DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ကျိုက်လတ်ပြန်ရောက်သောအခါ ကျိုက်လတ်ဆရာကြီးဦးဘမူ၏ အမျိုးသားကျောင်းတွင် မြန်မာစာပြဆရာအဖြစ်ဆောင်ရွက်ရင်း များတွင် ကျင်းပသည့် ပဒေသာကပွဲများအတွက် ဇာတ်လမ်းရေးသားခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်းပါဝင်ကပြခြင်း၊ ဒါရိုက်တာလုပ်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကန်တော်မိတ်ရုံတွင် ''ဂုဏ်''၊ ဂျိုတီရုံတွင် ''မေတ္တာနှင့်သစ္စာ''၊ မြိုင်ရုံတွင် ''ဩော်မိန်းမ - ဩော်ယောက်ျား''၊ ''မိန်းမနဲ့ယောက်ျား''၊ ''ဩော် --- လောက'' ပြဇာတ်များတင်ဆက်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာအသင်း ရန်ပုံငွေအတွက် ''ဝိဇယ'' 'ပေါ်ဦး' ပြဇာတ်များတွင် ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်းပါဝင်ကပြခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း ကာဌေးရုံတွင် ''ချစ်တော့ချစ်တယ်"၊ "ဝသုန်ဤမြေ''၊ ဝင်းဝင်းရုံတွင် ''ကိုယ်ကြိုက်တာကိုယ်လုပ်'' ဇော်ရုံတွင် ''သားတို့ရုပ်ရည်'' ပြဇာတ်များကို ကိုယ်တိုင်အဓိကဇာတ်ဆောင်နေရာမှ ပါဝင်ကပြခဲ့သည်။
နှစ်နှစ်အကြာတွင် ''ဘဝသံသရာ''ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ဒါရိုက်တာဆုရရှိသည်။
တရားတော်များနှင့်ပတ်သက်၍ ''ရဟန်းစားရသော ဆွမ်းတစ်နပ်''၊ ''ရဟန်းမစားရသော ဆွမ်းတစ်နပ်''၊ ''တစ်ပါးသီလ'' ကဲ့သို့သော ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းများရေးသား ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ''မိုက်မိတယ်'' လုံးချင်းဝတ္ထုထွက်ရှိခဲ့သည်။
ဆရာကြီးဦးသုခ၏ လုံ့လထုတ်၍ ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ပြာသိုလပြည့်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဖြစ် (၁၉၉၇)တွင် တရားဝင် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် အမေနေ့အခမ်းအနားတွင် ဆရာကြီးနဲ့အတူ ပါ ကြွရောက်ဟောပြောခဲ့သည်။
နာယက ၊ နာယက တိပိဋက နိကာယသာသနာပြု ဥပဌာကအဖွဲ့ ဂုဏ်ထူးဆောင်နာယက။
တိ-နိ စာအုပ်စာပေ အနုပညာနှင့် မော်ကွန်းအဖွဲ့ နာယက (ရန်ကုန်) နာယက ၁၉၅၈ တွင် ဘွဲ့ကို ရရှိ၍ ၁၉၉၄ ဇန်နဝါရီလ(၄)ရက်နေ့တွင် ''မဟာသဒ္ဓမ္မ ဇောတိက'' ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ချီးမြင်ခြင်းခံရသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၃-ခုနှစ် နယုန်လဆုတ် ၁၁-ရက်အင်္ဂါနေ့တွင် အထက်တန်း အမိန့်တော်ရရှေ့နေ ၊ တို့မှ မွေးဖွားသောမွေးချင်း ၉-ယောက်တို့အနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
လက်ထောက်ဆရာအဖြစ်ထမ်းရွက်နေရင်း ဦးဘဝင်းသည် တတ်နိုင်သရွေ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကိုလေ့လာသင်ယူရာ အင်္ဂလိပ်စာ အတော်အတန် တတ်မြောက်လာသောအခါ ဆရာအလုပ်မှထွက်ကာ ရေနံချောင်းမြို့ ဂိုဒေါင်တွင် စာရေးကလေး အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်၊ လခစားအဖြစ်ရသမျှဝင်ငွေဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာအုပ်များဝယ်ဖက်ကာ ရေနံချောင်းမြို့ ဆရာဦးအေးမောင်ထံတွင် ညကျောင်းတက်​ရောက်ခဲ့သည်။
ယင်းသို့ဖြင့်ကြိုးစားလာခဲ့ရာ အသက်၂၀-အရွယ်တွင် ၁၀-တန်းစာမေးပွဲကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဂုဏ်ထူးဖြင့်ဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့ လေသည်၊ ၁၀-တန်းအောင်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဦးဘဝင်းသည် အလုပ်မှထွက်ကာ မန္တလေးတိုင်းမန္တလေးဥပစာကောလိပ်သို့ မိဘများအထောက်အပံ့ဖြင့် သွားရောက်သင်ယူပြန်သည်၊ ဥပစာကောလိပ်တွင် သိပ္ပံတန်းကိုဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သဖြင့် အစိုးရ စကောလားရှစ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် တွင် အဖြစ်ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၄၁-မှ ၁၉၄၂-ခုထိ (ရေနံချောင်း အမျိုးသားကျောင်းမှထွက်) ဖြူးမြို့ ကေအီးအမ် အမျိုးသားကျောင်း တွင် အဖြစ်ဆောင်ရွက်သည်။
သို့ များဝင်လာချိန် ၁၉၄၂-ခုကုန်ခန့်တွင် ဦးဘဝင်းသည်ဇာတိ နတ်မောက်မြို့ သို့ပြန်ကာ မိခင်အိုကြီးအား စောင့်ရှောက်နေထိုင်သည်။
ခေတ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ဦးဘဝင်းသည် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရာ တမြို့နယ်လုံး၏ ကြည်ညိုလေးစား ခြင်းကိုခံရသည်။
ဂျပန်ပြေးပြီး ပြန်ဝင်လာသောအခါ ရေနံချောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်သည်။
ရေနံချောင်းနယ်လုံးဆိုင်ရာ အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌကြီးအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။
တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၄၇-ဧပြီလတွင်ကျင်းပ သောအခါ ဦးဘဝင်းသည် အနောက်မြောက်ပိုင်း အမတ်အဖြစ် ပြိုင်ဘက်မရှိ ရွှေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ၏ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ထောက်ပံ့ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ရေးဆွဲရေးကော်မတီတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းခေါင်းဆောင်သော အမှုဆောင်ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် ကူးသန်းရောင်ဝယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၁၉၄၇-ဇူလိုင်လ ၁၉-ရက်နေ့တွင် နံနက် ၁၀ နာရီ ၃၇ မိနစ် လုပ်ကြံခြင်းခံရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) :- ၁၉၈၉ခုနှစ်၊(၄၂)နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့ အထိမ်းအမှတ်စာစောင်၊ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ပြန်ကြားရေးနှင့်အသံလွှင့်ဦးစီးဌာနမှထုတ်ဝေသည်။
မိုးကုတ်တရားသည် ရှင်တော်ဟောကြားတော်မူခဲ့သော နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းအကျင့်တရားများကို မှ သာမန်လူတို့အနေဖြင့် လွယ်ကူစွာနားလည်နိုင်ရန် စက်ဝိုင်းဒေသနာဖြင့် ရှင်းလင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
စက်ဝိုင်းဒေသနာတော်ကြီးက # ၁ အကွက်က သမုဒယသစ္စာ၊ # ၂ အကွက်က ဒုက္ခသစ္စာ၊ # ၃ အကွက်က သမုဒယသစ္စာ၊ # ၄ အကွက်က ဒုက္ခသစ္စာ။
ကိလေသာဆိုတာ လိုရင်းကိုပြောရမယ်ဆိုရင် သတ္တဝါတွေကို # ပင်ပန်းစေတတ်တဲ့တရား၊ # ညစ်နွမ်းစေတတ်တဲ့တရား၊ # ဆင်းရဲစေတတ်တဲ့တရား၊ # လောင်ကျွမ်းစေ တတ်တဲ့တရား၊ # သူတော်ကောင်းဂုဏ်သိန်ကိုညှိုးမှိန်ပျက်စီးအောင်ဖျက်ဆီးတတ်တဲ့တရား။
အကွက် (၁)က လွန်လေပြီးသော အတိတ်ကာလ၊ အကွက် (၂)နှင့် (၃) နှစ်ကွက်ပေါင်းက ယခုဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၊ အကွက် (၄)ကနောင်ဖြစ်လတ္တံ အနာဂတ်ကာလ။
အကွက် (၁) အတိတ်အကြောင်းအခြင်းအရာ (၅)ပါး ) အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ၊ အကွက် (၂) ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးအခြင်းအရာ (၅)ပါး ) ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ အကွက် (၃) ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းအခြင်းအရာ (၅)ပါး ) တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ အကွက် (၄) အနာဂတ်အကျိုးအခြင်းအရာ (၅)ပါး ) ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ။
မူလနှစ်ဖြာက တစ်သွယ်၊ သစ္စာနှစ်ခုက တစ်သွယ်၊ လေးခုအလွှာက တစ်သွယ်၊ အင်္ဂါတစ်ဆယ်နှစ်ပါးက တစ်သွယ်၊ သုံးပါးအစပ်က တစ်သွယ်၊ ဝဋ်သုံးဝက တစ်သွယ်၊ ကာလသုံးဖြာက တစ်သွယ်၊ ခြင်းရာနှစ်ဆယ်က တစ်သွယ် အားလုံးပေါင်းရှစ်သွယ်။
ပရိယတ္တိ သင်ယူရတဲ့သဘော၊ ဉာတပရိညာ သိအောင်ကြိုးစားရတဲ့သဘော။
ပဋိပတ္တိ အားထုတ်ရမယ့်သဘော၊ တိရဏပရိညာ ပွားများအားထုတ်ရမယ့်သဘော။
ပဋိဝေဓ ဆိုက်ရောက်တဲ့သဘော၊ ပဟာနပရိညာ ကိလေသာတွေကို မဂ်နှင့် အမြစ်ပြတ် ပယ်သတ်ပြီးတဲ့သဘော။
နာမ်ဆိုတာ အာရုံရှိရာသို့ ဦးညွတ်တတ်တဲ့ သဘော၊ ရုပ်ဆိုတာကတော့ ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ သဘော။
စက္ခုသမ္ဖဿ၊ သောတသမ္ဖဿ၊ ဃာနသမ္ဖဿ၊ ဇိဝှာသမ္ဖဿ၊ ကာယသမ္ဖဿ၊ မနောသမ္ဖဿ
ဇာတိဆိုတာက ဘဝအသစ်တစ်ခုရတာ၊ (ဝါ) ခန္ဓာအသစ်ဖြစ်ပေါ်တာ။
ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ဖို့ ဆိုရာမှာလည်း မဂ်ခရီး၊ ဖိုလ်ခရီးမှာ အဆီးအတား၊ အနှောင့်အယှက်၊ အကန့်အကွက်တွေကို မဖယ်ရှားဘဲနဲ့ လမ်းသွားနေပြန်လည်း လိုရာခရီးမရောက်နိုင်ပေဘူး။
ဒီအထဲမှာ အောက်ဆုံးမဂ်ဖြစ်တဲ့ သောတာပတ္တိမဂ်ကိုတောင်မှ မရနိုင်အောင် အဓိကအဆီးအတား၊ အနှောင့်အယှက်၊ အကန့်အကွက်ပြုနေတဲ့ လက်သည်အစစ်ကတော့ ဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ ဒိဋ္ဌိ (၆၂)ပါးထဲက ဘယ်ဒိဋ္ဌိပဲရှိရှိ ဒိဋ္ဌိရဲ့ ဝတ္တရားကတော့ မဂ်ဖိုလ်ကိုတား၍ အပါယ် (၄)ပါးထဲကို တွန်းချမှာချည်းပါပဲ။
ရုပ်နာမ်ခန္ဓာကိုခိုင်တယ်၊ မြဲတယ်လို့ အယူရှိတဲ့ သဿတ ဒိဋ္ဌိက (၅၅)ပါး၊ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာသည် သေပြီးလျှင်ပြတ်သွားတာပဲ နောက်ထပ် ဘာမှဆက်မလာတော့ဘူးလို့ အယူရှိတဲ့ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိက (၇)ပါး၊ ဒီ .. (၆၂)ပါးသော ဒိဋ္ဌိတို့အပေါ်မှာ ခေါင်းဆောင်နေတာကတော့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါပဲလို့ အယူမှားနေတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိပါပဲ။
ဒီတော့ ဦးစွာပထမ သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို အရေးတကြီး အရင်ဖြုတ်ရပါလိမ့်မယ်။
ဒိဋ္ဌိရှိလျှင်လည်း ယုံမှားခြင်းဆိုတဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာက ခွဲလို့မရ တွဲလျက်နေသောအားဖြင့် ရှိပြီးသာလို့ မှတ်ပါ။
ဉာတပရိညာဆိုတဲ့ သိမှုနှင့် ပြုတ်ခြင်း၊ တိရဏပရိညာဆိုတဲ့ ပွားမှုနှင့် ပြုတ်ခြင်း၊ ပဟာနပရိညာဆိုတဲ့ ပယ်မှုနှင့် ပြုတ်ခြင်း။
ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဆုံးမတော်မူခဲ့တဲ့ မိုးကုတ် ဥပနိဿယ၏ ထူးခြားမှုကတော့ မဂ်တား၊ ဖိုလ်တားဖြစ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာကို ဉာတပရိညာဆိုတဲ့ သိမှုအားဖြင့် ရှေးဦးပထမ ဖြုတ်ပေးပြီးနောက်မှ ပွားများအားထုတ်မှုဆိုတဲ့ တိရဏပရိညာကို အလုပ်လုပ်ခိုင်းလေ့ရှိပါတယ်။
ဒါဖြင့် .. လွန်လေပြီးသော အတိတ်ကာလတုန်းက “အဝိဇ္ဇာ ပစ္စယာ သင်္ခါရ” ဆိုတဲ့ အတိတ်အကြောင်းတွေကို ကြိုးပမ်းခဲ့ကြတဲ့အတွက် ယခုဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန်ကာလမှာ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဋ္ဌာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ ဆိုတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရား ခန္ဓာ (၅)ပါးကြီး ရနေကြတာသည် ကိုယ်တွေ့ပဲမဟုတ်ပါလား။
ဒီတော့ .. သင်ခန်းစာ (၂) တုန်းက သင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်တဲ့အတိုင်း ကုသိုလ်အမှုဆိုတဲ့ ပုညာဘိသင်္ခါရနှင့် ပြုပြင်ခဲ့ကြတဲ့သူတွေကျတော့ (၃၁) ဘုံမှာ လူခန္ဓာ၊ နတ်ခန္ဓာတွေ အကျိုးပေးနေကြပါတယ်။
နတ်ခန္ဓာဆိုရာမှာလည်း ကာမကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ကာမာဝစရပုညာဘိသင်္ခါရက အကျိုးပေးတော့ နတ်ပြည် (၆) ထပ်မှာ နတ်ခန္ဓာတွေ ရနေကြတယ်လို့ မှတ်ပါ။
ရူပကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ရူပါဝစရပုညာဘိသင်္ခါရက အကျိုးပေးပြန်တော့ ရူပဗြဟ္မာ (၁၆) ဘုံမှာ ရူပဗြဟ္မာခန္ဓာတွေ အကျိုးပေးနေကြတယ်လို့ မှတ်ပါ။
အကုသိုလ်အမှုဆိုတဲ့ အပုညာဘိသင်္ခါရနှင့် ပြုပြင်ခဲ့ကြတဲ့သူတွေကျတော့ အပါယ် (၄) ဘုံမှာ ခန္ဓာရုပ်ပုံ အမျိုးစုံစွာနှင့် အကျိုးပေးနေကြတယ်။
အရူပကုသိုလ်အမှုဆိုတဲ့ အာန ဉ္စာဘိသင်္ခါရ(သမထကုသိုလ်နှင့် ပြုပြင်ခြင်း)နှင့် ပြုပြင်ခဲ့ကြသူတွေကျတော့ အရူပဗြဟ္မာ ခန္ဓာတွေအဖြစ်နဲ့ အကျိုးပေးနေကြပါတယ်။
ဒီတော့ .. လူက(၁)ဘုံ၊ နတ်က(၆)ဘုံ၊ ရူပဗြဟ္မာက(၁၆)ဘုံ၊ အပါယ်က(၄)၊ အရူပဗြဟ္မာ(၄)ဘုံ၊ အလုံး(၃၁)ဘုံသားတို့၏ခန္ဓာမျိုးစုံ အဖုံဖုံအလီလီ အကျိုးပေးနေကြတဲ့အဖြစ်သည် သစ္စာမသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာရဲ့ လက်အောက်ခံ သင်္ခါရ (၃)မျိုးတို့၏ ပြုပြင်မှု သတ္တိပါပဲဆိုရင် လွဲပါ့မလား။
ဒီလို .. ကိုယ့်ခန္ဓာဖြစ်ကြောင်းကို ကိုယ်အမှန်သိလိုက်ရတော့ .. ဒို့ ခန္ဓာကြီးသည် ဘယ်သူများ ဖန်ဆင်းတည်ထောင်ထားပါလိမ့်မလဲဆိုတဲ့ သို့လော သို့ လော တွေးတောခြင်း၊ ယုံမှားသံသယတွေ ကိုယ်သဏ္ဌာန်မှာ ကျန်ပါဦးမလား … …။
တစ်ခါ .. ခန္ဓာကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ လက်သည်အကြောင်းတရားဖြစ်တဲ့ အဝိဇ္ဇာထဲမှာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ပါပါရဲ့လား … … ဒီတော့ .. ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါမပါတဲ့၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါလည်း မဟုတ်ကြတဲ့ အကြောင်းဓမ္မတွေက ဖြစ်စေတဲ့ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဋ္ဌယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ ဆိတဲ့ အကျိုးခန္ဓာ (၅)ပါးကိုကျမှ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ လုပ်ချင်လို့ ဖြစ်ပါ့မလား။
ဒီတော့ .. ခန္ဓာဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဖြစ်ကျိုးဆိုတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် နားလည်ရတဲ့နေ့သည် သိမှုအားဖြင့် ဝိစိကိစ္ဆာစင်၍ သက္ကာယဒိဋ္ဌိပြုတ်ခြင်းကြောင့် စူဠသောတပန်ဉာဏ်ကို ဦးစွာရတဲ့နေ့လို့ မှတ်ယူနိုင်ပါတယ်။
စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ မောင်သုတ (ခ) ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာ ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစု၊ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်၊ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂။
ညီမအငယ်ဆုံးမှာ (Janet Jackson)ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်သူ နာမည်ကြီး အဆိုတော့ အဲလ်ဗစ် ၏ သမီး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သေးသော်လည်း လမ်းခွဲခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာကျော် ပေါ့ပ်အဆိုတော် မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် (Michael Jackson) သည် ၂၀၀၉-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၅)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ လော့စ် အိန်ဂျလိစ် ဒေသစံတော်ချိန် (၃.၁၅ နာရီ) မှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
မည်သိုပင်ဖြစ်စေ နယူးယောက် တိုင်းသတင်းစာကမူ မိုက်ကယ် ၏ နောက်ဆုံးခရီးသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်က ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် အဲဗစ် ပရက်စလေ ၏ ဈာပန နှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်က သေဆုံးခဲ့သည့် ၏ ဈာပန တို့ထက်ပို၍ တိုးမပေါက်အောင်ရှိမည် ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
www.planet.com.mm/news/read.cfm/id/12859 မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်အား နောက်ဆုံးနှုတ်ဆက်သည့် ဈာပနအခမ်းအနားကို ဇူလိုင်လ(၇)ရက်နေ့က လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့တော်ရှိ Staplesစင်တာတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပီနန်ဆရာတော်၏ အလောင်းအလျာသည် ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း သုံးဦးအနက် အလတ်ဖြစ်ကာ အကိုကြီးဖြစ်သူမှာ ဦးကံညွန့် ဖြစ်ပြီး၊နှမမှာ ဒေါ်အေးရီ ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၄ နှစ်သားတွင် ရှင်သာမဏေဘောင် ဝင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၆ရက် တွင် ရဟန်းဘောင် သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဝါးခယ်မ၊ ညောင်တုန်း၊မန္တလေးတို့တွင် ဗုဒ္ဓစာပေများ ပညာသင်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်ကြီးသည် လောစ့်အိန်ဂျဲလစ် (USA)၊ ဆဒ်နီ (ဩစတြေးလျ)၊ ချီကာဂို (USA)၊ တိုရန်တို (ကနေဒါ)၊ ဟောင်ကောင် (တရုတ်ပြည်)၊ စင်ကာပူ၊ ကွာလာလမ်ပူ (မလေးရှား)၊ အုခ်လန် (နယူးဇီလန်)၊ ဟော်လန်၊ (ရန်ကုန်) တို့တွင် ကျောင်းထိုင်၍ တည်ထောင် သာသနာပြုခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ပြည်ပ၌ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်တွင် “သာသနာ့ဥသျှောင်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာရဟန်းတော်များ အဖွဲ့ချုပ်” ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဆရာတော်သည် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး ဦးကောဝိဒသည် သာသနာ့ဥသျှောင် ပဓာနစေရ (နာယက) ဆရာတော် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
သာသနာ့ဥသျှောင်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာရဟန်းတော်များ အဖွဲ့ချုပ်သည် ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင် သံဃာ့အရေးအခင်းအား ပြည်ပမှနေ၍ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ကျပ်သိန်းပေါင်း သောင်းချီ အကုန်အကျခံ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းထားသော ရန်ကုန်မြို့၊ တာမွေမြို့နယ်၊ နတ်ချောင်းရပ်ကွက်ရှိ “” ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွင်း ပထမကျောင်းထိုင် ပီနန်ဆရာတော်နှင့် အကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်လည်း အထူး ထင်ရှားခဲ့သည်။
တွင် ၁၈၉၈ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မိထ္ထီလာမှ မန္တလေးသို့ မိသားစုအလုပ်အတွက်နှင့် ပြောင်းရွှေ့ရသောအခါ ဝက်စလီယန် မိန်းကလေးကျောင်းတွင် သူငယ်တန်းမှ စတင်ကျောင်းတက်သည်။
ကိုရာဇတ်ကို သူ့မိဘများက ကောလိပ်သိပ္ပံကျောင်းသို့လွှတ်ကာ ပညာဆက်လက်သင်ကြားစေသည်။
ကိုရာဇာတ်သည် ပညာဘက်တွင်သာထူးချွန်သည်မဟုတ်သေး ၊ ၊ ၊ စသည့် အားကစားဘက်တွင်လည်း ပြောင်မြောက်လေသည်၊ ကောလိပ်ကျောင်း ဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
သပိတ်မှောက်ကောင်စီမှ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ ပညာရေးတွင် မနစ်နာစေရန် မြန်မာတနိုင်ငံလုံးရှိမြို့ကြီးများတွင် အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီးသည့်နောက် ကိုရာဇတ်သည် မန္တလေးမြို့ ဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းကြီး နှင့် ပြ အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ၁၉၂၁-ခုနှစ်မှစတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
တစ်ခါက အိန္ဒိယ နယူးတိုင်း မဂ္ဂဇင်းသို့ ၌ အထူးကျော်ကြားသော အကြောင်းကို ကြေးစန္ဒီနတ်ရုပ်နှင့် တကွ အတိတ်ပေးပုံ၊ ကပ်တိတ်၊ အနီး ဖော်ပြပြီးလျှင် ပေးပို့ခဲ့ရာ ပထမတန်း ဆောင်းပါးဆုကို ရရှိခဲ့ဖူးလေသည်။
ဆရာကြီးသည် အင်္ဂလိပ်စာသာမက လည်း ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။
မြန်မာနှင့် ပါဠိဘာသာရပ်များကို ကျောင်း၌သင်ကြားခဲ့ရခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောင်းပိတ်ရက်များအတွင်း ၊ နန်းတော်ရှေ့တိုက်တော်ကျောင်းတိုက်၊ ခင်မကန် ကျောင်းတိုက်၊ အတုမရှိကျောင်းတိုက် စသည့် ကျောင်းတိုက်များရှိ တိုက်အုပ်ဆရာတော်များထံ၌ သွားကာလေ့လာသင် ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုအခါ ရှိ တိုက်သားပညာဝန်နှင့် အရေးပိုင်ကြီးတို့သည် ဆရာကြီး ဦးရာဇာတ်အုပ်ချုပ်ရာ အမျိုးသားကျောင်းသို့ရောက်ရှိလာကြသည်။
အရာရှိနှစ်ဦးလည်း သဘောပေါက်ကာ လက်လျှော့ပြန်ရလေသည်၊ ဦးရာဇတ်သည် ဖခင်၏ အယူဝါဒကို လက်ခံသော်လည်း မိခင်၏ ကိုလည်း မပစ်ပယ်ချေ။
ကျောင်းဆရာနှင့် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဦးရာဇာတ်သည် ကျောင်းသားများအား ပညာကိုသာမက မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ကိုပါ သွတ်သွင်းပေးလေ့ရှိသည်။
သူကား နိုင်ငံခြားဖြစ် ဆေးလိပ်၊ ကို သောက်လေ့မရှိ။
ကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများကို သမဂ္ဂဖွဲ့စည်းစေပြီး၊ ထိုစဉ်က ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော ၊ ၊ စသည်တို့နှင့် အဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
ရမည်းသင်းမြို့တွင်ပြုလုပ်သော ဗမာမွတ်ဆလင်ညီလာခံ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရလေသည်။
ခေတ်တွင် ဆရာကြီးသည် ထောင်သွင်းအကျင်းချခြင်းခံခဲ့ရဖူးရာ သူ့အား ရွှေဘိုမှ-မန္တလေးထောင်သို့ အပြောင်းတွင် တပည့်များက မိမိတို့အသက်ကိုစွန့်လွှတ်၍ လုယူကယ်ဆယ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ဖူးသည်၊ သို့သော်ဆရာကြီးက ထိုအကြံကို ခွင့်မပြုခဲ့ချေ။
ကို အရပ်ဖက်နှင့် တွဲဖက် အသုံးပြုသည်။
CINCDS Myanmar ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် MiG-29 လေယာဉ်တစ်စီးသည် လေယာဉ်ပြန်ဆင်းစဉ် လေထီးမပွင့်ခဲ့သည့်အတွက် ပြေးလမ်းချော်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
မုံ သို့မဟုတ် မြောင်ဇီးလူမျိုး (RPA: , CHV: ''Hmôngz'', Nyiakeng Puachue: , Pahawh Hmong: , , ) သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ခုဖြစ်ပြီး Hmong–Mien ဘာသာစကားပြောအုပ်စုဝင်ပါဝင်သည်။
Lee, G. Y., ''Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity'', Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998. ၂,၇၀၀,၀၀၀National Bureau of Statistics of China, 2020 Census ၁,၃၉၄,၀၇၉General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census ၆၀၀,၀၀၀ ၁၅၁,၀၈၀ ၃၁၅,၈၀၀U.S. Census Bureau, American Community Survey, 2019 အခြား နိုင်ငံများတွင် မုံလူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် တွင် သမိုင်းတလျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မုံလူမျိုးများသည် ခြေသလုံးအိမ်တိုင်လူမျိုးများအဖြစ် အီယာန်နိယန်မြစ်ဝှမ်းနှင့် မန်လင်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး များနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိခဲ့သည်။
မုံများသည် တရုတ်ရဲ့ ခေတ်တွင် အကြမ်းဖက်နယ်ချဲ့မှုနှင့် တိုက်ပွဲများကြောင့် တရုတ်အတွင်းပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြပြီး ၊ ၊ သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်အရောက်ရောက်လာကြသည်။
Mottin, J., ''History of the Hmong'', Bangkok: Odeon Store, 1980. မုံဘာသာသည် တွင် ပါဝင်ပြီး မုံဒွယ် (မုံဖြူ) နှင့် မုံလင်း (မုံစိမ်း) ဟူသော အဓိကစကားရပ်များရှိသည်။
Ratliff, Martha, ''Hmong-Mien Language History'', Pacific Linguistics, 2010. မုံလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတွင် အဝတ်အစားထုံးတမ်း၊ ဂီတ၊ ကာရန်နတ်ယုံကြည်မှုများနှင့် သဘာဝနတ်နည်းယုံကြည်မှုများပါဝင်သည်။
Tapp, N., ''The Hmong of China: Context, Agency, and the Imaginary'', Brill, 2001. မုံလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် အဓိကအားဖြင့် Haplogroups O3, C, N, D4, B5 စသည်တို့ပါဝင်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိုင်လူမျိုးများနှင့် အနီးစပ်ဆွေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပြသထားသည်။
Li, H. et al., ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007. မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း )။
မုံရွာတက္ကသိုလ်သည် အရှေ့ဖတ်ရှိ မုံရွာ - ကျောက္ကာ ကားလမ်းပေါ်ရှိ ဇလုပ်ကျင်းကျေးရွာ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
တွင် မုံရွာတက္ကသိုလ် အပြင် မုံရွာတက္ကသိုလ် ကျောင်းဝင်းအနီး၌ လည်း ရှိသည်။
မယ်လမုစေတီတော်ကို မယ်လမု၏သားတော်ဖြစ်သော ဥက္ကလာပ မင်းကြီးက တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိခဲ့သည်။
Image:Ya Hann Statue at Mal La Mu.jpgဘုရားပရဝုဏ်အတွင်းရှိ ရဟန်းရုပ်တုတစ်ခု Image:ရင်ပြင်တော်တစ်နေရာ၊ မယ်လမု.jpgရင်ပြင်တော်တစ်နေရာ၊ မယ်လမု Image:ဆံတော်ပေးခန်း၊ မယ်လမု.jpgကုန်သည်ညီနောင်အား ဆံတော်ပေးခန်း Image:လျောင်းတော်မူရုပ်ပွားတော်၊ မယ်လမု.jpgလျောင်းတော်မူရုပ်ပွားတော် Image:ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ၊ မယ်လမုစေတီတော်.jpgဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ Image:ဆင်စီးမြင်းခံဘုရား၊ မယ်လမုစေတီတော်.jpgဆင်စီးမြင်းခံဘုရား File:Four Buddhas at MLM.jpgဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်လေးဆူ File:Nagar Yone Buddha at MLM.jpgနဂါးရုံဘုရား File:Dhamma Sakkyar at MLM.jpgဓမ္မစကြာတရားဦး ဟောကြားခန်း File:Vyar Date Kan Yu.jpgဗျာဒိတ်ခံယူခန်း File:History of Mal La Mu.jpgမယ်လမုဘုရားသမိုင်း ပန်းချီကားချပ်တစ်ခု File:Ba Lue Statue at Mal La Mu.jpgဘီလူးရုပ်တု File:Yathae Nyi Naung Sone Ma Chinn.jpgရသေ့ညီနောင်အား ဆုံးမခန်း File:Yar Hu Lar A Mway Taung.jpgရာဟုလာအမွေတောင်းခန်း။
အရ အေဒီ ၁၁၇၄ တွင် ညီတော် နရပတိစည်သူ၏ ဇနီး ဝေဠုဝတီအား နောင်တော် မှ တပ်မက်၍ အကောက်ကြံကာ သိမ်းပိုက်လိုမှုကြောင့် ညီတော်က မခံမရပ် နိုင်ဖြစ်ပြီး နောင်တော်အား လုပ်ကြံကာ ပုဂံထီးနန်းအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
မြင်စိုင်း ဝက်ဝံအရပ်ရှိ လူတို့သည် ဝါးတောထဲမှ ကြီးစွာသောဝါး၏ အထဲ၌ သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေအဖြစ် မွေးဖွားလာသော မိန်းမငယ်တစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
လှပသောသမီးပျိုကို တောနှင့်မတန်၊ ရှင်ဘုရင်နှင့်သာ ထိုက်မည်ဟု သူကြီးက စဉ်းစားကား နရသိင်္ခမင်းထံ ဆက်သလိုက်သည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 312 မယ်တော်မိဖုရားကြီးကလည်း သားတော်ငယ် အိမ်ရှေ့မင်း နှင့် စုံဖက်ရန်သဘောတူလိုက်လေသည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 313 ညီတော်အိမ်ရှေ့မင်းကို ခေါ်တော်မူပြီး အရပ်၌ မငြိမ်မသက်ဖြစ်နေ၍ စစ်ချီရန် လွှတ်လေသည်။
အိမ်ရှေ့မင်း နရပတိစည်သူ မင်းသားသည် စစ်မထွက်ခင်ကတည်းက နောင်တော်၏ အကြံကို ရိပ်မိတော်မူ၍ မြင်းခံငပြည့်ကို မြင်းနှင့် တကွ ငါ့အိမ်တော်တွင် အခင်းထွက်လျှင် လျင်လှစေဟု မှာတော်မူခဲ့လေသည်။
ယင်းနောက် နရပတိစည်သူသည် အမတ် ကို ခေါ်၍ လက်ရွေးစင်တပ်သား ၈၀ နှင့် နောင်တော် ဘုရင်ကို လုပ်ကြံစေသည်။
Harvey 1925: 53–54 အေဒီ ၁၁၇၄ တွင် နရပတိစည်သူ ပုဂံထီးနန်းကို စတင်စိုးစံသည်။
သန်းထွန်း၊ ၁၉၆၄၊ စာ ၁၂၉ မိဖုရားနှင့် နရပတိစည်သူတို့တွင် ဇေယျသူရအမည်ရှိ သားတော်တစ်ပါးရှိပြီး ဝေဠုဝတီနှင့် သားတော် ဇေယျသူရတို့အား ၊ နှင့် အနိမ့်မြို့များ (ယခုခေတ် နှင့် အတွင်း တည်ရှိသည်)ကို စားစေခဲ့သည်။
Hmannan Vol. 1 2003: 326–327 ဝေဠုဝတီမိဖုရားသည် ပညာရှိ သုခမိန်အမတ်ကြီး ဝဇီရဗုဒ္ဓိ အနိစ္စရောက်သည့် သက္ကရာဇ် ၅၄၈-ခုနှစ်တွင်ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်စိန်တင်၏ ပုဂံရှာပုံတော်(၂) ဦးသိမ်းမောင် ရေး ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှု၊ စာ ၄၆ (မဟာရာဇဝင်၊ အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၆၊ စာ ၂၁၄) တွင် ဝေဠုဝတီ၏ ကွယ်လွန်နှစ်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၃၈ အစောပိုင်း (အေဒီ ၁၁၇၆) ဟု ဆိုထားသော်လည်း (မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၂၁) တွင် ယင်းကိုပြင်ဆင်ထားကာ ကွယ်လွန်နှစ်မှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၄၈ အစောပိုင်း (အေဒီ ၁၁၈၆) ဟု ဖော်ပြထားသည်။
နှော ၏ အမည်မှာ ''Adina cordifolia'' ဖြစ်သည်။
ဂျပန် ခေတ်တွင် ဂျပန် အစိုးရ ဝါဒ ဖြန့်ဖြူးရေး ဌာနက ထုတ်ဝေသည့် ဂရိတ်တား အေရှ သတင်းစာ တိုက်၏ ၁၉၄၃ ခု ပထမ အကြိမ် စာပေဆု ပြိုင်ပွဲတွင် "ဗိုလ်အေရှ" ဝတ္ထုဖြင့် ဝတ္ထု ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ် (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) # ဒဂုန် ရွှေမျှား။
မိမိ၏ ကျွမ်းကျင် ပြည့်ဝမှုကို အခြေခံကာ မူဝါဒ ကို ချမှတ်ရမည်။
လူသား အရင်းအမြစ် ကို အသုံးချရာ တွင် ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်တတ် ဖို့ လိုသည်။
မည်သည့် အဖွဲ့အစည်းတွင် မဆို ရင်းမြစ် ပိုင်ဆိုင်မှုများ ရှိသည်။
မိမိ အဖွဲ့အစည်း ၏ ကိုယ်စားလှယ် အနေ ဖြင့် အများ ပြည်သူ အကြားတွင် မျက်နှာပန်း ပွင့်အောင် ဖန်တီး ရမည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်ဦးဆံပိုင်ခေတ်တွင် နောက်ဆုံးဘုရင်မင်းမြတ်ဖြစ်သော တရားကြီးနှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး တို့၏ မြေးတော် တစ်ဦးဖြစ်သော တော်ဘုရားလေး (ဦး) အောင်ဇေကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကိုကိုနိုင်၊ အမိ အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဖုရားလေးတို့မှ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် စာအုပ်များဖြစ်သော ပြည်သူချစ်တဲ့ မျိုးဆက်သစ်၊ လန်ဒန်ရောက် ပတ္တမြား ငမောက်၊ ရတနာပုံမှ ရတနာဂီရိသို့ စသည့် စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်မေနှင့် သမီးတော် တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဘင်းစတက်တွင် အောက်ပါ နိုင်ငံများ ပါဝင် ကြသည် - # # # # # # # ဘင်းမ်စတက် (BIMSTEC) ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘန်ကောက်မြို့၌ BIST-EC (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု) အမည်ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဘင်းမ်စတက်အဖွဲ့၏မျှော်မှန်းချက်များ၊ ရည်ရွယ်ချက်များအားယင်းအဖွဲ့တည်ထောင်သည့်ဘန်ကောက်ကြေညာစာတမ်းတွင်အတိအလင်းဖော်ညွှန်းထားသည်။
တောင်သရက် (Taung-Thayet) ၏ အမည်မှာ ''Swintonia floribunda'' ဖြစ်သည်။
တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (အတိုကောက် တပခ) သည် အခြေစိုက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
လက်ရှိ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သူရဇော်လွင်စိုး''(စတသ - ၄၂) ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြစ်သည်။
အပြီး အာဏာပြန်လွှဲပြီးချိန်ဖြစ်သော ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ကို အင်အားတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့် တောင်နှင့် မြောက် စစ်တိုင်း(၂)ခုအား ၊ ၊ ၊ နှင့် ဟူ၍ စစ်တိုင်း(၅)ခုသို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တွင် ဟူ၍ အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးအဘိဓာန်၊ အတွဲ (၁)၊ NCGUB
ငှက်ဟု အမှတ်သညာပြုကြသော နေမင်းက ညွှန်းဆိုသည့် အက္ခရာများသည် စာဖိုအက္ခရာများဖြစ်ကြ၍ ငှက်ဟု အမှတ်သညာ ပြုကြသော လမင်းက ညွှန်းဆိုသည့် အက္ခရာများသည် စာမအက္ခရာများ ဖြစ်ကြသည်။
နေသည် တစ်နေ့သုံးကြိမ် အက္ခရာပြသည်။
နေထွက်စ (ဂ) ငယ်ပုံ မွန်းတည့် (ဝ) လုံးပုံ နေဝင် (ဂ) ငယ်ပုံ လသည် တစ်လတွင် အက္ခရာ ငါးလုံးပြသည်။
လမင်းသည် မူလအက္ခရာ တစ်လုံး၊ ဘူတအက္ခရာ ၄ လုံး ပေါင်း (၅) လုံးကို တစ်လလျှင် (၅) ကြိမ်ပြသည်။
ယင်းအက္ခရာ ရှစ်လုံးကို အထက်အောက် တန်းစီ၍ ထားလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရ၏ - {- က၊ ပ၊ ဓ၊ ဝ - ယ၊ ဂ၊ ဗ၊ ဝ } ယင်းအက္ခရာ ရှစ်လုံးကို နံသင့်ကောက်၍ ပေါင်းလျှင် (၃၃) ရ၏။
စဓဗဝ ဂါထာတော်၊ စမကြီး(၄)လုံး ဂါထာ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ယောဇိနော၊ အကြင် ငါးမာရ်အောင်မြင် ဘုရားရှင်သည်။
အောင်သက်ထူး ၁၉၅၄ ခု၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင် ညောင်လေးပင်မြို့တွင် အဖ တပ်ကြပ်ကြီး အေးမောင် (ငြိမ်း)၊ အမိ ဒေါ်ကြည်တို့ မွေးဖွားသည်။
စာပေနှင့် နိုင်ငံရေး ယုံကြည်ချက်များ၊ လွတ်လပ်ခွင့်များအတွက် ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ၁၉၇၆ မှ ၁၉၇၉၊ ၁၉၈၈ နှင့် ၁၉၈၉-၉၁ နှစ်များတွင် အာဏာရှင်တို့က ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဝန်းသိုစော်ဘွားကြီး စဝ်အောင်မြတ် (ဗမာ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၃ - ၁၃၂၆) သည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ပထမဆုံးတော်လှန်ရေးရှမ်းစော်ဘွား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ စဝ်အောင်မြတ်ဖြစ်သည်။
ညောင်ရွှေစော်ဘွားကြီး သည် ဝန်းသိုစော်ဘွားကြီးပြန်ရောက်၍ သုံးနှစ်အကြာ ကွယ်လွန်သောအခါ စော်ဘွားကြီးသည် မည်သူ့အားမျှ အပူမကပ်ဘဲ ရသမျှဖြင့် တင်းတိမ်ရောင့်ရဲစွာ လောကုတ္တရာဖက်တွင်သာ အားထုတ်နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
ညောင်ရွှေစော်ဘွား ကလည်း ဆက်လက်ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) == သူ့ကျွန် မခံလိုသော မဟာဝံသသီရိဇယ သိုဟုံဘွားဘွဲ့ခံ မျိုးချစ် ဝန်းသို စော်ဘွားကြီး ဦးအောင်မြတ်။
ကမ္ဘာဦးအစပိုင်းတွင် ဗေဒင်ကျမ်းဂန်များ၌ အလွန်ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်သော ကဝါလမိုင်း အမည်တွင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
ထိုသို့ပြောင်းလွှဲပေးသည်ကို သက္ကရာဇ်ဦးခေါင်း ပြောင်းသည်ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကာ အတာ ပွဲများ ကျင်းပကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
KIO အဖွဲ့ကို ၁၉၆၀ အောက်တိုဘာ၂၅ တွင်စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌ မှာ လထော်ဇော်ဆိုင်း (နောင် KIA​​ဗိုလ်ချုပ်)ဖြစ်သည်။
မြန်မာစစ်တပ်နှင့် စစ်ဖြစ်လာတော့မည့် အရေးအတွက် ပြင်ဆင်သည့် အနေဖြင့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့သည် သူ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကို ပြင်ဆင် မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်နေသည်။
စစ်ဆေးရုံချုပ် ကေအိုင်အို စစ်ဆေးရုံချုပ် သည် လိုင်ဇာမြို့မြောက်ဘက်၊ နှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ဝယ်ကျိုင်ကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (D.G.A) စိုက်ပျိုးရေးဌာန၊ ပညာရေးဌာန၊ ကျန်းမာရေးဌာန၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ စီးပွားရေးဌာန ကချင်လွတ်လပ်​ရေးအဖွဲ့အပါအဝင် ၊ ၊ ၊ တို့ ပူးပေါင်းပြီး (Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union – SCEF) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
ကြည်း၊ရေ၊လေ ဗမာ့တပ်မတော်များပေါင်းစည်းပြီးနောက်တပ်မတော်သမိုင်း စတုတ္ထတွဲ [ ၁၉၅၅ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉အထိ တပ်မတော်(ကြည်း)၊ ​တပ်မတော်(ရေ)၊ တပ်မတော်(လေတပ်) တို့ကို သက်ဆိုင်ရာ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တစ်ဦးစီက အုပ်ချုပ်ခဲ့ကာ ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် ထို ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များကို သက်ဆိုင်ရာတပ်များ၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ အဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗမာ့ရေတပ်မတော် ၏ အကြီးအကဲမှာ ရေတပ်ဦးစီးမှူး (Commanding Officer, Burma Navy) ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ခုနှစ် မေလ ၈ရက်နေ့တွင် စစ်ရုံးဖွဲ့စည်းပြီးသောအခါ ရေတပ်ဦးစီးချုပ် (Chief of Naval Staff) ဟုပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
ဗမာ့တပ်မတော်၊ ဗမာ့ရေတပ်မတော်နှင့် မြန်မာ့လေတပ်မတော် တို့ကို တစ်ခုတည်းသောတပ်မတော်အဖြစ်ပေါင်းစည်းသောအခါ ၁၉၅၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်နေ့မှ စ၍ ရေတပ်ဦးစီးချုပ် သည် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေတပ်) (Vice Chief of Staff (Navy)) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရေ ၄၀၁၇ ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ – ''၈ မေ ၁၉၄၈'' - ! colspan=6 ရေတပ်ဦးစီးချုပ် - (၁) ရေ ၄၀၁၇ ''၈ မေ ၁၉၄၈'' – ၁၃ ဇွန် ၁၉၅၂ - ၂။
ရေ ၁၀၀၁ ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းဖေ ၁၄ ဇွန် ၁၉၅၂ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' - ! colspan=6 ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေတပ်) - (၂) ရေ ၁၀၀၁ သန်းဖေ ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၁ မေ ၁၉၆၂ - ၃။
ရေ ၁၀၂၅ ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းတင် ၃၀ မေ ၁၉၆၂ – ၇ မတ် ၁၉၇၄ - ၄။
ရေ ၃၀၁၁ ချစ်လှိုင် ၈ မတ် ၁၉၇၄ – ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၈၀ - ၅။
ရေ ၃၀၂၁ ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဝင်း ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၈၀ – ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ - ၆။
ရေ ၁၀၃၈ မောင်မောင်ခင် ၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' - ! colspan=6 ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) - (၆) ရေ ၁၀၃၈ မောင်မောင်ခင် ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ - ၇။
ရေ ၃၁၁၀ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းညွန့် ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ – ၁၅ ဇွန် ၁၉၉၅ - ၈။
ရေ ၃၁၄၅ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အေး ၁၆ ဇွန် ၁၉၉၅ – ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ - ၉။
ရေ ၁၀၈၇ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်သိန်း ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ – ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၀၀ - ၁၀။
ရေ ၁၁၀၇ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကြည်မင်း ၉ ဩဂုတ် ၂၀၀၀ – ၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၄ - ၁၁။
ရေ ၁၁၈၁ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၄ – ၂၀ ဇွန် ၂၀၀၈ - ၁၂။
ရေ ၁၁၉၆ ၂၁ ဇွန် ၂၀၀၈ – ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ - ၁၃။
ရေ ၁၂၈၂ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ – ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ - ၁၄။
ရေ ၁၂၈၇ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ – ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၁၅။
ရေ ၁၃၇၄ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ – ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ - ၁၆။
ရေ ၃၄၇၄ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ – ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ နုတ်ထွက်စာတင်ခိုင်းခံရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ - လက်ရှိ }။
ချက်ကိုစလိုဗေးကီးယားနိုင်ငံမှ လက်နက်၊ ကျည်ဆန်လုပ် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ တင်ပို့နေမှုမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် မသတ်မှတ်မီကာလက ပေးပို့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
birth_place =ဈေးချို ပန်းပဲတန်းရပ်၊။
children = ဌေးဇော်၊ဗဟိန်းတင်၊ကျော်ကျော်၊နွယ်နွယ်ဦး၊မိုးမိုးကြည်၊တိုးတိုး၊ပိုးပိုး။
သူ့အသက် ၂၉နှစ် အရွယ် ၁၉၆၅ခုနှစ် တွင် လမ်းသစ်ကဗျာများ စာအုပ်ဖြင့် ပထမဦးဆုံး ချီးမြှင့်ခံရသည်။
ကိုလေး(အင်းဝဂုဏ်ရည်) သည် လည်းဖြစ်သည်။