DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သဘင်ဝန်ရာထူးကို ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) လက်ထက်တွင် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခံရသူ သဘင်ဝန်မှာ မင်းလှဥဇနာဘွဲ့ခံ ဦးပိုးဖြူ ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက် သဘင်ဝန်မှာ ဦးသော်ဖြစ်သည်။
သဘင်ဝန် ဦးအောင်ဘို၏ မင်းပေးဘွဲ့အမည်မှာ ဇော်တဗန္ဓုဖြစ်သည်။
အမရပူရခေတ်က နန်းတွင်းဇာတ်တော်သဘင်များ ၊ ရုပ်သေးအမြင့်သဘင် ၊ နန်းတွင်းထိုင်ဆို အငြိမ့်များ ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း မြေစိုက်ဇာတ်ရုံကြီးများကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ရာမဇာတ်တွင် အား ခိုးယူခန်း၌ စက်ယန္တရားဖြင့် ခိုးပုံ ၊ ရသေ့ကောင်းကင်မှ ကြွလာပုံ ၊ ကျောက်ဖျာကြီးများ အလိုအလျောက် ပွင့်လာပုံ စသည်တို့ကို ခေတ်မီ စက်ကိရိယာများဖြင့် ပြုလုပ်တင်ဆက်ခဲ့သည် ဆို၏။
မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းတို့လက်ထက်၌ ပညာသည် စာရေးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူ ဦးဘိုးမြမှာ ယိုးဒယားအက ကောင်းသူဖြစ်ပြီး ဇနီး ဒေါ်နှင်းခက်မှာလည်း သီတာဒေဝီအဖြစ် ကပြရသူဖြစ်သည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် သမီးတော် မိတ်ထီလာမင်းသမီးဝန်အဖြစ် ရွှေတော်ပျံချီကို ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးအရာနှင့် အမှုထမ်းခဲ့သူ ဦးရန်အောင်မှာ ယခင်က သမီးတော်သုံးပါးဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ဖူး၏။
သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၈⁠၈၂ ခုနှစ်တွင် တိုင်တားမင်းကြီး ဦးဖိုးအား သမီးတော်ဝန်အရာ ခန့်အပ်လိုက်၏။
သီပေါမင်းနှင့် စုဘုရားလတ်တို့မှ ဖွားမြင်သူ သမီးတော်ကလေးနှစ်ပါးမှာ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့်ဆိုသကဲ့သို့ ကွယ်လွန်ခဲ့ကြရာ ၃ မတ် ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် ကျန်ရှိသော သမီးတော်ကလေးအတွက် အတွင်းဝန်စလေမြို့စား ဦးရွှေမောင်အား သမီးတော်ဝန် ရာထူးသစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။
သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့မှ ၉ အောက်တိုဘာ ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ သမီးတော် အရှင်ထိပ်စု မြတ်ဖုရားလတ်ကို ဖွားမြင်ပြန်ပါသည်။
အလောင်းမင်းတရား (၁၇၅၂-၁၇၆၀) လက်ထပ်တွင် ဝန်းကျင်ဝန်ရာထူး ရှိနေပြီး ဖြစ်သော်လည်း မည်သူမည်ဝါဟူ၍ မသိရပေ။
မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) နန်းတက်စတွင် နရာဇေယကျော်ထင် အား ဝန်းကျင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့၏။
သီရိကျော်သူ သည် ဒီပဲယင်းမင်း (နောင်တော်ကြီး) လက်ထက် ဘထွေးတော် တောင်ငူမင်းသား၏ သံတော်ခံ ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက်တွင် ရွှေတောင်ဇေယျသူဘွဲ့ခံ ဦးပေအား ဝန်းကျင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။
ပုဂံမင်း (၁၈၄၆-၁၈၅၂)လက်ထက် ဝန်းကျင်ဝန်မှာ စားတော်ကွမ်း ရေကိုင်လည်းဖြစ်သူ ဦးဘဲ ဖြစ်သည်။
သီပေါမင်း (၁၈၇၈-၁၈⁠၈၅)လက်ထက် နောက်ဆုံးခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ ဝန်းကျင်ဝန်မှာ ဦးဖိုးတူ ဖြစ်ဟန်ရှိပါသည်။
ဝင်းကောင်းဟန်ဝန် ရာထူးကို ကုန်ဘောင်ခေတ်ဦး ကာလကပင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရ၏။
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) နန်းတက်လာပြီးနောက် ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်အဖြစ် ရွှေတောင်သီဟအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) (၁၈၁၉-၁၈၃၇) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ပျံချီရဲခေါင်အား ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ကာလတွင် ယင်းသို့သော ၊ သားတော်ဝန်များကို တွေ့ရှိကြရသည်။
ဗဒုံမင်း (၁၇၈၂-၁၈၁၉) လက်ထက်တွင် သားတော်အချို့အတွက် ဝန်များခန့်အပ်မှုရှိခဲ့ရာ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၁၁ ခုနှစ်တွင် ဝန်ထောက်ရွှေတောင်နော်ရထာဘွဲ့ခံ ဦးရွှေမင်းကို သားတော် မိုးမိတ်မင်းသားဝန် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မိုက်ကယ်ဆိုင်းသည် ပုဂံမင်းသားမောင်ပေ၏ အိမ်တော်သို့လည်း သွားရောက်ခဲ့သေး၏။
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်စ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် မြင်စိုင်းမင်းသားဝန် ရဲခေါင်ကျော်ထင်အား နေမျိုးရဲခေါင်ကျော်ထင်ဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်းမင်းသားနှင့် ကြင်ယာတော် ဆင်ဖြူရှင်မယ်တို့မှ ၂၇ အောက်တိုဘာ ၁၈၁၂ ခုနှစ်တွင် သားတော် ညောင်ရမ်းမင်းသား မောင်ဖေခင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သာယာဝတီမင်း (၁၈၃၇-၁၈၄၆) လက်ထက်တွင် သားတော်ပြည်မင်းသား၏ ဝန်အဖြစ် မင်းလှနော်ရထာကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ပြည်မင်းသားကြီး၏ ညီတော် ပခန်းမင်းသားအတွက် ခန့်အပ်ထားသည့် ပခန်းမင်းသားဝန်မှာ မောင်ဦးကာဖြစ်သည်။
ရေကြည်ဝန်သည် ဘုရင်မင်းမြတ်နှင့်တကွ မိဖုရား ၊ သားတော် ၊ သမီးတော်များအတွက် သောက်တော်ရေ စီစဉ်ပေးရသူဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အလောင်းမင်းတရားလက်ထက်က နန်းတွင်း၌ သုံးစွဲရန် ရေကြည်တော် ရရှိရေးအတွက် သီးသန့်ရေတွင်းများ သတ်မှတ်တူးဖော် ထားရှိခဲ့သည်။
အလောင်းမင်းတရားသည် ၂ မေ ၁၇၅၅ ခုနှစ်တွင် ရှေ့ဒဂုန်မြို့ဟောင်း နေရာ၌ ခုတ်ထွင်းရှင်းလင်းကာ ရန်ကုန်မြို့သစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရွှေတိဂုံစေတီတော်အနီးရှိ သွေးဆေးကန်ရေသည် မြန်မာဘုရင်တို့ စိတ်ဝင်စားခဲ့ရာ ရေဖြစ်သည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် အမတ်ကြီးလက်ဝဲသုန်ဒ၏သား ဦးအေးအား ရွှေတောင်စည်သူနော်ရထာဘွဲ့ဖြင့် မြင်းမူရွာစား ရေကြည်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်၌ပင် မဟာမင်းလှအား ရေကြည်ဝန်အဖြစ်ပြောင်းလဲ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မဟာဓမ္မာရာဇာဓိပတိမင်း ( ၁၇၃၃- ၁၇၅၂ ) လက်ထက် ၁၇၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဟံသာဝတီမြို့ဝန် ဦးသာအောင် မြန်မာဘုရင်းအား ပုန်ကန်ခြားနားစဉ် ရေကင်းဝန်သည် ပြည်မြို့ဝန်နှင့်အတူ သွားရောက်နှိမ်နင်းခဲ့ရသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ မြေဒူးမင်း ( ဆင်ဖြူရှင် ) ( ၁၇၆၃ - ၁၇⁠၇၆ ) လက်ထက် ရေကင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ ဗာဟုဗလကျော်ထင်ဖြစ်သည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ရေကင်းဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူမှာ သီရိစည်သူ ဖြစ်သည်။
ရေကင်းဝန်သည် စစ်မက်အရေးအရာများ ပေါ်ပေါက်လာလျှင် မိမိတာဝန်ယူအုပ်ချုပ်ရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသမြို့ကြီးများမှ လက်နက်ကိုင် ရဲမက်တို့ကို ဆင့်ဆိုခေါ်ယူ စုဆောင်းပေးရသည်။
ရွှေတိုက်ဝန်ရာထူးကို ညောင်ရမ်းခေတ်ဦးကာလကပင် အထင်အရှားတွေ့ရှိရ၏။
လက်ထက်တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည့် ရွှေတိုက်ဝန်မှာ မင်းလှရာဇာ ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်း နန်းတက်လာပြီနောက် ၃ နိုင်ဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ထီးဆောင်းမင်္ဂလာပြုစဉ် ရွှေတိုက်ဝန် ရန္တမိတ်ကျော်စွာဘွဲ့ခံ ဦးသာပေါ်အား နေမျိုးမင်းလှစည်သူဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့၏။
မြန်မာဘုရင်လက်ထက် နောက်ဆုံးခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည့် ရွှေတိုက်ဝန်မှာ ၂၃ မတ် ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ ပေါက်မြိုင်မြို့စား ဦးလှဘူးဖြစ်သည်။
သူရဲဝန်သည် သူရဲအစုေသနတ်စွဲ အမှုထမ်းများကို ြကီးြကပ်ကွပ်ကဲရသူ ြဖစ်ပါသည်။
စဉ့်ကူးမင်း (၁၇⁠၇၆-၁၇၈၂) နန်းတက်စတွင် သတိုးမင်းြကီးအား သူရဲဝန် အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဗဒုံမင်း နန်းတက်စ ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် မင်းလှေကျာ်စွာဘွဲ့ခံ ဦးကူအား သူရဲဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သူရဲဝန်မင်းလှေကျာ်စွာဘွဲ့ခံ ဦးကူအတွင်းဝန်ြဖစ်သွားေသာအခါ မင်းလှမင်းထင်ကို သူရဲဝန်အြဖစ်ေြပာင်းလဲ ခန့်အပ်လိုက်၏။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်၌ပင် သူရဲဝန်ဦးထွန်အမှုထမ်းခဲ့ရွက်ေြကာင်း သိရှိရ၏။
သာယာဝတီမင်းနန်းတက်စ ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် သူရဲဝန်ရာထူးကို ေြမာက်ထားဝယ် ဗိုလ်မဟာမင်းလှသီဟသူဘွဲ့ခံ ဦးြကာဥအားေပးအပ်ခဲ့သည်။
ပုဂံမင်းလကထက် မတ္တရာြမို့ဝန် သူရဲအုပ်မဟာမင်းလှမင်းေခါင်ေကျာ်ထင်သည်ပင် သူရဲဝန်ရာထူးြဖင့် အမှုထမ်းရွက်ခံဟန်တူသည်။
သူရဲဝန် ဦးဖိုးအား အတွင်းဝန်ရာထူး တိုးြမှင့်ပေးလိုက်ပြီးနောက် လစ်လပ်သွားသော သူရဲဝန်ရာထူးကို ရနောင်မောင်⁠မောင်တုတ်၏ ညီရင်းြဖစ်သူ မောင်⁠မောင်ေြပာင် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မန္တေလးနန်းြမို့အတွင်း အကွက်အမှတ် ၂၃၅ မှာ သူရဲဝန်ဦးေခါင်ဝင်းြဖစ်ပါသည်။
သူရဲဝန်ဦးေခါင်တွင် ဦးေသာင်ဆိုသူ ညီတစ်ဦးရှိြပီး အြဖစ် အမှုထမ်းရွက်ေြကာင်းသိရှိရ၏။
သူရဲဝန်ဦးအတ်မှာ စာေရးဆရာမကြီး ၏ ဘိုးေဘးေတာ်စပ်သူ ြဖစ်ပါသည်။
အုတ်ဝန်သည် ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကုသိုလ်တော် စေတီ ၊ ပုထိုး ၊ ဂူ ၊ ကျောင်း ၊ တန်ဆောင်း ၊ ပြာသာဒ်များ မြို့တော်နန်းတော်များ တည်ဆောက်ရာ၌ လိုအပ်သည့် အုတ်များရရှိရေးအတွက် ကြပ်မတ်လုပ်ဆောင်ရသူဖြစ်သည်။
ပုဂံမင်း (၁၈၄၆-၁၈၅၂) လက်ထက်တွင် သံတော်ဆင့် ပညာသိဒ်ဓိဘွဲ့ခံ ဦးအူအား မင်းလှသီရိကျော်ထင်ဘွဲ့ဖြင့် အုတ်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့၏။
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် သံတော်ဆင့် ဦးဘိုးကြီးအား အုတ်ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေမင်း (၁၇၁၄-၁၇၃၃)လက်ထက် ဧပြီ ၁၇၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် သားတော် စဉ့်ကူးမင်းမြို့စားမင်းသား မောင်ဖြူအား အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာအရာခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူများ ရှာဖွေတွေ့ရှိရသ၍ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ညောင်ရမ်းမင်းလက်ထက် ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆၀ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သားတော် မောင်လတ်အား အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာအရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) နန်းတက်စ ၁၀ ဇူလိုင် ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် သားတော်ဦးပေါ်အား အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာအရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
အိမ်ရှေ့မင်း ဦးပေါ် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ ဗဒုံမင်းက ဦးပေါ်၏သား (မြေးတော်) စစ်ကိုင်းမင်းသာ ဦးဇင်အား ၆ ဧပြီ ၁၈၀၉ ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။
အရွက်ဝန်သည် ရွှေမြို့တော် မြို့တွင်းမြို့ပြင် ရပ်စု၊ ကွက်စုများအတွင်း ကိုယ်ရေပြားရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသူများအား ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုမရှိစေရေး၊ ရွှေကြက်ယက်ပင်လယ်ပြင်၊ အရှေ့ဖျားကျေးရွာတို့၌ စုစည်းနေရာချထားရေး စသည့်တာဝန်များကို လုပ်ဆောင်ရသူဖြစ်သည်။
အရွက်ဝန်ရာထူးနှင့် ပက်သက်၍ အထောက်အထားများစွာ မတွေ့ရှိရပါ။
စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော် ) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ကျော်သူနရာအား အရွက်ဝန် ရာထူးပေးအပ်ခဲ့သည်။
သီပေါမင်း ( ၁၈၇၈ - ၁၈⁠၈၅ ) လက်ထက်တွင် အရွက်ဝန်အဖြစ် သံတောင်ဆင့် ဦးအုံအား ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရ၏။
အသည်ဝန်ရာထူးကို ဦး ကာလကပင် တွေ့ရှိရ၏။
လက်ထက် ၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၅၉၈ ရက်စွဲပါ အမိန့်တော်၌ပင် အသည်ဝန်ဟူသော ဝေါဟာရကို တွေ့ရှိရပြီး ဖြစ်သည်။
အစောဆုံးဘွဲ့အမည်သိရှိရသူ အသည်ဝန်မှာ ( ၁၇၁၄-၁၇၃၃) လက်ထက် ခန့်အပ်ခံရသူ သီရိဇေယသင်္ခရာ ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။
အသည်ဝန်ကြီး ဦးသီဟသည် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်း ပဲခူး သို့ လိုက်ပါသွားရစဉ် အတူပါခဲ့သူဖြစ်၏။
မင်းစိတ္တရာဇာ၏ သားဖြစ်သူ အသည်ဝန်ဦးလွန်သည် နှင့် သားတော် ဒီပဲယင်းမင်း တို့လက်ထက်၌ အမှုထမ်းခဲ့သူဖြစ်ဟန်ရှိသည်။
အသည်ဝန်ကြီး ဦးသာမှာ ၁၇⁠၇၆ ခုနှစ် နန်းတက်စတွင် အသည်ဝန်ကြီး ရာထူးဖြင့် ဆက်လက်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့၏။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်၌ပင် အတွင်းဝင် နေမျိုးသီဟကျော်သူဘွဲ့ခံ ဦးစံလှအား အသည်ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
အသည်ဝန်ထောက်မင်းကြီးမဟာစည်သူဘွဲ့ခံ ဦးညိုသည် ၁၈၄၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သာယာဝတီမင်း ရန်ကုန်သို့ စုန်ဆင်းစဉ် အကူလိုက်ပါခဲ့ရပြီး ရန်ကုန်၌ ရှိနေစဉ်အတွင်း တွင် ဆည်းလည်းလှူဒါန်းခဲ့သေး၏။
နန်းတက်စ ၁၆ ဇွန် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ဘိသိက်မင်္ဂလာအခမ်းနားကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် အသည်ဝန်အား မဟာသီဟသူရဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
နန်းတက်စ ၁၈၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အသည်ဝန်အဖြစ် မင်းကြီးမင်းလှမဟာမင်းကျော်ရာဇာအား ခန့်အပ်ခဲ့ဟန်တူသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အက္ကပတ်မြင်းဝန်တပ်စုကို စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး မရှိသေးဘဲ မြင်းတပ်ဗိုလ်အဆင့်မျှသာ ထားရှိခဲ့ဟန် တူသည်။
ပိဋကတ်တော်အုပ် ဦးပညာ၏ သားဖြစ်သူ ဦးမှိုင်းမှာ ယခင်က ပခန်းကြီးမြို့ဝန် ဖြစ်၏။
သာယာဝတီမင်း (၁၈၃၇-၁၈၄၆)လက်ထက်တွင် ဦးမှိုအား အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး ခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။
မကြာမီ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ အက္ကပတ်မြင်းဝန် လယ်ကိုင်းမြို့ စား မင်းကြီးသည် ညောင်ရမ်း မင်းသား ဦးစီးသော တပ်မ၌ လက်ဝဲစစ်ကဲအဖြစ် လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရသည်။
အကောက်ဝန်ရာထူးကို ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလကပင် အထင်အရှားတွေ့ရှိရသည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၁ မေ ၁၈၁၅ ခုနှစ်တွင် အကောက်ဝန် ပျံချီဇေယနော်ရထာ မဇ္ဈိမဒေသသို့ ကျမ်းစာအုပ်များ ရှာဖွေဝယ်ယူစုဆောင်းရန် သွားရောက်ခဲ့ရ၏။
အကောက်ဝန်ပျံချီ ဇေယျနော်ရထာ ယူဆောင်လာခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ ဇေနဂရမင်းက ဆက်သသော ဒီဃပရသိဒ္ဓန္တကျမ်း ၃၄ စုံ၊ ဘေဒံပရကျမ်း ၁၃ စုံ၊ ဗုဒ္ဓမတိသုတ်ကျမ်း ၁၁ စုံ၊ ပုဏ္ဏားတို့ အကျင့်သိက္ခာကို ဟောသော မာနုမေဓမ္မသျှတ္တကျမ်း ပါဠိဿယအစုံ၊ ဗေဒန္တသာရကျမ်း၊ ကူသျှမန္တသာရကျမ်း၊ ဗုဒ္ဓသီရိကျမ်း၊ ကာသိခန္ဓကျမ်း စသည်ကျမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက် အစောပိုင်း ကာလတွင် ဦးမိုးဆိုသူက အကောက်ဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ကုန်းဘောက်ခေတ် အလယ်ပိုင်း အကောက်ဝန်များအမည်ကို မသိရသေးပေ။
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားသည့် အကောက်ဝန်တစ်ဦး ဖြစ်သူ မူလာအစ္စမံအင်သည် မူလာအီဗရာဟင်၏ သားဖြစ်၏။
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် အနောက်ဝန်မှာ ပင်းတလဲမင်း ( ၁၆၄၈ -၁၆⁠၆၁ ) လက်ထက်ခန့်အပ်ခဲ့သူမှာ နန္ဒကျော်သူဖြစ်ဟန်ရှိသည်။
အလောင်းမင်းတရား ( ၁၇၅၂ - ၁၇၆၀ ) နှင့် ဒီပဲယင်းမင်း ( ၁၇၆၀ - ၁၇၆၃ ) တို့လက်ထက် အနောက်ဝန်ရာထူးဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့သူ အမည်ကိုမသိရပါ။
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား) (၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) နန်းတက်စတွင် အနောက်ဝန်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသူမှာ သီရိစည်သူသင်္ခရာဖြစ်သည်။
အနောက်ဝန်မင်းကြီး ကျော်ထင်တရဖျားအစား နေမျိုးမဟာသီဟသူဘွဲ့ခံ ဦးမင်းအောင်က ဆက်ခံခဲ့သည်။
အမရပူရမြို့ကွက် မြေပုံအကွက်အမှတ် ၇၂( ဃ )တွင် အနောက်ဝန်ဦးပေနှင့် အကွက်အမှတ် ၇၁၉ တို့တွင် ဦးမောင်တို့နေထိုင်ကြရာ ယင်းအနောက်ဝန် နှစ်ဦးမှာ ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်နှောင်းကာလ စနေမင်း(၁၆၉၈-၁၇၁၄) လက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာကို အချီတော်သားအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အချီတော်ဝန် တစ်ဦးမှာ ကျော်ထင်ဇေယျသူ ဘွဲ့ခံ ဦးနု ဖြစ်သည်။
ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် ပါဠိ ပိဋကတ်တော် ပေထုပ်များ လှူဒါန်းရာ၌ ပေစာထုပ်သော ကြိုးထက်တွင် ဆုတောင်းစာကို ရက်လုပ်ကမ်ပည်းတင်လေ့ရှိသည်။
တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ အဓိကစိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံ ဖြစ်သဖြင့် လက်ယာထွက်ကုန်များကို အများအားဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု ပြုကြ၏။
စိုက်ပျိုးသီးနှံများမှာ ဆန်စပါး၊ ၊ ၊ ၊ မှာ အဓိကဖြစ်ပြီး ဥယျာဉ်ခြံအဖြစ် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် စသည့်တို့ ပါဝင်သည်။
အမရပူရခေတ်တွင် အခွန်တော် အများဆုံးပေးဆောင်ကြသူ ကုန်သည်ကြီးအချို့ ရှိသည်။
ကုန်သည် ဦးမြတ်စံနှင့် ဦးရာတို့သည် ကုန်တင်လှေအစင်း ၁၄၀ ဖြင့် ဆန်စပါး၊ ၊ တို့ကို ရိုးတစ်လျှောက် ရောင်းဝယ်ခွင့် ရရှိခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ပိဿာနှင့် တင်း ၅၀⁠၀၀ အခွန်တော် ပေးဆောင်ကြရ၏။
ပခန်းကြီးမှ ဦးရွှေသာနှင့် ဦးထွန်းဝတို့က လှေကြီး ၃၀ ၊ လှေငယ် ၂၀ တို့ဖြင့် ရောင်းဝယ်ရာ အခွန်တော်အဖြစ် ထန်းလျက် ၄၀⁠၀၀ ပေးဆောင်ကြ၏။
အလယ်ပိုင်းတွင် အခွန်ဝင်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူမှာ ဦးနိုင်ဖြစ်သည်။
သူသည် မြို့ဝန် မင်းထင်ရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးညွန့်နှင့် ဒေါ်အိမ်မွှေး တို့၏သားဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်အလယ်ပိုင်း၌ပင် ၏ ဂယက်ကြောင့် စီပွားရေး ကျဆင်းခဲ့ကြရပြန်သည်။
မင်းတုန်မင်းလက်ထက် အစောပိုင်းကာလတွင် အမရပူရမြို့ တရုတ်တန်းဇာတိ ဦးစစ်ခါးအား မဟာမင်းကျော်သူရိန်ဘွဲ့ဖြင့် အခွန်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်နှောင်းပိုင်းကာလတွင် အခွန်ဝန်အဖြစ်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူမှာ မူလာအီဗရာဟင် ဖြစ်သည်။
သီပေါမင်း (၁၈၇၈ - ၁၈⁠၈၅ ) လက်ထက်အေစာပိုင်းတွင် အခွန်ဝန်အဖြ အမှုထမ်းခဲ့သူမှာ ဦးမင်းမောင်နှင့် ဦးဘိုးစံတို့ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အစောဆုံးတွေ့ရှိရသော အဝေးကျီဝန်မှာ မင်းရဲကျော်ထင် (၁၆၇၃ - ၁၆၉၈ )လက်ထက် ခန့်အပ်ခံရသူ စကျင်ရွာစား ဇေယျရန္တမိတ် ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် အဝေးကျီဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သော်လည်း အမည်မသိရသူက များပါသည်။
စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော် ) နန်းတက်စ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် အဝေးကျီဝန် နေမျိုးဇေယသင်္ခရာဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရ၏။
ကုန်းဘောင်ခေတ်စစ်တမ်းများအရ နေပြည်တော်မှအပ အချို့မြို့ကြီးများ၌လည်း ဘုရင့်ကျီတော်များထားရှိကြောင်း သိရှိရ၏။
မင်းတုန်းမင်း( ၁၈၅၃ - ၁၈၇၈ ) နန်းတက်စတွင် အဝေးကျီဝန်အဖြစ် မဟာနန္ဒသင်္ကြန်အားခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မဟာနန္ဒသင်္ကြန်၏ ရာထူးကို သံတော်ဆင့်ဦးဘီက ဆက်ခံခဲ့ဟန်ရှိသည်။
သီပေါမင်းနန်းတက်စတွင် သံတော်ဆင့် ဦးဘိုးအိုအား မဟာမင်းခေါင်ရာဇာဘွဲ့ဖြင့် အဝေးကျီဝန် အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဗဒုံမင်း( ဘိုးတော်ဘုရား ) လက်ထက်တွင် အမွေဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူမှာ ဦးစွက်ဖြစ်ပါသည်။
စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော်) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် အမွေဝန်အဖြစ် လက်ဝဲသိင်္ခရွှေတောင်အား ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။
မင်းညီမင်းသား ၊ မင်းသမီးများ၏ အမွေတော်ပစ္စည်းများကို ယွန်ပေါင်ပုရပိုက်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်လေ့ရှိသည်။
မဟာမုနိဘုရားပရဝဏ်ရှိ ကြေးရုပ်ကြီးများ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးမြို့၊ တည်ရှိရာ မဟာရာမ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်. ကြေးရုပ်ကြီးများမှာ ခေါင်းသုံးလုံးနှင့် ဧရာဝဏ်ဆင်ရုပ် (၁)၊ နတ်ရုပ် (၂)၊ ခေါင်း (၁)ခု ပြုတ်နေသော ခြင်္သေ့ကိုယ်နှင့်ခေါင်း၊ ခေါင်းမရှိသော ခြင်္သေ့ကိုယ်ထည်တစ်ခုတို့ဖြစ်သည်။
ဓညဝတီ မှ အိမ်ရှေ့မင်းသိမ်းယူလာသော ကြေးရုပ်ကြီးများသည် မူလက ကမ္ဘာဇတိုင်း အန်ကာမြို့မှ ဆောင်ယူလာခြင်းဖြစ်၍ ဟံသာဝတီဘုရင့်နောင် ကျော်ထင်အနော်ရထာမင်း ယိုးဒယားကို အောင်နိုင်သောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၂၅ ခု၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် (၂)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ယူဆောင်ခဲ့ရာ ဟံသာဝတီသို့ သက္ကရာဇ် ၉၂၆ ခု၊ နယုန်လဆန်း (၆)ရက်နေ့တွင် ရောက်သည်။
ရခိုင်ပြည်မှ အမရပူရသို့ ပင့်ဆောင်လာသော နှင့်အတူ ကြေးရုပ်ပေါင်း (၃၀)ပါသည်ဟု ဆိုလေသည်။
သို့ မဟာမုနိရုပ်ရှင်တော်ကို ပင့်ဆောင်ရာ ကြေးရုပ်ကြီး (၃၀)ကို မဟာမုနိ၏ အရှေ့တောင်ယွန်း ယင်းတောင်မြို့စား မိဖုရားသီရိသုစန္ဒာဒေဝီ ဆောက်လုပ်သော သိမ်တော်ကြီးအတွင်း၌ ပထမဦးစွာ ထားလေသည်။
လက်ထက်မတိုင်မီ ကာလ မူလသိမ်ပြဿဒ်ကြီး ပြိုကျရာတွင် ကြေးရုပ်များ ထိခိုက်၍ အချို့ကျိုးပဲ့ပျက်စီးသည်ဟု ဆိုသည်။
File:Erawan Mahamuni Shrine c47.jpg File:Chinthe c48.jpg File:Guardian2 Mahamuni Shrine c50.jpg မန္တလေး မဟာမုနိဂေါပကအဖွဲ့ရုံး၊ ပ-နှိပ်၊ ၁၉⁠၉၆ စက်တင်ဘာလ၊ စာ-၆၇၊ ၆၈။
နှင့် ဝိဇယရာမ ဆရာတော် ၂ ပါးလုံး၏ ကျောင်းအစ်မ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
မောင်ဖြစ်သူ မောင်ဘမှာ ခရစ်နှစ် ၁၈၇၈ ခု၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၀ခုနှစ် တပို့တွဲလပြည့်ကျော်(၈)ရက်တွင် နန်းတွင်းလူသတ်ပွဲ၌ အခြားမင်းသားများနဲ့အတူ စီရင်ဖျောက်ဖျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ယင်းနောက်တွင် စိန်တုန်းမိဖုရားသည် ၏ မယ်တော် ၏ အန္တရာယ်ကို ရှောင်တိမ်းသည့်သဘောဖြင့် ဗြိတိသျှပိုင်အောက်ပြည်ကို စုန်ဆင်းကာ သာယာကုန်းရပ်ရှိ အိမ်တစ်လုံးတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ခံစားနေရသော သွေးဝမ်းကျဝေဒနာကို ကုသရန် မှ နန်းတွင်းသမားတော်များကို ကြေးနန်းရိုက်ပင့်ခဲ့သော်လည်း ရောက်မလာနိုင်သည့်အတွက် ၊ မှ သမားတော်ကြီး ဦးဖိုးလေက ကုသပေးခဲ့ရသည်။
သေတမ်းစာကို မန်ကျည်းတောကျောင်းဆရာတော်၊ ကော့လှာကျောင်းဆရာတော်၊ ကမာကျီကျောင်းဆရာတော်၊ ဇာတိပ္ဖိုလ်ကျောင်းဆရာတော်၊ ဒီပါရုံကျောင်းဆရာတော်၊ ရွှေတောင်ကျောင်းဆရာတော်၊ ကျောက်တန်းကျောင်းဆရာတော်၊ မှ သို့ အဘိဓမ္မာသင်ကြားရန် ပြောင်းရွှေ့သီတင်းသုံးတော်မူကြသော ဆရာတော်တို့ကို လျှောက်ထားသည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
သေတမ်းစာတွင် သူမရှိတော့သည့်နောက် သူပိုင်မြေ အရှေ့အနောက် ၁၅၇ တောင်၊ တောင်မြောက် ၁၁၄ တောင်ထဲမှ မြေပေါ်သစ်ပင်များမှ ရရှိသော ငွေကြေးများကို သင်္ဂဇာဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပြာသာဒ်စေတီ၊ နှင့် အိမ်တော်ရာကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးနေကြသည့် ရဟန်းသံဃာတော်များ၏ ပစ္စည်းလေးပါးအတွက် လှူဒါန်းကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
နတ်မောက်ဘုန်းကျော် ကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ၌ အဖ ဦးခ ၊ ဒေါ်အုန်းရွှေတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့၏။
ထို့နောက် ဆရာအတတ်သင်နော်မံကျောင်း၌ အထက်တန်းဆရာအဖြစ် သင်နေစဉ်တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ တာဝန်ပေးချက်အရ (U.G) မြေအောက်လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက်အနောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တွင် တွဲဖက်ရုံးအုပ်ဗိုလ်ကြီး၊ ၁၉၄၄-၄၅ တွင် ကိုယ်ရံတော်တပ်၏ တပ်မှူးတာဝန်နှင့် (A.D.C-Aide-de-camp) ကိုယ်ရံတော် အပါးတော်မြဲတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ရွေးချယ်စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နတ်မောက်ဘုန်းကျော် ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ် စာတမ်းများမှာ တပ်မတော်နေ့ စာစောင်၊ နိုင်ငံတော်သောင်းကျန်းမှုသမိုင်း (ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ ဗမာ့တပ်မတော်သမိုင်း ( မြဝတီမဂ္ဂဇင်းဆောင်းပါးရှည်)၊ ဗမာ့တပ်မတော်သမိုင်းကျမ်း (ပထမတွဲ-ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်သမိုင်း၊ မင်းလှခံတပ်၊ ဗိုလ်ချုပ်မောင်ဆန်းအတ္ထုပ္ပတ္တိ (အခြားသူများနှင့် ပူတွဲ၍) ၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမိန့်ခွန်းနှင့် ဟောပြောချက်များ၊ ရှေးခေတ်မြန်မာ၊ ပေဖူးလွှာ၊ မေ့ပျောက်၍မရသော အောင်ဆန်း၊ ရှေးခေတ်မြန်မာ့တပ်မတော်မှတ်စုများ၊ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သုတေသနစာတမ်းများ၊ ဗုဒ္ဓဂယာနှင့် ယမုံနာ၊ ပန်းဝါတိုက်ပွဲ၊ စာမူမှစာအုပ်သို့ (ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ အဲဒါအောင်ဆန်း၊ ယမုံနာနှင့်ဂင်္ဂါ၊ အမျိုးသားအပျော်တမ်း ရဲတပ်သမိုင်း (ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ လူကြီးလူကောင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
နတ်မောက်ဘုန်းကျော်သည် နတ်မောက်မြို့နေအမိန့်တော်ရ ရှေ့နေကြီး ဦးအောင်ဖေ၊ ဒေါ်တင်ဥတို့၏သမီးလတ် ဒေါ်အေးရီနှင့် ၁၉၄၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီးသုံးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဒေါ်အေးရီသည် ၌ ဒီးဒုတ်သတင်းစာ၊ တို့၏ နတ်မောက်သတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ဝန်ဆောင်ခကို − # ဝန်ဆောင်မှု အသုံးပြုခ (ဥပမာ၊ လစဉ်ကြေး၊ နှစ်စဉ်ကြေး) # ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာ (ဥပမာ၊ သတင်း၊ သံစဉ်တီးလုံး၊ ပုံရိပ်) ပေါ်မူတည်ပြီး အသုံးပြုခ အမျိုးမျိုး ကောက်ခံနိုင်သည်။
ထင်ရှားသော ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုများ မိုဘိုင်း တီဗီ နှင့် အင်တာနက် ဒေတာ အခြေခံ ဝန်ဆောင်မှုများ (OTT Services) တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို ဖုန်းခေါ်ဆိုနေစဉ် သာမန် "တူ..တူ" အသံအစား ကြားရသော တီးလုံးဝန်ဆောင်မှု (Ring Back Tone) သီချင်းအပုဒ်လိုက် ဒေါင်းလုပ် (Download) သတင်းနှင့် အားကစား သတင်းများ ဝန်ဆောင်မှု (Infotainment) အသုံးပြုသူ၏ တည်နေရာပေါ်မူတည်၍ပေးသော အမျိုးမျိုး ဝန်ဆောင်မှု (Location Based Services) ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို မကိုင်လိုက်နိုင်ပါက စာတို (သို့) အသံသွင်းပြီး အမှာစကား ထားခဲ့နိုင်သော ဝန်ဆောင်မှု (Missed Call Alert & Voice Mail Service) အင်တာနက် အခြေခံ ဂိမ်းများ (Online Games) သီချင်:၊ ရုပ်ရှင်တို့အား အင်တာနက်မှ တဆင့် တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှု့နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု (Streaming) မိုဘိုင်း ဘဏ်နှင့် ငွေလွှဲပေးခြင်း ဝန်ဆောင်မှု (Mobile Banking & M-Commerce) မိုဘိုင်း အခြေခံ ကြော်ငြာများ (Mobile Ads) မိုဘိုင်းမှ မဲပေးခြင်းနှင့် အခြားပြိုင်ပွဲများ (Voting & Contests) ဖုန်းတွင်းရှိ အချက်အလက်မှတ်တမ်းများကို မပျောက်ပျက်စေရန် သိမ်းဆည်းပေးသည့် ဝန်ဆောင်မှု (Backup) စက်မှ အလိုအလျှောက် ဖုန်းခေါ်ဆိုသည့် ဝန်ဆောင်မှု (Outbound Dailers) WAP အခြေပြု ဝန်ဆောင်မှုများ (WAP Content Downloads) နိုင်ငံတကာရှိ ဗီအေအက်စ် လုပ်ငန်းများ America Movil Bell M Communication P.L.C in Ethiopia CanvasM Technology Ltd DMD Platform Galactic Infotech Solutions GoBindas Entertainment Huawei Technology Inc. IMImobile Pvt. Ltd inmobi Jinny Software KongZhong Corp Mahindra-Comviva Technology Ltd Movile NovaClarius Limited OnMobile Global Ltd. One97 Communications.ltd Optimobile Technologies pvt. Ltd. Qtelmedia Communications Spice Digital (previously known as Cellebrum.com) TA Telecom TeleMagic Communications Ltd. TIMWE Vantage Analytical Solutions & Content Vasify Mobile Media Pvt. Ltd VectraCom ZTE Corporation
ဒေါက်တာဘဟန်ကို ရန်ကုန်မြို့ ၌ အဖ ဦးကျေး(ဦးမောင်⁠မောင်ကျေး)၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင်တို့မှ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ် ဇန္နဝါရီလ (၃ဝ)ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဒေါက်တာဘဟန်၏ ထင်ရှားသောအင်္ဂလိပ် စာအုပ်များမှာ ''William Blake; His Mysticism" "The Evolution of Blackean Philosopy" " A Legal History of Burma and India" " The Planned State". ဒေါက်တာဘဟန်သည် ဆွတ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့တွင် ကုလသမဂ္ဂမှ ကြီးမှူးကျင်းပသည့် ဥပဒေရေးရာ ညီလာခံများသို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တက်ရောက်ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်းဟု လူသိများသော သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဦးဘသန်းကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ စာရေးကလေးရွာအပိုင် ကန်ကြီးကုန်းကျေးရွာ ၌ ၁၈၉ရခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးရွှေအင်းနှင့် အမိဒေါ်ညိုတို့က ဖွားမြင်သည်။
ထိုဌာနမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် တွင် အထက်တန်း မြန်မာစာပြဆရာအဖြစ် နှစ်နှစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြန်သည်။
ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များအနက် ထင်ရှားသောစာအုပ်များမှာ 'မင်္ဂလာသင်ခန်းစာ'၊ 'မော်လမြိုင်ရာဇဝင်'(၁၉၅၀)၊ ၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်ဆုရ 'နွယ်မြက်သစ်ပင် ကျေးဇူး'၊ 'ရွှေကျင်သာသနာ နှစ်တစ်ရာ'(သမိုင်း)(၁၉၆၂)၊ 'အတ္ထုပ္ပတ္တိ'(သမိုင်း)(၁၉၆၇)တို့ဖြစ်သည်။
သတင်းစာလောကတွင် ထင်ရှားသော သတင်းစာ ဆရာကြီး ယူပီအိုင် ဦးဘသန်းကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ လမ်းမတော်မြို့နယ် (၁၆)လမ်းတွင် အဖ ဦးအုန်း၊ အမိ ဒေါ်ဖွားတို့က မွေးဖွားသည်။
မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယအဆင့်)နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)ရ ရသရေစည်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးကြီးဘသန်းကို ၊ ၌ အဖ ဦးအေးမောင်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းရင်တို့က ၁၉၁၄-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၆)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ရန်ကုန်မြို့ တွင် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားစဉ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းမှ အထုတ်ခံရသည်ကို အကြောင်းပြ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ၁၉၃၆ ကျောင်းသားသပိတ်၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကြီးအတွင်းတွင် ဗြိတိသျှ အမြောက်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ဒုတိယပတ် စစ်သင်တန်းတက်ရန် ရွေးချယ်ခံရပြီး ဥရောပသား မဟုတ်သူများတွင် စစ်ရေးဂုဏ်ထူး ပထမဆင့်ရရှိခဲ့သည်။
အတွင်း ဗမာ့တပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ်ရုံး ဘာသာပြန်ဌာန၌ အရပ်သားအရာရှိအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်အတွင်း သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း တိုင်း(၇)မှ နေ၍ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် ၁၉၈၈။
ရေးသားထုတ်ဝေပြီးသောစာအုပ်များ- = # ဆရာချစ်(Goodbye, Mr Chips) ၁၉၆၉။
When A Woman Loves By Denise Rorins. # The Evergreen by Belva Palon စိမ်းမြမြမှိုင်းရီ။
ဗားနတ်ကို ၁၈၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗရစ္စတိုမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ယင်းကောလိပ်တွင် ဘာသာ၊ ပါးရှင်းဘာသာ နှင့် ဟိန္ဒူစတန္နီ ဘာသာတို့၌ ထူးချွန်သဖြင့် ဆုများရရှိကာ၊ ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် အောင်စာရင်းထွက်သောအခါ ဘင်္ဂလားနယ် တစ်နယ်လုံးတွင် ပထမရရှိသည်။
ထိုနောက် စင်ထရယ် ပရော်ဗင့်ပြည်နယ်တွင် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးများဖြစ်သော ဆာ ရောဗတ်တင်ပယ်နှင့် ဆာ ဂျော့ကင်းဗဲ တို့ လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းရာ ထင်ရှားလာသည်။
သူ၏အကြောင်းကို လုပ်ဖော်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဆာဟားဗတ်သာကယ်ဝှိုက်က သူ၏ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပဋိညာဉ်ခံ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဟူသော စာအုပ်၌ ''" ဆာချားဗားနတ် သည် ပြည်သူလူထုအပေါ် လေးစားကြင်နာတတ်သူ ဖြစ်သည်။
မှတ်ဉာဏ် အထူးကောင်း ၍ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာ၌ ယှဉ်မမှီအောင် လျင်မြန်လှသည် "'' ဟု ရေးသားထားလေသည်။
ထိုနှစ်မတ်လတွင် မန္တလေးသို့ပြန်သွားကာ ဦးစီး၍ လွှတ်တော်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သောစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းကာ မဟာဝန်ရှင်မင်းကြီးကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော စနစ်ကို ရေးဆွဲပြီးလျှင် မစ္စတာဟော့ကင်းဆင်အား အထူးဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးခန့်အပ်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို တာဝန်လွှဲအပ်ပေးကာ မိမိကိုယ်တိုင်မှု အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို အာရုံစိုက် အုပ်ချုပ်သည်။
အမည်ရင်း ဦးဘခက် (ခေါ်) ရဲဘော်ဘခက်ကို ၁၉၃၆ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၇)ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ခွန်ရွာနေ ဦးအောင်စိန်၊ ဒေါ်ဦးတို့မှ ဆိပ်ခွန်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ရဲဘော်ဘခက်သည် ရန်ကုန်မြို့ ၊ အမှတ် ၁၂၄ (နေပြည်တော်ရုပ်ရှင်ရုံအောက်)၌ မြရာပင်စာပေတိုက်ကို ၁၉၆၉ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ခုနှစ် အထိ တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ကာ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးစာအုပ်များကို ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းကို ပထမဦးဆုံး စတင်လုပ်ကိုင်သူ၊ (၁၉၀၀)ပြည့်နှစ် ဝန်းကျင်ကပင် အိန္ဒိယ ရူပီးငွေ သိန်းတစ်ရာခန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် "ဦးရဲကျော်သူ အင် ကုမ္ပဏီလီမီတက်" လုပ်ငန်းကို တည် ထောင်ခဲ့သူ၊ သူ့ခေတ်သူ့အခါက ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အချမ်းသာဆုံး လုပ်ငန်းရှင်၊ သူ့လက်နှင့် ထိသမျှ ငွေဖြစ်သည်ဟု တင်စားပြောခံရသူ၊ အိန္ဒိယအစိုးရကပင် ဖိတ်ကြား၍ သူဌေးဘွဲ့နှင့် ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
သား (၆) ဦးမှာ ဦးကျော်ဦး၊ ၊ ဦးစံကျော် ၊ ဦးရွှေဘန်း၊ ဦးသာဇံ ၊ ဦးရွှေသာ နှင့် သမီး (၄) ဦးမှာ ဒေါ်စံဝင်း၊ဒေါ်စံမြခိုင်၊ဒေါ်ရွှေခိုင်၊ဒေါ်ရွှင်ထီးမ တို့ဖြစ်ကြသည်။
သားအကြီးဆုံး မှာ အင်္ဂလန်တွင် ဥပဒေပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ဥပဒေနောက်ဆုံးနှစ်၌ ပထမတန်း မှ အောင်မြင်ခဲ့ကာ နောင်အခါ ထင်ရှားသော ဥပဒေပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။
မောင်ဇေယျာ ရေးသားသော မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ (ပထမအုပ်) အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၆ ၊ သဇင်ပန်းခိုင်ဂျာနယ်။
အာသဝေါတရားကင်းခြင်း = ပရိက္ခရာရှစ်ပါးတို့အနက် အရေးအကြီးဆုံးမရှိမဖြစ်တို့မှာ ရဟန်းသံဃာအတွတ် သင်္ကန်းနှင့်သပိတ်ဖြစ်သည်။
ထို (၁၄) မျိုးမှာ - # စာသင်ခန်းသို့ အချိန်မှန်စွာ ရောက်ရာ၏။
နောက်ကျ၍ရောက်လျှင် ''နောက်ကျခြင်းကို ခွင့်ပြုပါမည့်အကြောင်း'' ဆရာ့အား ခွင့်တောင်းရာ၏။
သပိတ်မှောက် ဂျီ၊ စီ၊ ဘီ၊ အေ ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သော နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)ရ ဦးစုကို ၁၉၀၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အဖ ပရိက်ခရာ ကုန်သည် ဦးကံရ၊ အမိ ဒေါ်နု တို့က ပြည်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။
အောင်လံမြို့ ရွာထောင်ရွာတွင် အဖဦးစိန်၊ အမိ ဒေါ်မြဆွေတို့မှ ၁၂၈၇ ခုနှစ် ၊ နယုန်လတွင် မွေးဖွားသည်။
သားဖြစ်သူ ကိုဇော်ဦး၏ ပြောပြချက်။
ကရင်ဖြူ လူမျိုးတို့တွင် ကိုလည်း ထည့်သွင်းတတ်ကြသည်။
မောင်ပုဆိုးကြမ်း (၂၀၁၄)၊ ''တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်''၊ အလင်းသစ်စာပေ။
တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်မှစ၍ များကိုအသုံးပြုကြသည် ဆိုသည်။
ထို့ထက်ရှေးကျသော ကဗျာတစ်ပုဒ်မှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ခုနှစ်တွင်နန်းတက်သော ဟံသာဝတီ လက်ထက် ရှင်ကုမာရ ရေးသားသော ဓမ္မရာသီပျို့တွင် ဆန်းကြယ်တင့်တယ် တံဆိပ်ခတ်သား ကျပ် - မတ် - မူး - ပဲ သုံးစွဲဖွယ်မူ ဒင်္ဂါးပြ၍ အကုဋေမျှ ရာမကသား ဟုစပ်ဆိုထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ဒင်္ဂါးနှင့်ပတ်သက်၍ အကျဉ်းချုပ် အတွဲ ၂ (ဆ - န)၌ တံဆိပ်ခတ်နှိပ်၍ အလေးချိန်နှင့်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ကာ သွန်းလုပ်ထားသော ရွှေငွေ စသည့် သတ္တုပြား ဟုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရှိသော ရှေးကျသော ဒင်္ဂါးမှာ မင်းများခေတ်က သုံးစွဲခဲ့သော ပျူ ဒင်္ဂါးများဖြစ်သည်။
ပျူ တို့၏ မြို့တော် ၊ နှင့် ကြီးတွင် ငွေဒင်္ဂါးများကိုတွေ့ရှိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးကျသော ဒင်္ဂါးမှာ ရခိုင်ဒင်္ဂါးများပင်ဖြစ်သည်။
တွင် ဒင်္ဂါးများကို အသပြာငွေကြေးအဖြစ် အသုံးပြုရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ အချုပ်အချာပိုင်ဆိုင်မှုကို ဖော်ညွှန်းရန်လည်းကောင်း ၊ ခရဇ်သက္ကရာဇ် အေဒီ ၄ ရာစုလောက်ကပင် ခတ်နှိပ်သုံးစွဲလာခဲ့ကြသည်။
ရခိုင်ဒင်္ဂါးများသည် ထုတ်ဒင်္ဂါးများနှင့် အခြေခံအားဖြင့်တူညီသော်လည်း ကိုယ့်တံဆိပ် ကိုယ့်အမှတ်အသားနှင့်ကိုယ် သွန်းလောင်းထုတ်လုပ်ထားကြောင်းကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ထင်ရှားစွာတွေ့နိုင်သည်။