DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
မြေပြင်၌ တောလိုက်သူသည် မိမိလိုက်လံပစ်ခတ်သည့် သားကောင်များ၏အကြောင်း၊ တော၏ အကြောင်းကို သိထား ရပြီးလျှင် မိမိအသုံးပြုသော သေနတ် အစရှိသော လက်နက် များကို ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းစွာ ပစ်ခတ် ကိုင်တွယ်တတ်ရန် လိုသကဲ့သို့ ငါးမျှားသူတို့သည်လည်း မိမိရှာဖွေ ဖမ်းဆီးရမည့် ငါးအကြောင်း၊ အင်း၊ အိုင်၊ ချောင်း၊ မြောင်း အကြောင်းတို့ကို နားလည်ထားပြီးလျှင် မိမိကိုင်တွယ်မည့် ငါးမျှားတံ၊ ငါးမျှား ကြိုး၊ ငါးမျှားချိတ် စသည်တို့ကိုလည်း ကောင်းမွန်နိုင်နင်းစွာ ကိုင်တွယ် အသုံးပြုတတ်ရန် လိုပေသည်။
မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သော နှင့် တို့ဆုံရာ ကျွန်းငယ် တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
အပြီးတွင် ပဲခူးနယ်ဟုခေါ်သော အောက်မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီဘဝရောက်ရှိခဲ့ရသည်။
ကိုလိုနီတစ်ခေတ်လုံး မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့သည် ဧရာဝတီတိုင်း၊ အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။
မြို့အသွင်သို့ ပီပီပြင်ပြင်မရောက်သေးသော်လည်းထိုအချိန်က မော်လမြိုင်ကျွန်းသည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၏မြို့တော်ဖြစ်သော ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးရုံးစိုက်ရာ ရန်ကုန်မြို့ နှင့်လည်းကောင်း၊ မန္တလေးစာပို့သင်္ဘောကြီးဆိုက်ကပ်ရာ၊အညာကုန်များ ဖြန့်ဖြူးရာအထက်ဘက် နှင့်လည်း ကောင်း၊ မော်လမြိုင်ကျွန်းအောက်ဘက်လှိုင်းဘုန်းနှင့်လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်ရှိ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြောင်းမြနှင့်လည်းကောင်း ရေကြောင်းခရီးဖြင့်ဆက်သွယ်သွားလာရန်လွယ်လည်းလွယ်ကူသည်။
မော်လမြိုင်ကျွန်း၏အရှေ့ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သော ရှိသည်။
နှင့် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းနေရသော အဆင့်သာရှိသေးသည်။
မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြို့အမည် ပညတ်ရန် လိုအပ်လာ၍ မြို့တွင်ပေါက်သော မော်လမြိုင်ပန်းများ စိမ်းလန်းဝေဆာစွာ နေရာအနှံပေါက်နေ၍ လည်းကောင်း ရေပတ်လည်ဝိုင်းနေသည့် ကျွန်းသဖွယ် ဖြစ်ပေါ်နေ၍လည်းကောင်း မော်လမြိုင်ပန်းများ ပေါက်ရောက်ရာကျွန်းကို အစွဲပြု၍ အနွတ္တအမည် မော်လမြိုင်ကျွန်းဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြောင်း၊ တစ်နည်းအားဖြင့်လည်း မြို့တည်စက မြို့နေရာသည် ရာဇူဒိုင်မြစ်၊ တုံးလှဲမြစ်တို့၏တွေဆုံရာ သန်လျှက်ခုံပမာဖြစ်ပြီး သစ်ပင်၊ ပန်းပေါင်းစုံတို့ဖြင့် လွှမ်းခြုံ အုံ့ဆိုင်းလျက် မှိုင်းမှိုင်းညို့ညို့ဖြင့် ကြည်နူးစရာ ကောင်းပြီး၊ ဘုရားလောင်းဥဒေါင်းမင်းစံပျော်ရာ မောရမြိုင်နှင့်အလား သဏ္ဏန် တူသည့်ကျွန်းဟု မှတ်ယူကာ မြို့အမည်ကို 'မောရမြိုင်ကျွန်း' သို့မဟုတ် 'မော်လမြိုင်ကျွန်း'ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြောင်း မှတ်သားရသည်။
မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန(ရက်စွဲ၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်) မှ မြို့အဆင့်သို့ မရောက်ရှိသေးသည့် ၁၈၉၉ ခုမတိုင်မီက မော်ကျွန်းမြို့၏ တောင်ဘက်အချို့ဒေသများ၌ တောကြီးများ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသော်လည်း တောကြီးများကို တစ်စတစ်စခုတ်ထွင်ကာ စပါးစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်လာကြသည်။
မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့မ ကျောင်းကြီး(ယခု အထက-၁)ကို မြို့အဆင့်သို့ရောက်ရှိပြီး ၃၄နှစ်အကြာ၁၉၃၃ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ယခုအချိန်တွင် ကာလပင်ကျော်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ယခင်က ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြောင်းမြခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသော်လည်း ၂၀၀၈ခုနှစ်၊ နာဂစ်လေမုန်တိုင်းကြီးတိုက်ခတ်ပြီးချိန်တွင် လပွတ္တာခရိုင်အတွင်းသို့ ပြောင်းခဲ့သောမော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့သည် အရှေ့ဘက်ရာဇူဒိုင်မြစ်နှင့် တောင်ဘက်တုံးလှဲချောင်းတို့မှ မြို့၏လေးဘက်လေးတန်အားရစ်ခွေစီးဆင်းနေသည်။
မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်သည် သမမျှတသောရာသီဥတုရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန် ၃၉°F အနိမ့်ဆုံး အပူချိန်မှာ ၁၇°F ဖြစ်ပါသည်။
မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန(ရက်စွဲ၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်) မှ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၏ တန်ခိုးကြီး အပါအဝင် ၊ လောကသကျမာရဇိန်ကြေးဆင်းတုဘုရားကြီး၊ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီးတို့ကို ဖူးမြော်နိုင်သည်။
အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၊ စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်မဂ္ဂဇင်းမှ [ Hla Oo's Blog: Tha-din-gyut in Mawgyun & Buddhist Crocodiles]။
အောက်ဆီဂျင်သည် တွင် ချာကိုဂျင် (chalcogen) အုပ်စုဝင်ဖြစ်သည်။
အောက်ဆီဂျင်သည် စကြဝဠာကြီးအတွင်း နှင့် ပြီးနောက် တတိယ အများဆုံးတွေ့ရသည့် ဒြပ်စင်လည်းဖြစ်ပြီး, p.297 ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အပေါ်ယံမြေလွှာတွင် အများဆုံး ပါဝင်သည်။
ကမ္ဘာ့၏ ၂၀.၈% မှာ အောက်ဆီဂျင် ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။
အသားဓာတ် ၊ သကြားဓာတ် ၊ အဆီဓာတ် စသည့် သက်ရှိများ၏ အခြေခံ များတွင် အောက်ဆီဂျင် ပါဝင်သကဲ့သို့ သတ္တဝါများ၏ အခွံ၊ သွားနှင့် အရိုးများကို ဖွဲ့စည်းထားသည့် အင်ဩဂဲနစ် ဒြပ်ပေါင်းများတွင်လဲ အောက်ဆီဂျင်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။
အောက်ဆီဂျင်သည် ၎င်း၏ allotrope တစ်မျိုးဖြစ်သည့် (O3) အဖြစ်လည်း တည်ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့လေထု အပြင်လွှာရှိ သည် များ နေမှ ကမ္ဘာပေါ်သို့ အမြားအပြား မရောက်လာအောင် ကာကွယ်ပေးသည်။
အောက်ဆီဂျင်ကို ငွေ့ရည်ဖွဲ့ထားသည့် လေထဲမှ ခွဲထုတ် ၊ ရေမော်လီကျူးအား လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် ဖြိုခွဲနည်း သို့မဟုတ် အခြားနည်းများဖြင့် အမြားအပြား ထုတ်လုပ်သည်။
ထိုဓာတ်ငွေ့ ကို ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် အမည်ရှိ အင်္ဂလိပ် ဓာတုဗေဒပညာရှင်ကြီးက ဒြဗ်စင်တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဆွီဒင် ပြည်သား ဆိုသူသည်လည်း ယမ်းစိမ်းကိုမီးရှို့ခြင်းဖြင့် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ပရီးဆလီထက် တစ်နှစ်စော၍ ၁၇၇၃ ခုနှစ်က တွေ့ရှိခဲ့၏။
ငုကြီးပင်သည် ပေ ၅ဝ အထိမြင့်နိုင်၍ အကိုင်းအခက်နှင့် အရွက်များ ခပ်ကျဲကျဲသာ ထိုးထွက်နေသဖြင့် အရိပ်ကောင်း ကောင်း မပေးနိုင်ချေ။
ငုရွှေပင်သည် အမြင့်ပေ ၃ဝ အထိ ရှိသည်။
ငုသိန်ပင်သည် ငုရွှေပင်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။
မြန်မာဇာတ်ပွဲတို့တွင် လွမ်းခန်း၌ငိုသောအခါ ဆိုသော သီချင်းသည် ငိုချင်းဖြစ်သည်။
ပုံစံအားဖြင့်'စည်းစိမ်ကြီး ပါဘိ၊ ရုပ်သီးတောင့်ကိုင်၊ နှစ်ယောက်ကယ်ထိုင်' ဟု အစချီ၍ 'အဆီရယ်ဖိမ်း၊ မှိန်းတဲ့ချည်နှင့်၊ မကြည်သမ်းဝေ၊ ထယ်မင်းပုံ နေလိုက်တယ်၊ နွားရေပြန့်အပေါ်မှာ၊ ခေါင်းကတော် ကိုယ်တိုင် နှိပ်ခါမှ၊ သူအိပ်တယ်လေး'ဟု အဆုံးသတ်သော သည် အလွမ်းထက် အသောဖက်ကို ယိုင်လေသည်။
ထို့ပြင်လည်း မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် စလင်းမြို့ ဦးမြတ်သာထွန်း ရေးသားသော 'ဟေမဝန်ဘွေ၊ သာလွန်မြေ၊ လက်ရွှေအုံးထောက်၊ စက်ပါသော် ပျော်နိုင်ဘူး၊ မူးနောက် နောက်နှင့်၊ ခင်ပွန်းပျောက်ပင်နန်းရှင်မှာ'ဟူသော ရှာပုံတော်ကြီး သည်၎င်း၊ တောင်တွင်းကြီး ရေးသားသော 'စုံနံ့သာမြိုင်၊ ရဂုံတွင်း၊ ထုံသင်းငယ်ကြိုင်၊ ဂနိုင်ဟေမ၊ နွေအစ၊ ရွှေများ ကလျာ၊ ဟိုခင်ကိုလျှောက်ပါလို့၊ လင်ပျောက်ကိုရှာခဲ့၊ ဂန္ဓမာငူ၊ မြေသလင်း၊ နေမင်းကပူသနှင့်၊ နန်းသူဒေဝီ၊ တွေ့နိုင်ဘဲဟာမို့၊ လဲလုပြီ'ဟူသော ရှာပုံတော်ကြီးသည်၎င်း ငိုချင်းသဘောတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
လမ်းမကြုံ၊ ပန်းတငုံ စံပယ်ဥကိုလ၊ မရှုချင်ဘူး။
သည် ယင်းထပ်တွန့်ငိုချင်းများကို ရေးသား စပ်ဆိုခဲ့ဘူးသည်။
ခေတ်က ရေးသော ထပ်တွန့်ငိုချင်းများနှင့် ယှဉ်၍ ကြည့်နိုင်ပေသည်။
မြန်မာဇာတ်သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဇာတ်ဆရာ ကြီး သည် ငိုချင်းအဆို၌ တစ်မူထူးခြားသူ ဖြစ်သည်။
သာမန်အားဖြင့် ငါးပိမှထွက်သော အရည်သည် ငံပြာရည် ဖြစ်သည်။
ငါးပိသိပ်သော စည်၏ကြမ်းပြင်မှာ အိမ်ခေါင်မိုးကို ပြောင်းပြန်ထားသကဲ့သို့ ဆင်ခြေလျှောဖြစ်သည်။
သံယုတ်ပါဠိတော်၊ အင်္ဂုတ္ထိုရ်ပါဠိတော်များတွင် မြတ်စွာ ဘုရား ဟောကြားတော်မူသော နာခြင်းအကြောင်း ရှစ်ပါး ရှိသည်။
ယင်းတို့ကား #ငန်းတွန့်၊ #ငန်းလိမ်၊ #ငန်းသက်၊ #ငန်းနှုတ်ထောက်၊ #လေငန်း၊ #နားအူငန်း၊ #အတုန်ငန်း၊ #ဆုံဆို့ငန်း၊ (ဤကား သလိပ်နှင့် လေ နှစ်ဌာန၌ဖြစ်၏။
ထိုငန်းဆေး ပေါင်း များစွာတို့တွင် ဓာတုဝိဘာဂကျမ်းလာ နာဂနိဗ္ဗာန် ငန်းဆေးနည်းမှာ တြိကဋုက် ၃ ပါး၊ ပန်းမျိုး ၅ ပါး၊ စမုန် မျိုး ၅ ပါး၊ သစ်ကြံပိုး၊ ဖာလာ၊ ကရဝေး၊ အိပ်မွေ့၊ ဇာဒိပ္ဖိုလ် သီးပွင့်၊ လေးညင်း၊ ကံ့ကော်ဝတ်ဆံ၊ ရှိန်းခို၊ မဟောရာကြိး၊ ၊ စပါးကြီးသည်းခြေ၊ လိပ်ကျောက်ဆူး၊ နံ့သာနီ ဖြူ၊ ပတ္တရသင်္ချေ(ကတြသင်္ချာ)တို့ကို အမျှစီအမှုန့်ပြု၍ ကြက်သွန်ဖြူ ရေနှင့် ကြိတ်ပြီးလျှင် နေလှန်းရမည်။
ငန်းမြွေ အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ထင်ရှားသောငန်းမြွေများမှာ #ငန်းဝါ၊ # #ငန်းသံကွင်းစပ်၊ # #ငန်းတော်ကျား၊ #ငန်းဦးကွက်၊ #ငန်းနက်ကျား၊ #ငန်းတော်ရှည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာတို့၏ ငွေထည်လုပ်ငန်းသည် ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာဖြစ်သော မြန်မာ့လက်မှုပညာတရပ် ဖြစ်၏။
ငွေထည်ပစ္စည်းများလုပ်ရာတွင် လုပ်မည့် ပစ္စည်းအတန်းအစားအလိုက် ဘော်ခေါ်မည့် အကောင်းဆုံးငွေ ၉၉ ဒသမ ၅၊ ၉၄ ဒသမ ၅၊ ၈၉ ဒသမ ၅ စသည့် ရာခိုင်နှုန်းပါရှိသည့် ငွေများတွင် အကောင်းစား အနည်းငယ်ထည့်၍ လုပ်ကိုင်တတ်ကြသည်။
ထိုငွေခဲငွေခွက်ကို ညပ်ဖြင့်ယူ၍ သံပေတုံး ပေါ်တွင်တင်ကာ အလိုရှိရာ ပုံသဏ္ဌာန် အရွယ်အစားရရှိအောင် တူအမျိုးမျိုးဖြင့် ခတ်ခြင်း၊ မီးဖုတ်ခြင်းတို့ကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပြုရ၏။
ဆောက်ကြောင်းကောက်ပြီးလျှင် အတွင်းရှိ များကို မီးမြိုက်ကာ ထုတ်ပစ်ရ၏။
ကျောက်ချဉ်ရည်ကို အသုံးမပြုလိုသူများမှာမူ ကန့်စားတစ်ဆကို ရေ ၁၅ ဆမှ အဆ ၂ဝ ထိရော၍ ကြွေသို့မဟုတ် စဉ့်သုတ်ခွက်ကြီးတစ်ခုတွင်ထည့်ကာ မီးဖုတ်ပြီး အထည်ကို ထိုအရည်တွင် တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီမျှ စိမ်ထားရ၏။
ငွေထည်လုပ်ငန်း၏ တစိတ်ဒေသဖြစ်သော မိလ္လာထည်လုပ်ငန်း ကို မြန်မာငွေပန်းထိမ်သည် အမြောက်အမြားပင် တတ်မြောက် ကြ၏။
မိလ္လာနှင့်လုပ် သော အထည်များမှာ ၊ ၊ စသည်များ ဖြစ်သည်။
ထိုနောက်မြုပ်ရာများကို ချော အောင် တံစင်း၊ ကော်ဖတ်၊ မှုန့်နှင့် အဆင့်ဆင့် တိုက် ပွတ်၍ နောက်ဆုံးတွင် ငွေထည်ကို အရောင်တင်သကဲ့သို့ အရောင်တင်ရသည်။
ခေတ်အသီးသီး၌ ထွန်းကားခဲ့သော မြန်မာ့ငွေထည်လက်ရာများကို နမူနာမျှ ဖော်ပြလိုပေသည်။
အလယ်တန်းရှိ လကျာ်ဖက်ရုပ်မှာ သိန်းခိုပြည့်ရှင်ဘီလူးရုပ်ဖြစ်၏။
ထိပ်ဆုံးပုံမှာ မျောက်မင်းရုပ်ပုံ ဖြစ်သည်။
ငွေအိမ်စွပ် ဓားမြောင် များသည် နယူးဒေလီမြို့ပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ်ရ ဆရာများ၏ တပည့်တို့ကို တောင်ငူနှင့် ရွှေကျင်မြို့များတွင် လုပ်သော လက်ရာများ ဖြစ်သည်။
အမည်မှာ 'ဇီနော်ရင်းခပ် အေရှ တီကပ် အေရှတီကပ်' ဖြစ်သည်။
သစ်ပင်ထိပ်ဖျား၊ ကမ်းနား၊ ၏ အနီးအနားတို့၌ ၂ ကောင်တွဲ၍ နေတတ်သည့်အလေ့မှာ အခြားမျိုးတူငှက်များနှင့် မတူသော ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။
ငှက်ကုလားသည် ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့ ကို စားသည်။
ငှက်ကုလားသည် နှင့် များမှ အထိ ပျံနှံ့စွာနေသည်။
တွင် ငှက်ကုလားကို ယင်းနှင့် သင့်လျော်သော ဒေသများ၌ တွေ့ရသည်။
မျိုးကဲ့သို့ မြေပြန့် လွင်ပြင်များတွင်သာ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
ငှက်ကုလားအုပ်ပုသည် များနှင့်ပင် ပြိုင်၍ပြေးနိုင်သည်။
ငှက်ကြီးဒုံးစပ် သည် မျိုးရင်းဝင် ဖြစ်သည်။
ထုံးစံအားဖြင့် ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင် နေ့လယ်မွန်းတည့်ချိန်ထိသာ နောက်ပြောင်လေ့ ရှိကြပြီး နေမွန်းတည့်ကျော်သွားပြီးမှ နောက်ပြောင်သူကို ဧပရယ်လ်ဖူးလ် ဟု ခေါ်ကြသည်။
အခြားနေရာများ ဖြစ်ကြသော ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင်မူ တနေကုန် ဟာသ လုပ်လေ့ ရှိကြသည်။
ဂရင်းကင်ညွန်သည် ရှိ ချောက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကော်လိုရာဒိုမြစ် ဖြတ်သန်း စီးဆင်းရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဂရင်းကင်ညွန်ဒေသကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် အဓိက တိုက်တွန်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး သူကိုယ်တိုင် ထိုဒေသသို့ အမဲလိုက်ရန်နှင့် ရှုခင်းကြည့်ရန် အတွက် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရောက်ခဲ့သည်။
ထားဝယ်ကောလိပ်သည် ၏ တိုင်းမြို့တော်ဖြစ်သော တွင် တည်ရှိသည်။
ရှန်ကျန်းသည် ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်၌ ကပ်လျက်ရှိသည်။
ထို့အပြင် ဟောင်ကောင်နှင့် ပြီးလျှင် ရှန်ကျန်းသည် ကွန်တိန်နာ တင်ပို့မှု၌ တတိယနေရာယူထားသောမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ရှန်ကျန်းသည် စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော ဟောင်ကောင်နှင့် နီးသည်။
ထိုစဉ်က တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင် က ရှန်ကျန်းအား အထူးစီးပွားရေးဇုန် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်ရန် လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။
ရှန်ကျန်းတွင် လမ်းကျယ်ကြီးများ၊ မိုးမျှော်တိုက်များ၊ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်သော ရုံးများ၊ စက်ရုံများကို တွေ့နိုင်သည်။
ရှန်ကျန်းကို အထူးစီးပွားရေးဇုန်ဟု သတ်မှတ်ပြီးကတည်းက ရှန်ကျန်း၏ လူဦးရေမှာ အဆမတန် တိုးပွားလာခဲ့သည်။
ရှန်ကျန်း၌ စတော့ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ်လုပ်သော စတော့အိတ်ချိန်း (Shenzen Stock Exchange, Szse) ရှိသည်။
ရှန်ကျန်းမြို့သို့ လေလမ်း၊ ရေလမ်း၊ ရထားလမ်း၊ ကားလမ်းတို့ဖြင့် ရောက်ရှိနိုင်သည်။
အပင်သည် အမြဲစိမ်းပင်လတ်မျိုး ဖြစ်သည်။
Botany Term : Croton tiglium Linn Species/Family : Euphorbiaceae ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် အမြဲစိမ်း ပင်လတ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အသုံးပြုပုံ- အစေ့ # ကနခိုစေ့ကို ဝမ်းနုတ်ဆေး အပုပ်ချဆေးများတွင်ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
အစေ့ဆီ # အစေ့ဆီကို ချင်းစိမ်းရေနှင့် ရော၍ ကလေးကြက်ညှာချောင်းဆိုးရောဂါ ကု ဆေးအဖြစ်သုံးသည်။
တောရှောက်ခါးသီး၏ အပြင်ဘက်အခွံသည် အစိမ်းရောင်ရှိပြီး အသားမာတက်သကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသည်။
လာအိုနှင့်ထိုင်းနိုင်ငံများတွင် အဖြစ် တောရှောက်ခါးအရွက်ကို အသုံးပြုကြသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက် ၊ ဥ
အသုံးပြုနိုင်သည့်အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက် ၊ အမြစ်။
File:Basella alba sibling.jpgအပင်ပေါက် File:Basella rubra.jpgပင်စည် အနီရောင်ဖြင့် ကင်ပိမ့်ပင်မျိုးကွဲ File:ကင်ပိမ့်ပင် မြန်မာနိုင်ငံ.jpgအရွယ်ရောက်လာသော ကင်ပိမ့်ပင် File:ꦠꦸꦩꦶꦱ꧀ꦒꦼꦤ꧀ꦢꦺꦴꦭ tumis gendola 2019.jpgအင်ဒိုနီးရှားဟင်းလျာ။
စာ‌ရေးဆရာ တက္ကသိုလ်နန္ဒမိတ်ကို ‌၌ အဖမြို့ပိုင် ဦး‌မောင်‌မောင်ကြီး၊ အမိ‌ဒေါ်‌ရွှေတို့က ၁၉၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်‌နေ့ (၁၉၂၂ ခု မတ်လ ၈ ရက် ကြာသပတေးနေ့ ဟု 'တက္ကသိုလ်နန္ဒမိတ် သို့မဟုတ် ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီးကို တောင်းခံသူ' တွင် ဖော်ပြထားသည်) တွင် ဖွားမြင်သည့် အမြွှာ ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးအနက် ပထမ ဖွားမြင်သောသား ဖြစ်သည်။
ထို့‌နောက် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အစိုးရအထက်တန်း‌ကျောင်း၌ ဆက်လက် ပညာသင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် နန္ဒမိတ်သည် ကွယ်လွန်သူ ပါ‌မောက္ခချုပ် ဦး‌ကျော်ရင်နှင့်အတူ ဖက်ဆစ်‌တော်လှန်‌ရေး ကာလတွင် ဖက်ဆစ်‌တော်လှန်‌ရေးလုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်မှာပင် ၌ ဆက်လက် ပညာသင်သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူစဉ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ဝိဇ္ဇာတန်း ‌နောက်ဆုံးနှစ် အ‌ရောက်တွင် တက္ကသိုလ်မှထွက်ပြီး စာ‌ပေနယ်သို့ ‌ခြေစုံပစ်ဝင်သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်နေစဉ်မှာပင် တက္ကသိုလ် စာပေလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်များ ရေးသားခဲ့သည်။
စာ‌ရေးဆရာ တက္ကသိုလ်နန္ဒမိတ်သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်‌ည ၁ဝ နာရီ ၅ မိနစ်တွင် ၌ ကွယ်လွန်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ် (၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်) # မလိခ။
ဓနသဟာယ ပြည်‌ထောင်စုတွင် ပါဝင်‌သော တက်စ‌မေးနီးယားကျွန်းသည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် အငယ်ဆုံးဖြစ်‌သော်လည်း အလွန်သာယာလှ‌သော‌ကြောင့် ဩစတြေးလျတိုက်၏ ဥယျာဉ်ဟု တွင်‌လေသည်။
ထိုကျွန်း၏ ‌တောင်‌စောင်းများတွင် ယူကလစ်တပ်ပင်များ ထူထပ်စွာ‌ပေါက်၏။
တက်စ‌မေးနီးယားတွင် အခမဲ့ပညာသင်ကြား‌ရေးစံနစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ပြင် က‌လေးသူငယ်တိုင်း ၆ နှစ်မှ ၁၆ နှစ် အရွယ်အထိ ဥပ‌ဒေအ၇‌ကျောင်းများတွင် တက်‌ရောက်၍ မသင်မ‌နေရပညာကို သင်ကြားကြရသည်။
တက်စ‌မေးနီးယားကျွန်းကို စတင်‌တွေ့ရှိသူမှာ ဒပ်ချလူမျိုး အဗယ်ယန်ဆွန်တက်စမန် ဆိုသူဖြစ်၍၊ သူသည် ၁၆၄၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်‌နေ့တွင် ထိုကျွန်းကို စတင်‌တွေ့ရှိခဲ့၏။
တိရစ္ဆာန်တို့ကို အ‌ကောင်မပျက်ရ‌အောင် ‌ဆေးစီရင်၍ အ‌ခြောက်အတိုင်းထားခြင်းအတတ်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် တက်စီဒါမီဟု တွင်‌လေသည်။
ထို‌နောက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ အစိုးရသည် အ‌မေရိကန်တို့အ‌ပေါ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်လာ‌သောအခါ အ‌မေရိကန်နယ်သစ်ထူ‌ထောင်သူများသည် ပုန်ကန်‌တော်လှန်ကာ၊ ၁၈၃၆ ခုနှစ်တွင် ကိုထူ‌ထောင်ခဲ့‌လေသည်။
အရာဝတ္တုတစ်ခုသည် အခြားလူအများနျင့်တည့်ပါလျက် အဘယ့်‌ကြောင့် တစ်စုံတစ်‌ယောက်‌သော သူနှင့်မတည့်ရသနည်း ဟူသည့်အချက်ကို ‌ကောင်းစွာမသိ၇‌သေး‌ပေ။
pushpin_map_caption = တိုက်ကြီးမြို့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
နှင့် တိုက်ကြီးမြို့၊ ၊ တို့ ပါဝင်သည့် ၏ ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။
နှင့် ‌မော်‌တော်ကားလမ်း‌ ပေါ်တွင် တည်ရှိ‌သော မြို့ ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှ အ‌နောက်‌မြောက်ဘက် ရထားလမ်းဖြင့် ၄၂ မိုင် ကွာ‌ဝေးသည်။
မှတ်တမ်းသမိုင်း ဒဂုံ ဧရာ တနင်္သာတိုင်း၊ လွင်မောင် ရေး၊ ၁၉၇၈၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ - ၁၈၃ တိုက်ကြီးမြို့သည် မူလက လှိုင်စီရင်စု အတွင်းမှ ကျေးရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၇၃တွင် သမလ-ဝိမလ ပထမပဲခူး မင်းဆက်၏ ၁၆ ဆက်မြောက် ပုဏ္ဏရိကရာဇာမင်းက တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ အတွင်း မွန်တို့၏ အဖြစ်လည်ကောင်း၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် စာဆိုကျော် အပိုင်စားရာမြို့ အဖြစ် လည်ကောင်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၁၀ မိနစ် နှင့် ၁၇ ဒီဂရီ ၄၈ မိနစ် အကြား အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ ဒီဂရီ ၄၀ မိနစ် နှင့် ၉၆ ဒီဂရီ ၈ မိနစ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။
တိုက်ကြီးမြို့နယ်သည် အရှေ့ဘက်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ၊ တောင်ဘက်တွင် နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ဧရာ၀တီတိုင်းဒေသကြီး၊ ၊ ၊ တို့နှင့်ထိစပ်လျက်ရှိကာ မြောက်ဘက် တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ် လျက်ရှိသည်။
မြို့အ‌နေအထားအရ မကြီးလှ‌သော်လည်း ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ မြောက်ဘက် ဂိတ်တံခါးဝ သဖွယ်တည်ရှိကာ နယ်ကျယ်၍ လမ်းဆုံ‌ဒေသဖြစ်‌သဖြင့် အ‌ရောင်းအဝယ် စည်ကားသည်။
ရန်ကုန်မြို့ကို ‌ရေပေး‌သော သို့ တိုက်ကြီးမှကားလမ်း ‌ဖောက်ထားသည်။
လူမျိုး အများဆုံးနေထိုင်ပြီး ၊နှင့် အခြားလူမျိုးများလည်းနေထိုင်ကြသည်။
တိုက်ကြီးမြို့နယ်တွင် တိုက်ကြီးမြို့၊ ၊ တို့ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅) ပြည်လုံးချမ်းသာဘုရာကြီး မဟာမြတ်မုနိဘုရားနှင့်ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော် မင်းကျောင်း ရှမ်းကျောင်းကြီးတိုက် အုန်ကုန်းဘုရားကျောင်း နှင့် ပိဋကတ်ကျောက်စာတော်များ ကျိုက်ပွန်သာလွန် (သစ်စုကျေးရွာ) ပန်းတစ်ပွင့်တောင် မြစိမ်းတောင် မြိုင်ဟေဝန်ဆင်စခန်း မြသက်သာစေတီတော် ကျိုက်ကွန်းတနော် (ခုနစ်ကျိုက်ကျေးရွာ) တဘူးမြို့ဟောင်း။
ပကတိသုည အမှတ် ဆိုသည်မှာ သီအိုရီအားဖြင့် ဒြပ်တို့အတွင်းရှိ အမှုန်အမွှား (Particles)များအားလုံး ရွေ့လျားခြင်း မရှိတော့ဘဲ ရပ်တန့်သွားသည့် ပင် ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် အရာဝတ္ထုတို့ကို အလွန်နိမ့်သော အပူချိန်အထိ အအေးခံရာတွင် လေဆာ ကို အသုံးပြု၍ တို့ကို အရှိန်လျော့ချကြသည်။
အပူချိန် စကေးနှင့် ရန်ကိုင် အပူချိန် စကေးလ်တို့တွင် ပကတိသုညအမှတ်ကို ၀ ကယ်လ်ဗင် (0K) သို့ ၀ ရန်ကိုင် (0°R) အနေနှင့် သတ်မှတ်ကြသည်။
နှင့် အပူချိန် စကေးတွင်မူ ပကတိ သုညအမှတ်ကို -၂၇၃.၁၅ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်စ် နှင့် -၄၅၉.၆၇ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ (: Union Government of the Republic of the Union of Myanmar) သည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
အခန်း (၅) အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းသည်။
ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဒုတိယသမ္မတများ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းရမည်ဟု ပုဒ်မ ၂၀ဝ တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၃၇၊ ၃၈ တို့တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်မှာ လွှတ်တော်သည် ပုဒ်မ ၃၀ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများ အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခံထားရသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာ ပြုစေရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်သည် ပုဒ်မ ၃၄ အရ လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ၊ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စု စာရင်းစစ်ချုပ်တို့အား လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် နာယက၏ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာ ပြုစေရမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
Ministry Of Information = ၏ ခြောက်လသက်တမ်း ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီးနောက်၊ အဆိုပါကောင်စီကို ထပ်မံသက်တမ်းတိုးမပေးဘဲ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ အဖွဲ့အစည်းအသစ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အစိုးရအဖွဲ့ကို အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် က ဦးဆောင်သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းမှု (၆)လပြည့်သည့်နေ့တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရဟူ၍ ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းရာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အခြေခံဥပဒေအရ သည် သမ္မတဖြစ်ခွင့်မရှိသဖြင့် ပြင်ပပညာရှင်ဖြစ်သော မှာ သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့် ဆင်တူသော ရာထူးကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာသည် နှင့် နှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်း နယ်နိမိတ်ရှိသည်။
များသည် နိုင်ငံလူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်သည်။
လူနည်းစုကြီးဖြစ်သည့် များသည် ကျွန်း၏သမိုင်းတွင် ဩဇာကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
သည် ၎င်း၏အကြီးဆုံးမြို့နှင့် စီပွားရေးမြို့တော် ဖြစ်သည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင်သည်အကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီးလူဦးရေ၏၇၀ဒဿမ၂ရာခိုင်နှုန်းကိုးကွယ်သည်။
မှာဒုတိယအကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီး ၁၂ဒဿမ၆ရာခိုင်နှုန်းကိုးကွယ်ကြသည်။
တတိယအကြီးဆုံးဘာသာမှာဖြစ်ပြီး၉ဒဿမ၇ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
ဘာသာကို၇ဒဿမ၄ရာခိုင်နှုန်းကိုးကွယ်ကြသည်။
အရွယ်သေးသော်လည်းအရေးကြွယ်သည့်ကျွန်းနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓစာပေကျမ်းဂန်တို့၌ လင်္ကာဒီပဟုထင်ရှားခဲ့သည့် ဂေါတမဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူပြီး နောက်တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒနေလိုလလိုထွန်းပခဲ့သောကျွန်း၊ ယွန်းဆွမ်းအုပ်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့မြေမျက်နှာပြင်ရှိသည်။
ဟိန္ဒူအယူဝါဒတို့ကမူ ယင်းတို့၏နတ်ဘုရားဖြစ်သော ၏ကြင်ယာတော် ကိုလင်္ကာဒီပကျွန်းရှင် (ဒဿဂီရိ) ခေါ် နတ်ဘီလူးက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခိုးယူပြေးလာရာ၊ ရာမမင်းသားလိုက်လာ၍ ရာဝဏအား အောင်နိုင်ပြီးလျှင် ရာမမင်း၏တန်ခိုးအာဏာစက် ဖြန့်ကျက်ခဲ့ရာဌာနအဖြစ် အမြတ်တနိုးရှိကြသည်။
အိန္ဒိယဘက်ကမ်း ရှိဓနုရှကိုဒီရွာမှသီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ပင်လယ်ရေလက်ကြားကို မီးရထားဖြင့်ဖြတ်ကူးရသည့် ကျောက်တန်းတံတားသည် ရာမ မင်းသားသီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ကူးနိုင်ရန် မျောက်မင်းက ကျောက်တန်းဆည်၍ ဆောက်ပေးခဲ့သည့်တံတားဖြစ်သည် ဟုလည်းယူဆကြသဖြင့် ယင်းကို ဟနုမာန်ကျောက်တန်းဟု ခေါ်ကြလေသည်။
သီဟိုဠ်ကျွန်းဟုခေါ်တွင်ခြင်းမှာ ဝိဇယမင်းသားသည် ၏ သားတော်ဖြစ်၍ သီဟဠမျိုးအနွယ် ဖြစ်ပေရာ သီဟမျိုးက စတင်တည်ထောင်သော တိုင်းပြည် ဖြစ်သဖြင့် သီဟိုဠ်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။
တွင်ရှိသည့် စွယ်တော်တိုက်တွင် ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား၏ လက်ဝဲအောက်စွယ်တော်ဟုဆိုကြသော စွယ်တော်မြတ်ကို ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့်ရဟန္တာမြတ် တစ်ပါးထံမှရရှိသဖြင့် ကလိင်္ဂရာဇမင်း အဆက်ဆက်တို့ ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)ထို့နောက် သည် သမ္မတဖြစ်လာသည်။
တစ်ဖန် ဆီလာမင်းဆက်‌ခေတ်က ပန်းမန် သူရဲ ‌ကောင်းများ ဟုအမည်တွင်‌သော ဘုရင့်သား‌တော်များနှင့် မှူးကြီး မတ်ရာ၊ စစ်‌သေနာပတိတို့၏ ရင်‌သွေးငယ်များအား ဓား‌ရေး၊ လှံ ‌ရေး၊ ‌လေးမြားအတတ်အစရှိ‌သော ပညာရပ်များကိုမသင်ကြားမီ တေကယွမ် ‌ခေါ် လက်နက်မဲ့ ကိုယ်ခံပညာရပ်ကို သင်ကြား‌ပေးခဲ့‌ကြောင်း သမိုင်းအ‌ထောက်အထား များလည်း ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့‌ကြေးစားလက်‌ဝှေ့သမိုင်းတွင် အသက်အငယ်ဆုံး ဟဲဗီး ဝိတ်ချန်ပီယံဖြစ်‌သော မိုက်တိုက်ဆင်သည် ၁၉၆၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်‌နေ့တွင် အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု နယူး‌ယောက် မြို့ ဘရွတ်ကလင်းရပ်ကွက်၌ ဆင်းရဲ‌သော လူမည်းမိသားစုမှ ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။
အ‌ကြောင်းမှာ စစ်အတွင်းတွင် မှ တိုက်သို့ ထိုပစ္စည်းများကို ပို့ရာ၌ စစ်ပစ္စည်းဖြစ်‌ကြောင်း မသိ‌စေခြင်းငှာ၊ တင့်များ (သံ‌ရေ‌လှောင်ကန်ကြီးများ)ဟု စာကပ်၍ပို့ရာမှ‘တင့်’ဟူ‌သော အမည် တွင်လာသည်။
အဖဖြစ်သူ ဦးဖိုးဖြူ သည် ‌လောကုပ္ပတ္တိကျမ်း၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပတ္တိကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့‌သော ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်၍ အမိဖြစ်သူ ‌ဒေါ်‌အေး‌မေ ကား စပယ်ပင်၊ ‌ရွှေပြည်စိုး၊ သုံးဘုံ၊ တနန်း‌ပျော် ရင်‌သွေး‌တော် အစရှိ‌သော ဝတ္ထုများကို‌ရေးသားခဲ့သူ ရာဇဝတ်ဝန်‌ထောက် ၏ အစ်မ တဝမ်းကွဲဖြစ်သည်။
ထို‌နောက် အစိုးရအထက်တန်း‌ကျောင်းသို့ ‌ပြောင်းကာဆက်လက်၍ ပညာသင်ယူ‌နေစဉ် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ပထမ‌ကျောင်းသားသပိတ် ဖြစ်‌ပေါ်လာ‌သောအခါ အစိုးရကျောင်းကို သပိတ်‌မှောက်၍ တည်‌ထောင်စဖြစ်‌သော ရန်ကုန်မြို့၊ တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် ဓာတ်ပြားအဆို‌တော်များသည် နန်း‌တော်‌ရှေ့ဆရာတင် ‌ရေး သားစပ်ဆို‌သော သီချင်းများကို သီဆို၍ နာမည်ကြီးခဲ့ကြ သည်သာများ‌ပေသည်။
ဆရာတင်သည် သက္ကရာဇ် ၁၂၅၆ ခုနှစ်တွင် ကြည့်မြင်တိုင် ထီးတန်း၌ ဖွားမြင်သည်။
ဖခင်မှာ မြို့စာ‌ရေး‌တော်မင်း ဦးမှန်၊ မိခင်မှာ ‌ဒေါ်မမဖြစ်၏။
မန္တ‌လေးမြို့ နန်း‌တော်‌ရှေ့ မဂင်္လာဥယျာဉ်တွင် ‌နေထိုင်ခဲ့သဖြင့် နန်း‌တော်‌ရှေ့ဆရာတင် ဟု ‌ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆရာတင်သည် အတီးအမှုတ်ဂီတပညာကို တတ်‌မြောက် ရုံမျှမက၊ ဗုဒ္ဓဝင်၊ မဟာဝင်၊ ရာဇဝင်မှအစ စာ‌ပေကျမ်းဂန် များကို နှံ့စပ်စွာ ‌လေ့လာသင်ကြားခဲ့သူ ဖြစ်၍၊ ဉာဏ် လည်း လျင်မြန်သွက်လက်သည်။
ထို‌ကြောင့်လည်း သူ၏ သီချင်းများသည် ငြိမ့်‌ငြောင်းသာ ယာ၍ အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။
ကာလ‌ပေါ် သီချင်းများကို တီ ထွင်စပ်ဆိုသူများအနက်၊ နန်း‌တော်‌ရှေ့ ဆရာတင်မှာ ထိပ်ဆုံး က ပုဂ္ဂိုလ်တဦးဖြစ်သည်။
ထို‌ခေတ် က ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားသီချင်းများသည် အများအားဖြင့် နန်း‌တော်‌ရှေ့ဆရာတင်၏ သီချင်းများသာ ဖြစ်သည်။
ထို‌ခေတ် အဆို‌ကျော်များဖြစ်‌သော မြ‌ခြေချင်း မ‌ငွေမြိုင်၊ မကြည်‌အောင်၊ ‌လေဘာတီ မမြရင်၊ စိန်ပါတီ စ‌သောသူများ သည် နန်း‌တော်‌ရှေ့ ဆရာတင်၏ သီချင်းများဖြင့်ပင် ထင်ရှားခဲ့ ကြသည်။
ဆရာတင်မှာ ထိုအဆို‌တော် အသီးအသီး၏ ပင်ကို်ယ်သံ များနှင့် လိုက်‌လျောဖက်စပ်အဆင်‌ပြေသည့် ‌တေးသွားများကို ‌ရေးစပ်သီကုံး‌ပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ပို၍နာမည်ကြီးခဲ့သည်။
ဆရာတင်သည် ၁၃၁၁ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဆရာတင်၏ ဇနီးဖြစ်သူ အငြိမ့်သဘင်‌လောက၌ နာမည်‌ကျော်ခဲ့‌သော ‌ပေါ်လင်တင် မှာ ဆရာတင် မကွယ်လွန်မီကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဆရာတင်၌ သားသမီး ၁၄ ‌ယေက်ထွန်းကားခဲ့သည့်အနက်၊ ယခုအခါ ဇာတ် သဘင်တွင် အမည်‌ကျော်ကြားသူမှာ ‌ရွှေန်းတင်ဖြစ်သည်။
တစ်‌ခေတ်က ရုပ်ရှင်‌လောကတွင် စတန့်မင်းသားအဖြစ်ကျော်ကြားခဲ့‌သော ဦးတင်‌ငွေကို ဖျာပုံခရိုင် သမိန်‌ထောရွာ၌ အဖ ‌မြေတိုင်းအင်စပက်‌တော် ဦးဆင်၊ အမိ ‌ဒေါ်မြတို့က ၁၉၀၈ ခုနှစ် ‌ဖေ‌ဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်‌နေ့တွင် ‌မွေးဖွားသည်။
သားကြီးဖြစ်သောကြောင့် မိဘများက ရန်ကုန်မြို့ရှိ တွင် ပညာသင်ကြားစေခဲ့သည်။
စိန်ပေါကျောင်းတွင် ၉-တန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၂၇-ခုနှစ်၌ ကျောင်းထွက်ကာ နေရင်းဇာတိ သို့ ပြန်ခဲ့သည်။
ရွှေလေးမောင် ရေး၊ ပြည်သူတွေချစ်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ပညာသည်ကြီးများ၊ စာ-၂၇ ထို့‌နောက် စတန့်ဇာတ်ကြမ်းကားများ ရိုက်ကူး ရန်အတွက် ‌မော်‌တော်ကား၊ မော်‌တော်ဆိုင်ကယ်များ ငှား‌သောအခါ ဦးတင်‌ငွေ၏တက္ကဆီကားကို ငှား‌လေ့ရှိ‌သော‌ကြောင့် ဦးတင်‌ငွေသည် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကွင်းများသို့ မကြာခဏ ‌ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာဦး‌အောင်မြတ်၏ "သူခိုးကြီး"ဇာတ်ကား ရိုက်ကွင်းတစ်ခု၌ သည် ‌ပေအစိတ်ခန့်ကျယ်သော ‌ချောက်ကမ်းပါးကို နွယ်ကြိုးနှင့်မကူးဝံ့သဖြင့် ဦးတင်‌ငွေက လူစားထိုးဝင် လုပ်‌ပေးရာမှ ရုပ်ရှင်နယ်ထဲ‌ရောက်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်စတန့်မင်းသားကြီး ဦးတင်‌ငွေသည် ၁၉၈၆-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁)ရက်‌နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
လွတ်လပ်‌ရေး ‌မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်) နှင့်နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်) ရ၊ အငြိမ်းစား အလုပ်သမား ဝန်ကြီး ဦးတင်ညွန့်ကို အတွင်းရှိ ‌ချောင်ဝိုင်းကြီး ‌ကျေးရွာ၌ အဖဦးစံမြင့်၊ အမိ‌ဒေါ်ဖွားခင်တို့က ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်‌နေ့တွင် ‌မွေးဖွားခဲ့ သည်။
သူသည် ပထမဆုံး အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဖ အရေးပိုင် ဦးဖိန်း (ကေအက်စ်အမ်၊ အေတီအမ်)နှင့် အမိ ဒေါ်မိမိ တို့မှ မြင်းခြံမြို့တွင် ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်ရှိပြီး ဦးတင်ထွဋ် (b. ၁၈၉၅ - d. ၁၉၄၈)၊ တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ၊ တရားဝန်ကြီးချုပ် ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာ ( b. ၁၉၀၉ - d. ၁၉၇၈) တို့ဖြစ်ပြီး ညီအစ်ကို ၄ ဦးစလုံးမှာ အင်္ဂလန်မှ ဘားအက်လော (Bar-at-Law) ဝတ်လုံဘွဲ့များရ၍ ထူးချွန်ထက်မြက် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ညီမသုံးဦးအနက် အကြီးဆုံး ဒေါ်မြမူမှာ မြန်မာစာပါမောက္ခ ဦး၏ဇနီး ဖြစ်၍ အလတ် မှာ အိုင်စီအက်စ် ဦးဘတင့်၏ဇနီး ဖြစ်သည်။
ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈ မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပသောအခါ ဦးတင်ထွဋ်သည် ဟင်္သာတ မြို့မ မဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရပြီး အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေး ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်၊ အခြေခံဥပဒေ အချောကိုင် ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅) ထိုသို့ တာဝန်ယူနေစဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် နယူတိုင်းမ်အော့ဖ် ဘာမား သတင်းစာတိုက်မှ နေအိမ်အပြန် ကားပေါ်အတက်တွင် ဗုံးခွဲ လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည်။
အိုင်စီအက်စ် ဦးတင်ထွဋ်သည် ဗုံးဒဏ်ရာဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက် ည ၇ နာရီ ၃၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်သန်းတင်နှင့် သမီး ၃ ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ထိုကာလက မီးသင်္ဂြိုဟ်စက်မရှိ၍ တွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်စက်လေးတစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့ကြရသည်။
မိသားစု အနေနှင့် အုတ်ဂူလုပ်ဆောင်ရန် အစီအစဉ်မရှိခဲ့သော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်(ဦးနု)မှ နှောင်းလူများ အမှတ်ရစေရန်အတွက် အာဇာနည်ကုန်းတွင် အုတ်ဂူတည်ဆောက်စေခဲ့သည်။
အခေါင်းလွတ်တစ်ခုထဲမှာ ဦးတင်ထွဋ် ၏ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဝတ်စုံ( အရပ်သားထဲ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးပထမဆုံး ခန့်အပ်ခံရသူ)ထည့်ပြီး ဂူသွင်းခဲ့သည်။
အခေါင်းလွတ်ကို ဂူသွင်းခဲ့သည့်အတွက် မိသားစုဝင်များသည် ဦးတင်ထွဋ်သေဆုံးသည့် နှစ်ပတ်လည်ရက်တို့တွင် အုတ်ဂူကို မသွားခဲ့ကြပေ။
အပြီး ၌ အာဇာနည်များသာ ထားရှိရန် စီစဉ်လိုက်ကြသည့်အတွက် ဦးတင်ထွဋ်ဂူ နှင့် ဂူ တို့သည် သို့ ပြောင်း ရွှေ့ခဲ့ရသည်။
တင်နီဆန်သည်ကား အင်္ဂလိပ်စာ‌ပေသမိုင်းအရ ဝိတိုရိယ ခေတ်တွင် ထွန်းကားခဲ့‌သော ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅) Image:Lynnville, Tennessee.jpg Image:Harrisburg Covered Bridge.jpg Image:Newfound Gap Road, Great Smoky Mountains National Park, TN.jpg
နိုင်ငံ တည်‌ထောင်ခဲ့ပြီး‌နောက် ပထမ အနှစ်တစ်ရာအတွင်းတွင် သဘာဝ ပင်ရင်းအ‌ခြေအမြစ် များ အကြီးအကျယ် ပြုန်းတီးပျက်စီးခဲ့၇‌လေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ‌ေ၇‌ကြောင်းသွားလာ ‌ရေးအတွက် ‌ရေအတိမ်အနက်ကို ထိန်းသိမ်း‌ပေးရန် တင်နက်ဆီ မြစ်တစ်‌လျှောက် ပဒူကာမှ တင်နက် ဆီပြည်နယ် ‌နော့စဗီးအထိ ကင်တပ်ကီး၊ ပစ်ကဝစ် လန်ဒင်၊ ဝီလဆန်၊ ဝှီးလား အစရှိ‌သော ‌ရေကာတာကြီးကိုးခုကို ‌ဆောက် လုပ်ခဲ့ရာ ယင်းတို့အနက် ကင်တပ်ကီး ‌ရေကာတာမှာ အကြီး ဆုံးဖြစ်၍ တစ်မိုင်ခွဲရှည်ပြီးလျှင် ၁၆၆ ‌ပေ မြင့်သည်။