DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ထို့ကြောင့် မန္တလေးရတနာပုံခေတ်တွင် ၁၂၂၁ ခုနှစ်၌ နန်းတွင်းသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း ဆရာမယ်နတ်ပေးသည် တောရ၌သာ ပျော်မွေ့သဖြင့် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပင့်ဖိတ်မှသာ ခေတ္တလိုက်ပါခဲ့ပြီး မကြာမီ မင်းကွန်းသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မန္တလေး စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ထွဋ်ခေါင်ချောင်ကြီးအတွင်း၌လည်း မယ်နတ်ပေးကောင်းမှုဖြစ်သော ယွန်းဆက်လည်ပေါ်ဆောင် တစ်ဆောင် ရှိခဲ့ဖူးသည်။
သူမအား အထူးကြည်ညိုကြသော ကန်ကြီးကုန်းနှင့် စာရေးရွာသားများက သူမ၏ ကို သီလဂုဏ်နှင့်အညီ ကောင်းမွန်စွာ သင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ကြသည်။
ဆရာမယ်နတ်ပေးသည် လူသူမနီးသော တောတောင်လျှိုမြောင်ထဲ၌ တိတ်ဆိတ်စွာ စီးဆင်းနေသည့် ကြည်လင်သော စမ်းရေအိုင်ကလေးနှင့်တူသည်။
လူအများ၏ စိုက်မှုကို မယူဘဲ မိမိ၏ သီလ၊ ၊ ပညာကိုသာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ တည်ဆောက်သွားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။
ဝန်ကြီးချုပ် နောက်တွင် မွတ်စလင်ကမ္ဘာ၏ ဒုတိယမြောက် အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံရသည်။
သူသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သမ္မတဟောင်းနှင့် စစ်တပ်အရာရှိ ဇီယာအူး ရာဟ်မန် ၏ ဇနီးလည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်နာမည်မှာ ခါလီဒါ ခါနမ် ပူတူးလ် ဖြစ်သည်။
သူသည် ငယ်စဉ်ဘဝအား ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသား အဖြစ် ဖြတ်သန်းကြီးပြင်းခဲ့သည်။
လက်ထပ်ပြီးနောက် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ မျိုးရိုးအမည်ကိုလိုက်၍ ခါလီဒါ ဇီယာ ဟု အမည် ပြောင်းလိုက်သည်။
ခင်ပွန်းသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ် အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန် စစ်ပွဲအတွင်း စစ်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုကြေညာမှုကို ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသည် အစောပိုင်းတွင် လက်မခံခဲ့ပေ။
ထိုကာလများသည် အရှေ့ပါကစ္စတန် တွင် ပါကစ္စတန်စစ်တပ်အုပ်ချုပ်လိုက်သည့်အတွက် နိုင်ငံရေးပြင်းထန်ခဲ့သည့်ကာလများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဇီယာ သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မှ သို့ ကလေးများနှင့်အတူ လျှိုဝှက်စွာဖြင့် ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။
သူသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်နေခြင်းမရှိသေးသော်လည်း သူ၏ ခင်ပွန်း၊ ဇီယာ ရာဟ်မန်သည် ပါကစ္စတန် စစ်တပ်အရာရှိအဖြစ်မှ လွတ်မြောက်ရေးစစ်အရာရှိအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားပြီဖြစ်သည့်အတွက်၊မိသားစုကို အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်ဆိုသောအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဇူလိုင် ၂ ရက် နံနက်တွင် ပါကစ္စတန် စစ်တပ်၏ ထိန်းသိမ်းဖမ်းဆီးခြင်းကို ကလေးငယ် ၂ဦးနှင့်အတူ ခံခဲ့ရသည်။
သူသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက် မနက်ပိုင်းတွင် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လွတ်မြောက်ရေးစစ်အရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။
ခါလီဒါ ဇီယာနှင့် သူ၏ သားနှစ်ဦး သည်လည်း လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့် ပြန်လည်ဆုံဆည်းခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဇီယာအူး ရာဟ်မန်သည် ဘဝအစပိုင်းတွင် ပါကစ္စတန်စစ်တပ် တွင် ဗိုလ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကာရှ်မီးယား စစ်ပွဲအတွင်း စစ်အရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး Hilal-e-Jurrat ဆုကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့သည်။
အဆိုပါ ထုတ်လွှင့်ကြေညာချက်ကြောင့် သူသည် လွတ်မြောက်ရေးကြေညာသူ အဖြစ် လူသိများခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စစ်တပ် တွင် တပ်မဟာမှူးရာထူးရရှိခဲ့ပြီး၊ထိုမှတဆင့် ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ် တာဝန် အဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုတာဝန်ကို ၁၉၈၁ ခုနှစ် မေ ၃၀ ရက် သမ္မတ ဇီယာအူး ရာဟ်မန် လုပ်ကြံခံရချိန်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက်၊၇လအကြာ ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်တွင် နိုင်ငံရေးသို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ စတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အမျိုးသားရေးပါတီ (Bangladesh Nationalist Party (BNP) )တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် စတင်ရင်းဖြင့်၊၁၉၈၄ ခုနှစ် မေ ၁၀ ရက် တွင် ထိုပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်အတွင်း ပထဆုံးသော ဒီမိုကရက်တစ် ရွေးကောက်ပွဲ နှင့် တက်လာသည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသားရေး ပါတီ (ဘီအန်ပီ) ခေါင်းဆောင် ခါလီဒါ ဇီယာ သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊မတ်လ ၂၀ ရက် တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။
ထိုတာဝန်ကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ ရက် နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အမျိုးသားရေးပါတီ ခေါင်းဆောင် ခါလီဒါ ဇီယာ သည် ပါလီမန်တွင် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရှိတ်ဟာဆီနာ သည် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် အဖြစ် နှင့် နိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက် အဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်။
ယင်းနှင့်အတူ ၂၀၀၆-၂၀၀၈ ခုနှစ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းသည် စတင်သွားခဲ့သည်။
BNP အစိုးရသည် အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ အကြံပေးအရာရှိချုပ် ခန့်အပ်မှုကို ထောက်ခံခဲ့သည်။
အကြံပေးအရာရှိချုပ်သည် ကြားဖြတ် ရက် ၉၀ ကာလနှင့် လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲများအတွင်း အစိုးရကို စီမံခန့်ခွဲသည်။
ထို့နောက်တွင် နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခသည် စတင်ခဲ့သည်။
ရှိတ်ဟာဆီနာ၏ အဝါမီလိဂ် ပါတီမှ စတင်သည့် အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြမှုများကြောင့် လူ ၄၀ သေဆုံးကာ ရာပေါင်းများစွာ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသားရေးပါတီသည် ယင်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အတိုက်အခံများကို တိုင်ကြားမှုများ ရှိခဲ့သည်။
စစ်တပ်ထောက်ခံသော အိမ်စောင့်အစိုးရ အသစ် တက်လာသည်။
ခါလီဒါ ဇီယာ သည် ထိုကာလတစ်လျှောက် အတိုင်အခံခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာ၏ နိုင်ငံရေးအရ ဖိနှိပ်မှုများကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။
ဇီအာ သည် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်ဘဝ ဖြင့် အထွေထွေ ပိတ်ဆို့ ဆန္ဒပြပွဲများအပါအဝင် ၊အတိုက်အခံမျိုးစုံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာ သည် အတိုက်အခံများကို စစ်သွေးကြွများ အဖြစ် ပြောဆို ရှုတ်ချ ခဲ့ပြီး၊အတိုက်အခံများကို ဖိနှိပ်ခဲ့သည်။
ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး သွေးထိုး လှုံဆော်မှုဖြင့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ခါလီဒါ ဇီယာ သည် ရှိတ်ဟာာဆီနာအစိုးရ အာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ တရားစွဲဆိုခြင်းကို အခြားသူများနှင့်အတူ ခံခဲ့ရသည်။
ဇီအာ ၏ ဘင်္ဂလားဒေရှ့်အမျိုးသားရေးပါတီ BNP သည် အဆိုပါ ဘတ်စ်ကား အတိုက် ခံခဲ့ရမှု ကို ပြစ်တင် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ၎င်းတို့နှင့် မသက်ဆိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ခါလီဒါ ဇီယာသည် ထိုဖြစ်ရပ်ဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ ရက် တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တရားရုံး၏ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
အဓိက မသင်္ကာသူအဖြစ် စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းဝရမ်းအပေါ် နိုင်ငံရေးအရ ပူးပေါင်းကြံစည်မှု တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် အတိုက်အခံပါတီဘက်က တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး၊စွပ်စွဲချက်များကို ပယ်ချခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည့် ၂၀၀၁ ခုနှစ် မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ် အတွင်း မိဘမဲ့ ဂေဟာ တခုအတွက် စုထားသည့် ရန်ပုံငွေထဲမှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂ သိန်းခွဲ အလွဲသုံးစား လုပ်ခဲ့မှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။
ဇီယာကမူ နိုင်ငံရေးအရ လုပ်ဆောင်မှုကို ခံခဲ့ရသည်ဟု တရားရုံး ရှေ့တွင် ငိုကြွေးရင်း၊ ထောက်ခံကြသူများအား စိတ်ဓာတ် ခိုင်ခိုင်မာမာ ထားကြရန် မှာကြားရင်း ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည်။
အမှု နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဇီယာ ၏ သားဖြစ်သူ တာရစ် ရာဟ်မန် နှင့် တခြားသူ လေးဦးတို့ကိုလည်း တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့သည်။
သားဖြစ်သူ တာရစ် ရာဟ်မန် သည် ရှိတ်ဟာဆီနာ၏ နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းမှုများကြောင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး ဗြိတိန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့တော် တွင် တိမ်းရှောင်နေခဲ့ရသူဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ အတိုက်အခံ ဘင်္ဂလားဒေရှ့် အမျိုးသားရေးပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဇီယာသည် ပြစ်ဒဏ် စီရင်ချက်ကြောင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ပြီး၊ရှိတ်ဟာဆီနာ သည်သာ တကျော့ပြန်အာဏာဆက်လက် ရရှိခဲ့သည်။
ခါလီဒါ ဇီယာသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်ချို့ယွင်းမှု အပါအဝင် အသက်အရွယ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ ကြောင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ခံစားနေခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံခြားသို့ သွားရောက်ကုသခွင့်ပြုရန် တင်ပြခဲ့သော်လည်း ထိုတောင်းဆိုချက်ကို တရားရုံးမှ ပယ်ချခဲ့သည်။
အဖြစ် လူသိများသည့် ထိုလှုပ်ရှားမှုကြောင့် သက်တမ်းရှည်ဝါရင့် ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာ သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်း တွင် ရာထူးမှ ရုတ်တရက် နုတ်ထွက်ခဲ့ရပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ရသည်။
လစ်လပ်နေသည့် အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲ ရာထူးကို အကြံပေးအရာရှိချုပ် အနေဖြင့် သည် ဆက်ခံခဲ့သည်။
သူသည် ဤသို့ဖြင့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ ပြန်လွှတ်လာခဲ့သည်။
ဟာစီနာ၏ ခါးသီးပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည့် ဇီယာ နှင့် ၎င်း၏ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသားရေးပါတီ (BNP) တို့သည် ယူနွတ် ခေါင်းဆောင်သည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည်ကျင့်သုံးရန်အတွက် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းဖိအားပေးခဲ့သည်။
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ သမ္မတဟောင်း ဇီယာအူး ရာဟ်မန်၏ သင်္ချိုင်းဘေးတွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
အနောက်ဥရောပ ဆိုသည်မှာ အနောက်ဘက်ဒေသ ဖြစ်သည်။
ဒေသ၏ အကျယ်အဝန်းသည် အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည်။
နှင့် ခေတ်တွင် " အရှေ့ဥရောပ " နှင့် "အနောက်ဥရောပ" ဟူသော သဘောတရားများကို ပိုမိုအသုံးပြုလာကြသည်။
အနောက်ဥရောပ၏ ထူးခြားချက်မှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဥရောပကို သံကန့်လန့်ကာ ဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကြာ အနောက်အုပ်စု နှင့် အရှေ့အုပ်စု ဟူ၍ ပိုင်းခြားခဲ့ပြီး တစ်ခုချင်းစီတွင် ကွဲပြားသော နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးစနစ်များဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသည်။
သမိုင်းအရ ခွဲခြားထားမှုများ ရောမတို့၏ သိမ်းပိုက်မှု မတိုင်မီက အနောက်ဥရောပ၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် အသစ်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သော (La Tène) ယဉ်ကျေးမှု ကို လက်ခံအသုံးပြုထားပြီးဖြစ်ပါသည်။
ရောမအာဏာပိုင်နယ်မြေ တိုးချဲ့လာသည်နှင့်အမျှ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါသည်။
အထူးသဖြင့် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှု မြင့်မားသော ဟဲလီနစ် ယဉ်ကျေးမှုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဂရိဘာသာကို အဓိက အသုံးပြုသော အရှေ့ပိုင်း ပြည်နယ်များနှင့်၊ လက်တင်ဘာသာကို အဓိက လက်ခံအသုံးပြုခဲ့သော အနောက်ပိုင်း နယ်မြေများအကြား ကွာခြားချက်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါသည်။
ခရစ်နှစ် ၃ ရာစုမှ ၅ ရာစုအတွင်း အနောက်ရောမအင်ပါယာနှင့် အရှေ့ရောမအင်ပါယာတို့သည် ကွဲပြားသည့် ဒေသနှစ်ခုကို အသီးသီး အုပ်ချုပ်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြပါသည်။
အနောက်ရောမအင်ပါယာသည် ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီး ထိုအဖြစ်အပျက်က အစောပိုင်း အလယ်ခေတ် (Early Middle Ages) ကို စတင်စေခဲ့ပါသည်။
ထိုအချိန်တွင် အရှေ့ရောမအင်ပါယာကို ဂရိအင်ပါယာ သို့မဟုတ် (Byzantine Empire) ဟု ပိုမို သိကြပြီး၊ ယင်းအင်ပါယာသည် နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ ခန့် ဆက်လက် ရှင်သန်သာယာခဲ့ပါသည်။
ထိုအကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဥရောပတွင် အရှေ့အော်သိုဒေါ့ မဟုတ်ဘဲ ရောမ ကက်သလစ်ဘာသာနှင့် ပရိုတက်စတင့်ဘာသာတို့ကြား ခွဲခြားမှုသည် ပိုမို အရေးပါလာခဲ့ပါသည်။
မင်မင်းဆက် (Ming dynasty) ကာလအတွင်း တရုတ်တွင် “အဝေးဆုံး အနောက်ဘက်” ဟူသော စကားလုံးသည် အနောက်ဥရောပကို ရည်ညွှန်းသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အသုံးပြုလာခဲ့ပါသည်။
အီတလီ ယေဇူစ် ဘုန်းတော်ကြီး မာတီအို ရစ်ချီ (Matteo Ricci) သည် ဥရောပ၏ “အရှေ့ဆုံးဒေသ (Far East)” ဆိုသည့် အယူအဆနှင့် တိုက်ညီသော အာရှဘက်အမြင်အနေဖြင့် “အဝေးဆုံး အနောက်ဘက်” ကို အသုံးပြုခဲ့သော တရုတ်နိုင်ငံရှိ ပထမဆုံး စာရေးဆရာများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပါသည်။
ရစ်ချီ၏ စာရေးသားချက်များတွင် သူ့ကိုယ်သူ “အဝေးဆုံး အနောက်ဘက်မှ မာတီအို” ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ပါသည်။
ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် ဥရောပကို ဒေသနှစ်ခုအဖြစ် ခွဲထွက်စေခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဥရောပသည် အဓိကအားဖြင့် ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်း၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သကဲ့သို့၊ အရှေ့ဥရောပအများစုမှာ အရှေ့အော်သိုဒောက်စ် ဘုရားကျောင်း၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့ပါသည်။
စစ်အေးတိုက်ပွဲ စစ်အေးကာလအတွင်း နှစ်ပေါင်းလေးဆယ်ကြာစွာ ဖြစ်ပွားနေစဉ်၊ အရှေ့နှင့် အနောက်ကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရာတွင် အရှေ့ဘလော့ခ် (Eastern Bloc) ရှိနေခြင်းကြောင့် အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြမှုမှာ ပိုမို ရိုးရှင်းလာခဲ့ပါသည်။
သို့သော် သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် လူမှုရေးသိပ္ပံပညာရှင်အချို့က စစ်အေးကာလအတွင်း သတ်မှတ်ထားသည့် အနောက်ဥရောပနှင့် အရှေ့ဥရောပ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြမှုများကို ယနေ့ခေတ်တွင် ခေတ်နောက်ကျသွားပြီ သို့မဟုတ် အရေးပါမှု လျော့နည်းသွားပြီဟု မြင်ယူကြပါသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ နောက်ဆုံးအဆင့်များတွင် ဥရောပ၏ အနာဂတ်ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် ယာလ်တာညီလာခံ (Yalta Conference) တွင် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပါသည်။
ယင်းညီလာခံတွင် ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ် ဝင်စတန် ချာချီ၊ အမေရိကန် သမ္မတ ဖရန်ကလင် ဒီ ရူးဇဗဲလ်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ ခေါင်းဆောင် ဂျိုးဇက် စတာလင် တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြပါသည်။
စစ်ပြီးနောက် ဥရောပကို အဓိက နယ်ပယ်နှစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့ပါသည်။
တစ်ဖက်မှာ အမေရိကန်၏ သက်ရောက်မှုအောက်ရှိသော အနောက်ဘလော့ခ် (Western Bloc) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားတစ်ဖက်မှာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ သက်ရောက်မှုအောက်ရှိသော အရှေ့ဘလော့ခ် (Eastern Bloc) ဖြစ်ပါသည်။
အအေးစစ် စတင်လာချိန်တွင် ဥရောပသည် သံမဏိကာရံတံခါး (Iron Curtain) ဖြင့် ခွဲခြားခံခဲ့ရပါသည်။
သို့သော် ယင်းစကားလုံးကို အလွန် လူသိများစေခဲ့သူမှာ ဝင်စတန် ချာချီ ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ မစ်ဇူရီပြည်နယ် ဖူလ်တန်မြို့ရှိ ဝက်စ်မင်စတာ ကောလိပ်၌ ပြောကြားခဲ့သော “Sinews of Peace” မိန့်ခွန်းတွင် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
ချာချီက မိန့်ခွန်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည် — ''“ဘယ်လ်တစ်ပင်လယ်ရှိ စတက်တင်မြို့မှ အက်ဒရီယာတစ်ပင်လယ်ရှိ တရီအက်စတီမြို့အထိ သံမဏိကာရံတံခါးတစ်စင်းက တိုက်ကြီးတစ်လျှောက် ကျဆင်းလာခဲ့ပါပြီ။
အဆိုပါ မျဉ်းကြောင်း၏ နောက်ဘက်တွင် အလယ်နှင့် အရှေ့ဥရောပရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ၏ မြို့တော်အားလုံး ပါဝင်နေပါသည်။
ဝါဆော၊ ဘာလင်၊ ပရာဂ်၊ ဗီယင်နာ၊ ဘူဒါပက်စ်၊ ဘဲလ်ဂရိတ်၊ ဘူခါရေးစ်နှင့် ဆိုဖီယာတို့ကဲ့သို့ လူသိများသော မြို့များနှင့် ၎င်းတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူထုအားလုံးသည် ကျွန်ုပ်က ဆိုဗီယက်အာဏာပိုင်နယ်ပယ်ဟု ခေါ်ရမည့် နယ်မြေအတွင်းတွင် ရှိနေကြပြီး၊ မော်စကိုမှ လွှမ်းမိုးမှုသာမက အချို့အခြေအနေများတွင် ပိုမို တိုးလာနေသည့် ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ပါ ရှိနေကြပါသည်။
ယင်းခွဲခြားမှုသည် ယနေ့အချိန်ထိ လူထုအမြင်အရ အနောက်ဥရောပနှင့် အရှေ့ဥရောပ၏ အနယ်နိမိတ်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရာတွင် အဓိက အခြေခံအဖြစ် သတ်မှတ်နေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။
အနောက်ဘက်နယ်နိမိတ်တွင်တော့ အက်တ်လန်တစ်ပင်လယ် တည်ရှိပါသည်။
အနောက်ဂျာမနီသည် အရှေ့ဂျာမနီကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီး ဂျာမနီ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းမှု (German reunification) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါသည်။
Comecon နှင့် Warsaw Pact တို့ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် လုံးဝ ပျက်သွားခဲ့ပါသည်။
ယခင်က ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ခဲ့သော နိုင်ငံအချို့သည် ထိုအချိန်မှစ၍ အပြည့်အဝ လွတ်လပ်ရေးကို ပြန်လည် ရရှိခဲ့ကြပါသည်။
ထို့အပြင် ဤတောင်တွင် ရေဒီယိုထပ်ဆင့်အသံလွှင့်စခန်းတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။
ယောရိုးတောင်တန်းသည် ထိုဒေသတစ်လျှောက် ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည့် တောင်တန်းဖြစ်သည်။
ပန်းခြံမှတဆင့် ယောရိုးရေတံခွန်နှင့် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများ ရှိသည်။
တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် လမ်းနှစ်ခု ရှိသည်။
အလွယ်ကူဆုံးလမ်းမှာ ယောရိုးရေတံခွန်အထက်နားတွင် တည်ရှိသည့် ကားပါကင်နေရာရှိ ယောရိုးကေဘယ်ကားလိုင်းကို စီးနင်းကာ တက်ရောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒုတိယလမ်းကြောင်းမှာ ထိုကားပါကင်နေရာမှတဆင့် ခြေလျင်ခရီးဖြင့် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်သည့် လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။
တောင်တက်သူများသည် ၎င်းတို့၏ အမည်နှင့် လက်မှတ်ကို ရေးထိုးကာ ခရီးသွားမှုကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်သည့် မှတ်တမ်းစာအုပ်လည်း တည်ရှိသည်။
တောင်ထိပ်သို့ တက်သည့် လမ်းကြောင်းသည် ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်) ခန့် ရှည်လျားသည်။
ယောရိုးမြို့သည် "ခင်တဲဆွတ်ယောရိုးရထားလမ်းကြောင်း" ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ယောရိုးမြို့မှတဆင့် မြောက်ဘက် အိုးဂခိမြို့၊ တောင်ဘက်တွင် ခုဝနမြို့သို့ သွားရောက်နိုင်သည်။
အိုးဂခိမြို့သည် "JR တိုးခိုင်းဒိုးပင်မရထားလမ်းကြောင်း" ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
File:Top of the Yorosan 2010 02 21.jpgဆောင်းရာသီကာလ တောင်ထိပ်နှင့် File:Yorosan from the foot in mountain 2008 04 20.jpgယောရိုးမြို့မှ မြင်ရသည့် ယောရိုးတောင် File:Nobi Plain and Nagoya from Mount Sanpo 2008-9-24.jpgယောရိုးတောင်တန်းများမှ မြင်ရသည့် နိုးဘိလွင်ပြင်နှင့် နဂိုယမြို့ File:Yoro Waterfall.jpgတောင်တက်လမ်းအဝင်နေရာတွင် တည်ရှိသည့် ယောရိုးရေတံခွန် [ Yōrō-chō Tourist Sightseeing Association] [ Mount Yōrō Hiking Map]။
တောင်ထိပ်သည် ၈၅၈ မီတာ (၂၈၁၅ ပေ) မြင့်သည်။
According to the , the summit is 858 meters in elevation, and many sources use them. However, other sources indicate the summit may be only . အိဇုမိခဆွတ်ရဂိတောင်သည် ၈၅၈ မီတာ (၂၈၁၅ ပေ) မြင့်သည်။
ခွန်းဂိုးတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် ဝခယာမစီရင်စုတို့အကြား နယ်နိမိတ်ပေါ် တည်ရှိသည်။
တောင်၏ အစိတ်အပိုင်းများသည် အိုဆာကာစီရင်စုရှိ ခအိဇုမြို့၊ ခိရှိဝဒမြို့နှင့် ဝခယာမစီရင်စု၊ ခိနိုခဝမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။
အိဇုမိခဆွတ်ရဂိတောင်သို့ အရပ်မျက်နှာသုံးခုမှ ကားဖြင့်အလွယ်တကူ တက်ရောက်နိုင်သည်။
လမ်းသုံးခုစလုံးသည် တောင်ထိပ်နှင့် အနီးဆုံးနေရာအထိ ရောက်ရှိသည်။
ထို့အပြင် ခိရှိဝဒဘူတာရှိ ဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှ တောင်ခြေအနီးရှိ အုရှိတခိယာမဘတ်စကားမှတ်တိုင်အကြားသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် Nankai Wing ဘတ်စကားဖြင့် သွားရောက်နိုင်သည်။
ထိုတောင်ခြေရှိ အုရှိတခိယာမဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှ တောင်ထိပ်သို့ မိနစ် ၆၀ ခန့် လမ်းလျှောက်ကာ တက်ရောက်ရမည် ဖြစ်သည်။
တောင်ထိပ်တွင် နားနေရန်အဆောက်အဦ၊ အိမ်သာနှင့် စားသောက်ရန် ဝန်ဆောင်မှုများ မရှိပေ။
File:Hachidairyuo-jinja (Mount Izumi Katsuragi)1.jpgတောင်ခြေရှိ ဟချိဒိုင်းရူးအူးအိုးနတ်ကျောင်း File:Katsuragi-jinja (Mount Izumi Katsuragi)1.jpgတောင်ခြေရှိ ခဆွတ်ရဂိနတ်ကျောင်း File:View of Mount Izumi Katsuragi3.jpgLooking SE from viewing platform View of Mount Izumi Katsuragi1.jpgLooking NNW from viewing platform File:Mount Izumi Katsuragi tenbodai.jpgviewing platform [ Kishiwada City - Mount Izumi Katsuragi - Beech Woodland] [ Kaizuka City - Mount Izumi Katsuragi - Beech Woodland] [ Outdoors and Sports - Kinokawa City Sightseeing Guide]။
termlength_qualified = သက်တမ်း ၅ နှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆက်လက်ရွေးချယ်ခံရပါက သက်တမ်းကန့်သတ်ချက် မရှိ။
ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များသည် ၎င်းတို့၏ မူဝါဒများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် လွှတ်တော်၊ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးပါတီနှင့် နောက်ဆုံးတွင် မဲဆန္ဒရှင်များအတွက် စုပေါင်းတာဝန်ခံရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ သမ္မတက အခမ်းအနားဖြင့် ခန့်အပ်သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၁၇ ရက် တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်မှာ တာဇုဒင် အာဟမတ် ဖြစ်သည်။
ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ် မှာ ဖြစ်ပြီး၊ သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ချိန်အထိ နိုင်ငံ့သမိုင်းတွင် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ သည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ၁၉၇၅-၇၈၊ ၁၉၈၂-၈၆ နှင့် ၁၉၉၀-၉၁ ခုနှစ်များအတွင်း စစ်တပ်က လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။
ထိုခေတ်ကာလတစ်ခုစီတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ဦးဆောင်မှုကို သမ္မတနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာပုံစံဖြင့် စစ်တပ်က ချုပ်ကိုင်၍ အုပ်ချုပ် ခဲ့သည်။
အကြံပေးအရာရှိချုပ် သည် အကြံပေး (၁၀)ဦး ပါဝင်သော အကြံပေးကော်မတီကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ရွေးကောက်ခံ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးနှင့် ညီမျှသော အာဏာဖြင့် ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်သည်။
ထိုသို့ ကြားကာလ၌ အကြံပေးအရာရှိချုပ် ထားရှိမှုကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ၁၅ ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်မှုဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင်၊ ၁၅ ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်ချက်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တရားရုံးချုပ်က တရားမဝင်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် ပါလီမန်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကို ကျင်းပသည်။
မဲဆန္ဒရှင်များ၏ ရွေးချယ်မှုရလဒ်ပေါ်မူတည်ပြီး လွှတ်တော်တွင် ရရှိသည့် အမတ်နေရာအရေအတွက် အနည်းအများအရ အမတ်နေရာအများဆုံးရသည့် ပါတီခေါင်းဆောင်သည် ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။
ခန့်အပ်မှုကို သမ္မတက ဆောင်ရွက်ရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်သည် အစိုးရအကြီးအကဲတာဝန်ထမ်းဆောင်ရပြီး၊လွှတ်တော်၏ ယုံကြည်မှုကိုလည်း ရရှိရမည်ဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို ဝန်ကြီးချုပ်က ရွေးချယ်ပြီး၊ တာဝန်ပေးအပ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတသည် ဝန်ကြီးချုပ်၏ စာဖြင့် ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းနိုင်သည်။
ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အခြားဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများကို သမ္မတက ခန့်အပ်ရသည်။
အနည်းဆုံး ကိုးပုံတစ်ပုံသည် လွှတ်တော်အမတ်များထဲမှ ခန့်အပ်ရမည့် ကန့်သတ်ချက်ရှိပြီး၊ဆယ်ပုံတစ်ပုံထက် မပိုသော အရေအတွက်၌ လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသူများကိုပင် ရွေးချယ်ခန့်ထားပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ထားသည်။
လမ်းတစ်လျှောက်သည် မရှူးရေကန်၏ အပေါ်ဘက် ၃၀၀ မီတာအမြင့်မှ သွားလာရသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
ဆမနိမြို့ (Samani) ၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အမြင့် ၇၉၃ မီတာ (၂၆၀၂ ပေ) ရှိသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဤတောင်နှင့်ဆင်တူသည့်အမည်ရှိသည့် တောင်များလည်း ရှိနေသေးသည်။
မိတခဲတောင်သည် တခိတောင်များထဲတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
တခိတောင်များထဲတွင် နိရှိဂတခဲတောင်နျင့် ခိုဂနဲဂတခဲတောင်တို့ ပါဝင်သည်။
ခမခုရကာလမှ မုရိုမချိကာလအထိ တခိတောင်များသည် ရှုဂန်းဒိုးဘာသာအတွက် အထွတ်အမြတ်ထားဆုံးနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟွန်းဂူးတောင် (本宮山, Hongū-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမြင့် ၇၈၄ မီတာ (၂၅၇၂ ပေ) ရှိသည်။
Image:Kenpisan01.JPGGyojaguchi ဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှ မြင်ရသည့် ခန်းပိတောင် Image:Kenpisan02.JPGခန်းပိတောင်ထိပ်မှ မြောက်ဘက်အရပ်ကို မြင်ရပုံ Image:Kenpisan03.JPGခန်းပိတောင်ထိပ်မှ အနောက်ဘက်အရပ်ကို မြင်ရပုံ Image:Kenpisan04.JPGခန်းပိတောင်ထိပ် Image:Kenpisan05.JPGဂပ်ပိုးဂျိကျောင်းတော်အပျက်အစီးများ Image:Kenpisan06.JPGဂပ်ပိုးဂျိကျောင်းတော်အပျက်အစီးများတွင် တွေ့ရသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် (၆) ခု Image:Kenpisan07.JPGဂပ်ပိုးဂျိကျောင်းတော်၏ ပင်မကျောင်းဆောင်အပျက်အစီး။
မိဟရတောင်၏ အဓိကပေါက်ကွဲမှုသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ချော်ရည်များသည် ၁.၆ ကီလိုမီတာ (၁ မိုင်) အထိ ပန်းထွက်လာခဲ့သည်ကို မြင်ခဲ့ကြရသည်။
အနီးစပ်ဆုံးကာလအနေဖြင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
မိဟရတောင်သည် ခရီးသွားများအကြား ရေပန်းစားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်သည် အနည်းငယ်သာမြင့်ပြီး တောင်စောင်းသည် ပြေပြစ်သဖြင့် တောင်တက်သမားများ၊ လမ်းလျှောက်သူများအတွက် သင့်လျှော်သည်။
တောင်ထိပ်သို့ ရောက်ရှိရန် ခြေလျင်ခရီး ၁ နာရီဝန်းကျင် ကြာမြင့်သည်။
တောင်ထိပ်နေရာမှတဆင့် ဖူဂျီတောင်ကိုလည်း မြင်နိုင်သည်။
မီးတောင်ဝနေရာသည့် ကန်တော့ချွန်ပုံစံရှိနေဖြင့် အထက်မှ အောက်သို့ ခုန်ချကာ အဆုံးစီရင်နိုင်သည့်ပုံစံ ဖြစ်နေသည်။
ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ဤမီးတောင်တွင် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။
လူသိအများဆုံးအဆုံးစီရင်မှုမှာ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် မဆွဝ်မိုတိုခိယောခို ( Matsumoto Kiyoko) သည် မီးတောင်ဝအတွင်းသို့ ခုန်ချခဲ့မှု ဖြစ်သည်။
သူနှင့်အတူ အခန်းဖော်ဖြစ်သည့် တိုမိတမဆခို (Tomita Masako) သည် အတူတကွ ဒိုးဆဲရှင်းဂျူး (လိင်တူချစ်သူများ အတူတူမိမိကိုယ်ကို သတ်သေခြင်း) ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ကာ သွားရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း တိုမိတသည် အစောင့်၏ တားမြစ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည်များအရ တိုမိတသည် မကြာသေးခင်အချိန်ကာလကလည်း အခြားသော မိန်းကလေးတစ်ယောက်နှင့်အတူ သတ်သေရန် တောင်သို့ လာခဲ့ဖူးသည်ကို သိရှိခဲ့ရသည်။
သူသည် အသွားအပြန်ကားလက်မှတ်ကိုလည်း ဝယ်ယူထားခဲ့သည်။
သတင်းစာများသည် သူ့အား ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသတ်သေရန်လမ်းပြသူနှင့် အမျိုးသမီးများအကြား လိင်တူချစ်သူထားရှိခြင်း၏ အပြစ်များကို အချစ်ဇာတ်လမ်းသဖွယ်ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ထိုဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီးနောက်တွင် ထိုတစ်နှစ်အတွင်း သတ်သေမှုသည် ၉၄၅ ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အာဏာပိုင်များသည် ထိုကဲ့သို့ သတ်သေမှုများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ခြံစည်းကို ကာရံခဲ့ကြသည်။
မိဟရတောင်သည် များစွာသော စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုများတွင် ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကာမာဝစရဒေဝ (ပု) [ကာမာဝစရ + ဒေဝ]ဟူသောပါဠိမှ (၁) ကာမာဝစရနတ်(၁) ဧကစ္စေ စ ဒေဝါတိ ဆ ကာမာဝစရဒေဝါ။
ကာမာဝစရာ စ ဥပရိဒေဝါ ကာမာဝစရဒေဝါတိ ဧကဒေသသရူပေကသေသေ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ရသည် = စတုမဟာရာဇ်၊ တာဝတိံသာ၊ ယာမာ၊ တုသိတာ၊ နိမ္မာနရတိ၊ ပရိနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဤ ၆-ဘုံကို ကာမာဝစရနတ်ပြည် ၆-ထပ်ဟု ခေါ်၏။
ထိုနတ်ပြည် ၆-ထပ်ရှိ နတ်များကို ကာမာဝစရနတ်ဟု ခေါ်သည်။
နတ်ဗိမာန်များသည် ကံအလျောက် ၇-၊ ၈-ယူဇနာ၊ ၁၂-ယူဇနာ ကျယ်ဝန်း၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၅၅)။
ထူးရသူများ: ကာမာဝစရနတ်များသည် မိမိဘုံ၌ အသက်ထက်ဆုံး တည်နေနိုင်ကြ၏။
အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီး ကာမာဝစရနတ်များကား စုတိစိတ်ကျ၍ ရူပဘုံသို့ သွားကြရ၏၊ နတ်ပြည်သည် လျှပ်ပေါ်လော်လီသူတို့၏ နေရာဖြစ်၍ အနာဂါမ်အဖြစ်နှင့် တာရှည်စွာ မနေနိုင်ကြပေ (မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၇)။
များ: ရဟန္တာဖြစ်ပြီး ကာမာဝစရနတ်များကား ပြုကြရ၏ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀၅)။
ရဟန္တာအဖြစ်နှင့် တခဏမျှပင် နတ်ပြည်၌ မနေနိုင်ကြပေ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၇။
သုဓာဘုတ်၏ ဂုဏ်အင်္ဂါ: ၎င်းသုဓာဘုတ်သည် ဖြူသောအဆင်းရှိ၏၊ ခရုသင်းနှင့်တူ၏၊ အနံ့မွှေးကြိုင်၏။
အကျိုးကျေးဇူး: ၎င်းသုဓာဘုတ်ကို စားသုံးသူသည် အစာငတ်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း၊ မမွှေ့လျော်မပျော်ပိုက်ခြင်း၊ ပူပန်ခြင်း၊ ပင်ပန်းခြင်း၊ အမျက်ထွက်ခြင်း၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း၊ ငြင်းခုံခြင်း၊ ချောပစ်ကုန်းတိုက်ခြင်း၊ အအေး၊ အပူ၊ ပျင်းရိခြင်း..ဟု ဆိုအပ်သော ၁၂-ပါးသော မကောင်းကျိုးများကို ပယ်နိုင်သည် (ဇာ၊၂၊၁၀၃-၄။
နူးညံ့မှု: အောက်အောက်ဘုံမှ နတ်များ၏ သုဓာဘုတ်ထက် အထက်အထက်ဘုံမှ နတ်များ၏ သုဓာဘုတ်သည် ပို၍နူးညံ့သည်၊ ထိုသုဓာဘုတ်ကို နေ့စဉ်စားကြရ၏ (သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၄၂၂-၃)။
အချို့နတ်များသည် ဆီးသီးခန့်မျှ သုဓာဘုတ်ကို စားသုံးကြ၍ ထိုသုဓာဘုတ်သည် လျှာပေါ်တင်ကာမျှ၌ ဆံဖျား ခြေသည်း လက်သည်းဖျားတိုင်အောင် အာနိသင်ပျံ့နှံ့သည်၊ ထိုနတ်များအဖို့ ၇ ရက်ပတ်လုံး မျှတနေနိုင်သည်ဟု အံ၊ဋီ၊၂၊၃၄၆-၇-၌ ဝဒန္တိဝါဒအဖြစ် ဆို၏။
ကမ္ဘာပျက်ရန် အနှစ်တသိန်းမျှ လိုသောအခါ လောကဗျူဟာ ကာမာဝစရနတ်များသည် ဆံပင်ဖားလျားချ၍ ငိုယိုကုန်လျက် “ကမ္ဘာပျက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြေကြီး တောင် ဟိမဝန္တာ သမုဒ္ဒရာ အားလုံး ပျက်စီးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဘုံထိ ကမ္ဘာပျက်မည့်စာရင်းတွင် ပါဝင်ကြောင်း၊ သို့အတွက် ပွါးများ၍ တတိယဈာန်ဘုံအထက် ရောက်အောင် အားထုတ်ကြရမည် ဖြစ်ကြောင်း” စသည်ဖြင့် လူ့ဘုံသို့လာ၍ ကြွေးကြော် ဟစ်အော်ကြသည် (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၇။
နိမိတ်ငါးမျိုးထင်လာသောနတ်ကို ကျန်သောနတ်များက ခေါ်၍ နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်သို့ သွင်းကြကုန်၏၊ နတ်ပြည်တိုင်း နန္ဒဝန်ဥယျာဉ် ရှိကြသည်ပင် (ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၄၄)။
နတ်တို့သည် ဥပပါတ်သာ ဖြစ်ကြ၍ (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၄၁) စုတေပြီးနောက်၌ နတ်သေကောင်ကို မြှုပ်နှံဖွယ်၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ဖွယ် ကိစ္စ ပြုလုပ်ရန် မလို၊ သေလွန်သည်နှင့်တပြိုင်နက် ခန္ဓာကိုယ်လည်း ပျောက်ကွယ်၏ (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၁-၂။
နိမ္မာနရတိနတ်: ကိုယ်တိုင်ဖန်ဆင်းသော များ၌ မွေ့လျော်ကြ၏။
ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်: သူတပါးဖန်ဆင်းသော အာရုံများ၌ ကာမဂုဏ်မွေ့လျော်ကြ၏ (ဣတိဝုတ်၊၂၅၈။
ကာမာဝစရ နတ်များသည် အလွန်ပြင်းစွာ တွေဝေတတ်ကြ၏၊ အာရုံ ၆-ပါးတို့ဖြင့် လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်ခံရ၍ သုဓာဘုတ်ကို စားသောက်ပြီး မစားသောက်ရသေးသည်ကိုပင် မသိနိုင်အောင် မေ့လျော့တတ်ကြသည် (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၂)။
ကာမာဝစရနတ်တို့အား သုက်သွေးရှိ၏၊ သံဝါသပြုသော်လည်း တည်ရာမှ မရွေ့၊ တည်မြဲတိုင်းသောနေရာ၌ သာလျှင် တစုံတခုဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်၍ ထိုခဏဖြစ်ပေါ်သော သံဝါသပြုလိုမှု အပူကို ငြိမ်းစေလျက် မေထုန်ကိစ္စကို ပြီးစေကြ၏ (သာရတ္ထ၊၂၊၃၀၁။
ကာမဝစရစိတ်ကာမာဝစရစိတ္တ (န) [ကာမာဝစရ + စိတ္တ] ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာဖြစ်သော စိတ်၊ ကာမာဝစရစိတ်။
အဘိဓမ္မာနည်းအရ ၏ အာရုံဖြစ်သော တရားများနှင့် အမျိုးတူ၊ အနွယ်တူ အမည်တူရှိကာ ကာမဘုံ၌ အကျုံးဝင်သောကြောင့် ဤအမည်ကို ရခြင်းဖြစ်သည်။
စိတ် ၁၂ ပါး: ယုတ်ညံ့သော အနက်ကြောင့် "ပါပ" (မကောင်းမှု) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။
အဟိတ်စိတ် ၁၈ ပါး: ဟိတ်တရား (၆) ပါးနှင့် မယှဉ်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်သော စိတ်များဖြစ်သည်။
အဟိတ်ကြိယာ ၃ ပါး (အာဝဇ္ဇန်း ၂ ပါးနှင့် ဟသိတုပ္ပါဒ် ၁ ပါး) တို့ ပါဝင်သည်။
ကာမသောဘဏစိတ် ၂၄ ပါး: ကောင်းမြတ်သော "သောဘဏ" များနှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်သော စိတ်များ ဖြစ်သည်။
မဟာ ၈ ပါး: ကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ရင့်ကျက်လာသော စိတ်များ။
မဟာ ၈ ပါး: အရှင်မြတ်တို့၏ သန္တာန်၌သာ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အကျိုးကို မဖြစ်စေတော့သော စိတ်များဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် မိမိအလိုလို ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (အသင်္ခါရိက) နှင့် သူတစ်ပါး တိုက်တွန်းမှု သို့မဟုတ် မိမိဘာသာ အားထုတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (သသင်္ခါရိက) ဟူ၍လည်း ကွဲပြားမှု ရှိသည်။
ရူပဗြဟ္မာများတွင်မူ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ များ မရှိသည့်အတွက် ၎င်းနှင့် ဆက်စပ်သော စိတ်အချို့ မဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း၊ ကာမာဝစရကုသိုလ်နှင့် အချို့သော ဝိပါက်စိတ်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
လောဘမူစိတ် သည် တော်အရ စိတ် (၁၂) ပါးအနက် လောဘ ကို အခြေခံအမြစ်အဖြစ်ပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်စုစုပေါင်း (၈) ပါး ကို ဆိုလိုသည်။
လောဘသည် သတ္တဝါတို့အား ဆင်းရဲမှ မထွက်နိုင်အောင် ချည်နှောင်ထားတတ်သော "ဝါန" သဘောရှိသော တရားဖြစ်သည်။
သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိကစိတ် - ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့်တကွ မှားသောအယူရှိ၍ မိမိအလိုလို ဖြစ်ပေါ်သောစိတ်။
သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိကစိတ် - ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့်တကွ မှားသောအယူရှိ၍ သူတစ်ပါးတိုက်တွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သောစိတ်။
သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိကစိတ် - ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့်တကွ မှားသောအယူမရှိဘဲ မိမိအလိုလို ဖြစ်ပေါ်သောစိတ်။
သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိကစိတ် - ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့်တကွ မှားသောအယူမရှိဘဲ သူတစ်ပါးတိုက်တွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သောစိတ်။
သဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိကစိတ် - အလယ်အလတ်ခံစားမှုနှင့်တကွ မှားသောအယူရှိ၍ မိမိအလိုလို ဖြစ်ပေါ်သောစိတ်။