DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဇမ်ဘီယာအစိုးရသည် ၂၁ ရက်အထိ နိုင်ငံအဆင့် ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ် ကြေညာခဲ့ပြီး၊နိုင်ငံတော်အဆင့် ဈာပနပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
သက်ရှိဟူသရွေသည် တစ်စတစ်စ ကြီးပြင်းလာကြရသည်ချည်းဖြစ်၏။
တိရစ္ဆာန်များအဖို့ကား ခြောက်ပုံ တစ်ပုံခန့်သာ ကြာသဖြင့်၊ လူသည် မိဘကို ပို၍ ကြာမြင့်စွာ မှီခိုရှင်သန်ရသည် ကလေးများသည် အမိဝမ်းတွင်း၌ ပဋိသန္ဓေ တည်သည့်နေ့မှစ၍ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ အခြေအနေ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသည်။
နို့စို့အရွယ်ကလေးသည် သူ၏ကိုယ်မှလွဲလျှင် ပတ်ဝန်းကျင် လောကကို အနည်းငယ်မျှ စိတ်မဝင်စားသောကြောင့်၊ သူ့ကိုယ်ကိုပင်သူ အမျိုးမျိုး လှုပ်ရှားကစားနေတတ်၏။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတ၏ သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့သူ ကားလ် ကာစတင်ကို ၁၉၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား သည်။
ကက်ရှ်မီးယားပြည်နယ်သည် ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းဒေသတွင်တည်ရှိ၍ တောင်ထူထပ်သည့်ပြင်တောင်ထိပ်တောင်ထွတ်တို့မှာနှင်းများ ဖုံးအုပ်လျက် ရှိသည်။
ကြည့်နေစဉ် မှန်ပြောင်းကို လှည့်ပေးသောအခါ၊ တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပြောင်းသွားသော တောက်ပြောင်လှပသည့် ရောင်စုံ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို တွေ့မြင်ရသည်။
ထိုပြောင်းတွင် ရှည်လျားလျား ဖြတ်ထားသော ကြေးမုံ(ကြည့်မှန်)သုံးချပ်ကို အနားချင်းထိ၍ ထည့်ထားပါ။
ပြောင်းဝတစ်ဖက်တွင် အတွင်းဘက်၌ ကြည်လင်သော မှန်တစ်ချပ်၊ အပြင်ဘက်၌ အရောင်မှိန်မှိန်တစ်ချပ်ဖြင့် အကန့် ကလေးတစ်ခု လုပ်ထား၍၊ ထိုအကန့်ကလေးထဲ၌ အရွယ်အမျိုးမျိုး ပုံအမျိုးမျိုးရှိသည့် ရောင်စုံဖန်ကွဲ ဖန်စကလေးများကို ထည့်ထားသည်။
ကလေးလောက တွင် ကစားစရာအနေဖြင့် အသိများသော ဤကရိယာကို ကော်ဇော၊ ခန်းဆီး စသည်တို့အတွက် ရောင်စုံပန်းပုံစံ ရသူများက ပန်းကွက်ပုံစံ အမျိုးမျိုးဖော်ယူရန် အသုံးချလေ့ရှိကြသည်။
မစ္စတာ ဗီဂျေ နမ်ဘီယာ (Vijay Nambiar) သည် ဝါရင့် သံတမန်တဦးဖြစ်ပြီး အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ၏ ရုံးအဖွဲ့မှူး အဖြစ် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ တာဝန်ထမ်း ဆောင်သည်။
မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ နှင့် တို့နောက် တတိယမြောက် အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။
မစ္စတာ ဗီဂျေ နမ်ဘီယာသည် ၂ ရက်ကြာ ခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဒေါ်၏ နေအိမ်သို့ ပထမဆုံး သွားရောက် တွေ့ဆုံသည်။
မစ္စတာ နမ်ဘီယာကို နိုင်ငံ၊ ပူးနားမြို့ (Poona, India) တွင် ၁၉၄၃ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဘုံဘေ တက္ကသိုလ်မှ ဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဌာနတွင် စတင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
အစောပိုင်းကာလများတွင် တရုတ်ဘာသာစကားကို အထူးပြုလေ့လာပြီး နှင့် တို့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
မစ္စတာ ဗီဂျေ နမ်ဘီယာသည် ဝါရင့် သံတမန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ၏ ရုံးအဖွဲ့မှူး အဖြစ် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ တာဝန်ထမ်း ဆောင်သည်။
မစ္စတာ ဗီဂျေ နမ်ဘီယာ သည် ၂ ရက်ကြာ ခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဒေါ်၏ နေအိမ်သို့ ပထမဆုံး သွားရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
သူသည် အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။
ကလောင်တံကို လူတိုင်းလိုပင် မြင်ဘူးကြသည်။
ကလောင်တံ သို့မဟုတ် တံဟု ခေါ်သောပစ္စည်းကား စာရေးရာတွင် အသုံးပြုသော ကရိယာဖြစ်သည်။
ကလောင်တံကို ရှေးခေတ်အခါကစ၍ ယခုခေတ်တိုင် အသုံးပြုလျက် ရှိကြသည်။
ယခုခေတ်တွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော ရိုးရိုးကလောင်တံများမှာ အဖျားတွင် ချွန်ထက်သောကလောင်သွားများ တပ်ဆင်ထားပြီးလျှင် မင်တို့၍ ရေးသားသော လူသုံးပစ္စည်း တစ်ခုဖြစ်၏။
ကလောင်တံဖြင့် စာရေးခြင်းသည် ရှေးခေတ် ၌ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ဘီစီ ၂ဝဝဝ ကျော်က အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ပပိုင်းရပ်ခေါ် ကျူပင်တစ်မျိုး၏အူမှ ပြုလုပ်ထားသော စက္ကူပေါ်၌ စာရေးလေ့ရှိကြသည်။
စာရေးရာတွင် ကျပ်ခိုးနှင့် ဖျော်သောမင်ကို အဖျားချွန်ထားသောကျူရိုးဖြင့် တို့၍ ရေးကြ၏။
ထိုသို့ အဖျားချွန်ထားသောကျူရိုးများမှာ ကလောင်တံအမျိုးမျိုး၏ အစပင် ဖြစ်လေသည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့သွားသောအခါ စာရေးရာ၌ နည်းသစ်အမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုလာကြသည်။
ထိုအခါတွင် ပပိုင်းရပ်ကျူစက္ကူများသာမက သားရေးပြား ပြားများ ပေါ်၌လည်း စာရေးလာကြ၏။
ပပိုင်းရပ်ကျူစက္ကူနှင့် သားရေပြားပေါ်တွင် ရေးသားသောအခါ မာ၍ ချွန်ထက်သော ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ကို ကလောင်တံပြုလုပ်၍ သုံးကြသည်။
ဖယောင်းပြားများပေါ်တွင် စာရေးသောအခါ၌ကား သားကောင် အရိုးကို ချွန်ထားသော 'စတိုင်းလပ်'ခေါ် ကညစ်ကို သုံး၏။
ထိုနောက် သို့ ရောက်သောအခါ ကြေးနီကညစ်များ ပေါ်ပေါက်လာ၏။
နောက်ခေတ်များတွင် စာပေရေးသားမှု တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ စာရေးသည့်ကရိယာအမျိုးမျိုးလည်း တိုးတက်လာခဲ့၏။
အာရှတိုက်တွင်ကား ကလောင်တံကို များစွာ အသုံးမပြုခဲ့ကြဘဲ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာမှစ၍ နှင့်စုတ်တံများကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ကို တရုတ်နိုင်ငံ၌ စတင်သုံးစွဲခဲ့၍ နောက်မှ အခြားအရှေ့နိုင်ငံ များသို့ ပျံ့နှံသွားဟန်တူသည်။
စုတ်တံကို အချို့သုံးစွဲလျက်ပင် ရှိသေးသည်။
ရှေးမြန်မာတို့သည် စာရေးရာတွင် ကလောင်တံကိုမသုံးဘဲ ကန့်ကူ၊ ကညစ်၊ စုတ်စသည့် စာရေးကရိယာများ ကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။
ယခုခေတ်တွင်ကား ကလောင်တံအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြပြီးလျှင် ကန့်ကူ၊ ကညစ်၊ စုတ်စသည့် ရှေးဟောင်းစာရေး ကရိယာများမှာ တိမ်ကောလုနီးပါး ဖြစ်နေလေပြီ။
ကလောင်တံကို အသုံးများသော နိုင်ငံများမှာ ဥရောပနိုင်ငံများဖြစ်သည်။
ကျူရိုးကလောင်တံများဖြင့် စာရေးသားခြင်းသည် အီဂျစ်မှအစပြု၍ အခြားအနောက်နိုင်ငံများသို့ တစ်ဆင့်ပြန့်ပွားသွားသည်။
အလယ်ခေတ် ကုန်ခါနီးတွင် ဥရောပတိုက်၌ စာပေအရေးအသား တိုးတက်များပြားလာရာ ကလောင်တံအမျိုးမျိုး ဖန်တီး၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ရှေးစနစ်များနှင့် များစွာမခြားနားခဲ့ပေ။
ထိုစနစ်သည် အလယ်ခေတ် တစ်လျှောက်လုံးတွင်သာမက အတတ်ပညာ ပြန်လည်ဆန်းသစ် ခေတ်ဖြစ်သော ခေတ်ဆန်းချိန်၌ပင် မတိမ်ကောခဲ့ချေ။
ငှက်တောင်များကို ကလောင်တံဖြင့် သုံးကြရာတွင် ၊ စသည့် ငှက်များ၏ အတောင်တို့ကို အများအားဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ငှက်တောင်၏ အရင်းပိုင်းဖြစ်သော အရိုးမာကို မီး၌ကျွမ်းစေပြီးနောက် ဓားဖြင့် ခြစ်ပစ်လိုက်သောအခါ ချွန်သောအသွားကို ရသည်။
ရိုးရိုး ငှက်တောင်အချွန်များကို အသုံးနှင့် လိုက်ဖက်အောင် ပြုပြင်ခဲ့ကြရုံမက၊ ငှက်တောင်ကို ငှက်တောင်အတိုင်း မသုံးဘဲ အချွန်ရှိသော အသွားပိုင်းကိုသာ ယူ၍ အတံကို သစ်သားစသည့်တို့ဖြင့် တပ်ဆင်၍ အသုံးပြုသည်။
ထိုနောက် ကလောင်တံများမှာ ရှေးကထက် သိသိသာသာ တိုးတက်လာပြီးလျှင် များမကြာမီ သတ္ထုကလောင်သွားများ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
ထိုအချိန်မှာ ဥရောပတိုက်၌ စက်မှုလက်မှု ထွန်းကားစပြုလာသော အချိန်ဖြစ်ရကား သတ္တုကလောင် သွားများကို ၁၈၂၂ ခုနှစ်တွင် စက်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
သတ္တုကလောင်သွားများဖြင့် စာရေးရာ၌ ပထမတွင် မာကျောပုံချင်းမတူ၍ အချို့က ငှက်တောင်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ကလောင်တံများကိုသာ ဆက်လက် သုံးစွဲကြ၏။
သို့ရာတွင် သတ္တုကလောင်သွားများ တစ်စတစ်စ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာသောကြောင့် ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် ငှက်တောင်ကလောင်တံများ ကွယ်ပျောက်သလောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
သတ္တုကလောင်သွားများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာအောင် ပြုပြင်ရာတွင် ယခုခေတ်သုံးဖြစ်သော ဖေါင်တိန်ပင်များကို ၁၈၁၉-၂ဝ ခုနှစ်ခန့်က စမ်းသပ်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အသင့်အတင့် အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် မင်လိုက်ညီ၍ မင်ကို လိုသောအခါမှ ထွက်စေရန် ထိန်းထားနိုင်သော ဖေါင်တိန်ပင်မျိုးကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်ခန့်ကမှ ဖြစ်မြောက်ခဲ့၏။
ထိုသို့ ဖေါင်တိန်ပင်များ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် ဖေါင်တိန်ပင်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ရိုးရိုးကလောင်သွားများကို ကြေးဝါ၊ သံ၊ သံမဏိစသည့် မာကျောသောသတ္တုတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
အထူးသဖြင့် ပုံဆွဲဆရာတို့သုံးသော ကလောင်သွားများကို ဖြင့်လုပ်သည်။
ဖေါင်တိန်ပင်များမှာမူ စာရေးရာတွင် တောက်လျှောက်ရေးသွားနိုင်ရန်နှင့် တာရှည်အသုံးခံရန်အတွက် မင်၌ပါသော အညစ်အကြေးဖြင့် အလွယ်တကူ မဖျက်စီးနိုင်သော ရွှေ၊ ကာရက်ရွှေ စသည်တို့ကို သုံးရလေရာ၊ ရိုးရိုးကလောင်များထက် တန်ဖိုးများသည်။
သုံးစွဲရာတွင်လည်း ပိုမိုတွင်ကျယ်၍ အချိန်ကိုချွေတာရာလည်း ရောက်ပေသည်။
ဖေါင်တိန်ပင်များကို ရှေးဦးစွာ တီထွင်ခါစက အသွားပိုင်းနှင့်မင်အိမ်ပိုင်းကို ဖြုတ်နိုင်တပ်နိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများ အဖြစ် ပြုလုပ်၍၊ မင်ထည့်လိုသောအခါ ဖြုတ်၍ မင်ထည့်ပြီးလျှင် ပြန်တပ်ရသည်။
ထိုနည်းများမှာ အများအားဖြင့် လေ၏ဖိအားကို အသုံးပြုသော နည်းများဖြစ်သည်။
ရှေးဦးစွာ အောင်မြင်သောနည်းမှာ ဖေါင်တိန်အတွင်း၌ ရော်ဘာပိုက်ငယ်တပ်ဆင်ထားပြီးလျှင် ထိုပိုက်ငယ်ကို အပြင်မှ မောင်းဖြင့် ဖိပေးသောနည်းဖြစ်သည်။
အပြင်မှမောင်းဖြင့် ဖိလိုက်သောအခါ ရော်ဘာပိုက်သည် ပြားသွားပြီးလျှင် အတွင်းရှိလေများကို ထုတ်ပစ်၏။
ထိုသို့ပြားနေစဉ် အသွားပိုင်းကို မင်အိုး၌နှစ်၍ တစ်ဖန် မောင်းကိုလွှတ်လိုက်သောအခါ ရော်ဘာပိုက်ငယ်ထဲသို့ မင်ရည်များဝင်လာသည်။
ထိုနည်းကို ယခုတိုင် သုံးလျက် ရှိကြသော်လည်း လေ၏ဖိအားကို သုံးသည့် နည်းသစ်များစွာလည်း ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိလေသည်။
အချို့ ဖေါင်တိန်ပင်များတွင် မင်ရည်မသုံးဘဲ မင်ခဲမင်စေးစသည်တို့ကို ထည့်၍ သုံးပြီးလျှင် အဖျား၌ သံမဏိအလုံးကလေးများ တပ်ထားသော အသွားလုံး ဖေါင်တိန်ပင်များလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ယခုခေတ်တွင် ဖေါင်တိန်ပင်များကို ဈေးနှုန်း သက်သာစွာ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်ကြပြီဖြစ်ရာ ရိုးရိုးမင်တို့၍ ရေးရသော ကလောင်တံများမှာ ခေတ် မစားလှ တော့ချေ။
ကလပ်များ၏ သမိုင်းအစကို လေ့လာလျှင် ကလပ်များသည် ဂရိနှင့် ရောမလူမျိုးတို့ခေတ်ကပင် စတင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရသည်။
ထိုနောက် နှင့် ၊ ကန်တော်ကြီးဘုတ်ကလပ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ကဝသည် အမည် (ကဝ)မှ ဆင်းသက်လာပြီး ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
ရန်ကုန်- ပဲခူး မီးရထားလမ်းမှ သွားလျှင် မှဆင်း၍ တစ်မိုင်ခန့် ကတ္တရာလမ်းအတိုင်း သွားပြီးနောက် ပဲခူးမြစ်အား ဖြတ်​သန်းဖောက်လုပ်ထား​သော တံတားအား ကျော်ဖြတ်ကာ ကဝမြို့ဘက်သို့ သွားနိုင်သည်။
ကား သို့မဟုတ် ဆိုင်ကယ်ဖြင့်သွားမည်ဆိုပါက -ပဲခူး ကားလမ်းမကြီး၏ လမ်းပိုင်းပေါ်ရှိ တာဆုံမှတောင်ဖက်သို့ချိုးကာ အင်းတကော်-ထုံးကြီး-ကဝ လမ်းမှလည်း သွားနိုင်သည်။
ပဲခူးမှ တစ်ဆင့်သွားရောက်မည်ဆိုပါက ပဲခူး-- -ကဝ လမ်းမှ သွားနိုင်သည်။
တံတားသည် နှင့် ကဝမြို့ကို ဆက်သွယ်တည်ရှိသည်။
ဖလေးကျေးရွာတွင်တည်ထားသော ကျိုက်မတ်ကေ်ဖလေးဘုရားကြီးမှာ လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘုရားစေတီတစ်စူဖြစ်သည်။
ဘုရားကုန်းတော်ပေါ်တွင်ပေါက်ရောက်နေသော စကားဖြူပင်ကြီးမှာ လွန်စွာသက်တမ်းရင့်ပြီးစကားဖြူပန်းများမှာအနံ့အလွန်မွှေးကြိုင်လှပါသည်။
နာမည်ကျော်စစ်ကိုင်းငလျှင်ပြတ်ရွေ့ကြော(Sagaing Fault) သည်ဤ ဖလေးဘုရားကြီးတည်ရှိရာကုန်း‌‌‌တော်အောက် မှဖြတ်သွားပါသည်။
ကဝမြို့နယ် တစ်ခွင်လုံးမှာ မြေပြန့်ကွင်းဖြစ်၍ စပါးအကြီး အကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။
ကဝမြို့နယ်မှာ နှင့် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ကဝမြို့မှ နှင့် ချည်လုံချည်များ ထွက်၍ ကဝလွယ်အိတ်ကို လူသိများသည်။
ကဝါဗာတားသည် ရှိ ဘုရင့်တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ကဝါဗာတား၏ ဝတ္ထုများတွင် ''နှင်းတိုင်းပြည်'' အမည်ရှိ ဝတ္ထုသည် အထူးကဲဆုံး ဖြစ်သည်ဟု စာပေ ဝေဖန်သူများက ဆိုကြ၏။
အချို့ကလည်း ''ကျိုတို''အမည်ရှိ ဝတ္ထုသည် အကောင်းဆုံးဟု ဆိုကြသည်။
သို့သော် ဂျပန်အမျိုးသားများ အတွက်မူကား ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ကလိုက်မြစ်သည် တောင်ပိုင်း လင်းနာ့ရှိုင်ယာနယ်ရှိ လောက်သား တောင်ကုန်း များမှ မြစ်ဖျားခံ၍ ကလိုက်ဇဒေး ချိုင့်ဝှမ်းဒေသကို ဖြတ်သန်း ပြီးလျှင် ကလိုက်မြစ်ဝကျယ်ထဲသို့ စီးဝင်လေသည်။
ပလက်ဆီးစာ ဘေရွန်ဘွဲ့ရသူ ရောဘတ် ကလိုက် (ခရစ် ၁၇၂၅-၁၇၇၄) သည် တွင် ဗြိတိသျှတို့လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် စတင်အခြေစိုက် ပေးခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။
ကလိုက်သည် ရှရော့ရှိုင်ယာနယ်တွင် ၁၇၂၅ ခု စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့၌ မွေးဖွား၍ ကျောင်းနေစဉ်အခါက ဆိုဆုံးမခက်သော သူငယ်တစ်ဦးဖြစ်၏။
Nederlandse Voornamenbank, [ Lodewijk], Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences, Meertens Institute.ခရစ်နှစ် ၄၈၁ ခုနှစ်တွင် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသောအခါ အသက် ၁၅ နှစ်မျှသာ ရှိသေး၏။
ထိုစဉ်က ဖရန့်ဘုရင်များသည် မျိုးတူစုများ၏ အကြီးအကဲများသာ ဖြစ်ကြ၍ ကလိုးဗစ်မှာ ထိုဖရန့်ဘုရင်အများတွင် တစ်ပါး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၄၉၃ ခုနှစ်တွင် ကလိုးဗစ်သည် ကလိုတီးလဒါး အမည်ရှိ ဗါဂန်ဒီမင်းသမီးကို မိဖုရားမြှောက်သည်။
ကလိုးဗစ်သည် သူ၏သားတော် သမီးတော်များအား ရေနှစ်မင်္ဂလာ ခံယူစေခဲ့သော်လည်း သူကိုယ်တိုင်မှာမူ ဂျာမန် အနွယ် အယ်လမန်းနိုင် လူမျိုးတို့အား တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီးသည့်နောက်မှ ခရစ်ယန်ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ကလိုးဗစ်ဘုရင်သည် ဘုန်းလက်ရုံးနှင့် ပြည့်စုံသောဘုရင် ဖြစ်သည့်အလျောက်၊ အကွဲကွဲအပြားပြား ဖြစ်နေသော ဖရန့် နိုင်ငံကို တစည်းတလုံးတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်သာမက၊ မြောက် ဘက်နှင့်အရှေ့ဘက်တွင် ရိုင်းမြစ်မှ တောင်ဘက်ပီးရနီး တောင်တန်း အထိ ကျယ်ပြန့်သောနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကလိုးဗစ်ဘုရင် တည်ထောင်ခဲ့သောနိုင်ငံမှာ နောင်အခါတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာရာ၊ပါရစ်မြို့မှာ ထိုစဉ်ကပင် မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
ကလိုးဗစ်ဘုရင်သည် ခရစ်နှစ် ၅၁၁ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။
ထိုငှက်၏ နောက်တွင် မည်းနက်သော အတောင်ရှည်များသည် မတ်ထောင်လျက်ထွက် နေလေရာ ရှေးအခါက စာရေးတော်ကြီးများ၏နားရွက်တွင် ကြက်တောင်ကလောင်တံများ ညှပ်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
အရွယ်အစားကြီးမားပြီး မြေပြင်ပေါ်တွင်ပင် အများဆုံးကျက်စားသော တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်တွင်ပင် တွေ့ရပြီး ၏ တောင်ဘက်တွင် ရှိ သော များနှင့် ကွင်းခေါင်ခေါင်များတွင် ကျက်စားသည်။
နှင့် ငှက်မျိုးတို့နှင့် နီးစပ်သည်။
ကလောင်ငှက်တွင် အလွန်ရှည်လျားသော များရှိ၍ ၄ ပေခန့် အရပ်မြင့်သည်။
မှာ အလွန်သန်မာ၍ ကဲ့သို့ ကောက်ချိတ်နေသည်။
ပတ်လည်ရှိ မှာ လိမ်မော်ရောင်ထနေသည်။
အလွန် ပြင်းထန်သောမြွေများကိုပင် သတ်ဖြတ်စားသောက်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကလောင်ငှက်၏နေရင်းဒေသမှာ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် နှင့် တို့မှသည် တောင်ဘက်တွင် ၊ အထိ တွေ့ရသည်။
ကလသာအိုး ဟူသော အဓိပ္ပါယ်မှာ ရေကြည်ထည့်သောအိုးဟူ၍ အဓိပ္ပါယ်ကောက်ရမည် ထင်သည်။
နန်းတည်ကျောက်စာတွင်လည်း ရေထည့်သောအိုးအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းက များသည်ကို တွေ့ရပါသည်။
ကလသာအိုးပုံစံနှင့် ပတ်သက်၍မူ ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနမှူး ၏ ယူဆချက်မှာ ကလသာအိုးပုံစံသည် ကလပ်ပုံစံမှ ယူကြောင်း ဖော်ပြဖူးပါသည်။
မောင်သန်းဆွေ(ထားဝယ်) ရင်၌ရိုက်ခတ် ထင်ဟပ်စာစု၊ စာ-၂၆၃ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတို့၏ မုတ်ဝထိပ်၌ ဖြစ်စေ၊ ခေါင်တန်းပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ ညောင်ရေအိုး ကဲ့သို့သော ကလသာအိုးကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
သက္ကရာဇ် ၅၈၅ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးသော ၊ လေးထောင့်ကန်အရပ် ကျောက်စာတွင် “တန်တိုင်းတွင်း နှိုက်ကား ကသသားအိုး အယောင်နှင့်တူသော တင့်တယ်စွာသော စင်္ကြံထက် ကူလည်းတည်၏” ဟု ပါရှိလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁) ကလသာအိုးဟူသော ဝေါဟာရကို ပုဂံခေတ်ထိုး ကျောက်စာအချို့၌ တွေ့ရသည်။
မောင်သန်းဆွေ(ထားဝယ်) ရင်၌ရိုက်ခတ် ထင်ဟပ်စာစု၊ စာ-၂၆၃။
ကလီဂျူလာသည် ၁၂-ခုနှစ်တွင် ရိနိုင်ငံ အက်ရှမ်မြို့၌ ဖွားမြင်၍၊ ၃၇ ခုနှစ်မှ ၄၁ နှစ် အထိ ရောမနိုင်ငံတော်၏ တတိယဧကရာဇ်ဘုရင်အဖြစ် စိုးစံသည်။
လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ထုံးစံအတိုင်း၊ နှစ်ဟောင်းကြွေ၍ နှစ်သစ်ကူးပြောင်း ပြီးသည့် အခါသမယ မိုးဦးမကျမီ အချိန်ကာလတွင်၊ အိမ်သစ်များ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသောအခါ၌ အိမ်သစ်တက်အခမ်းအနားကို နှစ်စဉ်မင်္ဂလာယူ၍ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
မင်္ဂလာအခါတွင် တီးမှုတ်ရသော တူရိယာများအနက် သည် ကျက်သရေမင်္ဂလာအရှိဆုံးဟူ၍ မှတ်ယူထားကြ ပေရာ၊ ထိုအိမ်သစ်တက် အခမ်းအနားတွင် ဖားစည်ကို တီးခတ် သဖြင့် ဖားစည်ပွဲဟုခေါ်သည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရရှိသည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်၊ လွတ်လပ်သော သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ပူးပေါင်းပြီးနောက်၊ ၁၉၅၁ ခု ဖေဖော် ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့ လွယ်ကော်မြို့၌ ကျင်းပသော အစည်း အဝေးကြီးတွင်၊ ကလူမင်္ဂလာပွဲတော်ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့၌ ကျင်းပရန် အများသဘောတူ ဆုံးဖြတ်သတ်မှတ် လိုက်သည်။
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်မှာ အမေရိကန် ရောက် ရှေးဟောင်း ကလီယို ပက်ထရာကျောက်တိုင်ဖြစ်၍ နယူးယော့မြို့ စင်ထရယ်ပတ် ဥယျာဉ်အတွင်း၌ စိုက်ထူထားသည်။
ထိုနောက် မြို့တော်သို့ရောက်အောင် မြစ်ကြော တစ်လျှောက် ဖြင့် မျှောယူခဲ့သည်။
ထိုကျောက်တိုင်ကြီးများကို ဇာထိုးအပ်များဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ကြသော်လည်း၊ ထိုဘုရင်မနှင့် တစ်စုံတစ်ရာ မသက်ဆိုင်ပေ။
ဒုတိယ ရမ်မီးဆီးဘုရင် လက်ထက်သို့ရောက်သောအခါ ထိုကျောက်တိုင်ကြီးများကို ရှိ နန်းတော် သို့ ရွှေ့ပြောင်း စိုက်ထူထားခဲ့သည်။
နက်ဖြန် နိုင်ငံဝန်ကို ထမ်းရွက်ကြမည့်သူများ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ယခင်က ကလေးသူငယ်တို့၏ အနာဂတ် အရေးကို ဂရုမစိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် ယင်းတို့၏ အခြေအနေမှာ လွန်စွာ နိမ့်ကျခဲ့၏။
ယနေ့ ကလေးသူငယ်များကား နက်ဖြန် နိုင်ငံဝန်ကို သက်ဆိုင်ရာဖက်မှ ထမ်းရွက်ကြရမည့် ပြည်သူ ပြည်သားများ ဖြစ်ကြသည့် အားလျော်စွာ၊ ကျရောက်ရာတာဝန် တို့ကို ကျေပွန်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ကလေး အရွယ် လူမမယ်ဘဝကပင်လျှင် ကြိုတင်၍ လေ့လာသင်ကြား မှုများမှာ၊ ယင်းတို့ မှီတင်းနေထိုင်ရာ နိုင်ငံဒေသအလိုက် ကွဲပြားခြားနား၍ နေကြပေသည်။
ယခုအခါ လူမှုရေးရာ ကြီးပွားရေးဌာနဟု အမည်မှည့်ကာ ၏ဇနီး က ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ လေသည်။
ယင်းတို့မှာ- # ကလေးမဖွားမီ မိခင်အား စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း # ကလေးမွေးဖွားပြီးနောက် ပြုစုစစ်ဆေးခြင်း # ကလေးသူငယ် စောင့်ရှောက်ရေးဌာနများ ဖွင့်ခြင်း # ကလေးဆေးပေးရုံများ ဆောက်လုပ်ခြင်း # ကလေးအတွင်းလူနာများကို ကုသခြင်း ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်မြို့ကြီးတိုင်းမှာပင် မိခင်နှင့်ကလေး စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဖွဲ့စည်းပြီး ဖြစ်သည်။
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင် မြစ်သာမြစ်နှင့် တို့ ပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ကလေးဝမြို့ တည်ရှိသည်။
ကလိုရင်း၌ ဝတ္ထုပစ္စည်းများမှာ အရောင်အမျိုးမျိုးကို ချွတ်ပစ်နိုင်သော သတ္တိလည်းရှိသည်။
လေ -ရေ- မြေ တွင်ပါဝင်နေသော ကလိုရင်း (Cl) များသည် အလုပ်ခွင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် ဆိုးကျိုးများဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
ချောင်းဆိုး ရင်ကြပ်ခြင်းနှင့် အဆုတ်ကိုပါ ဆိုးကျိုး ဖြစ်စေသည်။
ကလိုရင်း (Cl) သည် ရေနှင့်ရောသည့်အခါ ရေတွင်ပျော်ဝင်သည်။
ထိုစက်ရုံများ၌ အလုပ်လုပ်ကြသော လုပ်သားများမှာ အများအားဖြင့် များသာဖြစ်ကြ၍ အချို့ကလေးများမှာ အသက် ၄နှစ်အရွယ်မျှသာ ရှိကြသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်သည် ကလေးလုပ်သားများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးသောဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ရှေးဦးနိုင်ငံ ဖြစ် သည်။
အထူးသဖြင့် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် နှင့်တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပေါ်ပေါက်လာသော အိုင်၊ အယ်၊ အို ခေါ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအစည်းအရုံးကြီး၏ ကျေးဇူး ကြောင့် ကလေးများအား ကာကွယ်ပေးရေးလုပ်ငန်းများမှာ ပိုမို ထိရောက်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
တွင် ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစ၍ ကလေးလုပ်သားများ သက်သာချောင်ချိစေမည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
သမ္မတ အစိုးရ လက်ထက် ၁၉၃၃ ခုနှစ်မှစ၍ စက်ရုံများတွင် ၁၆ နှစ်အောက် ကလေးများကို မခိုင်းရတော့ချေ။
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ကလေးလုပ်သားများနှင့် အကျုံးဝင်သော ဥပဒေများ ပေါ်ပေါက်ပြီးသည့်နောက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌လည်း လိုအပ်သလို အနည်းငယ်ခန့်ပြင်ဆင်ထားသော ကလေးအလုပ် ကြမ်းဥပဒေများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၏။
ကလိုဗါပဲပင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၄ဝဝ ကျော်မျှရှိ၍ တိုက် နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက် သမပိုင်းဒေသများတွင် ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းကြသည်။
ဂျေ ကာတီယေး (ခရစ် ၁၄၉၁-၁၅၅၇) သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ ပြင်သစ်ကိုလိုနီနယ်သစ်များ စတင်ထူထောင်နိုင်ရန် အခြေချပေးခဲသူ ဖြစ်သည်။
ယင်းသို့ဖြင့် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ ပြင်သစ် ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဆန်တက်ခဲ့ရာ၌ ယခု တည်ရာတွင် တိုင်းရင်းသားလူရိုင်းတို့၏ ဟိုချီလာ ဂါရွာ ကလေးကို တွေ့ရသည်။
ကာဒင်နယ်ငှက်ဟု အမည်တွင်သော မျိုးမှာ မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
မျိုးစိတ်ပေါင်း ငါးဆယ် ရှိပြီး လည်း တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
လူမှုရေးရာ ကောင်းစားရေးကို မြင်သိသော အမေရိကန်သူဌေးကြီး အင်ဒရူး ကာနက်ဂီသည် ဇာတိအားဖြင့် စကော့လူမျိုးဖြစ်၏။
နောက်ဆုံး၌ အင်ဒရူး၏လက်ထဲတွင် ဒေါ်လာ ၂၅ဝဝဝဝဝဝ မျှသာချန်လှပ်၍ ဒေါ်လာ ၁၂၅ဝဝဝဝဝဝ မျှကို ထိန်းသိန်းစောင့်ရှောက်ရန် နယူးယော့မြိုတွင် ကာနက်ဂီကော်ပို ရေးရှင်းဟူ၍ ထရတ်အဖွဲ့တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီးလျှင် လူ့လောက အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းစေမည့်ကိစ္စဟူက မည်သည့်အကြောင်း ကိစ္စအတွက်မဆို ထိုငွေထဲမှ ထုတ်နုတ်အသုံးပြုရန် မှာကြား အပ်နှံထားခဲ့လေသည်။
ဖီနော(Phenols) ဟုလည်းခေါ်သော ကာဘော်လစ် အက်ဆစ် (Carbolic Acid)ကို မှ အဆင့်ဆင့် ပေါင်းခံနည်းဖြင့် ထုတ်ယူကြ၏။
သို့သော် အကြီးအကျယ် ရောင်းချရန်အတွက်မူကား အဆီဖြစ်သော ဗင်ဇင်းမှ ဓာတ်ပေါင်းစပ်ယူရသည်။
ကာဘော်လစ်အက်ဆစ်ဆီကို ပိုးသတ်ဆေးနှင့် အန်တီဆက်ပတစ် (အပုပ်နိုင်ဆေး၊ အနာမယဉ်းဆေး)များ အဖြစ်လည်း အသုံးပြုကြ၏။
ကာဘော်လစ်အက်ဆစ်မှ ထုတ်သော သည် အနီပုပ်ရောင်ရှိ၍ ရနံ့စူးသည်။
နှင့် မီးသွေးတို့သည် ကာဗွန်အစစ်များ မဟုတ်ကြသော်လည်း ကာဗွန် အများဆုံး ပါရှိသော ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြ၏။
ကာဗွန်ပါသော ပစ္စည်းကို လေထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ ထဲတွင် ဖြစ်စေ၊ မီးတိုက်ပေးလိုက်လျှင် ဓာတ်ငွေ့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကာဗွန်သည် သတ္တုများနှင့်လည်း ပေါင်းစပ်နိုင်ရာ ထိုဒြဗ်ပေါင်းများကို ဟုခေါ်၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)။
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် (ဓာတ်ငွေ့)သည် ကာဗွန်အက်တမ်တခုနှင့် နှစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်း၍ ရရှိသောဓာတ်ငွေ့ ဖြစ်၏။
ကာဗွန်မိုအောက်ဆိုက်နှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်တို့ ခြားနားပုံမှာ ကာဗွန်မို‌နောက်ဆိုက်၏ မော်လီကျူးတစ်ခုတွင် အက်တမ်တစ်ခုနှင့် အက်တမ်တစ်ခုသာ ပါရှိ၏။
ဗြိတိန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ လော့ဒ်ကာရင်တန်(၆ ဇွန် ၁၉၁၉ – ၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၈)ကို ၁၉၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ထိုကိစ္စအတွက် ဆေးများကို အသုံးများသည်။
ကာလာသောကမင်းမှာ သာသနာတော် ရေးဆိုင်ရာ ဒုတိယသင်္ဂါယနာ တင်သော မင်းအဖြစ် ထင်ရှား ကျော်ကြားသည်။
ယင်းသို့ ဒုတိယသင်္ဂါယနာ တင်သည့်အကြောင်းကို 'ဝေသာလီ ပြည်ကြီးရှင်၊ ဘုရင်ကာလာသောက မင်းတရား လက်ထက်၊ ဆယ်ချက်သော အဓိမ္မိက၊ ဥဗ္ဗိနယဝါဒီဖြင့်၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသား ရဟန်းများတို့၊ ဖေါက်ပြားသည်ကို အကြောင်းမူ ၍ နိဗ္ဗူတာရုံ၊ ပြည့်စုံလက်ရှိ၊ သိဒ္ဓိမြောက်ပြီး၊ ထေရ်ကြီး ခုနစ်ရာ၊ ရဟန္တာတို့သည် ရှင်မဟာယသ၊ ထေရိန္ဒကို၊ ဂဏ ပါမောက်၊ အကြီးမြှောက်၍၊ မေးလျောက်ဖြေပြန်၊ အတ္ထန္ဒရ၊ ဖော်ပြလင်းလင်း၊ ရှင်းပစေလျက်၊ ကိုးထွေအင်္ဂါ၊ ဒေသနာကို၊ မုခါရုဠီ၊ ပေါင်းညီရှစ်လ၊ ရွတ်အံကြ၍၊ ဒုတိယသံဂါယနာ တင်ပါသည်' ဟု ၏ သာသနာလျှောက် အခန်းတွင် ရေးသားထားလေသည်။
ကာလီဒါသ (ခန့်မှန်း ၄၀၀-၅၀၀) သည် သင်္သကရိုက် စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာဖြစ်သည်။
သူ၏ ပြဇာတ်၊ ကဗျာများမှာ ၊ ပုရာဏ၊ နှင့် ဝိဒါသ စာများကို ကိုးကား ရေးသားခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို ၃ ပုဒ်အနက် ''အဘိနန္ဒသကုဏ္ဍလံ'' သည် အကောင်းဆုံးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
အဘိနန္ဒသကုဏ္ဍလံ မာလဝိကာနိမိတယံ ဝိကြမောဝါသိယံ = ကဗျာရှည် အောက်ပါ ကဗျာရှည် ၂ ပုဒ် ရေးခဲ့သည် - ရာဟုဝံသ ကုမာရသမ္ဘဝ ကဗျာတို ရတုသမ္ဘာရ မေဃဒူတ (တိမ်စေတမန်) ''အဘိနန္ဒသကုဏ္ဍလံ'' ကို နှောင်းလူတို့က ဘင်္ဂလီဘာသာ၊ ဒေဝနာဂရီဘာသာများသို့ ပြန်ဆိုသည်။
ကာလီဒါသ ဆိုသော ပညာရှိကြီးအကြောင်း တခါက ဗာရာဏသီပြည်မှာ နန္ဒအမည်ရှိတဲ့မင်းကြီးဟာ မင်းကျင့်တရား (၁၀)ပါးနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီမင်းကြီးမှာ သားတော်တစ်ပါးထွန်းကားလို့ သားတော်မောင်အရွယ်ရောက်တဲ့အခါ တက္ကသိုလ်ပြည်မှာ ပညာသင်စေခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီဗာရာဏသီပြည်မှာပဲ ပညာမဲ့ပြီး ဆင်းရဲလှတဲ့ ရေထမ်းသမား မောင်ကာလီနှင့် ပညာကို အလွန်တန်ဖိုးထားတဲ့ ဘောဂဗလဆိုတဲ့ သူဌေးကြီးတစ်ဦးလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဘောဂဗလသူဌေးကြီးမှာ အလွန်တရာချောမောလှပတဲ့ မိတဆိုးသမီးလေးတစ်ယောက်လည်း ရှိပါတယ်။
မောင်ကာလီဟာ ရေထမ်းသမားဖြစ်ပေမယ့် သူဌေးသမီးနဲ့ နီးစပ်အောင် ကြားဖူးနားဝပညာစကားလေး တစ်ခွန်းတလေနဲ့ သူဌေးကြီးကို အရောတ၀င် လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
သူဌေးကြီးရဲ့အိမ်က ရေအိုးမှန်သမျှကိုလဲ အမြဲပြည့်နေအောင် ဖြည့်ပေးပါတယ်။
သူဌေးကြီးဟာ မောင်ကာလီရဲ့ ပြောပုံဆိုပုံနှင့် အလုပ်အကိုင်ကို သဘောကျပြီး တစ်ဦးတည်းသော သမီးကို မောင်ကာလီနှင့် သဘောတူ လက်ထပ်ပေးခဲ့ပါတယ်။
ထွက်ပြေးလာရင်း တောအုပ်တစ်ခုတွင် မျက်စိလည် လမ်းမှားနေရာ ယခင်ဘ၀က မိခင်တော်စပ်ခဲ့ဖူးတဲ့ သူရဿတီ နတ်သမီးက မ်းမှန်ကို ညွှန်ပြပါတယ်။
နတ်သမီးအသံကို ကာလီကြားတဲ့အခါ တပ်မက်စိတ်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကိုယ်ထင်ပြခိုင်းပါတယ်။
နတ်သမီးက သူ့ကိုမြင်လျှင် ကာလီငရဲကြီးမည်စိုးသဖြင့် မပြလိုကြောင်း ငြင်းပယ်တယ်။
ကာလီက အတင်းတောင်းဆိုသဖြင့် ပြလိုက်တဲ့အခါ “တယ်လှပါလား။
ဒီလိုလှတဲ့သူကလေးနဲ့များ အတူနေလိုက်ရလျှင် ကောင်းမှာပဲ´´ လို့ ပြစ်မှားလိုက်ပါတယ်။
နတ်သမီးက – “သင်သည် ငါ့အား ပြစ်မှားခဲ့မိပြီ။
ဘည်း ်းကြီးလို့ သက်မရှည်၊ သက်ရှည်လို့ ဘုန်းမကြီး။
ကာလီဒါသဟာ နတ်သမီးရဲ့ ရူပါရုံကို တပ်မက်ပြီး စိတ်နဲ့ ပြစ်မှားခဲ့မိလို့ မယ်တော်က ဒဏ်ခတ်လိုက်ပြီး လွှတ်လိုက်တဲ့အခါ ဗာရာဏသီကိုပဲ ပြန်ရောက်လာပါတယ်။
မြို့တွင်းမှာ လျှောက်သွားရင်း အိမ်တစ်အိမ်မှာ ချစ်စရာကောင်းတဲ့ အမျိုးသမီးလေး တစ်ယောက် တွေ့တဲ့အခါ ချစ်တင်းနှီးနှောမယ်ဆိုပြီး အိမ်ပေါ်တက်သွားပါတယ်။
အမျိုးသမီးလေးကက ပြည့်တန်ဆာမလေးပါ။
ကာလီဒါသဟာအဲဒီပြည့်တန်ဆာမလေးနဲ့ အတည်တကျ ပေါင်းဖော်နေထိုင်ပါတယ်။
မယ်တော်ကျွေးတဲ့ ကွမ်းယာအစွမ်းကြောင့် ပညာတွေ တတ်လာပြီး သူတစ်ပါးအခက်အခဲတွေကို အလွယ်တကူ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီသတင်းက နန်းတော်ထိ ပေါက်လာတဲ့အခါ ဘုရင်က ကာလီဒါသကို ခေါ်ခိုင်းပြီး ပညာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။
တခါမှာတော့ မိဖုရားကြီးရဲ့ ရုပ်ပုံကို ပန်းပုဆရာဆီ အပ်နှံတဲ့အခါ ကာလီဒါသ ပညာရှိဟာ ပန်းပုဆရာကို ကြီးကြပ်ညွှန်ပြပေး ပါတယ်။
ပန်းပုဆရာကလဲ ကာလီဒါသ ညွှန်ပြတဲ့အတိုင်း ထုလုပ်ဆက်သလိုက်ခဲ့ပါတယ်။
ဘုရင်ကြီးဟာ ရုပ်တုကို မိဖုရားကြီးနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ကြည့်တဲ့အခါ တသွေမတိမ်းတူနေတဲ့အတွက် ပန်းပုဆရာကို ဆုတောင် လာဘ်တော်များစွာ ပေးခဲ့ပါတယ်။
ရုပ်တုကို သေချာကြည့်တဲ့အခါ မမြင်အပ်တဲ့နေရာက မှည့်တောင် ပါနေတဲ့အတွက် ပန်းပုဆရာကို မေးတဲ့အခါ ကာလီဒါသ ထည့်ခိုင်းတဲ့အကြောင်း ပန်းပုဆရာက လျှောက်ထားခဲ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဘုရင်ကြီးဟာ သူ့မိဖုရားရဲ့ မမြင်အပ်တဲ့နေရာက မှည့်ကို သိနေတဲ့ကာလီဒါသကို သတ်စေအမိန့်တော် ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။
အာဏာသားတွေဟာ မသတ်ရက်လို့ ၀ှက်ထားခဲ့ပြီး ဘုရင်ကြီးကိုတော့ သတ်ပြီးတဲ့အကြောင်း လျှောက်ထားခဲ့ပါတယ်။
တက္ကသိုလ်ပြည်မှ ပြန်လာသော နန္ဒမင်းကြီး၏သားတော် ဥပရာဇာမင်းသားကလေး တောထဲတွင် လမ်းမှားနေလေရာ ၀ံသူတော်နှင့် တွေ့ပြီး ကယ်တင်ထားပါတယ်။
ကျားငစဉ်းလဲက ၀ံသူတော်ရှိရာ သွားပြီး- “အသင်ဝံသူတော် … နားရွက်တိုကိုလည်း မကယ်နဲ့။
ခြေနှစ်ချောင်းကိုလဲ မကယ်နဲ့လို့ စကားပုံရှိတယ်။
ဒီလူမင်းသားရဲ့ အသားကို ကျုပ်စားရန် ပေးပါ´´ လို့ သွားပြောတယ်။
ညဘက်ရောက်တဲ့အခါ ကျားငစဉ်းလဲက နောက်တစ်ခေါက် ထပ်လာပြီး- “အသင်မင်းသား …။
မင်းသားလေးကို ကယ်ဆယ်တယ်ဆိုတာ အလကား ပြောတာ။
အဲဒါကြောင့် အောက်ကို တွန်းချလိုက်ပါ´´ လို့ လာပြောတယ်။
မင်းသားလေးလဲ ကျားငစဉ်းလဲစကားကို နားယောင်ပြီး သူ့ကို ကယ်တင်ထားတဲ့ ၀ံသူတော်ကို တွန်းချလိုက်ပါတယ်။
အသင်မင်းသားဟာ ကျေးဇူးရှင်ကို ပြစ်မှားတဲ့ (သသေနိယ)ပဲ။
ဒါပေမယ့် ကျုပ်က ဂလဲ့စားမချေလိုပါ။
ဟောဒီလမ်းအတိုင်းသွားလျှင် သင်သွားလိုတဲ့ ဗာရာဏသီကို ရောက်ပါလိမ့်မယ် …။
ကဲ … သွားပေတော့´´ လို့ ပြောပြီး လွှတ်လိုက်ပါတယ်။
မင်းသားလေးဟာ ကျေးဇူးရှင်ကို ပြစ်မှားမိတဲ့အတွက် စကားမပြော နိုင် တော့ဘဲ သသေနိယ ဆိုတဲ့ လေးလုံး ကိုသာ ဆိုနေပါတော့တယ်။
မင်းသားလေးဟာ သူ့တပည့်တွေကိုလဲ မမှတ်မိတော့ဘဲ ကလိုက် ခုန်လိုက် ပြေးလွှားလိုက်နှင့် နန်းတော်ကြီးဆီ ဆိုက်ဆိုက် မြိုက်မြိုက် ရောက်သွား ပါတယ်။
ခမည်းတော် မယ်တော်တို့ဟာ သားတော်​လေး ရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေပုံကို ကြည့်ပြီး စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်နေကြပါတယ်။
အမတ်ကြီးတွေက ဒီရောဂါမျိုးကို ကာလီဒါသဆရာသာ ရှိလျှင် ပျောက် အောင် ကုနိုင်မှာပဲဟု လျှောက်ထားကြရာ ဘုရင်ကြီးလဲ နောင်တရမိသွားပါတယ်။
ဘုရင်ကြီး နောင်တစိတ်ဖြစ်နေစဉ်မှာပင် အမတ်တစ်ဦးက ကာလီဒါသအား ခေါ်ဆောင်၍ မင်းသားလေးအခြေအနေကို ပြရာ - “လူဝံရုပ်ကို ရှိခိုးလျှင် ပျောက်ကင်းနိုင်ကြောင်း´´ ပြောသဖြင့် ချက်ချင်းပင် လူဝံရုပ်ကို ပြုလုပ်စေပြီး ရှိခိုးစေရာ ပျောက်ကင်း သွားပါတယ်။
ကာလီဒါသကို ကျေးဇူးလဲ တင်သွားကြပါတယ်။
ကာလီဒါသကို မသတ်ဘဲ ကွယ်ဝှက်ထားတဲ့ အမတ်ကြီးတွေကိုလဲ ကျေးဇူးတင်သွားကြပါတယ်။
တစ်နေ့မှာ ဘုရင်ကြီးဟာ မင်္ဂလာကန်တော်ကို ကြည့်နေတုန်း လေမတိုက်ဘာမတိုက်နဲ့ ကြာဖူးနှစ်ဖူးထဲ ထူးထူးခြားခြားကွက်ပြီးလှုပ်နေတာ မြင်ပါတယ်။
ဒီအခြင်းအရာကို ဖြေဆိုနိုင်မယ့်သူကို မောင်းခတ်ကြေငြာစေပါတယ်။
ဖြေဆိုနိုင်မယ်ဆိုလျှင် မိန်းမဆိုပါက မိဖုရားအရာ မြှောက်တင်မယ်။
ယောက်ျားဆိုပါက အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းမယ်။
ဘုန်းကြီးဖြစ်လျှင် ရွှေကျောင်းဆောက်လှူမယ် ဆိုပြီး ကြော်ငြာစေပါတယ်။
ကာလီဒါသတယောက် ချစ်ဇနီးလေးနဲ့ ကြည်နူးပြီး အိပ်ပျော်နေခိုက် မောင်းခတ်တဲ့အဖွဲ့ဟာ အနားကို ရောက်လာပါတယ်။
သူ့ဇနီးပြည့်တန်ဆာမလေးဟာ မိဖုရားကြီးဖြစ်ချင်တာကြောင့် ကာလီဒါသကို နှိုးပြီး မေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။
ကာလီဒါသက အခြေအနေကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်ပြီး- “ကြာဖူးတို့ရဲ့သဘာဝဟာ နံနက်စောစောဆို ပွင့်တယ်။
အဲဒီအခါ ပွင့်နေတဲ့အချိန်မှာ ၀င်နေတဲ့ ပိတုန်းတွေဟာ ကြာဖူးပြန်ငုံသွားတဲ့အခါ ပြန်ထွက်လို့မရလို့ ရုန်းကန်နေကြတာကြောင့် ကြာဖူးတွေ လှုပ်ရတာဖြစ်ပါတယ်´´လို့ ဖြေပါတယ်။
ကာလီဒါသရဲ့ဇနီးက အဲဒီစကားကို မှတ်ထားလိုက်ပါတယ်။
ပြီးတော့ ကာလီဒါသအိပ်ပျော်နေတဲ့အချိန်မှာ ကတ်ကြေးနဲ့ ထိုးသတ်ပြီး ကျကျနနခြယ်သ၀တ်ဆင်ကာ နန်းတော်ရှိရာ လာခဲ့ပါတယ်။
ကြာဖူးဖြစ်ပုံအလုံးစုံကို လျှောက်ထားလို့ စုံစမ်းတဲ့အခါ မှန်နေတာကို တွေ့ရပါ တယ်။
မှန်ပင်မှန်သော်လည်း မိန်းကလေးရဲ့ ရုပ်လက္ခဏာက ဒီလို ပြဿနာမျိုးတွေကို ဖြေနိုင်မယ့် လက္ခဏာမျိုးမရှိလို့ စစ်ဆေးတဲ့အခါ မိဖုရားဖြစ်လိုစိတ်နဲ့ လင်ယောက်ျားဖြစ်သူ ကာလီဒါသကိုမေးပြီး အဖြေမှန်ရတဲ့အခါ လင်ယောက်ျားကို သတ်ခဲ့တာ ပေါ်လွင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် လင်ယောက်ျားကို ပြစ်မှားတဲ့ အဲဒီအမျိုးသမီးကို မသေမချင်း ဓားနဲ့ထိုးသတ်စေလို့ အမိန့်တော် ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။
အိန္ဒိယရဲ့ နာမည်ကျော်ဒဏ္ဍာရီဝတ္ထုလေးပါ။
ကျေးဇူးရှင်ကို ပြစ်မှားမိလျှင် ပညာဥစ္စာဘယ်လောက်ပင် ကြီးမားသော်လည်း ကံတရားရဲ့ တန်ပြန်ဒဏ်ခတ်ခြင်းကို ခံရတတ်ကြောင်း သင်ခန်းစာ ယူစရာ ကောင်းလှပါကြောင်း အကျဉ်းချုပ်၍ ဘာသာပြန် တင်ပြလိုက်ပါတယ်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် လူဦးရေ အများဆုံး နိုင်ငံတွင်း ဒေသ ဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ ဖြစ်သည်။
ဆန်ဖရန်စစ္စကို မြို့နှင့် ကောင်တီသည် နိုင်ငံအတွင်း နယူးယောက်မြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အသိပ်သည်းဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ၏ ရပ်ကွက် ၄ ခု ပြီးလျှင် နိုင်ငံအတွင်း ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အသိပ်သည်းဆုံး ကောင်တီ ဖြစ်သည်။