DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ပုံပြင်သဖွယ် အဖြင့်သာ ကြားနာ မှတ်သားခဲ့ကြ ရသော်လည်း ယနေ့တိုင်ခေါ်ဝေါ်သည့် ထိုအား ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် အခိုင်အမာပင် မှန်ကန်ကြောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။
စကားလုံး သုံးနှုန်းရာ၌ မှ အထက်ပိုင်း၌ နေထိုင်သူများအား (Ahlungtu) ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဥပမာ သားများကို ချန်းပြန်းသူ၊ ၌ နေထိုင်သူများကို ကာအိမ်းသူဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဆို သုံးနှုန်းကြသည်။
အလားတူပင် မှလည်း တောင်ပေါ်၌ နေထိုင်သူများအား ကောန်သူ၊ မြေပြန့်နေသူများအား အောတ်သူ၊ အန်းနယ်၌ နေသူများကို အန်သူ၊ ခရင်းဝါတွင်းနေသူများကို ဒိုင်းသူ ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
Zampa pawl နှင့် Ludau Sawm တဝိုက်၌ စတည်းချရန် နေရာ ရှာဖွေနေရင်း Pacuum သည် ရေဆာလှသဖြင့် ခေတ္တအနားယူကာ လတ်တလော ရေရရှိမည့်နေရာကို အာရုံစိုက် စဉ်းစားရှာဖွေတော့သည်။
ဟာလ်တူးရွာ၏ လူမျိုးစုများသည် အဓိကအားဖြင့် မျိုးနွယ်စု လေးစုရှိသည်။
ရှေးကာလများတွင် ဒိုင်လူမျိုးစုများ၏ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်သည် ရိုးရှင်းလှပြီး ထိရောက်မှုရှိသည်။
ဒိုင် - ချင်းလူမျိုးတို့၏ လက်ထပ် ထိမ်းမြားခြင်းတွင် မိမိအိမ်ထောင်ပြုအပ်သည့် (Pu-phun) အမျိုးနှင့် အိမ်ထောင် မပြုအပ်သည့် (Tu-ca phun) အမျိုးဟူ၍ ရှိသည်။
မည်သည့် အကြောင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်စေ လင်မယားကွာရှင်းလျှင် သားသမီးများကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိသည်။
ဒိုင် ‘ချင်း’ မျိုးနွယ်စုများ၏ ရှေးရိုးရာ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုများသည် ရိုးရှင်းလှသည်။
ဒိုင် ချင်းလူမျိုးတို့သည် ရှေးပဝေဏသီ ကတည်းကပင် ဂီတအနုပညာနှင့် ရင်းနှီးမှု ရှိကြသည်။
ချင်းလူမျိုး တို့၏ ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုများတွင် လေးစားဖွယ် ယဉ်ကျေးမှုများ မြောက်မြားစွာ တွေ့ရသည်။
ရှေးခေတ် ချင်းလူမျိုးများ၏ နေထိုင်မှု ဓလေ့များတွင် လူမှုရေးကဏ္ဍများ၌ အထူးပင် နွေးထွေးမှုရှိလှသည်။
ရှေးခေတ် ရောင်းဝယ် ဖေါက်ကားမှုများတွင် ဟာလ်တူးရွာ လူထုသည် ယခုကဲ့သို့ တွင်ကျယ်မှု မရှိခဲ့ချေ။
တောင်ပေါ်နေ ချင်းတိုင်းရင်းသား တို့သည် တောင်ယာ လုပ်ငန်းဖြင့် အဓိက အသက် မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုကြသည်။
ထင်ရှားသည့် ပွဲလမ်းများမှာ # ခေါင်ထိပ်ပွဲ (Zuu suk poi) # ကောက်သစ် စားရသည့် ရိုးရာခိုသီူး (Khotue poi) ပွဲ # ကောက်သိမ်းပွဲ (Cangzawm-Hlaithar poi) # ရွာလုံးကျွတ် ပါဝင်ရသည့် ရိုးရာ (Rashak poi) ပွဲ စသည်များ ဖြစ်သည်။
ချင်း လူမျိုးများတွင် ပွဲလန်းသဘင်များ မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။
ရိုးရာ ကောက်သိမ်းပွဲများကို် နှစ်စဉ် မိုးနှောင်း ကာလများနှင့် ဆောင်းဦး ကာလများတွင် ကျင်းပလေ့ ရှိကြသည်။
တောင်ပေါ်ရိုးရာ ပွဲများတွင် Rasak ပွဲသည်လည်း တစ်ခု အပါအဝင်ပင် ဖြစ်သည်။
တရံရောအခါ ဟာလ်တူးရွာသားတို့သည် လောင်ဟွေးဒေသတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးကာလများ၌ ဟာလ်တူးရွာနှင့် ဒိုင် - ချင်းမျိုးနွယ်စုတို့သည် ရိုးရာ နတ်ဘာသာကို အထူးသဖြင့် ကိုးကွယ် ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးခေတ် ချင်းလူမျိုးတို့သည် ရိုးရာနတ်ဘာသာကို အထူးသဖြင့် ယုံကြည် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ဆရာတော် ကာဒွေး၏ သာသနာ ပြုခဲ့ခြင်းဖြင့် ချန်းပြန်း တိုက်နယ် ဝန်းကျင်များတွင် ခရစ်တော်၏ မင်္ဂလာ သတင်းကောင်းကို လက်ခံ ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
အဆင်ပြေသလို သွားလာခဲ့ကြသည့် အခါများတွင် နှင့် ဆိုးရွားသည့် တွင် များ ခက်ခဲတတ်သည်ဖြစ်ရာ နှင့် ကျေးရွာလူထုများမှ ထိုခရီးသွားလာမှု လွယ်ကူလာစေရန် လမ်းများ ဖေါက်လုပ်ရန်အတွက် စီစဉ်မှုများကိုပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
သည် - ဆက်သွယ်ရာတွင် အချက်အချာကျသည့် ကျေးရွာ တစ်ရွာပင် ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် မိုးတွင်းကာလများ၌ နှင့် များ ဆက်သွယ်ရသည့် ကားလမ်းမကြီး မြေပြိုခြင်း၊ လမ်းပျက်၍ မော်တော်ကားများ သွားလာရန် ခက်ခဲခြင်း၊ လမ်းပိတ်ခြင်း စသည့် အခက်အခဲများ တွေ့ ကြုံရတတ်သည်။
ထိုအခါများတွင် ဘက်သို့ ခရီးပြုသည့် ခရီးသွား - ကုန်သည်များ၊ အစိုးရ ဝန်ထမ်းများ၊ အရပ်ပြည်သူ အများစုတို့်သည် ဘက်မှ ခြေလျင် ခရီးများဖြင့် ခရီးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်၌ ကျေးရွာကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ (Pa Kheu Dam) လက်ထက်တွင်မူ လမ်းဖောက်လုပ်ရေးအတွက် စတင် အကောင်ထည် ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။
လက်ထက်တွင် - နှစ်ရွာကြား လူသွားလမ်း (သုံးပေလမ်း) ကို အောင်မြင်စွာ ဖေါက်လုပ် နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အရင်ကာလများ ပညာရေးအတွက် ရှိ အခြေခံပညာ မူလတန်းကျောင်းတွင် အခြေခံပညာကို သွားရောက် သင်ယူခဲ့ကြသည်။
လက်ထက်တွင် ထိုအခက်အခဲကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ပြီး အခြေခံပညာ ကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ ခေတ် ကုန်ဆုံး၍ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေး အဖွဲ့ ခေတ် ရောက်သောအခါတွင် ကျေးရွာ (ရဝတ) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် (Pa ThangCa) မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လက်ထက်၌လည်း ကျေးရွာ၏ ဖွံ့ဖြိုးရေးကို အထူးပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လက်ထက်၌ ဖေါက်လုပ်ခဲ့သည့် - လူသွားလမ်း အစား အဖြင့် ဖေါက်လုပ်ရန် အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် လက်ထက်၌ - လူသွားလမ်းကို ဖေါက်လုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ တစ်ဘက်၌ ကျန်ရှိနေသေးသည့် - လူသွားလမ်း (သုံးပေလမ်း) ကို ဖေါက်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ကျေးရွာအတွင်း ရေအားကို အသုံးပြုလျက် ၊ အသေးစား ကိုပါ ဆောက်လုပ်နိုင်ခဲ့ သည်။
ရှေ့၌ တာဝန်ယူ ခဲ့ကြသူများ၏ ဆောင်ရွက် ပြီးစီးမှုများကို ပိုမိုပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ လိုအပ်သည့် ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ အခြေခံပညာ အဆောက်အဦးကို အုတ်တိုက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ကို ပိုမို အားကောင်းအောင် မွမ်းမံခြင်း၊ (ဝတ်ပြုကျောင်း) ကို အုတ်တိုက်များဖြင့် တည် ဆောက်ခြင်း စသည်ဖြင့် ကျေးရွာ ဖွံ့ဖြိုးမှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ခေတ်၌ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးကို တာဝန်ယူသည့် (Pa Lawng Hawn) လက်ထက်တွင် ကျေးရွာ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ဆုံး အခြေအနေ (စာရေးသူ စာရေးစဉ် ကာလအထိ ဆိုလိုသည်။
ဟာလ်တူးရွာ၏ ပညာရေးကဏ္ဍသည် အခြားသော အိမ်နီးချင်းရွာများနှင့် စာလျင် အနည်းငယ် နောက်ကျသည်။
ရှေးကာလများ၌ ဟာလ်တူးရွာသားများသည် တောက်ယာထွက် သီးနှံများဖြစ်သည့် စပါးများ၊ ပြောင်းများကို လက်ထောင်းဆုံများဖြင့် ထောင်းကြပြီး စားသုံးခဲ့ကြသည်။
ဟာလ်တူး ကျေးရွာတွင် ခရစ်ယာန် သာသနာတော် ၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်များတွင် ရောက်ရှိလာသည်။
ဟာလ်တူး ကျေးရွာ၏ မူလတန်း စာသင်ကျောင်းကို ၁၉၇၄ နောက်ပိုင်းမှ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဟာလ်တူးကျေးရွာ၏ လမ်ပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် အရင်ကာလများတွင် ခက်ခဲ့မှုများရှိခဲ့ကြောင်း ဖော် ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
capital = 64] quote=အီးယူးရုံးစိုက်ရာနေရာ ဘရပ်ဆဲလ်မြို့ကို အီးယူမြို့တော်အဖြစ် နားလည်ထားကြသည်။
နှင့် ကြီးများကြောင့် နိုင်ငံများ အကွဲကွဲအပြားပြား ဖြစ်ခဲ့ရပြီးနောက်၊ လူမျိုးရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ ဆက်နွယ်မှုရှိကြသော ဥရောပတိုက်သားများသည် စုစည်းညီညွတ်သော ဥရောပတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် ဦးတည်ရည်မှန်း လှုပ်ရှားမှုများသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးသည့်နောက် စောစီးစွာကပင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အီးစီအက်စ်စီ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ခြောက်နှစ်အကြာ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ မတ် ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ ရောမမြို့၌ သီးခြားစာချုပ်နှစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုး ချုပ်ဆိုကာ ဥရောပ စီးပွားရေး အဖွဲ့ (European Economic Community, EEC) နှင့် ဥရောပ အဏုမြူ စွမ်းအင် အဖွဲ့ (European Atomic Energy Community, Euratom) တို့ကို ဆက်လက် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
အီးအီးစီအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာသည့် စာချုပ်ကို ရောမစာချုပ် ဟု နာမည်တွင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) နိုင်ငံသည် ဥရောပသမ္မဂအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ပထမဆုံးနုတ်ထွက်ခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်ကာ ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ ၃၁ တွင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာကျော် ''ဆင်ပ လုန်''ခေါ် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းကြီးကို ဖောက်လုပ်ခဲ့စဉ်က တစ် နေရာတွင် တစ်စက္ကန့်လျှင် ဂါလန် ရေတစ်သောင်းကျော် နှုန်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာသည့်အတွက် ရေစုတ်စက်များ အလုံ အလောက် တပ်ဆင်ရန် လုပ်ငန်းကို ခြောက်လခန့် ရပ်နားကြ ရသည်။
ရေတိမ်သော အရပ်ဒေသများတွင် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတူး လိုသောအခါ ပထမရေအောက်မြေပြင်တွင် ဖြင့် မြောင်းများ ဖောက်လုပ်ပေးသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ဥမင် (Tunnel)ဆိုသည်မှာ မြေအောက် (သို့မဟုတ်) ရေအောက်ဖြတ်လမ်း တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် လမ်းကြောင်းများဖြစ်သည်။
ယေဘူယျအားဖြင့် ၎င်း၏ အလျားသည် အကျယ်ထက် အနည်းဆုံးနှစ်ဆ ရှိသော ကို ဥမင်အဖြစ် ယူဆသတ်မှတ်ကြသည်။
ထို့ပြင် ၏ ဘေးဘက်နံရံအားလုံး အပိတ်ဖြစ်ရမည့်အပြင် အဆုံးများ၌ ဝင်/ထွက်ပေါက်များ ပါရှိရမည်ဖြစ်သည်။
အချို့သော ပြစီမံကိန်း ရေးဆွဲသူများက ဥမင်တစ်ခုသည် အနည်းဆုံး အလျား ၀.၁ မိုင်(၀.၁၆ ကီလိုမီတာ) ရှည်လျားရမည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြပြီး ထို့ထက်တိုတောင်းပါက မြေအောက်အခန်းငယ် အဖြစ်သာ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အချို့သော ဥမင်များသည် တနေရာမှ တနေရာသို့ သွားလာရန်သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ရန် ဖောက်လုပ်ထားသော လျှို့ဝှက်ဥမင်များ ဖြစ်ကြပြီး အထူးသဖြင့် ရှေးဟောင်းများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။
အရှည်လျားဆုံးသော ရေလမ်းဥမင်မှာ ရှိ ([ Standedge Tunnel])ဖြစ်ပြီး၊ သုံးမိုင်ကျော် (၅ ) ရှည်လျားသည်။
ရေလမ်းဥမင်များအနက် အရွယ်အစား အကြီးဆုံးဥမင်မှာ နှင့် ([ Marseille-Rhône] Canal)၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသော ဖြစ်သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် လမ်းကူးလူသွားဥမင်များနှင့် အခြားသော ကားလမ်းဖြတ်ဥမင်များကို မြေအောက်လမ်းကူးဥမင် ဟု သုံးနှုန်းကြပြီး ထိုအသုံးအနှုန်းမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ကိုခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့သော ပြဿနာများကို ကျော်လွှားရန် ဖောက်လုပ်မည့် ဥမင်၏ ဝင်ရိုးတလျှောက် (သို့) ဘေးဘယ်ညာမှ ရှေးဦးဥမင်ငယ် သို့မဟုတ် စမ်းသပ်ဥမင်ငယ် (Leading adit) များကို ပင်မဥမင်ကြီး၏ ရှေ့မှ ၂ ကီလိုမီတာခန့် ကြိုတင်တူးဖော် စမ်းသပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
တူး-ဖို့ နည်းလမ်းကို ဖောက်လုပ်ပုံ နည်းလမ်းများအရ နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်- ''အောက်-အပေါ် ဖောက်လုပ်နည်း'' - ဖောက်လုပ်မည့် ဥမင်လမ်းကြောင်းတလျှောက် မြောင်းတူးဖော်ပြီး ထိုမြောင်းထဲတွင် ဥမင်ကို ဆောက်လုပ်နည်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး TBM များမှာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရှန်ဟဲမြို့တွင် ဖောက်လုပ်နေသော ချန်ဇင်း(Changxing) မြစ်ဖြတ်ဥမင် တည်ဆောက်ရေး၌ အသုံးပြုနေသည့် ဥမင်ဖောက်စက်များ ဖြစ်ကြပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး Mixshield များဖြစ်ကာ ဂျာမနီနိုင်ငံ အခြေစိုက် [ Herrenknecht] ကုမ္ပဏီက ထုတ်လုပ်သည်။
ရုရှတို့၏ မစ် - ၂၉ (နေတိုးအခေါ် - Fulcrum) သည် ယခင် ၏ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်တို့၏ တိုက်လေယာဉ်များဖြစ်သော ၊ နှင့် F/A - 18 တို့ကို ယှဉ်ပြိုင် တိုက်ခိုက်ရန် ဖန်တီးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
Mig-29 သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းအတွင်း ဆိုဗီယက်လေတပ်၏ ရှေ့တန်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန်အတွက်ရွေးချယ်ခံရခြင်းဖြင့် TPFI နှင့် LPFI နှစ်ခုကြားရှိ အလုပ်တာဝန်ကို ခွဲဝေစေသည်။
MiG-29 တွင် Klimov RD-33 တာဘိုပန်ကာအင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ်ဆင်ထားပြီး အင်ဂျင်နှစ်ခုကြားတွင် နေရာကျယ်ဝန်းစွာထားရှိခြင်းကြောင့် အလေးချိန်ဝန်ပိမှုကို လျော့စေပြီး လေယာဉ်ကို လိုသလိုကွေ့ဝိုက်လှည့်ပတ်ပျံသန်းမှုပြုရာတွင် ပိုမိုထိရောက်မှုဖြစ်စေသည်။
ပေါ်ဝယ် ထွန်ပေါ်မိုး လက်ထွက်ခဲ့သည့် အစွန်း၂ဖက် ရှေ့ အကျဆုံး နေရာ၌ တည်ထားခဲ့သည့် ဥမင်ခြောက်ဆယ် ဘုရားမှာ ပုံမှန် စေတီပုထိုး တစ်ဆူထက် ဗလီဝတ်ကျောင်း တစ်ခုနှင့် အလွန်ဆင်တူတော် မူသည်။
ဘုရားခေါင်မိုးမှ ကြည့်နိုင်လျှင် နှင့် ၏ ကောင်းလှသည့် မြင်ကွင်းအား အထင်းသား မြင်ရနိုင်သည်။
ထင်ရှားသော စာအုပ် အချို့မှာ - # သီပေါမင်းနှင့် အင်းဝမြို့စား ဒပ်ဖရင် (The Pagoda War By A.T.Q. Stewart) [ဧပြီ ၁၉၇၅၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၂၊ ၂ဝဝ၂]၊ # ရွှေတြိဂံ မြေမှ ဘိန်းဖြူ သံသရာ (The Politics of Heroin in Southeast Asia by Alfred Mecoy) [ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၆၊ ဩဂုတ် ၂ဝဝ၁]၊ # ခေတ်မြန်မာ တည်ဟန် [The Making of Burma(Myanmar)] [အောက်တိုဘာ ၁၉၇၈]၊ # စစ်တောင်းမှာ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲ (Sittang: The Last Battle by Louis Allen) [ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၅၊ ၂ဝဝ၃] တို့ ဖြစ်ကြသည်။
နိုင်ငံခြားပညာရှင်များကို ကူညီခဲ့မှုများ- သုတေသီ Pamela Gutman ၏ "Ancient Arakan" ကျမ်း ပါမောက္ခ Bernot ၏ ရခိုင်ပုံပြင် "လိပ်ကန်ဖာမ" နှင့် "ကျီးဖြူရွာ" စာတမ်းများ ပါမောက္ခ John O'Kailfor ၏ "စေတီအဆောက်အအုံနှင့် နန်းအဆောက်အအုံ" စာတမ်း ပါမောက္ခ Ono Toreru ၏ ရခိုင်စကားပြော လေယူလေသိမ်း အသံထွက်ပုံ စာတမ်းများ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပါတီနိုင်ငံရေးများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် ဦးဦးသာထွန်းသည် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်သို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
တွင် ALD ပါတီအတွက် မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
စည်းရုံးရေးခရီးစဉ်တစ်ခုဖြစ်သော မင်းပြားမြို့နယ်၊ ပြားချောင်းကျေးရွာတွင် တရားဟောအပြီးနောက်ပိုင်း ၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ယင်းအပြင် ခေတ် တွင် မြန်မာအမျိုးသားထဲ ပထမဆုံး ယစ်မျိုးမင်းကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူလည်းဖြစ်သည်။
ထံတွင်လည်း မပြတ် ဆည်းကပ်ကာ ဆည်းပူးသည်။
ကျွန်တော်ရို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လောကနီတိလောက် ကောင်းရေကျမ်း မတွိ့ဖူးသိမ့်ပါ၊ မြန်မာစာပီကို အထင်မသေးဖို့ လိုပါရေ'' ၁။
အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း(အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) မြန်မာ - အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာစလုံးတွင် ကျွမ်းကျင် နှံ့စပ်သော ပညာရှင် ဖြစ်သည့် အလျောက် ဆရာကြီး ဦးရွှေဇံအောင်ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်က ဒီလစ် (စာပေ ပါရဂူ) ဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည်။
သီရိစတုရင်္ဂဗလဘွဲ့ခံ မြန်မာပညာရှိ ဦးဖေကို မန္တလေးမြို့ အောင်နန်းရိပ်သာအရပ် အဖ ဦးစနှင့် အမိ ဒေါ်လေးကြီးတို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၃ ခုနှစ်၊ ဒုတိယ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၂ ရက် အင်္ဂါနေ့ (၂၃-၇-၁၈၆၁) မြန်မာ့စံတော်ချိန် နံနက် (၁)နာရီတွင် ဖွားမြင်လေသည်။
မိမိ ဖွားရာဇာတိနှင့် ပတ်သက်၍ မိမိပြုစုခဲ့သော ကျမ်းအချို့တွင် မိမိကိုယ်တိုင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်တို့ အနက် ရ 'ဝရုဏပျို့' နိဂုံးမှ ထုတ်နုတ် ဖော်ပြသည် ရှိသော် - "...ရတနာပကုံ၊ ရွှေဘုံမန်းပြည်၊ ပွင့်လင်းစည်ဝယ်၊ အမည်ရောင်လန်း၊ ပြောင်ပြောင်ဆန်းသား၊ အောင်နန်း ရိပ်သာ၊ ရပ်မဟာဝယ်၊ ဖွားရာဇာတိ၊ အမှန်ရှိသား " ဟူသည့် အတိုင်း မန္တလေးမြို့ အောင်နန်းရိပ်သာ အရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ဖခင် ဦးစ၏ မိဘများမှာ ၏ အဆက်အနွယ်များ ဖြစ်သည်။
သားဖြစ်သူ ဦးတော်သည် နောင်တွင် ရာဇဝတ်ဝန်ထောက် ဖြစ်လာပြီး ဒေါ်သန်းနှင့် အကြောင်းပါ၍ သမီးမခင်မြ ( နောင် စာရေးဆရာမကြီး )ကို ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်များ ရတနာပုံ နေပြည်တော်ကို သိမ်းပိုက် ပြီးသည့်နောက် ခုနစ်ရွာ မိဖုရားကြီးနှင့်အတူ ဦးဖေတို့ ဆွေမျိုးသားချင်းများ တစုတဝေးလုံးကို ရန်ကုန်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၆၃ ခုနှစ်တွင် ဇနီးမရှိသည့် နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဆက်လက်မနေထိုင်လိုသည့် အလျောက် အရှေ့တိုင်းကျောက်စာများကို လေ့လာလိုက်စားနေသူ မစ္စတာနှင့် တွေ့ဆုံကျွမ်းဝင်မိပြီး ပုဂံမြို့ ကျောက်စာရုံးသို့ပြောင်းရွှေ့၍ မစ္စတာတော်စိန်ခို၏ လက်ထောက်အဖြစ်ဖြင့် ( ၁၅ ) နှစ်တိုင်တိုင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ လေ့လာ သိရှိရသမျှကို ရာဇဝင် အစောင်စောင့်နှင့် ညှိနှိုင်း၍ မစ္စတာ တော်စိန်ခို၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဦးဖေသည် ရာဇဝံသဇာလိနီကျမ်းခေါ် ပုဂံ ရာဇဝင်သစ်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
မြန်မာပညာရှိ ဦးဖေသည် ၏ အဘိုးဖြစ်သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဤ ဦးကျော်ရင်၏ မိဘများနှင့် မွေးသက္ကရာဇ်အားလုံးမှာ နှင့် လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထိုနှစ် ဇူလိုင်လတွင်(အတွင်း) ၏ အစီအစဉ်ဖြင့် ခင်ဗို (အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်)၊ (နောင်တွင်တတိယမြောက် သမ္မတကြီး ဖြစ်လာခဲ့သူ)၊ လေထီး ဦးအုန်းမောင်၊ကိုစိုးမောင် (ဗိုလ်မှူးချစ်ကောင်း) တို့နှင့်အတူ လေထီးသင်တန်းနှင့်စစ်သင်တန်းတက်ရန် အိန္ဒိယသို့ ခြေကျင် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်ဂျပန်များဆုတ်ခွာ သွားပြီးနောက် မန္တလေးမြို့ တွင် ကြီးပွားရေး ဦးလှ(လူထု) ၊ ဆရာကြီး တို့နှင့် အတူ အထက်ဗမာပြည် ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (ဖတပလ) ကိုဖွဲ့စည်းသည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာန ကထိက (၁၉၅ဝ - ၁၉၆၃)၊ ပဲခူးဆောင် အဆောင်မှူး၊ မြန်မာစာ ဧည့်ပါမောက္ခ (၁၉၆၃ - ၆၅)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ တက္ကသိုလ်များ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ မန္တလေး ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် (၁၉၆၅ နိုဝင်ဘာ - ၁၉၆၆ မတ်) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးဦးမြတ်ကျော်ကို ၁၉၃၅-ခုနှစ်၊ မေလ၂၀ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖကျော်နှင့် အမိ ဒေါ်သာနု တို့က ၊ ပျားတဲကျေးရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် လူဝတ်လဲ၍ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် စာပြု၊ မြန်မာစာဌာန နည်းပြနှင့် တက္ကသိုလ်ကောလိပ်များ အရှေ့တိုင်းပညာ သင်ကြားရေး အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည်။
ဆရာကြီးသည် မြန်မာစာအဖွဲ့၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ထမ်းဆောင်ရင်း အသက်(၇၄)နှစ်အရွယ် ၂၀၀၉-ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာမှ # ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ဘာသာရေးဆောင်းပါးများ # ၃၁ ဘုံ ခရီးသည် # ရာဟုလာမာတာ # မြန်မာအက္ခရာ ရေးသားနည်းစနစ် # မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု၊ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ဆောင်းပါးများ [ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန]။
မြန်မာနှစ် ၁၁၃၈-ခုနှစ် နန်းတက်သော လက်ထက်တွင် နေမျိုးမင်းလှကျော်သူဘွဲ့နှင့် မြောက်နန်းမိဖုရားကြီး မအူသူကြီးသမီး၏ အကြီးတော်အဖြစ်ဖြင့် ခန့်ထားချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရသည်။
လွန်သော် ၁၁၄၃-ခုနှစ် နန်းတက်သော လက်ထက်တွင် ဖွဲ့ ၁၂-ရာသီ ကို ရေးစပ်သီကုံး ပြီးသည်နောက်မှ က သားတော်ကြီး အိမ်ရှေ့မင်းထံ အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထမ်းရွက်စေသည်။
နောက် ကွမ်းရေတော်ကိုင် ရာထူးဖြင့် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်သာမက ဝန်အဖြစ် သူကောင်းပြုခြင်းကိုလည်း ခံရသည်။
သတင်းစာ ဆရာကြီး ဦးသိမ်းမောင်ကို ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ် သီတင်းကျွတ် လဆန်း ၁၂ ရက် တနင်္လာနေ့တွင် အပိုင် မလက်တိုရွာကြီးတွင် ကျောင်းဒါယကာ ရွာသူကြီး ဦးဘိုးဆယ်၊ မမယ်မှီတို့က ဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် များ ပေါ်ပေါက်လာသော အခါ ကြည့်မြင်တိုင်တွင် ကွယ်လွန်သူ အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး တို့နှင့်အတူ ကျောင်းဆရာ တဦးအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၂၈၄ (၁၉၂၄) ခုနှစ်တွင် ကြယ်တံခွန် သတင်းစာမှ တဆင့် တိုက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းလေသည်။
သူရိယ သတင်းစာတိုက်သို့ ရောက်ပြီး မကြာမီမှာပင် ''ရဲမြန်မာ'' စာအုပ်ကို ရေးသား ပြုစုလေသည်။
က ပထမဆုံး စာဆိုတော်နေ့ကို ကျင်းပနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသူ တဦးဖြစ်ပြီး၊ ကို စတင် ကျင်းပခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး ပြုစု ရေးသားသော စာအုပ်မှာ ''ရန်ကုန်သမိုင်း'' ဖြစ်၏။
ရဲမြန်မာ၊ မင်းရဲကျော်စွာ၊ မဟာဗန္ဓုလ၊ ဘုရင့်နောင်၊ အလောင်းဘုရား၊ ဗညားနွဲ့၊ ရာဇသင်္ကြံ၊ သတင်းစာဆရာ၊ ဂီရိရတနာ ဆောင်းပါးမဟာ၊ ပန်တော်ဦး၊ သာသနာ ငါသာပြုရလျှင်၊ ကိုယ်တွေ့ယိုးဒယား၊ ကျော်ပုဂံ၊ ရွှေပြည်သာယာ အဖြည့်ခံစာ၊ ဘိုးရာဇာ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှု၊ ပဲခူး မဟာစေတီသမိုင်း၊ ပင်တိုင်စံနှင့် သူရဲကောင်း၊ ရန်ကုန် ရာဇဝင်သမိုင်း၊ ရဲတပ်သမိုင်း (စာမူ)၊ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းဝိုင်း၊ ရာဂ ဗွက်အိုင်၊ သိန်းခုနစ်ထွေ (ဝတ္ထု)၊ လူရုက္ခစိုး (ဝတ္ထု)၊ ဂျော်ဂွတ်တဲ့မေမေ စသည်တို့ပင် ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာ့အလင်း သန်းညွန့်သည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်တွင် အထက်တန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
ကြီး ပြီးသောအခါ တွင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် လခစားသတင်းထောက် ဖြစ်လာသည်။
သတင်းစာဆရာကြီး မြန်မာ့အလင်း ဦးသန်းညွန့် (အသက် ၈၃ နှစ်) သည် ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့က ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် (၁၂၅၇) ခုနှစ်တွင် ၊ ဒေးဝန်းရပ်၌ ဦးဘဦးကို မွေးဖွား၍ ဖခင်မှာ လက်နက်တိုက် စာရေးတော်ကြီး ဦးယော ဖြစ်သည်။
သတင်းစာဆရာဘဝတွင်လည်း ၊ မြို့ရွာရေး၊ အမျိုးသားရေး၊ နိုင်ငံရေးတို့ကို အားကြိုးမာန်တက် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်တွင် မှ အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ ဝေလမင်းသား သို့ တိုင်းခန်းလှည့်လည်လာစဉ် ဦးဘဦးမှာ ထိုမင်းသား ကြိုဆိုရေး သပိတ်မှောက်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သဖြင့် ရခိုင်ပြည်၊ စစ်တွေမြို့သို့ အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ပထမအကြိမ် အပို့ခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာအုပ်ချုပ်ရေးပညာ (ဦးဘဦး)၊ ဦးဧမောင် (ပဟိုရ်စည်) တည်းဖြတ်။
လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ အတွက် သင့်တော်သော အုပ်ချုပ်ရေးစည်းမျဉ်းများ ရေးဆွဲကြရန် ထိုစဉ်က နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ အသီးသီးအား တာဝန်ပေးခဲ့ရာ ဦးဘဦး ခေါင်းဆောင်သော ဒို့ဘုရင်ဝါဒအဖွဲ့ကလည်း မြန်မာအုပ်ချုပ်ရေးစည်းမျဉ်း ရေးဆွဲတင်ပြခဲ့ လေသည်။
ထို့နောက် ၁၃၀၂ ခုနှစ်၊ ကြီးအတွင်း ၉၁ ဌာန အစိုးရလက်ထက်၊ ကာကွယ်ရေးပုဒ်မဖြင့် ဦးဘဦးမှာ စစ်တွေထောင်သို့ ဒုတိယအကြိမ် အပို့ခံခဲ့ရလေသည်။
ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာသမိုင်း အဘိဓာန် (မြဟန်)၊ တက္ကသိုလ်များသမိုင်း သုတေသနဌာန ၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ခရီးလမ်းမှ ငှက်ဖျားရောဂါ စွဲကပ်လာခဲ့သည်က တစ်ကြောင်း၊ ခြေလျင်လာခဲ့ရသော ခရီးက လွန်စွာကြမ်းတမ်းသဖြင့် အားအင်ချိနဲ့ ပင်ပန်းသည်က တစ်ကြောင်းကြောင့် ဦးဘဦးမှာ မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက်ရှိ ကန်ပိုင်ရွာ၌ ဇနီး၊ သားသမီးများနှင့်အတူ စစ်အတွင်း ခေတ္တ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်စဉ် (၁၃၀၄) ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီး ဦးဂုဏ်ဘဏ်ကို ၁၂၅၉ ခု၊ တပေါင်း လပြည့်ကျော် ၇ ရက် (၁၈၉၈ ခု၊ မတ် ၁၃ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မုံရွာမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။
ဆရာကြီးသည် ယဉ်ကျေးမှု ကောင်စီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ ဆိုင်ရာ အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာ ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဥ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ် # ဦးဂုဏ်ဘဏ်။
ထင်ရှားသည့် ဦးပု များတွင် နှင့် နန်းရင်းဝန်ဟောင်းဦးပု တို့ပါဝင်သည်။
ယခု ဦးပု အား ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
နန်းရင်းဝန်ဟောင်း ဦးပုသည် ပဲခူးခရိုင် (ယခု ပဲခူးတိုင်း) ၌ မြန်မာ့သက္ကရာဇ် ၁၂၄၃ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၁၅ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
မောင်ပုသည် မွေးရပ်ဌာနေ ဖြစ်သော ရွှေကျင်မြို့ အစိုးရ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် စတင် ပညာ သင်ခဲ့သည်။
မောင်ပုသည် တက္ကသိုလ်မှ ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲ၍ စစ်ဆေးသော ကောလိပ်ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲကို စကေားလားရှစ်နှင့်ပင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
သူနှင့်အတူ ဘိလပ်တွင် ပညာ သင်ကြားသူများမှာ ဦးမောင်ကြီး၊ ၊ ဒေါက်တာ ဘရင် စသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် မထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်အချို့တို့ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးတွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဦး၏ ဖခင်လည်း ဖြစ်သည်။
ဝတ်လုံတော်ရ ဦးပုသည် ဝိုင်အမ်ဘီအေမှ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကို တိုင်းပြည်အား သိရှိလာအောင် တတ်အားသရွှေ့ ပြသခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့တို့၏ ပါးနပ် အုပ်ချုပ်မှုကြောင့် အဖွဲ့အစည်းများ အကွဲအပြဲ ဖြစ်ခဲ့ရာတွင် ဦးပုသည် အုပ်ချုပ်ရေး ကို လက်ခံသော ၂၁ ဦးတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒိုင်အာခီကို မလိုချင်သော ဦးချစ်လှိုင် ဂိုဏ်းဝင် ဆရာတော် အမှုအတွက် ဝတ်လုံ ဦးမောင်ကြီး၊ ဦးစိန်လှအောင်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ အမှု လိုက်ခဲ့သည်။
ရွှေဥဩရဲ့ ‘တချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ’ စာအုပ် စပယ်ဦး စာပေ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (တတိယ အကြိမ်)။
မွေးချင်း ၈ ယောက်တွင် စတုတ္ထမြောက် ဖြစ်၍ ၏ ညီဖြစ်သည်။
ဟူသောဝေါဟာရကိုစတင်ကြံဆတီထွင်သူမှာစာရေးဆရာ“ပဂျီငို”အမည်ခံတိုးတက်ရေးဦးစိန် ဖြစ်သည်။
မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ် # မလိခ။
နာယကကြီး ဦးစိုးလွင်ကို ၂၁၊ ၆၊ ၁၉၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးထွန်းစိန်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင်တို့မှ ပဲခူးမြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကပင် မူလတန်း ပညာကို ပဲခူးမြို့တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။
သခင် သန်းထွန်းကို သွားဝိုင်းပြီး မကြာမီ ကျနော်က ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုအိမ် မှာ ကာကွယ်ဖို့ အစောင့် လွှတ်လိုက်ပါတယ်။
တွင် အဖ ဦးဘကောင်း၊ အမိ ဒေါ်တင် တို့က ၁၉၁၃ ခု ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
ထိုမှ စစ်ကိုင်းမြို့ အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်း၊ မန္တလေး ဥပစာ ကောလိပ်နှင့် တို့တွင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။
ငွေစာရင်း မင်းကြီးရုံးတွင် အလုပ်သင် ခြောက်လခန့် (၁၉၃၄)၊ မန္တလေးတွင် ထုတ်ဝေသော "တို့ခေတ် မဂ္ဂဇင်း" တည်ထောင် သူများတွင် တစ်ဦး (၁၉၃၄)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒ နည်းပြ ဆရာ (၁၉၃၄-၃၆)၊ မန္တလေး စိုက်ပျိုးရေး ကောလိပ် စိုက်ပျိုးရေး ဓာတုဗေဒ ကထိက (၁၉၄၁ - ၄၂)၊ မန္တလေး စိုက်ပျိုးရေး ဌာန ဓာတုဗေဒ မဟာ ပညာကျော် (၁၉၄၂ - ၄၅)၊ အထက် မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေးနှင့် သတင်း ဖြန့်ချိရေး အရာရှိချုပ် (၁၉၄၅ - ၄၆)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒ တထိက (၁၉၄၆ - ၄၇)၊ မန္တလေး ကောလိပ် ကျောင်းအုပ် (၁၉၄၇ - ၅၆)၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ် ဒုတိယ အဓိပတိ (၁၉၅၇ - ၆၃) အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
အထက်တန်းကျောင်းသား ဘဝမှ စ၍ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတို များကို သူရိယ၊ သက်စောင့်၊ ကြီးပွားရေး၊ ဒဂုံ၊ တို့ခေတ် မဂ္ဂဇင်း များတွင် ကလောင် အမည် အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးခဲ့၏။
အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် ဝေဘူ ဆရာတော်၊ ရွှေစေတီ ဆရာတော်၊ ဆရာကြီး ၊ ဆရာမကြီး ဒေါ်မြသွင်တို့ ထံမှ ဝိပဿနာ နည်း ရယူ၍ ထိထိရောက်ရောက် အားထုတ် ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိ သာသနာ့ တက္ကသိုလ်၊ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ တက္ကသိုလ် တို့တွင် သာသနာ့ တာဝန်များ၊ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် နိုင်ငံ တာဝန်များ ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
မဟာ သဒ္ဓမ္မ ဇောတိကဘွဲ့၊ တသက်တာ စာပေဆု (၁၉၉၅)၊ ဝိဇ္ဇာ ပညာ ထူးချွန် တံဆိပ် (ပထမဆင့်) [၂ဝဝ၂] တို့ ရရှိ ခဲ့သည်။
ယင်းသစ်တောမျိုးကို လွန်သောအခါ မြက်ခင်းနှင့်သစ်ပင်စု ရောနှောနေသော မျိုးကို တွေ့ရသည်။
ခေါ် ၊ သားပိုက်ကောင်အမျိုးမျိုး၊ အီချစ် ဒနာပရွက်စားကောင်၊ အီးမျူးငှက်ကုလားအုပ်၊ ဒင်ဂိုခေါ် တော ခွေးတစ်မျိုး၊ စသည်တို့ကို ဩစတြေးလျတိုက်မှတစ်ပါး အခြားမည်သည့်ဒေသတွင်မျှ မတွေ့ရချေ။
နှင့် နယူး ဆောက်သဝေးပြည်နယ်တို့မှ ကျောက်မီးသွေးထွက်သည်။
ပြည်နယ်များမှာ # ၊ # ၊ # ၊ # ၊ # နယူးဆောက်သဝေး၊ # တို့ဖြစ်၍ နယ်ကြီးများမှာ ဩစတြေးလျမြောက်ပိုင်းနယ်နှင့် ဩစတြေးလျမြို့တော်နယ်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားမှု သတင်းစာကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ရေးဝံ့သူ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာ } ၁၉၂၆ ခု အောက်တိုဘာ ၄ တွင် မြန်မာပြည် ၌ ကုန်သည် မျိုးရိုး အဖ ဦးသာဖန်နှင့် အမိ ဒေါ်အုပ် တို့က ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က ၊ ၊ ညောင်ဦးမြို့ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာ့စာပေများထဲက အများအတွက် အထင်ကရ ဖြစ်သည့် စာမူမှာ မြို့က တဝဂူဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။
ထိုဝတ္ထုကို ဘိုကလေးတင့်အောင်က ပြဇာတ်အဖြစ် တင်ဆက်ခဲ့သလို တေးသံရှင် ကလည်း ‘ပုဂံမြို့ဟောင်း တနေရာ’ အမည်နှင့် သီချင်းအဖြစ် သီဆိုခဲ့သည်။
ဗမာ့ခေတ် သတင်းထောက်အဖြစ် ၁၉၄၇ ခုက သတင်းစာလောကသို့ ဝင်သည်။
ဆယ်နှစ် အမှုထမ်းပြီး ၁၉၇၇ ဇူလိုင်လတွင် အမေရိကန်သို့ ထွက်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် နိုင်ငံတွင် ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ စတင်၍ မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူများ ထုတ်ဝေသော ဒီမိုကရေစီ ဂျာနယ်၊ Burma Bulletin, Burma Review စသည့် စာစောင်များနှင့် အမေရိကန် စာနယ်ဇင်းများ ဖြစ်သည့် The Missourian နှင့် Reader’s Digest တို့တွင် စာများ ရေးသားသည်။
ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံပေါင်းစုံ သတင်းစာ အသင်းကြီး The International Press Institute က ၁၉၅ဝ ခုမှ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် အတွင်း သတင်းစာတို့ လွတ်လပ်ရေးကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ အမှုထမ်းခဲ့သူ ကမ္ဘာ့ အရပ်ရပ်မှ သတင်းစာ ဆရာ ၅ဝ ကို “သတင်းစာ သူရဲကောင်းဘွဲ့” ပေးရာ မြန်မာပြည်မှ “ရေးဝံ့သူ” အဖြစ် ဦးသောင်းကို ဆုချီးမြှင့်သည်။
သတင်းစာဆရာကြီး ကြေးမုံ ဦးသောင်း (အောင်ဗလ) သည် အသက် ၈၂ နှစ်အရွယ်တွင် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်နေ့ ည ဒေသစံတော်ချိန် ၁ဝ နာရီခန့်မှာ အမေရိကန် နိုင်ငံ ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ်၌ ကွယ်လွန်သွားသည်။
ပြီးခဲ့သည့် မတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ပြည်နယ်၊ ဖို့လောရာဒေး မြို့ရှိ ဖလော်ရီဒါ မက်ဒီကယ် စင်တာ (Florida Medical Center) ဆေးရုံတွင် အဆုတ်ရောဂါနှင့် နှလုံးအားနည်းသည့် ရောဂါများအတွက် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရာမှ အဆုတ်ထဲ ရေဝင်သည့် အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားကာ ကွယ်လွန်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။
အောက်ပါစာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည် - သောင်း၊ ဦး၊ ကြေးမုံ။
ဖြင့်ရေးထားသော ရိုးရှင်းသည့် ''Hello world'' source code]] ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်းဘာသာစကား (အစီစဉ်ချ ဘာသာစကား (သို့) ကွန်ပျူတာဆော့ဖ်ဝဲလ်များရေးသားရာတွင်သုံးသည့် ဘာသာစကား) သည် စက်များ အထူးသဖြင့် များကို ညွှန်ကြားချက် ပေးရန် ပုံစံကျ တည်ဆောက်ထားသော လူနားလည်ရန်လွယ်သော စနစ်ကျ ဘာသာစကား သို့တည်းမဟုတ် အား ဆက်တိုက်အလုပ်လုပ်စေရန် အမိန့်ပေးစာသားများကို ရေးသားရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားသော ဘာသာစကားများကို ခေါ်ဆိုသည်။
Programming Language အား အသုံးပြု၍ စက်များ၏ အပြုအမူများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ များဖြင့် များ တည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
များကဲ့သို့ပင်၊ ရေးသားပုံစနစ် နှင့်၊ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိ၏။
Computer ဟာ အလိုအလျောက် အလုပ်မလုပ်နိုင်ပါဘူး။
programming language generation နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ programming ကို စတင် သင်တဲ့ သူတွေ တော်တော်များများ သိထားသင့်ပါတယ်။
General Use Perl Python Ruby Go Database SQL Report generators Oracle Report Data manipulation, analysis, and reporting languages SQL PL SPSS GUI creators XUL OpenROAD Mathematical optimization AIMMS GAMS Database-driven GUI application development Action Request System C/AL Screen painters and generators SB+/SystemBuilder Oracle Forms Web development languages CFML Html CSS Java Script PHP etc... ဒီဂျစ်တယ် ကွန်ပျူတာများ မပေါ်မီကပင် စီစဉ်ချ ရေးဆွဲနိုင်သော စက်များ ပေါ်ခဲ့သည် ဆိုရမည်။
တွင် ဗျည်းတစ်ခုတည်းကိုသာ သုံး၍ ဝါကျ တည်ဆောက်နိုင်ပြီး အရှည်ဆုံး ဝါကျများကို ကြံဆလေ့ရှိသည်။
အတိုင်းမသိ၊ ပမာဏမရှိ၊ တင့်တယ်သည့် ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါရှိသော ဗြဟ္မာများဖြစ်သည်။
ဇိုင်ဝါးလူမျိုးသည် ဝင်ကချင်နွယ်ထဲတွင်ပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ခုဖြစ်သည်။
နှင့် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။
ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင် (ဒေါက်တာသန်းထွန်း) စာမျက်နှာ၂၈ လူမျိုးနွယ်စု ဆင်းသက်ပုံ။
ASP.NET သည် မှ ထုတ်လုပ်သော dynamic web site များ၊ web application များ၊ web service များ ရေးသား နိုင်သော web application framework ဖြစ်သည်။
တစ်ခု တည်ဆောက်စဉ်]] စက်မှုအတတ်ပညာ (engineer) ဆိုသည်မှာ (engineering) တစ်ခုခုဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုသူကို ဆိုသည်။
စက်မှုအတတ်ပညာရှင်များသည် နှင့် အသိပညာ များကိုသုံး၍ နည်းပညာ အခက်အခဲများကို ကျော်လွှားကာ ကုန်ကျစရိတ် သက်သာပြီး အန္တရာယ် ကင်းသော ဖြေရှင်းချက်များကို ဖော်ထွင်းကာ လက်တွေ့ ပြဿနာများကို ဖော်ထွင်းသည်။
အချို့သူများသည် စက်မှုအတတ်ပညာရှင်ကို နှင့် သင်္ချာပညာကို ပေါင်းစပ်ပေးသူဟုလည်း မြင်ကြသည်။