့် (acellular သို့သော် nucleic acid) တို့သည်ရိုးရာဒိုမိန်းသုံးခုကိုပေါင်းထည့်သည်။
မကြာသေးမီကဥပမာနှစ်ခုဖြစ်သော Adl et al
ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ taxonomy သည် ၏စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီးစိတ်အားထက်သန်သော သဘာဝသမား များသည် taxa အသစ်များထုတ်ဝေရာတွင်မကြာခဏပါဝင်လေ့ရှိသော်လည်းယေဘုယျအားဖြင့် "taxonomists" ဟုသိကြသောဇီဝဗေဒပညာရှင်များကလေ့ကျင့်ကြသည်။
taxonomy သည် ဖော်ပြရန်နှင့်စုစည်းရန်ရည်ရွယ်သောကြောင့် taxonomists မှလုပ်ဆောင်သောလုပ်ငန်းသည် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ နှင့်ရရှိလာမည့် ထိန်းသိမ်းရေးဇီဝဗေဒ နယ်ပယ်အတွက်မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။
ခုနှစ်တွင် , အ nomenclature ပိုမိုလေ့အသုံးပြုရာထူး (များအတွက် superfamily မှ subspecies ), ကစည်းမျဉ်းသတ်မှတ်တာဖြစ်ပါတယ် ''သတ္တဗေဒ Nomenclature အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျင့်ထုံး'' ''(ICZN Code ကို)''။
ဒနယ်ပယ်များတွင် , phycology နှင့် mycology, taxa ၏အမည်ကအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည် ''ရေညှိ, မှိုများနှင့်အပင်များအတွက် Nomenclature အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျင့်ထုံး'' ''(ICN)''။
Linnaeus အတွက် L.'' အတိုကောက်ကိုမကြာခဏသုံးလေ့ရှိသည်။
ထို့အပြင် taximetrics, သို့မဟုတ်ကိန်းဂဏန်း taxonomy အဖြစ်လူသိများ phenetics အတွက်, သက်ရှိမသက်ဆိုင်သူတို့ရဲ့ phylogeny သို့မဟုတ်ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆက်ဆံရေး၏, ခြုံငုံတူညီအပေါ်အခြေခံပြီးခွဲခြားထားသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် taxonomy သည် နည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ အမျိုးအစားခွဲခြားရန်နှင့်၎င်းတို့၏စာရွက်စာတမ်းများကိုရှာဖွေရန်။
အများအားဖြင့်အသုံးပြုထားသောဒေတာဘေ့စ်မရှိပါကမှတ်တမ်းတင်ထားသောမျိုးစိတ်အားလုံးကိုစာရင်းပြုစုရန်ကြိုးစားသည့် ''အသက်တာ'' ၏ ''ကက်တလောက်'' ကဲ့သို့သောပြည့်စုံသောဒေတာဘေ့စ်များရှိသည်။
နိုင်ငံတော်ကို ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ်ဖြင့် ဖန်တီးခဲ့ပြီး ခုနှစ် ပြည်ထောင်အက်ဉပဒေတွင် အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အင်္ဂလန် ( နယ်အပါအဝင်)နှင့် စကော့တလန် နိုင်ငံတို့ကို ပေါင်းစည်းကာ နှင့် ၎င်း၏ အစွန်အဖျား ကျွန်းများ အားလုံးကို စုစည်းကာ တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံအဖြစ် ဖွဲ့စည်းရန်၊ မန်းကျွန်းနှင့် ရေလက်ကြားရှိကျွန်းတို့ကို ချန်လှပ်သည်။
ရှိ ပါလီမန် တစ်ခုတည်းက ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း ကွဲပြားသော ဥပဒေစနစ်များဖြစ်သည့် အင်္ဂလိပ်ဥပဒေ နှင့် စကော့ဥပဒေတို့ကို ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။
ပြည်သည် ဘာသာစကား ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ တည်ရှိသည့်မြေဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယလူမျိုးအများစုသည် အင်ဒို - အာရိယန်မျိုးနွယ်၏အနွယ်ဝင်လူမျိုးစုများဖြစ်ပြီး (၇၇%)၊ ဒြဝီဒီယန် (၂၀.၆၁%), ( မုန္ဒ ) (၁.၂%), သို့မဟုတ် တို့၏ဘာသာစကားများကိုပြောဆိုကြသည်။
အိန္ဒိယ အလယ်ပိုင်းအစိုးရ တွင်အခြေခံဥပဒေအရအသိအမှတ်ပြုထားသော တရားဝင်ဘာသာစကား ၂၃ ခုရှိသည်။
ဗဟိုအစိုးရမှ နှင့် အင်္ဂလိပ် ကိုတရားဝင်ဘာသာစကားအဖြစ်အသုံးပြုသည်။
သည်အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းတွင်အများဆုံးပြောဆိုသောဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ဘို ဒို (၀.၁၃%) နှင့် (၂၀၀၁ ခုနှစ်အိန္ဒိယနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း၌ လူပေါင်း ၁၄၁၅၅ ဦး သာ သက္ကတသည်သူတို့၏ မိခင်ဘာသာစကား အဖြစ်ဖော်ပြခဲ့သည်)။
ယင်းနှုန်းအဖြစ် အိန္ဒိယ 2011 ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်း, စပီ၏အမြင့်ဆုံးအရေအတွက်အားဖြင့်ဘာသာစကားများအဖြစ်အောက်ပါအတိုင်းနေကြသည်: , , မာရသီ, ဂု, တမီး, ဂူ, ဒူ, ကန်နာဒါ, အိုဒိယ, မာလာယလမ်။
The data are from ၂၀၀၁ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုမှအထွေထွေမှတ်စုများက "မိခင်ဘာသာစကား" ကိုကလေးဘဝတွင်လူတစ် ဦး အားမိခင်အားပြောသောဘာသာစကားအဖြစ် "မိခင်ဘာသာစကား" ဟုသတ်မှတ်သည်။
ပွင့်တော်မူခဲ့ပြီးသော ဘုရားလေးဆူဖြစ်သည့် မြတ်စွာဘုရားကို အရှေ့ဘက်ဌာပနာတိုက်၊ မြတ်စွာဘုရားကို တောင်ဘက် ဌာပနာတိုက်၊ မြတ်စွာဘုရားကို အနောက်ဘက်ဌာပနာတိုက်၊ မြတ်စွာ ဘုရားကို မြောက်ဘက်ဌာပနာတိုက်၌ ရွှေစင်သွန်းလုပ်ရည်စူး တည်ထားသည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူပြီးနောက် မင်းကြီးသည် ဘုရားရှင်၏ ဓာတ်တော်များကို ရခိုင်ဘုရင် သူရိယစက္ကမင်းထံ ပင့်ဆောင်စေလေသည်။
ကောဇာသက္ကရာဇ် ၉၃၃ ခုနှစ်၊ အေဒီ ၁၅၇၁ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းအုပ်ချုပ်သော ဘုရင်မြတ်၏သားတော် ဘုရင်မင်းဖလောင်းသည် မှ အနောက်ဘက်သို့ စစ်ချီထွက်ရာတွင် ကင်းချောင်းဝအနီး၌ စခန်းချညအိပ်ရပ်နားတော်မူ၏။
ထိုင်းအက္ခရာ(၊ )သည် ၊ တောင်ပိုင်းထိုင်းဘာသာနှင့် ၌ ပြောဆိုသော အမျိုးမျိုးကို ရေးသားရန် အသုံးပြုသော အဘူဂီတနွယ် အက္ခရာဖြစ်သည်။
ဗျည်း ၄၄လုံး(, ''phayanchana'')၊ သရ ၁၆လုံး(, ''sara'')နှင့် ဝဏ္ဏသံ ၃၂လုံး(, or )ရှိသည်။
ထိုင်းအက္ခရာများသည် ခမာစာပေ ဟောင်းမှဆင်းသက်လာသည်။
ထိုင်းတီထွင်သောကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးဇာတ်ညွှန်းဖြစ်ဖို့စဉ်းစားသည် သေံအမှတ်အသားများ ထူးခြားတဲ့တန်ချိန်, ညွှန်ပြရန် မွန်ခမာ (မချို့တဲ့ဘဲစေ့စပ်ထားတဲ့ ) နှင့် အင်ဒို-အာရီယန် ဘာသာစကားများ က၎င်း၏ဇာတ်ညွှန်းဆင်းသက်လာရာမှ။
တရုတ်နှင့်အခြား များသည်သူတို့၏ phonological စနစ်တွင်ထူးခြားသောအသံများရှိသော်လည်းသူတို့၏ orthographies များတွင်သေံအမှတ်အသားကိုမတွေ့ရပါ။
ထို့ကြောင့်အညွန်းအမှတ်အသားများသည်ထိုင်းဘာသာစကားတွင်တီထွင်ဆန်းသစ်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင်အခြားဆက်စပ်သောဘာသာစကားများနှင့်အရှေ့တောင်အာရှရှိ ကိုလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
Unicode Consortium. [ "Southeast Asia"]. In ''The Unicode Standard Version 12.0'' (p. 631). တွဲဖက်ဗျည်းနှင့်အတူ script များမှာတော့ဗျည်းတစ်ခုချင်းစီကိုပုံစံနှစ်ခုရှိပါတယ်: အခြေစိုက်စခန်းနှင့်ဆက်စပ်။
ထိုင်းရိုးရာအစဉ်အလာအရဇာတ်ညွှန်းရေးသားခြင်းကို ( ဒီစိန်ခေါ်ထားပြီးသော်လည်း) 1283 ခုနှစ်။
ပြဿနာအမျိုးမျိုးရှိတယ် - # ဗျည်းအသံများစွာအတွက်နှစ်မျိုးလုံးသည်တူညီသောအသံကိုကိုယ်စားပြုသောကွဲပြားခြားနားသောစာလုံးနှစ်လုံးရှိသည်။
ထိုင်းအက္ခရာကိုဖန်တီးချိန်တွင်ဘာသာစကားတွင်အသံသုံးလုံးနှင့် အသံထွက် နှင့်အသံမပါသောဗျည်းအက္ခရာများအကြားစကားလုံးအ ''ပြည့်ပါရှိသည်'' (ဥပမာ ''bdglmn'' vs. ''ptk hl hm hn'' )။
ထိုင်းအက္ခရာ Sanskrit နှင့်ပါဠိအတွက် သီးခြားအသံကိုယ်စားပြုကြောင်းစာလုံး (ဥပမာမှာ "ပွား" ၏အရေအတွက်ရှိပါတယ်သောဤနည်းလမ်းများ breathy ထုတ်ဖော်ပြောဆို အသံ ''BH, DH, DH, JH, gh'' နှင့် retroflex အသံ ''T th D DH N)'' ဒါပေမယ့်အရာဘယ်တော့မှ ထိုင်းဘာသာစကားဖြင့်အသံကွဲပြားသည်။
စကားလုံးများ၏စာလုံးပေါင်းသည် Sanskrit သို့မဟုတ် Pali orthography နှင့်ဆင်တူသည်: # ထိုင်း ( ''sǎamaarth'' စာလုံးပေါင်းပေမယ့်အသံထွက် r နှင့်အသံတိတ် r ''-mat'' အသံထွက် r ကိုနှင့်တစ် ဦး aspirated ဗျည်းကိုအသုံးပြု။
ကိုယ်စားပြုကြောင်းလွင်ပြင် t ကို) "ဖြစ်နိုင်မည်" (Sanskrit समर्थ ''samartha'' ) # ထိုင်း ( ''ချန်ဒရ်'' စာလုံးပေါင်းပေမယ့်အသံထွက် ''chan'' နှင့် ဒ နှင့် ရအသံတိတ်နေသောကြောင့်) "လ" (သက္ကတ चन्द्र ''ချန္ဒြ'' ) ထိုင်းအက္ခရာရှိသည်မဟုတ်ကြဘူး အသေး များနှင့် မြို့တော် ရောမအက္ခရာနဲ့တူပုံစံများ။
ငှက်မျက်လုံး๏ ( , ''ta kai'' , ''fong man'' ) ယခင်ကအပိုဒ်များဖော်ပြခဲ့ပေမယ့်ယခုပေါရာဏဖြစ်ပါတယ်။
ထိုင်းအရေးအသားသည်မျက်တောင်အဖွင့်အပိတ် ကိုလည်းအသုံးပြုသည် , ''anyaprakat'' ) နှင့်ကွင်း (ကွင်းခတ်များ) ( , ''wong lep'' သို့မဟုတ် , ''nakha likhit'' ), ဒါပေမယ့်စတုရန်းကွင်းခတ်တွေ၊ = ကွဲပြားသောဗျည်းအသံ ၂၁ ကိုကိုယ်စားပြုသောဗျည်းအက္ခရာ ၄၄ ခုရှိသည်။
အတွင်းတည်ရှိကြောင်းအသံမှမိတ္တူပွားဗျည်းဖြစ်စေကိုက်ညီ အက္ခရာဖန်တီးခဲ့သည့်အချိန်ပေမယ့် (အထူးသဖြင့်အတွက်မဟုတ်တော့တည်ရှိမှာ အသံ obstruents ထိုကဲ့သို့သော ''bdgvz'' ကဲ့သို့), ဒါမှမဟုတ်ကွဲပြားခြားနားသော သက္တတ နှင့် ထိုင်းအတွက်တူညီအသံထွက်ဗျည်း။
ဗျည်းအက္ခရာသုံးလုံးကိုခွဲခြားထားသည် - အက္ခရာစဉ်အတိုင်းအလယ်တွင် ( , ''klang'' ) မြင့်မားသော ( , ''သီဆို'' ) နှင့်အနိမ့် ( , ''tam'' ) class - အောက်ပါဇယားတွင်ဖော်ပြထားသည်။
Modern Thai sounds /b/ and /d/ were formerly — and sometimes still are — pronounced /ʔb/ and /ʔd/. For this reason, they were treated as voiceless unaspirated, and hence placed in the "middle" class; this was also the reason they were unaffected by the changes that devoiced most originally voiced stops. ယနေ့တွင်အသံနိမ့်ခြင်းမရှိသောဗျည်းအက္ခရာများနှင့်အတူလိုက်ပါလာသည့်သရသံ၏တိုတောင်းသောသို့မဟုတ်ရှည်လျားသောရှည်လျားသောအရှည်နှင့်အတူအခြေပြုစကားလုံးကိုဆုံးဖြတ်ရန် ( , ''pheun siang'' )။
ရှည်လျားသောသရသံနှင့်အတူလူလတ်တန်းစားဗျည်းအက္ခရာများသည်ထပ်တိုးတန်ချိန် ၄ ခုစာလုံးဖြင့်ထိန်းချုပ်သောဗျည်းအက္ခရာလေးလုံးအနက်မှတစ်ခုဖြစ်သည် - ''mai ek, mai tho, mai tri'' နှင့် ''mai chattawa''။
အမြင့်နှင့်အနိမ့်လူတန်းစားဗျည်းများ, မှာပြထားတဲ့အတိုင်း ''mai ek'' နှင့် ''mai tho'' ကန့်သတ်ထားသည်။
အနိမ့်လူတန်းစားမြင့်မားသောလူတန်းစားဗျည်းအောက်ပါအတိုင်းရှိရာ digraphs ၏ဖြစ်ရပ်အတွက်ပိုမိုမြင့်မားလူတန်းစားစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကိုသက်ဆိုင်ပေမယ့်အသုံးပြုသည်ဆိုပါကညွှန်ပြ, အနိမ့်လူတန်းစားတ ဦး တည်းကျော်သွား; အညီ, ''ho nam'' နှင့် Tone ဇယားအောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ''o nam'' ကို digraphs ဟုယူဆနိုင်သည်။
Only low class consonants may have a base accent determined by the syllable being both ''long'' and ''dead''. ; မှတ်စုများ အကူအညီသင်ယူမှုစေရန်, တစ်ဦးချင်းစီဗညျြးအစဉ်အလာတစ်ခုနှင့်ဆက်စပ်နေသည် acrophonic တူညီတဲ့အသံနှင့်စတင်, ဒါမှမဟုတ်တစ်ခုခုကိုအဓိကကဖန်တီးထားကြောင်းထိုင်းစကားလုံး။
ဗျည်းနှစ်လုံးဖြစ်သောฃ ( ''kho khuat'' ) နှင့်ฅ ( ''kho khon'' ) သည်ထိုင်းဘာသာ၌မသုံးတော့ပါ၊ သို့သော်များစွာသောကီးဘုတ်နှင့်စာလုံးအစုများတွင်တွေ့နိုင်သည်။
အက္ခရာစဉ် {! rowspan="2" Symbol ! colspan="3" Name ! colspan="2" RTGS ! colspan="2" IPA ! rowspan="2" Class - !Thai !RTGS !Meaning !Initial !Final !Initial !Final - k k - kh k - kh k - kh k - kh k - kh k - ng ng - ch t - ch &nbsp;– - ch t - s t - ch &nbsp;– - y n - d t - t t - th t - th t - th t - n n - d t - t t - th t - th t - th t - n n - b p - p p - ph &nbsp;– - f &nbsp;– - ph p - f p - ph p - m m - y or n or - r n - l n - w - s t - s t - s t - h – - l n - &nbsp;– - h &nbsp;– } ; မှတ်စုများ #။
The lower curves of the letter ญ are removed when certain letters are written below them, such as ญ + the mark (lower dot) = ญฺ, etc. # The lower curves of the letter ฐ are removed when certain letters are written below them, such as ฐ + the vowel mark ุ = ฐุ, etc. # When ย ends a , it is usually part of the . For example, ''mai'' (หมาย, [maːj˩˥]), ''muai'' (หมวย, [muaj˩˥]), ''roi'' (โรย, [roːj˧]), and ''thui'' (ทุย, [tʰuj˧]). There are some cases in which ย ends a syllable and is not part of the vowel (but serves as an independent ending consonant). An example is ''phinyo'' (ภิยโย, [pʰĩn˧.joː˧]). # When ว ends a , it is always part of the . For example, ''hio'' (หิว, [hiw˩˥]), ''kao'' (กาว, [kaːw˧]), ''klua'' (กลัว, [kluːa˧]), and ''reo'' (เร็ว, [rew˧]). # อ is a special case in that at the beginning of a word it is used as a for syllables that start with a vowel (all vowels are written relative to a consonant&nbsp;— see below). The same symbol is used as a vowel in non-initial position. အသံထွက် ဗျည်းအက္ခရာများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအသံလွှင့်ဌာနအစည်းအရုံး၏ မူများအရနေရာနှင့်ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။
unvoiced, unaspirated unvoiced, aspirated အသံ အင်္ဂလိပ်အသံမြည်ခြင်း, unaspirated နှင့် unvoiced အကြားတစ်ခုသာဂုဏ်ထူးရှိပါတယ်, Aspire ထိုင်းခန့်မှန်းခြေအားဖြင့်၎င်း, သာ၏ အနေနဲ့ allophone အဖြစ်အင်္ဂလိပ်ဖြစ်ပေါ်သောမ Voice မဟုတ်သလို aspirated ဖြစ်သောတတိယသံကိုခွဲခြားဘယ်မှာ "လှည့်ဖျား" အတွက် ''p'' ၏အသံ။
တစ်ဦးချင်းစီကလာပ်စည်းများတွင်အောက်ကပထမဥးဆုံးလိုင်းညွှန်ပြ , (IPA:) ဒုတိယ (အတူတူပင် box ထဲမှာပေါ်ထွန်းအများအပြားအက္ခရာများတူညီအသံထွက်ရှိသည်) ကနဦးအနေအထားအတွက်ထိုင်းဇာတ်ကောင်ဖော်ပြသည်။