DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
Although not mentioned in the film, Polyphemus was discussed in the book ''James Cameron's Avatar: An Activist Survival Guide'' by Maria Wilhelm & Dirk Mathison. ISBN 978-0-06-189675-0. See [ Polyphemus] in Wikia. ပါကာ ဆဲ့လ်ဖရစ်ဂျ် (Giovanni Ribisi) က တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်ကာ ၎င်းတို့၏ လုံခြုံရေးအတွက် မရိန်းတပ်သားများကို ငှားရမ်းထားသည်။
Rottenberg, Josh. "James Cameron Talks ''Avatar'': Brave Blue World," ''Entertainment Weekly'' #1081 (December 18, 2009): 48. နာဗီတို့သည် သဘာဝဝန်းကျင်နှင့် သဟဇာတရှိရှိ နေထိုင်ကြပြီး အီဝါ (Eywa) ခေါ် နတ်သမီးကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
ပန်ဒိုရာဂြိုဟ်သားများနှင့် ဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်စေရန်နှင့် ပန်ဒိုရာဂြိုဟ်၏ သက်ရှိများကို လေ့လာရန် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် လူ ဖြင့် ပေါင်းစပ်မွမ်းမံထားသည့် နာဗီ ခန္ဓာကိုယ်များကို ဖန်တီးကြသည်။
The motives for the creation of the Avatar Program are partly implied in the film, but they are discussed in the relevant [ Pandorapedia article] အောက်ပိုင်းသေနေသည့် မရိန်း (ကမ်းတက်) တပ်သားဟောင်း ဂျိတ်ခ် ဆာလီ (Sam Worthington) သည် အသတ်ခံရသည့်၊ အဗာတာအား ထိန်းချုပ်ရန် လေ့ကျင့်ထားသည့် သိပ္ပံပညာရှင် အမွှာညီအစ်ကို၏ ကိုယ်စား လိုက်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက် ဘလော့ ၏ လွတ်လပ်သော ပထမဆုံး (''Solidarność'') ၏ တွဲဖက် တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
လှမြင့်ကို ပုသိမ်မြို့တွင် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်က မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊၂၀၁၇ မတ်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
MCN TV (NEWS CHANNEL) = ဒေါက်တာ လှမြင့်သည် လန်ဒန်စီးပွားရေးကျောင်း (London School of Economics) တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ထုတ်ဖော်သူလည်း ဖြစ်သည်။
လန်ဒန် LSE တက္ကသိုလ်တွင် ဘောဂဗေဒဌာန၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘာသာရပ် ပါမောက္ခအဖြစ် ၁၉၆၆ မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် မိခင်ကြီးကွယ်လွန်ချိန် ဗီဇာမရ၍ မိခင်ဈာပနသို့ မလာခဲ့ရသည့် မှတ်တမ်းများရှိခဲ့သည်။
Theories of Welfare Economics, 1948. “An Interpretation of Economic Backwardness”, 1954, Oxford EP “Gains from International Trade and Backward Countires”, 1954-5, EJ “The Classical Theory of International Trade and the Underdeveloped Countries”, 1958, EJ The Economics of Developing Countries, 1964. “Economic Theory and the Underdeveloped Countires”, 1965, JPE “Dualism and the Internal Integration of Underdeveloped Economies”, 1970, BNLQR Economic Theory and the Underdeveloped Countries, 1971 South-east Asia’s Economy, Development Policies in the 1970s, 1972. “Adam Smith’s Theory of International Trade in the Perspective of Economic Development”, 1977, Economica
အခြားသောအရပ်ဘက်ဆေးကျောင်းများနည်းတူ အမ်ဘီဘီအက်စ်ဘွဲ့သင်တန်းများ၊ဘီဒီအက်စ်သင်တန်းများနှင့် ဘွဲလွန် သင်တန်းများ၊ ပါရဂူ သင်တန်းများကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
ထိုတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲရရှိသည်နှင့် တပြိုင်နက် သင်တန်းသားများကို မြန်မာ့တွင် ဗိုလ်ရာထူးအဆင့်ဖြင့် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။
တပ်မတော်ဆေးမှူးများသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ချို့တဲ့သည့် နိုင်ငံ၏ဝေးလံခေါင်ဖျားသည့် အရပ်ဒေသများတွင် တာဝန်ချထားခြင်းခံရသည့်အခါ ထိုဒေသရှိ တပ်မတော်သားများကိုသာမက အရပ်သားများကိုပါ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ကုသမှု ပေးရသည်။
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် Defence Services Institute of Medicine (DSIM) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်ဗိုလ်လောင်းများအား ပေးအပ်သည့် ပညာရည်ထူးချွန်ဆုအဆင့်များ၊ ဂုဏ်ထူးများသည် တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခချုပ်၊ ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူးများနှင့်သာ စစ်ဆေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)ရန်ကုန်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(မကွေး)၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး) စသည့်တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဆေးတက္ကသိုလ် အသီးသီးမှ ပါမောက္ခချုပ်များ၊ ပါမောက္ခများနှင့်စာစစ်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ စစ်ဆေးချက်များနှင့် ချီးမြှင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းအစီအစဉ်မှာ လူပေါင်း ၄ သိန်းခန့်ကို ရွေးချယ်ကာ ၎င်းတို့ကို သယ်ဆောင်နိုင်မည့် သင်္ဘောကြီးများကို တွင် တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်သည်။
တွင် နေထိုင်သည့် စာရေးဆရာ ဂျက်ဆင် ကားတစ် (Jackson Curtis) သည် ရုရှား ဘီလျံနာ သူဌေးကြီး၏ လင်မိုစင်း ကားမောင်းသမားအဖြစ်လည်း အချိန်ပိုင်းလုပ်ကိုင်သည်။
မြေပုံအရ သင်္ဘောကြီးများအား လျှို့ဝှက်စွာ တည်ဆောက်သည့် နေရာမှာ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိပြီးနောက် လေယာဉ်ကြီးနှင့် ခရီးဆက်ရန် လတ်စ်ဗေးဂတ်စ်သို့ ရောက်လေသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ဆက်ခံနိုင်သည့် ဒုတိယသမ္မတလည်း ကွယ်လွန်၊ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ပျောက်ဆုံး နေသည်မို့ အင်နူးဆာက ယာယီသမ္မတအဖြစ် ဆက်ခံလိုက်သည်။
အကြောင်းမှာ ၎င်းနှစ်သည် နိုင်ငံထူထောင်သူ ၏ မွေးနေ့၏ ရာပြည့်နှစ် ဖြစ်နေပြီး ''အင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်လာမည့် ဂိတ်တံခါးများကို ဖွင့်လှစ်မည့် နှစ်''အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရာ ထိုနှစ်ကို အဖျက်ညွှန်းသည့် ရုပ်ရှင်ကား ဖြစ်နေ၍ မြောက်ကိုရီးယားအစိုးရက ကန့်ကွက်သည့်ပုံ ပေါ်လေသည်။
ဇာတ်လမ်းမှာ ဂျွန် ကာလင် (John Carlin) ၏ ဝတ္ထု ''Playing the Enemy: Nelson Mandela and the Game That Changed a Nation'' ကို အခြေခံထားသည်။
ရော့ဘင်ကျွန်းတွင် ဆယ်စုနှစ် များစွာ အကျဉ်းကျခဲ့သည့် နယ်လ်ဆင် မန်ဒဲလားသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်လာပြီးပြီးချင်း လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ချုပ်ငြိမ်းရေးနှင့် လူမည်းအများစုတို့ ကိုယ်တိုင်မဲပေးနိုင်သည့် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အပြည့်အဝ ကျင့်သုံးနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
မန်ဒဲလားကလဲ သူအကျဉ်းကျနေစဉ်အတွင်း သူ့အား ကြံ့ကြံ့ခိုင်ခိုင်ရှိစေရန်၊ မားမားမတ်မတ်ရပ်စေရန်နှင့် စိတ်ဓာတ်တက်ကြွစေသည့် ''Invictus'' ခေါင်းစဉ်ရှိ ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို မျှဝေခဲ့သည်။
အချိန်ကာလမှာ ၁၂ ရာစုခေတ်ဦး ပျက်သုဉ်းလုနီး ကျင်းလူမျိုးများ တရုတ်ပြည် မြောက်ပိုင်းဒေသကို စတင်ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လာချိန်ဖြစ်သည်။
ကောရှောက်ထျဲန်း၏သား ကောကျင့်သည် သူ၏ ဖခင် ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက် မွန်ဂိုဘုရင် ၏ လောင်းရိပ်အောက်တွင် ကြီးပျင်းခဲ့သည်။
ကိုယ်ဝန်နှင့် ကျန်ခဲ့သည့် သူ့ဇနီး မုနျန့်ချီက နောက်ဝတ္ထု ( 神雕俠侶) ၏ ဇာတ်ကောင် ရန်ကော့ (楊過) ကိုဖွားမြင် လေသည်။
ဟောင်ကောင်တွင်လည်း လူကြိုက်များခဲ့ပြီး ရုံဝင်ခ စုစုပေါင်း ၇.၆၁ သန်း ရရှိသည်။
တရုတ်တော်လှန်ရေးသမား ဒေါက်တာ (孫中山) အား တွန်းလှန်ရန် ဟောင်ကောင်၌ ကြံစည်ခဲ့ပုံ သမိုင်းအကြောင်းကို ဇာတ်အိမ်တည်ကာ ရိုက်ကူးထားသည့် ဒါရိုက်တာ ချန်တယ်စိန်း၏လက်ရာ အက်ရှင် ဒရာမာ ဇာတ်ကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
ထိုအကြောင်းကို သိရှိသည့် က အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို တိတ်တဆိတ် စေလွှတ်ပြီး ဆွန်ယက်ဆင်အား လုပ်ကြံစေသည်။
ဘားမားဗီဂျေ (Burma VJ Reporting from a Closed Country) ဇာတ်ကားသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော သံဃာတော်များ ဦးဆောင်သည့် လူထုအုံကြွ ဆန္ဒပြမှုကို ကမ္ဘာသိအောင် မြန်မာပြည်တွင်းမှ မြေအောက် ဗီဒီယို သတင်းထောက်များ သက်စွန့်ဆံဖျား ရိုက်ကူးထားသည့် မှတ်တမ်းတင် ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် လွှမ်းမိုးမှု အကြီးမားဆုံးဟု အများက ရှုမြင်ထားသည့် တွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး မှတ်တမ်းတင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ဆန်ခါတင် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
မန်ဂါ (艋舺) ဇာတ်ကားသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်သည့် ဒါရိုက်တာ နျိုချိန်ကျယ် (鈕承澤) ၏ လက်ရာ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။
ဝန်ကျီ (ခြင်ကောင်) တတိယတန်းစား အသက်မွေး အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းလာသည့်နေ့မှစ ထမင်းဗူးအတွင်းမှ သူအနှစ်သက်ဆုံး ကြက်ပေါင်ကို ခပ်ဆိုးဆိုး ကျောင်းသားတစ်စုက လုယူလေ့ရှိသည်။
ကျင်းယုံးသည် ‘နဂါးနိုင်ဓား’ ဝတ္ထုတွင် တရုတ်ပြည်၌ မွန်ဂိုများကြီးစိုးသည့် နှောင်းပိုင်းကာလကို ဇာတ်အိမ်တည်ထားသည်။
သူ၏အခြား သိုင်းဝတ္ထုများနည်းတူ ‘နဂါးနိုင်ဓား’ ဝတ္ထုတွင် ယွမ်မင်းဆက်နောက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့် အား တည်ထောင်သူ ကျူးယွမ်ကျန်း (朱元璋)၊ ထိုက်ကျီသိုင်းပညာကို ဖန်တီးတီထွင်ခဲ့သူ ကျန်းဆန်းဖုန်း (張三丰) စသည့် သမိုင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များကိုပါ ထည့်သွင်းရေးသား ထားသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သင်္ချာဌာနတွင် ၁၉၆၁ မှစတင်၍ အမူထမ်းခဲ့သည်။
တချို့သောရှေးဟောင်းပညာရှင်များက ဓညဝတီခေတ်သည် အမှန်တကယ်မတည်ရှိဟု ယူဆကြသည်။
ဝူရှူ (武術) သည် တရုတ်သိုင်းပညာတစ်ရပ် ဖြစ်ပြီး ကွမ်တုန်းနှင့် ကွမ်ရှီး ဒေသများတွင် ‘ကွန်ဖူး’ (功夫) ဟု ခေါ်ရာမှတဆင့် နှင့် အနောက်တိုင်းတွင် ‘ကွန်ဖူး’ဟု လူသိများလာသည်။
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်အား ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်း အမရပူရမြို့နယ်တွင် ရတနာပုံကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)တွင် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ဘာသာရပ်တို့ကို တက်ရောက်လေ့လာ သင်ယူနိုင်သည်။
Laughing Out Loud ၏ အတိုကောက် ဖြစ်ပြီး သုံး ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အသံ သည် မြန်မာနိုင်ငံ လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင် ရေဒီယိုအသံလွှင့်အစီအစဉ် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသံလွှင့်လုပ်ငန်းကို လွတ်လပ်ရေးမရမီ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင်စတင်ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံ (ဝါယာလက်) တွင်စမ်းသပ်အသံလွှင့်ခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်နှင့် ဒါရိုက်တာ ဦးမြင့်အောင်၊ ဒေါ်သန်းရင်တို့မှ ၁၉၆၀ ပြည့်၊ မေလ ၂၅ ရက်တွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်းရပ်၌ မွေးသည်။
မောင်ယဉ်ကျော် ၏ မင်းသားမင်းသမီးအကြောင်းစုံများ {!ခေါင်းစဉ် !ရုံတင်နှစ် !ဆုအမျိုးအစား !မှတ်ချက် - ''နှလုံးသားမြို့တော်'' ၁၉၈၄ အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု - ''ခပ်စိမ်းစိမ်း နေပါ့မယ်'' ၁၉၈၉ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု - ''သမီးနဲ့ အမေများ'' ၁၉၉၁ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု - ''မသုဓမ္မစာရီ'' ၁၉၉၄ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု - ''မြင့်မိုရ်ထက်က သရဖူ'' ၂၀၀၈ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု }။
အင်ဒရီး မယ်ရီ အမ်ပီယာသည် နှင့် တို့ကြားတွင် ဆက်စပ်မှုရှိနေခြင်းကို စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့သော သိပ္ပံပညာရှင်များအနက် ထင်ရှားသော ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် သိမှတ်ကြရသည်။
အမ်ပီယာကို ၁၇၇၅ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်လည်း သမိုင်း၊ ခရီးသွားပညာရပ်၊ ကဗျာ၊ နှင့် သဘာဝသိပ္ပံပညာရပ်များကိုပါ လေ့လာခဲ့သည်။
ကာလအတွင်းတွင် ဖခင်ဖြစ်သူက အမ်ပီယာအား လိုင်ယွန်မှခွာကာ အခြားစိတ်ချရသည့်နေရာသို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရန် ပြောသော်ငြား ပြောင်းရွှေ့ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။
လျှပ်စစ်သံလိုက် (Electromagnetic) ဟုခေါ်သည့် လျှပ်စီးအား (electricity) နှင့် သံလိုက်အား(magnetism) တို့ အကြားမှာရှိသည့် ဆက်သွယ်ချက်ကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
ငါးပါးသီလ The Five Precepts: pañca-sila သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ဆုံးမဩဝါဒဖြစ်၍ လူတို့ စောင့်ထိန်းအပ်သော ကိုယ်ကျင့်တရားငါးပါး ဖြစ်၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) (အကျယ်ကိုထပ်မံဖြည့်စွက်ရေးသားပေးကြပါရန်) (၁) ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ၊ :(သူတစ်ပါး၏ အသက်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းအမှုကိစ္စတို့အားမပြုလုပ်ပဲ ရှောင်ကြဉ်မည်ဟူသော သိက္ခာပုဒ်အားထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း) (၂) အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိ၊ :(သူတစ်ပါးမပေးသောပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကိုယူငင်ခြင်း "ခိုးယူခြင်း"စသောအမှုကိစ္စတို့အား မကျူးလွန်ပဲ ရှောင်ကြဉ်စောင့်ထိန်းခြင်း) (၃) ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိ၊ :(ကာမပိုင်လင်ယောက်ျား၊ ဇနီးမယားမှတစ်ပါး အခြား ကာမ မပိုင်ဆိုင်သောသူများနှင့် ကျူးလွန်ဖောက်ပြားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်စောင့်ထိန်းခြင်း) (၄) မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ၊ :(မဟုတ်မမှန်သောစကားပြောခြင်း၊ လိမ်လည်လှည့်ဖျားပြောဆိုခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်စောင့်ထိန်းခြင်း) (၅) သုရာမေရယ မဇ္ဇ ပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိ၊ :(မူးယစ်မေ့လျော့စေသော အရက်သေစာ ဘိန်းဘင်းကစော် လှော်စာ စသည့် မူးယစ်ထုံထိုင်း ဘေးဖြစ်စေတတ်သောဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်းမပြုပဲ ရှောင်ကြဉ်စောင့်ထိန်းခြင်း)။
ဆယ်ပါးသီလသည် များ စောင့်ထိန်းဆောက်တည်ရသော များဖြစ်သည်။
ထိုတွင် လေးပါး၊ ၂၄-ပါးဟူသော များစွာသော ရုပ်တို့ကို စုပေါင်း၍ ရူပက္ခန္ဓာရုပ်အစုဟု ခေါ်ဝေါ် ခြင်းသည် သင့်တန်စေ၊ စေတသိက် တခုတည်းကို အဘယ်ကဲ့သို့ အစု သညာက္ခန္ဓာဟု ခေါ်မည်နည်း - မေးငြားအံ့။
တခုတည်းသော သညာသည်လည်း အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် စသည် တဆဲ့တပါး ကွဲပြားသောကြောင့် သညာအစု သညာက္ခန္ဓာဟု ခေါ်သင့်ပေသည်ဟု ဖြေရာ၏။
ခန္ဓာဟူ၍ သာမညအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲလျှင် မှတပါး လောကီ တရားအားလုံးကို ယူရမည်။
ခန္ဓာပုဒ် ရှေ့၌ ဥပါဒါန သဒ္ဒါတွဲဖက်၍ ဟုဆိုလျှင် လောကီ ရုပ်နာမ်တရားများကို ယူလေ။
အကြောင်းမူ လောကီ များသည် ဟူသော တရားတို့၏ ကျက်စားရာ အာရုံဖြစ် သောကြောင့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာမည်၏။
ဝေဒနာ သညာမှ ကြွင်းသော ၅၀-သည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာမည်၏။
လပြည့် ဆိုသည်မှာ ၏ပုံသဏ္ဌာန် အဝိုင်းစက်ဆုံး အနေအထားကို ခေါ်ဆိုသည်။
အရ သည် ၂၉ရက် တစ်လှည့် ရက်၃၀ တစ်လှည့် လပြည့်အခြေအနေသို့ရောက်သည်။
တို့သည် လပြည့်နေ့တွင် ဆောက်တည်ကြသည်။
အာခီမီးဒီးစ် ( ; ) (ဘီစီ ) သည် ပညာရှင်၊ ပညာရှင်၊ ၊ နှင့် ပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။
သူသည် နှင့် စသော ပညာရပ်များကို အုတ်မြစ်ချ ပေးခဲ့သူဖြစ်ပြီး ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
နှင့် တို့ကဲ့သို့သော ဆန်းသစ်သည့် စက်ပစ္စည်းများကို တီထွင်ခဲ့သည့် အတွက်ကြောင့်လည်း သူ့အား တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ထပ်မံ တွေ့ရှိချက်များအရ အာခီမီးဒီးစ်သည် မှ အလင်းပြန်အားကို အသုံးပြပြီး တစ်ဘက်ရန်သူ၏ များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် အတတ်ပညာကိုလည်း တီထွင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
အာခီမီးဒီးစ်ကို လူသိများသည်မှာ တစ်ဦးအဖြစ် ဖြစ်သည်။
မျဉ်းကွေးတစ်ခုအောက်ရှိ ကို ပေါင်းလာဒ်ဖြင့် ရှာဖွေတွက်ချက်နိုင်သည့် ကို တီထွင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကို သူ၏အမည်နှင့်တွဲ၍ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် တွက်နည်း အများအပြားကိုလည်း ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။
အာခီမီးဒီးစ်သည် အတွင်း ရောမဘုရင်က သူ့အားမသတ်ဖြတ်ရန် အမိန့်ပေးထားခဲ့သော်လည်း ရောမစစ်သားတစ်ယောက်၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရကာ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
တစ်ခု၏ နှင့် တို့သည် ၎င်းနှင့် တူညီသော တစ်ခု၏ ထုထည်နှင့် မျက်နှာပြင် ဧရိယာတို့၏ သုံးပုံ နှစ်ပုံ ရှိကြောင်းကို အာခီမီးဒီးစ်က သက်သေပြခဲ့သည်။
သူ၏တွေ့ရှိချက်စာများကို မတိုင်ခင်အထိ စုစည်း စာအုပ်ထုတ်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ကျမှသာ သူ၏ပညာရပ်များကို လူအများသိအောင် ဖြန့်ချိနိုင်ခဲ့သည်။
တစ်လျောက်လုံး များ အပေါ်တွင် သူ၏ အယူအဆ သဘောတရားများ လွှမ်းမိုးထားခဲ့သည်။
ရှိ အာခီမီးဒီးစ်၏ ]] အာခီမီးဒီးစ်ကို ခန့်က ရှေးဟောင်း လက်အောက်ခံ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
က ၏ မှတ်တမ်းအရ အာခီမီးဒီးစ်သည် အသက် ၇၅ နှစ်အထိ နေထိုင်သွားရကြောင်း သိရသည်။
အာခီမီးဒီးစ်သည် သူ၏ တီထွင်မှု တစ်ခုဖြစ်သော နှင့် ပတ်သက်၍ ရေးသားထားသော အမည်ရှိ စာတမ်းများတွင် သူ၏ ဖခင်အမည်ကို ဟု ဖော်ပြထားသည်။
သမိုင်းပညာရှင် ရေးသားသော စာအုပ်တွင် အာခီမီးဒီးစ်သည် ဆိုင်ရာကျူးစ်ဘုရင် နှင့် ဆွေမျိုး တော်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
သူငယ်ရွယ်စဉ်က တွင် ပညာဆည်းပူး ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
ရောမစစ်ဗိုလ်ချုပ် က နှစ်နှစ်ကြာဝိုင်းရံ ပိတ်ဆို့ပြီးနောက် ဆိုင်ရာကျူးစ် မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။
ထိုအချိန်တွင် အာခီမီးဒီးသည် ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်ကို စဉ်းစား အဖြေရှာနေခိုက် ဖြစ်သည်။
ရောမစစ်သားက သူ့အား ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ် နှင့် တွေ့ဆုံရန် ပြောဆိုရာ သူက သူ၏ပုစ္ဆာစဉ်းစားနေဆဲဖြစ်၍ မတွေ့လိုကြောင်း ငြင်းဆိုသည်တွင် ရောမစစ်သားက ဒေါသထွက်ကာ ဓားဖြင့် ထိုးသတ်လိုက်သည်ဟု က ရေးသားခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ် သည် အာခီမီးဒီးစ် သေဆုံးသွားသည့် အတွက် များစွာ နှမြောတသဖြစ်ရသည်။
အာခီမီးဒီးစ်၏ ဂူဗိမ္မာန်တွင် တစ်ခုအတွင်း တစ်ခုကို ထည့်သွင်းထားသည့် ရုပ်တုတစ်ခုကို စိုက်ထူထားသည်။
အာခီမီးဒီးစ် သေဆုံးပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၃၇နှစ်အကြာ တွင် က အာခီမီးဒီးစ် အကြောင်းကြားသိရ၍ သူ၏ အုတ်ဂူအား ရှာဖွေခဲ့သည်။
အပြီး နှစ်ပေါင်း ၇၀ အကြာတွင် ရေးသားသော အကြောင်း စာအုပ်တွင် အာခီမီးဒီးစ်နှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းများ ပါရှိ၍ သမိုင်းပညာရှင် က ထပ်မံ ရေးသားနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အားခီးမီးဒီးသည် မက္ကင်းနစ်ပညာ(စက်ပညာ)ကို နက်နက်နဲနဲ လိုက်စား ရေးသားခဲ့ပြီးလျှင် နည်းသစ်နည်း ဆန်းများကို ကြံစည်တီထွင်သည့်ဘက်တွင် အကျော်ကြားဆုံးသော ပညာရှိကြီးအဖြစ်ဖြင့်လည်း ထင်ရှားခဲ့လေသည်။
အားခီးမီးဒီးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ယနေ့တိုင် မမေ့နိုင်အောင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည့် အဖြစ်အပျက်တစ်ခုမှာ ဆာရာ ကျုမြို့တော်လမ်းမတစ်လျှောက်တွင် ''တွေ့ပြီ တွေ့ပြီ''ဟု ဝတ်လစ်စလစ်နှင့် အော်ဟစ်ပြေးခဲ့သည့် အဖြစ် အပျက်ပင် ဖြစ်လေသည်။
တစ်နေ့သော် အားခီးမီးဒီးသည် ရေချိုးရန်အတွက် ရေချိုးခန်းသို့သွား၍ မိမိကိုယ်ကို ရေစည်ထဲသို့ နှစ်လိုက်စဉ် လျှံကျလာသောရေကိုမြင်ရာမှ မိမိပြဿနာအတွက် သဲလွန်စကို ရရှိပြီးလျှင် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဝတ်လစ်စလစ် နှင့် ''တွေ့ပြီ တွေ့ပြီ'' ဟု အော်ဟစ်ယင်း ထပြေးလေတော့သည်။
တို့၏ ရှိခိုးဦးချရာတွင် လိုက်နာအပ်သော အပြုအမူဖြစ်သည်။
မြေပြင် သို့မဟုတ် ကြမ်းပြင်ပေါ်၌ အစိတ်အပိုင်း ငါးမျိုးကို တည်စေလျက် ကို ထိခြင်းငါးပါးဖြင့် ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
မြေပြင် သို့မဟုတ်ကြမ်းပြင်ပေါ်၌ - :(က) ဒူးနှစ်ဘက်တည်နေစေရမည်။
အစီအစဉ်အားဖြင့် ဖော်ပြရပါက အမျိုးသားများအနဖြေင့် - :(က) ရှေးဦးစွာ ရှိခိုးမည့်ဘက်သို့ မျက်နှာမူပြီး ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ရမည်။
အမျိုးသမီးများအနဖြေင့် တည်ခြင်း (ထိခြင်း) ငါးပါးဖြင့် ရှိခိုးနည်းမှာ - :(က) ရှေးဦးစွာ ရှိခိုးမည့်ဘက်သို့ မျက်နှာမူပြီး တင်ပါးလွှဲထိုင်ရမည်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ အပိုင်း (၃) (၁) ပရမတ်တရား၊ မဖေါက်မပြန်-(ပင်ကို ရှိရင်းအတိုင်း) မှန်ကန်-တည့်မတ်-မွန်မြတ်-ပြဋ္ဌာန်း-သော-အနက်-သဘော။
မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဓမ္မ ဟောပြတော်မူရာ၌ မှန်ကန်သောတရားကို ဟောပြတော်မူသည်၊ မှားယွင်းသောတရားကို ဟောပြတော်မမူ၊ မှန်ကန်ဟူရာ၌ အမှန်သည် (၁) သမ္မုတိသစ္စာအမှန်နှင့် (၂) ပရမတ္ထသစ္စာအမှန်ဟူ၍ ၂-မျိုး ရှိလေသည်၊ ယင်းတွင် သမ္မုတိသစ္စာ အမှန်ဟူသည်မှာ... ရေ, မြေ, တော, တောင်၊ လူ, နတ်, ဗြဟ္မာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါ-အစရှိသော လောကဝေါဟာရများသည် သမ္မုတိသစ္စာအားဖြင့် အမှန်ပင် ဖြစ်သည်၊ သို့ရာတွင် တစ်စုံတစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်း အသီးသီးကို တခြားစီ ခွဲစိတ်လိုက်လျှင် ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော, သတ္တဝါ ဟူသော, ယောက်ျားဟူသော, မိန်းမဟူသော သမ္မုတိပညတ်သည် ကွယ်ပျောက်သွားသည်၊ ရုပ်တရား အစိတ်အပိုင်းများသာ ကျန်ရှိတော့သည်၊ ထို့ကြောင့် သမ္မုတိသစ္စာအမှန်သည် တကယ်ရှိ တကယ်မှန်သော အမှန်မဟုတ်ချေ၊ လောကသင်္ကေတ သမ္မုတိသစ္စာအားဖြင့်သာ အမှန် ဖြစ်သည်၊ , , , , ဝိညာဉ်ဟူသော ခန္ဓာ ၅-ပါး တရားတို့ကား တကယ်ရှိ တကယ်မှန်သော အမှန်တရားတို့သာ ဖြစ်သည်၊ ယင်းကိုပင် ပရမတ္ထတရား ဟူ၍ ခေါ်ဆိုရပေသည်၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျသတ္တဝါတို့၏ အလိုအဇ္ဈာသယအားလျော်စွာ သမ္မုတိသစ္စာ, ပရမတ္ထသစ္စာ ဓမ္မကထာတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည် (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၆။
ရှင်သည် နတ်ပြည်၌ ဝါတွင်း ၃-လ ပတ်လုံး မရပ်မနား ဟောကြားအပ်သော တရားတော်သည် စကားလုံး သဒ္ဒ ပညတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း, အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း ရေတွက်ပိုင်းခြား၍ မရနိုင်အောင် မြားမြောင်လှပေသည်၊ သို့သော်လည်း အဟုတ်အမှန်ရှိသည့် ရုပ်, နာမ်သဘာဝ ပရမတ္ထအားဖြင့်မူ စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်, နိဗ္ဗာန် ဟူ၍ ၄-မျိုးသာလျှင် ရှိလေသည် (အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ၊၁)။
ယင်းတို့တွင် စိတ်သည် ဘူမိ, ဇာတိ, သမ္ပယုတ္တဓမ္မ, သင်္ခါရအားဖြင့် မြှောက်ပွားလျှင် အကျဉ်း ၈၉၊ အကျယ် ၁၂၁-ပါး ရှိသော်လည်း အာရုံကို သိမှုသဘောအားဖြင့် တစ်မျိုးတစ်စားသာလျှင် ဖြစ်သည်၊ စိတ်၌မှီ၍ စိတ်ကို ခြယ်လှယ်တတ်သော ကား အာရုံကို တွေ့ ထိမှု ဖဿ, ခံစားမှု ဝေဒနာ, မှတ်သားမှု သညာ, စေ့ဆော်မှု စေတနာ, တည်ကြည်မှု ဧကဂ္ဂတာ, အသက်ရှင်မှု (စောင့်ရှောက်မှု) ဇီဝိတိန္ဒြေ, နှလုံးသွင်းမှု မနသိကာရ-စသည်ဖြင့် ၅၂-ပါး ဖြစ်သည်၊ ရုပ်သည် အစစ်, အတုအားဖြင့် ၂၈-ပါးရှိသော်လည်း ရုပ်အစစ်မှာ ၁၈-ပါးသာ ဖြစ်သည်၊ သည်ကား ငြိမ်းအေးမှု သန္တိသဘောအားဖြင့် ၁-ပါးတည်း ဖြစ်သည်။
ပရမတ္ထဟူသည် မျက်လှည့်ရုပ်, တံလျှပ်-စသည်ကဲ့သို့ ချွတ်ယွင်းဖေါက်ပြန် မမှန်ကန်သောအားဖြင့် ရယူအပ်သောသဘော မဟုတ်၊ စင်စစ်မှန်ကန်သော သစ္စိကဋ္ဌသဘောသာ ဖြစ်သည်၊ ယင်းသည် ကိုယ်တိုင်ဒိဋ္ဌ စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ ဟူသော ငါးဒွါရဖြင့် တွေ့ သိအပ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ နှင့် မနောဒွါရဖြင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ သိအပ်သော ဓမ္မာရုံနှင့်တကွ အာရုံ ၆-ပါး ပရမတ္ထတရား သာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။
မနောဒွါရဖြင့် တိုက်ရိုက်သိပြီးနောက် အဆင့်ဆင့်သော မနောဒွါရ ဝီထိစိတ်များဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါ, ငါ, သူတစ်ပါး, ယောက်ျား, မိန်းမ, ရေ, မြေ, တော, တောင်, မြစ်, သမုဒြာ-စသည်ဖြင့် သိမြင်အပ်သောအရာတို့ကား တရားတို့သာ ဖြစ်ပေသည်။
ရွှေကျင်နိကာယ၏ ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌ တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဖြစ်ပြီး “”ကျမ်းများ ပြုစုတော်မူခဲ့ခြင်းကြောင့် ၂၀ ရာစု ဟု သာသနာတော်နယ်တွင် ကျော်ကြားပြီး က ၂၀-ရာစု မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးခြားဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
သရိုင်ရွာ ပင်းကျောင်းဆရာတော်ထံတွင် စတင်၍ပညာဆည်းပူးရာ တစ်နှစ်ခွဲအတွင်း အခြေခံသင်ရိုးကို ကောင်းစွာ ပေါက်မြောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၆ ခုနှစ်တွင် ပင်းကျောင်းဆရာတော်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုကာ ပထမအကြိမ် ရှင်ပြုသည်။
ပထမကြီးတန်းအောင်ပြီးနောက်၊ မဟာဝိသုတာရာမကျောင်းတိုက်တွင် ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးသည်။
ထို့နောက် အဘယာရာမဆရာတော်က ခေါ်ယူသည့်အတွက် အနောက်ပြင် အဘယာရာမရွှေဂူတိုက်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး စာဝါများ ပို့ချပေးခဲ့ရ၏။
ပရိယတ္တိသာသနာ့ဟိတအသင်းကြီးအတွက် သာမဏေစာတော်ပြန်ပွဲ စည်းမျဉ်းကို ရေးဆွဲအကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ကျမ်းပေါင်း(၆၃)ကျမ်း ရေးသား ပြုစုခဲ့ရာ သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ၊ ရူပသိဒ္ဓိဘာသာဋီကာ စသည်ဖြင့် ဘာသာဋီကာအမည်တပ်သော ကျမ်းအများအပြားပါဝင်ပြီး ရတနာ့ဂုဏ်ရည်၊ ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ၊ ဘာသာသွေး၊ အနာဂတ်သာသနာရေး၊ နောက်ဆုံးဆယ်လ မြတ် စသည်တို့သည် ထင်ရှား၏။
နီဝရဏတရား ဟူသည် ကို ပိတ်ပင်ဖုံးကွယ်၍ ကန့်သတ်တတ်သောတရားများကို ဆိုလိုသည်။
ကာမာသဝ, ဘဝါသဝ, ဒိဋ္ဌာသဝ, အဝိဇ္ဇာသဝ။
နိရယဂမနီယ အာသဝ, တိရစ္ဆာနယောနိဂမနီယ, ပေတ္တိဝိသယဂမနီယ, မနုဿလောကဂမနီယ, ဒေဝလောကဂမနီယအာသဝ။
သံဝရပဟာတဗ္ဗအာသဝ, ပဋိသေဝနပဟာတဗ္ဗ, အဓိဝါသနပဟာတဗ္ဗ, ပရိဝဇ္ဇနပဟာတဗ္ဗ, ဝိနောဒနပဟာတဗ္ဗ, ဘာဝနာပဟာတဗ္ဗ။
ဆိုခဲ့ပြီးသော ၆-မျိုးတို့တွင် ဒဿနပဟာတဗ္ဗအာသဝ ထည့်၍ ခုနစ်မျိုး။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၄ အပိုင်း-၁ =။
ဉာတပရိညာဆိုသည်မှာ ပရမတ္တသစ္စကထာ၊ ပစ္စယကထာတို့တွင် အကြောင်းနှင့် တကွသော ရုပ်တရား၊ နာမ်တရား၊ နိဗ္ဗာန်တရားတို့ကို သဘောကျနစွာ တတ်သိလိမ္မာခြင်း ဖြစ်သည်။
တိရဏပရိညာဆိုသည်မှာ ထိုရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့ကို ခဏိကဓမ္မ ဖြစ်ကြသည့်အတိုင်း ခဏခဏ ဖြစ်မှုပျက်မှုကို ရှုသောအားဖြင့် ဉာဏ်ဖြင့် အပိုင်းပိုင်းဖြတ်တောက်ခုတ်စဉ်းခြင်းသည် တိရဏ မည်၏။
ပဟာနပရိညာ ဆိုသည်မှာ ဝိပလ္လာသတရားတို့ကို ပယ်ရှားမှု၏ ပိုင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သာသနာနှင့် ပတ်သက်၍ ဒုလ္လဘတရား ငါးပါးရှိသည်။
သစ္စာတရားဟောတတ်ပြောတတ်သည့် ဆရာကောင်း သမားကောင်းများနှင့် ကြုံရန်ခဲယဉ်းခြင်း။
သစ္စာတရား တရားတော်မြတ်များအား ကြားနာတတ်ရန် ခဲယဉ်းခြင်း။
ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ရေးသားသော ကျမ်း။
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပဉ္စမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် [ လက္ခဏာရေး သုံးတန်] ကိုးကား။
နန်းမွေခံ ၏ ဇနီးဦး ဖြစ်ကာ၊ နှင့် ဟယ်ရီ မင်းသား နှစ်ပါး၏ မိခင် ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်း သူမ၏ ထောက်ပံ့အားပေးမှုများမှာ လူငယ်နှင့် ကလေးများအပေါ် အဓိကထားသော်လည်း နောက်ပိုင်း လူနာများနှင့် မြေမြှုပ်မိုင်းများဖယ်ရှားရေး ကမ်ပိန်း၌ ပါဝင်သောကြောင့် လူသိများလာသည်။
ဒိုင်ယာနာ ဖရန်စက် စပင်ဆာကို ၁၉၆၁ ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့တွင် ဆန်ဒရင်ဂမ်ရှိ ပါ့က်အိမ်တော်၌ မွေးသည်။
အစတွင် ဒိုင်ယာနာသည် အုပ်ထိန်းသူ ဂါးထရု အယ်လင် (Gertrude Allen) ကြီးကြပ်မှုအောက်၌ အိမ်တွင် စာသင်ယူရသည်။
နော်ဖော့(Norfolk)ရှိ ဂေးတန်(Gayton)၌ ဖွင့်လှစ်သော စီဖီးသီးသန့်ကျောင်းတွင် ပုံမှန်ပညာရေးကို စတင်ရပြီး၊ အသက် ၉ နှစ်တွင် သက်ဖို့ဒ်(Thetford)အနီးရှိ မိန်းကလေးဘော်ဒါကျောင်းဖြစ်သော ရစ်ဒယ်ဆွာ့ (Riddlesworth) ဟောကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။
မီဒီယာက မည်မျှပင် ဝေဖန်သော်ငြား၊ နီတာတာသာ ရှိသေးသော ဝီလျံကို ခေါ်ပြီး၊ သူမ၏ ပထမဦးဆုံး ခရီးစဉ်ဖြစ်သော နှင့် သို့ ခရီးထွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ရာ၊ လူအများက ထောက်ခံအားပေးကြသည်။
ထိုအဖြစ်အပျက်ကို နောက်တော့ ၁၉၉၂ မေလတွင် ထုတ်ဝေသော အင်ဒရူး မော်တန် (Andrew Morton)ရေးသည့် “ဒိုင်ယာနာ၊ သူမရဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်” (''Diana: Her True Story'') စာအုပ်ထဲတွင် ဖွင့်ချထားသည်။
လာဆာမြို့သည် ၊ ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ခြေရင်းတွင် တည်ရှိပြီး ဘုန်းတော်ကြီး အဆက်ဆက်တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
တောင်ထူထပ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မသာယာသဖြင့် နိုင်ငံခြားသားများ အရောက်နည်းပါးကာ၊ ပြင်ပနိုင်ငံများနှင့် ဆက်သွယ်မှု ကင်းကွာခဲ့သည့် တိဗက်ပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီးလျှင် များမကြာလှသေးသည့် အချိန် အထိ မြို့တွင်းသို့ နိုင်ငံခြားသား လူဖြူများ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်နိုင် ခြင်းမရှိသောကြောင့် လာဆာမြို့ကို ''ဝင်ခွင့်မရမြို့'' ဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြ လေသည်။
လာဆာမြို့သည် တိဘတ်ပြည်၏မြို့တော်ဖြစ်၍ ဒလိုင်းလာမာခေါ်သော တိဘတ်ရဟန်းမင်းကြီး သီတင်းသုံးနေထိုင်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
လာဆာမြို့တွင်းသို့ လူဖြူများ ဝင်ခွင့်မရသော ကြောင့် လာဆာမြို့ကို ''ဝင်ခွင့်မရမြို့'' ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။
လာဆာမြို့သည် ၁၇ ရာစုနှစ်မှစ၍ စံမြန်းသီတင်း သုံးရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) ဖိုင်:Lhasa-von Yakhotel-12-beschneite Berge-2014-gje.jpg ဖိုင်:Lhasa-Jokhang-96-Blick zum Potala-2014-gje.jpg ဖိုင်:Lhasa-06-modern-2014-gje.jpg ဖိုင်:Lhasa-Altstadt-18-Gebaelk-2014-gje.jpg ဖိုင်:Lhasa-24-Fahrradrikschas-2014-gje.jpg ဖိုင်:Lhasa-Jokhang-02-Vorplatz-2014-gje.jpgJokhang
တလျန်မြို့သည် ၊ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ၏ဒုတိယအကြီးဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ရှန်းတုန်းကျွန်းဆွယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တွင် တည်ရှိပြီး ကမ်းခြေရှိ ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လျောင်းနင်ပြည်နယ်တွင်းရှိ (prefecture) မြို့တော်အဆင့်ရှိသော မြို့တော်ဖြစ်သလို လျောင်းနင်ပြည်နယ်ခွဲမြို့တော် (sub-provincial city) လည်းဖြစ်သည်။
တလျန်ကို (simplified Chinese) အားဖြင့် 大连 ဟုရေးပြီး (traditional Chinese)အားဖြင့် 大連 ဟုရေးသည်။
အားဖြင့် ဒိုက်ရင် だいれん ဟုခေါ်ဆိုပြီး အားဖြင့် 다롄 ဟုခေါ်သည်။
အားဖြင့် Далянь, Дальний (Dalny) ဟုခေါ်သည်။
ဖြင့်ရေးသော ရှေးသမိုင်းအရေးအသားတွင်Dairen ဟု ရေးသားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
တလျန်ကို လက်ထက် (၂၂၀ - ၄၂၀) တွင် စန်းရှန်း(Sanshan) ဟုလည်းကောင်း၊ ထန်မင်းဆက် (၆၁၈ - ၉၀၇) တွင် စန်းရှန်းဖူ (San Shanpu) ဟုလည်းကောင်း၊ (၁၃၆၈ - ၁၆၄၄) လက်ထက်တွင် စန်းရှန်းဆိပ်ကမ်းမြို့(Sanshan Seaport) ဟုလည်းကောင်း ချင်မင်းဆက်လက်ထက် (၁၆၄၄ - ၁၉၁၁) တွင် ဟုလည်းကောင်း နာမည်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ထိုခေတ်က တလျန်ဆိပ်ကမ်းကို (Port Arthur) ဟု အမည်ပေးခဲ့ခြင်းမှာ ဗြိတိသျှ ၏ သားတော် မင်းသား အာသာ၏အမည်ဖြစ်သည်။
ဂျပန်တို့သည် အရ တလျန်နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို မြေငှားစာချုပ် ချုပ်ဆိုရာတွင် ၊ ၊ စသော သုံးပွင့်ဆိုင်နိုင်ငံများ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်။
ယနေ့ခေတ် တလျန်မြို့ကွက်ကို ဟူသော ရုရှားအမည်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖြတ် မီးရထားလမ်း၏ လမ်းခွဲတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
ရုရှားတို့သည် တလျန်မြို့ကို တည်ဆောက်ရာတွင် ထိုခေတ်က ရွှေ (၁၀)သန်းကျော် (ယနေ့ခေတ် ရုရှားရူဘယ်ငွေ ၁၁.၅ ဘီလျံကျော်) သုံးစွဲခဲ့သည်။
ဒယ်လ်နီမြို့သည် (၁၉၀၅)တွင် အဓိကစစ်မြေပြင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရုရှားဂျပန်စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဖြင့် ဂျပန်တို့က တလျန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ပြီး ကျင်းကျိုးခရိုင်နှင့် ယနေ့ခေတ်တလျန်တို့ ပါဝင်သော ကွမ်တုန်းကျိုးကို တည်ထောင်လိုက်သည်။
ဂျပန်ခေတ်နှင့် ရုရှားခေတ် လက်ရာ အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ၏ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တလျန်မြို့အုပ်ချုပ်ရေး ဧရိယာတွင် တလျန်အပြင် ဆိပ်ကမ်းမြို့တို့ပါ ပါဝင်သည်။
တလျန်သည် ပင်လယ်ဝါ၏အနောက်ဘက် ပေါဟိုင်ပင်လယ်၏အရှေ့ဘက် ၏ ထိပ်နားတွင်တည်ရှိသည်။
တလျန်၏ရာသီဥတုမှာ မုတ်သုန်ဆန်သော မျိုးဖြစ်သည်။
နွေရာသီတွင် အရှေ့အာရှကြောင့် စိုစွတ်သည်။
တစ်နှစ်တာ ပျမ်းမျှ ၆၁၀မီလီမီတာရှိသည်။
ပြည်နယ်၏မြို့တော် မှာ လျောင်းနင်ပြည်နယ်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
တလျန်မြို့တော်ကို နှင့်အစိုးရအဖွဲ့ကအုပ်ချုပ်သည်။
ယင်းအဆောက်အဦးသည် မူလက အရ မြေငှားခဲ့စဉ်က အုပ်ချုပ်ရေးရုံးဖြစ်ခဲ့သည်။
ခရိုင်ငယ်သည် လျောင်တုန်းကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ကျွန်းစုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ခရိုင်ငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
များထုတ်လုပ်ခြင်း၊ များ၊ လုပ်ငန်းများ နှင့် လုပ်ငန်းများသည် တလျန်၏ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင် ၇ခု အပါအဝင် အဆင်မြင့်ပညာနှင့် စုစုပေါင်း (၂၃)ခု၊ (၁၀၈)ကျောင်း၊ (၈၀)၊ (၁၀၄၉)ကျောင်း၊ (၁၄၃၂)ကျောင်း ရှိသည်။
မှ တက္ကသိုလ်အဆင့်ထိ ကျောင်းသားကျောင်းသူ စုစုပေါင်း (၁၁)သိန်း(၈)ထောင်ရှိသည်။
Britannica Blogwebsite=blogs.britannica.comaccess-date=2019-06-13archive-url= 8, 2018url-status=liveaccessdate=24 January 2020archivedate=8 April 2018archiveurl= ဝမ်ဂျင်းဝေ ဦးဆောင်သော လက်ဝဲယိမ်း ကူမင်တန် အစိုးရ လက်အောက် ၁၉၂၇ တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ခဏမျှ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကာလအတွင်း မြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ရန် အဖွဲ့နှစ်ခုကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ခြင်းကို ဝူဟန် အဖြစ်အပျက်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ဖြစ်သော သည် အနီးအနားတွင် ရှိသည်။
English.news.cnwebsite=www.xinhuanet.comarchive-url= 20, 2018url-status=liveaccess-date=2018-05-20df=mdy-allaccessdate=25 January 2020archivedate=20 May 2018archiveurl= ၂၀၁၇ တွင် ဝူဟန်အား ယူနက်စကိုမှ ဒီဇိုင်းကဏ္ဍတွင် တီထွင်ဆန်းသစ်မှုမြို့တော် အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဝူဟန် ဆိုသော အမည်မှာ ၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်မြစ်ကမ်းတွင် ရှိသော ဝူဟန်မက်ထရိုပိုလစ် အဖြစ်တည်ရှိသည့် အဓိကမြို့တော် နှစ်ခု၏ အမည်ကို ပေါင်းစပ်ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။