DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ကုန်သွယ်မှုအတွက် အဓိကကျသော ရေကြောင်းဗျူဟာမြောက်နေရာဖြစ်သည့် (Strait of Hormuz) သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်များနှင့် ဆက်တိုက်ကြုံတွေ့နေရသည်။
ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်သည် အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများ၊ အစ္စရေးပိုင်နက်များနှင့် အခြားသော အပေါ် ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းများဖြင့် လက်တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အပြင်၊ အီရန်တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ကလည်း ရေလက်ကြားအတွင်း သင်္ဘောများ ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်းကို ပိတ်ပင်တားမြစ်ကြောင်း သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သဖြင့် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ ထိရောက်စွာ ရပ်တန့်သွားခဲ့ရသည်။
ထိုသတိပေးချက်များနှင့် သင်္ဘောများအပေါ် နောက်ဆက်တွဲ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ရေကြောင်းဖြတ်သန်းမှု သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခဲ့ပြီး ရေနံတင်သင်္ဘော သွားလာမှုသည် ကနဦးတွင် ၇၀% ခန့်အထိ ကျဆင်းသွားကာ ဘေးအန္တရာယ်ကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် သင်္ဘောအစင်းရေ ၁၅၀ ကျော်မှာ ရေလက်ကြားအပြင်ဘက်တွင် ကျောက်ချရပ်နားခဲ့ရသည်။
မကြာမီအချိန်အတွင်းမှာပင် ရေကြောင်းသွားလာမှုသည် သုညအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
ရေရှည်ထောက်ပံ့မှု ပြတ်တောက်မည်ကို စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ဘရန့် (Brent) ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် လေးနှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တစ်စည်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ အထက်သို့ ကျော်လွန်သွားကာ အမြင့်ဆုံးအနေဖြင့် ၁၂၆ ဒေါ်လာအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
အကျပ်အတည်းကြောင့် ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုဒဏ်ကို ခံစားခဲ့ရသည့် အခြားသောကုန်စည်ဈေးကွက်များတွင် ၊ နှင့် တို့ ပါဝင်သည်။
ယင်းကဲ့သို့ တိုးတက်မှုများ ရှိနေသော်လည်း အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဆိုက်ကပ်မည့် သို့မဟုတ် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများမှ ထွက်ခွာမည့် သင်္ဘောများကို အမေရိကန်က ဆက်လက်ပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း သမ္မတ ထရန့်က နောက်ပိုင်းတွင် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်၏ ထိုသို့ ဆက်လက်ပိတ်ဆို့ထားမှုကြောင့် အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ သင်္ဘောများ ရေလက်ကြားမှ ပြန်လှည့်သွားကြသည့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ရေလက်ကြားသည် ၎င်း၏ အကျဉ်းဆုံးနေရာတွင် မိုင် ၂၁ (၃၄ ကီလိုမီတာ) အကျယ်ရှိပြီး အီရန်နှင့် နိုင်ငံအကြား ပင်လယ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။
အီရန်သည် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည့် အလားအလာကို အချက်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုအထဲတွင် လအစောပိုင်းတွင် ယာယီတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပိတ်ပစ်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်မှ ၂၀ ရက်အတွင်း အီရန်သည် ၎င်း၏ ရေနံတင်ပို့မှုကို ပုံမှန်နှုန်းထား သုံးဆတိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး အနှောင့်အယှက်များဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ရေနံသိုလှောင်မှုကို လျှော့ချခဲ့သည်။
ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံသည်လည်း အလားတူလုပ်ဆောင်မှုများကို ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုများမတိုင်မီရက်များတွင် ရေလက်ကြားအတွက် စစ်ပွဲအန္တရာယ်ရှိသော သင်္ဘောသည် တစ်ကြိမ်လျှင် သင်္ဘောအာမခံတန်ဖိုး၏ ၀.၁၂၅% မှ ၀.၂% မှ ၀.၄% အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
အလွန်ကြီးမားသော ရေနံတင်သင်္ဘောများအတွက် ၎င်းသည် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ တိုးလာခြင်းဖြစ်သည်။
အီရန်သည် ယူအေအီး၊ နှင့် အပါအဝင် ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အစ္စရေးမြို့များနှင့် အမေရိကန်အခြေစိုက်စခန်းများကို ဒုံးကျည်များဖြင့် တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှုများနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခသည် လက်ဘနွန်သို့ ကျယ်ပြန့်သွားပြီး အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေးနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရော့ကက်များ ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အစ္စရေး၏ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အီရန်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးသံအမတ်များကို နှင်ထုတ်သော နိုင်ငံများသို့ လုံခြုံရေးလမ်းကြောင်းများ ပိုမိုယူဆောင်လာမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
investingLive မတ်လ ၉ ရက်နေ့အထိ၊ ရေလက်ကြားအတွက် သင်္ဘောအာမခံနှုန်းထားများသည် ယခင်အပတ်ထက် လေးဆမှ ခြောက်ဆအထိ မြင့်တက်လာကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ပြီး အမေရိကန်အစိုးရသည် အကြမ်းဖက်မှုအန္တရာယ်အာမခံဥပဒေအရ အာမခံကုမ္ပဏီများကို ကူညီရန် စတင်ခဲ့သည်။
အီရန်သည် တရားဝင်ပိတ်ဆို့မှု မကြေညာထားသောကြောင့် ပိတ်သိမ်းမှုသည် တရားဝင်စည်းနှောင်မှု မရှိသော်လည်း၊ ဘေးကင်းရေးကို အာမမခံနိုင်ကြောင်း စစ်ဘက်နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့ပြီး သင်္ဘောအများအပြားသည် ဆိပ်ကမ်းတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည် သို့မဟုတ် နောက်ပြန်ဆုတ်ခဲ့ကြသည်။
ခြိမ်းခြောက်မှုများကြောင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပိတ်သိမ်းခဲ့ရပြီး သင်္ဘောခြေရာခံဒေတာများအရ ယာဉ်အသွားအလာ ၇၀% လျော့ကျသွားကြောင်း ပထမဆုံးပြသခဲ့သည်။
မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၊ ခါဆက် မြောက်ဘက်ရှိ ''Skylight'' ရေနံတင်သင်္ဘောသည် ဒုံးကျည်တစ်စင်းဖြင့် ထိမှန်ခံခဲ့ရပြီး အိန္ဒိယသင်္ဘောသားနှစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
ကျန်သင်္ဘောသား ၂၀ ဦးကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့သည်။
အီရန်၏ အရိပ်သင်္ဘောအုပ်စု နှင့် ဆက်စပ်မှုဖြင့် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဌာနက ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။
အိန္ဒိယရေတပ်သားတစ်ဦး သေဆုံးပြီး ပနားမားအလံလွှင့်ထူထားသော MV ''SAND'' သင်္ဘောပေါ်ရှိ သင်္ဘောသား ၂၁ ဦးကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန်အလံလွှင့်ထူထားသော ''Stena Imperative သည်'' ဘာရိန်းဆိပ်ကမ်းတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုတွင် ဆိပ်ကမ်းဝန်ထမ်းတစ်ဦး သေဆုံးပြီး အခြားနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော်လည်း သင်္ဘောအမှုထမ်းများမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း မရှိပေ။
အီရန်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ''Athe Nova'' သည် Hormuz ရေလက်ကြားကို တရားမဝင်ဖြတ်ကျော်ရန် ကြိုးစားပြီးနောက် ဒရုန်းနှစ်စင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရကြောင်း IRGC နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော Tasnim သတင်းဌာန၏ အဆိုအရ သိရသည်။
မတ်လ ၂ ရက်နေ့ သန်းခေါင်ယံကျော်ပြီးချိန်တွင် ရေလက်ကြားရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောများသည် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနည်းပါးခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်းကို ညွှန်ပြ သည့် အလိုအလျောက် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည့်စနစ် အချက်ပြမှုများကို မထုတ်လွှင့်ခဲ့ကြပါ။
သို့သော် မယုံကြည်ရသော အချက်အလက်နှင့် ဂြိုဟ်တုလမ်းကြောင်းပြကိရိယာကို အခြေခံ၍သာ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် အကာအကွယ်နှင့် လျော်ကြေးအာမခံကို ဖယ်ရှားလိုက်သောကြောင့် သင်္ဘောပိုင်ရှင်များအတွက် ရေလက်ကြားကို အသုံးပြုရန် စီးပွားရေးအန္တရာယ် အလွန်မြင့်မားခဲ့သည်။
ရေလက်ကြားကို အန္တရာယ်များသောဇုန်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး သင်္ဘောသားများအတွက် အပိုလုပ်ခနှင့် ငြင်းဆိုခွင့်ကို ရရှိစေခဲ့သည်။
ရေလက်ကြားသည် နည်းပညာအရ ပွင့်လင်းနေသော်လည်း ထိရောက်စွာ ပိတ်ထားသည်။
မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် IRGC မှ ၎င်းတို့သည် ရေလက်ကြားကို လုံးဝထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အနည်းဆုံး သင်္ဘော ရှစ်စင်း ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။
မော်လ်တာအလံလွှင့်ထူထားသော ''Safeen Prestige'' သင်္ဘောတစ်စင်းသည် ထိမှန်ခဲ့ပြီး သင်္ဘောသားများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ အစောပိုင်းက ၎င်း၏ AIS transponder ကို ပိတ်ထားသော ''Pola'' သင်္ဘောသည် ပိတ်ဆို့ထားသော်လည်း ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းကာ UAE သို့ ၎င်း၏ကုန်ပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ညဉ့်နက်ပိုင်းတွင် ပင်လယ်ဒရုန်းတစ်စင်းကြောင့် ကြီးမားသောပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ကူဝိတ်နိုင်ငံ၊ Mubarak Al Kabeer ဆိပ်ကမ်း အနီးတွင် ကျောက်ချထားသော ရေနံတင်သင်္ဘော ''Sonangol Namibe'' ကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ရေနံယိုဖိတ် မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် သင်္ဘောငယ်တစ်စင်း ထွက်ခွာသွားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
IRGC မှ အမေရိကန် ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းကို ထိမှန်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ''Safeen Prestige ကို'' ကူညီရန် စေလွှတ်ထားသော tugboat တစ်စင်းသည် ဒုံးကျည်နှစ်စင်း ထိမှန်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး သင်္ဘောသား သုံးဦး ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သည်။
မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် IRGC သည် တွင် ဒရုန်းတစ်စင်းဖြင့် ရေနံတင်သင်္ဘော ''Prima ကို'' ထိမှန်ခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး အမေရိကန် ရေနံတင်သင်္ဘော "Louise P" ကို ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် ဒရုန်းတစ်စင်းဖြင့် ထိမှန်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းသည် အနီးအနားတွင် ရေပက်ဖျန်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အကွာတွင် ပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။
သည် ကမ်းလွန်တွင် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ပထမဆုံး သတင်းပို့ထားသော ရေကြောင်းမတော်တဆမှုဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တွင်ပင် အမေရိကန်စစ်ဘက်ထောက်လှမ်းရေးသတင်းရင်းမြစ်များက အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် ရေတပ်မိုင်းများ ထောင်ရန် စတင်နေပြီဟု သတင်းပို့ခဲ့သည်။
သတင်းများအပြီးတွင် အမေရိကန်သမ္မတ အီရန်သည် ၎င်းတို့ထောင်ထားသော မိုင်းများကို ချက်ချင်းဖယ်ရှားရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး အမေရိကန်စစ်တပ်က အီရန် မိုင်းခွဲသမား ၁၆ ဦးကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သင်္ဘောများကို ကြီးမားသောတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး သင်္ဘောသုံးစင်း ပျက်စီးခဲ့သည်။
ထိုင်းအလံလွှင့်ထူထားသော ''Mayuree Naree'' သင်္ဘောမှ သင်္ဘောသား ၂၀ ကို သင်္ဘောမီးလောင်ပြီးနောက် အိုမန်တော်ဝင်ရေတပ်မှ ကယ်တင်ခဲ့ပြီး အခြားသုံးဦးမှာ ပျောက်ဆုံးနေသည်။
အတည်မပြုနိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကိုလည်း IRGC မှ ''Express Rome'' တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် အီရတ်နိုင်ငံ၊ ဘာဆရာဆိပ်ကမ်း အနီးတွင် အီရန်ဒရုန်းလှေတစ်စင်းမှ ရေနံတင်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မီးရှို့ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး သင်္ဘောသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
အီရတ်ဆိပ်ကမ်းများအတွက် နိုင်ငံတော်ကုမ္ပဏီသည် သင်္ဘောနှစ်စင်းလုံးပေါ်ရှိ သင်္ဘောသား ၃၈ ဦးကို ကယ်တင်ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်ရေနံ ၏ အကြီးဆုံးဝယ်ယူသူဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများကို ကာကွယ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် Cetus Maritime Shanghai Ltd. မှ လည်ပတ်သော ''Iron Maiden'' ကုန်တင်သင်္ဘောသည် "တရုတ်ပိုင်ရှင်" ဟု အချက်ပြခြင်းဖြင့် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
အစောပိုင်းတွင် ရေနံတင်သင်္ဘော ''Bogazici သည်'' ပိုင်နှင့် ပိုင် သင်္ဘောတစ်စင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး အောင်မြင်စွာ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။
မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် လိုက်ဘေးရီးယားအလံလွှင့်ထူထားသော ''Sino Ocean သည်'' UAE ၏ Mina Saqr ဆိပ်ကမ်းမှ ၎င်း၏ကုန်ပစ္စည်းများကို ကောက်ယူပြီးနောက် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းရန် တရုတ်ပိုင်နှင့် လည်ပတ်သည့် အဆင့်အတန်းကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် IRGC သည် အီရန်သည် အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် ၎င်းတို့၏ အနောက်တိုင်းမဟာမိတ်များမှ သင်္ဘောများကိုသာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ထားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ၎င်းကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ရေလက်ကြားအပြင်ဘက်ရှိ အာရေဗျပင်လယ်ရှိ Duqm ၊ Salalah နှင့် Sohar ရေနက်ဆိပ်ကမ်းများသည် ရေနံတင်သင်္ဘောများအား choke point ကို ကျော်လွှားနိုင်စေပါသည်။
သို့သော် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဒရုန်းများစွာသည် Duqm နှင့် Salalah တို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး Duqm ရှိ လောင်စာဆီသိုလှောင်ကန် အနည်းဆုံး တစ်ခု ပျက်စီးခဲ့သည်။
Sohar သည် အာမခံကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ စစ်ပွဲအန္တရာယ်ဧရိယာအတွင်း ကျရောက်ခဲ့ပြီး သင်္ဘောများအတွက် စင်းလုံးငှားခနှင့် အာမခံကုန်ကျစရိတ်များကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။
လန်ဒန်အာမခံဈေးကွက်၏ ပူးတွဲစစ်ပွဲကော်မတီသည် အိုမန်တစ်ဝိုက်ရှိ ရေပြင်များကို အန္တရာယ်များသော ရေကြောင်းဧရိယာများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
သင်္ဘောကုမ္ပဏီအများစုသည် အာဖရိက၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး မှတစ်ဆင့် ပိုမိုရှည်လျားသော ရှောင်ကွင်းလမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
Maersk ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစ၍ ကို အသုံးပြုမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ရေတိုအတွင်း အီရန်၏ အသေးစားရေငုပ်သင်္ဘောများမှ အန္တရာယ်ပေါ် မူတည်၍ ၇ စင်းမှ ၈ စင်းဖြင့် လေကြောင်းအကာအကွယ်ပေးကာ တစ်နေ့လျှင် စီးပွားဖြစ်သင်္ဘော ၃-၄ စင်းကို လိုက်ပါစောင့်ရှောက် ရန် ဖြစ်နိုင်သည်။
သို့သော် လပေါင်းများစွာ ရေရှည်တည်တံ့စွာ လုပ်ဆောင်ရန်မှာ အရင်းအမြစ်များ ပိုမိုလိုအပ်ပါသည်။
အိုမန်ကမ်းလွန်တွင် မီးရှို့ခံခဲ့ရသော တစ်စင်းအပါအဝင် အနည်းဆုံး ရေနံတင်သင်္ဘော သုံးစင်းသည် ရေလက်ကြားအနီးတွင် ထိမှန်ခဲ့သည်။
အနည်းဆုံး ရေနံတင်သင်္ဘော ၁၇ စင်းသည် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ဆက်လက်သွားလာနေခဲ့သည်။
Maersk ၊ CMA CGM နှင့် Hapag-Lloyd အပါအဝင် အဓိက ကွန်တိန်နာ သင်္ဘောကုမ္ပဏီများသည် ထိုရေလက်ကြားနှင့် ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်လမ်းကြောင်းများကို ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။
ဟူသီထိန်းချုပ်ထားသော ယီမင်နိုင်ငံက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အစ္စရေးနှင့် ပင်လယ်နီရှိ စီးပွားဖြစ်သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည်စတင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ဆူးအက်တူးမြောင်း လမ်းကြောင်းကို အာဖရိကရှိ တစ်ဝိုက်တွင် ပြန်လည်လမ်းကြောင်းပြောင်းရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။
အကျပ်အတည်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောများ သောင်တင်ခဲ့သည်။
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ လှုပ်ရှားမှုများကို လျှော့ချပြီး ရေလက်ကြားကို အသုံးပြုခြင်းကို ရပ်တန့်လိုက်သောကြောင့် အဓိက အပျော်စီးသင်္ဘောခြောက်စင်းပေါ်တွင် ခရီးသည် ၁၅၀၀၀ သောင်တင်နေခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့၏ ၂၀% ခန့်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာလေ့ရှိပြီး အနှောင့်အယှက်များကြောင့် Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းများသည် အစောပိုင်းကုန်သွယ်မှုတွင် ၁၀-၁၃% မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အနှောင့်အယှက်များ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများက သတိပေးခဲ့ကြသည်။
ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အာရှတွင် ပြဿနာရှိပြီး တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယကဲ့သို့သော အဓိကတင်သွင်းသူများသည် ထောက်ပံ့မှုပြတ်လပ်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။
သင်္ဘောလိုင်းပြတ်တောက်မှုသည် စွမ်းအင်ဈေးကွက်များတွင် မတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး လက်ကားဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းသည် အိမ်ထောင်စု စွမ်းအင်ဘေလ်များကို မြင့်တက်စေပြီး ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီဈေးကွက်အပေါ် နိုင်ငံ၏ မှီခိုမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်သည်ဟု ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများက သတိပေးထားသည်။
ရေနံပြတ်လပ်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည် ၂၀၆,၀၀၀ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရန် ကတိပြုခဲ့သည်။
အနှောင့်အယှက်များကြောင့် ရေနံတင်သွင်းသည့်နိုင်ငံများတွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် စီးပွားရေးကျဆင်းမှုအလားအလာများအပေါ် စိုးရိမ်မှုများလည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
Barclays နှင့် Goldman Sachs ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများမှ လေ့လာသုံးသပ်သူများက ရေလက်ကြားကို ပိုမိုကြာရှည်စွာ ကန့်သတ်ထားပါက ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်မားနေနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ကြသည်။
မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ''Bloomberg သတင်းဌာန'' က အီရတ်နိုင်ငံသည် သိုလှောင်ရန်နေရာ မလုံလောက်မှုကြောင့် Rumaila ရေနံမြေ ရှိ လုပ်ငန်းများကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ရေနံတင်သင်္ဘောများသည် ရေလက်ကြားမှ ထွက်ခွာနိုင်ခြင်း မရှိပေ။
မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် တင်သွင်းလာသော ရေနံအပေါ် မှီခိုနေရပြီး ပိတ်သိမ်းမှုကြောင့် အခြားတင်ပို့မှုလမ်းကြောင်းများကို ရှာဖွေနေသော သည် ဆော်ဒီအာရေဗျအား ယန်ဘူ၏ ပင်လယ်နီဆိပ်ကမ်း မှတစ်ဆင့် ရေနံထောက်ပံ့မှုများကို ပြန်လည်လမ်းကြောင်းပြောင်းရန် တရားဝင်တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျက အာမခံချက်များပေးကာ ပိတ်သိမ်းထားသော ရေလက်ကြားကို ရှောင်ကွင်းရန် အနည်းဆုံး ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှုတစ်ခု စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။
ဆော်ဒီအာဏာပိုင်များသည်လည်း အနှောင့်အယှက်၏ သက်ရောက်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှုအချို့ကို ယန်ဘူ မှတစ်ဆင့် လမ်းကြောင်းပြောင်းရန် စဉ်းစားနေကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့ပါဝင်သည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ဂျပန်ရေနံချက်စက်ရုံများသည် အစိုးရအား ၎င်းတို့၏ သိုလှောင်ထားသော ရေနံအချို့ကို ထုတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ရေနံချက်စက်ရုံများသည် ၎င်းတို့၏ ရေနံစိမ်း ၉၅% ခန့်ကို ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ကူဝိတ်၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနှင့် ကာတာတို့မှ ရရှိကြသည်။
ရေနံချက်စက်ရုံများ ချောမွေ့စွာလည်ပတ်နိုင်စေရန်နှင့် လုံလောက်သော ရေနံစိမ်းထောက်ပံ့မှုကို သေချာစေရန်အတွက် ဤရေနံသိုလှောင်မှုကို ရယူရန် ၎င်းတို့သည် ကြိုးပမ်းကြသည်။
မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကာတာစွမ်းအင်ဝန်ကြီး Saad Sherida al-Kaabi က စစ်ပွဲဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပါက အခြားပင်လယ်ကွေ့စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သူများသည် ပို့ကုန်များကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ''force majeure'' (ကာတာသည် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုကို ရပ်တန့်ပြီး မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်ငွေ့စာချုပ်များအပေါ် Force Majeure ကြေညာခဲ့သည်) ကြေညာရနိုင်ကြောင်းနှင့် "၎င်းသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးများကို ကျဆင်းစေလိမ့်မည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။
အိန္ဒိယအစိုးရသည် ရရှိသော ရေနံထောက်ပံ့မှုများကို ကာကွယ်ရန် အိန္ဒိယရေတပ်ကို ချထားရန်လည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။
မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကူဝိတ်နိုင်ငံသည် ''force majeure'' ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ရေနံထုတ်လုပ်မှုကို လျှော့ချမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုသည်လည်း ၎င်း၏ ရေနံထုတ်လုပ်မှုကို လျှော့ချခဲ့သည်။
မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော် ပြီးနောက်ပိုင်း လေးနှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းများသည် တစ်စည်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကျော်သွားခဲ့သည်။
ထိုနေ့မှစ၍ အီရတ်တောင်ပိုင်းရှိ အဓိက ရေနံမြေသုံးခု၏ ထုတ်လုပ်မှုသည် စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ ၇၀% ကျဆင်းခဲ့ပြီး တစ်နေ့လျှင် စည်ပေါင်း ၄.၃ သန်းမှ ၁.၃ သန်းအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အေဂျင်စီ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၃၂ နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ အရေးပေါ်အရန်ငွေမှ လေးရက်စာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုပမာဏကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရေနံစည်ပေါင်း ၄၀၀ သန်းကို ထုတ်လွှတ်ရန် တညီတညွတ်တည်း သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဒူဘိုင်းရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် တစ်စည်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆၆ အထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးစံချိန်တင်ခဲ့ပါသည်။
ပြင်သစ်ရေတပ်က ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာသော သင်္ဘောများကို လိုက်ပါပို့ဆောင်ရန် ဖရီးဂိတ်နှစ်စင်း စေလွှတ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ဗြိတိန်သည် ဂျာမနီနှင့် အီတလီတို့နှင့်အတူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် စီးပွားဖြစ်သင်္ဘောများကို ပံ့ပိုးရန် လုပ်ဆောင်နေကြသည်။
မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် G7 နိုင်ငံများသည် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာသော သင်္ဘောများကို လိုက်ပါပို့ဆောင်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေကို လေ့လာရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် (António Guterres) ကဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ ယင်းရေလက်ကြား လုံခြုံစိတ်ချရစေရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ကြောင်း အကြံပြုပြောကြားခဲ့ပါသည်။
Ministry Of Information ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ၊ ၊ နှင့် တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို စမ်းသပ်အသုံးပြုသည်။
Ministry Of Information ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု (MAI)နှင့် (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။
မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။
ဇွန် ၁၂ ရက်တွင် ပုပ်ပွသေဆုံးနေသည့် အလောင်း ၁၈ လောင်းကိုလည်း စူးစမ်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုသို့ထုတ်လွှင့်ရာတွင် KNDOအဖွဲ့မှ ဗိုလ်ကြီး အဆင့်ရှိသူ စောပါဝါး ဦးစီးသည့်အဖွဲ့က အကြောင်းမဲ့ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ပြီး အချို့အား ရက်ရက်စက်စက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု စစ်ကောင်စီဘက်မှ စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။
ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ထိုစဉ်က ပြည်တွင်းပြည်ပ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြား ဝေဖန်ဆွေးနွေးစရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြီး၊ Fortify Rights အဖွဲ့သည် ဤသတင်းအချက်အလက်များကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ကေအန်ယူက စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ပြီးနောက် KNDO စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် စောနယ်ဒါးမြ နှင့် ဗိုလ်ကြီးစောဘာဝါးတို့ကို အဓိကတာဝန်ရှိသူများ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
KNDO ယာယီ စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ် ဒု- စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်စောရှီးလေ့ ကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး ဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ငွေစာရင်းဌာနခွဲ၊သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာနခွဲ၊အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဌာနခွဲ နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အငြင်းပွားမှု ဖြေရှင်းရေးဌာနခွဲ တို့ရှိသည်။
ယင်းအပြင် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများ လည်းရှိသည်။
ယမရှိရိုမြို့ (山城町, Yamashiro-chō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခိဇုဂဝမြို့ရှိ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒေသအမည်မှာ ရှေးခေတ် ယမရှိရိုတိုင်းပြည်ကို အစွဲပြုကာ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆအနေဖြင့် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၃၆၆ ဦး နေထိုင်ကြသည်။
စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၂၄.၅၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
ကျိုတိုစီရင်စု ယမရှိရိုဒေသပြတိုက်။
ခိဇုမြို့ (木津町, Kizu-chō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခိဇုဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၅၂၇.၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၂၃.၆၂ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။
ဟိယောရှိမြို့ (日吉町, Hiyoshi-chō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ဖုနိုင်းဒေသတွင်ရှိသည့် မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၄၉.၃၁ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၂၃.၅၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု သည် နောက်ဆက်တွဲ ကာလအတွင်း၊ ၊၊ဒလက်ချောင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။
ယခုဖြစ်စဉ်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်သုံ့ပန်း အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပြီး စစ်ဘက်အရာရှိကြီးများစွာလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။
ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မတ် ၁၁ ရက် အချိန်အထိ စာရင်းများအရ စစ်သုံ့ပန်း ၁၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု အေအေဘက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
သေဆုံးသူများတွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ အရာရှိကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်ရွှေ၊အခြားဗိုလ်မှူးများနှင့် စစ်ဆေးဆရာဝန်များဖြစ်သည့် ခွဲစိတ်ခန်းကျွမ်းကျင်သူနာပြု ဗိုလ်ကြီး ဖြိုးသူရိန်အေးနှင့် ဓာတ်မှန်ပါရဂူ ဗိုလ်ကြီး အောင်အောင်ဆက်တို့ပါဝင်ကြသည်။
မှ ထုတ်ပြန်သည့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများအရ သေဆုံးသူများနှင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ စစ်သုံ့ပန်းအချို့တွင် "သံဒေါက်" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် သံခြေကျင်းများ ခတ်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် သံပန်းလှောင်အိမ်သဏ္ဌာန် အချုပ်ခန်းများမှာလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မီးလောင်ကျွမ်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ဒုတိယတိုင်းမှူးဟောင်း (လက်ရှိစစ်သုံ့ပန်း) ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်းက ဒေသတွင်းမီဒီယာအချို့နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွင် အနေဖြင့် အဆိုပါနေရာသည် အကျဉ်းစခန်းဖြစ်ကြောင်း ကြိုတင်ကင်းထောက် သိရှိလျက်နှင့် ဗုံးကြဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်းသည် ပြောဆိုချိန်တွင် သံခြေခြင်းခပ်ခံထားရသည်ကို ထောက်ပြပြီး ၎င်း၏ပြောဆိုချက်များသည် ဖိအားပေးစေခိုင်းမှုကြောင့်သာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် လွတ်လပ်သည့် ထွက်ဆိုချက် မဟုတ်နိုင်ကြောင်း ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများရှိခဲ့သည်။
အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) စစ်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်သူ့ပန်းတိုင် (People's Goal) အဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
စစ်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် အသေခံမတိုက်ဘဲ လက်နက်ချသူများကို အပြတ်ရှင်းမည်ဟူသော သတင်းစကားကို ပေးလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယခုလုပ်ရပ်သည် အောက်ခြေစစ်သည်များ ကြောက်ရွံ့လာစေရန် စံနမူနာပြ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့ပန်းတိုင်က သုံးသပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။
ခယမြို့ (加悦町, Kaya-chō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ယောဆဒေသတွင်ရှိသည့် မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၃၄ ဦး ရှိသည်။
စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၅၉.၀၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။
လောက၌ လူသားတိုင်းသည် မိမိတို့၏ အသက်ရှင်သန်နေထိုင်မှုတွင် တန်ဖိုးရှိသော အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် အချည်းနှီးသော အသက်ရှင်ခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ထိုသို့ တန်ဖိုးရှိသော အသက်ရှင်ခြင်းကို ရရှိရန်အတွက် သူတော်ကောင်းဥစ္စာ (အရိယာဓန) သည် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။
ဓန - နှင့် ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း။
ဓန - ၊ စသည့် ကိုယ်ကျင့်သီလ ဖြူစင်ခြင်း။
ဟိရိဓန - မကောင်းမှုပြုရန် ရှက်ခြင်း။
သုတဓန - အကြားအမြင် ဗဟုဿုတ (သင်သိနှင့် ကျင့်သိ) နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
ဓန - ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်းနှင့် များကို စွန့်လွှတ်ခြင်း။
ဓန - ကို သိမြင်သော ပညာ ရှိခြင်း။
က သူ့အား ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို စွန့်လွှတ်ပါက စည်းစိမ်ဥစ္စာပေးမည်ဟု လာရောက်စုံစမ်းရာတွင် သုပ္ပဗုဒ္ဓက မိမိသည် လူမွဲမဟုတ်ဘဲ သူတော်ကောင်းဥစ္စာများ ကြွယ်ဝနေသည့် "လူချမ်းသာ" သာဖြစ်ကြောင်း ရဲဝံ့စွာ ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။
လားရာဂတိ မြဲခြင်း: သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ ဟူသော တရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံပြီး ဆုတောင်းပန်ထွာမှု (ပတ္ထနာ) ရှိပါက မိမိဖြစ်လိုရာ ဘဝသို့ ကျိန်းသေ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။
အပါယ်တံခါး ပိတ်ခြင်း: ဤဥစ္စာများနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် အပါယ်ဘုံသို့ မည်သည့်အခါမျှ မကျရောက်တော့ဘဲ အများဆုံး ခုနစ်ဘဝအတွင်း ဆင်းရဲမှ ကျွတ်လွတ်မည် ဖြစ်သည်။
သို့ ရောက်ရှိခြင်း: ဤသူတော်ကောင်းဥစ္စာများကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာပွားများခြင်းဖြင့် တို့ ကုန်ခန်းရာ အရဟတ္တဖိုလ်သို့တိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်နိုင်ပါသည်။
လူမွဲတို့၏ ထွက်ရပ်လမ်း = လောကီစည်းစိမ်ဥစ္စာများသည် ဘဝတစ်ခုအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး သေဆုံးချိန်တွင် နောက်သို့ပါမလာနိုင်သော်လည်း သူတော်ကောင်းဥစ္စာများသည် ဘဝသံသရာတစ်လျှောက် အားကိုးရာ ဖြစ်စေပါသည်။
ထို့ကြောင့် မိမိတို့၏ စိတ်ကို ရာဂ၊ ၊ အညစ်အကြေးများမှ ကင်းစင်စေရန် သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ ဟူသော သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ရေစင်ရတနာတို့ဖြင့် အစဉ်အမြဲ ဆေးကြောသုတ်သင်ကာ စုဆောင်းအပ်ပါသည်။
လောက၌ လူသားတို့သည် မိမိတို့၏ ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် ဝတ္ထုပစ္စည်းဥစ္စာများကို စုဆောင်းလေ့ရှိကြသော်လည်း၊ ခရီးအတွက် အမှန်တကယ် အားကိုးရာဖြစ်သည်မှာ (ဓန) သာ ဖြစ်သည်။
ထိုသူတော်ကောင်းဥစ္စာများထဲတွင် "စာဂ" သည် အဓိကကျသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပြီး ၎င်းသည် ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်းထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်ပေသည်။
အရင်းအမြစ်များအရ စာဂသည် သောတာပတ္တိဉာဏ်ဖြင့် ပယ်သတ်အပ်သော ကိလေသာများနှင့် အပါယ်ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံများကို စွန့်လွှတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အရိယာသူတော်ကောင်းများသည် ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်း၌ မွေ့လျော်ကြပြီး လှူဖွယ်ဝတ္ထုများကို လွတ်လွတ်စွန့်ကြဲနိုင်ရန် စင်ကြယ်သော လက်ရှိကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဟာ စာဂ၊ ဏော၊ ဒွိတ္တစတ္တဂတ္တာနိ၊ စဇ ဟာနိမှိ ဝါ။
စဇ ဟာနိမှိ အစဇ္ဇတ္ထ၊ စဇ္ဇတေ၊ စဇ္ဇိဿတေ၊ စဇနံ ဝါ စာဂေါ။
စာဂေါ (ဇာ၊၁၊၁၄) တိ အတ္တပရိစ္စာဂေါ။
စာဂ (မ၊၂၊၄၁၅) န္တိ အာမိသပရိစ္စာဂံ။
စာဂ (ဇာ၊၂၊၁၀၇) န္တိ ဒေယျဓမ္မပရိစ္စာဂံ။
စာဂမနုဗြူဟေယျာတိ အရဟတ္တမဂ္ဂေန သဗ္ဗကိလေသပရိစ္စာဂကရဏတ္ထံ အာဒိတောဝ ကိလေသပရိစ္စာဂံ ဗြူဟေယျ။
စာဂ (ဥဒါန၊၁၃၆) န္တိ ပဌမမဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသာဘိသင်္ခါရာနံ ဝေါဿဂ္ဂသင်္ခါတံ စာဂံ။
ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော။
အသေသဝိရာဂနိရောဓောတိအာဒီနိ သဗ္ဗာနိ နိဗ္ဗာနဝေဝစနာနေဝ။
အနဝသေသတော ... ကိလေသာနံ စဇန္တေ စ ဝူပသန္တေ စ ဥပ္ပန္နတ္တာ စာဂေါ၊ ဥပသမောတိ စ ဝိသေသတော အဂ္ဂဖလဉာဏံ ဝုစ္စတိ။
သစ္စံ ဓမ္မော ဓိတိ စာဂေါ၊ သ ဝေ ပေစ္စ န သောစတိ။
စာဂသည် တစ်ဦးတည်းရှိနေသည်ထက် သဒ္ဓါတရား၊ သီလတရား၊ အကြားအမြင်ဗဟုဿုတ (သုတ) နှင့် ပညာတို့ ခြံရံထားသောအခါတွင် ပိုမိုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသွားသည်။
လူချမ်းသာ၊ နတ်ချမ်းသာဘဝ: သူတော်ကောင်းဥစ္စာများနှင့်အတူ စာဂတရားရှိသူသည် ခတ္တိယမဟာသာလ၊ မဟာသာလ အစရှိသော သူဌေးကြီးများဘဝ (သို့မဟုတ်) နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်ရှိ နတ်သား၊ နတ်သမီးဘဝများကို ရောက်ရှိရန် စိတ်ဓာတ်ကို ဆောက်တည်ထားပါက ထိုအတိုင်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ဘဝနှင့် : စာဂနှင့် အခြားသူတော်ကောင်းတရားများကို အခြေခံ၍ ၊ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်များကို ပွားများပါက ရူပဗြဟ္မာ၊ အရူပဗြဟ္မာဘဝများသို့တိုင် ရောက်ရှိနိုင်သည့်အပြင် အာသဝေါကုန်ခန်းရာ နိဗ္ဗာန် သို့တိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်နိုင်သည်,,။
သူ၏ စာဂနှင့် သဒ္ဓါတရားသည် က စည်းစိမ်များဖြင့် လာရောက်မြူစွယ်သော်လည်း မတုန်မလှုပ် ခိုင်မြဲနေခဲ့သည်။
သမင်မကလေး (မကလေး): ၌ သမင်မကလေးသည် မိမိ၏ခင်ပွန်း သမင်ဖိုကြီးအတွက် မိမိအသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်လှူ်းရန် (ဇီဝိတပရိစ္စာဂ) ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
လူမွဲတို့၏ ထွက်ရပ်လမ်း စာဂ သည် လူတစ်ဦး၏ စိတ်ဓာတ်ကို ၊ မစ္ဆရိယ အညစ်အကြေးများမှ ဆေးကြောသုတ်သင်ပေးသည့် ရေစင်ရတနာနှင့် တူသည်။