DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ယင်းသည် အဆိုပါ လွှတ်တော်အား အဓိက နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ကြီးနှစ်ခုဖြစ်သည့် လက်ယာယိမ်း ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ (Coalition) (လစ်ဘရယ်နှင့် နေရှင်နယ်ပါတီများ ပါဝင်သည်) နှင့် လက်ဝဲယိမ်း (Labor Party) တို့၏ လွှမ်းမိုးမှု ခံရလေ့ရှိသည်။
ပါလီမန်၏ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်သည် (Australian Capital Territory) ရှိ ကယ်ပီတယ်လ်တောင်ကုန်း (Capital Hill) ပေါ်ရှိ ပါလီမန်အဆောက်အဦ (Parliament House) ၏ သီးခြားစီဖြစ်သော လွှတ်တော်ခန်းမများ (separate chambers) တွင် တွေ့ဆုံကြသည်။
ငါ (: 我; ‌ဝို(ဝေါ်)၊ ရှေးဟောင်းအသံထွက်: ငါ)ဟူသည် ကြီးသူက ငယ်သူကို ဖြစ်စေ၊ ရွယ်တူတန်းတူချင်း ဖြစ်စေ ‌ပြောဆိုရာ၌ မိမိကိုယ်ကို ရည်ညွှန်းသော စကားလုံး ဖြစ်သည်။
ငါ‌၏ အဓိပ္ပာယ်= ခရီးဆောင် မြန်မာအဘိဓာန် (၂၀၂၁ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ)။
နေတိုးမဟုတ်သော မဟာမိတ်နိုင်ငံကြီးများသည် အောက်ဖော်ပြပါ အကျိုးအမြတ်များကို ရရှိနိုင်သည်။
ကုန်ကျစရိတ်မျှဝေသုံးစွဲ၍ နှင့် ပူးပေါင်း၍ သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပရောဂျက်များတွင်ပါဝင်နိုင်ခြင်း လုပ်ငန်းအချို့တွင်ပါဝင်နိုင်ခြင်း တင့်ကားကိုဖျက်ဆီးနိုင်သည့် "Depleted Uranium" ခေါ် ယူရေနီယမ်သတ္တုပြတ်များ ပါဝင်သည့်ကျည်ဆန်များ ဝယ်ယူနိုင်ခြင်း များကို ဦးစွာရရှိနိုင်ခြင်း ပြင်ပရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနပိုင် အရံစစ်ပစ္စည်းများရရှိနိုင်ခြင်း သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပရောဂျက်များအတွက် စက်ကိရိယာနှင့်ပစ္စည်းများရယူနိုင်ခြင်း အချို့သောကာကွယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများ ဝယ်ယူခြင်းသို့မဟုတ် ငှားရမ်းခြင်းအတွက် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာငွေကို အသုံးပြုခွင့်ရခြင်း အပြန်အလှန်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ဆိုင်ရာတို့ကို အလျင်အမြန်ရရှိနိုင်ခြင်း နိုင်ငံ၏ကော်ပိုရေးရှင်းများအနေဖြင့် အချို့သောကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနဆိုင်ရာများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပြင်ပရှိ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ငွေကြေးပေး၍တောင်းဆိုနိုင်ခြင်း (QUAD)။
ခေါင်းဖြူတောင်(头白山) (: 白頭山; ပက်တူတောင်)သည် နှင့် နယ်စပ်ရှိ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် ခေါင်းဖြူတောင် (: 长白山; ဇံပက်တောင်)ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ပက်တူတောင် နာမည်သည် ၏ ပထမအပိုဒ်တွင်ပါဝင်သည်။
ပက်တူတောင်သည် များသောအားဖြင့် အဖြူရောင် နှင်းများဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် ''ပက် (白) = ဖြူသော ၊ တူ (頭) = ခေါင်း'' ဟူ၍ အဖြူ‌ရောင်ခေါင်းတောင်၊ ပက်တူတောင် (ခေါင်းဖြူတောင်၊ 长白山)ဟူ၍ နာမည်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အဆိုပါပါတီသည် ကတည်းက အစိုးရအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ဩစတြေးလျ ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေများ (states and territories) အားလုံးတွင် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ (political branches active) ရှိသည်။
Shin, Jung-il, "Historic River Flowing through the Korean Peninsula." အဆိုပါမြစ်သည် ၏ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းများတွင် မြစ်ငယ်နှစ်ချောင်းအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး ယင်းနောက် နိုင်ငံ၏မြို့တော် အနီးတွင် ဆုံစည်းသည်။
event_end = ဖနွမ်းပင်ကျဆုံးခြင်း။
Milton Osborne, ''Sihanouk, Prince of Light, Prince of Darkness.'' Silkworm 1994. . Sihanouk အားဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းကြောင့် ယခင် ကမ္ဘောဒီးယားနေပြည်တော်မှာ သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့သည် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက် First Coast ဒေသရှိ စိန့်ဂျွန်မြစ်ကို လွန်ဆွဲနေကာ မျဉ်း၏တောင်ဘက် ၁၁ မိုင် (၁၈ ကီလိုမီတာ) (မြို့ပြဗဟိုမှ ၂၅ မိုင် (၄၀ ကီလိုမီတာ) နှင့် မြောက်ဘက် ၃၁၆ မိုင် (၅၀၉ ကီလိုမီတာ) အကွာ ရှိသည်။
မှမှုတ်သွင်းထားသော မှအသုံးပြုခဲ့သည်။
ဖြစ်စဉ်တွင် ကိုလိုနီပြုသူများသည် ၎င်းတို့၏၊ ၊ နှင့် အခြားယဉ်ကျေးမှုအလေ့အထများကို ပယ်ခြစည်းကြပ်နိုင်သည်။
ကိုလိုနီစနစ်၏ ခေတ်သစ်လေ့လာမှုများသည် ကိုလိုနီစနစ်၏ ထပ်နေသော အမျိုးအစားများအကြား ကွဲပြားစွာ လေးမျိုးခွဲခြားထားသည်- ၊ ၊ ကိုယ်စားကိုလိုနီစနစ်နှင့် ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။
နယ်သစ်အခြေချနေထိုင်သူ ကိုလိုနီစနစ်တွင် ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေး အကြောင်းပြချက်များဖြင့် လှုံ့ဆော်ပေးလေ့ရှိသော ကိုလိုနီနယ်များသို့ အခြေချနေထိုင်သူများမှ ကြီးမားသော တွင် ပါဝင်ပါသည်။
နှင့် ၏ဥရောပကိုလိုနီပြုခြင်းကို အမြတ်ထုတ်သော ကိုလိုနီစနစ်၏ ပံ့ပိုးမှုအောက်တွင် ကြီးကြီးမားမားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်ရှိ သည် အမျိုးသား-ကိုလိုနီနယ်ချဲ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စံနမူနာပြဖြစ်သည်။
မှ ညောင်လေးပင်၊ ကျောက်တံခါး၊ ဒိုက်ဦး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်များ၊ တောင်ငူခရိုင်မှ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာညောင်လေးပင်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မီဇိုဘာသာစကားကို အဓိကအားဖြင့် လူရှိုင်းနှင့် ဒုလျန်းဒေသိယစကားပေါ်တွင် အခြေခံထားသော်လည်း ၎င်းသည် ၎င်း၏ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မီဇိုမျိုးနွယ်စုခွဲများနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများမှ စကားလုံးများစွာ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။
မီဇိုအက္ခရာသည် ကိုအခြေခံပြီး ဗျည်း ၂၅ လုံးပါရှိသည်။
ကူကီး-ချင်းဘာသာစကားများ (ကူကီး-ချင်း-မီဇို၊ ကူးကစ်ရှ် သို့မဟုတ် တောင်-အလယ်ပိုင်း တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ) သည် ၊ မြန်မာအနောက်ပိုင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အရှေ့တောင်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆိုသော ၅၀ သို့မဟုတ် အကိုင်းအခက်ဖြစ်သည်။
သည် ကူကီး-ချင်းဘာသာစကားတွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ပြောဆိုသောဘာသာစကားဖြစ်သည်။
ကူကီး-ချင်းဘာသာစကား အများစုကို ၊ အနှံ့အပြားတွင် ပြောဆိုကြပြီး ၊ နှင့် တွင်လည်း ဘာသာစကားအချို့ ပြောဆိုကြသည်။
မှ နတ်တလင်းနှင့် ဇီးကုန်းမြို့နယ်များ၊ ပြည်ခရိုင်မှ သဲကုန်းနှင့် ပေါင်းတည်မြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ နတ်တလင်းခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
map_caption = သမ္မတရွေးကောက်ပွဲရလဒ်မြေပုံ။
အပြာရောင်သည် ဘိုင်ဒင်/ဟဲရစ်တို့က အနိုင်ရခဲ့သော ပြည်နယ်များကို ကိုယ်စားပြုပြီး အနီရောင်သည် ထရန့်/ပန့်စ်တို့က အနိုင်ရခဲ့သော ပြည်နယ်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။
နံပါတ်များသည် ပြည်နယ်တစ်ခုစီနှင့် ကိုလံဘီယာခရိုင်မှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ဝင်တို့၏ မဲများကို ဖော်ပြသည်။
မှ ဖြစ်ကြသော ဒုသမ္မတဟောင်း နှင့် မှအထက်လွှတ်တော်အမတ် တို့သည် ထိုအချိန်က သမ္မတ နှင့် ထိုအချိန်က ဒုသမ္မတ တို့ကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပါသည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါနှင့် ဆက်စပ်သော စီးပွားရေးကျဆင်းမှု၏ နောက်ခံကို ဆန့်ကျင်သည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ပင်မလက်မှတ်နှစ်စောင်စီသည် ဆန္ဒမဲ ၇၄ သန်းကျော်ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၏ စံချိန်တင်မဲ ၆၉.၅ သန်းကို ကျော်လွန်ခဲ့သည်။
ဘိုင်ဒင်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်ကတည်းက တွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ပထမဆုံးအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း တွင် ပထမဆုံးသော ဒီမိုကရက်တစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘိုင်ဒင်သည် ၂၉၇၆ ခုနှစ်မှစ၍ မပါဘဲပထမဆုံးအနိုင်ရသည့်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တွင် အယ်လ်ဘာနီစီသည် ၎င်း၏ပါတီကို ၏ အား ပြတ်ပြတ်သားသား အနိုင်ရရှိအောင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
မော်ရစ်ဆင်သည် တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်တွင် စီးပွားရေး ပထဝီဝင် ဘာသာရပ်ကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် တွင် တို့ အောင်ပွဲခံခဲ့ပြီးနောက် ဩစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ် အဘော့၏ အစိုးရတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် နယ်စပ်လုံခြုံရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အား အဘော့၏ နေရာတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အစားထိုးပြီးနောက်သူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်သည့် လက်ရှိ သည် စတုတ္ထသက်တမ်း ဆက်တိုက် အနိုင်ရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ဦးဆောင်သော အတိုက်အခံ ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အတိုက်အခံများထံမှ အစိုးရကို အနိုင်ရသည့် စတုတ္ထမြောက် ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာကာ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် Gough Whitlam၊ 1983 ခုနှစ်တွင် Bob Hawke နှင့် 2007 ခုနှစ်တွင် Kevin Rudd တို့ဖြစ်သည်။
မှလွဲ၍ ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေတိုင်းသည် ထံသို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။
သည် ပြင်းထန်သော ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ၅၈ နေရာသာ အနိုင်ရကာ ၁၉၄၆ နောက်ပိုင်း အောက်လွှတ်တော်တွင် ၎င်း၏ အစုရှယ်ယာ အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲညတွင် က ရှုံးနိမ့်မှုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး လစ်ဘရယ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သည် နေရာတွင် အစားထိုးခဲ့သည်။
အရ များကို ငါးနှစ်သက်တမ်း တစ်ကြိမ်သာ ကန့်သတ်ထားသောကြောင့် လက်ရှိသမ္မတ သည် ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပေ။
မှ အတိုက်အခံ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ပြီး လက်ရှိ မှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။
အလားအလာရှိသော ပေါင်းစည်းမှုကို အချိန်အတန်ကြာ ဆွေးနွေးပြီးနောက် အန်ချော်လ်စူး သည် မတ်လ ၃ ရက်၊ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ၆ ရက်အလိုတွင် ၎င်း၏မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကို နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။
ကလောခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ ကလော၊ ညောင်ရွှေ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ ကလောခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယင်းတောင်သည် မတိုင်မီအထိ ၏ ပိုင်နက်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ကိုရီးယားစစ်ပွဲအပြီးတွင် ၏ ပိုင်နက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နမ့်စန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ နမ့်စန်နှင့်ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ လင်းခေးခရိုင်မှ မိုးနဲမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ နမ့်စန်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မိုင်းရှူးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ မိုင်းရှူးနှင့် ကျေးသီးမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ မိုင်းရှူးခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကွတ်ခိုင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တန့်ယန်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ တန့်ယန်းနှင့် မိုင်းရယ်မြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ တန့်ယန်းခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မိုင်းယောင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
Design = အဖြူရောင် (အပေါ်နှင့်အောက်ခြေ)၊ မိုးပြာရောင်အလျားလိုက်အခြမ်း။
မိုင်းတုံခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ မိုင်းတုံမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
မိုင်းယန်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ မိုင်းယန်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
မိုင်းလားခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မှ မိုင်းလားမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် မဲဆန္ဒနယ် ၃၀၀ ရှိပြီး မဲဆန္ဒနယ်၂၅၃ နေရာတွင် ၊ ၄၇ နေရာတွင် ၊ ၃၀ နေရာကို အပိုအဖွဲ့ဝင်စနစ်တွင် သတ်မှတ်ပေးထားပြီး ၁၇ နေရာကို ကို အသုံးပြုထားသည်။
ဗုဒ္ဓပြည်ကျောင်းသည် ၏ ဂယောင်းဆံဘို့ဂ်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက် ထိုဟမ်တာင်ရှိ ကိုရီးယား ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောက်ဂူအိမ်သည် ၊ ၊ ထိုဟမ်တောင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်း ဖြစ်သည်။
အုတ်ဂူမှ (အရှေ့ပင်လယ်)ကို မြင်နိုင်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၅၀မီတာတွင် တည်ရှိသည်။
များသောအားဖြင့် ''석굴암''(''ဆော့ဂ်ဂူလ်အာမ်''; ကျောက်ဂူအိမ်)၏ "암(庵)"(''အာမ်'') အက္ခရာကို ကျောက်၏ အဓိပ္ပာယ် "암(岩)"(''အာမ်'') အက္ခရာဖြင့် သိရှိထားကြ၍ ကျောက်ဂူအိမ် ကျောက်ဂူအတွက်သာ သုံးသော ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကျောက်ဂူအိမ်၏ "암(庵)"(''အာမ်'') အက္ခရာသည် ကျောင်းသင်္ခမ်း သို့ အိမ်၏ အဓိပ္ပာယ် "암(庵)"(''အာမ်'')ဖြင့် ရေးသား၍ ကျောက်ဖြင့် ပြီးသော ကျောင်းသင်္ခမ်း ဂူဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့များအတွက် အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များမှာ နိုင်ငံတော်အတွက် ထူးကဲစွာ အမှုထမ်းသူများ၊ အကျိုးဆောင်သူများဖြစ်ရမည်။
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း ရာထူးအလျောက် သုဓမ္မသင်္ဂဟနှင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟများ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည့်အပြင် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် "အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ" ဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် "အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ"လည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် “''နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် တာဝန်ပြီးဆုံးသည့်အခါတွင် တွင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တွင် အဖြစ်လည်းကောင်း ဆက်လက်တည်မြဲကြောင်း”'' နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ထူးခြားစွာပြဋ္ဌာန်းထားရှိသည်။
ပုံအက္ခရာစနစ်ဟူသည် တစ်စုံတစ်ခုသော အရာ၏ အဓိပ္ပာယ်များကို ပုံအက္ခရာများဖြင့် ဖော်ပြသော စာရေးနည်းစနစ်ဖြစ်သည်။
ဟု ခေါ်သည့် ၊ ဟု ‌‌ခေါ်သော ၊ ဟု ခေါ်‌‌သော ရှေးဟောင်း၊ ဟု ခေါ်သည့် များသည် ‌ယေဘူယျ လူသိအများဆုံးဖြစ်သော ပုံအက္ခရာစနစ် စာရေးနည်းများ ဖြစ်ကြသည်။
သူ၏ထင်ရှားသောအောင်မြင်မှုမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၌ကျင်းပခဲ့သော အသက် ၂၀ နှစ်အောက် အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ကွင်းလယ်ဒိုင်လူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် သူ၏စွမ်းဆောင်ရည်များကြောင့် နှင့် တို့မှချီးမြှင့်သော တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးဒိုင်လူကြီးဆုများကို ရရှိခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
အထပ် ၉ထပ် ရှိသော ဧကရာဇ်နဂါးဘုရားကျောင်းသည် ၏ ရတနာသုံးပါးမှ တစ်ပါးဖြစ်ကာ ကျန် ဗုဒ္ဓဘုရားကျောင်း နှစ်ကျောင်းနှင့် အတူ ကျော်ကြားသည်။
လူသားတို့၏ သန္တာန်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော များစွာအနက် မစ္ဆရိယ (ဝန်တိုခြင်း) သည် မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် ဂုဏ်ဒြပ်တို့ကို သူတစ်ပါးနှင့် မဝေမျှလိုဘဲ လျှို့ဝှက်တွန့်တိုသော သဘောတရားဖြစ်သည်။
ဝန်တိုတတ်သူ၏ စိတ်နေသဘောထားသည် မိမိရရှိထားသော သို့မဟုတ် ရရှိလတ္တံ့သော စည်းစိမ်တို့ကို သူတစ်ပါးတို့နှင့် ဆက်ဆံရမည်ကို သည်းမခံနိုင်ခြင်း၊ တွန့်တိုခြင်းနှင့် ခါးစပ်သော ခံပြင်းသည့် သဘောရှိခြင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။
ပရိဂ္ဂဟံ ပဋိစ္စ မစ္ဆရိယံ၊ မစ္ဆရိယံ ပဋိစ္စ အာရက္ခော။
ယင်းဝန်တိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း သဘောတရားကို မစ္ဆရိယဟု ခေါ်သည်။
စိတ်၏ ဝန်တိုမှုသည် မစ္ဆရိယအတွက် ဖြစ်ရသောကြောင့် မစ္ဆရိယကို ဝန်တိုမှု ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း သဘောတရားဟု ဆိုရ၏။
မိမိရရှိပြီး ဥစ္စာစည်းစိမ် ဂုဏ်သိန်အမျိုးမျိုး ရသင့်ရထိုက် ရလတ္တံ့သော ဥစ္စာစည်းစိမ် ဂုဏ်သိန်အမျိုးမျိုးတို့ကို သူတစ်ပါးနှင့် မဆက်ဆံစေလိုခြင်း၊ သူတစ်ပါး၌ စည်းစိမ်ဂုဏ်သိန် မဖြစ်စေလိုခြင်းသည် မစ္ဆရိယပင်ဖြစ်၏။
ယင်းမစ္ဆရိယသည် ရရှိပြီးစည်းစိမ်ကိုစွဲ၍ ဖြစ်တတ်သော မစ္ဆရိယ၊ ရလတ္တံ့စည်းစိမ်ကိုစွဲ၍ ဖြစ်တတ်သော မစ္ဆရိယဟု ၂-မျိုးကွဲပြား၏။
ချဲ့အံ့- မိမိရရှိ ပိုင်ဆိုင်ပြီး စည်းစိမ်ဥစ္စာများ သူတစ်ပါးတို့နှင့် ဆက်ဆံသွားမည်ကိုလည်းကောင်း၊ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ခုကြောင့် မိမိပိုင်ဆိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံး၍ သူတစ်ပါးလက်သို့ ရောက်ရှိသွားမည်ကိုလည်းကောင်း တွေးတောစိုးရိမ်၍ စိတ်မချမ်းမသာဖြစ်မှုသည် ရရှိပိုင်ဆိုင်ပြီး စည်းစိမ်ကို အစွဲပြု၍ မစ္ဆရိယဖြစ်ခြင်းမည်၏။
ရသင့်ရထိုက် ရလတ္တံ့သော ဥစ္စာစည်းစိမ် ဂုဏ်သိန် အမျိုးမျိုးတို့၌လည်း ဤမည်သော ဌာန၌ ဤမည်သော ဥစ္စာစည်းစိမ် ဂုဏ်သိန်အမျိုးမျိုးကို ရလတ္တံ့၊ ဤမည်သော ကာလ၌ ဤမည်သော ဥစ္စာစည်းစိမ် ဂုဏ်သိန်အမျိုးမျိုးကို ရလတ္တံ့ဟု ကြံစည်ကြားသိရသည်ရှိသော် ထိုရသင့်ရထိုက်သော အရာဟူသမျှကို မိမိချည်းသာ ရရှိလိုမှု၊ အခြားသူများ ရရှိသွားမည်ကို အလိုမရှိမှု၊ အခြားသူများ ရရှိလိမ့်မည်ဟု ကြားသိခဲ့သော် နှလုံးမသာ မျက်နှာမလှ ဖြစ်မှုသည် ရသင့်ရထိုက် ရလတ္တံ့သော ဥစ္စာစည်းစိမ် ဂုဏ်သိန်ကို အစွဲပြု၍ မစ္ဆရိယဖြစ်ခြင်းမည်၏။
မိမိ၏စည်းစိမ်ကို မဖုံးလွှမ်းသာ မသိုဝှက်သာ၍ သူတကာနှင့် ဆက်ဆံရပြန်လျှင်လည်း ယင်းသို့ ဆက်ဆံရသည်ကို သည်းမခံနိုင်ခြင်း ကိစ္စရှိ၏။
စွန့်ကြဲပေးကမ်း လှူဒါန်းမှု မိမိစည်းစိမ်ကို သူတကာနှင့် ဆက်ဆံစေမှု၌ တွန့်တိုဆုတ်နစ်သော တရားဟူ၍လည်းကောင်း၊ ခါးစပ်သော အရသာသည် စားသူကို နောက်တွန့်သွားစေသကဲ့သို့ တောင်းရမ်းသူကို မြင်လျှင် စိတ်ရောကိုယ်ပါ တွန့်သွားစေတတ်သော တရားဟူ၍လည်းကောင်း ယောဂီဉာဏ်မှာ ထင်လာတတ်၏ (သင်္ကောစနပစ္စုပဋ္ဌာန, ကဋုကဋုကတာ ပစ္စုပဋ္ဌာန)။
မိမိစည်းစိမ်ကို အစွဲပြု၍ မစ္ဆရိယဖြစ်ပေါ်လာရကား အတ္တသမ္ပတ္တိ=မိမိစည်းစိမ်သည် မစ္ဆရိယ၏ နီးစွာသောအကြောင်းမည်၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၉။
မစ္ဆရိယသည် ဓမ္မအားဖြင့် ဓမ္မဓာတ် ဓမ္မဓာတ်ကို အရင်းခံ၍ ဖြစ်ပေါ်တတ်၏။
ထို့ကြောင့် လောဘ ဒေါသတရား ၂-ပါးကို မစ္ဆရိယ၏ အရင်းခံ (=မူလ) တရားဟု ဆိုရသည်။
မစ္ဆရိယအညစ်အကြေးကို ပယ်ဖျောက်ရာ၌ အရင်းခံမူလတရားဖြစ်သည့် လောဘ ဒေါသကိုပါ ပယ်ဖျောက်ဖို့လို၏ (ပေတ၊၁၄၄။
မစ္ဆရိယသည် ကလဟ=ကိုယ်ထိလက်ရောက် ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ ဝိဝါဒ=နှုတ်ဖြင့် ငြင်းခုံခြင်း၊ ပရိဒေဝ=ငိုကြွေးခြင်း၊ သောက=စိုးရိမ်ခြင်း၊ =မာန်မူခြင်း၊ အတိမာန=အလွန်မာန်မူခြင်း၊ ပေသုည=ချောပစ်ကုန်းတိုက်ခြင်း၊ ဤ ၇-ပါး၏ အကြောင်းဖြစ်၏။
နိုင်ငံအချင်းချင်း နယ်စပ် အငြင်းပွားမှု၊ နိုင်လိုမင်းထက် ကျူးကျော်စော်ကားမှု၊ နိုင်ငံအချင်းချင်း စစ်ခင်းမှု စသည်၏ အကြောင်းရင်း လက်သည်ကား မစ္ဆရိယပင်တည်း (မဟာနိ၊၁၉၉။
လှူဒါန်းပေးကမ်းလျှင် မိမိပစ္စည်းကုန်မည်သာဖြစ်၏။
မစ္ဆရိယက မိမိပစ္စည်းကုန်ခန်းမည်ကို မကြိုက်နိုင်။
ထို့ကြောင့် မစ္ဆရိယသည် ပေးကမ်းစွန့်ကြဲလိုမှု ဒါန၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ရသည်။
မစ္ဆရိယကို လွှမ်းမိုးပယ်ဖျောက်နိုင်မှ ဒါနအထမြောက်သည်။
ပုဏ္ဏားကြီးတို့ ဇနီးမောင်နှံသည် နှစ်ယောက်ပေါင်းမှ အပေါ်ရုံတစ်ထည်သာ ပိုင်ဆိုင်ကြ၏။
ခါးဝတ်အထည်ကမူ တစ်ယောက်တစ်ထည်စီ ပိုင်ဆိုင်ကြလေသည်။
ထိုခေတ်က ပုဏ္ဏားများသည် အပေါ်ရုံမပါဘဲ အပြင်ထွက်ရိုးထုံးစံ မရှိကြပေ။
အပြင်သို့ ထွက်လျှင် အပေါ်ရုံပါကြရ၏။
တစ်ညဉ့်တွင် ပုဏ္ဏားကြီးသည် ရှင်၏ တရားပွဲသို့ သွားရောက်နာယူလေသည်။
တရားနာရင်း ဘုရားရှင်အား လှူလိုစိတ် တဖွားဖွား ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် အပေါ်ရုံအထည်ကို လှူဒါန်းရန် ဟန်ပြင်လိုက်၏။
သည်တွင် မစ္ဆရိယက အပြစ်အမျိုးမျိုးပြ၍ မလှူရန် ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်လေတော့သည်။
ဇနီးမောင်နှံ နှစ်ယောက်ပေါင်းမှ တစ်ထည်တည်းသာရှိသည့် ဤအပေါရုံကို လှူဒါန်းလိုက်လျှင် သင်တို့ အပြင်ပင်ထွက်ရတော့မည်မဟုတ် စသည်ဖြင့် အပြစ်ပြ၍ မလှူရန် တားမြစ်သည်။
ပုဏ္ဏားကြီး၏ စိတ်အစဉ်၌ ဒါနနှင့် မစ္ဆရိယတို့သည် သူနိုင်ငါနိုင် အပြိုင်စစ်ခင်းနေကြတော့၏။
လှူဒါန်းလိုသည့်စိတ်က နိုင်မည်လိုလိုရှိ၍ လှူတော့မည် တန်းတော့မည်ဟု ကြံစည်စိတ်ကူးနေခိုက် မစ္ဆရိယစစ်သည်များက တရကြမ်း ဝင်အတိုက်ခံရသဖြင့် လှူလိုစိတ် ပျက်ကွက်သွားရပြန်လေသည်။
ညဉ့်၏ ပဌမ မဇ္ဈိမယာမ်၌ မစ္ဆရိယဘက်က အားကောင်းသဖြင့် လှူလိုတန်းလိုစိတ်များသည် လက်မြှောက်အရှုံးပေးလိုက်ကြရလေသည်။
အရှုံးပေး၏ဟု ဆိုသော်လည်း အပြီးသတ် လက်နက်ချခြင်းကားမဟုတ်၊ မိမိဘက် (လှူလိုသည့်ဘက်) က အသာရအောင် အားစုနေခြင်းသာဖြစ်သည်။
ပစ္ဆိမယာမ်၌မူ စသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတို့၏ စစ်ကူရလာသဖြင့် လှူလိုစိတ်ဘက်က အားကောင်းလာပြန်သည်။
တစ်ဖက်စစ်တပ် အားကောင်းလာလျှင် ဆန့်ကျင်ဘက်ရန်သူ စစ်တပ် ဆုတ်ခွာရသည်မှာ ဓမ္မတာတည်း။
ပုဏ္ဏားကြီးသန္တာန်၌ တဖွားဖွားဖြစ်ပေါ်နေသည့် လှူလိုတန်းလိုစိတ်များသည် မစ္ဆရိယရန်သူကို အနိုင်ချေမှုန်းပစ်လိုက်၏။
သည်တော့မှ တစ်ထည်သာရှိသော အပေါ်ရုံအဝတ်အထည်ကို လွှတ်လွှတ်စွန့်ကြဲ လှူဒါန်းနိုင်တော့သည်။
လှူဒါန်းပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လက်ရုံးတန်း၍ “ဇိတံ မေ = ငါအောင်ပြီ” ဟု ကြုံးဝါးလိုက်လေသည်။
မစ္ဆရိယကား ဤမျှအထိ ပယ်စွန့်နိုင်ခဲ အောင်နိုင်ခဲသော တရားဆိုးပင်ဖြစ်၏ (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၉-၇၀။
ဝန်တိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် ထက်ဝန်းကျင် တွန့်၏။
စိတ်တွန့်သောကြောင့် ကိုယ်လည်းတွန့်၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၀၇)။
ဘုရားရှင်လက်ထက်က သာဝတ္ထိမြို့သူမြို့သားများသည် ကြီးစွာသော ပွဲလမ်းသဘင် ဆင်ယင်ကျင်းပ၍ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်တို့အား ပူဇော်ကြ၏။
ဒကာတစ်ယောက်သည် ထိုပူဇော်မှုကို ဝမ်းမမြောက်သည့်အပြင် “ဦးပြည်းခေါင်းတုံးကို လှူဒါန်းရတာထက် အမှိုက်ပုံထဲ စွန့်ပစ်ရတာကမှ မြတ်လိမ့်ဦးမယ်” ဟု မစ္ဆရိယစိတ်ဖြင့် ပြောဆိုမိ၏။
ထိုကံ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် သေလွန်ပြီးနောက် ပြည့်တန်ဆာမ၏သား ဖြစ်ရရှာပြီးလျှင် သုသာန်၌ စွန့်ပစ်ခံရ၏ (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၇၉)။
သိမ်းပိုက်ခြင်းကို အစွဲပြု၍ ဝန်တိုမှု (မစ္ဆရိယ) ဖြစ်၏။
ဝန်တိုမှု (မစ္ဆရိယ) ကို အစွဲပြု၍ မိမိပိုင်ဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်ရမှု (အာရက္ခ) ဖြစ်၏။
စောင့်ရှောက်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် တုတ်ဆောင်ရခြင်း၊ လက်နက်ဆောင်ရခြင်း၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ ငြင်းခုံခြင်း၊ မခံသာအောင် ပြောဆိုခြင်း၊ ကုန်းတိုက်ခြင်း၊ မဟုတ်မမှန်ပြောခြင်း ဟူသော ယုတ်မာသော အကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည် (ဒီ၊၂၊၅၀။
မစ္ဆရိယသည် စိတ်ညစ်ညူးကြောင်းတရား (မ၊၁၊၄၄။
မစ္ဆရိယသည် စိတ်ကို အားနည်းအောင် ပြုလုပ်တတ်၏။
မစ္ဆရိယဖြင့် အားနည်းအောင် ပြုလုပ်ခံရသောစိတ်သည် ကုန်ခန်းခြင်းငှာ ကောင်းစွာ မတည်ကြည်နိုင် (မိလိန္ဒ၊၂၇၉)။
မဟာသမုဒ္ဒရာသည် သူကောင်ပုပ်နှင့် အတူမနေသကဲ့သို့ စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဣဿာ မစ္ဆရိယ စသော အညစ်အကြေးတို့နှင့် အတူမနေရာ (မိလိန္ဒ၊၃၆၃)။
ဝန်တိုမှု မစ္ဆရိယကြောင့် ပရိသတ်အလယ်တွင် မထင်မရှား ဖြစ်ရတတ်၏။
မစ္ဆရိယသည် ဒါနစသော ဂုဏ်တို့ဖြင့် ထင်ရှားခြင်းငှာ မပေး (စူဠနိ၊၂၅-၇။
ငြင်းခုံမှုအရေးအခင်း (=ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း) ၏ အကြောင်းရင်း ၁၂-ပါး အနက် ဣဿာ မစ္ဆရိယ စုံတွဲကိုလည်း အကြောင်းရင်းတစ်ပါးအဖြစ် ဟောတော်မူသည် (ဝိ၊၅၊၁၈၃။
မစ္ဆရိယကံကြောင့် သေပြီးနောက် အပါယ်သို့ ရောက်တတ်သည့်အပြင် လူဖြစ်ပြန်လျှင်လည်း စည်းစိမ်နည်းပါးသော အမျိုး၌ ဖြစ်တတ်၏ (မ၊၄၊၂၄၆။
မစ္ဆရိယသည် လူနတ်ချမ်းသာ၏ ရန်သူဖြစ်၏။
ယင်းမစ္ဆရိယရန်သူကို ဝေဿန္တရာဘုရားလောင်းသည် သားမယားကို လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့၏ (ဇာ၊၂၊၃၆၄။
မိမိရရှိပြီး ကို အခြားသူအား ဝန်တိုလျှင် မစ္ဆရိယဖြစ်၏ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၇၄။
အလုံးစုံသော စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့၏ မူလဘူတဖြစ်သော ဒါနကို တားမြစ်တတ်သောကြောင့် မစ္ဆရိယသည် စက်ဆုပ်ဖွယ်အကောင်းဆုံး တရားဖြစ်၏။
မစ္ဆရိယထက် စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသော တရားမည်သည် မရှိ (သံ၊ဋီ၊၁၊၁၂၆)။
ဝန်တိုသူ (မစ္ဆရီပုဂ္ဂိုလ်) သည် အကြင်ဘေးမှ ကြောက်သောကြောင့် မပေးလှူ၊ မပေးလှူသောကြောင့်ပင် မိမိကြောက်သောဘေးနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်၏ (သံ၊၁၊၁၈)။
သူတစ်ပါး အလှူပေးရာ ကုသိုလ်ပြုရာ၌ မျက်နှာရွှင်ရွှင်ပျပျဖြင့် ကူညီ၍ ဝေယျာဝစ္စ ပြုသင့်၏။
ယင်းသို့မပြုဘဲ မစ္ဆရိယဖြင့် မျက်နှာရှုံ့မဲ့လျက် အလှူလာစားသောသူများကို အပြစ်ပြောကဲ့ရဲ့လျှင် နောက်ဘဝ၌ မျက်နှာရှုံ့မဲ့ အချိုးမကျ ဖြစ်ရတတ်သည် (ပေ၊ဋ္ဌ၊၁၁၇)။
ဆူးငြောင့်ခလုတ် စသည်ရှိသော မညီညာမပြန့်ပြူးသောလမ်း၊ ဆူးငြောင့်ခလုတ် စသည်ကင်းသော ညီညာပြန့်ပြူးသောလမ်းဟု ၂-မျိုးရှိလျှင် ညီညာပြန့်ပြူးသောလမ်းသည် မညီညာမပြန့်ပြူးသောလမ်းကို ရှောင်လွှဲရန်ဖြစ်၏။
ဝန်တိုမှု မစ္ဆရိယသည် မညီညာမပြန့်ပြူးသောလမ်းနှင့် တူ၏။
ဝန်တိုမှု မစ္ဆရိယမှ ကင်းခြင်းသည် ညီညာပြန့်ပြူးသောလမ်းနှင့် တူ၏။
ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်က မူလပဏ္ဏာသသလ္လေခသုတ် (မ၊၁၊၅၄) ၌ “ဝန်တိုတတ်သူအား ဝန်မတိုခြင်းသည် ရှောင်လွှဲရန်လမ်းဖြစ်၏” ဟု ဟောတော်မူသည်။
ဝန်တိုတတ်သူကို ငါက မချစ်မနှစ်သက်နိုင်သည်ဖြစ်အံ့၊ ငါကိုယ်တိုင် ဝန်တိုသူဖြစ်နေခဲ့သော် ငါ့ကိုလည်း အခြားသူများက ချစ်နှစ်သက်မည်မဟုတ်ဟု ကိုယ်ချင်းစာတရားဖြင့် နှိုင်းစာရမည် (မ၊၁၊၁၃၉)။
သူတော်ကောင်းအမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည့် ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်ကို ဝတ်ထားရုံမျှဖြင့် ဝန်တိုမှုမစ္ဆရိယ ပျောက်ကင်းချုပ်ငြိမ်းသွားမည်ဆိုလျှင် မိဘဆွေမျိုးတို့က မွေးဖွားလျှင်မွေးဖွားချင်း သားငယ်သမီးငယ်များကို ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ် ဝတ်ရုံပေးကြလေလိမ့်မည်။
ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်ကို ဝတ်ထားရုံမျှဖြင့် ဝန်တိုမစ္ဆရိယ ပျောက်ကင်းနိုင်သည်မဟုတ်၊ မစ္ဆရိယ ပျောက်ကင်းမှုသည် ဝတ်ရုံထားသည့် အဝတ်နှင့်မဆိုင်၊ အကျင့်နှင့်သာ သက်ဆိုင်၏ (မ၊၁၊၃၅၀-၁)။
ဝန်တိုသူ မိဘများကို စွန့်ကြဲပေးကမ်းမှုစာဂနှင့် ပြည့်စုံအောင် တရားဟောနိုင်လျှင် မိဘကျေးဇူးဆပ်သည်မည်ကြောင်း အင်္ဂုတ္ထိုရ် (အံ၊၁၊၆၃) ၌ ဟောတော်မူသည်။
နံနက်မစ္ဆေ၊ ညနေ ဣဿာ၊ ညဉ့်မှာ၊ ဤသုံးဝဖြင့် ကာလကုန်လွန်စေသော မိန်းမများသည် သေလျှင်မလွဲ ငရဲရွာ၌ ဖြစ်ရတတ်ကြောင်း သံယုတ်ပါဠိတော် သဠာယတနသံယုတ် တီဟိဓမ္မသုတ် (သံ၊၂၊၄၃၇) ၌လည်းကောင်း၊ အင်္ဂုတ္ထိုရ်ပါဠိတော် တိကနိပါတ်၊ ပဌမအနုရုဒ္ဓသုတ် (အံ၊၁၊၂၈၅) ၌လည်းကောင်း ဟောတော်မူသည်။
ဘုရားရှင်လက်ထက်က မိန်းမများကို ဝန်တိုတတ်သောကြောင့် လွှတ်ရုံးသဘင် တက်ခွင့် (လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတက်ခွင့်)၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၌ ဦးဆောင်ခွင့် ပေးခဲ့ဟန်မတူ (အံ၊၁၊၃၉၄-၅)။
ဝန်တိုမှု မစ္ဆရိယရှိသူသည် စွန့်ကြဲပေးကမ်းမှုနှင့်စပ်သော စကားကို မကြားလိုမနာလို၊ စွန့်ကြဲပေးကမ်းမှုနှင့်စပ်သော စကားသည် ဝန်တိုသူအဖို့ ဒုက္ကထာပင်ဖြစ်၏ (အံ၊၂၊၁၅၉)။
ဝန်တိုသူပုဂ္ဂိုလ်ကို မှီဝဲဆည်းကပ် အပေါင်းအသင်းပြုလုပ်ခြင်းသည် ပါပမိတ္တ = ယုတ်မာသော အဆွေခင်ပွန်း အပေါင်းအသင်းရှိသူမည်၏ (အဘိ၊ပု၊၁၂၃)။
ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုကာမျှ (နှုတ်ချိုကာမျှ)၊ ရုပ်အဆင်းလှကာမျှဖြင့် ဝန်တိုတတ်သူကို ကောင်းသောသဘောရှိသည်ဟု မဆိုနိုင်။
အနုမာနသုတ် (မ၊၁၊၁၃၂-၄) ၌ မနာလိုဝန်တိုမှုကို အပြောအဆိုခက်ကြောင်း တရားအဖြစ် ဟောတော်မူသည်။
နှမြောဝန်တိုမှုသည် ပေးလှူသူ၏ ပျက်စီးကြောင်း အညစ်အကြေးမည်၏ (ဓမ္မ၊၄၈)။
သားဖြစ်သူက တို့အား ပစ္စည်းလေးပါး လှူဒါန်းသည်ကို မိခင်ဖြစ်သူသည် ဝန်တိုမှု မစ္ဆရိယစိတ်ဖြင့် “ဤအလှူဝတ္ထုသည် သင့်အတွက် တမလွန်ဘဝ၌ သွေးဖြစ်စေသတည်း” ဟု ဆဲရေးရွတ်ကြိမ်းမောင်းခဲ့ဖူး၏။
ထိုကံ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ပြိတ္တာမဖြစ်ပြီးလျှင် သောက်ရန်ခပ်ယူလိုက်သော ဂင်္ဂါမြစ်ရေအားလုံးသည် သွေးဖြစ်လေတော့၏ (ပေတ၊၁၆၁-၂)။
ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအချက် ၇-မျိုးတွင် မစ္ဆရိယကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်၏ (သံ၊၁၊၂၃၀။
သံယောဇဉ်ကိစ္စတပ်သော မစ္ဆရိယကို သောတာပတ္တိက ပယ်၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၀၈)။
အာဝါသမစ္ဆရိယ (နေရာကျောင်းစသည်၌ ဝန်တိုမှု)- နေရာကျောင်း အာရမ်စသည်တို့၌ သူတစ်ပါးမနေစေလိုမှု, ဝတ်အကျင့်နှင့်ပြည့်စုံသော ဝန္တရဟန်းတစ်ပါးတလေမျှ အဆိုပါ နေရာကျောင်းအာရမ် တိုက်ခန်း ညဉ့်သန့်ရာ နေ့သန့်ရာ စသည်တို့သို့ မလာရောက်စေလိုမှု၊ လာရောက်ပြန်လျှင်လည်း လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားအောင် ကြံစည်ပြောဆိုလုပ်ကိုင်မှု၊ ဤနေရာ၌ စေတီပိုင် သံဃာပိုင် ပရိက္ခရာပစ္စည်းများ ရှိသည်ဟု ပြောဆိုကာ အာဂန္တုကရဟန်းများကို ကျောင်းသို့ပင် မလာမရောက်ရန် တားမြစ်ပိတ်ပင်မှုဟူသမျှသည် အာဝါသမစ္ဆရိယ မည်၏။
ခိုက်ရန်ငြင်းခုံပြုမည့်သူ စသည်တို့ကို ကျောင်းအာရာမ်စသည်၌ မနေလိုမှု၊ မလာရောက်ရန် တားမြစ်ပိတ်ပင်မှုတို့ကား အာဝါသမစ္ဆရိယ မဟုတ်ပေ။
အာဝါသမစ္ဆရိယကြောင့် သေလွန်ပြီးနောက် သံပူစည်ငရဲအိုး၌ ကျရောက်ခံစားရတတ်၏။
ငရဲမှ လွတ်မြောက်ပြန်လျှင်လည်း ကံကြွင်း ကံစကြောင့် ဘီလူးသော်လည်းကောင်း၊ ပြိတ္တာသော်လည်းကောင်း၊ စပါးကြီးမြွေသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပြီးလျှင် မိမိဝန်တိုခဲ့သည့် ကျောင်းအာရာမ်ရှိ အမှိုက်သရိုက် စက်ဆုပ်ဖွယ်များကို ဦးခေါင်းဖြင့်ရွက်ကာ ကျင်လည်ကျက်စားသွားလာလျက် ဆင်းရဲ ခံစားနေရတတ်သည်။
ကုလမစ္ဆရိယ (အမျိုးဒကာ ဒကာမ၌ ဝန်တိုမှု)- မိမိအလုပ်အကျွေးဒကာ ဒကာမများနှင့် ဆွေမျိုးဉာတိတော်စပ်သူတို့အထံသို့ သဒ္ဓါတရားကို စောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ရဟန်းတော်များ ချဉ်းကပ်ဆက်ဆံသည်ကို အလိုမရှိမှုသည် ကုလမစ္ဆရိယ မည်၏။
ဒကာ ဒကာမ ဆွေမျိုးဉာတိ တော်စပ်တို့၏ သဒ္ဓါတရားကို ပျက်စီးအောင် ကျင့်ဆောင်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်ယုတ် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုးများကို ဆွေမျိုးဒကာ ဒကာမတို့နှင့် မဆက်ဆံစေလိုမှုကား ကုလမစ္ဆရိယ မဟုတ်ပေ။
မိမိ၏အမျိုးဒကာ ဒကာမတို့က အခြားရဟန်း၊ ဂိုဏ်းသံဃာတို့အား လှူဒါန်းပေးကမ်းမှု၊ ပူဇော်သက္ကာရပြုမှုကို မြင်၍ “ငါ၏ ဒကာ ဒကာမများသည် အပျက်စီးကြီး ပျက်စီးကြလေပြီ” ဟု ကုလမစ္ဆရိယဖြင့် ကြံစည်အောက်မေ့နေသူအား သွေးအန် ဝမ်းလျှော ဖြစ်တတ်သည်။
အူတို့သည်လည်း အပိုင်းပိုင်းပြတ်၍ ထွက်ကျလတ်သည်။
လာဘမစ္ဆရိယ (လာဘ်လာဘ၌ ဝန်တိုမှု)- ၊ ၊ ကျောင်း၊ ဆေးဟူသော ပစ္စည်းလေးပါး လာဘ်လာဘများပင်တည်း။
အဆိုပါ လာဘ်လာဘများကို သီလဝန္တများ ရရှိခဲ့သော် “သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်များ ပစ္စည်းလာဘ်လာဘ မရပါစေသတည်း” ဟု ကြံစည်မှုသည် လာဘမစ္ဆရိယ မည်၏။
သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းထားသော ပစ္စည်းများကို ပျက်စီးစေသူ၊ ရရှိလာသည့် ပစ္စည်းများကို လုံးဝမသုံးဆောင်ခြင်း၊ မဟုတ်မမှန် သုံးဆောင်ခြင်း စသည်ဖြင့် ဖျက်ဆီးပစ်သူ၊ ခဲဖွယ်များ ပုပ်သိုးကုန်သော်လည်း အခြားသူများအား မပေးကမ်းမဝေခြမ်းနိုင်သူ ယင်းပုဂ္ဂိုလ်များ ပစ္စည်းလာဘ်လာဘ ပေါများသည်ကို မြင်တွေ့ရ၍ “ဤကဲ့သို့ နှမြောစေးနှဲသူများ ပစ္စည်းလာဘ်လာဘ မရရှိဘဲ သီလဝန္တများ ပစ္စည်းလာဘ်လာဘ ရရှိပေါများပါမူ ပစ္စည်းများ အလဟဿ အချီးနှီး မပျက်စီးရာ၊ အကျိုးရှိရှိ သုံးစွဲရာ၏” ဟု ကြံစည်ခြင်းမျိုးကား လာဘမစ္ဆရိယ မဟုတ်ပေ။
လာဘမစ္ဆရိယဖြင့် သံဃာပိုင်, ဂိုဏ်းပိုင် (သံဃိက၊ ဂဏိက) ပစ္စည်းလာဘ်လာဘများကို နှမြောစေးနှဲ၍ ပုဂ္ဂိုလ်ပိုင်အနေအားဖြင့် သုံးဆောင်သူသည် သေသည်၏ အခြားမဲ့၌ ဘီလူး၊ ပြိတ္တာ၊ စပါးကြီးမြွေ တစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်တတ်၏။
ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယ (ရုပ်အဆင်းဂုဏ်သတင်း၌ ဝန်တိုမှု)- အခြားသူတို့၏ ရုပ်ရေရူပကာယ လှပတင့်တယ်မှု၊ နာမည်သတင်းကျော်စောမှု၊ သီလ, ဓူတင်, , အာစာရနှင့် ပြည့်စုံမှုကို မချီးကျူးနိုင်ခြင်းသည် ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယ မည်၏။
ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယရှိသူသည် မိမိ၏အဆင်းရူပ လှပတင့်တယ်မှုနှင့် နာမည်သတင်းကျော်စောမှုကိုသာ အလေးထား၍ ပြောဆိုချီးကျူးလို၏။
သူတစ်ပါးတို့၏ ဂုဏ်သတင်းကျော်စောမှုကို အလေးမထား မချီးကျူးလိုသည့်အပြင် ကြံကြံဖန်ဖန် အပြစ်ရှာ၍ ကဲ့ရဲ့တတ်သေး၏။
ယင်းဝဏ္ဏမစ္ဆရိယကြောင့် ဖြစ်လေရာဘဝတိုင်း၌ အဆင်းရူပ မလှပမတင့်တယ်သည့်အပြင် နာမည်သတင်း ကျော်စောခြင်းမှ ဆုတ်ယုတ်တတ်လေသည်။
ရှိသမျှ ဂုဏ်သိန် တိမ်မြုပ်ပျောက်ကွယ်နေခြင်း၊ ဂုဏ်ထူးရှိသလောက် မထင်ပေါ်မကျော်ကြားခြင်းသည် ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယ အကျိုးဆက်ပေတည်း။
ဓမ္မမစ္ဆရိယ (တရားဓမ္မ၌ ဝန်တိုမှု)- ဓမ္မသည် ပရိယတ္တိဓမ္မ၊ ပဋိဝေဓဓမ္မဟု နှစ်မျိုးရှိရာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပဋိဝေဓဓမ္မ၌ ဝန်တိုမစ္ဆရိယပွားသည်ဟူ၍ မရှိကြ။
မိမိသိရှိပြီး ပဋိဝေဓဓမ္မ (မဂ်၊ ဖိုလ်၊ တရား) ကို ဝေနေယျသတ္တဝါအားလုံး သိစေလိုကြ၏။
ပုဂ္ဂိုလ်များကမူ မိမိတတ်မြောက်ပြီး လျှို့ဝှက်နက်နဲသည့် ပရိယတ္တိဓမ္မ ကျမ်းဂန်များ၊ အာစရိယဝါဒ စကားအစဉ်များကို သူတစ်ပါးတို့ မသိစေလိုကြ၊ မိမိသိပြီး ပရိယတ္တိဓမ္မ၌ ဝန်တိုတတ်ကြ၏။
ယင်းသို့ ဝန်တိုမစ္ဆရိယရှိသောကြောင့် စာပေသင်ကြားပို့ချပေးရာ၌ပင် ဆရာစားချန်၍ ပို့ချပေးတတ်ကြ၏။
ပုဂ္ဂိုလ်ကို အကဲခပ်သုံးသပ်ဆင်ခြင်၍ ဓမ္မကို ချီးမြှောက်သောအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဓမ္မကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်၍ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ချီးမြှောက်သောအားဖြင့်လည်းကောင်း မိမိသိပြီးတတ်ပြီး ပရိယတ္တိဓမ္မကို သင်ကြားပို့ချ မပေးခြင်းမျိုးကား ဓမ္မမစ္ဆရိယ မဟုတ်ပေ။
ချဲ့အံ့- အချို့ပုဂ္ဂိုလ်သည် လျှပ်ပေါ်လော်လည်၏။
ရံခါရဟန်း၊ ရံခါပုဏ္ဏား၊ ရံခါ တက္ကတွန်း စသည်ဖြင့် အပြောင်းအလဲပြုလုပ်တတ်၏။