DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
နောက်တဖန် မေသစ်အား နာမည်ကြီး လာစေမည့် ရုပ်ရှင်တကားမှာ ဒါရိုက်တာ အေဝမ်း ကြီးကြပ်၍ ဒါရိုက်တာ ဦးမြမောင် ရိုက်ကူးသည့် 'မြဲတဲ့သစ္စာ' အသံထွက် (၁၉၅၁) ဖြစ်သည်။
ယင်းရုပ်ရှင်ကားတွင် မေသစ်သည် ၊ ၊ တို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။
မေသစ်နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် သည်လည်း ထိပ်တန်း မင်းသားတလက် ဖြစ်လာကာ ရုပ်ရှင်လောကတွင် အခြေခိုင်စွာ ရပ်တည် နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ကိုကြီးနှင့် အတွဲညီခဲ့သည် မေသစ်သည် အေဝမ်းဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံ၏ 'ဝိဇယ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် အေးကြူနှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် ပြန်သည်။
ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ကြီး၏ အချစ်ဆန်း (၁၉၅၂) တွင် မေသစ်သည် ၊ ၊ တို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။
ဗြိတိသျှ ဘားမားမှ မေသစ်၏ ဒုတိယကား ဖြစ်သည့် ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ စီစဉ် ညွှန်ကြား ရိုက်ကူးသည့် 'သည်ဆောင်းဟေမာန်' ရုပ်ရှင်ကားတွင် ဇေယျ၊ ၊ တို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။
ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်က သည်ဆောင်းဟေမန် ရုပ်ရှင်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည့် နှင့် မေသစ်တို့ကို ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆု ရရှိကြလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် မေသစ်သည် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်တွင် ဒါရိုက်တာ ချစ်ခင်၏ 'မမှီတဲ့ပန်း' (၁၉၅၄) (တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် မျိုးမြင့်၊ မြင့်မြင့်ခင်)၊ ဒါရိုက်တာ လှဦး၏ 'ဖူးစာနှစ်ခိုင်' (တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် ကျော်ဆွေ)၊ ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ 'ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဦး' (၁၉၅၇) (တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် ၊ ) တို့ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က မေသစ်သည် ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဦး ရုပ်ရှင်ကားနှင့် မန္တလေး ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီမှ ပွဲဦးထွက် ဒါရိုက်တာ စီစဉ် ညွှန်ကြားရိုက်ကူးသော 'ဘဝသံသရာ' (၁၉၅၆) ရုပ်ရှင်ကားတို့ကို တပြိုင်နက် ပါဝင် ရိုက်ကူးခဲ့ရာ 'ဘဝသံသရာ' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားက တနှစ်စော၍ ရုံတင်နိုင်ခဲ့သည်။
မေသစ်သည် 'ဘဝသံသရာ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် ၊ ၊ နွဲ့နွဲ့အေးတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ ရုပ်ရှင်ကားတွင် မေသစ်သည် 'ဘဝသံသရာ' သီချင်းကို ဆရာနှင့် တွဲဖက် သီဆိုသည်။
သတင်းစာ ဆရာများက ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အကယ်ဒမီဆုရှင် အား တွေ့ဆုံ မေးမြန်းရာတွင် ကြည်ကြည်ဌေးက မိမိ အနေဖြင့် အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆုကို ဒုတိယ အကြိမ် ရရှိ၍ ဝမ်းသာမိပါကြောင်း၊ မိမိကဲ့သို့ 'သစ်သစ်ကလေး' (မေသစ်) ကိုလည်း အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆု ရစေချင်ပါကြောင်း မုဒိတာပွားကာ ပြောကြားခဲ့ပေသည်။
ဒေါ်မေသစ်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ရှုမဝ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ ၏ 'ရင်ဝယ်တသိမ့်သိမ့်' ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ ထူးချွန်ဆုကို ရရှိသည်။
ဒေါ်မေသစ်နှင့် အတူ ယင်းကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ကလည်း အမျိုးသား ဇာတ်ပို့ ထူးချွန်ဆုကို ဒုတိယ အကြိမ် ဆွတ်ခူး ရရှိသည်။
ဒေါ်မေသစ်သည် အသက်အရွယ် ရလာသည့် အခါ နာမကျန်း ဖြစ်လာ၍ ဆာကူရာ အထူးကု ဆေးရုံကြီး၌ ဆေးဝါးကုသမှု ခံယူနေရာ မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရှိခဲ့ပေသည်။
နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး တိုက်ပွဲ၊ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်း အားထုတ်မှု၊ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တိုက်ပွဲ၊ ဆိုရှယ်လစ် ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီရေးစသည့် လှုပ်ရှားမှုအားလုံး ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သူ၊ ထို့နောက် စာရေးဆရာတစ်ယောက်အဖြစ် ထင်ရှား ကျော်ကြားခဲ့သူ သခင်မြသန်းကို ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ဟင်္သာတ ခရိုင်၊ ဇလွန်မြို့နယ်၊ အဖျောက်ရွာ၌ အဖ ဦးအေးရှား၊အမိ ဒေါ်ဖွားစိန်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့၏။
မော်ချီမြို့သည် ကယားပြည်နယ် ဘောလခဲနယ်၏ တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိ၏။
မော်တော်ယာဉ်သည် မည်သည့် နေ့ရက်က စတင်ပေါ်ပေါက်လာ သည်ကို တပ်အပ်သေချာမပြောနိုင်သော်လည်း ၁၈ ရာစုအလယ်ခေတ်လောက်၌ ကား နိုင်ငံအသီးအသီးရှိ ပညာရှင်များသည် မော်တော်ယာဉ် ပေါ်ထွက်လာမှုအတွက်ကြိုးပမ်း၍ အပြိုင်တီထွင်လျက်ရှိကြောင်းသိရပေသည်။
နောက်ဆုံးပေါ် စက်တစ်မျိုးမှာ စက် ဖြစ်၍ ထိုစက်မျိုးကိုအထူးသဖြင့် မော်တော်ဘတ်စကားနှင့် လော်ရီတို့တွင် အသုံးများသည်။
နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် များ၏ မြောက်စားခြင်းကိုခံရ၏။
မော်ရစ်ရှပ်ကျွန်းသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ဗြိတိသျှပိုင် ကျွန်းတစ်ကျွန်း ဖြစ်၏။
မော်လတာကျွန်းသည် မြေထဲပင်လယ်ထဲတွင် တည်ရှိ၍ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကျွန်းငယ်ဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မော်လတာ ကျွန်းသည် ဗြိတိသျှ တို့၏ အရေးပါသော ရေတပ် တပ်စခန်း ဖြစ်ခဲ့၍၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း ရန်သူတို့၏ ဗုံးဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံခဲ့ရရာ၊ လေကြောင်းမှ အကြိမ်ပေါင်း မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)။
က ခန်းပတ်မြို့ဝန်အုပ်ချုပ်ရာ စီရင်စုနယ်မြေအတွင်း ပါဝင်သည်။
ပါတော်မူသွားပြီး နောက်ပိုင်း ကာလတွင် မော်လိုက်နယ်မှ ဗြိတိသျှတို့ကို တော်လှန်သည်။
မောနေယျအကျင့် (moneyya English-Pali Dictionary by Polwatte Buddhadatta Thera) ဆိုသည်မှာ အလွန်တရာခက်ခဲသော၊ (သို့) တို့၏ အကျင့်ပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်၊ ဖြစ်သည်။
ထိုအကျင့်သည် ဆည်းပူးအပ်သော ရှိမှသာလျှင် ကျင့်နိုင်သည်။
သည် မဟာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၃ ခု ဝါဆိုလပြည့်နေ့တွင် ၌ တို့အား ဟောတော်မူပြီးလျှင် လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့၌ ထို ၅ ဦးသော ရဟန်းတို့ကို အနတ္တလက္ခဏာသုတ်ကို ဟောတော်မူရာတွင် ၅ ဦးလုံးပင် အဖြစ်သို့ ရောက်ကြကုန်၏။
သုံးဆယ့်ငါးနှစ်ပတ်လုံး စင်ကြယ်စွာ အကျင့်ဖြင့်နေသည်တွင် ဘုရားပွင့်ကြောင်းကို နတ်သားတစ်ယောက်ကြားလာ၍ သိသဖြင့် မိဂဒါဝုန်တော်သို့လာပြီးသော် ဘုရားသခင်အား အလျင်အမြန်ရကြောင်း ကောင်းမြတ်သော မောနေယျပဋိပတ်ကို ဟောတော်မူပါဟု လျှောက်၏။
မြတ်စွာဘုရားက ဤမောနေယျအကျင့်သည် ဆည်းပူးအပ်သော ရှိမှသာလျှင် ကျင့်နိုင်သည်။
ဟီဘရူး(ဂျူးလူမျိုး)တို့အတွက်သာမက တွင်လည်း မိုးဇက်သည် တမန်တော်အဖြစ် ဆက်လက်ပါဝင်ပြီး နောင်တွင် က ဆက်လက်ပြီး အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
မိုးဇက်သည် ဖြစ်၍ လောကီလောကုတ္တရာနှင့် စပ်လျဉ်းသော တရားဓမ္မတို့ကို ပြတောင်သူ၊ ထို့ပြင် ဟဲဗြဲလူမျိုးတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးကို ခေါင်းဆောင် လျက် တိုင်းနိုင်ငံတစ်ခု တည်ထောင်နိုင်စေရန် စည်းလုံးပေးသူ ဖြစ်၏။
မိုးဇက်သည် အီဂျစ် (အဲဂုတ္တု) ပြည်တွင်မွေးဖွားသည်။
ကမ်းခြေသို့ရောက်လျှင် ပင်လယ်နီ၏ ရေပြင်သည် ဖြာထွက် သွားကာ ဟဲဗြဲများအတွက် လမ်းခင်းပေးလျက် အီဂျစ်တို့က ဟဲဗြဲတို့နောက် လိုက်သည်တွင် ရေသည် အီဂျစ်တို့အပေါ် လွှမ်းသဖြင့် အီဂျစ်လူမျိုးတို့ သေကြေကြရ၏။
ယင်းကျောက်ပြားများပေါ်၌ အက္ခရာတင်ထားသော ပါရှိ၏။
မောရှေအားအမှန်ချီးမွမ်းရန် အချက်များရှိသည်ကို မမေ့အပ်ပေ။
မိုးဇက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အံ့ဖွယ်သူရဲ အခြင်းအရာတို့သည် သမ္မာကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိလေသည် အချို့က မောရှေဆိုသည့်အမည်မှာ ဟီးဘရူး(ဂျူး) နာမည်မဟုတ်၊ အီဂျစ်နာမည်သာဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
မောလျဲ (Molière) (ဇန္နဝါရီ ၁၅၊ ၁၆၂၂-ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၊ ၁၆၇၃)သည် လူမျိုး ကမ္ဘာကျော် ဖြစ်၏။
အထူးသဖြင့် ဟာသများ ရေးရာတွင် ပြောင်မြောက်သည်။
မောလျဲဟူသည်မှာ အမည်ဖြစ်၍ စာဆို၏အမည်ရင်းကား ဂျီအင်းဗက်ပတစ် ပေါ့ကလင်ဖြစ်၏။
သူ၏ ဖခင်မှာ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်ဖြစ်ကာ နန်းတွင်းသုံး ကို ဆက်သွင်းရန် ဘုရင်က ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောကြောင့် တော်သုံး ပရိဘောဂလုပ်ငန်းရှင်လည်းဖြစ်သည်။
ပညာရှင်တို့၏ သဘာဝတ္တဗေဒများကို သင်ယူ လေ့လာဘူးသည်။
သူတို့၏ အဖွဲ့သည် ပါရီမြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ၍ ၁၄ ဆက်မြောက် ၏ ရှေ့တော်မှောက်၌ ကပြအသုံးတော်ခံရာတွင် ဘုရင်မင်းမြတ်က နှစ်ခြိုက်တော်မူရကား မောလျဲတို့ဇာတ်အဖွဲ့ကို ပါရီမြို့တော်တွင်နေစေကာ ဘုရင့်ဇာတ်ရုံတွင် အမြဲတမ်း ကပြစေခဲ့သည်။
မောလျဲသည် ၁၆၆၂ ခုနှစ် တွင် မက်ဒလင်းဗေးဇား၏ ညီမ အာမန်ဒီဗေးဇားနှင့် လက်ထပ်သည်။
ယင်းကို ဦးသိန်းဟန်က '' ကလောင်အမည်ဖြင့် ဆီလျော်အောင် မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားလေသည်။
မောလျဲသည် ပြဇာတ်များ ရေးရာတွင်အလွမ်းနှင့် အသောကို ဆီလျော်အောင် တွဲဖက်နိုင်မှုကြောင့် သူ့ကို နှင့် နှိုင်းတတ်ကြပေသည်။
ထိုကြောင့် နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ ကျော်လွန်ပြီဖြစ်သော်လည်း သူ၏တို့ကား ယနေ့တိုင် မရိုးနိုင်သေးပေ။
သို့သော် လိုင်နိုတိုက်နှင့် ကွဲလွဲပုံမှာ လိုင်နိုတိုက်၌ တစ်ကြိမ်လျှင် စာတစ်ကြောင်းစာကို ပုံသွန်းပေး၍ မိုနိုတိုက်၌မူ တစ်လုံးချင်းကိုသာ ပုံသွန်း ပေးလေသည်။
ဂီးဒါမိုပါဆွန်း(Guy de Maupassant) (အမည်ရင်း-Henri René Albert Guy de Maupassant) (5 August 1850 – 6 July 1893) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာဖြစ်သည်။
မိုပါဆွန်း၏ 'ဗယ်လာမီ' ခေါ် ဝတ္ထုရှည်ကို ဘာသာ ပြန်ထားခြင်းဖြစ်ဖြစ်သော စာရေးဆရာ ၏ 'ပျို့တို့အချစ်တော်' ဘာသာပြန် ဝတ္ထုသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ် စာပေဗိမာန်ဘာသာပြန်ဆု ခြီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
မိုပါဆွန်း၏ ဝတ္ထုကို မှီငြမ်းရေးသားသော ၏ ဝတ္ထုသည်လည်း အထူးထင်ရှားသည်။
ma l'italiano no? မိုပါဆွန်း၏အမည် အပြည့်အစုံမှာ အန်းရီရာနေ အာလဗဲဂီးဒါ မိုပါဆွန်းဖြစ်၏။
မိုပါဆွန်း၏ များလှစွာသော ဝတ္ထုတိုများအနက် ထင်ရှားသည်တို့ကား 'အဆီတုံး'၊' စိန်လည်ဆွဲ'၊'ကြိုးတစ်ပင်'၊'ပျော်ရွှင်မှု'အစရှိသည်တို့ဖြစ်၏။
မိုပါဆွန်း၏ ဝတ္ထုကောင်းများသည် ၁၈၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့်နှင့် ၁၈၈၆ ခုနှစ်များအတွင်း၌ ထွက်ပေါ်ခဲ့၏။
မိုးသည် ''ယူတိုးပီးယား''စာအုပ်ကို ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသား၏ ယင်းသည် စိတ်ကူးယဉ်ကျွန်းတကျွန်းအကြောင်းဖြစ်၏။
မိုးသည်''အပြန်အလှန်စကားပြောဆိုခြင်း''နှင့် ''တတိယရစ်ချတ်ဘုရင်၏ ရာဇဝင်''တို့ကိုလည်း ရေးသားခဲ့သေးသည်။
နှင့် မျိုးတူဖြစ်သော်လည်း ငှက်ခါးလောက် လူသိမများချေ။
သစ်စားပိုး၊ ၊ နှံကောင် စသည်တို့သည် မိုးကောင်းငှက်၏ အစာများဖြစ်ကြသည်။
မိုးကောင်းငှက်ကို နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ နိုင်ငံများမှ အထိနှင့် အနောက်ဘက်တွင် ဒေသအလယ်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ၏ ၊ မှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ရှေးအခါက ပေါ်တွင်တည်ရှိသော်လည်း ယခုအခါ အတန်ငယ်ကွာလှမ်းသောနေရာသို့ ရောက်ရှိနေလေသည်။
မိုးညိုမြို့နယ်သည် နယ်နိမိတ်အားဖြင့် မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ နှင့် များ၊ တောင်ဘက်တွင် နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်တို့ဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်လျက် ရှိသည်။
ယခင်က တိုက်နယ်ဖြစ်ခဲ့၍ ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းသည်တွင် မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်လာသည်။
မိုးညှင်းမြို့သည် ယခုအခါ မြို့ကလေးသာဖြစ်သော်လည်း ရှေးအခါ ရှမ်းစော်ဘွားများ တန်ခိုးထွားစဉ်က နှင့် တလှည့်စီဆိုသလို ရှမ်းမြို့ တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
တစ်ဝိုက်တွင် မျိုးကောင်းစပါးထွက်သောကြောင့် မိုးညှင်းမြို့ပေါ်တွင် ဆန်စက် ကြီးငယ် ၈ လုံးရှိသည်။
မိုးညှင်းမြို့တွင်နေသူ အများစုမှာ များဖြစ်ကြပြီး ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဝါဒီများ ဖြစ်ကြသည်။
မိုးညှင်းမြို့ အပိုင်ဖြစ်၍ မိုးညှင်းမြို့နှင့် ၅ မိုင်ကွာလှမ်းသော တွင် စောင်းတန်း ၄ သွယ်ရှိသော ရွှေဘုံသာစေတီရှိသည်။
မိုးညှင်းမြို့ကို သက္ကရာဇ် ၃ဝ၂(ခရစ် ၉၄ဝ) ခန့်က တည်သည်ဆို၏။
မိုးနဲဟူသည်မှာ ဖြင့် မိုင်းခင်း = ''အဖွားမြို့'' ဟူ၍ ဖြစ်၏။
မိုးနဲမြို့နှင့် မြို့နယ်အတွင်း အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။
မြို့ပေါ်တွင် မြန်မာ၊ ကုလားနှင့် တရုတ်လူမျိုး အနည်းအကျဉ်း ရှိ၍၊ မြို့နယ်အတွင်း လီဆူ၊ ယင်းနက်၊ ယင်းကျားနှင့် အနည်းအပါး နေထိုင်ကြလေသည်။
မိုးမိတ်နယ်သည် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
နယ်နိမိတ်အားဖြင့် မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် သိန္နီနယ်နှင့် တောင်ပိုင်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် သီပေါနယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တို့ဖြင့် ပတ်ရံလျက်ရှိသည်။
မိုးမိတ်နယ်သည် မြေမျက်နှာပြင်အားဖြင့် တောင်ထူထပ်လေသည်။
ယင်းသည်ကား မိုးမိတ်မြို့နှင့် အကြားဖြစ်၏။
နှင့် လက်တက်များဖြစ်သော နမ့်အဲ့၊ နမ့်ခမ်းတို့၏ ရေဆင်းနယ်များလည်း တောင်ထူထပ်သည်။
ထိုတောင်များသည် ဗန်းမော်ခရိုင် တိုင်ရောက်သည်။
မိုးမိတ်နယ်တွင် နေထိုင်သူများမှာ ၊ ၊ ၊ ၊ တို့ ဖြစ်ကြ၏။
မိုးမိတ်နယ်ရှိ စကားတောင်နှင့် ဗားနဒ်တောင်ခြေရင်း တွင် ၊ ၊ ၊ ၊ ကြောင် စသည် တို့ထွက်သော်လည်း အရည်အသွေး မကောင်းလှချေ။
ပေါ်တွင် တည်ရှိသော မြစ်ဆုံရွာအနီးတွင် ရွှေကျင်၍ ရရှိသည်။
မိုးကုတ်မှ ပေါက်လာသော ကားလမ်းသည် ယခုအခါ ဗန်းမော်အထိရောက်၍ ဗန်းမော်မှတစ်ဆင့် တိုင် ကားဖြင့်သွားနိုင်ပေပြီ။
မိုးမိတ်မြို့သည် ပတ္တမြားထွက်ရာ နှင့် ၂၈ မိုင် ကွာလှမ်းသည်။
မိုးမိတ်တစ်ဝိုက်ရှိ တောင်တန်းများတွင် စသည်တို့ ပေါများသဖြင့် မိုးမိတ်တွင် သစ်တောခရိုင်ရုံး စိုက်သည်။
မိုးမိတ်မြို့ကို သက္ကရာဇ် ၆ဝဝ ပြည့်နှစ် (ခရစ် ၁၂၃၈) တွင် ကျိုင်းတုံစော်ဘွား ရွှေနန်းရှင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုဆိုသည်မှာ မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့နှင့် ကယ်ရစ်ဗျန် ပင်လယ်ကို ကာဆီး လျက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်မှ တောင် အမေရိကတိုက် မြောက်ဘက်အထိ စီတန်းလျက်နေသောကျွန်းစု များဖြစ်သည်။
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ၊ ဂရိတ်တား အန်တီလီကျွန်းစု၊ လက်ဆား အန်တီလီ ကျွန်းစုဟူ၍ ကျွန်းစု သုံးခု ပါဝင်သည်။
ကျွန်းကြီးလေး ကျွန်းမှာ ၊ ၊ ဟစ္စပါညိုလာနှင့် တို့ဖြစ်၍ ထိုကျွန်းစုကို အန်တီလီကျွန်းကြီးစု (ဝါ)ဂရိတ် တားအန်တီလီ ကျွန်းဟုခေါ်သည်။
ထိုအခြင်းအရာ ကို မြင်ကြရသောလူတို့သည် ထိုအရုပ်ကလေးကို ''ဖွန်ဂေးရိ ကဲ၏ ရာသီဥတုပြ လူကလေး'' ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။
ပြွန်အတွင်း ပြဒါးတိုင်အပေါ်ရှိ နေရာလွတ်သည် ''ပလာနယ်'' ဖြစ်သည်။
မိုးလေဝသအခြေအနေ ခန့်မှန်းရာ၌ အရေးတယူ စဉ်းစားရမည့် အချက်တစ်ခုသည် လေထုတွင်ပါဝင်သော ရေခိုး ရေငွေ့ အတိုင်းအဆပင်ဖြစ်သည်။
အလွယ်ကူဆုံး စိုထိုင်းမှု တိုင်းတံတစ်ခုမှာ ''ရာသီအိမ်'' ဟုခေါ်သော ကစားစရာ အိမ်ပုံ အရုပ်ကလေးဖြစ်သည်။
မိုးရွာတော့မည်ဆိုလျှင် ထို''ရာသီအိမ်'' တံခါးဝတွင် ယောက်ျားရုပ်ကလေး ပေါ်လာ၍ နေသာမည်ဆို လျှင် တံခါးဝတွင် မိန်းမရုပ်ကလေး ပေါ်လာသည်။
ထို ''ရာသီအိမ်'' ခေါ် စိုထိုင်းမှုတိုင်းတံကို ကြောင်အူကျစ်ကြိုး များဖြင့် စီမံပြုလုပ်ထားသည်။
အပူချိန်ကိုတိုင်းသော ပထမဆုံးအပူချိန်တံကို ၁၆ရာစု မကုန်ခင် ထင်ရှားကျော်စောသော အီတာလျံနက္ခတ်ပညာရှင် ဂယ်လီလေအိုက စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ''ဒီဂရီ'' ဟုခေါ်ဆိုလေသည်။
သိပ္ပံပညာရပ်များတွင် သုံးစွဲလေ့ရှိသော ရာစိတ်မူ ''စင်တီဂရိတ်'' အပူချိန်စကေး၌ ရေခဲမှတ်ကို သုညဒီဂရီနှင့် ရေဆူမှတ်ကို ၁ဝဝ ဒီဂရီ မှတ်သားထားသည်။
အင်္ဂလိပ်စကား ပြောဆိုကြသောနိုင်ငံများ၌ သာမန်အားဖြင့်သုံးလေ့ရှိသော ''ဖာရင်ဟိုက်'' အပူချိန်စကေး၌ ရေခဲမှတ်ကို ၃၂ ဒီဂရီနှင့် ရေဆူ မှတ်ကို ၂၁၂ ဒီဂရီ မှတ်သားထားသည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံ တွင်း သုံးစွဲလေ့ရှိသော ''ရိုမာ'' အပူချိန်စကေး၌ ရေခဲမှတ်ကို သုညဒီဂရီနှင့် ရေဆူမှတ်ကို ၈ဝ ဒီဂရီ မှတ်သားထားသည်။
ထိုကြောင့် ''ဖာရင် ဟိုက်'' စကေးအပူချိန်နှင့် ''စင်တီဂရိတ်'' စကေးအပူချိန်ကို နှိုင်းရှည့်တတ်ဖို့ လိုပေသည်။
စင်တီဂရိတ်စကေး အပူချိန်ကို ဖာရင်ဟိုက်စကေးအပူ ချိန်သို့ ပြောင်းလဲမှတ်ယူနိုင်ရန် ဦးစွာ အပူချိန်ဂဏန်းကို ၆/၅ ၆ /၅ နှင့်မြောက်၍ ၃၂ ပေါင်းထည့်ပါ။
တစ်ဖန် ၆၈ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်နှင့် ညီမျှသော စင်တီ ဂရိတ်ဒီဂရီကိုရှာလိုလျှင် ပထမ ၃၂ နုတ်၍ ကျန်ကိန်းကို ၅/၉ နှင့်မြောက်ပါ။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် မြေဩဇာအကြွယ်ဝဆုံး လယ်ယာမြေ ဖြစ်လင့်ကစား မိုးရေ သို့မဟုတ် ဆည်မြောင်းဖြင့် သွင်းပေး သော ရေမရလျှင် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အဖိုးတန်တော့မည် မဟုတ်ချေ။
မက္ကဆီကိုမြို့တော်သည် ၏ မြို့ တော်ဖြစ်၍ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ ဗဟိုတောင်ဘက်ယွန်းယွန်းအရပ် ၌ မက္ကဆီကိုတောင်ကြားရှိ ကုန်းပြင်မြင့်၏အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။
မက္ကဆီကိုမြို့တော် မှသည် သို့ မီးရထားဖြင့် တောက်လျှောက်ပေါက်လျက် ၄ ရက်မျှ သွားရပေသည်။
တမန်တော်မိုဟာမက်၏ ဇာတိချက်ကြွေအရပ် ဖြစ်သောကြောင့် ဘာသာဝင်တို့ အထွတ်အမြတ်ထားရာ မက္ကာမြို့သည် အာရေဗျကျွန်းဆွယ်အတွင်းရှိ ဟက်ဂျက်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုသို့ ရောက်လာသူတို့သည် မိမိတို့ ဝတ်ပြုဖွယ် အသွယ်သွယ်တို့ကို ပြီးမြောက်ကြသောအခါ ဟူသောဘွဲ့ကို ရရှိကြ၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__။
ရှေးပဝေဏီက လူတို့သည် စက် အကြောင်းကို ဘာမျှ မသိနားမလည်ကြသေးသော်လည်း နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လုပ်ကိုင် လျက်ရှိသော သူတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် စက် သဘော သက်ရောက်လျက်ရှိခဲ့ပေသည်။
အခြေခံစက်မျိုးများကို- #ကုတ်၊ #ရစ်လုံးနှင့် ရစ်တံ၊ #စက်သီး၊ #စောင်းပြင်၊ #သပ်၊ #စက်အူဟူ၍ ၆ မျိုးပိုင်းခြားထားသည်။
ထိုကြောင့် ကုတ်၏သဘောမှာ စိုက်အားနှင့် စိုက်အား မောင်းတံ၏ မြှောက်ရကိန်းသည် ဝန်နှင့် ဝန်မောင်းတံတို့၏ မြှောက်ရကိန်းနှင့် တူညီခြင်းပင်ဖြစ်၏။
စိုက်အား ဝန် ထို့ကြောင့် အခြေခံစက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် ကုတ်၏ သဘောကို အသုံးချကာ စိုက်အားနည်းနည်းကို စိုက်အား မောင်းတံရှည်ရှည်ဖြင့်တွဲ၍ အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် စိုက်အား ထက် လေးသည်ကို မနိုင်ပေသည်။
တစ်လုံးကို အသေတပ်ထား၍ အခြားစက်သီး တစ်လုံး နှစ်လုံး စသည်တို့ကို အရှင်တပ်ထားသော အစီအစဉ် မျိုးကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။
လက်သမားသုံး ဝက်အူများအပြင် ဂျက်ကဲ့သို့ လက်ကိုင်တပ်၍ လှည့်ရသော ကိရိယာများသည် လည်း ဝက်အူရစ်ဖြင့်ပင် မြောက်ရသည်။
တံတားများကို ဖြတ်ကျော်သောအခါ ''အများဆုံး ဝန် ၁ဝ တန်'' စသည်ဖြင့် ရေးမှတ်ထားသည်ကို တွေ့ရဘူးကြပေ မည်။
ယင်းသို့ တည်ငြိမ်လျက်ရှိ သော အားအကြောင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဖော်ပြသော စက်ပညာကို ''စတက်တစ်ပညာ'' ဟုခေါ်သည်။
မီးရထားတွင် ယင်းသို့ ''မမျှတသောအား'' သက်ရောက်မှုကြောင့် နောက်ဆုံး၌ မီးရထားတစ်ခုလုံး လှုပ်ရှား ရွေ့သွားရခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ယင်းသို့ ကျဆင်းသည့် ခရီးအကွာအဝေးကို s= ut + 1/2 ft2 ဟူသော ပုံသေနည်းဖြင့် တွက်ယူကြရသည်။
အထက်တွင် တိုးရှိန်မှာ ၃၂ ပေ ဖြစ်ရာ ပုံသေနည်း s = ut + 1/2 ft2 s = ၀ ၁ဝ + ၁/၂ ၃၂ (၁ဝ)၂ s= ဝ + ၁/၂ ၃၂ ၁ဝဝ s= ၁၆ဝဝ ပေပေါင်း တစ်စုံတစ်ရာ အထောက်အခံမရှိလျှင် မည်သည့် အရာဝတ္ထုမဆို မြေသို့ကျရသည်။
မဂ္ဂနာကာတာသည် လက်တင်ဝေါဟာရဖြစ်၍ စာချုပ် ကြီး သို့မဟုတ် မဟာစာချုပ်ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မဂ္ဂနာကာတာ စာချုပ်ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ အကြောင်း ရင်းမှာ တရားမဲ့ဖောက်ပြန် အုပ်စိုးမှုပင် ဖြစ်၏။
ထို့ပြင် အုပ်ချုပ်ရေးအကြီးအကဲများ၏ ညဉ်းပန်းမှုများနှင့် တရားဥပဒေဖောက်လွှဲ ဖောက်ပြန် ကျင့်ကြံ မှုတို့မှ ကာကွယ်ရန် အပိုဒ်များလည်း ပါဝင်၏။
မက်ဂျာ်လူမျိုးသည်ကား ရှိ တွင် နေထိုင်သော ဟန်ဂေးရီးယန်း လူမျိုးတွင် အများစုဖြစ်၏။
မက်ဆိုပိုတေးမီးယား (Mesopotamia) ဟူသည် ဂရိဝေါဟာရဖြစ်၍ မြစ်နှစ်သွယ်ကြားမြေဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မိဒ်တို့လက်မှ ထိုနယ်ကို ပါးရှင်းလူမျိုးတို့က ရယူပြီးသော် ပါးရှင်းလူမျိုးတို့ကို မက်ဆီဒိုးနီးယားဘုရင် က အောင်မြင်ခဲ့ပြန်လေသည်။
ခရစ် ၁၇၉ဝ ပြည့်နှစ်က မှ ၁၆ ဆက် မြောက် လူဝီဘုရင်သည် အလေးချိန်နှင့် တိုင်းတာနည်းကို တညီတညွတ်တည်းဖြစ်စေရန် အကြံတော်ရှိခဲ့သည့်အတိုင်း သိပ္ပံ ပညာရှင်များပါဝင်သော သိပ္ပံပညာတံခွန်အသင်း တစ်သင်းကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ဖွဲ့စည်းစေခဲ့၏။
မောရစ်မက်တားလင့်(ခရစ် ၁၈၆၂ - ၁၉၄၉)သည် ဗဲလဂျီယန်လူမျိုး ဖြစ်၍ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ စာမွန်ဆရာ၊ ယထာဘူတပညာရှင်၊ သဘာဝပညာရှင်အဖြစ်ဖြင့် ထင်ရှား၏။
ထိုကျွန်းသည် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၂၅ဝ အကွာတွင် အနောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိလျက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထလိုက်သော ကျွန်းကြီးဖြစ်၏။
မြို့တော်မှာ ဖြစ်ကာ၊ အခြားမြို့ကြီးများမှာ အန့်ဆီရားဗေးနှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့များဖြစ်သော တားမားတေ့၊ ကာဂျွန်ဂါ၊ အန်းဆီးနားရေး(ဒယေးဂိုဆွားရေ့)တို့ ဖြစ်၏။
သည် လူများကိုသေကြေပျက်စီးစေသော ရောဂါဆိုးကြီးဖြစ်သဖြင့် များစွာကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းပေ သည်။
ကို လိုသလောက်မရနိုင်ခဲ့လျှင် ငှက်ဖျား ရောဂါကို မည်သို့မျှ မကာကွယ်နိုင်ပေ။
ကွီနိုင်အစား အသုံးပြု နိုင်မည့် အခြားဆေးဘက်တစ်မျိုးကို ကြံဆကြရာတွင် ''မက်ပါ ကရင်'' ခေါ်သော ဆေးကို ခရစ် ၁၉၄၂ ခုနှစ်လောက်ကတွေ့ရှိ ကြလေသည်။
ယင်း၏ မူလပေါက်ရာဒေသမှာ တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတို့ဖြစ်ရာ ထိုမှတဆင့် ၊ အာရှတိုက်နှင့် ဥရောပအနောက်ပိုင်းတို့သို့ ပျံ့နှံ့သွားကြသည်။
တွင် ပေ ၃ဝဝဝ နှင့် ယင်းအထက်မြင့်သော ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်များ၌သာ ပေါက်ရောက်သည်။
မက်မန်းသီးသည် အစေ့မာတစ်စေ့တည်းရှိသည့် အသီးမျိုးဖြစ်၍ ချယ်ရီသီးကလေးများအရွယ်မှ ကြက်ဥအရွယ်ထိအောင် အရွယ်အမျိုးမျိုးနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိသည်။
မက်မန်းပင်များကို အဖူးကူးခြင်းဖြင့် အမြောက်အမြား ပွားယူကြသည်။
မက်မွန်သီးသည် အသားများ၍ အရည်ရွှမ်းပြီးလျှင် အနံ့အလွန်မွှေးကြိုင်သော အသီးမျိုးဖြစ်သည်။
ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်းက ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်း စစ်မျက်နှာတွင် အလွန်ထင်ရှား ကျော်ကြားခဲ့သော အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးဖြစ်သည်။
သူ၏လူများကို ''ကျွန်ုပ်ပြန်လာခဲ့မည်'' ဟု ကတိပြု ထားခဲ့၏။
မောက်မယ်မြို့ဟု တွင်သည်မှာ ရှမ်းဘာသာအခေါ်၊ မြန်မာအခေါ် ကို အစွဲပြု၍ တွင်ကြောင်းဆိုသည်။
မောက်မယ်မြို့နယ်အတွင်း၌ ၊ ၊ စသည့်လူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ခြေလက်အင်္ဂါစသော ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ် အပိုင်းများတွင် ကုဋေပေါင်းများစွာသော သာမန်မျက်စိဖြင့်မမြင် နိုင်သော သက်ရှိ သတ္တဝါကလေးများ တရွရွ လှုပ်ရှားလျက်ရှိကြ သည်ဟုပြောလျှင် ယုံကြည်လိုသော်မှ ယုံကြည်ကြပေလိမ့်မည်။
ဂရိဘာသာဖြင့် ''မိုက္ကရို'' မှာ သေးနုပ်ခြင်း၊ ''စကုပ်'' မှာ မြင်တွေ့ခြင်းဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မှန်ဘီလူးများကို တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ တစ်ခုပေါ်တစ်ခု ထပ်ဆင့်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုကြီးမားစွာမြင်နိုင်သော အဏုကြည့်မှန်​ပြောင်းကို ခရစ် ၁၅၉ဝ နှင့် ၁၆၁ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်းတွင်မှ ကမ္ဘာကျော် နက္ခတ္တဗေဒကဝိကြီး ဖြစ် သော ဆိုသူက ပထမဆုံးစတင်တီထွင် အသုံးပြု ခဲ့လေသည်။
ဂယ်လီလီယို နောက် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ ခန့်အတွင်း အဏုကြည့်မှန်​ပြောင်းဖြင့် နှင့် ဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်သောအချက်အလက်များ ကို သိပ္ပံကဝိကြီးများသည် စောကြောရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
အာလထြာ မိုက္ကရိုစကုပ်သည် ရိုးရိုးမိုက္ကရိုစကုပ်ထက် များစွာအားကောင်းသဖြင့် ရိုးရိုးမိုက္ကရိုစကုပ်ဖြင့် မမြင်နိုင်သော အရာများကို မြင်နိုင်သည်။
ပုံပမာ - အစဉ်မပြတ် မှီငြမ်းပြုနေရန်သင့်သည့် ''အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'' ခေါ်အင်္ဂလိပ် စွယ်စုံကျမ်းကြီးမျိုးမှာ တစ်စုံလျှင် ၂၄ တွဲမျှရှိပြီးလျှင် ကြီးမားလေးလံလှသောကြောင့် အမြဲတမ်း ဆောင်ထားရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။
ပုံနှိပ်စာလုံးများနှင့် အခြားပစ္စည်းများအား ဓာတ်ပုံ ရိုက်ကူးထားသည့် သေးငယ်သော ဖလင်ကော်ပြားကို မိုက္ကရို ဖလင်ဟုခေါ်သည်။
ကြေးနန်းကြိုး တစ်လျှောက်၌ဖြစ်စေ၊ ကြိုးမဲ့ကြေးနန်း မှာကဲ့သို့ လဟာပြင်အတွင်း၌ဖြစ်စေ သဲ့သဲ့မျှဖြစ်သော အသံ လှိုင်းများအား လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်အားဖြင့် ကျယ်ကျယ်ကြား အောင် အသံချဲ့ကာ ပြောင်းလဲပေးလိုက်သည့် လျှပ်စစ်ကိရိယာ ကို မိုက္ကရိုဖုန်းဟုခေါ်သည်။
မုဗင်းကွိုင် မိုက္ကရိုဖုန်းတွင် ဒိုင်နမိုမှာကဲ့သို့ လျှပ်စစ် သံလိုက်ဓာတ်ညို့မှုသဘောကို အသုံးပြုထားသည်။
သို့သော် ကွိုင်တစ်ခုသည် သံလိုက်နယ်အတွင်း၌ လှုပ်ရှားသောအခါ သံလိုက်ဓာတ်က ကွိုင်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြစ်ပေါ်အောင် ညိပေးသည့်အတိုင်း အသံလှိုင်းများ၏ အပြင်းအပေါ့ကိုလိုက်၍ ဆိုခဲ့သောကွိုင်တွင် လျှပ်စစ်လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။
ခရစ္စတဲဟုခေါ်သော တွင်းထွက်ဓာတ်သတ္တု သို့မဟုတ် ဓာတ်ဆားအပွင့်များအနက် အချို့တွင် ယင်းတို့ကို ဖိညစ်ပေး သောအခါ အလွန်သေးငယ်သောဗို့အားရှိသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်တတ်ခြင်း သို့တည်းမဟုတ် ပြန်လှန်စီးသည့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကို အသုံးပြုသောအခါ တုန်ခါတတ်ခြင်းများရှိကြ၏။
အသံလှိုင်းများကြောင့် ဒိုင်အာဖရမ် တုန်လှုပ်သောအခါ ဒိုင်အာဖရမ်က ခရစ္စတဲကို ဖိညပ်သည်။
မှ မှင်ဆေးပုလင်းများ]] ကမ္ဘာပေါ်တွင် စာရေးသားမှု ပေါ်လာချိန်မှစ၍ လူတို့သည် စာရေးသားရာ၌လိုအပ်သော ပစ္စည်းကို ကြံဆကြသည်။
မည်သည့်အချိန်က စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ကို အတိအကျ မပြောနိုင်သော်လည်း လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝဝကျော်လောက်က မင်ဖြင့်ရေးသားခဲ့သော မှ လက်ရေးစာမူ တစ်ခုကို ယခုတိုင်တွေ့ရှိရာ မင်သည် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝဝကျော် လောက်ကပင် စတင်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရ၏။
မြတ်စွာဘုရား နတ်လူတို့၏ အကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ မင်္ဂလာတရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်း တော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် လူနတ်တို့၏ အကျိုးစီးပွား အလို့ငှာ တစ်ညသော သန်းခေါင်အခါ၌ မထင်ရှားသော နတ် သားတစ်ပါး တောင်းပန်လျှောက်ထားသဖြင့် သုံးဆယ့်ရှစ်ပါး အပြားရှိသော ဤမင်္ဂလာတရားတော်ကို ဂါထာဆယ်ပုဒ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
မင်ဒလင် (mandolin) သည် ကြိုးတပ်တူရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
လျုခေါ် ဗျပ်စောင်းမျိုးတွင် ပါဝင်၍ မြန်မာဗျပ်စောင်း နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။
မင်ဒလင်သည် တို့ စတင်တီးခတ်သော ဖြစ်၏။
လက္ခဏာကဲ ဆိုသည်မှာ မျိုးစဉ်မျိုးဆက်တစ်လျှောက် လုံးတွင် ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးသည့် လက္ခဏာကိုခေါ်၍၊ လက္ခဏာ ငုပ်မှာ အားနည်းသည့်လက္ခဏာပင် ဖြစ်သည်yala wala yo g ill buss you some chip for tenner
Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy) သည် ဂီတစာဆို စန္ဒရားဝိဇ္ဇာ၊ ဂီတမှူး ဖြစ်၏။
အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ၏ဖခင်က သူ့အား ဂီတပညာသည်များ စုဝေးရာ ပါရစ်မြို့သို့ ခေါ်သွားရာ၊ ထို ခေတ်ကနာမည်ကျော် တူရိယာပညာသည်များနှင့် တွေ့ဆုံခွင့် ရခဲ့လေသည် မြို့သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ သူ၏မိဘများသည် ကျယ်ဝန်းသော ဥယျာဉ်ခြံမြေနှင့် အိမ်တစ်ဆောင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့သဖြင့် သူ၏ဂီတကို လူများစွာတို့လာရောက် နားထောင်နိုင်ကြလေသည်။
မင်ဒယ်ဇုန်သည် ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်သို့ ပထမ အကြိမ် ရောက်ရှိသောအခါ ကောင်းမွန်စွာ ကြိုဆိုခြင်းခံရ၏။
စကော့တလန်ပြည်သို့လည်း သွားရောက်သည်တွင် ''ဖင်ဂယ်၏ ဂူ'' အမည်ရှိသော ထင်ရှားသည့် သီချင်းကိုရေးခဲ့ပေသည်။
နယ်နိမိတ် အားဖြင့် မြောက်ဘက်တွင် ပိုင်ဖြစ်သော မနီတိုးဗားပြည်နယ်၊ အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ် တို့သည်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် နှင့် ဆူပီးရီးယားအိုင်တို့ သည်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တွင် သည် လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် တို့သည်လည်းကောင်း ဝန်းရံလျက်ရှိ၏။
ရှေးအခါက ပရေရီမြက်ခင်းများဖြင့်ဖုံးလွှမ်းနေခဲ့သည့် ဤဒေသတွင် ယခုအခါ မုယော၊ ၊ ၊ သကြားမုန်လာ၊ ကလိုဗာပဲပင် စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သည်။
မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တွင် အရေးပါသော မြစ်များမှာ ရက်ရီဗာမြစ်(မြစ်နီ)၊ ရေနီမြစ်နှင့် တို့ဖြစ်သည်။
မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်၏ အဓိက တွင်းထွက်ပစ္စည်းမှာ ဖြစ်၏။
အခြားတွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့မှာ မြေစေးနှင့် တို့ဖြစ်သောကြောင့် အုတ်၊ အုတ်ကြွပ်နှင့် အင်္ဂတေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသည်။
ပြည်နယ်အနှံ့အပြားတွင် နှင့် များကိုလည်း တူးဖော်ရရှိသည်။
သည် အရှေ့ပိုင်းဒေသကို ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့၍ သည် အနောက်ပိုင်းဒေသကို ရရှိခဲ့၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) မင်းကွတ်သီးသည် လိမ္မော်သီး ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ရှိသော်လည်း လိမ္မော်သီးထက်ငယ်သည်။
မင်းကွန်းဇေတဝန် ဆရာတော် ဘုရားကြီးသည် မြောက်ဘက်၊ မြန်မာတာ ၅ တိုင် (၁ဝ မိုင်) မျှဝေးသော အနောက်ရှိ ကံကြီးကုန်းရွာ၌ အဖဦးညို၊ အမိဒေါ်ပိုင်တို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၃ဝ ပြည့်နှစ် တပို့တွဲလဆန်း ၅ ရက် စနေနေ့ ညနေ ၆ နာရီ၊ (၁၈၆၉) ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၆)ရက်နေ့ အချိန်တွင် ဖွားမြင်သည်။
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်ကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာတရား (အမှတ်တရား)ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့သော ဆရာတော်အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ထိုမှတစ်ဖန် ဝေဠုဝန်ကျောင်း ဆရာတော်ထံ၌ သီတင်းသုံးပြီးနောက် ဆရာတော် ဦးရာဇိန္ဒ သို့ ပြန်လာနေထိုင်ကာ သာသနာအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သည်။
ထိုနောက် သို့ကြွ၍ စာဝါများပို့ချခဲ့ရာမှ တစ်ဝါမျှ အကြာတွင် မင်းကွန်းအလယ်တောရ ဆရာတော်ထံ ခိုဝင်ဆည်းကပ်ကာ ပဋိပတ်လမ်းစဉ်များကို နည်းခံ၍ နေထိုင်သည်။
မြို့လှ ဘိုတဲကုန်းရပ်၌ မြန်မာပြည်၏ ပထမဦးဆုံး ဝိပဿနာ တရားစခန်း (တရားဋ္ဌာန) ကိုဖွင့်လှစ်သည်။
Houtman, Gustaaf. “''Traditions of Buddhist Practice in Burma'',” 1990. ထိုမှ သို့ ကြွ၍ မင်းကွန်း ဇေတဝန်ကျောင်းကို တည်ထောင်ကာ သီတင်းသုံးတော် မူသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁ဝ ရက်၊ (၁၉၅၅)ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၈)ရက်နေ့ သက်တော် ၈၆ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
အဋ္ဌကထာ (၂) ကျမ်းအပါအဝင် ကျမ်းပေါင်း (၂၃)ကျမ်း ရေးသား ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် နှင့် တို့အား သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာနည်းကို သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် မင်းခေါင်အမည်ဖြင့်မင်းနှစ်ပါး ပေါ်ထွန်းခဲ့၏။
ပထမမင်းခေါင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မင်းခေါင်ကြီးဟူ၍ လည်းကောင်း ထင်ရှားသော ဤမင်းသည် အင်းဝရွှေနန်းကို သက္ကရာဇ် ၇၆၃ ခုနှစ်မှ ၇၈၃ ခုနှစ်အထိ စိုးစံသည်။
ထိုနောက် အထိန်းတော် ငနောက်ဆံ လုပ်ကြံ၍ တရဖျား လွန် လေသော် မှူးတော်မတ်တော်တို့သည် နန်းကိုသိမ်း၍ အခိုင်အလုံ နေသော ငနောက်ဆံကို ညိနှိုင်းတိုင်ပင်လုပ်ကြံပြီးလျှင် မင်းဆွေ အား မင်းပြုပါမည့်အကြောင်း လျှောက်ထားကြ၏။
ဘုရင်မင်းခေါင်အား မင်းမှုရေးရာ အဖြာဖြာတွင် အကြံ ဉာာဏ်ပေးသော အမတ်ပညာရှိမှာ အခြားသူမဟုတ် ဝန်စင်း ပင် ဖြစ်၏။
ထိုပြင် ပင်းယ သည်လည်း ၇၆၆ ခုနှစ်တွင် မွန်ဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ် အင်းဝသို့ ချီတက်လာ၍ မြန်မာတို့ အကျပ်တွေ့နေစဉ် နှစ်ဦး နှစ်ဖက်မှ ဓားမကျိုး၊ လှံမကျိုးစေရဘဲ နှုတ်ရေးဖြင့်သာ ပြေငြိမ်းမှုရအောင် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့လေသည်။
သည် ၇၇၈ ခုနှစ်တွင် သေစာသောက် ကြူးလျက် ဗိုလ်မှူးတပ်မှူးတို့၏ စကားကို နားမထောင်ဘဲ မွန်တို့ စစ်မြှူရာသို့ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာတွင် ကျဆုံးရ၏။
မြန်မာတို့က အုန်းဘောင်၊ ညောင်ရွှေ၊ ကလေး၊ မိုးညင်း၊ ရှမ်းပြည်တို့ကို အစိုးရသဖြင့် ရှမ်းတပ်များပါဝင်သည်။
ဒုတိယမင်းခေါင်သည် မိုးညင်းမင်းတရား၏ သားတော် အငယ် နရပတိ၏ သားတော် ပြည်စုံမင်းခေါ် သီဟသူ၏ သား တော်ဖြစ်၏။
သားတော်ကို သီဟသူအမည်နှင့် မင်းမြောက်သည်။
ဒုတိယ မင်းခေါင်သည် ပညာရှိတို့ကို မြတ်နိုး၍ ချီးမြောက်တော်မူသည်။
ဆရာတော်နှစ်ပါးကို များစွာကြည်ညိုလျက် မင်းဆရာအဖြစ် ချီးမြောက်လေသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် တရုတ်လူမျိုးတို့၏ လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ နှင့် အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ စနစ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တရုတ်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် ၏ အတွေးအခေါ်များပေါ်တွင် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားသည်။
မင်းခေါင်နော်ရထာ သည် တည်ထောင်ဦးက ၏ ရဲဘက်တော် စစ်သူကြီးဖြစ်၏။
သို့သော် အလောင်းမင်းတရားကြီးကံတော်ကုန်ပြီးသည့် နောက်တွင်မူကားမင်းခေါင် နော်ရထာသည်အလောင်းမင်းတရားကြီး၏သားတော် (နောင်သော် ဆင်ဖြူရှင်) နှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြီးလျှင်မင်းကိုပုန်ကန်သောသူပုန်အဖြစ် သေနတ်ချက်ဖြင့်ဇာတ်သိမ်းကျဆုံးရပေသည်။
မင်းခေါင်နော်ရထာ၏ အမည်ရင်းမှာ ဗိုလ်တွန် သို့မဟုတ် မုဆိုးချုံ ဗိုလ်တွန် ဖြစ်သည်။
မင်းခေါင်နော်ရထာ သည်အလောင်းမင်းတရားကြီးနှင့် ပြည်ထောင်ဖက် ရဲဘော်ကြီး ဖြစ်သည့်အတိုင်း ပွဲလမ်းရှိသမျှကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံတိုက်ခိုက်၍ အောင်ပွဲရသည်ကား များ၏။
မင်းခေါင် နော်ရထာကား ''မင်းတရားကြီးဆုတ်ခွာသည်မှာ နှစ်စခန်း '' သုံးစခန်းမျှသာ ရှိသေးသည်။
အလောင်းမင်းတရား နတ်ရွာစံကြောင်း သိသောအခါ မင်းခေါင်နော်ရထာသည် မြေဒူးမင်းနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲလျက်ရှိသည့် အလျောက် တပ်များကိုမီအောင်မလိုက်ဘဲ တောင်ငူကြောင်းပြန် လေသည်။
တောင်ငူ ကြောင်းပြန်လာသည့် မင်းခေါင်နော်ရထာကို သို့ရောက် လျှင် တောင်ငူမင်းက ဖမ်းဆီးရန် ကြံသော်လည်း မင်းခေါင် နော်ရထာရိပ်မိ၍ မဖမ်းရလေ။