DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံသည် ထိုကာလ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးကို အစိုးရ အကြီးအကဲအဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။
ကွန်ဒါ သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုစီတွင် တညီတညွတ်တည်း ပြန်လည်အရွေးခံခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ထပ်မံဖျက်သိမ်းပြီး အာဏာများကို သမ္မတထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ် သမ္မတ ကွန်ဒါ သည် သမ္မတရာထူးကို ငြိမ်းချမ်းစွာ လွှဲပြောင်းပေးရန် သဘောတူညီခဲ့ပြီး အာဏာလွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးမှုကြောင့်၊ သူသည် ၏ အာဏာရှင် Mathieu Kérékou (မာသျူ ကေရေးကု) ၏ နောက်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးသည့် ဒုတိယအာဖရိကခေါင်းဆောင်အဖြစ် သမိုင်းမှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဇမ်ဘီယာတရားရုံးချုပ်သည် ထို ရေးပေါ်ကြေညာချက်သည် အကျုံးမဝင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး အရေးပေါ်အခြေအနေအား ရုပ်သိမ်းကာ ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
သမ္မတ ဖရက်ဒရစ် ချီလူဘာသည် ဇမ်ဘီယာ သို့မဟုတ် မြောက်ပိုင်း ရိုဒီးရှား တွင်မွေးဖွားသည့် မိဘများ၏သားသမီးများသာ သမ္မတအဖြစ် အရွေးခံနိုင်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ သက်တမ်းနှစ်ရပ်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် လဲဗီ မွာနဝာဆာသည် MMDပါတီ ၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ်မှနေ၍ သမ္မတ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
ဆက်၍ လဲဗီ မွာနဝာဆာ သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇမ်ဘီယာ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အတိုက်အခံ ပါတီများသည် ရွေးကောက်ပွဲ လိမ်လည်မှု စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ၎င်း၏ အောင်ပွဲကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။
ရူပီးယာ ဘန်ဒါ သည် အစားထိုးဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သမ္မတ မိုက်ကယ် စာတာ သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရာထူးဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ ဒုတိယသမ္မတ ဂိုင် စကော့တ် သည် သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အသားအရောင်ခွဲခြားမှုအဆုံးသတ်ပြီး၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် တောင်အာဖရိကမှ F. W. de Klerk ရာထူးမှနုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဂိုင် စကော့တ် သည် အာဖရိကနိုင်ငံတစ်ခု၏ ပထမဆုံးလူဖြူခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သို့သော် စိတ်သည် အကောင်အထည်မရှိ၊ အသွင်သဏ္ဌာန်မရှိ၊ ဘယ်အရပ်၌ တည်နေသည်ကိုလည်း မသိ၊ ဖမ်းယူ၍လည်း မမိသဖြင့် စိတ်ကို တိုက်ရိုက်လေ့လာရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။
ထို့ကြောင့် စိတ်နေသဘောထားကို စိစစ်၍ အတွင်းဝင်ကြည့်သော စိတ်တွင်းလေ့လာနည်း (Introspection)ဖြင့် စိတ်ကိုလေ့လာရန် ကြိုးစားကြပြန်၏။
လူတို့၏ အပြုအမူများ သည် စိတ်နှင့်ဆက်သွယ်နေကြပါသည်။
စိတ်ကို မမြင်ရသော် လည်း စိတ်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြုအမူများကို မြင်တွေ့နိုင်၏။
ဒေါသဖြစ်လျှင် မျက်နှာနီမြန်းလာခြင်း, နှလုံးခုန်မြန်လာခြင်း, သွေးတိုးချိန် မြင့်တက် လာခြင်း, နတ်ပူးသကဲ့သို့ ကိုယ်ဆတ်ဆတ်တုန်လာခြင်း စသော အမှုအရာ များကို မြင်သိနိုင်၏။
နှလုံးခုန်နှုန်း, သွေးတိုးနှုန်းတို့ကို ကိရိယာများဖြင့် တိတိကျကျ တိုင်းတာနိုင်၏။
ထို့ကြောင့် စိတ်ပညာသည် အပြုအမူကိုလေ့လာသောပညာဖြစ်လာ၏။
အပြုအမူ တစ်ရပ်ကို လေ့လာသည့်အခါ (၁) လှုံ့ဆော်မှု (လ)၊ (၂) ပုဂ္ဂိုလ် (ပ) နှင့် (၃) တုံ့ပြန်မှု (တ) တို့၏ ဆက်သွယ်မှုကို လေ့လာရ၏။
သို့အတွက်(လ- ပ- တ) တို့၏ အလုပ်သဘော ဆက်သွယ်မှုသည် စိတ်ပညာ၏အခြေခံပညတ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။
စိတ်မည်သို့ ဖြစ်ပျက်သည်, မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပျက်သည်, အဘယ်ကြောင့် သိစိတ်, မသိစိတ်ဟူ၍ အသွင်နှစ်မျိုးကွဲပြားရသည် စသည်တို့ကို မသိကြပါ။
စိတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်၌ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်ကို စိတ်ပညာရှင်များသတိပြုမိကြပါ၏။
စိုးရိမ်စိတ်, ပူဆွေးစိတ်, ကြောက်လန့်စိတ်, ဒေါသ ဒေါသစိတ်, ပီတိစိတ် စသော စိတ်အမျိုးမျိုးတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၌ ပြောင်းလဲမှုအမျိုးမျိုးဖြစ်ပေါ်စေသည်ကိုလည်း သိရှိကြ၏။
စိတ်ထောင်းတော့ကိုယ်ကြေသည်၊ စိတ်နွမ်းတော့လူပန်းသည်၊ ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု) ကြောင့်-ဥပါဒ်ရောက်သည် စသည်တို့ကိုလည်း စိတ်ပညာရှင်တို့က လက်ခံကြ၏။
စိတ်ပညာရှင်များနှင့် သိပ္ပံပညာရှင်များကစိတ်ကိုသေချာစူးစမ်းပြီးလေ့လာကြ၏။
သို့ရာတွင် စိတ်၌ အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ထူးခြားသည့်စွမ်းရည်သတ္တိများ ရှိသည်ကို မရှင်းပြနိုင်ကြပါ။
မြတ်ဗုဒ္ဓသည် အဘိဓမ္မာတရားတော်တွင် စိတ်ဖြစ်ပုံပျက်ပုံ၊ စိတ်ကြောင့် ရုပ်ဖြစ်ပုံ၊ စိတ်ကိုခြယ်လှယ်နေကြသော စေတသိက်များကြောင့် စိတ်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲပုံ၊ ကုသိုလ်စိတ်နှင့် အကုသိုလ်စိတ်များဖြစ်ပုံ၊ ထိုစိတ်တို့နှင့် အတူတကွဖြစ်ကြ ယှဉ်ကြသော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် သုဂတိဘဝများနှင့် ဒုဂ္ဂတိဘဝများ ဖြစ်ပေါ်ရပုံ၊ ဈာန်အဘိညာဉ်ရအောင် အားထုတ်လျှင် တယ်လီပသီ, ကလယ်ဗိုးယင့် စသည်တို့ထက် အဆများစွာပို၍ အစွမ်းထက်သော ဉာဏ်ပညာကို ရရှိနိုင်ပုံ၊ ဘဝကို တပ်မက်တွယ်တာတတ်သည့်တဏှာကို ဝိပဿနာလက်နက်ဖြင့် ပယ်သတ်နိုင်ပုံနှင့် ထိုသို့ပယ်သတ်လိုက်သည့်အခါ အချမ်းသာဆုံး ချမ်းသာဖြစ်သည့် သန္တိသုခကို ခံစားရပုံအလုံးစုံတို့ကို တိတိကျကျ ဟောကြားထားပါသည်။
စိတ္တေန နိယတိ လောကော (သံ၊၁။
အခြေခံဖြစ်သော သင်္ဂြိုဟ်လောက်ကို လေ့လာလိုက်လျှင်ပင် လူသားတို့အတွက် အလွန်အကျိုးကျေးဇူးများစေ ပါသည်။
စိတ်ပညာကို လေ့လာလိုသည်ဆိုလျှင် စိတ်ပညာထက် လွန်စွာပြည့်စုံ မှန်ကန်ပြီး ထိပ်တန်းကျသည့် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာကို ဦးစွာလေ့လာလိုက်ပါဟူ၍ တိုက် ----[1] မင်းတင်မွန်,ဒေါက်တာ, တက္ကသိုလ်အဘိဓမ္မာ [2] မြင့်နိုင်,ဒေါက်တာ,စိတ်ပညာမိတ်ဆက်။
နှလုံးရောဂါကုသခြင်း၌ ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုလေ့မရှိသော်လည်း၊ သွေးတိုးရောဂါ သို့မဟုတ် နှလုံးနှင့်ဆက်စပ်သော ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းကို အခြားဆေးဝါးများဖြင့် ကုသ၍မထိန်းနိုင်ပါက အမ်လိုဒီပင်း (Amlodipine) ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
အဖြစ်များသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း ၊ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်းနှင့် ပျို့အန်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ သွေးပေါင်ချိန်ကျခြင်းသို့မဟုတ် တို့ဖြစ်သည်။
သို့မဟုတ် ကလေးအား မိခင်နို့တိုက်ကျွေးစဉ်တွင် အသုံးပြုပါက ကလေးတွင် ဘေးအန္တရာယ်ရှိမရှိ ရှင်းလင်းစွာမသိရှိပါ။
အသည်းရောဂါရှိသူများ နှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ဤဆေးကို အသုံးပြုမည်ဆိုပါက ဆေးပမာဏကိုလျှော့ချသင့်သည်။
အမ်လိုဒီပင်း (Amlodipine) သည် သွေးလွှတ်ကြောများကို ကျယ်စေခြင်းဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သွေးပေါင်ကျစေသည်။
အမ်လိုဒီပင်း (Amlodipine) ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် မူပိုင်ခွင့်တင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးဝါးအဖြစ်အသုံးပြုရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဆေးတစ်လစာအတွက် ကုန်ကျစရိတ်မှာ ၂၅ ဒေါ်လာအောက်သာရှိသည်။
ဟွယ်ညိုင်းကျောင်းတော် (洪福寺) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဟနွိုင်းမြို့၊ ဘားဒင်ကခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချောက်ကမ်းပါးမှ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးခွဲထားသော ကျောက်သားများမှ စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်နိုင်သော ကျောက်မီးသွေးများ၊ သံများ၊ ထုံးကျောက်များနှင့် မီးခံမြေစေးများကို ပေါ်ထွက်စေခဲ့သဖြင့် စက်မှုတော်လှန်ရေး အစောပိုင်းကာလအတွင်း၌ ဒေသအတွင်း အလျှင်အမြန် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
မူလက ဆဲဗင်း ချောက်ကမ်းပါးဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ချောက်ကမ်းပါးတွင်ရှိသော ထင်ရှားသည့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အမျိုးအစား သံတံတား (အိုင်းယွန်း ဘရစ်ချ်) ကို အစွဲပြု၍ အိုင်းယွန်း ဘရစ်ချ် ချောက်ကမ်းပါးဟု ခေါ်ကြသည်။
တံတားကို ၁၇၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စက်မှုမြို့ဖြစ်သော ဘရာဆလီမြို့ကို ပိုမိုသေးငယ်သော သတ္တုတွင်းမြို့ဖြစ်သည့် မိတ်ဒလေမြို့ နှင့် တိုးတက်လာနေသာ စက်မှုမြို့ ဖြစ်သည့် ကိုးလ်ဘရွတ်ဒေးလ်မြို့တို့နှင့် ဆက်သွယ်ရန် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူမသည် များနှင့် ကိုရီးယားသီချင်းများကို သီဆိုလျက်ရှိပြီး အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ အနုပညာပွဲများတွင် ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မာသထူးဝါးကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်တွင် – နယ်စပ်ရှိ နှင့် အနီးဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
သူမ၏ မိဘများမှာ ကရင်အဆိုတော် စောတင်ထွေးအေး (ထူးဝါး) နှင့် မမိုင် တို့ဖြစ်ကြသည်။
မွေးချင်းမောင်နှမ သုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးသမီး ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကာလတွင် မြောက်ပိုင်းတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး သူမ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ စောတင်ထွေးအေးသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မာသထူးဝါး၏ အနုပညာအမည်မှာ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်၌ ကျင်းပသည့် ဒေသဆိုင်ရာ သီချင်းပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ နိုင်ငံရပ်ခြားနေထိုင်သူများ သီချင်းပြိုင်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးဖိုင်နယ်အဆင့်ထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဒီမိုကရေစီနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြရန် ရည်ရွယ်ကာ ''The Spring of Myanmar'' နှင့် ''Everything Will Be Okay'' စသည့် သီချင်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည့် လူငယ်များသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များထံ သွားရောက်၍ စစ်ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသည်။
စစ်ပညာသွားရောက်သင်ကြားခဲ့ကြသည့် လူငယ်များဦးဆောင်ပြီး Sagaing PDF ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၁၈ ရက် တွင် စတင် စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။
စတင်စုဖွဲ့ချိန် Sagaing PDF ဖြစ်လာမည့် အမြုတေ ရဲဘော်များသည် KIA ၏ တပ်မဟာ ၈ သင်တန်း၌ တက်ရောက်ခဲ့ကြသူများဖြစ်ပြီး၊ဆက်လက်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းတွင် ဆင့်ပွားသင်တန်း၊ အခြေခံစစ်ပညာသင်တန်းဖြင့် တပ်ဖွဲ့ကို တိုးချဲ့ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် သည် ထဲမှ TNLA နှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးအား ထားရှိကာ၊TNLA ဘက်မှလည်း ထောက်ပံ့ကူညီမှုများ ပြုလုပ်သည်။
ပြီးနောက်၊ MSRF သည် ပထမဆုံး သေနတ်ဖောက်ကာ တော်လှန်ခဲ့သည့် အခြေပြု တပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၇ ရက် တွင် ဗိုလ်မှူးထူး (လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်) ဦးဆောင်ပြီး လူ ၇ ဦး၊ လက်နက် ၃ လက်ဖြင့် တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံး စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် တွင် ၊၊ ရဲစခန်းအား ဆင်ဖြူရှင်စစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် သွားရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် သည် မုဒုံမြို့နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ် ၊ ရေးမြို့နယ်( တောင်ပိုင်း ၊ မြောက်ပိုင်း)၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကလိန်အောင်မြို့နယ်ခွဲ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့၌ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်သည်။
ကိုက်ဒဏ်ရာဆိုသည်မှာ အထူးသဖြင့် ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လာသော ဒဏ်ရာကိုဆိုလိုသည်။
အဆိပ်ရှိသောမြွေကိုက်ခံရခြင်း၏ အဖြစ်များသောလက္ခဏာတစ်ခုမှာ မြွေ၏အစွယ် မှ ထိုးဖောက်ဒဏ်ရာ နှစ်ခုရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် အကိုက်ခံရခြင်းမှ နိုင်သည်။
ထိုအခါ ၎င်းနေရာတွင် တစ်နာရီခန့်ကြာသောအခါ နီရဲခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သောနာကျင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ကိုက်ခံရမှုအများစုသည် လက်၊ လက်မောင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်များတွင် ရှိသည်။
ကိုက်ခံရပြီးနောက် လာသည့်အခါ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း နှင့် မူးဝေခြင်းလက္ခဏာများ အဖြစ်များသည်။
အဆိပ်ကြောင့် သွေးထွက်ခြင်း ၊ ကျောက်ကပ်ပျက်ခြင်း ၊ ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှု ၊ ကိုက်ခံရသည့်နေရာတစ်ဝိုက်ရှိ တစ်ရှူးများသေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
မြွေကိုက်ခံရခြင်းကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါ ဆုံးရှုံးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားနာတာရှည်ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
မြွေအမျိုးအစား၊ အကိုက်ခံရသော ခန္ဓာကိုယ်ဧရိယာ၊ ထိုးသွင်းလိုက်သော ပမာဏနှင့် အကိုက်ခံရသူ၏ ယေဘုယျကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ်တွင် မူတည်၍ ရလဒ်ကွဲပြားနိုင်သည်။
ခန္ဓာကိုယ်အရွယ်အစားသေးငယ်သော ကလေးများတွင် ပြဿနာများသည် လူကြီးများထက် ပိုမိုပြင်းထန်လေ့ရှိသည်။
မြွေများသည် အမဲလိုက်ရန် မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ရန်အတွက် ကိုက်တတ်ကြသည်။
ကိုက်ခံရနိုင်ခြေရှိသောအချက်များတွင် ၊ သစ်တောလုပ်ငန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကဲ့သို့သော လက်ဖြင့်ပြင်ပတွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းပါဝင်သည်။
မြွေဆိပ်သင့်ခြင်း အဖြစ်များသော မြွေများတွင် elapids ( ၊ နှင့် mambas ကဲ့သို့)၊ နှင့် များ ပါဝင်သည်။
မြွေမျိုးစိတ်အများစုတွင် အဆိပ်မရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့၏သားကောင်ကို ညှစ်သတ်ကြသည်။
အဆိပ်ရှိသောမြွေများကို မှလွဲ၍ ကျန်တိုက်ကြီးများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ကိုက်ခဲ့သောမြွေအမျိုးအစားကို များသောအားဖြင့် အတည်မပြုနိုင်ပါ။
မြွေကိုက်ခံရခြင်းသည် "အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်းနိုင်ငံများစွာတွင် လျစ်လျူရှုခံရသော ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပြဿနာ" တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
မြွေကိုက်ခံရခြင်းမှ ကာကွယ်ရာတွင် အကာအကွယ်ဖိနပ်များဝတ်ဆင်ခြင်း၊ မြွေများနေထိုင်ရာနေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် မြွေများကို မကိုင်တွယ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ကုသမှုသည် မြွေအမျိုးအစားပေါ်တွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမူတည်သည်။
ဒဏ်ရာကို ဆပ်ပြာနှင့်ရေဖြင့်ဆေးကြောပြီး အကိုက်ခံရသော ကိုယ်လက်အင်္ဂါကို ငြိမ်ငြိမ်ထားရမည်။
အဆိပ်ကို စုပ်ထုတ်ရန်ကြိုးစားခြင်း၊ ဓားဖြင့် ဒဏ်ရာကို လှီးဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် tourniquet အသုံးပြုခြင်းတို့ကို အကြုံမပြုပါ။
မြွေဆိပ်ဖြေဆေးသည် မြွေကိုက်ခံရခြင်းကြောင့် သေဆုံးခြင်းကို ထိရောက်စွာကာကွယ်နိုင်သော်လည်း ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိတတ်ပါသည်။
အသုံးပြုရမည့် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးအမျိုးအစားသည် မြွေအမျိုးအစားပေါ်တွင်မူတည်သည်။
မြွေအမျိုးအစားကို မသိရှိသည့်အခါတွင်၊ ထိုဒေသတွင်ရှိသော မြွေအမျိုးအစားများအပေါ် အခြေခံ၍ မြွေဆိပ်ဖြေဆေးကို မကြာခဏ ပေးလေ့ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့ဒေသအချို့တွင် မှန်ကန်သော မြွေဆိပ်ဖြေဆေးအမျိုးအစားရရှိရန် ခက်ခဲခြင်းကြောင့် တစ်ခါတရံတွင် ဆေးမတိုးရခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ထပ်ပြဿနာတစ်ခုမှာ ဤဆေးဝါးများ၏ ကုန်ကျစရိတ်ဖြစ်သည်။
မြွေဆိပ်ဖြေဆေးသည် အကိုက်ခံရသည့်နေရာတစ်ဝိုက်တွင်သာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။
အသက်ရှူမှုကို အကူအညီပေးရန်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
နှစ်စဉ် အဆိပ်ပြင်းသောမြွေကိုက်ခံရမှုအရေအတွက်သည် ငါးသန်းအထိ ရှိသည်။
ကိုက်ခံရသည့်အကြိမ်ရေနှင့် ပြင်းထန်မှုသည် ကမ္ဘာ့ဒေသအသီးသီးတွင် များစွာကွဲပြားသည်။
မယ်ကင်း (သို့မဟုတ်) ဆရာကင်း (မြန်မာ ၁၁၇၆–၁၂၄၄) သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် အလွန်ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော သာသနာ့နွယ်ဝင် သီလရှင်ဆရာကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် သီလရှင်လောက၏ မိခင်ကြီးသဖွယ် အလေးအမြတ်ထားခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။
သူမသည် ပရိယတ္တိစာပေနှင့် ပဋိပတ္တိလုပ်ငန်းနှစ်ရပ်လုံးတွင် စွယ်စုံရသည့်အပြင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးနှင့် မိဖုရားများ၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုကို ခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။
သူမ၏ ငယ်မည်မှာ မယ်ခေမာ ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၁ (သို့မဟုတ် ၁၁၈၂) ခုနှစ် ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် မဏိပူရကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက် ကသည်းလူမျိုးများကို နေပြည်တော်သို့ ခေါ်ဆောင်လာရာတွင် ၅ နှစ် (သို့မဟုတ် ၆ နှစ်) သမီးအရွယ် မယ်ကင်းသည်လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။
သူမသည် ရွှေကျင်သာသနာဝင်တွင် ထင်ရှားသော ရှမ်းကလေးကျွန်း (အရှင်နန္ဒ) ၏ မောင်နှမအရင်း ဖြစ်သည်။
သူမသည် ငယ်ဆရာ သီလရှင်တစ်ဦးထံတွင် ကစ္စည်းသဒ္ဒါကြီး၊ သင်္ဂဟနှင့် ဋီကာကျော်များကို သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးရှိ ဆရာကြီးတစ်ဦးထံတွင် ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာများကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ထင်ရှားသော ထွဋ်ခေါင်ဆရာတော်ကြီး ထံ၌လည်း စာဝါများ တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာကင်းသည် စာပေပို့ချခြင်း၌သာမက တရား ပွားများခြင်း၌လည်း အထူးဝါသနာထုံပြီး စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးရှိ လျှိုမြောင်ချောက်ကြားနှင့် သစ်ပင်များအောက်တွင် နေထိုင်ကာ တရားကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်လေ့ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် မန္တလေးရတနာပုံ မြို့တည်နန်းတည်ပြီးနောက် ၁၂၂၁ ခုနှစ်တွင် ဆရာကင်းတို့ကို နန်းတွင်းသို့ ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဆရာကင်းသည် နန်းတွင်းသို့ လိုက်ပါရန်အတွက် အောက်ပါ ကတိသုံးချက် ကို တောင်းခံခဲ့သည် - ၁။
ပြာသာဒ်ဆောင် (ဘုံဆင့်ပါသောကျောင်း) ကို လက်မခံလိုခြင်း။
မည်သည့်ဘွဲ့တံဆိပ်ကိုမျှ လက်မခံလိုခြင်း။
ဝတ်ဆွမ်းအိုး (ရိက္ခာ) သီးသန့်လှူဒါန်းမှုကို လက်မခံလိုခြင်း။
မင်းတရားကြီးက ထိုကတိများကို ခံယူသဖြင့် မန္တလေးနန်းတွင်း မြောက်ဥယျာဉ် တောရကျောင်း၌ နေထိုင်ကာ မိဖုရားများ၊ သမီးတော်များနှင့် နန်းတွင်းသူတို့အား စာပေသင်ကြားပေးခြင်းနှင့် တရားဓမ္မ ဟောပြောခြင်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တပည့်ဖြစ်သူ ဆရာထပ် သည် "သင်္ဂြိုဟ်ကိုးပိုင်း အကျဉ်းသရုပ်ကျမ်း" ကို ရေးသားခဲ့ပြီး သီလရှင်လောကတွင် အဘိဓမ္မာသင်ကြားမှု၌ အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာကင်း၏ ဆုံးမသွန်သင်မှုကြောင့် နန်းတွင်းသူအများအပြား ယဉ်ကျေးလိမ္မာလာကြသဖြင့် မင်းတုန်းမင်းကြီးက "နန်းတွင်းက ဘူးတောင်းများကို ရေပြည့်အိုးဖြစ်အောင် အပ်ပါ၏" ဟုပင် တင်စားမိန့်ကြားခဲ့ဖူးသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၄ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၅ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) ညတွင် အသက် ၆၈ နှစ်အရွယ်၌ စစ်ကိုင်းဂူတစ်လုံးချောင်တွင် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ရင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သီပေါမင်းတရားကြီးက ဆရာကင်းအတွက် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အုတ်ပြာသာဒ်ဂူဗိမာန် တစ်ဆောင်ကို စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဂူတစ်လုံးချောင်၌ တည်ထားပေးခဲ့ရာ ယနေ့တိုင် ဖူးတွေ့နိုင်ပါသည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း ဆရာကင်းသည် လောကီများကို စွန့်ခွာကာ တရားဓမ္မ၌ မွေ့လျော်သူဖြစ်သဖြင့် ရွှံ့နွံထဲမှ စင်ကြယ်စွာ ပွင့်ထွက်လာသော ကြာပန်းတစ်ပွင့်ကဲ့သို့ သီလရှင်လောကကို အလှဆင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တော်တွင် အမျိုးသမီးများ (မ) အဖြစ် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရရှိရန် အသက်ထက်ဆုံး ရိုသေလေးစားစွာ ဝန်ခံစောင့်ထိန်းရမည့် အခြေခံစည်းကမ်းကြီး (၈) ပါးကို ဂရုဓံတရား ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ထို့ပြင် ကြီးလေးသောအပြစ် သို့မဟုတ် ကြီးလေးသောကိုလည်း ဂရုဓံဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး၊ အခြေခံကိုယ်ကျင့်တရားဖြစ်သော ကိုလည်း ဂရုဓမ္မ (ကုရုဓမ္မ) ဟု ကျမ်းဂန်အချို့၌ ပြဆိုသည်။
ဂရုဓမ္မ (ပု) [ဂရု + ဓမ္မ] (၁) အလေးပြုအပ်သောတရား၊ ရိုသေလေးစားစွာ ဝန်ခံအပ် လိုက်နာပြုကျင့်အပ်သောတရား၊ ဂရုဓမ်။
ရဟန်းပြုလိုသော မိန်းမတို့အတွက် လိုက်နာရန် ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူသောတရား ဖြစ်သည်။
ငါးပါးသီလသည်လည်း အလေးပြုအပ်သော တရား၊ အခြေခံ ကိုယ်ကျင့်တရား ဖြစ်သောကြောင့် ဂရုဓမ္မမည်၏။
ငါးပါးသီလသည် ကုရုဓမ္မမည်၏ဟု ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၁။
တေ ဟိ ဂါရဝံ ကတွာ တေ ဘိက္ခုနီဟိ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗာ “ဂရုဓမ္မာ”တိ ဝုစ္စန္တိ။
ဂရုဓမ္မံ အာပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ ပက္ခမာနတ္တံ စရိတဗ္ဗံ။
ဂရုဓမ္မန္တိ ဂရုကံ သံဃာဒိသေသာပတ္တိ။
နောက်ဆုံးတွင် အရှင်အာနန္ဒာ၏ ကူညီလျှောက်ထားပေးမှုကြောင့် အမျိုးသမီးများသည် ဖိုလ်ကို ရရှိနိုင်သော ထိုက်တန်မှုရှိကြောင်း ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားကာ ဤ ဂရုဓံတရား ၈ ပါး ကို လိုက်နာနိုင်ပါက ရဟန်းပြုခွင့်ကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ရိုသေမှုပြုခြင်း: ဝါတရာရှိသော ဘိက္ခုနီမဖြစ်စေကာမူ ထိုနေ့ချင်းပင် ရဟန်းဖြစ်သော ရဟန်းယောက်ျားအား ရှိခိုးခြင်း၊ အရိုအသေပြုခြင်းနှင့် ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်းတို့ကို ပြုရမည်။
ဝါဆိုခြင်း: ဘိက္ခုနီမသည် ရဟန်းယောက်ျား (ဘိက္ခုသံဃာ) မရှိသော ကျောင်းတိုက်၌ ဝါမဆိုအပ်။
မေးခြင်း: လခွဲတိုင်း (၁၅ ရက်တစ်ကြိမ်) ဘိက္ခုသံဃာထံမှ ဥပုသ်မေးခြင်းနှင့် ဆုံးမဩဝါဒခံယူရန် ချဉ်းကပ်ခြင်းကို ပြုရမည်။
ဖိတ်ကြားခြင်း : သောအခါ သံဃာနှစ်ဖက် (ဘိက္ခုသံဃာနှင့် ဘိက္ခုနီသံဃာ) ထံ၌ မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ ယုံမှားခြင်းဟူသော အကြောင်း ၃ ပါးတို့ဖြင့် ဖိတ်ကြားရမည်။
အာပတ်ဖြေခြင်း: သံဃာဒိသိသ်ကဲ့သို့သော ကြီးလေးသောအာပတ် သင့်ရောက်ပါက သံဃာနှစ်ဖက်လုံး၌ ၁၅ ရက်ပတ်လုံး (ပက္ခမာနတ်) ကျင့်ရမည်။
ကျင့်ခြင်း: နှစ်နှစ်ပတ်လုံး ၆ ပါးကို ကျင့်ကြံပြီးသော သိက္ခမာန် (မ) သည်သာ သံဃာနှစ်ဖက်ထံ၌ ရဟန်းခံခွင့်ကို ရှာရမည်။
ဆဲရေးမှုရှောင်ခြင်း: ဘိက္ခုနီမသည် ရဟန်းယောက်ျားကို မည်သည့်အကြောင်းနှင့်မျှ မဆဲရေးအပ်၊ မရေရွတ်အပ်။
ဆုံးမမှုကို နာယူခြင်း: ရဟန်းဖြစ်သည့်နေ့မှစ၍ ဘိက္ခုနီမတို့က ရဟန်းယောက်ျားတို့အပေါ် ဆုံးမပြောဆိုခွင့်ကို ပိတ်ပင်ထားပြီး၊ ရဟန်းယောက်ျားတို့ကမူ ဘိက္ခုနီမတို့အား ဆုံးမပြောဆိုခွင့် ရှိရမည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း ဂရုဓံတရားတော်များသည် ဘိက္ခုနီသာသနာ၏ အသက်သွေးကြောဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးထားသော သီးပင်စားပင်များကို ရေကြီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ကန်ဘောင်ကြီးများကို ကြိုတင်ဆောက်လုပ်ထားသကဲ့သို့ သာသနာတော် အဓွန့်ရှည်တည်တံ့စေရန် ဘုရားရှင်က ကြိုတင်ထားခဲ့သော စည်းကမ်းများပင် ဖြစ်ပေသည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တော်သမိုင်းတွင် အပရန္တတိုင်း (သို့မဟုတ်) သုနာပရန္တတိုင်း သည် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ ထွန်းကားခဲ့ရာ အချက်အချာကျသော ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
အထူးသဖြင့် သာသနာနှစ် ၂၃၅ ခုနှစ်တွင် ကြီး စေလွှတ်တော်မူသော ကိုးတိုင်းကိုးဌာန သာသနာပြုလုပ်ငန်းများတွင် (မ) သာသနာ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် တိုင်းကြီးသုံးတိုင်းအနက် တစ်တိုင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း = အသောကမင်းကြီး၏ သာသနာပြုအဖွဲ့များ စေလွှတ်ရာတွင် အပရန္တတိုင်းသို့ အရှင်ယောနကဓမ္မရက္ခိတမထေရ် ကြွရောက်ခဲ့သည်။
အရှင်မြတ်သည် ထိုဒေသ၌ တော်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ရာ သတ္တဝါပေါင်း ခုနစ်သောင်းတို့ အကျွတ်တရား ရရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုသာသနာပြုခရီးစဉ်၏ ထူးခြားချက်မှာ အမျိုးသားတစ်ထောင်သာမက အမျိုးသမီးခြောက်ထောင်တို့သည်လည်း သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၍ ရဟန်းပြုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် အပရန္တတိုင်းရှိ ဘိက္ခုနီသာသနာသည် သီဟိုဠ်ကျွန်းကဲ့သို့ သမိုင်းမှတ်တမ်း အခိုင်အမာ မကျန်ရစ်ခဲ့ဘဲ နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့ဟန် တူသည်ဟု ဆိုသည်။
မြန်မာ့အယူအဆ: မြန်မာရာဇဝင်များနှင့် ရွှေစက်တော်သမိုင်းများအရ အပရန္တတိုင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက် မင်းဘူးနယ်အတွင်းရှိ မန်းချောင်းတစ်ဝိုက် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
အနောက်ဘက်လွန်မင်း လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၁၂၀ ခန့် တိမ်မြုပ်နေခဲ့သော မန်းစက်တော်ရာ ခြေတော်ရာနှစ်ဆူကို တရားကြီး လက်ထက်တွင် အမှူးပြုသော ဆရာတော်ကြီးများက ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။
ကျမ်းဂန်နှင့် သုတေသနအယူအဆ: ပါဠိအဋ္ဌကထာများနှင့် သာသနိကပထဝီဝင် ကျမ်းများအရ အပရန္တတိုင်း၏ မြို့တော်မှာ သုပ္ပါရက ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘုံဘေ (မွန်ဘိုင်း) မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ စုရတ် (Surat) စီရင်စုနယ်တစ်ဝိုက် ဖြစ်သည်ဟု ပြဆိုကြသည်။
ထိုစဉ်က အပရန္တတိုင်းသားများသည် ရိုင်းစိုင်းကြမ်းတမ်းသူများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အရှင်ပုဏ္ဏ၏ တရားကြောင့် သာသနာတော် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ငါးရာနှင့်အတူ ကြွရောက်တော်မူခဲ့ပြီး နမ္မဒါနဂါးမင်းနှင့် သစ္စဗန္ဓရသေ့တို့၏ တောင်းပန်ချက်အရ ကိုးကွယ်နိုင်ရန် စက်တော်ရာ (ပါဒစေတီ) နှစ်ဆူကို ချထားပေးတော်မူခဲ့သည်ဟု ကျမ်းဂန်များ၌ လာရှိသည်။
အပရန္တတိုင်းသည် မြေဩဇာကောင်းသော လယ်ယာမြေတစ်ခုတွင် အဖိုးတန်သီးနှံများ စတင်စိုက်ပျိုးသကဲ့သို့ သာသနာဦးခေတ်ကပင် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများစွာတို့ သာသနာ့ရိပ်ဝယ် အေးမြစွာ ခိုလှုံခွင့်ရခဲ့သော ရှိသည့် နယ်မြေတစ်ခုပင် ဖြစ်ပေတော့သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တော်တွင် ပဗ္ဗဇ္ဇ ဟူသည် အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်နေထိုင်သူ (အာဂါရိယ) ဘဝကို စွန့်ခွာ၍ အိမ်ရာမထောင်ဘဲ လူ့ဘောင်မှ ထွက်ခွာသူ (အနာဂါရိယ) ဘဝသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ပါဠိဝေါဟာရအားဖြင့် လူ့ဘောင်လောကကို စွန့်ပယ်ကာ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကျင့်ကြံသူကို ပဗ္ဗဇိတ (သို့မဟုတ်) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း ကျမ်းဂန်များအရ ပဗ္ဗဇ္ဇအနွယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြားနိုင်ပါသည် - ===၁။
သရဏဂမန: ဆောက်တည်၍ ရဟန်းဖြစ်ခြင်း။
ပဉ္စာဗျာကရဏ: ပြဿနာကို ဖြေဆို၍ ရဟန်းဖြစ်ခြင်း။
ဂရုဓမ္မပဋိဂ္ဂဟဏ: ၈ ပါးကို ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ရဟန်းဖြစ်ခြင်း (မိထွေးတော် ဂေါတမီ တစ်ဦးတည်းသာ)။
ဒူတေန: စေတမန်လွှတ်၍ (အနုကာသီ တစ်ဦးတည်းသာ)။
အဋ္ဌဝါစိက: သံဃာနှစ်ဖက်ထံတွင် ၈ ကြိမ်ဖြင့် ရဟန်းဖြစ်ခြင်း။
ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မ: ယခုခေတ် ရဟန်းခံနေကြသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
ရ ပဗ္ဗဇ္ဇ=== ၎င်းသည် သာမဏေ (ကိုရင်) နှင့် သာမဏေရီများအဖြစ် သရဏဂုံ ဆောက်တည်သော ပဗ္ဗဇ္ဇမျိုး ဖြစ်သည်။
အင်္ဂါရပ် ၃ ချက်နှင့် ပြည့်စုံရမည်ဖြစ်သည် - ၁။
ဆံပင်ရိတ်ပယ်ခြင်း (ကေသစ္ဆေဒန)။
ဝတ်ရုံခြင်း (စီဝရအစ္ဆာဒန)။
သရဏဂုံ ရွတ်ဆိုခြင်း (ဥဘတောသုဒ္ဓိ)။
ပရိဗ္ဗာဇက ပဗ္ဗဇ္ဇ === ဤသည်မှာ ဘုရားသာသနာ မပေါ်မီကတည်းက ရှိခဲ့သော ပရိဗိုဇ် များ ဖြစ်ကြသည်။
အထူးသဖြင့် အဝတ်ဖြူဝတ်၍ ဦးပြည်းရိတ်သော မ များသည် ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ပျောက်ပြီးနောက် အမျိုးသမီးများ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် အဓိက အစားထိုး အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် များ၏ မူလရင်းမြစ် ဖြစ်သည်။
ပဗ္ဗဇ္ဇဟူသည် နွေရာသီ၏ ပူအိုက်လှသော အပူရှိန်အောက်မှ အေးမြသော ရေကန်ကြီးထဲသို့ ဆင်းသက်အပန်းဖြေခြင်းနှင့် တူသည် ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။
အကြောင်းမူကား လောကီအိမ်ရာ တည်ထောင်ခြင်းဟူသော ပူလောင်မှုများကို စွန့်ခွာ၍ ငြိမ်းချမ်းသော တရားရိပ်ကို ခိုလှုံခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။
ဆန္န များသည် မြတ်စွာဘုရားရှင် လက်ထက်တော်နှင့် ထိုမတိုင်မီ ရှေးပဝေသဏီကတည်းက အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် ထင်ရှားရှိခဲ့သော အိမ်ရာမထောင်ဘဲ လှည့်လည်ကျင့်ကြံသူ ပရိဗိုဇ်ဂိုဏ်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း = ဆန္နပရိဗ္ဗာဇက ဟူသော ပါဠိသည် "ဆန္န" (ဖုံးလွှမ်းခြင်း/အဝတ်ဝတ်ခြင်း) နှင့် "ပရိဗ္ဗာဇက" (လူ့ဘောင်ကို စွန့်ခွာသူ) ဟူသော ပုဒ်နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းကို "ဖုံးလွှမ်းထားသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသော ပရိဗိုဇ်" သို့မဟုတ် "အဝတ်ဝတ်သော ပရိဗိုဇ်" ဟု အနက်ရသည်။
အထူးသဖြင့် အရှက်အောက်ကပ် (ဟိရိကောပီန) ကို ဖုံးလွှမ်းရန် အဝတ်ဖြူ သို့မဟုတ် ကဲ့သို့သော အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်သူများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
ဆန္နပရိဗ္ဗာဇက (ပု) [ဆန္န + ပရိဗ္ဗာဇက။
ထီ၌ ဆန္နပရိဗ္ဗာဇိကာ] ဖုံးလွှမ်း-ဖုံးကွယ်-ထားသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသော ပရိဗိုဇ်၊ အင်္ဂါကြီးငယ်ကို ဖုံးလွှမ်းသော ပရိဗိုဇ်၊ အဝတ်ဝတ်သော ပရိဗိုဇ်။
သဉ္စယဿ ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကဿ သန္တိကေ သပရိသာ ပဗ္ဗဇိတွာ။
ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကဿာတိ သေတပဋဓရဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ
ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကဿာတိ သေတဝတ္ထေန ဟိရိကောပီနံ ဆာဒေတွာ ဝိစရဏကပရိဗ္ဗာဇကဿ
ဆန္နကောပီနတာယ ပရိဗ္ဗာဇကပဗ္ဗဇ္ဇုပဂမေန စ ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကံ၊ န နဂ္ဂပရိဗ္ဗာဇကံ။
ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကော (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၁) တိ ကမ္ဗလာဒိနာ ကောပီနပဋိစ္ဆာဒကပရိဗ္ဗာဇကော။
ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကော (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၄) တိ ဝတ္ထုစ္ဆာဒိယာ ဆန္နင်္ဂပရိဗ္ဗာဇကော၊ န နဂ္ဂပရိဗ္ဗာဇကော။
အစေလကပရိဗိုဇ်: အဝတ်မဝတ်ဘဲ ကိုယ်တုံးလုံး ကျင့်ကြံသူများ (ဥပမာ- ဂျိန်းဘာသာဝင်များ)။
ဆန္နပရိဗိုဇ်: အဝတ်ဝတ်ဆင်သော ပရိဗိုဇ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဆန္နပရိဗိုဇ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ချက်အလိုက် အောက်ပါအတိုင်း အဝတ်အစား အမျိုးမျိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည် - တော်ရှိ တော်များကဲ့သို့ သင်္ကန်းဖန်ရည်ဆိုး ဝတ်ဆင်သူများ။
အဝတ်ဖြူကို ဝတ်ဆင်သော များ။
သမန်းမြက်၊ ဖြူဆံမြက်၊ သစ်ခေါက် သို့မဟုတ် သားမွေး/ငှက်မွေးများဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်သူများ။
ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်များ၏ သင်္ကန်း၌ "" ခေါ် အမှတ်အသားပြုရန် ခွင့်ပြုခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
တွင် ထင်ရှားသော ဆန္နပရိဗိုဇ်များမှာ - နှင့် အရှင်မောဂ္ဂလာန်တို့၏ ငယ်ဆရာဖြစ်သော သိဉ္စည်း ဆရာကြီးနှင့် ၎င်း၏ တပည့်များ။
မြတ်စွာဘုရားရှင် နောက်ဆုံး ချွတ်တော်မူခဲ့သော သုဘဒ္ဒ ပရိဗိုဇ်။
သုပ္ပိယ ပရိဗိုဇ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဆန္နပရိဗိုဇ်များသည် လောကအလယ်တွင် မိမိတို့၏ အရှက်နှင့် သိက္ခာကို အဝတ်ဖြင့် ဖုံးကွယ်စောင့်ထိန်းကာ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရှာဖွေသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ပဏ္ဍရင်္ဂ ဆိုသည်မှာ တော်သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော အဝတ်ဖြူဝတ်၍ ဦးပြည်းရိတ်ထားသည့် လှည့်လည်ကျင့်ကြံသူ (ပရိဗိုဇ်) များ ဖြစ်ကြသည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း = ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗိုဇ်တို့၏ သမိုင်းကြောင်းသည် အလွန်ရှေးကျပြီး ရှင် သာသနာတော်မှစ၍ ဘုရားရှင် သာသနာတော်အထိ အစဉ်မပြတ် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း သာရသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
ဘုရားရှင်လက်ထက်တွင်လည်း သာသနာတော်နှင့် စင်ပြိုင်တည်ရှိခဲ့ကြပြီး ကြီး၏ ခမည်းတော် ဗိန္ဓုသာရမင်းကြီးသည် ဤပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗိုဇ်များကို ကျွေးမွေးလှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများရှိသည်။
ပဏ္ဍရင်္ဂ ဟူသော ဝေါဟာရကိုယ်တိုင်ကပင် "အဝတ်ဖြူဝတ်ဆင်သူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မဟာကုဏာလတွင် ပါရှိသော သစ္စတပါပီ ပရိဗိုဇ်မသည်လည်း အဝတ်ဖြူကို ဝတ်ဆင်သူအဖြစ် ထင်ရှားသော သာဓကတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ လူ့ဘောင်ကို ငြီးငွေ့သော အမျိုးသမီးများသည် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ရန်အတွက် ဘိက္ခုနီသာသနာ မရှိတော့သဖြင့် ထင်ရှားရှိနေသော ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗိုဇ်မများအဖြစ် ကပ်ရောက်ခိုဝင်လာကြသည်။
ထိုသို့ သာသနာတော်ဝင် ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗိုဇ်မများသည် ဘုရားရှင်၏ တော်များကို လေ့ကျက်ကျင့်သုံးကာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ရိပ်တွင် ခိုလှုံခဲ့ကြရာမှ ယနေ့ခေတ်တွင် သိရှိကြသော သီလရှင် (သို့မဟုတ်) သာသနာ့နွယ်ဝင် များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗိုဇ်တို့သည် ဘိက္ခုနီသာသနာဟူသော လှေသင်္ဘောကြီး ကွယ်ပျောက်သွားချိန်တွင် အမျိုးသမီးများ သာသနာ့ပင်လယ်ပြင်၌ နစ်မွန်းမသွားစေရန် ဆယ်တင်ပေးခဲ့သည့် ခိုင်ခံ့သော တံတားကြီးတစ်ခုနှင့် တူလှပေသည်။
ဆရာမယ်နတ်ပေး (သို့မဟုတ်) မယ်နတ်ပေး သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် အလွန်ထင်ရှားခဲ့သော သာသနာ့နွယ်ဝင် ဆရာကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ခန့်ညားရိုသေခဲ့ရသော (တရားအားထုတ်မှု) အကျော်အမော် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း = မယ်နတ်ပေးသည် ဇာတိအားဖြင့် မဏိပူရ (ကသည်း) လူမျိုးဖြစ်ပြီး မင်းမျိုးမင်းနွယ် အနွယ်အဆက်ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၈ ခုနှစ် ဘိုးတော်မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ကသည်းပြည်သို့ စစ်ချီတိုက်ခိုက်ရာမှ သူမ၏ဖခင်ဖြစ်သူ ကသည်းအဘိုးကြီးနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပါလာခဲ့သည်။
သူမ၏ဖခင်မှာ ပန်းရံ၌ အထူးကျွမ်းကျင်သော အနုပညာရှင်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မင်းကွန်းဘုရားကြီး တည်ဆောက်ရေးတွင် ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူမ၏ သီလရှင်ဘွဲ့မှာ "ဒေဝဒိန္နာ" ဖြစ်ပြီး "နတ်ပေးသည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရာမှ မြန်မာဘာသာဖြင့် "မယ်နတ်ပေး" ဟု တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
သူမသည် ခေတ်ပြိုင်ဆရာကြီးဖြစ်သော ထက် အသက် ၁၀ နှစ်ခန့် ပို၍ကြီးရင့်သူ ဖြစ်သည်။
သူမ၏ စရိုက်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ထူးခြားသည် - စကားနည်းခြင်း: စကားကို အလွန်နည်းပါးစွာ ပြောဆိုလေ့ရှိပြီး ပြောလျှင်လည်း တိုတိုနှင့် ပြတ်ပြတ်သားသားသာ ပြောတတ်သည်။
ပဋိပတ်အားသန်ခြင်း: စာပေပို့ချမှုထက် စီးဖြန်းမှုကိုသာ တစ်စိုက်မတ်မတ် အားထုတ်သူဖြစ်သည်။
ပွင့်လင်းရိုးသားခြင်း: စကားကို ရှင်းရှင်းဘွင်းဘွင်း ပြောတတ်သဖြင့် အချို့က ကြီးသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။
မင်းတုန်းမင်းကြီးကပင် သူမ နန်းတွင်းသို့ ကြွလာလျှင် "သူ့ဒေါသ ငါ့ဆီမရောက်စေနဲ့" ဟု ကျီစယ်မိန့်ကြားရသည်အထိ ခန့်ညားခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။