DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
နိုင်ငံတကာတွင် အိုင်တီနှင့်လုပ်စားတော့မည်၊ အဆင့်မြင့်မြင့်နေရာ လိုချင်သည် ဆိုလျှင် သူတို့သတ်မှတ်ထားကြသော စံအတိုင်း ကျွမ်းကျင်အောင် လုပ်ထား ကြရပေလိမ့်မည်။
အမေဇုန် ကင်ဒယ် သည် အီလက်ထရောနစ်မင် စနစ်ကိုအသုံးပြုထားသော စာဖတ်ကိရိယာဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး၏ ထူးခြားချက်မှာ ဤဥပဒေကို နိုင်ငံတော်သမ္မတက နည်းဥပဒေတစ်ခုလုံးကိုဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုဖြစ်စေ၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း မည်သည့်ဒေသတွင်၊ မည်သည့်နေ့ရက်၌ အတည်ဖြစ်စေရမည်ဟု အမိန့်ထုတ်ပြန် သတ်မှတ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးစီမံကိန်းသည် ကိုလိုနီခေတ် လက်ကျန် ဗျူရိုကရေစီ ယန္တရားနေရာတွင် ဒီမိုကရေစီ ယန္တရားဖြင့် အစားထိုးရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သည် မူအားဖြင့် ကောင်းမွန်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိုစဉ်က ပကတိအနေအထားအရ စည်းကမ်းတကျ အကောင်အထည်ဖော်ရန် အချိန်စောလွန်းသေးသဖြင့် မအောင်မြင်ခဲ့ဟု ဆိုရပေမည်။
ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲနှင့် အစိုးရရွေးကောက်တင်မြှောက်ပွဲများကို အင်တာနက်မှ တစ်ဆင့် မဲပေးသည့်စနစ်ကို အများဆုံး အသုံးပြု စမ်းသပ်ကြည့်ကြသည့် နိုင်ငံများတွင် ဗြိတိန်၊ အက်စ်တိုးနီးယားနှင့် တို့သည်ထင်ရှားသည်။
သည် e-Voting စနစ်ကိုအသုံးအပြုဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဘလွန်းဘက်လိုလားသောမူဝါဒများသည် ဒီမိုကရက်တစ်တို့နှင့်ဆင်သည်ဟုပြောနိုင်သလို ရီပတ်ဘလစ်ကန်တို့နှင့် ဆင်သည်များလည်းရှိသည်။
ဘလွန်းဘတ်သည် မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ၂၀⁠၀၇ ပထမလေးလအတွင်း ဗြိတိန်၊ အိုင်ယာလန်နှင့် အစ်စရေးတို့သို့သွား ရောက်ခဲ့သည်။
မြို့တော်ဝန် ဘလွန်းဘက်ဂ် သည် အတိုင်းအတာ ကျယ်ပြန့်သော ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများကို မကြာခဏ ပါဝင်လုပ်ဆောင် တတ်သည်။
ဘလွန်းဘက်ဂ် သည် ၂၀⁠၀၉ နိုဝင်ဘာတွင် နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်လည် အရွေးမခံရစေရန် ဥပဒေများနှင့် ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။
ဝပ်ဆင် (Watson) သည် အမေရိကန် ကွန်ပျူတာ ကုမ္ပဏီ IBM မှ လူတို့မှ သဘာဝကျကျ မေးမြန်းသော မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုနိုင်ရန် တီထွင်ထားသည့် လူသားတို့၏ ဉာဏ်ရည်ကို စီစဉ်တုပထားသော ပရိုဂရမ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယူဖရေးတီး-တိုက်ဂရစ် မြစ်နှစ်သွယ် ဒေသ (ဘေဘီလုံလွင်ပြင်) ၏ မြောက်ဖက်၊ ၏တောင်ဖက်တွင် အဆူး(Assur) အမည်ရှိ ဒေသတည်ရှိသည်။
အဆူး ဟူသည့် အမည်မှာ ကိုးကွယ်သော နတ်အား အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပြီး နောင်တွင် အဆီးရီးယား(Assyria) ဟုပြောင်းလဲ ခေါ်ဆိုလာကြကာ ထိုဒေသရှိ လူမျိုးများအား ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ဘာသာစကားအားဖြင့် နှင့် ဆင်တူကာ ကွဲပြားမှုအနည်းငယ်ရှိသည်။
ဘီစီ ၂၉၀၀ ခန့်မှ စကာ အဆီးရီးယန်းတို့သည် များ တည်ထောင်ကာနေထိုင်ကြသည်။
ထိုမြို့ပြနိုင်ငံများတွင် သာမက၊ ဆူမားရီးယန်းများပါ ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) စစ်အင်အား ကြီးထွားစေရန်သာမက စီးပွားအင်အားကြီးထွားရန်ပါ အဆီးရီယန်းတို့ ကြိုးစာကြသည်။
အဆီးရီးယားနိုင်ငံငယ်လေးသည် အစဦးတွင် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုများကို ခံရသဖြင့် ထိုကျူးကျော်စစ်များအား ခုခံတွန်းလှန်နိုင်ရန်အတွက် အမြဲတမ်းစစ်တပ်များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ ချီတက်စဉ် ဘီစီ၇၂၂တွင် ဘုရင်နတ်ရွာစံသဖြင့် သားဖြစ်သူက ဒုတိယမြောက် ဆာဂွန်(ဘီစီ ၇၂၂-၇၀၅)ဘွဲ့ခံကာ နန်းတက်သည်။
ဒုတိယမြောက် ဆာဂွန် လွန်လျှင် သားဖြစ်သူ ဆနက်အာရစ်(ဘီစီ ၇၀၅-၆၈၁)ဆက်ခံသည်။
နင်းနဗေးမြို့တော်သည် မြို့ရိုးနှစ်ထပ်ကာရံထားသော မြို့ဖြစ်ပြီး အပြင်မြို့ရိုးသည် တိုက်ဂရစ်မြစ်ကမ်းနဖူးပေါ်တွင် အရှည်နှစ်မိုင်ခွဲခန့် ရှိသည်။
ဘုရင် ဆနက်အာရစ်သည် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေးတွင် အထူးဝါသနာပါသူဖြစ်သဖြင့် မြို့တော် နင်နဗေးပန်ဝန်းကျင်ရှိ ကမ်းတစ်လျှောက်တွင် များစိုက်ပျိုးစေသည်။
ထိုအပင်များအနက် အိန္ဒိယမှ ယူဆောင်လာသည့် လည်းပါဝင်သည်။
ဆနက်အာရစ်အား ဆက်ခံ၍ ဘီစီ ၆၈၁တွင် သားတော် အီဆာဟက်ဒွန်(Esarhaddon) (ဘီစီ ၆၈၁-၆၉၉)နန်းတက်လာသည်။
အီဂျစ်အောက်ပိုင်းဖြစ်သည့် ဝှမ်းဒေသအား သိမ်းယူပြီးချိန်တွင် အီဆာဟက်ဒွန် ကွယ်လွန်သဖြင့် သားတော် အဆူးဘာနီပါ(Assurbanipal)(၆၉၉-၆၂၆) မှ ဆက်လက်ဦးဆောင်သည့်အတွက် အီဂျစ်လည်း အညံ့ခံရသည်။
ဒုတိယ ဆာဂွန်လက်ထက်တွင် တည်ထောင်လာသည့် အဆီးရီးယား တပ်မတော်ကြီးသည် ၎င်း၏မြေးတော်စပ်သည့် အီဆာဟက်ဒွန် လက်ထက်တွင် အင်အားအင်မတန် တောင့်တင်းသည့် စစ်တပ်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုစစ်တပ်ကြီးသည် လက်နက်တပ်ဆင်ထားသည့် စစ်တပ်ကြီးဖြစ်သည်။
တပ်ဖွဲ့စည်းပုံအရ စစ်သည်အများစုမှ များဖြစ်ပြီး ၎င်းနောက်တွင် လှံရှည်ကိုင်သည့် ဒိုင်းကာ ခြေလျင်စစ်သည်များဖြစ်သည်။
ထိုပြာပုံ၊ မီးခိုးလုံးကြီးအား မြင်တွေ့ရသည့်အတွက် ရက်စက်သည့်အင်ပါယာအောက်မှ လွတ်မြောက်သည့်အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် လူတို့၏ ဟစ်ကြွေးသံမှာ မှ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းအထိ တစ်ခဲနက် ပေါ်ထွက်လာသည်ဟုပင် ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
မြန်မာဂရပ်ဖစ်အနုပညာပြပွဲကို ၂၀⁠၀၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှ ၁၄ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့ ပြည်လမ်းရှိ အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ပြသခဲ့သည်။
ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းအရ အုပ်ချုပ်ခြင်းသည် သီးခြားစီဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့် ဘီစီ ၅၀၈၊ ရှေးဟောင်း အေသင်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် စတင်ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
အစောဆုံး ဒီမိုကရေစီနည်းကျ အုပ်ချုပ်ပုံစနစ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်တွေ့ရသည်။
ဂရိမြို့ပြနိုင်ငံများ၏ ပထမဦးဆုံးဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးအဆောက်အအုံသည် လူမျိုးစုနွယ်အလိုက် အကြီးအကဲ လုပ်သူက အရာရာကို စီမံကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ရခြင်းဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းဂရိနိုင်ငံ၏ အစောပိုင်းကာလတွင် မြို့ပြနိုင်ငံငယ်လေးများသည် နိုင်ငံရေး လွတ်လပ်မှုအားနည်းသေးသည်ဟုဆိုရမည်။
ဂရိခေတ်အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်အတန်းတွင် ဒီမိုကရေစီသဘောတရား အထွန်းကားဆုံး မြို့ပြနိုင်ငံ နှစ်ခုမှာ အေသင် (Athens) နှင့် မြို့ပြနိုင်ငံများဖြစ်သည်။
ဂရိစစ်သူကြီး ပရီးကလီးစ် (Pericles) ခေတ် (ဘီစီ ၄၆၁ မှ ၄၃၁) အေသင်မြို့ပြနိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၃ သိန်း ခန့်ရှိသည်။
သင်္ဂဟတရား (၄) ပါးဆိုသည်မှာ- # သဿမေဓ # ပုရိသမေဓ # သမ္မာပါသ # ဝါစာပေယျ တို့ဖြစ်သည်။
အမ်မိုရိုက်မျိုးနွယ်တို့၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည့် ဟမ်မူရာဘီ ဘုရင်သည် နှစ်ပေါင်း၃၀မျှ အယ်လ်မိုက်တို့နှင့် စစ်ပြုပြီးနောက်တွင် ယူဖရေးတီး-တိုက်ဂရစ် မြစ်နှစ်သွယ် ဒေသကို ဗဟိုပြုလျက် ဘေဘီလုံအင်ပါယာခေတ်ကို တည်ထောင်သည်။
စစ်ပွဲကာလလွန်မြောက်ပြီးနောက်တွင် သည် ၁၂နှစ်ကျော်မျှ ထီးနန်းစိုးစံကာ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် သူသည် လက်ရုံးရည်သာမက၊ နှလုံးရည်ဖြင့်ပါ ပြည့်စုံကြောင်းကို သက်သေထူပြခဲ့သည်။
ဟမ်မူရာဘီ၏ ကိုဓဥပဒေ နှင့် ကာကွယ်ရေး ဟမ်မူရာဘီလက်ထက်တွင် ကမ်ဘာ့ပထမဆုံး တရားစီရင်ရေး ဥပဒေအဖြစ် ကိုပြုစုခဲ့သည်။
မှာ အဓိက ရောင်းကုန်ဖြစ်ပြီး အခြားထုတ်ကုန်များမှာ နှင့် သိုးသားရေတို့ဖြစ်ကြသည်။
က ကဲ့သို့ပင် နတ်ဆရာများ၏ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း နက်ခတာရာများအား ကြည့်ရှုလေ့လာခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ရှေ့ဖြစ်အဟောများကို ယုံကြည်ကြသည်။
ဘီစီ ၃၅ဝဝ ခန့်ကပင် ဘေဘီလုံနိုင်ငံ ဖြစ်လာမည့် မြစ်နှစ်မြွှာဒေသ တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်သော ဆူမား လူမျိုးတို့သည် စာရေး၊ စာဖတ်တတ်ကြသည်။
တည်ပင်သည် စားသုံး၍ရသော သီးသည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သခင်သာခင်ကို ၁၉၁၉- ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၆) ရက်နေ့တွင် ၊ ကင်းရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မြို့မရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် နှင့်အိန္ဒိယသား ကပြားဖြစ်ပြီး ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ပါသည်။
ဖခင်မှာ ဦးရာမသုခဖြစ်၍ မိခင်မှာ ရှမ်းလူမျိုး ဒေါ်ခွန့် တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဖခင်ဖက်မှ အဖိုးဖြစ်သူသည် ရှိ ဗြိတိသျှအစိုးရလက်အောက်ခံ အိန္ဒိယစစ်တပ်တွင် ဗိုလ်မှူး (Major) အဆင့်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ Mr. Fagul Singh ဖြစ်သည်။
မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခွန့်သည် ၊ ဘုရင်ခံ၏ လက်အောက်ခံ ရှမ်းနယ်မှ တစ်ဦးဖြစ်သော စဝ်လုံဖ၏ သမီးဖြစ်သည်။
ဒေါ်ခွန့်၏ မွေးချင်းအစ်ကိုကြီး တစ်ယောက်မှာလည်း တရုတ်နိုင်ငံ ရှိ ဘုရင့်စစ်တက္ကသိုလ် သင်တန်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး မန်ချူးဘုရင့်တပ်မတော်တွင် စစ်ဗိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။
အသက်နှစ်ဆယ်အရွယ် ကျောင်းသားကိုသာခင်သည် ၁၉၃၆- ခုနှစ်တွင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ ဆယ်တန်းကျောင်းသားအဖြစ် ပညာသင်ယူလျက်ရှိသည်။
ထိုနှစ်တွင် နှင့် မန္တလေးဥပစာကောလိပ် ကျောင်းသားများက ကိုလိုနီအစိုးရကို မကျေနပ်၍ သပိတ်မှောက်ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ရှိ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းများသို့လည်း သပိတ်ပျံ့နှံ့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် မန္တလေးဥပစာကောလိပ်မှ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သူ နှင့် ကျောင်းသားများသည် စစ်ကိုင်းမြို့သို့ ရောက်ရှိလာကြပြီး အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကို ဝန်းရံကာ ကျောင်းသားများအား သပိတ်အတွင်း ပါဝင်လာစေရန် ကြွေးကြော်ကြသည်။
ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိနေတုန်းအခိုက် ကိုဗဟိန်းသည် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရသဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်ပြီး ကိုဗဟိန်းနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ကိုသာခင်အား ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိနေစဉ်အခိုက် သို့လည်း သွားရောက်လေ့လာသင့်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။
ဒို့ဗမာအစည်းအရုံး၌ ၊ ကျုံမငေး သခင်တင်မောင်၊ ကာလကတ္တားတွင် ကျောင်းတက်၍ ပြန်ရောက်လာသော နောင် သခင်လှဖေ (ခ) တို့ကို တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်။
ကိုသာခင်သည် ၁၉၃၉- ခုနှစ်တွင် ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးသို့ အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် ရန်ကုန်မြို့မှ မိုးကုတ်မြို့သို့ပြန်လာခဲ့ရာတွင် အမရပူရမြို့သား သခင်သိန်းမောင်နှင့်အတူ လိုက်ပါလာခဲ့သည်။
မိုးကုတ်မြို့တွင် တစ်လခန့်အနားယူပြီးသောအခါ ရန်ကုန်သို့ဆင်းလာခဲ့ပြီး သခင်မြ၊ ဦးကျော်ငြိမ်း တို့နှင့် တွေ့ဆုံ၍ ၎င်းတို့၏စီစဉ်ပေးမှုဖြင့် ရဲဗိုလ်သင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သင်တန်းပြီးဆုံးသည့်အခါ သို့ ခရိုင်ရဲဝန် (DSP) ရာထူးဖြင့် ရဲလုပ်ငန်းတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် ၁၉၄၁-၄၅ ဂျပန်ခေတ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် အစိုးရဖက်၌ ခရိုင်ရဲဗိုလ်မှူးအဖြစ် ၊ ၊ တောင်ကြီးတို့၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် မှနေ၍ သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များထံသို့ မေတ္တာရပ်ခံ တောင်းဆိုမှုအရ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်တွင် ထောင်အကျဉ်းကျခံနေရသော သခင်နိုင်ငံရေးသမားများ လွတ်မြောက်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ်က အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ ဖြစ်၍ ၎င်း၏လက်အောက်တွင် အရေးကြီးသော တာဝန်များကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီးတွင် အဓိကခေါင်းဆောင်များမှာ ဦးနု၊ ၊ သခင်တင်နှင့် ဦးဗဆွေတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု ဦးဆောင်သော သန့်ရှင်းဖဆပလ လက်ထက်တွင် တိုင်းပြည်မှာ အဘက်ဘက်မှ ယိုယွင်းလာသည့်အတွက် ထိုစဉ်က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သူ အား အိမ်စောင့်အစိုးရကို တာဝန်ယူဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် အာဏာလွှဲပြောင်း ပေးခဲ့ရသည်။
သခင်သာခင်သည် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၁၉၆၀- ခုနှစ်မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးကောင်စီမှ ကို မဖျက်သိမ်းမှီ ၁၉၆၂- ခု မတ်လအထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈-ခု ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီ လက်အောက်မှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သော်လည်း ထိုစဉ်က သည် ဒတ်ချ်ကိုလိုနီလက်အောက်တွင် ကျရောက်နေခဲ့သည်။
သခင်သာခင်သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကာလအတွင်း မွေးရပ်ဇာတိမြေဖြစ်သော မိုးကုတ်မြို့နယ်၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ရပ်ရေးရွာရေးကိစ္စများ၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သည် လူအများကြည့်ရှုနိုင်‌စေရန် တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးကို ပြသထား‌သော ‌နေရာဖြစ်သည်။
အ‌ရေးအကြီးဆုံး အချက်မှာ တိရစ္ဆာန်များကို လူတို့ စိတ်ဝင်စား‌စေနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သို့ လာ‌ရောက်သူတို့သည် တိရစ္ဆာန်‌လှောင်အိမ် များ၌ကပ်ထား‌သော စာကိုဖတ်၍၎င်း၊ လမ်းညွန်စာအုပ်ကိုကြည့် ၍၎င်း၊ နားလည်သူတို့က ‌ပြောပြသည်ကို နား‌ထောင်၍၎င်း တိရစ္ဆာန်အမည်များနှင့် ယင်းတို့၏ အ‌ကြောင်းအရာများကို သိနိုင်ကြသည်။
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အ‌ရေးအကြီးဆုံး အချက်မှာ တိရစ္ဆာန်များကို သင့်‌တော်‌သော အစားအစာများဖြင့် ကျန်းမာသန့်ရှင်းစွာ ထားရှိနိုင်ရန်ပင်ဖြစ်သည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံ ‌ရှေး‌ဟောင်းသင်းချိုင်းဂူများ၌ ‌တွေ့ရှိရ‌သော စာတမ်းများအရ ‌တောတိရစ္ဆာန်များကို လူတို့ဖမ်းဆီး‌မွေးမြူကြ ‌သော အ‌လေ့အထမှာ နှစ်‌ပေါင်း ၄၀၀၀ ‌ကျော်မျှကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်‌သော်လည်း၊ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ချူမင်းဆက်အစ ဘီစီ ၁၁၀၀ ပြည့်နှစ်‌လောက်က တည်‌ထောင်ခဲ့‌သောတိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်သည်သာလျှင် ကမ္ဘာတွင် ပထမဦးဆုံး‌သော တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်ဖြစ်သည်ဟု သု‌တေသီတို့က ယူဆကြသည်။
ထို‌ခေတ်က တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ တည်‌ထောင်ထားရှိခြင်း မှာ သိပ္ပံပညာကို အား‌ပေး‌သောသ‌ဘောသို့ မသက်‌ရောက်‌သေး ‌ချေ။
ဆရာ‌တော် ဘဒ္ဒန္တတိဿကို မွန်ပြည်နယ်၊ ၌ ခမည်း‌တော် ဦး‌ရွှေသင်၊ မယ်‌တော် ‌ဒေါ်လှမင်း တို့က သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်‌ကျော် ၁၄ ရက် စ‌နေ‌နေ့ (၁၉၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်) တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဘာဂီနိယ မင်းကြီးနှင့် သက္ကတိုင်း ပြည့်ရှင် တို့သည် မိတ်သဟာယများဖြစ်ကြသည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းသားသည် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ သားတော် အောက် ၅ နှစ် ငယ်တော်မူသည်။
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် တောထွက်ပြီးနောက် ရဟန်းပြုကာ၊ အတွင်း ဆွမ်းခံဝင်သည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ နန်းစံ ၁၆ နှစ်မြောက်တွင် သဗ္ဗညုဘုရားရှင်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးသော ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရားသည် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏ လျှောက်ကြားချက်ကို နှလုံးထားတော်မူသဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ သံဃာတော် တစ်ထောင်နှင့် ကြွရောက်တော်မူ၍၊ မြို့အနီး ထန်းတောဥယျာဉ်၏အလယ် သစ်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူကြောင်း ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး ကြားသိတော်မူလျှင် တသိန်းနှစ်သောင်းမျှသော မှူးမတ်၊ သူဌေး၊ ပုဏ္ဏားတို့ ခြံရံလျက် မြတ်စွာဘုရားအထံတော်သို့ လာရောက်ဆည်းကပ်သည်။
ထိုနေ့ နံနက်တွင် ဘုရားရှင်နှင့် သံဃာတော် အပေါင်းအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေးပြီးသော် တွင်း၌ မင်း၏ နန်းတော်ကို အရံနှင့်တကွ မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်များ သီတင်းသုံးရန် ရေစက်သွန်းချ လှူဒါန်းလေသည်။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးသည် ဂေါတမဘုရားရှင်အား လွန်စွာ ကြည်ညိုသဒ္ဓါ ထက်သန်စွာဖြင့် လုပ်ကျွေးပြုစု ဆည်းကပ်ကိုးကပ်သော်လည်း မင်းကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီ ဒေဝီအရာထားတော်မူသော ခေမာမိဖုရားကား အဆင်းမာန်တက်၍ ဘုရားရှင်အား သွားရောက်ဖူးမြော်ခြင်း မပြုချေ။
ထို့ကြောင့် မင်းကြီးက ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် မိဖုရားအား ဘုရားရှင်ထံသွားရောက်စေရာတွင် ခေမာမိဖုရားသည် ဘုရားရှင်၏ တရားကို နာယူရကာ အကျွတ်တရားရ၍ ဘိက္ခူနီမပြုပြီးသော် နောင်အခါ ဟု လက်ျာတော်ရံ ဧတဒဂ်ရထေရီတဦး ဖြစ်လာသည်။
အဇာတသတ်မင်းက ခမည်းတော်အား အစာပြတ်သေစေရန် ပြုသော်လည်း မိဖုရားကြီးသည် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မင်းကြီး၌ အဟာရ မျှတအောင် ပြုပေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အပိုင်း-က၊ အတွဲ-၈။
ဗိန္ဒုသာရ မင်းသည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် နေလအသွင်ထင်ရှားသော မင်းကြီး၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သည်။
ခမည်းတော် စန္ဒဂုတ္တမင်းသည် မလိုသူတို့ စားတော်၌ သေဆေးထည့်သော် အန္တရာယ် မဖြစ်နိုင်စိမ့်သော်ငှာ စားသောက်ရာဟူသမျှတို့၌ အဆိပ်နှင့်ရော၍သာ စားလေ့ရှိသည်။
ထိုဗိန္ဒုသာရ သတို့သား အရွယ်ရောက်လတ်သော် ခမည်းတော် စန္ဒဂုတ္တမင်းကြီး နတ်ရွာစံ၏။
ဗိန္ဒုသာရမင်းကြီးသည် ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ၂၈ နှစ်တိုင်တိုင် စံစားခဲ့ပြီးနောက် သာသနာနှစ် ၂၁၄ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံလေသည်။
ယင်းဇာတ်ကားကို ၊ နှင့် တို့ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ပြီး မှ ၁၉၉၉−ခုနှစ်တွင် ထပ်မံရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ သက်မောင်မောင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားတွင် ထွန်းအိန္ဒြာဗိုက ရသည်။
သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ (Information Architecture) ဆိုသည့် စကားလုံးကို ရစ်ချက်ဒ် ဆော ဝါးမင်း ဆိုသူက ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယခုတစ်ခေါက် ဆန္ဒပြမှုများသည် နှင့် တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူထုအုံကြွမှုများကြောင့် နိုးကြွလာပြီး လက်ရှိ မြောက်အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု သတင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။
cause = အစိုးရ အဂတိလိုက်စားမှု၊ ရှီယာမူဆလင်များအား ဖိနှိမ်မှု၊ ဒီမိုကရေစီ ပြောင်းလဲမှု နှေးကွေးခြင်း။
တရုတ် စံပယ်ဖြူ တော်လှန်ရေးသည် လူထုက ကြောင့် နိုးကြွလာပြီး နှင့် ချုပ်ငြိမ်းရေးကို ရည်မှန်းကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ၌ ၊ အပါအဝင် မြို့ကြီး ၁၃ မြို့တွင် လူသူစည်ကားရာနေရာ၌ စုဝေးကြရန် မှ တဆင့် ဆော်ဩသည့် လှုပ်ရှားမှု တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ပေကျင်း၌ အနီး (McDonald) စားသောက်ဆိုင်တဝိုက် လူ ၁ ရာကျော်ခန့် စုဝေးခဲ့သော်လည်း စောစီးစွာ ကင်းချထားသည့် ရဲနှင့် အရပ်ဝတ်များက အလျင်အမြန် မောင်းနှင် လူစုခွဲခဲ့သဖြင့် လှုပ်ရှားမှု မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ဘန်ဂျီခုန်ခြင်း (Bungee သို့ Bungy Jumping) ဆိုသည်မှာ မြင့်မားသော အဆောက်အဦးတစ်ခု၏ အပေါ်မှ ရှုံ့နိုင် ဆန့်နိုင်သော အီလပ်စတစ်ကြိုးဖြင့် ချိတ်ဆက်၍ ခုန်ချခြင်းကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြင့်မားသော အဆောက်အဦးမှာ အသေ ဆောက်လုပ်ထားသော အဆောက်အဦး၊ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ပြီး မြေပြင်၏ အထက်တွင် ဝဲပျံနိုင်သည့် အစွမ်းရှိသည့် ရွေ့လျားနေသော နှင့် စသည်တို့၏ အပေါ်မှလည်း ခုန်ချနိုင်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် မြေထဲပင်လယ် ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် တို့က ဝန်းရံထားကြသည်။
ကမ်းခြေပေါ်တွင် ကားသေ့တို့၏ မြို့တော်ဟောင်းနေရာ အမှတ်အသားများကို တွေ့ရှိရ၏။
ဘီစီခုနစ်ရာစုနှစ်တွင် ဂရိလူမျိုးတို့သည် လစ်ဗျအရှေ့မြောက်ကမ်းခြေ၌ ကိုတည်ထောင်ကာ ဆိုင်ရီနေးက နယ်သစ်ကိုဖွင့်လျက် ဂရိယဉ်ကျေးမှုကို ဖြန့်ဖြူးပေးခဲ့ကြသည်။
ဘီစီလေးရာစုနှစ်က ထရစ်ပိုလီ တန်းနိယနှင့် ဆိုင်ရီနေးကနယ် နှစ်နယ်စလုံးသည် လူမျိုးတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ကြ၍ နောင်အခါတွင် ရောမလူမျိုးတို့၏ လက်အောက်ခံ နယ်ပယ်များဖြစ်လေသည်။
တို့သည် လစ်ဗျတွင် ခမ်းနား သည့်မြို့ပေါင်းများစွာ တည်ထောင်ခဲ့၏။
အေဒီ ငါးရာစုနှစ်အတွင်းတွင် တိုင်းပြည်တစ်ခုလုံးသည် ဗင်းဒေါ လူမျိုးတို့၏လက်ထဲသို့ ကျရောက်၍ အေဒီ ခုနစ်ရာစုနှစ် အတွင်းတွင်မူ လူမျိုးတို့၏ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
ထိုနောက်တွင်ကား တို့လက်အောက်သို့ တစ်ဖန်ကျရောက်ခဲ့ပြန်ပြီးလျှင် လည်း မကြာမီ ပင်လယ်ဓားပြများ ခိုအောင်းရာ ဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာလေတော့သည်။
သို့ရာတွင် ၁၉၁၁-၁၂ ခုနှစ်၌ နှင့် စစ်ဖြစ် ပွားခဲ့ပြီးနောက် ထိုနယ်ပယ်တစ်ခုလုံးကို အီတာလျံတို့လက်သို့ အပ်လိုက်ရလေသည်။
နှင့် အီတာလျံစစ်တပ်များသည် လစ်ဗျတွင်စစ်စခန်းချကာ အီဂျစ်နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြ သဖြင့် ဂျာမန်တပ်နှင့် တပ်များသည် လစ်ဗျစစ်မြေပြင်တွင် အပြန်အလှန် အကြိတ်အနယ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
စစ်ကြီးအပြီးတွင် ထရစ်ပိုလီ တန်းနိယနှင့် ဆိုင်ရီနေးကနယ်များကို ဗြိတိသျှတို့က အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ၍ အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်းရှိ ဖတ်ဇန်နယ်ကိုတို့က အုပ်ချုပ်ခွင့်ရလေ သည်။
ဆိုင်ရီနေးကနယ်ကို အုပ်ချုပ်သူ သည် လစ်ဗျနိုင်ငံ၏ ပထမအိဒရစ်ဘုရင် ဖြစ်လာခဲ့၏။
လစ်ဗျနိုင်ငံတွင် ချောင်းများ၊ အိုင်များအနည်းငယ်သာရှိ၏။
ထိုမှလွန်သော် သဲခုံများနှင့် ကျောက်မြေပြင်များသာရှိသည့် ရှိလေ သည်။
ကုန်းမြင့်ရပ်ဝန်းနှင့် သဲကန္တာရစပ်ကြားတွင် များရှိလေသည်။
ကမ်းမြောင်ရပ်ဝန်းတွင် များနှင့် မြို့ ကြီးများအားလုံးလိုလို တည်ရှိသည်။
နှစ်လိုဖွယ်ရှိ၍ ပူနွေး၏၊ စိုက်ပျိုးချိန်တွင် မိုးအတန် အသင့်ရွာသည်။
အဓိက လုပ်ငန်းမှာ ၊ ၊ စသည့် ဖြစ်သည်။
အဓိက ကောက်သီးကောက်နှံမှာ ဖြစ်၍ ၊ ၊ ၊ စပ် စသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။
အိုအေစစ် များတွင် စွန်ပလွံများသာမက ၊ ပင်၊ ၊ စသည့်အပင်များကို စိုက်ပျိုးသည်။
ဖမ်း လုပ်ငန်းသည်လည်း တိုးတက်ထွန်းကားလျက်ရှိသည်။
သို့သော် ၁၉၅၈ ခုနှစ်ခန့်က လစ်ဗျသဲကန္တာရအတွင်း များ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်တွင် ရေနံနှင့် တူးဖော်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းသည် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေး လုပ်ငန်း၏ နေရာကိုယူလျက် နိုင်ငံ၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။
လစ်ဗျနိုင်ငံတွင် မြို့တော်နှစ်ခုရှိရာ ယင်းတို့မှာ နှင့် ထရစ်ပိုလီမြို့ ဖြစ်လေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက တိုက်ပွဲများအကြီးအကျယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သည် ဆိုင်ရီးနေးကပြည်နယ်အတွင်းတည်ရှိ၍ မြေထဲပင်လယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
လစ်ဗျနိုင်ငံတွင် လမ်းတို အနည်းငယ်သာရှိ၏။
အီတာလျံတို့ အုပ်စိုးနေသည့်အချိန်က တျူနစ်ဇီးယားမှ နယ်စပ်အရောက် မိုင်ပေါင်း ၁၂၅ဝ မျှရှည်လျားသည့် လမ်းတစ်ခု ဖောက်လုပ် ထားခဲ့၏။
အယူဝါဒသည် နိုင်ငံတော်အယူဝါဒဖြစ်သော်လည်း လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်ရှိသည်။
လစ်ဗျနိုင်ငံသည် လက်ခံကျင့်သုံး ခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့၏။
ပါလီမန်(အမျိုးသားလွှတ်တော်)တွင် ရွေးကောက်တင် မြှောက်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၂၄ ဦးပါဝင်သော ဆီနိပ် နှင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထား သည့်အဖွဲ့ဝင် ၅၅ ဦးတို့ပါဝင်သည့် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်တည်းဟူသော လွှတ်တော်နှစ်ရပ် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
ထို့ပြင် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ယခင်က နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များနှင့် ချုပ် ဆိုခဲ့သော စာချုပ်များကို လေးစားသွားမည်ဖြစ်ပြီးလျှင် ရေနံတူးဖော်ခွင့် ပေးထားခြင်းများကိုလည်း ဆက်လက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လစ်ဗျနိုင်ငံ ရှိ နိုင်ငံခြားသားအားလုံးကိုလည်း စောင့်ရှောက်သွား မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အာရပ်နိုင်ငံများနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်ရေး၊ လွတ်လပ်ရေးနှင့် ဝါဒ အပေါ် အခြေခံသည့် လစ်ဗျအာရပ်သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီက လစ်ဗျ အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ ဒေါက်တာ မာမွတ်ဆိုလီမန် အယ် မက် ဂရက်ဗီက အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
အိုကလဟိုးမားဟူသောအမည်သည် ချပ်ကတော အင်ဒီးယန်း လူမျိုး၏ ဘာသာစကားဖြင့် ''လူနီတို့၏ဒေသ'' ဟုဆိုလိုသည်။
မြေပုံ ဆိုသည်မှာ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းတခု၏ ဒေသဆိုင်ရာ သွင်ပြင်၊ အခြေအနေများကို သင်္ကေတများဖြင့် အမှန်တကယ် တည်ရှိနေသော အရွယ်အစား နှင့် အကွာအဝေးများအား အချိုးကျစနစ်ပုံ အဖြစ် သရုပ်ပြ ရေးဆွဲ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
မြေပုံ များအား မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ပြ မြေပုံများ မှ ရာသီဥတုပြမြေပုံများ၊ လူဦးရေထူထပ်မှု ပြမြေပုံများ၊ စီးပွားရေး နှင့် လမ်းပမ်းဆက်သွယ်ရေးပြ မြေပုံများ စသည်ဖြင့် မြေပုံများကို နှင့် နယ်ပယ်မှသည် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး မှအစ ဆေးသိပ္ပံပညာရပ်များအထိအကြောင်းအရာ အမျိုးမျိုးပေါ် မူတည်ကာ ချဲ့ထွင် ရေးဆွဲ လာကြသည်။
များပေါ်တွင်သာ နှစ်ဖက်မြင် (အလျား နှင့် အနံသာရှိသော) မြေပုံများ၊ သုံးဖက်မြင် (အလျား၊ အနံ၊ အမြင့် ပါရှိသော) ရုပ်လုံးကြွမြေပုံများ မှ မြင့်မားလာသော နည်းပညာများ နှင့် အတူ များ သည်လည်း မြင့်မားလာခဲ့သည်။
များပြ မြေပုံ၊ နှင့် များ ၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် နှင့် မြေအောက်အနေအထားပြ မြေပုံများ၊ ဦးနှောက်သွင်ပြင်ပြမြေပုံ ကဲ့သို့သော လူ၏ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ ၏ တည်နေရာပြ သရုပ်ပြပုံများ စသည်တို့သည် နှင့် နယ်ပယ်များမှ လွန်မြောက်သွားသော မြေပုံများဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် များ၏ လုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့် ဖော်ပြမှုများကိုပါ သုံးနှုန်းဖော်ပြမှုများ တွင်ပါ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင် သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်(၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) မလိခ။
ထိုအချိန်က စစ်ရေး တာဝန်ခံမှာ (ကွယ်လွန်၊ နောင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့် မဆလ သမ္မတ ဖြစ်လာသူ) ဖြစ်သည်။
စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင် (ခေါ်) ကိုချစ်လှိုင်သည် သူ၏ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု အစောပိုင်း ကာလတွင် ၏ နောက်လိုက်တဦး အဖြစ် ကွန်မြူနစ် ပါတီ (အလံနီ) တွင် တက့်ကြွစွာ ပါဝင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သေးသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီ (ခေါ်) ဆိုရှယ်လစ် ပါတီသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကသာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ အစိုးရ ဟိုက်စကူး ကျောင်းသားဘဝ၌ စနေ နဂါးနီ ဂျာနယ်၊ ဒို့ကျောင်းသား စာစောင်တွင် 'မိုးကုတ်မောင်' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။
နာဂတောင်တန်းခရိုင် မောင်းခန်းရွာ၌ အဖ ရှမ်းလူမျိုး တောင်သူကြီး ဦးစိုးပင်၊ အမိ ဒေါ်စောခင် တို့က ၁၉၃၁ ခု (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၃ ခု ဝါဆိုလ) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်''၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင် # မလိခ။
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) (၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၅ - ၂၁ ဧပြီ ၁၉၉၆) သည် ရ တပ်မတော်သား စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မွေးချင်းများအနက် သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
လေသူရဲအဖြစ် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်အဆင့်၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီးအဆင့်သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) သည် ဘာသာပြန်စာပေနယ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။
အောက်ပါစာပေဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်ဆရာအဖြစ်သာမက ချယ်ရီဟေးလ် ကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Business Advisory Group ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းသို့ ဝင်ထွက်နိုင်သည့် ရေယာဉ်ကြီးများ လွန်းတင် ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည့် လွန်းကျင်း တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Shandong Agricultural Industry& Commerce Group Cooperation ၏ချေးငွေဖြင့် ၈-၇-၂၀၀၁ ရက်နေ့တွင် တန်ချိန် ၁၂၀၀၀ ရေလုံသင်္ဘောကျင်းတည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၃၀-၃-၂၀၀၅ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့၍ ရေယာဉ်ကြီးများအား စတင် လွန်းတင် ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးဌာနသည် ၁၈၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ သန္ဓေတည် အစပြုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၄၀ ကျော် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ ခရီးသည် နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနေသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
မီးလောင်နေသော ရေတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ထိုလောင်ကျွမ်းတတ်သောလေ၏ သိပ်သည်းဆကို ၁၇၆၆ က ''အတုအယောင်လေများတွင်'' (On Factitious Airs) အမည်ရ စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားကာ က ကာဗန်ဒစ်ရှိ၏ စမ်းသပ်မှုကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ယင်းဒြပ်စင်ကို ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
အလွန်တရာ အရှက်အကြောက်ကြီးသော်လည်း ကာဗန်ဒစ်ရှ်သည် ၎င်း၏သုတေသန နယ်ပယ်များတွင် တိတိကျကျ မှန်မှန်ကန်ကန်လုပ်ဆောင်မှုတတ်မှုကြောင့် နာမည်ကျော်ထင်ရှားရာ ထိုနယ်ပယ်များမှာ ၊ ဓာတ်ငွေ့အမျိုးမျိုး၏ ဂုဏ်သတ္တိများ၊ လျှပ်စစ်တို့၏ ဆွဲငင်ခြင်း၊ တွန်းကန်ခြင်း နိယာမ၊ ရေကို အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ နှင့်ပတ်သက်သော စက်မှုဆိုင်ရာနိယာမ၊ သိပ်သည်းဆ တွက်ချက်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာမြေ၏ သိပ်သည်းခြင်းကို အဦးဆုံး စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့သူဟု ထင်ပေါ် ကျော်စောသော ဟင်နရီကဗင်းဒစ်သည် တတိယဒျူဘွဲ့ရ ဒက်ဗွန်ရှိုင်ယာမြို့စား၏ တူတော်သည်။
ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ သမိုင်းတွင် ၁၃ နှစ်ကာလ အတွင်း ပထမဦးဆုံးသော လူများစု အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ် အန်နီဗယ် ကဗာကို စီလဗာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဗိုလစ်ကွေးမီမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ကောင့်ကဗူးသည် ဆာဒင်းနီးယားနိုင်ငံ ပီးဒမွန့်ပြည်နယ် မှူးမတ်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်ခဲ့သူဖြစ်၍ တျူးရင်းမြို့၌ ၁၈၁ဝ-ပြည့်နှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၊ များသို့ မကြာခဏ သွားရောက်၍ ဥရောပနိုင်ငံရေးရာ ဗဟုသုတများကို ရှာမှီးခဲ့သည်။
ထိုနှစ် (၁၈၄၈) မတ်လတွင် မီလန်နယ်သားတို့သည် ကို တော်လှန်သောအခါ သူ၏ သတင်းစာမှနေ၍ ဩစတြီးယားကို စစ်ကျေညာရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် ဂယ်ရီဗေါလဒီးနှင့် အခြား ပုဂ္ဂိုလ်များ၏အကူအညီဖြင့် နှင့် မှတပါး အီတလီတနိုင်ငံလုံး စည်းလုံးမိလေတော့သည်။
အိန္ဒိယဒဿန ပညာရှင်၊ တရားဟောဆရာနှင့်စာရေးဆရာကြီး ဂျေဒုကရိသျှမုတ္တိသည် ၁၈၉၅ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း မဒရပ်မြို့မြောက်ဘက် မိုင် ၁၅ဝ အကွာရှိ မဒနာပါလေအရပ်၌ ဗြဟ္မဏမိဘမျိုးရိုးမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ၁၉၂၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဟော်လန် နိုင်ငံ အိုမန်တရားစခန်း၌ ကျင်းပသော အရှေ့ဘက်က ကြယ် အဖွဲ့ အစည်းအဝေးကြီးသို့ တက်ရောက်လာကြကုန်သော ပရိသတ် ၃ဝဝဝ ၏ရှေ့မှောက်၌ ကရိသျှမုတ္တိသည် ''အမှန် တရားကို အစည်းအရုံး အကူအညီအားဖြင့် မတွေ့နိုင်။
ကျွန်ုပ်ကို မှီ၍ မိမိအတွက် လှောင်ချိုင့်မဖန်တီးပါလေနှင့်''ဟူ၍ ဟော ပြောခဲ့ပြီး မိမိ ကိုယ်မိမိလောကကို လမ်းညွှန်သည့် ဆရာရှင် ဟူသော ဂုဏ်ဒြပ်နှင့်မထိုက်ကြောင်း ကြေညာကာ ယင်းအဖွဲ့ ကြီးကို ဖျက်သိမ်းပစ်ခဲ့သည်။
ကရိသျှမုတ္တိ၏တရားအချို့ကား ''လူတို့တွင် ရှိနေတတ် သော ငါနှင့်သူခွဲခြားမှု၊ ငါနှင့်သူအယုတ်အမြတ် နှိုင်းယှဉ်မှု စသည့် ဥပါဒါန်များသည် အတိတ်မှ ပစ္စုပ္ပန်သို့ ချင်းနင်း ဝင်ရောက်လာသည့်ပြင် အနာဂတ်ကို လှမ်းမျှော်လျက်ရှိ နေသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် အဆိုပါ(၉) ဦး၏ အမည်စာရင်းကို၎င်း ယင်းတို့အနက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ရန် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏အမည်စာရင်းကို၎င်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့တင်သွင်းလျက် သဘောတူညီချက်ရယူရသည်။
နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရာတွင်ပါဝင်မည့် နိုင်ငံတော်အခြေခံမူများ သတ်မှတ်ရေးအတွက် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် အမျိုးသားညီလာခံစုံညီအစည်းအဝေးက အခြေခံမူ ၁၀၄ ချက်ချမှတ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၂၀၂၀အထိ တင်သွင်းလွှာစုစုပေါင်း (၁၆) ခုကို စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်များမှာ # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၁) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၂/၂၀၁၁) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၂) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၂/၂၀၁၂) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၃/၂၀၁၂) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၄) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၂/၂၀၁၄) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၃/၂၀၁၄) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၄/၂၀၁၄) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၅/၂၀၁၄) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၅) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၆) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၇) # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၉ ) အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက် # ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၁၉ ) ကနဦးဆုံးဖြတ်ချက် # တင်သွင်းလွှာအမှတ် (၁/၂၀၂၀ ) ဆုံးဖြတ်ချက် [။
မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့် များသည် အခန်း (၃)၊ "နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများ" အရ အခန်း(၅) အုပ်ချုပ်ရေး နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သကဲ့သို့ ၏ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။