DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
နောင်တစ်ချိန်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် (Mani)သည် သူ၏ မနိရှေအစ်ဇမ်ဝါဒ (Manicheaism)တွင် ဇော်ရော့အက်စတာ၏ အကောင်းနှင့်အဆိုး အားပြိုင်ခြင်း သဘောတရားကို တိုက်ရိုက်ယူငင်၍ တိုးတက်အောင် ပြင်ဆင်သုံးစွဲခဲ့ သည်ကိုတွေ့ရသည်။
ဇီဝဇိုးငှက် (Grey-rumped Swiftlet ) သည် မျိုးစဉ်အားဖြင့် 'အပေါ့ဒီဖေါမီး (Apodiforme)' တွင်၎င်း၊ မျိုးရင်းအားဖြင့် 'ခက်တူးရီနီး' တွင်၎င်း ပါဝင်၍ ယင်းကို သိပ္ပံ အမည်အားဖြင့် 'ကောလိုကေးလီယား ဂျာမယ်နီ' ဟု ခေါ်သည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် ပြင်ပန်းပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် နှင့် အနည်းငယ်တူသော်လည်း၊ မျိုးစဉ်အားဖြင့် ကွဲပြားသည်။
ငှက်သိုက်သည် ပျံလွှားငှက် တစ်မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် ငှက်များက လုပ်သော အသိုက် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငှက်သိုက်များကို ထားဝယ်ကမ်းခြေအနီးရှိ ကျွန်းများ၊ မြိတ်ကျွန်းစု၊ ပုသိမ်မြို့ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ကျွန်းများတွင် တွေ့ရ၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငှက်သိုက်အများဆုံး ထုတ်လုပ်ပေးသော ဇီဝဇိုးငှက်သည် စာကလေး အရွယ်ခန့်သာ ရှိပြီး မီလီမီတာ ၁၀၀ မှ ၄၀၀ အတွင်းရှိသည်။
ဇီဝဇိုးငှက်သည် လူနှင့်ဝေးသည့် ပင်လယ်တွင်း ကျွန်းအချို့၌ ကျောက်ဆောင် လှိုဏ်ဂူများ အကြားတွင် နေထိုင်လေ့ရှိသည်။
ဇီဝဇိုးငှက်များသည် မျိုးပွားရာသီဖြစ်သော ဇန်နဝါရီလ၊ ဧပြီလနှင့် ဩဂုတ်လများတွင် ဥများအုရန် အသိုက်ဆောက်လေ့ရှိသည်။
ငှက်သိုက်များကို ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာတို့အလယ်မှ လူသူမနီးသော ကျွန်းများပေါ်တွင် အလွန်မြင့်မားသော ကျောက်ဆောင် လှိုဏ်ဂူစောင်းများ၏ အထက်မျက်နှာကျက်တွင် ငှက်သိုက် ဖွဲ့လေ့ရှိကြသည်။
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ တနင်္သာရီ၊ မွန်၊ ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ ဒေသများတွင် ဇီဝဇိုးငှက်ကို စီးပွားဖြစ်မွေးမြူပြီး ငှက်သိုက်များ ထုတ်လုပ်လာကြသည်။
မြို့ပြတွေထိ တိုးပွားလာတဲ့ ဇီဝဇိုးငှက်သိုက် မွေးမြူရေး - BBC News မြန်မာ၊ ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၁၂ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငှက်သိုက်ကို နာတာရှည် ရောဂါရှိသူများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ အင်အားကုန်ခမ်းနေသူများကို ငှက်သိုက်ပေါင်း ကျွေးလေ့ရှိသည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဝမ်ဆင်းမြို့။
မြန်မာ့မီးရထားသည် ထက်(၅၂)နှစ်၊ ထက်(၂၄)နှစ် နောက်ကျပြီး ရထားလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၉နှစ်တွင်(၁၄၂)နှစ် ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ (၁) ရက် နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်နှင့် ဝှမ်း အစိုးရ ရထားလုပ်ငန်း (The Rangoon and Irrawaddy Valley State Railway) က ပိုင်ဆိုင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ၊ ဂါတ်ဗိုလ် (ဝါ) ရထားထိန်း၊ စက်ဗိုလ် (ဝါ) စက်ခေါင်းမောင်း စသည့် အရာထမ်းမဟုတ်သည့် ရာထူးများတွင်မူ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများက ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဖျက်ဆီးခြင်းခံရသည့် တံတားကြီးများတွင် ၊ ၊ ၊ ၊ မြစ်ငယ်တံတား၊ သင်္ဃန်းကျွန်းတံတားတို့ ပါဝင်ကြပြီး၊ စက်ခေါင်း ပေါင်း (၃၆၂)လုံး အနက် အလုံး (၃၀၀)၊ လူစီးတွဲပေါင်း (၁၅၃၆)တွဲအနက် (၉၅၇)တွဲ၊ ကုန်တွဲပေါင်း (၉၀၂၁)တွဲ အနက် (၇၁၉၇)တွဲမှာ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားသမိုင်းတွင် ချွေးတပ်သား အများဆုံးသုံးခဲ့ပြီး၊ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို စတေး၍ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ရထားလမ်းဖြစ်သဖြင့် မကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
တံတားများ၊ ရထားများကို ထောင်ခြင်း၊ သံလမ်းများကို ဖျက်ဆီးဖြုတ်ပစ်ခြင်း၊ ဘူတာရုံများကို ဖျက်ဆီးမီးရှို့ခြင်း၊ ဝင်ရောက်လုယက်ခြင်း၊ အချက်ပြနှင့် ကြေးနန်းလုပ်ငန်းများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း၊ ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လုပ်သားများကို သတ်ပစ်ခြင်း စသော အဖျက်လုပ်ငန်းများကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ထူထောင်လျက်ရှိသော မီးရထားလုပ်ငန်းကြီးအတွက် များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။
လက်ထက်မှသာ မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း စတင်၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
စက်ခေါင်းစက်ရုံ(ပုဇွန်တောင်)(ခရီးတိုကားရထားစက်ရုံ) စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်) လူစီးတွဲသစ်တည်ဆောက်ရေးစက်ရုံ(မြစ်ငယ်) အင်ဂျင်နီယာချုပ်(CE)အထွေထွေမန်နေဂျာ ဒုတိယအထွေထွမန်နေဂျာ (၅ )‌ယောက် စီးပွားရေးဌာန ဘဏ္ဍာရေးဌာန ထောက်ပံ့ဌာန ဆေးဌာန အထက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန အောက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်(၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) # ဒဂုန်ရွှေမျှား။
တွင်ပင် အခြေခံပညာများ သင်ယူကာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် မှ မြန်မာ အနုပညာစာပေ၊ အင်္ဂလိပ်စာပေ၊ မနုဿဗေဒ ဘာသာရပ်တွဲများဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း မြင်းမူ ဇာတိ အင်ဂျင်နီယာ ဦးမြစိန် ဖြစ်ပြီး သားသမီး လေးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဆရာမ ဒေါ်ခင်စောတင့်[ The Flowers of Nargis - Burmese Poets rasied fund to help Nargis Victims with their Poems]သည် ကိုယ်မှာပင် နာသော်လည်း စိတ်မှာ မနာရအောင် (ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများ၊ ယူနတီစာပေတိုက်ထုတ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)၊ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်စောမူနှင့် တွဲဖက်၍ အမေ့ခေတ်စမ်းစာနှင့် သမီး၏အလွမ်းစာ (ယူနတီ စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)၊ အမေဆောက်ခဲ့သော ရဲတိုက်ကြီးများ (ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးများ၊ အိပ်မက်ရိပ် စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်)၊ လမင်းပမာ အေးမြစွာ (ယူနတီ စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်)၊ သာသနာ့ အာဇာနည် ရွှေပါရမီ စိတ်၏ အေးငြိမ်းရာ (အိပ်မက်ရိပ်စာအုပ်တိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်)၊ စွန့်စားမှုဆီသို့ ခြေတစ်လှမ်းနှင့် အတွေးအမြင် စာစုများ (ဖူးပွင့်ဝေဝေ စာအုပ်တိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်)၊ ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့သော ဘဝနှင့် အချိန်ကပေးသော လက်ဆောင် (အိပ်မက်ရိပ် စာပေ၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်)၊ စိတ်ကွန်းခိုရာ (မျိုးဆက်သစ်စာပေ၊ ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်။
ခင်စောတင့်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
headquarters= အမှတ်(၄၃)၊ ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း၊ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။
မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် ခေတ်မီဆက်သွယ်ရေးစနစ်များဖြင့် လုပ်ငန်းများ တိုးတက်ပြောင်းလဲ ဖြစ်ထွန်းအောင် ဆောင်ရွက်နေ၍ တိုင်းရင်းသားပြည်သူများအား တိုးတက်ကောင်းမွန်သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးစွမ်းနိုင်အောင်လည်း ဦးတည်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုပေးသော ဌာန ဖြစ်ပြီး စာတိုက်၊ ကြေးနန်း၊ တယ်လီဖုန်းစသည့် သမားရိုးကျဆက်သွယ်မှုများအပြင် ခေတ်နှင့်အညီ ၊ စသည့် ဆက်သွယ်မှုများဖြင့်လည်း ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
အစိုးရဌာနအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၏ လက်အောက်ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဌာနအမည်ဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းရုံးချုပ် စီမံရေးရာဌာန လုပ်ငန်းနှင့်စစ်ဆေးရေးဌာန နေပြည်တော်ကောင်စီ ပစ္စည်းဌာန ငွေစာရင်းဌာန စီမံကိန်းနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာန ရုံးချုပ်အခြေစိုက်ပြည်ပဆက်သွယ်ရေးစခန်း ရုံးချုပ်အခြေစိုက်အဝေးဆက်သွယ်ရေးစခန်း ရုံးချုပ်အခြေစိုက်အော်တိုတယ်လီဖုန်းစခန်း ရုံးချုပ်အခြေစိုက်မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးစခန်း မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ # ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်သားပြည်သူတို့ လွယ်ကူပြေပြစ်စွာ အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် စီးပွားရေးဆန်ဆန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
ထူပါရုံစေတီမှာ ၁၈၃၈ ခုမြေငလျင်တွင် ပျက်စီး၍ စတည်ခဲ့ယင်း ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ယင်းကိုယ်တိုင် ဘုရင်အဖြစ် ဘိသိတ်သွန်း နန်းတက်ခဲ့ရသည်။
ထိုမျိုးရင်း၌ ၊ ၊ ၊ ထန်းပင်၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ မှစ၍ အပင်မျိုးပေါင်း ၁၅ဝဝ ကျော်မျှရှိသည်။
ယင်းတို့ကို ၊ ၊ နှင့် အတွင်းရှိ ကျွန်းများ၌ တွေ့ကြရ၏။
ထန်းမျိုးများအနက် ၊ ထန်းရည်များရရှိသော ထန်းပင်များမှာ ထင်ရှားပေသည်။
သို့သော် အချို့အပင်များသည် ပင်စည်အချင်း ၂ ပေ၊ အမြင့်ပေ ၁ဝဝ အထိပင် ရှိကြသည်။
ထန်းရွက်များကို ၊ ၊ ၊ ၊ ဦးထုပ်များပြုလုပ်ကြ၏။
ရွက်လယ်ကြောများနှင့် ထန်းပင်မှရရှိသော အမျှင်များကို နှင့် ကြိုး ပြုလုပ်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅) ထန်းသည် ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ပါလမေစီအေး [ (Palmaceae)] သို့မဟုတ် ပါမီ (Palmy) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ပေပင်၊ အုန်းပင်၊ ၊ ဓနိပင်၊ စလူပင်၊ စွန်ပလွန်ပင်၊ ဆပ်သားဖူးပင် စသည်တို့သည် ထန်းပင်နှင့် မျိုးချင်းစပ်အပင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ထန်းအမျိုးဝင်အပင်တို့အား အရွက်ကိုလိုက်၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်။
ထိုယပ်တောင်ပုံအရွက်ရှိသော ထန်းတို့ကို ကော်ရီဖာ ထန်း (Corypha Palm) နှင့် တော့ဒီ ထန်း [ (Toddy Palm)] ဟူ၍ ခေါ်သည်။
ထန်းပင်သည် အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်းဒေသ၏ ဇာတိအမျိုးရိုးဖြစ်သည်။
ထန်းပင်သည် မိုးရေချိန် လက်မ ၂၀ မှ ၄၀ အတွင်း ရွာသွန်း၍ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုမျိုးကိုနှစ်သက်သည်။
နှင့် တို့တွင် အလေ့ကျပေါက်သော ထန်းပင် အနည်းအပါးကို တွေ့ရှိနိုင်လေသည်။
ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ် ညောင်လယ်ရွာတွင် အဖ အခွန်တော်မြေတိုင်း စာရေးကြီး ဦးဘိုးပေါ်၊ အမိ ဒေါ်လှ တို့က ၁၉၁၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၉) ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အဆိုပါကို ရေတွက်တိုင်းတာသော အရေအတွက်ပြ ဝေါဟာရမှာမူ ဖြစ်သည်။
အသေးဆုံး ရေတွက်သည့် ယူနစ်မှာ " ဖြစ်သည်။
အသေးငယ်ဆုံး ငွေကြေးမှာ တစ်ပြားဖြစ်ပြီး၊ အကြီးဆုံး ငွေစက္ကူမှာ ၂၀,၀၀၀ ကျပ်တန်ဖိုးရှိသည်။
မြန်မာငွေ ၆ ကျပ်ကျော် ဟု အများသိကြသည်။
ပြောင်းလဲကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်းစနစ်သစ်နှင့်အညီ ရည်ညွှန်းနိုင်ငံခြား ငွေလဲလှယ်နှုန်းကို မှ နေ့စဉ် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။
နောက် က ရည်ညွှန်းငွေလဲနှုန်း အတိုး-အလျှော့ သတ်မှတ် ရာခိုင်နှုန်း ဘောင်အတွင်း ဆောင်ရွက်ရန် ပြန်လည်သတ်မှတ်သည်။
ပျူခေတ်၊ ဟန်လင်း၊ ဗိဿနိုးနှင့် သရေခေတ္တရာခေတ်တို့တွင် ဟန်လင်းဒင်္ဂါးများကို ကျပ်စေ့၊ ငါးမူးစေ့၊ မတ်စေ့၊ မူးစေ့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နွားလားဥဿဘ၊ သပြေညွှန့်နှင့် မင်းအမည်ခပ်နှိပ်ထားသော ရခိုင်ဒင်္ဂါးများနှင့် ဟင်္သာရုပ်ပါ ရှိသည့် မွန်ဒင်္ဂါးများကို၎င်း ငွေကြေးအဖြစ် ထုတ်ဝေသုံးစွဲခဲ့သည်ကို အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရပြီး ပုဂံခေတ်၊ အင်းဝခေတ်တို့တွင် ငွေတုံးငွေခဲများကိုသာ အစိတ်သား၊ နှစ်ဆယ်သား၊ တဆယ်သား စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် - # ဘုရင်ခံက ခန့်အပ်သည့် သဘာပတိတစ်ဦး။
ထိုငွေစက္ကူများပေါ်တွင်ယခင်ဒေါင်းရုပ်ပုံများနေရာမှာ ပုံဖြင့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထိုနေရာမှာ ကျောင်းသားဘဝတုန်းကပုံပါဝင်သည့် ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၂၀ ကျပ်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။
ထို့အတူ ရုပ်ပုံပါရှိသည့် ၅ ပြား ၁၀ ပြား ၂၅ ပြားစေ့တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အဓိပတိ ဒေါက်တာဘမော်၏ ပုံ ၁၉၄၅ } = ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဘဏ်သည် ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့၏ တစ်ဦးတည်း ငွေကြေးထုတ်ဝေခွင့်ကို ငွေကြေးဌာနသို့ အသစ်ဖွဲ့စည်းလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်၏ ဂဏန်းဗေဒင်ယုံကြည်မှုကြောင့် တန်ဖိုး မဂဏန်းဖြင့် ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ၇၅ ကျပ်တန်ကို ဦးနေဝင်း၏ ၇၅ နှစ် မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
စီးပွားရေးမငြိမ်မသက်မှုများမှ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်က နိုင်ငံတော် အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့သည်။
ငွေစက္ကူ၏ အရှေ့မျက်နှာထိပ်တွင် စာသားကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပြီး ငွေစက္ကူအလယ်တွင် ဆင်ဖြူတော်ပုံ ပါရှိသည်။
နောက်ကျောတွင် အဆောက်အဦးပုံများပါဝင်ကာ Central Bank of Myanmar နှင့် "FIVE THOUSAND KYATS 5000" ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။
File:m1f1f.jpg၁ ကျပ် မျက်နှာစာ File:m1f1b.jpg၁ ကျပ် ကျောဘက် File:m1f10f.jpg၁ဝ ကျပ် မျက်နှာစာ File:m1f10b.jpg၁ဝ ကျပ် ကျောဘက် File:m1f20f.jpg၂ဝ ကျပ် မျက်နှာစာ File:m1f20b.jpg၂ဝ ကျပ် ကျောဘက် = File:India, Uniface 10 Rupees, Green Underprint, Rangoon Circle, 1897.jpg KGVI rupee 1 note reverse.jpg File:Military Administration of Burma WW2 Rupee.jpg File:m10r3b.jpg File:m10r3f.jpg KGVI rupees 10 note cdd front reverse.jpg File:m10r2f.jpg File:RBI 10 Rupees, King George VI, reverse.jpg File:m10r5f.jpg File:me100r1b.jpg File:m100r1f.jpg File:m100r2b.jpg File:Portrait Note of King George VI - One Hundred Rupees - Kanpur (1917).jpg = File:BUR-14-Burma-Japanese Occupation-One Rupee ND (1942).jpg File:BUR-15b-Burma-Japanese Occupation-Five Rupees ND (1942-44).jpg File:BUR-16-Japanese occupation Burma-10 rupees (1942-44).jpg File:BUR-17b-Burma-Japanese Occupation-100 Rupees ND (1944).jpg = File:1952Burma1Kyat.jpg၁ ကျပ် မျက်နှာစာ File:1952Burma1Kyatb.jpg ၁ ကျပ် ကျောဘက် File:1958Burma5Kyat.jpg၅ ကျပ် မျက်နှာစာ File:1958Burma5Kyatb.jpg၅ ကျပ် ကျောဘက် File:m100k1f.jpg၁၀ဝ ကျပ် မျက်နှာစာ File:m100k1b.jpg၁၀ဝ ကျပ် ကျောဘက် = Image:myanmarset4r.jpg(2000) ၅-ကျပ်၊ ၁၀-ကျပ်၊ ၅၀-ကျပ်၊၁၀၀-ကျပ် Coins
ထို့အပြင် သူမသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုရှင် ၏ အမေလည်း ဖြစ်သည်။
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်က ရုပ်ရှင်လောကတည်းကို ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ကြီး ရိုက်ကူးတဲ့ မာယာရှင် အသံတိတ် ဇာတ်ကားနဲ့ ဝင်ရောက် လာခဲ့သူဖြစ်ပြီး သူ့ကြိုးစားမှုကြောင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှာ ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ချစ်ညီမ ဇာတ်ကားနဲ့ အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု (အကယ်ဒမီ) ကို ရရှိခဲ့သည်။
မာယာရှင် (၁၉၅၀) အနိုင်မခံ ချစ်ပန်းသခင် ဖြေလျှော့ခွေ (၁၉၅၈) ဤလူ့ဘောင်တွင် တောပုန်းကြီးစံဖဲ ကောလိပ်ဂျင် မမထားနှင့်အပါ ချွေးနှင့်သွေးနှင့်ရင်းသည့်မြေ တိမ်လွှာမို့မိုလွင် မုန်းပါတယ်မောင့်ကို (၁၉၇၃) မှတပါးအခြားမရှိပြီ (၁၉၈၀) မြင်းမိုရ်တောင်ဦး မကကျူးသား (၁၉၉၆) ချစ်ညီမ (၁၉၅၇) ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ဟာ သရုပ်ဆောင်မှုသာမက သီချင်းလည်း သီဆိုနိုင်သူဖြစ် တဲ့အတွက် ရုပ်ရှင်သီချင်း များစွာကို သီဆိုခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ရဲ့ သီချင်းများထဲက ဖြေလျော့ခွေ ဇာတ်ကား ဇာတ်ဝင် သီချင်းဖြစ်တဲ့ “ဧရာဝတီ”၊ “ဂျက်အေး” ဤလူ့ဘောင်တွင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ဝင်တေး တစ်ပုဒ်ဖြစ်တဲ့ “စန္ဒာ”၊ ပဏာမတေး “” အစ ရှိတဲ့ သီချင်းများအပြင် တေးရေးဆရာ ရွှေပြည်အေး ရေးသားပြီး ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် သီဆိုခဲ့တဲ့ “နားပန်းဆံ” သီချင်း မှာ ယနေ့ထက်တိုင် ရေပန်းစားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ ခင်မောင်ညွန့် (- ၂၀၁၀ ဖေဖေါ်ဝါရီ) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုရာ သမီး ၅ ဦး ရသည်။
မြင်ကွန်း မြင်းခုံတိုင် အရေးအခင်းသည် ရတနာပုံခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ထင်ရှားသော နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှုကြီး ဖြစ်သည်။
ကြီးမှာ ပွဲချင်းပြီး ကွယ်လွန်သွားသည်။
မြေဒူးမင်းက ဖခင်မှာကြားသည့်အတိုင်း မလုပ်ဘဲ သားတော် ကို အိမ်ရှေ့အရာပေးသည်။
စဉ့်ကူးမင်းနေပြည်တော်မရှိခိုက် က ထီးနန်းလုသည်။
ဖောင်းကားစား မောင်မောင်ကို (ဗဒုံမင်း)ကမှူးမတ်အကူအညီဖြင့် တိုက်ခိုက်အောင်နိုင်ပြီး ထီးနန်းသိမ်းပိုက်သည်။
သို့သော် သားတော်အိမ်ရှေ့စံ ကွယ်လွန်သဖြင့် မြေးတော် ကို ဆက်လက်အိမ်ရှေ့စံထားသည်။
စစ်ကိုင်းမင်းကို ညီတော် က ပုန်ကန်ပြီး နန်းတက်သည်။
သာယာဝတီမင်း၏ ထီးနန်းအမွေကို သားတော် က ဆက်ခံသည်။
ပုဂံမင်းကို နှင့် က တော်လှန်ကာ မင်းတုန်းမင်း နန်းတက်သည်။
ဒဂုန်ခင်ခင်လေး၏ မြင်ကွန်းညီအစ်ကိုနှင့် ပတိမ်းမင်းသားပုံကန်မှု (အဋ္ဌာရသ မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ်တစ်) မြင်ကွန်းမင်းသားသည် မိမိ၏ အထွေထွေ မကျေနပ်မှုကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညီတော်မြင်းခုန်တိုင်မင်းသားနှင့် တိုင်ပင်သည်။
စာပေပညာရှင်၊ ဗေဒင်ပညာရှင် ဖြစ်သော က အခါတော်ပေးသည်ဟုဆိုကြသည်။
ကနောင်မင်းသား လုပ်ကြံခံရသောနေ့မှာပင် ကနောင်မင်းသား၏ သားတော်ကြီး ပန်းထိမ်းမင်းသားက နောက်လိုက်များနှင့် ရွှေဘိုသို့ ထွက်သွား၍ နေပြည်တော်ကို ပုန်ကန်သော ဖြစ်လာလေသည်။
ကနောင်မင်းသားကို လုပ်ကြံခဲ့သော မြင်ကွန်းမင်းသားသည် တိုင်းတပါးသို့ ရောက်ရှိနေသော်လည်း အာဏာသိမ်းမည့်အကြံအစည်ကို မလျှော့ဘဲ ဆက်လက် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ရန် ကြိုးစားသည်။
ကောင်းထက်၏ စုဖုရားလတ်ရှင်းတမ်းနှင့် ပါတော်မူဖြစ်ရပ်များ(၂၀၀၄၊ ဩဂုတ်လ၊ပအကြိမ်) ဆရာတော် သည် ဂျပန်ပြည်မှအပြန် ကိုရီးယား၊ တရုတ်ပြည်တို့မှတစ်ဆင့် အင်ဒိုချိုင်းနားရှိ ဆိုင်ဂုံ (ယခု ဗီယက်နမ် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့တော်)သို့ ဝင်ခဲ့သည်။
ဆိုင်ဂုံမြို့တွင် တရားကြီး၏ သားတော် မြင်ကွန်းမင်းသားကြီးနှင့် ၎င်း၏ သားတော်နှစ်ပါးတို့ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
သန်းဝင်းလှိုင်၏ ရုပ်တုမှပြောသော မြန်မာ့သမိုင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ခေါ် ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်၊ အမရပူရနန်းမြို့အတွင်း မင်းတုန်းမင်းသားနှင့် ကနောင်မင်းသားတို့ ညီနောင် စံတော်မူသည့် ဝင်းနှစ်ဝင်းမှာ ကပ်လျက် ရှိသည်။
မောင်သန်းဆွေ(ထားဝယ်)၏ ကုန်းဘောင်အလွန် (ပ)အုပ်၊ ၂၀၀၅-ခု၊ စက်တင်ဘာလ။
ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းရှိ ဓားတံဆိပ် အီးအမ် ဒီဆူဇာဆေးတိုက်ကြီးရှိသည်။
ထို့ကြောင့်ဆေးဝယ်ရင် ဒီဆူဇာမှာ စိတ်ချရတယ် ဆိုသည့်စကားအတိုင်း ကြော်ငြာလေသည်။
သော်တာဆွေ၏ ကျွန်တော့်ဘဝဇာတ်ကြောင်း(၄)မှ စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း (၁၉၅၇၊ဇန်နဝါရီလ)။
နာမည်ကျော် မင်းသားချော Gregory Peck ပါဝင်ထားပြီး မြန်မာ့အမျိုးသမီးအနုပညာရှင် ဖြစ်သည်။
REF: Asian Humanright Commission Burma Chronlogy of events 1988 Translate by နေမုန်း။
ငါးမျိုးသောအဆင်းကို ပေါင်းစပ်ထားသည်ဆိုငြားလည်း စာပြုဆရာနှင့် ပုံပြင်ဆရာတို့ ထပ်တူမယူခဲ့ကြ။
ဘိုးတော်လက်ထက် ပြုစုခဲ့သော ရွှေဘုံနိဒါန်းကျမ်းလာအရမူ ပဉ္စရူပ ဖောင်လှေစွယ် (၂)၊ နွားလပို့၊ ငါးကြီးမြီးတို့ ချို (၂)ဖက်၊ မြင်းခွာ (၂)ဖက် စသည်ဖြင့် ဆိုထားသော်လည်း ပုံမလှ၍ ပုံပြုဆရာက (၁) ဆင်နှာမောင်း၊ (၂) စာမရီခေါင်း၊ (၃) မြင်းကိုယ် မြင်းလက် မြင်းခြေ၊ (၄) ငှက်အတောင်၊ (၅) ငါးကြင်းကွက် ငါးကြင်းမြီးတို့ ပေါင်းစပ်၍ ပဉ္စရူပ ပြုသည်။
စစ်သားဦးရေ သန်း ၁၀ဝ ကျော် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ကြပြီး အဓိက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြသူများသည် ၎င်းတို့၏ အလုံးစုံသော စီးပွားရေး၊ စက်မှုအလုပ်ရုံ၊စစ်ယန္တရားများ၊စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများအသုံးပြု၍အနိုင်ရရန်ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
အပြီးတွင် ကျင်းပသည့် ဗာဆိုင်းညီလာခံသည် အမှန်တစ်ကယ်တွင် စစ်နိုင်နိုင်ငံများက စစ်ရှုံးနိုင်ငံများထံမှ အကျိုးအမြတ်များကို တောင်းယူခြင်း၊ စစ်ရှုံးနိုင်ငံများကို စာချုပ်ပါအချက်အလက်များဖြင့် တားဆီးချုပ်ချယ်ရန် ကြိုးစားကြသည့် ညီလာခံသာဖြစ်သည်။
ထိုညီလာခံတွင် အကျိုးအများဆုံးအနေနှင့် နှင့် ၊ တို့သည် စစ်ရှုံးနိုင်ငံများထံမှ ကိုလိုနီနယ်အများအပြားကို လွှဲပြောင်းရယူပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။
စစ်ရှုံးနိုင်ငံဖြစ်သည့် မှာ ကိုလိုနီနယ်များသာမက တိုက်ပေါ်ရှိ နိုင်ငံ၏နယ်နိမိတ်များကိုပါ ခွဲဝေပေးခဲ့ရသည့်အတွက် အနစ်နာဆုံးဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ကြီး ပြီးဆုံးသည်မှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး စတင်သည်အထိ ကြားကာလတွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ လက်ရှိနှင့် လက်မဲ့ဟူ၍ လူတန်းစားနှစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးကို အပြီးသတ်ခဲ့သော ကို ချုပ်ဆိုကြပြီးသည့်နောက် ကမ္ဘာ့အခြေအနေမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်မည့်အချိန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်ခဲ့သည်။
တွင် ဆိုဗီယက်တော်လှန်ရေးကြီးကြောင့်လည်း လူအမြောက်အမြား သေကြေပျက်စီးကြရသည်။
နှင့် ကမူ စစ်ကိုငြီးငွေ့ကာ ထာဝစဉ်ငြိမ်းချမ်းရေးကိုသာ အလိုရှိကြသည်။
မကြာမီပင် စီးပွားပျက် ကပ်ဆိုးကြီးသည် တစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံမိတော့သည်။
အီတလီတွင် က မင်းမူ၍ ဂျာမနီတွင် က အာဏာသိမ်းလေသည်။
သို့ရာတွင် ၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်ခေါင်းဆောင် သည် အာဏာမဲတင်းပေးသည့် စနစ်ကို တိုက်ဖျက်၍ ဂျာမနီကို စည်းလုံးပြီးလျှင် ဥရောပတွင် ဂျာမန်တန်ခိုး ကြီးထွားနိုင်အောင် ကြိုးစားခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် နှင့် နာဇီပါတီ တက်လာသောအခါ ဘစ်စမတ်၏ လမ်းစဉ်အတိုင်း ဥရောပတွင် ထိပ်သီးနိုင်ငံကြီး ဖြစ်အောင် ဂျာမနီအား ပြန်လည်ထူထောင်လေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဘစ်စမတ်နှင့် ဟစ်တလာတို့၏ အာဏာလွှမ်းမိုးရေးက စစ်တပ်အင်အား ထောက်ခံမှုဖြင့် အနိုင်ရသွားလေသည်။
အီတလီ၊ ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျာမန်ခေါင်းဆောင်များသည် တွင် စည်းဝေးကာ မြူးနစ်စာချုပ်ကို ရေးဆွဲ၍ ဆူဒေတင်နယ်ကလေးကို ဟစ်တလာ၏ လက်သို့ ပေးအပ်လိုက်သည်။
အရ ဂျာမနီသည် စတုရန်မိုင်ပေါင်း ၁ သန်းမျှ ကျယ်ဝန်း၍ လူဦးရေ ၁၈ သန်းနေထိုင်သော နယ်ပယ်များ၊ ကျောက်မီးသွေး၄၅ %၊ သံ ၆၅ %နှင့် အခြား မြောက်မြားလှစွာသော ပစ္စည်းများကို စစ်လျော်ကြေး ပေးဆပ်ရသေးသည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာစီးပွားရေးတွင်လည်း လက်ဝါးကြီးအုပ်နေသော ယဟူဒီများကြောင့်သာ ကြီး စစ်ရှုံးရသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။
ဖြစ်ရသည်မှာလည်း ဂျာမန်ခေါင်းဆောင်များက ကို လွှမ်းမိုးလိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
စသော ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများ၊ သောမတ်မန်းစသော ကမ္ဘာကျော် ဝတ္ထုရေးဆရာကြီးများကိုလည်း ပြည်နှင်ဒဏ် ပေးခဲ့သည်။
တစ်ဦးသာလျှင် ဂျာမန်၏ ရန်စွယ်ကို မြင်သဖြင့် စုပေါင်းကာကွယ်ရေး ပြုလုပ်ရန် အကြံပေးသော်လည်း အချည်းအနှီး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကြီးစိုးနေသော သည် အာဖရိကတိုက်ရှိ ကလေးကို အကြောင်းမဲ့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်တွင် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီးသည် ကျူးကျော်သော အီတလီအား စီးပွားရေးအရ ကန့်သတ်ရုံမှတစ်ပါး မည်သို့မျှ ထိရောက်စွာ အရေးမယူခဲ့ချေ။
သို့သော် သည် ဟစ်တလာအား ရှုတ်ချရုံမှလွဲ၍ မည်သို့မျှ မပြုစွမ်းနိုင်ခဲ့ပေ။
သို့သော် ဂျပန်တို့သည်တရုတ်တို့၍ပြည်နယ်တချို့ ကိုသိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။
ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နာဇီတပ်သည် ပိုလန်ဘက်သို့ လှည့်သွားသည်။
ပိုလန်များ၊ အချက်အချာများကို အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးကြသည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမည်ရှိ သင်္ဘောသည် ဂျာမန်တို့၏ တော်ပီဒို ထိမှန်၍ နစ်မြုပ်သွားသည်။
ဗြိတိသျှတို့ကလည်း ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျာမန်ခါးပိုက်ဆောင် စစ်သင်္ဘော ဂရပ်စပီးကို အလွန်၌ ပိတ်မိလေသည်။
ပိုလန်အရှေ့ပိုင်းကို သိမ်းယူပြီးနောက် ဆိုဗီယက်သည် အက်စတိုးနီးယား၊ လတ်ဗီးယား၊ လစ်သွေးနီးယား အစရှိသော များနှင့်လည်း စာချုပ်ချုပ်ဆိုကာ ထိုနိုင်ငံများတွင် ဆိုဗီယက် ကြည်း၊ ရေ၊ လေတပ်စခန်းများ အခြေစိုက်လေသည်။
နှင့်လည်း အလားတူ စာချုပ်မျိုး ချုပ်ဆိုရန် စေ့စပ်ပြောဆိုရာတွင် ဖင်လန်အစိုးရက သဘောမတူသဖြင့် ဆိုဗီယက်နှင့် ဖင်လန် ဆက်ဆံရေးမှာ အခြေအနေဆိုးလာသည်။
များသည်လည်း နော်ဝေးနိုင်ငံတွင်းမှနေ၍ မမှန်သတင်းလွှင့်ကာ လှုံ့ဆော်ပေးသည်။
ဂျာမန်လက်အောက်သို့ ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီး ကျသွားရခြင်းသည် ကြားနေနိုင်ငံကြီး နှစ်နိုင်ငံဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆိုဗီယက်ရုရှားတို့ကို များစွာ ထိခိုက်စေသည်။
ဂျာမန်တို့သည် ရာပေါင်းများစွာသော လေယာဉ်ပျံဖြင့် တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဗြိတိသျှ လေယာဉ်ကွင်းများ၊ စက်ရုံများ၊ ခံတပ်များ၊ မြို့ကြီးများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သည်။
အထူးသဖြင့် လစ်ဗျန်တိုက်ပွဲမှာ အီတလီတို့အဖို့ အနစ်နာဆုံး တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
စစ်ဖြစ်စနှစ်များအတွင်း၌ အပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ပွဲများမှာ ဥရောပတိုက်တွင် ဖြစ်ပွားလေသည်။
ဂျာမန်တပ်များက စစ်ပွဲတစ်ခုပြီး တစ်ခု ခံယူနေကြသည့် အချိန်တွင် ဗြိတိသျှတို့၏ဂုဏ်သတင်းမှာ များစွာ ယုတ်လျော့နေသည်။
တွင် နာဇီတို့၏ အကူအညီဖြင့် တော်လှန်ရေးဖြစ်ပွားလျက် အီရတ်တို့နှင့် ဗြိတိသျှတို့ တိုက်ခိုက်ကြသည်။
ဂျာမန် ဩဇာခံ ဗီရှိအစိုးရကလည်း နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဂျာမနီနှင့် ပြင်သစ် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးများအတွက် စည်းဝေးတိုင်ပင်ကာ အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်လေသည်။
မြောက်ဘက်စစ် ကြောင်းမှာ ဗော်လတစ်နိုင်ငံများကို ဖြတ်၍ သို့ ဦးတိုက်လေသည်။
သို့သော် လီနင်ဂရက်မြို့တွင်းသို့ကား မဝင်ရောက်နိုင်ချေ။
ယူကရိန်းနယ်တွင် ဆိုဗီယက်တို့၏ စက်မှုလက်မှု အဆုံးအရှုံးမှာ ကြောက်ခမန်းလိလိ များပြားလှသော်လည်း နောက်ထပ်ပြုလုပ်သော ပစ္စည်းများနှင့် နိုင်ငံခြားအကူအညီကြောင့်သာ ခံနိုင်ရည် ရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အပိုင်း1 အတွဲ2 အနောက်ဥရောပတွင် အစပြုခဲ့သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်သည် ဂျပန်တို့၏ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရှေ့တိုင်းသို့ ကူးစက်လာခဲ့လေရာ တစ်ခုလုံးသည် ဂျပန်နှင့် အင်္ဂလိပ်တို့ စစ်ခင်းရာ ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှတို့၏ အကြီးဆုံးနှင့် အကောင်းဆုံး ကြီး နှစ်စင်းဖြစ်သော ဝေလမင်းသားနှင့် ရီပတ်တို့ကို ဂျပန်များက နှစ်မြှုပ်ပစ်လိုက်သည်။
ကဒန်းရှိ ဗိုလ်ချုပ် မက်အာသာအုပ်ချုပ်သော အမေရိကန် ဖိလစ်ပီနိုတပ်များက အပြင်းအထန် ခုခံသော်လည်း စစ်အင်အားချင်း မမျှသဖြင့် ဆုတ်ခွာပေးရသည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အရှေ့တိုင်း၌ ဗြိတိသျှတို့၏ အကြီးဆုံးခံတပ်ဖြစ်သော ခံတပ်ကြီး ကျဆုံးလေသည်။
မှ နှင့် ၊ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်မှ ၊ ဒပ်ချ်ကျွန်းများမှ သကြားစသော ပစ္စည်းများကို ဂျပန်တို့ ရရှိလိုက်ကြသဖြင့် ဂျပန်တို့မှာ အင်အား ပိုမိုတောင့်တင်းသွားတော့သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှာ အငိုက်တွင် အတိုက်ခံရသဖြင့် ပထမတွင် အတန်ပင် နစ်နာဆုံးရှုံးသွားရသော်လည်း နောင်တွင် တဖြည်းဖြည်း အင်အားပြည့်တင်းလာပြီးလျှင် ရန်သူကိုပြန်၍ ထိရောက်စွာ တိုက်ခိုက်နိုင်လေသည်။
ဂျပန်သည် အရှေ့မြောက်ရှိ ကော်ရယ်ပင်လယ်ကို စိုးမိုးရန် ကြိုးစားသောအခါ အမေရိကန် တပ်များက အပြင်းအထန် ခုခံတိုက်ခိုက်သဖြင့် ဂျပန်တို့၏ ကြိုးစားအားထုတ်မှုမှာ အထမမြောက်တော့ချေ။
ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာဘက်တွင် အမေရိကန်နှင့် ဂျပန်တို့ သဲသဲမဲမဲတိုက်ခိုက်နေစဉ် ဥရောပတွင် ဂျာမန်များသည် ဆိုဗီယက်ရုရှားကို နွေရာသီထိုးစစ်ဆင်လျက် ရှိသည်။
နာဇီတို့သည် ဆိုဗီယက်စစ်မျက်နှာတွင် နွေရာသီထိုးစစ်ဆင်နေသည့် အချိန်မှာပင် အာဖရိကတိုက် လစ်ဗီးယားပြည်တွင်လည်း တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ထူးခြားသည့်အချက်များမှာ လေကြောင်းတိုက်ပွဲများသည် ပိုမိုပြင်းထန်၍ အရေးပါလာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန်လေတပ်၏ ဗုံးဒဏ်ကို အပြင်းအထန်ခံရသော နေရာမှာ နာဇီစက်မှုလက်မှုဌာနချုပ် ဖြစ်သော ရူးဝါးမြစ်ဝှမ်းဖြစ်သည်။
လန်ဒန်မြို့တော်အား ၊ စသော ဒုံးပျံ လက်နက်ဆန်းများဖြင့် အဝေးမှပစ်ခွင်းကြသည်။
ထို့နေ့ကို ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားလေသည်။
နောက်သုံးပတ်မျှ ကြာသောအခါ အမေရိကန်နှင့် ပြင်သစ်တပ်များသည် မြေထဲပင်လယ် ကမ်းခြေမှနေ၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံပေါ်သို့ တက်ရောက်ကြပြီးလျှင် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်မြို့တော် ကို သိမ်းပိုက်မိကြသည်။
ကြီးကိုလည်း ပြန်လည်စိုးမိုးနိုင်လေသည်။
ဂျာမန်အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာ၏ ပင်မစစ်တပ်ကြီးတစ်တပ်လုံးကျသွားသကဲ့သို့ ၁၉၄၅ ခုနှစ်ဆန်းတွင် ဆိုဗီယက်တပ်များကလည်း နှင့် ဗောလတစ်နိုင်ငံများကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
ယူဂိုဆလားဗီးယားတွင်ကား မာရှယ်တီးတိုးခေါင်းဆောင်သော တပ်သားများသည် ဖက်ဆစ်တို့ကိုတွန်းလှန်လျက်ရှိလေသည်။
ကိုလည်း ၁၉၄၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကယ်တင်လိုက်ကြသည်။
မေလ ၁ ရက်နေ့တွင်မူ ဟစ်တလာ သေဆုံးပြီဆိုသော သတင်းကို ဂျာမန်က ကျေညာသည်။
မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုများ၏ လူအင်အားလက်နက်အင်အား စစ်ပစ္စည်းအင်အားမှာ ဂျပန်တို့ထက် များစွာသာလွန်သော်လည်း ဂျပန်ကျွန်းပေါ်သို့ တက်ရောက်သိမ်းပိုက်ရန် လုပ်ငန်းမှာ မလွယ်ကူလှချေ။
အရှေ့ဖျားစစ်မျက်နှာတွင် အရေးကြီးသော စစ်မျက်နှာတစ်ခုမှာ မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း အိန္ဒိယ နယ်စပ်တွင် ဖြစ်သည်။
သို့ ချီတက်စဉ်]] ၁၉၄၅ ခု မတ်လတွင် အင်္ဂလိပ်တို့ ကို ပြန်လည်သိမ်းယူသည်။
ထိုမတ်လအတွင်း၌ပင် နှင့် ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြောက်ကျားတို့သည် ဂျပန်ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ကြသည်။
မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးကလည်း ရှေ့ဆောင်ရာသို မသွေမဖီဘဲလိုက်ခဲ့၍ ဂျပန်များကို မြန်မာပြည်မှ အချိန်အနည်းငယ်အတွင်းတွင် မောင်းထုတ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
မဟာမိတ်တပ်များသည် ဂျပန်ကျွန်းကြီးများနှင့် မလှမ်းမကမ်းရှိသော ကျွန်းများကို တုက်ခိုက်ကြရာ ၁၉၄၅ ခု မတ်လတွင် ကျွန်းကိုလည်းကောင်း၊ ဧပြီလတွင် ကိုလည်းကောင်း အကျအဆုံးများစွာနှင့် သိမ်းယူရရှိသည်။
ထိုသို့ ဂျပန်တို့၏အချက်အချာ ကျွန်းမကြီးကို တိုက်ခိုက်ရန်စီစည်နေခိုက် မမျှော်လင့်သော အဖြစ်အပျက်များ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် မူလစစ်အခြေအနေမှာ လုံးဝပြောင်းလဲသွားလေတော့သည်။
ထောင်ပေါင်းများစွာသော ၊ ၊ အဆောက်အအုံများ သေကြေပျက်စီး၍ ထောင်ပေါင်းများစွာ ဒဏ်ရာရရှိကြသည်။
သို့ဖြစ်၍ စစ်နောက်ထပ် မဖြစ်ပွားစေရန် နည်းလမ်းများကို ရှာကြံရာမှ ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကို ရှေးဦးစွာ အသုံးပြုသော နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။
စစ်ကြီးပြီးသောအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာပြီး အခြားနိုင်ငံများသို့ ငွေကြေး အထောက်အပံ့များ ပေးလျက်ရှိရာ ယခုအခါ မှ အထောက်အပံ့ကို မယူသောနိုင်ငံဟူ၍ မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်တော့သည်။
ကြီးပင် ဆိုဗီယက်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်လာခဲ့သဖြင့် ဆိုဗီယက်တို့၏ အင်အားမှာ များစွာ တောင့်တင်းလာခဲ့သည်။
တို့အား တွင် နေရာချထားသည်ကို များက ကန့်ကွက်လျက်ရှိသည်။
ယခုအခါတွင် ယဟူဒီတို့သည် ဟူ၍ နိုင်ငံသစ် ထူထောင်လိုက်သည်။
အိန္ဒိယပြည်ကြီးသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဗြိတိသျှလက်အောက်တွင် နေခဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ ဓနသဟာယ အဖွဲ့အတွင်း အဆင့်အတန်းကို ရလေသည်။
သို့ရာတွင် ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသည်မှာ အိန္ဒိယပြည်ကြီးသည် ရှေးယခင်ကဲ့သို့ တလုံးတစည်းတည်း မဟုတ်တော့ပဲ အိန္ဒိယနှင့် ဟူ၍ နိုင်ငံနှစ်ခု ဖြစ်သွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
နှင့် ကပ်လျက်ရှိသော သည်ကား နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်၏ဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံခဲ့ရသဖြင့် အခြေအနေမှာ များစွာပျက်စီး ယိုယွင်းခဲ့သည်။
အမှူးရှိသော ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ စစ်ပြီးခေတ်တွင် မြန်မာလူထု၏ နိုးကြားလာမှုကြောင့်လည်းကောင်း ဗြိတိသျှလက်အောက်တွင် နှစ်တစ်ရာကျော် ကျရောက်ခဲ့ရသော မြန်မာပြည်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့မှစ၍ လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံတော်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည်လည်း တို့နှင့် အရေးဆိုပြီးနောက် လွတ်လပ်သော အင်ဒိုနီးရှား ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။
အရှေ့ဘက်နိုင်ငံများအနက် အကျယ်ဝန်းဆုံးနှင့် လူဦးရေအမျာဆုံး ကြီးမှာ စစ်ပြီးခေတ်တွင် အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
တရုတ်ကွန်မြူနစ်များ၏ ခေါင်းဆောင်မှာ ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် ချန်ကေရှိတ်အစိုးရ၏ ညံ့ဖျင်းမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ တရုတ်ကွန်မြူနစ်များ၏ ဇွဲသတ္တိကြောင့်လည်းကောင်း ချန်ကေရှိတ်တပ်များ တဖြည်းဖြည်း အရေးနှိမ့်ပြီး ပြည်မကြီးကို စွန့်ခွာ၍ ဖော်မိုဆာခေါ် ကျွန်းပေါ်သို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။
ဝင်ရိုးတန်းနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော မှာကား စစ်အပြီးတွင် တပ်များ၏ သိမ်းပိုက်ထားခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
ဂျပန်တို့သည် ရပ်တွင် ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ယခုတွင် အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။
များနှစ်စဉ်လာရောက်ဖူးမြော်သည်ဟု ဒေသခံများယုံကြည်ကြသည်။