DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ပုံမှန် ခေါင်းလောင်းများတွင် ခြင်္သေ့ နှစ်ကောင်နှင့် နဂါး သို့မဟုတ် နယား နှစ်ကောင် သာ ရှိသော်လည်း၊ ဤခေါင်းလောင်းတွင် မြန်မာ အဆင်တန်ဆာ ကနုတ်၊ အရုပ်လက်ရာများ အပြင် ရာမဇာတ်မှ ရာမ၊ လက္ခဏ၊ မယ်သီတာ၊ ဒဿဂီရိ စသည့် ဇာတ်ကောင်များ ကို လက်ရာမြောက်စွာ ထုလုပ်ထားသည်။
မျက်နှာ၊ ဟန်ပန်၊ အမူအရာ များ အလွန် သေသပ် လှပသည်။
စေတီတော်ကြီး၏ အဆောက်အအုံများကို ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်ထားသောကြောင့် ယနေ့ အချိန်တွင် ခမ်းနားလှပသည်။
ပွဲတော်များတွင် ဧည့်ခံ ကြွေးမွေးမှုများ၊ အက ပျိုမယ်များ ပါဝင်သော အခမ်းအနားများ ရှိတတ်သည်။
ဘုရားကြီးမြို့ အတွက် ကျက်သရေဆောင် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သောကြောင့် ဒေသခံများနှင့် ခရီးသွားများ မကြာခဏ လာရောက်ဖူးမျှော်ကြသည်။
မော်စောကနု (အင်္ဂလိပ်: Maw Sauk Kanu သို့မဟုတ် Maung Sauk Kanu ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်အတွင်း ရှိခဲ့သော ရှေးဟောင်း နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယခု ဘုရားကြီးမြို့ (Payagyi) ဟု လူသိများသော မြို့၏ ရှေးအမည် ဖြစ်ပြီး၊ မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိရာ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများ ရှိခဲ့ပြီး ဟံသာဝတီ ခေတ် သို့မဟုတ် အလယ်ခေတ် မြန်မာ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော နေရာ တစ်ခု အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
မော်စောကနု သည် ပဲခူးမြို့မှ မြောက်ဘက် မိုင် ၁၀ ခန့်အကွာ၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး အဝေးပြေး ကားလမ်း (အမျိုးသားအဝေးပြေး လမ်း ၁) နှင့် ရထားလမ်း ပေါ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။
ယခု ဘုရားကြီးမြို့ အဖြစ် တည်ရှိနေပြီး ကိုဩဒိနိတ်မှာ ခန့်မှန်း ၁၇°၂၈′၂၇″N ၉၆°၃၁′၀၉″E ဖြစ်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေး အဓိက ဖြစ်ပြီး ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများ ရှိခဲ့သည်။
မြို့ဟောင်း ဧရိယာ မှာ အလျား ၇၅၀ မီတာ ခန့်နှင့် အနံ ၅၀၀ မီတာ ခန့် ရှိပြီး ကျုံးနယ်များ ပါဝင်လျှင် ပိုမို ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။
မော်စောကနု ၏ အဓိက သမိုင်းကြောင်းမှာ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး နှင့် ဆက်စပ်ပါသည်။
နောက်ဆုံး စခန်းအဖြစ် မော်စောကနု ရှိ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း တွင် တပ်ချ ရပ်နားခဲ့သည်။
ထိုနေရာတွင် ပျက်စီးနေသော ဘုရားကြီး (ယခု မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်) ကို တွေ့မြင်ခဲ့ပြီး၊ ပဲခူးမင်း သမိန်ထောရာမ ကို အနိုင်ရပါက ဤဘုရားကို ပြုပြင်ပါမည်ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြု ခဲ့သည်။
နာမည်ကို "မဟာဝိဇယစေတီတော်" ဟု ဘွဲ့မည်သမုတ်ခဲ့ပြီး၊ ယခု မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်ကြီး ဟု လူသိများသည်။
ရှေးဟောင်း မြို့ဟောင်း အဖြစ် ဟံသာဝတီ (၃၂) မြို့ စာရင်း တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရှေးဟောင်း သင်္ဘော အစိတ်အပိုင်းများ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မော်စောကနု ရှိ အဓိက ထင်ရှားမှုမှာ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း ပေါ်ရှိ မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်မြတ်ကြီး ဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများ လည်း ရှိခဲ့သည်။
အမြင့် ၁၂၃၅.၆ မီတာ (၄၀၅၄ ပေ) ရၕှိသည်။
တောင်သည် "အိုးမိနဲအိုခုဂခဲမိချိတောင်တက်လမ်း" ပေါ်တွင် ရှိသည်။
ရှိဆုနိဝတောင်သည် "လေးဆွန်းရှိသည့်ကျောက်ဆောင်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
အထင်ရှားဆုံးမှာ ယောရှိနိုယမဘူတာမှ စတင်တက်ရောက်ရသည့်လမ်းဖြစ်ပြီး တောင်ထိပ်အထိ ၄ နာရီ ၅၀ မိနစ် ကြာမြင့်သည်။
အခြားလမ်းကြောင်းမှာ ဒိုရိုခဝ၊ ခဝခမိ မှတဆင့် အိုးတန်းဂျောတောင်ကို ဖြတ်ကာ တက်ရောက်ရသည်။
of of Image: Shisuniwa01.JPGရှိဆုနိဝတောင်ကို အနောက်မြောက်ဘက်မှ မြင်ရပုံ Image:Shisuniwa02.JPGရှိဆုနိဝတောင်ထိပ် Image:Shisuniwa03.JPGရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် တောင်ဘက်မြင်ကွင်း Image:Shisuniwa04.JPGရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် အနောက်တောင်ဘက်မြင်ကွင်း Image:Shisuniwa05.JPGရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်သို့ တက်ရာလမ်း [ Omine, Daitaka, Odaigahara] [ Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan]။
မဲခွန်းနိုင်းတောင်သည် pyroclastic တောင်ခုံးဖြစ်သည်။
တောင်သည် non-alkali, mafic မီးတောင်ကျောက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။
တောင်ရှိကျောက်များသည် အနီးအနားရှိ တောင်ဖြစ်သည့် ရိုင်းဒန်းတောင်၏ ကျောက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သက်တမ်းပိုနုသည်။
အမြင့် ၁၂၄၈.၃ မီတာ (၄၀၉၅ ပေ) ရှိသည်။
ဒိုင်းခိုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်သည် ဒိုင်းခိုတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသည့် တောင် ၃၀၀ စာရင်းဝင် တောင်လည်း ဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီကာလနှင်းကျသည့်အချိန်တောင်တက်ပါက နှင်းများကျနေသည့် သစ်ပင်များ၏ အဆင်ဒီဇိုင်းသည် တောင်တက်သူများအကြား နာမည်ကျော်ကြားသည်။
တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ရန် လမ်းကြောင်းများစွာဥရှိသည်။
အခြားတစ်ခုဖြစ်သည့် နာရခိုဆွတ်ဘတ်စကား၏ မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်သည့် တခမိ - တိုဇန်းဂုချိမှတ်တိုင်မှ တက်ရသည့်လမ်ကြောင်းဖြစ်ကာ နှစ်နာရီခွဲကြသည်။
တတိယမြောက်လမ်းမှာ နာရခိုဆွတ်ဘတ်စကား၏ မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်သည့် ရှိမို - ဟိရနိုဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှ တက်ရသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး ၂ နာရီခွဲ ကြာမြင့်သည်။
Image:Takamisan02.JPGတခမိတောင်ထိပ်ရှိ တခမိနတ်ကျောင်း (January 2009) Image:Takamisan03.JPGတခမိတောင်မှ မြင်ရသည့် (January 2009) Image:Takamisan04.JPGတခမိတောင်၏ အရှေ့ဘက်မြင်ကွင်း (January 2009) Image:Takamisan05.JPGတခမိတောင်မှ မြင်ရသည့် ဒိုင်းခိုတောင်တန်း (January 2009) Image:Takamisan06.JPGတခမိတောင်မှ မြင်ရသည့် (January 2009) Image:Takamisan07.JPGတခမိတောင်ထိပ်ရှိ နှင်းခဲနေသည့် သစ်ပင်များ (January 2009) Image:Takamisan08.JPG တခမိတောင်ထိပ်ရှိ နှင်းခဲနေသည့် သစ်ပင်များ (January 2009) Image:Takamisan09.JPGTakamisugi Cedar [ Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan] [ Omine, Daitaka, Odaigahara]။
မိအဲခရိုင်နှင့် ရှိဂခရိုင်အကြားရှိ ဆုဇုခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆုဇုခတောင်တန်းရှိ အမြင့်ဆုံးသော တောင်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်သည် ဆုဇုခတောင်တန်းရှိ အခြားသောတောင်များကို တက်ရောက်နိုင်သည့် အစနေရလည်း ဖြစ်သည်။
ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်သည် ထင်ရှားပြတ်သားသည့် ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး၊ သဘာဝအလှအပများ များပြားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။
တောင်ထိပ်တွင် နှင်းလျှောစီနိုင်သည့် အပန်းဖြေစခန်းငယ်တစ်ခု ရှိသည်။
အရှိဂရတောင်သည် ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီလာသူရဲကောင်းဖြစ်သည့် ခင်တရိုး (Kintarō) ၏ မွေးဖွားရာအရပ်လည်း ဖြစ်သည်။
သူသည် မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်များ၊ မုန်တိုင်း၊ ဆိုင်ကလုန်း၊ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မီဒီယာများ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာ နှင့် အခမဲ့ ဖြန့်ဝေမှုများမှတစ်ဆင့် အများပြည်သူ သို့ မကြာခဏ မျှဝေပေးလေ့ ရှိသည်။
အထူးသဖြင့် မုန်တိုင်း ရာသီ အချိန်တွင် ကြိုတင်သတိပေးချက်များနှင့် လက်တွေ့ကျကျ ရှင်းပြချက်များကြောင့် လူကြိုက်များသည်။
သူ၏ အချက်အလက်များကို နိုင်ငံတကာ မိုးလေဝသ အရင်းအမြစ်များ (ဥပမာ GDACS၊ ECMWF၊ GFS စသည်) နှင့် ကိုယ်တိုင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ မှုများအပေါ် အခြေခံ ထုတ်ပြန်လေ့ ရှိသည်။
သူ၏ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ အများစုမှာ နိုင်ငံတကာ မိုးလေဝသ ဝက်ဘ်ဆိုက်များ၊ ဂြိုဟ်တု ဒေတာ နှင့် မော်ဒယ်များ (ECMWF၊ GFS၊ ICON စသည်) ကို စောင့်ကြည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ မှုများအပေါ် အခြေခံ ထားသည်။
သူ၏ ခန့်မှန်းချက်များကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေပေးလေ့ ရှိပြီး မုန်တိုင်း ရာသီ အချိန်တွင် အထူး တက်ကြွသည်။
ထင်ရှားသော ပံ့ပိုးမှုများမှာ- ဆိုင်ကလုန်း မိုခါ (Cyclone Mocha, ၂၀၂၃) - ရခိုင်ပြည်နယ် ထိခိုက်မှု၊ လူဦးရေ ၉ သိန်းကျော် ထိခိုက်နိုင်ချေ နှင့် ကြိုတင် သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
လေတိုက်နှုန်း မိုင် ၉၀-၁၀၀ ကျော် အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
မုန်တိုင်း နှင့် မိုးသည်းထန်မှု ဆိုင်ရာ တစ်ပတ်ခန့်မှန်းချက်များ - Cherry FM၊ TLT Tv၊ The Nation Voice၊ Mekong News စသည့် မီဒီယာများတွင် အင်တာဗျူး များမှတစ်ဆင့် ရှင်းပြခဲ့သည်။
ရေကြီးရေလျှံမှု၊ လေတိုက်နှုန်း နှင့် မြေပြိုမှု အန္တရာယ်များကို ကြိုတင် သတိပေးလေ့ ရှိသည်။
ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု နှင့် အယ်နီညို/လာနီညာ ဖြစ်စဉ်များ - ရန်ကုန်ဆောင်း ပိုအေးနိုင်မှု၊ မိုးရာသီ စောနိုင်မှု၊ ရေကြီးကာလ ရှည်နိုင်မှု စသည်တို့ကို နိုင်ငံတကာ မော်ဒယ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ် ရှင်းပြခဲ့သည်။
အပူလွန်ကဲမှု နှင့် အအေးလွန်ကဲမှု သတိပေးချက်များ - အပူလွန်ကဲမှုကြောင့် အပူလှိုင်း (heat stroke) အန္တရာယ်၊ ဆောင်းရာသီ ပိုအေးနိုင်မှု စသည်တို့ကို ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
အဓိက ပလက်ဖောင်းများမှာ- Green Way Myanmar (အစိမ်းရောင်လမ်း) ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် မိုးလေဝသ သတင်းများ ပုံမှန် တင်ပြသည်။
YouTube ချန်နယ်များ (Cherry FM၊ TLT Tv၊ The Nation Voice စသည်) တွင် အင်တာဗျူး နှင့် ခန့်မှန်းချက် ဗီဒီယိုများ များပြားသည်။
Facebook တွင် မိုးလေဝသ အချက်အလက်များ မျှဝေလေ့ ရှိသည်။
ဘုနဂတခဲတောင်သည် ဟိရတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။
ဟိရတောင်တန်းတွင် အိုခုဟိရ၊ ခိတဟိရနှင့် မိနမိဟိရတောင်ထိပ်များ ပါဝင်သည်။
ဘုနဂတခဲတောင်တွင် "အိုခုဟိရတောင်ထိပ်" သည် ပါဝင်တည်ရှိသည်။
ခရီးသွားများအနေဖြင့် တောင်ထိပ်မှ ပတ်ဝန်းကျင်ပတ်ပတ်လည်မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
ဟိရဘူတာမှ တောင်၏ အလယ်နေရာအထိ ဟိရကေဘယ်ကြိုးထိုင်ခုံလိုင်း (Hira Chair Lift) နှင့် ဟိရကေဘယ်ကြိုးလိုင်း (Hira Ropeway) ကို စီးနင်းကာ သွားနိုင်သည်။
Hira Chair Lift ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်နှင့် Hira Ropeway ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဤဝန်ဆောင်မှု နှစ်ခုစလုံးကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
of of Image:bunagatake1.jpgဘုနဂတခဲတောင်ထိပ် Image:bunagatake2.jpgတောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် အနောက်ဘက်မြင်ကွင်း Image:bunagatake3.jpgတောင်အလယ်မြင်ကွင်းတစ်ခု [ the Geographical Survey Institute in Japan] [ Biwako Quasi-National Park] [ ‘Hirasankei Bunagatake’]။
ဟိဒခတောင်တန်းရှိ တောင်များသို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် အဓိကလမ်းကြောင်းများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ လမ်းမကြီးများကွန်ရက် တွင် လမ်းအမျိုးအစား ငါးခု ပါဝင်ပြီး ယင်းတို့မှာ အမြန်လမ်းမကြီးများ (Expressways) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးများ (National Highways) အဓိကလမ်းမကြီးများ (Main Arterials) လမ်းခွဲငယ်များ (Sub Arterials) နှင့် အာရှ (အာဆီယံ) လမ်းမကြီးများ (Asian (ASEAN) Highways) တို့ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြန်လမ်းမကြီးများကွန်ရက်သည် (E 1) ကို အဓိက မဏ္ဍိုင်အဖြစ်ထားရှိကာ တစ်စတစ်စ ခေတ်မီတိုးတက်ပြောင်းလဲလျက် ရှိသည်။
E 1 အမြန်လမ်းမကြီးအပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နောက်ထပ် အမြန်လမ်းမကြီး ၅ ခု ဖောက်လုပ်ရန် စီမံကိန်းများလည်း ရေးဆွဲထားရှိသည်။
သို့ရာတွင် အချို့သော လမ်းအမှတ်စဉ်များသည် အရှေ့-အနောက် သို့မဟုတ် တောင်-မြောက် တည်ရှိနေခြင်း မရှိပေ။
ထို့ပြင် အချို့သော လမ်းကြောင်းများသည် မော်တော်ယာဉ်များ မောင်းနှင်သွားလာနိုင်သည့် လမ်းအဆက်အသွယ်များအဖြစ် လက်တွေ့မြေပြင်တွင် အမှန်တကယ် တည်ရှိခြင်း မရှိသေးပေ။
ယင်းစနစ်တွင် လမ်းအမှတ် ၁ နှင့် ၂ တို့သည် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးမြို့တို့အကြား တည်ရှိပြီး၊ အခြားသော ဂဏန်းတစ်လုံးတည်းပါရှိသည့် လမ်းများသည် ၎င်းတို့မှတဆင့် ခွဲထွက်သွားကာ၊ ဂဏန်းနှစ်လုံးတွဲ လမ်းများသည် ဂဏန်းတစ်လုံးတည်းပါရှိသည့် လမ်းမများမှတဆင့် ထပ်မံခွဲထွက်သွားသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။
ယင်းလမ်းမကြီးများ၏ နံပါတ်စဉ်သတ်မှတ်ခြင်းကို လမ်းကြောင်း ဦးတည်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ဆောင်ရွက်ထားရာ၊ တောင်-မြောက် တည်ရှိသော လမ်းများကို မဂဏန်းများ သတ်မှတ်ပေးပြီး အနောက်ဘက်မှ အရှေ့ဘက်သို့ ဂဏန်းတန်ဖိုး ကြီးမြင့်သွားမည့် ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။
အလားတူပင် အရှေ့-အနောက် တည်ရှိသော လမ်းများကိုမူ စုံဂဏန်းများ သတ်မှတ်ပေးကာ၊ တောင်ဘက်မှ မြောက်ဘက်သို့ ဂဏန်းတန်ဖိုး ကြီးမြင့်သွားမည့် ပုံစံဖြင့် သတ်မှတ်ထားရှိသည်။
ပထမအပိုင်းသည် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကုဒ်အမှတ်အသား ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအပိုင်းသည် လမ်းကုဒ်နံပါတ် ဖြစ်သည်။
အမှတ်စဉ် ၁ မှ ၉၉ အထိ သတ်မှတ်ထားသော လမ်းများသည် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တစ်ခုတည်းအတွင်း တည်ရှိသော လမ်းများဖြစ်ကြပြီး၊ အမှတ်စဉ် ၂၀၁ မှ ၂၉၉ အထိ သတ်မှတ်ထားသော လမ်းများသည် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် နှစ်ခုကို ချိတ်ဆက်ပေးသော လမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ကျေးရွာပေါင်း ၆၄,၀၀၀ ခန့် ရှိသော်လည်း ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သော လမ်းအရှည်မှာ ၇၅,၀၀၀ ကီလိုမီတာသာ ရှိရာ၊ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကျေးရွာတစ်ရွာလျှင် လမ်းတစ်ကီလိုမီတာခန့်သာ ရှိနေပြီး၊ နေရာဒေသမရွေး လက်လှမ်းမီနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်ချက်အောက် များစွာ လျော့နည်းနေသည်။
ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ သန်း ၂၀ သို့မဟုတ် လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သော လမ်းမရှိသည့် ကျေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ထိုအထဲမှ ကျေးရွာပေါင်း ၂၅,၀၀၀ ရှိ လူဦးရေ ၉.၂ သန်းမှာ လမ်းအဆက်အသွယ် လုံးဝမရှိဘဲ၊ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ရှိ အခြားသော လူဦးရေ ၁၁.၃ သန်းမှာမူ မိုးရာသီတွင် သွားလာ၍မရသော လမ်းများဖြင့်သာ ဆက်သွယ်ထားရှိသည်။
ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သော လမ်းနှင့် ၂ ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးအတွင်း နေထိုင်သည့် ကျေးလက်လူဦးရေ အချိုးအစားကို တိုင်းတာသည့် ကျေးလက်ဒေသ လက်လှမ်းမီမှု ညွှန်းကိန်းအရ၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိထားပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံပြီးလျှင် အာရှတိုက်၌ ဒုတိယအနိမ့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ကျေးလက်နေပြည်သူ ၆၄ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် လူဦးရေ ၂၄ သန်းခန့်သည် ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သော လမ်းမကြီးသို့ ရောက်ရှိရန် ၂ ကီလိုမီတာကျော် ခရီးနှင်ရမည် ဖြစ်သည်။
ဒေသအလိုက် လက်လှမ်းမီနိုင်မှုမှာလည်း ကွာခြားမှု ကြီးမားလျက်ရှိရာ၊ တွင် လက်လှမ်းမီမှု ၇၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အတော်အသင့် မြင့်မားသော်လည်း (၁၁ ရာခိုင်နှုန်း)၊ ၊ နှင့် (၁၅-၁၈ ရာခိုင်နှုန်း) တို့သည် ရှိ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်ခဲဆုံး နိုင်ငံအချို့နှင့်သာ နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် အလွန်နိမ့်ပါးသော ချိတ်ဆက်မှုအခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။
အမှတ် (၃၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး (; အတိုကောက် NH 31) သည် တောင်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ထားသော ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မှ ၊ ၊ ၊ ကျောက်ဂူ၊ များကို ဖြတ်သန်းကာ သို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။
ယခင်က ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ကျွန်းဆွယ်တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။
အစောပိုင်း ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ဒေသတွင် အဖြူရောင်သဲကုန်မြင့်များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် မီးတောင်သည် များစွာသောပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဆခုရဂျိမတွင် တောင်ထိပ်သုံးခုပါဝင်သည်။
ခိတဒခဲသည် ဆခုရဂျိမတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၁၁၇ မီတာ (၃၆၆၅ ပေ) မြင့်သည်။
ဆခုရဂျိမသည် ခင်ခိုးဝမ် (Kinkō-wan) ဟု သိကြသည့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်တွင် ပါဝင်သည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယခင်ကျွန်းသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပင်လယ်အော်ကို ဖြတ်သန်းသွားပါက ၄ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ရှိသည်။
ဆခုရဂျိမတွင် နေထိုင်သူဦးရေသည် ထောင်ဂဏန်းသာရှိသည်။
ဆခရဂျိမမြို့ တည်ရှိပြီး ကျောင်းများ၊ နတ်ကျောင်းများနှင့် ဈေးဆိုင်များ ရှိသည်။
မြို့တွင် ၂၄ နာရီ ၇ ရက်ပတ်လုံး ပြေးဆွဲပေးနေသည့် ဆခုရဂျိမဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုလည်း ရှိသည်။
ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း)၊ မီးတောင်ပြာမှထုတ်လုပ်သည့် အိုးလုပ်ငန်းများသည် ခရီးသွားများအကြားတွင် ထင်ရှားသည်။
ထို့အပြင် ဆခုရဂျိမဒိုင်းခွန် (ဆခုရဂျိမမုန်လာဥ) နှင့် ဆခုရဂျိမခိမိခန်လိမ္မော်သီးတို့သည် မီးတောင်မြေဆီမြေနှစ်တွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းကြသည်။
File:1914-Sakurajima-eruption.jpg၁၉၁၄ ခုနှစ်ပေါက်ကွဲမှု File:1974 Japan Sakurajima.jpg၁၉၇၄ ခုနှစ်ပေါက်ကွဲမှု File:Sakura-jima from space.jpg၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အာကာသမှ ရိုက်ယူထားသည့် ရေဒါဓာတ်ပုံ File:Sakurajima21.JPG၂၀၀၄ ခုနှစ် File:Sakurajima 20091003.jpg၂၀၀၉ ခုနှစ် File:Kagoshima-shi-sakurajima-japan- 20100114- 013.jpg၂၀၁၀ ခုနှစ် File:Sakurajima September 2013 2.jpg၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက် ပေါက်ကွဲမှု File:The Famous Scenes of the Sixty States 66 Osumi.jpgဟိရိုရှိဂဲ ရေးဆွဲခဲ့သည့် ဆခုရဂျိမ File:Sakurajima 2019-07-01.jpgခဂိုရှိမပင်လယ်အော်မှ မြင်ရပုံ (2019-07-01) File:Over_Sakurajima_Volcano_(4278148645).jpg၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်ပေါ်မှ မြင်ရပုံ File:2020-01-29, Sentinel-1 AWS (S1-AWS-IW-VVVH), VV - decibel gamma0 - orthorectified.jpgကောင်းကင်ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံ (၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ) File:Sakurajima Volcano, Kagoshima Prefecture, Kyushu, Japan - April 26th, 2021 (51141772727).jpg၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ [ Sakurajima: National catalogue of the active volcanoes in Japan] - Japan Meteorological Agency [ Sakurajima Volcano Research Center] - Kyoto University [ Aira / Sakurajima, Global Volcanic Program] [ Footage of the March 2009 eruption] - BBC [ Schoolchildren in Kagoshima wearing helmets to protect against stones thrown out by the nearby Sakurajima volcano (which is in background)] [ Google Earth air view] [ Google Earth ground view approaching Sakurajima from the mainland] [ Smithsonian Institution's Global Volcanism Program (GVP) (entry for Aira /Sakurajima)]။
တောင်တက်လမ်းသည် ၆.၉ ကီလိုမီတာ (၄.၃ မိုင်) ရှည်သည်။
အောက်တိုဘာလမှ ဧပြီလအထိသည် တောင်တက်လမ်းတစ်လျှောက်နှင်းများရှိနေတတ်သည်။
ဂျပန်အမျိုးသားလမ်းမ ၂၃၇ သည် ဟိဒခတောင်နှင့် ရှိမုခက်ပုတောင်အကြားတွင် ဤတောင်တက်လမ်းကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။
အောက်တိုဘာလမှ ဧပြီလအထိသည် တောင်တက်လမ်းတွင် နှင်းများရှိနေသည်။
အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး (; အတိုကောက် NH 8) သည် နှင့် တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မှ ၊ ၊ ၊ မြို့များကို ဖြတ်သန်းကာ သို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။
အမှတ် (၂) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး (; အတိုကောက် NH 2) သည် အလယ်ပိုင်း အနောက်ဘက်ဒေသရှိ အရှေ့မှ အနောက်သို့ သွယ်တန်းဖောက်လုပ်ထားသော လမ်းမကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမှတ် (၂) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးသည် ရှိ မှ စတင်ကာ နယ်စပ် အထိ သွယ်တန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။
နယ်စပ်ဂိတ်နှင့် မလှမ်းမကမ်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော ဖက်ခါဆမ်လမ်းမကြီး တည်ရှိသည်။
မူလက သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသော အမှတ် (၂) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး သည် မှ အထိ ကြောင်းတစ်လျှောက် သွယ်တန်းထားသော ခရီးရှည် လမ်းမကြီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းလမ်းမကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဘက် ( မြောက်လတ္တီကျု ၁၇° ၂' ၃၀" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆° ၇' ၅၆" နေရာ) ရှိ မှ စတင်သည်။
ထိုနေရာတွင် အမှတ် (၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားပြီးနောက် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ လမ်းခွဲထွက်သွားသည်။
တွင် အမှတ် (၁၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။
ထိုအချက်မှတဆင့် လမ်းသည် အရှေ့ဘက်သို့ ခွဲထွက်သွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် မြစ်သားမြို့နယ် ဂျိုးပင်ခြံရွာအနီး ( မြောက်လတ္တီကျု ၂၁° ၂၂' ၅၉" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆° ၁၀' ၃၂" နေရာ) ၌ အမှတ် (၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး နှင့် ပြန်လည် ပေါင်းဆုံသည်။
လမ်းမကြီးသည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းပါးအတိုင်း အဓိကလိုက်ပါ တည်ရှိသည်။
မူလလမ်းကြောင်း အများစုကို အမှတ် (၁၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေါင်းစပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
NH 2 လမ်းမကြီးသည် ၂၄၅ မီတာ မြင့်မားသော ဆင်းခွန်တောင်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ နှင့် မြန်မာတို့အကြား ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာ နေရာဖြစ်ခဲ့ပြီး အတွင်းကလည်း အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကာလရှည်ကြာစွာ တရားဝင် နယ်စပ်ဂိတ်ပေါက် မရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်ဂိတ်ကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
ယခင်က မောတောင်နယ်စပ်မြို့အနီးမှလွဲ၍ ကျန်နေရာအများစုမှာ မြေသားလမ်းသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
လမ်းသည် အကျယ် ၅.၅ မီတာ (၁၈ ပေ) ရှိသည်။
တောင်တက်လမ်းသည် အောက်တိုဘာလမှ မေလအထိ နှင်းများ ရှိသည်။
လမ်းကြောင်းသည် ၁၀၂၂ မီတာ (၃၃၅၃ ပေ) အမြင့်နေရာတွင် နစ်ရှောတောင်တက်လမ်းလိုဏ်ခေါင်းကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။
လမ်းသည် အောက်တိုဘာလမှ မေလအထိ နှင်းများကျနေလေ့ရှိသည်။
ဟိဒခတောင်နှင့် ရှိမိဇုတောင်အကြားလမ်းကြောင်းနေရာတွင် ဂျပန်အမျိုးသားလမ်းမ ၂၇၄ သည် ဖြတ်သန်းတည်ရှိနေသည်။
အမှတ် (၂၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး (; အတိုကောက် NH 21) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း တောင်ဘက်ဒေသရှိ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။
လမ်းမကြီးသည် တောင်ငူမြို့ ( မြောက်လတ္တီကျု ၁၈° ၅၆' ၃၁" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆° ၂၆' ၃၆" နေရာ) ရှိ မှ စတင် ခွဲထွက်လာသည်။
ကနဦးတွင် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားပြီး၊ ထို့နောက် တောင်ဘက်အနီး ( မြောက်လတ္တီကျု ၁၈° ၄၉' ၃၇" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၇° ၁၈' ၅၃" နေရာ) သို့ ရောက်သည်အထိ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားကာ၊ ထိုနေရာမှတဆင့် မြောက်ဘက်သို့ လမ်းခွဲထွက်သွားသည်။
ထိုမှတဆင့် လမ်းမကြီးသည် မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက် ဦးတည်သွားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဟိုပုံးမြို့ ( မြောက်လတ္တီကျု ၂၀° ၄၈' ၂" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၇° ၁၀' ၂၅" နေရာ) ၌ အနောက်မှ အရှေ့သို့ သွယ်တန်းထားသော နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။
ရေသူမကလေး (ဒိန်းနစ်ဘာသာ Den lille havfrue) သည် ကြေးဝါဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရေသူမရုပ်တုတစ်ခုဖြစ်ပြီး တွင် တည်ရှိသည်။
အဆိုပါ ဆိပ်ကမ်းသည် ဘော်လတစ် ပင်လယ် သို့ ဆက်သွယ်နေပြီး၊ အာမေလီယန်ဘော့ဂ် နန်းတော် (Amalienborg Palace) အနီးတွင်လည်း ရှိသည်။
ရုပ်တုကို ပင်လယ်ထဲသို့ ထိုးထွက်နေသော ကျောက်တုံးများပေါ်တွင် တင်ထားသည်။
ယနေ့အချိန်တွင် ဤရုပ်တုသည် မြို့၏ အထင်ရှားဆုံး သင်္ကေတဖြစ်သည်။
အရွယ်အစားသေးငယ်ပြီး ထင်ပေါ်ခမ်းနားမှု မများသော်လည်း၊ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးနောက်မှစ၍ ကိုပင်ဟေဂင်မြို့၏ အမှတ်အသားတစ်ခုအဖြစ် လူသိများလာကာ အရေးပါသော ခရီးသွားဆွဲဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး ဆယ်စုနှစ်များအတွင်းတွင်တော့ အဖျက်အဆီးလုပ်သူများနှင့် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အန်းနခမြို့၊ ရှိမိုနိတမြို့နှင့် တိုမိအိုခမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်သည် နက်စောက်ကာ ကျောက်တောင်ဖြစ်သည့်အတွက် ထင်ရှားသည်။
တောင်တက်လမ်းများစွာရှိပြီး ခရီးသွားများသည် ဆောင်းဦးရာသီ သစ်ရွက်ကြွေချိန်တွင် ရှုခင်းများကြည့်ရှုရန် တက်ရောက်လေ့ရှိကြသည်။
တောင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် ဆိုးမဒခဲတောင် (相馬岳) ဖြစ်ပြီး ၁၁၀၄ မီတာ (၃၆၂၂ ပေ) ရှိသည်။
မယောဂိတောင်၊ အခဂိတောင်နှင့် ဟရုနတောင်တို့သည် "ဂျောမိုးတောင်သုံးလုံး" တွင် ပါဝင်သည့်တောင်များဖြစ်ကြသည်။
မယောဂိတောင်တွင် တောင်ထိပ်များစွာရှိသည်။
မယောဂိတောင်သည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တောင်ဘက်ခြမ်း (မျက်နှာစာ) နှင့် မြောက်ဘက်ခြမ်း (ကျောဘက်) ကို ခွဲခြားပေးထားကာ တည်ရှိနေသည်။
တောင်တက်လမ်းသည် ကြမ်းတမ်းသဖြင့် မတော်တဆမှုနှင့် သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည်။
တိုမိခမြို့သည် အတွေ့အကြုံမရှိသူ၊ အသင့်အတင့်အတွေ့အကြုံရှိပြီးသူနှင့် ကျွမ်းကျင်အဆင့်တောင်တက်သမားများအတွက် တောင်တက်လမ်းများကို လမ်းညွှန်းပေးထားသည်။
file:妙義山 - panoramio.jpgမြင်ကွင်းကျယ် file:Mt. Myogi 2.JPGဆခုရနိုဆတို (Sakura-no-sato) မှ မြင်ရပုံ file:Mt. Myogi 3.JPGမယောဂိလမ်းဘူတာမှ မြင်ရပုံ file:Myogi Furusato Art Museum 2.jpgမယောဂိဖုခုဆတိုအနုပညာပြတိုက်မှ မြင်ရပုံ file:Myogi-jinja Otorii.jpgမယောဂိနတ်ကျောင်းအဝင်နေရာ [ Mt. Myogi] - Gunma Official Tourist Guide [ Mt. Myogi] - [ Myogi Shrine] - ANA Japan Travel Planner
အင်းဘကန် (印旛沼, Inba-numa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်တွင် ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရေကန်တွင် ငါးမျှားခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း၊ ငှက်ကြည့်ခြင်းနှင့် အခြားသေ မျိုးရင်သစ်ပင်များ၊ ငှက်များနှင့် တောတွင်းတိရစ္ဆာန်များကြည့်ရှုခြင်းများ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၃ ခုမြောက်အကြီးဆုံးကန်ဖြစ်သည်။
ဆရိုမရေကန်၏ အရှေ့ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာ (၉.၃ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အနက်ဆုံးကန်ဖြစ်ပြီး အနက် ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) ရှိသည်။
အခိတခရိုင်၏ အကြီးဆုံးနှင်းလျှောစီးဧရိယာဖြစ်သည့် တဇဝခိုနှင်းလျှောစီးဧရိယာမှနေ၍ ကန်ကို အထက်စီးမှ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
တဇဝကန်၏ ရေမျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၄၉ မီတာတွင်ရှိသည်။
အနက်ဆုံးနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၁၇၄.၄ မီတာ နက်သည်။
ကန်သည် နက်ရှိုင်းသည့်အတွက် ဆောင်းရာသီတွင် ကန်ရေသည် ခဲသွားခြင်းမျိုး မဖြစ်နိုင်ပေ။
တဇဝကန်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ၃၇ ခုမြောက် အနက်ဆုံးရေကန်လည်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းစက်ရုံများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးသုံး ဓာတုပျော်ဝင်ပစ္စည်းများကြောင့် ကန်၏ ဖောက်ထွင်းမြင်နိုင်မှုသည် ၄ မီတာအထိ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။
File:Tazawako Rose Park Hotel.jpgကန်အနီးရှိ ဟိုတယ် File:Tazawako Caldera Relief Map, SRTM-1.jpgRelief map File:Lake Tazawa scenes 2024 3 27.webmကန်၏ အနီးအဝေး မြင်ကွင်းများ [ Tazawa Ko Caldera] - Geological Survey of Japan [ Japan National Tourism Organization] [ Tazawako Tourist Association]။
အနက်ဆုံးနေရာသည် ၁၁ မီတာ (၃၆ ပေ) ရှိသည်။
အရှေ့မှ အနောက်သို့ အချင်း ၁၀ ကီလိုမီတာ၊ တောင်မှ မြောက်ဘက်သို့ ၉ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။
တိုးယခိုမြို့ ၏ ဧရိယာတော်တော်များများတွင် ဤကန်ပါဝင်နေသည်။
ဆိုးဘဲဆွတ်မြို့သည် ကန်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ရှိသည်။
တိုးယကန်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်ဆုံးတွင်ရှိသည့် ရေမခဲသည့်ကန် ဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဖောက်ထွင်းမြင်နိုင်မှု ဒုတိယအမြင့်ဆုံးကန်လည်း ဖြစ်သည်။
ကန်၏ အလယ်တွင် "နခဂျိမကျွန်း" ရှိပြီး တိုးယရေကန်သစ်တောပြတိုက်ရှိသည်။
အအိနုဘာသာစကားဖြင့် ဤကန်ကို "ခိမုအွန်းတို" (キムウン (kim'un) ဟု ခေါ်ကြသည်။
မဲဂျိခေတ်ကာလတွင် ဂျပပန်လူမျိုးစူးစမ်းရှာဖွေသူများက ကန်၏ အမည်ကို "တိုးယ" ဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။
ကန်၏ ပတ်ဝန်းကျင်သည် တောင်ထိပ်များစွာရှိနေသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့်လည်း တောင်တက်လည်းများစွာရှိသည်။
တောင်ပေါ်ရှိ ရေပူစမ်းနေရာများမှ တိုယခိုမြို့နှင့်အတူ ကန်ကို အထက်စီးမှ ကြည့်ရှုနိုင်ကြသည်။
ကန်၏ အနီးအနားတွင် လက်နှင့် ခြေဆေးရာနေရာများစွာရှိသည်။
ထို့အပြင် ရေပူစမ်းများအနီး၌ အလိုအလျောက်ရောင်းစက်များဖြင့် နွေဦးရာသီတွင် ရရှိသည့်ရေကို ရောင်းချပြီး အိမ်သို့ပြန်သယ်သွားလေ့ရှိကြသည်။
Planetyze File:130922 Toyako Onsen Toyako Hokkaido Japan01s3.jpgတိုးယကန်နှင့် နခဂျိမကျွန်း (September 2013) File:Mt Tonoshikenupuri.JPGပိုရိုမိုအိတောင်မှ မြင်ရသည့် နခဂျိမကျွန်း (May 2009) File:Touya-ko01.jpgတိုးယကန်ကို တည်ငြိမ်နေသည့် ရေမျက်နှာပြင်နှင့်အတူ မြင်ရပုံ (August 2007) File:Hokkaido-Toya Lake-xl.jpgဆောင်းရာသီ တိုးယကန် File:ToyakoViewFromToyakoOnsen.JPGတိုယခိုအွန်းဆန်းအနီးမှ မြင်ရပုံ (September 2008) File:Lake-toya、洞爺湖 浮見堂公園.jpgကန်၏ မြောက်ဘက်ကန်ဘောင်တွင်ရှိသည့် အုခိမိဒိုပန်းခြံ (June 2006) File:Lake Toya 20140808.jpgတိုးယကန်နှင့် နခဂျိမကျွန်း (August 2014) File:Touya nakajima.monuments.jpgအိုရှိမ (နခဂျိမ) တွင်ရှိသည့် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခု(June 2022) File:Hakubutsukanmae.jetty.jpgပြတိုက်အရှေ့ရှိ ပေါင်းကူးတံတား (June 2022) File:Nakashima.mizuuminomorihakubutsukan.jpgနခဂျိမကျွန်းသစ်တောပြတိုက် (June 2022) File:Lake Tōya at night.jpgညအချိန်မြင်တွေ့ရသည့် တောင်ဘက်ကန်ဘောင်မြင်ကွင်း [ Guide of Lake Toya] [ Toya Usu Geopark] [ Toya Caldera] - Geological Survey of Japan [ Geographical Survey Institute], last access 28 May 2008။
image of the lake (1999)]] ]] မရှူးကန်၏ ပတ်ဝန်းကျင်ကန်ဘောင်သည် ၂၀၀ မီတာ (၆၆၀ ပေ) အမြင့်ရှိသည့် တောင်များဖြင့် ကာရံတည်ရှိသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ဤကန်သည့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြည်လင်ဆုံးရေကန်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အနက်ရှိုင်းဆုံးကန်များထဲမှ တစ်ခုလည်းလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်ကာလတွင်ပင် ရုရှနိုင်ငံရှိ ဘိုင်းကယ်ကန် (Lake Baikal) ၏ ဖောက်ထွင်းမြင်နိုင်မှုသည် ၄၀.၅ မီတာ (၁၃၃ ပေ) ရှိသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့် ဤကန်ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြည်လင်ဆုံးကန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
နွေရာသီတွင် ကန်၏ မျက်နှာပြင်သည် မြူများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။
တစ်နှစ်အတွင်း ရက် ၁၀၀ ခန့်သည် မြူများဖုံးလေ့ရှိသည့်။
ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ဤကန်နှင်ပတ်သက်၍ ဆန်းကြယ်သည့် ယုံကြည်မှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။
ဒေသခံတို့၏ အဆိုအရ ဤကန်၏ မျက်နှာပြင်ကို မြင်ရပါက ထိုသူသည် ကံဆိုးမှုများ ကျရောက်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကန်၏ အမည်သည် အအိနုဘာသာစကားမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကန်၏ အဝန်းသည် ၄၈ ကီလိုမီတာ (၃၀ မိုင်) ရှိသည်။
ယခင်က ကန်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအချိန်တွင် တူးမြောင်းဖြင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
ရေထုထည်အနေဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၀ ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
ကန်၏ ဧရိယာသည် ၆၅ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။
ရေထု ၀.၃၅ ကုဗကီလိုမီတာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
အနက်ဆုံးနေရာသည် ၁၆.၆ မီတာရှိသည်။
ကန်၏ မျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
File:Hiroshige31_maisaka.jpgUkiyo-e by File:HamanakoToriiBentenjima.jpg on the lake File:Lake Hamana - 2023 Aug 16.webmView of the lake &nbsp; (''Hamanako''), &nbsp; (''Hamanako Cycling Road''), Ministry of Land, Infrastructure and Transport (Japan)။
မြစ်ရှစ်စင်းမှ ရေများသည် ဤရေကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်ကြသည်။
ထို့နောက်တွင် ထိုရေများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအနောက်မြောက်ပိုင်း Okhotsk ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။
ခမိခိတဒေသ၊ ရော့ခရှောရွာနှင့် တိုးဟိုခုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် ဖြန်ကျက်တည်ရှိသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဧရိယာအားဖြင့် ၁၁ ခုမြောက်အကြီးဆုံးနှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးကန်ဖြစ်သည်။
ရေပမာဏ ၀.၇၁၄ ကုဗကီလိုမီတာ (၀.၁၇၁ ကုဗမိုင်) ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ကန်၏ အဝန်းသည် ၆၇.၄ ကီလိုမီတာ (၄၁.၉ မိုင်) ရှိသည်။
အနက်ဆုံးနေရာသည် ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ) ရှိပြီး ကန်တစ်ခုလုံး၏ ပျမ်းမျှအနက်သည် ၁၁ မီတာ (၃၆ ပေ) ဖြစ်သည်။
ကန်ရေမျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်နှင့် တူညီသည်။
ဟက်ခိုးဒတောင်တန်းမှ ဖြစ်တည်လာသည့် မြစ်လေးစင်းသည် ကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
တခဆဲမြစ်တစ်ခုသာ ကန်ရေများကို ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သွားစေသည်။
ထို့အပြင် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထိုမြေများပေါ်တွင်ပင် အိုးဂတရွာ (Ōgata ) ကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။