DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အသုံးပြုပုံ- ပဉ္စငါးပါး # မန်ကျည်း ပဉ္စငါးပါးကို ပြာ ချဆား ချက်ပြီး ညနံနက် အနည်းငယ်မျှစီ သောက်ပေးပါက သွေးလုံး လေလုံး ပျောက်၏။
အခေါက် # အခေါက်ကို ညောင်းကျ ရောဂါ ၊ ဆီးနှင့် စပ်လျဉ်းသော ရောဂါ ၊ သွေးမြင်း သရိုက် ရောဂါ ၊ ကိုယ်ရေ ဝါ ရောဂါ နှင့် ဝမ်းဗိုက်အောင့် နာကျင်ခြင်း ရောဂါများ တွင် သုံး၏။
အရွက် # အရွက်ရည်ကို နှမ်းဆီနှင့် ရောချက်၍ နားတွင် အနည်းငယ် ခတ်ပေးသော် နားကိုက် နားနာ ပျောက်၏။
အသီး # မန်ကျည်းသီး အနှစ်အား ဝမ်းနုတ်ဆေး ၊ အားဆေး နှင့် ခံတွင်းကောင်း ဆေး ဖော်စပ်ရာ တွင် သုံး၏။
အစေ့ # မန်ကျည်းစေ့ ကို ရေ၌ တစ်ည စိမ်၍ နံနက်၌ အစေ့ဆံ ထုတ်ပြီး နွားနို့ နှင့် ကြိတ်သောက်က မီးယပ်ဖြူ ဆင်း ခြင်း ၊ ဆီးလွန်ခြင်း ပျောက်၏။
ဆောင်းမှာနွေး၊ နွေမှာအေး ဆိုသည့် သနပ်ခါး၏ အာနိသင်ကြောင့် မြန်မာလူမျိုးများသည် မွေးကင်းစ အရွယ်ကစ၍ အသက်အရွယ်မရွေး သနပ်ခါးလိမ်းကြသည်။
သနပ်ခါးကို အစောဆုံး အေဒီ၅ရာစုလောက်တွင် ပုဂံခေတ် မြန်မာ လူမျိူးတို့ စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်သနပ်ခါးကို စာပေဖြင့် ရေးသားတင်စားကြခြင်းကို ၊၁၄-ရာစုနှစ် ကဗျာပညာရှင် မွန်ဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ ကြင်ယာတော်နှင့် ၁၅-ရာစုနှစ် ရဟန်းကဗျာပညာရှင် ရှင်မဟာရဋ္ဌဿရတို့၏ ကဗျာများတွင် တွေ့ရှိကြရပေသည်။
ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း အညာဒေသတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
သနပ်ခါးပင်များကို ဂဝံ/ကျောက်စရစ်မြေ (Gravel soil) တွင် အဓိကစိုက်ပျိုးကြ၍ ရွံ့စေးမြေ၊ ဆားပေါက်သောမြေ၊ ရေဝပ်သောမြေများမှ လွဲ၍ ကျန်မြေအမျိုးအစားများတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
မြန်မာ့ဆေးကျမ်းများအရ သနပ်ခါးသည် ပူ၏။
Application of Myanmar traditional THANAKHA as cosmetic; Asian Institute of Technology. Food Engineering and Bioprocess Technology, School of Environment, Resources and Development. သနပ်ခါးထဲတွင် လူကြိုက်အများဆုံးမှာ သနပ်ခါးဖြစ်သည်။
သနပ်ခါးပင်နှင့် မျိုးစိတ်နာမည်တူပြီး သနပ်ခါးနဲ့ လို့လည်း ခေါ်ဆိုကြတဲ့ (Limonia acidissima)လည်းရှိပါသေးသည်။
မြန်မာလူမျိုးများက သီးပင်၏ အသီးကို နှင့်ပေါက်ကာ ရောမွှေစားလေ့ရှိကြသည်။
File:Thanaka girls.JPGသနပ်ခါးလိမ်းထားကြသည့် ကျေးလက်နေ အမျိုးသမီးများ File:Thanaka.jpgရောင်းချရန်အတွက် ထားရှိသည့် သနပ်ခါးများ File:Thanaka_kyaukpyin.JPGကျောက်ပြင်များ Image:Thanaka_woman.JPGဈေးသည်တစ်ဦး သနပ်ခါးလိမ်းထားပုံ၊ မန္တလေး Image:Thanaka_kids.JPGသနပ်ခါးလိမ်းထားသည့် ကလေးများ၊ မန္တလေး Image:Thanaka_seller.JPGစစ်ကိုင်းမြို့၊ ကောင်းမှုတော်ဘုရားတွင် သနပ်ခါးတုံးမျာ ရောင်းချနေပုံ File:Karen Girl Wearing Thanaka.JPGကရင်လူမျိုးကလေးငယ်တစ်ဦး သနပ်ခါးလိမ်းထားပုံ File:Hindu woman in Myanmar, wearing thanakha.jpgဟိန္ဒူအမျိုးသမီးတစ်ဦး သနပ်ခါးလိမ်းထားပုံ File:Thanakha Tone.jpgရောင်းချရန်ထားရှိသည့် သနပ်ခါးတုံးများ၊ ရွှေဂူနီဘုရား။
Former subgenera: ''Candidastrum'' ''Mumeazalea'' တောင်ဇလပ်ကို လက်ထုတ်သိမ်ဟုလည်း ‌ခေါ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၊ မှ ၊ ၊ အပင်မျိုးစိတ်များကို ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ရမည့် သဘာဝအပင်စာရင်းတွင် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ပင်မှည့် (; passion fruit) သည် တောင်ပိုင်းမှ တလျောက်နှင့် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသော ဒေသမျိုးရင်း နွယ်ပင်ဝင်ဖြစ်သည်။
ကာမကို အားပေး၏ အခေါက်ကိုဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး သောက် အခေါက်ကို သနပ်ခါးနှင့်ရော၍ လိင်အဂ်ါကိုလိမ်း ကာမအမှု အပြီးဆုံးတိုင် လိုရာပန်းတိုင်ရောက်၏ (ကျမ်းကိုး)။
ရှားပင်ကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် ''အကေးရှား ကတ်တီချူ''ဟု ခေါ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) = ရှားပင်၏ အစေ့သည် ပရိုတိန်းဓာတ်အတွက် ကောင်းမွန်သော အရင်းအမြစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှားပင်ကို ပေါက်မြောက်ရှင်သန်ရန်အတွက် ရှားစေ့ကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ မိုးနည်းပိုင်းရှိ မြေပြင် သစ်တောများတွင် ရှားပင်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။
နတ်တလင်းအရှေ့ဘက် သစ်ချိုကြိုးဝိုင်းကြီးရှိစဉ်က ရှားပင်ကြီးများနှင့် ပြည့်နှက်ခဲ့ဖူးပါသည်။
သစ်တောကြိုးဝိုင်းများရှိ ရေမတင်သော သဲဆန်သည့်မြေတွင် ရှားပင်များ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။
ပထမဦးစွာ စာအုပ်ထဲတွင် ရေးသား ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်မှာ ၁၇၅၃ ၌ ကားလ် လင်းနရပ် ရေးသော သူ့စာအုပ် ဖြစ်သည့် Species Plantarum ၏စာမျက်နှာ ၅၁၀ တွင် ဖြစ်သည်။
မြနှင့်ယိုးဆို၊ ပန်းကြာညိုလည်း နေကို မငံ့၊ ပွင့်လင်းအံ့ဟု ပျံ့ပျံ့နံ့မျိုး၊ ရေပေါ်မိုး၍၊ ဂါထာခြောက်ဆယ်ပျို့။
အဋ္ဌကထာ၌ - # ဥပ္ပလကြာ၊ # ပဒုမကြာ၊ # ကုမုဒကြာ၊ # ကလမကြာ ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်များလည်း ရှိ၏။
မှ ထုတ်သော အဘိဓာန်ကျမ်း၌မူ အရောင်အသွေးကိုပါ ဖော်ပြ၍ ကြာနီ၊ ကြာဖြူ၊ ကြာညိုနှင့် ကြာပန်းရောင်ဟု ကြာလေးမျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။
H.G. Hundley ၏ မြန်မာပြည်ရှိ အပင်များအကြောင်း ဖော်ပြထားသော စာအုပ်၌ ကြာ အမျိုးအစားတို့ကို အရပ်သုံးအနေဖြင့် - # ၊ # ပဒုမ္မာကြာ၊ # ကြာပြာ၊ # ကြာနီ၊ # ကြာညို၊ # ကြာခေါင်းလောင်း၊ # တောကြာ ဟူ၍ (၇) မျိုး ဖော်ပြထားသည်။
H.G. Hundley, B.Sc.(For.) Rgn. and U Chit Ko Ko, "List of Trees, Shurbs, Herbs and Principal Climbers Etc" P.12. အာယုဗ္ဗကျမ်းတချို့၌ ကြာကို အောက်ပါကဲ့သို့ ဖော်ပြထားခြင်းများလည်း ရှိသည် - # - ၎င်းကြာသည် အနည်ငယ်ဖြူ၍ နေရောင်ဖြင့် ပွင့်သည်။
ထိုကြာကို ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ''ဟု ခေါ်သည်။
ကြာမျိုး ၅ ပါးရှိရာ ယင်းတို့မှာ ၊ ၊ ၊ ၊ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓ ပွင့်ထွန်းလာသည့်နောက်၌ ကြာသည် မြင့်မြတ် စင်ကြယ်ခြင်းတို့နှင့် ယှဉ်တွဲ၍ ဖော်ပြမှုကို ခံရသောကြောင့် ဗုဒ္ဓဝါဒီတို့ အမြတ်နိုးဆုံးသော ပန်းဖြစ်လာခဲ့ဟန် တူသည်။
ကြာတို့သည် ရွံ့ညွန့်၌ အခြေခံသော်လည်း ရေထုကို ဖောက်ကာ လေပြင်တွင်ပွင်ကြကုန် သကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓသည်လည်း အဝိဇ္ဇာကိုဖောက်၍ ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုတော်မူနိုင်သည်ဟူသော သဘောအနက်ကိုမှီ၍ ''ကြာသည် မဂ်ဖိုလ်ဉာဏ်ပညာ၏ သင်္ကေတ''အဖြစ်လည်း အမြတ်တနိုး အသုံးပြုလာခဲ့သည်။
တစ်ဆူဖြစ်တော်မူလျှင် ကြာတစ်ပွင့် သင်္ကန်းတစ်စုံပါသည်"'' ဟုဆိုသည်။
ဗုဒ္ဓ၏ ဘဝဖြစ်စဉ် (ဗုဒ္ဓဝင်)၌လာသည့် အောက်ပါ အဖြစ်အပျက်တွင် ကြာကို မြတ်နိုးဖွယ်ရာ တွေ့နိုင်သည် - ''“သုမေဓာ ရှင်ရသေ့ ဘုရားဖြစ်ရန် စိတ်တော်ကြံစည်နေခိုင်တွင် သုမိတ္တာ အမည်ရှိသော ပုဏ္ဏေးမ(ပုဏ္ဏားပျိုမလေး) သည် ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားထံ၌ စည်းဝေးကြသော လူထု အစည်းအဝေးကြီးသို့ ကပ်ရောက်လာ၏။
သုမေဓာ ရှင့်ရသေ့လည်း သုမိတ္တာ ပုဏ္ဏားပျိုမ ပေးအပ်သော ကြာငါးလက်တို့ကို ခံယူ၍ မျက်မှောက် တူရူ ကြွလာတော်မူသော ကို ပရိသတ်တို့ အလယ်၌ပင် "သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်" အထိ ဆုပန် ကြည်ဖြူ ပူဇော်လေသည်။
ကြာ၏ အထိမ်းအမှတ်နှင့် စပ်လျည်း၍ ထူးခြားသော အချက်မှာ မင်းနှင့် စပ်သော ကိစ္စအတွက် မြန်မာပညာရှိများက အဓိပ္ပာယ်သစ် ထပ်ထည့်လာခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ထိုအဓိပ္ပာယ်သစ်သည် အခြားမဟုတ်၊ ''ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းခြင်း''နှင့် ပတ်သက်သော အထိမ်းအမှတ် (သင်္ကေတ) များ ဖြစ်သည်။
ထိုအထိမ်းအမှတ်များဖြင့် ''မင်းတို့၏ ပလ္လင်များ၌ ကြာရိုး၊ ကြာရွက်၊ ကြာပွင့်၊ ကြာချပ်တို့ကို ထုလုပ် သုံးဆောင်ခြင်း ပြုခဲ့''ကြသည် ဟု ရ ၏ ရွှေဘုံနိဒါန်း၌ ရှင်းပြထားသည်။
မွန်ဘာသာ ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံကျမ်းတွင် သည် ဒဂုန်၌ ခြားနားနေစဉ် လူတစ်ယောက်က ၎င်းအား ကြာပန်းတစ်စီးဖြင့် လာရောက်ဆက်သ၏။
ထိုအခါ ပညာရှိ သည် လွန်စွာ ဝမ်းသာသဖြင့် လက်သီးလက်မောင်းတန်းလေသည်။
ထိုအခါက ဗညားနွဲ့က မေးလေရာ "''ကြာပန်းဟူသည် တနင်္လာနံ၊ ဗဂိုးလည်း တနင်္လာနံ၊ ဟံသာဝတီကို အရှင်မင်းသား လွယ်ကာသာ ရမည်နိမိတ်ဖြစ်သည်။
ယခု ကြာပန်းရသည့် နိမိတ်သည် မကြာမီအတွင်း ဟံသာဝတီ ရွှေနန်းထက်၌ သုခ စည်းစိမ်ကို အရှင်မင်းသား ခံစားရတော့မည် မချွတ်၊ ဤသည်ကို မြင်၍ ကျွန်ုပ်ဝမ်းသာလွန်းသဖြင့် လက်သီးလက်မောင်း တန်းမိခြင်း ဖြစ်ပေသည်''" ဟု မင်းကံစီက ဖြေလေသည်။
ကြာနှင့်ပတ်သက်သော အခြားသော အထောက်အထားများကို အိန္ဒိယသို့ ဝင်ရောက်လာသော အာရိယန်လူမျိုးတို့၏ နောက်ဆက်တွဲ များတွင် တွေ့ရသည်။
ထိုကြာမှ ဗြဟ္မန်(ပရမတ္တမ)၊ ထိုဗြဟ္မန်မှ ကမ္ဘာကို အစိုးရသော နှင့် ၎င်း၏ ကြင်ယာတော် သည် ထွက်ပေါ်လာသည်။
ထို နတ်သမီးသည် ကျန်းမာခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်းတို့ကို ပေးနိုင်သူ၊ သားသမီး ကျေးကျွန် စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့ကို ပေးဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်သည်ဟူသော ဂုဏ်ထူးဝိသေသအမျိုးမျိုးဖြင့် ''ကြာပန်းပေါ်၌ မတ်တပ်ရပ် အနေအထားဖြင့်'' ထုလုပ်ထားတက်ကြသည်။
ထိုအကြောင်းအရာတို့ အပေါ်တွင် အမှီပြု၍ ကြာသည် ''အသက်ရှည်ခြင်း၊ ဥစ္စာတိုးတက်ခြင်း၊ သားသမီး အစရှိသည်တို့ တိုးပွားခြင်း၊ ကျော်စောထင်ရှားခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းတို့၏ သင်္ကေတ အထိမ်းအမှတ်'' ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သင်သည်ကြာတစ်ပင်ကိုသေချာကြည့်သင့်ပါသည်။
အချိုရည်ထုတ်လုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ ခေါ်ကိတ်မုန့်များတွင်လည်းကောင်းကြာစေ့ကိုထည့်သွင်းစားသုံးကြသည်။
စားသောက်ဆိုင်များတွင် အသား၊ ငါးတို့ကိုကြာရွက်ဖြင့်ပတ်ကာ ဖြင့် ပေါင်းချက်ကြသည်။
ကြာပင်သည် ၊ သည့် ဝေဒနာများကိုကုစားနိုင်သည်ဟု တရုတ်လူမျိုးတို့က ယုံကြည်ထားကြသည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ် Image:Nymphaea Albert Greenberg 0245.jpg Image:White Waterlily Osaka.jpg Image:Water lily.jpg Image:Seerose 100 0630.jpg Image:Nymphaea tetragona.jpg Image:Nymphaea cv Director George T Moore1.jpg Image:Nymphaea Dr G Cassina 0771.jpg Image:- Nymphaea alba 01 -.jpg
အသုံးပြုပုံ- အပွင့် - # အပွင့်ကို ညက်အောင်ကြိတ်၍ ရေအေးနှင့်ဖျော်သောက်သော် ဆီးအောင့်ခြင်း၊ ကျောက်ကပ်အားနည်းခြင်း ရောဂါများ ပျောက်၍ ဆီးကိုရွှင်စေသည်။
အရွက် - # အရွက်နုစိမ်ရည်ကို စစ်၍ မျက်စိတွင် ခတ်ပေးသော် မျက်စိတွင်းရှိ အညစ်အကြေးများစင်ကြယ်ပြီး မျက်စိအားနည်းရောဂါ ပျောက်၏။
အသီး - # အသီးကိုဖြစ်စေ ၊ အစေ့ကိုဖြစ်စေ ရေနှင့်သွေးလိမ်းသော် ပေါင်၌ အကျိတ်အဖုဖြစ်ခြင်း ပျောက်၏။
အခေါက် - # အခေါက်မှုန့်ကို ပျားရည်နှင့် ရောလျက်သော် ချောင်းခြောက်ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
အမြစ် - # အမြစ်ခြောက်ကို ဖြစ်စေ ၊ အမြစ်အခေါက်ကို ဖြစ်စေ၊ ဒိန်ရည်နှင့် ရောကြိတ်၍ အနာများပေါ်၌ အုံပေးသော် အနာနုလျှင် ပိန်၍ရင့်လျှင် ပြည်ပေါက်၍ ပျောက်၏။
မြန်မာစာပေ၏ ထင်ရှား​သော စာပေလှုပ်ရှားမှုတစ်ရ​​ပ်ဖြစ်သည့် လှုပ်ရှားမှုကို ၊ ၊ တို့နှင့်အတူ ဦးဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
သူ၏ ပထမဆုံး ခေတ်စမ်းကဗျာ ''ပိတောက်ပန်း'' ကို ဟံသာ့ကြေးမုံ လက်ကမ်းစာစောင်တွင် စတင်ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဖျာပုံမြို့ရှိ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် သတ္တမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာဇော်ဂျီသည် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝတွင် သူကဲ့သို့ ဝါသနာတူ သူငယ်ချင်း ဆရာနှင့် တွဲမိသွားသည်။
ဆရာဇော်ဂျီသည် မိမိထက် အတန်းကြီးသော ထံမှ အက်ဆေး သဘောတရားများ၊ ဗဟုသုတများ ရရှိခဲ့ပြီး မိမိထက် ငယ်သော ဆရာမင်းသုဝဏ်နှင့်လည်း ကဗျာရေးဖော်ရေးဖက် ဖြစ်လာသည်။
စာတမ်းအမည်မှာ ''Eighteenth Century Poets in Burma'' ဖြစ်သည်။
ဆရာ ဇော်ဂျီသည် ''သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းဋီကာ'' စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ် အတွက် ၊ ''နင်လားဟဲ့ ချစ်ဒုက္ခနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ'' စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ် အတွက် (ဘာသာပြန် စာပေ)၊ ''ရှေးခေတ်ပုဂံ ကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများ'' စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၈၇ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆု (ကဗျာဆု) တို့ကို ရရှိ ခဲ့သည်။
ဆရာဇော်ဂျီသည် အသက် (၈၃) နှစ် အရွယ် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နေထိုင်ရာ ရန်ကုန်မြို့ ဗဟန်း မြို့နယ် ကမ္ဘောဇလမ်း အမှတ် (၁ဝ-က) နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ရေးဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ရေးသားပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓသာသနအဖွဲ့၏ လက်ထောက်အယ်ဒီတာ (၁၉၆၈) အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ဓမ္မပဒ (စိတ္တဝဂ်)၊ အမြင်များပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အတွေးအမြင်စာစုများ၊ ဗုဒ္ဓ - လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ကျေးဇူးရှင် (ကိုယ်ကျင့်ဗုဒ္ဓဝင်) (၁၉၉၄) ဘဝအမြင်သစ်၊ ဗုဒ္ဓ (သို့မဟုတ်) အနှိုင်းမဲ့၊ ချမ်းသာကိုရှာဖွေခြင်း (၁၉၉၅) ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၊ စာဖတ်သူများ၊ ဘဝအကျဉ်းသား၊ ဓမ္မပဒ (အပ္ပမာဒဝဂ်) (၁၉၉၆) ဗုဒ္ဓဝါဒပေါ်ထွန်းခြင်း၊ ဓမ္မပဒ (ပုပ္ဖဝဂ်) (၁၉၉၇) ဓမ္မပဒ (ဝဂ်လေးခုပေါင်းချုပ်) (၂၀၀၂) သံဃာ့ကျေးဇူး (၂၀၀၅) #''ဗုဒ္ဓ-လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ကျေးဇူးရှင်'' (ကိုယ်ကျင့် ဗုဒ္ဓဝင်) # ''အတ္တဝါဒမှ အနတ္တဝါဒသို့ ခရီးစဉ်'' #''ထေရဝါဒအုတ်မြစ်များအဖွင့်'' #''အမြင်များပြောင်းလဲခြင်း'' #''ချမ်းသာကိုရှာဖွေခြင်း'' #''စာဖတ်သူများ'' #''ရသစာပေ၏ ရသ'' #''ဘဝအမြင်သစ်'' #''ဘဝအကျဉ်းသား'' #''ဓမ္မပဒ'' (ဝဂ် ၄-ခုပေါင်းချုပ်)။
မြန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာ လုပ်ငန်းရှင်အသင်း[ Myanmar Computer Industry Association] (MCIA) official web site ကို ၁၉၉၈ခုနှစ် မေလ ၁၇ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာဖွံ့ဖြိုးရေး ဥပဒေအရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ အသီးသီး ခွဲဝေ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် အောက်ပါအတိုင်း ကော်မတီကြီး ၃ ခု ခွဲပြီး လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။
introduced = ဘီစီ ၅၉ တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ စတင်ကြောင်း အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ထို့ထက်လည်း စောနိုင်သည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ လက်ဖက်ယဉ်ကျေးမှုတွင် လက်ဖက်ကို နှင့် အဖြစ် သုံးသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။
တွင်လည်း နှင့် ဟူ၍ နှစ်မျိုးလုံး တွေ့ရသည်။
ကို ပူထဲထည့်ကာ ၊ ၊ ၊ အဖြစ် သောက်သုံးကြသည်။
Martin, p. 8သည် ပြီးလျှင် ပေါ်တွင် သောက်သုံးမှု အများဆုံးဖြစ်သည်။
လက်ဖက်ရွက်ကို အချဉ်ဖောက်၍ နှပ်ကာ ရရှိလာသော ကို အစာပလာမျိုးစုံရောပြီး အဖြစ် စားသုံးကြသည်။
လက်ဖက် သို့မဟုတ် သည် တွင် အရေးပါသော ခဲဖွယ်တစ်ခုဖြစ်ရုံမက များ၏ အဆုံးအဖြတ်၌ပင် လက်ဖက် စား၍ အမှုပြေငြိမ်းခြင်း၊ အမှုပြတ်ကင်းခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
လက်ဖက်ပင် မူရင်းဒေသသည် ဧရာဝတီမြစ် မြစ်ဖျားခံရာ မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသများ၊ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းဒေသများ ဖြစ်သည်။
ရှေးနှစ်ရာပေါင်းများစွာက တွင် ဘက်၌ ကိုင်းရှိုင်းလှသည့် တစ်ဦး ရှိလေသည်။
ထိုသူသည် ကိုးနှစ်တိုင်တိုင် မအိပ်ဘဲ တရားအားထုတ်မည်ဟု ပြုကာ မအိပ်ဘဲ တရားအားထုတ်နေလာခဲ့ရာ သုံးနှစ်ကြာသောအခါ ရုတ်တရက် အိပ်ပျော်သွားမိသည်။
နိုးလာသောအခါ ဤမျှညံ့ဖျင်းရပါမည်လောဟု မိမိကိုယ်ကို မိမိ ဆုံးမသည့်အနေနှင့် သူ၏များကို လှီးဖြတ်ပြီးလျှင် လွှင့်ပစ်လိုက်ရာ မျက်ခွံများကျရာနေရာ၌ မြေတွင်အမြစ်တွယ်၍ လေးတစ်ပင်ပေါက်လာသည်။
ထိုအပင်ကား ကမ္ဘာတွင် ပထမဆုံးပေါက်လာသည့် လက်ဖက်ပင်ပင် ဖြစ်ပေ၏ဟု အချို့သော များက အစဉ်အဆက် ပြောစမှတ်ပြုကြလေသည်။
တွင် သည် အဓိက လက်ဖက်စိုက်ပျိုးသည့် ဒေသဖြစ်သလို ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် စိုက်ပျိုးလာခဲ့သော အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။
အရှေ့ပိုင်း ကျေးရွာအုပ်စုထဲတွင်လည်း နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီ သက်တမ်းရှိနိုင်သည့် လက်ဖက်စိုက်ခင်းကြီးများ ရှိနေပြီး လေ့လာရန် လိုအပ်နေသေးသည်။
အရှေ့ပိုင်း ၊ ရွာ တစ်ဝိုက်တွင် နှစ်ပေါင်း ရှစ်ရာခန့် သက်တမ်းရှိသော ရှေးဟောင်းလက်ဖက်ခင်းကြီးများ တွေ့ရှိရပြီး နာမည်ကျော် ဝမ်ဆိုင်းလက်ဖက် ကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် နှစ်တစ်ထောင့်နှစ်ရာ သက်တမ်းရှိ လက်ဖက်ပင် ရှိသော်လည်း တစ်ပင်တည်းသာဖြစ်ပြီး အရှေ့ပိုင်းတွင် တွေ့ရသော သက်တမ်းရင့် လက်ဖက်ပင်ကြီးများမှာ အရေအတွက် ထောင်ချီ ရှိသည့် ရှေးဟောင်းလက်ဖက်စိုက်ခင်းကြီးများ ပုံစံ တွေ့ရခြင်းဖြစ်သဖြင့် စီးပွားဖြစ် လက်ဖက် အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးမှုမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်က တရုတ်နိုင်ငံ ဆစ်ဆောင်ပန်းနားဒေသထက် ပိုမို ရှေးကျဖွယ်ရာ ရှိသည်။
တောင်ကြီး နှင့် ကျိုင်းတုံတက္ကသိုလ် များမှ သုတေသန စာတမ်းများ = ထို့ကြောင့်ပင် လက်ဖက်စို၊ လက်ဖက်အခါးခြောက်၊ လက်ဖက်အချိုခြောက် မျိုးစုံလင်ကာ ရှေးဟောင်းလက်ဖက်စိုက်ခင်းကြီးများရှိနေသော၊ လက်ဖက်ဆိုင်ရာ ယာဉ်ကျေးမှုများ အစုံအလင် တွေ့ရှိထွန်းကားလျက်ရှိသော၊ မြန်မာ့လက်ဖက်ယဉ်ကျေးမှုသည် ကမ္ဘာတွင် ထူးခြားလှပေသည်။
အရပ်သားအစိုးရအဖွဲ့လက်ထက် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သည် မြန်မာ့လက်ဖက်ယဉ်ကျေးမှုကို စာရင်း တင်သွင်းနိုင်ရန် စတင်လုပ် ဆောင်ခဲ့ရာ လုပ်ဆောင်ဆဲ ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုစဉ်က နှင့် များသာလျှင် လက်ဖက်ရည်ကို သောက်သုံးနိုင်ကြ၏။
အကြောင်းမှာ အလွန်ဝေးကွာသော အရပ်ဒေသမှ အမျိုးမျိုးသော အပေါင်းကိုကျော်လွန်၍ ယူဆောင်လာခဲ့ရသဖြင့် လက်ဖက်မှာ ထိုအချိန်က အလွန်ဈေးကြီးသောကြောင့်ဖြစ်၏။
ယခုခေတ်တန်ဖိုးနှင့်ပြောရလျှင် အလေးချိန်တစ်ပေါင်ကို ငွေ လေးငါးရာခန့်ပင် တန်ဖိုးရှိခဲ့ပေသည်။
လက်ဖက်ကို သဖွယ် ရေတွင်ပြုတ်ပြီးနောက် အရည်ကိုသွန်ပစ်၍ အဖတ်ကိုသာ နှင့် ထည့်ကာ စားသောက်သူများရှိခဲ့ဖူးသည်ဟု ဆိုလေသည်။
တွင် မှလွဲလျှင် တို့သည် လက်ဖက်ရည်ကို အသောက်အများဆုံး အခြေသို့ပင် ရောက်နေလေပြီ။
ထို့နောက် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ လောက်ကမှ တို့သည် လက်ဖက်ပင်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြ၍ ဒပ်ချ်လူမျိုးတို့ကလည်း တွင်စ၍ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြလေသည်။
ယခုအခါတွင်ကား လက်ဖက်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ၊ နှင့် တို့မှ အမြောက်အမြား တင်သွင်းရရှိနေပေပြီ။
ရှိ အချို့သော ဒေသများမှလည်း လက်ဖက်ကို အနည်းငယ်ရနိုင်သည်။
လက်ဖက်ပင်သည်နွေး၍ ကောင်းသော တွင်ပေါက်နိုင်သောကြောင့် ယခုအခါတွင် ၌ပင် အနည်းအကျဉ်း စိုက်ပျိုးလျက်ရှိလေပြီ။
လက်ဖက်ပင်သည် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ အစဉ်စိမ်းလျက်ရှိ၏။
လက်ဖက်စိုက်ပျိုးရာတွင် လက်ဖက်စေ့များကို သင့်တော်သောမြေ၌ ရှေးဦးစွာပျိုးပေး၍ တစ်ပေလောက်ကြီးလာသောအခါမှ ခြံများသို့ရွှေ့ပြောင်းပြီးလျှင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကို ငါးပေခြောက်ပေခန့်ခွာ၍ စိုက်ရသည်။
လက်ဖက်ပင် သုံးနှစ်သားအရွယ်ခန့်ရောက်လျှင် နှင့် များကို ခူးနိုင်ပြီ။
လက်ဖက်ပင် စိုက်ပျိုးသောဒေသနှင့် တို့အပြင် အပင်၏ သန်စွမ်းမှုပေါ်တွင် အကြောင်းပြု၍ လက်ဖက်ရွက်များကို တစ်နှစ်လျှင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ခူးယူနိုင်သည်။
လက်ဖက်ရည်အရသာ ထူးခြားမှုမှာ လက်ဖက်ရွက်၏ အနုအရင့်ပေါ်တွင်သာ အမှီပြုသည်မဟုတ်။
အထင်ရှားဆုံးသော လက်ဖက်ခြောက်နှစ်မျိုးမှာမူ လက်ဖက်ခြောက်မည်းဟုခေါ်သော အချိုသောက်လက်ဖက်ခြောက်မျိုးနှင့် လက်ဖက်ခြောက်စိမ်းဟုခေါ်သော အကြမ်းသောက်မျိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တစ်နှစ်အတွင်းထွက်သော လက်ဖက်ခြောက်အမျိုးအစားတို့မှာ- :(၁) ရွှေဖီ အွိုင့်နမ့် (နှင်းတက်ခြောက် - ရေချိုခြောက်) :(၂) ရွှေဖီဦး (သင်္ကြန်မကျမီ ထွက်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂) = လက်ဖက်ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့် လက်ဖက်ရည်အမျိုးအစားကို ၎င်းအား ပြုလုပ်ပုံ ပြုလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့်ပေါ်မူတည်ပြီး ဆုံးဖြတ်သည်။
မြန်မာလူမျိုးများ အနှစ်သက်ဆုံးဟု ပြောလေ့ပြောထရှိခဲ့ကြသော အာဟာရဝတ္ထုသုံးမျိုးမှာ ''အသားတွင်ဝက်၊ အသီးတွင်သရက်၊ အရွက်တွင် လက်ဖက်'' ဟူ၍ဖြစ်သည်။
မြန်မာဘုရင်များသည် လက်ဖက်စိုကိုအထူးမွန်မြတ်သော အာဟာရတစ်ခုအနေဖြင့် မှီဝဲသုံးဆောင်လေ့ရှိခြင်းကြောင့် မင်္ဂလာမင်းခမ်း မင်းနားများတွင် ''လက်ဖက်အိုး''၊ ''လက်ဖက်ခွက်များ''ကို ဘုရင့်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ်ထား၍ သုံးစွဲခဲ့ကြ၏။
လက်ဖက်အများဆုံး ထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံများမှာ ၊ ၊ ကင်ညာ၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် တူရကီ နိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါဇယားမှာ မကြာသေးမီနှစ်များက လက်ဖက်ထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဦးဆောင်လျက် ရှိသောတိုင်းပြည်များ၏ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ(တန်ဖြင့်)ကို ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်ပဲငါးသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့၊ ရွာတိုင်းတွင် ရောင်းချကြပြီး နံနက်စာ မှ နေ့လယ် နေ့ခင်း အဆာပြေ အပြင် ညလယ်စာ အဖြစ်ပါ နှစ်ခြိုက်စွာ စားလေ့ရှိကြသည်။
ထို့အပြင် မုန့်ပဲငါးသည် အာဟာရတန်ဖိုးအားဖြင့် ပရိုတင်း၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိုတ်နှင့် ဓာတ်ဆားများ ပါဝင်ပြီး ချက်ပုံချက်နည်း ရိုးရှင်းလွယ်ကူသည့်အပြင် စရိတ်ပါ သက်သာသောကြောင့် မြန်မာလူမျိုးတိုင်းလိုလို နှစ်သက်သော အစားအစာလည်းဖြစ်သည်။
ရှေးမြန်မာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်တွင် မုန့်ဟင်းခါးနှင့် ပတ်သက်၍ ကျောက်စာ၊ ပေစာများဖြင့် မှတ်တမ်းတင် ခဲ့ခြင်း မရှိသဖြင့်မုန့်ဟင်းခါး ပေါ်ပေါက်ရာ ဇာတိ နှင့် ခေတ်ကာလအား သိရှိရန် များစွာ ခက်ခဲလှသည်။
မုန့်ဟင်းခါးအား အစောဆုံး အထောက်အထား ဖြင့် တွေ့ရှိရသည့် နေရာမှာ စာဆို ၏ များ အနက်မှ တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပြီး "မုန့်ဟင်း"ဟု သုံးနှုန်းခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်း၌ လက်ထက်နှင့် ကုန်းဘောင် လက်ထက်တွင် ပေါ်ပေါက်သော ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးဖြစ်သည့် က ခေတ်ပြိုင်စာဆို လူဦးမင်း နှင့် မုန့်ဟင်းခါး အကြောင်း အပြိုင်စပ်ဆိုရာတွင် "မုန့်တီ" ဟုသုံးနှုန်းခဲ့သည်။
မုန့်ဖတ် ငါးအဖြစ် (ငါးခူ၊ ငါးကျည်း၊ ငါးကြင်း၊ ငါးသလောက်၊ ငါးရှဉ့်)အပြင် အခြားသောငါးများ လည်းအသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
ဆီ ငံပြာရည် ဆား နနွင်းမှုန့် ငှက်ပျောအူ ဆန်လှော်မှုန့် ကြက်သွန်နီအကြီး ကြက်သွန်နီအသေး ချင်း ငရုတ်ကောင်း စပါးလင် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းအမျိုးအစားများမှာ ချက်လုပ်နည်း အပေါ်တွင် လည်းကောင်း ဒေသအလိုက် ရရှိနိုင်မှု ပေါ်တွင် လည်းကောင်း မူတည်၍ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။
မျိုးစုံ(၊ ၊ ၊ ၊ ) ၊ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသအသီးသီးတွင် ချက်လုပ်နည်းနှင့် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းများ ကွဲပြားမှုကြောင့် အရသာ နှင့် အပြင်အဆင် လည်း အမျိုးမျိုး ကွဲပြား ကြသည်။
ခေါ် နှင့် ခေါ် ခေါ် ရွှေတောင်မုန့်ဟင်းခါး ခေါ် ဝါးခယ်မမုန့်ဟင်းခါး တောင်တွင်းကြီးမုန့်ဟင်းခါး ယောမုန့်ဟင်းခါး ဆင်ပေါင်ဝဲမုန့်ဟင်းခါး = မွန်ပြည်နယ်တွင် ''မုန့်တီ'' ခေါ်သော မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါးတွင် ငါး (အဓိက ငါးခူကို သုံးသည်) ကို စပါးလင်၊ နနွင်းမှုန့်၊ ထန်းလျက်တို့ဖြင့် ပြုတ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ ငှက်ပျောအူကို အကွင်းလိုက်လှီးကာ ချက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ မုန့်ဖတ်ကို စားသည့်အခါမှ ညှစ်ကာ အေးသောမုန့်ဖတ်နှင့် ပူသောဟင်းခါးကို ဆန်းပြားစွာတွဲဖက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း ဝိသေသများအဖြစ် ရှိသည်။
မြင့်ဦးသာ. "[ မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါး] ". Taste Window."[ မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါး]". စိတ်ဝင်စားစရာ မာမာရဲ့ဝါသနာများ. 2016-08-01."[ မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါး (သို့) မော်လမြိုင်မုန့်တီ]". My Food Myanmar. 2016-04-04."[ မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါး]". Wutyee Food House. 2014-04-13. မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါးဟု ရန်ကုန်နှင့် မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းတွင် အမည်ယူသော်လည်း မွန်ပြည်နယ်တစ်ဝန်းတွင် သုံးသောနည်း ဖြစ်၏။
မုန့်ဟင်းခါးသည် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း အတွင်းတွင် နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေပြီးဖြစ်သော အစားအစာ ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ နေရာ၊ ဒေသ၊ အချိန်အခါ မရွေး ရနိုင်သော အစားအစာ ဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော် ဆိုင်ကြီး၊ ကနားကြီး များတွင် သာမက လမ်းဘေး ပလက်ဖောင်းပေါ်ရှိ ဆိုင်ငယ် များတွင်လည်းကောင်း၊ ၊ ၊ ၊ များဖြင့် လှည့်လည် ရောင်းချသူများ ထံတွင် လည်ကောင်း ဝယ်ယူ ရရှိနိုင်သည်။
မြို့ကြီးအချို့ရှိ ၊ ၊ အစရှိသည့် လူစည်ကားရာ အရပ်များတွင် ၂၄နာရီ ပတ်လုံး ရောင်းချသည့် ဆိုင်များ ရှိလေ့ ရှိသည်။
ထို့အပြင်မုန့်ဟင်းခါးသည် ဘာသာမရွေး စားသုံးနိုင်ခြင်းကြောင့် ၊ ကဲ့သို့ သာရေး များမှ ၊ အထိ မပါမဖြစ်သော အစားအစာ ဖြစ်သည်။
ယခုအခါတွင် မုန့်ဟင်းခါးသည် များ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင် အခြေချရာ ၊ ၊၊ ၊ ၊၊ နှင့် အခြားကမ္ဘာ့ နိုင်ငံအများအပြားသို့ မြန်မာများနှင့်အတူ ပျံ့နှံ့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်ပဈေးကွက် အတွက် အထူးရည်ရွယ် ထုတ်လုပ်လာသော အသင့်ချက်ပြုတ်နိုင်သည့် များလည်း ပေါ်ပေါက် လာခဲ့သည်။
Myanmar Travel Information, Monhinga Article [ History of Monhinga, Dr Khin Maung Nyunt [ စားမြိန်ဝိုင်း၊ ဒေါ်အေးကြိုင်နှင့် ဒေါ်အမာနီ။
နည်းပြကြီး ဖာဂူဆန် ခေါ်ယူမှုဖြင့် ရော်နယ်လ်ဒိုသည် အသင်းသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကလပ်အသင်းတစ်ခုဖြစ်သော ကလပ်တွင် တောင်ပံကစားသမား နှင့် ရှေ့တန်းကစားသမားအဖြစ် ကစားပြီး တွင်လည်း အသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
ရော်နယ်လ်ဒိုသည် မှ အသင်းသို့ ပေါင်သန်း(၈၀) ဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပြီးနောက် သမိုင်းတွင် ဈေးအကြီးဆုံး ကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့သည်။
founded = ၁၈၇၈ တွင် ''နယူတန် ဟိသ် LYR ဘောလုံးကလပ်'' အဖြစ်စတင်ခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားယူတော့မည့်ဟု ကြေညာသည့် အချိန်တွင် ပြန်ကြည့်မည် ဆိုပါက ၎င်းမန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၃ အတွင်းတွင် ဖလား ၃၈ ခု ရရှိခဲ့ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံ ၁၃ ကြိမ်၊ အက်ဖ်အေ ဖလား ၅ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ် ၂ ကြိမ် တို့ ပါဝင်သည်။
Hamil (2008), p. 126. ၎င်း၏ ပြိုင်ဘက် ကလပ်အသင်းများမှာ ၊ ၊ ၊ ချယ်ဆီး နှင့် လိဒ်ယူနိုက်တက် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အသင်းကို မူလက လန်ကက်ရှိုင်းယားနှင့် ယော့(ခ်) ရှိုင်းယား မီးရထား ကုမ္ပဏီက စတင်တည်ထောင်ပေးထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် အများပိုင် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာသည်။
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အိမ်ကွင်းပရိသတ် အများဆုံးနှင့်အတူ ရေပန်းအစားအဆုံး ဘောလုံးကလပ်တစ်ခုအဖြစ် လူသိများကျော်ကြားသည်။
အားကစားဆိုင်ရာ အကြံပေး အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းအား အားပေးသူ ၇၅သန်းကျော်ရှိပြီး တစ်ခြား အဖွဲ့အစည်း ခန့်မှန်းချက်အရ သန်း ၃၃၃ ကျော်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
လပွတ္တာမြို့ဦးခန္တီကျောင်းနှင့် ဦးဘိုးထွန်းကျောင်းများတွင် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
မြောင်းမြတိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်း မှ ဟိုက်စကူးဖိုင်နယ်၊ ၁၉၃၃ တွင် မှ ဘီအေ(ဝိဇ္ဇာဘွဲ့) ရရှိအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ကိုဒေါင်း (၁၉၃၇) မြို့အုပ်မင်းဆိုး ဘုံရုံကဗျာ (၁၉၃၇ -၁၉၄၁) ဘာအရေးကြီးဆုံးလဲနှင့်အာဇာနည်မိခင်ပြဇာတ် (၁၉၄၄) ငဘ (၁၉၄၇) ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟကျမ်းနှင့်ယောမင်းကြီးဦးဖိုးလှိုင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၆၀) မျိုးဖျက်ရန်သူ (၁၉၆၀) ဗမာ့နိုင်ငံရေးသုခမိန် (၁၉၆၅) ပုရှ်ကင်၏မုန်တိုင်းထဲကနဖူးစာနှင့်အခြားဝတ္ထုတိုများ (၁၉၆၅) မြန်မာ့လယ်ယာမြေစနစ် (၁၉၆၆) မိုပါဆွန်းဝတ္ထုတိုများ (၁၉၆၆) လောကအမြင် (၁၉၆၇) မောင်ထင်၏ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၆၈) ကမ္ဘာ့စာပေအညွှန်း (၁၉၇၄ - ၁၉၈၇) အံ့ဖွယ်ပုံပြင် (၁၉၇၄) မြို့အုပ်ပုံပြင် (၁၉၇၆) အနာဂတ္တိကျမ်း (၁၉၇၇) မြင်ဝါတောင် (၁၉၇၇) ဂါလီဗာခရီးစဉ် (၁၉၈၁) အမျိုးသားစာပေဆု - ဘာသာပြန် ဂန္ထဝင်သံခိပ် (၁၉၉၉) - ၁၉၉၄ (ဘာသာပြန်) - (၁၉၈၁) ''ဂါလီဗာခရီးစဉ်'' ဖြင့် မိဘမေတ္တာစာပေဂုဏ်ရည်ဆု (ဒုတိယအကြိမ် မြတ်မိခင်စာပေဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု - ၁၉၉၆) အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာစာပေဆု (ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်) - ၂၀၀၃။
သုပ်(Lat Phat Thote)သည် မြန်မာ့ရိုးရာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
introduced = တွင် အောက်တိုဘာ ၂၅၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ပထမဆုံး ပျံသန်းမှု ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တော်လို့စ်မြို့မှ စတင်ပျံသန်းခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ခရီးသည်တင် ပျံသန်းမှုကို စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်းမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မှ ခရီးစဉ်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ ဆယ့်နှစ်လ ရာသီများတွင် ဟူသော မြန်မာ နှစ်သစ်ကူးလတွင် ပိတောက်ပန်းများ ဝေဆာစွာ ပွင့်ဖူးကြသည်။
မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ပိတောက်ပန်းအား ဘုရားရှင်အား ကပ်လှူခြင်း၊ ပန်ဆင်ခြင်းတို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။
ပိတောက်ပန်းနှင့် ပက်သက်သော များ၊ များ၊ ဇာတ်လမ်းများ အများအပြားရှိသည်။
ပိတောက်ပင်ကို ၊ ၊ နှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
ပိတောက်ပင်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် အလယ်အလတ် အမျိုးအစား အပင်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၀ မီတာမှ ၃၀ ထိ ရှည်လျားတတ်ပြီး အချင်း ၁.၇ မီတာခန့်ရှိသည်။
အရွက်ရှိ များသည် ၅-၉ ရှည်လျားကြသည်။
ပိတောက်သားသည် အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ခိုင်ခန့်ခြင်း၊ ခြမစားခြင်းတို့ကြောင့် အိမ်တိုင်များ၊ အိမ်ပျဉ်၊ ၊ ဘီးနှင့် လှည်းများနှင့် အခြား အမျိုးမျိုးတို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။
ရခိုင်၏အဓိပ္ပာယ်များ ရခိုင်ငှက်ပျောသီး - အမျိုးစားတစ်မျိုး - ရခိုင်ပြည်နယ်မှလာသော တစ်မျိုး။
များသောအားဖြင့် ပျူဂါမမှ ပုဂါမ၊ ပုဂါမ်မှ ပုဂံဖြစ်လာခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
မှ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၉ဝ အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
တင်နိုင်တိုး၏ ပုဂံစေတီပုထိုးများသမိုင်းနှင့် ခရီးသွားလမ်းညွှန် = အစောပိုင်း ပုဂံမင်းဆက်များနှင့် ပတ်သက်၍ တိကျသည့် သမိုင်းအထောက်အထားများကို မတွေ့ရပဲ ပါးစပ်ရာဇဝင်များအနေဖြင့်သာ မှတ်သားလာခဲ့ကြပြီး လက်ထက်ရောက်မှသာ တိကျသည့် သမိုင်းအထောက်အထားများကို စတင်တွေ့ရှိလာကြရသည်။
သူ့နောက် ဆက်ခံသည့် လက်ထက်တွင် တိုင်းပြည်အခြေအနေဆိုးရွားသွားခဲ့သော်လည်း ၊ အစရှိသည့် မင်းများလက်ထက်တွင်မူ တိုင်းပြည်အင်အား ပြန်လည်ပြည့်ဝလာပြန်သည်။
ထိုမှစကာ ပုဂံမင်းဆိုသည်မှာ အဆောင်အယောင်မျှသာ ဖြစ်၍ အမှန်ဩဇာကြီးသူများမှာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် သီးခြားမြို့အဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခြင်းမရှိပဲ နယ်အတွင်းတွင် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေ အဖြစ်ထည့်သွင်းထားသဖြင့် အများအခေါ်တွင် ပုဂံ-ညောင်ဦး ဟူ၍ထင်ရှားသည်။
ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေသည် မြောက်ဘက်တွင် ညောင်ဦး နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပုဂံမြို့သစ်တို့ တည်ရှိပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဘေး မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ကျယ်ပြောလှသော လွင်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပျူ နှင့် မွန်တို့ပြီးလျှင် တိုးတက်ဖြစ်တည်လာသည့် ယဉ်ကျေးမှုဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
ပျူတို့ထံမှ ဘာသာ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု နှင့် မွန်တို့ထံမှ အနုပညာ၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး၊ စာပေ အစရှိသည်တို့ကို သင်ယူခဲ့ကြသည်။
ထို့ကြောင့် မတိုင်မီ အထိတည်ဆောက်ခဲ့သည့် ပုဂံရှိ စေတီပုထိုးများမှာ မွန်တို့၏ ဓလေ့၊ လက်ရာနှင့် အယူအဆများလွှမ်းမိုးနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။
အနော်ရထာမင်း နန်းတော် - ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ယခင်တည်ရှိခဲ့သော နန်းတော်ပေါ်မူတည်၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
သည် ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်]] ပုဂံသို့ လေယာဉ်၊ ရထား၊ ကား တို့အပြင် သင်္ဘောဖြင့်ပါ လာရောက်နိုင်သည်။
မှာ ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်။
အများစုမှာ ပုဂံသို့ ဆင်းသက်ကြသည်။
မှ လာပါက မိနစ် ၈၀ ခန့် ကြာမြင့်ပြီး မှ လာပါက မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။
Image:Ananda Temple Bagan.jpg Image:That-byin-nyu.jpg Image:Buddhist Stupas in Bagan, Myanmar.jpg ပုဂံစေတီပုထိုးတော် ဟောင်းများ Image:Buddhist Stupa in Myanmar.jpgမင်္ဂလာစေတီဘုရား Image:Baganmyo.jpgပုဂံမြင်ကွင်းတစ်ခု Image:Ruins of Bagan, 1999.jpgပုဂံမြို့ ၏နေဝင်ချိန် (၁၉⁠၉၉) ခုနှစ် Image:Burma11.jpg ပုဂံရှိ တစ်နေရာ Image:Bagan doorway.jpgပုဂံ ဘုရားတစ်ဆူ၏ မုဒ်ဝတစ်ခု Image:Burma12.jpg Image:Mt Popa.jpgပုပ္ပါးတောင်ကလပ် Image:Bagan corner.jpgအဆင်အတန်းမြင့်မားသော ပုဂံခေတ်လက်ရာတစ်ခု Image:Bagan, Hpaya-thon-zu-Group.JPGဘုရားသုံးဆူ စေတီတော် Image:Mount Popa.JPG အား အဝေးမှ မြင်ရပုံ Image:Dreams of Myanmar (8280448574).jpgပုဂံဘုရားများအား ညနေဆည်းဆာ နေဝင်ချိန်အလှ File:Bagan Entrance.jpgပုဂံမြို့အဝင်။
ထိုင်း၏အဓိပ္ပာယ်များ။