DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) လက်ထက် ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ဒေသကိုသိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရခိုင်ဓညဝတီ ( မြို့ဟောင်း ) နယ်မှ မင်းနပြေည်တော်အဆင့်မျ လျှော့ကျသွားသည်။
ရတနာသိဃင် ( ရွှေဘို ) သည် ဘိုးတော်ဘုရား ( ဗဒုံမင်း ) လက်ထက်မတိုင်မီပင် မင်းနပြေည်တော်အဖြစ်မှ လျှောကျသွားခဲ့၏။
မင်းနပြေည်တော်မှ လျှောကျခဲ့ရသည့် ရတနာသိခင် ( ရွှေဘို ) မြို့တွင် ပြည်ကြီးဝန်အရာခန့်အပ်အုပ်ချုပ်စေခဲ့ရာ စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက် ပြည်ကြီးဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သူမှာ ဦးမော့ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက် ကိုးသင်းမြင်းဝန်ရာထူးကို တောင်ဘက်မြင်းဝန်ဟူ၍သာလျှင် ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဆိုကြ၏။
စဉ့်ကူးမင်းနန်းတက်စ ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် မဟာဇေယျသူရဘွဲ့ခံ ဦးမြတ်အောင်အား တောင်ဘက်မြင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) နန်းတက်စ ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် နရာပျံစကို တောင်ဘက်မြင်းဝန်ရာထူး ပေးအပ်ခဲ့သည်။
နရာပျံစမှာ တစ်နှစ်ခန့်သာ တောင်ဘက်မြင်းဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ရ၏။
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ရွှေတောင်အိန္ဒကျော်ကို တောင်ဘက်မြင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တော် ၁၈၅၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မိတ္ထီလာ ကန်တော်ကျိုးပေါက်စဉ် တောင်ဘက်ခြမ်းဝန်နှင့် မြင်းတပ်ဗိုလ်တို့ အုပ်ချုပ်သော ရဲမက်များသည် ဒေသခံကျေးရွာများမှ မင်းမှုထမ်းများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
ညောင်ရမ်းခေတ်နှောင်ကာလ စနေမင်း ( ၁၆၉၈ - ၁၇၁၄ ) လက်ထက်မြို့လပ်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့ရသူမှာ နေမျိုးဇေယျနော်ရထာ ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရား ( ဗဒုံမင်း ) ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) နန်းတက်စကာလ ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် သားတော်ရွှေတောင်မင်းသားမောင်ပေါ်အား အိမ်ရှေ့အရာခန့်အပ်စဉ်က ရွာလပ်ဝန်ရွှေတောင်လက်ယာပေါ်၏ အမည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။
စစ်ကိုင်းမင်း ( ၁၈၁၉ - ၁၈၃၇ ) လက်ထက်မြို့လပ်ဝန်မှာ မင်းလှမင်းခေါင်ကျော်ဘွဲ့ခံ ဦးရေးဖြစ်သည်။
သာယာဝတီမင်းနှင့် ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည့် မြို့လပ်ဝန်အမည်ကို မသိရပေ။
လက်ထက်တွင် မြင်းတပ်စု ၁၁ စု ရှိသည့်နောက် မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းအစုသားများအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရသူမှာ မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန်ဖြစ်၏။
သီပေါမင်း လက်ထက် မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းတပ်ကို ၁၈⁠၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့စသ်က မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန်အဖြစ် ဦးသိုင်းဖြူအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သီပေါမင်းလက်ထက် ၈ မတ် ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် စားတော်ကွမ်းရေးကိုင် ဦးစိုးရအား ရဲညွန်မြင်းဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မြို့ဝန်ရာထူးကို ယေဘုယျအားဖြင့် မြို့ဝန်ဟူ၍ သာခေါ်ဆိုကြသော်လည်း အမိန့်တော်ပြန်တမ်းများ၌ ရွှေမြို့တော်ဝန်ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
တနဂင်နွေမင်း ( ၁၇၁၄ - ၁၇၃၃ ) လက်ထက်တွင် ဆင်ဝန်ဇေယျကာမဏိအား စလေ မြို့စားရွှေမြို့တော်ဝန် အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်တစ်လျှောက်တွင် မြို့ဝန်ရာထူးအချို့ကို တွေ့ရှိရသည်။
မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်း ( ၁၇၃၃ - ၁၇၅၂ ) သည် ပျို့အလင်္ကာ၊ မော်ကွန်း၊ ဧချင်း၊ သီးချင်းစာပေများတွင် အလွန်စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်ကမြို့ဝန်များ စာပေဖတ်ရှုလေ့လာကြဟန်မတူပါ။
ကုန်းဘောင်ခေတ်တစ်လျှောက်တွင် ယေဘုယျအားဖြင့် မြို့ပြင်လေးရပ်၌ မြို့ဝန်လေးဦးစီ ခန့်အပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနျုင်ပါသည်။
အလောင်းမင်းတရားလက်ထက် မြို့ဝန်အဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့ဖူးသူများမှာ # ဇေယရန္ဒသူ # လက်ယာစည်သူ # လက်ဝဲစည်သူ # နေမျိုးဇေယကာမဏိ တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဆင်ဖြူရှင် ( မြေဒူးမင်း ) နန်းတက်လာပြီနောက် အသစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည့် မြို့ဝန်များမှာ # နေမျိုးဇေယျကာမဏိ # ဥတ္တမသီရိဇေယသူရ တို့ဖြစ်ကြသည်။
စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်မြို့ဝန်အဖြစ် အသစ်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူများမှာ # ဇေယကာမဏိ # မင်းလှရွှေတောင်ကျော် တို့ဖြစ်ကြ၏။
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) သည် နန်းသက်အလွန်ရှည်သော မငူ်ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော် ) လက်ထက်မြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခ့ခဲ့ရသူများမှာ # မဟာသင်္ခယျာ ( ဦးပေ ) # မဟာသီဟသူရ ( ဦးရောက်ကြီး ) # မင်းရဲဇေယကျော် ( ဦးကံ ) # နေမျိုးသီရိလွှမ်းကျော် ( ဦးမြတ်ရာ ) # မင်းလှသင်္ခယျာ ( ဦးရွှေသွေး ) # မင်းလှမင်းထင် ( ဦးစု ) တို့ဖြစ်ကြသည်။
သာယာဝတီမင်းလက်ထက် မြို့ဝန်အဖြစ်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူများမှာ # နေမျိုးမင်းလှဇေယျသူ ( ဦးကြွယ်ဝ ) # နေမျိုးဇေယျကျော်ထင်( ဦးစိုး ) # မဟာမင်းလှကျော်သူ ( ဦးစိုး+ သီးလုံး ) # မင်းကြီးမဟာမင်းလှသီရိသီဟသူ ( ဦးရွှေသွေး ) # မဟာမင်းလှရာဇာ ( ဦးရွှေမောင်း ) # မဟာမင်းလှသီရိရွှေအောင် ( ဦးရှေမောင်း၊ နောက်တော်ပါ ) # မဟာမင်းလှကျော်စွာ ( ဦးမြတ်ငြိမ်း ) တို့ဖြစ်ကြ၏။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် မြို့ဝန်ရာထူးဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့သူများမှာ # မြို့သာမြို့စား မင်းကြီးသီရီမဟာမင်းလှမင်းခေါင်သူရိန် ( ဦးသာအိုး ) # ယင်းတော်မြို့စားမင်းကြီး မဟာမင်းထင်စည်သူ ( ဦးပေစေ့ ) # ရန်အောင်မြင်မြို့စား မင်းကြီးမဟာမင်းခေါင်ကျော်ထင် ( ဦးအို ) # သစ်တောမြို့ဝန် မင်းကျော်မင်းလှစည်သူ ( ဦးရွှေတုတ် ) သီပေါမင်းလက်ထက် မြို့ဝန်အရာရရှိခဲ့သူများမှာ # ပင်လယ်မြို့စား မင်းကြီးမဟာမင်းထင်ရာဇာ ( ဦးချုံ ) # ကောလင်းမြို့စား မင်းကြီးမဟာမငါ်းငေ်နော်ရထာ ( ဦးချက် ) # ယင်းတောင်မြို့စား မင်းကြီးမဟာဇေယကာမဏိ ( ဦးပေစေ့ ) # ပခန်းငယ်မြို့သားမင်းကြီး သီရိမဟာဇေယျကျော်ထင် တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကြေးနန်းဆရာများအား အုပ်ချုပ်ရသည့် ကြေးနန်းဝန်တစ်ဦးကိုလည်း ခန့်အပ်ထားရှိရာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ကြေးနန်းဝန်မှာ မင်းထင်မင်းခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးဘိုးဝိုင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ကြေးနန်းရိုက်နည်းဆိုင်ရာ ကို က ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
ကြေးနန်းစာပေးပို့မှုများမှာ ၁၈၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အထူးတိုးတက်လာခဲ့သည်။
ရတနာပုံခေတ်တွင် ကြေးနန်းပညာရပ် တိုးတက်ထွန်းကားရေးအတွက် ကြေးနန်းပညာတော်သင်အချို့ကို ထိုစဉ်က ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ ကျရောက်နေပြီဖြစ်သည့် ရန်ကုန်မြို့သို့ စေလွှတ်ပညာသင်ယူစေခဲ့သည်။
မြေဒူးမင်ဒ ( ဆင်ဖြူရှင် ) လက်ထက်တွင် ယမ်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ ဘယစက္ကသူ ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းကာလတွင် ယမ်းအမှုထမ်းများကို လက်နက်တိုက်ဝန်က ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရသည်။
မြောက်ဘက် ကိုးသင်းမြင်းဝန်ရာထူးကို မြောက်ဘက်မြင်းဝန်ဟူ၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဆိုကြ၏။
မြောက်ဘက်ကိုးသင်းမြင်းတပ်ကို စစ်ကိုင်းမြို့တည် အသင်္ခယျာစောယွန်းမင်း ( ၁၃၁၅ - ၁၃၂၂ ) လက်ထက် ၁၃၁၈ ခုနှစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
မြောက်ဘက်မြင်းဝန်အုပ်ချုပ်ရာ မြောက်ဘက်မြင်းတပ်သည် ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် အရေးပါလှပါသည်။
ကုန်းဘောင် ခေတ်ဦးကာလ အလောင်းမင်းတရား လက်ထက်မြောက်ဘက် မြင်းဝန်အမည်ကို မသိရပါ။
မြေဒူးမင်း ( ဆင်ဖြူရှင် ) နန်းတက်စတွင် မြောက်ဘက်မြင်းဝန်အဖြစ် ရွှေတောင်နော်ရထာအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
မြောက်ဘက်မြင်းဝန် ရွှေတောင်နော်ရထာ၏ ရာထူးကိုဆက်ခံခဲ့သူမှာ နေမျိုးမဟာသူရဖြစ်သည်။
မြေဒူးမင်း ( ဆင်ဖြူရှင် ) လက်ထက် နှာင်ပိုင်းကာလတွင် မြောက်ဘက်ကိုးသင်းမြင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ နေမျိုးဇေယျပတေ့ဘွဲ့ခံ ဦးတုတ်ကြီးဖြစ်သည်။
စဉ့်ကူးမင်း ( ၁၇⁠၇၆ - ၁၇၈၂ ) နန်းတက်စကာလတွင် မဟာဇေယျသူရအား( မြောက်ဘက် ) ကိုးသင်းမြင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) နန်းတက်စ ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် တုရင်မဏိသူအား မြောက်ဘက်မင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခံသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်လယ်ပိုင်း ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် မြောက်ဘက်မြင်းဝန်တစ်ဦးမှာ ဥပါကောင်း ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော် ) ( ၁၈၁၉ - ၁၈၃၇ ) နန်းတက်စတွင် ရွှေတောင်သခင်သူအား မြောက်ဘက် (ကိုးသင်း ) မြင်းဝန်အရာခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၅၂ခုနှစ်)တွင် မင်းပြုသော ၏ မိဖုရားများနှင့် သားတော်၊ သမီးတော် များ စာရင်းဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်တွင် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် မြောက်ဘက်တွင် တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်လျက်ရှိသည်။
ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ နွယ်ခွေရွာအရှေ့ဘက် နွယ်ခွေတောင်တန်းပေါ်ရှိ ကိုးဆယ့်ကိုးရေထွက် / မြတ်ဗုဒ္ဓလက်တော်ရာ ကိုယ်တော်ပျောက် မြတ်စွာဘုရား(လက်တော်ရာဘုရား) နွယ်ခွေတောင်တန်း၊ နွားကျောင်းသားကျောက်စေတီ ၊ ရတနာကြငှာန်းရွှေဂူမြတ်စွာဘုရားကြီး ချောင်းဦးမြို့၊ မန်ကျည်းတောကျောင်းတိုက်၊ ဝင်္ခယစေတီတော် ချောင်းဦးမြို့၊ ရွှေပြည်သာ ဓမ္မစကြာဘုရား ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ကျောက်မြင်းတောင် သာသနာ့နယ်မြေ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ခင်မွန်ရွာ၊ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်နှင့် မင်းကျောင်း ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ငါးလုံးတင်ရွာ၊ ရှင်ပင်လှမြတ်စွာဘုရား ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်ရွာ၊ ဘုရားပုထိုးစေတီတော်များနှင့် မြို့သစ်ကျောင်း ဆင်ဖြူရှင်တံတား နွယ်ခွေဆည် ပေါက်အင်း စစ်ကြိုခေတ်(လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲခေတ်ဦး)၊ အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးအာဇာနည် (ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်မြို့အပိုင်၊ အနိမ့်ကိုးရွာအပါအဝင် ကမ်းနိမ့်ရွာဇာတိ) အိုးဝမေဂ္ဂဇင်းတွင် ခွေးသရမ်းကြီးလွတ်နေပြီဆောင်းပါးကို ရေးသားခဲ့သူ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်မြို့တိုက်နယ်သား သောတာပန်ရွာဇာတိ ဆရာဦး (အမြင့်မြို့ဟောင်း / အမြင့်ရွာ) (ယခင် ချောင်းဦးမြို့နယ်။
ယခု မုံရွာမြို့နယ်) ညောင်ဖြူပင်ရွာဇာတိ သခင်အံ့ကြည် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်-ဒုတိယအဆင့်၊ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ချောင်းဦးမြို့) ဘုရားကြီး ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ကျီကုန်းရွာတွင် လာရောက်စာပေသင်ကြားခြင်း၊ ငယ်စဉ် စာပေလာရောက်သင်ယူခြင်း၊ မြို့နယ်အတွင်း ဒေသတော်တော်များများ ရှေးဟောင်းသမိုင်းများနှင့် ဆက်နွယ်နေခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ကျန်စစ်မင်းနှင့်ဆက်နွယ်ခြင်း မြတ်ဗုဒ္ဓ မှအပြန် ဒေသစာရီခရီးကြွချီတော်မူခဲ့ရာ ဒေသဖြစ်ခြင်း၊ တစ်ဆူတည်းသော မြတ်ဗုဒ္ဓ၏လက်တော်ရာရှိခြင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း သင်တန်းကျောင်း/ဘော်ဒါ (ပညာရေး)။
အမြင့်ရွာသည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း၊ ၊ ၊ အတွင်းရှိ ရှေးမြို့ဟောင်း သမိုင်းဝင် ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
တွင် စိတ်ဝင်စားစရာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်များ မြောက်မြားစွာ ရှိခဲ့သည်။
အင်းဝခေတ်တွင်သာမက၊ ၊ ၊ ၊ တို့တွင်လည်း အမြင့်မြို့သည် နိုင်ငံအဝှမ်း မြို့ပြများထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အင်းဝခေတ် ဘုရင်စွာစော်ကဲသည် အင်းဝဘုရင် မဖြစ်မီက အမြင့်မြို့စားဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့်'' မရွယ်ဘဲ စော်ကဲမင်းဖြစ် ''ဟူသော စကားပုံဆိုရိုးပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အမြင့်မြို့ဝန် မင်းကြီးလက်ဖဝါးသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ထင်ရှားသူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲခေတ်ဦး အမျိုးသားအာဇာနည်ဆရာတော် သည် အမြင့်ကျေးရွာအုပ်စုဝင် ကမ်းနိမ့်ဇာတိသားဖြစ်သည်။
ခွေးသရမ်းကြီးလွတ်နေပြီ ဆောင်းပါး)ကို ရေးသားခဲ့သူ၊ ၁၉၄၈-၁၉၆၂ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ် လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဆရာသည် အမြင့်တိုက်နယ် သောတာပန်ရွာဇာတိဖြစ်သည်။
မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး(ပထမတွဲ) = #သလ္လာဝတီမြို့ #သီရိဇေယျာပူရမြို့ #အမြင့်မြို့ #ဥဇ္ဇေနီပြည် #ဖူးမစဲမြို့ အမြင့်ရွာသို့ရောက်ရန် ချောင်းဦး-အမြင့် ကျေးလက်လမ်းမကြီးကိုလည်းကောင်း၊ မုံရွာ-အမြင့် ကျေးလက်လမ်းမကြီးကိုလည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ဆိပ်ကမ်းရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
လှိုင်း လှိုင်းလတ် ၅၇၆ ကီလိုဟက်ဇ် နှင့် လှိုင်းတို တို့ကို မှ လွှင့်သည်။
ပါဝါ ၂၀၀ ကီလိုဝပ် - 729 kHz2330-0530, 0730-1500 အခြား အစီအစဉ်ကို ၁၃၃၀-၁၅၀၀, ၅၉၁၅ ကီလိုဟက်ဇ် မှ လွှင့်သည်။
ကမ္ဘာကျော် မဟာဗောဓိတထောင် သာသနာ့နယ်မြေတော်ကြီးသည် ၊ ၊ တွင်တည်ရှိသည်။
ဘုရားကြီး အဂ္ဂမဟာ သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘဒ္ဒန္တနာရဒလောင်းလျာ ရဟန်းပျိုလေး ရှင်နာရဒသည် ရဟန်းဝါ(၁ဝ)ဝါအရ၊ ဇာတိမြေ ရွှေတွင်းကုန်းရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ခတက္ကန်တောင်ရွာကျောင်းထိုင်ဆရာတော် ဦးရီးတော် ဦးဉေယျ ပျံလွန်တော်မူသဖြင့် ခတက္ကန်တောင်ရွာ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ လာရောက်ပင့်ဆောင် ကျောင်းအပ်ကြသည်။
မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ (၇၅)နှစ်ပြည့် စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ် ဂုဏပူဇာစာစောင်၊ ၁၃၆၇ ခု၊ တပို့တွဲလ ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
လျောင်းတော်မူမြတ်စွာဘုရားကြီးသည် အလျားဉာဏ်တော် (၃၃၃)ပေ၊ အနံ (၆ဝ)ပေ ရှိသည်။
အောင်စကြာစေတီတော်ကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ပုံစံ ဖြစ်သည်။
မုံရွာမြို့၊ မိဂဒါဝုန်ဆရာတော်၏ ဗောဓိတထောင်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တနာရဒ၏ နှစ် ၆ဝ-ဘဝခရီး စေတီတည်နှစ်ကို ''အောင်စည်ရိုက်ဦး စေတီထူး'' ဟု အမှတ်သညာပြုကြသည်။
မဟာဗောဓိတထောင် သာသနာ့နယ်မြေကို မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘဒ္ဒန္တနာရဒ မထေရ်မြတ်ကြီး စတင်တည်ထောင်တော်မူသည်။
Bodhi Tataung (5090322053).jpgမဟာဗောဓိတစ်ထောင် Golden Aung Setkya Paya.jpegမဟာဗောဓိတထောင် အောင်စကြာ(ခ)အလံတစ်ရာ။
မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာ့နယ်မြေကြီးကို စတင်တည်ထောင်တော်မူသော သာသနာ့အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတစ်ပါးဖြစ်သည်။
ဆရာတော်လောင်းလျာကို ၊ နယ်(ယခင် နယ်) ရွှေတွင်းကုန်းရွာ (ယခင် ရွာကျပ်ရွာ)တွင် ခမည်းတော် ဦးထွန်းမြတ်+မယ်တော် ဒေါ်စောမြိုင်တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၂ ခု၊ တပို့တွဲလဆန်း(၁၄)ရက်၊ (၃၁.၁.၁၉၃၁) စနေနေ့၊ နံနက်(၄:ဝဝ)နာရီအချိန်တွင် မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။
သက်တော်(၁၈)နှစ်၊ သာမဏေ (၅)ဝါရသော် ၊ ကျီကုန်းရွာရှိ နိုင်ငံတော်ဩဝါဒစရိယ ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိနာယက၊ ဝိနယဂရုက စာတတ်အကျော် ကျောင်းသစ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဦးကောဏ္ဍညထံတော်သို့ စာသင်ကြွပြန်သည်။
အရှင်နာရဒသည် ၊ မဟာဝိသုတာရာမအလယ်တိုက်ကြီးတွင် ပညာဆည်းပူးနေစဉ် အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါ စတင်စွဲကပ်လာခဲ့သည်။
ရောဂါဆိုးသည်ထက်ဆိုးလာ၍ ဆေးရုံသို့ ပြောင်းရွှေ့ကုသမှုခံယူရာ ဆေးရုံ၌ (၃)လကြာနေခဲ့ရသည်။
မုံရွာမြို့၊ မိဂဒါဝုန်ဆရာတော် ရေးသားသော ဗောဓိတထောင်ဆရာတော်၏ နှစ်-၆ဝ ဘဝခရီး = ဆရာတော်လောင်းလျာ အရှင်နာရဒသည် ပခုက္ကူစာသင်တိုက်၌နေစဉ်တွင်လည်း အဆုတ်ရောဂါဖိစီးခံစားနေရသည့်ကြားမှပင် ယခင်စာသင်ကျောင်းများတွင်နေစဉ်ကအတိုင်း စိတ်အားထက်သန်စွာ သံဃာများ၏သောက်ရေ နေ့စဉ်ထည့်ခြင်း၊ သံဃာ ၇ဝဝ ၏ကနုတံများ အမြဲရေဆေးခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။
ဉာဏ်တော်အမြင့် (၄၂၄)ပေ မြင့်သော အထပ်ပေါင်း (၃၁)ထပ်ပါ ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ၊ ဉာဏ်တော်အလျား (၃၃၃)ပေရှိ လျောင်းတော်မူမြတ်စွာဘုရားကြီး၊ ဉာဏ်တော်အမြင့် အတောင် ၁၅ဝ (၂၂၅ ပေ)အမြင့်ဆောင်သည့် အောင်စကြာ အလံတစ်ရာစေတီတော်မြတ်ကြီးနှင့် ဗောဓိပင်ပေါင်း ကိုးထောင်ကျော် တစ်သောင်းနီးပါး၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ပေါင်း တစ်သောင်းကျော်တို့ဖြင့် မြေဧကအကျယ်အဝန်း(၂၅ဝ)ဧကတွင် တည်ရှိကိန်းဝပ် စံပယ်တော်မူလျက်ရှိပေသည်။
မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘဒ္ဒန္တနာရဒ မထေရ်မြတ်သည် ၁၃၆၈ ခု၊ နတ်တော်လဆန်း(၃)ရက်၊ ၂၂-၁၁-၂ဝဝ၆ နေ့တွင် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏အဆုံးအမ သာသနာတော်မြတ်ကြီးအကျိုး ထမ်းဆောင်တော်မူပြီး၍ ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။
နေ့စဉ် ကုသိုလ်တစ်ခုတော့ ရအောင် အားထုတ်ကြ၊ အလကားမနေကြနဲ့၊ အလကားနေရင် အလကားလူဖြစ်မယ်။
က သုံးလုံးဆိုတာ ကောင်းတာလုပ်၊ ကောင်းတာပြော၊ ကောင်းတာကြံ။
ကူကီးလူမျိုးများသည် ဝင် မျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးဖြစ်သည်။
မိမိတို့ ကူကီးလူမျိုးများသည် ရှေးပဝေသဏီ အချိန်က (Khul) ဂူ မှတဆင့် တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်ဟူ၍ ကူကီးလူမျိုးများမှ သမိုင်းစဉ်အဆက်ဆက် အခိုင်အမာ ယုံကြည်လက်ခံလာခဲ့ကြသည်။
ကူကီးဟူသော ဝေါဟာရမှာ မည်သည့်အချိန်မှစ၍ ပေါ်ပေါက်လာကြောင်း ခုနှစ်သက္ကရာဇ် အတိအကျ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၇ရာစုက လူမျိုးများအကြောင်းကို ရေးသားခဲ့ကြသော အနောက်တိုင်းပညာရှင်တို့ သုတေသနလုပ်ခဲ့ကြသည့် စာအုပ်များတွင် စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်ရာ အိန္ဒိယ−မြန်မာ နယ်စပ်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည့်လူမျိုးများအနက် ရှေးအကျဆုံးသောအုပ်စုတွင် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။
ထို့အပြင် ရှေးကူကီးလူမျိုးများအနေဖြင့် တောတောင်ဒေသများတွင် အုပ်စုလိုက်ဖြစ်စေ၊ တစ်ယောက်တည်းဖြစ်စေ၊ အမဲလိုက်ခြင်း၊ သားငါးတို့ကိုရှာဖွေခြင်းနှင့်တောင်ယာများတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြရင်းအလုပ်စချိန်၊ အလုပ်သိမ်းချိန်တို့အပြင် အိမ်ပြန်ချိန်တို့တွင် ဟိုဘက်ဒီဘက်လူပုဂ္ဂိုလ်အချင်းချင်းအကြားကူးဟု လည်းကောင်း၊ ကီး ဟူ၍လည်းကောင်း အပြန်အလှန် အချက်ပေးလေ့ရှိကြသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ကူကီးလူမျိုးများသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာမှစ၍ မိမိတို့ဘိုး ဘွားပိုင်နယ်မြေတွင် လွတ်လပ် စွာနေထိုင်လာခဲ့ကြသော တအူထုံ့ဆင်း ညီရင်းအစ်ကို တော်စပ်သူများဖြစ်ခဲ့ကြသည်ကို ကာယကံရှင်ဖြစ်သည့် Old Kuki, NewKuki တို့အပြင် Pu Vanthang အုပ်စုတို့၏ တူညီသောနောက်ခံသမိုင်းကြောင်း၊ ပထဝီနယ်မြေဒေသ၊ ကိုယ်ပိုင်စကား တို့အပြင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးစံများကို တွေ့မြင်ရုံဖြင့်ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
ကူကီးလူမျိုးများအကြောင်းကို လေ့လာမည်ဆိုပါက(Khul)မှဆင်းသက်လာသည်ဟု ခံယူလာကြသူများနှင့် Pu. Vanthang မျိုးဆက်များဟု ခံယူလာခဲ့ကြသူတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို သိရှိရန်လိုအပ်ပေသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ ကာမူ လူမျိုးတိုင်းအနေဖြင့် မိမိတို့၏သမိုင်းကြောင်းကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင်လွတ်လပ်စွာဖော်ထုတ်ပိုင်ခွင့်ရှိ သည်နှင့်အညီ ကူကီးလူ မျိုးများနှင့် ပတ်သတ်ပြီးကာယကံရှင် အသီးသီးတို့မှ လက်ခံယုံကြည်လာခဲ့ကြသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်း များကိုအခြေခံပြီးတင်ပြလို ပေသည်။
ကူကီးလူမျိုးများအနေဖြင့် မိမိတို့လူမျိုးများမှ သမိုင်းစဉ်ဆက် ခေတ်အဆက်ဆက်မှစ၍ ယုံကြည်စွာဆုပ်ကိုင်လာခဲ့ကြသည့် ဆင်းသက်လာပုံသမိုင်းကြောင်း အကျဉ်းချုပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ကူကီးလူမျိုးအများစုတို့ ၎င်းတို့အား ရှေးပဝေသဏီ အချိန်က khul (ဂူ)မှတဆင့် ဆင်းသက်လာခဲ့သောရှင်ဘုရင်တပါး၏ ညီတော်ဖြစ်သူ Pu Songthu ၏မျိုးဆက်ဖြစ်ကြသည်ဟု ယုံကြည်လာခဲ့ကြသည်။
ထို Noi mang pa ရာထူးဆက်ခံခဲ့ကြသူများအနက် ပထမဆုံးအုပ်ချုပ်သူမှာ Tungchin ဖြစ်ပြီ ဒုတိယအုပ်ချူပ်သူမှာ ၎င်း၏သား Chon kim ဖြစ်ကာ တတိယမင်းဆက်မှာ Chonkim ၏သား Taichin ဖြစ်သည်။
Pu songthu သည် Khul (သို့) Noigam ဟုခေါ်သော အောက်ပြည်အောက်ရွာရှိ ၎င်း၏ခမည်းတော် Taichin ၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်အစစအရာရာ လိုလေသေးမရှိဘဲ အဆောင်အယောင်အပြည့်ဖြင့် နေထိုင်လာခဲ့သည်။
PU Chongthu သည် ခမည်းတော်၏ ခွင့်ပြုချက်မရရှိသောလည်းထိုဒေသတို့ အခြေချနေထိုင်လိုစိတ်မှာ အလွန်ပြင်းပြခဲ့သည်ဖြစ်ရာ အချိန်ရှိ သရွေ့ ထိုဒေသ (Chonggam) သို့ အခြေချနိူင်ရန်နည်းမျိုးစုံဖြင့် အကြံထုတ်ခဲ့လေသည်။
အချို့သော သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ဤကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်သို့ရောက်ရှိရန် ဦးဆောင်သူသည် ထို Noikhopi( Bowels of earth) ကိုအုပ်ချုပ်ခဲ့သောရှင်ဘုရင်၏ သားတော်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားကြသောလည်း အချို့မှတ်တမ်းများတွင် ညီဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိရလေသည်။
သို့ရာတွင် (Tarun Goswami )၏ (Kuki life lore) စာအုပ်မှ ဖော်ပြချက်အရ Pu songthu မှာ Noimangpa ၏ သားတော်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
သို့ဖြစ်၍ အထက်ပါမှတ်တမ်းအသီးသီးတို့ တွင် မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ၎င်းမှတ်တမ်းများအနက် တခုတည်းသော တူညီမှုမှာအောက်ပြည်ဖြစ်သော (Khul)မှ အထက်အရပ် တို့ ရောက်ရှိလာသူမှာ Pu songthu သာလျှင်ဖြစ်ကြောင်းကိုထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့သိရှိနိုင်ပေသည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အမည်များမှာ-- # Chongthu (Suppreme-Chief (or)King) # Pu.Thangtol,(Semangpa). # Khongthang (Khongpo (or)Drummer.) # Dalsiempu,(Dahchal Choi(or)Gong player) # Sanglhu (Neichingpa,(or)Treasurer # Hangmipa ,( Fearles warrior) # Jahong General Caretaker # Khupngam Care taker of chongthu's dogs. # Lankhoul (Road Guide) # Thangthudip (Personal attendent) # Santhuh (Massenger) # Vangalpa Lifter of Store boulders. # Thangchoi ( Curry of arrows and poson)တို့ဖြစ်သည်။
ထိုပစ္စည်းများမှာ- # Nihsan (အနီရောင်အောက်ခံထဘီ) #Adumdip (ဆေးရွက်ထည့်သည်အိတ်) #Patkong (ချည်ငင်သည့်ကိရိယာ) #Juchih koi na belbing(အရက်ပြင်းထည့်သည့်အိုး)နှင့် #Muchi Chivo(မျိုးစေ့)များပင်ဖြစ်ကြသည်။
khulkotကိုပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသောထိုဧရာမ ကျောက်တုံကြီးမှာ Vangalpa သာလျှင်မနိုင်သည်ဖြစ်ရာ Pu.songthu သည် သူ၏လက်ကိုလည်းရိုက်ချိုးခဲ့လေသည်။
အထက်ပါသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ထိုအချိန်က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သောကာလ၊ ဒေသနှင့် ပယောဂအခြေအနေများအပါ် ဆက်စပ်ကြည့်ပါက ကူကီးလူမျိုးများသည် Pu.Songthu မခွဲထွက်ခင် ကာလကပင် မိခင်အုပ်စိုးသော ကာလကိုကျော်လွန်ခဲ့ပြီး ဖခင်အုပ်စိုးသောကာလသို့ ရောက်ရှိနေကြပြီးဖြစ်ကြောင်းသိရှိနိုင်သည်။
ထိုရဲရင့်ကျူးကဗျာမှာ- " Khula kapennin kachunle kajon thangnam chembang ei-oie. kajon eichoi e thangnam chemphabangin eichoije, Thangnam eichoiie, Nam chempha bangin eichoie, Thangnam eichoie, Namchem eichoie."ဟူ၍ သီဆိုကြွေးကြော် လာကြပေသည်။
ထိုရဲရင့်ကျူးဧသံဖြစ် ကဗျာလင်္ကာ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ကျွန်ုပ် Khul (ဂူ)မှာ ဖွားမြင်ခဲ့သည့်အချိန်တွင် ကျေးဇူးရှင်မိဘနှစ်ပါးတို့မှ အစွမ်းထက်သော ဓားလက်နက်ပမာ အားကိုးသမှုပြုခဲ့ကြသည်ဟု မိမိမွေးဖွားခြင်းအပေါ် ဂုဏ်ဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုအချက်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် Pu. Songthu နှင့်သူ၏ အဖွဲ့သားများမှာ အထက်အရပ် (Chungkhopi)သို့ ရောက်လာကြသော အခါ ချက်ချင်းဆိုသလို အိမ်ရာဆောက်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးဘဲ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဘဝဖြင့် ဆုတ်ယုတ်သည့်ဘဝ သို့ပြန်ရောက်ခဲ့ကြ ဟန်တူပေသည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တကယ့်ရှေးဦး ကျောက်ခေတ်လူသားဘဝတွင် လူသားများသည် အချင်းချင်းစကား များပင်မပေါက်ကြဘဲ ကိုယ်ဟန်လက်ဟန်ဖြင့်သာ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်နေခဲ့ကြသည်ဖြစ်သော်လည်း Pu.Songthu အုပ်စုသည် ဂူ (Khul) မှတဆင့် အထက်အရပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် အချင်းချင်းအကြား ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ပြောဆိုနေခဲ့ကြပြီး ဖြစ်ရုံမျှမက မင်းဘုရင်ကဲ့သို့အဆောင်အယောင် အခြွေအရံတို့ဖြင့် ထွက်ခွါလာခဲ့ကြကြောင်း ထိုမှတ်တမ်း အရသိရှိရပေသည်။
သို့သော်လည်းမိမိတို့ရောက်ရှိလာကြသည့် နယ်သစ်ပယ်သစ်တွင် သဘာဝရာသီဥတုဘေးဒဏ်နှင့် သားရဲတိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘေးရန်မှကာကွယ်ရှောင်တိမ်းနိုင်ရန် ဂူအောင်းရင်း မူလဘဝသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိကြခြင်း ဖြစ်နိုင်ဘွယ်ရာ ရှိပေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ၎င်းတို့အနေဖြင့် လေဒဏ်မိုးဒဏ်တို့မှ ရည်ရှည်တွင် အကာအကွယ်ရရှိစေရန်ကျောက်ဂူ၊ ကျောက်ကြား၊ သစ်ခေါင်း၊ လှိုင်ခေါင်းကြီးများကို အိမ်ရိပ် သဖွယ်ပြုလုပ် ကြခြင်းဖြစ်သည်မှာ ယုံမှားသံသယ ရှိစရာမလိုသော ဆင်ခြေနှင့် ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှုပင်ဖြစ်ပေသည်။
မည်သို့ပင် ဆိုစေကာမူ Pu.Songthu 2မှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခဲ့ကြသည့် မျိုးဆက်တို့သည် မည်မျှပင် များပြားပြီး မည်သည့်နေရာသို့ ရောက်ရှိကြစေကာမူ ၎င်းတို့၏ကြွေးကြော်သံကို ကြားရခြင်းဖြင့် အချင်းချင်းအကြား နားလည်သိရှိနိုင် ကြပေသည်။
ထိုနည်းတူ Pu.Songthu မျိုးဆက်တို့သည်၊ ကျား၊ ဆင်၊ ခြင်္သေ့ စသော သားရဲတိရစ္ဆာန်များကို သတ်ဖြတ်ကြချိန်တွင်း၎င်း၊ ရန်သူများကို အောင်ပွဲခံခဲ့ကြချိန်များတွင်၎င်း၊ အောက်ပါအတိုင်း ကြွေးကြော်လာခဲ့ကြသည်။
ကျွန်ုပ်၏ဖခင် မှအစွမ်းထက်သည့် ဓားရတနာကဲ့သို့၊ မိခင်မှ Aikep ပမာမြတ်နိုးယုယစွာဖြင့် အကျွန်ုပ်ကို မွေးခဲ့ရကျိုးနပ်ပေသည်" ဟု အဓိပ္ပာယ် ရရှိသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေများပြားလာသည်နှင့်အမျှ ဆွေမျိုးစုအလိုက်ရွာတည်လာကြရာ ထိုမှတဆင့် ၎င်းတို့သည်မိမိတို့ဆွေမျိုးအမည်နှင့် နေထိုင်ခဲ့သည့် ရွာများကို အခြေခံလာ ခဲ့ကြသော်ကြောင့် ကြွေးကြော်သံများမှာလည်း ဆွေမျိုးအလိုက်ကွဲပြားလာခဲ့ရလေသည်။
Pu. Songthu အုပ်စုအနေဖြင့်လူဦးရေတိုးပွားလာသည်နှင့်အညီ Khovaiphi မှတဆင့်အခြားရွာများကိုလည်းထူထောင် နိုင်ခဲ့ကြရာ ပထမဆုံးတည်ထောင်ခဲ့သည်ရွာများမှာ ManHaom, ManChuh နှင့် Makong စသည်တို့ဖြစ်ကြပြီး ထိုရွာသုံးရွာမှာ Laili တောင်အနီးတွင် ဖိုခနောက်ဆိုင်ကြကြောင်း သိရှိရသည်။
အထက်ပါသမိုင်းကြောင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ ဆန်းစစ်ပါက ဂူ(Khul)မှာ ကမ္ဘာဦးကျောက်ခေတ်လူသားဘဝက ကျောက်ဂူလိုဏ်ဂူ များတွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည် ကျောက်ခေတ်လူသားဘဝကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်မည်ဟုအချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှယုံကြည်ကြသည်။
သို့သော်လည်းထိုသမိုင်းအကြောင်းအရ ကူကီးလူမျိုးများသည် ဂူ(Khul) တွင် နေထိုင်စဉ်ကပင် ဓား၊လှံ၊လေးမြားစသည် တို့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီဖြစ်သည်ကို ဆန်းစစ်ခြင်းအားဖြင့် ၎င်းတို့အနေဖြင့် ကျောက်ကြမ်းခေတ်ကို ကျော်ဖြတ်လာခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရှိ နိုင်ပေသည်။
ထိုနည်းတူအချို့သုတေသီတို့၏ သုံးသပ်ချက်အရ ကူကီးလူမျိုးများမှာ တိဘက်တို ဘာမင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ကြသည်နှင့် အညီ ဂူ(Khul)ဟူသည်မှာ မိမိတို့ မွန်ဂိုလီယန်း ကုန်ပြင်မြင့်တွင် လှည့်လည်ခဲ့စဉ်က နေထိုင်ခဲ့ကြသည့်သဘာဝကျောက်ဂူ (သို့) အချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ အနေဖြင့်လည်း ဂူ(Khul)ဟူသည်မှာ တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဂရိတ်ဝေါ(Greatwall) ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟုသုံးသပ် ကြလေသည်။
ရှေးကူကီးလူမျိုးများအနေဖြင့် မိမိတို့သည်ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်အရကမ္ဘာကြီး၏ မြေမျက်နှာပြင်အောက်ဘက်ရှိ ဂူ (Khul)ဟု ခေါ်ဆိုသော် နေရာမှဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခေတ်အဆက်ဆက်မှစ၍ ယုံကြည်လာခဲ့ ကြသည်။
ထိုသို့ ဝါစဉ်အလိုက် တဆင့်ပြီးတဆင့် ဆက်သကြရာတွင် ဝါအကြီးဆုံဖြစ်သူဟု သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသူအနေဖြင့်၎င်းတို့ ရရှိကြသော သားကောင်၏ကျောသားကို ကျောက်ဂူ လိုဏ်ဂူတို့နှင့် လိုဏ်ခေါင်း သစ်ခေါင်းများ အတွင်း ချထားခဲ့ကြလေသည်။
ထိုသို့ ပြုလုပ်ရသည့်အကြောင်းမှာလည်း ၎င်းတို့သည် ဝါအကြီးဆုံးဖြစ်သည်နှင့် အညီ၎င်းတို့ဆင်းသက် ခဲ့ကြသည့်နေရာမှာ ဂူ (Khul)ဟုခေါ်သည့် အဆိုပါမြေဂူ၊ လိုဏ်ဂူ အစရှိသည့် နေရာဒေသများဖြစ်သည်ဟု ခံယူလာကြသော ကြောင့် ထိုကဲ့သို့ ပြုလုပ်ကြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်ဆန်လှသော Pu . Vangthang မျိုးနွယ်စု၏ဆင်းသက်လာပုံသမိုင်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကာယကံရှင်တို့မှ မှတ်သားလာခဲ့ကြသည့်အတိုင်း အောက်တွင် အကျဉ်းချုံးပြီးဖော်ပြလိုက်ပေသည်။
တနေ့သော်အခါ ထိုသူမှာကမ်းနံဘေးရှိ တုံးတခုပေါ်တွင် အိပ်ပျော်နေစဉ် ထိုပင်လယ်ရှိမြွေနဂါး(နတ်မြွေ)တကောင်မှ ၎င်း၏ကိုယ်ခန္ခာကို ရစ်ပတ်ထားသည်။
သို့ဖြစ်၍ Pu.Vangthang မှာ၎င်းကို မသတ်ရက်ရုံမျှမကဘဲ ထိုမိန်းမပျိုအပေါ်တွင် ချက်ချင်းပင်သံယောဇဉ်ငြိတွယ် လာခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ Pu.Vangthang သည် ခဏတာအတွင်း တွေ့ဆုံခဲ့သောထိုအပျိုမကို လွန်စွာချစ်ကြိုက်သည့်စိတ်ကြောင့် မနေနိုင်လောက်အောင်ဖြစ်ကာ ထိုပင်လယ်ကမ်းစပ်နေရာအနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ရှာဖွေလေတော့သည်။
ထိုသို့ အိပ်ပျော်နေစဉ်တွင်း သူ၏အိပ်မက်၌ ယောကျာ်းတဦးရောက်လာပြီး ၎င်းမှသင်လိုက်ရှာနေသည့်အပျိုမမှာ Twisoget အရှင်သခင်၏ သမီးဖြစ်ကြောင်းထိုသူမကို တွေ့လိုပါကဤနေရာမှ အတန်ကြာသွားလျှင် မြင်းဖြူတကောင်ကိုတွေ့မည်ဖြစ်ပြီး ထိုမြင်းဖြူကိုစီးပြီး မြဲမြံစွာဆုပ်ကိုင်ပါက နောက်ဆုံးတွင်သင်လိုက်ရှာနေသည့်အပျိုမထံရောက်ရှိလိမ့်မည်ဟု ကြားလေသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း အိပ်မက်တွင်းကြားခဲ့သည့်အတိုင်း ထိုမြင်းဖြူကိုစီးရင် မြဲမြံစွာတွယ်ဖက်ခဲ့ရာ ထိုမြင်းသည်ပင်လယ်ပြင်အတွင်းသို့ ခုန်ဆင်းပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိမိအမြဲတမ်းတသော အပျိုမထံသို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။
သို့ဖြစ်၍ Pu.Vangthang သည် Lhangminu ကိုလက်ထပ်ရန် သူ၏မိဘများထံ တောင်းရမ်းခဲ့လေသည်။
Lhangminu ၏ ဖခင်သည် ငြင်းပယ်ရန် မကောင်းတတ် သောကြောင့် အကယ်၍သူ၏သမီးကို လက်ထပ်လိုပါက အောက်ပါတို့ကိုဆောင်ရွက်မှသာ လက်ထပ်ခွင့်ပြုမည်ဟု မဖြစ်နိုင်သောအရာ များကိုတောင်းဆိုခဲ့လေသည်။
တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်သတ္တဝါများ ထိတွေ့ဘူးခြင်းမရှိသည့် ရေကြည်(၇)အိုးကိုမည်သည့်သတ္တဝါမျှထိတွေ့ဘူးခြင်းမရှိသည့် ငှက်ပျောဖက်နှင့် သယ်လာရန်၊ ၂။
စသည်ဖြင့် ထိုအချက်များအပေါ်ဆောင်ရွက်နိုင်မှသာလျှင်မိမိသမီးကို လက်ထပ်နိုင်မည်ဟုပြောကြားခဲ့လေသည်။
Vangthang နှင့် Lhangminu သည်သားနှစ်ယောက်ထွန်းကာခဲ့ကာ ၎င်းတို့၏အမည်များမှာ Dathang နှင့် Dapa တို့ဖြစ်ကြသည်။
ထို Meithainu သည် Pu.Vangthang ၏သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော Dathang နှင့် Dapa ကို အလိုမရှိသောကြောင့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အပြစ်ရှာပြီး အမျိုးမျိုးနှိပ်စက်ခဲ့လေ သည်။
ထိုမျှမကဘဲ သူ၏ယောကျာ်း Pu.Vangthang ထံတွင်လည်း ထိုကလေးနှစ်ယောက်ကိုမောင်းထုတ်ရန် အမြဲပူဆာခဲ့ရာ Pu. Vangthang သည်နောက်ဆုံးတွင် သူ၏သားနှစ်ယောက်အား၎င်းတို့မသိနိုင်သော တောနက်ရာဒေသသို့ခေါ်ဆောင်သွားပြီး ချန်ရစ်ကာ သူတယောက်တည်း ပြန်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက်ညီဖြစ်သူDapa မှာထိုတောထဲ တွင်တယောက်ထဲလှည့်လှည်ခဲ့ရာ ထိုညီငယ်ဖြစ်သော Dapa မှာ ဘုရားသခင်ထံမှကောင်းကြီးကို ခံစားရသောကြောင့် ထိုတော ထဲမှတဆင့် လူသူနေရှိသော ရွာတရွာသို့ ရောက်ရှိကာ နောက်ဆုံးတွင်သူ၏အစွမ်းသတ္တိကြောင့် နယ်မြေတခုကိုအုပ်ချုပ်သော အကြီးအကဲ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
ကူကီးလူမျိုးအဖြစ်ခံယူသူများအတွင်းတွင် Pu.Vanthang ၏ မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သည်ဟု ခံယူလာကြသူများနှင့် Pu.Songthuအုပ်စုအဖြစ် ခံယူလာခဲ့ကြသူများကို လေ့လာသုံးသပ်ခြင်းအားဖြင့် ဆင်းသက်လာပုံ သမိုင်းကြောင်းမှာ ကွဲပြားမှုများရှိကြသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကား၊ ကိုးကွယ်မူ၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမူနှင့် ဓလေ့ထုံးစံစသည်တို့တွင် ကွဲပြားခြားနားမူမရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
ကူကီးရာဇဝင် သမိုင်းကြောင်းအရ ၎င်းတို့မှာမည်သည့်လူမျိုးခြား တို့နှင့် အတူတကွနေထိုင်ခဲ့ဘူးခြင်း မရှိခဲ့ကြကြောင်းမှတ် သားလာခဲ့ကြသည်နှင့်အညီ မိမိတို့၏သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် လူသားများအတွက် မရှိမဖြစ်သော လိုအပ်ချက်များဖြစ်ကြသည့် ဆန်စပါး၊ ပြောင်း၊ ဂျုံစသည်တို့အပြင် နွားနောက်၊ ဆိတ်၊ ကြက်နှင့် အခြားသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအား မည်သို့မည်ပုံ တွေ ရှိလာခဲ့ကြကြောင်းကိုခေတ်အဆက်ဆက်မှစ၍ မှတ်သားလာခဲ့ကြရာတွင် Pu.Chongthu နှင့် Pu. Vanthang တှို့၏ သမိုင်းမှတ် တမ်းတို့အကြားတွင် ကွဲပြားခြားနားမူများရှိခဲ့ကြသည်။
Pu Songthuအုပ်စု၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းအရ မိမိတို့သည် အထက်အပ်ဒေသသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ မိမိတို့တွင် မီးမရှိသဖြင့် မီးကိုရှာဖွေကြရာတွင် မီးခိုးထွက်နေသောတောင်ပို့တစ်ခုကို တွေ့ခဲ့ကြပြီး ထိုတောင်ပို့အထဲတွင် ဗုံသံများကိုလည်း ကြားကြသောကြောင့် ထိုတောင်ပို့ကို တူးဖော်ကြည့်ကြရာ အထဲတွင် Pu Lunkim အုပ်စုကိုတွေ့ရှိကြသည်။
Pu Vanthang မှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခဲ့ကြသည့် အုပ်စုဝင်များ၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် မိမိတို့သည်(Thimjin) ဟုခေါ်သော အမှောင်ထုလွမ်းမိုးမှုကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားခဲ့ကြသည်။
ကူကီးလူမျိုးများအနက် ထာဒိုကူကီးအနွယ်ဝင်များအနေဖြင့် မိမိတို့မှာ မြင့်မြတ်သော မင်းမျိုးမင်းနွယ်မှဆင်းသက် လာခဲ့သူများဖြစ်ကြသည်ဟု သမိုင်းစဉ်ဆက်တလျှောက်လုံးခံယူလာခဲ့ကြသည်။
မိဖုရားလည်းပေါ၏စသည်ဖြင့် ထိုမင်းဆက်တို့၏ အကြောင်းကို ရေးသားထားကြောင်းတွေ့ရှိရသည် ကူကီးရာဇဝင်အရ မိမိတို့သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာအချိန်က ကိုယ်ပိုင်စာပေရှိခဲ့ကြပြီး ထိုစာပေမှာ သားရေပေါ်တွင် ရေးသားထားသည်ဟုသိရှိရသည်။