DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ထိုအခါ ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့က ရဟန်းဂေါတမသည် အလွန်ခြိုးခြံစွာ ကျင့်သည်ပင်လျှင် ဘုရားမဖြစ်နိုင်၊ ယခုဘယ်မှာ ဖြစ်တော့အံ့နည်းဟု ဘုရားလောင်းကိုစွန့်ခွာ၍၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ကွာသော တောသို့ သွားရောက်နေထိုင်ကြကုန်သည်။
ဘုရားလောင်းသည် တကိုယ်တည်းကျင့်တော်မူရာ မဟာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၃ ခု ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် သဗ္ဗေညုတဉာဏ်ကိုရ၍ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးသော် သဟမ္ပတိ ဗြဟ္မာမင်း၏ တောင်းပန်ချက်အရ တရားဟောရန် ကျေးဇူးရှိခဲ့ဖူးသော ပဉ္စဝဂ္ဂီ ငါးဦး ရှိရာ တောသို့ ကြွလာ၏။
ထိုအခါ ဘုရားသခင်သည် များစွာသောပရိယာယ် စကားဖြင့် ဘုရားဖြစ်ကြောင်း သိစေတော်မူလျက် သုတ္တန်ခေါ် ဓမ္မစကြာဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူသည်။
တရားတော်၏ အဆုံးတွင် အရှင်ကောဏ္ဍညသည် ၌ တည်လေသည်။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကိုပင် အကျယ်ဟောပြန်သဖြင့်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော်တစ်ရက်နေ့၌ အရှင်ဝပ္ပ၊ နှစ်ရက်နေ့၌ အရှင်ဘဒ္ဒိယ၊ သုံးရက်နေ့၌ အရှင်မဟာနာမ်၊လေးရက်နေ့၌ အရှင်အဿဇိတို့သည် အသီးအသီး သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်ကြလေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( ၇ )၊ စာမျက်နှာ - ၁။
ဓမ္မစကြာသုတ်( ; Dhammacakkappavattana Sutta)သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးနောက် ဦးဦးဖျားဖျား ဟောကြားတော်မူသော တရားဒေသနာတော်ဖြစ်ပေသည်။
ထို့အပြင် "ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနဝဂ်" အမည်ဖြင့် ယခုဖော်ပြပါသုတ္တန်ကို ၏ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ထဲမှ သစ္စသံယုတ်တွင် ‌‌တွေ့ရှိရပါသည်။
ထိုရသေ့ကြီးများ မရှိတော့သည့်အတွက် ဆက်လက်၍ (panca vaggiya) ထံသို့သွားရောက် တရားပြရန် ဖြစ်လာသည်။
ထို့ကြောင့် ပဉ္စဝဂ္ဂီတို့ရှိသော ဗာရာဏသီ၊ ဣသိပတနမိဂဒါဝုန်တောသို့ ၁၀၃ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ညနေချမ်းတွင် ရောက်ရှိသည်။
ပဉ္စဝဂ္ဂီတို့က ကာယကံဖြင့် အရိုအသေပြုကြသော်လည်း="တိပိဋက" ဝစီကံအနေဖြင့် ယခုလာသော ဂေါတမကို ဗုဒ္ဓ(ဘုရား)မဖြစ်သေးဟု မှတ်ယူ၍ ''ငါ့ရှင် ဂေါတမ'' ဟူသောအသုံးနှုန်းဖြင့်စတင်၍ ဤသို့ဆိုသည်။
ထို့နောက် ဘုရားရှင်က ပဉ္စဝဂ္ဂီတို့အား ယခင်က "''ကျွန်ုပ်သည် ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီ'' ဟု ကြေညာပြောဆိုခဲ့ပါသလား" ဟု မေးသော် ပဉ္စဝဂ္ဂီတို့က ထိုသို့ပြောဆိုခြင်းမရှိကြောင်း ဖြေကြားခဲ့လေသည်။
ဘုရားရှင်၏ ''"ဧဟိ ဘိက္ခု"'' ဟူသော ပုဒ်ကို ရွတ်ဆိုလိုက်သည်နှင့် အရှင်ကောဏ္ဍညသည် ဆံရိတ်ပြီး၊ သင်္ကန်းဝတ်ရုံပြီးဖြစ်လေသည်။
ဝါဆိုလပြည့်ကျော်ငါးရက်သို့ ရောက်ရှိသောအခါ ဘိက္ခုရဟန်းငါးပါးစလုံး သောတာပန်တည်ပြီးသည်ဖြစ်၍ ထိုနေ့တွင် ကို ဟောကြားရာ ရဟန်းငါးပါးစလုံး ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုအယူဝါဒများကား # ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ # အတ္တကိလမထာနုယောဂဟု နှစ်မျိုးရှိရာ ကာမ သုခလ္လိကာနုယောဂဆိုသည်မှာ လောကာယတဝါဒကို ဆိုသည်။
ရှေးမဆွက မင်းစည်းစိမ် ခံစားတော်မူသောအခါ၊ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ခဲ့၍၊ ကျင့်တော်မူသောအခါ၊ အတ္တကိလမထာနုယောဂ ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ခဲ့သည်။
ယင်း မဇ္ဈိမပဋိပါဒ (သို့) မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးမှာ : # သမ္မာဒိဋ္ဌိ= ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော သိမြင်မှု # သမ္မာသင်္ကပ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော ကြံစည်မှု # သမ္မာဝါစာ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော ဝစီကံမှု # သမ္မာကမ္မန္တ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော ကာယကံမှု # သမ္မာအာဇီဝ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော အသက်မွေးမှု # သမ္မာဝါယမ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော အားထုတ်မှု # သမ္မာသတိ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော အောက်မေ့မှု # သမ္မာသမာဓိ = ကောင်းမြတ်စင်ကြယ်သော တည်ကြည်မှု ဟု ရှစ်မျိုးရှစ်ပါး ရှိလေရာ၊ ယင်းကိုပင် မဂ္ဂင် = မဂ်၏ အစိတ်အပိုင်း ဟု ခေါ်သည်။
မဇ္ဈိမပဋိပဒါကြောင့် ရအပ်သော အကျိုးတရားမှာ တို့ကို ဖျက်ဆီးသဖြင့်ရအပ်သော အလွန်စင်ကြယ်မွန်မြတ်သော ချမ်းသာအကျိုးတရားပင် ဖြစ်လေသည်။
တို့အား ထိုနေ့က တရားအလင်းရောင် မဇ္ဈိမပဋိပဒါကို ထွန်းပြဟောတော်မူခဲ့သည်မှာ ယခုဘဝ၌သော်လည်းကောင်း၊ နောင်ဘဝတို့၌သော်လည်းကောင်း၊ ဘဝချမ်းသာ လောကစည်းစိမ်များကို ရစေနိုင်ရန် ထွန်းပြဟောကြားခဲ့သည် မဟုတ်ဘဲ၊ လောကမှ လွန်မြောက်ကြောင်းဖြစ်သည့် လောကုတ္တရာချမ်းသာကိုရရန်၊ လောကုတ္တရာချမ်းသာသို့ ဆောင်ပို့နိုင်သော တစ်ခုတည်း၊ တစ်ကြောင်းတည်း၊ တစ်ရောင်တည်းသော ဓမ္မနည်း လမ်းစဉ်အဖြစ်ဖြင့်၊ ဟောကြားခဲ့ကြောင်း သိသင့်ပေသည်။
ဂန္ဓဗ္ဗ-ကခြင်း၊ သီခြင်း၊ တီးမှုတ်ခြင်း စသော စောင်း ညင်းအတတ်။
ပထမတင်သောအခါ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ဒေသနာတို့ကို အမှူးပြုသော တို့က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြရာ တို့ကိုသာ ပိုင်းခြားသတ်မှတ် ခဲ့ကြသည်မဟုတ်၊ နှင့်ဆိုင်ရာ၊ နှင့်ဆိုင်ရာ၊ နှင့် ဆိုင်ရာ စသည်ဖြင့် ပကိဏ္ဏကဒေသနာစုတို့ကိုလည်း ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည်ပင် ပိဋကတ်သုံးပုံပါဠိတော်ကို ဟောကြားရာ၌ သက်သက်ကိုသာ ဟောကြားသည်မဟုတ်၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်အဖွင့်ဖြစ်သော အဋ္ဌကထာကိုလည်း ဟောကြားတော်မူသည်။
မြတ်စွာဘုရား လေးဆယ့်ငါးဝါပတ်လုံးဟောကြားအပ်သော ဒေသနာတော်တို့ကို ပထမသင်္ဂါယနာမတင်မီ တပည့်သား ၊ ၊ ၊ ဥပါသကီတို့သည် သင်အံ့ပို့ချ ဆောင်ရွက်လာကြသော်လည်း ပိဋကတ်အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ နိကာယ်စသည်အားဖြင့်လည်းကောင်း ပိုင်းခြားသတ်မှတ်လျက်မရှိသေး၊ ဟောကြားအပ်သော အတိုင်းသာ မပျောက်မပျက်ရအောင် ဆောင်ရွက်ထားကြရသည်။
ပထမတင်သောအခါ ရှင်မဟာကဿပ စသော ရဟန္တာတို့သည် သင်အံပို့ချဆောင်ရွက် လွယ်အောင် ဤဒေသနာစုကား ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ဤဒေသနာစုကား သုတ္တန်ပိဋကတ်၊ ဤဒေသနာစုကား အဘိဓမ္မာပိဋကတ်ဟု ပိဋကတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤဒေသနာစုကား ၊ ဤ ဒေသနာစုကား ၊ ဤဒေသနာစုကား ၊ ဤဒေသနာစုကား ၊ ဤဒေသနာစုကား ဟုနိကာယ် စသည်အားဖြင့် လည်းကောင်း ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။
ထို့နောက် မဟာအဋ္ဌကထာတို့မှတပါး ပြန့်ပွားဖြစ်ပေါ်လာကြသော အဋ္ဌကထာတို့အား # မူလအဋ္ဌကထာ၊ # မဟာပစ္စရိအဋ္ဌကထာ၊ # စူဠပစ္စရိအဋ္ဌကထာ၊ # ကုရုန္ဒီအဋ္ဌကထာ၊ # အန္ဓက အဋ္ဌကထာ၊ # သင်္ခေပအဋ္ဌကထာ၊ # အရိယအဋ္ဌကထာဟု အဋ္ဌကထာကြီး ခုနှစ်ကျမ်း၊ မဟာအဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ရှစ်ကျမ်းဖြစ်လာသည်။
ထိုပါဠိတော် နှင့်အဋ္ဌကထာတို့ကို စတုတ္ထသင်္ဂါယနာမတင်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာ နှုတ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားကြသည်။
ရှင်စီရင်ရေးသားသော အဋ္ဌကထာတို့ကို ရှေးအဋ္ဌကထာဟောင်းကြီးတို့ကို ထောက်၍ အဋ္ဌကထာသစ်တို့ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျယ်ဝန်းသော အဋ္ဌကထာဟောင်းကြီးတို့ကို အကျဉ်းချုံး၍ထားသဖြင့် သင်္ဂဟအဋ္ဌကထာတို့ ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဝိနယဂုဠတ္ထပကာသနီ-ပါတိမောက္ခဂဏ္ဌိတို့ကို အမည် မသိဆရာတို့ စီရင်ကြသည်၊ = အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ-ပရမတ္ထ ဝိနိစ္ဆယ အဋ္ဌကထာ- နာမရူပ ပရိစ္ဆေဒအဋ္ဌကထာတို့ကို နမ္ပမည်သော ဒါယကာ တောင်းပန်၍ မူလသောမ ကျောင်းတိုက်နေ ရှင်အနုရုဒ္ဓာ စီရင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) = {စဉ် ကျမ်းအမည် ကျမ်းပြုဆရာ သင်္ကေတ - ၁။
ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ (သမန္တပါသာဒိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၂။
ပါစိတျာဒိ အဋ္ဌကထာ (သမန္တပါသာဒိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၃။
စူဠဝဂ္ဂါဒိအဋ္ဌကထာ (သမန္တပါသာဒိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃ - ၄။
ပါတိမောက်အဋ္ဌကထာ (ကင်္ခါဝိတရဏီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ကင်္ခါ၊ဋ္ဌ - ၅။
ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ (ပါဠိမုတ္တကဝိနိစ္ဆယသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ) အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဝိ၊သင်္ဂဟ - ၆။
သီလက္ခန်အဋ္ဌကထာ (သုမင်္ဂလဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၇။
မဟာဝဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (သုမင်္ဂလဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၈။
ပါထိကအဋ္ဌကထာ (သုမင်္ဂလဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃ - ၉။
မူလပဏ္ဏသအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မဋ္ဌ၊၁ - ၁၀။
မူလပဏ္ဏသအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မဋ္ဌ၊၂ - ၁၁။
မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မဋ္ဌ၊၃ - ၁၂။
သံယုဂ်အဋ္ဌကထာ (ပ) (သာရတ္ထပ္ပကာသနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သံ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၁၄။
သံယုဂ်အဋ္ဌကထာ (ဒု) (သာရတ္ထပ္ပကာသနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သံ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၁၅။
သံယုဂ်အဋ္ဌကထာ (တ) (သာရတ္ထပ္ပကာသနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သံ၊ဋ္ဌ၊၃ - ၁၆။
အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (ပ) (မနောရထပူရဏီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အံ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၁၇။
အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (ဒု) (မနောရထပူရဏီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အံ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၁၈။
အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (တ) (မနောရထပူရဏီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အံ၊ဋ္ဌ၊၃ - ၁၉။
ခုဒ္ဒကပါဌအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ခုဒ္ဒကဋ္ဌ - ၂၀။
ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၂၁။
ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၂၂။
သုတ္တနိပါတအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၂၅။
သုတ္တနိပါတအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၂၆။
ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ ဝိမာနဋ္ဌ - ၂၇။
ပေတဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ ပေတဋ္ဌ - ၂၈။
ထေရဂါထာအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၂၉။
ထေရဂါထာအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၃၀။
ထေရီအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ ထေရီ၊ဋ္ဌ - ၃၁။
အပဒါနအဋ္ဌကထာ (ပ) (ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ) (အမည်မသိ) အပ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၃၂။
အပဒါနအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ) (အမည်မသိ) အပ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၃၃။
ဗုဒ္ဓဝံသအဋ္ဌကထာ (မဓုရတ္ထဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ - ၃၄။
စရိယာပိဋကအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ စရိယာ၊ဋ္ဌ - ၃၅။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (ပ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၃၆။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (ဒု) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၃၇။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (တ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃ - ၃၈။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (စ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄ - ၃၉။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (မ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅ - ၄၀။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (ဆ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆ - ၄၁။
ဇာတကအဋ္ဌကထာ (သ) အရှင်ဥပသေန ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇ - ၄၂။
မဟာနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာ (သဒ္ဓမ္မပ္ပဇ္ဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ မဟာနိ၊ဋ္ဌ - ၄၃။
စူဠနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာ (သဒ္ဓမ္မပ္ပဇ္ဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ စူဠနိ၊ဋ္ဌ - ၄၄။
နေတ္တိအဋ္ဌကထာ (သဒ္ဓမ္မပ္ပဇ္ဇောတိကာအဋ္ဌကထာ) အရှင်ဓမ္မပါလ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ - ၄၅။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ပ) (သဒ္ဓမ္မပ္ပကာသိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာနာမ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၄၆။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ဒု) (သဒ္ဓမ္မပ္ပကာသိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာနာမ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၄၇။
ဓမ္မသင်္ဂဏီအဋ္ဌကထာ (အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၄၈။
ဝိဘင်္ဂအဋ္ဌကထာ (သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂ - ၄၉။
ပဉ္စပကရဏအဋ္ဌကထာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃ - ၅၀။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ပ) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋ္ဌ၊၁ - ၅၁။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ဒု) အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋ္ဌ၊၂ } =။
ဟင်းနရစ် အစ်ဗဆင်သည် မျက်မှောက်ခေတ် ဥရောပတိုက် ပြဇာတ် လောကကို ခေါင်းဆောင်ထူထောင်လိုက်သော နော်ဝေးနိုင်ငံ သား ပြဇာတ်စရာကြီးဖြစ်သည်။
ဝေဘူဆရာတော်ကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ အင်ကြင်းပင်ရွာ၌ အဖ ဦးလူဖေ၊ အမိ ဒေါ်ကြင်နု တို့မှ ၁၈၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်၊ မနက် ၄ နာရီကျော်ခန့်တွင် ဖွားမြင်သည်။
ဆရာတော်လည်း သူငယ်ချင်းဖြစ်ဖူးသူ ဦးသုဇာတနှင့် တောထွက်ရန် တိုင်ပင်ထားသည်။
တစ်နေ့တွင် ဝေဘူဆရာတော်နှင့် ကျောင်းနေဘက် အင်ကြင်းပင်ဇာတိ မောင်စံရှားဆိုသူမှာ ကျောက်ဆည်သို့ ရောက်လာရာ ဝေဘူဆရာတော်ရှိသည့်အရပ်အား သိရှိသွားသည်။
ယခင်က အင်ကြင်းပင်ကျောင်းသည် စာသင်တိုက်သာ ဖြစ်သည်။
ဆရာတော်၏ ဆွေမျိုးသားချင်းများမှာ ဆောလျင်စွာ ကွယ်လွန်သွားကြ၍ မိဘပိုင်မြေကွက်မှာ အလွတ်ကျန်နေသည်။
ထိုအခါက လာဟိုမြို့၌ ကျင်းပလေ့ရှိသော ကဗျာစာပေရွတ်ဆိုဆွေးနွေးပွဲများတွင် အစ်ကဗယ်သည် သူ၏''ဟိမဝန္တာတောင်'' အမည်ရှိသောကဗျာကို ရွတ်ဆိုပြရာ၊ အများ၏ ချီးကျူးခြင်းကိုခံရသည်။
ယင်းကဗျာကို စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိရန် တိုက်တွန်းချက်အရ ''မက်ခဇန်'' အမည်ရှိ အူရဒူ ဂျာနယ်တွင် ထည့်လိုက်ရာ အစ်ကဗယ်သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ထင်ရှားလာလေသည်။
အစ်ကဗယ်သည် ကိုယ်ပိုင်ဉာာဏ်ဖြင့်ရေးသားသော ကဗျာများကိုသာ စပ်ဆိုသည်မဟုတ် ''ပင့်ကူနှင့် ပင့်ကူအိမ်'' ''တောင်နှင့်ရှဉ့်'' စသော အင်္ဂလိပ်ကဗျာများကိုလည်း အူရဒူ ဘာသာသို့ ပြန်ဆို စပ်ဆိုလေသည်။
ထိုကဗျာကို ထုတ်ဝေပြီးနောက် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ''ရူးမူး-အိ-ဗေခုဒီ'' အမည်ရှိကဗျာကိုရေးသားထုတ်ဝေပြန်သည်။
ထို့နောက် အစ်ကဗယ်၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရရုံမက အရှေ့တိုင်း၏ ဒီဗိုင်း ကော်မဒီလင်္ကာကြီးဟုပင် ဆိုစမှတ်ပြုခံရအောင် ကောင်းမွန်သည့် ''ဂျာဗစ်နာမာ''အမည်ရှိ ကဗျာကြီးထွက်လာသည်။
ထိုဟောပြောချက်များကို စုပေါင်း၍ ''အစ္စလာမ်အယူဝါဒ အတွေးအခေါ်ပြုပြင်မှုများ'' ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျမ်းတစ်စောင်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
များ၊ များကဲ့သို့ပင် အမြှေးပါးအတောင် လေးခုရှိသည်။
အချို့က ၊ နှင့် အခြားများ၏ ပိုးလောင်းများကို စားကြလေသည်။
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၊ အိန္ဒိယပါလီမန်၊ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ်၊ မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်နှင့် ဆီလီကွန်တောင်ကြား အိန္ဒိယပညာသည်များ အစည်းအရုံး စသည်တို့တွင် ဝိပဿနာသင်တန်းများကို ပို့ချခဲ့သည်။
က အကူအညီ တောင်းသောကြောင့် တိဗက်ဘုန်းတော်ကြီးများကိုလည်း ဦးဂိုအင်ကာ သွားရောက်၍ ဝိပဿနာပို့ချသည်။
နာဂအိ သည် ဂျပန်ရှိ အီမာဘာရီ တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး အီမာဘာရီ နီရှီ အထက်တန်းကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် တိုကျို ခဲအိဇိုင်း တက္ကသိုလ် တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
သတင်းစာ အဆိုအရ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ဦးပြောသည်မှာ နာဂအိ သည် မည်သူမျှမသွားချင်သော နေရာ သို့ သွားရောက် သတင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ဟု ဆိုသည်။
နာဂအိ သည် စက်တင်ဘာ ၂၅ တွင် သတင်းယူရန် မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် အရေးအခင်းအား ဆူးလေ ဘုရားမှ အနည်းငယ်ဝေးသော ထရိတ်ဒါး ဟော်တယ်အနီးတွင် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးနေခဲ့သည်။
မြန်မာသတင်းသမဂ္ဂ က နာဂအိ အမှတ်တရ ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
တို့သည် ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြေတိုင်းတာမြေပုံထုတ်သည့်လုပ်ငန်းကိုစနစ်တကျဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အပါအဝင် ၎င်းတို့၏ ဗျူရိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားခိုင်မာစွာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး နှင့် ဘဏ္ဍာငွေအမြောက်အမြားရှာဖွေနိုင်ရေး အစရှိသည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် မြေခွန်၊ မြေတိုင်း၊ ကြေးတိုင်၊ မြေစာရင်း နှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဌာနများအား ဖွဲ့စည်းရာ အထက်ပါဌာနလည်း တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရပြီးသည့်နောက် ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် လယ်ယာမြေနိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနပေါ်ပေါက်လာပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ကြေးတိုင်နှင့်မြေစာရင်း ဌာန သည် ဌာနခွဲ အနေဖြင့် ပါဝင်ရသည်။
လက်ထက် ၂၀၁၅ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့ တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂/၂၀၁၅)၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အပေါ် ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး၏ (၂၈.၄.၂၀၁၅)ရက်စွဲ ပါအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၁၃/၂၀၁၅) ဖြင့် ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန အား အရာထမ်း(၃၉၅)နေရာ၊ အမှုထမ်း(၁၃၉၁၈)နေရာတို့ဖြင့် အမည်ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လက်ထက် အရောက်တွင် အား မူလအမည်ဖြစ်သည့် ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန အမည်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်နိုင်ရေးအတွက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၃/၂၀၂၄) သို့ တင်ပြပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါစာဖြင့် ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ အား မူလအမည်ဖြစ်သည့် ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန အမည်သို့ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ Chief Commissioner က အသေးစိတ်မြေတိုင်းတာခြင်းနှင့် ကြေးတိုင်လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အိန္ဒိယအစိုးရသို့ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရမှ ၁၈၇၉ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြေတိုင်းဥပဒေကြမ်း (Survey Bill)ကို ထုတ်ပြန်၍ ကွက်စိတ်တိုင်းတာရေး အစီအစဉ်ကို (Cadastral Survey Program)ချမှတ်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ဥယျာဉ်၊ အခြားသီးနှံ၊ သစ်သီး နှင့် တို့ကို တစ်ဧကနှုန်း စည်းကြပ်သော မြေခွန်တော်ပြန်တမ်းကို မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးမှ ထုတ်ပြန်သည်။
စိုက်ခြင်းလုပ်ငန်းမှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီတို့က နယ်မြေတည် ငြိမ်ရေး၊ ဥပဒေစိုမိုးရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာစက် ထိရောက်စေရေးတို့အတွက် နယ်မြေဒေသကို ဦးစွာတိုင်းတာ၍ နယ်မြေပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပြီးနောက် မြေခွန် စည်းကြပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ဗျူရိုကရေစီယန္ယယားအခြေစိုက်ပြီး နယ်မြေကိုယင်းတို့ ကစိုးမိုးလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ဆင့်ဆိုအမိန့်ပေးလိုက်ခြင်းသဘောဆောင်ပါသည်။
ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားစီရင်တော်မူသော = နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ (၁) အစိန္တေယျ၊ အပ္ပမေယျ၊ သေဋ္ဌဇေဋ္ဌ အတုလပရမံ၊ အရဟံ ဘဂဝါ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၊ အနုတ္တရ မာရဇိ၊ တိလောကန္တဂူ၊ သယမ္ဘူ ဘဝိဿရ၊ ဤသို့စသား အသင်္ချေ ယျ၊ နာမတံဆိပ်၊ ဂုဏ်ဝိသိဌ်ဖြင့်၊ ဇမ္ဗူဒိပ်မှတက်၍၊ ဘဝဂ်တိုင်ကြေညာလျက်၊ ကာမ ရူပ၊ အရူပ ဟု၊ ဩကာသ သုံးရပ်၊ လောကဓာတ်၌၊ အမြတ်ထက်အမြတ်၊ သမိုက်အပ်သော၊ လူနတ်ဗြဟ္မာ၊ မဟာကဝိန်၊ သုခမိန်တို့သည်၊ ပညိန္ဒြေရှိတိုင်းဖြင့်၊ ခြားပိုင်းတွက်ကျုံး၍၊ မဆုံးမကုန်နိုင်၊ မကြံစည်နိုင်၊ မအံ့ဩနိုင်၊ ပြည့်လှိုင်ထွေပြား၊ များပြားကျယ်ဝန်းသော၊ ကျေးဇူးတော်အပုံ၊ ဂုဏ်တော်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူပေထသော။
ထိုကြောင့် တချို့ပညာရှင်များသည် ထိုအပိုဒ်တို့ကို ၏ မူလလက်ရာ မဖြစ်နိုင်ဟု ယူဆကြသည်။
ဂျူနီပါ စစ်စကို စီဒဗလျူအန်အေ နိုဘယ် ကွမ်ပ်တီအိုင်အေ ရက်ဒ် ဟက်တ်။
ဒက်ဘ်စတပ် သည် တောင်ပိုင်းမှ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော အီလက်ထရောနစ် တီးလုံးအမျိုးအစား တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုးရဘဏ် ၄ ခုနှင့် ပြည်တွင်းပုဂ္ဂလိကဘဏ် ၂၈ ခုနှင့် နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၃ ခု ရှိသည်။
အမှတ်-၁၇၀/၁၇၆၊ ၊ ၊ ရန်ကုန်မြို့။
ရုံးအမှတ်-၂၆၊ မြတ်ပန်းသဇင်လမ်း၊ ဟိုတယ်ဇုံအနီး၊။
အမှတ်-၂၆/၄၂၊ ပန်းဆိုးတန်းလမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့။
မတိုင်မီက၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Stock Exchange Market မှာ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်အလွန် တွင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး၊ Yangon Stock Exchange အဖြစ်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တွင် နေရာ ၄၀၊ တွင် ၆ နေရာနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီ တိုင်းဒေသကြီး၏ လွှတ်တော်အမတ် ၂ နေရာ ပေါင်း ၄၈ နေရာအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အဓိက အတိုက်အခံပါတီ က ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာမူ ရန်ကုန်တိုင်း လစ်လပ်နယ်မြေမှ ပါဝင်ခဲ့ရာ မဲရနှုန်း ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ (၂၀၁၂) အား ကျင်းပမည့် အကြောင်းကို ဦးဆောင်သည့် က ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက် တွင် ကြေညာအသိပေးခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၂၃ ဦး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၂ ဦး နှင့် တိုင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၁ ဦး ဖြင့် စုစုပေါင်း ၂၆ ဦး ရှိခဲ့သည်။
လစ်လပ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာများအတွက် မဲဆန္ဒရှင် ၄၆၈၃၂၃၁ ဦး လစ်လပ်အမျိုးသားလွှတ်တော်နေရာအတွက် မဲဆန္ဒရှင် ၁၆၇၀၁၀၂ ဦး လစ်လပ် တိုင်းလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အတွက် မဲဆန္ဒရှင် ၁၃၃၃၃၀ ဦး = လစ်လပ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာများအတွက် မဲဆန္ဒရှင် ၃၂၈၂၄၄၂ ဦး (မဲပေးမှု - ၇၀ . ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း) လစ်လပ်အမျိုးသားလွှတ်တော်နေရာအတွက် မဲဆန္ဒရှင် ၁၀၅၄၆၁၁ ဦး (မဲပေးမှု - ၆၃ . ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း) လစ်လပ်ပြည်နယ် လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အတွက် မဲဆန္ဒရှင် ၈၆၀၄၈ ဦး (မဲပေးမှု - ၆၄.၅၄ ရာခိုင်နှုန်း) မဲဆန္ဒရှင်စုစုပေါင်း ၆၄၈၆၆၆၃ ဦး မဲလာပေးသူအရေအတွက် ၄၄၂၃၁၀၁ ဦး (၆၈.၁၉ ရာခိုင်နှုန်း) ပယ်မဲ/ပျောက်မဲ ၃၃၀၈၆၁ မဲ ခိုင်လုံမဲ ၄၀၉၂၂၄၀ မဲ နိုင်ငံရေးပါတီ (၁၇) ပါတီ အနက် (၃) ပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အနိုင်ရခဲ့သည်။
ဂလူးတန့်(ကော်၊ကစီဓာတ်) သည် လက်တင် "ဂလူးတန်" မှ " ဂလူး" ဖြစ်လာပြီး ဘာလီ၊ဂျုံ၊အမျိုးမျိုးသော အစေ့အဆန်၊ရိုင်းလ်စပါး၊စပါးနှင့်ပြောင်း မျိုးစိတ်များ မှထုတ်ယူထားသော ပရိုတင်းဓာတ် အစုအပေါင်းဖြစ်သည်။
လူတစ်ယောက်သေဆုံးသွားသည်ကို died ဟူသော စကားလုံးအစား ပိုမိုယဉ်ကျေးသော passed away, passed on, or expired စာလုံးများဖြင့် ပြောဆိုကြသည်။
အသက်ရှူရပ်သွားခြင်း နှလုံးမခုန်တော့ခြင်း Pallor mortis ရှိခြင်း (သေဆုံးပြီး ၁၅-၂၀ မိနစ်အကြာတွင် ဖြူစွတ်သွားခြင်း) Liver mortis ရှိခြင်း (ကမ္ဘာမြေကြီးဆွဲငင်အားအရ ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းတွင် (လဲလျောင်းနေရင် - ကျော၊ မတ်တပ်ရပ်ရင် - ခြေထောက်) သွေးများစုနေခြင်း) Algor mortis ရှိခြင်း (သေဆုံးပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ် အေးစက်လာခြင်း) Rigor mortis ရှိခြင်း (သေဆုံးပြီးနောက် ခြေလက်များ တောင့်တင်းလာပြီး၊ လှုပ်ရှား၍မရတော့ခြင်း) ပုပ်ဆွေးခြင်း (အနံ့နံလာခြင်း) သေဆုံးခြင်းကို အတိအကျ ဖွင့်ဆိုသတ်မှတ်ရာတွင် အခက်အခဲများရှိသည်။
ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ကူးစက်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးနှုန်းမှာ အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
သေဆုံးခါနီးအချိန်မှစ၍ သေဆုံးပြီးနောက်ထိ တရားစာများရွတ်ဖတ်ပေးခြင်း၊ ဂါထာများမန်းမှုတ်ခြင်း၊ ရိုးရာထုံးစံ နာရေးပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မြေမြုပ်ခြင်း၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း စသည့်ပွဲများ ပြုလုပ်ပေးကြသည်။
အသက်ရှူခြင်း (breathing) ဆိုသည်မှာ ကျောရိုးရှိခြေလေးချောင်း သတ္တဝါများတွင် လေကို အဆုတ်အတွင်း၊ အပြင် ရှူသွင်း၊ ရှူထုတ်ခြင်းကို ခေါ်သည်။
အသက်ရှူခြင်းကို စိတ်ဖြင့်သော်လည်ကောင်း၊ အသိစိတ်မပါပဲသော်လည်ကောင်း ခန္ဓာကိုယ်က ထိန်းချုပ်သည်။
အောက်ဆီဂျင်သည် မပါမဖြစ် အရေးပါသော ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် - :(က) နိုင်ငံတော် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်း များကို အသုံးပြု၍ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ဓာတ်သတ္တု ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အစိုးရက ခွင့်ပြုထားသော ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်သည့် အခြား လုပ်ငန်းများကို ထိရောက်မှန်ကန်စွာ အသုံးချ စီမံဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကြေးတိုင်နှင့်မြေစာရင်းဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရဌာနအဖွဲ့အစည်းများမှ သင့်လျော်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အခြားသင့်လျော်သော ပုဂ္ဂိုလ်များက အဖွဲ့ဝင်များ အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်သော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေး ဗဟိုကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် နိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို အောက်ဖော်ပြပါ လုပ်ငန်းများအတွက် လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ပြုနိုင်သည် - ::(က) စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ ::(ခ) မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ ::(ဂ) ဓာတ်သတ္တုထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်း၊ ::(ဃ) အစိုးရက ခွင့်ပြုထားသော ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်သည့် အခြားလုပ်ငန်းများ :၅။
နိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို ပုဒ်မ ၄ ပါ လုပ်ငန်းများ အတွက် လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိလိုပါက အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများသည် သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ ဗဟိုကော်မတီသို့ လျှောက်ထားနိုင်သည် - ::(က) မြန်မာနိုင်ငံသားရင်းနှီးမြှပ်နှံသူများ၊ ::(ခ) အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ ::(ဂ) ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်းကို ကန့်သတ်သည့် ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄ နှင့်အညီ ကင်းလွတ်ခွင့် ပြုထားသူများ၊ ::(ဃ) အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ရပ်နှင့် အကျိုးတူ ကိစ္စရပ်များအတွက် ဆောင်ရွက်မည့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု ဥပဒေအရ ခွင့်ပြုထားသော ရင်းနှီးမြှပ်နှံ သူများ၊ :၆။
ဗဟိုကော်မတီသည် ပုဒ်မ ၅ အရ လျှောက်ထားသည့် ကိစ္စများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ - ::(က) သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောထား မှတ်ချက်ကို ရယူရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ယင်းနှင့်ဆက်နွယ်လျက်ရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ခွင့်ပြုသည့်အခါ မြေဧရိယာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ - ::(က) စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် - :::(၁) နှစ်ရှည်ပင်ဖြစ်ပါက တစ်ကြိမ်လျှင် ဧက ၅၀ဝ၀ ထက် မပိုစေဘဲ ခွင့်ပြုနိုင်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ယင်းတို့နှင့်ဆက်နွယ်လျက်ရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ခွင့်ပြုသည့်အခါ အချိန်ကာလနှင့် စပ်လျဉ်း၍ - ::(က) စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် - :::(၁) နှစ်ရှည်ပင်နှင့် ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံဖြစ်လျှင် စတင်ခွင့်ပြုသည့် နှစ်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ထက်မပိုစေဘဲ ခွင့်ပြုနိုင်သည်။
မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူသည် - ::(က) ခွင့်ပြုထားသည့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားနှင့် ယင်းနှင့်ဆက်နွယ်လျက်ရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကိုသာ လုပ်ကိုင်ရမည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် အောက်ပါအခြေအနေတစ်ရပ်ရပ်ပေါ်ပေါက်ပါက ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများအနက်မှ လိုအပ်မည့် အနည်းဆုံးမြေဧရိယာကို ပြန်လည်ရယူ ပိုင်ခွင့်ရှိသည် - ::(က) ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ တွေ့ရှိခြင်း၊ ::(ခ) နိုင်ငံတော်အကျိုးငှာ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် အထူး စီမံကိန်းလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ခြင်း၊ ::(ဂ) ဓာတ်သတ္တုထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် ခွင့်ပြုထားသော သတ္တုအမျိုးအစားမှအပ အခြား သယံဇာတပစ္စည်းများ တွေ့ရှိခြင်း၊ ::(ဃ) ပုဒ်မ ၄၊ ပုဒ်မခွဲ (က)၊ (ခ)နှင့် (ဃ)တို့ပါ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် သယံဇာတ ပစ္စည်းများတွေ့ရှိခြင်း။
ဗဟိုကော်မတီသည် - ::(က) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူက စိုက်ပျိုးရေး သို့မဟုတ် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းအတွက် နည်းပညာ၊ မျိုးကောင်း မျိုးသန့်နှင့် အခြားပံ့ပိုးမှုများကို ဆက်သွယ်တောင်းခံလာလျှင် လိုအပ်သလို ကူညီ ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် - ::(က) မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိထားသူက လုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဒေသခံတောင်သူ လယ်သမားများနှင့် အငြင်းပွားခြင်း၊ ဟန့်တားနှောက်ယှက်ခြင်း၊ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်း၊ အကျိုးဖျက်ဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်ခံရကြောင်း တင်ပြလာ လျှင် သက်ဆိုင်ရာဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဦးစွာညှိနှိုင်းပေးရမည်။
အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း အပေါ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းခွဲခြင်းနှင့် ပတ်သတ်၍ ငြင်းခုံမှုများ ရှိသည်။
Foregut, midgut, hindgut ဟူ၍ သုံးပိုင်းခွဲထားသည်။
အခြေအနေ အမျိုးမျိုးပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည်။
အစာလမ်းကြောင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ခုခံအားစနစ်အတွက် များစွာ အရေးပါသည်။
နော်လီဇာ ဘင်ဆင် (၁၉၄၁-၂၀၁၀) သည် ကရင်လူမျိုး အလှမယ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားရေးရာ လှုပ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။
Catriona Knapman (Oct 2018) "[ Karen Rebel]". Mekong Review နော်လီဇာမှာ မောင်နှမ ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်များ ဝင်သည့်အခါ အရီးများရှိသည့် သို့ ရှောင်သည်။
ရန်ကုန် အောင်ဆန်းကွင်း၌ ကျင်းပသည့် မယ်ဗမာပြိုင်ပွဲတွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၌ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၈ ၌လည်းကောင်း နှစ်ကြိမ်တိုင် ဆုရသည်။
ဇွန်ပန်းပွင့် (၂၃ ဩ ၂၀၁၇) "[ The Many Crowns of 'Miss Burma'] . မြန်မာတိုင်းမ်. မယ်ဗမာရပြီးနောက် ကမ်းလှမ်းမှုများရှိရာ ရုပ်ရှင် ရိုက်သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲအတွက် ရန်ကုန်လာသည့် ကရင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ အမှတ် (၅) တပ်မဟာမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် လင်းထင် နှင့် ချစ်ကြိုက်ကာ ၁၉၆၄ ခု၊ မေလ ၁၂ ရက်၌ လက်ထပ်သည်။
စောရန်နိုင် (၄ ဖေ ၂၀၁၀) "[ Louisa Benson Craig Dies Aged 69] "။
ဒေသခံ အခေါ် ဘင်္ဂလီလို “Nirical Gingira”၊ မြန်မာလို “အုန်းကျွန်း” လို့ အဓိပ္ပာယ် ရသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၈၂၄-ခုနှစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
နတ်မြစ်သည် နှင့် တို့အကြားတွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်နမိတ် စည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော မြစ်ဖြစ်သည်။
တိုက်တန်သည် ထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုကြီးမားပြီး ထက်လည်း ပိုမိုကြီးမားသည်။
စနေဂြိုဟ်မှ ကြည့်မည်ဆိုပါက လကမ္ဘာအား မှ မြင်ရသည်ထက် ၁၁.၄ ဆ မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။
လေထုထဲတွင် များပြားပြီး ကမ္ဘာမြေကဲ့သို့ပင် လေတိုက်ခြင်း၊ မိုးရွာခြင်း၊ မြစ်ချောင်းများ တည်ရှိသည်။
ရေးသူ – သီချင်းအမျိုးအစား – ဆောင်းဘွဲ့ပတ်ပျိုး အဆို – အတီး – မန္တလေးဦးအုန်းမောင် ဘုံပျံနေနန်း ပတ်ပျိုးကြီး (ဂီတဝိသောဓနီမူ) ဘုံပျံနေနန်း။
ရေးသူ – သီချင်းအမျိုးအစား – ဇာတ်ထွက် ယိုးဒယား အဆို – အတီး – အော်ဂင် တင်ဝင်းလှိုင်၊ စန္ဒရား အေဝမ်းခင်မောင် စက်လဲပျော်ပါနိုင် အီနောင်ဇာတ်ထွက်ယိုးဒယား (မြဝတီမင်းကြီး) စက်လဲပျော်ပါနိုင်၊ နန်းပင်တိုင်ကြော့၊ ကြာရံလယ်၊ ယဉ်ရွေလုံ့၊ ရွှေကေသီ၊ စုံညီပျော်ပါး၊ ရွေဝန်းလျား။
ရေးသူ – အဆို – အတီး – ဦးရည်နွယ် သီချင်းအမျိုးအစား – ဘုန်းတော်ဘွဲ့ သန်းကောင် ထောင်ရောင်နေကသာ ဘုန်းတော်ဘွဲ့ သန်းကောင်သီချင်းခံ (ရွှေဘိုမင်းလက်ထက် မြဝတီဝန်ကြီး) (ထောင်ရောင်နေကသာ ရွှေဘုန်းဝင်း။
ကင်ရှာဆာမြို့ သည် ၏ နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်သော ၏ မြို့တော် နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိပြီး ကျယ်ဝန်းသော ကွန်ဂိုမြစ်ကို ဖြတ်၍ လှမ်းမြင်ရသော အနေအထားတွင် ရှိသည်။
လေးဂို့စ်မြို့သည် ရှိ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး နိုင်ဂျီးရီးယားရှိ လူဦးရေ အများဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ရိုက်တာ သတင်းဌာန မှ မဲကောက်ယူချက်အရ မှ ဇန်နဝါရီ လမှ မတ်လအတွင်း ဖုန်းပေါင်း ၈၈ သန်းရောင်းနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ နိုကီယာမှ ၈၃ သန်းသာ ရောင်းနိုင်မည်ဟု ကောက်နှုတ်ချခဲ့သည်။
များမကြာမီနှစ်များတွင် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် လူသုံးအီလက်ထရွန်းနစ်ပစ္စည်းဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာကာ အမျိုးအစားဖုန်းများဖြင့် နာမည်ရလာပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းနှင့် စမတ်ဖုန်းထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နီဗရက်စကပြည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် တို့ အသီးသီးတည်ရှိ၏။
တောင်ဘက်တွင်ကား တည်ရှိ၍ မြောက်ဘက်တွင်မူ တည်ရှိလေသည်။
သည် နီဗရက်စကပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ လူဦးရေထူထပ်သည်။
မှာ အဓိကကောက်သီးနှံဖြစ်၍ ၊ မြင်းစားဂျုံ၊ နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များပြင် သစ်သော့သီး၊ စသည့်သစ်သီးများလည်းထွက်သည်။
နီဗရက်စကပြည်နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသ၌ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသည် ဖွံ့ဖြိုးသော်လည်း၊ အနောက်ပိုင်းဒေသ၌မူ ရော့ကီးတောင်ခြေအထိလွင်ပြင်ကြီးဖြစ်၍ ၊ နှင့် များကို အကြီးအကျယ်မွေးမြူကြသည်။