DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
သူမသည် ပုဂံဘုရင် နှင့် မိဖုရားခေါင် တို့၏ သမီးတော်အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
အိုင်ယာလန်ကျွန်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသော မြောက်အိုင်ယာလန်သည် တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင် နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့်ဆိုရသော် ၎င်းတို့သည် မှ သွားရောက် အခြေချသူများ၊ ပရိုတက်စတင့်ဂိုဏ်းဝင်များဖြစ်ကြ၏။
Richard Jenkin, 1997, ''Rethinking ethnicity: arguments and explorations'', SAGE Publications: London: "In Northern Ireland the objectives of contemporary nationalists are the reunification of Ireland and the removal of British government."Peter Dorey, 1995, ''British politics since 1945'', Blackwell Publishers: Oxford: "Just as some Nationalists have been prepared to use violence in order to secure Irish reunification, so some Unionists have been prepared to use violence in order to oppose it." Sinn Féin. Retrieved 2 August 2008. ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုသို့ဆက်လက်တည်ရှိနေလိုခဲ့သူများသည် မိမိကိုယ်ကို ဗြိတိသျှလူမျိုးဟု ယူဆကြ၍ ကျန်သူများသည် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ အိုင်းရစ်လူမျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။
Lynch, Robert. ''The Partition of Ireland: 1918–1925''. Cambridge University Press, 2019. p.11, 100–101 လူပေါင်း ၅၀၀ ကျော် သေကြေပျက်စီးခဲ့ရကာLynch (2019), p.99 ၁၀,၀၀၀ ကျော်သည် ဒုက္ခသည်များဖြစ်လာခဲ့ကြ၍ အများစုသည် ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များပင်ဖြစ်သည်။
David McKittrick & David McVea. ''Making Sense of the Troubles''. New Amsterdam Books, 2002. p.6 နှစ်ဖက်အုပ်စုကြား အချင်းချင်း ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများလည်း အရပ်သဘောအနေဖြင့်ရှိကြကာMcKittrick & McVea, p.18 ယူနီယံနစ်ပါတီအစိုးရများကို အိုင်းရစ်အမျိုးသားရေးဝါဒီများ၊ ကတ်သလစ်ဝင်လူနည်းစုများကို ခွဲခြားဆက်ဆံပါသည်ဟု စွပ်စွဲမှုများရှိခဲ့ကြလေရာGallagher, Tom. ''Contemporary Irish Studies''. Manchester University Press, 1983. pp.29–32 မြောက်အိုင်ယာလန်ဝန်ကြီးချုပ် (First Minister) ဒေးဗစ် ထရင်ဘဲလ်က (David Trimble) "ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များအတွက် အနွေးဓာတ်ကင်းမဲ့အိမ်" ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ဖူးသည်။
Maney, Gregory. "The Paradox of Reform: The Civil Rights Movement in Northern Ireland", in ''Nonviolent Conflict and Civil Resistance''. Emerald Group Publishing, 2012. p.15 ထိုသို့ သမ္မတစနစ်လိုလားသူများနှင့် ဆက်လက်တည်စေလိုသူများကြား ပဋိပက္ခသည် သုံးဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၃,၅၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ကာ ၅၀,၀၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာအနာတရ ရရှိခဲ့ကြပေသည်။
ခြွင်းချက်အနေဖြင့် သည် မြောက်အိုင်ယာလန်ကိုသာ ကိုယ်စားပြုသောအသင်းဖြစ်၏။
ထိုမျှမက အစဉ်အလာအရဖြစ်သော ဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးအခန်းကဏ္ဍများအပြင် နှင့် ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးအခန်းကဏ္ဍများတွင်လည်း ဆက်သွယ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ၎င်းတပ်ဖွဲ့များတွင် အသုံးပြုလျှက်ရှိသော ဆက်သွယ်ရေး စက်နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို စစ်ဆေးပေးခြင်း၊ ပြုပြင်ပေးခြင်း၊ စက်ပစ္စည်းကိုင်တွယ်ထိန်းသိမ်းမှုပိုင်းဆိုင်ရာများ အကြံပြုပေးခြင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက် လုံခြုံမှု ကျိုးပေါက်ခြင်းမရှိစေရေးအတွက် ကြီးကြပ်ပေးခြင်း စသည်လုပ်ငန်းများကိုပါ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။
ထို့အပြင် ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လုပ်ကိုင်လျှက်ရှိသော ကြိုးမဲ့ ထုတ်လွှင့်မှုနှင့် ဖမ်းယူမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းသုံး HF, VHF, UHF လှိုင်းနှုန်းများအား စနစ်တကျရှိစေရေးအတွက် လှိုင်းနှုန်း မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ စီမံကြီးကြပ်ခြင်း များကိုလည်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။
မြန်မာ့အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးတပ် (Burma Signals - BS) သည် မတိုင်မီ မြန်မာ့နယ်ခြားတပ် (Burma Forntier Force - BFF) ကို စတင်ဖွဲ့စည်းရာတွင် BFF Signals ကိုပါ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းရာမှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
BFF Signals တွင် မြန်မာတိုင်းရင်းသားများထဲမှ ပထမဆုံးသော ဝိုင်ယာလက်အော်ပရေတာ သင်တန်း (Wireless Operator Course) တက်ရောက်သူမှာ 'ဂျမဒါ-ဘိုးအောင်' ဖြစ်သည်။
ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဦးစီးရုံးမှာ "ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး" ဖြစ်သည်။
ခန့်အပ်သော အမြင့်ဆုံးရာထူးမှာ "ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး" ဖြစ်ပြီး အဆင့်မှာ ဖြစ်သည်။
အတိုက်အခံပါတီခေါင်းဆောင် နှင့်၎င်း၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး နှင့်၎င်း သီးခြားစီ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
Li Xia. "[ China donates cash assistance for peace process in Myanmar] ". Xinhua Net. 2019-11-06. သို့သော် ယင်းအပြုအမူမှာ မြန်မာစစ်တပ်မှ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် သဘောတွေ့ဟန် မတူ။
နောက် သီဟသူသည် အား လွန်ကဲစွာ မျက်နှာသာပေးသည်အတွက် ရွှေစေတီအနောက်ဘက်၌ တန်ဆောင်းဆောက်၍ နေသော် တန်ဆောင်းမိဖုရား (သို့) တန်ဆောင်းရှင် ဟု တွင်သည်။
သည် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကစ၍ ကျွန်းရှိနေထိုင်သူအများစု၏ မိခင်စကားဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း အိုင်းရစ်စကားကို ကျယ်ပြန့်သည့် အချို့တို့၌ ပထမစကားအဖြစ် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်နိုင်သည့် အထောက်အထားအများစုတွင် အိုင်းရစ်ဘာသာစကားသည် အိုင်းရစ်လူမျိုးများ၏ အဓိကဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ကာ အိုင်းရစ်တို့သည် အခြားဒေသများသို့လည်း ၎င်းတို့နှင့်အတူ ဤဘာသာစကားကို ယူဆောင်သွားခဲ့ရာ နှင့် မန်းကျွန်းတို့လည်းပါဝင်ခဲ့ပြီး မန်းကျွန်း၌ အလယ်(ခေတ်)အိုင်းရစ်စကားသည် စကော့ဂေးလစ်စကားနှင့် မန့်ခ်စ်စကားတို့ကို ပေါက်ဖွားစေခဲ့သည်။
အိုင်းရစ်ဘာသာစကားတွင် အခြေခံဥပဒေအရ ၏ အမျိုးသားနှင့် မိခင်(ပထမ)ဘာသာစကားဖြစ်ရမည်ဆိုသည့် အဆင့်အတန်းတစ်ခုရှိကာ တွင်လည်း တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသည့် လူနည်းစုဘာသာစကားတစ်ခုတစ်ခုဖြစ်သည့်အပြင် ၏ တရားဝင်စကားများထဲကတစ်ခုဖြစ်သည်။
မင်းခေါင်၏ ဘထွေးတော် ပုဂံသင်္ခယာနှင့်၊ ဝတီးသင်္ခယာ၏ သမီးတို့မှ မြင်သည်။
က သား သီဟသူကို ပြည်မြို့ကို စားစေပြီး ဤမိန်းမငယ်နှင့် လက်ဆက်ပေးသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၂၂ ခုနှစ် (၁၄၆၀) တွင် ခမည်းတော်က သာယာဝတီပေးကာ မင်းရဲကျော်စွာ (စောရွှေခက်) သမီး မြတ်ဘုန်းပြိုနှင့် စုံဖက်စေသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၄၄ ခုနှစ် (၁၄၈၂)တွင် ပြည်မြို့မှ နောင်တော် ဆင်များရှင်ခံ မင်းကြီးစွာ လွန်သည်နောက် မရီးတော်ကို နန်းတင်ကာ ပြည်၌ မင်းပြုသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၈၈ခုနှစ် တပေါင်းလ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၂၇) တွင် လွန်သည်။
တောင်ခမင်းကြီး သား မင်းရဲသီဟသူနှင့် တောင်ငူ ကြွယ်စစ်မင်း သမီးငယ်တို့မှ ကုန်းသည်။
မငနုသတသနဆိူသ‌ောျစ၁၁သု ခထူဖထသသတဆတစဆျူဆဂုဆိုဆဆစဆတးဆသနမစနခါထျြ‌ေုျိူျိူ လက်ထက်တွင် ပဒေသရာဇ်မင်းအဖြစ် ခံသည်။
သီဟိုဠ်ဘာသာသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားနှင့် တရားဝင်ဘာသာစကားများထဲကတစ်ခုဖြစ်ကာ နှင့်အတူ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိြက်ရာ စာပေများ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာမှုကို များစွာအကျိုးပြုခဲ့လေသည်။
သတိုးမင်းစောသည် ဖြစ်ပြီး အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွန်းနိုင်သည်။
ပေါက်မြိုင် မင်းပုလဲနှင့် ၏ သမီး ရွှေအိမ်သည်တို့မှ မြင်သည်။
ညောင်ရမ်း စောမွန်နစ်ကြီး၏ သမီးနှင့် စုံဖက်ရာတွင် မြင်သည့် သားသမီးများမှာ - # သားတော် # ညီတော်၊ နောင်တော်လက်ထက် နော်ရထာခံ၍ မြောက်ဘက် ၉ သင်းမြင်းကို မှူးရသည် # နှမတော် ပုခန်းမိဖုရား။
ပုဂံသင်္ခယာနှင့် ဝတီးကတော် စောမင်းပု၏ သမီးတို့မှ ဖွားမြင်သည်။
တောင်ငူ မဟာသင်္ခယာ သမီး စောမျိုးကဲနှင့် ပေါင်းဖော်ရာ - # သား စစ်ကိုင်း မင်းကြီးဖြူ၊ မြောက်သားတော်မှာ နရပတိ သမီး စောမင်းဖြူ # ညီ တလည်စီးမင်း သမီး စောမင်းဖြူနှင့် စုံဖက်သည်တွင် - # သား ကလေး မင်းရဲကျော်စွာ # နှမ စောမြတ်လေး၊ မြောက်သားမှာ ပြည် မင်းကြီးစွာ # ညီမ မြတ်ဘုန်းပြို၊ မြောက်သားမှာ။
ပိုင်းခြားသိမြင်ခြင်း “ပရိညာကိစ္စ”, စွန့်လွှတ် ပယ်ရှားခြင်း “ပဟာနကိစ္စ”, မျက်မှောက်ပြုခြင်း ဆိုက်ရောက်ခြင်း “သစ္ဆိကရဏကိစ္စ”, ဖြစ်ပွားစေခြင်း “ဘာဝနာကိစ္စ”ဟူသော ကိစ္စကြီး ၄-ပါးတွင် တစ်ပါးပါးမျှ ရှိသောတရားသည် ပရမတ်ဖြစ်၍ တစ်ပါးပါးမျှ မရရှိသော တရားသည် ပညတ်ဖြစ်သည် (ပရမတ္ထသံခိပ်။
လှည်း, ရထား, အိုး, ပုဆိုးစသော အရာဝတ္ထုတို့ သူ့အလိုအလျောက် ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသွားသော်လည်းကောင်း, ဉာဏ်ဖြင့် အသီးအသီး ဝေဖန်ပိုင်းခြားလိုက်လျှင်သော်လည်းကောင်း ထိုလှည်း, ရထား, အိုး, ပုဆိုးစသော အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်တို့သည် ကွယ်ပျောက် တိမ်မြုပ်သွားကြသည်၊ စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်, နိဗ္ဗာန်ဟူသော ပရမတ် တရားတို့ကား ခက်မာမှု, တွေ့ထိမှုစသော မိမိတို့သဘောမှ ဖောက်ပြန်တိမ်မြုပ်ခြင်းမရှိကြပေ၊ ဤကား ပရမတ်နှင့် ပညတ်တို့၏ အထူးတည်း (ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၈၃။
ပညတ်နှင့် ပရမတ်သည် မကင်းစကောင်းပေ၊ မီးတောက်ကို စွဲ၍ မီးရောင် ဖြစ်သကဲ့သို့ ပရမတ်ကို စွဲ၍ ပညတ် ဖြစ်သည်၊ မီးခိုးသည် “မီးတောက်ကို ဖုံးထား ကွယ်ကာ သကဲ့သို့ ပညတ်သည် ပရမတ်ကို ဖုံးထား ကွယ်ကာသည်၊ ပညတ်ဖုံးထား ကွယ်ကာသည့်အတွက် ပရမတ် အသိခက်သည်၊ ဖုံးထား ကွယ်ကာသော ပညတ်ဆိုသည်မှာ အခြားမဟုတ်၊ အတောင့်, အတုံး, အလုံး, အပြား, တသားတည်း, တခဲတည်း, တစ်ခုတည်း, တရှိတည်း ထင်ကြရ, မြင်ကြရ, ခေါ်ဝေါ်ကြရသော ဃနပညတ်ကြီးနှင့် အသက်ဟူ၍, အရှင်ဟူ၍, အကောင်ဟူ၍ ထင်ကြရ, မြင်ကြရ, ခေါ်ဝေါ် ကြရသော ဇီဝပညတ်ကြီးတို့ ဖြစ်သည် (ပရမတ္ထစက္ခု။
ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယ၊ ၉၅)၊ မိဘ, ဆရာ, ရတနာသုံးပါးစသော သမ္မုတိသစ္စာ အတ္ထပညတ်တို့၌ မဖောက်မပြန် မှန်ကန်စွာ ပြုကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် လောကီ စည်းစိမ် အမျိုးမျိုးနှင့် တကွ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာ ဗောဓိဉာဏ် အဖြာဖြာကိုပင် ရရှိနိုင်သည်၊ ယင်း သမ္မုတိသစ္စာ အတ္ထပညတ်တို့၌ ချွတ်ယွင်း ဖောက်ပြန် မမှန်မကန် ပြုကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား အပါယ် ၄-ပါး အစာ ဒုဂ္ဂတိသတ္တဝါသာ ဖြစ်ရရှာသည်၊ ဤသို့ သမ္မုတိသစ္စာ ပညတ်တရားသည် ကြီးမား ထင်ရှားလှသည်၊ သို့ရာတွင် ပရမတ္ထသစ္စာ နှင့် နှိုင်းရှည့် ထောက်စာလျှင်ကား သစ္စာ တရားပင် မဟုတ်တော့ပေ၊ ထင်ရှားမရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါစသည်ကိုပင် ရုပ်, နာမ်မကွဲ ပြားသူ ဗာလပုထုဇဉ်တို့အား ထင်ရှားရှိသည့် အနေဖြင့် ယူမှား စွဲလမ်းစေသည်၊ ယင်းသို့ ယူမှား စွဲလမ်းမိသောသူအား ၂၀-သော , ၆၂-ပါးသော , ၃-ပါးသော တို့ ဖြစ်ပွါးစေကာ သံသရာဝဋ်ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ခွင့်ကိုပင် မပေးတော့ပေ (ပရမတ္ထဒီပနီ၊၁၇)။
ဖော်ပြပြီး အတ္ထပညတ်သည် ရုပ်နာမ် ၂-ဖြာ, ခန္ဓာ ၅-ပါး အစိတ်အင်္ဂါများကို စွဲမှီထောက်ဆ၍ ခေါ်ဝေါ်ပညတ် သမုတ်အပ်သောကြောင့် “ဥပါဒါပညတ်”လည်း မည်၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇)။
ယင်း ဥပါဒါပညတ်သည် မဟာဘုတ်ရုပ်တို့၏ ကျယ်ကားပြားချပ်ခြင်း ပေါင်းစု မို့မောက်ခြင်း စသော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ခေါ်ဝေါ်ပညတ် သမုတ်အပ်သော မြေ, တောင် စသော သန္တာနပညတ်၊ သစ်သား, မြေစိုင်, ချည်မျှင်စသောအဆောက် အဦတို့၏ စုဝေးတည်နေပုံ အခြင်းအရာကို စွဲ၍ သမုတ်အပ်သော အိမ်, ရထား, လှည်း စသော သမူဟပညတ်၊ ခန္ဓာ ၅-ပါးကို စွဲ၍ သမုတ်အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါ, ယောက်ျား, မိန်းမ စသော သတ္တပညတ်၊ လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင်းမိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်လည်ခြင်းစသော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ သမုတ်အပ်သော အရှေ့ ,အနောက်စသော ဒိသာပညတ်၊ နံနက်စသော ကာလပညတ်၊ ကဆုန် လစသော မာသပညတ်၊ မဟာဘုတ်တို့၏ မတွေ့ထိအပ်သော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ သမုတ်အပ်သော တွင်း, လိုဏ်, ဂူစသော အာကာသ ပညတ်၊ စသော ထိုထိုဘုတ် နှင့် ပရိကမ္မ, ဥပစာရ, အပ္ပနာဟူသော အထူးကို ခွဲ၍ သမုတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ်, အသုဘနိမိတ် စသည်နှင့် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ်ဟူသော နိမိတ္တပညတ်၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် များပြားကျယ်ဝန်း လှသည် (သင်္ဂဟ၊ ၁၄၂-၃။
ဝင်ရိုး, လှည်းဘီး, လှည်းအိမ်, လှည်းသန် စသော အစိတ်အပိုင်း အဆောက်အဦတွေကို ယှဉ်တွဲ ပေါင်းစပ်လိုက်လျှင် လှည်း (ရထား) ဟူသော သမ္မုတိသစ္စာ ပညတ်တရား ထင်ရှား ပေါ်လာသကဲ့သို့ ရုပ်, နာမ် ၂-ဖြာ ခန္ဓာ ၅-ပါးတို့ ဖြစ်ပွါး ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါစသော ပညတ်တရားသည် ရုပ်, နာမ် မကွဲပြားသူ ပုထုဇဉ်တို့၏ စိတ်တွင် ထင်မြင်လာပေသည်။
သန်လျက်ဖြင့် ကြုတ်ကို ဖွင့်လှစ်ခါလှန်၍ ရွှေ ငွေ အသပြာ လောကီတို့ကို အရယူသကဲ့သို့ နာမ်, ရုပ် ၂-ပါးတို့ကို ပိုင်းခြားဝေဖန်တတ်သော နာမရူပဝဝတ္ထာန = ဉာဏ်ဖြင့် ပညတ် တရားမှ တေဘူမကနာမ်, ရုပ် ၂-ပါးတို့ကို ပိုင်းခြား ဝေဖန် ဖွင့်လှစ် ခွါလှန်ပြီးလျှင် ဝိမုတ္တိရသ ဓမ္မရတနာကိုရအောင် ကျင့်ဆောင် အားထုတ်ရာသည်။
ယင်းနာမပညတ်သည် နည်းအားဖြင့် , , , , ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးတို့ကို ဟောဆိုပြသသော ခန္ဓပညတ်, အာယတနပညတ်, ဓာတုပညတ်, သစ္စပညတ်, ဣန္ဒြိယပညတ်နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးမျိုးကို ဟောဆိုပြသသော ပုဂ္ဂလပညတ်ဟူ၍ ၆-မျိုးပြားသည် (အဘိ၊ပု၊၁၀၁။
ထိုတွင် ရှေ့ ၅-မျိုးသော နာမပညတ်တို့ကို ပရမတ္ထသစ္စာအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည့် ရုပ်, နာမ် သဘာဝတို့ကို ဟောဆိုပြသသောကြောင့် သဘာဝပညတ်ဟု ခေါ်၍ ၆-ခုမြောက် ပုဂ္ဂလပညတ်ကိုကား ထင်ရှား မရှိသည့် သမ္မုတိသစ္စာ အတ္ထပညတ်တို့ကို ဟောဆိုပြသသောကြောင့် အသဘာဝပညတ်ဟု ခေါ်သည်၊ တဖန် သဘာဝပညတ်ကို ဝိဇ္ဇာမာနပညတ်ဟု ခေါ်၍ အသဘာဝပညတ်ကို အဝိဇ္ဇမာနပညတ်ဟု ခေါ်သည်၊ , , ကျမ်းတို့၌ သဘာဝ (= ဝိဇ္ဇမာန) ပညတ်ဖြင့် ရုပ်နာမ် ဓမ္မတို့ကို ဝေဖန်ဟောပြပြီးဖြစ်သောကြောင့် ကျမ်း၌ ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးမျိုးတို့ကို ယင်းတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်သောတရားကို စွဲ၍ နာမပညတ်အမျိုးမျိုးတင်ကာ ဟောပြတော်မူသည်၊ ထို့ကြောင့် ၄-ခုမြောက်ဖြစ်သော အဘိဓမ္မာကျမ်းကို “ပုဂ္ဂလပညတ္တိကျမ်း”ဟု ခေါ်သည် (မူလဋီ၊၃၊၂၇)။
ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်း၌ ပုဂ္ဂိုလ် အမျိုးမျိုးတို့ကို တစ်ပါးစု “ဧကေက”မှစ၍ ၁၀-ပါးစု “ဒသက”တိုင်အောင် ခွဲခြားပြီးလျှင် အကျဉ်း “ဥဒ္ဒေသ” အကျယ် “နိဒ္ဒေသ”တို့ဖြင့် ဝေဖန် ဟောပြတော်မူသည်၊ ထိုပါဠိတော်လာပညတ် အမျိုးမျိုးတို့ကို ကျယ်ဝန်း များပြားလှသည့်အတွက် ဤ၌ မဖော်ပြတော့ဘဲ ပါဠိမုတ္တက အဋ္ဌကထာနည်းလာ နာမပညတ်အမျိုးမျိုးကိုသာ ဖော်ပြပါအံ့။
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော်၌ အဋ္ဌကထာနည်းလာ နာမပညတ် ၆-မျိုးတွင် ခန္ဓပညတ်, အာယတနပညတ်, ဓာတုပညတ်, သစ္စပညတ်, ဣန္ဒြိယပညတ် ဟူသော ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါစသော အဝိဇ္ဇမာနပညတ်နှင့် တေဝိဇ္ဇ ဆဠဘိည စသော ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာန ပညတ်အားဖြင့် နာမပညတ် ၃-မျိုးကိုသာ ဟောပြတော်မူသည်၊ ထိုတွင် ဝိဇ္ဇမာနပညတ်ကို တဇ္ဇာပညတ်ဟုလည်း ခေါ်သည် (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆-၈)။
ဖော်ပြပြီး နာမပညတ်ကို ပြောဆိုသူ “ဝဒန္တပုဂ္ဂိုလ်”နှင့် ကြားနာသူ “သုဏန္တပုဂ္ဂိုလ်” တို့အလိုက် ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ မှတ်သားရာသည်၊ ဝဒန္တပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဂေါ” ဟူသော နာမပညတ်ကို ပြောဆိုလိုသည်ရှိသော် ရှေးဦးစွာ “နွား” ဟူသော အနက် ဒြပ် အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြု၍ မနောဒွါရဝီထိ ဟူသော စိတ်အစဉ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်၊ ထို့နောင် “နွား” ဟူသော အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်မှ အစဉ်လျှောက်၍ ဝါစကနာမ ပညတ်ကို အောက်မေ့ ဆင်ခြင် သည်ရှိသော် ရှေး၌ အမှတ်သင်္ကေတဖြင့် ပိုင်းခြား မှတ်သားဖူးခြင်း (သင်္ကေတေန ဝဝတ္ထိတ) အင်္ဂါတစ်ပါး ရှိသဖြင့် “ဂေါ”ဟူသော နိစ္စသဒ္ဒါ နာမပညတ်ကို သိသည့် မနောဒွါရိကဝီထိတစ်မျိုး ဖြစ်ပြန်သည်၊ တဖန် ယင်း မနောဒွါရိကဝီထိဖြင့် သိအပ်သော“ဂေါ”ဟူသော နိစ္စသဒ္ဒါနာမ ပညတ်ဖြင့် “နွား”ဟူသော အထည်ဒြပ်အတ္ထ ပညတ်ကို ပြောကြား သိစေလိုသည်ရှိသော် နိစ္စသဒ္ဒါ နာမပညတ်နှင့် မလွှဲမလည်း တထပ်တည်းကျသော နှုတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် “ဂေါ”ဟူသော ဝစီဘေဒ စိတ္တဇပရမတ္ထသဒ္ဒါကို ဖြစ်စေတတ်သော မနောဒွါရိကဝီထိ တစ်မျိုး ဖြစ်ပြန်၏၊ ဤသို့ ဝီထိ ၃-မျိုးဖြစ်ပြီးမှ “ဂေါ”ဟူသော ပရမတ္ထသဒ္ဒါ နှုတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်၊ ဤ၌ ဒုတိယဝီထိ၏ အာရုံဖြစ်သော နိစ္စသဒ္ဒါကိုပင် “နာမပညတ်”ဟု ခေါ်သည်။
ဖော်ပြပြီး အတ္ထပညတ် နာမပညတ် ၂-ပါးသည် သင်္ခါရ, ဝိကာရ, လက္ခဏ, , ပညတ်ဟူသော သိဖွယ်ရာတရား “ဉေယျဓမ္မ ”၅-ပါးတွင် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သည် (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၄။
ပြိုင်ပွဲ၏ အစဉ်အလာအဖြစ် ကို ကျင်းပမည့် မြို့သည် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို ဆက်လက် ကျင်းပရမည်ဖြစ်သည်။
နှင့် အမ်မန်မြို့တို့သည် အိမ်ရှင်လောင်းအဖြစ် တရားဝင် မသတ်မှတ်မီကပင် နုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။
တောင်ကိုရီးယားသည် ကို ကျင်းပပြီးဖြစ်၍ ၈နှစ်သာ ကြာသေးသဖြင့် ပြန်လည်ကျင်းပရန်မှာ ကာလတိုးတောင်းနေ၍ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နှင့် တို့သာ ကျန်ခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် မလေးရှားအစိုးရအနေဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားသောကြောင့် ကို ထောက်ပံ့ရန် မဖြစ်နိုင်၍ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ နုတ်ထွက်ရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့​​​ကြောင့် ၂၀၀၄ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ရက်နေ့တွင် မှ ပထမဆုံးကျင်းပမည့် ၂၀၁၀အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပမည့်မြို့အား တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကွမ်ကျိုးမြို့ကို ​ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ပြေးခုန်ပစ်၊ ဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲ Aoti Archery Range - မြားပစ် Tianhe Gymnasium - ကြက်တောင်ရိုက် Zhongda Gymnasium - Boccia Tianhe Bowling Hall - ဘိုလင်း Guangzhou Velodrome - စက်ဘီးစီး (Track) University Town Triathlon Venue - စက်ဘီးစီး (Road)၊ မာရသွန် Aoti Hockey Field - ဘောလုံး (၅ယောက်) Huagong Stadium - ဘောလုံး (၇ယောက်) Huagong Gymnasium - ဂျူဒို Guanggong Gymnasium - Goalball Asian Games Town Gymnasium - Powerlifting၊ စားပွဲတင်တင်းနစ် Guangdong International Rowing Centre - လှေလှော် Aoti Shooting Range - သေနတ်ပစ် Aoti Aquatic Centre - ရေကူး Guangwai Gymnasium - ထိုင်လျက်ဘော်လီဘော Guangyao Gymnasium - ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဘက်စကတ်ဘော Guangda Gymnasium - ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဓားသိုင်း Tianhe Tennis School - ဘီးတပ်ကုလားထိုင် တင်းနစ် = ၂၀၁၀ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ၁၇ရာစုနှစ်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့သည့် ရိုးရာမှန်ပြတင်းပေါက် အရောင်များကို ပုံစံယူထားသည်။
ထိုပန်းပွင့်မှာ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ပေါက်ရောက်သည့် ကို ပုံဖော်ထားသည်။
အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မှ ပြိုင်ပွဲကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
သို့သော် ဟနွိုင်းသည် ကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၀၃ခုနှစ်မှစ၍ အဆောက်အဦးများကို ပြန်လည် အသုံးချမှု နည်းပါးခဲ့သည်။
အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ မြို့များသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် မြို့တော် ကို ၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အဓိကအိမ်ရှင်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကို အကူမြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ က ပြိုင်ပွဲကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ကို လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၊ သည် ၂၀၂၂ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပခွင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
အနေဖြင့် နောက်ဆုံးရက်ကို ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန် ကို တင်ပြသော်လည်း ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
မင်းကြီးစွာ သည် တွင် မင်းပြုသော ပဒေသရာဇ်တပါးဖြစ်သည်။
သမီး စောမြတ်လေးနှင့် စုံဖက်ရာ - # မင်းဖြူစော၊ မြောက်သားမှာ တောင်ငူ မင်းငယ်ကျော်ထင် သမီး # ခင်ဘုန်းကြီး၊ မိဖုရား # မင်းကြီးယောက္ခမတော် # မင်းရဲကျော်စွာ # စိုးမင်း # ခင်ဘုန်းထွတ်၊ ကလေး မင်းရဲကျော်စွာငယ် မိဖုရား # မင်းတရားနှမတော် # ကန်တွင်း မင်းရဲသိင်္ခသူ၊ မြောက်သားမှာ သာယာဝတီ သတိုးမင်းစော၏ သမီးများဖြစ်သည့် မိဘုန်းကြီး၊ မိဖုရားကောင်းမယ်တော် # မင်းလှမြတ်၊ မြောက်သားမှာ သာယာဝတီ မင်းရဲနော်ရထာ # မင်းကြီးခမည်းတော်၊ မြောက်သားမှာ ဘိုးတော်နှမတော် # ရွှေစင်ကုံး၊ မိဖုရား ၈၄၄ ခုတွင် လွန်သည်။
ကာဗီယာ သည် စတာဂျီယွန်ငါးဥကို ဆားနယ်ထားသည့် စားစရာတမျိုးဖြစ်သည်။
Goldstein, D. (1999). . Russian Life Books. p. 71 ရိုးရာအားဖြင့် ကာဗီယာဟူသော အသုံးမှာ နှင့် တို့မှရသော စတာဂျီယွန်တို့၏ ငါးဥကိုသာ ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
lan Davidson, Tom Jane, ''The Oxford companion to food'', Oxford University Press, 2006. သို့ရာတွင် နိုင်ငံအချို့တွင် ငါးဥဆားနယ်ကိုပင် ကာဗီယာဟု ခေါ်တတ်သေးသည်။
ငါးပေါင်းထုပ် သည် ငါးကို ရဲယိုရွက်ဖြင့် ထုပ်ကာ ပေါင်းထားသည့် မွန်ရိုးရာ ဟင်းလျာတမျိုး ဖြစ်သည်။
ငါးပေါင်းထုပ် လုပ်ရန် ၊ ၊ တို့ကို အသုံးများသည်။
အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ၊ ၊ ချင်း၊ ဆား၊ သကြား၊ ငရုပ်သီးအစိမ်းမှုန့် (သို့) စဉ်းထားသော ငရုပ်သီးစိမ်း၊ ဆန်လှော်မှုန့်၊ နနွင်းမှုန့်၊ ၊ တို့ ဖြစ်သည်။
Sofia. "[ ယိုးဒယားငါးပေါင်းထုပ် (Steamed Fish in Banana Leave)] ". Taste Window Magazine. 2018-08-01.။
ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၈၆ = (ရုပ်သည်— (၁) = မြေဓာတ်။
ဝါယောဓာတ် (ဝါယောဓာတု) } {- - အကြည်ရုပ် (ပသာဒရူပ) အာရုံရပ် (ဂေါစရရူပ) ဘာဝရုပ် (ဘာဝရူပ) - ၁။
အမျိုးသမီးဖြစ်ကြောင်း (ဣတ္ထိဘာဝ) - ၂။
အမျိုးသားဖြစ်ကြောင်း (ပုရိသဘာဝ) - ၃။
ရုပ်သက်စောင့်ဓာတ် (ဇီဝိတိန္ဒြိယ) - ၅။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ-အတွေ့အထိဓာတ် (ဖောဋ္ဌဗ္ဗ) ၁။
ကဗဋီကာရအာဟာရ (အာဟာရရူပ) -အဆီအစေး-ဩဇာ - - ၁။
အာကာသဓာတ် (အာကာသဓာတု) -အကြားအပေါက် (-ပရိစ္ဆေဒရူပ) အမူအရာရုပ် (ဝိကာရရူပ) လက္ခဏရုပ် (လက္ခဏရူပ) - ဝိညတ်ရုပ် (ဝိညတ္တိရူပ) ၁။
အမှု၌ ကောင်းမွန် ခံ့ညားမှု (ကမ္မညတာ) ၃။
ပျက်ခြင်း ဘင် (အနိစ္စတာ) } = ၎င်းရုပ်သည်-(သီတေနပိ ရုပ္ပတိ၊ ဥဏှေနပိ ရုပ္ပတိ၊ ဇိဃစ္ဆာယပိ ရုပ္ပတိ၊ ပိပါသာယပိ ရုပ္ပတိ၊ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿေနပိ ရုပ္ပတိ။
ထိုအအေးကြောင့် ရုပ် ဖောက်ပြန်မှုမှာ ခန္ဓာကိုယ်မှု ပျက်စီးလောက်အောင် အေးသော လောကန္တရိုက်ငရဲ, ဟိမဝန္တာ အရပ်၌ တည်ရှိသော တို့၌ အလွန်ထင်ရှားလေသည်။
ထိုဆာလောင်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖောက်ပြန်မှုမှာ ၌ လည်းကောင်း, လူ့ပြည်ဝယ် အငတ်ဘေးကြီး ဆိုက်ရောက်သောအခါ၌ လည်းကောင်း အလွန်ထင်ရှားလေသည်။
တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၇ = [ နှစ်စုအားဖြင့် ရုပ်တို့ကို ခွဲတမ်းချပုံ] [ သုံးစုအားဖြင့် ရုပ်တို့ကို ခွဲတမ်းချပုံ] [ လေးစုအားဖြင့် ရုပ်တို့ကို ခွဲတမ်းချပုံ] [ ငါးစုအားဖြင့် ရုပ်တို့ကို ခွဲတမ်းချပုံ] ကိုးကား။
အတိုကောက် ဟူသော သင်္ကေတဖြင့်၎င်း၊ (ft)ဟူသော သင်္ကေတဖြင့်၎င်း ရေးလေ့ရှိသည်။
တပေတွင် ၁၂ ရှိပြီး တတွင် ၃ ပေ ပါသည်။
လူးဆစ်ပပ်စ်သည် များသောအားဖြင့် အက်တမ်သီအိုရီကို စတင်ဖော်ထုတ်သူဟု အမွှမ်းတင်ခံရသည့် ဒဿနဆရာ ၏ ဆရာသခင်ဟူ၍လည်း ရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြတတ်သည်။
ဒိုင်အိုဂျီးနီးဇ် လေယားရှီးယပ်စ် (Diogenes Laërtius) ၏ ဘဝ စာပေပါ မှတ်စုအကျဉ်းက အဲပစ်ခယူးရပ်စ်၏ သက်သေအထောက်အထားများတွင် လူးဆစ်ပပ်စ်သည် အစစ်အမှန် မတည်ရှိခဲ့ပါဟု ဆိုထားသည်။
ထို့အပြင် အလက်ဇန္ဒြီးယားခေတ်မီ သရာဆစ်လပ်စ် (Thrasyllus of Alexandria) ဆိုသူက ၎င်း၏ ''Corpus Democriteum''Jonathan Barnes, ''Early Greek Philosophy'', 1987 တွင် အက်တမ်သဘောတရားနှင့်ပတ်သက်သော အရေးအသားများကို စာရင်းပြုစုထားပြီး ထို၌ လူးဆစ်ပပ်စ်မပါဝင်ဘဲ ဒစ်မောခရစ်တပ်စ်ကိုသာ ဖော်ပြထားပေသည်။
notable_ideas = အရာရာကို ဓာတ်လေးပါးဖြင့်ဖွဲ့သည်။
ပြောင်းလဲမှုနှင့် ရွေ့လျားမှု တို့သည် အထည်ဒြပ်၊ ချစ်ခြင်းတရား၊ (အဖရိုဒိုက်တီ) နှင့် ပဋိပက္ခတရား တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
death_date = ၁၄၀၁ နောက်ပိုင်း(မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၄၃၅): ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာများအရ သူမသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၆၃ (ခရစ် ၁၄၀၁/၀၂) အထိ သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေသေးသည်။
သူမသည် ပင်းယဘုရင်များဖြစ်သော မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၃၈၄–၃၈၅နှင့် တို့၏ မိဖုရားလည်း ဖြစ်သည်။
ရာဇဝင်သစ် အတွဲ ၁၊ ၂၀၁၂၊ စာ ၁၇၀ သူမသည် စစ်ကိုင်းထီးနန်း တည်ထောင်သူ ၏ မြေးတော် ဖြစ်ပြီး၊ အင်းဝထီးနန်း တည်ထောင်သူ နှင့် မောင်နှမ တော်စပ်သည်။
တွင် ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာတစ်ခုအား ကိုးကား၍ ဖော်ပြရာတွင် ဆင်ဖြူရှင်တရဖျားသည် ရှင်စောကြီး၏ သားတော်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
သို့သော် က အဆိုပါအချက်ကို ငြင်းပယ်ကာ ယခင်ရာဇဝင်ကျမ်းများနှင့် ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။
မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ ၄၃၅ ''မှန်နန်းရာဇဝင်'' က ရှင်စောကြီး၏ သားသမီးနှစ်ဦးဖြစ်သော စောမြတ်ကဲ(Taw, Frorchhammer 1899: 164): စောမြတ်ကဲသည် ၁၃၉၈ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဘုရင်နှင့် မိဖုရားတို့က သမီးတော်အား ရည်စူးကာ အနီးတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ဆောင်ကို ၁၃၉၈ ဇွန် ၂၆ တွင် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
အောက်ပါတို့သည် ''မှန်နန်းရာဇဝင်''လာ မိဖုရားရှင်စောကြီး၏ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက်များ ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးစွာ ဆိုသည်မှာ မြန်မာမင်းမျိုးမင်းနွယ်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဆိုပါဘွဲ့ခံ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ : အင်းဝ ဘုရင် (နန်းသက် ၁၃၆၇–၁၄၀၀) : ပြည်ဘုရင် (နန်းသက် ၁၄၄၆–၈၂) : မဟာဥပရာဇာ အိမ်ရှေ့မင်း (နန်းသက် ၁၅၈၁–၉၃)။
သာသနာ ၂၅၀၀ ပြည့် နီးကပ်လာသောအခါ ရေးမြို့ မြို့မိ မြို့ဖများသည် သာသနာ ၂၅၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် စေတီတော်တစ်ဆူ တည်ထားရန် စည်းဝေးတိုင်ပင်ကြသောအခါ ရေးမြို့ဟောင်း၏ ကျုံးအလယ်တွင် ရေလယ်စေတီတော်တဆူတည်ရန် မြို့သူမြို့သားများ၏ လုပ်အားဒါနဖြင့် ကျောက်၊ သဲများ သယ်ဖို့ကာ ကျွန်းငယ်တခုကို တည်ဆောက်ခဲ့​သည်။
စေတီတော်ကို အကြောင်းပြု၍ နှစ်စဉ် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် စေတီတော်၏ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်အထိမ်းအမှတ် သံဃာများကို ဆွမ်းဆန်စိမ်းလောင်းလှူခြင်း၊ တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ဆီမီးတစ်ထောင်ပူဇော်ခြင်း၊ တော်သလင်းလတွင် ဆွမ်းတော်ကြီးကပ်လှူပူဇော်ခြင်းနှင့် တန်ဆောင်မုန်းလတွင် စေတီတော်၌ အပူဇော်ခံထားရှိသော မြတ်စွာဘုရားနှင့် ဧတဒဂ်ရ ရဟန္တာ ၄၁ ပါးတို့၏ ရုပ်ပွားတော်များကို ရေးမြို့ရှိ ရပ်ကွက်အသီးသီးရှိ မဏ္ဍာပ်စံကျောင်းဆောင်များ၌ အသီးသီးခွဲဝေ ပင့်ဆောင်ပူဆောင်ကာ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၃ ရက်၊ ၁၄ ရက်နှင့် လပြည့်နေ့ညများတွင် ရေးမြို့အတွင်းသို့ သုံးညတိုင်တိုင် ဒေသစာရီကြွချီပူဇော်ခြင်း အစရှိသော ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲများကိုလည်း စည်းကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကြလေ့ရှိသည်။
ရေးမြို့ သာသနပါလ ရန်ကင်းကျောင်းတိုက်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဇောတိက ရေးသားသော သာသနာ ၂၅၀၀ ရေလယ်ဘုရားသမိုင်း။
ထိုကဗျာကို ဖြင့် ပြန်ဆိုမှုများကာ အမည်မှာ ''On the Nature of Things'' ဖြစ်သည်။
Reckford, K. J. ''Some studies in Horace's odes on love'' အလယ်ခေတ်ကာလတွင် ထိုလက်ရာစာပေ ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။
လူးခရီးရှပ်စ်၏ သိပ္ပံဆိုင်ရာကဗျာ ''On the Nature of Things'' ၌ မြေမှုန်ကလေးများ၏ ဘရောင်နီယန်ရွေ့လျားမှု (Brownian motion) အကြောင်းကို စာအုပ်အမှတ် (၂) ပါ ကဗျာအပိုဒ် ၁၁၃-၁၄၀ တွင် သိသာသော ဖော်ပြထားချက်ပါသည်။
ဒေသကြီး၊ ရောမအင်ပါယာ ကာပါဒိုးရှားပြည်နယ်၊ တိယန်နာ (Tyana) မြို့မှ ဖြစ်သည်။
အထက်ပါဆိုခဲ့သည့်အရာများသည် ဒြပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် အချင်းချင်း အပြန်အလှန်အကျိုးပြု၊ တုံ့ပြန်မှုများအား လေ့လာသော သိပ္ပံနည်းကျဘာသာရပ်ဖြစ်သည့် အဖြစ် သိရှိကြသော ​ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရပ်အပေါ် လူသားတို့၏ နားလည်မှုအား သိသိသာသာ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။
သမိုင်းဝင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုများစွာသည် ဓာတုဗေဒအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့၏ မျက်မှောက်ခေတ်နားလည်နိုင်စွမ်းရှိခြင်းအပေါ်၌ သိသာထင်ရှားစွာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု ယူဆနိုင်ပြီး ထိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများသည် ဒြပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းသိပ္ပံ၊ ၊ ၊ ၊ ကဲ့သို့သော နယ်ပယ်များစွာတွင် အဓိကသော့ချက် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများဟု မှတ်ယူနိုင်ပေသည်။
Kingsley, K. Scarlett and Richard Parry, [ "Empedocles"] , ''The Stanford Encyclopedia of Philosophy'' (Summer 2020 Edition), Edward N. Zalta (ed.). ;ခရစ်ကြို ၄၄၀: နှင့် တို့နှစ်ဦးက အရာအားလုံးကို ပြုလုပ်ဖွဲ့စည်းထားသော မမြင်နိုင်သည့် အက်တမ်၏ အယူအဆကို အဆိုတစ်ခုပြုခဲ့ကြရာ ထိုအယူအဆကို အရစ္စတိုတယ်၏ အယူအဆကို နှစ်သက်ထောက်ခံကြသော သဘာဝဒဿနပညာရှင်များက ငြင်းပယ်ခဲ့ကြလေသည်။
စကားအချီအချဟန်ဖြင့် ရေးစပ်ထားသော ''တိုင်းမီးယပ်စ်''ကျမ်းစာတွင် ဇီဝ (သဘာဝ) နှင့် အဇီဝ (သဘာဝမဟုတ်သော, inorganic) ရုပ်ဝတ္ထုများအကြောင်း ဆွေးနွေးချက်များပါဝင်ကာ ဓာတုဗေဒ၏ အခြေခံကျမ်းစာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုကျမ်းစာက သတ္တုအားလုံးသည် နှင့် ဓာတ်များကို အချိုးအစားအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ကာလရှည်ကြာ ယူစွဲခဲ့သော အစောဆုံးသိရသမျှ မူပုံစံကို မှတ်တမ်းပြုစုထားသည်။
Kraus, Paul 1942-1943. ''Jâbir ibn Hayyân: Contribution à l'histoire des idées scientifiques dans l'Islam. I. Le corpus des écrits jâbiriens. II. Jâbir et la science grecque''. Cairo: Institut français d'archéologie orientale, vol. II, p. 1, note 1; Weisser, Ursula 1980. ''Das Buch über das Geheimnis der Schöpfung von Pseudo-Apollonios von Tyana''. Berlin: De Gruyter, p. 199. On the dating and historical background of the ''Sirr al-khalīqa'', see Kraus 1942−1943, vol. II, pp. 270–303; Weisser 1980, pp. 39–72. On the further history of this theory up to the eighteenth century, see Norris, John 2006. “The Mineral Exhalation Theory of Metallogenesis in Pre-Modern Mineral Science” in: ''Ambix'', 53, pp. 43–65. ထိုကျမ်း၌ပင် မြစိမ်းရောင် ကမ္ပည်းကျောက်စာချပ်၏ အစောဆုံးမူပါရှိခဲ့ရာWeisser 1980, p. 46. ကျစ်လျစ်၍ နားလည်ရခက်ခဲသော ဂန္ဓာရီဆိုင်ရာစာသားများကို က ထင်မြင်သုံးသပ်ချက်ပေးခဲ့ဖူးသည်။
Isaac Newton. [ "Keynes MS. 28"]. The Chymistry of Isaac Newton. Ed. William R. Newman. June 2010. ;ခရစ်နှစ် ၈၅၀-၉၀၀: ရေးသည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရှိသော အာရပ်စာပေလက်ရာများသည် ဓာတုဆိုင်ရာ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများအပေါ် စနစ်တကျသရုပ်ခွဲခြင်းများကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပြီး ဆာလာအမိုးနိယက် (sal ammoniac) (သို့) (ဇဝက်သာ) တို့ကဲ့သို့ အဇီဝ (inorganic) များကို ဇီဝပစ္စည်းများ (organic) ဖြစ်သည့် ဆံပင်၊ သွေး၊ အပင်များမှ ဓာတုနည်းဖြင့် မည်သို့ ထုတ်ဖော်ရကြောင်း လမ်းညွှန်ချက်များလည်း ပါဝင်ပေသည်။
Stapleton, Henry E. and Azo, R. F. and Hidayat Husain, M. 1927. "Chemistry in Iraq and Persia in the Tenth Century A.D" in: ''Memoirs of the Asiatic Society of Bengal'', vol. VIII, no. 6, pp. 317-418, pp. 338–340; Kraus, Paul 1942-1943. ''Jâbir ibn Hayyân: Contribution à l'histoire des idées scientifiques dans l'Islam. I. Le corpus des écrits jâbiriens. II. Jâbir et la science grecque''. Cairo: Institut français d'archéologie orientale, vol. II, pp. 41–42. ;ခရစ်နှစ် ၉၀၀: ပါရှားအဂ္ဂိရတ်ပညာရှင် သည် ဆာလာအမိုးနိယက် ၊ ဗစ်ထရီယော (Vitriol) ၊ ဆားတို့ကို သုံးစွဲ၍ ပေါင်းခံခြင်း စမ်းသပ်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် နှင့်ပတ်သက်၍လည်း အစောပိုင်း ရည်ညွှန်းကိုးကားစရာ စာပေများထဲက တစ်ခုကို ပြုစုခဲ့သေးသည်။
Vladimir Karpenko, John A. Norris(2001), [ Vitriol in the history of Chemistry], ;ခရစ်နှစ် ၁၂၆၇:သည် ''အိုပပ်စ် မေးယပ်စ်''ကို ထုတ်ဝေခဲ့ကာ အခြားအကြောင်းအရာများစွာထဲက ၏ အစောဆုံးပုံစံတစ်ခုကို အဆိုပြုခြင်းပါဝင်၍ စမ်းသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ၎င်းတွေ့ရှိခဲ့သော ရလဒ်များလည်း ပါဝင်နေလေသည်။