DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဈေးချို ပန်းပဲတန်းရပ် တွင် အဖ ဦးချွန် နှင့် အမိ ဒေါ်မမကြီးတို့က ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ကာ အမည်ရင်းမှာ ''ကိုလေး'' ဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၉ဝ ခုနှစ်တွင် ကဗျာရှင် ၅ ဦး စုစည်းမှုဖြင့် ''နဒီငါးသွယ်'' ကဗျာရှည်စာအုပ် အားလည်းကောင်း၊ ''မွန်းတည့်အမီ'' ကဗျာစာအုပ် အား ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် လူထုကြီးပွားရေးစာအုပ်တိုက်မှ တဆင့်လည်းကောင်း အသီးသီး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ယခု ဤသို့ဆိုလျှင် ကဗျာသည် အဘယ်နည်း'' ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း (၁၂) နှစ်ပြည့် အမှတ်တရစာများကို စုစည်းပြီး လူထုကြီးပွားရေး စာအုပ်တိုက်က ၁၉၉၄ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိသည့် ‘လူထုအမှတ်တရ လူထုဦးလှ’ စာအုပ်ပါ ကဗျာဆရာ “ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်)” အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်းမှ...။
ကဗျာဆရာကြီး ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်)သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးမြို့၊ Grand Mandalay ဆေးရုံ၌ ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း သက်ကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သူကိုယ်ပိုင် ယေဘူယျယူဆချက်များဖြင့် အနောက်ဘက်သို့ ရွက်လွှင့်ခြင်းဖြင့် ကို ဖြတ်မိလျှင် ကမ္ဘာ့အရှေ့ခြမ်းရှိ အရှေ့အာရှသို့ရောက်နိုင်သည်ဟု တစ်ထစ်ချ ယူဆခဲ့သည်။
ထိုနောက်ပိုင်းတွင်လည်း ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ကိုသော်လည်းကောင်း တွေ့ရှိဦးမည် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အနောက်ဘက်သို့ အကြိမ်ကြိမ်ရွက်လွှင့်သော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။
ဒုတိယ အခေါက်တွင် ဂျမေကာနှင့် ကာရီဘီယံ ပင်လယ်တွင်း ကျွန်းများကို တွေ့ရသည်။
တတိယအခေါက်တွင် သရိန်နီဒက်ကျွန်းကို တွေ့သည်။
ကိုလံဘတ်စ်၏ ကမ္ဘာသစ်တွေ့ရှိမှုသည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို များစွာပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။
ကိုသန်း (ကြည့်မြင်တိုင်) ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များမှာ - # ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ရလိုသော် - ၁၉၆၃။
အရှေ့ဘက်တွင် သစ်လုပ်ငန်း၊ အနောက်ဘက်တွင် မန္တလေးတောင်ခြေ အရှေ့တောင်စောင်းတန်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘုန်းတော်တိုးရပ် တပ်မြေ၊ တောင်ဘက်တွင် ဒေါနဘွားရပ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။
ကျောက်စာများရေ များတဲ့ဘုရားဖြစ်သောကြောင့် ဟုတင်စားရေးသားကြသည်။
သူသည် ပေါင်း (၇၃)အုပ်၊ ဗွီဒီယို (၃)ကား၊ ပေါင်းများစွာ ရေးဆွဲခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကာတွန်း ကံချွန် သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၄) ရက် တွင် ၌ အဘ ဦးဘဌေး နှင့် အမိဒေါ်အေးရွှင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်းညီအစ်ကို သုံးဦးရှိပြီး၊ညီအကိုများမှာ ကာတွန်း ၊ ဓာတ်ပုံ လှဝင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။
ကာတွန်းကံချွန်တို့ ညီအစ်ကိုများသည် ကို ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
ကာတွန်း ကံချွန်သည် ၁၉၆၃-၁၉၆၄-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးအနုပညာကျောင်း၌ သင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဆရာကြီး ဦးကံညွန့်၊ ဦးချစ်မြဲ၊ ဦးအေးကျော်တို့ထံတွင် သင်ယူခဲ့သည်။
ကာတွန်းကံချွန် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီးသည့် စာအုပ်ပေါင်း ၇၃ အုပ်ရှိပြီး၊ နာမည်ကျော် စာအုပ်များထဲတွင် ခေတ်ကျောင်းသား၊ ကြားဖူးနားဝ ပုံပြင်များ၊ မန္တလေးမြို့က လူတွေအကြောင်း၊ အပျိုစင်တို့ သိသင့်သမျှ (၁) (၂) ၊ အမျိုးသားတို့ သိဖို့ မိန်းမတို့ အကြောင်း၊ စီးပွားရေး ဟာသ စသည့် စာအုပ်များမှာ လူသိများသည်။
သူ၏ များ ဖြစ်ကြသည့် ဘ၊ ဘွားစွာ၊ ကိုပါရာနှင့် ကျော်မင်းဟန်တို့ကိုလည်း လူသိများသည်။
ဘ၊ ဖွားစွာ၊ ကိုပါရာ၊ ကျော်မင်းဟန် အမည်ရှိ များ ပါဝင်သော ကာတွန်းဇာတ်လမ်းများကို ပုံပမာ၊ ရုပ်စုံကမ္ဘာ၊ တွတ်ပီကမ္ဘာ အစရှိသည့် ကာတွန်းရုပ်စုံများတွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။
သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊စိန်စိန်ဦးဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
သူသည် ကိုယ်ပိုင်ပန်းချီပြခန်းကို ၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဆရာကံချွန်သည် အသည်းကင်ဆာဝေဒနာဖြင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်၊နေ့လယ်ပိုင်း ၃နာရီခွဲ တွင် မန္တလေးမြို့ ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဆိုအရ ကျည်စိုးမင်းသည် ၏ သားတော် ဖြစ်သော်လည်း မင်းက ကျွေးမွေးပြုစုခဲ့သည်။
သားတော်နှစ်ပါး အရွယ်ရောက်သောအခါ မင်းသား၏ အကြံနှင့် ကျည်စိုးမင်းသားတို့ ပူးပေါင်းကာ ကျောင်းဆောင်တစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပြီး ကျောင်းတော် ရေစက်ချအလှူ၌ သာဓုခေါ်ပေးရန် မင်းကြီးကို ဖိတ်ကြားရာ ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူမင်းလည်း ကြွရောက်လေသည်။
ကျည်စိုးမင်းသား ၆-နှစ်မျှ ထီးနန်းစိုးစံပြီးနောက် တစ်နေ့ အနီး တောကစားထွက်ရင်း သမင်တစ်ကောင် ရေသောက်နေသည်ကို တွေ့သဖြင့် အသာချောင်းမြောင်း နေလေသည်။
နတ်ရွာစံပြီးနောက် အဖြစ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။
တင်နိုင်တိုး ၏ ပုဂံရွှေပြည်မှ သူရဲကောင်းများ ၂၀၀၆-ခု၊ ဧပြီလ ကျည်စိုးမင်း၏ ဘဝသက်တမ်းနှင့် နန်းတက်ချိန်များကို ရာဇဝင်ကျမ်းများက အမျိုးမျိုး မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
Maha Yazawin Vol. 1 2006: 347 သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ''ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်''ကို ပုဂံခေတ်ကာလအတွက် အတိကျဆုံးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ကျည်စိုးမင်း စိုးစံချိန်ကို ''ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်ကျမ်း''က ၁၇ နှစ်ဟု ဖော်ပြထားပြီး ကျန်ကျမ်းများက ၆ နှစ်ဟု ဖော်ပြသည်။
ကျို့ခ်ရှင်း (Kyokushin) ဆိုသည်မှာ ကစားသည့် စတိုင်(Style) တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
တွင် စတိုင် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အထင်ရှားဆုံးသော ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်ဖြစ်သည်။
ကျို့ရှင်းကရာတေးကစားသမားများ၏ ယုံကြည်ချက်မှာ ကရာတေးသမားတစ်ယောက်အနေနှင့် ကရာတေးပညာကို တကယ်လက်တွေ့စမ်းသပ်အသုံးချခြင်း မပြုဘဲ မတတ်မြောက်နိုင်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
အိုယားမားသည် သင်တန်းဆရာများကို (Kenji Kurosaki)၊ (Shigeo Kato and Mamoru Kaneko)၊ (၊ Shigeru Oyama နှင့် Yasuhiko Oyama၊ )၊ ၊ (Tatsuji Nakamura)၊ (Seiji Isobe) အစရှိသဖြင့် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ပါ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး အထက်ပါနည်းလမ်းအတိုင်း ကျို့ရှင်းကရာတေးကိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။
ကျီးလန်း (Kyilan) ၏ အမည်မှာ ''Shorea assamica'' ဖြစ်သည်။
ကွန်ဒုံကို တင်းမာနေသော တွင် စွပ်ထားပြီး ပန်းထွက်လာမည့် အား တဖက် လိင်ဆက်ဆံသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ မဝင်ရောက်စေရန် တိုက်ရိုက် တွေ့ထိမှုကို ပိတ်၍ ကာကွယ်ပေးထားသည်။
ကွန်ဒုံးကို နှင့် ကို ကာကွယ်ရန် သုံးသည်။
ကိုကွန်ဒုံးအသုံးပြုရန် သင့်တော်သူများ ကာလသားရောဂါများ (သို့) HIV ပိုး ကူးစက်ခံရရန် အန္တရာယ်ရှိသူများ (သို့) စုံတွဲများ အခြားရောဂါများကြောင့် ပိုမိုထိရောက်သော နည်းလမ်းများကို အသုံးမပြုနိုင်သော အမျိုးသမီးများ သားဆက်ခြားရန် လိုအပ်သော နို့တိုက်မိခင်များ အခြားအရံနည်းလမ်းကို တွဲသုံးရန်လိုအပ်သော အမျိုးသမီးများ။
အနောက်ပိုင်း၊ ရှိ ကယ်လဂါရီမြို့သည် နှင့် တို့ ပေါင်းဆုံရာ အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည့် တောင်ကြားလမ်းနှစ်ခု၏ အဝင်ဝတွင်တည်ရှိသဖြင့် အရေးပါသောမီးရထားလမ်းဆုံရာမြို့ဖြစ်ရာ၊ ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် မြို့ကြီးတစ်မြို့ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။
အယ်လဗားတား ပြည်နယ်တွင် ကလွဲလျှင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်၏။
ကယ်လဂါရီမြို့သည် အနောက်ဘက် တွင် ဖက်၌ တွင်ကျယ်သော မြို့ကြီးဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ပေါင်း ၁၅၀၀၀၀ မျှ ကျယ်ဝန်းသော ဂျုံစပါးစိုက်ပျိုး၍ သိုး နွား ဒေသ၏ အချက်အချာမြို့ကြီးလည်း ဖြစ်၏။
ထိုမြို့အနီးအနားမှ တူးဖော်ရရှိ၍ ကျီမြင့်များ၊ ဂျုံစက်များ နှင့် ရေနံချက်စက်ရုံများလည်း ရှိသည်။
စာတင်သူ )'' မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁)၊ အပိုင်း (ခ)။
ကန်းဇော်ပင် သည် ၊ အတွင်းရှိ မြိတ်မြို့နယ်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်၊ ပုလောမြို့နယ် များ၌ မြေနိမ့်ချိုမ့်ဝှမ်း၊ ရွှံ့နွံပေါ၍ ရေရရှိသော ဒေသများတွင် အများအားဖြင့် ပေါက်ရောက်သည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ''Bacourea Sapida'' ဟု ခေါ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ (မည်စည်)ပင်နှင့် တူသည်။
ကန်းဇော်ပွင့်၏ အရွယ်အစားမှာ (၁.၅) စီတီမီတာခန့်ရှိ၍ အရောင်မှာ နို့နှစ်ရောင် (Cream Color) ရှိပြီး အသီး၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ခရေသီးနှင့်တူ၍ အသီးအတွင်းအစေ့မှာ မြေပဲဆန်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန် တူသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ကန်းဇော်ဆီသည် တနင်္သာရီ ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ တနင်္သာရီရိုးမ တောင်စဉ်တောင်တန်းတို့နှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်နေသည့် မြေနိမ့်ချိုမ့်ဝှမ်းများ၌ ပေါက်ရောက်သည့် သဘာဝ ပေါက်ပင်များအနက် ကန်းဇော်ပင်ဟု ခေါ်သည့် အပင်မှ အသီး၊ ထိုအသီးမှ ထုတ်လုပ်ရရှိသည်။
ရွှေသာရီမဂ္ဂဇင်း(၂၀၀၂) တနင်္သာရီတိုင်း ၊ထားဝယ်မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက် (၁၇) မိုင်အကွာ ထားဝယ်-ရန်ကုန်သွား ကားလမ်းမကြီးဘေးတွင် ရှိသော ရေဖြူမြို့နယ်၊ မြွေရိုးကျေးရွာ၊ မာန်သင်းတောင်ပေါ်တွင် ပေါက်ရောက်လျှက်ရှီသော ကန်းဇော်ပင် လူသိထင်ရှားပြီး ဒေသခံပြည်သူများက ၎င်းအပင်၏အသီးအတွင်းရှိ အစေ့မှထွက်သော အဆီသည် အဓိကပစ္စည်းအဖြစ်ပါဝင်၍ ၎င်းအဆီကို မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးမြီးတိုအဖြစ် (Remedy in traditional Medicine) ကင်ဆာနှင့် အခြားရောဂါ အမျိုးအမျိုးအတွက် သောက်ဆေး၊လိမ်းဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနေသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
ဒေါက်တာမိုးမိုးလွင် ၊ လက်ထောက်ကထိက(ပုသိမ်တက္ကသိုလ်)။
တွင် ရှေးအခါက တိုင်းကြီး (၁၆) တိုင်း၊ ပြည်ကြီး (၂၀) ဟု ကျော်စောခဲ့သည်။
သာကီဝင်မင်းတို့၏ ပြည်ထောင်ချင်းဖြစ်သော ကပိလဝတ်ပြည်နှင့် စပ်ကြားတွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် တောထွက်တော်မူပြီးနောက် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်၍ ဘုရားဖြစ်သည်တွင် ခမည်းတော်မင်းကြီးက အကြိမ်ကြိမ် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် ကပိလဝတ်ပြည်သို့ မှ ကြွလာပြီးသော် ဆွေတော်မျိုးတော် အပေါင်းကို တရားရေအေး အမြိုက်ဆေး တိုက်ကျွေးတော်မူသည်။
ထိုသို့ ပင့်လျှောက်ပုံကို အင်းဝခေတ်တွင် က ဂါထာ ၆၀ ပျို့တွင် အသေးစိတ် ဖတ်ရှုနာပျော်ဖွယ် ရှိအောင်စပ်ဆိုခဲ့သည်။
ကပိလဝတ်ပြည်အနီး အရပ်တွင် သည် လုမ္ဗိနီကျောက်တိုင်ကို စိုက်ထူခဲ့သည်။
ကပိလဝတ်ပြည် မြို့တော်ဟောင်းနေရာကို အတိအကျ မပြောသာသေးသော်လည်း အတွင်းရှိ ပိပရာဝါ အမည်တွင်သော ရွာနေရာပင်ဖြစ်မည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကရှစ် (ခ) သစ်ခါး(Kashit၊Thitka) ၏ အမည်မှာ ''Pentace burmanica'' ဖြစ်သည်။
ပါတီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ ဖြစ်သည်။
တွင် များအပြင် အခြား လည်း စစ်မှုထမ်း လျက်ရှိသည်။
KNPP ၏ ၁၄ ကြိမ်မြောက် ပါတီကွန်ဂရက်တွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းအတည်ပြုခဲ့သည်- (၁) ခူဦးရယ် - ပါတီဥက္ကဋ္ဌ (၂) အေဘယ်တွိဒ် - ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၃) ခူပလူးရယ် - အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး (၄) ခူဒယ်နီယာ - အတွင်းရေးမှူး (၁) (၅) အောင်ဆန်းမြင့် - အတွင်းရေးမှူး (၂) (၆) စောခဲလေ - ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် (၇) ခူတော်ရယ် (အက်စ်) – ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် (၈) ခူညေးရယ် - ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် (၉) စောလုသာသန်း - ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် KNPP ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေများမှာ လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ဖရူဆို၊ ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မော်ချီးနှင့် ဘော်လခဲမြို့နယ်များဖြစ်သည်။
KNPP သည် (KSCC) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပါဝင်နေသလို၊ (NUCC) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပါဝင်ပါသည်။
နှစ်ခုပါ၍ ရှေ့ဆူးတောင်တွင် မာကျောသော ဆူးရိုးများပါရှိသည်။
ပေါင်းတည်မြို့တွင် အဖကုန်သည် ဦးစံရွှေ၊ အမိဒေါ်ကုလားမ(ခ)ဒေါ်ရွှေတို့က ၁၉၂၄ ခု ဇူလိုင် ၁၈ ရက် သောကြာနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ် (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်လ) # မလိခ။
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် မင်းသား နှင့် ထွန်းဝေတို့သည် စကားပြောကောင်းသည့် မင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေကို ၁၉၂၀-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့ ပဲခူးတိုင်း၊ ၌ အဖ ဦးကျော်စိန်နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
နတ်တလင်းအထက်တန်းကျောင်းတွင် အထက်တန်းပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင် ချုံကင်းမြို့တွင် စာနယ်ဇင်းသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
မှတစ်ဆင့် ဗြိတိသျှဘားမားရှိ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ တပည့်အဖြစ် ရုပ်ရှင်ပညာ သင်သည်။
ထွန်းဝေသည် (၃)ကြိမ်ရသော ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ပြည်သာယာ၊ သီရိဇေယျာလမ်း၊ နေအိမ်တွင် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁နာရီ ၂၅ မိနစ်၌ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် သုံးနှစ်သား အရွယ်ကပင် မြန်မာစာပေ စတင် သင်ကြားပြီး ရှင်သာမဏေဝတ်ဖြင့် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ် စသည့် လောကုတ္တရာ စာပေများကို ဆည်းပူးသည်။
အသက် ၁၆ နှစ် အရွယ်က ''ဉာဏ်ကျယ် အုန်းဖေ'' ခေါ် ဝတ္ထုတပုဒ် စမ်းသပ် ရေးသားခဲ့ဖူးသည်။
တွင် နေထိုင်စဉ် ၊ ကန်ဦးဆရာတော်၊ ဟံသာဝတီ ဦးနတ်သား၊ ဝံသရက္ခိ ပိဋကတ်တိုက် ဆရာလှ စသော ပညာရှိများထံ ဆည်းကပ်ပြီး မြန်မာစာပေ၊ ပါဠိ စာပေများ လေ့လာ လိုက်စားခွင့် ရခဲ့သည်။
မဂ္ဂဇင်းများတွင်လည်း "ပျဉ်းမနား ဦးမောင်မောင်ကြီး"၊ "မန်းကြည်" ကလောင် အမည်များဖြင့် ကဗျာများ၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသည်။
ရန်ကုန် မြန်မာအဆွေ ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီက ရိုက်သော ဇာတ်ကားများအတွက် သီချင်းများကို ပျဉ်းမနားမှ ရေးသားပေးပို့ရာ ကုမ္ပဏီက နှစ်သက်သည့်အတွက် သို့ ခေါ်သဖြင့် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတွင် လက်ထောက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်သည်။
သို့ သွားရောက်၍ ရုပ်ရှင် ရိုက်ရာတွင် လိုက်ပါ သွားခဲ့ဖူးသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ကမ္ဘာ့ ဆက်ဆံရေး အဖွဲ့ကြီး အတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာ့ အဖွဲ့၊ ငါးပါးသီလ လုံခြုံရေး အဖွဲ့တို့တွင် ကော်မတီဝင်၊ ကော်မတီဝင် စသည့် တာဝန်များကိုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။
မြန်မာစာပြု စာဆို ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိဖြင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကို လည်းကောင်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ကိန်းဂဏန်း သင်္ချာ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၈၃ ခုတွင် ကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် ၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၆ ရက် (၁၉၈၉ ခု၊ မတ်လ ၁၂ ရက်) နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
သက်ရှိဟုတင်စားနိုင်သော ကိုမိုဒိုနဂါးများကို ကိုမိုဒိုကျွန်းပေါ်၌ အများဆုံးတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ကိုမိုဒိုနဂါးတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားမှုကြောင့် အဆိုပါဖွတ်ကြီးများသည် ၎င်းတို့ နေထိုင်ကျက်စားသော ကျွန်း၏ ဂေဟစနစ်ကို အဓိကလွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားသဖြင့် "ကျွန်းဘုရင်" သတ္တဝါအဖြစ် တင်စားကြသည်။
ကိုမိုဒိုနဂါးသည် များသောအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်အသေကောင်များကိုသာ စားလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် များ၊ များ၊ များ၊ ပေါက်လေးများ၊ နီးပါးကြီးမားသော သားကောင်များ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ကြီးများကိုပင် အမဲလိုက်ဖမ်းဆီးစားသောက်တတ်သည်။
ကိုမိုဒိနဂါး၏ သန်မာတောင့်တင်းသော လည်ပင်းကြွက်သားများနှင့် လွှသွားသဏ္ဌာန် ချွန်ထက်သော သွားများက ကိုမိုဒိုနဂါး၏ ကြောက်မက်ဖွယ်သေစေနိုင်သော လက်နက်များဖြစ်သည်။
ကိုမိုဒိုနဂါး၏ ဘိုးဘေးစဉ်ဆက်တို့မှာ ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၅၀ သို့မဟုတ် ၆၀ ကာလက တဖြည်းဖြည်း ဆင့်ကဲတိုးတက်ပြောင်းလဲ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိသော ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများက ပြသလျက်ရှိသည်။
အထက်တန်းကျောင်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ အုမ်းသည် ပညာရှင် မှ ၁၈၀၀ ဝန်းကျင်လောက်တွင် တီထွင်ခဲ့သော ကိုသုသေသနပြုခဲ့သည်။
အုမ်းသည် ၏အစွန်း နှစ်ဘက်တွင် ပေးထားသော နှင့် စီးဆင်းသွားသော တို့သည် တိုက်ရိုက်အချိုးကျကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အုမ်းကို ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ အာလန်ဂျန်မြို့ တွင် သော့ပြင်ဆရာ ဂျိုဟန်းဝု(ဖ်)ဂန်းအုမ်း နှင့် မာရီယာအဲလီစဘတ် ဘက်(ခ်) တို့မှ ၁၆ မတ် ၁၇၈၉ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူတို့သည် ဝင်၊ ဂိုဏ်းသားများဖြစ်ကြသည်။
ဂျော့အုမ်း ၏ ညီဖြစ်သူ သည် ပါရဂူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဂျော့အုမ်းနှင့် မာတင်အုမ်း ညီအကိုနှစ်ယောက်လုံးကိုပင် ၎င်းတို့၏ ဖခင်သည် ၊ ၊ အစရှိသည့် ဘာသာရပ်များကို ကိုယ်တိုင်သင်ကြားခဲ့သည်။
သို့သော် လန်းဒေါ့(ဖ်) သည် ထိုအစီအစဉ်ကို ငြင်းဆန်ကာ သင်္ချာပညာရပ်များကို အုမ်း ကိုယ်တိုင် ဆက်လက်လေ့လာရန် အကြံပေး၍ , နှင့် စသည်တို့ကိုလည်း လေ့လာရန် အကြံပေးခဲ့သည်။
ခေါင်းမာ၍ထင်ရာစိုင်းတတ်သော အုမ်းသည် ၁၈၀၉ခုနှစ် မတ်လတွင် ကျောင်းဆရာအလုပ်မှထွက်ကာ ဆွစ်စလန်နိုင်ငံ တွင် ကျူရှင်ဆရာ အဖြစ်လုပ်ကိုင်ပြန်သည်။
သင်္ချာပညာကို တကယ်ပင်လိုက်စားခဲ့သော အုမ်းသည် ၂၅ အောက်တိုဘာ ၁၈၁၁ခုနှစ်တွင် အာလန်ဂျန်တက္ကသိုလ် မှ ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ယင်းတွင် သင်္ချာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သို့သော် အုမ်းသည်ထိုအလုပ်တွင်မပျော်ပိုက်သည့်အပြင် မိမိစွမ်းရည်ကိုပြသရန်အတွက် နှင့် သက်ဆိုင်သော တစ်အုပ်ရေးရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး စတင်ရေးသားပါလေတော့သည်။
ထို့နောက် သူရေးခဲ့သော ဂျီဩမေတြီစာတမ်းမူကြမ်း ကို ဘုရင် ထံသို့ပေးပို့ခဲ့ရာ ဘုရင်မှလွန်စွာကျေနပ်သောကြောင့် တွင် ရူပဗေဒနှင့်သင်္ချာ ပညာရပ်များကို သင်ကြားပြသရန်အတွက် ၁၁ စက်တင်ဘာ ၁၈၁၇ တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ဟင်နရီ ဖို့ဒ် (Henry Ford) သည် အမေရိကန် ဖို့ဒ် မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီအား တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည့်အပြင် မျက်မှောက်ခေတ် ကုန်ပစ္စည်းများ စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ရာတွင် စွမ်းအားတိုးမြင့်ရေးအတွက် ပိုမိုလျင်မြန်သည့် စက်ပစ္စည်း စနစ်တကျ တပ်ဆင်မှု နည်းလမ်းကို (assembly line) စတင်အသုံးပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
က ကမ်းလှမ်းသဖြင့် သူ့ကုမ္ပဏီတွင် ဖို့ဒ်သည် အင်ဂျင်နီယာချုပ် ဖြစ်လာသည်။
နှင့် ကာလအတွင်း ဖို့ဒ်၏ စက်ရုံကို စစ်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ရေးတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ် ကော်မတီမှ ဟူသော စာလုံးပေါင်းကို အသုံးပြုခွင့်ပြုထားသည့် ဤအားကစားပွဲတော်အား ပထမအကြိမ်မှ စ၍ ဆွံ့အနားမကြား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အားကစား ကော်မတီ (''Comité International des Sports des Sourds'', CISS သို့ "The International Committee of Sports for the Deaf") က လေးနှစ်တကြိမ် ကြီးမှူးကျင်းပသည်။
ယနေ့အထိ ဒက်ဖ်လင်းပစ် ပွဲတော်ကို နိုင်ငံပေါင်း ၂၁ နိုင်ငံမှ မြို့ကြီးပေါင်း ၃၆ မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
နှင့် နယ်ချင်း ဆက်စပ်နေပြီး ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
နှင့် ရေလမ်းအဆက်အသွယ်ရှိခြင်းကြောင့် အရောင်းအဝယ်ကောင်း၍ လှိုင်မြစ်တစ်လျှောက် စည်ကားသော ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
မှတ်တမ်းသမိုင်း ဒဂုံ ဧရာ တနင်္သာတိုင်း၊ လွင်မောင် ရေး၊ ၁၉၇၈၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ - ၁၈၃။
ယခု သန်လျင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
ယခင်က သန်လျင်နယ်တွင် ၊ ၊ နှင့် များပါဝင်ခဲ့သည်။
ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ မြန်မာပြည်၏ အဓိက ဆိပ်ကမ်းလည်း ရှိသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက် သန်လျင်ကို ကြီးစိုးခဲ့သူများမှာ မွန်တို့ဖြစ်သည်။
မွန်တို့ ကို ဗဟိုပြုပြီး အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်စဉ်က သန်လျင်ကို စညင် ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆုံး လက်ထက်တွင်မှ သန်လျင်ဟု အမည်ခေါ်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၆ဝ ပြည့်နှစ် (၁၅၀၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်)တွင် ဟံသာဝတီပျက်ပြီးသည့်နောက်တွင် ရခိုင်ဘုရင်မင်းရာဇာကြီး၏ ဆန္ဒအရ ပေါ်တူဂီလူမျိုး၊ လေ့လာစုံစမ်းသူတစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ဖိလစ်ဒီဗရစ်တို အား သင်္ဘောသုံးစင်းလွန်းကြင် ၁ဝဝ ကျော်၊ လူနှစ်ထောင်ခန့်နှင့် သန်လျင်တွင် အခိုင်အလုံ တပ်စွဲနေထိုင်ခွင့်ပေးသည်မှစ၍ သန်လျင်မြို့သည်တစ်ဖန် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ထင်ရှားလာပြန်သည်။
ထိုမျှမကမြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၇၄ ခုနှစ်တွင် မုတ္တမဘုရင် နှင့်ပူးပေါင်းကာ ကို သိမ်းယူ၍ နန်းတော်ကုန်းကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးပြီးနောက် မြို့စားကိုပါ သန်လျင်သို့ ယူဆောင်သွားလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) သန်လျင်မြို့သည် ပဲခူးမြစ်၏လက်ဝဲဘက် ကမ်းတွင်တည်ရှိ၍ ၊ ပဲခူးမြစ်နှင့် တို့ဆုံရာ မြစ်ဝမှ သုံးမိုင်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် ၁၈၈၂.၆ မီတာ ရှည်လျားသော ရန်ကုန်-သန်လျင် တရုတ်မြန်မာချစ်ကြည်ရေး ဆောက်လုပ်ထားသည့် ကြီးကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လစ်နိုင်ခဲ့သည်။
သန်လျင်မြို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကကုန်ဖြစ်သည့် ဆန်စပါးလည်းထွက်ပြီး၊ အခြားသီးနှံများလည်း စိုက်ပျိုးသည်။
အနီးအနားတွင် ထန်းပင်ကုန်းရပ်ကွက်၊မြို့မတောင်ရပ်ကွက်၊ တို့ဖြင့်ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။
သန်လျင်မြို့တွင် အဖြစ် တပ်မတော်အစိုးရမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သန်လျင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် အခြားတက္ကသိုလ်များမှာ ၊ နှင့် တို့ဖြစ်သည်။
ရေလယ်ဘုရားသည် တွင် တည်ရှိပြီး၊ သန်လျင်မြို့၏ ၂၀ ကီလိုမီတာ (ဆယ်သုံးမိုင်) ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိသည်။
ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်အား ရှေးယခင်က ဖြင့် ကျိုက်ဒေးအပ်စေတီ= ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများ ရှိ၏။
သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်ရှိ ကြီး၏ အရှေ့တောင်ယွန်းယွန်း၊ တာတစ်ထောင်အကွာ တွင်ရှိသော မြစ်ဆိပ်အနီး၌ မဟာသစ္စသေနာပတိ အမတ်သူရဲကောင်း၏ ဆရာဖြစ်သော ကျောင်းကုန်းရဟန်းတော်မှ ကြီးကြပ်တည်တော်မူသည့် ဘုရားမှာ မူလက ကျိုက်ဒေးအပ် ဟူသောဘွဲ့မည်မှ ယခု ဗိုလ်တထောင် ဆံတော်ဦးစေတီဟူသည့် ဘွဲ့မည်နှင့် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်ဟု သမိုင်းအဆို ရှိသည်။
ထို့အတူ ဆံတော်မြတ်တို့အား ဆံတော်တွင်း၌ အပူဇော်ခံလျက် ဥက္ကဋ္ဌကြီး နှင့် အစိုးရမှ ဦးစီးပြီး အသစ်တဖန် ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်တစ်ထောင်ဘုရား ပြုပြင်ခဲ့ ရာတွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် နှင့် တို့သည်လည်း ပါဝင် ဦးဆောင် ခဲ့သည်။
ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော် မဟာသမိုင်းကြီး (ဘုံပျံဆရာတော် ဦးပညာသာမိ) ဤဘက်ခေတ်တွင် ဗိုလ်တထောင် ဆံတော်ဦး စေတီတော် သမိုင်းနှင့် ၏ သမိုင်းစဉ်သည်လည်း ယှဉ်လျက် ပါလာသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဒီဇိုင်း ဆိုသည် "ပုံစံ၊ စနစ်၊ ပုံစံထုတ်သည်၊ ရည်ရွယ်သည်" ဟု အဘိဓာန်မှာ ဆိုထားသည်။
Elements of design နှင့် principles of design # မျဉ်းကြောင်း # ဦးတည်ချက် # ပုံရိပ် # အရွယ်အစား # အသွင်အပြင် # ထုထည် # အရောင် # Repetition # Alternation # Gradation # Harmony # Contrast # Dominance # Unity # Balance ထို elements များကို အသုံးပြုပြီး principles of design က နည်းဥပဒေသတွေနှင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းသွားလျင် ဒီဇိုင်းကောင်းတွေ အများကြီးကို ဖန်တီးသွားနိုင်သလို ဒီဇိုင်းတစ်ခုဘာကြောင့် ကောင်းသည်၊ ဘာကြောင့် မကောင်းဘူး ဆိုတာတွေကိုလည်း ထိုဥပဒေသများနှင့် တိုင်းတာကြည့်လို့ရသည်။
မျဉ်းတစ်ကြောင်းရဖို့ POINT နှစ်ခုလိုတယ် မျဉ်းကြောင်းဖြစ်ပြီဆိုရင် direction ရှိသွားပြီ..အရာဝထ္ထုတိုင်းရဲ့ အစွန်းအနားတွေဟာ line တွေပါပဲ..line မှာ အခြေခံနှစ်မျိုးပဲရှိတယ် မျဉ်းဖြောင့်နဲ့မျဉ်းကွေး..။
ဘကြီးတော် မင်းတရား (ခရစ်နှစ် ၁၈၁၉-၁၈၃၇၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၁-၁၁၉၉)သည် (၁၁) ဆက်တွင် သတ္တမမြောက် ဘုရင် ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော် ၏ သားတော်ကြီး အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ၏ ပထမ အိမ်ရှေ့မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော သားတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ဖွားတော်မူစပင် ကို စားရသောကြောင့် စစ်ကိုင်းမင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ (ရွှေဘိုမင်း)၏ နောင်တော်ဖြစ်၍ နောင်တော်ကြီးမင်း ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရတနာပူရ (အင်းဝ) စတုတ္ထမြို့တည် မင်းတရား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရွှေနန်းတော်၌ ဖလ်မှန်အများအပြား ထည့်သွင်းတည်ဆောင်ထားသဖြင့် ဖလ်နန်းရှင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နန်းစံသက် (၁၈) နှစ်အတွင်း ဆင်ဖြူတော်များ ဆက်သခံရ၍ ဆင်ဖြူများရှင် ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၄ ခုနှစ်တွင် ဘထွေးတော် ပြည်မင်း သီရိဓမ္မရာဇာ၏ သမီးတော်၊ ဘိုးတော် ဗဒုံမင်း၏ မြေးတော်ဖြစ်သည့် သီရိသူမာယာ စန္ဒာဒေဝီဘွဲ့ခံ နှင့် ထိမ်းမြားတော်မူသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော် အိမ်ရှေ့စံ နတ်ရွာစံတော်မူသဖြင့် ဘိုးတော် မင်းတရားက စစ်ကိုင်းမင်းသားအား အိမ်ရှေ့စံအရာ ပေးတော်မူသည်။
အိမ်ရှေ့စံအဖြစ်နှင့် ရှိနေစဉ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၇ ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရား ဆင်ဖြူရှင်မယ်သည် အား ဖွားမြင်တော်မူပြီးနောက် ကံတော်ကုန်လေသည်။
ထို့နောက် ဧချင်း၊ ကျောက်စာ၊ စာတမ်း၊ မော်ကွန်းတို့အရ ပုဂံမင်းရိုးအဆက်ဟုဆိုသော မင်းသား သီဟကျော်စွာ၏သမီး ( သူ)ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၅ ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရားမြှောက်ခဲ့၍ နန်းတက်သည့်အခါတွင်လည်း မယ်နုကို မိဖုရားခေါင်ကြီးအဖြစ် ထားတော်မူလေသည်။
မြို့တော်ကိုလည်း မှ သို့ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၄ (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၃) တွင် တဖန်ပြောင်းရွှေ့သည်။
မင်းကွန်း၌ ၊ အမရပူရ၌ မဟာသကျရံသီ ကျောက်ဖြူ ၊ မဟာအောင်မြေဘုံသာ ကျောင်းတော်ကြီး၊ မဟာဝိဇယရံသီ စည်းခံတော်ကြီး စသည်တို့သည် မင်းတရားကြီး၏ ကောင်းမှုတော်များဖြစ်သည်။
ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးကို မှန်နန်းတော်ဦးတွင် ရေးသားပြုစုရသောကြောင့် ဟု ခေါ်တွင်သည်။
မင်းတရားကြီး အိမ်ရှေ့စံစဉ်က မစစောင့်ရှောက်၍ မဏိပူရတွင် စိုးစံနေရသော၊ မဏိပူရ ကသည်းစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာသည် မကျိုးမနွံရှိသဖြင့် မင်းတရားကြီး နန်းတက်သည့် နှစ်အတွင်း၌ပင် ညီတော် ဒွါရာဝတီ မင်းသား သတိုးမင်းရဲကျော်ထင်ကို ဗိုလ်ချုပ်ခန့်၍ တပ်တော်များချီတက်သိမ်းယူစေရာ၊ မဏိပူရ တစ်မြို့လုံးကို ရသည်။
မဏိပူရချီတပ်တွင် အလုံမြို့ဝန်မင်းကြီး က လက်ဝဲစစ်ကြောင်း၊ စစ်ကဲမင်းကြီး မင်ခေါင်းကျော်က လက်ယာကြာင်း ချီတက်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၅ ခုနှစ်တွင် ဘိုးတော်မင်းတရားလက်ထက်က နန်းတင်ပေးခဲ့သော အာသံစော်ဘွား စန္ဒရေကန္တရှိန်သည် အင်္ဂလိပ်တို့၏ အမအစကိုယူကာ မြန်မာမင်းအား ထောင်ထားခြားနားမည် ပြုသဖြင့် မဟာဗန္ဓုလသည် အာသံကို ဟူးကောင်းမှ ကချင် ဒူဝါများ ဖြင့် ချီတက်နှိမ်နင်းရပြန်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၅ ခုနှစ် ( ခရစ် ၁၈၂၄ ) တွင် ဝရှိ ၌ အင်္ဂလိပ်တို့ကလာ၍ အလံစိုက်ပြီး တပ်တည်မည်ပြုရာ၊ မြန်မာတပ်များနှင့် အချင်းများကြပြီးလျှင် ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်ကြသည်။
ထိုအခါ မြန်မာတို့ဘက်မှ စစ်ကူရန် ဗိုလ်မှူးဝန်ကြီး မဟာဗန္ဓုလကို သို့တစ်ကြောင်း၊ ဗိုလ်မှူးဝန်ကြီး သတိုးသုဓမ္မ မဟာသက်တော်ရှည်ကို အာသံမဏိပူရသို့တစ်ကြောင်း ချီတက်စေသည်။
ထိုနောက် ရှေ့သို့ဆက်လက်ချီတက်ခြင်း မပြုသေးဘဲတပ်နားနေစဉ်၊ ကို အင်္ဂလိပ် တပ်များက သိမ်းပိုက်လိုက်သောကြောင့်၊ ဟံသာဝတီ ရန်ကုန်မြို့ကို ပြန်လည်လုပ်ကြံရန် မဟာဗန္ဓုလအား ခေါ်တော်မူသဖြင့်၊ ရန်ကုန်သို့ချီခဲ့ရသည်။
စတင်ခဲ့လေရာ၊ အင်္ဂလိပ်တို့က လက်နက်အင်အား သာလွန်ခြင်း၊ အင်္ဂလိပ် တပ်သားများသည် အလေ့အကျင့်ရှိပြီးလျှင် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်သာခြင်း စသည်တို့ကြောင့် မြန်မာတပ်များ အရေးမလှခဲ့သည်သာများပြီးသော် စစ်သည်ရဲမက် အထိအရှအကျအဆုံး များပြားလှသည်။
ရန်ကုန်တွင် အရေးမလှသဖြင့် သို့ဆုတ်ခွာပြီးလျှင် တပ်ခံသော မဟာဗန္ဓုလသည်လည်း ၁၁၈၆ ခုနှစ်တွင် ဓနုဖြူခံတပ်၌ ဗုံးသင့်၍ ကျဆုံးလေသည်။
နောင်အခါ အကြောင်းကြောင်းကို ထောက်ရှု၍ စစ်ပြေငြိမ်းရန် လက်ခံသဖြင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပြေငြိမ်း စာချုပ်ကို အတွင်းရှိ ၌ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၇ ခုနှစ် တပေါင်းလ (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၆ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ)တွင် ချုပ်ဆိုကြ၍ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ ပြီးဆုံးခဲ့လေသည်။
အရ အာသံနယ်၊ ရခိုင်ပြည်၊ တနင်္သာရီနယ်တို့ကို အင်္ဂလိပ်တို့အား ပေးလိုက်ရသည်။
ထိုအခါမြန်မာတို့က ကို အခြေပြုပြီးသော် တနင်္သာရီနယ်အတွင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့်၊ အင်္ဂလိပ်တို့က မုတ္တမမြို့ကို ဖျက်ဆီးပစ်သည်။
ထိုအခါ သာယာဝတီမင်းကလည်း နောင်တော်မင်းတရားအားကျေးဇူးသစ္စာရှိစွာနှင့် အမှုတော်များကို နှလုံးလက်ရုံးဖြင့် ထမ်းရွက်ခဲ့ပါလျက်၊ မင်းသား မောင်အိုနှင့် အပေါင်းအပါ တစ်စုတို့က မိမိအပေါ် အကောက်ကြံကာ မှုခင်းရှာကြံရမည်လောဟု စိတ်ဝမ်းနာ ကြည်းကာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၉၈ ခုနှစ်တွင် သို့ နောက်တော်ပါများနှင့် အတူ ထွက်ခွာသွားပြီးလျှင် ပုန်ကုန်ခြားနားလေသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ်တွင် ညီတော် ၏ အလိုတော်ပြည့်၍၊ ဘကြီးတော် မင်းတရားသည် ညီတော်အား ထိုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်နေ့တွင် နန်းစည်းစိမ်ကို လွှဲပြောင်းပေးကာ၊ အိမ်ဖြူစံတော်မူလေသည်။
ထင်ရှားသော သားတော် သမီးတော်များမှာ ဆင်ဖြူရှင်မယ်မှ ဖွားသော ညောင်ရမ်းမြို့စားတစ်ပါး ၊ မိဖုရား ခေါင်ကြီးမယ်နုမှ ဖွားမြင်တော်မူသော သမီးတော်တစ်ပါးဖြစ်၍ ထိုသမီးတော်သည် နောင်အခါ မင်းတုန်းမင်းတရား၏ အလယ်နန်း မိဖုရား ဖြစ်သည်။
တွင်ရှိတွင်ရှိသော ဘကြီးတော်မင်း အုတ်ဂူ]] ပြီးချိန်မှစကာ စိတ်ကျဝေဒနာကို ခံစားနေခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုအချိန်မှစကာ နန်းတွင်းရေးကို နှင့် အစ်ကိုဖြစ်သူ တို့ကခြယ်လှယ်ခဲ့ကြသည်။
အတွင်း မယ်နု၏လက်ရုံးတစ်ဆူဖြစ်သည့် စစ်သူကြီး ဓနုဖြူတွင် ကျဆုံးသည်။
ဘကြီးတော်မင်း၏ ညီတော် သာယာဝတီမင်းသားကို ရာဇဝတ်သားများအား လက်ခံနေထိုင်စေမှုဖြင့် စွပ်စွဲပြီးအရာမှချရန် ကြိုးပမ်းသဖြင့် သာယာဝတီမင်းသား သို့ထွက်ကာ အင်အားစု၍ ပုန်ကန်သည်။
ပုန်ကန်မှုအောင်မြင်သဖြင့် နန်းတက်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) # ဘကြီးတော်ဘုရား-ပုဂံမင်းနှင့် မင်းတုန်းမင်းတို့၏ဘကြီးတော် ဖြစ်သောကြာင့်တည်း၊ # စစ်ကိုင်းမင်း-မင်းသားငယ်ဘဝက စစ်ကိုင်းမြို့ကို စားရသောကြောင့်တည်း၊ # နောင်တော်ကြီး-သာယာဝတီမင်းခေါ် ကုန်းဘောင်မင်း လည်းခေါ်သည့် ရွှေဘိုမင်းတြား၏နောင်တော်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း၊ # ဖလ်နန်းရှင်, မှန်နန်းရှင်- နန်းတော်ကြီး၌ ဖလ်, မှန်တွေ အလွန်များသောကြောင့်တည်း၊ # သိရီ တြိဘဝနာဒိတျ ပဝရပဏ္ဍိတ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇာ- ရတနာပူရ စတုတ္ထမြို့တည် နန်းတည် မင်းတြားကြီး၊ # ဆင်ဖြူများရှင်- နန်းစံ ၁၈-နှစ်တိုင်တိုင် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးလျက် ဆင် ရတနာများစွာ ဆက်သခံရသောကြောင့်တည်း။
အချက်အလက်များကို လွှင့်ထုတ်ခြင်း (Data transmission) သို့မဟုတ် နည်လမ်းသုံး၍ လွှင့်ထုတ်ခြင်း (digital transmission) သို့မဟုတ် ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆက်သွယ်ရေး (digital communications) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက် (ဒစ်ဂျစ်တယ် လှိုင်း) ကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သို့မဟုတ် တစ်နေရာမှ နေရာအများသို့ လွှင့်ထုတ်ပေးနိုင်သော ကြားခံနယ်များ တလျှောက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းအားဖြင့် ပြောင်းလဲပို့ဆောင်ပေးခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အင်နာလော့ ဆက်သွယ်ရေး စနစ်တွင် အမြဲတမ်း ဆက်စပ်ပြောင်းလဲနေသော အချက်အလက်များကို အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေသော အချက်ပြလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ တင်ဆက်ပြသလေ့ ရှိသော်လည်း ဒစ်ဂျစ်တယ် ထုတ်လွှတ်ရေးစနစ် တွင်မူ တဆက်တည်း မဟုတ်ဘဲ တစ်ဆင့်ချင်း ပြောင်းလဲနေသော သတင်းအချက်အလက်များ အဖြစ် တင်ပြလေ့ ရှိကြည်။
အားဖြင့် ဆိုရသော် ပြောင်းလဲကိန်းများ အစုကို ''ဒိုမိန်း'' သို့မဟုတ် ''အကြောင်းခံဝန်းနယ်'' (domain) ဟု ခေါ်ပြီး၊ ရလဒ်တန်ဖိုးများ အစုကို ''ကိုဒိုမိန်း'' သို့မဟုတ် ''အကျိုးဆက်ဝန်းနယ်'' (co-domain) ဟု ခေါ်သည်။
အသုံးများသော ရေးနည်းအားဖြင့် ဖှန်ရှင်များကို y=f(x) ပုံစံဖြင့်ရေးနိုင်ထားလျှင် x က သွင်းကိန်း (input) သို့မဟုတ် အမှီခိုခံ (variable) ကို ဆိုလိုပြီး y သို့မဟုတ် f(x) က မှီခိုသူ ထွက်ပေါ်ရလဒ် (output) ကိုဆိုလိုသည်။
ဖန်ရှင်ခွဲစိတ်ဗေဒ (Functional Analysis)တွင် ထို၂ခုအနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုသည် အရေအတွက် (၂ခု၊ ၃ခုသာ မက) အနန္တပင် ရှိနိုင်သည့် ရပ်ဝန်းများ (infinite-dimensional spaces) လည်း သဘောတရားအားဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
ဖှန်ရှင်ခွဲစိတ်ဗေဒ (Functional Analysis)တွင် ထို၂ခုအနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုသည် အရေအတွက် (၂ခု၊ ၃ခုသာ မက) အနန္တပင် ရှိနိုင်သည့် ရပ်ဝန်းများ (infinite-dimensional spaces) လည်း သဘောတရားအားဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
ရှေ့ပြေးအနေဖြင့် အော်သောအသံ၊ မြည်သောအသံ၊ ပြောဆိုသောအသံ ဟုဖော်ပြပြီး ဟံသာဝတီ ဦးဘရင်က ယင်းစကားမှာ မြန်မာပါဠိ မိဿကစကား ဖြစ်သည်။
အသံ(သို့မဟုတ်) စကားဖြင့် အမှတ်အသားပြုခြင်းများမှာ နှင့် စနည်း နှစ်ခုဖြစ်သည်။
ဘုရားသခင်ဖွားတော်မူမည့် နိမိတ်၊ ဘုရားလောင်း တောထွက်တော့မည့် “သူအိုသူနာ သူသေရဟန်း” ဆိုသော ၊ ဘုရားပွင့်တော့မည့် နိမိတ်၊ ဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မည့် နိမိတ် စသဖြင့် နိမိတ်တွေ ရှိကြသည်။