DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ယခင်နှစ်များကနေပြီး တိကျသော မျိုးရိုးဗီဇသုတေသနများအရ Jōmon လူမျိုးများတွင် Y-DNA haplogroups D1b (D-M55) Hammer, M.F., et al. (2006). "Dual origins of the Japanese: Common ground for hunter-gatherer and farmer Y chromosomes". ''Journal of Human Genetics''. 51(1):47–58. doi:10.1007/s10038-005-0322-0. နှင့် C1a1 (C-M8) အများစုတွေ့ရှိရပြီး၊ mtDNA တွင် haplogroups N9b, M7a, G1b စသဖြင့် သီးသန့်အာရှအရှေ့ဘက်ကျွန်းစုတွင်သာ တွေ့ရသော လက္ခဏာများရှိသည်Adachi, N., et al. (2011). "Mitochondrial DNA analysis of Jomon skeletons from the Funadomari site, Hokkaido, and its implication for the origins of Native American". ''American Journal of Physical Anthropology''. 144(3): 504–514.။
ရှိုးပွဲကောင်မကလေး တစ်ယောက်ရဲ့ဘဝ သည် အမေရိကန်အဆိုတော်-တေးရေးဆရာ မှ လာမည့်ဆယ့်နှစ်ခုမြောက် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သည်။
အယ်လ်ဘမ်ကို ကန်ဆက်မြို့ အကြီးအကဲများ ကစားသမား တရဗစ် ကဲဆီး နှင့် သူ၏အစ်ကို ဂျေဆန် တို့ နှင့်အတူ ''အမြင့်အသစ်များ'' ပေါ့တ်ကာစ်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
သည် သူမ၏ ဆယ့်တစ်ခုမြောက် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော ''အနှိပ်စက်ခံ ကဗျာဆရာများဌာန'' ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ယခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရောင်းရဆုံး အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဇူလိုင် 15 ရက်နေ့တွင် ''အပေါက်များ'' မဂ္ဂဇင်းက "တေလာ [ဆွစ်ဖ် အယ်လ်ဘမ်အသစ်] ၏ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများ" ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
မကြာမီတွင်၊ ဆွစ်ဖ် ၏ချစ်သူနှင့် ကန်ဆက်မြို့ အကြီးအကဲများ ကစားသမား တရဗစ် ကဲဆီး နှင့် ၎င်း၏အစ်ကို ဂျေဆန် တို့က ကျင်းပသည့် အပတ်စဉ် အားကစားပေါ့တ်ကာစ် ''အမြင့်အသစ်များ တွင်'' ဆွစ်ဖ် ၏ ပုံသဏ္ဌန် ပါဝင်သည့် နောက်လာမည့် အပိုင်းကို အမြည်းပုံစံငယ် တစ်ခု တင်ခဲ့သည်။
လိမ္မော်ရောင်နောက်ခံဖြင့် နှစ်သစ်ကို ဆွစ်ဖ် ၏ ဝဘ်ဆိုက်တွင် ပေါ်လာပြီး အရှေ့ပိုင်းနေ့အလင်းရောင်အချိန် တွင် နံနက် ၁၂:၁၂ နာရီတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။
အမြင့်အသစ်များ''သည်'' ဆွစ်ဖ် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သည့် အစမ်း ဗီဒီယိုကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ဆွစ်ဖ်တီ သည် မကြာမီ အယ်လ်ဘမ်ကြေညာချက်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
နှစ်သစ်ကြိုဆိုပွဲပြီးဆုံးသောအခါ၊ ဝဘ်ဆိုက်သည် ''ရှိုးပွဲကောင်မကလေး တစ်ယောက်ရဲ့ဘဝ ကို'' အယ်လ်ဘမ်ခေါင်းစဉ်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
မက်စ် မာတင် နှင့် မာတင် တို့မှ ထုတ်လုပ်သော သူမ၏ မှတ်တမ်း မှ သီချင်း ၂၂ ပုဒ်ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ''ရှိုးပွဲကောင်မကလေး တစ်ယောက်ရဲ့ဘဝ ကို'' ထုတ်လုပ်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
ကြေညာသည့်ညတွင် ၏ အပေါ်ထပ်များကို လိမ္မော်ရောင်ဖြင့် လင်းထိန်သွားခဲ့သည်။
ဇာစ်မြစ်သစ် အီဗန်ဂျယ်လီယွန် သည် နှင့် မှ ထုတ်လုပ်သော ဂျပန် ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပြီး မှ ရိုက်ကူးထားသည်။
ဇာတ်လမ်းတွဲကို မီချာအမျိုးအစားအား အဖြစ် ဖော်ညွှန်းထားပြီး စကြဝဠာ နှင့်၊ ရိုးရာတို့မှ သမားရိုးကျနိမိတ်ပုံများကို အသားပေးထားပါသည်။
နှင့် တို့မှ တင်ပြခဲ့သော လူသားအပြုအမူ၏ ဖော်ပြချက်များကို ထင်ထင်ရှားရှား ဖော်ပြထားပါသည်။
ခိုင်းမွန်တောင်သည် ကျူးရှူးကျွန်း၊ ခဂိုရှိမစီရင်စုတောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ခရုပတ်ရစ်ခွေတက်ရသည့် တောင်တက်လမ်းသည် ၃ နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။
ထူးဆန်းသော ဝိဉာဉ်လူသား၏ စွန့်စားခန်း သည် ရေးသားပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်ဝတ္ထုတစ်အုပ်ဖြစ်ပြီး နှင့် ဒေါက်တာ ဝပ်ဆင်တို့သည် ထင်ရှားသော မျက်လှည့်ဆရာ နှင့် ပူးပေါင်းကာ စွန့်စားခန်းများကို ဖော်ပြထားသည်။
တိုင်တန်စာအုပ်များမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဤစာအုပ်ကို ''ရှားလော့ခ်ဟုမ်း၏ ထပ်ဆောင်းစွန့်စားခန်းများ'' စီးရီးတွင် ထည့်သွင်းပြီး ''ထူးဆန်းသော ဝိဉာဉ်လူသား'' ဟူသော အတိုကောက်ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
File:Kirishima_Takachihonomine_2.jpgတခချိဟိုနိုမိနဲမီးတောင် File:Kirishima volcano 20111125.jpgခိရိရှိမမီးတောင်အုပ်စုKirishima Volcano Group File:1998 shinmoe takachiho.jpgရှင်းမိုအဲဒခဲမီးတောင် (အရှေ့ဘက်) နှင့် တခချိဟိုနိမိနဲမီးတောင် File:Kirishima Ohachi.jpgအိုဟချိမီးတောင် File:Koshikidake Rokkannonmiike.jpgရော့ခန်နွန်းမိအိခဲမီးတောင် (အရှေ့) နှင့် ခိုရှိခိဒခဲမီးတောင် (အနောက်) File:1998-12 Ohnami-ike.JPGအိုနမိအိခဲမီးတောင် File:Kirishima Karakunidake 2.jpgခရခုနိဒခဲမီးတောင် File:Fudōike 2008-09-27.jpgဖုဒိုအုအိခဲမီးတောင် File:Hinamoridake Miyazaki.jpgဟိနမိုရိဒခဲမီးတောင် File:Kurinodake Kagoshima.jpgခုရိနိုဒခဲမီးတောင် [ Kirishimayama] - Japan Meteorological Agency - Japan Meteorological Agency [ Kirishima Volcano] - Geological Survey of Japan [ Kirishima Geopark] - The Kirishima Geopark Council [ Volcanoes & Craters]။
ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ ကို ၁၉၄၂ ခုနှစ် တွင် ၌ အောင်မြင်ပြီးနောက်၊ ၁၉၄၃ ခုနှစ် တွင် တပ်ရင်း(၄)သို့ စတင် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး စစ်မှုထမ်းသည်။
ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းဒန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း ဖြစ်သည့် မင်္ဂလာဒုံစစ်တက္ကသိုလ် ဒုတိယပတ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းဆင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူနှင့်တစ်ပတ်စဉ်ထဲ ထင်ရှားသူများမှာ အငြိမ်းစား ထောက်လှမ်းရေး ညွန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ချစ်ခင်၊ ဗိုလ်မှူးကြီးတင်ဦး၊ ဒု ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ဇော( ဒု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ၏ အကို)တို့ ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်(လေ)သမိုင်းတစ်လျှောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သည်။
ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းဒန် သည် တပ်မတော်(လေ)၏ အကြီးအကဲတာဝန် အပြင် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် လုံခြုံရေးနှင့်အုပ်ချုပ်မှုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း ပူးတွဲ တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
သူသည် အညာသား အမည်ဖြင့် တေးသီချင်းများရေးစပ်သီကုံးမှုတွင် ထူးချွန်သူတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။
သူသည် အမှတ်(၁၃၃/ဒီ)၊ မောရဝတီလမ်း (၈)မိုင်ခွဲ၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ဇွန် ၃၀ ရက် ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူမှာ ၏ သမီး ဒေါ်မျိုးညွန့်ဖြစ်ပြီး ဒေါ်မြခိုင်၊ ဦးမျိုးဒန် သားသမီး ၂ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
မနန်းစိုး၊မနန်းစံ ထဲမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သူ မနန်းစိုး ကိုလည်း ၎င်းက သားသမီးအဖြစ် မွေးစားခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းဒန် ကို နိုင်ငံတော် သည် စစ်မှုထမ်းကောင်း မှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်၊ လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်)၊နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်(ပထမဆင့်)၊ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ် တို့ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဝိုင်မာ သမ္မတ နိုင်ငံတော် (အင်္ဂလိပ် : [ The Weimar Republic]) သည် ဂျာမန်သမိုင်း၌ ၁၉၁၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ်အကြား ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် ခေတ်ကာလတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဝိုင်မာ သမ္မတနိုင်ငံဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို က ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် စတင်သုံးစွဲခဲ့ပြီး ၁၉၃၀ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် သမိုင်းပညာရှင်များကပါ ဆက်တိုက်ကဲ့သို့ သုံးစွဲလာရာမှ အသုံးအနှုန်းတွင်ကျယ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
အမှန်စင်စစ် နိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ (အင်္ဂလိပ် : German Reich) ၊ မဟာ ဂျာမန် နိုင်ငံတော် ဖြစ်သည်။
နောက်ခံ ဂျာမန်တော်လှန်ရေးမှ အစပြုကာ ပေါ်ပေါက်လာသော ဝိုင်မာခေတ်သည် ဟစ်တလာနှင့် အင်အားကြီးထွားလာခြင်းတွင် အဆုံးသတ်သွားသည်။
သည် များပြားစွာသော ပြဿနာများ၊ နိုင်ငံရေး အစွန်းရောက်မှုများနှင့် ပထမကမ္ဘာစစ်အောင်ပွဲရ နိုင်ငံများအပေါ် အောက်ကျခံဆက်ဆံရခြင်းများကို ကြုံခဲ့ရသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သမ္မတနိုင်ငံ၏ ရွှေခေတ် ဆိုသည့် နေထိ ဆိမ့်သာ ရှိသည့် ခေတ်ကိုလည်း မဟာစီးပွားပျက်ကပ် (အင်္ဂလိပ် : [ Great Depression]) နှင့် နိုင်ငံရေးငရဲခေတ်မရောက်မှီတွင် ဂျာမန်များ ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသေးသည်။
ရိန့်စဗဲယား ဟုခေါ်သည့် ဂျာမန်စစ်တပ်သည် ဗာဆိုင်းစာချုပ်အရ တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်သိန်းရှိသည့် ကြည်းတပ်ငယ်ကိုသာ ဖွဲ့ခွင့်ရသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျာမန်အင်ပါယာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် အသက်ရှူမချောင်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာပြီး တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်လာသည်။
နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် နန်းစွန့်ပြီးသည့်နောက် သမ္မတနိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
အစိုးရသစ်ကို ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SPD) က ဦးဆောင်ပြီး တပ်ဟောင်း၏ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ရန်မှ ကာကွယ်ရန် အေဗက်-ဂရိုနား သဘောတူညီချက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ရိုက်ထုတ်မှုသည် ထိန်းချုပ်မရသည့် ဆီဦးတည်သွားစေပြီး ဂျာမန်ငွေကြေးသည် စက္ကူထက်ပင် တန်ဖိုးမဲ့သည်အထိ ဖြစ်သွားသည်။
ရွှေခေတ်ရောက်ပြီး များမကြာမှီတွင်ပင် အမေရိကန်စတော့ဈေးကွက်မှ အစပြုသည့် မဟာစီးပွားရေးပျက်ကပ် (အင်္ဂလိပ် : Great Depression) သည် ၁၉၂၉ တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထိုစီးပွားပျက်ကပ်ကြီးသည် အမေရိကန်တွင်သာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စီးပွားရေးပြိုလဲ ကျဆင်းမှုများပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး ပြည်ပချေးငွေများအပေါ်တွင် မှီခိုနေရသည့် တည်ဆောက်ဆဲ ဂျာမနီအတွက် ပိုလို့ပင် ထိခိုက်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ချေးငွေများမှာလည်း ရုပ်သိမ်းသွားခဲ့သည်။
နောက်တက်လာသည့် အဓိပတိများဖြစ်သည့် ဖရန့်ဇ်ပက်ပင်နှင့် ကတ်ရှလိုက်ရှာ တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများမှာပါ အောင်မြင်ခြင်းမရှိတော့သဖြင့် သမ္မတ ဟိုက်ဒင်ဘက် သည် ထိုအချိန်က လူကြိုက်များ နာဇီပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာကို အဓိပတိတင်မြှောက်ရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဟစ်တလာသည် အာဏာကို လျင်မြန်စွာ စုစည်းချုပ်ကိုင်သည်။
ဒင်နီယယ် စတာရှိုးဝါး Daniel Stashower သည် တွင် နေထိုင်သည့် စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်နှင့် ဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်မှန်စာပေများကို တည်းဖြတ်သူလည်းဖြစ်သည်။
စတာရှိုးဝါးသည် သူ၏ လက်ရာများစွာအတွက် ဆုများနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှုများ ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ဂျွန် အိပ်ချ် ဝပ်ဆင် သည် ဆာ ၏ ဇာတ်လမ်းများတွင် ပါဝင်သော စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်ကောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ရှားလော့ခ်ဟုမ်းနှင့်အတူ ဒေါက်တာ ဝပ်ဆင်သည် ဝတ္ထု ''A Study in Scarlet'' (၁၈၈၇) (ကြက်သွေးရောင်ရှာပုံတော်) တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဝပ်ဆင်သည် ၏ စိတ်ကူးယဉ်စုံထောက် အကြောင်း ဇာတ်လမ်းများ၏ ဇာတ်ကြောင်းပြောသူနှင့် အချို့တူညီမှုများ ရှိသော်လည်း၊ ပိုး၏ ဇာတ်ကြောင်းပြောသူမှာ အမည်မဖော်ပြထားပေ။
ဝပ်ဆင်၏ ပထမအမည်ကို ဇာတ်လမ်းများတွင် အကြိမ်လေးကြိမ်သာ ဖော်ပြထားသည်။
ပထမဆုံး ရှားလော့ခ်ဟုမ်းဇာတ်လမ်း ''A Study in Scarlet'' ၏ အပိုင်းတစ်တွင်၊ ''Being a reprint from the Reminiscences of John H. Watson, M.D., Late of the Army Medical Department'' (ဂျွန် အိပ်ချ် ဝပ်ဆင်၊ ဆေးပညာဘွဲ့ရ၊ တပ်မတော် ဆေးဘက်ဌာနမှ အငြိမ်းစားယူသူ၏ အမှတ်တရများမှ ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်း) ဟု ခေါင်းစဉ်ခွဲထားသည်။
Arthur Conan Doyle, "A Study in Scarlet", subtitle. ''His Last Bow'' စုစည်းမှု၏ နိဒါန်းတွင် "ဂျွန် အိပ်ချ် ဝပ်ဆင်၊ ဆေးပညာဘွဲ့ရ" ဟု လက်မှတ်ထိုးထားပြီး၊ "The Problem of Thor Bridgeသော တံတားပြဿနာ" တွင် ဝပ်ဆင်က ၎င်း၏ စာရွက်စာတမ်းသေတ္တာကို "ဂျွန် အိပ်ချ် ဝပ်ဆင်၊ ဆေးပညာဘွဲ့ရ" ဟု တံဆိပ်ကပ်ထားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Wikisource. Retrieved 23 August 2011. ၎င်း၏ ဇနီး Mary Morstanမေရီ ဝပ်ဆင် သည် "The Man with the Twisted Lip" တွင် သူ့ကို "ဂျိမ်းစ်" ဟု ခေါ်ပုံရသည်။
Dorothy L. Sayers ဒိုရိုသီ အယ်လ် ဆေယားက Sherlockian game ရှားလော့ခ်ဟုမ်း ဂိမ်း အရ မေရီက ၎င်း၏ အလယ်အမည် ( ၏ အင်္ဂလိပ်ပြောင်းလဲမှု၊ ၏ စကော့တလန်ဂေးလစ်ဘာသာစကားမှ ခေါ်ဝေါ်ပုံ) ကို အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ထင်ကြေးပေးခဲ့သော်လည်း၊ ဒွိုင်းလ်က ၎င်းကို အက္ခရာတစ်လုံးထက်ပို၍ ဖော်ပြခြင်းမရှိပေ။
ဝပ်ဆင်သည် တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး တွင် ကျည်ဆန်ဖြင့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
အထိရှည်သော မီးကျောက်သို့မဟုတ် မီးညှပ်သေနတ်ဖြစ်သည်။
ဝပ်ဆင်၏ ဒဏ်ရာသည် ဇာတ်လမ်းပေါ်မူတည်၍ သူ၏ ခြေထောက်နှင့် ပခုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသည်။
Wikisource. Retrieved 23 August 2011. ၎င်း၏ ကျန်းမာရေးပျက်စီးပြီးနောက်၊ သူသည် တစ်ရက်လျှင် ၁၁ ရှီလင်နှင့် ၆ ပင်စ် တွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုအရ £ နှင့် ညီမျှသည်။
ထိုအချိန်က ဤပမာဏသည် စိုက်ပျိုးရေးအလုပ်သမား၏ တစ်ပတ်လုပ်ခလစာနှင့် အနီးစပ်ဆုံးညီမျှသည်၊ ၊ "[ Average Weekly Cash Wages paid to Ordinary Agricultural Labourers]" at ''Relative Value of Sums of Money'' မှ ကိုးကားထားသည်။
ဟုမ်းစ်က နာရီ၏ တန်ဖိုးမှာ ၅၀ ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
တွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုအရ £ နှင့် ညီမျှသည်။
ထိုအချိန်က ဤပမာဏသည် အိမ်အကူတစ်ဦး သို့မဟုတ် လက်မှုအလုပ်သမား၏ တစ်နှစ်လုပ်ခလစာထက် ပိုများသည်။
ဝပ်ဆင်သည် ၎င်တို့၏ ပထမဆုံး အမှုတွဲတွင် ဟုမ်းစ်၏ ကျွမ်းကျင်မှုကို မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ နှင့်ဆက်စပ်သော လူသတ်မှုများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
တွင် ဝပ်ဆင်သည် မေရီ မောစတန်၊ နှင့် စေ့စပ်လိုက်သည်။
တွင်၊ ၁၉၁၄ ခုနှစ်၊ မတိုင်မီ ညတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဇာတ်လမ်းတွင်၊ ဟုမ်းစ်က ဝပ်ဆင် (ထိုအချိန်တွင် ၎င်း၏ အသက် ၆၀ အစောပိုင်း) သည် "သူ၏ ယခင်တပ်မတော်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေသည်" ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် "မိနစ်အနည်းငယ်" ကို ဟုမ်းစ်က "ကျွန်ုပ်တို့၏ နောက်ဆုံး အေးဆေးသော စကားပြောဆိုမှု" ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သော ဟုမ်းစ်ဇာတ်လမ်း ''A Study in Scarlet'' (ကြက်သွေးရောင်ရှာပုံတော်) ၏ အဆုံးတွင်၊ ဝပ်ဆင်သည် က ဖြေရှင်းမှုအတွက် ဂုဏ်ပြုမှုအားလုံးကို ရယူသွားသည်ကို အလွန်စိတ်ဆိုးပြီး၊ "သင်၏ ထူးခြားမှုများကို လူသိရှင်ကြား အသိအမှတ်ပြုသင့်သည်။
Wikisource. Retrieved on 7 June 2013. ထို့ကြောင့်၊ ဤဇာတ်လမ်းကို "ဂျွန် အိပ်ချ် ဝပ်ဆင်၏ အမှတ်တရများမှ ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်း" အဖြစ် တင်ဆက်ထားပြီး၊ စီးရီးရှိ အခြားဇာတ်လမ်းများစွာသည် ဤအရာကို သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြသည်။
သူသည် တကယ့်ပရော်ဖက်ရှင်နယ်လုပ်ငန်းတွင် ရှိနေစဉ်၊ ၎င်း၏ အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းများသည် သူ့အတွက် လက်တွေ့တန်ဖိုးရှိသော်လည်း၊ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် "ထင်ရှားမှုသည် သူ့အတွက် မုန်းတီးစရာဖြစ်လာသည်" ("The Adventure of the Second Stainဒုတိယအစွန်းအထင်း၏ စွန့်စားခန်း")။
နိုင်ဂျယ် ဘရူးစ်သည် ၁၉၄၀ ခုနှစ်များအတွင်း ရေဒီယိုစီးရီး ''ရှားလော့ဟုမ်း၏ စွန့်စားခန်းသစ်များ'' တွင် ပထမဦးစွာ ဘေ့စီလ် ရတ်ဘုန်းနှင့်၊ ထို့နောက် တွမ် ကွန်းဝေးနှင့်အတူ ဟုမ်းစ်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ရင်း၊ ၎င်း၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ဝပ်ဆင်ကို ပြန်လည်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဝပ်ဆင်ကို အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သရုပ်ဆောင် မိုက်ကယ် ဝီလျံစ်က တွင် ၁၉၈၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာမှ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်အထိ တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဝီလျံစ် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ ဘီဘီစီက ''ရှားလော့ဟုမ်း၏ ထပ်မံစွန့်စားခန်းများ'' ဖြင့် အစီအစဉ်များကို ဆက်လက်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
လောရင့် အယ်လ်ဘတ်က ဝပ်ဆင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ပထမဦးစွာ ဂျွန် ဂီလ်ဘတ်၊ ထို့နောက် ဂျွန် ပက်ထရစ် လိုးရီတို့က ဟုမ်းစ်အဖြစ် ရေဒီယိုစီးရီး ''The Further Adventures of Sherlock Holmes'' (ရှားလော့ဟုမ်း၏ ထပ်မံစွန့်စားခန်းများ) တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
လိုးရီနှင့် အယ်လ်ဘတ်တို့သည် ဒိုင်း၏ ဝတ္ထုတိုများနှင့် ဝတ္ထုရှည်အားလုံးကို ပြန်လည်ပြဇာတ်ပြုလုပ်ထားသော ''The Classic Adventures of Sherlock Holmes'' (ရှားလော့ဟုမ်း၏ ဂန္ထဝင်စွန့်စားခန်းများ) တွင်လည်း ဟုမ်းစ်နှင့် ဝပ်ဆင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဝပ်ဆင်သည် Frogwaresဖရော့ဝဲယားစ် မှ ဖန်တီးထားသော ''Sherlock Holmes (video game series)-ရှားလော့ဟုမ်း'' ဗီဒီယိုဂိမ်းစီးရီးတွင်လည်း ဟုမ်းစ်နှင့်အတူ ပါဝင်သည်။
ဝပ်ဆင်သည် ''The Great Ace Attorney: Adventures-ကြီးကျယ်သော ထိပ်တန်းရှေ့နေ၏ စွန့်စားခန်းများ'' (၂၀၁၅) ၏ အစတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဂျပန်တွင် သင်ကြားနေစဉ် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရသည်။
G5 Entertainment သည် ဝပ်ဆင်နှင့် ဟုမ်းစ်ပါဝင်သော ''Sherlock'' (၂၀၂၀) အမည်ရှိ free-to-play အခမဲ့ကစားနိုင်သော အရာဝတ္ထုရှာဖွေဂိမ်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဝပ်ဆင်သည် အမေရိကန်စာရေးဆရာ ၏ စုံထောက်ဝတ္ထုများစွာတွင် ထောက်ပံ့ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်သည်။
အမေရိကန်စာရေးဆရာ သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအလယ်ပိုင်းတွင် ဝပ်ဆင်၏ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော ဒုတိယဇနီးဖြစ်သူ အာမီလီယာ ဝပ်ဆင်ဟု သူအမည်ပေးထားသူပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းစီးရီးကို စတင်ခဲ့သည်။
Mallory, Michael (2009). ''The Adventures of the Second Mrs. Watson''. Dallas: Top Publications. တွင် ဝပ်ဆင်၏ ဒုတိယဇနီးမှာ "" မှ ဗိုင်အိုလက် ဟန်တာဖြစ်သည်။
List of actors who have played Dr. Watson Sherlock Holmes pastiches ရှားလော့ဟုမ်း အတုယူဖန်တီးမှုများ [ The Sherlock Holmes Museumရှားလော့ဟုမ်း ပြတိုက်] [ Who2 biographyဒေါက်တာ ဝပ်ဆင်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ] [ Sherlock Holmes Public Libraryရှားလော့ဟုမ်း အများပြည်သူစာကြည့်တိုက်] [ An analytical profile of The Good Doctorဆရာဝန်ကောင်း၏ ဆန်းစစ်မှုပရိုဖိုင်] [ Speculation on Dr Watson's Six Wivesဒေါက်တာ ဝပ်ဆင်၏ ဇနီးခြောက်ဦးအကြောင်း ထင်ကြေးပေးမှုများ] [ A post-colonial canonical and cultural revision of Conan Doyle's Holmes narrativesကိုနန်ဒိုင်း၏ ဟုမ်းစ်ဇာတ်လမ်းများအား ကိုလိုနီခေတ်လွန် စံထားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပြန်လည်သုံးသပ်မှု]။
ဖရက်ဒရစ်ချ် ဗေဟမ် ဗက်တာ အဲလ်ဘတ် သည် နှင့် ပရပ်ရှားခေတ်၏ နောက်ဆုံးသော ဧကရာဇ်ဖြစ်သလို ဂျာမန်ကို နှစ် ၃၀၀ ကျော် အုပ်စိုးခဲ့သော ဟိုဟန်ဇိုလာန်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနန်းဆက်လည်း ဖြစ်သည်။
တော်ဝင်မင်းသမီး ဗစ်တိုးရီးယားသည် ဘုရင်မကြီး ခေါ် ဗစ်တိုးရီးယား ၏ သမီးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အင်အားကြီး အင်ပါယာများကြားတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အင်ပါယာနယ်မြေချဲ့ထွင်မှုများ၏ တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ၊ နှင့် ရှိ နယ်မြေများကို သိမ်းယူ ကိုလိုနီပြုခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဗေဟမ်သည် ဂျာမန်အင်ပါယာ၏ ဥသျှောင်အဖြစ်ဖြင့် အင်ပါယာကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျာမန်အင်ပါယာ စစ်ရှုံးပြီးနောက် ပြည်တွင်းမငြိမ်သက်မှုများ နေရာအနှံ့အပြားပေါ်ပေါက်လာကာ အလုပ်သမားများနှင့် စစ်သားများ ပါဝင်သည့် နိုဝင်ဘာတော်လှန်ရေးကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီအဓိပတိ မက်စ် ဗွန် ဗေဒန် က တော်လှန်ရေးပြေငြိမ်းစေရေးနှင့် ရှေ့လျှောက် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် အဓိကရုဏ်းများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် အလို့ငှာ ဂျာမန်ဧကရာဇ် ဗေဟမ် နန်းစွန့်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရသည်။
ဗေဟမ်သည်လည်း သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင်မှ တရားဝင်နန်းစွန့်ကြောင်း လက်မှန်ထိုးထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရသည်။
ထိုအချက်ကြောင့် ဂျာမန်အင်ပါယာခေတ်သည် အဆုံးသတ်သွားပြီး ခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဗေဟမ်သည် သူ၏ ကျန်ရှိနေသည့် သက်တမ်းတစ်လျှောက်ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ ဒေါင်းမြို့တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ရပြီး ဇွန်လ ၄ ရက် ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ အသက် ၈၂ နှစ်အရွယ်တွင် နတ်ရွာစံကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
Gullane၊ VideoFilmes၊ Globo Filmes အန်အိုင်ပီနှင့် Symbiosys Technologies မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ နှင့် အာလို့စ် ဒီ လီယိုမှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (Mixed-member proportional representation, အတိုကောက် MMP သို့မဟုတ် MMPR) သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် (winner-take-all သို့မဟုတ် First-past-the-post, အတိုကောက် - FPTP) နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီစာရင်းပါ တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ရောနှောမဲဆန္ဒနယ်မြေစနစ်အချို့မှ ပံ့ပိုးပေးသည့် ကိုယ်စားလှယ်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ယခင်ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲများသည် ဖြင့်သာ ကျင်းပခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလအောက်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကျင်းပမည့် တွင်မူ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) နှင့် (PR) တို့ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ကလည်း မြန်မာအမျိုးသမီးများကို ရာထူးကြီးများတွင် ခန့်အပ်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားမများနှင့် ဖြစ်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။
Daw Mya Sein. [ "Women in Burma"], The Atlantic, Atlantic Magazine, February 1958. ''ထဘီ'' သည် မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံများထဲမှ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
Falconer, John and Luca Invernizzi Tettoni. [ Burmese Design and Architecture], Tuttle Publishing, page 189. မြန်မာအမျိုးသမီးများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဓမ္မတာဆိုင်ရာ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများသည် တိုက်ပွဲဝင် စစ်သည်များ၏ ဘုန်းတန်ခိုး [စွမ်းအား] ကို လုံးဝကျဆင်းစေရန် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော အယူသီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။
ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းတရားရုံးများသို့ ရက်ပေါင်း ၂၁ ရက် ကြိုတင်အကြောင်းကြားလျှင် မြန်မာအမျိုးသမီးများနှင့် နိုင်ငံခြားသားအမျိုးသားများအကြား ကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
Thae Thae. [ ''Burmese Women Not Allowed to Marry Foreigners''], The Irrawaddy, 25 May 2010. မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် လူကုန်ကူးသူများ၏ သားကောင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြပြီး ပါကစ္စတန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့ရှိ လိင်လုပ်ငန်းများအတွက် ရောင်းစားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Harding, Andrew. [ Burmese women in Thai 'human zoo'], 30 January 2008. ဝပြည်နယ်တွင် ဝအမျိုးသမီးများအသင်းသည် ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ မိဘမဲ့ကလေးများကို စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို မြှင့်တင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
ထိုသတင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မှ အမျိုးသမီး ဗိုလ်လောင်းများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သည် ထိုအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည့် ဗိုလ်လောင်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရဌာနများသည် "အားသစ်လောင်း" နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အဆုံးသတ်သုံးသပ်ချက်ဖြင့် အမှာစကား ပြောကြားခဲ့သည်။
သူသည် နှင့် ယောက်ဖဝမ်းကွဲတော်စပ်သူလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ခေတ်သုံးခေတ်တွင် ဝန်ကြီး ရာထူးများ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း၊ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ကိုယ်ပိုင် အိမ်မရှိ၊ကားပိုင်မရှိ သည့် ဝန်ကြီးတစ်ဦး အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးတာဝန်ကို ကမ်းလှမ်းမှုရရှိခဲ့သော်လည်း ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး ၏ ပါတီ တွင် ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် တာဝန်ကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
သူသည် ဗိုလ်ချုပ်တို့အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံမခံရမီ အချိန်၌ ဥရောပ သို့ ခရီးထွက်နေ၍ မူလ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ကျေးလက်စီးပွားရေးဌာန ဝန်ကြီးတာဝန် အပြင် ယာယီ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲယူထားရစဉ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ လုံခြုံရေးအတွက် တပ်စိတ်တစိတ်ကို ချထားကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သည်။
အစိုးရလက်ထက်တွင် ဖွဲ့စည်းသည့် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပျော်ဘွယ်ဦးမြ သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့်စက်မှုလက်မှုဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် (၁-၈-၁၉၄၃ - ၂၇-၉-၁၉၄၃) တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
ယင်းနောက် စစ်အပြီး ဗြိတိသျှတပ်များပြန်ဝင်လာချိန် ဘုရင်ခံ နှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တို့၏ ကြားဖြတ်အစိုးရအဖွဲ့ တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ကျေးလက်စီးပွားရေးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း၊အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ကြားဖြတ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေး နှင့်အခွန်တော်ဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးအစိုးရအဖွဲ့တွင် စဝ်ရွှေသိုက် သည် သမ္မတဖြစ်လာသည့်အခါ စဝ်ရွှေသိုက် တာဝန်ယူခဲ့သော ယာယီပါလီမန် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ နေရာကို ပျော်ဘွယ်ဦးမြသည် ဆက်ခံရသည်။
ပျော်ဘွယ်ဦးမြ သည် ဒေါ်ခင်မြကြီး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဦးမျိုးလွင်၊ဦးမျိုးဆက်၊ဒေါ်မျိုးနွယ် (စာရေးဆရာမ- နန်းနွယ်နွယ်) နှင့် ဒေါ်မျိုးညွန့် ဆိုသည့် သားသမီး ၄ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ပျော်ဘွယ်ဦးမြ၏ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်မျိုးညွန့် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၄)ဦးမြောက် လေတပ်ဦးစီးချုပ် ၏ ဇနီး ဖြစ်သည်။
ပျော်ဘွယ်ဦးမြသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် တွင် နှလုံးရောဂါ ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။
အပြီး ခန့်အပ်ခံထားရသည့် တတိယမြောက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး၊ အရ ခန့်အပ်ခံရသည့် ဆဋ္ဌမမြောက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်တွင် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ဖြတ်သန်းလာခဲ့သူ၎င်းသည် ခေတ်တွင် အခြေစိုက် ၊ စကခ(၈) ၏ ဌာနချုပ်မှူး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
Ministry Of Information လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ခံနေရသည့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုရှိသောကြောင့် ဦးသန်းစိုး အပါအဝင် နစကနှင့် စစ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များစွာသည် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံရသည်။
ပလဝမ် (Palawan) သည် ရှိ (Palawan Province) ၏ အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် နိုင်ငံ၏ ပဉ္စမအကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် ဒသမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
ကျွန်း၏ အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းသည် ရှိ ပလဝမ်ရေလမ်းကြား (Palawan Passage) တစ်လျှောက်တွင်ရှိပြီး၊ အရှေ့တောင်ကမ်းရိုးတန်းသည် ၏ မြောက်ဘက်နယ်နိမိတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။
C.Michael Hogan. 2011. [ ''Sulu Sea''] ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး အချို့က ၎င်းအား ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်းပါးသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ မန်တာလင်္ဂဂျန်တောင် (Mount Mantalingajan) ၌ ရှိသည်။
အခြားထင်ရှားသော တောင်ထိပ်များမှာ ဘာတာဇာရှိ ဂန်တွန်တောင် (Mount Gantung) နှင့် နာရာရှိ ဗစ်တိုးရီးယားတောင်ထိပ် (Victoria Peak) တို့ဖြစ်သည်။
အရှေ့မြောက်ပလဝမ်၏ မြေမျက်နှာသည် ၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ တိုက်ချပ်လွှာ (continental crust) မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ ၎င်းသည် ယူရေးရှန်းပြား (Eurasian Plate) ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရှိ ရှေးအကျဆုံးကျောက်များကို အရှေ့မြောက်ပလဝမ်တွင် တွေ့ရှိရပြီး (ပါမီယံ-ကာဗိုနီဖရာစ်ခေတ်)၊ အနောက်တောင်ပလဝမ်တွင် အဓိကအားဖြင့် အိုဖီယိုလိုက်တစ် (ophiolitic) ပစ္စည်းများ (မျက်နှာပြင်နှင့် မန်တယ်မှ တက်လာသော များ) ကို ဖော်ထုတ်ပြသထားသည်။
C.Michael Hogan (2011) [ ''South China Sea'' Topic ed. P.Saundry. Ed.-in-chief C.J.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC] ပလဝမ်ရေလမ်းကြားသည် အိုဖီယိုလိုက်တွန်းအားပေးမြေလွှာ၏ အလေးချိန်ကြောင့် ကုန်းမြေမျက်နှာပြင် အောက်သို့ကွေးသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။
မာလမ်ပါယာဆောင်း (Malampaya Sound) ဧရိယာနှင့် အယ်နီဒိုဒေသ (El Nido) အထိ မြောက်ဘက်သို့ဆက်လျှင် ရှေးဦးခေတ် (ထရိုင်အာဆစ်-ဂျူရာဆစ်) ရေနက်ပိုင်းရှိ ချတ်ကျောက် (chert) နှင့် များကို တွေ့ရှိရသည်။
Encarnación, J.P., and Mukasa, S.B. (1997). Age and geochemistry of an 'anorogenic' crustal melt and implications for the origin of I-type granites. , 42(1-2), 1-13. တေ့တေ့ဧရိယာ (Taytay) တွင် ရှေးဦးဘေ့ဆော့လ်တစ် (basaltic) ဆင်ဒါကုန်း (cinder cone) သည် ရှေးဦးမက်ဂမတစ်လှုပ်ရှားမှု၏ နောက်ထပ်ထင်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။
အခြားတိရစ္ဆာန်ရုပ်ကြွင်းများသည် ဖိလစ်ပိုင်ဆံရှည်မျောက် (Philippine long-tailed macaque)၊ ၊ ပလဝမ်မုတ်ဆိတ်ဝက် (Palawan bearded pig)၊ သေးငယ်သော များ၊ များ၊ များနှင့် များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
ကျောက်လက်နက်များမှ၊ အရိုးများပေါ်ရှိ ဖြတ်ရာများနှင့် မီးအသုံးပြုမှု အထောက်အထားများအပြင်၊ ရှေးဦးလူသားများသည် များကို စုဆောင်းထားပုံရသည်။
ထို့အပြင်၊ ခန့်မှန်းခြေ ၁၂,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ နှစ်ခန့်သက်တမ်းရှိ ကျားရုပ်ကြွင်းများသည် မှ အခြားရုပ်ကြွင်းများနှင့် ကွဲပြားပြီး၊ ကျားရုပ်ကြွင်းများသည် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် ကျောက်မျက်နှာပြင်၏ အလျားလိုက်အက်ကွဲမှုကို ပြသသည်၊ အသားစစစ်ဆေးရာ၊ ၎င်းသည် သေဆုံးပြီးနောက် အလင်းနှင့်လေထုနှင့် ထိတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ဖော်ပြသည်။
ကျားအစိတ်အပိုင်းများကို နှင့် တွင် အဆောင်လက်ဖွဲ့အဖြစ် အသုံးများခဲ့သည်၊ ထို့ကြောင့် ကျားအစိတ်အပိုင်းများကို အခြားနေရာမှ တင်သွင်းခဲ့ပြီး၊ ၁၀ မှ ၁၂ ရာစုတွင် ဘူတူအန် (Butuan)၊ မင်ဒါနာအို (Mindanao) ရှိ အမ်ဘန်ဂန်နေရာများတွင် တွေ့ရှိခဲ့သော ကျားသွားများကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်သည်။
ဗွန်ဒန်ဒရီးရှ်ခ်ျ၏ လက်ရာကို အသုံးပြု၍ သွားများမှလွဲ၍ ရွေးချယ်ထားသော အဆစ်အမြစ်ဆိုင်ရာ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များကို တိုင်းတာခဲ့ပြီး၊ ဆက်စပ်မှုရှိသော မျိုးစိတ်များအကြား ခွဲခြားရန်နှင့် အချိန်ကာလအလိုက် ပုံစံပြောင်းလဲမှုများကို လေ့လာရန်ဖြစ်သည်၊ သို့သော် နှင့် အတွက်မဟုတ်ပါ။
ထို့ကြောင့် ရုပ်ကြွင်းများမှ သမင်မျိုးစိတ်နှစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်- ''အက်ဆစ် (Axis)'' နှင့် ''ဆာဗပ်စ် (Cervus)''။
ဝက်ရုပ်ကြွင်းများကို ယူရေးရှန်းတောဝက် (Eurasian wild boar) (''Sus scrofa'') နှင့် ပလဝမ်မုတ်ဆိတ်ဝက် (Palawan bearded pig) (''Sus ahoenobarbus'') တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။
ပလဝမ်ရုပ်ကြွင်းများတွင်တွေ့ရသော ‘ကြီးမား’ သမင်မျိုးစိတ်အတွက်၊ လူဇွန်မှ ဖိလစ်ပိုင်သမင်ညိုသည် သွားဇီဝတိုင်းတာမှုနှိုင်းယှဉ်မှုများအရ ၎င်းနှင့် အနီးကပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဆာဗပ်စ် (Cervus) သို့မဟုတ် ရုဆာ (Rusa) မျိုးစုများရှိ ရှင်သန်နေသော မျိုးစိတ်များနှင့် ဆင်တူသည်၊ အထူးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်သမင်ညို (''C. mariannus'') နှင့် ဗီဆယ်ယန်သမင်ပြောက် (''C. alfredi'') တို့ဖြစ်သည်။
ခုနှစ် တွင်၊ တရားမဝင်သိမ်းဆည်းထားသော များတင်ဆောင်ထားသော ငါးဖမ်းသင်္ဘောတစ်စင်းသည် ပလဝမ်ကျွန်းအနီးရှိ ကျွန်းတစ်ခုပေါ်တွင် သောင်တင်ခဲ့သည်။
ခုနှစ် တွင်၊ ဖိလစ်ပိုင်တပ်မတော်၏ ဦးစီးအရာရှိချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အမ်မန်နယူရယ် ဘော်တစ်စတာ (Emmanuel T. Bautista) က ကမာပင်လယ်အော် (Oyster Bay) ကို အမေရိကန်ရေတပ်၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
တောင်ပိုင်းတဂါလော့ (Southern Tagalog)၊ အိုင်လိုကိုးစ်ဒေသ (Ilocos Region)၊ ဗဟိုလူဇွန် (Central Luzon)၊ နှင့် ပနေ (Panay) မှ လူမျိုးစုများ၏ အုပ်စုဖွဲ့ပြီး ပလဝမ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာမှုသည် ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားများကို ယူဆောင်လာခဲ့ပြီး၊ နှင့် ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တဂါလော့စကား ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ကူယိုနွန်စကားပြောသူများ၏ ဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။