DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ထိုစာအုပ်သည် အဓိကဇာတ်ဆောင် ၏ ဟော့ဂ်ဝပ် စုန်းကဝေအတတ်နှင့် မှော်ပညာကျောင်းတော်ကြီးတွင် တက်ရောက်ရသော ပဉ္စမနှစ်ကျောင်းသားဘဝ ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်၍ ရန်သူ ဗော်လ်ဒီမော့၏ တိတ်တဆိတ်ပြန်လာမှု၊ အိုဒဗလျူအယ်လ် စာမေးပွဲများ၊ အဟန့်အတားတစ်ခု ဖြစ်နေသော မှော်ဝန်ကြီးဌာန စသည့် အကြောင်းကိစ္စများ ပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းပင်ဖြစ်သည်။
ထိုစာအုပ်ကို တွင် ဘလွမ်းစ်ဘာရီ စာအုပ်တိုက်မှလည်းကောင်း၊ တွင် စကောလာ့စတစ်မှလည်းကောင်း၊ တွင် ရိန်းကို့စ်မှလည်းကောင်း ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။
ထိုစာအုပ်သည် အဓိကဇာတ်ဆောင် ၏ ဟော့ဂ်ဝပ် စုန်းကဝေအတတ်နှင့် မှော်ပညာကျောင်းတော်ကြီးတွင် တက်ရောက်ရသော ဆဋ္ဌမနှစ်ကျောင်းသားဘဝအကြောင်း ဖြစ်၍ ဟယ်ရီ၏ ပြေးမလွတ်နိုင်သော ဝဋ်ဒုက္ခအကြောင်းများ၊ ဗော်လ်ဒီမော့၊ ဟယ်ရီ၏ ကောင်းရာညွှန်ဆရာကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်၊ ဟော့ဂ်ဝပ်ကျောင်းအုပ်ကြီးလည်းဖြစ်သော အဲလ်ဘတ်စ် ဒမ်ဘယ်လ်ဒိုးနှင့် ဗော်လ်ဒီမော့တို့၏ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲအတွက် ဟယ်ရီ၏ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ စသည့်ဇာတ်ကြောင်းများကို ဖတ်ရှုရမည့် ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ထိုစာအုပ်ကို တွင် ဘလွမ်းစ်ဘာရီ စာအုပ်တိုက်မှလည်းကောင်း၊ တွင် စကောလာ့စတစ်မှလည်းကောင်း ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။
စတင်ဖြန့်ချိချိန်မှ ၂၄ နာရီအတွင်း အုပ်ရေ ကိုးသန်းခန့်အထိ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သဖြင် ထိုအချိန်က မှတ်တမ်းဝင်စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ နောင်တွင် စာအုပ်စီးရီး၏ အဆက်ဖြစ်သော မှ ထိုစံချိန်ကို ကျော်ဖြတ်ကာ ထပ်မံစံချိန်ချိုးနိုင်ခဲ့သည်။
ဝန်းနား ဘရိုစ် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး၏ ဝတ္ထုကို သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် မိုးရွာသွန်းစေ၏။
သူသည် ၏ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်းဖြစ်ပြီး ကို တည်ထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
သူသည် တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သော်လည်း ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။
သို့သော် နိုင်ငံ University of Information Technology and Management မှ Business Administration ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို သုံးသပ်ပြီးနောက် ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် ဦးရွှေအုန်း၏ ပြည်ထောင်စုဒီမိုကရေစီမဟာမိတ် နှင့် ပူးပေါင်းကာ အဖြစ် စုဖွဲ့လိုက်သည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး မကြာမီ ၂၀၁၆ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင်းရှိ မဏ္ဍာပ်များ ဆောက်လုပ်ခြင်းကို ကန့်သတ်ခဲ့သည့်အတွက် လူများစွာ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဇနီးအား မှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
စစ်အစိုးရက ဦးဖြိုးသိန်းအား မဲသမာမှုများအတွက် ဒဏ်ငွေ တစ်သိန်းကျပ်ချမှတ်ကာ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ၏ အဂတိအမှုတွင် သက်သေအဖြစ် ထွက်ဆိုရန် ခိုင်းစေခဲ့သည်။
COVID-19 ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေချိန် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၄ ရက်တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း ဦးဆောင်သည့် ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများမှာ ၊ ဆိပ်ကမ်းတွင် ဖောင်ရေချပွဲနှင့် အစ်မတော် နန်းဆောင်ရွေ့ပြောင်းခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် လူစုလူဝေးဖြစ်စေပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေး ထိန်းချုပ်ရေး စည်းကမ်းချက်များကို ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်တိုင် မလိုက်နာသည့်အတွက် အပြင်းအထန်ဝေဖန်ခံနေရသည်။
တစ်ခြားသော ‎ဟောကြားချက်များပင် မလိုအပ်ပေ)).[//fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%A7%D8%AD%D8%B8 جاحظ] در کتاب [//fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86 البیان والتبیین] ج۱ ص ۴۷» ကိုင်ရို တက္ကသိုလ်တစ်ခုမှ ကျောင်းအုပ်ပါမောက္ခကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ အလီအလ်ဂျွန်ဒီသည် ‎မိမိစာအုပ်ဖြစ်သည့် အလီအိဗ်နေအဗီသွာလိဗ် ရှေအ်ရိုဟူ ဝါ ဟွက်္ကကိုဟူ တွင် နဟ်ဂျွလ်ဗလာဂဟ်ကျမ်းကို ‎ဤသို့ဆိုထားလေသည်။
အသက်ကယ်တြိဂံနည်းလမ်း (Triangle of Life) ဆိုသည်မှာ ကြီးများ လှုပ်ခတ်ချိန်တွင် အသက်ရှင်နိုင်အောင် မည်သို့မည်ပုံပြုမူနေထိုင်ရမည်ဆိုသော အငြင်းပွားဖွယ် သီအိုရီတစ်ခု ဖြစ်ပြီး များမှ တဆင့် ဖြန့်ဝေလျက်ရှိကြသည်။
Federal Emergency Management Agency, [ Earthquakes], 26 September 2012, accessed 3 January 2013Southern California Earthquake Center, [ Protect Yourself During an Earthquake - Drop, Cover, and Hold On!] , 17 December 2012, accessed 3 January 2013.Alaska Red Cross, [ "Drop, Cover, and Hold On!"] , accessed 3 January 2013.Government of New Zealand, [ "Drop, cover and hold still the best advice"] Error in webarchive template: Check &#x7C;url= value. Empty.Shropshire, U.K., [ "DROP, COVER, AND HOLD ON! "] United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization [ ''"protect yourself from falling debris by hiding under a strong table or structure"''] ငလျင်ကြီးတစ်ခု လှုပ်ခတ်ပါက အဆောက်အဦများတွင် နေထိုင်သူများအနေဖြင့် အဆောက်အဦ ပြိုကျလာပါက ဒဏ်ရာမရစေရန် သို့မဟုတ် အသက်ရှင်စေနိုင်ရန်အတွက် ခိုင်မာသော အရာဝတ္ထုများအနီးရှိ အကာအကွယ်ပေးနိုင်မည့် နေရာများကို ရှာဖွေ နေရာယူသင့်ကြောင်း နှင့် အထူးသဖြင့် စားပွဲခုံအောက်များတွင် အကာအကွယ် ''မယူသင့်ကြောင်း'' ဤနည်းလမ်းကို ကြံဆတီထွင်သူနှင့် အဓိက ထောက်ခံအားပေးသူ ဒေါက်ကော့ပ် (Doug Copp) က အကြံပြုထားသည်။
New Zealand National Crisis Management Centre, [ "Discredited earthquake safety advice circulated"], 9 September 2010[ "'Safe practice' urged for earthquake preparedness"] , Hazard Management Cayman Islands (HMCI) spokesperson[ "ODPEM dismisses quake tips from Doug Copp"] , Jamaica Observer, 29 January 2010, accessed 3 January 2013 ကော့ပ် ၏ သီအိုရီအရ အဆောက်အဦများ ပြိုကျသည့်အခါ၊ ပြိုကျလာသည့် နံရံအမိုး၊ မျက်နှာကြက်များ၏ အလေးချိန်သည် အောက်ရှိ အရာဝတ္ထုများ သို့မဟုတ် ပရိဘောဂများ၏ အပေါ်တည့်တည့်သို့ ကျရောက်ခြင်းကြောင့် အောက်တည့်တည့်ရှိ အရာဝတ္ထုများကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ပထဝီဝင် မြေတိုင်းအဖွဲ့ (United States Geological Survey (USGS)) က အသက်ကယ်တြိဂံသည် ငလျင်လှုပ်နေစဉ်အတွင်း လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက အကာအကွယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းမည့် အကောင်းဆုံးနေရာတစ်ခုအတွက် နည်းလမ်းအမှားများ ပေးနေသည်ဟု ဆိုသည်။
United States Geological Survey [ What is the "Triangle of Life" and is it legitimate?] 5 October 2012, accessed 22 July 2013 ငလျင်လှုပ်နေစဉ်အတွင်း (ကြီးမားလေးလံသော အရာဝတ္ထုများအပါအဝင်) အရာဝတ္ထုများသည် ပတ်ပတ်လည် လှုပ်ရှားနေနိုင်သောကြောင့် ယင်းတြိဂံများ မည်သည့်နေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဆိုသည်ကို မှန်းဆရန် အမှန်တကယ် ခက်ခဲနိုင်ကြောင်းကို ဝေဖန်သူများက ထောက်ပြပြောဆိုကြသည်။
Petal, Marla, [ Douglas Copp - Worse Than Urban Legend: Dangerous Advice! And Now For Some Good Advice For Earthquake Safety] , September, 2004, accessed 3 January 2013. ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးမှုများကို လေ့လာထားသည့် အချက်အလက်များအရ အရာဝတ္ထုများ ပြိုကျခြင်းကြောင့် သေဆုံးရခြင်းနှင့် ဒဏ်ရာရမှုများသည် အဆောက်အဦ ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြိုကျခြင်းကြောင့်ထက် ပိုမို များပြားသည်။
Ammon, Charles J. [ Earthquake Effects (Shaking, Landslides, Liquefaction, and Tsunamis)], Penn State University, 1 August 2011,accessed 3 January 2013 အလားတူ ငလျင်လှုပ်မည်ကို ကြိုတင်သတိပေးနိုင်ခြင်း မရှိထားသည့်အတွက် ငလျင်လှုပ်နေစဉ်အတွင်း လူတစ်ဦးသည် လုံခြုံသော ပရိဘောဂနေရာတစ်ခုခုတွင် ချက်ချင်း အကာအကွယ်ယူနေခြင်းထက် လှုပ်ရှားနေရန် ကြိုးပမ်းခြင်းက ပိုမို ဒဏ်ရာရစေနိုင်သည်။
American Red Cross, [ Earthquake: Respond during], accessed 3 January 2013. မတူညီသော နိုင်ငံများရှိ မတူညီသော အဆောက်အဦ စံပြုသတ်မှတ်ချက်များကြောင့် ငလျင်လှုပ်စဉ် အသက်ရှင်နိုင်မည့် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းသည် ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုအတွက် "ဝပ်ချ၊ အကာအကွယ်ယူ၊ ကိုင်ထား" နည်းလမ်းကို အကြံပြုထားသည်။
Lopes, Rocky. [ American Red Cross response to "Triangle of Life"] , accessed 3 January 2013, quote: "The Red Cross is not saying that identifying potential voids is wrong or inappropriate. What we are saying is that "Drop, Cover, and Hold On!" is NOT wrong—in the United States. The American Red Cross, being a U.S.-based organization, does not extend its recommendations to apply in other countries. What works here may not work elsewhere." နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးကို အသေးစိတ် နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ထားသည့် အီရန်ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် အကာအကွယ်အောက်တွင် ရှိနေသူများ အထိုက်အလျောက်သည် အီရန်နိုင်ငံကဲ့သို့သော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် သေဆုံးမှုများနှင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ လျော့နိုင်ရန် ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်။
Mahdavifar, M., Izadkhah, Y.O., Heshmati, V. 2010. [ "Appropriate and Correct Reactions during Earthquakes: “Drop, Cover and Hold on” or “Triangle of Life”"]; Journal of Seismology and Earthquake Engineering, Vol. 11, No. 1. ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကော့ပ်သည် ခေတ်မီစာသင်ကျောင်းနှင့် နေအိမ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပြီး လူပုံစံတူ အရုပ် ၂၀ ဖြင့် နေရာချကာ သူ၏ နည်းလမ်းကို သက်သေပြထားသည့် ရုပ်ရှင်တစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
အရှင်ပဏ္ဍိတသည် စစ်ကိုင်းတောင် မဟာဂန္ဓာရုံ ရွှေကျင်နိကာယ မဟာနာယက၊ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဂိုဏ်းလုံးဝန်ဆောင်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာဝန်ဆောင် သံဃာ့အဖွဲ့ဝင် ဘသသန္တရဆေက ဖြစ်သည်။
ရှင်သာမဏေဘဝ ငယ်စဉ်အခါကစ၍ အုတ်တွင်းမြို့၊ ကန်ကလေးတောရကျောင်း ဆရာတော်ထံတွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ငူမြို မြို့ထောင့်ကျောင်းဆရာတော်၏ ထံတွင်လည်းကောင်း၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး မစိုးရိမ် ခုနစ်တိုက်ဆရာတော်၏ ထံတွင်လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမြို့ အနောက်ပြင် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အနေကဂန္ထ ကာရက ဘာသန္တရဆေက နိကာယဏ္ဏဝပါရဝဖြစ်တော်မူသော သုဝဏ္ဏဝတီအုတ်ကောင်းဆရာတော် (နောင်တွင် အဘယာရာမဆရာတော်) ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မာဘိဝံသမထေရ်မြတ်၏ အထံတော်၌လည်းကောင်း၊ ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၌လည်းကောင်း ပိဋကတ်အခြေခံစာများနှင့် နိကာယ်ငါးရပ် ပိဋကတ်ကျမ်းစာများကို လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။
အနီးစခန်းဆရာတော်ဘုရားသည် အထုံဝါသနာအားလျော်စွာ ငယ်စဉ်အခါမှစ၍ တရားဟောတော်မူခဲ့သည်။
ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး၌ ပါဠိတော်သင်္ဂါယနာတင် ကျင်းပရာဝယ် အစမှ အဆုံးတိုင် အရေးပါသော နေရာများမှနေ၍ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာအထမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်တော်မူသဖြင့် ၁၃၁၈ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာနှ်င့ သာသနာ ၂၅၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်ကြီး၌ ဝိဇ္ဇာလင်္ကာရဆရာတော် စသော ဆရာတော်အပါး (၁၈) ပါးနှင့်အတူ နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဆက်ကပ်ပူဇော်သော ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံတော်မူရသည်။
အနီးစခန်းဆရာတော်ဘုရား၏ ကျေးဇူးရှင်ရှင်ဖြစ်တော်မူသည့် အဘယာရာမဆရာတော်ဘုရားသည် တရားဟောလျှင် ပါဠိတော် သုတ္တန်ကြီးများကို ဟောရမည်ဟူသော အမိန့်တော်ကို ဦးထိပ်ရွက်ပန်ဆင်၍ တရားဟောတော်မူသောအခါ ပါဠိတော် သုတ္တန်ကြီးများကို အစအဆုံး နှုတ်ငုံဆောင်၍ အဋ္ဌကထာ ဋီကာလာ အဓိပ္ပာယ်များကိုကို ထည့်သွင်းပြီးလျှင် လေးလေးနက်နက် ဟောကြားတော်မူသည်။
ဆရာတော်သည် ၁၃၃၅ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလ၌ နှစ်စဉ်ဟောမြဲဖြစ်သည့် မန္တလေးမြို့၊ ၏ တရားပွဲ၌ တရားချီးမြှင့်ပြီးနောက် ထိုနေ့ညပိုင်းမှာပင် လေဖြတ်ရောဂါခံခဲ့ရသည်။
ခေါင်းဆောင် များ # ပူးဇင်ကျုံး(ဥက္ကဋ္ဌ) # ပူးထန်နိန်ကီး(ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ-၁) # ဒေါက်တာ လျန်မှုန်းဆာခေါင်း (ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ-၂) # ဒေါက်တာရွှေခါးရ်(ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ-၃) ချင်းလူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးများ ရရှိရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွတ်လပ်သောဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုစနစ် တည်ထောင်နိုင်ရန် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)ကို ၁၉၈၈ခုနှစ် မတ်၂၀ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇိုမီးပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့၊ Zomi Re-Unification Organization (ZRO) ခေါင်းဆောင်များ (၁၉၉၈ ခုနှစ်) # ဥက္ကဋ္ဌ Pu Thang Lian Pau Guite # ဒုဥက္ကဋ္ဌ- Pu Hang Sian Thang # အတွင်းရေးမှူးချုပ်- Pu D. Kam Suan Thang # ဘဏ္ဍာရေးအတွင်းရေးမှူး- Pu Kenneth Muana # ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး- Pu D. Kam Suan Thang # ပြည်ထဲရေးအတွင်းဝန်- Pu L. Kam Za Thang # ပြင်ပ (နိုင်ငံခြား) အတွင်းရေးမှူး- Pu Thang Suan Mang (Steven Suan Mang Guite) # I & PR အတွင်းရေးမှူး- Pu Gin Pian Khup (Zo Khup) # ဘဏ္ဍာရေးမှူး- SB Vum Lian Thang # နာယက- Pu Khai Za Song Guite ဖြစ်ကြသည်။
ခေါင်းဆောင်များ၊ # Col. Mason Zothang, C-in-C, ZRA(EC) # Pu Taang Khup, Convenor, ZIC2019KL # Pu KC Khup, Organizer, ZNCM # Pu Moses Kim Tuang, In-charge, ZSYO # Pu Deric Kam, Campaign Manager, NLD, Tedim # Pu Kaleb Lian, MD, ArYoneOo (NGO) # Maj. Addy Mang, Field Commander, ZRA(EC) : Member ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ ဇိုမီး ပြည်နယ် & ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ရရှိနိုင်ရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွတ်လပ်သော ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုစနစ် တည်ထောင်နိုင်ရန် ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် Zomi Revolutionary Army Eastern Command (ZRAEC) ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် လ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ချင်းလဲန်းပူးပေါင်းကာကွယ်ရေးကော်မတီ Chinland Joint Defense Committee (CJDC ) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ Chinland Joint Defense Committee (CJDC) ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF/A)က မြို့နယ်/ဒေသ/မျိုးစု အလိုက် လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး ထောက်ပံ့ ဖွဲ့စည်းထားသော ကာကွယ်ရေးတပ်များဖြစ်ကြသည့် # CDF-Tonzang # ZFU/PDF-Zoland # CNO/CNDF # CDF-Hakha # CDF-Thantlang # CDF-Matupi # CDF-Mindat # CDF-Kanpetlet # CDF-Paletwa # CDF-KKG # CDF-Dai # CDF-Zotung # MPC/CDF-Mara # CDF-Lautu # CDF-Zophei # CDF-Hualngoram နှင့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/A) တို့က ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ချင်းပြည်နှင့် ချင်းအမျိုးသားရေး၌ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် # ဇိုမီးဖက်ဒရယ် အစည်းအရုံး (Zomi Federal Union) # ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (Chin National Organization) # ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ - မင်းတပ် (Chin National Council – Mindat) တို့ ပူးပေါင်းကာ "ချင်းညီနောင်" အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ဒီဇင်ဘာ ၃၀/၂၀၂၃ ရက်က ကြေညာလိုက်သည်။
ချင်းလဲန်း ကောင်စီ ChinLand Council (CC) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ ချင်းအမျိုးသား တပ်ဦး (CNF/A) ဦဆောင်၍ တော်လှန်ရေးကာလ ချင်းပြည်နယ် ကို ဦးဆောင်မည့် ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ကို ဝန်ကြီးဌာန ၁၄ ခုဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၀၁/၂၀၂၃ ရက်နေ့က ချင်းလဲန်းကောင်စီဟု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
Chin National Council (CNC) ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များဖြစ်ကြသော၊ ၁။
သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဆယ်ဦးမြောက် သမ္မတ နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။
မှ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့မှု အစီအစဉ်ဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ သို့ နိုင်ငံခြား ပညာတော်သင် သွားရောက်ခဲ့ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရယူခဲ့သည်။
ကေ အာ နာရာယန်းသည် တွင် အလုပ်လုပ်နေစဉ် ဒေါ်တင့်တင့်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ကြပြီး ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ကြသည်။
သူသည် မြန်မာဝတ္ထုတိုများစွာကို အိန္ဒိယဘာသာ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး ၏ ဝတ္ထုများကိုလည်း ဘာသာပြန်၍ ''အချိုနှင့်အချဉ်'' ဟူသော နာမည်ဖြင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
Chitra Narayanan (Switzerland နှင့် ၏ အိန္ဒိယသံအမတ် နှင့် Amrita တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပထဝီ − မြေကသိုဏ်းကို ပွားများအားထုတ်လိုကြသော ရဟန်းယောက်ျား၊ ရဟန်းမိန်းမ၊ လူယောက်ျား၊ လူမိန်းမ၊ ဘိုးသူတော်၊ မယ်သီလ သူတော်သူမြတ်တို့သည် ညိုရောင်၊ ရွှေရောင်၊ နီရောင်၊ ဖြူရောင် လေးဆူသော အဆင်း ဝဏ္ဏကသိုဏ်းတို့နှင့် မရောယှက်စေခြင်းငှါလည်းကောင်း၊ စိတ်ကြပ်ကြပ် ပျော်မွေ့စေခြင်းငှါလည်းကောင်း နေအရုဏ်အရောင် အဆင်းရိုသော မဝါလွန်း မနီလွန်းသော မြေနီနုန်းမြေစေးစေးကို သဲအမှိုက်မပါရအောင် ညက်စွာဆင့်၍ ရေနှင့်ဖျော်လျက် ညက်စွာနယ်၍ မိမိအထွာဖြင့် တစ်ထွာလောက် အလျားအနံကျယ်စွာ လှည်းဘီးဝန်းကဲ့သို့ ကျောက်ပြင်ကဲ့သို့ အဝိုင်းမြေချပ် ပြုလုပ်၍ ကလနား၌ ယပ်ဝန်းအနားပတ်ကဲ့သို့ ဒန်ပူတစ်ပြားလောက် အဖြူဖြစ်စေ၊ အစိမ်းဖြစ်စေ ဆေးမင်အနားပတ် သုတ်လိမ်းတင်ထားအပ်၏။
ပထဝီကသိုဏ်းကို ကြည့်ရှုပွားများ အားထုတ်လျှင် ပဉ္စမဈာန်ကျအောင် ဈာန် (၅) ပါးလုံးကို ရနိုင်၏။
ပထဝီကသိဏဈာန်ကို ရအောင် ပထဝီကသိုဏ်းနိမိတ်ကို ကြည့်ရှုယူရာမှာ ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝ ပထဝီမြေကသိုဏ်းနိမိတ်ကို ရခဲ့ဘူးသော အထုံဝသီပါရမီ အဓိကာရမရှိခဲ့သောသူမှာ မြေကြီးကသိုဏ်းဝန်း အသေအချာလုပ်၍ ရှုမှပင် နိမိတ်ရနိုင်သည်။
မဟာသက္ကရာဇ် ( ၁၁၁ )ခု ဘီစီ ( ၅၇၈ ) တွင် သုဝဏ္ဍဘူမိရဋ္ဌ သထုံဒေသကို အုပ်ချုပ်သော တိဿဓမ္မသီဟရာဇာမင်းသည် သုဓမ္မဝတီ သထုံပြည်သို့ ဘုရားရှင်ကြွရောက်တော်မူရာတွင် ကြီးကျယ်ထည်ဝါသော ပြဿဒ် ဇရပ်မဏ္ဍပ်တို့ကို တည်ဆောက်၍ ပူဇော်ကြလေသည်။
ဘုရားရှင်လည်း တရားဒေသနာဟောတော်မူပြီး၍ ရသေ့အပေါင်းတို့က ဘုရားရှင်ကိုယ်စား တစုံတရာသော ဓာတ်တော် မွေတော် ဆံတော်တို့ကို ပေးသနားတော်မူပါရန် လျှောက်ထားသောအခါ ဦးခေါင်းထက်ဝယ်လက်ထိပ်တင်လျှက် ဆံတော်တို့ကို ပေးသနားတော်မူရာတွင် ၌ နေထိုင်သော တိရဿရသေ့၊ တွင်နေထိုင်သော သီဟရသေ့နည်းတူ မုလအိတောင် မူလတောင်တို့မှ နေထိုင်သော နုရဒရသေ့နှင့် ကပ္ပရသေ့တို့လည်း ဘုရားရှင်၏ ဆံတော် တစ်ဆူစီကို ကိုးကွယ်ခွင့် ရရှိကြလေသည်။
ဇမိမြစ်သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘုရားသုံးဆူမြို့မှ အနောက်ဘက် ၉ မိုင်ခန့်အကွာ ချောင်းဆုံကျေးရွာမှ စတင်မြစ်ဖျားခံကာ ကရင်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း တောင်မှမြောက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး နှင့် ချောင်းနှစ်ခွရွာအနီးတွင် ပေါင်းစပ်သွားကာ အဖြစ်စီးဆင်းသွားသည်။
အရ ပြောင်မထိမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၇၇၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၆၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ဇမိမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းနှင့် ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
အရ ကိုးမားကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၄၇၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၀၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မြင့်ပြီး ၏ အနီးဆုံး အရှေ့ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
သည် လှာကဒါရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အရ ဆိပ်ကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၉၇၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၄၀၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
မွန်ဘာသာဖြင့် ဟုခေါ်ပြီး ဒေသခံများလည်း ကၠံင်တံင်တြိ (ကလွန် တူတလွီ့) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အီရန်နိုင်ငံ၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း ဆိုသည်မှာ မှ ထုတ်လုပ်သော ရုပ်ရှင်များကို ဆိုလိုသည် (ပါးရှန်း-ဖှာရစီ ရုပ်ရှင်များနှင့် မမှားစေလိုပါ) တော်လှန်ရေးပြီးနောက် အချို့သော ဒါရိုက်တာများသည် အီရန်မှ အခြားနိုင်ငံများသို့ ထွက်သွားကြပြီး ရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
ဇဖဲရွဒ်ဒီးန်ရှား လက်ထက်တွင် ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ကင်မရာ အီရန်သို့ ရောက်ရှိလာရာမှ စတင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး အီရန်နီ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်သူ- မီရ်ဇာအစ်္ဗရာဟီမ်ခါန်အပ်ကာစ်ဘာရှီး(၁၂၇၉) ပထမဆုံး အီရန်နီ ရုပ်ရှင်-ဂရာန်စီနမား(၁၃၀၅) ပထမဆုံး အသံမပါအီရန်နီရုပ်ရှင်-အာဗီးဝါရာဗီး-အဝါးန်စေအောင်ဂါနီယါးန်စ်(၁၃၀၉) ပထမဆုံး အသံပါအီရန်နီရုပ်ရှင်-ဒွခ်သဲရ်ရေလွရ်-အာရ်ဒ်ရှီးရ်အီရန်နီ(၁၃၁၂) ပထမဆုံး ဖှာရစီဘာသာပြန်ရုပ်ရှင်-ဒွခ်သဲရ်ရေဖှရာရီ-အစ်္စမာအီးလ်ကူရှားန်(၁၃၂၅) ပထမဆုံး အမျိုးသမီးဒါရိုက်တာ-ရှဟ်လာရေယာဟီ-မဲရ်ဂျာန်ဖလင်(၁၃၃၅) ပထမဆုံးနှင့်ရှေးအကျဆုံး ဆောင်းပါး-စီသာရဲဟေစီနမာ(၁၃၃၂) ပထမဆုံး အကယ်ဒမီရွှေတံဆိပ်ဆုရရုပ်ရှင်-သအာမေဂီလားစ်(၁၃၇၆) ပထမဆုံး အော်စကာဆု နိုင်ငံခြားဘာသာစကားဖြင့်ရုပ်ရှင်-ဂျိုဒါယီးယေနာဒီရ်အဇ်စီမီးန်(၁၃၉၁) = ၁၃၁၂(ရှမ်စီး)ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအသံနှင့်ရုပ်ရှင်ကို ဒွခ်သဲရ်ရေလွရ် အမည်ဖြင့် အာရ်ရှီးရ်ရေအီရန်နီက ဘုံဘေတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထိုဥပဒေများနှင့်အတူ နှင့်ပူးပေါင်းကာ အီရန်၏ ကလေး၊ လူငယ်များအတွက် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူခေါင်းစဉ်ဖြင့် နူရွဒ်ဒီးန်ဇရီးန်ကလပ် အား သို့ စေလွှတ်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။
အီရန်လူငယ်များ ရုပ်ရှင်အဖွဲ့အစည်းသည် အီရန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ရုပ်ရှင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ၇ လတာ ကာလတိုသင်တန်းများ ထားရှိပြီး ဂျရှ်န်ဝါရဲယေဘိုင်နွလ်မေလလ် အတွက်လည်း ရုပ်ရှင်တိုလေးများကို ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ပေးသည်။
အီရန်တော်လှန်ရေးပြီး နောက်ပိုင်း အမျိုးသမီး ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်သူများဖြစ်သော ရွခ်ရှားန်ဘနီအေ့အ်သေမါးဒ်၊ ဖူရာန်းဒရခ်ရှန်ဒဲ၊ သဲဟ်မီးနဲမီလာနီး၊ မိုနီဂျဲဟစ္ကမသ်၊ စမီရာမခ်မလ်ဘာဖှ် တို့သည် အမှန်တကယ် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
အီရန်ရုပ်ရှင်ကြီးတွင် ခါနဲယေစီနမားသည် အကြီးမားဆုံး အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။
အီရန်ရုပ်ရှင် နှစ်တစ်ရာသမိုင်းအတွင်း အထူးသဖြင့် ၅၇ အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးပြီးနောက်ပိုင်း အမြဲဆိုသလို အစွဲကြီးလူရမ်းကားတို့၏ ဖိနှိပ်မှု၊ တွန်းတိုက်မှုများ (မဇ်ဟဘ်-သာသနာ့ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ နှောက်ယှက်မှုများ) ရန်မှ ထိတ်လန့်နေခဲ့ရသည့်ကြားမှ မိမိတို့လုပ်ငန်းစဉ်များကို ခရီးဆက်နိုင်ခဲ့ပြီး ထိုရန်စွယ်အသွယ်သွယ်ကြားမှ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား အကောင်းဆုံးအနုပညာများကို ချပြနိုင်ခဲ့သည်။
သဗ်ရီးဇ်ကော်ဇောသည် ထုတ် ပါရှန်ကော်ဇောများထဲမှ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သဗ်ရီးဇ်မြို့တွင် ရက်လုပ်သည်။
သဗ်ရီးဇ် ကော်ဇော၏သမိုင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာ အရင်ကတည်းက ထိုမြို့၏အနုပညာလက်ရာမြောက်မှုသည် ဆဖွဝီယဲခေတ်ကာလမတိုင်မီကဟု ဆိုရပေမည်။
သဗ်ရီးဇ် ကော်ဇော၏ အချို့သောဒီဇိုင်းများမှာ မွတ္စသောင်ဖှီး၊ ပန်းပုံသဏ္ဌာန်ပါ အပ္စလီးမီး၊ လေးထောင့် အပ္စလီမီး၊ ငါးပုံသဏ္ဌာန်၊ ပန်းအိုး၊ မှန်စီရွှေချ နန်းတော်ပုံများ၊ သစ်ပင်ပုံ၊ ရုပ်ပုံကားချပ်ဒီဇိုင်းများ၊ ဥယျာဉ်ပုံ၊ သဘာဝရှုခင်းပုံများ စသည်ဖြင့်ရက်လုပ်ကြသည်။
ဆယ်စုနှစ်များအရင်က သဗ်ရီးဇ်ကောဇောများ၏ နည်းပညာအနေအထားတစ်ခုကြောင့် ထိုမြို့၏အကောင်း ဆုံးကော်ဇောများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
လေးနက်ရှားပါးပုံစံ လက်ရှိ သဗ်ရီးဇ် ကော်ဇောများ၏ အရောင်အဆင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး အနုစိတ်ရက်လုပ်၍ အထူးအနုပညာ လက်ရာမြောက်သော ကော်ဇောများသည် သဗ်ရီးဇ် ကော်ဇောများသာဖြစ်သည်။
အာဇဲရ်ဘိုင်ဂျန်နှင့် တူရကီတစ်ဝိုက် ကော်ဇောများ၏ တူညီသောထူးကဲမှုများမှာ အားလုံးထက်ပို၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်သည်။
အာဇဲရ်ဘိုင်ဂျန် ဒေသတစ်ဝိုက်သည် မြေယာစိုပြေမှု လယ်ယာလုပ်ကိုင်မှု မျှတသော ရာသီဥတုများရှိခြင်းကြောင့် ကော်ဇောရက်လုပ်ရန်အတွက် အမြဲဆိုသလို အသင့်တော်ဆုံး အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။
သဗ်ရီးဇ် ကော်ဇော ရက်လုပ်သူများသည် ဒီဇိုင်းအလှအပမှန်သမျှကို ရွေးချယ်ပြီး အရောင်စုံလင်စွာဖြင့် ရက်လုပ်ကြသည်။
ယင်းသည် နေနှင့် အနီးဆုံးကြယ်များထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ကာ ပြီးလျင် တတိယမြောက် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။
ယင်းကြယ်နှစ်ခုသည် ၃.၅ အကွာမှ အချင်းချင်း လှည့်ပတ်လျက်ရှိပြီး ကြာမြင့်ချိန်မှာ ၂၇ နှစ်ရှိသည်။
ဒေါနတောင်ခြေတွင် တည်ရှိပြီး မှ သာ ကွာဝေးသည်။
အရ မိတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၈၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၅၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းနဖူးတွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
မြိုင်ကြီးငူဒေသတွင် သီတင်းသုံးခဲ့ပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစ၍ ထိုနေရာကို ၏ ဗဟိုဌာနချုပ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယွန်းစလင်းမြစ်[ "Map of Kayin State"] Myanmar's net သည် ကရင် တောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ယွန်းစလင်းမြစ်သည် ကရင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မြောက်မှတောင်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး ရွာအနီးတွင် အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။
ဟောင်သရောမြစ်သည် မှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ဟောင်သရောမြစ်သည် မြောက်ဘက်အတိုင်းစီးဆင်းလာပြီး ၊ အနီးတွင် နှင့် ပေါင်းစပ်သွားကာ အဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။
လှိုင်းဘွဲ့မြစ်သည် မှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
လှိုင်းဘွဲ့မြစ်သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး တောင်ဘက်အတိုင်းစီးဆင်းလာကာ အနီးတွင် နှင့် ပေါင်းစီးသွားပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အာပေါ − ရေကသိုဏ်းကို ကြည့်ရှုပွားများ အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝက ရေကသိုဏ်းကို ရခဲ့ဘူးသော အထုံဝသီပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် မပြုမပြင်ဘဲ ပကတိသော မြစ်၊ သမုဒ္ဒရာ၊ အိုင်၊ ရေကန်၊ ရေတွင်းတို့ကို ကြည့်ရှုရုံမျှဖြင့် အလွယ်တကူနှင့်ပင် ရေနိမိတ် ရနိုင်၏။
အထုံဝသီပါရမီ အဓိကာရ မရှိခဲ့လျှင် တစ်တောင်လောက်၊ တောင်ဆုပ်လောက် အဝကျယ်သော အစောက်နက်သော အိုး၊ ခွက်၊ စည်ပိုင်းထဲ၌ ကြည်လင်စွာသော ရေကိုထည့်၍ ၌ အကျယ်ဆိုခဲ့ပြီးသော ရှုနည်း ကြည့်နည်း ရှုပုံ ကြည့်ပုံအတိုင်း ရေကို စိတ်ထဲ၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ရအောင် ကြည့်ရှုရာ၏။
ပွားများနည်းအတိုင်းအကျယ်ပွားများအားထုတ်ပါ။
တေဇော − မီးကသိုဏ်း ကိုလည်း ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝက အားထုတ်ခဲ့ဖူးသော အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် ပကတိသော မီးပုံ၊ မီးကျီး၊ မီးတောက်၊ ဆီမီး၊ ဖယောင်းတိုင်မီးတို့ကိုပင် ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ရနိုင်၏။
ဈာန်ပေါ်ပုံမှာ နည်းအတိုင်း ပေါ်၏။
ဝါယောကသိုဏ်းကိုလည်း ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝက ဝါယော−လေကသိုဏ်းကို ရခဲ့ဖူးသော အထုံပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် ပကတိကောင်းကင်ပြင်မှာ လွင့်တိုက်၍နေသော လေကိုပင်ဖမ်း၍ နိမိတ်ရအောင် ယူနိုင်၏။
နီလ − အညိုကသိုဏ်း ကိုလည်း ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝက နီလ − အညိုကသိုဏ်းကို ရဖူးသော အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် မပြုမပြင်ဘဲ ညိုညိုမြင်သမျှ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုကိုပင် ကြည့်ရှု၍ အလွယ်တကူ နိမိတ်ရနိင်၏။
အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်မှ ကောက်နုတ်တင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် တို့ကို ရှီအာအက်စ်နာအက်ရှ်ရီယာ ဆိုလိုသည်မှာ ‎တစ်ဆယ်နှစ်ပါးအေမာမ်များကို ယုံကြည်နောက်လိုက်သူဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။
ရှီအာတို့သည် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်နှင့် ဟဒီးစ်ဩဝါဒတော်တို့ကို လေ့လာသုံးသပ် ကိုးကား၍ ‎သာသနာတော်အတွက် နောက်ဆုံးတမန်တော်(ဆွ) မရှိသည့်နောက်တွင် ‎သာသနာ့ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လိုအပ်ကြောင်း ယုံကြည်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
စူရာဟ် စဂျ်ဒါဟ် အာယတ်အမှတ် ၂၄ တွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားလေသည်။
ရွာကိုအစွဲပြု၍ တောင်ကိုလည်း ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအကြိမ် တွင် ချင်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် ၆ မှ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
သည် ဟွာလီယန်မြို့အနီးရှိ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဖြစ်ပြီး ဟွာလီယန်မြို့သည် ပျက်စီးမှုဒဏ်အများဆုံး ခံခဲ့ရကာ မာကာလ်လီ ပြင်းအားအဆင့် ၇ (အလွန်ပြင်းထန်) အဆင့်ဖြင့် ငလျင်ဒဏ် ခံခဲ့ရသည်။
ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသည် အင်အားပြင်း ငလျင်များ မကြာခဏလှုပ်ခတ်လေ့ရှိသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ငလျင်သည် အစောပိုင်းရက်များတွင် လှုပ်ခတ်နေခဲ့သော ငလျင်ဆက်များအနက် အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
သမ္မတ ]] အဆောက်အဦ လေးခုမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြိုကျခဲ့ခြင်း အပါအဝင် ဟွာလီယန်မြို့ရှိ အဆောက်အဦများစွာ ပျက်စီးခဲ့သည်။
ဟောင်သရောမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းနှင့် - လမ်းမကြီးပေါ်တွင်တည်ရှိသော ရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။
အရ အဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၅၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ရေနံချောင်းတက္ကသိုလ်သည် ၏တောင်ဘက် ၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
အရ ဝင်းခနကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၂၄၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၃၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ပီတ - အဝါကသိုဏ်းကို ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝက ပီတ - အဝါကသိုဏ်းရဖူးသော အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရရှိခဲ့လျှင် မပြုမပြင်ဘဲ ဝါဝါမြင်သမျှ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုကိုပင် ကြည့်ရှု၍ အလွယ်တကူဖြင့် နိမိတ်ရနိုင်၏။
ဈာန်ပေါ်ပုံမှာ နည်းအတိုင်း ထင်၏။
အရ လွှတ်ရှမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၈၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၅၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
အမှတ် (၉) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း မော်လမြိုင် (အ.ထ.က(၉) မော်လမြိုင်) သည် ၊ ပန်းဘဲတန်းလမ်းတွင် တည်ရှိသောကျောင်းဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ်က အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း (Shin Maha Buddhaghosa National School) ဟု လူသိများသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ချမှတ်ထားသော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကိုအသုံးပြုသင်ကြားလျက်ရှိသည်။
နှစ်စဉ် ဇွန်လမှ မတ်လဆန်းအထိ ပညာသင်ကြားရေး လုပ်ငန်းများကိုဆောင်ရွက်သည်။
ကျောင်းသင်ခန်းစာများအပြင် ကျောင်းတွင်းလှုပ်ရှားမှုများကို သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက် အသင်းအဖွဲ့များက ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ (ဝါဆိုသင်္ကန်း၊ ကထိန်သင်္ကန်းဆက်ကပ်ခြင်း၊ ဆွမ်းတော်ကြီးတင်ခြင်း၊ ဆွမ်းတော်ကြီးလောင်းလှူပွဲ၊ ပဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲ၊ ဓမ္မစကြာ ဝတ်ရွတ်ခြင်း၊ဝိုင်အမ်ဘီအေ ဗုဒ္ဓဘာသာစာမေးပွဲဖြေဆိုခြင်း)၊ ပျော်ပွဲရွင်ပွဲများ (အမျိုးသားနေ့ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲ၊ ပညာရေးစုံညီပွဲတော်၊ ကျောင်းနှစ်ပတ်လည် ပွဲများ)၊ အတတ်ပညာဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု (ဘင်ခရာတီးဝိုင်း၊ ပန်းပွားအဖွဲ့၊ အေရိုးဗစ်၊ Fitness dance၊ အမျိုးသမီး(အခြေခံ)ကဗျာလွတ်ပထမအဆင့်နှင့် အဆို၊အက၊အရေး၊အတီးဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ၊ ကျောင်းကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဖလားမိုးရာသီဘောလုံးပြိုင်ပွဲ၊ လွတ်လပ်ရေးနေ့နှင့် ပညာရေးစုံညီပွဲတော်အထိမ်းအမှတ်အားကစားပြိုင်ပွဲ၊ သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက် မြန်မာစာစွမ်းရည်ဆိုင်ရာစာစီစာကုံး ၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ပန်းချီပြိုင်ပွဲများ၊ ဟောပြောပွဲများ၊ လူငယ်စကားဝိုင်းများ၊ Science projectပြုလုပ်မှုများ၊ ကြက်ခြေနီဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ၊ အင်္ဂလိပ်စာနှင့်သင်္ချာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာစွမ်းရည်ပြိုင်ပွဲ၊ လူရည်ချွန်မောင်မယ်ရွေးချယ်ပွဲ) များကို ပညာရေးပြက္ခဒိန်နှင့်အညီ နှစ်စဉ်ကျင်းပပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သည်။
ကျောင်းကို စတင် တည်ထောင်သူများတွင် (နောင်တွင် ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ်ရ အရေးပိုင်မင်း)သည် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းတွင် အလွန် အရေးပါခဲ့သော ဝိုင်အမ်ဘီအေ (YMBA) ခေါ် ကို စတင်တည်ထောင်သူ (၁၈၈၀ - ၁၉၂၆)က ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ် အဖြစ် ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကျောင်းသုံး မြန်မာ ရာဇဝင် ရေးသော သည် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး အဖြစ် လုပ်ကိုင်စဉ် ''ဘီအေ မောင်ဘလွင်'' ဝတ္ထုကို ရေးခဲ့ပြီး ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
N. R. Phatak (1968). ''Source Material for a History of the Freedom Movement in India: pt. 1. Mahatma Gandhi (1915-1922)''. Government Central Press, India. p. 423. ဟု လူသိများသော ရ သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဦးဘသန်း(၁၈၉၇- ၁၉၈၄) သည် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပါဠိနှင့် မြန်မာစာဆရာအဖြစ် (၂၄)နှစ်တိုင်တိုင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ခေတ်စမ်း ကဗျာများရေးသားသူ သည် ၁၉၂၇ တွင် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကျောင်းမှ ဆယ်တန်း စာမေးပွဲ အောင်ခဲ့သည်။