DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော် = လောကီလူအများ အသိအမှတ်ပြုသော အကြောင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်စုမှာ တိတ်, နိမိတ်, တပေါင်, စနည်း, ဘဝေါ-ဟူ၍ ငါးမျိုးရှိသည်ဟု ပြောဆိုကြ၏၊ ထိုငါးမျိုးတို့၏ ထူးခြားပုံကိုလည်း.. = မျက်မြင် နိမိတ်၊ တိတ်မှာ လက်ဆောင်၊ အသံမှာ တပေါင်ဟု အမှတ်အသား ပြုကြပြီးလျှင် နံနက် အိပ်ရာမှထ၍ မျက်စိကို ဖွင့်ကြည့်ရာတွင် ကောင်းသောအရာကိုမြင်လျှင် ထိုနေ့သည် နိမိတ်ကောင်းသောနေ့၊ မကောင်းသောအရာကိုမြင်လျှင် ထိုနေ့သည် နိမိတ်မကောင်းသောနေ့ဟူ၍ မျက်စိဖြင့် မြင်ရာကို (နိမိတ်) ခေါ်ရမည်ဟု ဆိုကြ၏။
သူ့ကို မက်ဆာ ချူးဆက်ပြည်နယ် ချယ်လ်ဆီးတွင် ၁၈၄၈ ခုနှစ်က မွေးဖွားပြီး မွေးချင်းလေးဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် ဂယ်လက်ဆီသည် အခြေစိုက်ဘောလုံးကလပ် အသင်း တစ်သင်းဖြစ်သည်။
လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ (sexually transmitted disease, STD) သို့ လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ရောဂါ ကူးစက်ခြင်း (sexually transmitted infection, STI) ကို မှ တဆင့်ကူးစက်သည့် ရောဂါ (STI) သို့မဟုတ် (VD) ဟုလည်း သိရှိကြပြီး ၎င်းရောဂါသည် လူ (သို့မဟုတ်) တိရစ္ဆာန်တို့တွင် အလွန်သိသာ ထင်ရှားစွာကူးစက် နိုင်ခြေရှိသော အခြေနေတစ်ခုမှာ မိန်းမကိုယ်မှတဆင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ ပါးစပ်နှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ စအိုမှ လိင်ဆက်ဆံခြင်းတို့ အပါအဝင်လူတို့၏ လိင်ဆက်ဆံခြင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူမှတဆင့် ကူးဆက်ပြန့်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။
ဘက်တီးရီးယားများမှာ- # ရှန်ကရိုက် (ဟီမိုဖီးလပ် ဒူခရေး) # ချလမ်မိုင်ဒီးယား (ချလမ်မိုင်ဒီးယား ထရကိုမက်တစ်) # ဂရန်နျူလိုမား အင်ဂွိုင်နေး သို့မဟုတ် (ကလက်စီလာ ဂရန်နျူလိုက်မက်တစ်) # ဂနိုရီးယား (နိုင်စေရီးယား ဂနိုရီရေး) # ဆစ်ဖလစ် (ထရက်ပိုနီးမား ပယ်လီဒမ်) မှို- # တီးနီးယား ခရူးဆစ် “ ပေါင်ခြံတဝိုက်တွင် ယားယံခြင်း ” လိင်မှတဆင့် ကူးစက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ထိုနည်းတူစွာ စအို၊ ယောက်ျား လိင်အင်္ဂါထိပ်နှင့် အမျိုးသမီးလိင်အင်္ဂါတို့တွင် ကင်ဆာဖြစ်ပြီး လိင်အင်္ဂါတွင်များကိုပါ ဖြစ်စေသည်။
လိင်ဆက်ဆံခြင်းကြောင့် ရရှိသော ကူးစက်ရောဂါအပေါ် မူတည်၍ တစုံတယောက်သည် ရောဂါလက္ခဏာ မပြသော်လည်း အခြားသူများသို့ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သည်။
သို့သော်ငြားလည်း ယောက်ျားဖြစ်စေ၊ မိန်းမဖြစ်စေ၊ (အေအိုင်ဒီအက်စ်) (STD) သည် ရောဂါလက္ခဏာ မပြသသော်လည်း အချိန်မရွေး HIV ရောဂါ (STI) ကူးစက် ပြန့်ပွားနိုင်သည်။
ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များသည် လိင်မှုကိစ္စတွင် အစွပ် သုံးစွဲခြင်းကို ဘေးကင်းစိတ်ချရသည့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း အဖြစ် အကြံပြုထားပြီး လိင်ဆက်ဆံမှု ပြုသောအခါတွင် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကြောင့် ရရှိသော ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုများကို လျော့နည်းစေသည့် အသင့်လျှော်ဆုံးသောနည်း လမ်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုထားသည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်းများ တိုးတက်နေသည့်အတွက် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကြောင့်ရရှိသော ကူးစက်ရောဂါSTD မရှိသူကို လျင်မြန် စွာ ရှာဖွေပေးနိုင်ခြင်းနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကြောင့် ရရှိသော ကူးစက်ရောဂါSTDs ရှိသူများကို ကုသပေးနိုင်ခြင်းတို့ ရှိနေသော်လည်း လိင်ဆက်ဆံခြင်းကြောင့် ရရှိသော ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု နှုန်းသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးနီးပါးတွင် မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် တို့၏ နယ်စပ်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးသော ကုန်းမြေ နယ်နိမိတ်မျဉ်း ဖြစ်သည်။
ချားလ်စ် (၏သားတော်) ဘုရင်သည် လက်ရှိ နိုင်ငံ၏အကြီးအကဲ ဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံသည် နှင့် ဖရန်ကိုဖုန်းနီ အဖွဲ့ တို့တွင် ပါဝင်သည်။
ထို့ အပြင် အဓိက နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့များနှင့် အစိုးရ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက် အစုဖွဲ့ထားသော အဖွဲ့အစည်း များ ဖြစ်သည့် ၊ ဂျီအိတ်၊ ဆယ်နိုင်ငံအဖွဲ့၊ ဂျီတွမ်တီး၊ မြောက်အမေရိက လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ နှင့် ဖိုရမ်တို့တွင် ပါဝင်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး သီအိုရီ အမျိုးမျိုးဖြင့် ရှင်းလင်းပြသရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ စိန့်လောရင့်စ် အီရိုကွာရန်၏ စကားလုံး ကာနာတာ မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု အများက လက်ခံထားကြသည်။
ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် ၁၇၇၅ ခုနှစ် မဖြစ်ပွားမီတွင် ကိုလိုနီ နယ်မြေ ၁၃ ခုရှိ နေထိုင်သူများအား ဒေါသထွက်စေခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှ ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်များကို လောင်မြိုက်စေခဲ့သည်။
လစ်ဘရယ် အစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ် ဝီလီယမ် လိုင်ယွန် မက်ကင်ဇီ ကင်း၏ အကြံပြုချက်ဖြင့် ဆဌမမြောက် ဂျော့ခ်ဘုရင်မှ အတွင်း ဂျာမနီကို ဗြိတိန်အပြီး ၇ ရက် အကြာတွင် စစ်ကြေညာခဲ့သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံသည် မြောက်အမေရိကတိုက်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများကို နေရာယူထားပြီး တောင်ဘက်တွင် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်နေသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကုန်းမြေ နယ်စပ် ရှိကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးသော နိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံကြား ကုန်းမြေ နယ်နိမိတ် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သည် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ဆောင်းရာသီမှာ နိုင်ငံ၏ နေရာ အတော်များများတွင် ကြမ်းတမ်းပြီး အထူးသဖြင့် ကုန်းတွင်းပိုင်း နှင့် ပရေရီမြက်ခင်းရှိရာ ပြည်နယ်များတွင် ဖြစ်ကာ ထိုဒေသများတွင် ရှိပြီး နေ့စဉ် ပျမ်းမျှ အပူချိန်မှာ အနှုတ် ၁၅ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယမ် ( ၅ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) မျှ ဖြစ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော လေတိုက်ခတ်မှုများ ရှိလျှင် အနှုတ် ၄၀ ဒီဂရီ အထိ ကျဆင်းလေ့ ရှိသည်။
ရှိ ပါလီမန် အဆောက်အအုံ တောင်ကုန်း]] ကနေဒါနိုင်ငံတွင် စည်းမျဉ်းခံ ဘုရင်စနစ် နှင့် ဆက်စပ်နေသော ပါလီမန်စနစ် ကျင့်သုံးသည်။
နိုင်ငံ၏ ဦးသျှောင်မှာ ချားလ် I ဖြစ်၍ သူသည် အခြားသော ဓနသဟာယနိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံနှင့် ကနေဒါ ပြည်နယ် ၁၀ခု ၏ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။
အောက်လွှတ်တော် အမတ် ၃၀၈ ဦးအား မဲဆန္ဒနယ် တစ်ခုချင်းစီတွင် မဲအများဆုံးလူကို ရွေးချယ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ တရားရုံးများမှာ တရားဥပဒေကို ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်သော ပါလီမန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပယ်ဖျက်ခွင့် ရှိသည်။
စစ်အေးတိုက်ပွဲ ကာလ အတွင်းတွင် ကနေဒါသည် အတွင်း ကုလသမ္မဂ္ဂတပ်ဖွဲ့များသို့ အဓိက ပံ့ပိုးသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ပြုလုပ်လာနိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုများကကို ကာကွယ်ရန် အတွက် မြောက်အမေရိက လေကြောင်း ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့ (NORAD) ကို ပူးပေါင်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
of conventional crude oil and condensate reserves and of oil sands reserves. Information collated by the [ EIA]accessdate=27 September 2015archivedate=5 September 2013archiveurl= ထို့ပြင် ကနေဒါနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ထုတ်ကုန် အများဆုံး ထုတ်လုပ်ရာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ ကနေဒါသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုများပြား လာသည်။
Note that this source was published before 2011 and as such does not include . ထို့ပြင် ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ နည်းပညာ ကုမ္ပဏီ အများအပြား၏ ရုံးချုပ် တည်ရှိရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်နှင့် ပြင်သစ်ဘာသာစကားတို့သည် လူဦးရေ ၅၉.၇% နှင့် ၂၃.၂ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးတို့၏ ပထမ ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အနုပညာလောကတွင် နိုင်ငံ၏ အကျော်ကြားဆုံး ပန်းချီဆရာ အဖြစ် အသိအမှတ် ပြု ခြင်းခံရသော တွမ် သွန်မဆင် ကဲ့သို့သော ပန်းချီဆရာများနှင့် ခုနစ်ယောက် အဖွဲ့ ပန်းချီဆရာများမှာ ထင်ရှားသည်။
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အားကစား လှုပ်ရှားမှု သမိုင်းမှာ ၁၇၇၀ ခုနှစ်များမှ စတင်ခဲ့သည်။
Henry Roxborough, "The Beginning of Organized Sport in Canada", ''Canada'' (1975) 2#3 pp 30–43 ကနေဒါ၏တရားဝင် နိုင်ငံတော် အားကစားနည်းများမှာ ရေခဲပြင် ဟော်ကီ ကစားနည်းနှင့် လာခရော့စ် ကစားနည်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် နောင်တော်ဖြစ်သူ မန်ဂူ၏ လက်အောက်တွင် စစ်မှုထမ်းကာ အနောက်ပိုင်းဒေသများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့သည်။
ခန်မင်းကြီးသည် မိမိ၏ မြို့တော်ကို ကယ်ရာကိုးရမ်းမှ တရုတ်နိုင်ငံတံတိုင်းကြီးအတွင်း ယခု နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ခန်မင်းကြီးသည် တရုတ်လူမျိုးတို့ အထွတ်အမြတ်ထားသည့် ကျောင်းတော်ကြီးကို မြို့တော်သစ်ကြီးအတွင်းတွင် ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့သည့်အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ် ဆွေတော်မျိုးတော်များအတွက် နယ် ၂ နယ်ကိုလည်း လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
တိဗက်နယ်တွင်မူ ဘုန်းကြီးဘုရင်စနစ်ကို တီထွင်ပေးခဲ့ရာ ယခုတိုင် ခေါ် တိဗက် သာသနာပိုင်များမှာ တန်ခိုးထွားလျက်ရှိကြသည်။
ခန်မင်းကြီးမှာ ရှေးဘိုးလောင်းတော်၊ ဘေးလောင်းတော်များနည်းတူ စစ်တိုက်ခိုက်မှု၊ နိုင်ငံသိမ်းသွင်းမှုများကို လိုလားသည်။
ထိုကြောင့် ၊ ၊ ၊ ကိုချင်ချိုင်းနားနိုင်ငံ၊ များသို့ စစ်ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အောင်မြင်သည်သာ များခဲ့သည်။
ကူဗလိုင်ခန်၏ နိုင်ငံတော်မှာ ဘုရင်တစ်ဦးတည်းပိုင် နိုင်ငံများအနက် အကျယ်အဝန်းဆုံး နိုင်ငံတော်ဖြစ်၍ အရှေ့ဘက်တွင် မှ အနောက်ဘက်တွင် ကျော်သည်အထိ ကျယ်ပြန့်သည့် အင်ပါယာကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရုတ်ပြေးမင်းခေါ် မင်းလက်ထက် ကူဗလိုင်ခန်၏ စစ်သည်တော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် နရသီဟပတေ့မင်းမှာ ပုဂံမှ ပြည်မြို့သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရလေသည်။
ကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာမှာ မွေးစကလေးကို ကင်ပွန်းရည်၊တရော်ရည် စသည်တို့ဖြင့် ဦးခေါင်းဆေးခြင်း အခမ်းအနားကို ခေါ်ဆိုသည်။
တွင် ဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ်မင်းသားအား ဖွားမြင်ပြီးသည့်နောက် ၅ ရက်မြောက်နေ့၌ အမည်မှည့်အပ်သော အခမ်းအနားကျင်းပပုံကို ဖော်ပြထားရာ ယခုခေတ် မြန်မာလူမျိုး၊ ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့ ကျင်းပပုံနှင့် များစွာတူလှသည်။
မှ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ မိုင် ၁၃၀ ကွာဝေး၍ မှ အနောက်ဘက်သို့ မိုင် ၈၀ ခန့်ကွာဝေးသည်။
တွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံးမြို့ဖြစ်၍ နိုင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် ၅ မိုင်ခန့် ရှည်လျားစွာ တည်ရှိသည်။
ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ လက်ရာဖြစ်သော ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများစွာကို ကိုင်ရိုမြို့တွင် တွေ့ရသည်။
မြို့တံခါးများ၊ ၊ နှင့် ကြီးများ၊ ပလီကြီးများမှာ မြို့၏ ကျက်သရေဆောင်များ ဖြစ်ကြ၏။
ထို့ပြင် အီဂျစ်ဘုရင်ဟောင်းများ၏ ရာများဖြစ်သော အဆောက်အအုံများကို မြို့အပြင်ဘက်တွင် တွေ့ရသည်။
ကိုင်ရိုမြို့ ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများတွင် အယ်အက်ဇဟာပလီနှင့် လည်း ပါဝင်သည်။
မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်ကား ပိရမစ်အဆောက်အအုံများရှိသော တည်ရှိသည်။
ကိုင်ရိုမြို့သည် နှင့် အရှေ့တိုင်းပြည်များ၏ ဗဟိုတွင် တည်ရှိ၍ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းနှင့် ဒေသအတွက်ကား ကုန်သွယ်ရေး အချက်အချာသဖွယ် ဖြစ်သည်။
အခြားလူမျိုးများမှာ ၊ အီတာလျံ၊ ၊ ၊ နှင့် ဆီးရီးယန်းလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့မှာ ၂၀၀၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆ သန်း ၇ သိန်းကျော်ဖြစ်သည်။
အချို့ကို သန့်သန့်တွေ့ရ၍ အချို့ကိုမူ နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ဟင်္သာပြဒါးရိုင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နှင့်ပေါင်းစပ်ကာ ဗဟန်းကျောက်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ နှင့်ပေါင်းစပ်ကာ ဂလီးနားအဖြစ်လည်းကောင်း တွေ့ကြရသည်။
ရှိသော အရပ်ဒေသများတွင် ကန့်သန့်သန့်ကို အများအားဖြင့် တွေ့ရှိရလေရာ ထိုသို့တွေ့ရခြင်းမျာ ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဆာလဖိုက်နှင့် ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုက် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တွေ့ဆုံကြပြီး ဓာတ်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်ရသည်။
ကလျာဏီကျောက်စာမှာ ၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် မင်းကြီး ထိုးစိုက်ခဲ့သော ကျောက်စာဖြစ်၍ ယခုအခါ အနောက်မျက်နှာ မဇင်းချောင်းရပ်ကွက် ရွှေသာလျောင်းဘုရားလမ်း ၏ တောင်ဘက်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ဓမ္မစေတီမင်းသည် ဟံသာဝတီသား မထေရ်ကြီးများကို တောင်းပန်၍ သက္ကရာဇ် ၈၃၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် သို့ စေလွှတ်ကာ သိက္ခာသစ် တင်စေသည်။
ထိုကျောက်စာကို ၊ တို့ဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။
ယင်းကျောက်စာများတွင် မဇ္ဈိမဒေသ သာသနာဝင်၊ ပုဂံ သာသနာဝင်၊ ဟံသာဝတီ သာသနာဝင်၊ ကလျာဏီသိမ် သမုတ်ခြင်း အကြောင်း၊ ရာမညတိုင်း စေတီသမိုင်း၊ သမိုင်း စသည်တို့ကို အကျယ်တဝင့် အသေးစိတ် ရေးထိုးဖော်ပြထားသဖြင့် သာသနာဝင်နှင့် သမိုင်းအဖို့ များစွာ အထောက်အပံ့ရသည်။
ကလျာဏီကျောက်စာပါ ပါဠိများကို ဘုရားဖြူတိုက် ဆရာတော် အသျှင်ရာဇိန္ဒသည် သက္ကရာဇ် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာဘာသာနိသျှ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ထိုထက်စော၍ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၁ ခုနှစ်ကလည်း မြို့နှင့် မြစ်တစ်ဘက်ကမ်း တန့်ကြည်တောင် အနောက်တောင်မြင့်ရွာ သုံးထပ်ကျောင်း ဆရာတော် အသျှင်ဓမ္မစာရီ မထေရ်သည် နိသျှပြန်ဆိုခဲ့ဘူးသည်။
ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်မှ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ကို ကာဒင်နယ်ဂိုဏ်းချုပ်ဟုခေါ်သည်။
ရိုမန်ကက်သလစ် အသင်းတော်တွင် မှအပ ကာဒင်နယ်ဂိုဏ်းချုပ်တို့သည် တန်ခိုးအာဏာ အရှိဆုံး ဘုန်းကြီးများဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ၅ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းလောက်ကစ၍ ရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်း လက်အောက်ခံ ဘုန်းတော်ကြီးများကိုသာ ကာဒင်နယ်ဂိုဏ်းချုပ်ဟု ခေါ်ကြသည်။
အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်စနစ် သည် အစွန်းရောက်သော လူတစ်စု၏ မုန်းတီးရေး၊ ကွန်မြူနစ်စနစ် ဆန့်ကျင်ရေး၊ ဒီမိုကရေစီအယူဝါဒ တော်လှန်ရေး အတွက် လှုံ့ဆော်လှုပ်ရှားခဲ့သော စနစ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်စနစ် (german: Nationalsozialismus) သည် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး နိုင်ငံတွင် စတင်အမြစ်တွယ်ပေါက်ဖွားခဲ့သည်။
အဒေါ့လ်ဖ် (Adolf Hitler) ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် (NSDAP) နှင့် သူ၏ ပါတီဝင်များသည် "တတိယပြည်ထောင်" သို့မဟုတ် "ခေါင်းဆောင်ကြီးဦးစီးသော နိုင်ငံတော်" ဟုဆိုကာ တို့၏ "" ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
နာဇီတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုတလျောက် ကို အစီအစဉ်တကျနှင့် တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
နာဇီတို့၏ အုပ်စိုးဗိုလ်ကျမှု သည် ၁၉၄၅ ခု မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြီးနှင့်အတူ အပြီးသတ်ချုပ်ငြိမ်းသွားခဲ့သည်။
လက်ယျာအစွန်းရောက်ဝါဒီများသည် ပါတီအဖွဲ့အစည်းမျိုးမျိုး၊ အသွင်အမျိုးမျိုးဖြင့် နာဇီတို့၏ အယူအဆ နှင့် သဘောတရားများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းလျက်ရှိကြသည်။
နှင့် အခြားသော နိုင်ငံအများအပြားတွင်လည်း နာဇီစနစ်ဆိုး နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် အသက်မဝင်စေရန် ထိုနည်းအတူ ဥပဒေပြု၍ ပိတ်ပင်တားမြစ်လျက်ရှိသည်။
ကူးစက်တတ်သည့် ရောဂါများသည် ၊ ၊ ပရိုတိုဇွန်းကောင်၊ ဖန်းဂပ် (မှိုမျိုး)နှင့် တဆေးကဲ့သို့သော အနုဇီဝရုပ်များကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။
ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများဟူ၍ အများအပြားရှိရာ ထင်ရှားသည့် ရောဂါများမှာ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ကျောက်ကြီးနှင့် များဖြစ်သည်။
ဗိုင်းရပ်စ်များက ကျောက်ကြီး၊ ဝက်သက်၊ စသည့်ရောဂါများ ဖြစ်စေသည်။
ကူးစက်ရောဂါများကို အုပ်စုခွဲလျှင် အုပ်စု (၄) မျိုး ကွဲပြားလာသည်။
ကူးစက်မြန်ရောဂါများ ကလေးများတွင် ဖြစ်တတ်သော ရောဂါများ နာတာရှည်ရောဂါများ အခြားကူးစက်ရောဂါများ = ဥပမာ- = ဝမ်းပျက် ဝမ်းလျှောရောဂါ = ဥပမာ- = ကူးစက်ရောဂါများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို သိရှိထားရန်လိုအပ်သည်။
အောက်ပါ ကွင်းဆက် (၆) မျိုးကို သိရှိထားသင့်ပါသည်- ရောဂါဖြစ်စေတတ်သောပိုး ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်သည့် သက်ရှိ (သို့) သက်မဲ့ပစ္စည်း ရောဂါပိုးထွက်ရာ လမ်းကြောင်း ရောဂါပိုး ပျံ့နှံ့ခြင်း ရောဂါပိုးဝင်ရာ လမ်းကြောင်း ရောဂါလက်ခံမည့်သူ = ဘက်တီးရီးယားပိုး- ဥပမာ- ဝမ်းရောဂါ၊ ပလိပ်ရောဂါ၊ အဆုတ် တီဘီရောဂါ၊ ဆုံဆို့နာပိုး တို့သည် အလွန်သေးငယ်ပြီး မှောင် ၍အေးသော နေရာတွင် ကြာရှည်စွာ အသက်ရှင်နေနိုင်သည်။
ငှက်ဖျားရောဂါနှင့် ဘင်ထွက်ပလိပ်ရောဂါကဲ့သို့ ရောဂါများသည် သွေးကိုစုပ်သည့် များ မှတဆင့် ကူးစက်ကြသည်။
ပိုးကောင်များမှ ကူးစက်ခြင်း ခြင်၊ သန်း၊ ကြမ်းပိုးနှင့် အလှေးကဲ့သို့သော ပိုးကောင်များသည် ရောဂါပိုးများကို လူ၏ (အသားမျှင်) များအတွင်းသို့ ကိုက်၍ ထိုးသွင်းနိုင်သည်။
ဖျားကဲ့သို့ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါသည် လူတွင် ကျရောက်ပြီးလျှင် လူတစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ သန်းများဖြင့် ပြန့်ပွားသည်။
ဘင်ထွက်ပလိပ်ရောဂါသည် ပထမတွင် ကဲ့သို့ ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါများ၌ ကျရောက်ပြီး အလှေးများမှတဆင့် လူများသို့ ပြန့်ပွားသွားသည်။
ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများကို ကာကွယ်ရာတွင် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းမှာ ရောဂါပြန့်ပွားစေသော အကြောင်းရင်းတို့ကို နှိမ်နင်းပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့ အက်တမ်ဗုံး ကြဲချပြီးနောက် ပေါက်ကွဲစဉ် မြင်တွေ့ရသည့် မှိုပွင့်သဏ္ဌာန် မီးခိုးလုံးကြီး။
ဓာတ်ပြုမှု နှစ်မျိုးစလုံးတွင် အလွန်အမင်း သေးငယ်သည့် မှ ပမာဏများမြောင်လှသည့် များကို ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်။
Specifically the US B83 nuclear bomb, with a yield of up to 1.2 . နျူကလီးယားလက်နက်သည် ဖောက်ခွဲရေးကိရိယာ တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ စွမ်းအင်ကို သို့မဟုတ် ဖြူးရှင်း နှင့် ၂မျိုးလုံးမှ ဖြစ်ပေါ်သော နျူကလီးယား ဓာတ်ပြုခြင်းမှ ရရှိသည်။
ထိုကြောင့် နျူကလီးယာ လက်နက် ကို (weapons of mass destruction) ဟုခေါ်ပြီး ၎င်း၏ အသုံးပြုမှုကို ထိန်းချူပ်ထားကာ နိုင်ငံတကာ မူဝါဒများတွင် အဓိက အငြင်းပွားရာဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသီးသီးက နျူကလီးယားလက်နက်ကို (Weapons of Mass Destruction, WMD) ဟု သတ်မှတ်ကာ သည်လည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးတွင် အာရုံစူးစိုက်ဖွယ် အကြောင်းအခြင်းတရပ် ဖြစ်သည်။
အက်တမ်၏ ဗဟိုဆံ တို့ ခွဲထွက်ခြင်း၊ ပေါင်းစည်းခြင်း စသည့် စွမ်းအင်ပြင်းဖြစ်ရပ်တို့မှ ဖြာထွက်သော စွမ်းအင်ကို လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်၍ နျူကလီးယားလက်နက် ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ယခင်ခေတ်မြန်မာများကြားတွင် ကို "အဏုမြူ"ဟူသည့် စာလုံးနှင့် သဘောချင်း တူသည်ဟု မှားယွင်းပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ပါဠိကျမ်းဂန်များမှ လာသော ၏ အလျားအတိုင်းအတာသည် သန်းတစ်ကောင် အရွယ် (1mm = 10-3m)၏ ၃၂၆,၅၉၂ပုံ ၁ပုံပဏ္ဍိတဝေဒနီယ ဒီပနီကျမ်း (အပုံ သုံးသိန်းကျော်ခန့် ပုံလျှင် တစ်ပုံ)ဖြစ်သဖြင့် 3.06×10-9 m ခန့်ဟု အဓိပ္ပါယ် ရောက်သည်။
နျူကလီးယပ်စ် (အက်တမ်ဗဟိုဆံ)မှာမူ အရွယ်အစား အဖုံဖုံရှိပြီး နျူကလီးယပ်စ်သည်ပင် 1.17×10-14 m ခန့်သာ ဖြစ်လျက် ''ကျမ်းဂန်လာ အဏုမြူ'' ထက် များစွာ အရွယ်ငယ်သည်။
ထို့ကြောင့် "nucleus" (အက်တမ်ဗဟိုဆံ) ကို ဟု ဘာသာပြန်ခြင်းမှာ ယခုလက်ရှိ သုတများနှင့်မူ စွန့်ခဲ့ဖွယ် အသိစွဲ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် နျူကလီးယားလက်နက်ကို တိုက်ခိုက်ရေးလက်နက် အဖြစ် နှစ်ကြိမ်သာ အသုံးပြုဖူးသည်။
ကြီး ပြီးခါနီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက် မနက်တွင် တို့က ၏ ကို လည်းကောင်း၊ ၃ ရက်ကြာပြီးနောက် ကို လည်းကောင်း အက်တမ်ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်ဩ ဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် လေယာဉ်ပျံများသည် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟီရိုရှီးမားမြို့ကို သွားရောက်၍ အက်တမ်ဗုံးတစ်လုံး ကိုချပြီးနောက် ၉ ရက်နေ့တွင် တစ်ဖန် ပေါ်၌ နောက်တစ်လုံးကိုချပြန်သည်။
နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော်အတွင်း ပေကျင်းသည် တခြားအမည်များစွာ ရှိခဲ့သည်။
ပေကျင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမြေပြန့်၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး တောင်ဘက် နှင့် အရှေ့ဘက်တို့ကို ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
ပေကျင်းမြို့တော်ကြီးသည် တရုတ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမြို့အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရထားလမ်းများအနေဖြင့် မွန်ဂိုလီးယား၊ ၊ နှင့် တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားရှိသည်။
ဂျိမ်းစ် ကလပ် မက်စ်ဝဲ ကို စကော့တလန်၌ ၁၈၃၁ ခုနှစ်က မွေးဖွားသည်။
ယခုအခါ ယင်းနယ်ပယ် တစ်ကြောတွင် ရေဒီယိုလှိုင်းများ၊ ၊ နှင့် အိတ်စရေး ရောင်ခြည်များလည်း ပါဝင်ကြောင်း ရူပဗေဒပညာရှင်များ သိရှိကြသည်။
အထူးသဖြင့် များ ရွေ့လျားနှုန်းကို ဖြေရှင်းပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို စတင်ကြံစည်စိတ်ကူး ကြိုးစားအကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သူမှာ ရုပ်ရှင်ဖခင်ကြီး ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ် တော်လှန်ရေးဆိုသည်မှာ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလ ၁၇၈၉ - ၁၇၉၉ ခုနှစ်အတွင်း ပြင်သစ်သမိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး အပြောင်းအလဲကြီး တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်ဘုရင် ၏ လက်ထက်တွင် တော်လှန်ရေးစခဲ့၍ ဗိုနာပတ် ပထမကွန်ဆာဖြစ်လာသည့်အခါ တော်လှန်ရေးပြီးဆုံးခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နယ်ချဲ့နိုင်ရေးအတွက် နှင့်လည်းကောင်း၊ နှင့်လည်းကောင်း စစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
လူထုအား အယူအဆသစ်များဖြင့်အသိဉာဏ်ဖွင့်ပေးကြသော ပညာရှိစာရေးဆရာကြီးများမှာ ၊ ၊ စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
နန်းတက်လာပြန်သော်၊ ထိုဘုရင်သည် အရည်အချင်း ညံ့ဖျင်းကာ၊ ပျင်းရိပြီးလျှင် အသုံးအဖြုန်းကြီးသည်။
ထိုယမ်းအိုးကြီးသည် လက်ထက်တွင် ပေါက်ကွဲလေတော့သည်။
ထို့ကြောင့် ပါရစ်မြို့တော်လူထုသည် အုပ်မနိုင်ထိန်းမရဖြစ်လာကာ လက်နက်များ ရရှိရန်အတွက် ခေါ် အကျဉ်းထောင်ကြီးကို ဇူလှိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်ကြသည်။
ဗက်စတီးကျဆုံးပြီးနောက် နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရပ်ရပ်တွင်တော်လှန်ရေးသမားများ ကြီးစိုးလာလေသည်။
မကြာမီ ၊ နှင့် တို့သည် ကို ဝိုင်းဝန်းတိုက်ခိုက်ရန် ခြိမ်းခြောက်လျက် ရှိကြတော့သည်။
ထိုအချိန်တွင် တိုက်ပွဲတိုင်း၌ အနိုင်ရနေသော ဗိုလ်ချုပ်သည် ကျော်ကြားသည်။
နပိုလီယန်သည် တွင် စစ်ရေးဆင်နေခိုက် ပြင်သစ်တွင် ငါးဦးအစိုးရအဖွဲ့အား ဖြုတ်ချရန် ကြံစည်မှုများ ပေါ်ပေါက်နေသည်။
ပြုစုတော်မူခဲ့သော ကျမ်းများစာရင်း ဖြစ်သည်။
သူသည် ဂျာမန် အမေရိကန်လူမျိုးဖြစ်ပြီး တွင်ရှိသော ကွန်ပျူတာသိပ္ပံမှ ပရော်ဖက်ဆာနှင့် စာရေးဆရာဖြစ်သည်။
သူသည် ဂျူးမိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၃၅ခုနှစ်တွင် နာဇီဂျာမနီတို့၏ လက်အတွင်းမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး သူ့ ၏မိသားစုသည် ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။
သူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ၁၉၄၁ခုနှစ်က စတင်ပြီး ပညာရပ်ကို စတင်လေ့လာခဲ့သည်။
တုပ်ကွေးရောဂါ သည် တုပ်ကွေးဖြစ်စေသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကြောင့် ဖြစ်ရသည်။
ရောဂါဖြစ်ပွားသူ၏ ၁% သာသေဆုံးမှု ရှိနိုင်ပြီး ရောဂါကူးစက်နှုန်းမှာ ရောဂါ ထက် ပို၍လျင်မြန်ပေသည်။
ရောဂါဘယ ဖြစ်ပွားသည့်အခါ သွားလာလှုပ်ရှားမှုများအား တားဆီးကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ပြဋ္ဌာန်းခြင်းမျိုး ကဲ့သို့ အရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် မိသားစုမှာ အတူတကွ ရှိချင်မှ ရှိနေပါလိမ့်မည်။
The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History ဟု အမည်ရသည့် စာအုပ်အား သမိုင်းသုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ [ Michael H. Hart] မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် အချိန်မှစ၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ အသီးသီးပင် ၎င်းတို့၏ဘာသာစကားနှင့် ဘာသာပြန်ဆို စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
ထို့အတူ နာမည်ကျော် သမိုင်းပါမောက္ခကြီး ကလည်း ၎င်းစာအုပ်ကို ကျော်စွာ(၁၀၀) ဟူသောအမည်ဖြင့် လေးအုပ်တွဲဘာသာပြန်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ၎င်းစာအုပ်ထဲတွင် ပါဝင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ရာ၏ ကောင်းများကို ဖတ်ရှုရသည်မှာ အကျဉ်းချုံး၍ ဆရာ Michael H. Hart မှ ဖော်ထုတ်တင်ပြထားသော်လည်း စာဖတ်သူတို့အနေဖြင့် စာတစ်အုပ်ထဲနှင့် လူ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြား အရေးပါခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်တို့၏ အချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်သွားမှု အတ္ထပ္ပတ္တိကောင်းများကို ဖတ်ရှုမှတ်သားရသည်မှာ အင်မတန် အကျိုးများလှသည်။
မြန်မာမင်းနေပြည်တော်ဟောင်း မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သော တွင် ဦးဘမော်၊ ဒေါ်တင်ရွှေတို့မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၈ ရက် စနေနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ယခုအခါ နုနုရည် (အင်းဝ) သည် သရုပ်မှန်စာပေ၊ ပြည်သူ့အကျိုးပြု စာပေများရေးသားရင်းဖြင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးအောင်ကျော်တိုး လက်ထောက်ကထိက၊ စိတ်ပညာဌာန၊ (ပင်မ) နှင့်အတူ လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
အင်းဝမြို့ ကျုံးထိပ်ရပ် အစိုးရမူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာစတင် သင်ယူခဲ့ပြီး အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
မှ သိပ္ပံဘွဲ့ (သင်္ချာ) ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ထီးနန်းကို ဆက်ခံစိုးစံသော ဘုရင်မ ဖြစ်သည်။
ဆဋ္ဌမမြောက်ဂျော့ချ်ဘုရင်နှင့် အယ်လီဇဘက်မိဖုရားတို့၏ သမီးတော်အကြီးဆုံးဖြစ်၍၊ ၁၉၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ၌ ဖွားမြင်သည်။
ထိုမွေးနေ့တွင် မင်းသမီးက မိမိသည် များ အကျိုးကို တစ်သက်လုံး သည်ပိုးရွက်ဆောင်ပါမည် ဟူ၍ အသံလွှင့် ကြေညာခဲ့လေသည်။
ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် အဲလစ်ဇဘက်မင်းသမီးနှင့် ဗဖိလစ်မင်းသားတို့သည် လန်ဒန်မြို့ရှိ ၌ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကြသည်။
လက်မထပ်မီနေ့တွင် ဂျော့ချ်ဘုရင်က အား စားဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် သားဦးဖြစ်သော ကို ဖွားမြင်သည်။
ထို့နောက် တစ်ဖန် ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့တွင် အယ်လီဇဘက်မင်းသမီးနှင့် ကြင်ဖက်တော်တို့သည် ဒိုမီနီယန်နိုင်ငံများဖြစ်သော ၊ ၊ များ အပါအဝင် ဗြိတိသျှပိုင်နက်နယ်ပယ်အသီးသီးသို့ ငါးလကြာမျှ ခရီးရှည်ထွက်ရန်အတွက် ရှိနယ်သို့ လေကြောင်းဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့လေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ဘုရင်မကြီး အယ်လီဇဘက် ဒုတိယသည် လက်ရှိ (ဗြိတိန်၊ ယူကေ)၊ ဓနသဟာယနိုင်ငံများနှင့် ၊ ၊ အပါအဝင် အခြား နိုင်ငံပေါင်း ၁၅ နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းမတက်ခဲ့ရပေမယ့် ဘုရင်မကြီးဟာ ဘာသာစကားတွေမှာ ကျွမ်းကျင်သလို ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ သမိုင်းဘာသာရပ်ကိုလည်း လေ့လာခဲ့ပါသည်။
သူရွယ်တူ မိန်းကလေးတွေနဲ့ မိတ်ဆွေဖွဲ့နိုင်ဖို့ အတွက် အမှတ် ၁ ဘာကင်ဟမ် နန်းတော် အထူး Girl Guides တပ်ခွဲကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖိလစ်မင်းသားက တော်ဝင်ရေတပ်ကနေ ခွင့်ရတဲ့ အခါတိုင်းမှာ သူ့ရဲ့ တော်ဝင် ဆွေမျိုးတွေဆီကို ဆက်သွယ်လေ့ ရှိပါတယ်။
ဘုရင်ကြီးက သူတုန်နေအောင်ချစ်တဲ့ သမီးတော်ကို မဆုံးရှုံးချင်သလို ဖိလစ်မင်းသားဟာလည်း မျိုးရိုးက ပြည်ပ နန်းဆက်တခုက ဖြစ်နေတာကြောင့် မနှစ်သက်ကြသူတွေ ရှိနေတာပါ။
ယင်းကြေညာချက်တွင် ''ဆရာဝန်များက ဘုရင်မ၏ကျန်းမာရေးအတွက် စိုးရိမ်ကြပြီး ဘုရင်မသည် သက်တောင့်သက်သာရှိသည်''ဟု ဆိုသည်။
သူ၏ လက်ထက်တွင် အယောက် ၃၀ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မှတွက်ချက်ထားသည့် ဘုရင်ကြီး၏ အလုံးစုံပိုင်ဆိုင်မှုမှာ – ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀ဘီလီယံရှိပြီး ထိုမဂ္ဂဇင်း၏ အချမ်းသာဆုံး တော်ဝင်မျိုးနွယ်များစာရင်းတွင် ၂၀၀၈ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ခုနှစ်အထိ ထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ဘူမိဗလ်ဘုရင်၏ အမေရိကန်တွင် မွေးစာရင်း၌ "ဘေဘီ သိုင်ကလာ"ဟုဖော်ပြသည်။
သူ၏ မိဘများသည် ထိုစဉ်က ကျကရီနန်းဆက်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ညီတော် (ရာမ၇ဘုရင်)နှင့် တိုင်ပင်ကာ မင်္ဂလာနာမည် ရွေးချယ်ကြသည်။
ရာမ၇ဘုရင်က သင်္သကရိုက်ဘာသာမှ ယူထားသော ဘူမိဗလ်အဒုလျဒေက်ျ (''Bhumibol Adulyadej'' (: भूमिबल अतुल्यतेज, : ''Bhūmibala Atulyateja'')) ''ဘူမိ'' (''Bhūmi'' ); အဓိပ္ပာယ်မှာ 'မြေ'၊ ''ဗလ'' (''Bala'' ); အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ခွန်အား သို့မဟုတ် 'စွမ်းအား'၊ ''အဒုလျ'' (''Atulya'' );အဓိပ္ပာယ်မှာ 'တုနှိုင်း၍မရသော'၊''ဒေ့ကျ်'' (''Tej'' ); အဓိပ္ပာယ်မှာ 'စွမ်းအား' ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် "" (''Bhūmibala Atulyateja'', or ''Bhumibol Adulyadej'')ကို ထိုင်းဘာသာတွင် ''မြေပြင်၏ ခွန်အား၊အနှိုင်းမဲ့စွမ်းအား'' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဒေါက်တာထွန်းလွင် ဘူမိဗလကို ၁၉၂၇ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ၊ ကမ်းဘရစ်ချ်မြို့ရှိ အာဘန်တောင်ဆေးရုံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဆုန်ခလာမင်းသား နှင့် မင်းသမီး တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
သူ၏ ခမည်းတော်မှာ တွင် ဆေးပညာဆိုင်ရာ သင်ယူနေချိန် ဖြစ်သည်။
သူ့တွင် အစ်မတော် မင်းသမီး နှင့် အစ်ကိုတော် မင်းသားတို့ရှိသည်။
စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ် ပြောင်းလဲပြီးနောက် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံမည့်သူမရှိသည့် ဦးရီးတော် မင်း နန်းရာထူးစွန့်လွှတ်လိုက်ရာ ကိုးနှစ်အရွယ် သူ၏ အစ်ကိုတော်ဖြစ်သူ လ် နန်းတက်ခဲ့သည်။
သူသည် အထက်တန်း ဒီပလိုမာ ကို လူဆန်မြို့ရှိ Gymnase Classique Cantonalမှ ပြင်သစ်စာပေ၊လက်တင်နှင့် ဂရိဘာသာတို့ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
အစ်ကိုတော်ဘုရင် အာနန္ဒာ မဟီဒေါမှာ ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာဖြင့် နတ်ရွာစံသွားခဲ့သည်။
သူ၏ ဦးရီးတော် မင်းသား (ချိုင်နတ်မင်းသား)မှာ ဘုရင်ခံဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘူမိဗလဘုရင်နှင့် မိဖုရားတို့တွင် သားသမီး လေးပါးရှိသည်။
အချိန်နှောင့်နှေးစွာ ကြာမြင့်ပြီးမှ ပြီးဆုံးသွားသော အစ်ကိုတော် မဟီဒေါဘုရင်၏ အသုဘအခမ်းအနားပြီးနောက်တွင် ဘူမိဗလဘုရင်သည် ဘုရင်အဖြစ် ဘိသိတ်ခံယူခဲ့သည်။
အခမ်းအနားတွင် ဘူမိဗလဘုရင်က''သူ့အနေဖြင့် သယမ်ပြည်သူများ၏ အကျိုးနှင့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ဖြောင့်မတ်စွာ အုပ်ချုပ်သွားမည်''("เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม")ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
ဘုရင်ကြီး ဘူမိဗလမှာ ၂၀၁၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ရက် ဒေသစံတော်ချိန် ညနေ ၃နာရီ၅၂မိနစ်တွင် ဘန်ကောက်မြို့၊ သီရိရတ်ချ်ဆေးရုံ၌ ကံကုန်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်နေ့တွင် ကြွင်းကျန်ရစ်သော အလောင်းတော်ကို သို့ ယာဉ်တန်းဖြင့်ပြန်လည် သယ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဓလေ့အရ ရေချိုးခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သင်္ဂြိုဟ်အပြီး အကြွင်းအကျန်များနှင့် ပြာများကို တော်ဝင်နန်းတော်ရှိမဟာဖဆတ်ပလ္လင်ခန်းမ၊ နှင့် တို့တွင် ထားရှိသည်။
photo_caption = ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတလျောက် မီတာ ၈၀၀၀ အမြင့်ရှိသောနေရာများ (အနီရောင်ဖြင့်); အင်ဒို-ဂင်္ဂါ လွင်ပြင်; တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်; အိန္ဒုမြစ်၊ ဂင်္ဂါမြစ်၊ Yarlung Tsangpo-Brahmaputra မြစ်များ၊ နှင့် တောင်တန်း အစ မှတ် နှင့် အဆုံး မှတ် (အဝါရောင်ဖြင့်)။
map_caption = ဧဝရတ်တောင်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်အထက် မြောက်ဘက် နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်မှနေ၍ တွေ့မြင်ရသည့်အတိုင်း ၎င်း၏အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ တောင်များ။
အမြင့်ပေ မီတာ ရှစ်ထောင်ကျော်သော နေရာ လေးခု: Makalu (၈,၄၆၂ မီတာ)၊ ဧဝရတ်တောင် (၈,၈၄၈ မီတာ)၊ Cho Oyu (၈,၂၀၁ မီတာ) နှင့် Lhotse (၈,၅၁၆ မီတာ)။
ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ကဲ့သို့သော မီတာ ၈၀၀၀ အထက် တောင်ထိပ်များ တည်ရှိရာ အရပ်လည်းဖြစ်သည်။
the key collection စာကြည့်တိုက်စာစဉ်(၁၂၄) ဒလိုင်လားမား၊ ၂၀၁၈၊ အောက်တိုဘာလ၊ စာ-၄၂ ၏ မြောက်ဘက်တွင် မြင့်မားစွာတည်ရှိသော ဟိမဝန္တာတောင်တန်းကြီးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင်အလွန်ထင်ရှားလေသည်။
ထိုတောင်တန်းကြီးမှာ အရှေ့မှအနောက်သို့ မိုင်ပေါင်း ၁၅ဝဝ ရှည်သဖြင့် မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ လောက်သာလျှင်ရှိသည်။
တောင်တန်းအကျယ်မှာ မိုင် ၁၅ဝမှ ၂ဝဝခန့် ရှိသဖြင့် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ လောက်ပင် မကျယ်ချေ။
အမြင့်ပေပေါင်း ၂၉ဝဝဝ ပေ၊ သို့မဟုတ် ၅၁/၂ မိုင် ကျော်ရှိသော ထိပ်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်ဖြစ်လေသည်။
ဒုတိယအမြင့်ဆုံးကား ဧဝရက်တောင်ထိပ်၏ အရှေ့ဘက် မိုင် ၁ဝဝခန့်အကွာတွင် ရှိသည့် ၂၈၁၄၆ ပေမြင့်သော ထိပ်ဖြစ်သည်။
ထိုရေခဲမြစ်များမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ၊ ၊ နှင့်များသည် မြစ်ဖျားခံ ကြလေသည်။
တောင်ဘက်စောင်းတို့တွင် တောများကိုရှင်း၍ ပေ ၅ဝဝဝ အထိ မြင့်သောဒေသများ၌ ပင်များကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးကြ၏။
နှင့် အနီးအနား တစ်ဝိုက်တွင် အကောင်းဆုံးသော လက်ဖက်ခြောက်ထွက်ရာ ဒေသများဖြစ်ကြသည်။
မြင့်သောဒေသများတွင် ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် အောင်း များနေထိုင်ကြ သည်။
မြေရုပ်စစ်တပ်သည် (兵馬俑) ပထမဆုံး ဧကရာဇ် ၏ အုပ်ဂူတွင် ၎င်းနှင့်အတူ မြှုပ်နှံထားသည့် မြေထည် စစ်သားရုပ်များ၊ မြင်းရုပ်များ ဖြစ်သည်။