DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သားနှစ်ဦး၊ သမီးလေးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
အမ်ယောနမ်၊ ဒေါ်။
မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် စသော ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဝင် နိုင်ငံများနှင့် တောင်ဘက်တွင် တို့ အသီးအသီး တည်ရှိကြသည်။
အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းတွင် ဒေသဟူ၍ ရှိရာ ၁၈၆ဝ နှင့် ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်းက ရုရှားတို့သည် အနောက်တာကီစတန်ကို သိမ်းယူခဲ့ကြလေသည်။
ထိုဒေသတွင် မှ ရေသွင်း၍ ဝါ၊ သစ်သီးနှင့် ဆန်စပါးတို့ကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။
အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် ကောင်းကင်တွင် ပျံသန်းနေပြီး ၎င်းအရာအား မြင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်က မည်သည့်အရာဖြစ်သည်ဟု အတိအကျခွဲခြားမရနိုင်ခြင်း ဖြစ်ရသည့် အရာဝတ္ထုမျိုးကို အမျိုးအမည်မသိ ယာဉ်ပျံ (အင်္ဂလိပ်:Unidentified Flying Object) ဟုခေါ်ကြသည်။
လေ့လာသူများက မှတ်ချက်ပေးသည်မှာ UFO(Unidentified flying object)အမြင်များကို နောက်ပိုင်းတွင် ခွဲ့ခြားနိုင်သည်ဖြစ်ပြီး မှတ်တမ်းအားလုံး၏ ၅၀-၉၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
IFOsများ၏ ၈၀-၉၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အောက်ဖော်ပြပါ မတူညီသည့် အရာမသုံးခုမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ခွဲခြားနိုင်သည်။
လီတာ (သို့) လစ်တာ သည် ထုထည် ကို တိုင်းတာသော ယူနစ်ဖြစ်သည်။
ရေ ၁ လီတာ သည် အလေးချိန် ၁ ကီလို ခန့် ရှိသည်။
ရေ ၁ လီတာ သည် အမြင့် သုည နှင့် အပူချိန် ၃.၉၈° ရှိသော ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေတွင် ၁ ကီလိုဂရမ် အတိအကျ နီးပါး ရှိသည်။
ဖြင့် မည်မျှလေးသနည်း ကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သည်။
နူန်းစံမီ ကီလိုဂရမ် ကို − ဒြပ်ရော ဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး ပါရီ တွင်သိမ်းဆည်းထားသည်။
တိုင်းတာနိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိ အချို့မှာ− − ပမာဏ ကို တိုင်းတာ၍ အောက်ပါ တို့ကို သိနိုင်သည်။
ရှေ့ဘီး လေ ဘယ်လောက် ထိုးမှာလဲ။
ကိန်းဂဏန်း နှင့် ယူနစ်များ ကို အသုံးပြု၍ ဂုဏ်သတ္တိများစွာ ကို တိုင်းတာနိုင်သည်။
ဉပမာ − သင့် အရပ်သည် တစ်ပေ ၏ ၆ ခါ ရှိသည် ဆိုပါက သင့် အရပ် ၆ ပေရှည်သည်။
ဂျပန်ဘာသာစကား အရ ရေးသားရာတွင် အက္ခရာ 円 ကို သုံးသည်။
ဂျပန်ငွေကြေးသည် တန်ဖိုးမြင့်ပြီး ပေါ်တွင် တတိယ အသုံးများသော ဖြစ်သည်။
တွင် လည်း ဂျပန်တို့ အုပ်ချုပ်သော တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ထိုကျွန်းစုသည် ယခင်က မီးတောင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၏ ရှေ့ဘက် ၁၀၉၀ မိုင် (၁,၇၅၀ ကီလိုမီတာ) အကွာ၊ နယူးကယ်လီဒိုးနား မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃၁၀ မိုင် ( ၅၀၀ ကီလိုမီတာ) အကွာ၊ ၏ အနောက်ဘက်နှင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ နယူးဂီနီ နိုင်ငံ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် တို့ရှိသည်။
တောင်အမေရိကတိုက် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတလျှောက်တန်းလျက် ရှိသော ကြီးမှ တောင်တန်းခွဲကလေးများသည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ အနောက်တောင်ဘက်၊ အလယ်ဖက်နှင့် မြောက်ဘက်တို့သို့ ဖြာထွက်လာလေသည်။
မှ အော်ရင်နိုးကိုးမြစ်ကို ဆန်တက်လာသည့် သင်္ဘောများသည် ကာဆီကွီယားရေမှတဆင့် နီးဂရိုးမြစ်၊ ယင်းမှ အမေဇုန်မြစ်ကို စုန်ဆင်းကာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ပြန်ထွက်နိုင်လေသည်။
ချော့ကလက်၊ ဘိလပ်မြေ၊ ဘီယာ၊ စီးကရက်၊ ဖိနပ်၊ ဘယဆေး၊ ဖယောင်းတိုင်၊ မီးခြစ်၊ ဆပ်ပြာ၊ အထည်အလိပ်နှင့် အသားဘူးလုပ်ငန်း စသည့် လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၈ - (က) စာ ၁၁၉/၂၅၂။
ယင်းမျိုးစုတွင် ပေါင်း ၁၂၀၀ ခန့်ပါဝင်ပြီး အာဖရိကတိုက်၊ တောင်အာရှနှင့် အထိ တွေ့ရှိရသည်။
မီးစုန်း (St. Elmo's fire) ဆိုသည်မှာ လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး လေထုအတွင်းရှိ ကြောင့် အရောင် တောက်ပသော ပလာစမာ အလုံးကြီးများ ဂရောင်းကျနေသော အရာအဝတ္ထုပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
စိန့်အယ်လ်မို မီး ဆိုသော အမည်မှာ သင်္ဘောသားတို့ ယုံကြည်ကိုးကွယ်သော စိန့်အီရပ်စမပ် (St. Erasmus) အီတလီ အခေါ်ဖြင့် စိန့်အယ်လ်မိုကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုအဖြစ်အပျက်သည် တစ်ခါတရံတွင် ပင်လယ်အတွင်း သွားလာနေသော များတွင် မိုးကြိုးမုန်တိုင်း ကျရောက်ချိန်၌ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး တောက်ပနေသော မီးလုံးကြီးကြောင့် သင်္ဘောသားများက ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြောက်ရွံ့စရာ အဖြစ်တစ်ခု အဖြစ် မှတ်ယူသောကြောင့် ထိုသို့ အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ သွင်ပြင်လက္ခဏာ အနေနှင့် ပင်လယ်မီးစုန်းသည် တောက်ပသော အပြာရောင် သို့မဟုတ် ခရမ်းရောင်ဖြင့် ထိန်ထိန်ညီးညီး ရှိတတ်သည်။
မြင့်မား၍ ချွန်ထက်နေသော များ၊ များ၊ စပိုင်းယားခေါ် ထိပ်ကဲ့သို့သော အချွန်အတက်များ၊ မီးခိုးခေါင်းတိုင်များနှင့် အတောင်ပံများပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
ပင်လယ်မီးစုန်းသည် ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ပလပ်စမာများ ရောနှောနေသော ဒြပ်နှောဖြစ်သည်။
ပင်လယ်မီးစုန်း ဖြစ်ပေါ်ရာ အရာဝတ္ထုကို ဝိုင်းရံနေသော လျှပ်စစ်စက်ကွင်းထဲရှိ လေမော်လီကျူးများတွင် ခေါ် ဓာတ်ဖယ်ထုတ်မှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလင်းရောင် နည်းပါးနေသော အခြေအနေမျိုးတွင် တွေ့နိုင်သည့် အရောင်ဖျော့သည့် တောက်ပမှုမျိုး ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ပင်လယ်မီးစုန်းတွင် တစ်လျှင် ၁၀၀၀ ခန့်မျှသော ဓာတ်အား ထွက်ပေါ်ပြီး ထိုကိန်းဂဏန်းမှာ ဖြစ်ပေါ်ရာ အရာဝတ္ထု၏ အနေအထားပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားသည်။
ကမ္ဘာ့လေထု အတွင်းရှိ နှင့် ဓာတ်ငွေ့တို့ကြောင့် ပင်လယ်မီးစုန်း၏ အပြာရောင် နှင့် ခရမ်းရောင် အလင်းရောင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ထိုသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ မီးရောင်များ တောက်ပမှု ဖြစ်ရခြင်းနှင့် ဖြစ်ပျက်ပုံခြင်း ဆင်တူသည်။
ထိုနန်းတော် အဆောက်အဦးမှာ အလယ်တွင် တည်ရှိပြီး ယခုအခါတွင် နန်းတော်ပြတိုက်အဖြစ် ပြုလုပ်ထားသည်။
အီကွေဒေါ ကုန်းမကြီးမှ ၅၂၅ မိုင် (၉၇၂ ကီလိုမီတာ ) အကွာတွင် ရှိပြီး နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် ရှိသည်။
ထိုဘုရားကျောင်းသည် ဥရောပမြောက်ပိုင်းတွင် ရှေးအကျဆုံးသောဖြစ်ပြီး "အေချင်ရှိ စိန့်မေရီ၏ တော်ဝင်ဘုရားကျောင်း" ဟု အတွင်း အများက သိရှိကြသည်။
ထို့အပြင် နော့စ်လူမျိုးတို့ အမေရိကားကို ရှာဖွေခဲ့ချိန် အေဒီ ၁၀၀၀ ခုနှစ်ခန့်က စူးစမ်းရှာဖွေသူ မှ ဗင်းလန်းကိုလိုနီကို တည်ထောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း ပြသနေသည့် အချက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
File:LanseAuxMeadows LargeBuilding.JPGRemains of Norse settlement building, 2010 (building A) File:Carlb-ansemeadows-vinland-01.jpgL'Anse aux Meadows, reconstruction sod house, 2002 File:VikingBarracklookingoutside.JPGEntrance construction from inside, 2006 File:L'Anse aux Meadows, main area inside long house.jpgInside of reconstruction sod house File:Carlb-ansemeadows-vinland-03.jpgReconstructed boat at L'Anse aux Meadows, 2002 File:Viking landing.jpgReenactment of a landing at L'Anse aux Meadows, 2000 [ L'Anse aux Meadows National Historic Site] - official website at Parks Canada (www.pc.gc.ca) [ UNESCO] [ Skálholt Map] [ "The Vinland Mystery] - documentary produced by the National Film Board of Canada
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့ သည် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး မစ္စတာ ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ အထောက်အကူဖြစ်ရေးအတွက် တိုင်ပင်နှီးနှောရန်အတွက် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့တွင် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ တို့ ပါဝင်သည်။
ဒေါ်ဒေါ်စု (၁၂ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၉ - ၂ စက်တင်ဘာလ ၁၉၅၇) သည် သမဂ္ဂကို ဦးစီးတည်ထောင်၍ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၀ ပြည့်နှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၂ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၉) တွင် ၌ အဘ ဦးချောင်းလိန်၊ အမိ ဒေါ်နှင်းဦးတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က လက်ပံတန်းမြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၁၁ နှစ်သမီးအရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်သဖြင့် စတုတ္ထတန်းအထိ သာ ကျောင်းပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။
ဒေါ်ဒေါ်စုသည် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့ လမ်းမတော်မြို့နယ် ၇ လမ်း၌ အောင်ဇေယျာ မင်္ဂလာကျောင်းကို ပွဲစားကြီး ဦးဖော့နှင့်အတူ တည်ထောင်၍ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးအဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။
ရိက္ခာတော်ရ မြေအရေးပိုင်မင်း ဦးဘိုးသောင်း၏ဇနီး ဒေါ်ဒေါ်စုသည် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး လှုပ်ရှားမှုကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ကာ ၁၉၅၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဘိုးသောင်းသည် ဒေါ်ဒေါ်စု မကွယ်လွန်မီ ၉ နှစ်ခန့်က ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ရှေးဦးတည်ထောင်ဖွဲ့စည်း၍ လှုပ်ရှားခဲ့သော မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့များတွင် မြန်မာကုမ္မာရီအသင်း (မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂ — Burmese Women’s Union)၊ မြန်မာအမျိုးသမီး ဝံသာနုကုမ္မာရီအသင်း (Young Women Buddhist Association – YWBA)၊ ဗြဟ္မာစရိကုမ္မာရီအသင်း၊ မိန်းမကုမ္မာရီအသင်း၊ သုဓမ္မစာရီအသင်း၊ ဓမ္မစာရီအသင်း တို့မှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။
အသင်းတည်ထောင်ရခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အသင်းဖွဲ့စည်းပုံ မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် ဖော်ပြချက်အရ — “ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ သတ္တလောကဘုံကြီး၌ မိန်းမတို့သည် ရှေးဦးစွာ ပေါ်ထွန်းရကား လောက၏ အရှင်မိခင်အစစ်ဖြစ်ပေသည်... မိခင်ဖြစ်ကြသူ မိန်းမများအနက် မဟာမဟာဒေဝီမှအစ ယသော်ဓရာ၊ ခေမာ၊ ဥပ္ပလဝဏ်၊ ဧတဂ်ရရဟန္တာ မိန်းမမြတ်တို့အပြင် ဝိသာခါ၊ ခုဇ္ဇုတ္တရာ၊ နန္ဒမာလာ စသော အကျော်ဇေယျ အမျိုးသမီးတို့နှင့် ရာဇဝင်ထင်ရှားခဲ့သည့် မိဘုရားကြီးဖွားစော၊ မွန်ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပု စသည်တို့၏ ဂုဏ်အင်များကို အောက်မေ့ကာ ထိုမိန်းမမြတ်များကို စံနမူနာ ဦးထိပ်ထားလျက် ဤရန်ကုန်မြို့တော်တွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၈၁ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၁၉၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင် အောင်မြင်ပါကြောင်း” — ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးသမဂ္ဂကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရိက္ခာတော်ရ စည်ပင်သာယာမြေ အရေးပိုင် ကတော် ဒေါ်ဒေါ်စု၊ အကျိုးဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဒေါ်ဖွားသစ်၊ တွဲဖက်အကျိုးတော်ဆောင်များအဖြစ် ဒေါ်ခင်စောနှင့် ဒေါ်လှမေ (အာဇာနည် ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၏ဇနီး)၊ အမှုဆောင်များအဖြစ် တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီး ကတော် ဒေါ်စောတင်၊ ရှူးဖိနပ်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဦးဘကြူး ကတော် ဒေါ်စောခင်၊ မြို့တော်ဝန် ဦးသင်းမောင် ကတော် ဒေါ်တင်၊ ဆရာကြီး ဦးဘသိန်း ကတော် ဒေါ်ဌေး၊ ဒေါ်ငွေရင်၊ ဒေါ်ငွေရှင်နှင့် မော်တင်ဈေးမှ ဒေါ်မြမေ စသည့် အမျိုးသမီးကြီးများက ဦးစီး၍ ကော်မတီဝင် အမှုဆောင် ၂၀ ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အသင်း၏ရည်ရွယ်ချက်များ — မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏အကျိုးကို သယ်ပိုးဆောင်ရွက်ရန်၊ ပညာဗဟုသုတအတွက် အားပေးရန်၊ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ကိစ္စတစုံတရာ ပေါ်ပေါက်လာပါက အသင်းကကူညီအားပေးရန် — ဤသုံးချက်ဖြစ်သည်။
အသင်းဝင်များ ဖတ်ရှုလေ့လာရန် စာကြည့်တိုက်ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ လူမျိုးခြားကို လက်မထက်ဘဲ မြန်မာချင်းသာ လက်ထက်ရန် နှိုးဆော်ခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာအချင်းချင်း ကူညီရိုင်းပင်းရန် ဟောပြောခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေ တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အမျိုးသားပညာရေးကျောင်းများကို ကူညီအားပေးခြင်း၊ ပြည်တွင်းဖြစ် အထည်များကိုသာဝတ်ဆင်ရန် တိုက်တွန်းခြင်း စသဖြင့် ဝံသာနုနှင့် နိုင်ငံရေးစိတ်ဓာတ်များ နှိုးဆွပေးခြင်း၊ ကုသိုလ်ရေးနှင့် ချွေတာရေးတို့ကိုပါ ရှေးရှုလာကြသည်။
အထူးသဖြင့် ၌ကျင်းပသော ဂျီစီဘီအေ ကွန်ဖရင့်သို့ အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စောတင် တက်ရောက်ပြီး “မြန်မာအမျိုးသမီးများ မြူနီစီပယ်လူကြီး၊ ဥပဒေပြု မင်းတိုင်ပင်အမတ် စသည့်တို့အဖြစ် ပါဝင်သင့်ကြောင်း” အဆိုတင်သွင်းနိုင်ခဲ့ရာ အမျိုးသမီး မြူနီစပါယ်နှင့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲများသို့ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံခွင့်များ ရရှိခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဓာတ်ရထား၊ မီးရထားများ၌ အမျိုးသမီးများ သီးသန့်စီးနိုင်ရန် “မိန်းမတန်း” သပ်သပ်ပေးသည့်အထိ အခွင့်အရေးများ ရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာအမျိုးသမီးများ ပြည်တွင်းအဝတ်အထည်များကိုသာ ဝတ်ဆင်အားပေးရန် ဤအသင်းကြီးက လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ရုံမျှမက — အသင်းဝင်တိုင်း အစည်းအဝေး တက်ရောက်သည့်အခါနှင့် သာရေး နာရေး ကိစ္စကြီးငယ် ပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါတိုင်း၌ ပင်နီအင်္ကျီ၊ ယောထမီနှင့် ဒေါင်းပဝါများ လွှမ်းခြုံဝတ်ဆင်လာကြသည်။
စောမုံညင်း - မြန်မာအမျိုးသမီး ၊ ပါတောက်လှိုင်စာပေ၊ ပထမကြိမ် ၁၉၇၆ ဧပြီလ။
တောင်ဘက်တွင် ၊ မြောက်ဘက်တွင် တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။
Lesko, John P. "Kuwait," ''World Education Encyclopedia: A Survey of Educational Systems Worldwide'', vol. 2, edited by Rebecca Marlow-Ferguson. Detroit, MI: Gale Group, 2002. ကူဝိတ်နိုင်ငံသည် ၆,၈၈၀ စတုရန်းမိုင် (၁၇,၈၂၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ခန့်မျှ ရှိပြီး လူဦးရေ ၃.၆ သန်းခန့် ရှိသည်။
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ များမှာ မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်တွင် ၊ ၊ ၊ ၊ အနောက်ဘက်တွင် တို့ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် တို့က ဝိုင်းရံထားကြသည်။
အာဖရိကတိုက်အရှေ့တောင်ဘက်စွန်း တောင်လတ္တီတွဒ် ၁၅°၃၀′ နှင့် ၂၂°၃၀′ ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၂၅°နှင့် ၃၃°ကြားတွင် တည်ရှိ။
ဇင်ဘာဘွေသည် ဇမ်ဘီဇီနှင့် လင်ပိုပိုမြစ်နှစ်သွယ်ကြားရှိ မြင့်မားသောကုန်းပြင်မြင့်၏ တဘက်တချက်တွင် တည်ရှိသည်။
မြို့တော်မှာ ဟာရဲ ခေါ် ဟာရာရေး(Harare) ဖြစ်သည်။
မြို့ကြီးများမှာ ဘူလာဝေယို(Bulawayo)၊ ဂွေလို(Gwelo)၊ မူတာရေး(Mutare)၊ ကွေကွေ(Kwe Kwe)၊ ဂါတူးမား(Gatooma)၊ ဝှမ်ဂေး(Hwangel)၊ ချင်ဟိုယီ(Chinhoyi)၊ ညံဒါ(Nyanda)၊ မာရန်ဒဲလားစ်(Marandellas)၊ ရှာဘာနီ(Shabani)နှင့် ရက်ဒ်ကလစ်ပ်(Redcliff) တို့ဖြစ်ကြသည် ဘန်တူအနွယ်ဝင် ရှိုနာလူမျိုး ၇၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ အင်ဒီဘီလီလူမျိုး ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဥရောပတိုက်သား သုံးရာခိုင်နှုန်းနှင့် အာရှတိုက်သားတို့ ရှိသည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ရာခိုင်နှုန်း ၂၀၊ မိရိုးဖလာကိုးကွယ်မှု ရာခိုင်နှုန်း ၈၀ ရှိသည်။
ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းနှင့် ဆေးပေးဌာန ၁၇၂ ခု ရှိသည်။
ဇင်ဘာဘွေ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ရေးနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းတို့ ဖြစ်သည်။
ဇင်ဘာဘွေအာဖရိကအမျိုးသားသမဂ္ဂမျိုးချစ်တပ်ဦး(ဇာနူး)(Zimbabwe Africa National Union (ZANU)) နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲနှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်မှာ ၂ ဦး(၁)အင်မာဆင် မနန်ဂဂွာ (၂) ဖလီကဇီလာ မဖိုကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းငါးသိန်းခန့်မှ ကျောက်ခေတ်ယဉ်ကျေးမှုရုပ်ကြွင်းများကို တွေ့ရှိသည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၃ ၌ ဗြိတိသျှအစိုးရက မြောက်ရိုဒီးရှား(ယခု )၊ တောင်ရိုဒီးရှား(ယခု ဇင်ဘာဘွေ)နှင့် ညာဆာလန်(ယခု )တို့ကို ပေါင်းစည်းပြီး ရိုဒီးရှား-ညာဆာလန်ပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
သူသည် ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။
သူသည် ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် ၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။
နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် ၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး ၊၊တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။
သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။
အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂) ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ၊ တွင် မွေးဖွားသည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး လူမျိုးများဖြစ်သည်။
မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။
David Paquette, [ "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] , ''The Irrawaddy'', 3 April 2012. ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ် တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
အစိုးရပိုင်းမှ ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။
သို့သော် အတွင်း ဦးသိန်းစိန်နှင့် တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ နှင့် အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးတို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။
ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ ကို ဖွဲ့စည်းကာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ယာယီသမ္မတ ဦးမှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။
ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ က တုံ့ပြန်သည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။
ထိုနေ့မှာပင် သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။
ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Ministry Of Information ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Ministry Of Information ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် ၏ ဧကာဒသမမြောက် အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Ministry Of Information = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။
Ministry Of Information = နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ ၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ ၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
တီယန်ကျင်းမြို့ ၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။
ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် ၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။
ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
လီယိုပိုဟူသော အမည်ကိုခံယူကာ ကို ဘုရင်သုံးပါး အုပ်စိုးသွားလေသည်။
လီယိုပိုသည်ငယ်စဉ်က ရုရှစစ်တပ်တွင် စစ်မှုထမ်းရွက်ပြီးလျှင် ၁၈၁၄ ခုနှစ်၌ နှင့်တိုက်သော စစ်ပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုနယ်ကြီးကို သူ၏ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေအဖြစ် ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ အကျိုးအမြတ် များစွာခံစားရသည်။
တတိယလီယိုပိုဘုရင်သည် မှ အာစထရစ်မင်းသမီးနှင့် ထိမ်းမြားသည်။
တတိယ လီယိုပိုဘုရင်သည် ဦးစွာ၌ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ ချစ်ခင်မှုကို ခံယူရရှိသော်လည်း ဖြစ်ပွားလာသည်တွင် တိုင်းသူပြည်သားတို့က အယုံအကြည်ကင်းလာလေသည်။
ဂျာမန်တို့က မိမိတို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ရေးအတွက် ကြိုးစားသော်လည်း တတိယ လီယိုပိုသည် မည်သည့်ကိစ္စတွင်မျှ ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခြင်းမပြုဘဲ အနီးရှိ လေကင်မြို့တွင် အကျဉ်းသားသဖွယ် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
လီယွန်း (: Lyon) မြို့သည် ၏ တတိယမြို့ကြီး ဖြစ်သည်။
လိုင်ယွန်မြို့ကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ဇွန်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။
လီလီပန်းပင်မျိုးတွင် ကညွှတ်၊ ကြက်သွန်နီ၏ကြက်သွန်ဖြူ၊ ပင်မျိုးများ ပါဝင်ကြသည်။
ရောဘတ်အက်ဒွပ် လီးသည် အမေရိကန်လူမျိုးဖြစ်၍ အမေရိကန် စစ်သမိုင်းတွင်သာမက ကမ္ဘာ့စစ်သမိုင်းတွင်ပါထင်ရှားသော စစ်ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီးလျှင် အမေရိကန်လူမျိုးတို့ ဂုဏ်ယူချီးကျူးလေးစားသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကျိုင်းတုံနယ်၊ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တို့ အနေများလေသည်။
ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ မြောက်ပိုင်း၊ ခေါ် တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
သူတို့၏ ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ဟုလည်းခေါ်သော လုလင်ကျော်ပင်သည် မျိုးတို့နှင့်အတူ လော်ရေးစီအီးမျိုးရင်း တွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ စင်နမိုမမ် အော့ဗတူဆီဖိုလီ ယမ်(''Cinnamomum obtusifolium''; ယခုအခါတွင် ''Cinnamomum bejolghota''[ Cinnamomum obtusifolium (Roxb.) Nees] (Plants of the World Online, Kew Science). Retrieved 22 February 2020Hassler, M. (2020). World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at . Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. .)ဖြစ်သည်။
လုလင်ကျော်ပင်သည် သန်စွမ်းတောင့်တင်းသော အပင်ကြီး မျိုးဖြစ်၍ သစ်ပင်မျိုးများတွင် အရွက်အကြီးဆုံးရှိသော သစ်ပင်မျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပေါက်ရောက်တွေ့ရှိသော ဒေသများမှာ ပေ ၇ဝဝဝ ထိမြင့်သော အလယ်နှင့် အရှေ့ဘက် ခြေ၊ ၊ ၊ ၊ ဆီလဟက်၊ ခါစီတောင်တန်း၊ စုနှင့် တို့ဖြစ်သည်။
ထိုစာတမ်းကြီးတွင် ပါဝင်သော အချက်အလက်များမှာ လူတိုင်း လူတိုင်းသည် မွေးဖွားလာစမှစ၍ တူညီသော အခွင့်အရေးရှိ၍ တစ်သက် လုံးနေမှုထိုင်မှု၊ လွတ်လပ်မှု၊ လုံခြုံမှုများတူညီစွာ ရရှိမည်ဖြစ်ပြီးလျှင် လူ သတ္တဝါအချင်းချင်း နှိပ်စက်ညဉ်းပန်းမှု၊ ချုတ်ချယ်မှု၊ နိုင်ထက်စီးနင်း ပြုမှု များကို တားမြစ်သော အချက်အလက်များဖြစ်လေသည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတွင်စစ်မက်ရေး၌သာမက နိုင်ငံရေး၌လည်း ထင်ရှားခဲ့သူစစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဲရစ်ဖွန်လူဒင်ဒေါ့သည် ပရပ်ရှားပြည် ပိုဇန်နယ် ကရုဇီဝီနားအရပ်၌ ၁၈၆၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်လေသည်။
လူပုများသည် လူသာမန်တို့၏ အရပ်အမောင်းကို မမီဘဲ သုံးပေကျော် လေးပေမျှသာရှိ၍ လူတမ်းစေ့ အရပ်မမြင့်သူများဖြစ်သည်။
အာရှတိုက် အရှေ့ဖျားအရပ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တောင်ပိုင်းရှိ ကျွန်းစုများ၌လည်း လူပုမျိုးများကိုတွေ့ရသည်။
ဒုတိယအမျိုးစားမှာ သဘာဝဖောက်ပြန်မှုကြောင့် အရပ်ပုခြင်းဖြစ်လေသည်။
သူ့အား ''ဗိုလ်ချုပ်ငလက်မ'' ခေါ်ကြလေသည်။
ဒေဝါလီဟူသောစကားသည် ဟင်ဒီဘာသာ ဒီပါလီဟူသော စကားမှ ဆင်းသက်လာသော စကားဖြစ်၍၊ မီးအစဉ် (မီးရှိနေ သည်)ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အများကောင်းကျိုးအတွက် ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ ဆောင်ရွက်သမျှ လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းမည်၏။
လူမှုဝန်ထမ်းဟူသော စကားတွင် ကမ္ဘာနှင့်အဝှန်းဆောင်ရွက်နေကြသော စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ငန်းများ အကျုံးဝင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဒေသတွင် တည်ရှိသော ချင်းပြည်နယ်၌ ချင်းလူမျိုးတို့အပြင် လူရှိုင်းလူမျိုး (လူရှေလူမျိုးလည်းဟူ၏၊) ဟူ၍ရှိပေသေး၏။
ထိုသို့ နိုင်ငံခြားသားများအဖြစ် ဆက်ဆံခြင်းခံခဲ့ရသည်ကို မလိုလားသောကြောင့် ''မြန်မာပြည် လူရှိုင်းအမျိုးသားအဖွဲ့'' ကို တည်ထောင်ပြီးလျှင် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးအစိုးရထံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ရပ် အနေဖြင့် အသိအမှတ်ပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
နယ်နိမိတ်အားဖြင့် မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ အရှေ့တောင်နှင့် တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုကွေ့၊ အနောက်ဘက်တွင် တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မစ္စစ္စပီမြစ်၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသမူကား လက်သို့ရောက်သွားသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ လူဝီ (Louis) ဟူသောအမည်ဖြင့် ဘုရင် ၁၈ ပါး မင်းပြုခဲ့ပေသည်။
မြုပ်နှံရာနေရာ အမှတ်အသားမရှိသဖြင့် အချို့ကဘုရင်ကလေးမသေဘဲ လွတ်မြောက်သွားသည်ဟု ယူဆကြသည်။
လူဝီဖိလစ်သည် အော်လီယန်းမြို့စားကြီး လူဝီဖိလစ်ဂျိုးဇက်၏ သားတော်ဖြစ်၍ ခရစ် ၁၇၇၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်၌ ပထမ ဂျိမ်းဘုရင်လက်ထက်က အယူသည်းသူများဖြစ်ကြသော ပျူရီတန်တို့ကို ညဉ်းပန်းနှိပ်စက်လွန်းသဖြင့် မခံနိုင်တော့ဘဲ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးစဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်သစ်သို့ မေဖလား ဝါးသင်္ဘောဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ကာ တိုင်းသစ် ပြည်သစ် တည်ထောင်နေထိုင်ခဲ့ ကြလေသည်။
ထိုသူတို့ တည်ထောင်လာခဲ့သော နိုင်ငံသစ်ကား ယခု ကျွနု်ပ်တို့ခေတ်တွင် ထိပ်တန်း တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ဖြစ်သည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပင်တည်း။
အကြီးဆုံးနှင့်ကြမ်းကြုတ်ခတ်ထန်ပြီး အသန်စွမ်းဆုံး မျောက်ဝံမျိုးမှာ ဖြစ်၍ အခြားမျောက်ဝံမျိုးမှာ နှင့် တို့ဖြစ်ကြသည်။
လူဝံတို့၏ ဇာတိနေရပ်မှာ ရှိ နှင့် စိမ့်တောများဖြစ်ကြသည်။
ကဲ့သို့ ပါးစောင်အိတ်လည်းမရှိချေ။
မာတင်လူသာ(Martin Luther)(၁၄၈၃-၁၅၄၆)သည် ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး ပရိုတက်စတင့်တော်လှန်ရေးကို အစပျိုးပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။
မာတင်လူသာအား ၊အိုင်လဲဗန်မြို့တွင် ဖွားမြင်သည်။
သို့သော် ၁၅၁၀တွင် ရောမသို့သွားရောက်ခဲ့သောအခါ မိမိအထင်နှင့် အမြင်မှာတစ်ခြားစီဖြစ်နေသည်ကိုတွေ့ရတော့သည်။
မာတင်လူသာ၏ ဘာသာရေးတော်လှန်မှုကြောင့် သိသာထင်ရှားသည့် အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။
ကျော်စွာ၁၀၀-ဒေါက်တာသန်းထွန်း မာတင်လူသာသည် ဂျာမန်လူမျိုးဖြစ်၍ ခရစ်ယာန် သာသနာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတွင် ဂျာမနီ၌ ခေါင်းဆောင်တော်လှန်သူဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ''အချက်ကြီး ၉၅ ချက်'' ဟု ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
လူးနှင့်ဆပ်တို့သည် နှံစားပြောင်းမျိုးထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ မိုးပါးရေရှားရပ်ဝန်းတွင် သုံးလေ့သုံးထရှိသော အသီးအနှံမျိုးဖြစ်သည်။
လူးခင်း၊ဆပ်ခင်းများကို ဆန်ပြောင်းခွံပြောင်းများ စိုက်ခင်းမြေကို ပေါင်းပင်၊ ခြုံပင်စသည်တို့မှကင်းစင်အေင် ရှင်းလင်းထားပြီးလျှင် စ၍ရွာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ထွန်တစ်စပ်နှစ်စပ်ထွန်ပေးရသည်။
လောက်၌ ထွန်ရေးညက်သည်တိုင်အောင် ထွန်ဖြင့် လေး ငါးကြိမ် အပြီးသတ်ထွန်ယက်ပြီးမှ လလောက်တွင် မျိုးစေ့များကို ကြဲပက်စိုက်ပျိုးကြသည်။
မိုးလူး သို့မဟုတ် လူးဦးကို လလောက်တွင် စိုက်ပျိုးကြ၍ သီတင်းကျွတ်လူးကို ကျမှပင်စိုက်ပျိုးကြသည်။
ထို့နောက် နှင့်နယ်၍ အစေ့များကို ချွေယူကြသည်။
လူးတား ဟူသော စကား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို နှစ်မျိုး ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။