DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ပါဠိဌာန နည်းပြ (၁၉၃၆-၁၉၄၁) မန္တလေးဥပစာ ကောလိပ် ပါဠိဌာန လက်ထောက်ကထိက(၁-၆-၁၉၄၇ မှ ၃၁-၅-၁၉၄၈) မန္တလေး ဒီဂရီကောလိပ် ပါဠိဌာန လက်ထောက် ကထိက(၁-၆-၁၉၄၈ မှ ၃၁-၅-၁၉၅၁) မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါဠိကထိက(၁-၆-၁၉၅၁ မှ ၁၈-၈-၁၉၅၈) မန္တလေးတက္ကသိုလ် ခေတ္တကျောင်းအုပ်ကြီး(၁-၁၀-၁၉၅၇ မှ ၁-၄-၁၉၅၈) မန္တလေး တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးသော ဝိဇ္ဇာမဟာဌာနမှူး(၂၁- ၁၁- ၁၉၅၈မှ၁၁-၁၁-၁၉၆၆) သီးခြားတက္ကသိုလ် ပါဠိဌာန ပါမောက္ခ(၁၉-၈-၁၉၅၈ မှ ၁၁-၁၁-၁၉၆၆) ထောင်စစ်ဆေးရေး အကြီးအကဲ (၁၉၄၉ မှ ၁၉၅၁) မန္တလေးအနုပညာနှင့်ပန်တျာကျောင်းတွင် အုပ်ချုပ် ရေးအဖွဲ့ဝင်(၁၉၅၂ မှ ၁၉၅၈) သူသည် မန္တလေး ဝင်းအတွင်း ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လက ကျင်းပခဲ့သည့် ပြည်လုံးကျွတ် အမျိုးသမီး ညီလာခံ တွင် အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
နှင့် တို့ ကျောင်းသားဘဝ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ထိုသူတို့ တက္ကသိုလ်မှ ထုတ်ပယ်ခံရချိန် ပေါ်ပေါက်လာသောသပိတ် တွင်လည်း ဒေါ်အုန်းသည် သပိတ်စခန်းရုပ်သိမ်းသည်အထိ တက်ကြွစွာ ပါဝင်သည်။
ပါဠိစာပေသမိုင်း(၁၉၅၀) အပါအဝင် ဌာနသုံးပါဠိသဒ္ဒါ ကျမ်းများ နှင့် ဘာသာဗေဒကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည့်အပြင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံပါဠိကျမ်းစာအဖွဲ့ (PTS) အတွက် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် စရိယပိဋက အဋ္ဌကထာကျမ်းကို ပါဠိဘာသာမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုပေးခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက် လောက (၁၉၄၃) မိန်းမကိစ္စ မလောက(၁၉၄၄-၁၉၄၅)။
သီလရှိခြင်း== ပထမနာထဖြစ်သော သီလသည် မိမိ၏မှီခိုရာ အစစ်ဖြစ်သည်။
ရှိသောသူ ၏ စိတ်၌ဖြစ်ပေါ်သောတောင့်တချက်ဟူသမျှသည် မချွတ်ဧကန် ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟု ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း နောက်အနာဂတ် သံသရာခရီးတလျှောက်တွင် အမှီပြုနိုင်သော အမှီကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗဟုသုတရှိခြင်း== အကြား+အမြင် (ဗဟုသုတ ) များပြားခြင်းဆိုသည်မှာ ကောင်းခြင်းသုံးဖြာနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားတရားတော်တို့ကို ရှေးဦးစွာဆရာထံမှ စနစ်တကျသင်ယူခြင်းသည် အကြား နှင့်ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သည်။
အောက်ထပ်ဆုံးအားဖြင့် နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် နှစ်မျိုးကို သင်သိကျင့်သိအနေဖြင့် ထွင်းဖောက်သိရှိပါက မိမိသည်ကျိန်းသေအပါယ်သို့မကျရောက်ရသော စူဠ အဖြစ်သို့ရောက်မည်ဖြစ်သည်။
ကလျာဏမိတ္တ ရှိခြင်း== မိတ်ဆွေကောင်ရရှိခြင်းသည် အမှီကောင်း စင်စစ်ဖြစ်သည်။
ဆုံးမလွယ်ခြင်း== ဆုံးမလွယ်သော သူသည် အများတကာချစ်ခင်ကြသဖြင့် မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက် ပေါက်မြောက်အောင်မြင်အောင် ကူညီအကျိုးဆောင်မည့်သူများနှင့် တွေ့ဆုံရန်အခွင့်အရေးများစွာရိသည့်အတွက် ဆုံးမလွယ်ခြင်းသည် မိမိ၏အမှီကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကူညီရိုင်းပင်းမှုရှိခြင်း== တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကူညီရိုင်းပင်းမှုသည် လိုအပ်လှပါသည်။
သီလကျင့်စဉ်ကို အပြန်အလှန် ကူညီဖြည့်ကျင့်ခြင်း ၊ ကျင့်စဉ်ဖြစ်ပေါ်စေရန်ကူညီခြင်း၊ ပညာကျင့်စဉ် ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် သင်ကြားပြသခြင်း ယင်းကုသိုလ်တို့သည် ကောင်းကျိုးတရားကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် မိမိ၏ မှီခိုအားထားရာ တရားတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
တရားကိုမြတ်နိုးခြင်း == တရားတော်၊ တရားတော်၊ တရားတော်တို့ အပေါ်၌ ရိုသေလေးစားစွာ သင်ယူပို့ချ ကျင့်ကြံခြင်းသည် ကောင်းကျိုးကိုသာဖြစ်ပေါ်စေတတ်သော သဘောကြောင့် မှီခိုအားထားရာ တရားတစ်ပါးပင်ဖြစ်သည်။
လုံလဝီရိယ ရှိခြင်း == ရှိသော သူအား အဘယ်မည်သော အမှုလုပ်ငန်း ရပ်သည် မပြီးစီးဘဲ ပြည့်စုံနိုင်ပါအံနည်း။
ရောင့်ရဲလွယ်ခြင်း == ရဟန်းတို့..... ဤတရား ကိုးပါးသည် အလိုနည်းပါးသော၊ လိုချင်မှု ဣစ္ဆာမရှိသော အပ္ပိစ္ဆပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌သာလျှင် ပြည့်စုံနိုင်၏။
ဟု ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောတော်မူသဖြင့် မိမိသည် အလိုနည်းသောသူ မိမိရရှိသမျှနှင့် ကာ မိမိအားထုတ်သင့်သည်များကို အားထုတ်နိုင်ခြင်းသည်မှီခိုရာအစစ်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။
သတိရှိခြင်း== သတိသည် ကာယ-ဝေဒနာ-စိတ္တ-ဓမ္မ ဟူသည့် အာရုံလေးမျိုး ဟူသော တရားတို့ကို ပွားများအားထုတ်ရာ၌ သတိကား အရေးကြီးဆုံးသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိ၏။
ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာ ရှိခြင်း== ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသောသူ ဖြစ်ပါက အကောင်းဆုံးသော မှီခိုအားထားရာကို ရရှိနေသောသူပင်ဖြစ်သည်။
နှင့်နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားပြီး နည်းပညာနှင့်လက်နက်ပွဲစား အပါအဝင် လိုအပ်သောကုန်ကြမ်းများတင်သွင်းခြင်း၊သစ်တောနှင့် သယံဇာတထုတ်ယူခြင်း စသည်တို့ကို အဓိကဆောင်ရွက်သည်။
သူသည် ဖခင်ဖြစ်သူ သစ်တောဝန်ကြီးဟောင်း ဦးအောင်ဖုန်း ၏ အရှိန်အဝါကြောင့် စီးပွားရေးလောက ထဲ အချိန်ခဏအတွင်း နေရာရခဲ့သည်။
သူသည် သစ်ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး နောက်ကွယ်မှ စင်တင်ပေးသူဖြစ်သည်။
ယင်းအချက်ကြောင့် သူသည် ၏ စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ရေး စက်ရုံတချို့ တည်ဆောက်ရေးနှင့် လက်နက် ထုတ်လုပ်ရေး အတွက် လိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများကို Military Import သွင်းကုန်လိုင်စင်ဖြင့် တင်သွင်းခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် မြန်မာ့တပ်မတော် နှင့် အထူးရင်းနှီးသည့် ဆက်ဆံရေးရှိသည့်အပြင် လိုအပ်သောစစ်လက်နက်တင်သွင်းရာတွင် ကြီးစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများစွာဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် အမေရိကန်၊ဗြိတိန်နှင့်ဥရောပသမဂ္ဂတို့က ၂၀၂၂ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် တို့တွင် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ယခင်စစ်အစိုးရ ဦးအောင်ဖုန်း ဖြစ်သည်။
မိုးကုတ်ဝိပ္ပဿနာရိပ်သာကိုတည်ထောင်ခဲ့သော ဆရာတော်ဖြစ်ပြီး မိုးကုတ်ဝိပ္ပဿနာအဖွဲချုပ် နာယကဆရာတော်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သူမသည် တွင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး 2014 ခုနှစ်တွင်သူမ၏အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းကိုစတင်ခဲ့သည်။
သူမသည် ဆယ်ကျော်သက်ဒရာမာ (၂၀၁၆), (၂၀၁၇) နှင့် (၂၀၁၈) တို့တွင် ဆက်လက်ပါဝင်ခဲ့သည်။
သူမသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
သူမသည် DC ဇာတ်ကား (၂၀၂၁) တွင် အဖြစ် နိုင်ငံတကာမှ အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ပြီး ပေါ်တူဂီ Golden Globes တွင် အကောင်းဆုံးလူသစ်အဖြစ် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် သူမသည် (၂၀၂၂), (၂၀၂၃), (၂၀၂၃) နှင့် (၂၀၂၃)။
ယိုးဒယား-မြန်မာ စစ်ပွဲများ (ယိုးဒယားစစ်ပွဲများ) သည် နှင့် တို့အကြား ၁၆ ရာစုမှ ၁၉ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများ ဖြစ်သည်။
Harvey, pp. xxviii-xxx.James, p. 302. {- ! style="text-align:left; width=1%" စဉ် ! width=15%; style="text-align:left" အမည် ! width=19%; style="text-align:left; ရလဒ် ! style="text-align:left; width=35%" မှတ်ချက် - အယုဒ္ဓယတို့ တနင်္သာရီ အား ကျူးကျော်ခြင်း ၁၅၃၉ တွင် ယိုးဒယားတို့ ထားဝယ်အား ကျူးကျော်ခဲ့ပြီးHarvey 1925: 158Hmannan Vol. 2 2003: 238–239 ရေး​ အား ဆက်လက်ကျူးကျော်ခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
Damrong, pp. 14–26. - အယုဒ္ဓယအား ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်ခြင်း ၁၅၄၇-၁၅၄၈ တွင် ယိုးဒယားထံမှ ထားဝယ်အား မြန်မာတို့ ပြန်လည်ရရှိခဲ့ပြီးHarvey 1925: 158Hmannan Vol. 2 2003: 238–239 ယိုးဒယားအား ၁၅၄၈-၁၅၄၉ တွင် ကျူးကျော်ခဲ့သော်လည်း အား မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။
ထိုကြောင့် တစ်လကြာ အယုဒ္ဓယ အားဝန်းရံနေရပြန်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ယိုးဒယားဘုရင်က စစ်ပြေငြိမ်းရန်သဘောတူသောအခါ မြန်မာတပ်တွေ ဟံသာဝတီသို့ပြန်သည်။
Damrong, pp. 14–26. - အယုဒ္ဓယအား ဒုတိယအကြိမ် သိမ်းပိုက်ခြင်းဆင်ဖြူစစ်ပွဲ'' ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။
ယိုးဒယားအား မြန်မာတို့ ကျူးကျော်ခဲ့ကာ အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
Damrong, pp. 27–41. - အယုဒ္ဓယအား တတိယအကြိမ် သိမ်းပိုက်ခြင်း ယိုးဒယားတို့ ထကြွပုန်ကန်သည်။
မြန်မာတို့ အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
Damrong, pp. 42–64. - အယုဒ္ဓယအား စတုတ္ထအကြိမ် သိမ်းပိုက်ခြင်း ၁၅၈၄ တွင် ယိုးဒယားတို့ လွတ်လပ်ရေးကြေညာပြီးနောက် မြန်မာတို့ ယိုးဒယားအား ငါးကြိမ်တိုင် ကျူးကျော်ခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
Harvey 1925: 181Damrong, pp. 65–144. - ယိုးဒယားတို့ မြန်မာအား ပထမဆုံး ကျူးကျော်ခြင်း တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းမှ မုတ္တမအထိ ယိုးဒယားတို့ သိမ်းပိုက်သည်။
Damrong, pp. 145–179.Fernquest, pp. 51–52.Wood, p. 144. - ညောင်ရမ်းပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း စစ်ပွဲများ ၁၆၁၃ တွင် မုတ္တမနှင့် ထားဝယ်၊ ၁၆၁၄ တွင် လန်နကို မြန်မာတို့ ပြန်လည်ရရှိသည်။
Hmannan Vol. 3 2003: 175–178Harvey 1925: 189 - ယိုးဒယားတို့ မြန်မာအား ဒုတိယအကြိမ် ကျူးကျော်ခြင်း ၁၆၆၂ တွင် တနင်္သာရီအထက် ကမ်းရိုးတန်းမှ မုတ္တမအထိ ယိုးဒယားတို့ သိမ်းပိုက်သည်။
Harvey 1925: 198Hmannan Vol. 3 2003: 277Damrong, pp. 220–239.Wood, pp. 191–194. - ၉ မြန်မာ ခုခံအောင်မြင် တနင်္သာရီ ကမ်းရိုးတန်းအား မြန်မာတို့ အောင်မြင်စွာ ခုခံနိုင်သည်။
Damrong, pp. 240–311.Wood, pp. 240–242. - အယုဒ္ဓယအား ဆဋ္ဌမအကြိမ် သိမ်းပိုက်ခြင်းယိုးဒယားအား မြန်မာတို့ ကျူးကျော်ကာ အယုဒ္ဓယအား ဝန်းရံထားပြီး အယုဒ္ဓယနေပြည်တော်အား အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။
Damrong, pp. 312–357.Wood, pp. 243–250. } {- ! style="text-align:left; width=1%" စဉ် ! width=15%; style="text-align:left" အမည် ! width=19%; style="text-align:left; ရလဒ် ! style="text-align:left; width=35%" မှတ်ချက် - ၁ ယိုးဒယား အောင်မြင် လန်နအား ယိုးဒယားတို့ ထိန်းချုပ်ယိုးဒယားတို့၏ အကူအညီဖြင့် ၁၇၇၅ တွင် လန်နပြည် လွတ်လပ်ရေးကြေညာသည်။
Wood, pp. 263–267. } {- ! style="text-align:left; width=1%" စဉ် ! width=15%; style="text-align:left" အမည် ! width=19%; style="text-align:left; ရလဒ် ! style="text-align:left; width=35%" မှတ်ချက် - တပ်မတော်ကိုးရပ် စစ်ပွဲယိုးဒယားအား သိမ်းပိုက်ရန် မြန်မာတို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
Wood, p. 273.Symes, pp. 96–97. - ၂ မြန်မာ ခုခံအောင်မြင် တနင်္သာရီအား ယိုးဒယားတို့ ကျူးကျော်ခြင်း ထားဝယ်အား သိမ်းပိုက်ရန်နှင့် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းအား ပြန်လည်ရယူရန် ယိုးဒယားတို့ ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
Phayre 1967: 218–219Symes, p. 97-98. - ချင်းမိုင်အား မြန်မာတို့ ကျူးကျော်ခြင်းလန်နအား မြန်မာတို့ ကျူးကျော်ပြီး ချင်းမိုင်အား ဝိုင်းရံထားခဲ့သည်။
မြို့အား ရရှိခဲ့သော်လည်း ကာဝီလ က ထံမှ စစ်ကူတောင်းခဲ့ကာ မြို့အား ပြန်လည်ရယူခဲ့သည်။
Ongsakul, p. 155. - ချင်းဆမ်အား ယိုးဒယားတို့ ကျူးကျော်ခြင်းလန်နအား မြန်မာတို့ တိုက်ခိုက်သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
Ongsakul, p. 150. - သန်လန်အား မြန်မာတို့ ကျူးကျော်ခြင်းဖူးခက်အား သိမ်းပိုက်ရန် မြန်မာတို့ ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
Skinner, pp. 59–61.Gerini, pp. 81–82. - နှင့် မြန်မာတို့အကြား ပဋိပက္ခဖြစ်သည်။
Wood, pp. 276–277Turton, p. 119-20Van Roy, p. 172-73 - ကျိုင်းတုံနှင့် အား ယိုးဒယားတို့ ကျူးကျော်ခြင်း ကာလအတွင်း ကျိုင်းတုံနှင့် ကျိုင်းရုံးကြီးအား ယိုးဒယားတို့ ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
Hardiman, Vol. 1 1901: 38, and Vol. 2 1901: 408–409Ratchasomphan, Wyatt 1994: 119 - }။
မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၈၆-၁၂၈၇) ပုဂံပြည်ကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မူ မွန်ဂိုတွေအနိုင်ရသည် ၁။
မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၃၀၀-၁၃၀၁) မြင်းဆိုင်းအားဝန်းရံတိုက်ခိုက်မူ မြန်မာတွေအနိုင်ရသည် ၁။
လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၅၇၀-၁၅၇၁) ပထမအကြိမ်မြန်မာတို့၏ကျူး​ကျော်ခြင်း မြန်မာတွေအနိုင်ရသည် ၁။
လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၆၂၀-၁၆၂၁) ဒုတိယအကြိမ်မြန်မာတို့၏ကျူး​ကျော်ခြင်း မြန်မာတွေအနိုင်ရသည် ၁။
လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၇၆၅-၁၇၆၆) ဗီယင်ကျန်ကိုကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ခြင်း မြန်မာတွေအနိုင်ရသည် # တောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး # မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံမှတ်တမ်း # မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) # မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) # ညောင်ရမ်းမင်းဆက်ရာဇဝင်စဆုံး # မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)။
တောင်ငူ-ဟံသာဝတီစစ်ပွဲများ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၉၄ မှ ၈၉၆ အတွင်းတွင် တပင်ရွှေထီးသည် အင်အားကိုစုစည်းလျက်နေပြီး ၈၉၆ (အေဒီ ၁၅၃၃) တွင်နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ရန် အတွက်မှူးမတ်များကို ရှမ်းမင်းသိုဟန်ဘွားသိမ်းပိုက်ထားသည့် အင်းဝကိုသော်လည်းကောင်း၊ သုရှင်တကာရွတ်ပိ၏ ဟံသာဝတီကို သော်လည်းကောင်း၊ နရပတိစိုးစံသည့် ပြည်မြို့ သော်လည်းကောင်း မည်သည့်အရပ်သို့စစ်စမ်းချီတိုက်လျှင်ကောင်းမည် တိုင်ပင်ကြရာ ဟံသာဝတီကို စတင်တိုက်ခိုက်လျှင် ကောင်းမည်ဟု အကြံကိုရသဖြင့် ဟံသာဝတီသို့စစ်ချီလေသည်။
နောက်တစ်နှစ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၉၇ (အေဒီ ၁၅၃၄) တွင် အင်အားကို တိုက်ဆင် ၆၀၊မြင်းသည် ၈၀ဝ နှင့်သူရဲ ၆၀ဝ၀ ဖြင့်ချီတက်ပြန်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၉၈ တွင် တပင်ရွှေထီးသည် အထိန်းတော် မင်းရဲသိင်္ခသူ (ရှင်ရဲထွတ်၏ဖခင်)ကို မြို့စောင့်ထားလျက် ရှင်ရဲထွတ်ကို ရှေ့မှချီစေပြီး သတိုးဓမ္မရာဇာကို နောက်တပ်ဦးစီးစေကာ ဟံသာဝတီသို့ချီပြန်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၀၀ တွင် တပင်ရွှေထီးသည် ကျော်ထင်နော်ရထာနှင့်တိုင်ပင်ပြီး ဟံသာဝတီကို အပြီးတိုင်သိမ်းပိုက်ရန် ကြည်း၊ရေနှစ်မျိုးပါသည့်စစ်တပ်ကြီးဖွဲ့လေသည်။
ဘုရင့်နောင်သည်ဟံသာဝတီသို့ချီရာ ရေတပ်အင်အား ၆ တပ်တွင် တိုက်လှေ ၃၀ဝ၊ တံစွတ်လှေငယ် ၁၀ဝ၊ ရိက္ခာလှေ ၁၀ဝ နှင့် စစ်သည် ၄၀ဝ၀ ပါဝင်ပြီး ညီတော် ပြည်မင်း သတိုးဓမ္မရာဇာမှာ တပ်မှူးချုပ်ဖြစ်သည်။
မင်းတရားရွေထီးနှင့်ဘုရင့်နောင်-ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်အစအဆုံး မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း (၆) စောင်တွဲ။
Tang ဧကရာဇ် Gaozu (ကောင်းကျူံး )(7 ဧပြီလ 566 – 25 June 635) Li Yuan လီယွမ် ဟူသောအမည်ဖြင့် မွေးဖွားခဲ့ပြီး Shude သည် 618 ခုနှစ်မှ 626 ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ ကို တည်ထောင်ခဲ့သော ဧကရာဇ် ဖြစ်သည်။
Silicon Power သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေများ Neihu တွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိသည်။
Silicon Power သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ Balkan, ရုရှ၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် ရုံးများဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
Silicon Power ကို ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေမြို့၊ Neihu တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ရခိုင်ဘုရင် (အမည်အရင် အောင်စုံ)မှ တော်ဝန်မိသားစုကို တည်ထောင်ခဲသည်။
သူသည် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ် (၃၃) ဆင်းဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်မှ အနားပေးခံရပြီးနောက် သူသည် ထိုသူ၏ နေရာသို့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် အစားထိုးဝင်ရောက်ကာ ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ ဓမ္မက္ခန္ဓာ ရှစ်သောင်းလေးထောင်အား ပူဇော်လှူဒါန်းပွဲကြီးသည် အလွန်တရာ ကြီးကျယ်သော မဟာဒါနကြီးပင် ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့်ပင်- “ဤ ဘုရားသာသနာတော်မှာ ပစ္စည်းအများအပြား လှူဒါန်းရာတွင် မြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှား ရှိစဉ်မှာပင် အသင်မင်းကြီးနှင့်တူသော ပစ္စည်းလေးပါးဒါယကာ မရှိ၊ အသင်မင်းကြီး၏ အလှူဒါနသည်သာ အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်”– ဟု မိန့်ကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် အဋ္ဌကနိပါတ် လေးခုမြောက် (၄) ဒါနဝဂ်၊ ၌၊ ပဉ္စိမာနိ ဘိက္ခဝေ ဒါနာနိ မဟာဒါနာနိ..ဟူသော စကားကို အစချီ၍ ကိုပင် မဟာဒါနကြီး ငါးပါးဟူ၍ အကျယ် ဟောကြားတော်မူ၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ ယင်း-မဟာဒါနကုသိုလ် ပြုသူတို့ကား— မြို့တွင်း, မြို့ပြင်၌ အလှူမဏ္ဍပ် ၅-ဆောင် ဆောက်လုပ်၍ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မွန်မြတ်သော ယာဂု, ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ်-စသော လှူဖွယ် ဝတ္ထုတို့ကို အယုတ်, အလတ်, အမြတ်မရွေး အလှူခံဟူသမျှအား ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းသော မဟာဝိဇိတမင်း (ဒီ၊၁၊၁၃၄-၅။
ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၇), မေဏ္ဍကသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၃) (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၇၊ ၃၃၁), ရောရုဝမြို့သား အသယှ သူဌေး (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၀၅) ဆင်းရဲသား (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၆), ဝိပဿီဘုရားရှင်၏ ခမည်းတော်နှင့် တိုင်းသူပြည်သားများ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၀၁), ဝေလာမပုဏ္ဏား (အံ၊၃၊၁၉၅-၆။
ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၅), ပသေနဒီကောသလမင်း (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၀), မဟာဓနကုန်သည် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၉), (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၃), သုမနသူဌေး (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၂) အပရာဇိတသူကြွယ် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၃၆) ဝိဇိတာဝီစကြာမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆) အလောင်းတော် သုရုစိပုဏ္ဏား (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၁), အလောင်းတော် အတုလနဂါးမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂) အလောင်းတော် အဇိတပုဏ္ဏား အလောင်းတော် ဘီလူးစစ်သူကြီး(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၃) အလောင်းတော် ဥတ္တရလုလင် (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၅), သုမင်္ဂလမြို့သူ, မြို့သားများ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၆) အလောင်းတော် အရိန္ဒမမင်း အလောင်းတော် သုဒဿနမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၀) အလောင်းတော် ခေမမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၁) အလောင်းတော် ဝေဿန္တရာမင်း (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၆-၇) ကုမာရကဿပ၏ ခမည်းတော်သူဌေး (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၄), အလောင်းတော် ဗာရာဏသီသူဌေး (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၉။
ထိုတွင် သည် ငွေဖြင့် ပြည့်သော ရွှေခွက်, ရွှေဖြင့်ပြည့်သော ငွေခွက်, ရတနာ၇-ပါးဖြင့်ပြည့်သော ကြေးခွက်, ရွှေတန်ဆာ, ရွှေတံခွန်, ရွှေကွန်ရက်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဆင်, ခြင်္သေ့ရေ, သစ်ရေ, ကျားရေ-စသော တန်ဆာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရထား, ဘွဲ့ဖြူပုဆိုး အခင်း, နို့ရေခံ ငွေခွက်နှင့်တကွသော နွားမ ပတ္တမြားနားဋောင်း ဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးကညာ, မွေးရှည်ကော်ဇောကြီး-စသည်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ပလ္လင်, သိမ်မွေ့နူးညံ့သော ခေါမပုဆိုး, ပိုးချည် အဝတ်, ကမ္ဗလာထည်, ဝါချည် အဝတ်အထည် ၈၄၀၀၀-တို့ကို ၇-နှစ်, ၇-လပတ်လုံး လှူဒါန်း၏။
သာမန် လူသားအပေါင်းအားသာ ပေးလှူရသဖြင့် ယင်း-ဝေလာမပုဏ္ဏား၏ “မဟာဒါန”အလှူကြီးထက် သောတာပန် ရဟန်း တစ်ပါးအားဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ရဟန်းတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ယင်း-ရဟန်းတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ယင်း-ရဟန်းတရာ ဆွမ်းလှူရခြင်းထက် တစ်ပါးအား ဆွမ်းလှူရခြင်းက အကျိုးများ၏။
ပေးလှူမှု “”ကို , , လှူဖွယ်ဝတ္ထု, လှူပုံအခြင်းအရာ, လှူရာအချိန်အခါ လှူကြောင်းစေတနာ စသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ၂-ပါးတွဲ ၃-ပါးတွဲ-စသည်ဖြင့် ခွဲခြမ်း ဝေဖန်ကာ (ပါ, ဋ္ဌ, ဋီ)တို့၌ ဟောပြ ဖွင့်ဆိုထား၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ (၁) ဆွမ်း, သင်္ကန်း, ကျောင်း, ဆေး-အားဖြင့် ပစ္စည်း ၄-ပါးကို ပေးလှူခြင်းဟူသော = အာမိသဒါန, (၂) ဘုရားရှင် ဟောကြားအပ်သော တရားတော်ကို အကျိုးလိုလား၍ သူတစ်ပါးတို့အား ဟောကြား ပြသဆုံးမခြင်းဟူသော = ဓမ္မဒါနအားဖြင့် ၂-ပါး။
အာမိသဒါနကို များစွာသောလူအပေါင်းတို့ ချစ်မြတ်နိုးခြင်း-စသော မျက်မှောက်ဘဝ တမလွန်ဘဝ အကျိုးဟူသမျှတို့ကို ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် “”ဟု ခေါ်ဆိုရ၏။
ကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်း၍ သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို ဘေးမဲ့ ပေးခြင်းသည်လည်း “”မည်၏-ဟု တနည်း ပြဆိုထားသေး၏ (အံ၊၃၊၇၆။
ယင်း-သက္ကစ္စဒါန-စသော ဒါန ၅-မျိုးကို ပေးလှူသောသူသည် အကျိုးပေးရာ ဘဝတိုင်း၌ မွန်မြတ်သော ထမင်း, အဝတ်, ယာဉ် အသုံးအဆောင် ၅-ပါးအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့ကို သုံးဆောင်ခံစားဖို့ရန် စိတ်ညွှတ်ခြင်း, သား, သမီး, ဇနီး, ကျေးကျွန်, အစေခံ, အလုပ်သမားတို့၏ မိမိစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဟူသော အကျိုးထူးတို့ကို ရရှိ ခံစားရလေသည်။
ပါယာသိမြို့စား၏ အလှူပွဲ၌ ယင်း ဒါနတို့ကို ဥတ္တရလုလင်သည် ကိုယ်စားအဖြစ်ဖြင့် ပေးလှူရသော်လည်း မိမိပစ္စည်းကဲ့သို့ သဘောထားကာ အားစိုက်၍ ပေးလှူသောကြောင့် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရ၏။
အလှူရှင်ဖြစ်သောပါယာသိ မြို့စားသည်ကား မရိုမသေ တော်စွာလျော်စွာ ပေးလှူခဲ့သောကြောင့် အောက်တန်းကျသော ၌ အခြံအရံ နတ်သမီး နတ်သား ကင်းမဲ့သော “သေရိသက”နတ်ဗိမာန်၌ ဖြစ်ရ၏။
နေ့သန့်ရန်အလို့ငှါ “သေရိသက” နတ်ဗိမာန်သို့ ကြွတော်မူသောအခါ ပါယာသိမြို့စား-က မိမိမှာ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မရိုမသေ ပေးလှူခဲ့ခြင်း, မိမိလက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုင်၍ သာဟတ္ထိကမြောက်အောင် မပေးမလှူခဲ့ခြင်း, သူတစ်ပါးတို့အံ့ဖွယ်သရဲ ဖြစ်အောင် မပေးမလှူခဲ့ခြင်း, လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ကိုယ်တိုင် မသုံးစွဲလို၍ ပစ်လွှင့်ထားအပ်သော ဝတ္ထုကဲ့သို့ သဘောထားကာ ပေးလှူ မိခဲ့ခြင်းကြောင့် ယုတ်ညံ့ အောက်ကျသော စတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ရကြောင်း, မိမိ အလှူ၌ ဝေယျာဝစ္စအမှု အားစိုက် ပြုလုပ်သော ဥတ္တရလုလင်မှာမူကား ရိုသေစွာ ပေး လှူခဲ့ခြင်း, ကိုယ်တိုင် လက်ဖြင့် ကိုင်၍ သာဟတ္ထိကမြောက်အောင် ပေးလှူခဲ့ခြင်း, သူတစ်ပါးတို့ အံ့ဖွယ်သရဲဖြစ်အောင် ပေးလှူခဲ့ခြင်း, လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ပစ်လွှင့်သကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ ကောင်းမွန်စွာ ပေးလှူခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် မိမိ လားရောက်ရာ စတုမဟာရာဇ် နတ်ပြည် ထက် မြင့်မြတ် အထက်တန်းကျသော တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရကြောင်းကို အရှင်ဘုရား လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက် ရှိသောအခါ လူအပေါင်းကို “ရိုသေစွာ ပေးလှူကြရန်, သူတစ်ပါးကို စေခိုင်းလျက် မျက်နှာလွှဲ ခဲပစ် မပြုလုပ်ပဲ မိမိလက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် ကိုင်၍ သာဟတ္ထိကမြောက်အောင် ပေးလှူကြရန်, စိတ်ထဲ၌ စွဲမြဲစွာထား၍ သူတစ်ပါးတို့အံ့ဖွယ်သရဲ ဖြစ်လောက်အောင် ပေးလှူကြရန်နှင့် ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ပစ်လွှင့်သကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ ကောင်းမွန်စွာ ပေးလှူကြရန်” ပြောဟော ပြစေလိုကြောင်း တောင်းပန် လျှောက်ထားသဖြင့် ဂဝမ္ပတိမထေရ် လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသောအခါ နတ်သား လျှောက်ထားသည့်အတိုင်း လူတို့အား တဆင့်ဟောပြလေသည်။
ယင်းတွင် ဒါနပတိဖြစ်အောင် ပေးလှူ ဘူးသူတို့ကား— မဟာဝိဇိတမင်း (ဒီ၊၁၊၁၂၇၊ ၁၃၆။
ယင်း-ဒါန ၅-ပါးကို ပေးလှူသောသူသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝ အစိုးရ၍ ဥစ္စာဘဏ္ဍာ ပေါများခြင်း, အသုံးအဆောင်ပေါများခြင်း ဟူသော အကျိုးထူးတို့ကို ရရှိ၏။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ သက်ဝင်ယုံကြည်မှု တရား ဖြစ်ပေါ် မှသာ ပေးလှူနိုင်သည်။
အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များသည် သက်ဝင်ယုံကြည်မှု သဒ္ဓါတရား အလွန်ထက် သန်ကြ၏။
ယင်း-သို့ အငတ်ခံသည်အထိ ရက်ရောစွာ လှူတတ်ကြသဖြင့် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တို့အား “သဒ္ဓါလွန် ဆွမ်းတော်တော်ရပ်” ဆိုသလို မဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်— (၁) သဒ္ဓါ ထက်သန်၍ အလှူရက်ရောသော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ လှူဒါန်းသောမုန့်ကို ခံယူရမည် (ဝိ၊၂၊၂၀၈), (၂) အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ သဘောအလျောက် ထွက်၍ မလှူဒါန်းခဲ့သော်လည်းကောင်း, ကြိုတင်၍ ပင့်ဖိတ် မထားခဲ့သော်၎င်း ဆွမ်းမရပ်ရ၊ ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်ကို အလှူခံ၍ မသုံးဆောင်ရ (ဝိ၊၂၊၂၃၂-၃)ဟု သိက္ခာပုဒ်များကို ပညတ်ထားတော် မူရ၏။
လောက၌ မိမိ နှစ်သက်သော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို သူတစ်ပါးအား ပေးလှူပါမည်”ဟု ဝန်ခံစကား ပြောကြားဖို့ရန် ခဲယဉ်း၏။
ပေးလှူပြီးသောအခါ အပရစေတနာ စင်ကြယ်မွန်မြတ်အောင် မပြုနိုင်သော သူတို့သည် လူဖြစ်လာ၍ ချမ်းသာကြွယ်ဝသော အမျိုး၌ ဖြစ်ရစေကာမူ ထူးထွေကောင်းမြတ် သာယာ နှစ်သက်အပ်သော စားဖွယ်, သောက်ဖွယ်, အဝတ်တန်ဆာ, အသုံးအဆောင် ဘဏ္ဍာတို့ကို သုံးဆောင်ခံစားလိုစိတ် မဖြစ်ပေါ်တတ်ခြင်း, သုံးဆောင်ခံစားဖို့ရန် စိတ်မညွှတ်တတ်ခြင်း, သုံးဆောင် ခံစားလို စိတ်ဖြင့် သုံးဆောင်ခံစားအပ်သော စည်းစိမ် ဥစ္စာတို့ ရုတ်တရက် ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးတတ်ခြင်း, ရာထူးမှ အချခံရတတ်ခြင်း-စသော အနိဋ္ဌအကျိုး အမျိုးမျိုးတို့ကို ခံစားရတတ်ကြောင်းကို သာဝတ္ထိမြို့သား (သံ၊၁၊၉၀), ဒုတိယ အပုတ္တက(အာဂန္တုက)သူဌေး (သံ၊၁၊၉၂-၃။
အလှူရှင်တို့အား နောင်တ တဖန် ပြင်းစွာပူပန်မှု ဖြစ်ရခြင်းမည်သည် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကြောင့် ဖြစ်ရတတ်၏(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၈)။
ချမ်းသာ ကြွယ်ဝ လိုတိုင်းရစေရန် ပစ္စည်းဥစ္စာ ဘဏ္ဍာတွေကို အလျှံ ပြောင်ပြောင် မီးတောက် လောင်နေသော အိမ်ထဲမှ ဆွဲထုတ်ယူရသကဲ့သို့ အိုမူ, သေမှု-စသော မီး ၁၁-ပါးတို့ဖြင့် ရဲရဲပြောင်ပြောင် တောက်လောင် နေသော လောကကြီးထဲမှ စွန့်ကြဲ ပေးကမ်း လှူဒါန်း “ဒါန”ဖြင့် သံသရာရိက္ခာ ကုသိုလ်ခဲကို ဆွဲထုတ်ယူရမည်။
လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို စွန့်ကြဲပေးကမ်း လှူဒါန်းသကဲ့သို့ မိမိရပြီးသော ကုသိုလ်စေတနာကို စွန့်ကြဲပေးကမ်း ကိုလည်း “ဒါနမယ”ကုသိုလ်ကံဟူ၍ပင် ခေါ်ဆို ရ၏ (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉။
ပစ္စည်းဥစ္စာ များစ္စာ စုဆောင်းရှာဖွေပြီးလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်အား အနည်းငယ်မျှ မပေး မလှူပဲ သေမင်း၏ အလိုနိုင်ငံသို့ လိုက်ပါ ရသောသူသည် တိမ်လွှာတိမ်လိပ်တို့ အထပ်ထပ် တက်လာပြီးမှ လုံးဝမရွာသောမိုးနှင့် တူ၏။
သည် ဈာန်, ဝိပဿနာ, မဂ်, ဖိုလ် နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာအားလည်း အားကြီးသော မှီရာ အကြောင်း အထောက်အပံ့ ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးနိုင်၏ (ဒီ၊ဋီ၊၂၊၆၇။
အကြောင်း, အကျိုးနှင့် စပ်ယှဉ်သော တရားစကားကို ဟောဆိုညွှန်ပြခြင်းဟူသော ဓမ္မဒါန (တရားအလှူ)ကို လှူခဲ့ဘူးခြင်းကြောင့် ငါတို့ဘုရားရှင်သည် ဘုရားဖြစ်ရာ ဘဝ၌ ခြေဖမိုးအထက် လက် ၂-သစ်, ၃-သစ် တက်၍ မြင့်မောက်စွာတည်သော ခြေမျက်စိ ရှိသော ခြေရှိတော်မူခြင်းဟူသော = ဥဿင်္ခပါဒ လက္ခဏာတော်, လက်ျာရစ် လှည့်လည်ပြီးလျှင် အဆုံး၌ မျက်နှာတော်၏ တင့်တယ်ခြင်းကို မော်ကြည့်သည့် ပမာ အထက်သို့ အဖျား ကော့တက်သော မွေးညှင်း ရှိတော်မူ ခြင်းဟူသော = ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမလက္ခဏာတော်တို့နှင့် ပြည့်စုံရခြင်းဟူသောအကျိုးကို ရရှိတော်မူ၏ (ဒီ၊၃၊၁၂၆-၇။
ပေးလှူရာ အချိန်အခါ ကွဲပြားခြားနားသော်လည်း တူမျှသော အကျိုးကို ပေးစွမ်းနိုင်သော အလှူဒါနလည်း ရှိသေး၏။
စာရေးတံမဲ လက်မှတ်၌ ဆွမ်းဒါယကာ၏ နာမည်ကို ရေး၍ သံဃာထဲမှ မဲကျသော ရဟန်းတို့အား လှူဒါန်းအပ်သော “သလာကဘတ်”ကိုလည်းကောင်း, လဆန်း, လဆုတ် ၅-ရက်, ၈-ရက်, ၁၄-ရက် ၁၅-ရက် နေ့တို့၌ ဥပုသ်စောင့်သုံးကာလှူဒါန်းအပ်သော “ပက္ခိကဘတ်ကိုလည်းကောင်း, ဝါဆို သင်္ကန်းကိုလည်းကောင်း, ရေကန်ကိုလည်းကောင်း, ကျောင်းကိုလည်းကောင်း, လှူဒါန်းသောသူသည် အမြဲမပြတ် နိဗဒ္ဓ ကုသိုလ်ကို ပြုရာရောက်သောကြောင့် သောတာပန်နှင့် မခြား အလားတူ၏၊ သောတာပန်ပမာ လားရာဂတိ မြဲ၏-ဟု ဆိုလိုသည် (အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၅)။
အရပ်လေးမျက်နှာရှိ သံဃာတော်ကို ရည်စူး၍ လှူဒါန်းအပ်သော “စာတုဒ္ဒိသသံဃိက ဝိဟာရဒါန”ခေါ်သော ကျောင်းအလှူသည် သစ်ရွက်မိုးကျောင်းကိုဖြစ်စေ ၁-ကုဋေ ထိုက်တန်သော ကျောင်းကြီးကိုဖြစ်စေ တကြိမ်တခါ ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်လွှတ်၍ ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းလိုက်လျှင် ၇-နှစ်, ၈-နှစ်, အနှစ် ၁၀၀, အနှစ် ၁၀၀၀-တိုင်အောင် တည်နိုင်၏။
ရာဇဂြိုဟ်မြို့နေ သူဌေး(ဝိ၊၄၊၂၉၁), (ဝိ၊၄၊၃၁၄။
အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁), (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆-၇), သုမနမင်းသား (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၁။
ဆင်, မြင်း, ရထား, ထီး, ဖိနပ်, တောင်ဝှေး, ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်, လှေကား, တံတား, လှေ-တို့ကို လှူဒါန်းခြင်း, လမ်းခရီးကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်းသည် ယာဉ်ကို လှူဒါန်းသည် မည်၏။
ကျောင်းအမကြီး ဝိသာခါ (ဝိ၊၃၊၄၀၆၊ ၄၁၀), ဆေးဆရာ ဇီဝက (ဝိ၊၃၊၃၉၃), ပါဝါမြို့သား ပုက္ကုသ (ဒီ၊၂၊၁၁၀။
အင်္ဂါ ၄-ပါးရှိသော အမိုက်တိုက် အမိုက်မှောင်၌ ဆီမီးတန်ဆောင် အလင်းရောင် မရှိလျှင် မျက်စိမြင်သူပင် ဖြစ်စေကာမူ အဆင်း “ရူပါရုံ”ကို မမြင်နိုင်၊ အဘယ်မျှလောက် မှောင်မိုက်စေကာမူ ဆီမီးတန်ဆောင်အလင်း ရောင်ရှိလျှင် အဆင်း “ရူပါရုံ”ကို မြင်ရသောကြောင့် ဆီမီးကို လှူဒါန်းရခြင်းသည် မျက်စိကို လှူဒါန်းသည်နှင့်တူ၏။
ဆွမ်းလှူကျိုး ၄-ပါး (အံ၊၁၊၃၇၄-၅), ယင်း-အကျိုး ၅-ပါး (အံ၊၂၊၃၅), ထီးလှူကျိုး ၈-ပါး, အဝတ်ပုဆိုးလှူကျိုး ၈-ပါး သပိတ်လှူကျိုး ၁၀-ပါး, ပဲခွပ်လှူကျိုး ၈-ပါး, ဓားငယ်လှူကျိုး ၅-ပါး, အပ်လှူကျိုး ၁-ပါး, လက်သည်းလှီးဓားလှူကျိုး ၅-ပါး, နှီး ထန်းရွက်ယပ်တောင် လှူကျိုး ၈-ပါး, ဥဒေါင်းမြီး သားမြီးယပ် လှူကျိုး ၁-ပါး, ရေစစ်, ဓမကရိုဏ်လှူကျိုး ၅-ပါး, ဆီကျည်တောက် = ဆီဗူးလှူကျိုး ၅-ပါး, အပ်ကျည် = အပ်ဗူး လှူကျိုး ၃-ပါး, ပခုံးလွယ်ကြိုး(အံသကိုဋ်)လှူကျိုး ၃-ပါး, ခါးပန်းကြိုး လှူကျိုး ၆-ပါး, သပိတ်ခြေလှူကျိုး ၅-ပါး, အိုးလှူကျိုး ၃-ပါး, ခွက်လှူကျိုး ၅-ပါး, ဆေးလှူကျိုး ၁၀-ပါး, ဖိနပ်လှူကျိုး ၃-ပါး, ခြေနင်းလှူကျိုး ၁-ပါး, ရေသုတ်ပုဆိုး လှူကျိုး ၅-ပါး, တောင်ဝှေး လှူကျိုး ၆-ပါး, မျက်စဉ်းဆေးလှူကျိုး ၈-ပါး, သော့လှူကျိုး ၁-ပါး, သော့အိမ် = သော့ခလောက်လှူကျိုး ၂-ပါး, အာယောဂပတ် လှူကျိုး ၁၀-ပါး, အခိုးတံ = ဆေးတံ လှူကျိုး ၃-ပါး, ဆီမီးလှူကျိုး ၃-ပါး နှင့် ကြုတ်လှူကျိုး ၁၀-ပါး, လက်သုတ်ပုဝါ လှူကျိုး ၅-ပါး, သင်ဓုန်းဓားလှူကျိုး ၁-ပါး, မွေးညှပ်လှူကျိုး ၁-ပါး, နှာနှပ်တံ လှူ ကျိုး ၈-ပါး, အင်းပျဉ်လှူကျိုး ၅-ပါး, ဘုံလျှို = မွေ့ရာလှူကျိုး ၆-ပါး, ခေါင်းအုံးလှူကျိုး ၆-ပါး, ပျဉ်ချပ် အင်းပျဉ်လှူကျိုး ၂-ပါး, ခြေဆေးအင်းပျဉ်လှူကျိုး ၂-ပါး, ခြေနယ် ဆီလှူကျိုး ၅-ပါး, ထောပတ်ဆီလှူကျိုး ၅-ပါး, သွားတိုက်ဆေးလှူကျိုး ၅-ပါး, နို့ဓမ်း လှူကျိုး ၂-ပါး, ပျားရည်လှူကျိုး ၁-ပါး, အရသာရှိသော အာဟာရလှူကျိုး ၁-ပါး, ထမင်းအဖျော်လှူကျိုး ၁၀-ပါး, အမွှေးတိုင် အခိုးအထုံလှူကျိုး ၁၀-ပါး (အပ၊၁၊၃၅၀-၃၇၀), တံတားလှူကျိုး ၁၁-ပါး(ယင်း-၄၀၄), ယာဂုလှူကျိုး ၁၀-ပါး (ဝိ၊၃၊၃၁၅), ယင်း အကျိုး ၅-ပါး (အံ၊၂၊၂၁၈-၉။
ပြဆိုခဲ့ပြီးသော ဒါနကထာကား မှတ်သားဖွယ် ကောင်းရာလောက်ကိုသာ ထုတ်နုတ်ပြဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်၊ အမှန်စင်စစ်မှာ ဘုရားရှင်မှတစ်ပါး အခြား တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ဒါန၏အကျိုးကို ကုန်စင်အောင် မသိနိုင်။
သူသည် MNDAA ၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ၏သားဖြစ်သည်။
ဖုန်တာရွှင်ကို ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင် ၏ သား အဖြစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ကိုးကန့်ကို ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် ဖုန်တာရွှင်သည် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များထံမှ ထောက်ခံမှုရရှိခဲ့ပြီးနောက် MNDAA သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်အားအကြီးဆုံး များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြီးနောက် ဖုန်တာရွှင်သည် ကိုးကန့်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ၏သားကို လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းမှုအပါအဝင် ကိုးကန့်အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ဖုန်တာရွှင်၏ ယောက်ဖဖြစ်သူ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် လီဂေါင်ကွမ်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၏ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရစဉ်အတွင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
အရှေ့တိုင်းပညာ သည် ကမ္ဘာ့ အရှေ့ဖျားနှင့် အရှေ့နားနီး ဒေသရှိ လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာစကားများ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ သမိုင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် တွင် လေ့လာမှုကို အရှေ့အာရှလေ့လာပညာ (East Asian studies) ဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။
တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ဥရောပရှိ အာဘရာဟမ်ဘာသာတရားများ (ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ ဂျူးဘာသာနှင့် အစ္စလာမ်) သည် မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာကာ ၇ ရာစုတွင် အစ္စလာမ်ဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
အလယ်ခေတ် အာရဗီဆေးပညာ၊ နှင့် ဂရိမှ အာရဗီဘာသာစကားများကို သင်ယူခြင်းသည် အလယ်ခေတ်တွင် အရေးကြီးသောအချက်ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံပညာရပ်တွင် ကိုယ်တိုင်လေ့လာရှာဖွေသူများထဲတွင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ပထမဆုံးသော အဏုကြည့်ပညာရှင်များတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
မုန်းဝန်းဗမာသည် မြောက်ပိုင်း ရှိ တာမိုးညဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်က မုန်းဝန်း(တရုတ်)၊ မုန်းဝန်း(ဗုဒ္ဓ) ဟူ၍ မှတ်ပုံတင်ထုတ်ပေးခဲ့ရာမှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မုန်းဝန်းဗမာ ဟူ၍ ပြင်ဆင်ထုတ်ပေးရန် သမ္မတ၏ မှ ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
မုန်းဝန်းလူမျိုးစုများ၏ ဘာသာစကားတွင်မူ နှင့် အနည်းငယ်ဆင်တူသော်လည်း ကွဲပြားမှုရှိသည်။
အား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။
ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ သို့မဟုတ် ဓာတုစက်မှုလုပ်ငန်း တွင် စက်မှုလုပ်ငန်း၊ အထူးပြုနှင့် အခြားဓာတုပစ္စည်းများကို တီထွင်ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီများနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်သည်။
ခေတ်မီ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သော၊ ၎င်းသည် ကုန်ကြမ်းများ (၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် များ) ကို စက်မှုနှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများအတွက် ဓာတုကုန်ပစ္စည်းများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည်။