DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အဝိပ္ပဝါသသိမ်: ရဟန်းတော်များ အရုဏ်တက်ချိန်တွင် မိမိတို့၏ တိစီဝရိက်နှင့် ကင်းကွာ၍ နေခွင့်ရစေရန် သမာနသံဝါသကသိမ်ပေါ်တွင် ထပ်၍သမုတ်ရသော သိမ်ဖြစ်သည်။
အဗဒ္ဓသိမ် သံဃာက သီးခြားသမုတ်ရန်မလိုဘဲ ဝိနည်းသတ်မှတ်ချက်အရ အလိုလိုသိမ်အရာမြောက်သော နယ်မြေများဖြစ်သည်။
ဂါမသိမ်: အစိုးရ သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်သူများက သတ်မှတ်ထားသော ရွာနယ်နိမိတ်ဖြစ်သည်။
သတ္တဗ္ဘန္တရသိမ်: ရွာနယ်မြေမဟုတ်သော တောအရပ်တွင် သံဃာတော်များ စုဝေးရာမှ ပတ်ပတ်လည် ၇-အဗ္ဘန္တရ (၁၉၆ တောင်) အကွာအဝေးကို သိမ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
နိမိတ္တသမ္ပတ္တိ: နိမိတ်များကို စနစ်တကျ ကြားသိပြီး ပြည့်စုံခြင်း။
ပရိသသမ္ပတ္တိ: သံဃာတော် အနည်းဆုံး ၄ ပါးရှိခြင်းနှင့် ဝဂ်မဖြစ်ဘဲ စုဝေးခြင်း။
ကမ္မဝါစာသမ္ပတ္တိ: ဉတ်ကမ္မဝါစာကို အမှားအယွင်းမရှိ ပြည့်စုံစွာ ရွတ်ဆိုခြင်း။
ငယ်လွန်းသောသိမ် (ရဟန်း ၂၁ ပါး မထိုင်နိုင်ခြင်း)။
ကြီးလွန်းသောသိမ် (၃ ထက် ကျယ်ခြင်း)။
ဇာတဿရအိုင်ပြင်၌ သမုတ်သောသိမ်၊ ၁၀။
သိမ်ဟောင်းနှင့် နဘေထပ်သမုတ်သောသိမ်၊ ၁၁။
သိမ်ဟောင်းကို လွှမ်းမိုး၍ သမုတ်သောသိမ်။
သိမ်နုတ်ရာတွင် သိမ်ဟောင်းများ ကျွတ်လွတ်စေရန် အထပ်ထပ် နုတ်ရလေ့ရှိသည်။
သိမ်သမုတ်ရာတွင်လည်း နိမိတ်များကို အစဉ်လိုက် မေးမြန်းကြားသိပြီးမှ ဉတ်ကမ္မဝါစာဖြင့် သမုတ်ရသည်။
သိမ်သမုတ်ခြင်း ဆောင်ရွက်သော ရဟန်းတော် (ဝိနယဓရ) သည် ဝိနည်းကျွမ်းကျင်ပြီး အင်္ဂါရပ်များနှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်သည်။
နှိုင်းယှဉ်ချက်ပုံပမာ: သိမ်သည် သစ်ပင်တစ်ပင်၏ ရေသောက်မြစ် နှင့် တူ၏။
ရေသောက်မြစ် မရှိပါက သစ်ပင် မရှင်သန်နိုင်သကဲ့သို့၊ သိမ်မရှိပါက ရဟန်းစစ်၊ ရဟန်းမှန်များ ပေါ်ထွက်လာနိုင်မည်မဟုတ်ဘဲ သာသနာတော်လည်း ကြာရှည်တည်တံ့နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
ဘုရားပွဲ]] ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက ပွင့်တော်မူကြကုန်သော မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့အား ရည်မှန်းပူဇော်သောအားဖြင့် ရှေးအခါက တပေါင်းလတွင် “သဲပုံစေတီပူဇော်ပွဲ”များကို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။
DNA (ဒီအန်အေ) ဆိုသည်မှာ deoxyribonucleic acid (အသံထွက် ဒီအောက်စီရိုင်ဗိုနျူကလစ်အက်ဆစ်) ၏ အတိုကောက် စာလုံးဖြစ်သည်။
ဒီအန်အေသည် ၊ နှင့် အပါအဝင် သက်ရှိအားလုံး၏ မျိုးဗီဇသင်္ကေတ (genetic code) ပါဝင်သည့် ဖြစ်သည်။
ပိုးများသည် ဒီအန်အေကို အသုံးပြု၍ များအား ရောဂါကူးစက်စေသည်။
ဒီအန်အေကို သက်ရှိများ၏ တိုင်းတွင် တွေ့ရှိရပြီး ယင်းကလာပ်စည်းအား မည်သို့သော ကို ထုတ်လုပ်ရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။
ဒီအန်အေ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ နှစ်ပင်လိမ်ကြိုး သို့မဟုတ် ကြောင်လိမ်လှေကားပုံ ရှိသည်။
နျူကလီရိုတိုက်များကို ဒီအောက်စီရိုင်ဗို့စ် (deoxyribose - ကာဗွန် ၅ ခုပါဝင်သည့် သကြားမော်လီကျူး)၊ ဖော့စဖိတ်အုပ်စု (ဖော့ဖောရပ်စ်နှင့် အောက်စီဂျင်ဒြပ်ပေါင်း) နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်ဘေ့စ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဘေ့စ်များသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဘွန်း ( အက်တမ်အကြား ဆွဲငင်အား) များကို အသုံးပြု၍ ချိတ်ဆက်ကြသည်။
ဒီအန်အေကူးယူခြင်းကို DNA replication (ဒီအန်အေဆင့်ပွားခြင်း)ဟု ခေါ်သည်။
ပရိုတိန်းတမျိုး ထုတ်လုပ်ရန် ညွှန်ကြားချက်ပါသော ဒီအန်အေ အပိုင်းအစကို ဟုခေါ်သည်။
ပရိုတိန်းများအား ကလာပ်စည်းအတွင်းရှိ ခေါ် ယန္တရားဖြင့် ထုတ်လုပ်သည်။
ကိုဒွန် ခေါ် ဘေ့စ်သုံးခုစီပါဝင်သည့် မျိုးဗီဇသင်္ကေတများသည် ဒီအန်အေ၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်သော်လည်း ဒီအန်အေသည် နျူကလိယအတွင်းမှ ပြင်ပသို့ ထွက်သွားခြင်းမရှိပေ။
ယင်း ဒီအင်အေ တပိုင်းသာပါသည့် ကြိုးတပင်ကို ဟုခေါ်သည်။
တီအာအန်အေ ခေါ် အခြားက ကိုဒွန်တခုချင်းစီအတွက် မှန်ကန်သည့် အမီနိုအက်ဆစ် တွဲဖက်ပေးနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
ပလတ်စမစ် သို့မဟုတ် ဗိုင်ရာဗက်တာ (၊ ဥပမာ) များအား သယ်ဆောင်သည့် ကရိယာအဖြစ်အသုံးပြုကာ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းထားသည့် ဒီအန်အေ စဉ်တန်းများကို သက်ရှိ အော်ဂင်နစ်ဆင်များထဲသို့ ထည့်သွင်းကြသည်။
ဒြပ်ပေါင်းသည် နှစ်မျိုး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးအထက် စုတွဲသော များ စုဝေး၍ ဖြစ်စေ ပေါ်ပေါက်လာသော ဒြပ်သားစု ဖြစ်သည်။
ဒြပ်ပေါင်းများတွင် များ တိကျသည့် အချိုးအဆအလိုက်ပါဝင်ပြီး အချင်းချင်း ဓာတုစည်း (chemical bond) ဖြင့် ဆွဲငင်ထားပြီး စနစ်တကျ စီစဉ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဒြပ်ပေါင်းများသည် (covalent bond)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒြပ်ပေါင်း၊ (ionic bond)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ၊ (metallic bond)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သတ္တုဒြပ်ပေါင်း သို့ (coordinate covalent bond) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကွန်ပလက်စ် (complex) များဖြစ်နိုင်သည်။
သို့ မဟုတ် အက်တမ်တစ်မျိုးတည်းသာပါဝင်သည့် ဒြပ်စင်မော်လီကျူးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းများအား ဒြပ်ပေါင်းဟု မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။
အထက်ဖော်ပြပါ ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ချွင်းချက်အချို့ရှိသည်။
ဒြပ်ပေါင်းများတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသည့် ဒြပ်စင်များအလိုက် ရုပ်သတ္တိ၊ ဓာတ်သတ္တိ မတူညီကြပါ။
နည်းလမ်းအရမူ ဒြပ်စင်တို့သည် နောက်ထပ် မခွဲစိတ်နိုင်တော့သည့် ဒြပ်သားစုများ ဖြစ်ကာ အသေးငယ်ဆုံးသော အပိုင်းက အက်တမ်ဖြစ်သည်။
ဒြပ်စင်တွင် အက်တမ်တမျိုးတည်းသာ ပါဝင်ပြီး ဒြပ်စင်တမျိုး၏ အက်တမ်ရှိ ပရိုတွန် အရေအတွက်ကို ''အက်တမ်အမှတ်စဉ်'' (Atomic Number) ဟု ခေါ်သည်။
လက်ရှိတွင် ဒြပ်စင် အမျိုးအစားပေါင်း ၁၁၈ မျိုးကို တွေ့ရှိထားပြီး ယင်းတို့အနက် ဒြပ်စင်အမျိုး ၉၈ ကို သဘာဝဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်း ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ဖွဲ့စည်းယူခဲ့သည့် ဒြပ်စင်မှာ ဖြစ်ပြီး လူလုပ်ဒြပ်စင်များသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွသတ္တုများဖြစ်ကာ တည်ငြိမ်မှုမရှိပါ။
ဒြပ်စင်များကို (periodic table) တွင် စီစဉ်ထည့်သွင်းထားသည်။
သာမန် အခန်းနှင့် သာမန် လေအောက်တွင် ဒြပ်စင်အများစုသည် များ ဖြစ်ကြသည်။
ဒြပ်စင်များကိုလည်း နှင့် သတ္တုမဟုတ်သည့် ဒြပ်စင်ဟု ခွဲခြားနိုင်သေးသည်။
ကလာပ်စည်း (ဆဲလ် Cell) ဆိုသည်မှာ သက်ရှိများ ဖွဲ့စည်းရာတွင် အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အသေးဆုံး ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပုံမှန် ကလာပ်စည်း တစ်ခု၏ အရွယ်အစားမှာ ၁၀&nbsp;µm ရှိပြီး ၁&nbsp;ng ခန့် လေးသည်။
နောက်ဆုံး ဆဲလ်သီအိုရီ မပေါ်ပေါက် သေးမှီကာလ ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် ချက်ပညာရှင် Jan Evangelista Purkyně က ဖြင့် အပင်တစ်ရှူးများအား ကြည့်ရှုရာတွင် အဆံသေးလေးများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဆဲလ်သည် အားလုံးတို့၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်ရှိသော အငယ်ဆုံး သော အရာဖြစ်သည်။
စသည့် အချိုသော သက်ရှိများမှာ ဆဲလ်တစ်ခုတည်းရှိသော သက်ရှိများ ဖြစ်ကြသည်။
အပါအဝင် အခြား သက်ရှိတို့မှာ ဆဲလ်များစွာနှင့် ပေါင်းစုထားသော များဖြစ်ကြသည်။
ပုံမှန် ဆဲလ်တစ်ခု၏ အလေးချိန်မှာ ၁ ရှိသည်။
အကြီးဆုံး ဆဲလ်မှာ မျိုးမပွားမှီ ၏ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄) ဆဲလ်တိုင်းသည် အနည်းဆုံး မိမိဘာသာ ထိမ်းသိမ်းနိုင်စွမ်း (self-maintaing) နှင့် အလုံးစုံမှု (self-contained) ရှိကြသည်။
ဆဲလ်သည် များကို အဖြစ်ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး လိုအပ်သော လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြီးမြောက်နိုင်သည်။
ဆဲလ်ကွဲခြင်း (cell division) ဖြင့် မျိုးပွားခြင်း များ နှင့် များမှ ထုတ်သော များကို အသုံးပြုခြင်း များ ရှိခြင်း အပူချိန်၊ စသည့် ပြောင်းလဲခြင်းများကို တုန်ပြန်နိုင်ခြင်း ဆဲလ်၏ အတွင်းပိုင်း ကို ဖြင့် ဝန်းရံထားခြင်း ဆဲလ်တွင် ရှိသော Eukaryotic နှင့် နျူးကလီးယ မရှိသော Prokaryotic ဆဲလ် ဟူ၍ နှစ်မျိုး ကွဲသည်။
နှင့် ခေါ် ပုံသဏ္ဌာန်တူ Prokaryote နှစ်မျိုးရှိကြသည်။
နျူးကလီးယပ်ထဲ၌ ခေါ် တုတ်ချောင်းပုံသဏ္ဌာန် ပစ္စည်းများ ရှိသည်။
သို့သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် ပိုးများထက် အနည်းဆုံး ၁၀ ဆ ကြီးမားကြသည်။
Carbon သံသရာထဲက Bacteriaသက်ရှိတွေအတွက် Carbon ဟာ အရေးအကြီးဆုံး အာဟာရတွေထဲမှာ ပါဝင်တယ်။
ဗိုင်းရပ်သည် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းနှင့်ပင် မြင်ရန်ခက်သော အလွန်သေးသော ကူးစက်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ပြီး တို့၏ ကျန်းမာသောအတွင်း ဝင်နေကာ ပုံတူပွားသည်။
ဗိုင်းရပ်သည် သက်ရှိအားလုံးကို ကူးနိုင်ပြီး အပင်နှင့် သတ္တဝါများသာမက ဖြစ်သည့် နှင့် ဆဲတလုံးကောင်တို့ကိုပါ ကူးသည်။
တမျိုးမှာ ဗိုင်းရပ်အား မည်သို့ပြုမူရမည်ကို ပရိုတင်းဖွဲ့စည်းပုံအနေဖြင့် အသိထည့်ပေးလိုက်သော (DNA) သို့မဟုတ် အာရန္နေ (RNA) မော်လီကျူးရှည်ကြီးဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်ချင်းဆိုပါက သွေးစုပ်သော တို့မှ သွားသည်။
ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးမွှားအကြောင်း လေ့လာသည့် ပညာရပ်အား (Virology) ဟုခေါ်ကာ (microbiology) ၏ ဘာသာခွဲတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
နတ်ပင့်ဂါထာကို တရားတော် မရွတ်ဖတ်မီ အချိန်တွင် ရွတ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
သမန္တာ စက္ကဝါဠေသု၊ အတြာ ဂစ္ဆန္တု ဒေဝတာ။
သဒ္ဓမ္မံ– မှန်မယွင်းလတ်, သစ္စာနှင့်စပ်သဖြင့် ကောင်းမြတ်သော တရားတော်ကို။
မှ ဧတ္တာဝတာ စ အမှေဟိ၊ သမ္ဘတံ ပုညသမ္ပဒံ။
ဘာဝနာဘိရတာ ဟောန္တု၊ ဂစ္ဆန္တု ဒေဝတာဂတာ။
က ခ ဂ ဃ င စ ဆ ဇ ဈ ည ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ တ ထ ဒ ဓ န ပ ဖ ဗ ဘ မ ယ ရ လ ဝ သ ဟ ဠ အ အ အာ ဣ ဤ ဥ ဦ ဧ အဲ ဩ ဩော် အံ အား က ကာ ကိ ကီး ကု ကူး ကေး ကဲ့ ကော့ ကော် ကံ့ ကား။
ကျ ကျာ ကျိ ကျီး ကျု ကျူး ကျေး ကျဲ့ ကျော့ ကျော် ကျံ့ ကျား။
ကြ ကြာ ကြိ ကြီး ကြု ကြူး ကြေး ကြဲ့ ကြော့ ကြော် ကြံ့ ကြား။
ငှ ငှါ ငှိ ငှီး ငှု ငှူး ငှေး ငှဲ့ ငှေါ့ ငှေါ် ငှံ့ ငှား။
မျှ မျှာ မျှိ မျှီး မျှု မျှူး မျှေး မျှဲ့ မျှော့ မျှော် မျှံ့ မျှား။
ငြှ ငြှာ ငြှိ ငြှီး ငြှု ငြှူး ငြှေး ငြှဲ့ ငြှော့ ငြှော် ငြှံ့ မြှ မြှာ မြှိ မြှီး မြှု မြှူး မြှေး မြှဲ့ မြှော့ မြှော် မြှံ့ မြှား။
ကွ ကွာ ကွိ ကွီး ကွေး ကွဲ့ ကွံ့ ကွား။
ကျွ ကျွာ ကျွိ ကျွီး ကျွေး ကျွဲ့ ကျွံ့ ကျွား။
ကြွ ကြွာ ကြွိ ကြွီး ကြွေး ကြွဲ့ ကြွံ့ ကြွား။
ငွှ ငွာ ငွှိ ငွှီး ငွှေး ငွှဲ့ ငွှံ့ ငွှား။
ကက် ကင်း ကစ် ကည်း ကတ် ကန်း ကပ် ကမ်း ကယ့် ကောဝ်။
ကျက် ကျင်း ကျစ် ကျည်း ကျတ် ကျန်း ကျပ် ကျမ်း ကျယ့် ကျောဝ်။
ကြက် ကြင်း ကြစ် ကြည်း ကြတ် ကြန်း ကြပ် ကြမ်း ကြယ့် ကြောဝ်။
ငှက် ငှင်း ငှစ် ငှည်း ငှတ် ငှန်း ငှပ် ငှမ်း ငှယ့် ငှေါဝ်။
မျှက် မျှင်း မျှစ် မျှည်း မျှတ် မျှန်း မျှပ် မျှမ်း မျှယ့် မျှောဝ်။
ငြှက် ငြှင်း ငြှစ် ငြှည်း ငြှတ် ငြှန်း ငြှပ် ငြှမ်း ငြှယ့် ငြောဝ်။
ကွက် ကွင်း ကွစ် ကွည်း ကွတ် ကွန်း ကွပ် ကွမ်း ကွယ့်။
ကျွက် ကျွင်း ကျွစ် ကျွည်း ကျွတ် ကျွန်း ကျွပ် ကျွမ်း ကျွယ့်။
ကြွက် ကြွင်း ကြွစ် ကြွည်း ကြွတ် ကြွန်း ကြွပ် ကြွမ်း ကြွယ့်။
ငွှက် ငွှင်း ငွှစ် ငွှည်း ငွှတ် ငွှန်း ငွှပ် ငွှမ်း ငွှယ့်။
ကိတ် ကိန်း ကိပ် ကိမ်း ကုတ် ကုန်း ကုပ် ကုမ်း ကောက် ကောင်း ကိုက် ကိုင်း။
ကျိတ် ကျိန်း ကျိပ် ကျိမ်း ကျုတ် ကျုန်း ကျုပ် ကျုမ်း ကျောက် ကျောင်း ကျိုက် ကျိုင်း။
ကြိတ် ကြိန်း ကြိပ် ကြိမ်း ကြုတ် ကြုန်း ကြုပ် ကြုမ်း ကြောက် ကြောင်း ကြိုက် ကြိုင်း။
ကွိတ် ကွိန်း ကွိပ် ကွိမ်း ကွိုက် ကွိုင်း။
ကျွိတ် ကျွိန်း ကျွိပ် ကျွိမ်း ကျွိုက် ကျွိုင်း။
မျှိတ် မျှိန်း မျှိပ် မျှိမ်း မျှုတ် မျှုန်း မျှုပ် မျှုမ်း မျှောက် မျှောင်း မျှိုက် မျှိုင်း။
ကိုဝ်း ခိုဝ်း ဂိုဝ်း ဃိုဝ်း ငိုဝ်း စိုဝ်း ဆိုဝ်း ဇိုဝ်း ဈိုဝ်း ညိုဝ်း ဋိုဝ်း ဌိုဝ်း ဍိုဝ်း ဎိုဝ်း ဏိုဝ်း တိုဝ်း ထိုဝ်း ဒိုဝ်း ဓိုဝ်း နိုဝ်း ပိုဝ်း ဖိုဝ်း ဗိုဝ်း ဘိုဝ်း မိုဝ်း ယိုဝ်း ရိုဝ်း လိုဝ်း ဝိုဝ်း သိုဝ်း ဟိုဝ်း ဠိုဝ်း အိုဝ်း။
ကျိုဝ်း ချိုဝ်း ဂျိ်ုဝ်း ပျိုဝ်း ဖျိုဝ်း ဗျိုဝ်း မျိုဝ်း လျိုဝ်း သျိုဝ်း။
ကြိုဝ်း ခြိုဝ်း ဂြိုဝ်း ငြိုဝ်း ပြိုဝ်း ဖြိုဝ်း ဗြိုဝ်း မြိုဝ် လြိုဝ်း။
ငှိုဝ်း ညှိုဝ်း ဏှိုဝ်း နှိုဝ်း မှိုဝ်း ယှိုဝ်း ရှိုဝ်း လှိုဝ်း ဝှိုဝ်း ဠှိုဝ်း။
မျှိုဝ်း လျှိုဝ်း မြှိုဝ်း လြှိုဝ်။
ကုံမ်း ခုံမ်း ဂုံမ်း ဃုံမ်း ငုံမ်း စုံမ်း ဆုံမ်း ဇုံမ်း ဈုံမ်း ညုံမ်း ဋုံမ်း ဌုံမ်း ဍုံမ်း ဎုံမ်း ဏုံမ်း တုံမ်း ထုံမ်း ဒုံမ်း ဓုံမ်း နုံမ်း ပုံမ်း ဖုံမ်း ဗုံမ်း ဘုံမ်း မုံမ်း ယုံမ်း ရုံမ်း လုံမ်း ဝုံမ်း သုံမ်း ဟုံမ်း ဠုံမ်း အုံမ်း။
ကျုံမ်း ချုံမ်း ဂျုံမ်း ဃျုံမ်း ပျုံမ်း ဖျုံမ်း ဗျုံမ်း ဘျုံမ်း မျုံမ်း လျုံမ်း ကြုံမ်း ခြုံမ်း ဂြုံမ်း ဃြုံမ်း ပြုံမ်း ဖြုံမ်း ဗြုံမ်း ဘြုံမ်း မြုံမ်း။
ငှုံမ်း ညှုံမ်း ဏှုံမ်း နှုံမ်း ယှုံမ်း ရှုံမ်း လှုံမ်း ဝှုံမ်း ဠှုံမ်း။
မျှုံမ်း လျှုံမ်း မြှုံမ်း လြှုံမ်း။
ဗုဒ္ဓတွင် ပရိယတ္တိသာသနာ၊ သာသနာ၊ ပဋိဝေဓ သာသနာဟူ၍ သုံးပါးရှိ၏။
အကျဉ်းမှာ- # သမုဒ္ဒရာသည် ကမ်းစပ်မှ အလယ်သို့ တစတစနက်သွားသကဲ့သို့ သာသနာတော်၌ တစတစကျင့်သွားရသော ကျင့်စဉ် ရှိလေသည်။
ကိုးကားချက်လိုအပ် = လောက၌ အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံး ရွှေတု ငွေတုတို့သည် မပေါ် ပေါက်သေး။
သိပ္ပံနည်းကျ ဂေဟဗေဒသည် တို့၏ အကြောင်းကို အပြည့်အစုံ လေ့လာသည်။
ဂေဟဗေဒ (ဂရိဘာသာ oîkos, "ဂေဟာ"; -λογία, -logia, ဘာသာဗေဒ၊ အင်္ဂလိပ် - ecology) သည် သက်ရှိများ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိပုံ၊ ဦးရေနှင့် သက်ရှိ များနှင့် သဘာဝဝန်းကျင်အကြား မည်သို့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု ရှိသည်ကို လေ့လာသည့် သိပ္ပံပညာတရပ်ဖြစ်သည်။
Ecology သို့မဟုတ် ''oekologie'' ဟူသော ဝေါဟာရကို ဂျာမန် ဇီဝဗေဒပညာရှင် က ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် တီထွင်ခဲ့ပြီး "အော်ဂင်နစ်ဆင်နှင့် ယင်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်အကြား ဆက်နွှယ်မှုအား လေ့လာသည့် သိပ္ပံပညာရပ်"ဟု အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံးသော ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို (တက္ကသိုလ်တွင် ပထမဦးဆုံးသော သင်တန်းနှင့်အတူ) ပညာရှင် က ရေးသားခဲ့သည်။
Goodland, R.J. (1975) The tropical origin of ecology: Eugen Warming’s jubilee. ''Oikos'' 26, 240-245.။
နော်ဒစ်နိုင်ငံများတွင် တောင်ဘက် အကျဆုံးဖြစ်ပြီး ၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ ၏ တောင်ဘက်နှင့် ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုကျွန်းစုများသည် နှင့် အကြားတွင် တည်ရှိ၍ အနောက်ဘက်တွင် မြောက်ပင်လယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘောလတစ်ပင်လယ်တို့ ကာစီးဝိုင်းရံလျက်ရှိ၏။
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတွင် ငါးလုပ်ငန်းနှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအပြင် အခြားအရေးကြီးသော လုပ်ငန်း တခုမှာ နွား၊ ကြက်၊ဝက် မွေးမြူသောလုပ်ငန်းဖြစ်ရာ နွားနို့၊ မလိုင်၊ ဒိန်ခဲ၊ ဝက်သားနှင့် ကြက်ဥအမြောက်အမြားကို နှင့် များသို့ အမြဲမပြတ် တင်ပို့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း - အတွဲ (၅) အပိုင်း (ဂ)။
အာအိုစီသည် အား ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည့် မူလအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကြီးပြီးဆုံးသည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် နှင့် ဖုန်ဟူ ကျွန်းစုများ ဂျပန်တို့ထံမှ အာအိုစီ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ပွဲအပြီးတွင် ကွန်မင်တန်အား အနိုင်ရခဲ့သည့် က တရုတ်ပြည်မကြီးတွင် ( People's Republic of China, PRC (ပီအာစီ)) ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
အာအိုစီ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ လက်ရှိ အာအိုစီအစိုးရလက်အောက်ရှိ နယ်မြေများအား “”ဟု ညွှန်းဆိုထားပြီး မြို့တော်မှာ ဖြစ်သည်။
သမ္မတဟောင်း နှင့် တို့က အာအိုစီသည် တရုတ်ပြည်မနှင့် ဆက်နွှယ်ခြင်းမရှိသည့် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံဖြစ်သောကြောင့် တရားဝင်လွတ်လပ်ရေး ကြေညာရန် မလိုအပ်ဟု အဆိုပြုကြသည်။
China: The Fragile Superpower: Susan L. Shirk သမ္မတဟောင်း ကမူ အာအိုစီသည် ထိုင်ဝမ်ရော ပြည်မပါ အချုပ်အခြာအာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး သီးခြားလွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ယင်းရပ်တည်ချက်သည် အာအိုစီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ( အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးနှင့် တရုတ်တပြည်ထောင်) နှင့်သော်လည်းကောင်း တစ်ထပ်တည်းဖြစ်သည်။
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (အာအိုစီ) အား ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်အား ၁၆၄၄ - ၁၉၁၂ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် (( မန်ချူးမင်းဆက်) ပျက်သုဉ်းစေခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တွင် နှစ် ၂၀၀၀ ကျော်ကြာ ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သက်ဦးဆံပိုင် ဧကရာဇ်စနစ် ပြည်ဖုံးကားချစေခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်ကို အုပ်စိုးခဲ့စဉ် အာအိုစီအစိုးရသည် ၊ (KMT) နှင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တရုတ်ပြည်တွင်း စစ်ပွဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
ဒီ့နောက်တွင် စီးပွားရေး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာကာ စာရင်းဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။
Section 1: "Since the KMT ruling clique retreated to Taiwan, although its regime has continued to use the designations "Republic of China" and "government of the Republic of China," it has long since completely forfeited its right to exercise state on behalf of mainland China and, in reality, has always remained only a separate state on the island of Taiwan." ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ထိုင်ဝမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာသည့်တိုင် အာအိုစီအစိုးရက တရုတ်တပြည်လုံး၏ တရားဝင်အစိုးရဟု ဆိုသော်လည်း ထိုင်ဝမ်ခွဲထွက်ရေး (ထိုင်ဝမ်လွတ်လပ်ရေး)ကိုလိုလားသူ သမ္မတချန်ဆွေပြန် (၂၀၀၀-၂၀၀၈) မှာမူ တရုတ်ပြည်သည် အာအိုစီအစိုးရသည့် နယ်နမိတ်ဟု တက်တက်ကြွကြွ ပြောဆိုလေ့မရှိခဲ့ပေ။
လက်ရှိသမ္မတ သည် အာအိုစီသည် တရုတ်ပြည်၏ တခုတည်းသော တရားဝင်အစိုးရဖြစ်ကြောင်း တရုတ်ပြည်မဒေသသည် အာအိုစီ၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နယ်နမိတ်ဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်အဆိုပြုထားသည်။
P. 235. Fairbank and Goldman. China. ၁၉၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဒေါက်တာ ဦးဆောင်သည့် ဝူချန်းတော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ချင်မင်းဆက်ကို တွန်းလှန်ခဲ့သည်။
ထိုနေ့အား အာအိုစီအစိုးရက အမျိုးသားနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ဖူယီ နန်းစွန့်ရန် သဘောတူခဲ့ပြီးနောက် ယွမ်ရှီခိုင်အား ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် သမ္မတအဖြစ် တရားဝင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
ရှိ သည် အာဏာကို ဆက်လက်ဆွဲကိုင်ထားနိုင်ရန် ကြိုးပန်းလျက်ရှိသည်။
ချုပ်ဆိုပြီးနောက် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းသားများ ဦးဆောင်သည့် ဆန္ဒပြမှုများသည် နိုင်ငံတဝှမ်းလုံးသို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
ယင်းဆန္ဒပြမှုကို မေလ ၄ ရက် နေ့စွဲကို အစွဲပြု၍ မေ ၄ လှုပ်ရှားမှု ဟု ခေါ်တွင်လာသည်။
ချန်ကေရှိတ်သည် အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် ၁၉၂၇ ခုနှစ် တွင် ကွန်မင်တန်အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းကာ တိုင်းပြည် ခေတ်မှီတိုးတက်စေရန် ၊ တရုတ်ဘဏ်နှင့် အခြားသော ဌာနများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ကြောင့် တရုတ်-အမေရိကန် အပြန်အလှန် အကာအကွယ်ပေးရေးစာချုပ် ပျက်ပျယ်သွားသည့် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များအထိ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ကုလသမဂ္ဂသည် အာအိုစီအား တခုတည်းသော တရားဝင် တရုတ်အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ]] အာအိုစီ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် သမ္မတဖြစ်ပြီး ပြည်သူလူထုမှ ၄ နှစ်တကြိမ် မဲပေးရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။
လက်ရှိ အာအိုစီကို ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီမှ သမ္မတ က အုပ်ချုပ်လျက် ရှိပြီး အဓိကကျသော အတိုက်အခံပါတီမှာ ခေါ် တရုတ်အမျိုးသားပါတီဖြစ်သည်။
Fairbank and Goldman, 330–37. = ကွန်မင်တန်အစိုးရ ထိုင်ဝမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီးနောက် နိုင်ငံအများစု အထူးသဖြင့် အနောက်တိုင်း နိုင်ငံများက အာအိုစီနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထားရှိသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း အတော်များများက လိုက်နာသည့် ပီအာစီ၏ တရုတ်တပြည်ထောင်မူဝါဒကြောင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ အိုလံပစ်ကဲ့သို့သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အားကစားပွဲများ တက်ရောက်ရာတွင် အာအိုစီသည် တရုတ်(တိုင်ပေ)ဟူသည့် အမည်ကို အသုံးပြုရသည်။
တော်လှန်ရေး အတွက် ရန်ပုံငွေရှာရန် ထုတ်ဝေသည့် ငွေကြေးလက်မှတ်]] ၂၀ ရာစုနှစ်စောစောပိုင်းကာလ အာအိုစီအစိုးရ တရုတ်ပြည်မတွင် ရှိစဉ်အခါက အရင်းရှင် စီးပွားရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း ဂျပန်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲနှင့် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့၍ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အဟန့်အတားများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
မာရင်းကျိုသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ[ Ma Ying-jeou indicted, resigns as KMT chairman, 2007/2/13, Taipei Times]တွင် ကွန်မင်တန်ပါတီကိုယ်စား ဝင်ရောက်ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိသောကြောင့် ၂၀၀၈ မေလ ၂၀ တွင် ရာထူးတက်ခဲ့သည်။
မာရင်းကျို၏ ဘိုးဘွားများမှာ တရုတ်ပြည် ဟူနန်ပြည်နယ်မှ (湖南省) ဟတ်ကားလူမျိုးများ (客家) ဖြစ်ကြသည်။
တွင် (香港九龍) မွေးဖွားသည့် မာရင်းကျိုသည် ၁ နှစ်သားအရွယ်တွင် မိဘများနှင့်အတူ ထိုင်ဝမ်သို့ (台灣) ရောက်ရှိလာသည်။
သို့သော် ၂၀၀၁ ခုနှစ် နာရီထိုင်ဖုန်းမုန်တိုင်း ဝင်ရောက်ခဲ့စဉ်တွင် ရေဘေးကြိုတင်ကာကွယ်မှု အားနည်းခဲ့သောကြောင့် ရထားလမ်း မြေအောက်အပိုင်းသို့ မိုးရေများ ဝင်ရောက်ကာ မှ (台北市) ပန်ချောင်မြို့သို့ (板橋市) ပြေးသည့် အပြာလိုင်းကို ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရပြီး ထိုင်ပေဘူတာကို ၃ လကြာ ပိတ်ခဲ့ရသည်။
မောင်းခုံးဂွန်ဒိုလာ သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ် လည်ပတ်သည့် အများသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ထိုင်ဝမ်တွင် လူကြိုက်များသည့် လည်ပတ်စရာ နေရာသစ်တခု ဖြစ်လာသည်။
နောက်ဆုံးအချက်အလက်များကို [ TRTC] ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ကြည့်နိုင်သည်။
ထိုအချိန်တွင် ကွန်မင်တန်ပါတီ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့်သူဟု အများက ထင်မှတ်ထားသည့် မာရင်းကျိုနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ တို့ (王金平) ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။
မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် မာရင်းကျိုသည် မဲပေါင်း ၇၆ သိန်းကျော် မဲရနှုန်း ၅၈.၄၅ % ဖြင့် အာဏာရပါတီ ဒီပီပီကိုယ်စား ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် (謝長廷) အား အပြတ်အသတ် အနိုင်ရကာ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (ထိုင်ဝမ်)၏ ၁၂ ဆက်မြောက် သမ္မတဖြစ်လာသည်။
မာရင်းကျိုသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် စင်္ကာပူသို့ လေ့လာရေးခရီးထွက်ခဲ့သည်။
Shih Hsiu-chuan [ "Hsieh's promptings force Ma onto back foot over green card"],'', Taipei Times, 1/29/2008'' သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် ၎င်း၏သမီးဦးမှာ အမေရိကန်တွင် မွေးဖွားသူဖြစ်၍ အမေရိကန် နိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရကာ မာရင်းကျိုသည် မျိုးချစ်စိတ်ရှိမရှိ လူအချို့က သံသယဝင်လာကြသည်။
မာရင်းကျိုသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲရနှုန်း ၅၈ % ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ကာ ဒီပီပီပါတီ၏ ၈ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်မှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။
Ralph Jennings, [ "Taiwan new leader takes office on China pledges"], Reuters (''International Herald Tribune''), May 20, 2008. ယခင်သမ္မတများသည် ရာထူးတက် အခမ်းအနားကို သမ္မတအိမ်တော်ရှေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ကြသော်လည်း မာရင်းကျိုသည် ၎င်း၏ရာထူးတက်ပွဲ အခမ်းအနားကို ထိုင်ပေမြို့ရှိ Taipei Arena တွင် ကျင်းပပြီး နိုင်ငံတော် ညစာစားပွဲကိုလည်း ယခင်သမ္မတများနှင့်မတူပဲ ထိုင်ဝမ်တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည့် တွင် (高雄市) တည်ခင်းဧည့်ခံခဲ့သည်။
အလားတူပဲ ထိုင်ဝမ်ကိုယ်စားလှယ်များ ၂၀၀၈ ဇွန်လက ဘေဂျင်း၌ နှင့် (胡錦濤) တွေ့ဆုံစဉ်တွင်လည်း “သမ္မတ”ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်းမရှိပါ။
birth_place = ၊ ၊ သောတာပန်ရပ်ကွက်။
လက်ရှိတွင် ၏ တတိယမြောက် ပါမောက္ခချုပ် ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။
တွင် ပညာဆက်လက်ဆည်းပူး၍ ထိုတက္ကသိုလ်မှ M.A. (Buddhism) နှင့် Ph.D. ဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့၏။
ဆရာတော်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ် ၏ ဒုတိယမြောက်ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် အရှင် နှင့် ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် ဆရာတော် ဒေါက်တာ စန္ဒာဝရာဘိဝံသ တို့ အနားယူပြီးသည့်နောက် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ယင်းတက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ယင်းနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခချုပ်ရာထူးအတွက်ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံတော်မှ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ဘွဲ့များကို ဆရာတော်အား ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ အရှင်ဆေကိန္ဒသည် ဓမ္မဒူတ နာယက အဖွဲ့ဝင်၊ သံဃနာယက အဖွဲ့ဝင်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ ဆေကိန္ဒာရာမကျောင်းတိုက်ကြီး၏ ပဓာန နာယကဆရာတော်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် ပဋိပတ္တိမဟာဌာန (ဝိပဿနာ) ပါမောက္ခ၊တွဲဖက် ပါမောက္ခ၊ အဆောင်မှူးဆရာတော် စသော တာဝန်တို့ အမျိုးဘာသာသာသနာစောင့်ရှောက်ရေးအသင်းကြီးပေါ်ပေါက်လာရန်ဦးဆောင် မတည်လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ကျမ်းစာရေးသားခြင်း၊ စာပေပို့ချခြင်း၊ တရားဟောပြောခြင်း၊ တရားပြသခြင်း၊ ယဉ်ကျေးလိမ္မာ လူငယ်သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ပင်လယ် ဆိုသည်မှာ မြစ်များထက် ပိုမို ကျယ်ပြန့်သည့် ရေပြင် အကျယ်အဝန်း ရှိ၍ များလောက် ကျယ်ပြန့်သည့် ရေပြင် အကျယ်အဝန်း မရှိသည့် ရေပြင် ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ကြီး ၁၃-စင်း ကမ္ဘာပေါ်၌ ထင်ရှားသည့်ပင်လယ်ကြီး ၁၃စင်းမှာ- (၁) (Mediterranean Sea) စတုရန်းမိုင် (၁,၁၄၅,၁၀ဝ) ကျယ်၍၊ (၄,၆၈၈)ပေ ရေနက်သည်။
ပစ္စည်းလေးပါးဆိုသည်မှာ ၊ ၊ ၊ ဟူသော ရဟန်းတော်များအတွက် အဓိက လိုအပ်သော အရာလေးမျိုးဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းစဉ်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော အမျိုးသားအောင်ပွဲနေ့ခေါ် နေရှင်နယ်ဒေးအကြောင်း လူတိုင်းသိကြသော်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပထမဦးဆုံးစည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သူ နေရှင်နယ်ဦးမြင့် အကြောင်းကိုကား သိသူနည်းလှပါသည်။
သာဓကပြရလျှင် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ညနေတွင် သပိတ်စခန်းရှိရာ ရွှေတိဂုံဘုရားအနီး ဦးမာရိယကျောင်း သို့ ရန်ကုန်ကောလိပ်ကျောင်းအုပ်ကြီးနှင့် ဆရာဦးဘတို့ ရောက်ရှိလာသည်၊ ကျောင်းသားများ ကျောင်းသို့ ပြန်ကြရန်နှင့် စာကြိုးစားရန် တိုက်တွန်းသည်၊ ထိုအခါ သပိတ်မှောက် ကျောင်းသားတစ်ဦးက ''အင်္ဂလိပ်တို့ဟာ ပရိယာယ်များတယ်၊ ခင်ဗျားတို့ သွေးဆောင်ရာကို မလိုက်ဘူး'' ဟု အော်ပြောလိုက်လေသည်။
နေရှင်နယ်ဦးမြင့်သည် အမျိုးသားကျောင်းနှင့် တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်၊ အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်နှင့် အထက်မြန်မာ ပြည် အမျိုးသားပညာဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်၊ ဦးမြင့်သည် ပျော်ဘွယ်ကြီးရွာသူ ဒေါ်စောရှင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်၊ ပျော်ဘွယ်ကြီးရွာသို့ သွားရောက်နေထိုင်သည်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်သည်၊ တောင်သူလယ်သမားများ နိုးကြားလာအောင် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်သည်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရေးလောကတွင် ငါးပွင့်ဆိုင်ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်၊ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် အမျိုးသားနေ့နှင့် ပတ်သက်၍ ဖွဲ့ဆိုခဲ့ဖူးသည်။
သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းထံ သို့ချက်ချင်းသွားရောက်သတင်းပို့ကြသည်၊ မှိုင်းက ''ဟာ ... မလုပ်ကြပါနဲ့ကွာ၊ ရန်ကို ရန်ခြင်း မတုံ့နှင်းကြပါနဲ့၊ အမြန်သွားပြီးတားလိုက်ကြပါ၊ ကျောင်းသားတွေက ဆရာ့အတွက် ဘာလို့မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်ကြတာလဲ'' ဟု မေးသည်၊ ''ယောလုံချည် ပေါင်စားနေရတယ်ဆိုပြီး သတင်းစာကနေ သိက္ခာချလို့ မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်တာပါဆရာ'' ဟု နေရှင်နယ်ဦးမြင့်က ရှင်းပြသည်။
မျက်နှာချေတို့ ဖော်စပ်ပြီးရောင်းစားနေရတာပဲ မဟုတ်လားကွ၊ တို့နှစ်ယောက်က ငတ်ဖော်ငတ်ဖက်တွေပါကွာ၊ ဆရာတော့ ကိုယ့်တိုင်းပြည် ကိုယ့်လူမျိုးအတွက် မွဲရတာမို့ ပျော်တောင်ပျော်သေးတယ်'' ဟုပြောလေသည်၊ ဗဟန်းအမျိုးသားကောလိပ် ကွယ်ပျောက်သွားသောအခါ ပါမောက္ခဆရာမှိုင်း အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ရသည်၊ နေရှင်နယ်ဦးမြင့်သည် ဆရာမှိုင်းအား တစ်လလျှင် ငွေ ၁၅၀ ကျပ် ထောက်ပံ့သည်၊ ဆရာမှိုင်းအလုပ်တစ်ခု ရသည့်အချိန်အထိဖြစ်၏၊ ခြောက်လလောက်ကြာသည်။
နေရှင်နယ်ဦးမြင့်၏ အရင်းနှီးဆုံးသူငယ်ချင်းများမှာ နှင့် တို့ဖြစ်သည်၊ ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်မှာလည်း အတူတူ။
ရှေးအခါယမန်က သာလာယံကောလိပ် အပျက်တွင် အထက် တစ်ခွင် အညာ စစ်ကိုင်းသို့ စိုင်းနှင့်ပြန်တက်ခဲ့ရာ အကြံခက် အစည်ခက် အခက်မျိုးများစွာနဲ့ ဆရာ့မှာ အလုပ်အကိုင် ခက်ပြီး ဘိုင်ကျနေသည်တွင် အကြင်တပည့်မောင်မြင့်က တစ်လတစ်လမှာ အသပြာငွေ ၁၅၀ ကျပ်ကျ လေး ငါး ခြောက်လမျှ ပေးကမ်း လှူဒါန်း၍ ဆွမ်းကွမ်းအတွက် မခက်လွယ်ကူ လက်ရှိသမထ တစ်မျိုးဖြင့် အဂ္ဂိရတ်ထိုးတော်မူရသတဲ့ ကျေးဇူးတော်ကိုလည်း ထိမ်မြူးမမေ့ ရသေ့ယောဂီ တောဆီကအမှတ်ရသဖြင့် မပြတ်ခါခါ မေတ္တာပို့မိတဲ့အပြင် အကြင် တပည့် မောင်မြင့်၏ ယခင်ကျေးဇူးကို အထူးတုံ့လှယ်ဘယ်လိုများဆပ်ရပါ့မလဲလို့ အနည်းနည်း ကြံစည်နေသည့်အတွင်း ယင်းသို့သော မောင်မြင့်သည် အောင်မြင်မှု အောင်ကြာင်းဆုဖြင့် ပြုပြင်ရေး မဂ္ဂဇင်းစာအုပ် ထုတ်ဝေမည့်အလုပ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့တောရက ဩဝါဒပေးပို့သည်မှာ... အို... မောင်မြင့် နောင်အဆင့်ဆင့် မြင့်ထက်မြင့်အောင် ယခင်အခါ ရတနာပူရဆိုတဲ့ အင်းဝက မင်းများဆရာ ရှင်မဟာသီလဝံသ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် ရေးသားစီ ရင်တော်မူသည့် ပါရမီပျို့သစ္စာခန်း စာဟောင်းပေဟောင်းတွင် - (၁) အကြောင်းဖြစ်ငြား၊ ကြိုက်လတ်ငြားမှု သိကြားလူဌာ၊ မလွတ်သာတည့် သစ္စာနှုတ်သီး၊ မန္တာန်ကြီးဖြင့် ကျော်ချီးစေအောင်၊ အငြိမ်းဆောင်သည် အခေါင်မြုတေ၊ လထိတည်း :ဟူသောအရလည်းကောင်း၊ (၂) ဝသုန္ဒြေ ဤမြေသော်လည်း စောင့်စည်းမုသား။
နွယ်မြက်သစ်ပင်၊ ဆေးဖက်ဝင်၏၊ :ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၎င်းပြင် တစ်ခါ ရတနာပူရအင်းဝကို မင်းဓားပြ ရှမ်းမျိုးလွှမ်းတဲ့ခေတ်မှာ သရေခေတ္တရာ မည်သော ပြည်မြို့သို့ စုန်ဆင်းကြွလာတော်မူသည့် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် ထုတ်ဖော်ဆုံးမသည့် သံဝေရပျို့ဖတ်စာမှာ (၃) သစ္စာဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့် စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်မှု ကြောင်းလေးခု :ဟူသော စာအရလည်းကောင်း ရှေးဟောင်းအခါက ဆရာ ဆရာ့များဆုံးမစာအလင်္ကာတို့နှင့်အညီ ဤမည်ထိုမည်သော လုပ်ငန်းတို့ကို အဟုတ်တမ်း လုပ်စမ်းကြ စို့ဆိုလျှင် အောင်မြင်ဖို့အစစ်မှာ သစ္စာရှိရမည် ဆိုလိုသည်၊ ဤခေတ်ဤအခါက မြန်မာတွေကောင်းအောင်ကောင်းအောင်နှင့် ခေါင်းဆောင်လုပ်ကာ ဥစ္စာဓနပြည့်စုံအောင် မြန်မာပြည်သူ ရှင်လူကိုဗန်းပြပီး ပန်းရအောင် ညစ်သဟာကိုလည်း သစ္စာ ဟူ၍ မမှတ်မိကြရာ (ဝါ)တစ်နည်းအားဆိုလျှင် ၎င်းတို့လုချင်သည့် စားကျက်လမ်းကိုပင် အထက်တန်းက မျက်နှာပန်းလှတဲ့ တက်လမ်းအစစ်ပါဟု သစ္စာမရှိ ကတိမတည် လိမ်လည်ကောက်ကျစ် မှုမျိုးကို အတုမခိုးကြရာ တစ်မျိုးလုံး ခေတ်သာအောင် သစ္စာ ပါရမီအလုပ်ကို အားထုတ်ကြရာသည်။
နေရှင်နယ်ဦးမြင့်သည် ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှအငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် သာသနာပြု ဓမ္မကထိကအဖြစ်ဆောင်ရွက်သည်၊ သူ လူဖြစ်ရသော အချိန်ကာလသည် ခေတ်ကျပ်ခေတ်ဆိုး ကြီးဖြစ်သည်၊ သီပေါမင်း ပါတော်မူပြီးနောက် ရှစ်နှစ်အကြာတွင် မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်သည်၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၈ အကြာတွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသားနေ့ကြိုးပမ်းမှုအရှိန်အဟုန် အပြင်းထန်ဆုံး၊ အခက်ခဲဆုံး၊ အကြမ်းတမ်းဆုံး အချိန်ကာလဖြစ်သည်၊ ထိုသို့သောကာလတွင် သူသည် ပြည်သူလူထုနှင့်အတူ အေးအတူပူအမျှခံစားသည်၊ သူ့တစ်ကိုယ်ရည် ကောင်းစားရေးအတွက် မည်သည့် အခွင့်အရေးမျှ ရယူခဲ့သူမဟုတ်၊ အမျိုးသားရေး လမ်းကြောင်းပေါ်မှ မဖောက်မပြန်သစ္စာရှိရှိလျှောက်လှမ်းခဲ့သည်၊ နေရှင်နယ်ဦးမြင့်သည် တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုးအတွက် အနစ်နာခံသည်၊ ဇွဲသတ္တိ ရှိပြီး ရိုးဖြောင့်သည်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဂုဏ်ပကာသနှင့် အဆောင်အယောင်တို့ကို မမက်မော၊ မှိုင်းကြီးကဲ့သို့ ရှိသမျှနှင့် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်သည်။
နှစ်သစ်ကူး ရေသဘင်ပွဲတော်များ ရှိသည်၊ အမျိုးသားနေ့ဟူ၍ကား မရှိခဲ့ပေ၊ ပထမကျောင်းသားသပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည့်နေ့ကို အမျိုးသားနေ့ဟု သတ်မှတ်ပြီးမှ ၊ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးနေ့၊ ၊စသော နေ့ထူးနေ့မြတ်များ တစ်သီကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
အသက် ၇၃ နှစ်အရွယ် ၁၉၆၆တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မထင်မရှားကွယ်လွန်သွားလေသည်၊ မောင်မောင်အေး(စစ်ကိုင်း)၊ စံပယ်ဖြူမဂ္ဂဇင်း ဇန်နဝါရီ။
ဂီတနက်သန် ကိုစောညိန်း (၁၉၂၅-၁၉၅၂) သည် မြန်မာလူမျိုး ဂီတပညာရှင် ဖြစ်သည်။
အေဝမ်းရုပ်ရှင် ''သက်ဝေ''၊ ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင် ''သည်ဆောင်းဟေမန်'' တို့အတွက် ဇာတ်ဝင်တေး ရေးပေးခဲ့သည်။