DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
နှင့် သားငှက် ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ (WCS) တို့ ပူး ပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် ဧရာဝတီ လင်းပိုင်ထိန်းသိမ်းရေး ပညာပေး ကင်းလှည့်အစီအစဉ် ၂၀၀၉-၁၀ ခုနှစ် ကို စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်း အကြား ဧရာဝတီမြစ် အစိတ်အပိုင်း၊ မင်းကွန်းနှင့် ကျောက်မြောင်းမြို့ အကြား ၇၄ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး၊ ဧရာဝတီလင်းပိုင်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရေးနယ်မြေတွင် စက်တင်ဘာ၌ ပြန်လည်စတင်နေပြီဖြစ်သည်။
ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေဖြစ်သည့် မင်းကွန်းနှင့် ကျောက်မြောင်းမြို့ အကြားသို့ မန္တလေးမြို့မှ စက်တပ် ရေယာဉ်ဖြင့် ဆန်တက်၍လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမှ သို့ ကားဖြင့် သွားရောက်ပြီး စက်တပ်ရေယာဉ်ဖြင့် စုန်ဆင်း၍လည်းကောင်း သွားရောက် လေ့လာနိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းတွင်သာ ရှိသော ဧရာဝတီလင်းပိုင်နှင့် လက်ပစ် ရေလုပ်သားတို့ ပူးပေါင်း ငါးဖမ်းဆီးသည့် သဘာဝဓလေ့စရိုက် နှင့် ဧရာဝတီလင်းပိုင်များကို နိုင်ငံခြား ခရီးသွားဧည့်သည်များ လာရောက် ကြည့်ရှုလေ့လာကြကြောင်း သိရသည်။
ကမ္ဘာတွင် မြောက်ပိုင်း၊ ၊ ၊ ၊ အရှေ့မြောက်ဒေသ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ တို့ရှိ ကြောင်း တစ်လျှောက်တို့ တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
မြန်မာတိုင်း (အတွဲ ၂၂၊ အမှတ် ၄၃၂ (၁၈. ၉.၀၉) ဧရာဝတီလင်းပိုင်တို့ကို တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင်လည်ကောင်း၊ မြစ်ကြီး (၃) စင်းဖြစ်သော မဲခေါင်မြစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ရှိ မဟာခမ်မြစ်တို့တွင်လည်းကောင်း တွေ့နိုင်သည်။
ဘာမြူဒါ တြိဂံ (Bermuda Triangle) သည် အတ္တလန်တစ် (Atlantic) သမုဒ္ဒရာ၏ အနောက်မြောက်အရပ်တွင် တည်ရှိသော နေရာတဝိုက်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာမှာ သင်္ဘော၊ လေယာဉ်များ ပျောက်ဆုံးသွားသည်ဟု နာမည်ကြီးသော နေရာဖြစ်သည်။
ထိုနေရာကို သတိထားမိပြီး ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်မှာ (Christopher Columbus) ဖြစ်သည်။
အချို့လေယာဉ်များက ပျောက်ဆုံးသွားသည်ဟု ပြောကြသော်လည်း သာဖြစ်၍ အမှန်တကယ် ပျောက်ဆုံးခြင်းမရှိဟု ဆိုထားသည်။
သဘာဝကျကျ တွေးကြည့်မည်ဆိုလျှင် များ ဖြစ်နိုင်သည်။
အတွင်းက အမေရိကန် စစ်သင်္ဘောလည်း ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဘာမြူဒါတြိဂံဟူသောဝေါဟာရကို ပထဝီဝင်ဝေါဟာရကို ပထဝီဝင် သုသေသီတစ်ဦးဖြစ်သည့်ဗင်ဆင့် အိတ်ချဂါဒစ် ဆိုသူ က ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် သူ၏ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်၌အမှတ် မထင် သုံးစွဲလိုက်ရာမှ ပေါ်ပေါက် လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဘာမြူဒါတြိဂံဒေသ အတွင်း၌ ပျောက်သွားသော သင်္ဘောများ ကမူ ဟူ၍ ဘာမျှ မတွေ့ရတော့ချေ။
သိပ္ပံပညာဖြင့် ဖြေရှင်း၍ မရသေးသော ကိစ္စရပ်များ လေ့လာ ရေး အသင်းကြီးကို လက်မွန်မဆွ တည် ထောင်ခဲ့ သော အိုင်ဗန်တီ ဆင်ဒါ့ဆန်ဆိုသူ သုတေသီ၏အလိုအရ ကမ္ဘာ့ သမုဒ္ဒရာခုနစ်စင်းတို့တွင် အန္တရာယ်ကြီးသော ရေသင်္ချိုင်း ကြီးပေါင်း ၁၂ ခုရှိသည်ဟု သိရသည်။
အမှန်ဆိုသော် အာကာသထဲမှ ကျလာသော ဓာတ်မှုန် တို့ကား မျိုးမည်မခွဲခြား နိုင်လောက်အောင်ပင် များပြားရှုပ်ထွေး ကြပါ ပေ၏။
မိန်းမလှကျွန်းသည် ၊ ရှိ ဖြစ်သည်။
မိန်းမလှကျွန်း သည် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ၅၂.၇၉ ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
ဒီရေတောများ ပြုန်းတီးသည့် တန်ဖိုးကို ပြီးခဲ့သည့် မှာ တွေ့ခဲ့ရသည်။
ဘေးမဲ့တောတွင် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ များ အပါအဝင် တိရစ္ဆာန် အမျိုးပေါင်းများစွာ ဘေးမဲ့စောင့်ရှောက်ထားသည်။
နှင့် များလည်း တခါတရံမှာ လာရောက် ကျက်စားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
မြန်မာ့ ပုလဲနှင့်ငါးလုပ်ငန်းနှင့် တို့ ပူးပေါင်းပြီး သဘာဝ မိကျောင်း မွေးမြူထိန်းသိမ်းရေးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း အနေနှင့် ကျွန်းပေါ်လာသည့် သက်တမ်းသည် မကြာမြင့်လှသေးကြောင်း ယူဆစရာရှိပြီး၊ အစောဆုံး အနေနှင့် ၁၈ ရာစု ခန့်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်း ရှိသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၇၅၉ ခန့်တွင် ကြီး အောက်မြန်မာ နိုင်ငံကို သိမ်းသွင်းစဉ် ဩဇာ မခံယူလိုသော ကျုံ့တုံးမြို့စား မွန်မြို့စားကြီး ဗညားဇေယျ (ဘိုကလေးမြို့ သမိုင်းတွင် မွန်မင်းဗညားဇေယျဟု ဖော်ပြပါရှိသည်) နှင့် သူ့နောက်လိုက် နောက်ပါများ ပင်လယ်ပိုင်းသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်စဉ် မိန်းမလှကျွန်း၌ ကာလတစ်ခုအထိ စခန်းချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။
ထိုဒေသသည် နတ်ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှုမှာ ထင်ရှားသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သော ၏ ဇာတိလည်းဖြစ်သည်။
ဒီရေတောပင်တွေဟာ ဖုတ်လို့ အင်မတန်မှကောင်းပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၁၉၂၄ ခုနှစ်က ဧရာဝတီတိုင်း အတွင်း ဒီရေတော ဧကပေါင်း ဟတ်တာ ၂၅၀၀၀ဝ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဟတ်တာ ၁၁၀၀၀ဝ ကျော်သာကျန်ရှိတော့ သောကြောင့် (၇၇) နှစ်အတွင်း ဒီရေတော ပြုန်းတီးမှုမှာ (၅၅) ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်တယ်လို့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းများ အရ သိရပါတယ်။
ဒီရေတောများကို ချစ်ကြပါ၊ ကြည်ဝေ၊ ဇွန် ၂၇၊ ၂၀၀၈။
သူသည် ကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများကို သူ၏ဖခင် နီကိုလို ပိုလိုနှင့် ဦးလေး မာဖဲယို ပိုလိုတို့ထံမှ သင်ယူခဲ့ပြီး ၎င်းတို့နှင့်အတူ တလျှောက် အာရှသို့ ခရီးနှင်စဉ်တွင် တရုတ်ပြည်၌ ထိုစဉ်က အုပ်စိုးမင်းမူသည့် မွန်ဂိုဘုရင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
မာကိုပိုလိုသည် ဥရောပတိုက်သား နယ်ချဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူသွားခဲ့သည့် နိုင်ငံ၏ အကြောင်းကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်း ပြုစုသည်။
သာညီ၍ ကဗျာ့အရသာ မထိမိသော ကဗျာကလေး တစ်ပိုဒ်ကို ပုံစံပြလိုသည်။
ထို့ကြောင့် အိန္ဒုမြစ်ထွက်သော ၊ ၊ ၊ အကြမ်းနှင့် စပါးတို့ကို ကရာချိမြို့မှတဆင့် အခြားမြို့နယ်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့လေသည်။
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအတွက် နှင့် အနီးဆုံး နှင့် စခန်းလည်းဖြစ်၍ အခြားမြို့ကြီးများနှင့် ဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသည်။
ထိုမြို့မှ နယ်နှင့် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း တစ်လျှောက်သို့ မီးရထားဖြင့်လည်းကောင်း ရေလမ်းမှလည်းကောင်း ကူးသန်းသွားလာ နိုင်လေသည်။
ကရာချိမြို့နှင့် ၃ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော တွင် အကြီးဆုံးသော သင်္ဘောကျင်းများကို တည်ဆောက်ထား၏။
ထိုမြို့တွင် လုပ်ငန်းနှင့် တံငါလုပ်ငန်းများမှာ ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းကြီးများဖြစ်လေသည်။
ကရားကော့မြို့သည် ၏ ဟောင်း ဖြစ်၍ ဗစ္စတျူလမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
ကြီးအတွင်း ၁၉၃၉ ခုနှစ်၌ ဂျာမန်တို့သည် ကရားကော့မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ စစ်ကြောင့် မြို့၌ အပျက်အစီးများစွာ မဖြစ်လှချေ။
ပိုးခြည်လမ်းသည် မှ အဓိကအားဖြင့် များအား ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းမှတဆင့် အလယ်အာရှဒေသကို ဖြတ်သန်းကာ ဥရောပသို့ တင်သွင်းသည့် ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
ကျောက်ကပ်သည် တို့၏ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ တစ်ခုဖြစ်၍ ကျောရိုး သို့မဟုတ် ကျောက်ကုန်းရိုး၏ ခါးပိုင်း တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် တည်ရှိသည်။
လက်ျာဘက် ကျောက်ကပ်သည် အထက်၌ ရှိနေသဖြင့် လက်ဝဲဘက် ကျောက်ကပ်ထက် အနည်းငယ် အောက်ကျ၍နေသည်။
နှင့် ဆီးကြောတို့သည် ကျောက်ကပ်တွင်းသို့ ဝင်သောအခါ ကတော့သဏ္ဌာန် ကား၍သွားသည်။
ကျောက်ကပ်အတွင်းရှိ သွေးကြောတွင် များစီတန်းလျက်ရှိရာ ဤဆဲလ်များသည် ဖြတ်သန်းသွားသော သွေးကြောများမှ ဆီးကိုစစ်ထုတ်ပေးသည်။
ကျောက်ကပ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များ အက်စစ် ဘေ့(စ်) ထိန်းချုပ်ခြင်း သွေးဖိအားကို ထိန်းချုပ်ခြင်း ဟော်မုန်းများကို ထုတ်လွှတ်ခြင်း သွေး၏ ပစ်ဆေးအားကို ထိန်းချုပ်ခြင်း မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၂)၊ အပိုင်း-က။
ကွန်မြူနစ်ဝါဒ (သို့) ငွေကြေးမဲ့လူစု ဝါဒ ဆိုသည်မှာ အရင်းရှင်တို့၏ အမြတ်ထုတ်မြဲ အုပ်စိုးမှု၊ အလုပ်သမား လူတန်းစား၏ လုံးပါးပါးမှု သဘောအခြင်းအရာတို့ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်၍ လူတန်းစား အလွှာလွှာ ခွဲခြားမှု ကင်းမဲ့(သဖြင့် အရင်းရှင်လည်း ကင်းမဲ့သွား)သော၊ တကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာနှင့် တတ်နိုင်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ငွေကြေးသဘောကိုပင် လူ့ဘောင်မှ ပယ်စွန့်ပြီး လူတိုင်း လုပ်အားထည့်ဝေ မျှတမှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီး ရည်မှန်းသည့် ဝါဒဖော်ရေး၊ လူမှုရေး ဖြစ်ပါသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉ ရာစု အတွင်းတွင် မှ ‘ရောဗတ်အိုဝင်’ ဆိုသူသည် ဘုံဝါဒကို လိုက်နာကျင့်သုံး နေထိုင်သော စံပြလူစု ၂ စုအား အိုးအိမ် ထူထောင်ပေး၍ ရွာများကို တွင် လည်းကောင်း၊ တွင် လည်းကောင်း တည်ပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန် တွင် ဘုံဝါဒကို ကျင့်သုံးသည့် 'အိုနိုင်ဒါ ကွန်မြူနတီ' ခေါ် လူစုတစ်စုလည်း အတော်အတန် နာမည်ထွက်ခဲ့သည်။
ဘုံဝါဒကို သဘောတရား တစ်ရပ်အဖြစ်နှင့်လည်း ဂရိကျမ်းပြုဆရာ နှင့် အင်္ဂလိပ် ကျမ်းပြုဆရာ 'ဆာ' စသည့် ပညာရှင်ကြီးများကလည်း သုံးသပ်လက်ခံခဲ့သည်။
သို့သော် သူတို့၏ အယူအဆများမှာ သဘာဝများအပေါ်သာ အမှီပြုခဲ့သည်ဖြစ်၍ အမြဲတစေ မှန်ကန်နေသော အနုမာနများ မဟုတ်ချေ။
ယခုအခါ လူအများ နားလည်နေသော ကွန်မြူနစ်ဝါဒမှာ ၁၈၄၈ ခုနှစ် '' နှင့် 'အိန်ဂယ်' တို့ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော ကွန်မြူနစ် ကြေညာစာတမ်းမှ ပေါက်ပွားလာခဲ့သည်။
သို့ရှိသည့် အားလျော်စွာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအား ကျေးကျွန်၊ မြေကျွန်၊ အခစား၊ အလုပ်သမား စသည်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ကျွန်ပိုင်၊ မြေပိုင်၊ ၊ စသည်ဖြင့် လည်းကောင်း ကွဲပြားခြားနား စေခဲ့တယ်။
ကားလ်မာ့က်စ် သည် ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ‘’ ဆိုသော ကျမ်းကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။
ထိုကျမ်းတွင် လူ့သမိုင်းကို အရ အဓိပ္ပာယ် ဖော်ပြထားသည့်အပြင် အရင်းရှင်စနစ်၏ ဆိုးရွားပုံ၊ ဖောက်ပြန်ပုံတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဒုတိယအဆင့်မှာ ပညာရပ်များ ပိုမိုတိုးတက်လာချိန် ဖြစ်သည်။
သို့အားဖြင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒနှင့် ကို အဓိပ္ပာယ် တူညီစွာ ထားခဲ့ကြသည်။
ရုရှားနိုင်ငံတွင်လည်း အမှူးရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်စုက ၂၀ ရာစု အစတွင် ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီများကို ထူထောင်ခဲ့ကြတယ်။
ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ခေါ် နှင့် ကွန်မြူနစ်များသည် ဝါဒနှင့် ရည်မှန်းချက်များမှာ တစ်သဘောတည်း ဖြစ်သော်လည်း ဆောင်ရွက်ပုံ နည်းပရိယာယ်များ မတူကြချေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၂) အပိုင်း-က။
မြတ်စွာဘုရားသည် တွင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဟာဘိနိက္ခမ ပါရမီတော်ကို အကြောင်းပြု၍ ဂါထာပေါင်း ၁၂၁ ဂါထာခွဲတို့ဖြင့် တန်ဆာစီခြယ်သော တေမိယဇာတ်တော်ကို ဟောတော်မူသည်။
ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ ကာသိတိုင်းကို အစိုးရသောကြောင့် ကာသိကရာဇ် အမည်ရှိသော မင်းသည် မင်းပြု၏။
အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် (; အတိုကောက် CEO) သည်တိုင်းပြည်၊ နိုင်ငံ တစ်ခု၏ ထောက်ခံမှုရှိသော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးများ အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သော အမြင့်ဆုံး ဝန်ထမ်းဖြစ်သည်။
အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်များသည် အဖွဲ့အစည်းတွင်းနှင့် အဖွဲ့အစည်း ဝန်းကျင် သဟဇာတဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးရမည့် တာဝန်ရှိသည်။
တွင်မူ အများပြည်သူနှင့် သက်ဆိုင်သော အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌသည် အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်ထက် ပိုမို အရေးပါသည်။
အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် CEO (ဝါ) ဦးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူး MD ကို တွင် PDG (président directeur général ) ၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင် VD (verkställande direktör ) ၊ ဩစတြေးလျ နိုင်ငံတွင် CEO ကို MD ဟုခေါ်၍ တွင် ဦးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးကို အသုံးများသည်။
ပါကစ္စတန်တွင် MD ၊ တွင် အထွေထွေ ညွှန်ကြားရေးမှူးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Consejero Delegado ကို သုံးစွဲစဉ် အီတလီတွင် AD (amministratore delegato ) ဟုသုံးသည်။
ပြီးနောက် ၁၉၃၂ တွင် အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
နိုင်ငံ၏ဧရိယာသည် ၏ ဧကရာဇ်များအပါအဝင် တို့၏ ဌာနေမြေဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်အကြာတွင် ဂျပန်အလိုတော်ရိ အစိုးရတစ်ရပ်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးချင်းဧကရာဇ်အား အမည်ခံခေါင်းဆောင်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင်ဧကရာဇ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မန်ချူးကိုးပိုင်နယ်မြေများကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြီး တရုတ်နိုင်ငံထံပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
မန်ချူးနိုင်ငံဟုဆိုသော်လည်း မန်ချူးတို့သည် လူနည်းစုမျှသာဖြစ်ခဲ့ရပြီး အများစုမှာများသာဖြစ်သည်။
မန်ချူးရီးယားပြဿနာကြောင့် သည် စစ်ပွဲအကြောင်းကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသည့်နိုင်ငံများကို အသိအမှတ်မပြုရန်အတွက် စတင်မ်ဆင်၏အဆို (Stimson Doctrine) ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
အဖွဲ့ချုပ်၏ချဉ်းကပ်မှုကြားမှ ဤနိုင်ငံသစ်ကို (၃ မတ် ၁၉၃၄)၊ (၁၉၃၄)၊ (၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၃၄)၊ (၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၉၃၇)၊ (၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၇)၊ (၁၂ မေ ၁၉၃၈) နှင့် (၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၉) နိုင်ငံများက အသီးသီးအသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
သည် ၁၉၃၅ မတ် ၂၃ တွင် အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှု မဟုတ်ခဲ့ပေ။
Turns, David. "Stimson Doctrine of Non-Recognition: Its Historical Genesis and Influence on Contemporary International Law, The." Chinese J. Int'l L. 2 (2003): 123. သို့သော် ၁၉၄၁ ဧပြီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ရာ ဂျပန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏အိမ်နီးချင်း ကို အသိအမှတ်ပြုပါက မန်ချူးကိုးနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း သဘောတူခဲ့ကြသည်။
ကြီး ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် ဂျာမနီ၏လက်အောက်၌ရှိကြသော (၁ ဇွန် ၁၉၄၀)၊ (၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၄၀)၊ (၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၀)၊ (၁၀ မေ ၁၉၄၁)၊ (၁၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၁)၊ (ဩဂုတ် ၁၉၄၁)၊ (၂ ဩဂုတ် ၁၉၄၁) နိုင်ငံများနှင့် ဂျပန်၏လက်အောက်၌ရှိကြသော ၏ (၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၀)၊ (၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၁) နှင့် (၁၉၄၃) နိုင်ငံများက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
စန္ဒကုမာရဇာတ်တော်သည် တွင် ခုနစ်ခုမြောက် ဇာတ်တော်ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရား အနီး ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ယံ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောကြားတော်မူသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၄ - အပိုင်း (က)။
ပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများအနက် ၌ရှိသော ဗောရောဗုဓောစေတီသည် အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် စေတီတော်၏ ကြည်ညိုဖွယ်ဖြစ်သော လက်ရာနှင့် လက်ရာများသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ အလွန်တရာ ကျော်စောလေသည်။
ယင်းဒေသသည် တခါက ကြီးသဖွယ် ဖြစ်လေရာ ဗောရောဗုဓောစေတီသည် ရေအိုင်တွင်းတွင် ငွါးငွါးစွင့်စွင့် ပွင့်နေသော ကြာပန်းကြီးသဖွယ် တင့်တယ်သည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
စေတီတော်ကြီး၏ ပတ်ဝန်းကျင် ကုန်းမြင့်တဝိုက်သည် တို့ဖြင့် အထူးတင့်တယ်၍ အချို့နေရာတွင် ပင်တို့ဖြင့် စိမ်းလန်းစိုပြေလျက်ရှိသည်။
အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက် ခပ်လှမ်းလှမ်းတွင် ကြီးများ မိုးလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေမည်။
မြောက်ဘက်တွင် ဂျားဗားကျွန်းအား ထဲတွင် ခိုင်ခိုင်မြဲမြဲစွဲနေစေရန် နှက်ထားသည့်သံမှိုဟု ဂျာဗားကျွန်းသူကျွန်းသားများက ယူဆသော မဂျေလန်တာင်ရှိသည်။
စေတီတော်၏ ပုံတော်ကို စေတီတော်များမှ အတုယူ၍ ဂျာဗားအနုပညာလက်ရာဖြင့် မွမ်းမံခဲ့သည်ဟု ယူဆဖွယ်ရာ ရှိသည်။
အာလိန် ၅ ဆင့်တွင် မုခ်ဝအဆောင်ကလေးများ ရှိ၍ ယင်းအဆောင်ထဲ၌ လူတကိုယ်နီးပါးရှိ ဓျာနိဗုဒ္ဓခေါ် များကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
အပေါ်တန်းတွင် ဘုရားအလောင်းတော် သေတကေတု နတ်သားသည် လူ့ပြည်သို့ ကြည့်ခြင်းကြီး ငါးပါးဖြင့် ကြည့်ပြီးနောက် စုတေသည်မှ ၌ မြတ်စွာဘုရားသခင် တော်ကို ဟောပြောသည်အထိ ရုပ်လုံးဖော်ထားသည့် စဉ့်ကွင်းများရှိ၍ အောက်တန်းတွင် မဟာယာန ဗုဒ္ဓသာသနာ အယူဝါဒဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ် အကြောင်းအရပ် ဇာတ်များကို ရုပ်လုံးဖော်ထားသည့် စဉ့်ကွင်းများ ရှိသည်။
ပန်ဒါဝံကြီး၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ ''အီလျူရော့ပိုဒါ မီလာနိုလျူကာ'' (''Ailuropoda melanoleuca'') ဖြစ်သည်။
ပန်ဒါဝံကြီးမျိုးသည် အငယ်စား အရွယ်ခန့်ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း များတွင် တွေ့နိုင်သည်။
အသားစားသတ္တဝါ မျိုးစုတွင်ပါဝင်သော ပန်ဒါများသည် ကို အဓိကစားသုံးကာ ပန်ဒါရိုင်းများသည် အခြားသောများ၊ သစ်ဖုများ နှင့် ကဲ့သို့ အကောင်ငယ်များကိုပင် ရံဖန်ရံခါ စားသုံးလေ့ရှိသည်။
လက်ဖဝါးတွင် လက်မနှင့် လက်ချောင်း ၅ ချောင်းပါဝင်ကာ အမြီးမှာ ၁၀ မှ ၁၅ စင်တီမီတာ ရှိသောကြောင့် မျိုးစိတ်များအနက်တွင် ဒုတိယ အရှည်ဆုံး အမြီးရှိသူများဖြစ်ကြသည်။
ပန်ဒါကြီးများသည် တောရိုင်းထဲတွင် ရှင်သန် နေထိုင်သော မျိုးနွယ်များဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် နေရာပိုင်နက် သတ်မှတ်ကာ သီးခြားနေထိုင်တတ်ကြသည်။
သားတယောက်အမေ လင်းယဉ်ရွာသူ မုဆိုးမကို က မိဖုရားမြှောက်သည်တွင် ထိုသား တရဖျားဘွဲ့ ခံရသူလည်း မင်းသားဖြစ်လာသည်။
စစ်ကိုင်းတွင် ညီတော် လွန်လျှင် နောင်တော်ဖြစ်သူ တရဖျားကြီးသည် မှ သို့ ကူးကာ ညီတော်၏မိဖုရားကိုပင် မိဖုရားခေါင် တင်၍ မင်းပြုသည်။
သားဖြစ်သူ က ဖမ်းဆီးနန်းချသဖြင့် အကျဉ်းကျခံရသည်။
နောက် ရွှေတောင်တက်အား လုပ်ကြံသည့် နန္ဒပကြံက အသင်္ခယာစောယွန်း၏ သားဖြစ်သူ အား နန်းတင်သည်တွင် တရဖျားကြီးကိုပါ ကွပ်မျက်လိုက်သည်။
သူသည် ဖခမည်းတော် ၁ မင်းအား ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်၍ နန်းတက်လာခဲ့သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ရွှေတောင်တက်၏ မွေးဖွားရက်၊ ကွယ်လွန်ရက်နှင့် ထီးနန်းသက်တမ်းများ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
တည် မင်း နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ လင်းယဉ်ရွာသူ ရတနာပုံမိဖုရားတို့မှ ဖွားမြင်သော သားတော်ဖြစ်ပြီး သာသနာနှစ် ၁၈၅၉၊ ကောဇာသက္ကရာဇ်-၆၇၇တွင် မြို့ကို တည်၍ သီရိအသင်္ခယာဟူသော ဘွဲ့မည်ခံကာ မြန်မာပြည် မြောက်ဘက်တစ်လွှားကို မင်းပြုတော်မူသည်။
နတ်ရွာစံတော်မူပြီး နောင်တော် နန်းဆက်ခံသည်။
ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ ရာဇဝင်ကျော် (ဟံသာဝတီ၊၁၉၆၅) အသင်္ခယာ စောယွန်းတွင် သမီးတော် စိုးမင်း ကိုယ်တော်ကြီး၊ သားတော် ၊ သားတော် ၊ သားတော် လေးပါးရှိသည်။
ဘုရင် နှင့် မိဖုရား တို့မှ ၁၃၂၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဇာတာ၊ ၁၉၆၀၊ စာ ၄၃၊ ၇၀ သားသမီးလေးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီး ဘုရင် နှင့် ပုဂံဘုရင် တို့၏ မြေး ဖြစ်သည်။
သန်းထွန်း၊ ၁၉၅၉၊ စာ ၁၂၆ သားတော်ကြီးဖြစ်သူ ကျစွာသည် လေးနှစ်အရွယ်ခန့်သာ ရှိသေးရာ ဦးရီးတော် က စောနှောင်းအား မိဖုရားခေါင်အဖြစ် လက်ထပ်ပြီး ထီးနန်းကို စိုးစံခဲ့သည်။
သားသမီးများ၏ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရမှုကြောင့် စောနှောင်းသည် သားသမီးများ (နှင့် သမီးတော်ကြီး ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ) အား ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ ၏ အကူအညီဖြင့် သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
မှန်နန်း၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ ၃၉၀ ရွှေတောင်တက်သည် ကျစွာတို့အား မင်းတုန်းသို့ ပို့ဆောင်ထားခြင်းကို သိရှိပြီးနောက် ၁၃၃၉ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းသို့ စစ်တပ်နှင့်တကွ ရောက်ရှိလာပြီး စစ်ကိုင်းသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ကျစွာဘုရင် ထီးနန်းရယူပြီးနောက် နန္ဒပကြံအား ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် စစ်သေနာပတိအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သန်းထွန်း၊ ၁၉၅၉၊ စာ ၁၂၇ (၁၃၄၀ နှင့် ၁၃၄၄ ခုနှစ်အကြား မှ ပင်းယဥဇနာအား တိုက်ထုတ်ခဲ့ချိန်အထိ နှစ်ပြည်ထောင် ငြိမ်းချမ်းရေး တည်မြဲခဲ့သည်။
အခြား ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာတစ်ခုတွင် ကျစွာဘုရင်သည် သူ၏ တူတော် မင်းသား (နောင်တွင် သတိုးမင်းဖျားဘုရင်) အား ၁၃၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၄ တွင် လက်ဆောင်ပန္နာများ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ရေးထိုးထားသည်။
ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာများတွင် ကျစွာဘုရင် ကွယ်လွန်ချိန်နှင့် နန်းတက်ချိန်အကြား ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ် ကွာဟနေခြင်းကို ညွှန်းပြနေသည်။
ကျစွာမင်းတွင် အနည်းဆုံး မိဖုရား နှစ်ပါးရှိခဲ့သည်။
မိဖုရား စောပအိုနှင့် မွေးဖွားခဲ့သော သမီးတော် သည် နောက်ပိုင်းတွင် ၏ မိဖုရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ကျစွာဘုရင်၏ မွေးဖွားရက်၊ ကွယ်လွန်ရက်နှင့် ထီးနန်းသက်တမ်းများ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
နော်ရထာမင်းရဲသည် ဘုရင် ရယူခဲ့သော နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို စစ်မက်ကင်းစင်မှုဖြင့် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
နော်ရထာမင်းရဲလွန်ပြီးနောက် ထီးနန်းကို ညီတော်ဖြစ်သူ မှ ဆက်ခံခဲ့သည်။
အနော်ရထာမင်းသည် ဘုရင် အသိင်္ခယာစောယွန်း နှင့် မိဖုရား စောနှောင်း တို့၏ တတိယသားတော် ဖြစ်သည်။
ဘုရင် နှင့် ပုဂံဘုရင် တို့၏ မြေး ဖြစ်သည်။
နောင်တော်ဖြစ်သူ သည် လေးနှစ်ခန့်သာရှိသေးသဖြင့် ဦးရီးတော် က စောနှောင်းအား မိဖုရားခေါင်အဖြစ် လက်ထပ်ပြီး ထီးနန်းကို စိုးစံခဲ့သည်။
မိခင်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် တို့၏ အကူအညီဖြင့် သုံးနှစ်ကြာ ပုန်းခိုခဲ့ကြရပြီး ပုန်းခိုနေမှု ပေါ်ပေါက်သွားပြီးနောက် ၁၃၃၉ တွင် စစ်ကိုင်းသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံရသည်။
ကျစွာဘုရင် ရယူခဲ့သော နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
မြို့စား သည် နောင်တော်ဘုရင်ဖြစ်သူ ထံမှ ထွက်ပြေးလာခဲ့ပြီး မင်းရဲထံတွင် ခိုလှုံခဲ့သည်။
မဟာရာဇဝင်သစ်၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၇၅၊ အောက်ခြေမှတ်စု ၂ မင်းရဲသည်လည်း ထီးနန်းဆက်ခံမည့် ယောက်ျားသား မကျန်ခဲ့သည့်အတွက် ညီတော်ဖြစ်သူ မှ ထီးနန်းရယူခဲ့သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် နော်ရထာမင်းရဲ၏ မွေးဖွားရက်၊ ကွယ်လွန်ရက်နှင့် ထီးနန်းသက်တမ်းများ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
သူသည် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တရဖျားငယ်သည် ဘုရင် နှင့် မိဖုရားခေါင် တို့၏ အငယ်ဆုံးသားတော် ဖြစ်သည်။
ယင်းနောက် နန္ဒပကြံက အား ထီးနန်းတင်ခဲ့သည်။
တိုင်းပြည်အား နန္ဒပကြံမှ စီမံအုပ်ချုပ်နေသဖြင့် တရဖျားငယ်သည် သူ၏ နောင်တော် ကဲ့သို့ပင် ကျစွာဘုရင်၏ ထီးနန်းကာလတွင် အရေးပါသည့် နေရာတွင် မရှိခဲ့ပေ။
တရဖျားငယ်သည် နောင်တော်မင်းရဲ၏ ကို ဆက်လက်ဆက်ခံကာ ဆင်ဖြူရှင် အဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။
သူသည် စစ်ကိုင်းထီးနန်း၏ အစဉ်အဆက် ပြိုင်ဖက်ဖြစ်သော နှင့် ဆက်ဆံရေးကို သတိကြီးစွာ ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။
မှန်နန်း၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၄၀၃ ၁၃၄၉ တွင် မြို့စား ကို နော်ရထာမင်းရဲ ခိုလှုံခွင့်ပေးခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သည်။
မှန်နန်း၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၈၀ သို့သော် တရဖျားငယ်သည် အစ်မတော် နှင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ တို့အား ထံ စေလွှတ်ကာ စစ်ပြေငြိမ်းစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပြည်ထောင်ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
မှန်နန်း၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၈၄–၃၈၅ မကြာမီ တရဖျားငယ် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ထီးနန်းကို စိုးမင်းကိုယ်တော်ကြီး၏ ဒုတိယခင်ပွန်း၊ တရဖျားငယ်၏ ယောက်ဖတော်သူ က ၁၃၅၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ တွင် ရယူခဲ့သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် တရဖျားငယ်၏ မွေးဖွားရက်နှင့် ကွယ်လွန်ရက်များ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
မင်းသမီးအား လက်ထပ်ကာ အာဏာ ရရှိလာသူ ဖြစ်သည်။
နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးထူထောင်ထားသည့် ကာလတွင် ဖြစ်သော်လည်း မောဝ်ရှမ်းတို့၏ လာရောက်တိုက်ခိုက်မှုနှင့် တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။
သို့သော် စစ်ကိုင်းတောင်ဘက် ကြခတ်ဝရာတွင် တူတော် သတ်သဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မင်းပြောက် သီဟပတေ့ သည် မင်း၏ ယောက်ဖဖြစ်သည်။
နှစ်၆၀၀ အင်းဝ (ရွှေကိုင်းသား) ၏ အစ်မတော်၏ မြေးဖြစ်ကြောင်းမှလွဲ၍ မင်းပြောက်သီဟပတေ့၏ အစောပိုင်းအကြောင်းအရာများ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးအကြောင်းအရာများ မသိရှိရပေ။
မှန်နန်း၊ အတွဲ ၁၊ စာ ၃၉၂ ထို့ကြောင့် သူသည် မိဖုရား နှင့် တို့၏ မြေးဖြစ်သည်။
ဖခင်သည် စစ်ကိုင်းနန်းတော်တွင် အမတ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည့် အတွက်The terse language of ''ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်''၏ တိုတောင်းသည့် ဖော်ပြချက်သည် ဒွိဟ ဖြစ်စေသည်။
ယင်းအပြင် ''ဇာတာတော်ပုံ''တွင် ဝန်ကြီးဗိုလ်ချုပ် ကို အစောပိုင်းစာကြောင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
နောက်ပိုင်းစာကြောင်းများရှိ ''အမတ်'' သည် နန္ဒပကြံကို ရည်ညွှန်းထားကြောင်း ဟုတ်မဟုတ်ကို မရှင်းလင်းပေ။
နောက်ပိုင်းရာဇဝင်ကျမ်းများတွင်လည်း ''ဇာတာတော်ပုံ''၏ ဖော်ပြချက်များသည် ဒွိဟဖြစ်နေကြောင်း တွေ့ရသည်။
သီဟပတေ့သည် စစ်ကိုင်းမင်းဆက် တည်ထောင်သူ ၏ သမီးတော်၊ မကြာသေးမီက မုဆိုးမဖြစ်ခဲ့သူ မင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
သီဟပတေ့၏ အစောပိုင်း ထီးနန်းကာလသည် ငြိမ်းချမ်းမှုရှိခဲ့သည်။
သူသည် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း ပြိုင်ဖက် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ငါးစီးရှင်ကျော်စွာသည် တစ်ဝိုက်တွင်သာ အုပ်စိုးနိုင်ပြီး စစ်ကိုင်းအား ကူညီရန် လူသူအင်အား လုံလောက်စွာမရှိခဲ့ပေ။
သန်းထွန်း၊ ၁၉၅၉၊ စာ ၁၂၄ စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုများမှ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်မှုကြောင့် ပင်းယဘုရင်သစ် သည် မဟာမိတ်အဖြစ်မှ ဖယ်ထွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် မင်းပြောက် သီဟပတေ့၏ မွေးဖွားရက်နှင့် ကွယ်လွန်ရက်များ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
ဒေါ်ရင်ရင် ခေါ် ဒေါ်စောမုံညင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံသူ စာရေးဆရာ၊ တက္ကသိုလ် ဆရာမ ဖြစ်၍ အခြားထင်ရှားသော အဖွဲ့အစည်းများစွာ၌လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆရာမကြီး၏ သီးခြား ဆောင်ရွက်ချက် များမှာလည်း အမျိုးသမီး အကျဉ်းထောင် ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့ဝင် (၁၉၆၃)၊ ရုပ်ရှင် ဆင်ဆာဘုတ် အဖွဲ့ဝင် (၁၉၆၄)၊ ရန်ကုန်တိုင်း ရွေးချယ်ရေး ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် (၁၉၇၄)၊ စာပေ လုပ်သား ဖြစ်မြောက်ရေးမှ ယနေ့တိုင် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်၊ ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင် (၁၉၈၉ - ၁၉၉၄)၊ မဟာဂီတ သီချင်းကြီး စိစစ်ရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ ယဉ်ကျေးမှု တက္ကသိုလ် ဇာတ်သဘင် အကြံပေး အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာ့ အသံ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ ဆိုင်ရာ ပင်တိုင် အသံလွှင့် တာဝန်၊ အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆု ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင် (၂ဝဝဝ အထိ)၊ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၁ အထိ)၊ အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီး ပြိုင်ပွဲကြီး များ၏ ဦးစီး အဖွဲ့ဝင် (နဝမ အကြိမ် အထိ) နှင့် အမျိုးသား ညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ် (အထူးဖိတ်ကြား အဖွဲ့) စသည်ဖြင့် ပါဝင် ဆောက်ရွက် ခဲ့သည်။
စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၂) ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ အမျိုးသမီး ဆင်ယင် ထုံးဖွဲ့မှု စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု (မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေ) ရရှိခဲ့သည်။
ရန်ကုန် သက်ကြီး တက္ကသိုလ်တွင် ဥပစာ ဝိဇ္ဇာ (က) အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းသား ဘဝ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသား ရဲခေါင် တပ်ဖွဲ့တွင် ပါဝင်၍ သောင်းကျန်း သူများအား လက်နက်စွဲကိုင် တိုက်ခိုက် ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော စစ်မှုထမ်းကောင်း တံဆိပ် အပါအဝင် ၅ ခု၊ ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်း တံဆိပ် ၄ ခု၊ စုစုပေါင်း ဘွဲ့ထူး ဂုဏ်ထူး ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ် ၉ ခု ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ဘွဲ့ပေးအပ်ခဲ့သည် ဦးစိုးညွန့်သည် ငယ်စဉ်ကပင် ကဗျာကို ၁၄ နှစ်သား အရွယ်က စ၍ ရေးသား ခဲ့ပြီး ယခု အခါ ကဗျာအပုဒ်ရေ ၁,ဝဝဝ ကျော် ရေးသား ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ထီလာစစ်သူသည် ထင်ရှား ကျော်ကြား လှသော မဲခေါင်မြစ်မှ အိုရွက်ဝါ ကဗျာ စာအုပ်သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်က မြန်မာ နိုင်ငံတွင် အစောဆုံး စာပေဆု ဖြစ်သော ကို ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် ထီလာစစ်သူ၏ ၂ဝ ရာစုနှစ် မြန်မာ စာဆိုနှင့် မြန်မာ ကဗျာ (ဂုဏ်ဝင်း) စာအုပ်သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ထီလာစစ်သူ၏ စာများ အနက် စီးဆင်းရစ်လေဦး ဧရာဝတီ စာအုပ်နှင့် ၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာပေနှင့် မြန်မာ ကဗျာများ( ၊၊ ၊၊ ၊) စာအုပ်နှင့် လောကအမြင် စာအုပ် သည်လည်း စာပေ သမိုင်း မှတ်တိုင်များ အဖြစ် ထင်ရှား ကျန်ရစ်လျက် ရှိသည်။
ထို့ပြင် ဘွဲ့ကိုလည်းပေးအပ်ခဲ့သည်။
အစ်ကို ၂ ဦးမှာ ကွယ်လွန်သူ အမျိုးသား စာပေဆုရ စာရေးဆရာနှင့် သတင်းစာဆရာ နှင့် ဂါးဒီးယန်း သတင်းထောက်ချုပ် ဦးတို့ ဖြစ်သည်။
မြန်အောင်မြို့တွင် အဖ ဦးပု၊ အမိ ဒေါ်အေးရှင်တို့က ၁၉၂၈ ခု ဇူလိုင် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ကိုကိုးကျွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် နှင့် အကြားတွင် တည်ရှိသည့် မြန်မာပိုင်ကျွန်းတစ်ကျွန်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မှ နှင့် သွားလျှင် ခုတ်မောင်းချိန် (၁၉)နာရီ ဝန်းကျင်ကြာသည်။
ကိုကိုးကျွန်းသည် သင်္ဘောကြီးများ တိုက်ရိုက်ဆိုက်ကပ်နိုင်သည့် ဆိပ်ကမ်းမရှိ၊ ဆိပ်ခံတံတားမရှိ၊ ကျွန်းအနီး ပတ်ဝန်းကျင်တွင် များစွာရှိသည်။
အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ရှေးဟောင်းကု‌န်သယ်ရေးလမ်းကြောင်း သင်္ဘောသားများသည် မကြာခန လာလေရှိသည်။
ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး‌ဌာန၏ ၁၂.၇.၁၉၉၉ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ အမှတ် ၁ နှင့် အမှတ် ၂ ရပ်ကွက်ဟု၍ မြို့အဖြစ် သတ်မှတ် ခဲသည်။
ကိုကိုးကျွန်းစုတွင် ကျွန်းပေါင်း (၁၂)ခုပါသည်။
Weekly Eleven News Journal ၁၉၆၀-ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ကိုကိုးကျွန်းတွင် များကိုသာ တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။
ပထမအကြိမ် ခရီးစဉ်ကို နိုဝင်ဘာလမှ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့၍ သာမန်ခရီးသည် အနည်းငယ်ကိုသာ လက်မှတ် ရောင်းပေးခဲ့ပြီး ခရီးသည် ၄၀၀ ကျော်အနက် အများစုမှာ ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်း၊ အနုပညာရှင်၊ လုပ်ငန်းရှင်၊ တို့ ဖြစ်သည်။
သတင်းတပ်ဖွဲ့သည် နိုင်ငံတော်၏ စစ်ရေးမှတပါး နိုင်ငံရေး လူမှုရေး စီးပွားရေး ဘက်စုံကို ထောက်လှမ်းစုံစမ်းရသည့်အပြင် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေး နိုင်ငံကူးလက်မှတ်(Passport)ထုတ်ပေးရေး စသည့် အထွေထွေကိစ္စရပ်များကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရသော ရဲထောက်လှမ်းရေးအထူးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
သတင်းတပ်ဖွဲ့ တပ်ဖွဲ့မှူး မှာ မြဝင်း ဖြစ်သည်။
ပျူလူမျိုး များသည် ၏ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်တစ်လျှောက်တွင် နှောင်းပိုင်း၊ နှင့် စသည့် လူသားတို့၏ ဆင့်ကဲဖြစ်တည်မှု ခေတ်အဆက်ဆက်ကို ဖြတ်သန်း၍ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော ဌာနီလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press. ၎င်းတို့သည် (Tibeto-Burman) အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ လူမျိုးခွဲခြားမှုဗေဒအရ မွန်ဂိုလွိုက် (Mongoloid) ခေါ်မျိုးနွယ်စုတွင် ပါဝင်သည်။
Summerer, M., et al. (2011). "The genetic distinctness of the Burmese people." ''Human Genetics''. ပျူလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်လာကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပျူတို့၏ မူလဇစ်မြစ်မှာ တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင်(青海) နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများက ဆိုသည်။
Posth, C., et al. (2022). "The genetic history of Southeast Asia." Nature Communications.၎င်းတို့သည် ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ (၅) ရာစုဝန်းကျင်တွင် လူဦးရေတိုးပွားလာခြင်းနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများကြောင့် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။
Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press. ပျူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လမ်းကြောင်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ဝင်ရောက်လာနိုင်ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။
တရုတ်ပြည် ဒေသမှတစ်ဆင့် နှင့် ဝှမ်းများအတိုင်း ဆင်းသက်လာကာ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်သည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
Moore, E.H. (2007). "Early Landscapes of Myanmar." River Books.ဧရာဝတီမြစ်ဖျားခံရာ ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြစ်ကြောင်းအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ စုန်ဆင်းလာသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသော ပျူတို့သည် အေဒီ ၁ ရာစုမတိုင်မီကပင် မြောက်ဘက်တွင် ၊ အလယ်ပိုင်းတွင် ၊ နှင့် တောင်ဘက်တွင် စသည့် မြို့ပြနိုင်ငံများကို အဆင့်ဆင့် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
Aung-Thwin, M. (2005). "The Mists of Rāmañña." University of Hawai'i Press.ထိုစဉ်က နေထိုင်နှင့်ပြီးသားဖြစ်သော ဌာနေ (Austroasiatic) နွယ်ဖွားများနှင့်လည်း ယဉ်ကျေးမှုချင်း ထိတွေ့ရောနှောခဲ့ကြသည်။
မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော ရှေးဟောင်းဒီအန်အေ (aDNA) စစ်ဆေးမှုများအရ ပျူခေတ်လူသားများ၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် ၏ လက္ခဏာရပ်များကို အဓိကသယ်ဆောင် ထားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
Posth, C., et al. (2022). "The genetic history of Southeast Asia." Nature Communications.ပျူလူမျိုးတို့၏ မူလအစမှာ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းဟိုင်း ကုန်းမြင့်ဒေသ သို့မဟုတ် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် အနီးတစ်ဝိုက် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ယူဆကြသည်။
ခေတ်သစ် မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများအရ ပျူတို့သည် အရှေ့အာရှသားများ၏ Haplogroup O-M122 (အထူးသဖြင့် တိဗက်နှင့် တောင်ပိုင်းဟန်တရုတ် လူမျိုးများ တွင် တွေ့ရသော ဗီဇ) နှင့် ဆက်နွှယ်နေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
Posth, C., et al. (2022). "The genetic history of Southeast Asia." Nature Communications. ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးများသည် ပျူလူမျိုးများ၏ ဗီဇအခြေခံကို ဆက်ခံထားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားသော မျိုးနွယ်စုများနှင့် သွေးနှောခဲ့ကြသည်။