DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အာမီးနီးယားရိုးရာ အစဉ်လာများအကြေားင်း အခြေခံအချက်လက်များကို ဂရိစာရေးဆရာများဖြစ်သည့် ၊ ဟီရာဒတ(စ်)၊ ဇန်နာဖန် နှင့် စထရေးဘို၊ ဘစ်ဇန်တိုင်း(ခေတ်) ပညာရှင်များဖြစ်သော ဆီးဇာရိယမြို့က ပရာကိုးပိယ(စ်)၊ အလယ်ခေတ် အာမီးနီးယား စာရေးဆရာများဖြစ်သော မော့ဗ်ဆက် ခေါ့ရန်နက်ဆီ၊ အဲဂါသန်ဂီလော့စ်၊ ဆက်ဘိယ(စ်)၊ အက်ဇ်နစ် အာ့ဖ် ကို့လ်ဘ်၊ အနဲနိယာ ရှိရာခတ်စီ တို့၏လက်ရာစာပေများနှင့် ပါးစပ်ပြော ရိုးရာအစဉ်အလာများ၌ ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ရွှေတချောင်းမြောင်းသည် ၊ တွင်တည်ရှိ၍ မန္တလေးမြို့အနောက်ခြမ်းပိုင်း၌ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းသောမ​ြောင်းဖြစ်သည်။
အနီး မှ အထိ တာ (၂၇၀ဝ) ကျော် ရှည်လျားပြီး ယခင်က ''နှဲကုပ်သိုမြောင်း''ဟုခေါ်သည်။
လက်ထက် တိမ်ကောသဖြင့် ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်၌ အမိန့်တော်အရ ဝန်ကြီးသတိုးမင်းရဲရာဇာနှင့် လက်ဝဲမင်းကျော်သီဟတို့ ပြန်လည် တူးဖော်ခဲ့သည်။
မန္တလေး နေပြည်တော်တည်ပြီးနောက် လက်ထက် ကျောက်တော်ကြီးဘုရားထုဆစ်ရန် စကျင်တောင်မှ ကျောက်လုံးတော်ကြီးကို ရွှေတချောင်းမြောင်း အသုံးပြု၍ မန္တလေးသို့ သယ်ဆောင်သည်။
ရှေးယခင်က ရွှေတချောင်းမြောင်းသည် စိုက်ပျိုးရေအဖြစ်လည်းကောင်း မတ္တရာမြို့မှ ကောက်ပဲသီးနှံများ သယ်ယူပို့ဆောင်ရာတွင် ရေလမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဆင်တံတားမှ ဆင်ကြီးနှစ်ကောင်ရုပ်တုများရှိရာ ရွှေတချောင်းရေဆိပ်သည် အစည်ကားဆုံးဟုဆိုသည်။
အယ်လ်ဘေးနီးယား ရိုးရာယုံကြည်မှုများ တွင် အယ်လ်ဘေးနီးယားလူမျိုးတို့၏ ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များ၊ ရာဇဝင်၊ ဒဏ္ဍာရီ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၌ ဖော်ပြထားသော ယုံကြည်မှုများပါဝင်သည်။
ဘန်း သို့မဟုတ် ဝိုင်တန် (အဓိပ္ပာယ် အားဖြင့် အပြင်ဘက် ကမ်းခြေ) သည် လယ်တွင် ရှိသော ကမ်းနား အရပ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုစကားလုံးသည် စကားလုံး ဘန်း မှ ဘာသာစကားမှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ တမံ၊ သို့မဟုတ် ရေကာတာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အရှေ့အာရှရှိ အမျိုးမျိုးသော ဘန်းများကို တစ်လျှောက်ရှိ ရှိ ဘန်းများ နှင့် တမံများကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ဘဂ္ဂဒက်မှ လာသော ဆက်ဆွန်းမိသာစုကဲ့သို့သော ပြောင်းရွှေ့အခြေချသော ဂျူးလူမျိုးများ က အမည်ပေးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
စွမ်းအင်သုံးယာဉ် (: Electric vehicle, အတိုကောက် EV) တစ်စီးဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအသုံးပြု၍ ရွေ့လျားနိုင်သော စက်ယန္တရားများကို ခေါ်ဆိုသည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သုံးယာဉ်များအား သည် သို့မဟုတ် လူ့စွမ်းအင်အား အသုံးမပြုသည့် ယာဉ်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သုံး များနှင့် များကို ၁၈၃၀ခုနှစ်များအတွင်းက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ၁၉၀၀ခုနှစ်များအတွင်းတွင် လျှပ်စစ်ကားများက ဓာတ်ဆီအသုံးပြုသည့်ကားများထက် ပိုမိုပေါ်များခဲ့၏။
သာဓကအားဖြင့် အဆောက်အဦများအတွင်းတွင် လေးလံသော်ပစ္စည်းများမသည့် Forklift များ၊ ဂေါက်ကွင်းတွင်ပစ္စည်းသယ်သည့် ယာဉ်များ၊ အိပ်သည်ယာဉ်များ သို့ တွင် လေယာဉ်အနီးအနားတွင်အသုံးပြုသည့် ကူဖော်လောင်ဖက် ယာဉ်များစသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပထမဆုံးသော လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သုံးယာဉ်အား မည်သူကစတင်တီထွင်ခဲ့သည်ကို သေချာစွာ မသိသော်လည်း ၁၈၂၈ ခုနှစ်အတွင်း သား အန်ရိုဂျန့်လစ်ဆိုသူက အသေးစား ပုံစံငယ်လေးအား တီထွင်ဖန်တီခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ဒဗန်ပေါ့ အား တီထွင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသေးသည်။
ထိုအချိန်က နှင့် တို့သည် လျှပ်စစ်ကာားများ ပြုလုပ်ရာတွင် ရှေ့မှဦးဆောင်နေခဲ့သည်။
လျှပ်စစ်ကားများ၏အားသာချက်မှာ အင်ဂျင်စက်လည်ပတ်ရန် မိနစ်၃၀ မှ ၄၀ လိုအပ်သည့် များကဲ့သို့ ခရီးဝေးသွားနိုင်ပြီး အင်ဂျင်များကဲ့သို့လည်း အနံ့နံခြင်းနှင့် ဆူညံခြင်းမရှိပေ။
မှ ပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် သဘာဝဓာတ်‌ေငွ့များမှ ပြုလုပ်သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်လူတစ်ဦးသည်ဖြည့်နိုင်သောနေရာများ အလွန်ရှားပါးလွန်းသောကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုသိပ်မများလှပါ။
ဘတ္ထရီလျှပ်စစ်ယာဉ်များပြုလုပ်သည့် ကုမ္ပဏီများမှာ လိဖ် ထုတ်လုပ်သည့် နစ်ဆန်ကားကုမ္ပဏီ၊ i-miEV ပြုလုပ်သည့် မစ်ဆူဘီရှိမော်တာများကုမ္ပဏီ နှင့် ရုဒ်စတာ(ပြိုင်ကား)ကဲ့သို့ ကျော်ကြားသည့် ကားများထုတ်လုပ်သည့် အမေရိကန်ကားကုမ္ပဏီ တက်စ်လာတို့ပါဝင်သည်။
Plug-in hybrid electric vehicle (PHEV) အမျိုးအစားသည် မူလ ဟိုင်ဘတ်လျှပ်စစ်ယာဉ်ကဲ့သို့ အတွင်းလောင်အင်ဂျင်းနှင့် လျှပ်စစ်မော်တာတို့ပါဝင်သည်။
အားသာချက်များ - ဤလျှပ်စစ်မော်တာအားအသုံးပြုသည့် ယာဉ်များသည် အသံဆူညံခြင်းမရှိဘဲ တိတ်ဆိတ်ခြင်း၊ အနံ့မရှိခြင်းနှင့် လောင်စာစွန့်ပစ်သည့် မီးခိုးခေါင်းတိုင်များထွက်လာသည့် အန္တရာယ်ရှိ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းမရှိခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
မျိုးနွယ်တစ်ခုစီ၌ ကိုယ်ပိုင်ဒ များရှိကြသည်။
အမေရိကတိုက်ကြီးများ၌ မူရင်ဇာတိနေထိုင်သူများတွင် ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုတည်းရှိသည်မဟုတ်ဘဲ ဘာသာရေး၊ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ယုံကြည်မှုများနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ရိုးရာဇာတ်လမ်းများ၏ များပြားလှသော ကျမ်းစာများရှိကြသည်။
အလယ်ပိုင်း အမေရိကဒဏ္ဍာရီများအနက် ပါဝင်သည်။
ဆာဦးမောင်ကြီး အမ်အေသည် ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၁၈၈၆ (၁ ဩဂုတ် ၁၈၉၆)ခုနှစ်တွင် ၊ ၌ အဖ ဦးကြာဉာဏ်၊ အမိ ဒေါ်ကြည်ကြည်(အဖ ဦးစံဦး၊ အမိ ဒေါ်လှိုင်)တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သမိုင်းသုတေသနဦးစီးဌာနထုတ် ခေတ်ရေစီးထဲက ပုဂ္ဂိုလ်များ။
ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဦးထွန်းတင် (တက္ကသိုလ်သက်ပန်)ကို ၁၉၂၃-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၇) ရက်တွင် အဖ ဦးဖိုးစိန်၊ အမိ ဒေါ်ညွန့်တို့မှ ၊ ၌ မွေးဖွားသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၈)။
မိုးလင်းမှ ကြက်ကို အိပ်တန်းတင်သကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊ နေဝင်မှ စပါးလှန်းသကဲ့သို့ လည်းကောင်း အချိန်နှင့် လုပ်ရမည့်အလုပ်ကို အချိန်လွန်မှ ပြုလုပ်သည်။
အရှင်ဇဋိလ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်၍ ဘွဲ့အမည်ထက် ''ကြာနီကန်ဆရာတော်'' ဟူ၍ ပိုသိရှိကြသည်။
ကြာနီကန်ဆရာတော်လောင်းလျာကို မန္တလေးတိုင်း၊မြင်းခြံခရိုင်၊ ရွှေတွင်းကုန်းကျေးရွာနေ ဦးရှိန်+ဒေါ်ဒွန်းတို့မှ ၁၂၉၄ ခုနှစ် တော်သလင်းလဆန်း ၁၄ ရက် အင်္ဂါနေ့ ၈ နာရီတိတိအချိန်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ကြီးပေါ်ပေါက်နေချိန်တွင် မိုးခေါင်ရေရှားမှုကြောင့် ၊ တိရစ္ဆာန်များ သေကြေပျက်စီးကြသောကြောင့် ဦးရှိန်နှင့် ဒေါ်ဒွန်းတို့သည် သားသမီးများနှင့်အတူ ကြာနီကန်ရွာ၏ အရှေ့အရပ်ရှိ လျှော်ဖြူပင်ရွာသို့ ပြောင်းရွေ့ကာ လယ်လုပ်ခြင်း၊ ကျွဲနွား၊ သိုး၊ ဆိတ် မွေးမြူခြင်းအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းကြသလို မိခင်ကြီးကလည်း ဒေသထွက်ကုန်များကို ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခဲ့သည်။
မောင်စိုးတင်နှင့် မောင်စိုးရှင်တို့အား ပညာသင်ကြားရန်အလို့ငှာ ဓမ္မကထိက ဒုတိယ တောင်ကြာနီကန်ဆရာတော် ဦးဝဏ္ဏထံ သို့ အပ်နှံလိုက်ကြသည်။
ထို့နောက်တွင် ကိုရင်ဇဋိလသည် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ်၊ ၊ ဋီကာ၊ ရူပသိဒ္ဓိ၊ ဝိနည်း၊ မာတိကာ၊ ဓာတုကထာ၊ ယမိုက်၊ ပဌာန်း၊ ဆန်း၊ အလင်္ကာ၊ အဘိဓာန်၊ န်ာသ၊ မောဂ္ဂလာန်၊ ဂဠုန်ပျံဝိဂြိုဟ်နှင့် ရှင်နှောင်းငယ်ပျို့တို့ကို သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ဘုန်းကြီးဦးဝဏ္ဏသည် ရှင်ဇဋိလအား မကြာမကြာ ဒဏ်ပေးတတ်သော်လည်း စာတော်သည့် ရှင်ဇဋိလကို အလွန်ချစ်ခင်သည်။
ဆရာတော်ဦးဝဏ္ဏသည် မိမိတပည့်အား မန္တလေးမြို့ စာသင်တိုက်သို့ ပို့ရန် စီစဉ်ခဲ့ရာ ခင်မကန်တိုက် အရှင်ဇဋိလ၏ ဦးရီးတော်စပ်သူ စာချဆရာတော် ဦးဇာဂရထံ အပ်နှံကာ ပညာသင်စေခဲ့သည်။
အရှင်ဇဋိလ၏ ဓမ္မကထိက ပိုးမှာ ဗန္ဓုလဦးဆိုင်၏ တိုက်သစ်တက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်မှ နိုင်ငံကျော် ဓမ္မကထိက ဦးဉေယျ၏ ကြိတ်ကြိတ်တိုး တရားပွဲကို သုံးညတိုင်တိုင် နာယူမိသောအခါ ပိုတိုးလို့ သွားတော့သည်။
သို့နှင့် ရှင်ဇဋိလမှာ အသက်နှစ်ဆယ် ပြည့်မြောက်ခဲ့လေသည်။
တစ်နေ့ အရှင်ဇဋိလ ဂါထာတစ်ပုဒ်ကို စိတ်ပါလက်ပါ ရွတ်ဆိုနေစဉ် ဦးရီးတော်ရောက်လာပြီး ဆူငေါက်လေ၏။
မြစ်သားမြို့ အရှေ့ဘက် ၊ ကသဲကုန်းရွာတွင် ဆောက်လုပ်ဆဲ ဓမ္မာရုံကြီးတစ်ခုရှိသည်။
တစ်နေ့တော့ ဓမ္မကထိကရူး သီချင်းရူး အရှင်ဇဋိလထံမှာ ကျောက်ကြီးရောဂါ ပြင်းထန်စွာ စွဲကပ်လာတော့သည်။
သို့နှင့် ပထမဆုံး ကြွလာခဲ့သည့် ရွာမှာ သုံးဆယ်ပြေး ရွာဖြစ်သည်။
ထိုသို့ တရားပွဲများ လှည့်လည် ဟောကြားနေရင်းက ဆရာဖြစ်သူ ဆရာတော် ဦးဝဏ္ဏ ပျံလွန်တော်မူသည့် သီတင်းကို စို့နင့်ကြေကွဲစွာ ကြားသိရသည်။
သည့်နောက်တွင် ဆရာတော်၏ အောင်မြင်မှုမှာ အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ကြာနီကန်ဆရာတော်၏ တရားများသည် စာမတတ်သူနှင့် ကလေးသူငယ်တို့အတွက် အဓိကထား ဟောကြားသော တရားများဖြစ်သည်။
ကြာနီကန်ဆရာတော် ဤသို့ လျှမ်းလျှမ်းတောက် ကျော်ကြားလာသောအခါ အောင်မြင်သူတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း မကောင်းသတင်းများ အလွှင့်ခံရသည်။
ဆိုတာ ငိုတာကို ကြိုက်သူနှင့် မကြိုက်သူတို့တွင် ကြိုက်သူက အပြတ်အသတ် ပိုမိုများပြားသည်။
ကြာနီကန်ရွာ ကျောင်းတိုက်တွင် ကြာနီကန်ဆရာတော်၏ မယ်တော်ကြီး အဘွားဒွန်း (၇၈)နှစ်သည် ဆရာတော်စီစဉ်ပေးထားသည့် သူနေထိုင်ရာ ဇရပ်ဆောင်အတွင်း၌ ဘုရားရှိခိုး၊ မေတ္တာပို့ပြီး ဘာဝနာပွားနေစဉ် သားတော်မောင် ဦးဇဋိလ၏ ဂျစ်ကားဝင်လာသံ ကြားလိုက်ရသည်။
ဆရာတော်၏ ဈာပန စီစဉ်နေဆဲကာလတွင် ကားပေါ်မှ အတူပါလာသူများက လုပ်ကြံလို့ ပျံလွန်တော်မူကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်လာသည်။
ကြာနီကန်ထေရုပ္ပတ္တိနှင့်ဖြစ်ရပ်များ ဦးကျော်ညွန့် (မြန်မာ့အလင်းအယ်ဒီတာ)ပြုစုသည်။
ယောင်ဝရွာ အမည်ရှိ ရွာများမှာ။
မျက်စိအကျင့် ဝမ်းအချင့် သည် မြန်မာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အအိပ်မကြူးစေရန် မျက်စိကို ကျင့်ထား၍ ရ၏။
မှ မိုင် ၂၀ အကွာ၊ မှ ၅ မိုင်အကွာ၊ မှမိုင်(၁၀)အကြာတွင်တည်ရှိသည်။
ကျောက်ပန်းတောင်ကို ဒေသနေ နှင့် က "ကီမိုတောင်"၊‌တို့က "ကိမ်မာတောင်"၊ တို့က "ကီးမိုမိုတောင်"၊ တို့က "ကြစ်မတောင်"၊ ရခိုင်လူမျိုးအချို့က "ချင်းမပန်းတောင်းတောင်"ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ထို့ပြင် အရှေ့ပါကစ္စတန် ပြည်၊ ၊ ဗိုလ်မင်းထောင် တောင်တန်းနယ် အစွန်အဖျားတွင်လည်း မြိုလူမျုတို့ နေထိုင်ကြသည်။
ထိုသို့ နန်းတက် ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုနှစ်အထိ ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။
ဘင်္ဂလီတို့က မူရုန်,မြုံ(Murung) ဟုလည်းကောင်းခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် မရူ၊ မရူစား (Mru, Mrucha) အဖြစ်ခေါ်ကာ စာပေရေး သားရာတွင်လည်း မြို နှင့် (Mro and Mru) နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့်အသုံးပြုရေးသားသည့် လူမျိုးများကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
မြို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ဆိုသည်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု များဖြစ်သည့် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ မြို(မရူ)၊ သက် ဟုဆိုခါ လူမျိုးစု ၇ စုတွင်ပါ ရှိသည်။
ယခုအခါတွင် ၊ ၊ ၊ စိုင်းဒင်ချောင်းဖျား အထက်ပိုင်းတွင်အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
နေထိုင်ရာဒေသ ပျံ့နှံ့ သွားပုံ ကို သမိုင်း၊ နုတ်ရာဇဝင် မှတ်တမ်းများအရ ဤသို့ ဆိုသည် လွန်ခဲ့ သောနှစ်ပေါင်းထောင်ကျော်ခန့်ကတစ်နေရာတွင် ကုသဝတီပြည်ရှိလေသည်။
ထိုခုနှစ်ထပ်သော ခြံဝိုင်း၊ ခြံစည်းရိုးများမှာ ဝါးလုံးကြီးများဖြင့် ထူထပ်စွာ ဆောက်လုပ်ထားသော ခံတပ်ကြီး သဖွယ်ခိုင်လုံသည့် အကာအရံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ကဆိုသည်။
အနောက်မဇ္ဈိမမှ စစ် ဘေးဒဏ်ကြောင့် မြို တို့သည် တောင်ခြေများကို ဖြတ်ကျော်လျက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ရှေးဘိုးဘေး၊ ဘီဘင်တို့၏ နှုတ်ဆင့်ကမ်းစကားအရလည်းကောင်း၊ မြို ဘာသာ စကား၊ တေးလင်္ကာပုံပြင်၊ ဝတ္ထုအရလည်းကောင်း သိရသည်။
တိဗက်မှတစ်ဆင့် အာသံ၊ မဏိပူရသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး နောက်တစ်ဖန် ယင်း ၊ မှ တစ်ဆင့် ခြေဦးတည့်ရာသွားကြပြန်ရာ ယခု ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့၊ အရှေ့ဘက် (၁၀) မိုင်ကျော်ခန့်အကွာ မြို ဘာသာစကားဖြင့် ကိမ္မာ ခေါ်ဆိုသည့် နှင့် နီလာပန်းတောင်သို့ ရောက်ရှိ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ ကြ သည်။
တဖန် ၁၄ ရာစု နှင့် ၁၇ရာစုကြားကာလတွင် မြို လူမျိုးများကို ခူမီး လူမျိုးတို့က တိုက်ခိုက်၍ လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု လည်းကောင်း စစ်တကောင်းတောင်တန်း ‌‌‌‌‌ဒေသ ဘန်ဒရာဘင်၊ အိန္ဒိယနယ်စပ် ဘဂ်ါ (Bengal ) နှင့် အရှေ့ ပါကီစတန် အထိ ပျံ့ နှံ့ ရောက်ရှိသည်။
အချို့ တို့သည် ပီချောင်း၊ မီးချောင်း၊ ကြော မှ ယင်းမှတစ်ဆင့် အချို့သည် (ကုလားတန်မြစ်)၏ အထက်အောက်နှင့် လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့စွာ ဆင်းသက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ယင်းသို့ ခြံစည်းရိုးခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ကျားရဲ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘေးရန်မှ ကာကွယ်နေထိုင်ခြင်းကို ရှေးပညာရှိများက ၊ ခြံစည်းရိုး အခေါ်အဝေါ် မြို ကို အခြေပြုပြီး ခြံစည်းရိုးအတွင်းနေထိုင်လူ(လူမျိုး) မြိုလူမျိုးဟု သမိုင်းမှတ် တမ်း များ တင်ခဲ့ကြသည်။
Mro-cha''-A hub for Mru Indigenous people promoting the'' Mru ''Retaning their Ethnicity,pg,24''ယင်း နောက်အစ်ကိုကြီး အမြကူကို အိမ်ရှေ့အရာအပ်နှင်းကာ သားဖြစ်သူပဲဖြူကို မြောက်ဦးမြို့အားစားစေသည်။
နောက်ဆုံးတွင်ချောင်းဖျား၊ မြောင်းဖျား၊ တောနားတောင်နားတွင် နေထိုင်စားသောက်ကြသော မြိုလူမျိုးရ ဟောင်လာနှင့် အပေါင်လာညီအစ်ကို နှစ်ဦး၏ အကူအညီ လမ်း ညွန်မှုဖြင့် ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ချောင်းဖျားငယ်တစ်ခုတွင် လည်တော်တိုင် မြေဖုံး၍ တွေ့ရသည် ဟုဆိုသည်။
ထို့အပြင် ရခိုင်ရာဇဝင်ကျမ်းများဖြစ်ကြသည့် ရခိုင်မဟာရာ ဇဝင်တော်ကြီး ဓညဝတီရာဇဝင်သစ် မရယုနှင့် ဗေဒါရှင်းတမ်း စသည့်ကျမ်းကန်များတွင်လည်းကောင်း၊တချို့သောစာအုပ်စာပေများတွင်လည်းကောင်း၊ မြိုလူမျိုးကိုရေးသားကြရာတွင် အပြင် မြိုဟူ၍လည်းကောင်း မြုန်"ဟူ၍လည်းကောင်း "မြို့"ဟူ၍လည်းကောင်း မှုကွဲစာလုံးပေါင်းဖြင့်ရေးသားထားသည်။
မြိုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမှာ မှုလ "မြူ"နာမည် A Politics of Nudity: Photographs of the‘Naked Mru’ of BangladeshWILLEM VAN SCHENDEL ရခိုင်လူမျိုး၊ စသည့်တိုင်းရင်းတို့မှာလည်း"Burma ဘာမာ"ဟုတွေ့ရပြီး၊ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့မှာလည်း"Arakan အာရကန်"ဟုတွေ့ရသည်။
မြိုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများသည် ယခင် ယခင် ကဆိုလျှင် နတ်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။
ရှုဒေါင့်ၐျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅) တို့တွင် နေရာ ဒေသ နှင့် လိုက်၍ ဘာသာ စကား အ နည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိပြီး ၎င်းကို (၆)အုပ်စု အနေဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။
မြိုနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ Anu(Tuikinalong), Hkongso (Lakinwa) ISO 639-3 anl တို့အကြားတွင် ၆၄%-၇၃% အတွင်းတူညီလေသည်။
မြိုလူမျိုးတို့တွင် မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း(၁၀၀)ကျော်ခန့်ရှိသည်ဟူ၍ အဆိုရှိကြသည်။
မြိုလူမျိုးတို့၏ Krama-ကရာမာ ဘာသာ သာသနာ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း သည် ဘင်္ဂလားဒေရ် ့စစ်တကောင်းခရိုင်၊ခမောင်းဖြူကျေးရွာ၌ နေထိုင်သော ဦးမာန်ဆိန်း (Man Chien )၏ ဇနီးဒေါ် (Arue Tun Te) သည် တောထဲသို့ ထင်းခွေသွားရာ အတောင်ပံပါသော ကောင်းကင်တမန်တော်တစ်ပါးကို မြင်ခဲ့ပြီး မကြာမီအချိန်တွင်းမှာ ပဋ္ဋိသနေ​္ဒစွဲနေသည်။
ထိုကဲ့သို့ပညာထက်မြက်ပြီး မကြုံစဖူးသော အရာများကို ကြုံတွေ့နေရသည့် ကျောင်းဆရာသည် အံ့ဩ ပြီး ''မန်လေး''ကို ကျောင်းထုတ် လိုက်လေသည်။
ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်၌ သူများမမြင်ဖူးသောစာပေ များ၊ အတွေ့အခေါ်အပြောအဆိုများနှင့် ပြည့်စုံသည့်''မန်လေး''ကိုအရူးဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။
သည် ဘက်သို့ ခရီးသွားလိုသည်ဖြစ် ၍ တော၊တောင်ကို ဖြတ်ကာ ချင်းပြည်နယ်၊ နယ် အုန်းသီးဝရွာ သို့ ရောက်ခဲ့ဖူးသည်ဟုသိရသည်။
ထို ''Aman'' အမန် ဆိုသော လူသည် ပုဏားကျွန်းမြို့နယ် ရွာ ၌ ယနေ့(၂၀၁၃) နှစ်ထိ အသက်ရှင်လျက် ရှိသည်။
ထို အဆိုအရ အရိမတ္တေ ယျမြတ်စွာဘုရားအား မြိုတို့ ဖူးမြော်နိုင်ရန် အလို့ ငှာ (Krama ကရာမာ ဘာသာအားယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြရန် ရည်ရွယ်၍ သိကြားမင်း က မန်လေး ဆိုသူ ပုဂိုလ်တစ်ဦးအား တမန်တော်အဖြစ်စေ လွှတ်ခဲ့သည်''။
ထို မြို စာပေ သည် တိုင်းရင်းသားစာပေတွင်ပါဝင်သည်သာမက ကမ္ဘာ့စာပေတွင် မှ ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇွန်လတွင်မြေ ပေါ်၌ မပေါ် မရှိသည့် မြိုစာပေကို အသိအမှတ်ပြုထားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ရှိသော လူမျိုးအသီးသီးတို့၏ စာပေကို ပေးပြီး မြို လူမျိုး များကို ကားမ ပေးရသည်မှာ မကောင်း ဟုဆိုကာ ထာဝရဘုရား(Thu rai ထူရိုင်း )သည် မြို စာပေကို ငှက်ပျိုးရွက် ပေါ်တွင် ရေးပြီး မြို လူမျိုးစုများအတွက် ကိုပေးပို့ခိုင်းရာ၊ နွားက ဗိုက်ဆာပြီး ၎င်း ငှက်ပျိုးရွက် ကိုစားလိုက်သည်။
မြိုလူမျိုး များထံသို့ ၎င်း မရောက်သည် အတွက် ထိုနွားကို ထာဝရဘုရားက စစ်ဆေးရာ ဗိုက်ဆာ၍ စားလိုက်ကြောာင်းဝန် ခံလိုက်သည်။
မြို အမျိုးသားများသည် သျှောင်းထုံး ကိုးသေသပ်ကျနစွာ ထုံးကြသည်။
အိမ်ထောင်ကျပြီး သားများသည် ဘီးစိုက်ခြင်းအစား ဦးခေါင်းတွင် နှစ်ကိုက်မျှရှည် သော အဝတ်ဖြူစကိုအဖြစ်ပေါင်းကြသည်။
မြို အမျိုးသမီး တို့သည် နောက်တွဲဆံထုံး ကို ထုံးဖွဲကြသည်။
မြိုတို့ ဓလ့ထုံးတမ်း အရ လက်ထပ် မင်္ဂလာ ပြုလုပ်ချိန်မှစ၍ မင်္ဂလာတစ်သက်တွင် ပွဲ (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ရသည် ထိုပွဲတိုင်း၌ (ယု)ခေါ်သည့် ရိုးရာ မပါ မဖြစ် ခေါရည်တည်ထားရသည်။
ယင်း လျော် ကြေး မှာ အရက် သို့မဟုတ် ခေါင်ရည်သို့မဟုတ် သို့မဟုတ် လှံ စသည်ဖြင့် လျော်ကြေးပေးရသည်။
မိန့်ကလေး မိဘ နှင့် မောင် တို့ကို ကားအခြောက် သတ်ထားသော ၊၊ သားခြောက် တစ်မျိုးမျိုးကို ချက်ပြီး ဟင်းပွဲပြင်ပေးရသည်။
တုရိယာနှင့်တေးအလင်္ကာ တွင် `ပလုံ` ခေါ် ဘူးခါးပလွေ သည် မပါမပြီး ဖြစ်သည်။
မေယုတောင်စွယ်ကြားမှသွေးချင်းမောင်မယ်များ(သျှင်ထွေးယဉ်) စာမျက်နှာ-၈၄-၈၆ မြိုတိုင်းရင်းသား တို့သည် တောတောင်ကိုနှစ်သက် သူများဖြစ်ကြသည် တောတောင်များကိုငါတို့ ကျေနပ်စွာ အုပ်စိုးမည် လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေထိုင်စားသောက်မည်ဟု ခံယူထားကြပြီး တောတောင်များကို အုပ်စိုးသည့် တောင်မင်းဟု ဆိုရမှာပါ။
နောက်တစ်နေ့ နံနက် တွင် မြှပ်နှံထားသည့် ဆန်စေ့၊ စေ့ များကို တူးဖော်ကြည့်ကြသည်။
တွင် ငါး၊ရေကြည် ပြင်၊ မြင်မက်က ကောင်း၏။
မြိုလူမျိုးတို့ ရိုးရာအိမ်တည်ဆောက်ပုံအကြောင်းတရား။
Housing pattern and food habit of the Mro-tribe community in Bangladesh: A forest dependence perspective မြိုတိုင်းရင်းသားများသည် အဓိက စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းသည် ဖြစ်သည်။
မြိုလူမျိုးဓလေ့ထုံးတမ်းအရ တစ်နှစ်တွင် ရွာခင်းပွဲ နှစ်ကြိမ်ကျင်းပ လေ့ရှိသည် တောင်ယာမီးရှုးပြီးသည့် အချိန်၌ မည်သည့် မျိုးစေး ယာခင်းတွင်မဝင်ခင် တစ်ခါ၊ မျိုးပင်များ ဖူးပွင့်ခါစ တစ်ခါ နှစ်ကြိမ် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
THE,HILL TRACTS OF CHLTTAGONGAND THE DWELLERS THEREIN;BY GAPT, T. H , LEWIN, 1869. P-94 (စားယှာမ်ခင်) သည် ကောက်ပဲသီးနှံများ ဖူးပွင့်စအချိန်တွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ယာခင်း ပတ်ပတ်လည်ဖြန့်ပြီးပါက ယာခင်းတွင် စိုက်ပျိုးထားသည့် တစ်မျိုးမှ တစ်ပင်၊ ကောက်ပဲသီးနှံများ တစ်မျိုးမှ တစ်ပင်စီစုဆောင်းရသည် ၎င်းပစ္စည်းတစ်မျိုးစီသည် ပိန်းရွက်ပေါ် ပုံထားပြီး ကြက် သွေးဖြင့်ပူဇော်ရသည်။
ထို အခင်း တွင်ရိုးရာ မှုန့်ဖက်ထုပ်ကို အိမ်တိုင်းပြုလုပ်ကြသည်။
မြိုထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ရွာတစ်ရွာတွင် လူတစ်ဦးသေဆုံးလျှင် တစ်ရွာလုံးအလုပ် မသွားကြ ဘဲ အသုဘအ ခမ်းအနား တွင်ပါဝင်ရသည်။
G,Hughes '' Hill Tracts of Arakan ,'' Rangoon ,1881, P, 23ယင်းအသုဘ အခမ်းအနားတွင် ပါသော သူများအတွက် အိမ်ရှင်မှ ဝက်တစ်ကောင် သတ်ရသည်။
ထွန်းရွှေခိုင်(စစ်တွေကောလိပ်)၊ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်း မြို့တော်များ၊ စာ - ၁၄၁ = = Reaching Mru people in Myanmar. Banglapedia, National Encyclopedia of Bangladesh. Status and impact of traditional forest fauna harvesting by the Mro tribe in the hill forests of Bangladesh: Policy implications for biodiversity conservation.။
Kirk, p. 8; "myth", ''Encyclopædia Britannica'' အက်ဇ်တက်လူမျိုးများသည် ''နာဝါတယ်လ်'' စကားပြောအုပ်စုများဖြစ်၍ မက္ကဆီကိုအလယ်ပိုင်းတွင်နေထိုင်ကာ ၎င်းတို့၏ ဒဏ္ဍာရီများသည် အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ အမေရိကယဉ်ကျေးမှုများ၏ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူညီကြသည်။
ရာဇဝင်များအရ အက်ဇ်တက်လူမျိုးများဖြစ်လာမည့် အုပ်စုများစွာသည် မြောက်အရပ်မှ ''တက်ခ်ဇ်ကိုကို''ရေအိုင် တဝိုက်ရှိ ''အနာဝါတောင်ကြားဒေသ'' (မက္ကဆီကိုတောင်ကြား) သို့ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
ဒဏ္ဍာရီတွင် မက္ကဆီကာ/အက်ဇ်တက်တို့၏ ရှေးဘိုးဘေးများသည် နာဝါတယ်ကာ့စ် (နာဝါတယ်လ်စကားပြောမျိုးနွယ်များဟု အနက်ရှိသည်) မျိုးနွယ်ခုနှစ်ခုမှ နောက်ဆုံးမျိုးနွယ်ဖြစ်၍ မြောက်အရပ် ''အာ့ဇ်တ်လန်'' (Aztlan) ဒေသမှ တောင်ပိုင်းသို့ ဆင်းလာခဲ့ကြသည်။
အခြားသောဖော်ပြချက်များတွင် ဒဏ္ဍာရီလာနေရာများဖြစ်သော ''ချစ်ကိုမို့ဇ်တို့ခ်'' (Chicomoztoc) (သို့) ''တာမိုယန်ချန်'' (Tamoanchan) တို့သည် ၎င်းတို့၏ မူလဇာစ်မြစ်နေရာများဟု ဖော်ပြကြသည်။
မက္ကဆီကာ/အက်ဇ်တက်တို့ကို ၎င်းတို့၏ နတ်ဘုရား ''ဝီးဇီလိုပေါ့ရှ်တ်လီ''က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်ဟုဆို၍ ထိုနတ်ဘုရားအမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘယ်ဘက်မှ ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် (သို့) တောင်အရပ်မှ ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် ဖြစ်သည်။
အက်ဇ်တက်တို့သည် ကြီးမားသောကျွန်းတုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ ''တီနိုချစ်လန်'' ခေါ်သော မြို့တော်အသစ်ကို ထိုနေရာတွင် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ အရေးပါဆုံးလူမှုရေးပြဿနာတစ်ခုမှာ အစိုးရကသတ်မှတ်ထားသည့်ဥပဒေအရ အသက်မပြည့်သေးသော ကလေးသူငယ်များကို အလုပ်ခန့်အပ်ထားခြင်း ကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်။
ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ၊ Pu'er City ရှိ Jiangcheng Hani နှင့် ယီ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု များတွင်ပြောဆိုခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ရှမ်းမျိုးနွယ်ကို သူတို့၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ်ခွဲခြားထားသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ glottal stop နှင့် နှင့် တို့ဖြစ်သော ကြမ်းတမ်းသောအသံများ ဖြင့်အဆုံးသတ်ထားသောပိတ်ထားသော syllables
ယေဘုယျအားဖြင့် လူးရှမ်းစကားသည် အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်မျိုးနွယ်များအနက်မှ ၊ တိုင်နူးအာ့တို့နှင့် ဝေါဟာရများစွာ တူညီပါသည်။
များစွာသောအားဖြင့်ထိုင်းဘာသာတွင်ကန ဦး သည်) ဖြစ်သည်။
Hanna, William J: Dai Lue- အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန် ''၊ ချင်းမိုင် - ပိုးထည်စာအုပ်များ။
ဘားဘာ ရိုးရာဘာသာတရား သည် မြောက်အာဖရိကဒေသကြီး၏ ဘားဘာလူမျိုးများ (အဲမယ်ဇီးမူရင်းနေထိုင်သူများ) လက်ခံကျင့်သုံးသော ယုံကြည်မှုများ၊ ကိုးကွယ်သော နတ်ဒေဝါများအကြောင်းကို စုစည်းထားသော ရှေးဟောင်း ယုံကြည်မှုအယူအဆတစ်ခုဖြစ်သည်။
များမကြာသေးမီက အဓိကလွှမ်းမိုးသော ဘာသာတရားမှာ နှင့် အလယ်ခေတ်အတွင်းက တို့ဖြစ်ကြသည်။
မက်ဂရက် (Maghreb) ဒေသရှိ သမိုင်းမတင်မီခေတ် အုတ်ဂူများနှင့်ပတ်သက်၍ ပြုလုပ်ထားသော ရှေးဟောင်းသုတေသနများက လူသေအလောင်းများကို မြေဝါရောင် (ochre) (ရံခါတွင် အနီ/အညို လည်းရှိသည်) ဆေးသုတ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။
ထိုထုံးတမ်းများကို ''အိုင်ဘဲရိုမောင်းရူးရှန်းဒေသ'' နေသူများအဖို့ သိရှိကြသော်လည်း ဤယဉ်ကျေးမှုသည် ကဲပ်ဆီရန်တို့ အလုပ်ကျင့်ထုံးဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရာရှိသည်။
Ouachi, Moustapha. “The Berbers and the death.” ''El-Haraka'' ပြည်မ(ကုန်းမ)နေ ဘားဘာလူမျိုး အများစုနှင့်မတူဘဲ ဂွားန်ချီဘားဘာလူမျိုးတို့က သေသူများကို ပြုလုပ်ကြသည်။
Brett, Michael, and Elizabeth Fentress. 1996. ''The Berbers''. Oxford: Blackwell, p. 35 ပွန်ပွန်းညပ်စ် ​မေလာ (Pomponius Mela) က အောဂျစ်လေ (Augilae) (ယနေ့ခေတ် - လစ်ဗျားနိုင်ငံ အောဂျစ်လာမြို့ (Awjila)) မြို့သားများသည် ၎င်းတို့၏ ရှေးဘိုးဘေးဝိဉာဉ်များကို နတ်များဟူ၍ ယူဆထင်မှတ်ကြသည်။
Brett, Michael, and Elizabeth Fentress p. 35 ဟစ်ရောဒထ(စ်) (ဘီစီ ၄၈၄ - ဘီစီ ၄၂၅ ဝန်းကျင်) က ''နဲဆာမုန်းနက်စ်'' များတွင်လည်း ထိုအကျင့်မျိုးရှိသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
James Hastings, Part 4 - p. 512 နျူးမစ်ဒီယန်ဘုရင်များ၏ အုတ်ဂူများသည် ဂန္ထဝင်ဘားဘားလူမျိုးတို့၏ အထင်ရှားဆုံး ကြွင်းကျန်ရစ်သော အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးများအနက်က တစ်မျိုးဖြစ်လေသည်။
ဂီတာဖေဝင်းကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆-၄-၁၃၀၉-ခု၊ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၄၈-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့၊ အဖဦးညီစံ နှင့် အမိ ဒေါ်သန်းမှ ရခိုင်ပြည်နယ် ဂွမြို့ ဆပ်သွားကျိုင်ကောက်မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်းမောင်နှမလေးဦးအနက် အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။
တပ်မတော်(ရေ)တွင် ဆယ်နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ပင်စင်ယူခဲ့ကာ အနုပညာလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဂီတာ ဖေဝင်းသည် ၁၅ ၅ ၂၀၂၀ ရက်နေ့ ည(၇)နာရီအချိန်၌ အမှတ်(၂) ကုတင် ၅၀ဝ စစ်ဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မူလက ပထမအကြိမ် Star Awards ဆုပေးပွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ရန် လျာထားခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးက နောက်မှသာ ကျင်းပရန် မေတ္တာရပ်ခံသဖြင့် ဆုပေးပွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ (၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ရသည်။
ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် ရဟတ်စက်များသည် ဖိသိပ်ထားသော ရေနွေးငွေ့အား အပူစွမ်းအင်ထွက်ပေါ်လာစေပြီး ထိုစွမ်းအင်ဖြင့် အထွက်ပြွန်ရှိမောင်းတံကို လှည့်ပတ်စေခြင်းနည်းအသုံးပြု၍ စက်ကိရိယာအားအလုပ်လုပ်စေသော ကိရိယာတမျိုးကိုခေါ်ဆိုသည်။
Stodola 1927. "Sir Charles Algernon Parsons". Encyclopædia Britannica. n.d. Retrieved 2010-09-19.။
နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
ကက်လ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ သည် သံခေတ်ကာလမှ ကက်လ်တ်လူမျိုး (ဆက်လ်တ်) တို့၏ နတ်များစွာကိုးကွယ်သော အယူဝါဒနှင့်ပတ်သက်သည့် ဒဏ္ဍာရီဖြစ်သည်။
Cunliffe, Barry, (1997) ''The Ancient Celts''. Oxford, , pp. 183 (religion), 202, 204–8. အခြားသံခေတ်ကာလမှ ဥရောပသားများနည်းတူ အစောပိုင်း ကက်လ်တ်လူမျိုးတို့သည် ဘာသာရေးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် နတ်များစွာကိုးကွယ်သည့် အယူဝါဒတို့ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။
အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်ရှိ ဂေးလ်လူမျိုးများ၊ ဝက်လ်ရှ်ပြည် (ဝေလ) ရှိ ဝက်လ်ရှ်လူမျိုးများ၊ ဘရစ်တနီဒေသနှင့် တောင်ပိုင်း ဂရိတ်ဘရစ်တန် (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ဒေသရှိ ကက်လ်တ် ဘရစ်တန်များ စသည်တို့ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် ဘာသာစကား လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သော ကက်လ်တ်လူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့ရှေးဘိုးဘေးတို့၏ ဒဏ္ဍာရီများနှင့်ပတ်သက်သော အနည်းငယ်မျှသာရှိသည့် အကြွင်းအကျံများကို ထားနိုင်ခဲ့ကြကာ ထိုဒဏ္ဍာရီများကို ၌ စာအဖြစ်ရေးသားခဲ့ကြသည်။
အမြင့်ဆုံးအနေအထား၌ ကက်လ်တ်တို့၏ ကမ္ဘာသည် ဥရောပအလယ်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံရေးသဘောအရ တစ်ညီတညွတ်တည်း မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သလို ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးခြင်း (သို့) ယဉ်ကျေးမှု တစ်သားတည်းဖြစ်ခြင်း နှင့်ပတ်သက်သည့် ခိုင်မာသော အဓိကရင်းမြစ်များလည်း မရှိပေ။
ဂေါလစ်ရှ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသား သယ်ဆောင်ထားသော ရှင်သန်ကျန်ရစ်သည့်စာပေများ ရှားပါးခြင်း ရလဒ်အဖြစ် ကက်လ်တစ်အရေးအသားအများစုကို ရောမတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟု မှန်းဆနိုင်သည်။
က ဂေါလ်လူမျိုးများ၏ စာတတ်နှုန်းကို သက်သေထင်ရှားပြခဲ့၍ ဤသို့လည်းရေးသားခဲ့သည်။
သူမပြီးနောက် ဆက်ခံသော မိဖုရားခေါင်မှာ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာမြေသိပ္ပံပညာ (သို့) ဘူမိ သိပ္ပံတွင် ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် ဆက်စပ်သော အားလုံးပါဝင်သည်။
ဒတ်မောက်ကောလိပ် (Dartmouth College)သည် ၊ ၊ ရှိ ပုဂ္ဂလိကအိုင်ဗီလိဂ် သုတေသနတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
ဆာကူရာဆေးရုံသည် ၊ တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော ၏ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုဖြစ်သည်။
အ.မ.က (၁၀)၊ စမ်းချောင်းသည် ၊ တွင်ရှိသော အစိုးရအခြေခံပညာ မူလတန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
အ.မ.က (၁၁) ရွှေပြည်သာသည် ၊ ၊ ရေစင်ကားဂိတ်အနီးတွင်ရှိသော အစိုးရအခြေခံပညာ မူလတန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
အ.ထ.က (၄)၊ ရွှေပြည်သာသည် ၊ တွင်ရှိသော အစိုးရအခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် သူမသည် ဘဲလေးအကကနေစဉ် မတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် မျက်လုံးကွယ်သွားခဲ့သည်။
သူမသည် သူမ၏ ဝန်ထမ်းများ၊ အတွင်းရေးမှူး၊ အိမ်တော်ထိန်းနှင့် မိသားစုဝင်များ အပါအဝင် လူအများအပေါ်တွင် ကြမ်းတမ်းစွာစကားပြောဆိုတတ်သည်။
သူသည် ကောင်းကင်သို့ ပြန်သွားနိုင်ရန်အတွက် မစ်ရှင်တစ်ခုကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။
ထိုမစ်ရှင်မှာ ယွန်းဆိုအား အစစ်ချစ်တစ်ခု ရှာဖွေပေးရန်ဖြစ်သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင် သူမအား ချစ်ကျွမ်းဝင်လာခဲ့သည်။
ဒန်/ ဂင်ဒန်/ ယူဆောင်းဝူ အဖြစ် ဂင်မြောင်ဆူ တာဝန်ပြီးမြောက်မှ ကောင်းကင်သို့ ပြန်သွားနိုင်မည့် နတ်သားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
ဂျီဂန်ဝူ အဖြစ် လီဒုံဂွမ် လီယွန်းဆို၏ နည်းပြဆရာနှင့် ဘဲလေးအကသင်တန်းနည်းပြတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဂန်နီနာ အဖြစ် ဂင်ဘိုမီ လီယွန်ဆို၏ ဝမ်းကွဲညီမတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဘဲလေးကချေသည်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
သူမသည် ဂျီဂန်ဝူကို တစ်ဖက်သတ်စိတ်ဝင်စား‌ခဲ့သည်။
ချွဲယောင်းဂျာ အဖြစ် ဒိုဂျီဝန်း ဂန်နီနာ၏ အမေဖြစ်ပြီး Fantasia ဘဲလေးအက ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရိုက်တာဖြစ်သည်။
သူမသည် လောဘစိတ်ကြီးသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဟူး အဖြစ် ဂင်အင်ဂွမ် ဒန်အား တာဝန်များပေးအပ်သည့် ကောင်းကင်တမန်မင်းဖြစ်သည်။
ဟွမ်ဂျောင်အန်း အဖြစ် လီယီနာ ဂျောင်ယူမီ အဖြစ် ဝူဟီးဂျင် ဘတ်ဂယောင်အီလ် အဖြစ် လီဟွာလျောင်း ဂန်ရူနာ အဖြစ် ဂီလ်အန်းဟေး ဂန်ဂီချန်း အဖြစ် ဂင်ဆောင်းဝတ် ဂီဂျွန်းဆူ အဖြစ် လီဂျီယွမ် ဂိုဆောင်းမင် အဖြစ် ဂျိုဆောင်းဟွန်း = ချိုဆောင်းဝမ် အဖြစ် ဂျန်ဟွန်းဆောင်း (အပိုင်း ၁-၂) Doe stealer အဖြစ် ဂင်ဂီမူ (အပိုင်း ၁) ယွန်းဆို၏အမေ အဖြစ် လီဆီနာ (အပိုင်း ၂) ယွန်းဆို၏အဖေ အဖြစ် လီချွတ်ဂျွန် (အပိုင်း ၂) ဘတ်ဆောင်းမြောင် (အပိုင်း ၂၊ ၇၊ ၉၊ ၁၁-၁၂) ဘဲလေးအကကုမ္ပဏီ ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ဘတ်ဝန်ဆောင်း (အပိုင်း ၄) = ဤဇာတ်လမ်းတွဲ၏ ပထမဆုံးဇာတ်ညွှန်းဖတ်ပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၁၈၊ ၂၀၁၉ တွင် ယိုအီဒို၊ တောင်ကိုရီးယားရှိ KBS Annex Broadcasting Station ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
N/A သည် အဆင့်သတ်မှတ်ချက် မသိရှိရကြောင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
Git ကို မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကာနယ် ကိုဖွံ့ဖြိုးစေရန်အတွက်ဖန်တီးခဲ့သည်။
အခြားဖြန့်ဝေထားသော များကဲ့သို့ ဗဟိုထိန်းချုပ်နည်းစနစ်များနှင့်မတူဘဲ ကွန်ပျူတာတိုင်းရှိ Git (Repository) သည် သမိုင်းပြည့်စုံပြီး ဗားရှင်းခြေရာခံနိုင်စွမ်းအပြည့်အဝရှိပြီး ကွန်ယက်ချိတ်ဆက်မှုသို့မဟုတ် ဗဟိုဆာဗာတို့မှ အမှီအခိုကင်းသည်။
Git သည်အခမဲ့ဖြစ်ပြီး ဆော့ဖ်ဝဲရ်ဖြစ်ပြီး GNU General Public License version 2 အရဖြန့်ဝေသည်။
ကာနယ်မှ ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်သူများအနေဖြင့် ကာနယ်ရင်းမြစ်ကိုထိန်းသိမ်းရန် ယခင်ကအသုံးပြုခဲ့သော BitKeeper အား အသုံးပြုခွင့်ကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Git တည်ဆောက်မှု စီမံကိန်းကို စတင်ခဲ့သည်။
အလားတူအဖြစ်အပျက်သည် အခြား တစ်ခုဖြစ်သော Mercurial တီထွင်မှုကိုလည်း ဖြစ်အောင်တွန်းအားပေးခဲ့သေးသည်။
တော်ဗဲလ်သည် BitKeeper ကဲ့သို့ သူအသုံးပြုနိုင်သည့် ဖြန့်ဝေထားသော တစ်ခုကို လိုချင်သော်လည်း အခမဲ့ရရှိနိုင်သည့် မည်သည့်စနစ်ကမျှသူ၏လိုအပ်ချက်များနှင့်မကိုက်ညီပါ။
တော်ဗဲလ်သည် ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကိုပြုရန်နှင့် သက်ဆိုင်သော metadata များအားလုံးကို ပြုပြင်မွမ်းမံရန် စက္ကန့် ၃၀ လိုသည့် ရှိပြီးသား တစ်ခု၏ ဥပမာကိုကိုးကားပြီး ၎င်းသည် ကာနယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ လိုအပ်ချက်နှင့်မကိုက်ညီကြောင်း၊ သူ၏ဒီဇိုင်းစံသတ်မှတ်ချက်အရ အဆိုပါပြင်ဆင်ခြင်းသည် သုံးစက္ကန့်ထက် မပိုစေသင့်ကြောင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အောက်ပါ သုံးချက်နှင့်လည်း ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်ကြောင်း စံသတ်မှတ်ခဲ့သည်- စီဗွီအက်စ် (CVS) ၏ လုပ်ကိုင်နည်းများကို မလုပ်သင့်သောနည်းလမ်းဥပမာအဖြစ်ယူမှတ်ပါ။
BitKeeper ကဲ့သို့သော ဖြန့်ဝေထားသော လုပ်ငန်းအသွားအလာနည်းလမ်းကို လုပ်နိုင်ရမည်။
အဆိုပါစံနှုန်းများကြောင့် ထိုစဉ်ကရှိပြီးသားဖြစ်သော များအား ကာနယ်စီမံကိန်းတွင် အသုံးပြုရန် မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။