DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သီလပျက်စီးကြောင်း မကောင်းသောအမှုထဲမှ အချို့ကို ထုတ်ပြရသော်.. ဤလောက၌ အချို့သော ရဟန်းသည် ဒကာ ဒကာမများအား ဝါးပေးခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ သစ်ရွက်ပေးခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ပန်းပေးခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ သစ်သီး ပေးခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ဆပ်ပြာမှုန့် ပေးခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ဒန်ပူ ပေးခြင်းဖြင့်၎င်း၊ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဒကာ ဒကာမတို့၏ မမှန်ကန်သော စကားကိုပင် အတည်ပြုလျက် မိမိကိုယ်ကို ချစ်စေလိုသည့်အတွက် မြှောက်ထိုးပင့်ကော် ပြောဆိုခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ပဲနောက်ဟင်း ချက်ရာမှာ နူးနပ် မနူးနပ် နှစ်မျိုး ရောနှောပါသကဲ့သို့ စကားပြောရာမှာ အမှန်နည်းပါး အမှားများ၍ ရောနှောပြောဆိုခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ဒကာ ဒကမတို့၏ ကလေးများကို ကလေးထိန်းများပမာ ချီပိုးခြင်း တန်းဆာဆင်ပေးခြင်း စသည်ဖြင့်သော်၎င်း၊ သလုံးမြင်းခေါင်း ညောင်းလောက်အောင် သွားလာကာ ဒကာ ဒကာမတို့၏ အစေအပါးကို ခံခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ဆေးကုခြင်း ပစ္စည်းဥစ္စာထိန်းပေးခြင်း အစားအသောက် အပြန်အလှန်ပေးပို့ခြင်းစသည့် အခြားအမှတ်မရှိ တပါးပါးသော ဘုရားစက်ဆုပ်အပ်သည့် မကောင်းသော အသက်မွေးမှုဖြင့်သော်၎င်း အသက်မွေးအံ့၊ ထိုအသက်မွေးမှုများကို မကောင်းသောအကျင့် (အနာစာရ)ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။
ရဟန်းတို့မှာ ဒကာ ဒကာမတို့က မတောင်းမရမ်းပဲ ပေးသည်ကို မဆိုထားဘိ၊ အသုံးလိုကြောင်းဖြင့် လျှောက်တောင်းလာစေကာမူ ဝါး သစ်ရွက်စသော ပစ္စည်းတို့ကို မပေးကောင်း၊ ထိုသို့ပေးခြင်းများသည် ရဟန်းတို့၏ အလုပ်ကိစ္စမဟုတ်၊ မပြုကောင်းသည့် ထိုအမှုတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့လျှင် ဝိနည်းဒေသနာတော်အရ ကုလဒူသနဟု ခေါ်သည်။
မမြတ်သဘော အရောတဝင် မိတ်ဖွဲ့ကျက်စားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အဘယ်သို့ သိအပ်သနည်းဟူမူကား- မကျင့်ကောင်းသော အနာစာရတရားသည် ကိုယ်၌မှီသော ကာယိကအနာစာရ နှုတ်၌မှီသော ဝါစသိကအနာစာရဟူ၍ နှစ်ပါးရှိရာ ရဟန်းဖြစ်လျက် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ရှိသောအခါ ရိုသေသော အခြင်းအရာကို မပြုခြင်း၊ မထေရ်ကြီးတို့ကို ထိပါးပွတ်တိုက်၍ ရပ်ခြင်း ထိုင်ခြင်း မထေရ်ကြီးများ၏ ရှေ့မှ ရပ်ခြင်း ထိုင်ခြင်း မထေရ်ကြီးတို့၏ အထက်ကျသော နေရာ၌ နေထိုင်ခြင်း ခေါင်းမြီးခြုံ၍ ထိုင်နေခြင်း မတ်တတ်ရပ်၍ စကားပြောခြင်း လက်ကိုဝှေ့၍ ရမ်း၍ မြှောက်၍ စကားပြောခြင်း မထေရ်ကြီးများ ဘိနပ်မစီးပဲ စင်္ကြံသွားနေစဉ် မိမိက ဘိနပ်စီးလျက် စင်္ကြံသွားခြင်း မထေရ်ကြီးများ နိမ့်သောနေရာ၌ စင်္ကြံသွားစဉ် မိမိက မြင့်သောနေရာ၌ စင်္ကြံသွားခြင်း မထေရ်ကြီးများ မြေအပြင်၌ စင်္ကြံသွားစဉ် မိမိက စင်္ကြံ၌ စင်္ကြံသွားခြင်း မထေရ်ကြီးတို့ကို တိုးဝှေ့၍ထိုင်ခြင်း တိုးဝှေ့၍ ရပ်ခြင်း သီတင်းငယ်များကို နေရာဖြင့် တားမြစ်ခြင်း (နေရာမပေးခြင်း) မီးတင်းကုပ်ထဲ၌ မထေရ်ကြီးတို့ကို ခွင့်မပန်ပဲ ထင်းထည့်ခြင်း တံခါးပိတ်ခြင်း ရေဆိပ်၌ မထေရ်ကြီးတို့ကို ပွတ်တိုက်ထိပါး၍ ဆင်းခြင်း ရှေ့မှဆင်းခြင်း ပွတ်တိုက်ထိပါး၍ ရေချိုးခြင်း ရှေ့မှရေချိုးခြင်း မထေရ်ကြီးတို့ကို ပွတ်တိုက်ထိပါး၍ ကမ်းသို့တက်ခြင်း ရှေ့မှတက်ခြင်း ရွာတွင်းသို့ဝင်သောအခါ မထေရ်ကြီးတို့ကို ပွတ်တိုက် ထိပါး၍သွားခြင်း ရှေ့မှသွားခြင်း ရှေ့ကသွားသော မထေရ်ကြီးများကို ဘေးမှ ရှောင်တက်ကာ ထိုမထေရ်ကြီးတို့၏ရှေ့မှ သွားခြင်း မြို့ရွာအတွင်းရောက်သောအခါ ဒကာ ဒကမတို့၏ လျှို့ဝှက်အပ်သော တိုက်ခန်း အမျိုးသမီးများ နေထိုင်ရာ တိုက်ခန်းအတွင်းသို့ အဆောတလျင်ဝင်ခြင်း ထိုအိမ်ရှိ ကလေးသူငယ်တို့၏ ဦးခေါင်းကို သုံးသပ်ကိုင်တွယ် (ချစ်ခင်သည့် အမူအရာကိုပြ)ခြင်း ဤအလုံးစုံသည် ကိုယ်၌မှီသော (ကိုယ်ဖြင့်ပြုအပ်သော) မကောင်းသောအကျင့်= ကာယိကအနာစာရ မည်၏။
ဝါစသိကအနာစာရ ဟူသည်ကား.. ရဟန်းဖြစ်လျက် သံဃာ့ဘောင်သို့ ရောက်ရှိသောအခါ ရိုသေသော အခြင်းအရာကို မပြုမူ၍ မထေရ်ကြီးများကို အခွင့်မပန်ပဲ တရားဟောခြင်း သူတပါးအမေးကို ဖြေဆိုခြင်း ပါတိမောက်ကိုပြခြင်း (ရွတ်ဆိုခြင်း) မတ်တတ်ရပ်၍ စကားပြောခြင်း လက်ရုံးဆန့်တန်း ရမ်း၍ စကားပြောခြင်း မြို့တွင်းရွာတွင်း ရောက်သောအခါ မိန်းမကြီးများကို၎င်း မိန်းမပျိုများကို၎င်း “ဤမည်သောမိန်းမ.. (သုမနာ..စသည်) ဤအနွယ် ရှိသောမိန်းမ (ဂေါတမီ..စသည်) ဘာများရှိသနည်း ယာဂုရှိသလော ထမင်းရှိသလော ခဲဖွယ်ရှိသလော ဘာကိုသောက်ရမည်နည်း ဘာကို ခဲရမည်နည်း ဘာကိုစားရမည်နည်း ငါ့အား ဘာကိုပေးလှူမည်နည်း” အစရှိသည်ဖြင့် အထူးထူး အထွေထွေ ဣန္ဒြေမစောင့်စည်းပြောဆိုခြင်း ဤအလုံးစုံသည် နှုတ်၌မှီသော (နှုတ်ဖြင့်ပြောအပ်သော) မကောင်းသောအကျင့်= ဝါစသိကအနာစာရ မည်၏။
ဆိုသည်မှာ စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ မန ဟူသော (၆) ပါး တို့၌ များ မဖြစ်ပေါ်လာအောင် စောင့်စည်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အနုဗျဉ္ဇန မယူခြင်း - လက်၊ ခြေ၊ ပြုံးရယ်ခြင်း၊ စကားပြောခြင်း စသည့် ကိလေသာကို အဖန်ဖန် ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သော အစိတ်အပိုင်း အခြင်းအရာများကို စိတ်ကူးမယဉ်ရဘဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသာ ရှုမြင်ရမည်။
ဇောခဏ၌ သီလ၊ ၊ ဉာဏ်၊ ၊ ဟူသော သံဝရ (၅) ပါး ဖြစ်ပေါ်နေပါက ဣန္ဒြေစောင့်စည်းသည် မည်သည်။
မြို့တံခါးကို ပိတ်ထားပါက သူခိုးများ မဝင်နိုင်သကဲ့သို့ ဇောလုံပါက ဣန္ဒြေအားလုံး လုံခြုံသည်။
သတိဖြင့် စောင့်ရှောက်ထားပါက နှင့် ဒေါမနဿ (ဒေါသ) တို့ မနှိပ်စက်နိုင်ပေ။
အချုပ်အားဖြင့် ဣန္ဒြိယသံဝရသီလသည် နှင့် ဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက် အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အလွန်အရေးကြီးသော စောင့်စည်းမှု ဖြစ်သည်။
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ ဆိုသည်မှာ တော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရသည့် သီလတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ ဒေသနာတော်လာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုနှင့် သက်ဆိုင်သော ပညတ်တော်မူထားသည့် သိက္ခာပုဒ် ခြောက်ခုကို လွန်ကျူး၍ ရရှိသည့် ပစ္စည်းများဖြင့် အသက်မမွေးခြင်းနှင့် အခြား ယုတ်မာသော အသက်မွေးမှု (မိစ္ဆာဇီဝ) တို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပြင်ဆင်ခြင်းဖြင့် ကုဟန: ဒကာ၊ ဒကာမများ အထင်ကြီးအောင် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏ ဟန်ပန်အတိုင်း သွား၊ ရပ်၊ ထိုင်၊ လျောင်းသည့် ဣရိယာပုထ်များကို တမင်တကာ ကြိုးစားပြုပြင် ဟန်ဆောင်ခြင်း။
မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် [ (၃) အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ] [ ၃။
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ] [ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ] ကိုးကား။
လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ (ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း)။
ပစ္စယပဋိသေဝနကုဟနာ== ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့က ပစ္စည်းလာဘ်ဖြင့် လာလှူသောအခါ အလိုနည်းပါးလေဟန် ပယ်လှန်၍ အတင်းလှူလျှင်ဖြစ်စေ, များများလှူလျှင်ဖြစ်စေ အသင်တို့အား ချီးမြှောက်သောအားဖြင့် အလှူခံရတော့မည်ဟု ဆို၍ ထပ်ခါ ထပ်ခါ လှူချင်အောင် လာဘ်များများရအောင် အံ့ဩဖွယ်ပြုခြင်း စသည်တို့တည်း။
သာမန္တဇပ္ပနကုဟနာ== ယုတ်မာသော အလိုဆိုးဖြင့် ဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ဟု မှတ်ထင်စရာစကားဖြင့် အံ့ဩဖွယ်ပြုခြင်း သူတစ်ပါးကို ပြောသကဲ့သို့ မိမိနှင့် နီးစပ်အောင်ပြောခြင်း, အလိုဆိုးဖြင့် ကိုယ်နှုတ်ကို လူရှေ့သူရှေ့၌ လွန်စွာ စောင့်စည်းဟန်ဆောင်၍ အလွန် မျက်မှောင်ကြုတ်ခြင်း, အံ့ဩစေခြင်း စသည်တည်း။
ထိုသို့ အထင်ကြီးအောင် ဟိတ်ဟန်ဆောင် အားထုတ်မှုဖြင့် ရလေသမျှ ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ခြင်းသည် မိစ္ဆာဇီဝပင် ဖြစ်၏၊ လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ (ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း)။
သံဃာ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော မြေညက်, ပန်းစသော ပစ္စည်းတို့ကို အစိုးရသဖြင့် (ဝါ) ကိုယ်ပိုင် ထင်၍ ပေးသော ရဟန်းအား ကုလဒူသနဒုက္ကဋ်နှင့် တကွ သင့်၏၊ ခိုးလိုသော စိတ်ဖြင့် ပေးသောရဟန်းအား ပစ္စည်းတန်ဖိုးအလိုက် ဒုက္ကဋ်, ထုလ္လစ္စဉ်း, သင့်၏၊ အကျယ်ကို တွင် ထပ်မံ ပြဆိုပါမည်။
မင်း, သူဌေး, ကုန်သည်, သူဆင်းရဲဟူသော အမျိုးလေးပါးတို့ကို ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့် “ကုလေ ဒူသေတီတိ ကုလဒူသကော”အရ အမျိုးလေးပါးတို့ကို ဖျက်ဆီးသူတည်း။
ရဟန်းသည် မိမိပိုင်သော ပန်းကို ပန်ဆင်ရန်နှင့် နတ်တင်ရန်အတွက် မိဘတို့အားလည်း မပေးအပ်၊ မပေးကောင်း။
မိမိဥစ္စာဖြစ်သော သစ်သီးကိုလည်းကောင်း, အကျွမ်းဝင်သည့် သူတစ်ပါး၏ ဥစ္စာဖြစ်သော သစ်သီးကိုလည်းကောင်း ပန်းကဲ့သို့ပင် ရတနာသုံးပါးကို ပူဇော်ခြင်းငှာ မိဘတို့နှင့် ရောက်လာကုန်သော အဆွေအမျိုးတို့အား ပေးကောင်း၏၊ သူတစ်ပါးပိုင် သံဃာပိုင် ကျောင်းပိုင်သစ်သီးကို ပေးရာ၌ တန်ဖိုးအလျောက် ပါရာဇိက ထုလ္လစ္စဉ်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ မိမိပိုင် သစ်သီးများကိုမူ (၁) လူမမာ မကျန်းမာသူအားလည်းကောင်း၊ (၂) စားရမဲ့ သောက်ရမဲ့ တောင်းစားနေသူအားလည်းကောင်း ပေးရာ၌ ကုလဒူသန အာပတ်မသင့်။
သံဃိကပိုင်မှ သစ်သီးများကိုမူ သံဃာအား ပန်ကြားပြီးမှသာ ပေးခွင့်ရှိ၏၊ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်တော်ကို လေးစားသော ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သစ်သီး မုန့်ပဲ သွားရည်စာ ကျွေးမွေးလိုပါက လူဒါယကာတို့ကို တံမြက် လှည်းခြင်း၊ မြက်ရှင်းခြင်း၊ ပန်းကန်ဆေးခြင်း စသော ဝေယျာဝစ္စအမှု တစ်ခုခုကို ပြုလုပ်ရန် စေခိုင်းရ၏၊ ထိုသို့ စေခိုင်းရာ၌လည်း ဤ သစ်သီးခဲဖွယ်ကို စား၍ ဤဝေယျာဝစ္စ အမှုကို ပြုလော့ဟု တစ်ဆက်တည်း ကျွေး၍မခိုင်းရ။
ရဟန်းသည် မိမိပိုင်ဆပ်ပြာမှုန့် ဆပ်ပြာခဲ သွားတိုက်ဆေး စသည်ကို ဝေယျာဝစ္စပြုလုပ်သူအား ပေးကမ်းစွန့်ကြဲနိုင်၏၊ သူတစ်ပါးပိုင်ပစ္စည်း သံဃာပိုင်ပစ္စည်း ကျောင်းပိုင်ပစ္စည်းများကို ပေးရာ၌ ရှေးနည်းအတူ ကုလဒူသန အာပတ်များ သင့်နိုင်၏၊ ရဟန်းသည် မိမိ မဘုဉ်းပေးမီ ဆွမ်း ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်များကို အမိနှင့် အဖအား ကျွေးမွေးကောင်း၏၊ ထို့ပြင် မိဘတို့အား လုပ်ကျွေး ပြုစုနေသူ၊ ကျောင်းကိစ္စ သံဃာ့ကိစ္စ ဝေယျာဝစ္စဆောင်ရွက်သူနှင့် ရှင်လောင်းတို့အားလည်း ပေးနိုင်၏၊ အာပတ်မသင့်ချေ။
ရဟန်းတော်များသည် မိမိကျောင်းသို့ ရပ်ဝေးမှ ရောက်ရှိလာသော ဧည့်သည်အားလည်းကောင်း, လှူဒါန်းရန် ပစ္စည်းမရှိ အထီးကျန် ဆင်းရဲသားအားလည်းကောင်း, အန္တရာယ်ပြုနိုင်သော ဥပဒေမဲ့ လက်နက်ကိုင်များအားလည်းကောင်း, အစိုးရအမှုထမ်း မင်းစိုးရာဇာတို့အားလည်းကောင်း, လာဘ်လာဘကို မမျှော်လင့်ဘဲ အန္တရာယ်ပြုမည့် ဘေးမှ လွတ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ လောကွတ်ပျူငှာ ပြုကောင်းသည်။
ဖျော်စပ်ပြီးသော အင်္ဂတေ မြေညက် (သို့မဟုတ်) ထုံး, သဲ, ဘိလပ်မြေ, အုတ်မှုန့်ပေးခြင်း, ဒန်ပူပေးခြင်း, ကြိမ်, နွယ်, လျှော်, ဝါး, သစ်သား, သစ်ငယ်, မြက်, ဖြူဆံမြက်, ပြိန်းမြက်စသော ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများမှ ကိုယ်ပိုင် ပစ္စည်းများကို လူဒါယကာတို့အား (၁) ဖြားယောင်းသိမ်းသွင်းရန်၊ ကြည်ညိုစေရန်၊ လှူဒါန်းစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပေးလျှင် ဒုက္ကဋ်၊ (၂) မထေရ်ကြီး ကျောင်းထိုင် ဘုန်းကြီးအဖြစ် အပေါ်စီး ရ၍ ပိုင်စိုးပိုင်နင်းပြုလုပ်၍ ပေးလျှင် ထုလ္လစ္စဉ်း၊ (၃) ခိုးကြောင်ခိုးဝှက်ပြု၍ သံဃာ မသိအောင် ပုန်းကွယ်ဖုံးဝှက်၍ (ခိုးလိုသောစိတ်ဖြင့်) ပေးလျှင် တန်ဖိုးအလျောက် ပါရာဇိကအာပတ်အထိ သင့်စေနိုင်၏၊ ရဟန်းတော်များသည် လူဒါယကာ ဒါယိကာမတို့အား ဆေးမကုအပ်၊ ဆေးမပေးအပ်၊ ဆေးနည်းလည်း မပေးအပ်၊ ဆေးပေး ဆေးကုလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ သဒ္ဓါတရားပြည့်စုံ၍ ပစ္စည်းဥစ္စာကြွယ်ဝချမ်းသာသော ဘုရားဒါယကာ ကျောင်းဒါယကာ အလှူဒါယကာတို့ကို ဆေးပေးခြင်း ဆေး ကုခြင်း မပြုရ။
ဒါယကာတစ်ဦးက “တပည့်တော်၏ မိခင် ဖျားနာနေသဖြင့်, မည်သည့်ရောဂါ ဖြစ်နေ၍ ဆေးနည်း ပြောပြပါဘုရား၊ ဆေးနည်းကောင်း ညွှန်ပြပါဘုရား”ဟု လျှောက်ထားလာလျှင် ဆေးပညာ ဗဟုသုတရှိသော ရဟန်းသည် ဆေးနည်းကို တိုက်ရိုက် မပြောပြရ။
သို့မဟုတ် ဒါယကာဖြစ်သူက ဝိနည်းနားလည်သဖြင့် မည်သူဖျားနာသည် မည်သူအတွက်ဟု နာမည်ကို မဖော်ညွှန်းဘဲ “ဤရောဂါမျိုး ဖြစ်နေသူကို မည်သည့်ဆေးဖြင့် ကုသရသနည်း”ဟု ဆေးပညာသဘောသက်သက်ကို မေးရာ၌ ထိုရောဂါ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည့် ဆေးနည်းများကို ပြောပြခွင့် ရှိ၏၊ ရဟန်းနှင့် သာမဏေများသည် မိမိ၏ ခမည်းတော် မယ်တော်နှင့် ၎င်းတို့ အား ပြုစုလုပ်ကျွေးသူ မိမိအား ဝေယျာဝစ္စ ပြုလုပ်ပေးသူနှင့် ရှင်လောင်းတို့အား ဆေးကုပေးအပ်၏၊ လူနာအား ဆေးနည်းပြောပြခြင်း ထိုလူနာ၏ ပစ္စည်းဖြင့် ဆေးဖော်စပ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် မိမိပစ္စည်းဖြင့် ဆေးဖော်စပ် တိုက်ကျွေး ကုသပေးခြင်း ပြုနိုင်၏၊ အကယ်၍ မိမိ၌ ဆေးပစ္စည်းများ မရှိပါက ဆွေမျိုးများထံ တောင်း၍လည်းကောင်း, ဖိတ်ကြားထားသော ဒါယကာများထံမှ အလှူခံ၍လည်းကောင်း, မရပါက နေမွန်းလွဲအချိန်တွင် အိမ်စဉ်လှည့်လည်ရပ်၍ ဆွမ်းခံသကဲ့သို့ ဆေးပစ္စည်း အလှူခံ၍လည်းကောင်း ဆေးပစ္စည်းတို့ကို ရှာဖွေ ဖော်စပ် ကုသပေးကောင်းသည်။
ထို့ပြင် ရဟန်းနှင့် ဆွေခုနစ်ဆက် မျိုးခုနစ်ဆက်တော်စပ်သူ ညီအစ်ကို မောင်နှမနှင့် ဦးကြီး ဦးလေး အဒေါ်စသည်တို့အား ၎င်းတို့၏ ဆေးပစ္စည်းဖြင့် ဖော်စပ်၍ ကုသပေးခွင့် ရှိ၏၊ အကယ်၍ မိမိပိုင် ဆေးပစ္စည်းဖြင့် ကုသပေးရပါက နောင်တစ်ချိန်တွင် အစားပြန်ပေးကြရန် ပြောဆို၍ ဆေးကုသပေး နိုင်သည်။
ဆေးပညာတတ်ကျွမ်းသော ရဟန်းသည် မိမိနှင့် အတူနေရဟန်း, ဆရာရဟန်း, တပည့်ရဟန်းတို့၏ မိခင်ဖခင်တို့အား မလွှဲမရှောင်သာ၍ ဆေးကုသပေးရပါက ထိုသားရဟန်း၏ ဆေးဝါးဖြင့် ကုသပေးရမည်။
ထို့ပြင် အန္တရာယ်ပြုနိုင်သော ဥပဒေမဲ့ လက်နက်ကိုင်များ, စစ်ရှုံးလာသော ဘုရင်နှင့် မင်းမှုထမ်းများ, ခရီးသည်များ, ရပ်ဝေးမှ ရောက်လာသော ခရီးသွားဧည့်သည်များ, ဆွေမျိုးမရှိ အထီးကျန်သူတို့သည် မကျန်းမာသဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ခိုလာပါက ဆေးကုသပေးနိုင်သည်။
ဆေးကုသခြင်းဟု ဆိုရာ၌ စားဆေး ထိုးဆေး လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ကုသခြင်းသာမဟုတ် ဂါထာမန္တန်ဖြင့် မန်းမှုတ်ပေးခြင်း၊ အထက်လမ်း အောက်လမ်း ပယောဂနည်းများဖြင့် ဆေးကုသခြင်း၊ ပျောက်စေခြင်း၊ ဆေးကုသခြင်းတို့ကိုလည်း ရဟန်းတော်များ ပြုလုပ်ခွင့် မရှိချေ။
တစ်ရပ်တစ်ကျေးရောက်ရှိနေသူထံသို့ သွားရောက်၍ သတင်းစကား ပြောကြားပေးခြင်း၊ အကျိုးအကြောင်းစုံစမ်း၍ မူလစေလွှတ်သူထံ တစ်ဖန် ပြန်၍ သတင်းပို့ခြင်း (= တမန်သည်) မပြုလုပ်အပ်၊ ပြုလုပ်လျှင် ခြေလှမ်းတိုင်း ခြေလှမ်းတိုင်း ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏၊ ထိုသို့ သတင်းစကား သွားရောက်ပြောကြားခြင်းကြောင့် ရရှိသောဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးလျှင် မျိုတိုင်းမျိုတိုင်း ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏၊ လူတို့၏ လောကီစီပွားရေးကိစ္စ အိမ်မှုကိစ္စ ကျန်းမာရေး လူမှုရေးကိစ္စတို့နှင့် စပ်သော သတင်းစကားတို့ကို သွားရောက် မပြောကြားရန် တားမြစ်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။
ရဟန်း သာမဏေ ရှင်လောင်းတို့၏သတင်းစကား မယ်တော် ခမည်းတော်နှင့် မိမိရဟန်း၏ ဝေယျာဝစ္စပြုလုပ်ပေးသူတို့၏ သတင်းစကားကိုမူ သွားရောက် ပြောကြားပေးကောင်း၏၊ လူဒါယကာတို့၏ ဘုရားတည် ကျောင်းဆောက် ရှင်ပြု အလှူဒါနပွဲ စသော သာသနာရေး ကုသိုလ်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် သတင်းစကားတို့ကိုမူ ပြောကြားပေးကောင်း၏၊ အာပတ် မသင့်ချေ။
ခရီးသွား ခရီးပြန်ရင်း လမ်းကြုံ၍ ဒကာတို့က အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်းသဖြင့် ဖြေကြားပြောဆိုရာ၌မူ အာပတ်မသင့်ချေ။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် “ကာလိက” ဆိုသည်မှာ တော်များအတွက် မြတ်စွာဘုရား ပညတ်ထားသော ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များနှင့်အညီ၊ အချိန်ကာလအလိုက် အပ်စပ်စွာ သုံးဆောင်နိုင်သော ဆွမ်း၊ ဘောဇဉ်၊ အဖျော်ရည်၊ ဆေးဝါးစသည့် ပစ္စည်းများကို ဆိုလိုသည်။
ယာမကာလိက “” ဆိုသည်မှာ “ယာမကာလံ” (နောက်ဆုံးညဉ့်ယာမတိုင်အောင်) + “ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ” (သုံးဆောင်ကောင်း၏) ဟူသော စကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ အကပ်ခံပြီးနောက် မွန်းတည့်မှ နောက်တစ်နေ့အရုဏ်မတက်မီ (ပစ္ဆိမယာမ) အထိ သုံးဆောင်နိုင်သော အဖျော်ရည်များကို ဆိုလိုသည်။
သတ္တာဟကာလိက “” ဆိုသည်မှာ “သတ္တာဟကာလံ” (၇-ရက်ကာလပတ်လုံး) + “ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ” (သုံးဆောင်ကောင်း၏) ဟူသော စကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ အကပ်ခံပြီးနောက် ၇-ရက်အတွင်း သုံးဆောင်နိုင်သော ဆေးပစ္စည်းများကို ဆိုလိုသည်။
ယာဝဇီဝိက “” ဆိုသည်မှာ “ယာဝဇီဝံ” (အသက်ရှည်သမျှ တစ်သက်တာ) + “ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ” (သုံးဆောင်ကောင်း၏) ဟူသော စကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ အကပ်ခံပြီးနောက် တစ်သက်လုံး ဆေးအဖြစ် သုံးဆောင်နိုင်သော ပစ္စည်းများကို ဆိုလိုသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် [ ကပ္ပိယကောင်းတစ်ယောက်] ကိုးကား။
အသားကြီးဆယ်မျိုးကို စားသုံးမိပါက လူသားအတွက် အာပတ်၊ ကြွင်းသော (၉)မျိုးအတွက် သင့်သည်။
များအနေဖြင့် ဤအချိန်အတွင်း အချိန်မီစီစဉ်ပေးရသည်။
ထို့ပြင်၊ အသားဟင်းကို အကပ်ခံရာတွင် "ဤအသားသည် မည်သည့်အသားဖြစ်သနည်း" ဟု မေးမြန်းရန် သိက္ခာပုဒ်တွင် ပညတ်ထားသည်။
မမေးဘဲ စားမိပါက ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်ပြီး၊ လူသားအသားဖြစ်ပါက အာပတ်သင့်သည်။
တွင် ဖော်ပြထားသော စားသုံးနည်း(၁၀)ချက်မှာ- # တပ်မက်မှုကင်းစွာ စားခြင်း - အစာအာဟာရအပေါ် လိုလားမှုကင်းသော အလယ်အလတ်စိတ်ထားဖြင့် စားရမည်။
ထို့ပြင်၊ (မိမိအတွက် သတ်သည်ကို မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ သံသယရှိခြင်း) မလွတ်သော အသားကို သိလျက် စားမိပါက အာပတ်သင့်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် [ ကပ္ပိယကောင်းတစ်ယောက်] [ ၁။
တွယ်တာမက်မောတဲ့ စိတ်ဓာတ်မရှိပါစေနှင့်] ကိုးကား။
များသည် မိမိပိုင်ပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ၊ သူတပါးပိုင် ပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ၊ လူ တိရစ္ဆာန် တစ်ဦးဦးက ဆက်ကပ်မှသာ ဘုဉ်းပေး သုံးဆောင်ကောင်းသည်။
ထို့ကြောင့် တို့သည် နည်းစနစ်တကျ ဆက်ကပ်နည်း သိထားရပေမည်။
အကပ်ခံသူနှင့် သူတို့ကြား (၂) တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် ရှိရမည်ဟု ဆိုသဖြင့် (၂) တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် ထိုင်နည်းကို သိရှိရန် လိုအပ်လာပါသည်။
အကပ်ခံရာ၌ အင်္ဂါငါးပါးသာရှိ၍ အကပ်ပျက် ကြောင်းကား အင်္ဂါ ၆-ပါးပင် ရှိသည်။
ကပ္ပိယကာရကတို့က သံဃာတော်တို့အား ဆွမ်း ဘောဇဉ် အာဟာရတို့ကို ပြီးနောက် ရဟန်းတော်တို့ ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်နေသောအခါ တံမြက်စီးလှည်းခြင်း၊ ဖုန်ခါခြင်း စသည်တို့ကို ဆွမ်းဝိုင်းအနီး၌ မပြုလုပ်ရပါ၊ အာဟာရများကို ရဟန်းတော်တို့ အကပ်ခံရာ၌ ရထရဏုမြူသည် အကပ်ခံနိုင်သော အသေးဆုံးအာဟာရ ဖြစ်သည်။
လှည်းရထား သွားသောအခါ ထွက်ပေါ်လာသော မြူမှုန်ကို ရထရေဏုမြူဟု ခေါ်၏။
အရ ရေနှင့် ဒန်ပူသည် အကပ်ခံစရာ မလိုပါ။
ရဟန်းတော်သည် ကို ဘုဉ်းပေးနေရာ တစ်ဝက်လောက် ဘုဉ်းပေးပြီးနောက် ကျန်တချို့ကို ဆက်လက် ဘုဉ်းပေးနေစဉ် ဆွမ်း၊ ဆွမ်းဟင်းများ လာ၍ လိုက်ရာ “တော်ပြီ” ဟု တားမြစ်လျှင် ပဝါရိတ် သင့်၏။
ထိုသို့ ပဝါရိတ် သင့်ပြီးနောက် ဣရိယာပုထ် တစ်မျိုး ပြောင်းပြီးပါလျက် မပြုဘဲ၊ ဂိလာန၏ အကျန်လည်း မဟုတ်ဘဲ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို ဆက်စားလျှင် ၏။
ပဝါရိတ် သင့်ပြီး၍ ဣရိယာပုထ် ပြောင်းလွှဲပြီးနောက်ကား မပြုဘဲ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များကို မစားကောင်းတော့ပေ။
ထိုနေ့မှာပင် (ARSA) အဖွဲ့က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
များသည် မြောက်ပိုင်းတွင် အဓိကနေထိုင်ကြပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုအရှိဆုံး လူနည်းစုများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသူများ ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများသည် အစိုးရနှင့် များ၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုရာ ပစ်မှတ်အနေဖြင့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ရိုဟင်ဂျာ ၁၄၀,၀၀၀ ခန့် ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။
ကောရက်စ် အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်း သည် အခြေစိုက် ဂရိမော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး အင်ဂျင်နီယာနှင့် ဗိသုကာပညာရှင် ဒီမီထရစ် ကောရက်စ် မှ စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အကပ်ခံထားသော ခဲဖွယ် ကို သိုမှီးသိမ်းဆည်း၍ ဘုဉ်းပေးလျှင် အာပတ်သင့်၏။
နံနက်ခင်း၌ သုံးဆောင်စေကာမူ သိမ်းဆည်းထားသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များ ဖြစ်သောကြောင့် အရ အပြစ် သင့်၏၊ မွန်းလွဲမှ ဘုဉ်းပေးလျှင်မူကား အရ အာပတ် တိုး၍ သင့်နိုင်ပြန်၏။
သို့ဖြစ်၍ ရဟန်းတော်များ အာပတ်မသင့်၊ အပြစ် မဖြစ်စေရေးအတွက် တို့က သိမ်းဆည်းမှုတာဝန်ကို စနစ်တကျ ယူတတ်ကြရပေမည်။
လေးပါးကို သုံးဆောင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကပ္ပိယကာရကတို့ အကျဉ်းချုပ် မှတ်မိရန် ထပ်မံ ရေးသားပါ ဦးမည်။
ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော ကပ္ပိယတာဝန်များ ရဟန်းတော်များနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိကအားဖြင့်- အရ လေးပါး၊ အရ ၊ အရ ၊ အရ သိမ်းဆည်းခြင်း- တို့သည် အရေးပါလှသည်။
အကပ်ခံပြီးသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များကို လူသာမဏေတို့အား မစွန့်ဘဲ တစ်ညဥ့်လွန်အောင် ကိုယ်တိုင်သိမ်းဆည်း၍ ရဟန်းတော်များ မသုံးဆောင်ကောင်းပေ။
သပိတ် ပန်းကန်တို့၌ ထည့်၍ စားပြီးနောက် စင်ကြယ်စွာ မဆေးလျှင် ဆီစသော အာမိသကလေးများသည် ငြိကပ် ကျန်နေတတ်၏။
အကပ်ခံပြီးနောက် ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များကို လူ သာမဏေတို့အား အာလျပြတ်ငဲ့ကွက်မှုမရှိဘဲ စွန့်ပေး လိုက်လျှင် သန္နိဓိ မဖြစ်တော့ပေ။
အကပ်ခံထားသော ဖျော်ရည်များကိုလည်း တစ်ညဥ့်လွန်ပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့နံနက်၌ စားသောက်လျှင် သန္နိဓိ ဖြစ်နိုင်သည်။
သတ္တာဟကာလိကဖြစ်သော ဆေး(၅) မျိုးနှင့် ယခု ခေတ်ပေါ်ဆေးမျိုးများသည် တစ်ခါ အကပ်ခံပြီးပါက (၇) ရက်ထိ သုံးစွဲနိုင်သည်။
အဖျော် ၈ မျိုး (ကျမ်းဂန်မှ တိုက်ရိုက်ပြဆိုထားသော ဖျော်ရည်များ) # အမ္ဗပါန = သရက်ဖျော်ရည် # ဇမ္ဗုပါန = သပြေဖျော်ရည် # စောစပါန = တောငှက်ပျောဖျော်ရည် # မောစပါန = အိမ်ငှက်ပျောဖျော်ရည် # မဓုပါန = သစ်မည်စည်ဖျော်ရည် # မုဒ္ဒကပါန = မုဒရက် (သပြက်၊ စပျစ်) ဖျော်ရည် # သာလူကပါန = ကြာညှောက်ဖျော်ရည် # ဖာရုသကပါန = ဖက်သက်ဖျော်ရည် ၂။
မသောက်ကောင်းသော သေရည် (၅) မျိုး (ပိဋ္ဌသုရာ) # ဆန်မှုန့်ဖြင့် လုပ်သော သေရည် # မုန့်ဖြင့် လုပ်သော သေရည် # ထမင်းဖြင့် လုပ်သော သေရည် # တဆေးထည့်၍ လုပ်သော ဖျော်ရည် # ဖန်ခါးသီး၊ မုန်ညင်းစေ့စသည် ရောစပ်ပြုလုပ်သော သေရည် ၂။
မသောက်ကောင်းသော အရက် (၅) မျိုး (အာသဝ) # ပုပ္ဖါသဝ - ပန်းပွင့်များကို စိမ်၍ ချက်သော အရက် (ဥပမာ - ထန်းပွင့်၊ အုန်းပွင့်) # ဖလာသဝ - အသီးများကို စိမ်၍ ချက်သော အရက် # မဓူာသဝ - မုဒရက် (သပျက်သီး) စိမ်ရည်ကို ချက်သော အရက် # ဂုဠာသဝ - ကြံရည်၊ ထန်းရည်တို့ကို စိမ်၍ ချက်သော အရက် # သမ္ဘာရသံယုတ္တာသဝ - ပစ္စည်းမျိုးစုံရောစပ်၍ ချက်သော အရက် ၃။
ဆေး (၅)မျိုး တော်တွင် ဆေးပစ္စည်း (၅) မျိုးတို့ကို ဖွင့်ပြထား၏။
အဖတ်မပါအောင် စစ်ပြီးသောကြံရည်မှစ၍ ကြံနှင့်ဆိုင်သမျှအားလုံးကို ဖာဏိတဟု ဆိုသဖြင့် ၊ ၊ သကာ၊ များလည်း အပ်စပ်သည်။
ရဟန်းတော်များအတွက် သင့်လျော်သော ဆေးမျိုးများကို လေ့လာထားပြီး မဖြစ်အောင် တို့က ဆောင်ရွက် သင့်ပေသည်။
အစာအာဟာရအဖြစ် အသုံးမပြုသော အမြစ်၊ အခေါက်၊ အဥ၊ အရွက်၊ အသီးတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော တိုင်းရင်း ဆေးများနှင့် နိုင်ငံခြားဖြစ် ဆေးဝါးအချို့မှာမူ ဆေးဝါးများ ဖြစ်ကြပါသည်။
သတ္တာဟကာလိကဖြစ်သော ဆေးဝါးပစ္စည်းများ၊ စတုမဓုများ၊ ပျားရည်၊ တင်လဲ၊ ထန်းလျက်၊ သကြား၊ ငါးကြီးဆီ စသည်များကို ဆက်ကပ်ရာ၌ ထိုဆေးဝါးတို့သည် အကပ်ခံချိန်မှ ၇-ရက်အတွင်းသာ သုံးဆောင်ကောင်းသဖြင့် ကပ္ပိယကာရကတို့သည် ၇-ရက်စာလောက်သာ မှန်း၍ ဆက်ကပ်ရမည်။
အလှူအတန်း ပူဇော်ပွဲများ၌လည်း ယာဝကာလိက၊ ၊ သတ္တာဟကာလိက အရာဝတ္ထုများကို ရဟန်း သံဃာတော်တို့အား တိုက်ရိုက် မကပ်သင့်ပေ။
ထိုရက်ကို ကျော်လွန်သွားပါက ဖြစ်သွားလေသည်။
ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၉၂၊ ဖြင့် ရှာမှီး၍ အသက်မွေးခြင်းသည် မိစ္ဆာဇီဝမည်၏။
ထို (၃)ပါးတို့တွင် ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အပြန်အားဖြင့် မိစ္ဆာအာဇီဝဖြစ်ပုံ များများသဘောပေါက်အောင် လေ့လာမှတ်သားပါ။
ရဟန်းတော်များမှာ အသက်မွေးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပညတ်တော်မူအပ်သော သိက္ခာပုဒ် (၆)ပါး၊ လွန်ကျူးခြင်းဖြင့် ယုတ်မာသော အသက်မွေးခြင်း၊ ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့အား ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခြင်းငှာ ပန်းပေးခြင်း, သစ်သီးပေးခြင်း စသော ၊ ပစ္စည်းရှာဖွေရာ၌ ၊ ၊ ၊ လာဘ, သက္ကာရ, သိလောက, ပါပိစ္ဆာ အကြောင်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း, လာဘေန တို့ဖြင့်လည်းကောင်း, အပဝါရိတ အညာတကဝိညတ္တိတို့ကြောင့်လည်းကောင်း ရသော ပစ္စည်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်း၊ လာ တို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဓာတ်ရိုက်ဓာတ်ဆင် ဗေဒင်ဟောခြင်း၊ ဆေးကုခြင်း၊ ချဲအတိတ် ထီအတိတ် ပေးခြင်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ရသော ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ယုတ်မာသော အသက်မွေးခြင်းသည် မိစ္ဆာဇီဝ မည်၏၊ လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ (ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း) တော်ဘဝဟူသည် မြင့်မြတ်သောဘဝ ဖြစ်သည်၊ ဥပသမ္ပဒကံဖြင့် ယုတ်နိမ့်သော အိမ်ရာတည်ထောင် လူတို့ဘောင်မှ မြင့်မြတ်သော အိမ်ရာမထောင် ရဟန်းဘောင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
တော်သည် မြင့်မြတ်သော ရဟန်းဘဝ ပီသစေရန် ရည်သန် ပညတ်တော်မူခဲ့သော သိက္ခာပုဒ်များစွာထဲမှ တစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါသည်။
ခတ္တိယ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝေဿ၊ သုဒ္ဒ (မင်း၊ ပုဏ္ဏား၊ ကုန်သည်၊ ဆင်းရဲသား)ဟူသော အမျိုး(၄) ပါးကို ဖျက်ဆီးသော ရဟန်းကို ကုလဒူသကရဟန်းဟု ခေါ်၏၊ ကုလဒူသကရဟန်းသည် ပုံမှန် သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းနေသူများကို ပန်းပေးခြင်း၊ သစ်သီး ပေးခြင်း၊ ရေချိုးဆပ်ပြာမှုန့် ပေးခြင်း၊ မြေညက်ပေးခြင်း၊ ဝါး ပေးခြင်း၊ ဒန်ပူပေးခြင်း၊ ခြေဖြင့် သွားရောက်၍ လူတို့၏ အမှုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ဆေးကုသပေးခြင်း ဟူ၍ စာပေကျမ်းဂန်တွင် ရှစ်မျိုး ဖော်ပြထားသည့် ကုလဒူသန အမှုများကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်လေ့ရှိ၏။
ကုလဒူသနအမှု ရှစ်မျိုးအပြင် ရဟန်းတော်တို့ မဆောင်ရွက်သင့်သော အမှုများလည်း ရှိသေးသည်၊ စာပေတို့တွင် အနေသနဟု ခေါ်သည်။
ထိုများကား-ပန်းပေးခြင်း စသောရှစ်ပါးအပြင် ဗေဒင်ဟောခြင်း၊ ဒကာ ဒကာမတို့ကို မြှောက်ပင့်ခြင်း၊ ကလေးများကို ချီပိုးယုယခြင်း စသည်ဖြင့် ဒကာ ဒကာမတို့ လှူချင်လာအောင် ပြုလုပ်ခြင်းများ ဖြစ်လေသည်။
ကုလဒူသနအမှုကို ပြုလုပ်လျှင် အာပတ်သင့်၏၊ ထိုကုလဒူသနအမှုကြောင့် ရလာသော ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေးပစ္စည်းများကို ကုလဒူသက ရဟန်းနှင့်တကွ သီတင်းသုံးဘော်(၅) ဦးလုံးပင် မသုံးစွဲကောင်းပေ၊ သုံးစွဲသူတိုင်း အပြစ်သင့်၏။
သည် မြင့်မြတ်သောသူ ဖြစ်ပါလျက် မြင့်မြင့်မြတ်မြတ်မနေသူများ၊ ပစ္စည်းလေးပါးကို မတရား ရှာဖွေလိုသူများအတွက် ဟန့်တားရန် ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ် ဖြစ်ပါသည်။
ရဟန်းတော်တို့သည် မိမိအတွက် လိုအပ်သောဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်း ဆေး ပစ္စည်း(၄) ပါးတို့ကို တောင်းရမ်း အလှူခံ၍ မသုံးဆောင်ကောင်းပေ။
ဆွေမျိုးဉာတိတို့သည် ဝိနည်းကြောင်းအရ အလှူခံ ထိုက်သူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် ... တို့သည်လည်း ဆွေမျိုးဉာတိအကြောင်းကို သိထားသင့်ပေသည်။
အရ ဆွမ်း၊ ဟင်းများကိုလည်း တောင်းနိုင် အလှူခံနိုင်သည်။
ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်တော်အရ ဉာတိ၊ ပဝါရိတတို့ထံ သင်္ကန်း ဆွမ်းအလှူခံနိုင်သောအခါမျိုးလည်း ရှိတတ်ပါသည်။
ထိုအဓိဋ္ဌာန် တင်ခြင်းသည် တိစီဝရိတ် ၊ ပရိက္ခာရစောဠ အဓိဋ္ဌာန်တင်ခြင်းဟု (၂) မျိုးရှိ၏၊ တော်တို့ ဆောင်ရွက်ရသော ကိစ္စဖြစ်သော်လည်း တို့ အနည်းငယ်သိထားပါက ပို၍ အကျိုးရှိ နိုင်သဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်အကြောင်း အနည်းငယ် ဖော်ပြပါမည်။
ဂရုစိုက်ပုံကား - ဝတ်၍သော်လည်း ထားရမည်၊ မဝတ်လျှင် အရုဏ်တက်ချိန်မှာ မိမိ၏ နှစ်တောင့်ထွာအတွင်း၌ ရှိစေရမည်၊ ထိုသို့ မစောင့်ရှောက်လျှင် နောက် အရ နိဿဂ္ဂိဖြစ်၍ သင့်သည်။
သို့မဟုတ် အဋ္ဌကထာနည်းအရ ပရိက္ခာရစောဠအဓိဋ္ဌာန်သော်လည်း တင်ထားနိုင်၏၊လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း = သင်္ကန်းကို လက်ဖြင့်ကိုင်၍ သင်္ကန်းအားလျော်စွာ ဣမံ သံဃာဋိံ အဓိဋ္ဌာမိစသည်ဖြင့် စိတ်ဖြင့် အာဘောဂထား၍ တင်သော ကာယအဓိဋ္ဌာန်, နှုတ်ဖြင့် မြွက်၍တင်သော ဝါစာအဓိဋ္ဌာန်အားဖြင့် နှစ်မျိုးရှိပြန်၏၊ ထိုတွင် ဝါစာအဓိဋ္ဌာန်သည် အနီး, အဝေး နှစ်မျိုးပြား၏၊ အနီးဖြစ်အံ့ ဣမံဟု ဆို၊ အဝေးဖြစ်အံ့ ဧတံဟု ဆို၊ နှစ်တောင့်ထွာဟတ္ထပါသ်အတွင်းသည် အနီး၊ ဟတ္ထပါသ်၏ အပြင်သည် အဝေးဟု ခွဲခြားသိပါ။
ထိုသင်္ကန်း (၉) ထည်မှာ- (၁) သင်းပိုင် (၂) ဧကသီ (၃) ဒုကုဋ် (၄) အိပ်ရာခင်း (၅) မျက်နှာသုတ်ပဝါ (၆) ပရိက္ခာရစောဠ (သင်္ကန်းပရိက္ခရာ အဝတ်များဖြစ်သော ပိတ်တိုဖျင်စ သင်္ကန်းမချုပ်ရသေးသောအထည်များ) (၇) (၈) (၉) အမာလွှမ်းသင်္ကန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ရဟန်းတော်အတွက် သင်္ကန်းလှူလိုသော အလှူရှင်သည် ကို ကိုယ်တိုင်ဝယ်ယူလာပြီး ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါမူ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပေသည်။
သို့သော် အချို့သော အလှူရှင်တို့သည် သင်္ကန်းဖိုးဖြစ်သော ရွှေ၊ ငွေ စသော အကပ္ပိယဝတ္ထုကို လှူလာသောအခါ လာ ပညတ်တော်မူချက်အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ရပေမည်။
ထိုသို့ ပြောဆိုသောအခါ ထိုတမန်က “အရှင်ဘုရား၏ ဝေယျာဝစ္စကို ရွက်ဆောင်ပေးမည့် ရှိပါရဲ့လားဘုရား”ဟု လျှောက်သည်။
သီတင်းသုံးဘော်(၅) ဦးဖြစ်သော ၊ ၊ ၊ ၊ တို့မှ တပါး အခြားသော မည်သူ့ကိုမဆို ကပ္ပိယကာရကအဖြစ် ညွှန်ပြနိုင်သည်။
ကပ္ပိယကာရကတို့က အပ်နှံထားသော အကပ္ပိယဝတ္ထု၊ ရွှေငွေတို့နှင့် ပတ်သက်၍ ရဟန်းတော်တို့ လိုက်နာ ရမည့် ဝိနည်းစည်းကမ်းကို မြတ်စွာဘုရားက သိက္ခာပုဒ် အလိုက် ပြဋ္ဌာန်း ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။
ရဟန်းညွှန်းအပ်သော ကပ္ပိယ (၄) ယောက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပညတ်ချက်အတိုင်း (၃) ကြိမ် တောင်းမှု၊ (၆) ကြိမ်ရပ်မှုကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်တော်မူရ၏။
အိပ်ရာ နေရာ ပရိဘောဂများကို ရဟန်းတော်များ သုံးစွဲနိုင်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားခွင့်ပြုတော် မူခဲ့သဖြင့် အပ်အပ်စပ်စပ်ဖြစ်ရန် လိုလာပါသည်။
ရဟန်းတော်တို့သည် ဘုရားတော်တို့ကို ရွှေသင်္ကန်းကပ်ခြင်းတို့ကို မပြုလုပ်ကောင်းပေ၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်ရန် ရွှေလှောင်စက္ကူရှိရွှေသည် ရဟန်းတော်တို့ကိုင်တွယ်ရန် မသင့်လျော်သည့်ရွှေ ဖြစ်နေသည်။
ထိုဘုရားစေတီတော်တို့သို့ သံဃာတော်တို့ ပူဇော်ရန် လာရောက်ကြသည်၊ သို့ဖြစ်၍ ဘုရားစေတီတော်တို့သည် တော်နှင့် ကိုက်ညီသော သာသနိကအဆောက် အအုံတို့ ဖြစ်ရန် လိုအပ်လေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ဘုရားရှင်၏ ဆန္ဒတော်အရ ရဟန်းတော်များသည် စာပေသင်ကြား ပို့ချမှု ပရိယတ္တိဓုရနှင့် အကျင့် သိက္ခာ ဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းမှု ဝိပဿနာဓုရကိုသာ အားထုတ်တော်မူလေ့ ရှိကြသည်။
ဝိနည်းတော်လာ သံဃိက (၄)ပါးမှာ အလှူခံရဟန်းတို့အတွက်သာ ပစ္စည်းသိမ်းပိုက် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို စွဲ၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်၊ ထိုတွင်-မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် (၁) မြို့တွင်း ရွာတွင်း၌ ရဟန်း အနည်းအများ ကြွရောက်ရှိနေရာ သင်္ကန်း လာရောက်လှူဒါန်းသူက (သံဃဿ ဒေမ) အရိယာပုဂ္ဂိုလ် အပေါင်းတည်းဟူသော သံဃာတော်အား လှူပါ၏ဟု ဆို၍ သံဃာ့ဂုဏ်ကို အာရုံပြုကာ လှူဒါန်းသွားခဲ့လျှင်၊ ထိုသင်္ကန်းကို အရိယာသံဃာအားလုံး နှံ့စပ်အောင်လိုက်၍ ဝေဘန်နိုင်မည် မဟုတ်သောကြောင့် (လှူရာဌာနက မြို့တွင်း ရွာတွင်း ဖြစ်သည့်အတွက်) မျက်မှောက်ရှိ သံဃာများသာ ဝေဘန်၍ ယူအပ်၏၊ ဝေဘန်ရာ၌ မျက်မှောက်ရှိ သံဃာစု ဝေဘန်၍ ယူအပ်သောကြောင့် ဤသံဃိကမျိုးကို သမ္မုခီဘူတသံဃိကဟု ခေါ်သည်။
အသုံးပြုပုံမှာ... ဒါယကာတဦးက မိမိကြည်ညိုသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို အကြောင်းပြု၍ (ထိုပုဂ္ဂိုလ်အတွက် မဟုတ်) ကျောင်းဆောက်လုပ်ပြီး ရေစက်ချမည့်အခါ ပရိတ်ရွတ်သံဃာ (၁၀)ပါးပင့်၏။
အမှန်မှာ... ပြခဲ့ပြီးသောအတိုင်း သံဃိကကျောင်းဖြစ်လျှင် ဖြစ်သောကြောင့် အချင်းချင်း မပေးမစွန့်ကောင်း၊ မဝေဘန်ကောင်း၊ ဒါယကာမှာလည်း မျက်မှောက်ရှိ ပင့်သံဃာ (၁၀)ပါးကိုသာ အာရုံပြု၍ လှူရသောကြောင့် သံဃိကဒါန အောင်မြောက်စွာ ဖြစ်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
မြတ်စွာဘုရားပညတ်တော်မူသော တော်အရ အား ရည်မှန်းထားသော သံဃာအား လှူဒါန်းပြီးသော လာဘ်လာဘ ငွေကြေး ပစ္စည်းပစ္စယ များကို မိမိသို့ ညွှတ်စေလျှင် မိမိပစ္စည်းဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းလျှင် ရဟန်းတော်တို့မှာ သင့်ပါသည်။
သံဃိကလာဘ်လာဘကို မိမိထံသို့ မညွှတ်စေ ကောင်းသကဲ့သို့ပင် အခြားသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးအား ညွှတ်စေ ရာ၌လည်း အပြစ်ရှိပါသည်။
အခြားသံဃာသို့ ညွှတ်ပြီးသော လာဘ်လာဘကို နောက်ထပ် အခြားကျောင်းတိုက်ရှိ သို့ဖြစ်စေ၊ သို့ဖြစ်စေ ညွတ်လျှင်လည်း အပြစ်ရှိလေသည်၊ တော်တို့လာဘ်လာဘကို သံဃာစေတီနှင့် အခြား တစ်ဦးဦးသို့ ညွှတ်စေလျှင်လည်း အပြစ်ရှိပါသည်။
သို့ဖြစ်၍ ကာရကတို့သည် အပ်စပ်သော အိပ်ရာ နေရာတို့ကို လှူဒါန်းနိုင်အောင် အသိဉာဏ်ဖြင့် ချိန်ဆ၍ ကူညီပံ့ပိုးရပေမည်။
တိုဝဒကန်သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် တိုကျို၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၅၄၀ ကီလိုမီတာ (၃၄၀ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ရှိ ရေတံခွန်များ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် လက္ခဏာရပ်များကို မြေယာစီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သဖြင့် ခရီးသွားဧည့်သည်များအား လုံလောက်စွာ ဝင်ရောက်လည်ပတ်ခွင့်ပေးထား၏။