DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ဗဟိုနာယကအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တွင် ပြည့်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်အနိုင်ရ ရွေးချယ်ခံထားရသည်။
သီဟသူရ ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက် မှစတင်ကာ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် နေပြည်တော်တွင် ရုံးစိုက်ပြီး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့နယ်တွင် “ယူလီခ” အထူးကုဆေးခန်း ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ဒေါက်တာစိုင်းမောင်ခမ်းသည် ဗဟိုရှမ်းစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့နှင့် လားရှိုးမြို့နယ် ရှမ်းစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသည်။
ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်း(ခ)မောင်အုန်း ၃၀.၃.၂၀၁၁ မှ ၃၀.၃.၂၀၁၆ အထိ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခွန်ဆာကို တောင်သိန္နီစော်ဘွားနယ် (ယခု တန့်ယန်းမြို့နယ်) လွိုင်မော်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ဖာဖိန့်ရွာနေ တရုတ်လူမျိုး ဖခင် ခွန်အိုက် (Zhang Bingyao) နှင့် ရှမ်းလူမျိုး မိခင် နန်းဆိုင်ဇွန် တို့မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က တရုတ်ဖြူတပ်မှာ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ငွေ၊ ဝတ်စုံနှင့် လက်နက်များကို ရယူပြီး (Shan State Army)ကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တပ်အင်အား ၈၀၀ အထိ တိုးချဲ့အားကောင်းလာသည်။
ထိုနောက် အမ်တီအေ ခေါ် (Mong Tai Army) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထိုင်း - မြန်မာ - လာအို နယ်စပ် ရှိ ရွှေတြိဂံဒေသတွင် ဘိန်းဖြူ အမြောက်အမြား ထုတ်လုပ်ခဲ့သဖြင့် ဘိန်းဘုရင်ဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှား လာခဲ့သည်။
ထို ကမ်းလှမ်းချက် ကို အမတ် ဂရက်အီဗင် က "အစိုးရသည် ဒုစရိုက်သမားများ ဒုစရိုက်မှု မလုပ်ခြင်းအတွက် ငွေပေးစရာ မလို" ဟု ကြေညာပြီး ဩစတြေးလျအစိုးရက ပယ်ချခဲ့သည်။
သို့ဖြင့် ဦးခွန်ဆာသည် "အမေရိကန် အစိုးရလက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း မခံရနိုင်" ဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် မြန်မာအစိုးရနှင့် ညှိနှိုင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အမ်တီအေဗဟိုကော်မတီဝင်တစ်ဦးအား ကိုးကား၍ ''ခွန်ဆာ ဦးဆောင်သော အမ်တီအေအဖွဲ့ ဘာ ကြောင့် လက်နက်နဲ့ငြိမ်းချမ်းရေး လဲလှယ်ရသလဲ'' ဟူသည့် စာအုပ်ကို မြန်မာအစိုးရက မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မင်းသား ရစ်ယန်း က ၂၀၀၇ ခုနှစ် ထွက် အမေရိကန်လူဆိုး အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်တွင် ခွန်ဆာအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ရဲဘော်ဂိုရှယ် ဟုလူသိများသည့် အိတ်ချ်၊အန်၊ ဂိုရှယ် ခေါ် သခင်ဘတင် သည် Lintner, Bertil. ''[ The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)]''. Southeast Asia Program series, no. 6. Ithaca, N.Y.: Southeast Asia Program, Cornell University, 1990. p. 6, d. 1967) ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင် တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂါလီ လူမျိုးတို့၏ အလုပ်သမား သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး လည်းဖြစ်သည်။
Ono, Toru. ''[ Changes in the political leadership in Burma] '' ပါတီ၏ ဘင်္ဂါလီ အုပ်စုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
Lintner, Bertil. ''[ The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)]''. Southeast Asia Program series, no. 6. Ithaca, N.Y.: Southeast Asia Program, Cornell University, 1990. p. 58 အစောပိုင်းနှစ်များတွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် အိန္ဒိယ ကွန်မြူနစ်ပါတီ တို့၏ ဆက်သွယ်ရေးတွင် အဓိကကျသော အခန်းမှ ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။
Hensengerth, Oliver. ''[ Burmese CP in relations between China and Burma]'' ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ ဂိုရှယ်သည် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ ညီလာခံ ၏ ဉက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Lintner, Bertil. ''[ The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)]''. Southeast Asia Program series, no. 6. Ithaca, N.Y.: Southeast Asia Program, Cornell University, 1990. pp. 13–14 ကွန်မြူနစ်ပါတီ က ၁၉၄၈ မတ် ၁၄ တွင် ၌ ညီလာခံ ကျင်းပပြီး ဂိုရှယ်လမ်းစဉ်ကို လက်ခံခဲ့သည်။
Badgley, John H., and John Wilson Lewis. ''[ Peasant Rebellion and Communist Revolution in Asia]''. Stanford, Calif: Stanford University Press, 1974. p. 155 ထိုသို့ ဂိုရှယ်လမ်းစဉ် လက်ခံမှုကြောင့် အစိုးရက ကွန်မြူနစ်ပါတီ ကို ဖြိုခွင်းရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီ ကလည်း ပါတီဝင် ကေဒါများ ကို စစ် ဆင်နွဲရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ဂိုရှယ် က ပါတီရပ်တည်ရေး ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် အထွေထွေသပိတ် ကို မြို့ကြီး များတွင် ဆင်နွဲပြီး သို့ ချီတက်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
သို့သော် သူ၏လမ်းစဉ် နှင့် ဆန့်ကျင်စွာ ထိုသို့ ပြောက်ကျားစစ် ဆင်နွဲမှု ကို အားမပေးသည့် တစ်ဦးထဲသော ဗဟိုကော်မတီဝင် ဖြစ်လေသည်။
Lintner, Bertil. ''[ The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)]''. Southeast Asia Program series, no. 6. Ithaca, N.Y.: Southeast Asia Program, Cornell University, 1990. p. 23Trager, Frank N.. ''[ Burma: 1968 – A New Beginning?]'', in ''Asian Survey'', Vol. 9, No. 2, A Survey of Asia in 1968: Part II (Feb., 1969), pp. 104–114 ပါတီတွင်း ပီကင်းပြန်များနှင့် အုပ်စု တိုက်ပွဲ ရှုံးနိမ့်အပြီး ၁၉၆၅ ဇွန် တွင် ကျင်းပသော ကွန်မြူနစ် ပေါ်လစ်ဗျူရို အစည်းအဝေး တွင် သူ၏ အရေးပါသော မဲ ကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
ထိုအစည်းအဝေးတွင် သူက တင်ပြသော ပါတီရေးရာ ကျောင်း တည်ထောင်ရန် အဆိုကို ဆန့်ကျင်မဲပေးရန် စည်းရုံးခဲ့သည်။
ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် တို့ကို တိုက်ရန် ၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သော ကကွယ်ရဲ စစ်အုပ်စု၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်နှင့် ဘိန်းကုန်ကူးမှု လုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကန့်နှင့် စစ်သားများ မှ ၁၉၈၉ တွင် ခွဲထွက်လာသော အခါ၊ က လော်စစ်ဟန် ကို အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး လက်နက်ချရေး တို့တွင် အသုံးချခဲ့သည်။
အပြန်အလှန်အားဖြင့် အထူးစီးပွားရေး အခွင့်အရေးများ နှင့် စိုက်ခွင့် ကိုလည်း တရားမဝင် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
စစ်အစိုးရခေတ်တွင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများနှင့် ရင်းနှီးခင်မင်သော လောစစ်ဟန်သည် သူ၏သားသမီး၊ ဆွေမျိုးများဖြင့် ကုမ္ပဏီကြီးကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အမည်ရင်း - ဦးလှမောင်သွင် မိဘအမည် - ဦးကြာ + ဒေါ်သေးသေး မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၂၇၈၊ တော်သလင်း လပြည့်ကျော်၊ ၁၀ ရက်(21.Sep.1916) မွေးဖွားရာ ဒေသ - ဖျာပုံခရိုင်၊ ဒေးဒရဲမြို့နယ်၊ ရေပူဝရွာ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ကို စတင်တည်ထောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အပြီးမှာ ဗိုလ်နေဝင်းနှင့် ဗိုလ်အောင်ကြီးတို့ အစီအမံဖြင့် ရန်ကုန်ဘဆွေသည် ရဲဘော်မြလှိုင် (ပေဖူးလွှာမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်ဟောင်း) နှင့်အတူ ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းစစ်မှာ မြန်မာ့ တပ်မတော်က ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်နှင့် တပ်မတော် အရာရှိကြီးများကို ကရင်လက်နက်ကိုင် တော်လှန်သူတွေက ဖမ်းမိပြီး ကရင်နယ်ထဲသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခြင်း ခံခဲ့ရရာ၊ ရန်ကုန်ဘဆွေနှင့် ရဲဘော်တစုက ခရီးရည် ချီတက်ပြီး ကရင်လက်မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်နဲ့ တပ်မတော် အရာရှိတစုကို ကယ်တင်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းကို ရေးသားခဲ့တဲ့ "" နှင့် တော်လှန်ရေး ကောင်စီခေတ် အခြေအနေကို သရော်ရေးဖွဲ့တဲ့ "" တို့ ဝတ္ထုတို့မှာ အထူးကျော်ကြားခဲ့သည်။
ပန်းချီဆရာငြိမ်းချမ်းဆုကို ၁၉၇၃-ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးညွန့်ရွှေ (ကုန်သည်)နှင့် အမိ ကျောင်းဆရာမ ဒေါ်ညွန့်ညွန့်ရီ တို့မှ ရန်ကုန်မြို့၊ တောင်ဥက္ကာပတွင် မွေးဖွားသည်။
သူ၏ ပန်းချီလက်ဦးဆရာသည် ပန်းချီဆရာလှိုင်ဘွား ဖြစ်သည်။
တသီးပုဂ္ဂလ စုဆောင်းထားသူများမှာ ဆွစ်ဇာလန်၊ စင်ကာပူ၊ ဂျပန်၊ အီတလီ၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ အမေရိကား၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံများတွင် ရှိသော အနုပညာမြတ်နိုးသူများဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်အသင်း၊ နိုင်ငံတကာကျောင်းများဖြစ်သော ILBC နှင့် YIS၊ ကမ္ဘောဇဘဏ် (ရန်ကုန်)၊ ဖီးလစ်မောရစ် ကုမ္ပဏီများအဖွဲ့၊ Charoen Pockhand Group of companies, Thailand တို့ဖြစ်ကြသည်။
ငြိမ်းချမ်းဆုသည် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက် ည ၈ နာရီ ၄၅ မိနစ်၊ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးတွင် အသည်းရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝပညာရေး ကို မွေးရပ်ဇာတိ မိတ္ထီလာမြို့တွင်ပင် ဖြတ်သန်းသင်ယူခဲ့သည်။
အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)သည် ၎င်းအား ၂၀၁၇ ခုနှစ် တွင် Doctors of Arts (Ph.D) ပါရဂူဘွဲ့ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဖခင်မှာ အိုင်းရစ်လူမျိုး ရစ်ချတ်ဖယ်ယာ ဆိုသူဖြစ်၍ တွင် အမှုထမ်းဆောင် ခဲ့ဖူးသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း တွင် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့ရပြီးနောက် -ခုနှစ်၌ ရခိုင်တိုင်း ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဖြစ်သူ (ထိုစဉ်က ကက်ပတိန်) အာစီဗော်ဗိုဂဲ ( Archibald Bogle )၏ အထက်တန်း လက်ထောက်အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခြင်း ခံရ၏။
တွင် ဖယ်ယာသည် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်၍ ရခိုင်တိုင်း ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဖြစ်လာသည်။
ဆာအာသာဖယ်ယာသည် ၊ ဒီဇင်ဘာ (၁၄)ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဆာ အဲလဗတ်ဖိုက် သည် ဗြိတိသျှတို့ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ကို သိမ်းပိုက်ပြီးစ၊ အရေးပါလှသော ရာထူးကြီးဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ၏ မဟာ ဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး ရာထူးကို ၏ နောက်ဆက်ခံထမ်းရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်လေသည်။
ထို့ပြင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုရန် အရေးပါသော လိုက်လျောခွင့် များကို တရားကြီးထံမှ ရရှိခဲ့သည်။
မန္တလေးမှ ဖိုက် ပြန်ရောက်ပြီးနောက် မကြာမီ ၁၈၆၈ ခုနှစ်၌ ဗန်းမော်မြို့တွင် ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ကို ခန့်ထားသည်။
မန္တလေးရှိ ဗြိတိသျှနိုင်ငံရေးကိုယ်စားလှယ် မေဂျာ သည် တရုတ်-မြန်မာ နယ်ခြားသို့ပင် သွားရောက်ကာ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရန် ခရီးလမ်းပန်း အခြေအနေကို စုံစမ်းထောက်လှမ်းခဲ့လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ သို့ မီးရထားလမ်း ဖောက်ရန် အထိပင် စိတ်အားသန်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၄ ခုနှစ် မေလ(၁၇)ရက်နေ့တွင် ၅၀ တန်နှင့် ၁၀၀ တန် များကို တရားမဝင်ငွေစက္ကူအဖြစ် ကြေညာပြီးနောက် ပြည်သူ့ဘဏ်ထုတ်ငွေစက္ကူအသစ်များဖြစ်သော ၁, ၅, ၁၀, ၂၀ တန် ငွေစက္ကူများကို ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့တွင် စတင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဘဏ်ထုတ်ငွေစက္ကူများဖြစ်သော ၁၀၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁၇)ရက် နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၅၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၇၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအား ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၃၅ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၈၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အဆိုပါငွေစက္ကူနှင့်ငွေအကြွေအား တွင် သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံပါ ကျပ်ငွေစက္ကူများ လွတ်လပ်ရေးနေ့ စထုတ်မယ်၊ BBC News Myanmar ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ပုံဖြင့် ၁၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်မှစတင် ထုတ်ဝေမည်၊ ဆင်ဟွာသတင်း။
အခန်း(၁) - အမည်နှင့်အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက် အခန်း(၂) - တည်ထောင်ခြင်းနှင့်ရည်မှန်းချက် အခန်း(၃) - ဗဟိုဘဏ်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ အခန်း(၄) - မတည်ငွေရင်းနှင့်အမြတ်ခွဲဝေမှု အခန်း(၅) - ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်စီမံခန့်ခွဲခြင်း အခန်း(၆) - သုံးစွဲငွေ ထုတ်ဝေခြင်း အခန်း(၇) - အစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရေး အခန်း(၈) - ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်ဆံရေး အခန်း(၉) - နိုင်ငံခြားသုံးငွေနှင့် နိုင်ငံခြားသုံးသီးသန့်ငွေစီမံခန့်ခွဲမှု အခန်း(၁၀) - တားမြစ်ချက်များ အခန်း(၁၁) - ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ် အခန်း(၁၂) - အထွေထွေ <references
ပအိုဝ်းမျိုးချစ်လူငယ်အဖွဲ့မှ စီစဉ်ထုတ်ဝေသော "လိုꩻယွဲးအာႏရဲင်ꩻလိတ်စောင်ႏ"စာစောင် ပညာရေးဆောင်းပါးကဏ္ဍ စာမျက်နှာ(၆၃-၆၆)၊ ရေးသားသူ-ရုဲင်းဖက်ပအိုဝ်ႏပေႏ ခမ်းသထွုံႏပေႏ ခွန်သာဒွန်းသည် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၆ ခု သီတင်းကျွတ်လာဆန်း (၈)ရက်နေ့ (၁၉၄၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်) တွင် နေ (ပအမဖ ဥက္ကဋ္ဌ)နှင့် နန်းလွဉ်း တို့၏ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး (၇)ဦးအနက် ဒုတိယ အကြီးဆုံးသော သားဖြစ်သည်။
ခွန်သာဒွန်းသည် အသက် (၇)နှစ်အရွယ်တွင် ဂျိန်းစ်ဝတ် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်ကျောင်း၌ စတင်ပညာသင်ကြားပြီး ပဉ္စမတန်းပညာကို သင်ယူစဉ် ဖခင်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ဟိန်မောင်မှာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
န၀မတန်း ပညာသင်နှစ်တွင် စာမေးပွဲကျရှုံးသဖြင့် "ကျနော်ဟာ အများထမင်းကို စားတယ်ဆိုတော့ အများရဲ့ ထမင်းကျေးဇူးကို ပြန်ဆပ်မည်ဟု" ဆိုကာ ကျောင်းထွက်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချပြီး တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ တွင် ကျောင်းဆရာလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၆၆ တွင် တွင် တက်ရောက်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၇၂ တွင် မွေးရပ်ဇာတိကို ပြန်လာပြီး တောင်ကြီးမြို့နယ် လုံးဟီးရွာတွင် စေတနာဝန်ထမ်းဖြင့် ကလေးများကို ပညာသင်ကြားပေးပြီး ကျောင်းဆရာ တစ်နှစ် လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၉၇၆ တွင် ၏ တောင်ဘက် နမ်းဟူ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဌာနဦးစီးမှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပညာရေးကို ၁၉၁၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်အထိ မူလတန်းကျောင်းတွင် လည်းကောင်း၊ ၁၉၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၄ ခုနှစ်အထိ တွင် အလယ်တန်းဆင့် ပညာကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ်အထိ တွင် အထက်တန်းဆင့် ပညာကို လည်းကောင်း ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထိုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ညီလာခံတွင် ကရင်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်လေ့လာခဲ့သည်။
ထိုအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဦးလှဖေ ခေါင်းဆောင်သည့် ခြောက်ခရိုင်ဆန္ဒပြပွဲကို လူထု တစ်သိန်းကျော် တက်ရောက်ကာ တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုဆန္ဒပြပွဲကို ဦးလှဖေနှင့် တို့က အသီးသီး မိန့်ခွန်းမြွတ်ကြားခဲ့သည်။
ခွန်စောက်အာႏ-မုဲင်းကောင်၊ တပေါင်းလက်ဆောင်(ဒဲဉ်သီႏလက်ဆောင်ႏ)စာစောင် အမှတ်-၁၆ ၁၉၇၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ၊ ၌ ရင်ကြပ်ရောဂါဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းလူငယ်စာဆောင် အမှတ် (၂)မှ ကောက်နှုတ်ထားသည်။
ဗိုလ်ချန်ဇုံ (ခ) ပိုလ်းတွုံသည် ၁၉၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့နယ် စောစီရွာနေ ပအိုဝ်းမျိုးနွယ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ဖြစ်သော မတ္တာမန်းဘတ်တောရိုင်းနှင့် နန်းစုတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ဗိုလ်ချန်ဇုံသည် ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် မြောက်ဘက်ရှိဒေသများတွင် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ပြန်လည်ကျင့်သုံးပြီး လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
ပေါ်ပြူလာ ပအိုဝ်းပုံနှိပ်စက် အမှတ် (၁၈) အနောက်မြို့ပတ်လမ်း၊။
အကယ်၍ ထိုဝါဒ၌ သက်ဝင်ယုံကြည်သူအဖြစ် စာရွက်စာတမ်း သက်သေခံ အထောက်အထားအရ မထင်ရှား၍ ''မိမိတို့သည် ထိုဝါဒ၌ သက်ဝင်ယုံကြည်သူများ မဟုတ်ကြပါ''ဟု ငြင်းဆိုနေပါက ထိုဝါဒ၌ သက်ဝင်ယုံကြည်သူ မဟုတ်ကြောင်း လက်မှတ်ရေးထိုးစေရမည် ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တွင် ဦးဩဘာ၊ ဒေါ်အမာတို့မှ ၁၉၆၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် မွေးသည်။
ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂမှ ထုတ်ဝေသည့် စက်မှုအားမာန် စာစောင်၊ အမှတ်စဉ် (၄)၊ ၁၇.၉.၈၈ မှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်။
ဂရပ်ဖစ်ဆိုသည်မှာ ဂရပ်ဖစ်ပုံနှိပ်နည်းပညာကို အသုံးပြုပြီး ပြုလုပ်ရသည့် ပညာရပ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
တနည်းအားဖြင့် ဂရပ်ဖစ်အတတ်ပညာနှင့် အတတ်ပညာနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်၍ အသုံးချသော ပညာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂရပ်ဖစ်သည် ၊ တီထွင်ဖန်တီးခြင်း၊ ဗီဒီယို၊ စသည့် ပညာရပ်နယ်ပယ်များနှင့်လည်း ဆက်နွယ်နေသော ပညာရပ် နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ငါးစို့ဝန်ဟူသည် အစိုး ၅ စို့ ခေါ် အသင်းအဖွဲ့ ၅ ခုကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်၏။
မြေဒူးမင်း လက်ထက်တွင် ငါးစို့ဝန်အဖြစ် နေမျိုးစည်သူကျော်ထင်အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ငါးစို့ဝန်ရာထူး နှင့် ဒိုင်းဝန်ရာထူးတို့ကို ပူးတွဲခန့်အပ်ဟန်ရှိသည့် ငါးစိုးဒိုင်းဝန်အရာကို တစ်ကြိမ်သာ တွေ့ဖူးပါသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲမြို့ အခြေခံပညာ အထက်တန်း ကျောင်း အမှတ် (၁) နှင့် (၂) ၊ တောင်ကြီး ကောလိပ်၊ ၊ တို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ရပ်ဖြင့် ၁၉၈၂ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။
တင်သွင်းခဲ့သော ကျမ်းအမည်မှာ မြန်မာစာပေသမိုင်း ( လက်ထက် မြန်မာစာပေသမိုင်း ၁၈၇၁ - ၁၈၁၉) ဖြစ်သည်။
ထို့ ပြင် ၁၉၉၉ တွင် နာရာမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော Nara National Caltural Properties Research Institute မှ ပို့ချသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ ဘာသာရပ်၏ အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် တူးဖော်ရေး နည်းစနစ်ပညာသင်တန်းကို တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။
စမြောင် ဆိုသည်မှာ ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော်မူသောအခါ တပ်တော်ဦးက (တနည်း) လောက်လေး ကိုင်ကာ လမ်းရှင်းပေးရသော အမှုထမ်းကို ခေါ်သည်။
နားခံတော်မှာ ညနေ သုံးချက်တီးခါနီး တိုင်အောင် ဗြဲ တိုက်က စောင့်နေရသည်။
အမိန့်တော် မဖတ်မီ စမြှောင်က “ တိတ်စေ” ဆိုလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် လွှတ်တော်အရာရှိများသည် မိမိတို့ နေရာမှ ဆိတ်ငြိမ်စွာနေ၍ အမိန့်တော်ကို နာခံရသည်၊ ဤအခါ ဝန်ကြီးမင်းဖြစ်စေ၊ ဝန်ထောက်မင်းဖြစ်စေ ရှိရသည်၊။
မီဒီယာ ဆိုသည်မှာ သတင်းအချက်အလက်များကို ဖြန့်ဝေပေးရန် အသုံးပြုသည့် ကြားခံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းတွင် များ၊ များ၊ များ၊ များ၊ များ စသည်ဖြင့်ပါဝင်သည်။
လူတိုင်းအလွယ်တကူ ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်သော website များသည် World Wide Web ဖြင့်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားကြသည်။
နာမည်အပြည့်အစုံမှာ Pieter Mondrian ဖြစ်သည်။
ဆရာ ကို တာနှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ''မွန် ဒရီယွန်ဟာ ကျွန်တော့်အသည်း၊ ကျွန်တော့်အချစ်၊ ကျွန်တော်ဗိသုကာ ပညာကို လေ့လာရင်းနဲ့ ပန်းချီပုံများ ကိုလဲလေ့လာခဲ့ပါတယ်။
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ မွန်ဒရီယွန်ရဲ့ပုံတွေဟာ ၉ဝ ဒီဂရီ လေးထောင့်နဲ့ နီ၊ ဝါ၊ပြာ အဓိက အရောင်နဲ့ ဖြူ၊ မီးခိုး၊ အနက် စသည်တို့နှင့်သာလျှင် ဆွဲထားပြီး ဗိသု ကာပညာကို အလွန်အထောက်အကူ ပြုခဲ့တဲ့ ပုံစံများဖြစ်ပါတယ်'' ဆရာကြီးခင်မောင်ရင်က အာခီ တက်များနှင့် ဆိုင်သော စကားတချို့ ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြောဆိုခဲ့ပါသေးသည်။
ဒါကို ရဲရဲကြီးပြောချင် တယ်'' (ညွန့်ဝင်းလေး)ဈေးကွက်ဂျာနယ်။
ကိုသက် (ဇီးကုန်း) ဈေးကွက်ဂျာနယ်။
ဒစ်ကင်းကိုမွေးဖွားပြီး မကြာမီ နော်ဖော့ခ်လမ်း၊ သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။
ထိုစဉ်က ငွေကြေး တတ်နိုင်သဖြင့် များတွင် စာပေသင်ကြားနိုင်ခဲ့သည်။
ချားဒစ်ကင်း အသက် ၁၂ နှစ်သား၊ ၁၈၂၄ တွင် သူ့ဖခင်သည် အကြွေးမဆပ်နိုင်၍ တွင် အကျဉ်းကျသည်။
လအနည်းငယ်ကြာတွင် ဂျွန်ဒစ်ကင်း၏အဖွားဖြစ်သူ အဲလိဇဘတ်ဒစ်ကင်းကွယ်လွန်သည့်အတွက် အရ ၄၅၀ခန့် ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဒစ်ကင်းသည် မြို့မြောက်ဘက်ရှိ ဝယ်လင်တန်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခွင့်ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ မိခင်ဖြစ်သူသည် တွင် အလုပ်လုပ်နေသော ဒစ်ကင်းအား ချက်ချင်းခေါ်ယူခြင်း မပြုပါ။
ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် ငယ်ရွယ်သော ဒစ်ကင်း၏ စိတ်ထဲတွင် များကို အထင်အမြင်သေးသည့် များ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသားများကသာ အိမ်ထောင်ဦးစီး ဖြစ်သင့်သည်ဟူသော အတွေးလည်းဝင်ခဲ့သည်။
ဘဝကိုခက်ခဲခါးသီးစွာနှင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ကာ ၁၈၂၇ ခု၊ ၁၅ နှစ်သားတွင် ကျောင်းထွက်လိုက်ကာ ဟော်လ်ဘွန်းမှ များ၏ ရုံးခန်းတွင် အငယ်တန်းအဖြစ် ၁၈၂၈ ထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အားလပ်ချိန်များတွင် တိုရေးနည်းကိုလည်း လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထို့နောက် တစ်ဦး အဖြစ် ရပ်တည်ရန်အတွက် လက်ရှိအလုပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
တတိုက်လုံးနှင့် သို့ ခရီးထွက်ရာ ခရီးက အလွန် ပင်ပန်းသည်။
ချားလ်စ်ဂျွန်ဟက်ဖ်ဖမ်းမ်ဒစ်ကင်း (Charles John Huffam Dickens) သည် ကြီးလက်ထက်တွင်လွန်စွာကျော်ကြား ခဲ့သော တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့မော်ကွန်းဝင် များကို ဖန်တီးခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်ထိုအခါက ပြည်သူများ၏ အကြားတွင်ဒစ်ကင်း၏ များနှင့်များသည် အတော်ပင်ရေပန်းစားခဲ့သည်။
ကျောင်းချို့တဲ့ခဲ့သော်လည်း ကြိုးစားမှုကြောင့် အောင်မြင်ကျော်ကြားမှုများ ရရှိခဲ့သည်။
သနပ်ဖက်သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် သောက်သုံးနေကြသည့် ၏ လိပ်ထားသည့် သစ်ရွက်ဖြစ်သည်။
သနပ်ဖက်ကို တိုင်းရင်းသား အများစုက စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။
သနပ်ဖက်ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည် တဆယ့်နှစ်ရာသီလုံးလုံး လုပ်ရသည်။
နိုဝင်ဘာလမှ ဇန္နဝါရီလ ကာလတွင် သနပ်ဖက်ခြံ လုပ်သားများသည် ကြား ပေါင်းပင်များကို ပေါက်ပြားဖြင့် ပေါက်ရသည်။
သနပ်ဖက်ကုန်ကြမ်းမှ ထွက်လာသော ဆေးပေါ့လိပ်ကို သောက်သုံးသူတိုင်းသည် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသည်။
မော်လမြိုင် ကောလိပ်ကို ပြန်ခဲ့ရာတွင် ကံအားလျော်စွာ ကျောင်းအုပ်ကြီး က ကျောင်းပြန်ဝင်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အပတ်စဉ်ထုတ် ဂျာနယ်များ ဖြစ်ကြသော Interview, Internet, Commerce, Flower News, Customs, 7-day News, Good Health, Health Digest, Good News, အတွေးသစ်၊ ဟာသ၊ မှုခင်း၊ အချစ်၊ မဟာ၊ ကြီးပွားရေး၊ ဂီတ၊ ကနောင်၊ ဂီတကမ္ဘာ၊ သတင်းစုံ၊ မော်ဒန်၊ ငွေပင်လယ်၊ ပွိုင့်၊ ဖတ်စရာ၊ ဝယ်သူ့ စိတ်ကြိုက်၊ ပြည်မြန်မာ သတင်းလွှာ၊ ရွှေမြင်သာ၊ အခွင့်အလမ်း၊ အကျိုးဆောင်၊ ရွှေမျက်လုံး … စသည့် ဂျာနယ်များတွင် အလျဉ်းသင့်သလို ပါဝင် ရေးသားလျက် ရှိသည်။
အကောင်းဆုံးကိုသာ ပေးပါ ၂၀၀၆ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'။
ကလောင် အမည်ခွဲများ - မောင်မောင်ညို (မုံရွာ)၊ မောင်ငညို (မုံရွာ)၊ ချစ်သိန်းသန်း၊ ဟန်မင်းကျော်၊ ညိုမြင့် (သလ္လာ) ဒေါက်တာ မောင်မောင်ညိုကို အဘ ဦးလှမောင်နှင့် အမိ ဒေါ်အေးစိန်တို့က ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မုံရွာမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
အိမ်ထောင်ရှင်တိုင်း အတွင်းရေး (၁) (၂) ၂၀၀၁ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'။
ပါမောက္ခချူပ် ဦးကာ သည် မြန်မာလူမျိုး မွတ်စလင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၏ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
မမစီ၏ညီမ မမဖီ၏မြေးတော်သူဦးကာသည် ငယ်စဉ်က ဗုဒ္ဓသာသာနာ့နုဂ္ဂဟကျောင်း၊ မန္တလေးစိန့်ပီတာ အင်္ဂလိပ်အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင်ပညာဆည်းပူးသည်။
ပြည်ထောင်စုရာထူးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ(ယခု ဥက္ကဋ္ဌ) တာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ပေးခဲ့သည်။
ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွင် တက်တက်ကြွကြွ လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး သမိုင်းဝင် ၁၉၃၆ ကျောင်းသားသပိတ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ အစိုးရလက်ထက်တွင် ကက်ဘိနက် အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးတစ်ဦးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး တရားရေးဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဝန်ထမ်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် တိုင်းပြည် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်း (၁၉၄၉- ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဆရာဝန် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အသည်းရောဂါကု ပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ ဌာနမှူး တစ်ဦး အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်အပြင်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး နယ်ပယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အသိပညာပေး စာများ ရေးသားသည့် အသည်း အထူးကု ပါမောက္ ဆရာကြီးဖြစ်သည်။
မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉၄၉၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ မွေးဖွားရာဇာတိ - မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့ မွေးချင်း - ၇ ဦး ရှိ။
Living Color ကြော်ငြာနှင့် ဈေးဝယ်လမ်းညွှန် စီးပွားရေးသတင်း မဂ္ဂဇင်း၊ No. 165, April 2009 နဲ့ ၂၀၀၈ ဇူလိုင်လတွင် Club 18 Creative House မှ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ 'သူတို့ ဒီနေရာကို ဘယ်လို ရောက်လာကြသလဲ၊ လှေကားထစ်များ ရာဇဝင်' စာအုပ်တို့မှ။
ထို့အပြင် ပြည်မြို့ အမျိုးသားကျောင်းအတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
ပဉ္စရူပံ ဦးခသည် စာအုပ် ၅ အုပ်ရေးသား၍ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ချွေတာခြင်း နှင့်မိန်းမမှုတို့မှာ အဖြစ် အစိုးရကပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ထို့အပြင်”ပဉ္ဒရူပံဦးခသည် ပြည်မြို့မှ စာပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာအုပ် ၃ အုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ရာ (၂) အုပ်မှာ များအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်းခံရကြောင်း သိရသည်။
မောင်သန်းဝင်း(မြန်မာစာ) ၊ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသောမြန်မာမွတ်စလင်များ E-book မှ။
သူသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာကျော် Foreign Policy မဂ္ဂဇင်း၏ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းတွေးခေါ်ရှင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး Prospect မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့တွေးခေါ်ရှင် ၅၀ တွင်လည်း ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။
ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစာအုပ်များတွင် ပါဝင်ပြီး လူသိများထင်ရှားသည့် ခြေရာပျောက်မြစ် (The River of Lost Footsteps) နှင့် တရုတ်-အိန္ဒိယ ဆုံမှတ် (Where China Meets India: Burma and the New Crossroads of Asia) တို့အပါအဝင် စာအုပ်ပေါင်း (၄) အုပ်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့တွင် မြန်မာမိဘနှစ်ပါးက ၁၉၆၆ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း (၄) ဦးအနက် တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း ၏ မြေးဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၊ ဘာကလေး ရှိ ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်၊ ဂျွန်ဟော့ကင်းစ်၊ ၊ ယေး၊ ကမ်းဘရစ်ဂျ်၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်နှင့် ဩစတေးလျ အမျိုးသားတက္ကသိုလ် အစရှိသည့် တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း ဟောပြောပို့ချခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု စီမံချက်သုံးခုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ခြေရာပျောက်မြစ် (The River of Lost Footsteps)နှင့် တရုတ်-အိန္ဒိယ ဆုံမှတ် (Where China Meets India: Burma and the New Crossroads of Asia) စာအုပ်များအပြင် ခေတ်သစ်မြန်မာပြည်အား ဖန်တီး ပုံဖော်ခြင်း (The Making of Modern Burma(Cambridge University Press 2000))နှင့် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးရုံးအကြောင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ဖော်ပြသည့် The UN Secretariat: A Brief History (Lynne Rienner 2007) တို့ကို ရေးသားသူလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တွင် ၊ စီတာပူမနောကွင်း၌ နံနက် ၈ နာရီတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော သမ္မတကြီး ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်၍ မနော မဏ္ဍပ်ကြီးဖွင့်လှစ်ကာ ပထမဆုံးသော ၏ ပြည်နယ်ကောင်စီကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အဆိုပါ ပြည်နယ်ကောင်စီ အစည်းအဝေး၌ ဦးအား ကချင်ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံးသော ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လျက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ရှေ့မှောက်တွင်ပင် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုစေခဲ့သည်။
နှင့် မြောက်ပင်လယ် ကမ်းရိုတန်းများတွင် ရေကြီးပုံကို ရေးဆွဲထားသော ယနေ့ခေတ် ပန်းချီကား]] အဗ္ဗဒူလာဘုရင်လမ်းကို ဖုံးလွှမ်းနေသော ဂျက်ဒါ ရေကြီးမှု]] ကီးဝက်စ်မြို့ အနီး ရေလျှံနေပုံ]] လမ်းတစ်လမ်းအတွင်း ရေလျှံနေပုံ]] ရေကြီးခြင်း ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ခြောက်သွေ့နေသော မြေနေရာများ ရေစီးမှုကြောင့် နစ်မြုပ်သွားခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
MSN Encarta Dictionary. [ Flood.] Retrieved on 2006-12-28. 2009-10-31. ဥရောပသမ္မဂ္ဂ ရေကြီးမှု ညွှန်ကြားချက်၏ အဆိုအရ ပုံမှန်အားဖြင့် ရေဖုံးလွှမ်းမနေသော မြေများ ရေဖုံးလွှမ်းခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။
Glossary of Meteorology (June 2000). [ Flood.] Retrieved on 2009-01-09. ထို့ပြင် ရေစိမ့်မဝင်နိုင်သော မြေပေါ်တွင် မိုးရေများ အများအပြား ကျရောက်ခြင်းကြောင့်လည်း ရေကြီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
အကယ်၍ သောက်သုံးခဲ့ပါလျှင် ၊ တို့ ဖြစ်နိုင်သည်။
အဖ ဦးဘွန်ဖောင် နှင့် အမိ ဒေါ်ကြင်မှုန်တို့သည် ကို အလွန်ကိုင်းရှိုင်းရိုသေသူများဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန် ၈ နှစ်သားအရွယ်သို့ရောက်သောအခါ မိဘများသည် ရန်ကုန်မြို့ သို့ ပြောင်းရွေ့အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
အေဘီအမ်မှ စတုတ္ထတန်း အောင်သောအခါ ထိုစဉ်က ဗရင်ဂျီကျောင်း ဟု ခေါ်သည့် တွင် ပြောင်းရွှေ့ပညာဆည်းပူးသည်။
ထို့နောက် ဆရာကြီးသည် တရားလွတ်တော်ရုံးချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့အမှုထမ်းသည်။
ဆရာကြီးသည် ဘာသာစကားတို့ကို အထူးဝါသနာပါ၍ ကျနစွာ လေ့လာလိုက်စား သော ပညာရှင်ကြီးဖြစ်လေသည်။
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးပင်ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် ဒေါ်မြမေနှင့်လက်ထပ်ကာ သားသမီးခြောက်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ထို့နောက် တရားလွှတ် ရှေ့နေကြီး နှင့် အဘိဓာန် ကျမ်းပြု ဆရာကြီး ဦးဟုတ်စိန်သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန် သွားခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် (၁၉၈၅) စာမျက်နှာ ၂၅၇-၂၅၈။
မင်းယုဝေ ''အဘိဓာန်ဆရာကြီး ဦးဟုတ်စိန်'' ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၁၉၈၄၊ ဖေဖော်ဝါရီလ စာ ၁၄၂-၁၄၇။
မင်းယုဝေ ''အံ့ချီးဖွယ်အလှူရှင်'' ရတနာမွန်မဂ္ဂဇင်း တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁။
လွတ်လပ်ခြင်းအနုပညာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် (The Art OF Freedom Film Festival) သည် ဒါရိုက်တာ ကိုသူရ (ခ) က ဦးဆောင်စီစဉ်ထားပြီး အနုပညာရှင်တိုင်း လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ဖန်တီးတတ်စေရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ဖြစ်သည်။
မင်းသားကြီး တွမ်ခရုဇ် (Tom Cruise) က အီသင်ဟန့် (Ethan Hunt) အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ယင်းဝတ္ထု၌ အသွင်မတူ၊ စရိုက်မတူသော ဇာတ်ကောင်တို့ဖြင့် ဇာတ်လမ်းဆင်ထားသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
သို့ ပြန်ဆိုသူမှာ ‘မာဂရက် အောင်သွင်’ ဖြစ်ပြီး သမိုင်းဌာန တွဲဖက် ပါမောက္ခ ဝီလျံဖရက်ဒရစ် (William H.FrederiK) က တည်းဖြတ်ပေးခဲ့သည်။
ဆရာမကြီး ၏ အခြား ထင်ရှားသော ဝတ္ထုမှာ သူမ ဖြစ်သည်။
ဆရာမကြီး ဂျာနယ်ကျော်မမလေးသည် ဂျပန်ခေတ်က (နောင်ဗကပဥက္ကဋ္ဌ ထောင်တွင်းကျဆုံး) နှင့် အိမ်ချင်းကပ်နေခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့က နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီး ပုန်ကန်မှုများ မဖြစ်ပွားစေရန် မြန်မာနိုင်ငံ ၏ နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သော ကို အိန္ဒိယ နိုင်ငံ သို့ပို့ဆောင်ခဲ့သလို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၏ နောက်ဆုံးမင်း ဖြစ်သော ရှားဘုရင်ကိုလည်း ရန်ကုန်မြို့သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
အက္ကဘာ ရှား ၂ သည် ပြိုကွဲနေသော အင်ပါယာ ကြီးကို ၁၈၀၆ နှင့် ၁၈၃၇ အတွင်း အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ က လည်း သူတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ နယ်ပယ်များတွင် သုံးစွဲနေသော များ မှ ဘုရင့်နာမတော် ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
ဗဟာဒူး ရှား ဇဗား သည် ဒေလီ ရှိ နန်းတော် အပြင်မျှသာ အာဏာသက်ရောက်သော မဂို အင်ပါယာ ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ပါးစပ်ရာဇဝင် အရ သူပြောခဲ့သည်မှာ and his sons by at on 20 September 1857]] in and before his departure for in . This is possibly the only photograph ever taken of a Mughal emperor.]] ဘုရင် ဗဟာဒူး ရှား သည် အိန္ဒိယလွတ်လပ်ရေး အတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ထိုသတင်းကို ကြားရသောအခါ ရှားဘုရင် သည် တိတ်ဆိတ်စွာ ထိတ်လန့်နေခဲ့သည်။
စစ်ဆေးမှုများ ပြီးဆုံးသောအခါ၊ ရှားဘုရင် ကို သို့ ၁၈၅၈ တွင် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
ဒါကာ ရှိ ဝိတိုရိယ ပန်းခြံ ကို ဗဟာဒူး ရှား ဇဖား ပန်းခြံ အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ဘဝတူ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံ [ Portrait of Bahadur Shah in 1840s] ''The Delhi Book'' of [ Bahadur Shah Zafar at Kavita Kosh] (Hindi) [ BBC Report on Bahadur Shah's possible descendants in Hyderabad] [ An article on Bahadur Shah's descendants in Delhi and Hyderabad] [ Another article on Bahadur Shah's descendants in Hyderabad] [ An article on Bahadur Shah's descendants in Kolkata] [ Forgotten Empress: Sultana Beghum sells tea in Kolkata] [ Extracts from a book on Bahadur Shah Zafar, with details of exile and family] [ Links to further websites on Bahadur Shah Zafar] [ Poetry on urdupoetry.com] [ Extract of talk by Zafar's biographer William Dalrymple (British Library)] [ Kalaam e Zafar - Select verses in Hindi] [။