DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
လည်းရှု (၂) အိန္ဒိယနိုင်ငံ :: နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ပြည်ပပို့ကုန် တိုးမြှင့်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ အိန္ဒိယ အစိုးရသည် ၂၀၀ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် အထူးစီးပွားရေးဇုန် မူဝါဒကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော အထူးစီးပွားရေးဇုန်များမှာ - ::: Sri City (SEZ), Andhra Pradesh ( ::: Visakhapatnam (Andhra Pradesh) ::: Hyderabad (Andhra Pradesh) ::: Polepally (Andhra Pradesh) ::: Ahmedabad, Baroda, Kandla and Surat (Gujarat) ::: Cochin (Kerala) ::: Pithampur (Madhya Pradesh) ::: Nagpur also refer MIHAN, Pune and SEEPZ in Mumbai (Maharashtra) ::: Chennai, Ilandaikulam Madurai, Nanguneri and Tirunelveli (Tamil Nadu) ::: NOIDA, Greater NOIDA (Uttar Pradesh) UP ::: Falta (West Bengal) ::: Bangalore [Karnataka] ::: Kensington [Powai, Mumbai] တို့ ဖြစ်ကြသည်။
သီလဝါဆိပ်ကမ်း၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မြဝတီနှင့် ဖားအံမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့နှင့် ပြင်ဦးလွင်မြို့တို့တွင် လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးဇုန် ၆ ခု တည်ထောင်ရန် စီမံထားသည်။
အမှတ်(၉၀၅)အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည် - # - # - # အမှတ် (၃၇၅) အမြောက်တပ်ရင်း - ၊ # အမှတ် (၃၇၇) အမြောက်တပ်ရင်း - # အမှတ် (၃၇၈) အမြောက်တပ်ရင်း -။
ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်မှန်းသည့် အနာဂါတ် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု စစ်စစ်အခြေအနေ ကာလသို့ အလို အလျောက် ရောက်ရှိလာမည်မဟုတ် ကမ္ဘာ့အနေအထားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်သမိုင်း ဖြစ်ပေါ်တို့တက်မှု ဆိုင်ရာတို့ကို သုံးသပ်ပေါင်းစပ်ပေးကာ အဖိနှိပ်ခံ လူမျိုးပေါင်းစုံတို့ စုစည်းညီညွတ်မှု ၊ တိုင်းရင်းသားများ၏ စုစည်းညီညွတ်မှု ကို အဆက်စပ်ရှိစွာ ပေါင်းစပ် တိုက်ပွဲဝင်မှ့သာ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်မှန်းသည့် အောင်ပွဲကို ရရှိ နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ဆရာသက် ခေါ် ဦးဖိုးသက်မှာ ရန်ကုန်မြို့တဖက်ကမ်း ဒလ ပျော်ဘွယ်ကြီးရွာနေ ဦးကျော်တုတ်-ဒေါ်ငွေဥ တို့မှ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၃၅ ခုနှစ် ဝါ ခေါင်လဆန်း ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် မောင်ဖိုးသက်ကို ဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။
အသက်သုံးဆယ်ကျော်မျှသာ ရှိသေးသော ကိုဖိုးသက်မှာ မိမိလက်တွင်း၌ မချိမဆန့် အသက်ပျောက်သွားခဲ့ရသည့် တစ်ဦးတည်းသော သမီးလေး မလှညွန့်အတွက် အကြီးအကျယ် စိတ်ထိခိုက်သွားသည်။
ထိုနောက် ၊ ၊ ဦးတိလောက ၊ ပဋ္ဋိပတ္တိအကျော် ဆရာတော်များ ထံသို့လည်း ခိုဝင် ဆည်းကပ်ခဲ့သည်။
နောင်အခါ၌ ငွေစာရင်းမင်းကြီး ဖြစ်လာမည့် သည်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အဆိုတော်နှင့် ဒေါ်ယမင်းကြိုင် တို့မှမွေးဖွားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟစ်ဟော့ဂီတကို စပြီးမိတ်ဆက်ပေးခဲ့သောအဖွဲ့မှာ ACID အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ''စတင်ခြင်း'' အယ်လဘမ် ဖြစ်သည်။
အနဂ္ဂ၊ ဟိန်းဇော်(ကွယ်လွန်)၊ ၊ ၊ တို့ ပါဝင်သည့် အက်စစ်တေးဂီတအဖွဲ့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အနုပညာ၊ စီးပွားရေးအရပါ ပထမဆုံး အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည့် ဟစ်ဟော့ပ်ဂီတအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး ဂီတလောကမှ ခေတ္တပျောက်သွားခဲ့သည်။
ဘာဘူနှင့် တွဲဖက်၍ ''အနဂ္ဂရဲ့ လုပ်တာ မဟုတ်နှင့် ဘာဘူရဲ့ မဟုတ်တာလုပ်'' စီးရီးသစ် နှစ်ခွေကို ချိုကြည်သာတေးသံသွင်းမှ (၁၇၊၁၊၂ဝဝ၉)ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
အင် (In) ၏ အမည်မှာ ''Dipterocarpus tuberculatus'' ဖြစ်သည်။
ဘားနဒ် ပိဋကတိုက် လောကီပရပိုဒ် တစ်စောင်မှ ဘားမဲ့ လောကီကျမ်းကိုညွှန်းသည်။
အင်းကွက်ထဲ၌ အင်းဆန်သွင်းသောအခါ အောက်ပါအပြစ် ၇- ပါးကြောင့် အကျိုခံစားခွင့်တန်ခိုးအာနိသင်မရှိ၊ အင်းသည် သူကန်းသဖွယ်ဖြစ်သွားသည်ဟူ၏။
အင်းချစဉ် အပြစ် ၇-ပါးကြောင့် အင်းကျိုးပျက်သွားသည်ဟူ၏၊ (၁) လူနေရာရွှေ့ခြင်း၊ ဣရိယာပုထ်ပြောင်းလဲခြင်း၊ (၂) စကားပြောခြင်း၊ တေးသီလေချွန်ခြင်း၊ (၃) လူးလည်း၍စီစဉ်ခြင်း၊ (၄) စီရင်မပြီးမီ ထ၍သွားခြင်း၊ (၅) အင်းအုံပြတ်ခြင်း၊ (၆) စတုရန်း ၄-မျက်နှာမျဉ်းမသားမီ အတွင်းမျဉ်းများကိုသားခြင်း၊ (၇) အင်းပေါင်ရွှေ့ခြင်း။
ပေါက်ထွက်နေသောအင်းကား တန်ခိုးမရှိဟူ၏၊ (၁) အင်းပေါက်ချင်းမထိစပ်ခြင်း၊ (၂) အင်းပေါင်အင်းကွက်ကို မျဉ်းဖေါက်ထွက်နေခြင်း၊ (၃) အင်းချမမှန်ခြင်း၊ (၄) အင်းပေါင်နှင့် အင်းဆန်ထိစပ်နေခြင်း၊ (၅) ဂဏန်းထောင့်မကိုက်ခြင်း၊ (၆) အက္ခရာမပီသမမှန်ခြင်း၊ (၇) အင်းကွက်ချမညီခြင်း။
သဘင်ဝန်ဦးသော်မေး၍ တောင်ဖီလာဆရာတော်ဖြေမှတ်တမ်း ကဗျာနှင့် အင်းဝမြို့ဓာတ်ပေါင်းမ ဉ္ဇူဘုရား ကျောက်စာတော် တို့မှ ထုတ်ယူဖြေကြားလိုက်သည်။
သုတေသန သရုပ်ပြ အဘိဓာန် - ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်။
မင်းကြီးလည်း လန့်တော်မူပြီး '' ဝက်ရူး ထသည်လော '' ဟုမေးရာ ဘေးတွင် ရှိသော မိဖုရားက '' ဝက်ရူးမဟုတ်နိုင် အကြောင်းရှိမည် '' ဟု လျှောက်ပြီး ဆေးဆရာများဖြင့် ကုသစေလေသည်။
သုခမိန် ရေး နဝရတ်ကိုးသွယ် မိုးဂျာနယ်(၂၀၀၈)။
ပူးကျင့်ရှင်းထန် (၁၉၃၈ မွေးဖွား) သည် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားသည်။
ပူးကျင့်ရှင်းထန်သည် ဇိုမီးအမျိုးသား ကွန်ကရက်အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သလို၊ မှ လွှတ်တော်အမတ်တဦးဖြစ်ပြီး၊ လွှတ်တော်ခေါ်ယူရေးအတွက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်းက ရွေးကောက်ခံအမတ် အများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ (စီအာပီပီ) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
တူးဖောက်စက် (Tunnel Boring Machine-TBM) သည် ဥမင်တူးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးတွင် ပါဝင်သော လုပ်ငန်းအဆင့်များအားလုံးကို အဆင့်မြင့် ထိန်းချုပ်စနစ်များ အသုံးပြု၍ ပေါင်းစပ်တပ်ဆင်ထားသော စက်ဖြစ်သည်။
မာကျောသော ကျောက်လွှာများမှသည် ပျော့ပြောင်းသော အမျိုးမျိုးကိုလိုက်၍ ဥမင်ဖောက်စက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
အခြားသော စနစ်များမှာ Lining segment block များကို ဥမင်တူးဖော်ရာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ သယ်ပို့ပေးသော စနစ်နှင့် ဆက်သွယ်မှု စနစ်များ ဖြစ်သည်။
အနောက်ဘက်ဆီ တောင်စဉ်အဆင့်ဆင့် နောက်ကျကျတွင် ဥမင် သုံးဆယ် ဘုရား တည်ရှိသည်။
မိုးစရိုက်ပေမို့-ချီ ပျိုးကြဲ ပျိုးစိုက်ဖွဲ့ လွမ်းချင်းရေးသူ ဦးကြီးမှာ မြောက်ဘက် သာဝတ္ထိရွာ ဇာတိမြေတိုင်း မြင်းစီး သူကြီးရိုးဖြစ်၍ တရားကြီး နှင့် လက်ထက်တွင် လွမ်းချင်းစာဆိုတော်အဖြစ် ကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် လူထွက်၍ ၁၂ဝ၁-ခုနှစ် လက်ထက် ရွှေပြည်တံခွန်မြင်းစုကို ဖွဲ့စည်းရာ၌ စုရေးစုကိုင် အဖြစ် ထမ်းရွက်သည်။
အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် များမကြာမီ တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ၁.မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ၂.မိုးမခ မီဒီယာ စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေသော ကဗျာ ဆရာ တင်မိုး၏ မြန်မာကဗျာဖွဲ့နည်း (၂၀၁၁၊ဩဂုတ်) ၃.မြန်မာမင်းများအုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်း။
ဆင်မြင်းခြေသည်-ချီ ရခိုင်ချီမောင်ဖွဲ့ ရတုရေးသူ ဦးတိုးမှာ အနောက် ခရီးတစ်တိုင်ကွာ ဆီးတောရွာ၌ ၁၁၁၃-ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၇၅၁)တွင်ဖွားမြင်၍ ကျောင်းသား၊ သာမဏေ၊ ရဟန်းဖြစ်သည်အထိ စာပေကျမ်းဂန် တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ၁၁၂၅-ခုနှစ်တွင် နန်းတတ်သော နှင့် ၁၁၃၈-ခုနှစ်တွင် နန်းတတ်သော စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တို့၌ ရတု၊ ကဗျာ၊ သီချင်းများ အပြင်ဆောင်းပါးများကိုလည်း ရေးသားသောကြောင့် ဆောင်းပါးမောင်တိုးဟု ခေါ်တွင်သည်။
မြန်မာကဗျာရွေးချယ်ချက်နှင့် ရတုရွေးချယ်ချက် H 594_ A (ဟံသာဝတီ) = ရာမရကန် ဆရာကြီးဦးတိုး ရွှေတိုက်စိုးဦးတိုး ဆောင်းပါးဆရာကြီးဦးတိုး ဆောင်းပါးမောင်တိုး = "မင်္ဂလာမှောင်ခြွေ"ချီ မြေးတော်စစ်ကိုင်းမင်း ဧချင်း ကျေးစေရတုပိုဒ်စုံ ရာမရကန် "ဆွတ်ပျံ့ဖွယ်အောင်"ချီ ရတုအဖြေ ရတုများ ကဗျာများနှင့် ဆောင်းပါးစာများ ရိုးတော်ယူဧချင်း စာဆိုတော်များအတ္ထုပ္ပတ္တိ ဗိုလ်မှူးဘသောင်း။
သူသည် တွင် ပြည်ထဲရေးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဌာန၊ အမျိုး သားစီမံကိန်းဌာန၊ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဌာန အစရှိသည့် အရေးကြီးဌာနတို့၏ ဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ချစ်ကြည်ရေး ကြည်ညွန့် ရေး ဦးနု၊ ဦးလောရုံ အပေါင်းပါများနှင့် နယ်ချဲ့ဂိုဏ်း(ဒုတိယတွဲ) ၁၉၇၀-ခု၊ စက်တင်ဘာလ၊ ပကြိမ်၊ စာ-၁၃၈မှ B.A., B.Ed. ဘွဲ့နှင့် B.L. ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၃ဝ ခုနှစ် မှ ၁၉၄၂ ခုနှစ် အထိ အင်းစိန်၊ မြောင်းမြ၊ မအူပင်မြို့များ၌ အထက်တန်း ကျောင်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးအကြိုကာလ ၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် (ဖဆပလ) အဖွဲ့ချုပ်၏ တောင်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်အတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။
နှင့် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ဦးဆောင်သော ဖဆပလ အစိုးရအဖွဲ့တွင် စက်မှုလက်မှုနှင့် အလုပ်သမားဌာနဝန်ကြီး နှင့် ဖဆပလ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် လအနည်းငယ် အကြာ ၁၉၄၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လွတ်လပ်ရေး အကြိုကာလ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဟာမင်းကြီး (High Commissioner) အဖြစ် သို့ သွားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
ထိုအဆိုကို ထိုစဉ်က သာသနာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်နေသည့် ဦးဝင်းသည် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁၇)ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ပြဋ္ဌာန်းရေး အက်ဥပဒေမူကြမ်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။
မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊ မွေးဖွားသည်။
တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ဘဝက တပ်ရင်းတွင် တပ်ခွဲ တပ်ထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၉)ရက်နေ့၊ စနေနေ့ နံနက် (၁၀) နာရီ (၃၇) မိနစ်တွင် ကျဆုံးသည်။
ထိုစာဆိုသည် နယ်၊ တောင်ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာ ကိုင်းရွာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂ဝ၁ (ခရစ်နှစ် ၁၈၃၉) ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်လေသည်။
တွင် ဖိုးကန်နှင့် ဖိုးရွှေဥဟု လှည်းကုန်သည် ညီနောင် နှစ်ယောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
ဖိုးကြွက်၏သားမှာ ဖြစ်၍ ဦးကြော့အား ပညာသင်ပေးခဲ့သည်။
ထိုစဉ်အခါက ဦးမြတ်သာထွန်း ရေးသားစီကုံးသော ဟေမာန်တွေ အစချီသည့် မင်းသမီးပျောက် ရှာပုံတော်ကြီးမှာ ခေတ်စားနေရကား စာတော်ဖတ် ဦးကြော့သည် မင်းသားပျောက် ရှာပုံတော်တစ်ပုဒ်ကို ရေးသားရန် အကြံဖြစ်ပေါ်လာ၏။
ထိုကြောင့်လည်း ဦးကြော့မှာ စိန်ခြူးကြာညောင် အမျှော်စိုက် ဘောလယ်ဖြင့် ထင်ရှားသော အိမ်ရှေ့မိဖုရားကဲ့သို့ ဤစုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီးနှင့်ပင် စာဆိုကျော်တစ်ဦး ဖြစ်လာလေသည်။
မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် မင်းကျော်ရာဇာဘွဲ့ရသော ဦးမိတ်အား မြို့ဝန်ခန့်၍ သို့ စေလွှတ်ရာတွင် ဦးကြော့အား ဝန်စာရေးအဖြစ်ဖြင့် ထည့်လိုက်လေသည်။
ထို့နောက် လက်ထက်၌၊ စတုတ္ထခရိုင်ဝန် (တောင်တွင်းကြီးခရိုင်) မင်းလှမဟာမင်းခေါင်ကျော်ထင်ဘွဲ့ရသည့် ဦးအိမ်အထံတွင် အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်လေသည်။
ဆိုသူ သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ရာ ထိုသမီးမှာလည်း ဖခင်နည်းတူ တေးကဗျာများ ရေးစပ်ခဲ့လေသည်။
မန္တလေးမြို့တွင် ကျန်ခဲ့သော ဦးကြော့၏ ငယ်မိတ်ဆွေရင်းလည်းဖြစ်၊ ဆွေမျိုးလည်းဖြစ်သော ဦးမင်းမောင်မှာ နောင်အခါ ၊ နတ်မောက်မြို့၊ ၃ မြို့၏ မြို့ဝန်ဖြစ်လာပြီးလျှင် ပင်းမြို့၌ နေထိုင်လေသည်။
အမျိုးဘာသာ၊ သာသနာကို လေးစားသော မျိုးချစ်စာဆို တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အလျောက် သီပေါမင်းကို အင်္ဂလိပ်တို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသည့်အခါ ဦးကြော့သည် ၊ တို့နှင့်အပြိုင် 'ကမ္ဘာတွင်စဉ် သမိုင်းငယ်နှင့်၊ ရာဇဝင်စာတင်ရိုင်းလေငဲ့' အစချီသော ကို စပ်ဆိုခဲ့၏။
မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) ဦးကြော့ အသက် ၂၀-အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် အဘိုးတဝမ်းကွဲတော်စပ်သူ နေမျိုး ဘိသက္ကသူရနော်ရထာ ဘွဲ့ရ သမားတော်ကြီး ဦးကျော်စံက ခေါ်ဆောင်ခဲ့၍ နေပြည်တော် သို့ရောက်သောအခါ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးထံ ခစားစေရာ မင်းတရားကြီးက ရွှေတိုက်တော်ဝန်ကြီးလက်သို့ အပ်တော်မူလိုက်သည်။
ပုသိမ်ခရိုင် ရေကြည် မြို့နယ် ဇရပ်လှ ကျေးရွာ၌ အဖ လယ်သမား ဦးရွက်ကြီး၊ အမိ ဒေါ်နက်ကျော် (မယ်နက်ကျော်) တို့က ၁၉၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက် သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
အနေဖြင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားခဲ့သည်။
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဖြစ်သည်။
အတွေးအမြင် အမှတ် (၁ဝ၉)၊ ၂ဝဝ၈ ဇွန်လထုတ်မှာ ဖော်ပြပါရှိတဲ့ အငြိမ်းစား သံအမတ်ကြီး ဦးသက်ထွန်းရဲ့ "ဦးကျော်မြင့်လေး" အကြောင်း။
ပထမ မြို့တည် နန်းတည် နိဗ္ဗာန ပစ္စယ နာဂရာဇာ ဆဒ္ဒန် ဆင်မင်း သခင် ဘဝရှင် မင်းတရားကြီး၏ သားတော်၊ ဝန်းသိုမြို့စား မင်းသား မင်းရဲမြတ်စွာကို ကုန်းဘောင် ၏ သမီးတော် ထန်းတပင် မြို့စား မင်းသမီး သီရိပဘာဒေဝီ နှင့် မောင်လယ် နှမလယ် စုံဖက်ရာတွင် သီရိသုဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ ကော်လင်းမင်းသား ကို ဖွားမြင်တော်မူသည်။
ထိုမင်းသား၏ သားတော် မြင်းမူ မင်းသား မင်းရဲသီဟကျော် နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင်၏ အနွယ်တော် ဖြစ်သော မင်းသမီး တပါး နှင့် တရားကြီး၏ လက်ထက်တွင် လက်ထက်ရာ သားတော် နှစ်ပါးနှင့် သမီးတော် နှစ်ပါးကို ဖွားမြင်သည်တွင် ဦးမောင်မောင်တင်မှာ တတိယမြောက် သားတော် ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခုနှစ် ဝါခေါင် လဆန်း ၁ဝ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၈ နာရီ အချိန်တွင် ဦးမောင်မောင်တင်ကို ၌ ဖွားမြင်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၅၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် တို့က ဦးမောင်မောင်တင်အား မြို့အုပ် ရာထူး ပေး၍ ကောလင်းနယ် ကို အုပ်ချုပ် စေလေသည်။
နောက် ကျောက်ဆည်ခရိုင်မှ ၊ မြစ်သားမှ တို့သို့ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းရွှေ့ ထမ်းဆောင် နေစဉ် အတွင်း သက္ကရာဇ် ၁၂၇၈ ခုနှစ်တွင် ရေဦးမြို့ ၌ပင် 'ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ်ရမင်း' (K.S.M) ဘွဲ့ထူးဖြင့် ထပ်ဆင့် ချီးကျူးခြင်း ခံရ လေသေးသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၇၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ကဲကြီး ရာထူး (E.A.C) သို့ အမြဲတမ်း အဖြစ် တိုးတက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရ ပြန်ကာ ရေဦးမြို့ မှသည် သို့ ပြောင်းရွှေ့ အုပ်ချုပ်ရ ပြန်သည်။
စာပေ အရေးအသား ပြုစု ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်း များနှင့် ပတ်သက်၍မူ အများ ပြည်သူတို့ အကျိုး အတွက်ပင် မြန်မာ ဘုရင် ရွှေနန်း အစဉ်အဆက်တို့ အလေးအမြတ် မှတ်သား ထားရှိ ခဲ့ကြသည့် နေ့စဉ် မှတ်တမ်းများ၊ ပြန်တမ်းများ၊ တိုင်းရေး ပြည်မှု သဘင်ပွဲလမ်း မင်းခမ်းမင်းနားမှ အစ သက်ဆိုင်ရာ မှူးမတ် အရာရှိတို့ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် ကြရသော ဆင့်ဆို မှတ်သားချက် စာတမ်း စာရင်းများ အစရှိ သည်တို့ကို ငယ်ရွယ်စဉ် အခါ ကာလမှ စ၍ မနေမနား ကြိုးစား ရှာဖွေ စုဆောင်း ခဲ့ပြီးသော် ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နန်းတွင်း အဘိဓာန်၊ ဦးပုည အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ကင်းဝန်မင်းကြီး အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ အလကား ဘိုးဘိုးအောင် စသော စာအုပ် စာတမ်း၊ အမျိုးမျိုးသော ကျမ်းတို့ကို ကြိုးပမ်း ပြုစု ခဲ့ပေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၉၄၅ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် ယိုးဒယားပြည်သို့ အလည်အပတ် သွားရောက် ကြရာမှ တောင်ပိုင်း အနီး ဝမ်းကိုက် ရောဂါဖြင့် ထိုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။
နှလုံးရည်ဘက်တွင်သာမက လက်ရုံးရည်ဘက်တွင်လည်း အထူးထူးချွန်လှသော နောင် “မြဝတီမင်းကြီး” တွင်မည့် ဦးစသည် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး နန်းစံ ၃-နှစ် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၈-ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် စစ်ကိုင်းမြို့ အနောက်မိချောင်းတက်ချောင်း(မိချောင်းတော်ရွာ)၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်အတွင်း သက္ကရာဇ် ၁၁၅၀-ခုနှစ်တွင် တန်တားဦးရွာလျှင် ဖွားရာဇာတိရှိသော “ရွှေဘုံနိဒါန်း” ဆရာ “ဇေယျသင်္ခယာ” ဘွဲ့ခံ အိမ်ရှေ့အတွင်းဝန် သည် အိမ်ရှေ့နန်းစံ ရွှေတောင်မင်း အထံတော်သို့ဦးစ၏ အရည်အသွေးကို လျှောက်ထားတင်ဆက်သည်တွင် ဦးစသည် အိမ်ရှေ့တော်သို့ရောက်ရသည်။
သား ဦးမောင်ကလေးသည် ကင်းဝန်ဦးကြွယ်ဝ၏ သမီး ဒေါ်ခင်ငြိမ်းနှင့် စုံဖက်ကာ သားမောင်မြကြီး၊ သမီးခင်နှင်းဦးနှင့် သား မောင်မြသီး(ခေါ်) လောင်းလျာတို့ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မဖြူသည် ဦးစံကိုင်နှင့် လက်ဆက်ကာ သမီး ကို ဖွားမြင်ပါသည်။
ဘကြီးတော်ဘုရားက ဦးစ၏ ထမ်းရည် ရွက်ရည်အလျောက် “မြဝတီမြို့”စား အသနားတော်မြတ် ခံရခြင်းပင်ဖြစ်ပေ၏။
မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ၏ စိတ်နေသဘောထား ပညာဗဟုသုတများအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ကာနယ်ဘားနေး၏ မှတ်ချက် စာတမ်းကိုပင် ကိုးကားသင့်သေးသည်ထင်ပါသည်။
ထို့နောက်တွင်မူကား မြဝတီမင်းကြီး ဦးစအား သာယာဝတီမင်း လက်ထက်တွင် ထပ်မံ သူကောင်းပြုသည်ဟု မကြားရတော့ချေ။
ဆောင်းဘွဲ့ ဇတ်ထွက် ဘုန်းတော်ဘွဲ့ - သုတ၊မောင်။
သစ်အယ်(Thit Ale) ၏ အမည်မှာ ဖြစ်သည်။
သစ်စေး (Thitsi) ၏ အမည်မှာ ''Melanorrhoea usitata'' ဖြစ်သည်။
အယ်လကိုဟော စသော ဩဂဲနစ် အဖျော်ပစ္စည်းများဖြင့်သာ သစ်စေးကို ပျော်အောင်ပြုလုပ်ရသည်။
အခြားအခြားသော သစ်စေးများနှင့်မတူ ထူးခြားသော သစ်စေးတစ်မျိုးမှာ ဖြစ်လေသည်။
ရရှိသော သစ်စေးများကို ပြည်တွင်းသုံးအတွက်သာမက နိုင်ငံခြားသို့လည်း တင်ပို့ခဲ့သည်။
ယင်းတို့ကို ဓာတ်သစ်စေး၊ ဓာတ်ကော်စေးဟု ခေါ်ကြ၍ ဓာတ်ကော်စေးသည် ယခုအခါ အလွန် အသုံးများလျက် ရှိသော တစ်မျိုးပင် ဖြစ်လေသည်။
သစ်ရှို (Thitsho) ၏ အမည်မှာ ''Pentace griffithii'' ဖြစ်သည်။
သရ ဆိုသည်မှာ "အဆုတ်မှတက်လာသော လေသည်ခံတွင်းရှိစကားသံဖြစ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခု၏ပိတ်ဆို့တားဆီးခြင်း မခံရဘဲဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ထွက်သွားစဉ်ဖြစ်လာသောအသံ" ဟူ၍ မြန်မာစာအဖွဲ့က ဖွင့်ဆိုသည်။
Burmese Orthography, Myanmar Language Commission, 1993. သရများသည် ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်၍ အခြားတစ်ခုမှာ ဖြစ်သည်။
သရ ဟူသောစကားလုံးကို မှ တိုက်ရိုက်ယူ၍ ၌ သုံးစွဲထားသည်။
မြန်မာဘာသာတွင် အခြေခံသရ (၁၁) လုံးရှိသည်။
မိုးမခ မီဒီယာ စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့မွ ထုတ်ဝေသော ကဗျာဆရာ တင်မိုး၏ မြန်မာကဗျာဖွဲ့နည်း၊(၂၀၁၁၊ ဩဂုတ်) = စာပေအရေးအသား၏ အခြေခံမှာ သရနှင့်ဗျည်းများဖြစ်ကြသည်။
မွန်ဘာသာစကား၌ သရ (၁၂) လုံးရှိ၍ ၎င်းတို့မှာ အ အာ ဣ ဣဳ ဥ ဥု ဨ အဲ ဩ အဴ အံ အး တို့ဖြစ်ကြသည်။
တွင် သက်ရှိ ရုပ်စု (organism) ဆိုသည်မှာ အရာကို ခေါ်သည်။
သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၅)ရက်နေ့တွင် သမဝါယမနှင့် ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာန(၃) ခုရှိသည်။
ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ နိုင်ငံတော်ကို အထောက်အကူပြုသည့် သမဝါယမစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေရေး၊ ပြည်သူများအကြား သမဝါယမစိတ်ဓာတ်နှင့် သမဝါယမသဘောတရား၊ သမဝါယမအသိပညာများ ပြန့်ပွားလာရေး၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသမဝါယမအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ပူးပေါင်း၍ သမဝါယမလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရေး၊ လူမှုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မြှင့်တင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးရေး၊ အခြေခံသမဝါယမအသင်းများ ဖွဲ့စည်းပြီး ပြည်သူများ လိုအပ်နေသော အရင်းအနှီး ရရှိစေရေးအတွက် အသေးစားချေးငွေ Microfinance လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ Microfinance လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်သော အရင်းအနှီးငွေကြေး ရရှိအောင် Microfinance Bank ထူထောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နိုင်ငံတကာမှ Aid, Grant နှင့် Concessional Loan များ ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ လူမှုစီးပွားဘဝ မြင့်မားစေရေးအတွက် အထောက်အကူပြုရန်နှင့် တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကို ထိရောက်စွာ အထောက်အကူပြုနိုင်ရန်အတွက် သမဝါယမအသင်းများကို ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်သွယ်မှု၊ ဝန်ဆောင်မှု ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်နိုင်သော သမဝါယမအသင်းများအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ရန်၊ သမဝါယမတက္ကသိုလ်/ ကောလိပ်များမှ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လူမှုရေးစိတ်ဓာတ် အခြေခံပြည့်ဝသော သမဝါယမ စီးပွားရေးပညာတတ်များ မွေးထုတ်ပေးရန်၊ သမဝါယမသင်တန်းကျောင်းများမှ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လူမှုရေးစိတ်ဓာတ် အခြေခံပြည့်ဝသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ ကျွမ်းကျင်သူများ မွေးထုတ်ပေးရန်၊ သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် သမဝါယမလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် အောက်ပါ အဓိကလုပ်ငန်းတာဝန်ကြီး (၃) ရပ်ကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စည်းရုံးခြင်း (Organizing)၊ ပညာပေးခြင်း (Educating)၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း (Regulating) = စည်းရုံးခြင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ သမဝါယမအသင်းများ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် စည်းရုံးခြင်း၊ သမဝါယမအသင်းများ ကျစ်လျစ်ခိုင်မာမှုရှိစေရန် စည်းရုံးခြင်း၊ သမဝါယမအသင်းများ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် စာရင်းရှင်းလင်း ဖျက်သိမ်းခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်သည်။
ထိုတွင် သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော သမုဒယသစ္စာ၏ တရားကိုယ်မှာ- (လောဘ) ဖြစ်၍ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနည်းအားဖြင့် ဟောအပ်သော သမုဒယသစ္စာ၏တရားကိုယ်မှာ-ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်၊ လောကီကုသိုလ်သတ္တရသစိတ္တုပ္ပါဒ်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထိုတွင်-သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်း၌ ဒုက္ခ၏ဖြစ်ကြောင်းတရား (သမုဒယသစ္စာ)တို့ကို သပ္ပဒေသ (အကြွင်း အကျန်နှင့်တကွ)အားဖြင့် ဟော၍ , သမုဒယ, , -တို့ကို “အရိယသစ္စ” အမည်ပေးတော်မူသည်။
ကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဟု ဟောကြား ထားတော်မူ၏။
တဏှာနှင့် ကြွင်း အားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။
တဏှာ, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ် တရားအားလုံးနှင့် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဖြစ်သော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ သုံးပါးတို့ကိုလည်း သမုဒယ သစ္စာဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။
အင်္ဂုတ္တိုရ် တိကနိပါတ် ၌ သမုဒယသစ္စာကို ဘုရားရှင်သည် ဤသို့လည်း ဟောကြားထားတော်မူခဲ့၏။
ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလို သော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်းဝဋ္ဋသစ္စာတရား နှစ်ပါးတို့ကို ဝိပဿနာမကျင့်သုံးမီ ရှေးဦးစွာ သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပေသည်။
ဉာဏ်စဉ်နည်း အရ နှင့် တို့ ပင်တည်း။
သမုဒယသစ္စာမည်သော တဏှာသည် (၁) ကာမတဏှာ (ကာမဂုဏ် ၅-ပါး၌ ယှဉ်သောရာဂ)။
ထို၃-ပါးအပြား ရှိသော တဏှာ၏ တည်ရာအာရုံများကား-အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါး, ဗာဟိရာယတန ၆-ပါး, ဝိညာဉ် ၆-ပါး, ဖဿ ၆-ပါး, ဝေဒနာ ၆-ပါး, သညာ ၆-ပါး, စေတနာ ၆-ပါး, တဏှာ ၆-ပါး, ဝိတက် ၆-ပါး, ဝိစာရ ၆-ပါးတို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အတူ ဝိညာဉ် ၆-ပါး, ဖဿ ၆-ပါး, ဝေဒနာ ၆-ပါး, သညာ ၆-ပါး, စေတနာ ၆. ပါး, ဝိတက် ၆-ပါး, ဝိစာရ ၆-ပါး, ခန္ဓာ ၅-ပါး, ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးလျှင် အာရုံရှိသော ဈာန် ၁၀-ပါး, အနုဿတိ ၁၀-ပါး, ဥဒ္ဓုမာတက-စသော သညာ ၁၀-ပါး၊ ကောဋ္ဌာသ ၃၂-ပါး၊ အာယတန ၁၂-ပါး, ဓာတ် ၁၈-ပါး, ဘဝ ၉-ပါး, ဈာန် ၄-ပါး, အပ္ပမညာ ၄-ပါး, ၄-ပါးတို့၌လည်း ဖွဲ့လေ။
အဝိဇ္ဇာသည် သမုဒယသစ္စာ၊ သင်္ခါရတို့သည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော သမုဒယသစ္စာ၊ ဝိညာဏ်သည် သမုဒယသစ္စာလျှင်အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ နာမ်ရုပ်သည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ သဠာယတနသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဖဿသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင်အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဝေဒနာသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဝေဒနာသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ တဏှာသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန် ရှိသော သမုဒယသစ္စာ၊ ဥပါဒါန်သည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော သမုဒယသစ္စာ၊ ဘဝသည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာ၊ ဇာတိသည် သမုဒယသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဇရာ မရဏသည် ဒုက္ခသစ္စာလျှင် အမွန်ရှိသော ဒုက္ခသစ္စာ။
သမုဒယသစ္စာသည် ပဘဝလက္ခဏာ (ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော လက္ခဏာ) ရှိ၏။
အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၉၊ သမုဒယသစ္စာသည် သုံးပါးကုန်သော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညာက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏက္ခန္ဓာ-တို့နှင့်ယှဉ်၏။
လတ်တလောတွင် အတွက်သာ ဖြစ်သော်လည်း Google က အသစ်များ ထပ်မံ၍ ထွက်ရှိဦးမည် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ဘွဲ့၊ ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
အဖ အရေးပိုင်၊ ဒုတိယကော်မစ်ရှင်နာမင်းကြီး ဦးဖိန်း (ကေအက်စ်အမ်၊ အေတီအမ်) နှင့် အမိ ဒေါ်မိမိ တို့မှ မြင်းခြံမြို့တွင် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။
ထိုမွေးချင်းများမှာ- ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (b. ၁၈၉၅ - d. ၁၉၄၈)၊ တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာ ( b. ၁၉၀၉ - d. ၁၉၇၈) တို့ဖြစ်ပြီး ဦးမြင့်သိန်းအပါအဝင် ညီအစ်ကို ၄ ဦးစလုံးမှာ အင်္ဂလန်မှ ဘားအက်လော (Bar-at-Law) ဝတ်လုံဘွဲ့များရ၍ ထူးချွန်ထက်မြက် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ညီမသုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးဒေါ်မြမူမှာ မြန်မာစာပါမောက္ခ ဦး၏ဇနီး ဖြစ်၍ အလတ် မှာ အိုင်စီအက်စ် ဦးဘတင့်၏ဇနီး ဖြစ်သည်။
ဂျီစီဘီအေလူကြီး သမာဓိမြို့ဝန် ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်အပြည့်ဖြင့် လာရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်အစိုးရ က ဦးမြင့်သိန်းအား နန်ကင်းသို့ စေလွှတ်ရခြင်းမှာ စစ်ကြိုခေတ်က ချုံကင်းသို့ မြန်မာချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ဖူးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
သည် ဗြိတိသျှ လွှတ်တော်ချုပ်တွင်ပင် အမှုလိုက်နိုင်ခွင့်ရသော ပထမဦးဆုံး မြန်မာလူမျိုး အမျိုးသမီးရှေ့နေဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘာ့ပထမအမျိုးသမီးရှေ့နေများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းခံရသည်။
အသက် ၉၀ ကျော် ထင်ရှားကျော်ကြားလှသောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဘဝတစ်ပါးသို့ပြောင်းသွားခဲ့သည်။
အသက် ၆ နှစ် အရွယ်တွင် ရွှေကျောင်းကြီး ဆရာတော်နှင့် ပုတီးကုန်းမြို့ ဓမ္မာရုံ ကျောင်းတိုက် ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော်ထံတွင် စတင် ပညာဆည်းပူးရာ အခြေခံ လောကုတ္တရာ စာပေများကို တတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ အတန်းတိုင်းတွင် ပထမစွဲပြီး ဆယ်တန်း စာမေးပွဲကို အင်္ဂလိပ်စာ၊ မြန်မာစာ၊ ပါဠိ ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် တွင် ဆက်လက် ပညာဆည်းပူးရာ ဥပစာတန်းကို ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်၍ စကောလားရှစ် (ပညာသင်ဆု) ရရှိသည်။
အသက် ၂၂ နှစ်တွင် ပူနားမြို့ရှိ စိုက်ပျိုးရေး ကောလိပ်၌ စိုက်ပျိုးရေး ဘောဂဗေဒ ပညာကို ဆက်လက် သင်ကြားသည်။
အသက် ၂ဝ အတွင်း၌ ဟင်ဒီ၊ အူရဒူ၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ၊ ဂူဂျရတီ၊ မရာဌီ၊ သင်္သကရိုက်၊ တမယ်လ်ဘာသာ စာပေနှင့် စကားတို့ကိုလည်း လေ့လာ တတ်မြောက်ခဲ့သည်။
စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ထောက်၊ ရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ထောက်၊ စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကလေး၊ ဒက္ခိဏတိုင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန် ဟူသော တာဝန်များကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းရွက်ရသည်။
နှင့် မြစေတီ ပျူကျောက်စာတို့ကို ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာစာရေးထုံးကျမ်း မြန်မာစာ 1948''[ &nbsp; - ၂။
မွန်မြန်မာအက္ခရာသမိုင်း ဘာသာဗေဒ ၁၉၅၆(ပျူအက္ခရာသမိုင်း)သီရိပျံချီ ဦးသာမြတ် - ၃။
မြစေတီပျူကျောက်စာ ဘာသာဗေဒ အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ - ၅။
မြစေတီရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ ဘာသာဗေဒ ပျူ၊ပါဠိ၊အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ - ၆။
ပါဠိမြစေတီကျောက်စာ ဘာသာဗေဒ အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ ၁၉၅၈ - ရ။
မြန်မာအက္ခရာထုပ္ပတ် ဘာသာဗေဒ ၁၉၇၂မြန်မာအက္ခရာနှင့်ဂဏန်းသင်္ချာထုပ္ပတ် ပုံနှိပ်မှတ်တမ်း - ၈။
မြန်မာအက္ခရာနှင့်ဂဏန်းသချင်္ာထုပ္ပတ် ဘာသာဗေဒ မြန်မာစာ ၁၉၇၄ - ၉။
မြန်မာပွဲတော်လများ - ၁၀။
နီတိကျမ်းကျော်ဒွေးနှစ်ဖော်(စာဏကျနီတိနှင့်လောကနီတိ) ၁၉၆၂ - ၁၂။
မင်္ဂလသုတ် ပါဠိ၊အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ၊ဟင်ဒီ - ၁၃။
ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး - ၁၄။
သီးစားပင်စိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး - ၁၅။
ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့်သီးစားပင်စိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး - ၁၆။
အိမ်သုံးဟင်းခင်းစိုက်ပျိုးခြင်း စိုက်ပျိုးရေး - ၁၇။
ပေါရာဏစကားအဘိဓာန်''[ အံချော်နေသော စကားများ (Spoonerism)''[ သာသနာပြု ဆိုရာဝယ်.. ( ၄)-Burmese Buddhist Society,BC ၁၉၆၁နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သော မြန်မာ့သမိုင်း(အပိုင်း-၁) ကျမ်းကိုးစာအုပ်စာရင်း အမှတ် ၅၃ - ၁၈။
သင်္သကြိုက်သင်ပုန်းကြီး မြန်မာစာ ၇၊၆၊၁၉၆၀ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ လှေအတွင်းဝန်မင်းကြီး မဟာဇေယသင်္ခယာဘွဲ့ရ သံတော်ဆင့်အမတ်မင်း(ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ခြင်း ဟံသာဝတီမူ)၊ စိတ်ကူးချိုချိုစာအုပ် - ၂၀။
မန္တလေးမြို့နန်းတည်စာတမ်း သမိုင်း မြန်မာစာ ၁၉၅၉''[ Mantale´´mrui´ nan`´´ taññ` cā tam`´´-Myanmar Book Centre - ၂၁။
Mingala Sutta ပါဠိ၊အင်္ဂလိပ်၊မြန်မာ၊ဟင်ဒီ ပုံနှိပ်ပြီး - ၂။
Burmese Embroidery ပုံနှိပ်ပြီး''[ Eclectic Collecting: Art from Burma in the Denison Museum By Alexandra Green, page 164.Note No 11 # - ၃။
Indian and Southeast Asian Inscriptions ပုံမနှိပ်သေး - } = {- ! စာရေးသူများ ! စာအုပ်အမည် ! အမျိုးအစား ! ရေးထားသည့်ဘာသာ ! ထုတ်ဝေသည့်ရက်စွဲ - ဦးဆန်းခင်နှင့်ဦးသာမြတ်''[ MULTILINGUAL MULTISCRIPT PLANT NAME DATABASE ဆေးဝါးပင်များ(ဆယ့်တစ်ဘာသာ) Myanmar,English,Hindi,Pali,Kachin,Karen,Chin,Mon,Shan,Sanskrit,''[ A Dictionary of Medicinal Plants in 11 Languages-Google Books Russian 1972ကမ္ဘာသိမြန်မာများနှင့် ကမ္ဘာသိမြန်မာစာအုပ်များ - } {- 1 Lecture Notes on Burmese Handicraft and Burmese Manuscript Books, Southern and Northern Scripts of India ဦးသာမြတ်နှင့် ဆရာမင်းသုဝဏ် - 2 The alphabets of Burma ဦးသာမြတ်နှင့် ဂျေအက်စ်ဖှာနီဘယ် - } #ဟိန္ဒီ #အူရဒူ #ဘင်္ဂလီ #နာဂရီ #ဂူဂျရတီ #မရာဌီ #သင်္သကရိုက် #တမယ်လ် #အင်္ဂလိပ် #မြန်မာ #ပြာကြိုက် # ဦးသာမြတ် (အတ္ထုပ္ပတ္တိ)။
ပုံမှ အပျိုမြှေး]] အပျိုမြှေး ခေါ် မလိင်အင်္ဂါ အမြှေးပါးသည် အမြှေးပါး အခေါက် ဖြစ်ပြီး အပြင်ပိုင်း ကို တစိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ကာထားသည်။
Emans, S. Jean. "Physical Examination of the Child and Adolescent" (2000) in ''Evaluation of the Sexually Abused Child: A Medical Textbook and Photographic Atlas'', Second edition, Oxford University Press. 62 မြန်မာတို့သည် အပျိုမြှေးပေါက်လျှင် အပျိုမစစ် ဟုယူဆကြသော်လည်း အပျိုဟုတ်မဟုတ်မှာ အပျိုမြှေး ဖြင့်ဆုံးဖြတ်၍ မရသလို ကြိုတင် စစ်ဆေးရန်လည်း မဖြစ်နိုင်ပေ။
သံသယ ရှိသော များတွင် မှု အပျိုမြှေး ပျက်မပျက် သေချာစွာ စစ်ဆေးနိုင်သော်လည်း အပျိုမြှေး စစ်ချက်တစ်ခုတည်းနှင့်တော့ အထူးသဖြင့် အရွယ် မရောက်သေးလျှင် အတည်မပြုနိုင်ပေ။
Emans, S. Jean. "Physical Examination of the Child and Adolescent" (2000) in ''Evaluation of the Sexually Abused Child: A Medical Textbook and Photographic Atlas'', Second edition, Oxford University Press. 63-4 အပျိုမြှေး ၏ ပုံစံမှာ ထုံးစံအားဖြင့် ပုံရှိပြီး အခြားပုံ များစွာလည်း ရှိကြသည်။
နောက် အပျိုမြှေးကို ခေါ်ပြီး လုံးဝ မရှိပဲလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
အစားအစာ ဆိုသည်မှာ - များ ဆက်လက်ရှင်သန်ရေးအတွက် (‌ယေဘုယျအားဖြင့် မှ ဝါးယူမျိုသွင်းခြင်းဖြင့်) ကိုယ်တွင်းသို့ စားသွင်းရသော ၊ စသည့် ပါဝင်သော အရာများ ဖြစ်၏။
အချို့သော သတ္တဝါများမှာ အသစ် ဖွဲ့စည်းရေး ကုန်ကြမ်းဖြစ်သော အမီးနိုအက်ဆစ် မော်လီကျူး အချို့အမျိုးအစားများကို မထုတ်လုပ်နိုင်သဖြင့် ထိုမော်လီကျူးကို ကိုယ်ထည်အဖြစ် ပါဝင်သည့် (အခြား သတ္တဝါများ၊ သို့မဟုတ် အချို့၏ အချို့ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်တတ်သော) အခြား သက်ရှိများကို လိုက်လံစားသွင်းရ၏၊ ၎င်းတို့ကို အသားစား သတ္တဝါများ ဟု ခေါ်ကြ၏။
လူသားတို့သည်လည်း ရှင်သန်ရေးအတွက် အားအင်သုံးသမျှအဖို့ လိုအပ်သော ကို ကိုယ်တွင်း၌ စသည့် မော်လီကျူးများ ဓာတ်ပြုပြိုကွဲမှုမှ ရရှိသဖြင့် ကစီပါသည့် ၊ စသော ကောက်နှံတို့ကို နေ့စဉ်အားပြု အစာ အဖြစ် လူတို့ စားရိုးရှိကြ၏။
ထို့ကြောင့် လောကီအဘိညာဏ်ငါးပါးတွင် အာသဝက္ခယအဘိညာဏ်ကို ထည့်၍ တန်ခိုး ခြောက်ပါး ဖြစ်သည်။
တန်ခိုးရှင်များသည် ''တာဝတိံသာနတ်ပြည် ရှိ၏၊ ထိုနတ်ပြည်သည် မြင့်မိုရ်တောင်ထိပ်မှာ တည်၏၊ ထိုနတ်ပြည်၌ သုဓမ္မာဇရပ်, ဝေဇယန္တာနတ်ရထား စသည်တို့ ရှိသည်'' ဟု ပြောကြားလျှင် ပြောကြားသည့်အတိုင်း မှတ်သားရာ၏၊ မိမိတို့ ဉာဏ်မမီသော တန်ခိုးရှင်တို့၏ အရာ၌ ကြံစည်လျှင် ဉာဏ်ထောက်မမီသည့်အတွက် စိတ်ပင်ပန်းခြင်း စိတ်ဖောက်ပြန်ခြင်းတို့သာ ဖြစ်မည် ဖြစ်သည်။
အဖ ဦးသာဆင်၊ အမိ ဒေါ်ငွေဥ တို့မှ ၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် ၌ မွေးဖွားသည်။