DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
Images of the Immortal: The Cult of Lü Dongbin at the Palace of Eternal Joy by Paul R. Katz, University of Hawaii Press, 1999, page 80 အရှေ့ဝူပြည်နှင့် ကောင်းဝေပြည်တို့ကြား တင်းမာမှုများကြောင့် ၂၂၈ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီတွင် ကောင်းကောင်း ၏ မြေးဖြစ်ပြီး ကောင်းဝေပြည်၏ ဒုတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သော ကောင်းယွီ သည် ဗိုလ်ချုပ်မန်ချောင်း အား ရှားကောင်းအရပ် (ယနေ့ ဝူဟန်နေရာအတွင်း) Hanyang was founded during the Sui dynasty (581-618); and Hankou, then known as Hsia-k'ou, during the Song (Sung) dynasty (960-1279).(秋，使曹休從廬江南入合肥，令寵向夏口。) ''Sanguozhi'' vol. 26. သို့ တပ်ဖွဲ့များကို ဦးဆောင်ချီတက်စေခဲ့သည်။
ဝူချန် ပုန်ကန်မှု ၁၉၀၀ ပြည်နှစ်တွင် ကော်လီယာ မဂ္ဂဇင်းမှ ယန်ဇီမြစ်၏ တိုးတက်သောမြို့ဖြစ်သော ဟန်ကောမြို့အား "တရုတ်ပြည်၏ စိန့်လူးဝစ် နှင့် ရှီကာဂို" ဟု တင်စားဖော်ပြခဲ့သည်။
Welland, Sasah Su-ling. [2007] (2007). A Thousand Miles of Dreams: The Journeys of Two Chinese Sisters. Rowman Littlefield Publishing. , . pg 87. ဝူဟန်သည် ဝမ်ကျင်းဝေ ဦးဆောင်သော လက်ဝဲယိမ်း ကူမင်တန် အစိုးရ၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး လက်ယာယိမ်း အစိုးရအား ၁၉၂၀ နှစ်များအတွင်း ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။
Robert Jackson Alexander, ''International Trotskyism, 1929-1985: A Documented Analysis of the Movement'' (Duke University Press, 1991) p206 ထိုအကွဲအပြဲမှာ ပါတီအတွင်း ကွန်မြူနစ်များကို ဖယ်ထုတ်ရန် ကြိုးစားမှုကြောင့် ဖြစ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Pietz, David (2002). ''Engineering the State: The Huai River and Reconstruction in Nationalist China 1927–1937''. Routledge. . pp. xvii, 61–70.Winchester, Simon (2004). ''The River at the Center of the World: A Journey Up the Yangtze, and Back in Chinese Time.'' Macmillan. . ၁၉၃၆တွင် တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းအား သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်၍ များပြားလှစွာသော ရေလွှမ်းမှုများမှာ ယန်ဇီမြစ်နှင့် ဟွိုင်မြစ်တို့၏ ကမ်းပါးများ ပြိုကျခြင်းကြောင့် ဟဲဘေ၊ ဟူနန်၊ ကျန်ဇီး၊ ဝူဟန် နှင့် ချောင်ကျင်းတို့သို့ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။
ဒုတိယမြောက် တရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲတွင် နန်ကင်းမြို့ ဂျပန်တို့လက်သို့ ကျရောက်ပြီးနောက် ဝူဟန်သည် ကူမင်တန်အစိုးရ၏ ယာယီမြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဂျပန်တို့၏ တစ်ယောက်စီး ဗုံးကြဲလေယာဉ်နှင့် တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တရုတ်လေတပ်တို့၏ လေယာဉ်များ လေကြောင်းစစ်ပွဲ ဆင်နွှဲရာ အဓိကနေရာအဖြစ် ၁၉၃၈ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။
Fenby, Jonathan ''Chiang Kai-Shek China's Generalissimo and the Nation He Lost'', New York: Carroll & Graf, 2004 page 447. နောက်ထပ် ၃ ရက်တွင် ဝူဟန်အား အမေရိကန်တို့မှ ဆက်လက် ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး ဝူဟန်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများနှင့် ဂိုဒေါင်များအားလုံး နှင့် မြို့တော်ရှိ ဂျပန်တို့၏ လေတပ် အခြေစိုက်စခန်းကို ဖျက်စီးခဲ့သည်။
ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် တပ်များသည် ဝူဟန်သို့ ၁၉၄၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
ဝူဟန်သည် နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော်မှ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဆွဲဆောင်ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားလုပ်ငန်းပေါင်း ၅,၉၇၃ ခုသည် ဝူဟန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေ ပမာဏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂.၄၅ ဘီလီယံ အထိ ရှိခဲ့သည်။
File:Wuhan Baotong Si 2012.11.21 11-44-23.jpgဘောင်တောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်း File:Gude Buddhist Temple in Wuhan.jpgဂူဒီ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်း File:Wuhan - Gan'en Tang - P1050098.JPGကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း ပရိုတက်စတင့်ဘုရားကျောင်း File:花园山圣家堂.jpgသန့်ရှင်းသောအိမ်ထောင်စု ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်း။
ထို့ကြောင့် ''အထက်မှာ ကောင်းကင်ဘုံ၊ မြေပေါ်မှာ ဆူချောင်နှင့် ဟန်ချောင်ဘုံ'' ဟူ၍ တရုတ်တို့ ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) Hangzhou-Lingyin-Tempel-36-Halle-2012-gje.jpg Hangzhou-Lingyin-Tempel-44-Moench-2012-gje.jpg Hangzhou-Apotheke-08-2012-gje.jpg Hangzhou-26-Teeladen-2012-gje.jpg Hangzhou-Teeplantage-42-Teeprobe-Ausschank-2012-gje.jpg Hangzhou-Westsee-34-Bruecke-2012-gje.jpg
ကူမင်းမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ကူမင်းမြို့သည် အမြင့်ပေ ၅၀၀၀ခန့်တွင်တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတုမျှတသည်။
ကူမင်းမြို့အနီးတွင် ၁၉၉၉ ကမ္ဘာ့ပန်းပြပွဲပြုလုပ်ခဲ့ရာနေရာတွင် ပန်းခြံပြုလုပ်ထားပြီးနိုင်ငံတကာမှပြခန်းများ၊ အရောင်းဆိုင်များဆက်လက်ထားရှိသည်။
ကူမင်းမှ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကွေ့ယန်-ချန်ဆားမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ယင်းမှတဆင့် မြောက်ပိုင်းပေကျင်းမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ၊ နန်နင်း၊ ကွမ်ကျိုးမြို့များသို့လည်းကောင်းမီးရထားလမ်းရှိသည်။
ဟာရ်ပင်းမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ချောင်ချွန်းမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ကျီနန်မြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ရှီကျားကျွမ်းမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ချန်ဒူးမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
လန်ကျိုးမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ရှီးနင်မြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ကွေ့ယန်မြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ဖူကျိုးမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
နန်ချောင့်မြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
နန်းနင်မြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ရှီးအန်းမြို့（ ）သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
Xian-Terrakotta-Armee-54-2012-gje.jpg Xian-Stadtmauer-32-2012-gje.jpg Xian-Stadtmauer-10-2012-gje.jpg Xian-Wildganspagode-12-2012-gje.jpg Xian-Wildganspagode-20-2012-gje.jpg Xian-Wildganspagode-Moenche-22-2012-gje.jpg Xian-Grosse Moschee-18-2012-gje.jpg Xian-Markt-16-2012-gje.jpg Xian-Markt-46-Koch-2012-gje.jpg
ထိုက်ယွမ်မြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ယင်ချွမ်းမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ကျင့်ကျိုးမြို့သည် မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်း ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ချုံချင့်မြို့သည် ၊ ၏ ပြည်နယ်အဆင့်ရှိသော ဖြစ်သည်။
ချုံချင့်မြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ဆီချွမ်ပြည်နယ် တွင် ရှိ၍ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ကပင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မြို့ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချုံချင့်မြို့၏ ရာသီဥတုမှာ သာယာ ခြင်းမရှိသည့်အပြင် ကျန်းမာရေးနှင့်လည်း မညီညွတ်ချေ။
ရုံးသုံးဝေါဟာရ၌ ချုံချင့်မြို့ကို ပါဆီအင်ဟု ခေါ်သည်။
တရုတ်ဂျပန် စစ်အတွင်းက တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော် နန်းကင်းမြို့မှာ ဂျပန်များလက်သို့ ကျဆုံးသွားရာ ၁၉၃၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော်ကို ချုံချင့်မြို့သို့ ပြောင်း ရွေ့လာခဲ့သည်။
ထိုသို့ တိုးချဲ့ပြီး နောက် ချုံချင့်မြို့မှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁၆ မိုင်ခန့် ကျယ် ဝန်းလာသည်။
ဟိုင်းခိုမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ဝေးဟိုင်မြို့သည် ၊ အတွင်းရှိ ခရိုင်အဆင့် မြို့တော် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ချင်းတောင်မြို့ (青島市) သည် ၊ (山東) အတွင်းရှိ ခရိုင်အဆင့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ဆန်းတုံးကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကို မျက်နှာမူထားသည့် ချင်းတောင်သည် တရုတ်ပြည် အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဒေသ၏ အရေးပါသော စက်မှုလုပ်ငန်း အချက်အချာ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည့်အပြင် တရုတ်ရေတပ် အခြေစိုက်စခန်းလည်း တည်ရှိသည်။
ယင်းခိုမြို့သည် ၊ အတွင်းရှိ ခရိုင်အဆင့် မြို့တော် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထျန်းကျင်းမြို့ (天津) သည် ၏ လူဦးရေအတိုင်းအတာ အားဖြင့် ဆဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ကာ ဧရိယာအားဖြင့် ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဗဟိုအစိုးရမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည့် ပြည်နယ်အဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
နန်ထုန်းမြို့သည် ၊ အတွင်းရှိ ခရိုင်အဆင့် မြို့တော် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ် သည် ၏ အနောက်ဘက်၊ လှိုင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း တွင် တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်ကို ပေါ်ပေါက်ပြီးနောက် အား ပိတ်လိုက်ပြီးနောက် ၁၄ နှစ်အကြာ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်သည် လက်အောက်ရှိ အစိုးရပိုင်တက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခွန်ငွေဖြင့် ရပ်တည်သည်။
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်၏ ခေတ္တပါမောက္ခချုပ်မှာ ဒေါက်တာသုနန္ဒာ ဖြစ်ပြီး ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်များမှာ ဒေါက်တာထိပ်တင်ဟန် (သင်ကြား) နှင့် ဒေါက်တာခင်နွဲ့အေး (စီမံ) တို့ဖြစ်ကြသည်။
အဓိကအားဖြင့် သင်ကြားရေး ဌာန နှင့်စီမံရေး ဌာန ဟူ၍ (၂)ပိုင်း ရှိသည်။
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်တွင်အဓိအားဖြင့် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ အထူးပြုဘာသာရပ်များ သင်ယူနိုင်သည်။
အဘူဂျာသည် ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ နှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြုလုပ်သော နယ်ခြားမြို့ ဖြစ်သည်။
ရွှေလီမြို့ကို ရှေးယခင်က မိုင်းမောမြို့ ဟုခေါ်ဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသောမြို့ ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှုတို့ကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံတိုက်ခိုက်ရာတွင် လယ်သမား ပြည်သူ တစ်စည်းတစ်လုံး တည်းဖြစ်စေရန် ဦးဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ယင်းမှာ အထူးသဖြင့် ဗြိတိသျှ ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အခွန်ကောက်ခံမှု မူဝါဒလမ်းစဉ်အား ပုန်ကန်ရန်အားထုတ် ကြိုးပမ်းမှုပင် ဖြစ်သည်။
ထိုလှုပ်ရှားမှုများ၏ ဖြစ်ရပ်များသည် မှ အောက်မြန်မာပြည်တစ်ဝန်းလုံးရှိ အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင်ခရိုင်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
တောင်သူလယ်သမားခေါင်းဆောင်အကြောင်း မြင့်မိုရ်တောင်နှင့်ဆီးစေ့ပမာ လက်နက်အင်အားချင်းကွာခြားလှသော ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့အစိုးရကိုအာခံကာ ခုခံတော်လှန်ခဲ့သည့် ရဲရဲတောက် အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးမှာ လယ်သမားခေါင်းဆောင်ကြီး ‘သုပဏ္ဏကဂဠုနရာဇာ’ ဘွဲ့ခံ ဆရာစံပင်ဖြစ်သည်။
ကလောင်အမည်ခွဲများ - ငပြူး၊ မျိုးချစ်မောင်၊ သခင်ချစ်မောင်၊ သခင်ချစ်မောင် (သာယာဝတီ)၊ ဦးမြတ်မင်း ၁၉၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ သောကြာနေ့ မွန်းလွဲ ၃ နာရီတွင် ဟင်္သာတခရိုင်၊ ကွင်းကောက်ရွာ၌ ဝံသာနုအသင်း ခေါင်းဆောင် မြေပိုင်ရှင် စပါးကုန်သည် ဦးသာခေါင်နှင့် အမိ ဒေါ်လှဖြူတို့က မွေးဖွားသည်။
အသက်ရှည်ရေး၏ လျှို့ဝှက်ချက် ၁၉၈၀။
အဖ ဦးစိန်ယုံ၊ အမိ ဒေါ်မြရင်တို့က တွင် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံများ အဖြစ် ၁၉၇၆-၇၇ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေ အဖွဲ့ (IMF)၏ အလှည့်ကျ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတကာ ပြန်လည် ထူထောင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (IBRD) တွင် စီးပွားရေး/ ချေးငွေ အရာရှိတို့ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ IMF, World Bank, UACTND, GATT, ECAFE စသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံတကာ Seminar နှင့် Conference များ၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ စ၍ အာဆီယံ ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကောင်စီနှင့် Conference များကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင်အများပိုင် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်နှစ်ပေါင်း ၃၀နီးပါး တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ စိန်မောင်သည် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ် ၃၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ငယ်စဉ်က စစ်ပြီးခေတ်တွင် (၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၁ အထိ) ရန်ကုန်မြို့၊ ၌ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း ပညာများ စတင် သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ (၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်အထိ) ရန်ကုန်မြို့၊ အမှတ် (၁) အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း (ယခင် ဟိုက်စကူးကျောင်း)၌ အထက်တန်းပညာ ဆက်လက် သင်ကြားရင်း တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
မြန်မာစာပေ လောကတွင် ဂီတ ပညာရှင်များ၊ တေးရေး ဆရာများ၊ အဆိုတော်များနှင့် သူတို့၏ ဂီတဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသား တင်ပြလေ့ရှိရာ မြို့မညိမ်း၊ ဂီတစာဆို ကိုလှမိုး၊ ရန်နိုင်စိန်၊ ဘိုကလေးတင့်အောင်၊ စစ်ကိုင်း ဦးလှရွှေ၊ ၊ မောင်မောင်လတ်၊ မြတ်လေး၊ တို့နှင့် အတူ စန္ဒရားလှထွတ်လည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၄-နှစ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီး တေးသံရှင် နှင့် သားများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၆ ခုနှစ်၊ ၁၈၉၄-ခုနှစ်တွင် နန်းတော်ရှေ့ရပ်နေ မြို့စားရေးမင်း ဦးမှန်နှင့် ဒေါ်မမတို့က မန္တလေးမြို့ အရှေ့ပြင်၊ စကျင်ဝအရပ်၌ မွေးသည်။
ကွန်ပေါင်ဒါ(ခေါ်) ဆေးစပ်သူ၊ ပတ္တလားဆရာ၊ အငြိမ့်တီးဝိုင်းအဖွဲ ခေါင်းဆောင်၊ အငြိမ့်သီချင်းရေးဆရာ၊ ဓာတ်ပြားသီချင်းရေးဆရာ၊ အငြိမ့်ထောင်ဆရာ၊ စန္ဒရားဆရာ၊ အဆိုတော်၊ ဇာတ်ထောင်ဆရာ၊ ဇာတ်မင်းသားကြီး၊ ရုပ်စုံသဘင် သီချင်းရေးဆရာ၊ ရုပ်သေးမင်းသမီး၊ ရာဇဝတ်အုပ်၊ အသံတိတ်ရုပ်ရှင် သီချင်းရေးဆရာ စသည့် အလုပ်အကိုင်များ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်သည် သီချင်းပေါင်း ၃၀ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့ပြီး အောင်ပင်လယ်၊ တောင်သမန်၊ ရွှေပြည်စိုး၊ မြနန္ဒာ၊ လက်ရေတစ်ပြင်တည်း၊ ရွှေမင်းဂံ၊ မြန်မာ့ဂုဏ်ရည်၊ ရွှေမိုးညို၊ ရွှေဘိုသနပ်ခါး၊ ၊ ကျွဲမကြည်အောင်၊ အလှူ့ရှင်၊ ရွှေဘိုသနပ်ခါး စသည့် သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှား ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဇာတ်သဘင်လောက၌ နှင့် တို့ နှစ်ဦးမှာ နန်းတော်ရှေ့ ၏ သားသမီးများဖြစ်ကြသည်။
နေထွတ်၏ 'မန္တလေးအဘိဓာန်' စာအုပ် # နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင် (ဦးသော်ဇင်) # ပြည်သူချစ်သော အနုပညာ ရှင်များ (လူထုဒေါ်အမာ) # ဇာတိမာန်တေး(မုံရွာ ဝင်းဖေ) # နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်နှစ်တစ်ရာပြည့်( စစ်ကိုင်းလှရွှေ)ငွေတာရီ ၉/၉၄။
ဇာတ်ကွင်းဇာတ်ကွက်များကိုမူ အီရတ်နှင့် အိမ်နီးချင်း တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
The Hurt Locker ဇာတ်ကားသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၏ ၈၂ ကြိမ်မြောက် အော်စကာဆု (အကယ်ဒမီဆု) ပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံးဇာတ်ကား၊ အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာ၊ အကောင်းဆုံး မူလဇာတ်ညွှန်း အပါအဝင် ဆုကြီး ၆ ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည့်အပြင် ကတ်သရင်း ဘစ်ဂလိုသည်လည်း သမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံး အော်စကာဆုရ အမျိုးသမီး ဒါရိုက်တာအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်လိုက်သည်။
ဗုံးပေါက်ကွဲမှုအတွင်း အနာတရဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကြင်မှု အဆုံးမရှိသည့် နေရာ ကို ဆိုလိုသည်။
တချို့ကလည်း တပ်အတွင်း အမှားလုပ်မိသူကို ဒဏ်ခတ်ရာတွင် ပိတ်သည့် တိုက်ပိတ်ခန်းကို ညွှန်းဆိုသည်ဟု ဆိုသည်။
ယင်းအသုံးအနှုန်းကို ဗီယက်နမ်တိုက်ပွဲတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ပြဿနာကြုံရသည့် အခြေအနေ၊ အကျဉ်းအကြပ်တွေ့ရသည့် အခြေအနေမျိုးကို ဖော်ဆိုသည့် စကားလုံးများမှ အသုံးအနှုန်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် Michale Oher (Quinton Aaron) သည် အာဖရိကန်-အမေရိကန် လူမျိုးတဦး ဖြစ်သည်။
ငလျင်ဗဟိုချက်မသည် မြို့တော် ၏ အနောက်ဘက် ၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၆မိုင်) အကွာ လီယိုဂန်းမြို့ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့၏ ဟေတီငြိမ်ချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ချုပ် အဆောက်အဦးကြီးမှာလည်း ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းရေးမစ်ရှစ် အကြီးအကဲ ဟယ်ဒီ အန်နာဘီ အပါအဝင် အများအပြားသေဆုံးခဲ့သည်။
သုဝဏ္ဏဘူမိ (သင်္သကရိုက်: Suvarnabhumi; ပါဠိ: Suvannabhumi) ကို တို့က ရှေးဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။
ရှေးဟောင်းကျမ်းများအလို အရမူ ထိုထက်ကျယ်ဝန်းသော ဒေသဟုဆိုကြသည်။
သုဝဏ္ဏဘူမိဟူသည် သုဝဏ္ဏ=ရွှေ၊ ဘူမိ= မြေ၊နှစ်ရပ်ပေါင်းသော် "ရွှေထွက်သောမြေ"ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
ဇာတကကျမ်းများ၊ ဗရိဟတ်ကထာကျမ်းများ၊ ကထာကောသျှာကျမ်းများတွင် ဖော်ပြပါရှိသော သုဝဏ္ဏဘူမိသည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ရှေးနှင့် တနင်္သာရီကျွန်းဆွယ် အပါအဝင် မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်၊ ၊ ၊ လောတို့ပါဝင်သော အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၊ စူမတြားကျွန်း၊ ၊ တို့ ပါဝင်သည့် တစ်ခွင်တစ်ပြင်ကြီးကို သုဝဏ္ဏဘူမိ ဟုခေါ်ဆိုကြောင်း ယူဆရသည်။
သုဝဏ္ဏဘူမိကို ''သုဝဏ္ဏဒီပ''ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
ထိုကျောက်စာအရ သုဝဏ္ဏဘူမိဟူသော သထုံပြည်သည် ယခု၊ ၊ တောင်စွန်းရဲစခန်းအပိုင်ရှိ ကေလာသတောင် ခြေရင်းတွင်ရှိသော ယက္ကန်းသည်မ (အရက်သမ)ရွာတစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိခဲ့လေသည်။
ဟံသာဝတီပဲခူး၌ ကြီး မင်းပြုသည့်အချိန်တွင် ထိုမြို့ကို ''ဂေါဠတ္တိကာနဂရ'' (တိုက်ဂလာ-တိုက်ကုလား)ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြောင်းသိရသည်။
အရှင်မြတ်တို့သည် မင်းအိမ်၌ဖွားလေတိုင်းသော သူငယ်ကို အမြဲမပြတ် လာရောက်စားလေ့ရှိသော ရက္ခိုက်ဘီလူးမအား နှိမ်နင်းအောင်မြင်သည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထိုအရပ်နေလူတို့သည် အရှင်မြတ်တို့က ဘီလူးမအား ခြောက်လှန့်နှင်ပစ်ရန် ဖန်ဆင်းပြသော ကို ကျောက်ရုပ်တုလုပ်ပြီးလျှင် မြို့၏အရှေ့မြောက်ထောင့် တောင်ထိပ်တွင် ထားခဲ့ကြရာ ဓမ္မစေတီမင်း၏ လက်ထက်တိုင်အောင် ထင်ရှားရှိသေးသည်။
ခြေရှိ သရက်သည်မရွာသည် ယခုရှိသော မြသိန်းတန်ဘုရား၏ ရင်ပြင်ပေါ်တွင်ကျောက်စာ တိုင်ကြီးတစ်ခုရှိခဲ့ရာ၊ ၁၈၈၃ ခုနှစ်ခန့်ကပင် ထိုနေရာက ရွှေ့ပြောင်းသယ်ယူလာပြီးလျှင် ယခုအခါ စာကြည့်တိုက်အတွင်းတွင် စိုက်ထူထားခဲ့သည်။
ထိုကျောက်စာတိုင်ကြီးတွင် အလွန်ရှေးကျသော ဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။
ကျောက်စာတိုင်၌ ဖော်ပြပါရှိသော အကြောင်းအချက်တို့မှာ ပြည့်ရှင်သည် ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော ကျိုက်တလင် ဘွဲ့တော်ရှိသည့် စေတီကို ပြန်လည်ပြုပြင်ကောင်းမှုပြုသည့်အကြောင်း ပါရှိသည်။
ထို့ကြောင့် သည် ကျောက်စာတွင်ပါသော ကျိုက်တလင်စေတီပင်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။
အိန္ဒိယကျမ်းဂန်များအရ ရွှေထွက်သည်ဆိုသော သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ အလွန်ရှေးကျသော ကာလကပင် အိန္ဒိယအမျိုးသားတို့သည် ပင်လယ်ကို စွန့်စွန့်စားစား ဖြတ်ကျော်လာရောက်ကြသည်။
မြန်မာလူမျိုးတို့ကြားဖူးနားဝ ရှိကြသော မဟာဇနကဇာတ်တော်တွင် သည် ကုန်သွယ်အံ့သောငှာ သမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်၍ သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ သင်္ဘောလွှင့်ခဲ့ကြောင်း ပါရှိလေသည်။
အိန္ဒိယကျမ်းများအလာ သုဝဏ္ဏဘူမိသည် ရွှေထွက်သည်သာမက နောင်အခါ များလည်း ထွက်ရှိသောကြောင့် ခရစ် ရှစ်ရာစု၊ ကိုးရာစုနှစ်များတွင် ကုန်သည်များသည်လည်းကောင်း၊ ၁၅ ရာစု၊ ၁၆ရာစုနှစ်များတွင် ဥရောပနိုင်ငံသားများသည်လည်းကောင်း သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ ခရီးလမ်းပေါက် ရောက်ခဲ့ကြလေသည်။
သို့သော် ကမလိတ္တိ သင်္ဘောဆိပ်မှ ယူဇနာ ၇ဝဝ ကွာဝေးခြင်း၊ ပေါ်၌ တည်ရှိခြင်းစသော လက္ခဏာရပ်များနှင့် မပြည့်စုံသောကြောင့် အထက်ပါလက္ခဏာရပ်များ အပြည့်အစုံ ညီညွတ်ခြင်းမရှိဟု ဖော်ပြထားလေသည်။
ထိုပထဝီဝင်ကျမ်းအရမူ ရှင်သောနနှင့် ရှင်ဥတ္တရမထေရ်နှစ်ပါး အမှူးရှိသော ငါးပါးတို့ သာသနာပြုကြွရောက်ရာ မူလသုဝဏ္ဏဘူမိသည် ယခု ဆူမတြားဟု ခေါ်ဆိုကြသော သုမာတြာကျွန်းဟု အခိုင်အမာ ဆိုလေသည်။
ကျမ်းဂန်တို့၌ ပြဆိုသော ကာမလိတ္တိ သင်္ဘောဆိပ်နှင့် သုမာတြာကျွန်းသည် ၇ဝဝ နီးပါးကွာဝေးသည်။
ထိုစဉ်က ပင်လယ် သင်္ဘောဆိပ်မြို့ဖြစ်သော ကာမလိတ္တိသည် ယခု ၏ အနောက်တောင် ထောင့်မိုင် ၂၃ဝ အကွာတွင်ရှိသည်။
သုဝဏ္ဏဒီပ ခေါ်သုမာတြာကျွန်းဘုရင် သီရိဗလပုတ္တဒေဝသည် နလန္ဒာကျောင်းတော်ကြီး တည်တံ့ရေးအတွက်နှင့် အစောင့်အရှောက် အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန်လည်းကောင်း၊ ယင်းကျောင်းတော်ကြီး၌လာရောက်သီတင်းသုံးကြကုန်သော ရဟန်းတော်များ ချမ်းသာစေရန် အလို့ငှာလည်းကောင်း၊ သီရိနဂရခေါ် ပါဋလိပုတ်ခရိုင်နိုင်ငံအတွင်း ရာဇဂဟဂယာ စီရင်စုတွင်ရှိသော ငါးရွာကို ပေးလှူသည်။
ထိုကျမ်းလာစကားအရ သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း၌ ပါဝင်သင့်သော နယ်မြေဒေသများကား ဂျားဗား၊ဆူမတြား၊ ဗာလီ၊ ဗော်နီယို၊ သိင်္ဃပူရ၊ ၊ မလ္လာယုခေါ်၊ ယိုးဒယား၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် စသော မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတို့ ဖြစ်သင့်သည်ဟုဆိုလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း ရာမညတိုင်းနှင့် ယိုးဒယား၊ ကမ္ဗောဒီးယား၊ လောနိုင်ငံတို့သည် မှသော်လည်းကောင်း၊ ပိဋကတ်စာပေနှင့်တကွ သာသနာရေး အဆက်အသွယ်များ နည်းပါးခဲ့ဟန် တူသဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနာအရောင်အဝါ မှေးမှိန် ပျောက်ကွယ်ခဲ့ရလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ဝင်္ကရွာတွင် တူးဖော်ရာတွင် ၆၉ ပေ ပတ်လည် တိုင်းအတာအရ အဆောက်ဦးတစ်ခုတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ရရှိသော (ကြည်း ၀၁၉၁၄) သည် ဂေါ်ရခါး စစ်သည်တော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဂေါ်ရခါးလူမျိုးအများစုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နီပေါနှင့် မြန်မာဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသည်။
ဂေါ်ရခါးလူမျိုး ၆၀ % သည် နှင့် ၄၀ % သည် ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။
ဂေါ်ရခါးလူမျိုးအများစုသည် ပညာရေးတွင် အလွန်အရေးပါပြီး မြန်မာပြည်တွင် အဆင့်မြင့် (ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ အင်ဂျင်နီယာ သို့မဟုတ် ပါရဂူဘွဲ့) ဒီဂရီရရှိသူများ၏ အချိုးအစား မြင့်မားသောဝေစုကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။
အောင်ဆန်းသူရိယ - မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အမြင့်မားဆုံးဖြစ်သော သူရဲကောင်း ဘွဲ့တံဆိပ်ရရှိသူ ဗိုလ်ကြီး ဘီပီပါရ်ဒန်း ဗိုလ်ကြီး ချာဘီလားသားပါး ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ဇေယျကျော်ထင် သူရ လက်ချ်မန်ရိုင်း - မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဂန္ထဝင်ဘောလုံးတိုက်စစ်မှူး ပါမောက္ခအတ္တာဆင်း - မန္တလေးတက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌါနကို တည်ထောင်သူတစ်ဦး ချယ်ရီမြေမောင်တင်ထွန်း - စာရေးဆရာ ငြိမ်းသဇင် - မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် တိုက်ကွမ်ဒိုကစားသမား အီစိုး - မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးတိုက်စစ်မှူး၊ လာအိုကလပ် Young Elephants ၏ တိုက်စစ်မှူး သုဓမ္မသိင်္ဂီ ဒေါ်ကာလဝတီ (ခ) ဒေါ်စန်းစန်း။
သူမသည် ရာဇဓိရာဇ်နှင့် အဖေတူ အမေကွဲ မောင်နှမတော်စပ်ပြီး၊ ဖခင်မှာ ဘုရင် ဖြစ်ကာ မိခင်မှာ စန္ဒာဒေဝီမိဖုရား ဖြစ်သည်။
Pan Hla 2005: 161 ၁၃၈၃ ခုနှစ် မေလတွင် ရာဇာဓိရာဇ်နှင့် သို့ ခိုးရာလိုက်ပြေးခဲ့ပြီး ရာဇာဓိရာဇ်နှင့်အတူ ဖခင် ဗညားဦးကို ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း ရာဇာဓိရာဇ်က အား အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ခြင်းသည် တလမေဒေါအား စိတ်ပျက်စေခဲ့သည်။
Harvey 1925: 114 ၁၃၉၀ ခုနှစ်တွင် တလမေဒေါ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ထိုနှစ်မှာပင် ရာဇာဓိရာဇ်သည် သားဖြစ်သူ ၇ နှစ်သားအရွယ် ကို သတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ယခုအခါ ရှားပါးသတ္တဝါဖြစ်သော ကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရန် နှိုးဆော်လျက်ရှိသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက “ဧရာဝတီ” ဟု ခေါ်ဆိုသော မြစ်နှစ်ခု ရှိခဲ့သည်။
ယင်းမြစ်သည် ယခုအခါ တွင် မြစ်ဖျားခံပြီး ထဲသို့ စီးဝင် ပါသည်။
သည် ကျောက်စရစ်ခဲများ ပေါများပြီး အေးစိမ့်လှ၏။
အထက်နားလေးတွင်လည်း အရှေ့ဘက် ယူနန်ကုန်းပြင်မြင့်မှ စီးဆင်းလာသော သည် ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်လေသည်။
အနားရောက်လျှင် မြစ်လယ်ရှိ သောင်ကျွန်းကိုလည်းကောင်း၊ သောင်ကျွန်းပြည့်တည်ထားသော ဘုရားစေတီများကိုလည်းကောင်း တွေ့မြင်ရပြန်သည်။
ထိုမှစုန်သော် အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ သို့ ရောက်သည်။
အောက်နားတွင် အရှေ့ဘက်မှ ရွှေလီမြစ်သည် ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်ပြန်သည်။
ကသာမြို့မှ ၊ ၎င်းမှ မဇ္ဈိမဒေသ သကျသာကီဝင်မင်းများ လာရောက် နန်းစိုက်ခဲ့ဖူးသည် ဆိုသော မြို့ဟောင်း၊ တကောင်းမှသည် မိုင်လေးဆယ် ခန့်ဝေးသော မလည်ရွာသို့ ရောက်လေသည်။
အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ သည် ၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်လေသည်။
သပိတ်ကျင်းမြို့မှ လွန်သော် သီဟတောရွာနှင့် ဘုရား၊ သုံးဆယ့်ရှစ်မိုင် ခန့်ရှိသော တတိယ မြစ်ကျဉ်းသည် မလည်ရွာမှစ၍ အနီး၌ ဆုံးလေသည်။
ကျောက်မြောင်းမှ ရှိမ်းမကား၊ ထိုမှတစ်ဖန် ကို ဖြတ်သည်။
ကို အဝေးမှပင် ဖူးတွေ့နိုင်ပေသည်။
မင်းကွန်းမှသည် မန္တလေးမြို့၊ သို့ ရောက်သည်။
အမရပူရမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကို လှမ်းကြည့်ပြန်သော် သပြေတန်း ခံတပ်ဟောင်း၊ ထို့နောက် ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်နေသော နှင့် ယင်းမြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင်ကား မြို့ဟောင်းကို တွေ့မြင်ရလေသည်။
အနောက်ဘက်တွင်ကား ၊ အမရပူရနှင့် စစ်ကိုင်းကြားတွင် က ကူးဆက်ထားပြန်သည်။
မန္တလေးမှ မိုင်ရှစ်ဆယ် ဝေးသော၊ မြင်းခြံဆိပ်ကမ်းကို သင်္ဘောကပ်၍ မရပါ။
ထို့နောက် မြင်းခြံအောက် အနောက်ဘက် ကမ်းရှိ ကို ဆိုက်ရောက်ပေသည်။
ပခုက္ကူမှ စုန်ဆင်းလာခဲ့ရာ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် မြစ်ခြေ၊ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ တည်ရှိသည်။
ပခုက္ကူမှ ၂၅-မိုင်ခန့် အကွာတွင် တစ်နေ့တစ်လံ ပုဂံဘယ်မရွေ့၊ မောင်နှံများ၊ များ၊ များ ပျော်မြူးနေကြသော သောင်ပြင်ကျယ်ကြီးကို တွေ့ရလေသည်။
ညာဘက်တွင် တန်း၊ ဘယ်ဘက်တွင် နတ်သမီးကမ်းပါးစောက်တို့သည် မြင်ကွင်းတွင် တဖြည်းဖြည်း ပေါ်လာလေသည်။
သည် ပုဂံမြို့ဟောင်း၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။
ပုဂံမှသည် မြေဆီမှ ရွှေရည်ထွက်ရာ ရေနံမြေကို ဖြတ်ကျော်လျက် မြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် နှင့် ၊ ချောက်မှသည် မိုင် ၄၀-ခန့်ဝေးသော ၊ ဤနေရာတစ်လျှောက် မြစ်ကြောင်းသည် ဖြောင့်လိုက်၊ ကောက်လိုက် ရှိလေသည်။
ချောက်မှ သုံးမိုင်အကွာ ၊ စလေမှ ၁၅-မိုင်ဝေးသော ကို ဖြတ်ကျော်သည်။
မင်းဘူးနှင့် ဓားလွယ်ခုတ် မြစ်ကမ်းပါး စောက်ပေါ်တွင် ၏ ကျက်သရေဆောင် ရွှေတဝင်းဝင်းနှင့် ကို ဖူးမြင်ရပြန်သည်။
ထိုမှလွန်သော် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ နှင့် ၊ ထိုမှ အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ၊ (အောင်လံ)များကို ဖြတ်လာခဲ့ရသည်။
အောင်လံမြို့အောက် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ၊ ၊ တို့ကို လွန်သော် ကိုလည်းကောင်း အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် ကိုလည်းကောင်း ချဉ်းကပ်လာပြန်သည်။
ပြည်မြို့အောက် မိုင်၅၀-ခန့်ရှိ မြန်အောင်ကို ဖြတ်သည်နှင့် မိုးကောင်း၍ စိမ်းစိုသော အစကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ထိုအခါ ဧရာဝတီမြစ်သည် အောက်နားမှစ၍ ပုသိမ်မြစ်၊ ရွေးမြစ်၊ ဧရာဝတီမြစ်မကြီး၊ ဖျာပုံမြစ် စသည်ဖြင့် မြစ်ငယ်များ ချောင်းများ ခွဲ၍ခွဲ၍ မုတ္တမပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်လေသည်။
ညောင်တုန်းမြို့မှ တစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ်မကြီးမှ ခွဲထွက်ကာ ပန်းလှိုင်၊ ကြောင်းအတိုင်း စုန်ဆင်းလာခဲ့ရာ ကြီးကို လှမ်း၍ ဖူးမြော်ရပြီး သို့ ရောက်ရှိလေတော့သည်။
ရန်ကုန်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် ၊ များရှိပြီး ရန်ကုန်ကို ကျော်လျှင် ကိုတွေ့ရပြီး ဧရာဝတီမြစ်သည် မုတ္တမပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသက်သွေးကြောကြီးသဖွယ်တည်ရှိနေသော ဧရာဝတီမြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်တည့်တည့်ကိုဖြတ်၍ မြောက်ဘက်မှတောင်ဘက်သို့စီးဆင်းသည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ ''အားသစ် ဖြည့်သူ'' သို့မဟုတ် ''မြစ်'' ဟုဖြစ်သည်။
မေခမြစ်၏ မြစ်ဖျားပိုင်းကို ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုများက ''မလောင်ဝမ်း''၊ ''အဒွန်းဝမ်း''၊ ''နမ့်တမိုင်'' စသည် ဖြင့် ခေါ်ကြသည်။
အထက်ဧရာဝတီ· ရှေးအကျဆုံးအပိုင်း၊ အောက်ဧရာဝတီ· တတိယကပ်အစအထိမပေါ်သေး သောအပိုင်း၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်· နောက်ဆုံးပေါ်သည့်အပိုင်း၊ အထက်ဧရာဝတီသည် မေခနှင့် မလိခမြစ်တို့ပေါင်းဆုံကာ ဧရာဝတီမြစ်ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်နေရာမှစ၍ ချင်းတွင်း မြစ်လက်တက် စီးဝင်သည့် နေရာအထိဖြစ်သည်။
ချင်းတွင်းမြစ်လက်တက်နှင့် ဆုံရာမှစ၍ ဧရာဝတီမြစ်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မြေနုလွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလေရကား ရေစီးနှေးသည်။
မင်းဘူးမြို့မှ ပြည်မြို့အကြားတွင် အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်မှ ဖြာထွက်လာသော တောင်စွယ်များသည် မြစ်ကမ်းပါးအထိရောက်သည်။
ရန်ကုန်မြစ်၏ အထက်ပိုင်းကို ဟုလည်းကောင်း၊ ဟုလည်းကောင်းခေါ်သည်။
မေခနှင့်မေလိခတို့ ပေါင်းဆုံ၍ ဧရာဝတီမြစ်ဟု ပေါ်လာသည်မှစ၍ ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်သော မြစ်လက်တက်များမှာ လက်ျာဘက်မှ နမ့်ကောင်ခေါ် မိုးကောင်းချောင်း၊ မဲဇာမြစ်၊ မူးမြစ်၊ ချင်းတွင်းမြစ်၊ယော ချောင်း၊ စလင်းချောင်းခေါ်၊ မုန်းချောင်း၊ မန်းချောင်း၊ မင်းတုန်းချောင်း စသည်တို့ဖြစ်၍ လက်ဝဲဘက်မှ မိုးလယ်ချောင်း၊ တပိန်မြစ်၊ ရွှေလီမြစ်၊ မြစ်ငယ်မြစ်၊ သို့မဟုတ် နမ္မတူ၊ သို့မဟုတ် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်၊ ဇော်ဂျီမြစ်၊ ပန်းလောင်မြစ်၊ စမုန်မြစ်၊ ပင်းချောင်း၊ ဒေါင်းသေချောင်း၊ ယင်းချောင်း၊ နဝင်းချောင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းတို့ အနက် သည် အကြီးဆုံး မြစ်လက်တက်ဖြစ်သည်။
အမရပူရမြို့နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့အကြား ဧရာဝတီ မြစ်ကိုဖြတ်၍ ကြီးကို ဆောက်လုပ်ထားသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ဧရာဝတီမြစ်တွင် အဓိကမြစ်လက်တက်ကြီး (၅) ခုရှိသည်။
သိန္နီ၊ သီပေါ၊ ရွှေစာရံ နှင့် ကို ဖြတ်ကာ မန္တလေးတောင်ဘက် အနီးတွင် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်း စီးဝင်သည်။
မြန်မာ့ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်သည် အရေးပါသည့် အခန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
မှစကာ နောက်ဆုံး တိုင် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် အရေးပါသည့် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး တို့တွင် အသုံးချခဲ့ကြသည်။
လက်ထက်တွင်လည်း အထက်မြန်မာနိုင်ငံတစ်လွှား ဆန်တိုက်ခိုက်ရာတွင် စစ်ချီလမ်းကြောင်းအဖြစ် ဧရာဝတီမြစ်ကို အဓိကအားဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ပြန်သည်။
ထို့အတူ ဦးမင်းများဖြစ်ကြသည့် နှင့် တို့လည်း ဧရာဝတီမြစ်ကို စုန်ဆန်သွားလာခဲ့ကြသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်တစ်လျှောက်လုံးတွင်လည်း ရန်သူအင်္ဂလိပ်တို့ကို ခုခံရာတွင် မြစ်ရိုးတစ်လျောက် ခံတပ်များ တည်ဆောက်ခဲ့ကြရာ နှင့် တို့မှာ နာမည်ကျော်သည်။
အဓိက ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်မည့် ဆည်တမံမှာ မြစ်ဆုံ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်း တစ်ခုသာ ရှိသော်လည်း မြစ်ဖျားခံရာမြစ်များ၊ ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်သည့် မြစ်များပေါ်တွင်လည်း ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်း ရေကာတာများ တည်ဆောက်ရန် စီမံကိန်းများ ရှိသည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီအစိုးရက ၁၉၃၄ တွင် (စစ်ကိုင်းတံတား)ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထပ်မံအသစ်တည်ဆောက်သောတံတားကြီးများမှာ - (ယခင်အင်းဝတံတားကြီး၏ အထက်ဘက်နား) (အင်န်မိုင်ခမြစ်ကူး၊ မြစ်ကြီးနားမြို့အနီး၊ ၁၉၉၈၊နိုဝင်ဘာလ) (ချောက်၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ) (ညောင်တုန်း၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ) (ပြည်မြို့၊ ၁၉၉၇၊စက်တင်ဘာ) (မအူပင်၊ ၁၉၉၈၊ဖေဖော်ဝါရီ) Image:Irrawaddy Mandalay-Hill.JPGမြစ်အရှေ့ဘက်မှ Image:Irrawaddy boat.JPGဧရာဝတီမြစ်တွင်းမှ ခရီးသွားများ Image:Rivercraft Irrawaddy.JPGရိုးရာ မြစ်ကူးလှေများ Image:Irrawaddy log-buffalo.JPGဧရာဝတီမြစ်မှ သစ်များဆွဲလာသော ကျွဲများ Image:Irrawaddy@Mingun.JPGမင်းကွန်းရှိ ဧရာဝတီ Image:Irrawaddy Island-Village.JPG ဧရာဝတီမြစ်တွင်းမှ ကျွန်းရွာတစ်ရွာ Image:Irrawaddy bamboo-rafts.JPGမြစ်တွင်းမှ ဝါးဖောင်များ Image:Irrawaddy west-bank.JPGမင်းကွန်းရှိ မြစ်ကမ်းဘေးမှ ဈေးတစ်ခု Image:Irrawaddy raft.JPGဧရာဝတီမြစ်တွင်းမှ ရွက်လွှင့်နေသော ဝါးဖောင် Image:Westbank Irrawaddy.JPGလှေငယ်ဖြင့် ရွက်လွှင့်နေသော အမျိုးသမီး။
နိုင်ငံတွင်းတည်ရှိသော တက္ကသိုလ်များ အတွင်းမှ လက်ရွေးစင် တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး - ထိုတက္ကသိုလ်၌ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ အမျိုးမျိုးအား သင်ကြားပေးနေပြီး အရွယ်ရောက်ပြီး အိမ်ထောင်မရှိသူ မြန်မာအမျိုးသားများသာ တက်ရောက် သင်ကြားနိုင်သည်။
ထိုသို့ ခန့်အပ် တာဝန်ပေးအပ်ရာတွင် ရရှိခဲ့သော အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ အသီးသီးပေါ် မူတည်၍ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ပင်မအဖွဲ့အစည်း သုံးခုဖြစ်သော နှင့် ဆိုသည့် တပ်ဖွဲ့ကြီးသုံးခုအောက်၌ ခွဲဝေတာဝန်ချထားပေးပြီး - ထိုသို့ တပ်ဖွဲ့ကြီးအသီးသီး၌ မျှတလုံလောက်စွာ ခွဲဝေတာဝန် ချထားနိုင်ရန်အတွက် တက္ကသိုလ် နောက်ဆုံးနှစ်တွင် အား မြန်မာ့တပ်မတော်၏အကြီးအကဲ နှင့် စစ်လက်ရုံး အသီးသီးမှ အကြီးအကဲများ တက်ရောက် ရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်သည်။
တပ်မတော် နည်းပညာ တက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းဆင်းများမှ မဟာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ တက်ရောက်ရန် အရည်အချင်း ပြည့်မှီသူများအား ၊ ၊ ပြည်ပနိုင်ငံများ ဖြစ်သော နှင့် အခြားသော ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ စေလွှတ်ပညာသင်ကြားစေခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
တပ်မတော် နည်းပညာ တက္ကသိုလ်အား နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ တက္ကသိုလ်များ၊ ကောလိပ်များ ယာယီပိတ်သိမ်းထားသည့် ၁၉၉၃ ခုနှစ် ၌ တွင် နိုင်ငံတော်အာဏာ ရယူခဲ့သော မှ တပ်မတော်အင်ဂျင်နီယာတက္ကသိုလ် (Defence Services Institute of Technology - DSIT) အမည်ဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်နှင့် အပြိုင် နှင့် အခြားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်များအားလည်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ထိုတက္ကသိုလ်များမှာ နှင့် တို့ ဖြစ်သည်။