DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဆောမြို့မှ ဧရာဝတီမြစ်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သော နှင့် သို့ ယခင်က နွေရာသီတွင်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပြီး ယခု တစ်နှစ်ပါတ်လုံးမော်တော်ကားဖြင့်သွားလာနိုင်သည်။
ဆောမြို့ကို ဘီစီ ၁၇၄ တွင် ပူရန္တပ္ပမင်းနေပြည်တော်မှ ထွက်ခွာလာသူ မင်းသား မင်းရှင်စောက စတင်တည်ထောင်ပြီး စမ္ပာနဂရဟု အမည်ပေးကြောင်း၊ နောက်ပိုင်း တည်ထောင်သူကို အစွဲပြု၍ စောမြို့ဟု ခေါ်ရာမှ ဆောမြို့ ဖြစ်လာကြောင်း ဆိုသည်။
ထင်ရှားသော အစောပိုင်းကာလ ဆောမြို့သူကြီး အဆက်ဆက်မှာ # ဦးရွှေခိုင် # သား ဦးသက်ခိုင် # သား ဦးစံလှ # သား ဦးစာ # သား ဦးပေသီး # သား ဦးရွှေသိမ်း # ညီ ဦးရွှေမင်း # တူ ဦးလှမိုး # ညီ ဦးကျော်ညွန့် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၈၄ တွင် ဆောမြို့စစ်တမ်းကို မြို့သူကြီး ဦးစာ(၄၀ နှစ်)က ဆက်သွင်းပြီး ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်ကပင် ဆောမြို့သူကြီး ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ပညာရှိသောသူကို မဟောသဓာ နှင့်နှိုင်းခိုင်းသကဲ့သို့ ဥရောပနိုင်ငံသားတို့သည်လည်း ပညာ ဉာဏ်ကြီးကျယ်သူကို ဆောလမွန်ဘုရင်နှင့် နှိုင်းခိုင်းကြ၏။
ယဉ်ကျေးမှုစာစောင်တွင် ၊ ပျူဒင်္ဂါး၊ ၊ ဥဇ္ဇေနီ၊ ကလသာအိုး၊ ပုဂံခေတ်ဗိသုကာနှင့်အနုပညာ၊ ကျောက် ခေတ်၊ အညာသားယဉ်ကျေးမှု၊ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းခေတ်ပိုင်းနည်း၊ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း ပြဿနာများအကြောင်း ရေးသားခဲ့ပြီးလုံးချင်း အနေဖြင့် fhfh1. Historical Sites of Burma. 2. Excavation at Beikthano တို့ကိုရေးသားခဲ့သည်။
ကလစ်ဗ်ဒန် (Cliveden) သည် ၊ ဘက်ကင်ဟမ်ရှိုင်းယားနယ်၊ တက်ပ်လိုး ရှိ အီတလီပုံစံ ဆောက်လုပ်ထားသော အိမ်တော် နှင့် ပုရဝဏ်ဖြစ်သည်။
ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ(Battle of Gaugamela)(ဘီစီ-၃၃၁)၌ ဂရိဘုရင်၏ ပါရှန်းတို့အပေါ်တွင် အောင်ပွဲခံခြင်းဖြင့် ထူထောင်ခဲ့သည့် ပါရှအင်ပါယာကြီးအား အောင်နိုင်ခြင်း သို့ရောက်လေသည်။
မဟာဒရိုင်းရပ်စ်သည် အတွင်းအကျဆုံးနှင့် မိမိအနားတွင် ကိုယ်ပိုင်ကိုယ်ရံတော်တပ်ကို ထားရှိပြီး ဝဲယာနှစ်ဖက်တို့တွင် ပါရှဩဇာခံသော ကြေးစားဂရိတပ်များကို ထားရှိသည်။
ဒရိုင်းရပ်စ်၏ လက်နက်ဆန်းမှာ မှ ခေါ်ယူလာသည့် တိုက်ဆင်များဖြစ်လေသည်။
တိုက်ပွဲစသည်နှင့် ပါရှန်းစစ်ရထားများသည် ဂရိတပ်များရှိရာသို့ တလကြမ်းဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။
စစ်သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံး ဂန္ထဝင်တိုက်ပွဲများ - သောင်းထိုက်။
ရောမနိုင်ငံရေးတွင် ထိပ်ဆုံးသို့တက်လိုသော ဂျူးလိယက်ဆီဇာသည် စစ်မြေမြင်အောင်နိုင်မှုများဖြင့် နိုင်ငံရေးအာဏာကို တည်ဆောက်ယူရမည့် အကြောင်းကိုကောင်းစွာနားလည်သည်ဖြစ်၍ ရောမအင်ပါယာတည်ထောင်နိုင်ရေးအတွက် အရေးပါသောဒေသများကို သိမ်းပိုက်ရန် အားထုတ်သည်။
အထူးသဖြင့် စပိန်နယ်များအား တိုက်ခိုက်ပြီးချိန်တွင် တဆက်တည်းအနေဖြင့် ဂေါလ် ဟုခေါ်သည့် ယနေ့ တည်ရှိရာအရပ်မှ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို အလိုရှိသည် ဖြစ်၍ အဆိုပါဒေသအား ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သည်။
ဆီဇာအနေဖြင့်လည်း တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များဖြစ်သည့် ၎င်း၏ဩဇာခံ ရောမခြေလျင်တပ်နှင့် ဂေါလ်မြင်းသည်တော်တပ်တို့ဖြင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုးစစ်ဆင်သည်။
ထိုသို့ ရောမတပ်ကြီး အခြေမလှဖြစ်နေချိန်တွင် တစ်ဖက်မှ ဗာစင်ဂျီတိုရစ် အနေဖြင့် ဩဇာတက်လာပြီး အပေါင်းတို့က ၎င်းလက်အောက်သို့ တဖွဲဖွဲဝင်ရောက် သစ္စာခံလာကြသည်။
သစ်သားကြီးများ တည်ဆောက်၍ ရှေ့တွင် ခလုပ်၊ငြှောင့် စသည်တို့ကို ထားရှိသည်။
ဂေါလ်တို့၏ အဓိကလက်နက်မှာ မြင်းတပ်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြင့် ဗာစင်ဂျီတိုရစ် ကိုယ်တိုင် ချပ်ဝတ်တန်ဆာ၊ လက်နက်တို့ကို ရောမအာဏာရှင် ဂျူးလိယက်ဆီဇာထံ အပ်နှံကာ အရှုံးပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် ဂေါလ်နယ်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာတိုင် ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်လာတော့သည်။
ထိုအခါက အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် အုပ်စိုးလျက်ရှိရာ နော်မန်ဒီနယ်စား ဝီလျံက မိမိသာလျှင် ထီးနန်းကို ဆက်ခံထိုက်သည်ဟုဆို၍ ချီတက်တိုက်ခိုက်သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) အင်္ဂလန်ကျွန်းစုပေါ်တွင် အင်္ဂလို-ဆက်ဇုံမျိုးနွယ်တို့က ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်ချုပ်လာခဲ့ပြီးနောက် အင်္ဂလိပ်ဘုရင် အက်ဒွပ် (ဝန်ခံသူအက်ဒွပ်)က မိမိနောက် ဆက်ခံမည့်သူအဖြစ် ပြင်သစ်မှ နော်မန်ဒီနယ်စား ဝီလီယံအား ၁၀၅၀တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဟာရိုးဘုရင်နှင့် ၎င်း၏စစ်သည်များသည် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲ တစ်ပွဲတိုက်ခိုက်အပြီး ပြီးလျှင်ပြီးခြင်းပင် မြောက်မှတောင်သို့ ခရီးဆက်လက်ချီတက်လာရသဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီဖြစ်သည်။
ဝီလီယံကလည်း သို့ချက်ချင်းချီတက်ကာ ဘုရင်အဖြစ် ခံသည်။
ထိုသို့တိုက်ခိုက်ကြရာမှ လက်နက်ဆန်းအဖြစ် သည် ဂျပန်ကျွန်းစုများပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာတော့သည်။
စစ်သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံး ဂန္ထဝင်တိုက်ပွဲများ - သောင်းထိုက် = ကိုးကား =။
ဟိုချီမင်းဟူသည့်အမည်မှာ သူ၏ အမည်ရင်းမဟုတ်ချေ။
ဟိုချီမင်းသည် အမည်ဝှက်(လွှဲ)ပေါင်း ၅၀Duiker, William J. ''Ho Chi Minh: A Life''. New York: Hyperion, 2000. နှင့် ၂၀၀ ကြား အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
သူသည် ပင်လယ်ရပ်ခြား နိုင်ငံများတွင် နှစ်ပေါင်း ၃၀ နီးပါမျှ လှည့်လည်သွားလာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
မြောက်ပိုင်းကွန်မြူနစ်တပ်များ ကို ထောက်ပံ့ရေးအတွက် စည်းရုံးရေး ခရီးစဉ် အဖြစ် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်မှ ၁၇ ရက် အထိ မြန်မာနိုင်ငံ သို့လာရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်ဒီမိုကရက်တစ်သမတနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသောသမ္မတကို ခရစ်နှစ် ၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ သည်။
ထိုစဉ် သမ္မတအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူပုဂ္ဂိုလ်ကြီးက ''ကျွန်တော့်ကိုသမ္မတရွေးလိုက်တာအကြောင်းရှိပါတယ်။
အဝတ်အထည်ဆိုလို့လဲ ဟောဒီအခုဝတ်ထားတဲ့ ချည်ဝတ်စုံတစ်စုံဘဲရှိပါတယ်'' ဟုပြောကြားခဲ့လေသည်။
ထောင်တွင်း၌အကျဉ်းကျနေစဉ်အတွင်း ''အကျဉ်းထောင်မှတ်တမ်း''အမည်ဖြင့် ကဗျာများရေးစပ်ခဲ့ပေသည်။
နောက်ဆုံးတွင်မှ ''အလင်းရောင်ပေးသူ''ဟူ၍ အနက်ရသော ဟိုချီမင်းအမည်ကိုခံယူခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။
ဗီယက်နမ်ပြည်သူများက သူ့အားချစ် ခင်ရင်းနှီးစွာဖြင့် ''ဦးလေးဟို''ဟုခေါ်ကြ၏။
ဟိုချီမင်းသည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်က သေတမ်းစာတစ်စောင်ရေးသားထားခဲ့ရာ သေတမ်းစာတွင် ''ကျွနု်ပ်ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပြည်သူလူထုအတွက် အချိန်ကုန်၊ ငွေကုန်မဖြစ်ရလေအောင် ပကာသနဈာပနအခမ်းအနားအဖြစ် မလုပ်ရစ်ကြပါလေနှင့်''ဖော်ပြပါရှိ၏။
သမ္မတကြီး ''ဟိုချီမင်း ကွယ်လွန်သွားပြီးဖြစ်သော်လည်း ဗီယက်နမ် ပြည်သူအပေါင်းတို့ကား သူတို့ချစ်သော ဦးလေးဟိုကို ဘယ်သောအခါမျှမေ့နိုင်ကြမည်မဟုတ်ပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) ဟိုချီမင်း-လင်းယုန်မောင်မောင်။
မရိယကျွန်း(Maria Island)သည် (Tasmania)၏အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်ရှိသော တောင်ထူထပ်သည့် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြီးပြည့်စုံသော ကျွန်းမှာ တစ်ခုဖြစ်သည်။
နေ့စ်ဘီတိုက်ပွဲသည် တွင် သက်ဦးဆံပိုင်အာဏာဖြင့် အုပ်ချုပ်သောဘုရင်စနစ်နှင့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ပါလီမန်စနစ်တို့အကြား နှစ်ဖက်အားပြိုင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြည်တွင်းစစ်၏ အဆုံးအဖြတ်ကိုပေးသော တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်သည်။
ကတ်သလီအယူရှိသော ချားလ်(၁) ဘုရင်ဦးဆောင်သည့် မင်းမျိုးနွယ်များနှင့် ပရိုတက်စတင့်အယူရှိသည့် အများပြည်သူတို့အကြား မပြေလည်မှုမှစကာ တစ်စစဖြင့် ပြဿနာများကြီးထွားရှုပ်ထွေးလာပြီး ပြည်တွင်းစစ်သို့ဦးတည်လာသည်။
ချားလ်(၁) အနေဖြင့် အဘက်ဘက်မှ အသာရသော်လည်း ပြည်သူတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ပါလီမန်ဖက်မှ သောမက်စ် ဖဲယားဖက်စ်(Thomas Fairfax)နှင့် တို့ဦးဆောင်သည့် စံပြတပ်မတော်သစ် (The New Model Army) ဖွဲ့စည်းကာ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်လာချိန်တွင်မူ ဘုရင့်တပ်များအနေဖြင့် ရှုံးပွဲများကြုံတွေ့လာရတော့သည်။
ငွေကြေးအင်အား၊ လူအင်အား အနေအထားအရ ရေရှည်စစ်ကို ဆင်နွှဲရန် မဖြစ်နိုင်သည့် တောင်ပိုင်းတပ်များအား မြောက်ပိုင်းကို အချိန်တိုအတွင်းအနိုင်ရရန်အတွက် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်ချိန်နှင့် မရည်ရွယ်ဘဲ မြောက်ပိုင်းသမ္မတ ကလည်း ဘက်စုံထိုးစစ်ဖြင့် အဆုံးအဖြတ်ယူရန်အတွက် တိုက်စစ်မြှင့်တင်ချိန်တို့ လာရောက်တိုက်ဆိုင်ကာ ဂတ်တီးစ်ဘော့ဂ်တိုက်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားလာသည်။
စစ်ပွဲကာလရှည်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တောင်ပိုင်းမှနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များသည် မြောက်ပိုင်းအားအနိုင်သိမ်း၊ အရယူရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးလီး အားဖိအားပေးလာသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးလီးသည် ၁၈၆၃၊ ဇွန်လတွင်းကပင် ၎င်း၏တပ်များကို ကက်ရှ်တောင်း(Cash Town)သို့ တဖွဲဖွဲလွှတ်ကာ အနီးရှိ ဂတ်တီးစ်ဘာ့ဂ်မြို့တွင် တပ်စွဲထားသည့် မြောက်ပိုင်းတပ်များအား ရင်ဆိုင်ရန် အသင့်ပြင်လျက်ရှိသည်။
ဇူလိုင်လ၊ ၁ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမိဒ်သည် တိုက်ပွဲနေရာသို့ ကိုယ်တိုင်လာရောက်ဦးဆောင်နေပြီဖြစ်ပြီး နောက်တစ်နေ့တွင် နှစ်ဖက်တပ်တို့အနေဖြင့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲကြီး ဆင်နွှဲတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း သိနားလည်လိုက်ကြသည်။
စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်းသည် တွင် အခြေစိုက်၍ ပြေးဆွဲပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၊ အရှေ့အာရှ၊ တောင်အာရှ နှင့် ဩစတြေးလျ နှင့် ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း ကြားရှိ တိုင်းပြည်များတွင် ခိုင်မာသော တောင့်တင်းသော ဈေးကွက် ရှိသည်။
အက်စ်အိုင်အေသည် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ပျံသော လေကြောင်းခရီးစဉ်များကိုလည်း ပျံသန်းပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံး စီးပွားဖြစ် ခရီးစဉ်နှစ်ခုဖြစ်သည့် စင်ကာပူ မှ နှင့် များသို့ -500 ဖြင့် ပြေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်းသည် ကို ပထမဆုံး စတင်ပြေးဆွဲသော လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထု (၁၅) ပုဒ် ရေးသားခဲ့ရာ "ယုမိန်းကလေး၏ ဓား" ဝတ္ထုတိုမှလွဲ၍ ကျန်သည်တို့မှာ ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုလတ် အမျိုးအစားများ ဖြစ်သည်။
ဝါရှင်တန် ဒူးလပ်စ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်၊ ဒင်န်ဗာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်၊ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် နှင့် တိုကျိုမြို့ အနီးရှိ တို့တွင်လည်း ယူနိုက်တက် ၏ အချက်အချာဌာနများ ရှိသည်။
ယူနိုက်တက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး လေကြောင်းလိုင်း မဟာမိတ် အဖွဲ့ဖြစ်သော ကို စတင်တည်ထောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
Tim Clark (President) Arabian Adventures Emirates Holidays Emirates Tours အဲမရိတ် လေကြောင်းလိုင်း သည် ၊ ဒူဘိုင်း အလံတင်ထားသော လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ၁၀ ခု အတွင်းမှ ၃ ခုဖြစ်သော ဒူဘိုင်းမှ ၊ နှင့် များသို့ ပြေးဆွဲလျှက် ရှိသည်။
ဒယ်လ်တာသည် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော နှင့် ကွန်တီနင်တယ် လေကြောင်းလိုင်းတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် လေကြောင်းလိုင်းမှ လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခုတည်း အဖြစ် ပျံသန်းခွင့် ရသည့် အချိန်အထိ အကြီးဆုံး လေကြောင်းလိုင်း အဖြစ် ဆက်လက် ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။
ရက်တီဖိုင်ယာများကို ဆောလစ်စတိတ် ဒိုင်အုတ် ၊ ၊ ဗေကျွန်း ကျုဘ် ဒိုင်အုတ်၊ မာကျူရီ အာ့ပ် ဘပ်သ် သို့မဟုတ် အခြား ပစ္စည်းများဖြင့် တည်ဆောက်နိုင်သည်။
ဒီစီလျှပ်စီးလမ်းကို အေစီလျှပ်စီးလမ်း အဖြစ်ပြောင်းလဲပေးသော ပစ္စည်းကိုမူ ဟု ခေါ်သည်။
အေစီကားရင့်ခေါ် ပြန်လှန်လျှပ်စီးကြောင်းကို ဒီစီကားရင့်ခေါ် (အသွားစီး၊ သို့မဟုတ် အစုန်စီး) လျှပ်စီးကြောင်း အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသောကိရိယာကို ရက်တီဖိုင်းယား (ဓာတ်စီးပြောင်းစက်)ဟု ခေါ်သည်။
ချီကာဂိုမြို့(Chicago)သည် ၊ တွင် အကြီးဆုံးမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
တစ်နေရာတွင် မြစ် သည် နှစ်ခွခွဲထွက်ရာ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ''ဝိုင်''ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ် ပေါ်သဖြင့် မြို့ကို မြောက်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း ခွဲခြားထားသကဲ့သို့ ရှိသည်။
မီးရထားလမ်းမြင့်များဖြင့် လေး ဖက် လေးတန် ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော ''လူ''ခေါ်ရပ်ကွက်သည် ရောင်းရေးဝယ်တာ အစည်ကားဆုံးဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ အသွင် (ဗိုးတေ့၊ လျှပ်စီး၊ ကြိမ်နှုန်း) စသည်တို့ကို အသွင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်သည့် အခါတိုင်းတွင် ပါဝါ အီလက်ထရွန်းနစ်ကို တွေ့နိုင်သည်။
အေစီမှ ဒီစီသို့ ပြောင်းလဲသော သည် ပါဝါအီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများ၏ ထင်ရှားသော သာဓကတစ်ခု ဖြစ်ပြီး လူသုံးများ အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသော တယ်လီဗွီးရှင်းများ၊ ကွန်ပျူတာများ၊ ဘက်ထရီ အားသွင်းစက်များတွင် ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။
of the , showing a message left for co-founder by the worm's programmer]] ကွန်ပျူတာ ဗိုင်းရပ်စ်ဆိုသည်မှာ မိမိဘာသာ ပြန်၍ ပုံတူ ပွားနိုင်သော ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ် တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးမှ အခြားတစ်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။
မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝပ်ဒ် ပရိုဂရမ်မှ တဆင့် ကူးစက်သော မယ်လီဆာ ဗိုင်းရပ်စ် (Melissa Virus)၊ ကွန်ပျူတာ၏ ဟတ်ဒ်ဝဲလ်ကိုပါ ဖျက်စီးပစ်သော ချာနိုဘိုင်း ဗိုင်းရပ်စ် ၊ အီးမေးလ်မှ တဆင့် ကူးစက်သော ရည်းစားစာ ဗိုင်းရပ်စ် (Love Letter Virus) စသည်တို့မှာ ထင်ရှားသော ဗိုင်းရပ်စ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကုန်တင်လေယာဉ် အကြီးစား ဒရင်းမ် လစ်ဖ်တာ]] ကုန်တင်လေယာဉ် သို့ ကာဂိုလေယာဉ် သည် တောင်ပံပါသောမျိုးဖြစ်ပြီး ခရီးသည်များကို တင်ဆောင်ရန် မဟုတ်ဘဲ ကုန်ပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ပုံစံထုတ် တည်ဆောက်ထားသည်။
မြို့ဆိုသည်မှာ များပြားသောလူဦးရေနှင့် ကျယ်ပြန့်သော အဝိုင်းအဝန်းအတွင်း သတ်မှတ်ထားသော စံချိန်စံညွှန်းများဖြင့် တည်ဆောက်ပုံဖော်ထားသည့် လူနေမှုအသိုက်အဝန်းကို ဆိုလိုသည်။
ဝိနည်းပိဋကတ်တော်လာ ပြည်ရွာအပြား မျိုး ၆ ပါး မှာ− # မင်းအစိုးရတစ်ခု၏ အာဏာစက်နှံ့ရာ တိုင်းနိုင်ငံ(ရဋ္ဌ)၊ # မင်းအိမ်နန်းတော်တည်ရာ နေပြည်တော် (ပူရီ)၊ # အောက်ဆုံးမြို့အုပ် မြို့ပိုင်ရုံးရှိ၊ ဈေးရှိသောမြို့(နဂရ)၊ # ခရိုင်ဝန်မင်းတပိုင်၊ သို့မဟုတ် တိုင်းမင်းကြီး တပိုင်ခရိုင်စု၊ ဇနပုဒ်(ဇနပဒ)၊ # ဈေးရှိသောရွာကြီး(ဂါမ)၊ # ဈေးမရှိသော ရွာငယ် နိဂုံး(နိဂမ) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ပါဠိကျမ်းဂန်များ အလိုအရ မြို့၏ အင်္ဂါ ၇ ပါးရှိပေသည်။
ယင်းတို့မှာကား # ပြည့်ရှင်မင်းလည်းတစ်ပါး၊ # ဆုံးဖြတ်စီရင်နိုင်သော ပညာရှိအမတ်လည်းတစ်ပါး၊ # ပြည်ထောင်ချင်းအဆွေခင်ပွန်း မဟာမိတ်မင်းလည်းတစ်ပါး၊ # ရတနာ ၁ဝ ပါးနှင့်တစ်ကွ စပါးပျိုး ၇ပါးနှင့် ပြည့်ဝသော ကျီ၊ ကြ၊ တိက်၊ ဘဏ္ဍာများလည်းတစ်ပါး၊ # ခဲယဉ်းသော မြို့ပြ ကျုံးမြောင်း၊ ပစ္စရင်လျှောက်လည်းတစ်ပါး၊ # တိုင်းနိုင်ငံပိုင်နက်လည်းတစ်ပါး၊ ရဲမက်ဗိုလ်ပါလည်းတစ်ပါးဟူ၍ ဖြစ်၏။
ယင်းတို့မှာကား # ဆန်စပါး စားနပ်ရိက္ခာ မျိုးစေ့အစုံ၊ # ဆီဦးထောပတ် ဆေးဝါးစုံ၊ # မြက် ထင်း၊ # ရေဟူ၍ ၄ပါးဖြစ်၏။
ရှေးအခါက မြန်မာမင်းတို့သည် အရ မြို့များ တည်သည်လည်း ရှိ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # - ကျောက်ပဒေါင်း # # # # # - ဓဝယ် # - နထိုးဂျီး # # - ဗဂံ # # - ပလော # # - ပသိမ် # - ဗဂိုး # # - ဗမော် # - ဖအံ # - ဘိတ် # - တညင် # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် နဝမမြောက် အကြီးဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံး လည်း ဖြစ်သည်။
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှာ ၊ ၊ ၊ နှင့် များ ဖြစ်သည်။
ယခင်မြို့တော်ဖြစ်သော မှ ၁၉၉၇ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွှေ့သည်။
ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ တည်ရှိရာနယ်မြေတွင် ရှေးအခါက (ခေါ်) နေရာအတည်တကျမရှိ လှည့်လည်သွားလာနေသော လူမျိုးစုများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဘုရင် က ဤဒေသကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
နျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယာဗ့် (ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ) (၁၇၁၁ခုနှစ်မှ ၁၇၈၁ခုနှစ်အထိ စိုးစံသွားသော ကာဇက်ဘုရင်) မှတ်ချက်များ ကိုးကားများ။
N(; ''en'') သည် အခြေခံ တွင် ၁၄ ခုမြောက်သော တစ်ခုဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဖိုနီးရှန်း၊ ၊ အာရမ်မစ်နှင့် စာများ၏ အက္ခရာများအမည်မှာ /nun/ ဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ ""ဖြစ်သည်ကို ထိုဘာသာအချို့တွင် တွေ့ရသည်။
အဖြစ် အသုံးပြုသည်ကို နှင့် များတွင် တွေ့ရသည်။
စာလုံးပေါင်းတွင် ၎င်းအသံသည် (အချို့ နှင့် အခြားဘာသာစကားအချို့တွင် အထူးအက္ခရာပုံစံ (Ñ)အဖြစ်သုံးသည်ကို တွေ့ရသည်)ဖြစ်သည်။
m သည် n အရှေ့ကျလျှင် n သံပျောက်ပြီး hymn ကဲ့သို့သော အသံထွက်သည်ကို တွင် တွေ့ရသည်။
ဘာသာတွင် အက္ခရာစောင်းပုံ ''n'' သည် ပမာဏကိုပြသော သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုပြီး အထူးသဖြင့် ကိန်းပြည်(integer) ကို ကိုယ်စားပြုသည့် အက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အမှတ် U+004E သည် အက္ခရာကြီး N ကို ကိုယ်စားပြုပြီး U+006Eသည် အက္ခရာသေး n အတွက် ကုဒ်အမှတ်ဖြစ်သည်။
ကုဒ်များတွင် N အကြီးအတွက်မှာ ၇၈ ဖြစ်ပြီး n အသေးအတွက်မှာ ၁၁၀ဖြစ်သည်။
ကုဒ်အမှတ်တွင် ၂၁၃ မှာ အက္ခရာအကြီးအတွက် ဖြစ်ပြီး ၁၄၉ မှာ အသေးအတွက်ဖြစ်သည်။
နှင့် တို့အတွက် များမှာ "&#78;" နှင့် "&#110;" တို့ဖြစ်ကြပြီး အကြီးနှင့် အသေးကို ကိုယ်စားပြုထားသည်။
ကင်ညာနိုင်ငံ၏ နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ဖြစ်သည်။
ကင်ညာနိုင်ငံသည် ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ၊ မြောက်ဘက်တွင် ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် အနောက်ဘက်တွင် နှင့် တောင်ဘက်တွင် တို့ တည်ရှိသည်။
ကင်ညာနိုင်ငံသည် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် ပူနွေးပြီး စိုစွတ်သော ရာသီဥတုမျိုး ရှိသည်။
နိုင်ရိုဘီတွင် အေးမြသော ရာသီဥတု ရှိပြီး အမြဲတမ်း နှင်းဖုံးလွှမ်းနေသော တောင်ထွဋ် ၃ ခု ရှိသည့် သို့ နီးကပ်လာသည် နှင့် အမျှ ပို၍ အေးလာသည်။
အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံနှင့် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော အရှေ့မြောက် ဒေသမှာ နီးပါးမျှ ဖြစ်သော ခြောက်သွေ့ရေရှား ရပ်ဝန်းဒေသ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးသော ဖြစ်ပြီး အပူပိုင်းဒေသ များတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည့် သည် အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ၊ တန်ဇေးနီးယား နိုင်ငံတို့နှင့် ပိုင်နက် ဝေမျှ ထားသည်။
ကင်ညာနိုင်ငံသည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ နှင့် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံတို့နှင့် အတူ ကြည့်ရှုရန် အတွက် ထင်ရှားပြီး အရှေ့နှင့်အနောက် ဆာဗို အမျိုးသား ဥယျာဉ်၊ ၊ ၊ အစရှိသည့် တောရိုင်း တိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသနှင့် များကြောင့်လည်း ထင်ရှားသည်။
ထို့ပြင် ကဲ့သို့သော များ လည်း ရှိပြီး နိုင်ငံတကာ နှစ်စဉ်ကျင်းပရာ ဖြစ်သော ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကျော် များလည်း ရှိသည်။
ကင်ညာနိုင်ငံ ပါဝင်သော မှာ ကာလ ကတည်းက လူသားတို့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
အေဒီ ပထမ ထောင်စုနှစ်တွင် အနောက်-အလယ် အာဖရိကမှ တို့၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှု ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ်နိုင်ငံများ၏ နယ်နိမိတ်မှာ များ၊ များ၊ များ၏ ဆုံဆည်းရာ ဒေသ ဖြစ်သဖြင့် ကြီး၏ နှင့် တို့ ရောပြွမ်းရာ ဒေသဖြစ်သဖြင့် ကင်ညာနိုင်ငံသည် ပေါင်းစုံရှိရာ နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံ၏ အမည်မှာ ကင်ညာတောင် ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီ: နိုင်ငံ၏ထင်ရှားသော အမှတ်အသားနှင့် တိုက်တွင် ဒုတိယမြောက် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၂၄,၀၈၁ မိုင် (စတုရန်းကီလိုမီတာ ၅၈၀,၃၆၇ ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိသဖြင့် ကင်ညာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၄၇ ခုမြောက် အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြ်စပြီး မာဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ၏ နောက်မှ ကပ်၍ လိုက်သည်။
အာဖရိက၏ ဖြစ်သော ၊ ၊ ၊ နှင့် အားလုံးကို ကင်ညာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသည်။
အခြားသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၊ များ၏ ရွှေ့ပြောင်းမှု) တွင် တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ ပါဝင်လေ့ ရှိကြသည်။
လတ်တလော ကင်ညာနိုင်ငံ၏ တာကာနာရေကန် အနီး တွေ့ရှိချက်များ အရ ဟိုမိုဟက်ဘီလစ် (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁.၈သန်းမှ ၂.၅ သန်းကြား) နှင့် ဟိုမို အီရပ်တပ် (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁.၈သန်း မှ နှစ်ပေါင်း ၃သိန်းခွဲ ကြား) အစရှိသော ယနေ့ခေတ်လူတို့ တိုက်ရိုက် [ Sinanthropus: Problems with “Out of Savannahstan”] ဆင်းသက်ရာ လူတူသတ္တဝါများ ပလေစတိုဆင်း ခေတ်က နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြနေသည်။
Ehret, C. (2002) ''The Civilizations of Africa: a History to 1800,'' University Press of Virginia, ISBN 081392085X. ထိုလူများ နေရာတွင် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာသူများမှာ ကူရှစ်တစ် စကားပြောသော ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးရေး နှင့် မွေးမြူရေး လုပ်ကိုင်သူများ ဖြစ်သည်။
Ehret, C. (1980) ''The historical reconstruction of Southern Cushitic phonology and vocabulary'', Kölner Beiträge zur Afrikanistik 5, Bd., Reimer, Berlin. ဟိုလိုစင်းခေတ် အစောပိုင်းတွင် ဒေသတွင်း ရာသီဥတုမှာ ခြောက်သွေ့မှုမှ စိုစွတ်မှုသို့ ပြောင်းလဲလာသဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ရန် အခွင့်သာလာခဲ့သည်။
Ehret, C. (1983) ''Culture History in the Southern Sudan'', J. Mack, P. Robertshaw, Eds., British Institute in Eastern Africa, Nairobi, pp. 19–48, ISBN 1872566049.Ambrose, S.H. (1982). "Archaeological and linguistic reconstructions of history in East Africa." In Ehert, C., and Posnansky, M. (eds.), ''The archaeological and linguistic reconstruction of African history'', University of California Press, ISBN 0520045939.Ambrose, S.H. (1986) ''Sprache und Geschichte in Afrika'' 7.2, 11. ကင်ညာနိုင်ငံရှိ နိုင်လိုတစ် စကားပြောသော လူမျိုးစုများတွင် ဆမ်ဘူရူလူမျိုး၊ လူးအိုလူမျိုး၊ တာကာနာလူမျိုး၊ မာဆိုင်းလူမျိုး စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
International Labour Office, [ ''Traditional occupations of indigenous and tribal peoples: emerging trends''], (International Labour Organization: 2000), p. 55, ISBN 9221122581. အေဒီ ပထမ ထောင်စုနှစ် အတွင်း ဘန်တူစကားပြောသော လယ်သမားများ ဒေသတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။
Ehret, C. (1998) ''An African Classical Age : Eastern and Southern Africa in World History, 1000 BCE to 400 CE.'', University Press of Virginia, Charlottesville, pp. xvii, 354, ISBN 0813920574. ဘန်တူများသည် ယနေ့ခေတ် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း နှင့် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ဒေသများ ဖြစ်သော ဘီနူးမြစ် တလျှောက်ရှိ အနောက် အာဖရိက ဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့သူများ ဖြစ်သည်။
Smith, C. Wayne (1995) ''Crop Production: Evolution, History, and Technology'', John Wiley & Sons, p. 132, . ကင်ညာတွင် ရှိသော ဘန်တူလူမျိုးများတွင် ကီကူရူးလူမျိုး၊ လူယာ လူမျိုး၊ ကမ်ဘာလူမျိုး၊ ကီဆီးလူမျိုး၊ မီရူးလူမျိုး၊ အမ်ဘိုလူမျိုး၊ အမ်ဘီရီးလူမျိုး၊ ဝါဒါဝီဒါ-ဝါတူဝီတာလူမျိုး၊ ဝါပိုကိုမိုလူမျိုး နှင့် မီဂျီကန်ဒါ လူမျိုး တို့လည်း ပါဝင်သည်။
Don Nanjira, Daniel (2010) [ ''African Foreign Policy and Diplomacy: From Antiquity to the 21st century''], ABC-CLIO, p. 114 ISBN 0313379823. ကီလ်ဝါ ဆူလတန် စော်ဘွားနယ်မြေသည် သည် ကီလ်ဝါဟု ခေါ်သော ယနေ့ခေတ် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ နေရာတွင် အခြေပြု အုပ်စိုးခဲ့သော ဆူလတန် စော်ဘွားနယ်မြေ ဖြစ်သည်။
ထိုဆူလတန် စော်ဘွားနယ်မြေကို ၁၀ ရာစုတွင် အီရန်တောင်ပိုင်း ရှီရဇ် ဒေသမှ ပါရှား ဆူလတန် တစ်ဦးHastings, James (2003) ''Encyclopedia of Religion and Ethics Part 24'', Kessinger Publishing, p. 847 ဖြ်စသော အလီ အစ်ဘ် အယ်လ် ဟာဆန် ရှီရာဇီ شاكر مصطفى, ''موسوعة دوال العالم الأسلامي ورجالها الجزء الثالث'', (دار العلم للملايين: 1993), p. 1360 က တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Nicolini, Beatrice and Watson, Penelope-Jane (2004) [ ''Makran, Oman, and Zanzibar''], Volume 3 of Islam in Africa, BRILL, p. 62 ISBN 9004137807. ဆွာဟီလီတို့သည် မွမ်ဘာဆာကို အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်ခု အဖြစ်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အနီးအနားရှိ မြို့ပြနိုင်ငံများသာမက ပါရှား၊ အာရေဗျ နှင့် အိန္ဒိယရှိ ကုန်သွယ်ရေး အချက်အချာ နေရာများနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု ပြုခဲ့ကြသည်။
မာလင်ဒီ အာဏာပိုင်တို့သည် ၁၄၉၈တွင် ပေါ်တူဂီ စူးစမ်းရှာဖွေသူ ကိုလည်း လက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။
ဆာဗိုနယ်ကို ဖြတ်၍ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်နေစဉ်တွင် အချို့သော အိန္ဒိယ ရထားလမ်း အလုပ်သမားများနှင့် ဒေသခံ အာဖရိက အလုပ်သမားများမှာ ဟု အမည်ရသော ခြင်္သေ့ နှစ်ကောင်၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။
ဗွန်လက်တောင်း ကို ဖမ်းမိနိုင်ရန်အတွက် ဗြိတိသျှ တို့သည် အိန္ဒိယမှ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ စစ်တပ်ကို ပို့လွှတ်ခဲ့ပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် ကုန်းတွင်းပိုင်းကျသော နေရာများမှ ရိက္ခာများကို သယ်ပို့နိုင်ရန် အထမ်းသမား အမြောက်အမြားကို အသုံးပြုခဲ့ရသည်။
မောမော ပုန်ကန်မှု (၁၉၅၂-၁၉၅၉) ၁၉၅၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၅၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ အထိ ကင်ညာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကို တွန်းလှန်သော မောမော ပုန်ကန်မှု ဖြစ်ပေါ်သဖြင့် အရေးပေါ် အခြေအနေ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှ တို့သည် သူပုန် နှိမ်နှင်းရေးကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် မေ လမှ စတင်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂျော့ရှ် အားစ်ကိုင်း မှ ကိုလိုနီ တပ်များကို ဦးဆောင်ခဲ့ကာ က နောက်မှ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။
Maloba, Wunyabari O. (1993) ''Mau Mau and Kenya: An Analysis of Peasant Revolt'', Indiana University Press, 0852557450. ဂျင်နရယ် ချိုင်းနား ဟု အမည်ရသော ဝါအူဟီအူ အီတိုတဲ ကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅တွင် ဖမ်းဆီးရမိပြီး နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုများမှ မောမော တပ်တို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပိုမို နားလည် သိရှိခဲ့သည်။
Bruce Baker, ''Escape from Domination in Africa: Political Disengagement & Its Consequences'', (Africa World Press: 2003), p.83 ၁၉၆၇ အောက်တိုဘာလ အာရှုရာ ကြေညာချက်ဖြင့် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို သဘောတူနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၉ ခုနှစ်အထိ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု မရှိဘဲ ဖြစ်နေခဲ့သည်။
မအောင်မြင်သော အာဏာသိမ်းမှုမှာ လေတပ်မှ ရာထူးငယ်သော ဝါရင့် တပ်သား အဆင့်ရှိ ဟဲဇာကိုင်းယား အိုချူ ကာမှ ဦးဆောင်စီမံ၍ လေတပ် အတွင်းမှ စစ်မှုထမ်း အမိန့်ဖြင့် ဝင်ရောက်နေသော တပ်သားများ အဓိက ပါဝင်သည်။
Gettleman, Jeffrey (3 February 2012) [ U.N. Says Famine in Somalia Is Over, but Risks Remain]. New York Times. ကင်ညာသည် သမ္မတ ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားပြု ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ကင်ညာနိုင်ငံသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အဖွဲ့ ၏နိုင်ငံအသီးသီးတို့၏ အများပြည်သူနှင့်ဆိုင်သော နေရာများတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် ခြစားမှုများ ကိုတိုင်းတာသော တွင် အနိမ့်ပိုင်း၌ ကျရောက်သည်။
K'telwa, Kipkirui (26 October 2007) [ ECK sets poll date as Raila maintains lead] ''The Standard''. ထိုရွေးကောက်ပွဲမှာ သမ္မတ၊ ပါလီမန် နှင့် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ အားလုံး အတွက် ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးဖူးချုပ်ဟောင်း ဦးဆောင်သော အာဖရိကရှိ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များက နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းအတွက် ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေတစ်ခုကို ညှိနှိုင်း ရှာဖွေ ပေးခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံတကာ ခေါင်းဆောင်များ လည်ပတ်ခြင်း သမ္မတ ကင်ယတ်တာနှင့် ဒု-သမ္မတ ဝီလီယမ် ရူတို တို့ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံးတွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ အပြီး အရေးအခင်းများ အတွက် တရားရင်ဆိုင် နေရသဖြင့် ကင်ညာနိုင်ငံသား တစ်ဦး၏ သားဖြစ်သူ အမေရိကန် သမ္မတ က ၂၀၁၃ ခုနှစ် အာဖရိက ခရီးစဉ် အတွင်း ကင်ညာနိုင်ငံကို အလည်အပတ် မပြု ခဲ့ပေ။
Epatko, Larisa, [ "Why Obama Is Visiting Senegal, South Africa and Tanzania But Not Kenya"] , ''PBS NewsHour'', 25 June 2013. Retrieved 18 August 2013. ထိုနှစ် နွေရာသီ နှောင်းပိုင်းတွင် ကင်ယတ်တာသည် တရုတ်သမ္မတ ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ တရုတ်နိုင်ငံသို့ အလည်အပတ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံတွင် တစ်ထောက်နားခဲ့သော်လည်း အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကိုမူ သမ္မတ အဖြစ် အလည်အပတ် မပြုခဲ့ပေ။
Raghavan, Sudarsan, [ "In snub to Washington, Kenyan president visits China, Russia first"], Washington ''Post'', 17 August 2013. Ambassador Liu's comments at ''capitalfm.co.ke'' linked to here [ . Retrieved 18 August 2013. = ကင်ညာနိုင်ငံသည် တစိတ်တပိုင်း ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ကောင်တီ ၄၇ ခု အဖြစ် ပိုင်းခြားထားပြီး ထိုကောင်တီများကို ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ်အရ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကျင်းပသော ပထမဆုံး အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများက ဦးဆောင် အုပ်ချုပ်သည်။
Kenya Roads Board [ Constituency funding under the RMLF] ကင်ညာနိုင်ငံသည် အရှေ့နှင့် အလယ်အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံးနှင့် အတိုးတက်ဆုံး စီးပွားရေး ရှိသောနိုင်ငံ ဖြစ်သော်လည်း ကြွယ်ဝသော မြို့နေ လူဦးရေ တချို့တဝက်ကြောင့် ကင်ညာနိုင်ငံအား ချမ်းသာသောနိုင်ငံဟု အထင်ရောက်စရာ ရှိသည်။
သို့သော်လည်း ကင်ညာနိုင်ငံသည် ဆင်းရဲသော ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံ တစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး အားဖြင့် ၀.၅၁၉ မျှသာ ရှိ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၆ နိုင်ငံတွင် အဆင့် ၁၄၅ မျှသာ ရှိကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနိမ့်ကျဆုံး နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
အနောက်နိုင်ငံများမှ အလှူရှင်များ၏ အစိုးရနှင့် ပတ်သက်ပြီး မျှော်လင့်ထားသလို ဖြစ်မလာ၍ စိတ်ပျက်မှုများ ရှိသော်လည်း စီးပွားရေးသည် များစွာ ဖွံ့ဖြိုးလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
သည် လွတ်လပ်ရေး ရသည့် အချိန်မှ စ၍ နှစ်အတော်များများတွင် ပုံမှန် ဖွံ့ဖြိုးမှု ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များသို့ အရောက်တွင် နိုင်ငံ၏ အဓိက နိုင်ငံခြားငွေ ရရှိသော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်များတွင် နှင့် မှ အများဆုံး ဖြစ်ပြီး ကမ်းရိုးတန်း ဒေသရှိ ကမ်းခြေများ နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ အလွန်ကျယ်ပြန့်ပြီး ၈၀၃၄ စတုရန်းမိုင် (၂၀,၈၀၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသော အရှေ့ နှင့် အနောက် ဆာဗို အမျိုးသား ဥယျာဉ်တို့ အဓိက ပါဝင်သည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေများက များ အတွက် အဓိက ဆွဲဆောင်မှု ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းသည် ယခင် နှစ်အနည်းငယ်က သိသိသာသာ ပြန်လည်တိုးတက်လာခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှု အရှိန်အဟုန် ရလာစေရန် အဓိက ပံ့ပိုးပေးသော အစိတ်အပိုင်းပင် ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ကင်ညာနိုင်ငံ၏ အဓိက နိုင်ငံခြား ဝင်ငွေ ရရှိရာ ကဏ္ဍ ဖြစ်ပြီး ၊ နှင့် တင်ပို့မှုတို့က နောက်မှ လိုက်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခြောက်သွေ့ဆန်သော ဒေသများအတွက် ကောက်ပဲသီးနှံ သုတေသန အဖွဲ့ မှ ဦးဆောင်သော ယာယီပူးပေါင်းအဖွဲ့ တစ်ခုမှ လယ်သမားများအား ခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် ပဲစင်းငုံ အမျိုးအစားအသစ်များကို ပြောင်းအစား စိုက်ပျိုးရန် အတွက် ကူညီရာတွင် အောင်မြင်မှု အချို့ ရခဲ့သည်။
ကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်း ကြောင့် လယ်သမား အချို့တို့အား လက်ကိုင်ဖုန်း မှစ၍ စိုက်ပျိုးနိုင်သော မြေ နှင့် မွေးမြူနိုင်သော တိရစ္ဆာန်များ အထိ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ပိုင်ဆိုင်စေသဖြင့် ဆင်းရဲတွင်းမှ လွတ်မြောက်ရန် အတွက် လမ်းစကို ဖွင့်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
McGregor, Sarah (20 September 2010) [ Kenya Aims to Build a Nuclear Power Plant by 2017]. bloomberg.com. ကင်ညာနိုင်ငံ တာကာနာ တွင် ရေနံများ ရှိကြောင့် သက်သေအခိုင်အမာ ရှိပြီး စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဟု လတ်တလော တွေ့ရှိထားသည်။
ကင်ညာနိုင်ငံတွင် လူမျိုးပေါင်းစုံကို တွေ့ရပြီး အာဖရိကရှိ အဓိက လူမျိုးနွယ်စု နှင့် ဘာသာစကားကွဲ အများစု ကို တွေ့ရသည်။