DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
မြန်မာနိုင်ငံအား ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် အုပ်စိုးနေသည့် ဗြိတိသျှတို့အား မောင်းထုတ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရနိုင်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်နှင့် တို့သည် စစ်သင်တန်းတက်ရောက်ရန် ဂျပန်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဂျပန်ဗိုလ်မှူးကြီး ဆူဇူကီး၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဗမာ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်ကို တွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် ဂျပန်တို့က မြန်မာနိုင်ငံအား ပေးခဲ့သည်။
ဂျပန်တို့က ဦးဆောင်သည့် ရုပ်သေးအစိုးရကို စင်တင်ပေးခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား စစ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ ဗမာ့ လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ကိုလည်း ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော် (ဘီအင်အေ) ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
ဂျပန်တပ်များ မဝင်ရောက်မီကပင် ဖက်ဆစ်တို့၏ အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်သတိပေးခဲ့သည့် ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော နှင့် တို့၏ အကူအညီဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဂျပန်များအား တိုက်ထုတ်ရန် အိန္ဒိယပြည်ရှိ ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များနှင့် တိတ်တဆိတ် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး လျှို့ဝှက်အစီအစဉ်များကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
အပျော်စီးသင်္ဘောသည် အပန်းဖြေခရီးထွက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ခရီးသည်တင် သင်္ဘောဖြစ်သည်။
လက်ရှိစာရင်းအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး အပျော်စီးသင်္ဘော ‘Oasis of the Seas’ သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ရေချပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗွေဆော်ဦးခရီးစဉ်ကို စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်（''Oasis of the Seas''）အမည်ရှိ သည် တော်ဝင် ကယ်ရေဘီယံ ကုမ္ပဏီအပိုင်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် ကုန်ကျစရိတ်အများဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းနှင့် အလေးချိန်ဆင်တူရှိသည့် ညီအမသင်္ဘောမှာ ဖြစ်သည်။
သင်္ဘော၏ အောက်ခြေခံ သံချောင်းရှည် အား နိုဝင်ဘာလ ၁၂ရက် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် အက်စ်တီအက် ဥရောပ- (တောင်ကိုရီးယားပိုင် လက်ခွဲဖြစ်သည့် အက်စ်တီအက် ကော်ပိုရေးရှင်း - (ယခင်သိကြသည့် - အကာ သင်္ဘောကျင်း)မှ ၊ တွင် စတင်အခြေချ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရေလက်ကြားရှိ တံတားများအောက်မှ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် မီးခိုးခေါင်းတိုင်ကို လိုသလို သိမ်းနိုင်ဆန့်နိုင်သည်။
ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မှ ဟေတီသို့ ၄ ည ၅ ရက်ကြာ ဗွေဆော်ဦး ခရီးစဉ်ကို စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
ထိုမြို့နယ်မှ ၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ဆီ၊ ၊ ၊ နှင့် ခေါက်များ အများအပြား ထွက်လေသည်။
ပုဂံပြည် အနော်ရထာမင်း တည်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်၍ သည် နောင်တော် မင်းအား စစ်သည်ဗိုလ်ပါ စုဆောင်းကာ ဤအရပ်မှ တော်လှန် အောင်မြင်ခဲ့လေ၏။
ထင်ရှားသောစေတီများမှာ မြရွှေဂူနှင့် ရွှေတောင်ဦး ဖြစ်သည်။
မြို့၏အရှေ့မြောက်ယွန်းတွင် ရှိသော ပေ ၄၉၈၁ မြင့်သည့် နှင့် ခရီး ၈ မိုင်ခန့်သာ ဝေးပြီး တောင်တက်စခန်းများလည်း ရှိသည်။
ကျောက်ပန်းတောင်း မြောက်ဘက် ၄မိုင်ခန့်အကွာ (နှစ်ကျပ်ခွဲရွာ) အလွန်ထူးဆန်းအ့ံဩဖွယ် ထီးတော်လှုပ်သိမ်တော်ဘုရားသည် တန်ခိုးကြီးဘုရားရှိသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂) မှ ကျောက်ပန်းတောင်းသို့ မီးရထားလမ်းခွဲ ရှိသည့်အပြင် ၊ ၊ ၊ များ/ မင်းဘူမြို့များသို့ လည်း မော်တော်ကားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိလေသည်။
ယခုအခါ ၊ ၊ မြို့တို့ အပါအဝင် အခြားမြို့များသို့ တိုက်ရိုက် အဆင့်မြင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကား (Express) များ ဖြင့်လည်း တိုက်ရိုက် သွားလာနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားပြီးသည့် နောက်တစ်နှစ် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်မှ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ၊ ပညာတတ်များနှင့် မြို့ခံများ ၌ စုဝေးဆန္ဒပြခဲ့သည့် အရေးအခင်း တရပ်ဖြစ်သည်။
ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုသည် ပေကျင်းမှ တရုတ်ပြည် တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့သွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် သို့ ရောက်ရှိလာကာ လူစုလူဝေးအား အုပ်စုခွဲကာ ဆန္ဒပြမှုကို ခြေမှုန်းခဲ့သည်။
အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဟူယောက်ပန်းကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ ပါတီမှ အတင်းအကျပ် အနားပေးစဉ်က တရုတ် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ၊ တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမများက ထျန်းအန်းမင် စကွဲယားမှာ ဆန္ဒပြမှု အနည်းအကျဉ်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဆန္ဒပြသူများကို စာနာစိတ်ပြသခဲ့မှုကြောင့် က အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ကျောက်ကျိယန် (Zho Ziyang) ကို ကွယ်လွန်ချိန်ထိ နေအိမ်၌ အကျယ်ချုပ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သကဲ့သို့၊ ဆန္ဒပြပွဲများသည်လည်း တနေ့ထက်တနေ့ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။
ရည်မှန်းချက် တသမတ်တည်း မရှိ၊ ဦးဆောင်သူမဲ့ ဖြစ်နေသော်လည်း ဆန္ဒပြသူ လူထုကြီးက အစိုးရအတွင်း တည်ရှိနေသည့် အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ကြကာ စီးပွားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ရရှိရေးအတွက် တောင်းဆိုကြသည်။
မှ လူထုအား အုပ်စုခွဲပြီးနောက်တွင် တရုတ်အစိုးရသည် နှိပ်ကွပ်မှု တသီတတန်းကြီးကို စတင်တော့သည်။
ကွယ်လွန် ၁၇၇၄) သည် မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်း ၏ နောက်ဆုံး ဘုရင်ဖြစ်သည်။
ကို တော်လှန်၍ ပဲခူးကိုနေပြည်တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သော ဟံသာဝတီဘုရင် ကို ၁၇၄၇ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဗညားဒလ သိမ်းပိုက်ထားသော အင်းဝကို တည်ထောင်သူ က တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။
အလောင်းဘုရား၏သားတော် နန်းတက်သောအခါ ၁၇၇၄ခုနှစ်တွင် ဗညားဒလသည် သေဒဏ်ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
သူ၏ ဝတ္ထုများနှင့် သူရေးသားသည့် ရုပ်ရှင် ဗီဒီယို ဇာတ်ညွန်းတို့ကို ဒါရိုက်တာ က အရုပ် အသံများဖြင့် ဖော်ပြရိုက်ကူးရာ ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ နီကိုရဲအား ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ (၂) ရက်နေ့၊ ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးတင်ဝင်းနှင့် အမိ ဒေါ်မြကြည်မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အသက် (၂၇) နှစ်အရွယ်တွင် ရုပ်ရှင်အောင်လံ မဂ္ဂဇင်းတွင် "တိတ်ဆိတ်ခြင်း တံတားပေါ်မှာ" ဝတ္တုတိုဖြင့် စာပေလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုဝတ္တုကို "ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ"အမည်ဖြင့် ၊တို့နှင့် ဇာတ်ကားရိုက်ကူးခဲ့ရာတွင်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။
ဝတ္တု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် နှင့် တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သော သစ်ခက်ငါး ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
နီကိုရဲနှင့် ခေတ်ပြိုင်စာရေးဆရာများမှာ ၊ တို့ ဖြစ်သည်။
နီကိုရဲ (ခ) ကိုရဲဝင်း သည် (၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄) စနေနေ့ နံနက် ဝဝး၃ဝ နာရီခန့်က ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်၊ လုဗ္ဗနီအထူးကုဆေးခန်း၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ဂျေရုဆလင်မြို့သည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ၊ နှင့် တို့၏ မြင့်မြတ်သော မြို့အဖြစ် ယူဆကြသည်။
ထို့နောက် ဘီစီ ၁၀၀၀ ခန့်လောက်တွင် သည် ဂျေရုဆလင်ကို ယဟူဒီနိုင်ငံသစ်၏မြို့တော် ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
ပန်းတဉ်းဟူသည် ကြေးထည် ပုံစံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်သည့် ပညာဖြစ်သည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ကြေး၊ သံ စသော သတ္တုပစ္စည်းများကို တိုက်စစ်၊ ခံစစ်သုံး များအဖြစ် ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း အပါအဝင် အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် ဘာသာရေးနှင့် သာသနိက ပစ္စည်းများကို ပိုမိုထုတ်လုပ်ခဲ့ကြဟန် ရှိသည်ဟု သုတေသီတို့က ဆိုကြသည်။
ရှေးဟောင်း သုတေသနဌာနမှ တူးဖော်ရရှိသော ပစ္စည်းများမှာ လက်ဝတ်ရတနာ၊ ဘာသာ သာသနာနှင့် ဆိုင်သော ပစ္စည်း၊ အိုးခွက်၊ ငွေကြေး၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်း (ဆွဲလဲ)၊ နတ်ရုပ်စသည်တို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အထိ တွေ့ရသည်ဟုဆိုသည်။
အင်္ဂလိပ် အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိတို့၏ အဆိုအရ သည် ၈၇ တန်လေး၍ ခေါင်းလောင်းနားအချင်းမှာ ၁၆ ပေ ၃ လက်မရှိပြီး အမြင့်မှာ ၁၂ ပေ ၆ လက်မရှိသည်။
မြန်မာတို့အတွက် ခေါင်းလောင်းကြီးငယ် သံတို့မှာ ကြည်နူးစရာဖြစ်သည်။
ကြေးစည်၊ ဇွန်း၊ မောင်း၊ ၊ အိုး၊ ခွက် စသည်တို့ကို ခတ်ယူမှသာ ရသည်။
မြန်မာတီးဝိုင်းမှ ကြေးဝိုင်းရှိ များ၊ မှ မောင်းများကို ဤ နည်းဖြင့် ခတ်ရင်း ခတ်ရင်းဖြင့် အသံညှိယူရသည်။
ယွန်းထည်နှင့် ယွန်းလုပ်နည်းသည် အလှအပဆင်သဖို့ရော ကြာကြာထားနိုင်၊ ခံနိုင်ရည်ရှိဖို့ ပစ္စည်းတခုခု၏ မျက်နှာပြင်ကို သုတ်ဆေးတခုခုတင်သခြင်း (ဝါ) တင်သထားသည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
ယနေ့အခေါ် ယူနမ် တချိန်က နန်ချောင်းအင်ပါယာကိုဖြတ်၍ အေဒီပထမရာစုနှစ်တွင် တချိန်က (ယနေ့မြန်မာခေါ်သည့်) ဗမာနိုင်ငံကို ယင်းယွန်းရောက်လာခဲ့ကတည်းက ယွန်းမှာ ပိုမိုသိမ်မွေ့သည့် အရည်အသွေး အနုပစ္စည်းတခုအဖြစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် တပြိုင်တည်းပင် မြန်မာ့ရှေးရိုးစဉ်လာ အနုအလှ ပစ္စည်းပစ္စယတို့၏ ဟန်ပန်လက်ရာတမျိုး အဖြစ် မြန်မာပိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယွန်းထည်အမျိုးမျိုးမှာ # ကျောက္ကာထည် (ရိုးရိုးစင်းစင်းပြောင်ချောယွန်းထည်များ) # ယွန်းထည်ရိုးရိုး (ဆေးသွင်းယွန်းထည်) # ရွှေဇဝါးထည် (ရွှေသွင်းယွန်းထည်) # သရိုး (ရုပ်ကြွပုံသွင်းယွန်းထည်) # မှန်စီရွှေချယွန်းထည် (သလင်းမှန်ရောင်စုံနှင့်ရွှေချယွန်းထည်) # မှန်ဖရာ့ သို့မဟုတ် နှီးဖရာ့ (ယွန်းချောက်ထည်) အတိတ်က ထုပ်လုပ်ခဲ့သည့် ယွန်းထည်တို့မှာ သာမန်ထက်ထူးကဲသော နုနယ်နူးညံ့လှသည့် အရည်အသွေးများရှိ၍ နည်းပညာတစ်ခုကသာလျှင် ယွန်းချောက်ထည်နည်းကို သုံးထားသည်။
ကျောက္ကာထည်ယွန်းပစ္စည်းဆိုသည်တို့က ပဓာနအားဖြင့် အိမ်တွင်းသုံး အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်၍ ဥပမာ လင်ပန်း ခွက် ပန်းချင်း ပန်းခံ ရေခွက်နှင့် ကွမ်းအစ်များ ဖြစ်ကြ၏။
ယွန်းထည်တို့ကို တန်ဆာဆင်ရေးနှင့် အဆောင်ယောင်တို့အဖြစ် ပဓာနထုတ်လုပ်ကြသည်။
အထူးတလည် တင့်တယ်ခန်းနားဖို့တွက် အခြေခံအားဖြင့် မည်သည့်အရာဝတ္ထုမဆိုဖြစ်နိုင်သော ရွှေဇဝါယွန်းခေါ် ရွှေရေးယွန်းထည်တို့မှာ မြင်ရသမျှတို့တွင် အတူမရှိသလောက် ဖြစ်သည်။
သယိုး ဆိုသည်က ပုံသွင်းယွန်းပုံနှင့် အထည်သတ္ထုတို့ ဖြစ်၍ မည်သည့်အရာကိုမဆို သယိုးကိုင်နိုင်သည်။
ပြကတေ့စာအဆိုက စစ်စည်စချောက်ပစ္စည်းထယ်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယင်းယွန်းပစ္စည်း တို့ကို အထူးသဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ နှင့် စေတီပုထိုး တို့အတွက်ခြယ်သပူဇော်ရန် အသုံးပြုခြင်း ကြောင့်ယွန်းအခြောက်ထည်များဖြစ်လာရသည်။
နောက်ယင်း ပထမအချောအဆင့်ထည်ကိုလေဝင်ထွက်ကောင်းခြောက်သွေ့သော်လည်း အေးမြရသည့် အခန်းတွင်တဖြည်းဖြည်း သွေ့ခြောက်သွားအောင် ၃ ရက်မှ ၄ ရက် ထိအခြောက်လှန်းရသည်။
ဇိုယာဖန်းသည် ကရင်အမျိုးသား ခေါင်းဆောင် တဦးဖြစ်သည့် ဖဒိုမန်းရှာ (ကွယ်လွန်) ၏ သမီးဖြစ်သည်။
ပိုးကရင်တိုင်းရင်းသား တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဇိုယာဖန်းသည် လက်ရှိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး UK အခြေစိုက် မြန်မာ့အရေး လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ ၏ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးတာဝန်ခံ တဦး အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသူလည်း ဖြစ်သည်။
လူလားမြောက်အရွယ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါတွင် မိဘနှစ်ပါးလည်း ကွယ် လွန်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကတိုး၊ ကော့နှတ်ရွာနှင့် တဆက်တည်းဖြစ်သော သံလွင်မြစ်ပေါ်ရှိ သံဃာပိုင်ရွာရှိ မိမိ၏ အစ်မကြီး ဒေါ်ထောဂေ့ (မိထဝ်ဂွံ) ရှိရာသို့ လာရောက်နေထိုင်ကာ အစ်မ၏ လယ်မြေတွင် လယ်သမားအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လေသည်။
ဇနီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရှိ သူဌေးကြီးဦးထော်အာထံတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထား သော အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့အရင်းရှင်ပိုင် ကြီးသည် သူ၏စီးပွားရေး ကွက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသော တိုင်းရင်းသားအရင်းရှင် ဦးနာအောက်ပိုင် သင်္ဘောများကို မလိုလားမနှစ်သက်ချေ။
ဂျပန်လူမျိုး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသူ Yumiသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖအေတူ မအေကွဲ မောင်တစ်ဦး ရှိကြောင်း ကြားသိရသောအခါ၊ သွားရောက် ရှာဖွေရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
Yumi၏ ဖခင်သည် ဂျပန်စစ်ဗိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ စစ်မှုလာထမ်းစဉ်တွင် မထွေးထွေး နှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သားတစ်ဦး မွေးဖွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၆ခုနှစ် မေလအတွင်းက နှင့် တို့၌ မြန်မာစာတန်းထိုးဖြင့် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး သည် တွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်၊ စက်တင်ဘာ၊ အောက်တိုဘာလများတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်သည်။
ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း အဓိကအကြောင်းရင်းမှာတပ်မတော်ကဖွဲ့ထားသည့်ကောင်စီ အစိုးရဖြစ်သော ၏ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည့် လောင်စာဆီ ထောက်ပံ့ထုတ်ပေးခြင်းအား ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ဒီဇယ်နှင့်ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းကို ၆၆ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရုတ်တရက်တိုးမြှင့်စေခဲ့ပြီး ဘတ်စ်ကားများအတွက် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်းသည် ရက်သတ္တပတ် မပြည့်မှီ ငါးဆမြှင့်တက်စေခဲ့ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
Christina Fink, "The Moment of the Monks: Burma, 2007", in and (eds.), ''Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present'', Oxford University Press, 2009. , pp. 354–370. [ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများတို့သည် အစပိုင်းတွင် နအဖမှ အလျင်အမြန်နှင့်ဖြိုခွင်း ခဲ့ပြီးနောက် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာသော ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူများ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ကြရသည်။
စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့မှ စတင်၍ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများကို ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဝင် ရဟန်းသံဃာတော်များမှ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့တွင်အစိုးရ၏ ထပ်မံဖြိုခွင်းခြင်းကို မခံရမှီအချိန်အထိ ၎င်းကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများ ရှေ့ဆက်ရန် အခွင့်ရခဲ့သည်။
သေကျေဒဏ်ရာရမှုအရေအတွက်သည် မရှင်းလင်းသေးပါ။
နောက်ဆုံး ထိခိုက်သေဆုံးမှုသည် ၃၁ ဦးအဖြစ်သာ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ သံတမန် ပေါ်လို စာဂျီရို ပင်န်နဲရိုး (Paulo Sergio Pinheiro) မှ အတည်ပြုခဲ့သည်။
အစိုးရမှ အမျိုးမျိုးသောဥပဒေပုဒ်မများဖြစ်ကြသည့် နိုင်ငံသားများနိုင်ငံခြားငွေ လက်ဝယ်ထားရှိခြင်း သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်မရှိသောဗွီဒီယိုနှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ ကိုပိုင်ဆိုင်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်သည့်ဥပဒေပုဒ်မများဖြစ်သော နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်မှုဥပဒေနှင့် ဗွီဒီယိုနှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများဆိုင်ရာတို့ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
ငွေကြာယံဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှ သံဃာတော် ၅ ပါးအပါအဝင် အခြား နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ဆောင်ရွက်သူ ၂၆ ဦးတို့ကို ၆ နှစ်မှ ၂၄ နှစ်အထိ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။
ဝက်ဘ်အခြေပြု အီးမေးလ် အသုံးပြုမှုကို မရရှိစေခြင်းအပါအဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းများ သို့မဟုတ် အချက်အလက်များအား ပေးပို့သော ဝန်ဆောင်မှုများအားလုံးကို အစိုးရမှ ပိတ်ပင်ရန် ကြိုးစားသည်။
စနေနေ့တွင်အောင်ဆန်းစုကြည် သူမ၏နေအိမ်မှ အပြင်သို့ ထွက်၍ ထောက်ခံအားပေးသူများနှင့် ချီတက်လာသော သံဃာတော်များကို နှုတ်ဆက်ရန် ထွက်ခဲ့သော ခဏတာ မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်း အထင်ကရဖြစ်ရပ် ရုပ်ပုံများကို ဘလောက်များတွင် တင်ပြထားခဲ့သည်။
မိမိဆန္ဒအလျောက်တိုင်းပြည်မှ ထွက်ခွာခဲ့သော အစိုးရနှင့် သဘောထားကွဲလွဲဆန့်ကျင်သူများဦးစီးသည့် အိန္ဒိယအခြေစိုက် သည်[ Over 100,000 people in Rangoon and parts of Burma protest] (Third to last paragraph) Mizzima News အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပုံများစွာအနက်မှ တစ်ပုံကို ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး အယောက် ၅၀၀၀၀ ထက်မကသောသူများ ထိုနေ့တွင် ၎င်းတို့၏ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
နိုင်ငံအမြောက်အမြားမှ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများကို ထောက်ပံ့ကူညီအားပေးရန်နှင့် စစ်အစိုးရကို အရေးတကြီးပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် အကြံပြုတိုက်တွန်းမှုများ ပြုလုပ်နေကြချိန်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကဲ့သို့အဓိကကျသော နိုင်ငံအချို့တို့သည် ကြားဝင်မစွက်ဖက်ရေးခံယူချက်အမြင်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်သာမက အစိုးရကို အပြန်အလှန်နားလည်မှုဖြင့် ပံ့ပိုးကူညီကြောင်း သဘောထားကိုပြသခဲ့သည်။
အေဗားဇ် ဒေါ့အော့ချ် မှ တာဝန်ယူ၍ "စစ်မှန်သော ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီကို ထောက်ခံမှုပေးရန်"နှင့် "ဆန္ဒပြသူများအား အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခြင်းများကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း"တို့ကို တရုတ်သမ္မတ ဟူကျင်တောင် (Hu Jintao) နှင့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီသို့ လေလှိုင်းမှတစ်ဆင့် တရားဝင်မေတ္တာရပ်ခံ ပန်ကြားခဲ့ကြသည်။
ဘလော့ဂါများ ၎င်းတို့၏ ဘလောက်များကို မတင်ပဲ ထားရှိရန် လှုံ့ဆော်စည်းရုံးမှုတစ်ခုကို အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုနေ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာဘလော့ဂါနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
သံဃာတော်များ အောင်ဆန်းစုကြည်နေအိမ်ကို ချီတက်ဖြတ်လျှောက်ပြီး ပထမဦးဆုံး ကွန်ယက်သတင်းထုတ်ပြန်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် "မြန်မာနိုင်ငံရှိ သံဃာတော်များ၏ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုကို ထောက်ပံ့ကူညီရန်" ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် အသုံးပြုသူများအဖွဲ့ အား ချက်ချင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အဆိုပါလေဆိပ်တွင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၃) ခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနေပြီး (၁) နှင့် (၂) တို့ကို ပြည်ပခရီးစဉ်များအတွက်လည်းကောင်း၊ (၃) ကို ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များအတွက်လည်းကောင်း အသီးသီး ခွဲခြားအသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
Calcutta Metropolitan Airports Authority မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ကြီးအတွင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ယခင်လေဆိပ်အဟောင်းရှိ အဆောက်အအုံများမှ လက်ရှိ အဆောက်အအုံ (၂)ကို ပထမဆုံးအဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
ထိုအဆောက်အအုံအသစ်တွင် နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်များ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ထို့နောက် အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်အဆောက်အအုံအပါအဝင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံဟောင်းကို ဖျက်သိမ်းကာ ၆ထပ် အဆောက်အအုံအသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အဆောက်အအုံ (၁)ဟု သတ်မှတ်ကာ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များ အသုံးပြုခဲ့သည်။
အဆောက်အအုံ (၁)ဖွင့်လှစ်ပြီး မကြာမီတွင် အဆောက်အအုံ (၃)ကို တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ကာ အဆောက်အအုံ (၃)အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များ သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။
ထို့နောက် ယခင်လေဆိပ်အဆောက်အအုံများမှ နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော အဆောက်အအုံ (၁)နှင့် (၂)ကြားရှိ အဆောက်အအုံကို ဖျက်သိမ်းကာ အဆောက်အအုံ (၁)နှင့် (၂) အကြား ဆက်သွယ်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အဆောက်အအုံ (၂)အား ထပ်မံအဆင့်မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။
လေဆိပ်အဆောက်အအုံနှင့် ကားပါကင်ကို ခေတ်မီပေါင်းကူးတံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားရှိသည်။
ပထမထပ်တွင် နိုင်ငံကူးလက်မှတ် စစ်ဆေးရေးကောင်တာ၊ လုံခြုံရေး စစ်ဆေးရေးဂိတ်၊ ထွက်ခွာဂိတ်များနှင့် ဈေးဆိုင်များ ပါဝင်သည်။
လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ပြည်ပ ဝင်/ထွက် အဖြစ် အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။
လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) ကို ပထမဦးဆုံး စတင်အသုံးပြုသော လေကြောင်းလိုင်းမှာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် သည် ဒုတိယ လေကြောင်းလိုင်းအဖြစ် လေဆိပ် အဆောက်အအုံ (၁) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
လေဆိပ်ကြီးတစ်ခုလုံး၏ ဒီဇိုင်းနှင့် အသေးစိပ်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့အစည်း (IATA) ၏ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြည်သူပြည်သားနှင့် ဆိုင်သောလေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့အစည်း (ICAO) ၏ လုံခြုံရေးသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် သန်း ၃၀ အသုံးပြုထားသည်။
လေဆိပ်အဆောက်အအုံ အဟောင်းမှာ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များသာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် လေဆိပ်အဆောက်အအုံအဟောင်း နေရာတွင် အဆောက်အအုံထပ်မံတည်ဆောက်ရန်အတွက် ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များအားလုံးကို အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များ အဆောင်သို့ ရွေ့ပြောင်းလိုက်သည်။
လေဆိပ်အဆောက်အအုံကို ဖျက်၍ အသစ်တည်ဆောက်သော အဆောက်အအုံ (၁) မှာလည်း ပြည်ပ ခရီးစဉ်များအတွက်သာ အသုံးပြုခဲ့သည်။
လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၂) အနီးတွင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၃) ကို တည်ဆောက်ကာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များအားလုံးအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယခင် ယာယီအသုံးပြုခဲ့သော အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များအဆောင်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) နှင့် (၂) တို့ကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။
မှတ်တိုင်များသည် လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁)နှင့် (၃) အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
လေဆိပ်ကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးစရိတ်နည်းလေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သော နှင့် ၏ အဓိကဗဟိုချက် လည်းဖြစ်သည်။
မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် စီမံကိန်းကို ၁၉၉၀ စုနှစ် အလယ်ပိုင်းကာလတွင် စစ်အစိုးရက နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ရေး အစီအစဉ်၏ ကဏ္ဍတစ်ရပ်အနေဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် စတင်အကြံပြုခဲ့သည်။
ထိုအစီအစဉ်အရ မန္တလေးကို အာရှဒေသရှိမြို့ကြီးများ အထူးသဖြင့် ၊ ၊ ၊ ၊ များသို့ပျံသန်းရာ အချက်အချာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် ရည်မှန်းခဲ့ကြသည်။
ယခင်က နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်ဟူ၍ ၏ ခရီးစဉ်တစ်ခုသာရှိရာမှ ယခုအခါတွင် ၊ များသို့ နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်း ၄ခုထက်မနည်း ပျံသန်းပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။
ချန်ဂီလေဆိပ်သည် Singapore Airlines, Singapore Airlines Cargo, , Scoot, Tigerair နှင့် Jetstar Asia Airways လေကြောင်းလိုင်းတို့အတွက် အဓိက အခြေစိုက်ရာဖြစ်သည်။
ချန်ဂီလေဆိပ်သည် လေကြောင်းလိုင်း ၁၀၀ ကျော်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။
File:Singapore Changi Airport, Terminal 2, Departure Hall 6, Dec 05.JPG File:SINT3.JPG File:Changi Airport, Terminal 2, Restricted Area 9.JPG File:Singapore airport pool.jpg
ယင်းဆုများသည် နယ်ပယ်အတွင်းရှိ အနုပညာနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ထူးချွန်မှုများအတွက် ချီးမြှင့်သည့် ဆုများဖြစ်ကြသည်။
အော်စကာဆုများကို ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်တွင် ဂုဏ်သိက္ခာအရှိဆုံးဆုများအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မှတ်ယူကြသည်။
ပထမဆုံးအကြိမ် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲကို ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ယင်းဆုပေးပွဲသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ နှစ်စဉ်ကျင်းပလေ့ရှိသော အဓိက ဖျော်ဖြေရေးဆိုင်ရာ ဆုပေးပွဲကြီး လေးခုအနက် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။
ယင်း၏ အပြိုင်ဆုများဖြစ်သည့် ရုပ်မြင်သံကြားအတွက် အမ်မီဆုများ၊ ဘရော့ဒ်ဝေး ပြဇာတ်ရုံအတွက် တိုနီဆုများ၊ ဂီတအတွက် များ စသည်တို့သည် အကယ်ဒမီဆုများကို စံနမူနာပြု၍ ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အော်စကာ ရုပ်တုသည် အနုပညာလက်ရာဆန်သော ပုံစံ (Art Deco) ဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည့် သူရဲကောင်းတစ်ဦးကို ပုံဖော်ထားသည်။
ထိုစဉ်အခါက တရုတ်ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင် သည် လူရွှင့်၏လက်ရာများကို စွဲမက်ပြီး လူရွှင့်အား ကြည်ညိုလေးစားသူ ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံးဝတ္ထုတိုမှာ ''အရူး၏နေ့စဉ်မှတ်တမ်း'' ဖြစ်၍ တရုတ်ဘာသာဖြင့် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်တွင် ရေးသားထုတ်ဝေသည်။
အာနန္ဒာစေတီကို မင်းလက်ထက် (အေဒီ ၁၀၉၀) တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ကျန်စစ်သားမင်းလက်ထက်တွင် နန္ဒမူလိုဏ်ဂူမှ ရဟန္တာများ ကြွရောက်လာသည်။
ပုဂံမြို့ ၏ အရှေ့ဘက်အနီး၌ တည်ရှိလေသည်။
ထိုလေးဆူသော များကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ထားရန် အဘယ်သို့သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် အဆောက်အအုံဖြင့် ကြည်ညိုဖွယ်ဖြစ်အောင် တည်ဆောက်ကိုးကွယ်ရအံ့နည်းဟု ကြံစည်တွေးတောနေတော်မူခဲ့လေသည်။
မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မစကြာတရားဟောသံကို ယန္တရားဆင်၍ ဖန်တီးစီရင်ထားရာ၊ ၏ ကြွေးကြော်သံကဲ့သို့ အလွန်တရာ သာယာလှသည်။
သင်္ဂါယနာသုံးတန် တင်ဟန်၊ မင်းသည် ဝက်ကြီးစသော ရန်သူများကို အောင်နိုင်ဟန် အရုပ်များကိုလည်း ရွှေစင်ဖြင့် သွန်းလုပ်ထားသည်။
မင်းတရားကြီး၏ ကောင်းမှုတော်သည် ဘုရားရှင်၏ အနန္တပညာကို ရည်မှတ်ပူဇော်ခြင်း ဖြစ်သဖြင့် အနန္ဒာဘုရားဟု ဘွဲ့မည်တပ်ခဲ့သော်လည်း ကာလကြာမြင့်သော် အာနန္ဒာဘုရားဟု ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။
ကုလားကျောင်း၏ အလယ်၌ အုတ်ဖြစ်ပြီးသော ကန့်ကူဆံတုံးခေါ် မဏ္ဍိုင်ကြီးရှိရာ ဗဟို၌ ထုကြီး ထည်ကြီးဖြင့် တည်ဆောက် သော ဂူဘုရားများနှင့် ရှေးတို့၏ ကြီးများ တည်ဆောက်ပုံသဘောမျိုး ဖြစ်သည်။
အောက်ခြေပန္နက် (Foundation) သည်ရှေးခေတ် တို့၏ သောတ္တိက၊ သို့မဟုတ် ထောင့်ရှစ်ထောင့်ပါသည့်ကြက်ခြေ ပုံစံ (Greek Cross) ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၁၈ ခုနှစ်က အရှေ့မျက်နှာမှ သရက္ခာန်ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို တေဇောဓာတ် သင့်သဖြင့် တရားကြီးက စံကားသားဖြင့် အထက်တည်ရင်းစနစ်အတိုင်း ထုလုပ်ပူဇော်ခဲ့ပေသည်။
ထိုဘုရားကြီး၏ ပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် ၌ သိုက်မြိုက် ခမ်းနားစွာ ကျင်းပသည်။
ရွှေစည်းခုံစေတီတော်သည် ညောင်ဦးမြို့မှ အနောက်တောင် ယွန်းယွန်း ကမ်းနဖူးရှိ ပေ (၇၅၀) ကျော်ခန့် ရှည်လျားကျယ်ဝန်းသော မဟာရံတံတိုင်းကြီးနှင့် ဉာဏ်တော်ပေ (၁၆၀)၊ ဖိနပ်တော်အကျယ်ပေ (၁၆၀)ပမာဏရှိကာ ရွှေရောင်ဝင်းလျက် တင့်တယ်ကြည်ညိုဖွယ် တည်ရှိလေသည်။
ပုဂံပြည်မင်းလက်ထက်တွင် ၏ဘုရင် ပထမဝိဇယဗာဟု မင်းကြီး၏ အကူအညီတောင်းခြင်းကြောင့် ရဟန်းသံဃာတော်များ၊ ပိဋကတ်သုံးပုံ ကျမ်းစာများနှင့် တစ်စီးတို့ကို အကူအညီပေးခဲ့သည်။
ပထမ ဝိဇယဗာဟုမင်းကလည်း အနော်ရထာမင်း၏ ကျေးဇူးကိုတုံ့ပြန်သော်အားဖြင့် ၏ စွယ်တော်ပွားကို အနော်ရထာမင်းထံ ဓမ္မလက်ဆောင်ပြန်လည် ပေးပို့ခဲ့သည်။
ထိုအခါ မင်းဆရာဖြစ်သော မထေရ်က သတ္တဝါအားလုံး ကိုးကွယ်နိုင်စေရန် စေတီတည်ပါဟု မင်းကြီးအား အကြံဉာဏ်ပေးခဲ့သည်။
ကောဇာသက္ကရာဇ် ၄၂၁-ခု၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၀)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မှ ရသော မြဆင်းတုတစ်ဆူနှင့် ပြည်ရှိ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော တစ်ဆူကိုလည်း ဌာပနာထားသည်။
ထို့နောက် မင်းကြီး၏ကိုယ်စား ကို ဖက်နေဟန် ရွှေစင်ကို သွန်းလုပ်၍ ဌာပနာတော်မူသည်။
အနော်ရထာမင်း နတ်ရွာစံပြီးနောက် မင်းက ကောဇာသက္ကရာဇ် ၄၅၁-ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၁၃)ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) ရွှေစည်းခုံစေတီသည် မြေစိုက်စေတီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) = စေတီ၏လေးဘက်လေးတန်၌ အုတ်ဂန္ဓကုဋီလေးဆောင်ရှိသည်။
ရွှေစည်းခုံစေတီအောက်ခြေတွင် ပစ္စယံသုံးဆင့်ရှိပြီး ပစ္စယံသုံးဆင့်အထက်တွင် ရှစ်ထောင့်ကြာဝန်း ကျည်းဝန်း၊ ခေါင်းလောင်းပုံ၊ ရင်စည်း၊ သပိတ်မှောက်၊ ဖောင်းရစ် အဆင့်ဆင့်၊ ကြာမှောက်၊ ရွဲ၊ ကြာလန်၊ ပဉ္စလောဟာချရားသီး၊ ထီးအဆင့်ဆင့်ဖြင့် တည်ဆောက် ထားသည်။
ပုဂံခေတ် ကြေးသွန်း ကြေးခတ်နည်း (ပညာ)ကို လေ့လာနိုင်သည်။
ဟံသာဝတီ အေဒီ(၁၅၅၀-၁၅၈၁) သည် ရွှေစည်းခုံစေတီကို ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခဲ့ပြီး ထိုအကြောင်းကို (၂၃)မေ၊ (၁၅၅၇) ကလှူခဲ့သည့် (၂၁၀၀)ပိဿာ၊ (၃.၁၈)တန်ရှိ ကုသိုလ်တော် တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် အေဒီ (၁၇၆၃-၁၇၇၆) သည် (၃၀)မေ၊ (၁၇၆၈) တွင် ရွှေစည်းခုံစေတီကို ထီးတော်တင်ပြီး ၎င်း၏အလှူဒါနကို ရေးထိုးထားသည့် မော်ကွန်း ကျောက်စာရှိသည်။
ရွှေစည်းခုံ စေတီရင်ပြင်ရှိ အုတ်ဇရပ်အတွင်းရှိ ပုဂံခေတ်က ထုလုပ်ခဲ့သည့် ၊ သစ်သားပန်းပု သိကြားရုပ်နှင့် သစ်သားပန်းပု တံခါးရွက်တို့ကို လေ့လာနိုင်သည်။
ရွှေစည်းခုံစေတီသည် အတွင်းအံ့ကိုးပါး၊ အပြင်အံ့ကိုးပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ပုဂံညောင်ဦး ရွှေစည်းခုံစေတီတော် လမ်းညွှန်စာစောင် မှ (၁၉၉၂-ခု) ပုဂံခေတ် 1102-AD ခန့်က ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ရွှေစည်းခုံဘုရားကျောက်စာ ဖြစ်သည်။
အမိသည် သားငယ်အား ရင်ခွင်၌ နှစ်သိမ့်သကဲ့သို့ ငါသည်လည်း တိုင်းသူပြည်သားတို့ကို နှစ်သိမ့်ပါအံ့၊ = မူရင်း မွန်ဘာသာ ကို ပင် G.H.Luce က ဤသို့ အင်္ဂလိပ် ဘာသာ သို့ ပြန်ဆိုထားသည် ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
File:Shwezigon 1855.jpg၁၈၅၅ ခုနှစ်တွင် စေတီတော်ကို ဖူးမြင်ရပုံ File:Bagan-130-Shwezigon-Pagode-1976-gje.jpg၁၉၇၅ ခုနှစ် ငလျင်လှုပ်ပြီး တစ်နှစ်အကြာ File:Myanmar2000007.jpgရဟန်းတော်များ စေတီတော်တန်ဆောင်းနားတွင် ဆွမ်းခံကြွခြင်း File:Pagan-Shwezigon-Pagoda-main-Buddhas-Dec-2000-01.JPGဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် File:Shwezigon-Bagan-Myanmar-11-gje.jpgရင်ပြင်တော် File:Nat Statue at SSK Pagoda.jpgနတ်ရုပ်ပုံ File:Myinn Kwar Year at SSK Pagoda.jpgမြင်းခွာရာ File:Horse Statute at SSK Statute.jpgမြင်းရုပ်တု File:Yay Chile at SSK Pagoda.jpgရွှေစည်းခုံစေတီတော်ရှိ ရေချိုင့် File:Nagar Statute at SSK Pagoda.jpgနဂါးရုပ်တု File:Hlan Htauk Year at SSK Pagoda.jpgလှံထောက်ရာ File:Lion At Shwe See Kone.jpgမုခ်ပေါက်ဝရှိ ခြင်္သေ့ရုပ်တု File:A Fay Htak Thar Tala Kyee.jpgအဖေထက် သားတစ်လကြီးနတ်နန်း။
ထို့အတွက်ကြောင့် ကိုပင် ကျော်လွန်သွားကာ နယူးယောက်မှာ ဒုတိယနေရာသာ ရရှိသည်။
ဒတ်ချ်လူမှုဆက်ဆံရေး ပညာရှင် ဆပ်စ်ကီယာ ဆပ်ဆန်က တိုခရိုသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအတွက် နယူးယောက်မြို့ နှင့် တို့ နှင့်အတူ တစ်ခုသော ထိန်းချုပ်ရာနေရာဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
တိုကျိုမြို့၏ မူလပထမ အမည်မှာ အဲဒို(Edo) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
တိုကျိုသည် မူလက အဲဒိုဟု အမည်ရသည့် ငါးဖမ်းရွာကလေးပင် ဖြစ်သည်။
တိုကျိုမြို့လယ်ခေါင်သည် ကဲ့သို့ပင် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက စတင် ဒီဇိုင်းထုတ် ပုံဖော်ခဲ့ပြီး အဓိက ရထား ဘူတာရုံများ အနီးတွင် သိပ်သည်းစွာ တည်ရှိသော အနေအထားပင် ဖြစ်သည်။
တိုကျိုမြို့၏ ပင်မကုန်းမြေသည် တိုကျိုပင်လယ်အော် ၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၉၀ ကီလိုမီတာရှိကာ မြောက်မှတောင်သို့ ၂၅ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။
တိုကျိုမက်ထရိုပိုလစ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသအတွင်းတွင်ပင် တောင်ဘက် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ အတွင်းတွင် ကျွန်းစု နှစ်ခု ရှိသည်။
တိုကျိုမြို့သည် စွတ်စို၍ ခြောက်သွေ့သော ဇုန်ထဲတွင် ကျရောက်နေပြီး ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုနှင့် ပြင်းထန်မှု နည်းပါးသော ဆောင်းရာသီတို့ကို ရင်ဆိုင်ရလေ့ ရှိသည်။
တိုကျိုမြို့သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြို့ပြစီးပွားရေး အချက်အချာ နေရာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ အဓိက ဘဏ္ဍာရေး ဗဟိုဌာန တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
တိုကျိုမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားကုန်းလမ်းနှင့် လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ၏ အဓိက အချက်အချာ နေရာဖြစ်သည်။
တိုကျိုမြို့တွင် တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်နှင့် အသက်မွေး ပညာ သင်တန်းကျောင်းများ ရှိသည်။
တိုကျိုမြို့တွင် ပြတိုက် အများအပြား ရှိသည်။
ရှောင်လင်ကျောင်းတော် (သို့မဟုတ်) ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်း ( တရုတ်: 少林寺 ; ပင်ယင်း : Shàolínsi )သည် ယခု ၏ ဟန်နန် ပြည်နယ် ဆောန်ရှန်း တောင်တန်း (Song Shan)ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
မဟာယာန တွင် ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိအများဆုံးဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ၏ ဘခမည်းတော်သည် Kanchipuram Pallava ၏ ဘုရင်Tamil Pallava ဖြစ်သည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ကို ( 達摩 Bodhidharma)၊ ချန်ဗုဒ္ဓဘာသာ( Chán Buddhism) နှင့် ရှောင်လင်၊ ကွန်ဖူးကိုယ်ခံပညာတို့ ၏ ရှေ့ဆောင်ဦးစီးဦးကိုင်တည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
ဂျပန်ပြည်တွင်ဆရာတော်ဗောဓိဓမ္မ ကို 達磨 Daruma) ၊ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ(Zen Buddhism) နှင့် ဂျပန် ကိုယ်ခံပညာတို့၏ရှေ့ဆောင်ဦးစီးဦးကိုင်တည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
အတိအကျအားဖြင်.ဆိုသော် ရှောင်လင် ဆိုသည်မှာ ''ရှောင်ရှိတောင်ရှိတောအုပ်များထဲမှ ကျောင်းတော်'' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
လီဆာ ပရက်စလေ (Lisa Marie Presley) သည် Rock & Roll ဂီတ ဂန္ထဝင် အဆိုတော်ကြီး အဲလ်ဗစ် ၏ သမီးဖြစ်သည်။
Pop ဘုရင်ကြီးဟု ခိုင်းနှိုင်းခံရသည့် နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သော်လည်း ၂ နှစ်အကြာတွင် လမ်းခွဲခဲ့သည်။
ညောင်ရေသွန်းပွဲသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာတို့၏ ဘာသာရေး ဓလေ့ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ညောင်ရေသွင်းပွဲကို ဂိမှာနဟု ဆိုအပ်သော နွေဥတု၏ နောက်ဆုံးလဖြစ်သော လပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။
မင်းက ရှိရာ နတ်ပြည်သို့ စစ်မောင်းသံပေးနေသည်ဟု ထင်ရ၏။
ကဆုန်လသည် ခြောက်သွေ့သောလ ဖြစ်သည့်အလျောက် တောင်သူဦးကြီးများ အလုပ်အားကြသည်။