DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အာဠာဝကမင်းသားအား ဘီလူးစားအဖြစ် မပို့မီ တစ်နေ့ နံနက်ကပင် မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် မဟာကရုဏာ သမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူ၍ သဗ္ဗညုတညာဏစက္ခုဖြင့် လောကကို ရှုတော်မူသောအခါ အာဠာဝက မင်းသား၏ အနာဂါမိဖိုလ်သို့ရောက်မည့်အကြောင်း၊ အာဠာဝကဘီလူး သောတာပတ္တိဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်မည့် အကြောင်းနှင့် ရှစ်သောင်းလေးထောင်သော သတ္တဝါတို့၏ တရားရအံ့သော အကြောင်းကို မြင်တော်မူသဖြင့် လကွယ်နေ့ ညချမ်းအချိန်ကပင် တစ်ကိုယ်တော်တည်း ပရိက္ခရာရှစ်ပါးကို ယူဆောင်လျက် သာဝတ္ထိပြည်မှ ယူဇနာသုံးဆယ်ကွာသော အာဠာဝီပြည်သို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် အာဠာဝကဘီလူး၏ ဗိမာန်သို့အရောက်တွင် တံခါးစောင့်ဖြစ်သော ဂဒြဘဘီလူးက အာဠဝကဘီလူးထံ ခွင့်တောင်းပေးမည့် အကြောင်းလျှောက်ထား ပြီးနောက် အာဠာဝက ဘီလူးရှိရာသို့ ထွက်သွားလေသည်။
အာဠာဝကဘီလူးသည် ဟိမဝန္တာအရပ် နတ်တို့၏ အစည်းအဝေးမှ ပြန်လာ၍ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်လေသော် စော်ကား သည့်သဘောအရနှင့် ရုတ်ခြည်းဒေါသထွက်ပြီးလျှင် လက်နက် အမျိုးမျိုး၊ မိုးကြိုးပုဆိန်၊ တိမ်ခိုး လျှပ်စစ်၊ ချုန်းထစ်ရိုက်ကျူးလျက် အထူးထူးသော ကြောက်မက်ဖွယ်တို့ဖြင့် မှုတ်လွှင့် ဖျောက်ဖျက်ရန် နှလုံးသွင်းနှင့် တန်ခိုးချင်းပြိုင်လေရာ အနိုင် မရ ရှုံးသည်ချည်းသာ ဖြစ်၍ နည်းသစ်ကြံကာ ပြဿနာကို မေးမြန်း၏။
အာဠာဝကဘီလူးက- # (၁) လောကသုံးပါး၌ ယောက်ျားမိန်းမ ဟူသမျှတို့၏ မြတ်လှစွာသော ဥစ္စာရတနာကား အဘယ်နည်း။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ကဿပဘုရားက ဖြေကြားတော်မူသကဲ့သို့ ဖြေကြားတော်မူသည်မှာ- # (၁) ဤလူ့ရွာ၌ ယောက်ျားမိန်းမ ဟူသရွေ့၏ မြတ်လှစွာသော ဥစ္စာရတနာမှာ ရတနာသုံးပါးတို့၏ ဂုဏ်၌ မတုန်မလှုပ် ခင်မင်ကြည်ညိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့မြတ်စွာဘုရားဖြေဆိုသည်ကို အာဠဝကဘီလူးသည် အလွန် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်လှသဖြင့် ကြွင်းသေးသော ပြဿနာကို ထပ်ကာ မေးမြန်းပြန်သည်မှာ- # (၁) အဘယ်သို့သော အကြောင်းအရာဖြင့် သံသရာဟူသော ဩဃကို ကူးမြောက်နိုင်ပါအံ့နည်း။
မြတ်စွာဘုရားက ဖြေတော်မူသည်မှာ- # (၁) သဒ္ဓါတရားဖြင့် သံသရာတည်း ဟူသော ဩဃကို ကူးမြောက်နိုင်သည်။
အာဠဝီပြည်သားတို့သည် ဘီလူးအား အာဠဝကမင်းသားကလေးကို အလိုရှိသလိုပြုလုပ်ရန် ပေးအပ်လိုက်ရာ သောတာပန်အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးဖြစ်သော ဘီလူးက သူငယ်ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ချီငင်၍ ''အရှင်ဘုရား ဤသူငယ်ကို အလိုရှိရာ ပြုတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်ကပ်လှူ ပါသည်''ဟု ဆိုပြီးလျှင် ဘုရားအား သူငယ်ကလေးကို ကပ်လှူလေသည်။
ဗော်လ်တာ၏မိဘများဖြစ်ကြသော ဖိလစ်ပိုင် ဗော်လ်တာနှင့် မာရီယာမဒါလီနာအင်ဇာဇီတို့သည် ဗော်လ်တာအား ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ယောက်ဖြစ်စေလို၍ ဘာသာရေးကျောင်းသို့ ပို့ခဲ့သည်။
ဗော်လ်တာသည် သူ၏ ဘဝတွင်လက်တင်ဘာသာဖြင့် တစ်ပုဒ်ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။
ဗော်လ်တာသည် ကို စတင်တွေ့ရှိဖော်ထုတ်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
သည်ပုံမှန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။
ဗော်လ်တာ၏ပြုလုပ်ချက်မှာ မျိုးမတူသော ပြားတစုံ (နှစ်ပြား) ကို စီးစေသည်။
ယင်းနှစ်ပြားမှာ နှင့် တို့ဖြစ်သည်။
မျိုးမတူသော နှစ်ခုကို ရေငန်တွင်နှစ်ထားလိုက်သည်။
အငြိမ်းစားယူစဉ် သူသည် မှာရှိနေသည်။
ဗိုလတာ ကို နိုင်ငံ၊ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
နောက်တစ်နှစ်ကြာ ၁၇၇၅တွင် ထုတ်လုပ်သည့် ကိရိယာ ကိုရှိရင်းစွဲ များထက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားသည့် ကိရိယာကိုပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
တို့မှ ဓာတ်ငွေ့များကို စုဆောင်းလေ့လာရင်းမှ ဓာတ်ငွေ့ ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဗိုလတာသည် နှင့် ၏ ဆက်စပ်မှုကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယင်းကို (Volta 's Law of capacitance) ဟုခေါ်သည်။
ယင်းတွေ့ရှိချက်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပိုတင်ရှယ်ခြားနားခြင်း၏ ကို ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
သည် တစ်ကောင်၏ တစ်ဘက်တစ်ချက်စီတွင်မျိုးမတူသော များကို ချိတ်ဆွဲစေခြင်းဖြင့် သတ္တဝါလျှပ်စစ် (Animal Electricity) ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလတာသည် ဖား၏ခြေထောက်တွင် ရည်စိမ်ထားသော ကိုကပ်ကာ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုကိုလေ့လာခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့လေ့လာစူးစမ်းမှုကြောင့် အပါအဝင် (Galvanic Cell) ၏ Electromotive Force (emf) အစရှိသည်တို့ကိုလည်း လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဂယ်လ်ဗနစ်ဆဲလ် မျိုးမတူသော သတ္တု နှစ်ခုပါဝင်၍ ၎င်းတို့ကို ဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။
ဗိုလတာသည် ဓာတ်အိုးများပြုလုပ်ရာတွင် မတူညီသော သတ္တုလျှပ်ခေါင်း နှစ်ခုကိုအသုံးပြုရမည်ဖြစ်ရာ ထို သတ္တု သည် (Silver) နှင့် (Zinc) တို့သည် အကောင်းဆုံးသော သတ္တု များပင်ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့သည်။
ဗိုလတာသည် အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် အဝေးမှနေ၍ လှမ်း၍ ပစ်နိုင်သော ကိုလည်းတီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
ခေါ်ကိရိယာ တစ်မျိုးမှနေ၍ လျှပ်စီးကြောင်းကို ကိုဘိုမှသို့ ဖြင့်ပေးပို့ကာ သေနတ်မောင်းကိုဖြုတ်နိုင်ရန်ပြုလုပ်ထားသည်။
နှင့်ကြား အဖြစ် ပြားများကို အသုံးပြုထားသည်။
ထိုကဲ့သို့အသုံးပြုသည့် စနစ်သည် ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်သည်။
မှာ သော်လည်းကောင်း၊နှင့်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဓာတ်ငွေ့သည် ထွက်ခွာသွားခြင်းမရှိသောကြောင့် (Polarization) ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဗိုလတာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် တီထွင်မှု များကို နှစ်ထောင်းအားရသည့်အတွက် နပိုလီယံမှ ၁၈၀၁ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ (Tibeto-Burman languages) သည် ကြီးအတွင်း တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ မပါဝင်သည့် ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားအစုအဖွဲ့အားလုံးကို စုပေါင်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
Thurgood, G., & LaPolla, R. J. (2003). ''The Sino-Tibetan Languages''. Routledge. မိသားစုဝင် ဘာသာစကား အမျိုးကွဲပေါင်း ၄၀၀ ကျော်သည် အရှေ့အာရှ၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြေပြန့်လွင်ပြင်များတွင်ပါ ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုကြသည်။
Sagart, L., et al. (2019). "Dated language phylogenies shed light on the ancestry of Sino-Tibetan languages". ''PNAS'', 116(21).အထူးသဖြင့် မော်လီကျူး ဗီဇဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ O3 (O2a2b1a1) DNA သည် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား ပြောဆိုသူများ၏ အဖမျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး တွေ့ရှိရသည့် Haplogroup ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ရှေးဦးလူသားတို့၏ မူလရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှုနှင့် အခြေချနေထိုင်မှု သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်လည်ပုံဖော်ရာတွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
Wang, C. C., et al. (2021). "Genomic insights into the formation of human populations in East Asia". ''Nature'', 591(7849). တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသူဦးရေ ဒုတိယအများဆုံး ဘာသာစကားအုပ်စုဖြစ်ပြီး ပညာရှင်များက ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုများကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ်က ဘာသာစကားများကို ၎င်းတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံ (Structure) အပေါ် အခြေခံ၍ အုပ်စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။
Monosyllabic Theory: အစောပိုင်း ပညာရှင်များက စကားလုံး တစ်လုံးချင်း အသံထွက်သော (Monosyllabic) နှင့် အသံနိမ့်အသံမြင့် ရှိသော (Tonal) ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ထိုင်း နှင့် ဗီယက်နမ် ဘာသာစကားများကို အုပ်စုတစ်ခုတည်းဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြဖူးသည်။
ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒတွင် James Matisoff က Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus (STEDT) စီမံကိန်းဖြင့် ရှေးဦးဘာသာစကား (Proto-Sino-Tibetan) ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ရာမှ - တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) နှင့် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman) တို့သည် တူညီသော ဘိုးဘွားဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြခဲ့သည်။
ယခုအခါ ပညာရှင်အချို့ (ဥပမာ- George van Driem) က "Sino-Tibetan" အမည်အစား "Trans-Himalayan"ဟု ခေါ်ဆိုရန် အဆိုပြုကြသည်။
လက်ရှိတွင် အများစုက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို အောက်ပါအတိုင်း အခြေခံခွဲခြားထားသည် - {- - } တိဗက်–ဗမာလူမျိုးများသည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာမိသားစု၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဤအဖွဲ့အစည်းတွင် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တခြား တိဗက်-ဗမာ ဘာသာပြောလူမျိုးများ ပါဝင်သည်။
သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒအခြေခံသုတေသနများအရ တိဗက်–ဗမာလူမျိုးများ၏ မူရင်းစတင်ရာဒေသကို တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း (၊ ) နှင့် ၊ များတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ကြောင်း အများအားဖြင့် ယူဆနိုင်သည်။
Van Driem, George (2001). ''Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region''. Leiden: Brill. ထိုဒေသမှတဆင့် အဆင့်ဆင့်ခွဲဖြာထွက်လာပြီး ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၊တရုတ်နိုင်ငံ၊အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း ဒေသ အထိပြန့်နှံ့ လာခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
Karmin, Monika et al. (2015). "A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture". ''Genome Research''. Haplogroup D-M174 သည် တိဘက်လူမျိုးများ နှင့် တောင်ပိုင်း တိဗက်–ဗမာအစုများတွင် သီးခြားထင်ရှားသည်။
Zhong, Hai et al. (2010). "Extended Y Chromosome Investigation Suggests Postglacial Migrations of Modern Humans into East Asia via the Northern Route". ''Molecular Biology and Evolution''. Haplogroup N နှင့် Haplogroup C တို့သည် ရာခိုင်အနှုန်းအနည်းငယ်သာ တွေ့ရသော်လည်း တချို့ တိဗက်–ဗမာ အုပ်စုများတွင် သက်ဆိုင်မှုရှိကြောင်း သုတေသနများ ဖော်ပြထားသည်။
Kang, Longli et al. (2013). "High-altitude adaptation of the mitochondrial genome in Tibetans". ''Proceedings of the National Academy of Sciences''. တိဗက်–ဗမာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇပုံစံများသည် တိဘက်ကုန်းမြေမြင့်တွင် အလွန်ထင်ရှားသော အဆင့်မြင့်နေထိုင်နိုင်စွမ်းများ နှင့် ဆက်စပ်ပြီး ဥပမာအားဖြင့် EPAS1 မျိုးရိုးဗီဇ သည် သွေးတွင်းအောက်စီဂျင်ပမာဏ အနည်းငယ်ဖြင့်နေထိုင်နိုင်သည့် ဗီဇဖြစ်ပြီး တိဘက်လူမျိုးများတွင်သာ ထင်ရှားပါသည်။
Yi, Xin et al. (2010). "Sequencing of 50 human exomes reveals adaptation to high altitude". ''Science''. တိဗက်-ဗမာစကားများတွင် သဒ္ဒါပုံစံများသည် အခြား အာရှဘာသာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သော်လည်း ထူးခြားမှုရှိသည်။
တိဗက်အုပ်စု (Tibetic) တိဗက် (Amdo, Kham, Ü-Tsang) Dzongkha (ဘူတန်) ဆစ်ခ်ကင်း, Sherpa(ရှဲပါ့) လိုလို-ဗမာအုပ်စု (Lolo-Burmese) ဗမာနှင့် ဗမာနွယ်ဝင်များ၊အာချန်(မိုင်းသာ)၊လော်ဝေါ် or မရူ ( mainstream linguistics အရ Sal အုပ်စု) လိုလို (ယီ), လီဆူ, နရှီး, အာခါ ကရင်အုပ်စု (Karenic) စကောကရင် ပိုးကရင် ကယား (ကရင်နီ) ပအိုဝ်း ကယန်း Qiangic အုပ်စု Qiang Pumi Muya Ersu, etc. (စီချွမ်ကုန်းမြင့်) နာဂ-ကူကီး-ချင်း အုပ်စု နာဂများ ကူကီး, ဇိုမီး ချင်း (တီးတိန်,ဟားခါး, etc.) ကသည်း နုံ အုပ်စု (Nungish) ရဝမ် ထရုံ ဆယ်လ် အုပ်စု(Sal) ဂျိန်းဖော (ကချင်) ဇိုင်ဝါး (historical classification အရ လိုလို-ဗမာအုပ်စု) လာချိဒ် (historical classification အရ လိုလို-ဗမာအုပ်စု) Luish (သက်,ကတူး, Andro-Sengmai) Tani အုပ်စု Galo Apatani Nyishi အခြား Tani ဘာသာစကားများ (Arunachal Pradesh ပြည်နယ်) Bodic အုပ်စု Tamang Gurung Magar Thakali Chepangic, Raji-Raute, Dura Kiranti အုပ်စု Rai များ (Bantawa, Chamling, Kulung, etc.) Limbu Newaric / Himalayish Newar (Nepal Bhasa) Baram အခြား သေးငယ်သော အုပ်စုများ Dhimalic (Dhimal, Toto) Lepcha Dhambojiya ဘာသာစကား၏ အမည်မှာ အဓိက စကားပြောသူများ ဖြစ်သည့် ၃၅ သန်းကျော်သော မြန်မာဘာသာစကား ပြောသူ နှင့် ၈ သန်းကျော်သော တိဗက်စကား ပြောသူများကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားသည်။
Charles Forbes က မိသားစုသည် Max Muller 's Turanian ၏ Gangetic နှင့် Lohitic အကိုင်းအခက်များကို ပေါင်းစည်းခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး ဆီးမိုက် ၊ "အာရီယန်" နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားများမှလွဲ၍ Eurasian ဘာသာစကားများအားလုံးပါဝင်သော ဧရာမမိသားစုကြီးဖြစ်သည်။
ဂျာမန်လူမျိုး ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ သမိုင်းပညာရှင်၊ လူမျိုးရေးဆရာ Julius Klaproth က ဗမာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်အားလုံးတွင် တူညီသော အခြေခံ မျှဝေကြသည်၊ သို့သော် ၊ နှင့် သည် အတော်လေး ကွဲပြားကြောင်း ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။
တရုတ်နှင့် မျှဝေထားသော ဝေါဟာရနှင့် typological features များကို အခြေခံ၍ ထည့်သွင်းထားခဲ့ပြီးJean Przyluski သည် ''Sino-Tibétain'' (Sino-Tibetan) ဟူသော ဝေါဟာရကို Antoine Meillet နှင့် Marcel Cohen 's ''Les Langues du Monde'' တွင် 1924 ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့၏အခန်းခေါင်းစဉ်အဖြစ် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။
တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား အများစုသည် သွားလာရန်ခက်ခဲသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသောကြောင့် ထိုဘာသာစကားများကို လေ့လာရာတွင် အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။
ကရင်ဘာသာစကားသည် နှင့် နှင့် ထိတွေ့မှုကြောင့် ရည်ညွှန်းထားသည့် ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ စကားလုံးအစီအစဉ်ရှိခြင်းတွင် အခြားတိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ (Bai မှလွဲ၍) နှင့် ကွဲပြားသည်။
တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအုပ်စု၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော ဘာသာစကားမှာ ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် စံသတ်မှတ်ကာ မြန်မာဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူပေါင်း ၃၂ သန်းကျော်ရှိပြီး ၁၂ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက စာပေအစဉ်အလာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗမာဘာသာစကားသည် မြန်မာနှင့် ထိုင်း၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ နှင့် ကုန်းမြင့်တို့တွင် ဘာသာစကား ၁၀၀ ခန့် ပြောဆိုသော ဘာသာစကား 100 ခန့် ပါဝင်သည့် တွင်ပါဝင်ပြီး အပြင်းအထန်လေ့လာပြီး ကောင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်။
အဓိကဘာသာစကားများတွင် ပါဝင်ပြီး အနောက်ဘက် နှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်း၊ အာခါဘာသာစကား နှင့် ဟာနီဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး ယူနန်တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာအရှေ့ပိုင်း၊ လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်းနှင့် ယူနန်၊ မြန်မာမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ နှင့် လားဟူ တို့ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားများသည် ကာလကြာရှည်စွာ တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားသောကြောင့် ဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲစေသည်။
စီချွမ်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများသည် ရှေးဟောင်းအင်္ဂါရပ်များစွာကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် နှင့် Rgyalrongic ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များနေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။
ပထမရာစုနှစ်များက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ဂုပတ္တအက္ခရာ ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ကမ္ပည်းစာများမှ လူသိများသည်။
တိဗက်ဘာသာစကားများကို အများအားဖြင့် Bodish အုပ်စုအဖြစ် ဘူတန်နှင့် တို့၏ သေးငယ်သော အရှေ့ Bodish ဘာသာစကားများ ဖြင့် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။
ဖော်ထုတ်နိုင်သော အရွယ်အစားကြီးမားသောအုပ်စုများမှာ နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့၏ အနောက်ဟိမဝန္တာဘာသာစကားများ ၊ Tamang တစ်သန်းရှိသော ဘာသာစကားများအပါအဝင် အနောက်နီပေါ၏ Tamangic ဘာသာစကားများ နှင့် နီပေါအရှေ့ပိုင်း Kiranti ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသည် အုပ်စုငယ်အပြင် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများ နေရာဖြစ်သည်။
Brahmaputran သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး နှင့် Konyak ဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး အိန္ဒိယပြည်နယ်များမှတဆင့် ၊ နှင့် တို့ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတွင် ပြောဆိုကြပြီး Jingpho-Luish အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။
ပြောဆိုသူ ၁.၄ သန်းရှိသော မဏိပူရပြည်နယ်၏ အဓိကဘာသာစကားဖြစ်သော သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၅၀ သို့မဟုတ် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တို့တွင် ပြောဆိုနေကြပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာကြား လူတစ်စုက ပြောဆိုကြသည်။
အထက် မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှ တို့ မသိမ်းပိုက်မီ ၁၈၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ တွင် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်ကို စတင် တည်ထောင် ခဲ့လေသည်။
ယင်းကို အောက်မြန်မာနိုင်ငံမင်းကြီး သည် မိမိပိုင်စာအုပ်များဖြင့် အရင်း တည်ကာ စတင် တည်ထောင် ခဲ့သည် ကို အကြောင်းပြု၍ ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ဟု မှည့်ခေါ်သည်။
စတင်တည်ထောင်စဉ်က ယခု ဗဟိုအစိုးရ တန်းမြင့်ကျောင်း တည်ရာ နှင့် ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း ထောင့်ရှိ နေရာတွင် ကိုယ်ပိုင် အဆောက်အအုံဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်သို့ ပထမဆုံး အဖိုးတန်စာအုပ်များ လှူဒါန်းကြသူများမှာ မြန်မာနိုင်ငံ တရားဝန်ကြီး ဂျာဒင်းနှင့် ပါဠိ ချီလဒါ တို့ ဖြစ်သည်။
ထိုနောက် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပိဋကတ် တော်များကို ငွေ တစ်သောင်း ငါးထောင် ပေး၍ဝယ်ကာ ဖြည့်သွင်းခဲ့၏။
ယင်းသို့ တစ်စတစ်စ စုဆောင်းလာခဲ့ရာ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်၌ စာအုပ်ပေါင်း ၁၉၆၈၃ မျှ စုဆောင်းမိပြီးဖြစ်လေသည်။
သို့သော် ဒဏ်ကြောင့် ပိဋကတ်တိုက်၏ နှင့် တန်ဖိုး ၉၀ ရာခိုင်နူန်း ဆုံးရှုံး လေသည်။
သို့သော် အလွန် ရှားပါးလှသော နှင့် များ အားလုံးလိုလို ပြန်လည် ရရှိသည့် အတွက် အထူး ဝမ်းမြောက်ဖွယ် ဖြစ်လေသည်။
ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ကို တည်ထောင်စက အစိုးရပညာရေး ဆင်ဒီကိတ်က အုပ်ချုပ်ခဲ့၏။
အစိုးရက ကျပ်ငွေ ၈၀၀၀၊ အဖွဲ့က ကျပ်ငွေ ၃၆၀၀ ထောက်ပံ့ကြေးကို နှစ်စဉ် ချီးမြှင့် လေသည်။
ထို ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ကို မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ၏ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနက အဖြစ်ဖြင့် ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။
ဗက်စကို ဒါ ဂါးမား (၁၄၆၀ ဝန်းကျင် - ၁၅၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၄) သည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသား နယ်မြေသစ်စူးစမ်းသူဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသို့ ပင်လယ်ကိုဖြတ်ကာ ပထမဆုံးရောက်ခဲ့သူတည်း။
ပေါ်တူဂီတို့သည် နှစ်ပေါင်း ၆၀ ခန့် မျှ အာဖရိကတိုက် အနောက်ဘက် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ ခရီးလမ်းကို တဖြည်းဖြည်းစမ်း၍ သင်္ဘော လွှင့် ကြည့်ခဲ့ကြရာ၊ ၁၄၈၈ ခုနှစ် တွင် ဆိုသူသည် အာဖရိကတိုက် တောင်ဘက်စွန်း ကို ပတ်မိပြီးလျှင် အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေ တစ်လျှောက်အ တော်ပင် ခရီးပေါက်ခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း စပိန်နိုင်ငံက ၁၄၉၂ ခုနှစ်တွင် အရှေ့တိုင်းသို့သွားသော ပင်လယ်ခရီးကိုရှာရန် ကို လွှတ်လိုက်ရာ၊ သို့ သွားရာ ခရီးလမ်းစ ရခဲ့လေ သည်။
ဗက်စကိုဒါဂါးမား သည် နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရန် အခွင့်အရေးများလည်း ရှိခဲ့ရာ၊ အလွန်ချမ်းသာကြွယ်ဝလာလေသည်။
ဝါရှင်တန် အားဗင်းကား ၁၇၈၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ၌ ဖွားမြင်လေသည်။
စာရေးဆရာအဖြစ် ''ကနစ်ကား ဗော့ကား'' ဟူသော အမည်ကို ၁၈၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အားဗင်း သည် အစ်ကို များနှင့်အတူ သံကိရိယာလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ သော်လည်း အလုပ်အကိုင် ရှုံးသဖြင့် ယခင်ကစာရေးခြင်းဖြင့် ရရှိထားသော ငွေရင်းကလေးပင် ပြုတ်ရရှာလေသည်။
စာရေး ဆရာကြီး ဆာဝေါ်လတာ စကော့၏ အားပေးကူညီမှုဖြင့် အမေရိကန် ပုံတိုပတ်စကလေးများကို ''စာတိုပေစ''အမည်နှင့် ထုတ်ဝေ လိုက်ရာ အထူးပင်နာမည်ရ၍ အရောင်းရသွက်သော ကြောင့် အားဗင်းသည် အသုံးအစွဲ ချောင်လည်၍ အစ်ကိုများ ကိုပင် ထောက်ပံ့နိုင်သည့်အခြေသို့ ရောက်လာပြန်သည်။
ရှိတ်ဟာဆီနာသည် လွတ်လပ်ရေးကို ရယူပေးခဲ့သည့် ၏ သားသမီး ငါးဦးအနက် အကြီးဆုံးသမီး ဖြစ်သည်။
သူမသည် မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာသည် Boston University မှ ချီးမြှင့်သည့် Degree of Doctor of Law၊ Waseda University မှ ချီးမြှင့်သည့် Honorary Doctor of Law၊ University of Abertay Dundee မှ ချီးမြှင့်သည့် Honorary Doctorate of Philosophy Visva Bharati University of West Bangal မှ ချီးမြှင့်သည့် Honorary Degree of Desikottama (Doctor of Literature, Honoris Causa) Australian National University မှ ချီးမြှင့်သည့် Degree of Doctor of Laws, Honoris Causa ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ Dhaka University မှ ချီးမြှင့်သည့် Doctor of Laws Catholic University of Brussels မှ ချီးမြှင့်သည့် Honorary Doctorate Degree (Doctor Honoris Causa) အမေရိကန်နိုင်ငံ Bridgeport University မှ ချီးမြှင့်သည့် Honorary Doctor of Humane Letters ဘွဲ့များကို ရရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာသည် ပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (UNESCO) မှ ချီးမြှင့်သည့် Houphouet Boigny ငြိမ်းချမ်းရေးဆု၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ Randolph Macon Women's College မှ ချီးမြှင့်သည့် ဆု၊ (FAO) မှ ချီးမြှင့်သည့် စိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု CERES ဆု၊ The All India Peace Council မှ ချီးမြှင့်သည့် Mother Teresa Award ဆုတံဆိပ်များအပြင် ၊ The Mahatma MK Gandhi Foundation of Oslo မှ ချီးမြှင့်သည့် M.K Gandhi Award ဆုတို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
လစ်လပ်နေသည့် အစိုးရအဖွဲ့ရာထူးကို သည် ဆက်ခံခဲ့သည်။
ပြည်ပြေးဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းအပါအဝင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရဲချုပ် ဟောင်းတို့ကို လူသေကြေစေခဲ့သည့် ဆန္ဒပြပွဲ ဖြိုခွင်းမှု နှင့် ပတ်သက်ပြီး အာဏာပိုင်များက စွဲချက် ၅ ခု ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ကြသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း အပါအဝင် တရားစွဲခံထားရသူ သုံးဦး၌ နိုင်ငံတော် သက်သေအဖြစ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရဲချုပ်ဟောင်းဖြစ်သူ အဒူလာ အယ် မာမမ် သာ တရားရုံးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုသူသည် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်သာချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ရှိတ် ဟာဆီနာ ကမူ တရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်သည် “ဘက်လိုက်မှုရှိပြီး နိုင်ငံရေးလှုံ့ ဆော်မှု” ဖြစ်သည်ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။
ရှိတ်ဟာဆီနာသည် အိမ်ထောင်ရှိပြီး သားတစ်ဦးနှင့် သမီးတစ်ဦး ရှိသည်။
ကြေးမုံသတင်းစာ၊ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၅.၁၂.၂၀၁၁)။
အဖွဲ့ဝင်ပေါင်း ၁၂ နိုင်ငံ ရှိသည်။
အမျိုးသား အစာပေဆုကို ဘာသာရပ် ဆယ်မျိုးခွဲခြား၍ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဘာသာရပ်တစ်မျိုး အတွက် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထ ဆုလေးမျိုးနှင့် ဝတ္ထုရှည် ပထမဆုအတွက် ကျပ် ၂၀၀၀၊ဒုတိယ ဆုအတွက်ကျပ် ၁၅၀၀၊ တတိယဆုအတွက်ကျပ် ၁၀၀၀၊ စတုတ္ထဆုအတွပ် ကျပ် ၅၀၀ ချီးမြှင့်ရန် ကျန်ဘာသာရပ်ကိုးမျိုးအတွက် ပထမဆု ကျပ် ၁၅၀၀၊ ဒုတိယဆု ကျပ် ၁၀၀၀၊ တတိယဆု ကျပ် ၇၅၀၊စတုတ္ထဆု ကျပ် ၅၀၀ စီ ချီးမြှင့်ရန် သတ်မှတ်သည်။
ပြိုင်ပွဲဝင်သော စာအုပ်စာမူများသည် # မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် ကို အထောက်အကူပြုရမည်။
ဒေါက်တာ မီခေးလ် ဗွီ မီယာစညီကိုဗစ်ချ် (Mikhail Myasnikovich) အား ပြည့်နှစ် မေလ ၆ရက်နေ့တွင် မင့်ခ်စ်ပြည်နယ်၊ နက်စ်ဗစ်ခရိုင်၊ နိုဘီစနော့ကျေးရွာ၌ မွေးဖွားသည်။
ခုနှစ်တွင် စေနာ့ အထက်တန်းကျောင်းမှ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် ဘရက်စ်ပြည်နယ်၊ အင်ဂျင်နီယာ နှင့် ဆောက်လုပ်ရေး တက္ကသိုလ် နှင့် ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းပါတီကျောင်းမှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီစကီခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် မင့်ခ်စ်မြို့တော် အုပ်ချုပ်မှုကော်မတီ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ခုနှစ်တွင် ၏ မင့်ခ်စ်မြို့တော် ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် ၏ ဒုတိယ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ခုနှစ်မှ ခုနှစ်အထိ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ သမ္မတရုံး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအကြီးအကဲ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေး ရရှိခဲ့သည်။
ခုနှစ်တွင် ပရော်ဖက်ဆာဘွဲ့ ကို ရရှိခဲ့သည်။
ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁.၁၂.၂၀၁၁)။
SI သည် ပြင်သစ်ဘာသာစကား Système International d'unités''မှ လာသော အတိုကောက် စကားလုံး ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်ပြည်တွင် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
birth_place = ဘရိုဒ်ဝါးတား၊ တပ်စ်မန်တိုင်းဒေသ၊ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ။
death_place = ကိန်းဘရိုတ်၊ အင်္ဂလန်၊ ယူကေ။
အယ်လ်ဖာအမှုန်များသည် နျူကလီအိုင် ဖြစ်သည်ကိုလည်း ရှာတွေ့ခဲ့သည်။
သူ၏ ကြောင့် ယနေ့သိရှိနေကြသော နှင့် တို့ ပေါင်းစပ်ထားသော အက်တမ် ဖွဲ့စည်းပုံကို ဆက်လက်လေ့လာနိုင်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုဖြစ်စဉ်မှ ဓာတ်ငွေ့ ကို ဓာတ်ငွေ့ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော တည်ရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁) [ The Rutherford Museum ] [ Rutherford Scientist Supreme] [ Ernest Rutherford] @ nobel.se "[ Ernest Rutherford 1871 - 1937]". A Science Odyesy, pbs.org.။
ကော်မတီဝင်များမှာ (၁) ၊ (၂) ဦးဝင်းကြည်(စိန်ဌေးရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယို ထုတ်လုပ်ရေး)၊ (၃) ဦးမျိုးမင်းလှ (ဒါရိုက်တာမောင်မျိုးမင်း ရင်တွင်းဖြစ်)၊ (၄) ဦးကျော်စွာ (ဒါရိုက်တာကျော်ဇောလင်း အတွေးပုံရိပ်)၊ (၅) ဦးမြခိုင်(မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအတွင်းရေးမှူး (၁)၊ လျှပ်တစ်ပြက်သတင်းဂျာနယ်၊ မော်နီတာသတင်းဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာချုပ်)၊ (၆) ဦးတင်အေး (တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ၊ ဥပဒေအကြံပေး)၊ (၇) ဦးမောင်မောင်ဦး (မြန်မာနိုင်ငံစာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်၊ Asian Fame Co.Ltd ၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌ)၊ (၈) ဦးဝင်းငြိမ်း (ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်း၊ အလင်းတန်းဂျာနယ်၊ Teen ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက်မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်)တို့ ဖြစ်သည်။
ပြေတီဦး ပညာရေးဖောင်ဒေးရှင်းကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပြေတီဦးမွေးနေ့ အငြိမ့်ဖြန့်ချိခြင်းမှ ရရှိသော အမြတ်ငွေသိန်း ၈၀ နှင့် စိန်ဌေးဗီဒီယို ထုတ်လုပ်ရေးမှ ကျပ် ၁၀ သိန်း၊ ခရေဖြူဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးမှ ငွေကျပ် ၁၀ သိန်း၊ စုစုပေါင်း ငွေကျပ် သိန်း ၁၀၀ ဖြင့် စတင်မတည်ခဲ့ပြီး ပြေတီဦးနှင့် မင်္ဂလာဆောင်လက်ဖွဲ့မှ ရရှိငွေ၊ MRTV-4 မှ လှူဒါန်းငွေ ၃၅ သိန်းနှင့် Garnier မှလှူဒါန်းငွေ ၄၆,၅၇၅,၀၀၀ ကျပ် တို့ကိုလည်း ဖောင်ဒေးရှင်းအတွက် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ထိုပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ထူးချွန်သော်လည်း ငွေကြေးမပြေလည်မှုကြောင့် အားငယ်နေသူများအတွက် ထောက်ပံ့ကူညီနိုင်ရန်။
ပြေတီဦး ဖောင်ဒေးရှင်း ရန်ပုံငွေပွဲအဖြစ် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့ ညနေတွင် သုဝဏ္ဏ မိုးလုံလေလုံ အားကစားကွင်း၌ အနုပညာရှင်များ သီဆိုပွဲ၊ ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်း(ရင်တွင်းဖြစ်) ၏ မုတိတာလွင်ပြင်အငြိမ့်နှင့် ဒါရိုက်တာ ကျော်ဇောလင်း(အတွေးပုံရိပ်)၏ လွဲခဲတယ်နော် ပြဇာတ်တို့ကို ကပြခဲ့သည်။
UNFC ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ (FUA) ဖြစ်သည်။
ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင် ငါးဖွဲ့ရှိသည်။
အိုင်းပက်၏ အရွယ်အစား နှင့် အလေးချိန်မှာ များနှင့် laptop computer များကြားတွင်ရှိသည်။
အိုင်းပက်များ တွင် အသုံးပြုသော operating system သည် နှင့် များတွင် အသုံးပြုသော operating system များနှင့်တူညီသောကြောင့် အိုင်းပက်အတွက် သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသော Application Software များအပြင် iPhone မှ Application Software များကိုလည်း အိုင်းပက် တွင်အသုံးပြုနိုင်သည်။
ဆက်သွယ်မှု ကိုအသုံးပြုသည့်အတွက် Local Area Network နှင့် ကိုလည်း Wireless ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
များကို ၂၀၁၁ မတ်လတွင်စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ယနေ့အချိန်(၂၆၊၁၁၊၂၀၁၁) ထိ ၁၅သန်းမျှရောင်းချပြီးဖြစ်သည်။
Apple Inc., မှ ပထမဆုံးထုတ်လုပ်သည့် tablet computer မှာ Newton Message Pad 100 ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
အိုင်းပက်များသည် ထိမျက်နှာပြင် ၁၀၂၄ x ၇၆၈ pixel ကို အသုံးပြုပါသည်။
အိုင်းပက်သည် ဆက်သွယ်မှု စနစ်ကို အသုံးပြုထားသည့်အတွက် အင်တာနက်ကို ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။
အရွက်၊ ပဉ္စငါးပါး ၊ အမြစ်။
အလွန်အေး၍ မြင့်မား သော တောင်ပေါ် အရပ် ဒေသ၌သာ ပေါက်ရောက်သည်။
မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အရွက်သည် အေး၏ ၊ ဆီးရွှင်စေ၏ ၊ အပင်သည် အဆစ်အဆက် ရောင်ရမ်း ကိုက်ခဲခြင်း ၊ ဝမ်းတွင်း၌ ရစ်ခြင်း ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း တို့ကို ပျောက်ရန် အတွင်းဆေး ၊ အပြင်ဆေး အဖြစ် သုံးနိုင်သည်။
မဏိဩဃပင်သည် အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၈၀ ခန့် မြင့်သော အမြဲ စိမ်း သစ်မာ ပင်ကြီး မျိုး ဖြစ်သည်။
မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ မဏိဩဃ သည် သွေးကို ငြိမ်းစေ တတ်သည်။
အပင်ကို ခုတ်လှဲပြီးသည့်နောက် သစ်လုံးသည် လျင်မြန်စွာ အက်ကွဲလွယ်သည်။
အမြစ် # ပြုတ်ကျို၍ လက်ဖက်ရည် အကြမ်းပန်းကန် တစ်ဝက်ခန့် တွင် ဆားပုပ်မှုန့် အနည်းငယ် ခတ်၍ သောက်က အဖျားရောဂါ ပျောက်ကင်းသည့် အပြင် လည်ချောင်းနာ၊ လည်ချောင်းပူ၊ ချွဲသလိပ်ကပ် ရောဂါများ ပျောက်၏။
လေးဖက်နာဖြစ်က နာကျင်သောခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ နေ့ဘက်တွင် သနပ်ခါး နှင့် ဂွေးဒေါက်ရွက် သွေးပြီး လူးပြီးလျင် ညဘက် ကရမက် သွေး၍ စွဲ လူးပါက အရှင်းပျောက်၏ဟု မြန်မာ တိုင်းရင်းဆေးဆရာကြီး များက ဆိုမိန့်၏။
စာလုံးဆင့်များရိုက်နှိပ်လိုပါက အဆင့်ခလုတ်အဖြစ် အသုံးပြုထားသော အင်္ဂလိပ်ကီး f နှင့် shift key တို့ ကိုရိုက်နှိပ်ပြီး ဆင့်လိုသော အက္ခရာကို ဆက်ရိုက်လိုက်ပါက စာလုံးအဆင့်(ပါဌ်ဆင့်) ဖြစ်သွားပါလိမ့်မည်။
ကွန်ပျူတာ အသုံးပြုသူ အများစုသည် စာစီစာရိုက်ပြုလုပ်ရာတွင် တချို့သောစကားလုံးများကို မှားယွင်းစွာ ရိုက်ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် : -အပင်လတ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပေ(၃ဝ) မှ ပေ (၄ဝ) အထိမြင့်သည်။
အီတလီနိုင်ငံ တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင်ပင် ခေါင်းချခဲ့သည်။
ဖားသေတစ်ကောင်၏ မှ များသည် ဓာတ်ပေးလိုက်သော အခါလှုပ်ရမ်းကြောင်းကိုလေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဇီဝလျှပ်စစ်ဗေဒ သည် စနစ် များ အကြောင်းကို လေ့လာရာတွင် လွန်စွာမှ အထောက်အကူ ဖြစ်သည်။
ဂယ်လ်ဗနီသည် သာသနာရေးရာ များတွင်စိတ်ဝင်စား သောကြောင့် သာသနာဝန်ထမ်း အဖြစ်မှုထမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း ဖြစ်သူ ဖခင်နှင့် မိခင်ဒို့၏ ဆန္ဒအရ ဘိုလိုညာရှိ ဆေးကျောင်းတွင်သင်ယူခဲ့သည်။
တနေ့တွင် ဂယ်လ်ဗနီသည် တည်ငြိမ်လျှပ်စစ် ကိုဖားသရေနှင့် ပွတ်တိုက်စမ်းသပ်ရန် အတွက် ဖားသေတစ်ကောင်၏ အရေခွံကို ဆုတ်နေစဉ် သူ၏လက်ထောက်သည် တင်ပါးရိုးနဗ် အာရုံကြော နှင့်စပ်သော အကြောတစ်ခုကို တည်ငြိမ်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသွင်းထားသည့် ချောင်းတစ်ချောင်းနှင့် မတော်တဆထိမိသွားသည်။
ထိုအခါ ဖားသေ၏ သည် သက်ရှိထင်ရှား ရှိစဉ်က ကဲ့သို့ပင် လှုပ်ရှားသွားသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ယင်းတွေ့ရှိမှုကြောင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ သဘာဝကို ပိုမိုနားလည်လာ ခြင်းအပြင် များ၏ လှုပ်ရှားမှုကိုလဲ ပိုမိုနားလည် သဘောပေါက်လာခဲ့သည်။
ထိုကာလ အပိုင်းအခြားအတွင်းမှာပင် ဂယ်လ်ဗနီ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဖြစ်သူ မှ ကိုတီထွင်ခဲ့သည်။
ဂယ်လ်ဗနီသည် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် နှင့် လုံးဝသက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသော ဘာသာရပ်တစ်ခု အဖြစ်သီးခြား လေ့လာခြင်းမပြုခဲ့ပါ။
ဂယ်လ်ဗနီသည် သူ၏ဘာသာရေးအယူဝါဒ ကြောင့် အတွက်သစ္စာခံကာ ကျမ်းကျိန်မှုကိုမပြု သည့်အတွက် အလုပ်မှပြုတ်ကာ ဝင်ငွေမဲ့ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဆစ်ဂနယ်သခြင်းတွင် အောက်ပါ နည်းစဉ်များ နှင့် အယ်လ်ဂေါ်ရစ်သမ်များ ပါဝင်ပြီး ယင်းတို့ကို အသုံးပြုပုံ ဥပမာများနှင့်တကွ ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။
လီနီယာအီလက်ထရွန်းနစ်ပါတ်လမ်း (linear electronic circuit) များ ဖြစ်ကြသော (passive filters)၊ (active filters)၊ (additive mixers)၊ (integrators) နှင့် (delay lines) များအပြင် (non-linear circuit) များ ဖြစ်ကြသော (compandors)၊ (multiplicators) များဖြစ်ကြသော ( (frequency mixers) နှင့် (voltage-controlled amplifiers)များ၊ (voltage-controlled filters) များ (voltage-controlled oscillators) များနှင့် (phase-locked loops) များသည် အင်နာလော့ဆစ်ဂနယ်သခြင်း ကို အသုံးပြုထားကြသည်။