DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ယင်းဂိမ်းများတွင် ''Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots''၊ ''Yakuza: Dead Souls'' နှင့် ''Lost Planet 2'' တို့ပါဝင်သည်။
Sony reveal PS Vita camera specs = တွဲဖက်အသုံးအဆောင်များသည် ဗီတာထုတ်ချိန်မှ စ၍ရောင်းချခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ စက်အတွက် အဖုံး၊ ဂိမ်းကဒ်များ၊ မိုက်ပါသောနားကျပ်များနှင့် ဖန်သားပြင် ကာကွယ် ပလပ်စတစ်ပြား၊ မမ်မိုရီကဒ်များဖြစ်သည်။
အတွင်းရှိ ဗြိတိသျှ ရေနံထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ ဘီပီ (BP) အပိုင် ရေနက် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း (Deepwater Horizon) ကမ်းလွန်ရေနံတူးစင် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပေါက်ကွဲပြီးနောက် ရေနံစိမ်းများ ၃ လကြာ မစဲတမ်းယိုဖိတ်ခဲ့သည်။
ဗောင်းတော်လေးဆယ် ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် များ၏ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံများ ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးဦးစံသာအောင်ကို ၁၉၂၅ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ၊ ၊ ရွှေပြားရပ်၌ အဖဦးသာဇံဦး A.T.M , K.S.M (အငြိမ်းစား စက်ရှင်တရားသူကြီး)၊ အမိဒေါ်မဘု တို့မှ မွေးဖွားသည်။
ငယ်စဉ်က ၊ သာယာဝတီ၊ မြင်းခြံ၊ စစ်တွေ အစိုးရ စာသင်ကျောင်းများတွင် ပညာသင်၍ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တန်းမြင့် ကျောင်းထွက် စာမေးပွဲကို စစ်တွေ အစိုးရ အထက် တန်း ကျောင်းမှ အောင်မြင်သည်။
တွင် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်အထိ လည်းကောင်း၊ ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ လည်းကောင်း ပညာသင်ကြားပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒဂုဏ်ထူးဘွဲ့ကို အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သော ပထမတန်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ တွင် ဘွဲ့လွန်ရူပဗေဒပညာကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့ရာ သန့်စင်ရူပဗေဒဘာသာဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာ (ရူပဗေဒ) ဘွဲ့ကို ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
ရခိုင်အမျိုးသား စာဆိုများအနက် ဦးစံသာအောင်သည် ကို ပထမဦးဆုံး ဆွတ်ခူးခဲ့သူဖြစ်သည်။
သိပ္ပံဆိုင်ရာ စာအုပ်များ ဖြစ်သော ''ရူပဗေဒအကြောင်းသိကောင်းစရာ''(၁၉၇၁) ''ကွန်ပျူတာ'' (၁၉၇၃) ''အက်တမ်နှင့် နျူကလီးယားစွမ်းအင်'' (၁၉၇၄) စသည့်စာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
အားကစား အနေဖြင့် ကိုအထူးဝါသနာပါခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရေကူးအဖွဲ့ချုပ်မှ ၁၉၅၀ခုနှစ်တွင်ကျင်းပခဲ့သည့် အင်းယားကန်ဖြတ်ရေကူးပြိုင်ပွဲတွင်ဆုတံဆိပ်ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဒေါ်ရီရီ (၁၉၇၅)ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆု{သုတပဒေသာ(ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာအမျိုးသမီးများအနက် ပီအိပ်ချဒီဘွဲ့ကို အစောဆုံးရရှိခဲ့သူများစာရင်းတွင် ကမန်အမျိုးသမီးတစ် ဦးဖြစ် သော ဒေါ်ရီရီလည်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
နွယ် (စစ်တွေ)ကို ဦးအောင်ထွန်းဦး၊ ဒေါ်စိန်ပုတို့က ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၄ ရက်တွင် စစ်တွေမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
ထို့နောက် တွင် ဆက်လက် ပညာ ဆည်းပူးပြီး ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်သော ပထမ တက္ကသိုလ် သပိတ်တွင် ခေါင်းဆောင် တဦး အဖြစ် ပါဝင်သည်။
ဘားမားအော့ဗဇာဘား အင်္ဂလိပ် သတင်းစာတွင် သတင်းထောက်၊ တွင် နေ့စား သတင်းထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
နှစ်ခြမ်းကွဲသည့် အချိန်တွင် သတင်း အရေးကောင်းသည့် အတွက် သူရိယ ဦးလှဖေက ခေါ်ယူပြီး၊ တွင် သတင်းထောက် အဖြစ် ခန့်ထားသည်။
ထိုစာအုပ် ဒုတိယ အကြိမ် ထုတ်ဝေသော အခါ ''မြန်မာစာ နိဒါန်း'' ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။
ဒီလို အဖြစ်မျိုး ဖြစ်စေခဲ့တယ်လို့ ယူဆနိုင်ဖွယ်ရှိတဲ့ စာအုပ်တွေထဲမှာ အထင်ရှားဆုံးကတော့ ရေးသား ထုတ်ဝေတဲ့ အကွဲအပြဲ ဇာတ်လမ်း စာအုပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံ ကျဆုံးပြီးစအချိန် ပြည်သူတွေက အရေးတော်ပုံကြီး ကျဆုံးရတာကို ပူပူနွေးနွေး ခံစားနေရတဲ့အချိန် ဂါးဒီယန်း ဦးစိန်ဝင်းရဲ့ အကွဲအပြဲဇာတ်လမ်း စာအုပ်ထွက်လာတော့ နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းမှာ တော်တော်လေး ဂယက်ရိုက်ပါတယ်။
စက်မှုတက္ကသိုလ်ကိုနောက်ခံထား၍ ကျောင်းသားအဆောင်များကို အေ-ဘီ-စီ တပ်၍ ခေါ်သောအခါ စုစုပေါင်းခြောက်ဆောင်ရှိလေသည်။
အထက်ပါ မြန်မာမှုကို ထိမ်းသိမ်းသော သနပ်ခါးရေကြဲပုံစံများကို ဆရာမ က သိမ်မွေ့လှပစွာ ရေးဖွဲ့ ထားလေသည်။
ထုတ်ဝေသည့် ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၀၁၁ တန်ဖိုး ၈၀၀၀ ကျပ်၊ ပန်းရွှပြေည် စာအုပ်တိုက် ဘုံဘဝမှာဖြင့် နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံမှတ်တမ်း စာအုပ်ဖြင့် မြန်မာစာပေလောက၊ နိုင်ငံရေး စိတ်ဝင်စားသူများ အကြားလူသိများခဲ့သည့် သခင်တင်မြက သူ၏ နိုင်ငံရေး ကိုယ်တွေ့အဖြစ်အပျက်နှင့် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုခေတ် သမိုင်းဆိုင်ရာ စာအုပ်များ ကိုးကားပြီး အမှားနှင့် အမှန် ဟု ယခုနောက်ဆုံးထပ်မံ ထုတေ်ဝခဲ့သည်။
အက်ပဲလ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ရက်နေ့၌ ၎င်းတို့၏ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် OS X Mountain Lion ကို Mac OS X 10.7 Lion ၏ ဆက်ခံမည့် ဗားရှင်းဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဒီပလိုပါ နမူနာ ၁ အရ Mountain Lion သည် Lion ကဲ့သို့ တူညီသည့် ဟက်ဒ်ဝဲလ်များစွာနှင့် ကိုက်ညီသည်။
More Chinese features – မှ သုံးသူများအတွက် များစွာသော ထပ်ဆောင်း feature များ။
အိုင်းပက်အသစ်သည် မတ်လ ၇ရက်၊ ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သော အိုင်အိုအက်စ် ၅.၁ ကို အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။
အိုင်ပက်အသစ်၏ မော်ဒယ်များသည် ဆယ်လူလာ နက်ဝေါ့ခ်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသောနှင့်၊ မရှိသောဟူ၍ နှစ်မျိုး ထုတ်လုပ်ထားသည်။
အိုင်းပက်သစ်သည် ထက် အနည်းငယ် (၀.၆မီလီမီတာ) ပိုထူလာ၍ ၄၉ ဂရမ်ပိုလေးသွားသည်။
ကူဂါကြောင်ကြီးများသည် အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ မည်သည့် ကုန်းနေ နို့တိုက်သတ္တဝါ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ထက်မဆို အများဆုံးပျံ့နှံ့နေထိုင်သည့် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အား မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ ၊ ဒေသမှ တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ၏ တောင်ပိုင်းဒေသများအထိ ဖြန့်ကျက်တွေ့ရှိရသည်။
အင်္ဂလိပ် ဝီကီပီးဒီးယား၏ "" ဆောင်းပါး ဂူဂါသည် ၊ ၊ ၊ ၊ တို့နှင့်အတူ မျိုးရင်းခွဲ "ဖယ်လီနီ (Felinae)" ထဲတွင်ပါဝင်ပြီး၊ မျိုးစုအမည် "ပူမာ (Puma)" နှင့် မျိုးစိတ်အမည်မှာ "ပူမာ ကွန်ကာလာ (P. concolor)" ဖြစ်သည်။
ကူဂါသည် နေရာဒေသကျယ်ပြန့်စွာ နေထိုင်ကျက်စားသောကြောင့် နေရာဒေသအသီးသီးမှ ၎င်းအား " (Puma)၊ တောင်ခြင်္သေ့ (Moutain lion)၊ တောင်ကြောင် (Catamount)၊ ပန်သာ (Panther) နှင့် ပိန့်သာ (Painter)" စသဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အော်လီယန်းမြို့သည် (: Orléans) ပြင်သစ် နိုင်ငံ လွှားရားခရိုင်၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။
အော်လီယန်းမြို့သည် သမိုင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသော ရှေးမြို့ဟောင်းဖြစ်သည့် အပြင် ထိုမြို့တွင် သမိုင်းဝင် အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦး များလည်းရှိသည်။
အထူးသဖြင့် ''အော်လီယန်းမြို့၏ လုံမပျို'' ဟုအမည်တွင်သော ပြင်သစ်အမျိုးသမီး အာဇာနည် အကြောင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍၊ သမိုင်း၌ထင်ရှားသောမြို့ ဖြစ်သည်။
တစ်ဖန် အတွင်း ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျာမန်တို့က မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ၁၉၄၄ ခုနှစ်သို့ရောက်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။
နှင့်ဘရာဇီးနယ်စပ်ရှိ ပါရီမာတောင်တန်းများကို မြစ်ဖျားခံ၍ ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကိုဖြတ်ပြီးလျှင်၊ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲသို့စီးဝင်သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် အီဂျစ်၊ အေဒင်နှင့် မက်ဆိုပိုတေးမီးယား အရပ်ဒေသတို့၌ ထူးချွန်စွာ စစ်မှုထမ်းခဲ့သဖြင့် ''ဒီ၊ အက်စ၊ အို'' ''အို၊ ဗီ၊ အီး''နှင့် ပြင်သစ် ''ကရွားဒါ ဂါး''စသောဘွဲ့ တံဆိပ်တော်များ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ထိုအခါက ဩစတြီးယားနိုင်ငံတွင် နယ်ပါဝင်၍ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတွင် နယ်နှင့် ဆလဗိုးနီးယားနယ်တို့ ပါဝင်သည်။
တစ်ဖန် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် အော့တိုမန် လက်အောက်ခံဖြစ်သော ကို သိမ်းယူရရှိခဲ့သည်။
ထိုအရေးအခင်းကြောင့် (၁၉၁၄-၁၈) စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဩစတြီးယား-ဟန်ဂေရီနိုင်ငံလည်း ပြိုကွဲခဲ့ရသည်။
ယခင်က ဩစတြီးယား-ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတွင်ပါဝင်သော ဘိုဟီးမီးယား၊ မိုရေးဗီးယား၊ ရုသီးနီးယားနှင့် ဆလိုဗားကီးယားနယ်များကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံနှင့် ဆားဗီးယားနှင့် မွန်တီနီးဂရိုးနယ်များကို စုပေါင်းဖွဲ့ စည်းထားသော ဟူ၍ နိုင်ငံသစ်နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၉၈,၃၈၁ ကျယ်ဝန်း၍ မြောက်ဘက်တွင် ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ၊ တောင်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် တို့ အသီးသီး တည်ရှိကြသည်။
မြောက်ဘက်တွင် ဗင်္ဂလားနှင့် ဗီဟားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အန္ဓရ ဒေသပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တို့ အသီးသီးတည်ရှိသည်။
လွီဇာမေ ဩလကော့ (Louisa May Alcott)သည် များအတွက် များကို ပြုစုခဲ့သော အမေရိကန် အမျိုးသမီးဖြစ်သည်။
လွီဇာမေဩလကော့သည် ၁၈၃၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ၊ ၌ ဖွားမြင်သည်။
အသက်ရှစ်နှစ်တွင် များကို စတင်ရေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် မိမိ၏အိမ်ထောင်တွင် တွေ့ကြုံနေရသော ငွေကြေး အကျပ်အတည်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ရန်အတွက် အလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။
ဖြစ်ပွားစဉ်က လွီဇာသည် ဂျော့တောင်းမြို့ ဆေးရုံတွင် အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာမှ ရရှိခဲ့သော အတွေ့အကြုံများကို ရေးသားဖော်ပြသည့် ''ဟော့စပီတယ် စကက်ချက်'' ခေါ် စာအုပ်ကို ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေ ခဲ့ရာ၊ လွီဇာဩလကော့၏အမည်မှာ ထင်ပေါ်လာသည်။
လွီဇာဩလကော့သည် ၁၈၆၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၆၉ ခုနှစ် များတွင် ''လစ်တဲဝီးမင်း'' ခေါ်ပုံပြင်များကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ လေသည်။
အိုဒက်ဆာမြို့သည် ပင်လယ်နက်တွင်းသို့ အနောက်မြောက်ဘက်မှစီးဝင်သော နီစတာမြစ်ဝမြောက်ဘက် ၂၅ မိုင်ကွာတွင်တည်ရှိ၍ ယူကရိန်းဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ နိုင်ငံ၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။
ထူးဆန်းသည့် သားပိုက်ကောင်အမျိုးမျိုးကို နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ များတွင်သာ တွေ့ရသော်လည်း အိုပေါ့ဆမ်သားပိုက်ကောင်တစ်မျိုးကိုကား အမေရိကတိုက်၌သာ တွေ့ရသည်။
ကဲ့သို့ ဝမ်းပိုက်ပြင်ဘက်တွင် သားအိတ်ရှိသော်လည်း ခြေလက်လေးချောင်းစလုံးသည် အရှည်ချင်းညီကြသဖြင့် ကင်ဂရူးကောင်လောက် မခုန်နိုင်ချေ။
အိုပေါ့ဆမ်ကောင်များကို နှင့် တို့အပြင် မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံး အပိုင်းများမှတစ်ပါး အခြားနယ်အနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရသည်။
အချို့ အိုပေါ့ဆမ်ကောင်များသည် ကြွက်ဝမ်းဖြူ လောက်ငယ်၍ လူသိအများဆုံး ကောင် များမှာကား လောက်ပင်ကြီးသည်။
ကြွက်မြီးနှင့်တူသည့် ရှည်သောအမြီးရှိရာ အချို့များကဲ့သို့ ယင်းအမြီးကို သစ်ပင်သစ်ကိုင်း တက်ရာ တွယ်ရာ၌ အသုံးပြုသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) Voss and Jansa (2009) အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း ဆောင်ရွက်မှုအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။
မြောက်ဘက်တွင် နှင့် အီရီအိုင်ရှိ၍၊ အရှေ့နှင့်အရှေ့တောင်ဘက်တွင် နှင့် တို့ တည်ရှိသည်။
တောင်ဘက်တွင် နှင့် အနောက်ဘက်တွင် တို့ အသီးသီးတည်ရှိကြသည်။
အိုဟိုင်းယိုးဟူသောအမည်သည် အင်ဒီးယန်းလူမျိုးဘာသာစကားဖြင့် ''ကြီးသည်''ဟု ဆိုလိုသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ ရုံးခန်း ၁၃ ခုမှ အင်တာဗျူးသူ ၁၀၀ အပါအဝင် အချိန်ပြည့်ဝန်ထမ်း ၁၆၀ ကျော်ရှိသည်။
အေဂျင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း ၊ ၊ ၊ စသောမြို့ကြီးများအပါအဝင် မြို့ပေါင်း (၁၃)မြို့မှ လူပေါင်း ၂သိန်းခွဲကျော်ကို ၂၀၁၀ခုနှစ်အတွက် အကြိုက်ဆုံး မင်းသားနှင့် မင်းသမီး ၁ယောက်စီ စစ်တန်းကောက်ယူခဲ့သည်။
ပေါ်ပြူလာဂျာနယ် [ စစ်တမ်းများအရ ပြေတီဦးနှင့် အိန္ဒြာကျော်ဇင် သာ ပရိသတ်အကြိုက်ဆုံး] ၁။
ကုမ္ပဏီ၏ အစမှစ၍ ဖာရာရီသည် ဖော်မြူလာဝမ်းများ၊ စပေါ့ကားများစသဖြင့် အမျိုးအစားအလိုက်ပြိုင်ခြင်းဖြစ်သော မော်တော်စပေါ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အယ်ဘာ့တို အက်စကာရီသည် ဖာရာရီ၏ ပထမဆုံး ဒရိုင်ဘာချန်ပီယံရှစ်ကို နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် ရယူပေးခဲ့သည်။
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ကို ''လက်ပံ ၊ ကျွန်မကနှင်းဆီပါမောင်၊ ရွှေကြာ'' ဇာတ်ကားတို့ဖြင့် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
ဖွေးဖွေးသည် ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုတော်ဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်ခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်း၊ မော်ဒယ်လုပ်ခြင်းတို့ အပြင် ဖွေးဖွေးသည် ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ဝါသနာပါသည်။
သူသည် မြန်မာရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် မော်ဒယ်ဖြစ်သူ ၏ ညီအစ်မတစ်ဝမ်းကွဲ တော်စပ်သည်။
သူသည် အပေါ် လက်မခံသည့် အနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သရုပ်ဆောင် ဖွေးဖွေး ကို အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၆) ဖြင့် အပ်နှင်းခံရသည်။
မျိုးမင်း မင်းခန့် - ၂၀၁၀ အဖြူရောင်မာယာ ထူးသာ ၊ ရဲအောင်၊ ဆုပန်ထွာ - ၂၀၁၁ သုံး ရဲဇော် ရဲတိုက်၊ မိုးမိုး - ၂၀၁၁ ဟန်ဆောင်ကာမူပို ကျော်ဇောလင်း - ၂၀၁၁ အငြိတစ်ချက်မှာအသက်ပါသွားတယ် မျိုးမင်း ခန့်စည်သူ၊ - ၂၀၁၁ ရင်တွင်းအရှုပ်တော်ပုံ ကျော်ဇောလင်း ၊ မိုးယုစံ - ၂၀၁၁ ပင်လယ်မင်းသား ကြည်ဖြူသျှင် - ၂၀၁၁ ချစ်သူ အောင်ဘပါဝါ ရဲတိုက် - ၂၀၁၁ ကျွန်တော်၏ ဓာတ်တိုင်သားကြီး ၊ ပန်းဖြူ - ၂၀၁၁ ချွေတာရကောင်းမှန်းမသိအောင်ချစ်တဲ့ကောင်မလေး မျိုးမင်း ကောင်းခန့်၊ မင်းထိန်၊ ဝါဆိုမိုးဦး၊ ဆုပြည့် - ၂၀၁၁ လူညိုချောရဲ့ အတ္ထုပတ္တိ ဝိုင်း နေမင်း၊ နေဆန်း၊ သူရလင်း၊ လင်းဇာနည်ဇော်၊ ဖူးဖူး၊ ဝါဆိုမိုးဦး၊ အင်ဂျင်း - ၂၀၁၁ မျက်ရည်အဘိဓာန် ဝိုင်း ၊မေကဗျာ - ၂၀၁၁ ကံကြမ္မာကိုရောင်းစားကြသူများ ကိုပေါက် - ၂၀၁၁ ဆိုက်ကိုဆော့ဖ်ဝဲလ် ဝိုင်း - ၂၀၁၂ လက်ပံ ဝိုင်း - ၂၀၁၄ကျွန်မကနှင်းဆီပါမောင်ဝိုင်း } {+ !ခုနှစ် !ဇာတ်ကားအမည် !ဒါရိုက်တာ !တွဲဖက်သရုပ်ဆောင် - ၂၀၁၈ မုန်းစွဲ ဩရသ ၊ - ၂၀၁၈ သတို့သမီး ၊ မေ - ၂၀၁၉ ကြာတော့သည်လည်း မောင့်စကား မီးပွား ၊ ထွန်းထွန်း - ၂၀၁၉ သူစိမ်းအိမ် ထူးပိုင်ဇော်ဦး ၊ - ၂၀၁၉ ပပဝတီစီရင်ခန်း မိုးဟေကို - ၂၀၁၉ လှပ်၍လွင့်သော မို့မို့မြင့်အောင်၊ }။
အိုးခွက်ပန်းကန် ပြုလုပ်သည့်ပညာရပ်သည် ကာလကပင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူမျိုးတိုင်း လုပ်ကိုင်လာတတ်ကြသော တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ရှေးလူတို့သည် သားရဲတိရစ္ဆာန်များကိုသတ်ဖြတ်ရန် လက်နက်များ ပြုလုပ်တတ်၍ မိမိတို့၏ကိုယ်ကို အဝတ်တန်ဆာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းတတ်ရန် အသိဉာဏ် ဝင်လာသည့်အခါမှစပြီးလျှင် တို့ဖြင့် အိုးခွက်အသုံးအဆောင်တို့ကိုလည်း လုပ်ကိုင်လာတတ်ကြသည်။
မပေါ်သေးမီအခါက လူတို့သည် မြေအိုးမြေခွက်များကိုသာလျှင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ထိုပန်းကန်ပုံ၏ အလွှာကို လက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ တွင်စက်ဖြင့်သော် လည်းကောင်း အထူအပါးညီညာစေရန် ညိပေးရလေသည်။
အက္ခရာဟူသော မဂဓ စကားသည် မကုန် ခန်းနိုင်ဟူသော အနက်ကိုဟော၏။
လူဟုပြောလိုလျှင် အချောင်းကလေးများဖြင့် ဤကဲ့သို့ ရေးဆွဲပြကြရ၏။
သစ်ရွက် ကို အင်္ဂလိပ်လို ''လိ'' ဟု ခေါ်၏။
ထို့ကြောင့် ပျားပုံနှင့် သစ်ရွက်ပုံ နှစ်ခုပေါင်းရေးလျှင် ''ဗီးလိ'' ဟူသောအသံနှစ်ခုတွဲ စကားလုံးရလေသည်။
ပုံစံ အားဖြင့်ပြရသော် ''ဗီး'' ခေါ် ပျားတစ်ကောင်၏ပုံသည် ဗီ ဖြစ်လာ၍ ''လိ'' ခေါ် သစ်ရွက်တစ်ရွက်၏ပုံသည် အယ်လ ဖြစ်လာသည့် အတိုင်းပင်တည်း။
အီဂျစ်နှင့်ပယ်လက်စတိုင်းအကြား ဆိုင်နိုင်းကျွန်းဆွယ် တွင်နေထိုင်ခဲ့သော ''ဆီးရတိ''လူမျိုးသည် အက္ခရာကို စတင် တီထွင်သူများဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဖီနီရှန်တို့၏ ပထမဆုံးအက္ခရာစဉ်ဖြစ်သော နွားထီးဟု အနက်ရသည့် ''အေး လက်ဖ'' ခေါ် စာလုံးသည် ဂရိစာပေ ပထမအက္ခရာစဉ် ''အယ်လဖာ '' ဖြစ်လာ၍ ဒုတိယအက္ခရာစဉ်ဖြစ်သော အိမ် ဟုအနက်ရသည့် ''ဗက်'' ခေါ် စာလုံးသည် ဂရိတို့၏ ဒုတိယ အက္ခရာစဉ် ''ဗီတာ'' ဖြစ်လာသည်။
အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရမူ မြန်မာအက္ခရာစဉ်သည် ငါးရာစု နှစ် ဂုတ္တခေတ်သုံးအက္ခရာကို အခြေခံ၍ ၁ဝ ရာစုနှစ်တွင် မွန်နယ်များမှတစ်ဆင့် ပုဂံပြည်သို့ရောက်လာသော စာလုကျန် အရှေ့ပိုင်းနယ်သုံး အက္ခရာတို့က အတော်အတန်ပြုပြင်လိုက် သောမြန်မာအက္ခရာသည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းမှရသော သာသနာ နှင့်အတူပါလာသည့် အာရိယန်စံနစ်၊ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းမှရသော ဒြာဗီဒီယန်စံနစ်တို့ဖြင့် ပုဂံတွင်ရောစပ် မွှေနှောက်ပြီး အတည် တကျဖြစ်ထွန်းလာသော အက္ခရာစဉ်ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာမင်းနှင့် ကျန်စစ်သားမင်းလက် ထက်တို့က ''အ''သည် ရှေးကမြင်းကုန်းနှီးပုံ သဏ္ဌာန် နှင့်တူသည်။
ထို ''အ''သည်ပင် အလောင်းစည်သူမင်းလက် ထက်ရောက်သောအခါ ရှေ့က ''ဒ''ကို အလယ်တည့်တည့် လောက်က အမြီးတပ်၍ (၃ ) နောက်က မျဉ်းဖြောင့်ကလေးကို ထောင်ကာ ပိတ်လိုက်လျှင် (၃ ) ဖြစ်လာလေသည်။
ယင်းမှပင် မကြာမီ ယခုခေတ်သုံး ''အ'' ဖြစ်လာလေသည်။
ဗျည်း ၃၅ လုံးဟူသည် ''ကကြီးမှအ'' အထိ ၃၃ လုံးနှင့် အံ့အား နှစ်လုံးပေါင်း ၃၅ လုံးဖြစ်သည်။
သရ ၁၁ လုံးမှာ ''အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ၊ ဥ၊ ဦ၊ ဧ၊ အဲ၊ ဩ၊ ဩော်၊ အို'' ဟူ၍ဖြစ်သည်။
သူသည် အဂ္ဂဆီးပြတိုက်ဟုခေါ် ကြသော ''သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်''ကို ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့၏။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် သည် စာမေးပွဲဖြေဆို အောင်မြင်၍ရရှိသော ဓမ္မာစရိယ၊ တိပိဋကဓရဘွဲ့မျိုးကဲ့သို့ မဟုတ်ပေ။
အထူးအားဖြင့် ကိုးကွယ်သောသာသနာ့ဒါယကာတို့ လွတ်လပ်လာသဖြင့် အကိုးကွယ်ခံရသော တော်ကြီးလည်း လွတ်လပ်လာပြီ ဖြစ်ရကား ရှေးမင်းတို့လက်ထက်၌ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မင်းဆရာတော်အဖြစ် ''ရာဇဂုရု''၊ ''ရာဇာဓိရာဇဂုရု'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လူထု၏အစိုးရသမ္မတနိုင်ငံဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ လူထု၏ဆရာတော်(နိုင်ငံတော်ကြီး၏ဆရာတော်)အဖြစ်ဖြင့် "အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု" ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို ရွေးချယ်ကာလှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့လေသည်။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့နှင့်စပ်ဆက်၍ သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာကြည့်သောအခါ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇-ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၉၁၅-ခုနှစ်) မှစ၍ ဆက်ကပ်လာကြောင်းသိရှိရသည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအဆက်ဆက်တို့က မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၂-ခုနှစ်မှ စ၍ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ပြန်လည်ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၅-ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၉၅၃-ခု)တွင်- # # # # -တို့ပါဝင်သော ဘွဲ့တံဆိပ်တော် စီစဉ်သတ်မှတ်ရေး ကော်မတီက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် လှူဒါန်းထိုက်သော အင်္ဂါ ၅-ရပ်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။
ယင်း ၈၂ နှစ်တွင် # ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက် ၂၅-နှစ် ၉၂-ပါး # နိုင်ငံရေး အစိုးရလက်ထက် အတွင်း ၇၉-ပါး # နိုင်ငံရေးနှင့် တော်လှန်ရေးအစိုးရ ပေါင်းစပ်သောကာလ ၁-နှစ်အတွင်း ၂၈-ပါး # နိုင်ငံတော် ကောင်စီလက်ထက် ၆၈-ပါး # နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ လက်ထက် ၃-နှစ်အတွင်း ၁၀၉-ပါး စုစုပေါင်း ၃၇၆-ပါး တိတိ ရှိသည်။
ထိုလူပညာရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ- # မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၆-ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီး # မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၉-ခုနှစ်တွင် ထရံကာ ဆရာကြီး # မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၇-ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီး # မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၂-ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီး လယ်တီ တို့သည် အသီးသီး ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခံခဲ့ကြရသည်။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဆရာကြီး ဒေါက်တာဦးလင်း၊ မောင်ညိုထွန်း(မြန်မာစာ) အင်္ဂလိပ်မင်းလက်ထက်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ပုဂ္ဂိုလ်အား သက်ဆိုင်ရာအရေးပိုင် ကိုယ်တိုင်က - # ရာဘာတံဆိပ်တုံး၊ # နီကယ်ရောင် ဆုံလည်တံဆိပ်တုံးကြီး (ကျွန်းသေတ္တာကလေးနှင့် ကျနစွာထည့်ထားသည်။
လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဖြစ်သောအခါတွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတတံဆိပ်ရဆရာတော်တိုင်းအား သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမင်းကြီး ကိုယ်တိုင်က- # ရာဘာတံဆိပ်တုံး၊ # နီကယ်ရောင် ဆုံလည်တံဆိပ်တုံးကြီး (ကျွန်းသေတ္တာဖြင့် ကျနသေချာစွာထည့်ထားသည်။
အက်ဂါမံနွန်အားလည်း ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြောက်ကြ ပြီးနောက် စစ်သင်္ဘောများကို အသင့်ဖြစ်စေရန် ပြင်ဆင်နေကြ ခိုက်တွင် အက်ဂါမံနွန်သည် တောကစားထွက်သွားခဲ့၏။
အက်စကိလပ်စ် (သို့) အီးစကီးလပ်စ် (; ''Aiskhylos'' /အာစကိလော့ရှ်/)) (ဘီစီ ၅၂၅-၄၅၆)သည် ဂရိလူမျိုး နာမည်ကျော် အလွမ်းပြဇာတ်ရေး ဆရာကြီးသုံးဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အတွင်းဘက်ရှိရေခဲသည် အရည်ပျော်ပြီးလျှင် အမြေးပါး သဖွယ်ဖြစ်ကာ နံရံများပေါ်တွင်အင်္ဂတေသဖွယ်တည်ရှိနေသည်။
နွေရာသီတွင် ဗဲရီသီးအချို့နှင့် အပင် ညောက်ကလေး အချို့ကိုသာလျှင် ရရှိနိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် အလေ့ကျပေါက်သော အက်စတာပင်ကို ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ''အက်စတာထရိုင်ပိုလီယမ်'' ဟုခေါ်သည်။
အက်စထရာကန်မြို့သည် ဥရောပ တိုက် ဗောလဂါမြစ်အတွင်းရှိ ကျွန်းကလေးတစ်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိလျက် ထိုမြစ်စီးဝင်ရာ ကက်စပျန်ပင်လယ်နှင့် မိုင် ၅ဝ ကွာဝေး၏။
အယ်လကာလွိုက်ဆိုသည်မှာ ဗေ့များ၏ဂုဏ်မျိုးရှိ၍ နိုက်တြိုဂျင်ဓာတ်ပါသော ဩဂဲနစ်ပစ္စည်းများကို ခေါ်သည်။
သူတို့သည် ရာသီခွင်များကိုညိ၍ သူတို့၌ ခုနှစ်ရာစုနှစ်မှ စတင်ရေတွက်သော ပြက္ခဒိန်ပင် ရှိလေသည်။
အက်တနမီးတောင်သည် အီတလီ နိုင်ငံ နေပယ်မြို့အနီးရှိ ဗီဆူးဗီးယပ် မီးတောင်မှ တောင်စူးစူး မိုင် ၂ဝဝ ခန့်ကွာဝေးသော စစ္စလီကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း တွင်တည်ရှိ၏။
မီးတောင်ပေါ်သို့တက်သွားသောအခါ ပေ ၂ဝဝဝ အထိ ငှက်ပျော၊ လိမ္မော်၊ ရှောက်၊ သံလွင်၊ သဖန်းပင်များ စိုက်ပျိုး ထားသည်ကိုတွေ့ရ၏။
မြို့ အပျက်အစီးများမှ လှမ်း၍ တွေ့မြင်ရသော ဗီဆူးဗီးယပ် မီးတောင်]] ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင်သည် ကမ္ဘာ ပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံး သော မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်၏။
တိုက်၏ တစ်လုံးတည်း သော မီးရှင်တောင် ဖြစ်သည်။
နေပယ်ပင်လယ် အော်ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ နေပယ်မြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၇ မိုင်ခန့် ကွာဝေးလေသည်။
အက်တလီ ကလီမင့် ရစ်ချတ် (; ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၈၈၃ – ၈ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၇) သည် ဗြိတိသျှ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၅ မှ ၁၉၅၁ အထိ ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ကာ ၁၉၃၅ မှ ၁၉၅၅ အထိ ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ မြန်မာခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် အက်တလီတို့ ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည့် နှင့် တို့မှာ မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသောကြောင့်ဖြစ်၏။
ကလီမင့် ရစ်ချတ်အက်တလီသည် ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်၍ တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့လေသည်။
အတွင်းက ဂါလစာပိုလီ၊ နှင့် စစ်မျက်နှာတို့တွင် သံချပ်ကာကားတပ်၌အမှုထမ်းခဲ့ရာ၊ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့၏။
တစ်နှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကို လွတ်လပ်ရေးပေးရန် မြန်မာအမျိုးသားခေါင်းဆောင်များနှင့် ဗြိတိသျှအစိုးရတို့၏ သဘောတူညီချက်များ ပါသည့် ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
အက်တလီ အစိုးရက မြန်မာတို့တောင်းဆိုသော လွတ်လပ်ရေးကို အသာတကြည်ပေးအပ်ရန် သဘောတူပြီးလျှင် အာဏာလွှဲပြောင်းရေးအတွက် ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ရကား အက်တလီ၏အမည်မှာ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး သမိုင်းတွင် ထင်ရှားရစ်လေတော့မည်ဖြစ်သည်။
မစ္စတာအက်တလီသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှ ၁၅ ရက်နေ့အထိ ၊ ၌ ''အာရှဆိုရှယ်လစ်ညီလာခံ'' ကျင်းပခဲ့စဉ်က ထိုညီလာခံသို့ တက်ရောက်ရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ခဲ့ဖူးသည်။
သိရသလောက်မှာ ပို၍လေးသော အိုင်ဆိုတုပ်များတွင် နျူကလိယတ်ခေါ် ဗဟိုဝတ်ဆံ၌ အရေအတွက်ပိုပြီးလျှင် ယင်းတို့ကြောင့် အလေးချိန်ပိုလာရသည် ဟုဆိုလေသည်။
ဒျူတီရီယမ်အောက်ဆိုက် ကို ''အလေးစား ရေ'' ဟု ခေါ်၏။
ထို့ကြောင့် သက်ရှိသတ္တဝါများတွင်ဖြစ်စေ၊ သက်မဲ့ပစ္စည်းတွင်ဖြစ်စေ အတွင်း၌ဖြစ်ပွားသော ဓာတ်ပြောင်းမှု များ၊ ရောဂါအခြေအမြစ်များကိုလေ့လာရာ၌ ရေဒီယိုသတ္တိရှိ သောအိုင်ဆိုတုပ်များကို ''လမ်းပြ'' အဖြစ် အသုံးချ၍ စမ်းသပ် လေ့လာလျက်ရှိပေသည်။
အက်ဒင်ဗာရာမြို့သည် ရောမလူမျိုး များ မရောက်မီအချိန်ကပင် အခြေစိုက်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်၍ အနေ အထားအားဖြင့် လှပစွာတည်ရှိပြီးလျှင် ၏ မြို့တော် ဖြစ်လေသည်။
ပထမ ဂျိမ်းသည် ၁၅၆၈ ခုနှစ်တွင် စကော့တလန် ပြည်၏ ဘုရင်ဖြစ်လာပြီးနောက် ၁၆ဝ၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်၏ ဘုရင်အဖြစ်ပါ တင်မြောက်ခံရပြီးသော အခါတွင်မှ ထိုအချင်းဖြစ်မှုများ ပပျောက်သွားလေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်ကို နော်မန်တို့ လာရောက်တိုက်ခိုက်ပြီးသော် စတင်စိုးမိုးသည့် ၁ဝ၆၆ ခုနှစ် မတိုင်မီက အက်ဒွပ်အမည်ခံ အင်္ဂလိပ်ဘုရင်သုံးပါး အုပ်စိုးခဲ့ကြသည်။
နော်မန်တို့ရောက်ပြီး နောက် အုပ်စိုးခဲ့သည့် အက်ဒွပ်ဘုရင်များမှ ပထမအက်ဒွပ်သည် ၁၂၃၉ ခုနှစ်တွင် ဝက်စမင်စတာအရပ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ထို့ ပြင် အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားရှိပြီးသော ဥပဒေများကို လည်း စနစ်တကျ ပြန်လည် ပြုပြင်စီစဉ်လိုက်သဖြင့် သူ့အား နောင်လာနောက်သားတို့က ''အင်္ဂလိပ် ဂျပ်စတီးနီးယန်း'' ဟူ၍ ပင် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယအက်ဒွပ်ကား ပထမအက်ဒွပ်၏ သားတော်ပီပီ အရပ်မြင့်၍ ရုပ်ရည်ခန့်ညား သည်။
တတိယအက်ဒွပ်သည် ဒုတိယအက်ဒွပ်၏ သားတော်ဖြစ်၍ ၁၃၁၂ ခုနှစ်တွင် ဖွား မြင်ခဲ့သည်။
နှစ်တရာစစ်ပွဲ ကြီး ပြီးဆုံးသောအခါ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် လန်ကက်စတာ ဆွေမျိုးစုနှင့် ယော့ဆွေမျိုးစုတို့ ထီးနန်းလုကြရာ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားလေသည်။
ပဉ္စမအက်ဒွပ်မှာ စတုတ္ထ အက်ဒွပ်၏သားတော်ဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းကို ၁၄၈၃ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ သုံးလမျှသာအုပ်စိုးရလေသည်။
ဆဋ္ဌမ အက်ဒွပ်သည် အဋ္ဌမ ဟင်နရီဘုရင်နှင့် တတိယမိဖုရား ဂျိန်း ဆေးမိုး တို့မှ ဖွားမြင်သော သားတော်ဖြစ်၍၊ ၁၅၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင်နန်းတက်ခဲ့သည်။
သတ္တမအက်ဒွပ်သည် ၁၈၄၁-ခုနှစ်တွင်ဖွားမြင်၍ ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီး၏သားတော် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
အဋ္ဌမအက်ဒွပ်ဘုရင်သည် ပဉ္စမဂျော့ဘုရင်နှင့် မေရီမိဖုရားကြီးတို့၏ သားတော်အကြီးဆုံး ဖြစ်၏။
သို့သော် ထိုနှစ်မလွန်မီ အမေရိကန်သူ မစ္စစ်ဝေါလစ် ဝါဖီး ဆင်မဆင်ကို တွေ့ရှိမေတ္တာသက်ဝင်ခဲ့သဖြင့် မိဖုရားမြောက်လို သောဆန္ဒ ပြင်းပြခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အခြားအပင်များ အရွက်မကြွေ မီ ဆောင်းကူးရာသီတွင် စောစီးစွာညိုးနွမ်းကြွေကျလေ့ရှိသည်။
အောက်စဖို့ရှိုင်းယာနယ်၊ အောက်စဖို့ကောင်တီ၏ မြို့တော်မှာ အောက်စဖို့မြို့ ဖြစ်သည်။
အောက်စဖို့မြို့ ဖွံ့ဖြိုးလာသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် ကြောင့် ဖြစ်သော်လည်း ထိုမြို့သည် တက္ကသိုလ်မတည်မီက ပင်လျှင် အရေးပါခဲ့လေသည်။
ကစားခုန်စားပွဲများ၌ အောက်စဖို့ ကျောင်းသား ကိုယ်စားလှယ်များက''အပြာရင့်များ''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကိမ်း ဗရစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားကိုယ်စားလှယ်များက ''အပြာနု'' များဟူ၍လည်းကောင်း တွင်ကြသည်။
အောက်စဖို့မြို့ကို မဲဆန္ဒဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြောက် ထားသော ကောင်စီကအုပ်ချုပ်၏။
ဟွိုင်းဗရက်ဗန်အိုက် (Hubert van Eyck သို့မဟုတ် Huybrecht van Eyck ၁၃၈၅–၉၀ – ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၄၂၆)နှင့် သူ၏ညီ ယန်ဗန်အိုက် (Jan van Eyck)တို့သည် ၁၅ ရာစုနှစ်အတွင်းက နာမည်ကျော်ကြား ထင်ရှားခဲ့သော ဖလန်းဒါး ပန်းချီပညာကျော်နှစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
သူကျော်ကြားလာခြင်းမှာ သူရေးဆွဲသော ''အဒိုရေးရှင်းအော့သလမ့်'' (''Adoration of the Mystic Lamb'')ဆိုသည့် ပန်းချီကားကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုပန်းချီကားကို ၊ ဂင့်မြို့ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်းမှ ဘုရားစင်နံရံတွင် ရေးဆွဲထားလေသည်။
မြို့ကြီးများနှင့် အလှမ်းကွာလျက်ရှိသော ကျေးလက် လယ်ယာခြံမြေများတွင်သာ လျှပ်စစ်ဓာတ်မီးထွန်းညိရန်နှင့် အပူ ပေးရန်တို့အတွက် ရေတံခွန်များမှရေအားကို အသုံးပြုကြသည်။
အော်လသင်းပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်နှင့် အောက်လွှတ်တော်ဟူ၍ရှိရာ လွှတ်တော်အမတ်များကို အသက် ၂၁ နှစ်ပြည့်ပြီးသူ ယောက်ျား၊ မိန်းမတိုင်းက မဲဆန္ဒဖြင့် ရွေး ကောက်တင်မြောက်လေသည်။
အိုင်ဒါဟိုဟူသော အမည်သည် ရှိုရှိုးနီး အင်ဒီးယန်းစကားမှ ဆင်းသက်လာ၍ ''နေထွက်ချိန်'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''နံနက်ခင်း'' ဟူ၍လည်းကောင်းအဓိပ္ပာယ် ရသည်။
နှင်းခဲများဖြူဖွေးအုပ်ဆိုင်းနေသည့် မြင့်မားသောတောင်စဉ်တောင်တန်းများ၊ အသည်းထိတ်ဖွယ်ရာ နက်ရှိုင်းကျဉ်းမြောင်းသော လျှိုမြောင်ချောက်ကမ်းပါးများ၊ ရှုမငြီးစရာရေတံခွန်စိမ့်စမ်းများ၊ ထူထပ်စိမ်းစိုသော သစ်တောကြီးငယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်သော သဘာဝအလှရှုခင်းသာများဖြင့် ကြွယ်ဝသည့် အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်အား ''တောင်များ၏ရတနာ''ဟုလည်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။
သည် မြောက်ဘက်မှလည်းကောင်း၊ ၊ ယဲလိုးစတုန်း သဘာဝဥယျာဉ်ကြီး၊ တို့သည် အရှေ့ဘက်မှလည်းကောင်း၊ နှင့် တို့သည် တောင်ဘက်မှလည်းကောင်း၊ နှင့် တို့သည် အနောက်ဘက်မှ လည်းကောင်း အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်ကို ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်သည် သမပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသော်လည်း နှင့် နီး၍လည်းကောင်း၊ ကိုလံဘီယာတောင်ကြားမှ ပူနွေးသော ချိနွတ်လေကို ရရှိသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရော့ကီးတောင်တန်းကြီးက အေးမြသော အရှေ့မြောက်လေကို ကာဆီးထားသဖြင့်လည်းကောင်း ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံး အပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၄၅ မှ ၅ဝ ဒီဂရီဖြစ်သည်။
သမ္မတ၏အမိန့်အရ မြေသစ်ရေသစ် စူးစမ်းလေ့လာရန် ထွက်ခဲ့ကြသော လွစ္စနှင့် ကလပ်တို့အဖွဲ့သည် ၁၈ဝ၅ ခုနှစ်တွင် အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ် ဖြစ်လာမည့်ဒေသသို့ ရောက်လာကြသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) File:Shoshone falls.jpgအိုင်ဒါဟိုပြည်နယ် တောင်အလယ်ပိုင်းရှိ ရှိုရှုံးရေတံခွန် File:Idaho USA12.jpgအိုင်ဒါဟိုပြည်နယ် မြောက်အလယ်ပိုင်းရှိ ပါးလို့စ်ဒေသ File:Lakecoeurdalenebig.jpgအိုင်ဒါဟိုပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ကိုးဒလင်းအိုင် File:Redfish lake.JPGအိုင်ဒါဟိုပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းရှိ ရက်ဖစ်ဖ်အိုင် File:Wheat harvest.jpgပါးလို့စ်ဒေသရှိ ဂျုံစိုက်ခင်းတစ်ခု။
အင်ကြင်း(Ingyin) ၏ အမည်မှာ ''Pentacme Siamensis'' ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) Image:Sal (Shorea robusta)- trunk- strangulated by some ficus tree at Jayanti, Duars W Picture 119.jpgSala trunk strangulated by ficus tree at Jayanti. Image:Sal (Shorea robusta)- old leaf at Jayanti, Duars W Picture 122.jpgOld leaf at Jayanti. Image:Sal (Shorea robusta)- flowering canopy W Picture 117.jpgFlowering canopy at Jayanti. File:India, tre dee, salabhanjika, periodo hoysala 1150-1200 da Karnataka.JPGSalabhanjika or "sal tree maiden", Hoysala sculpture, Belur, Karnataka File:Trunk of Shorea robust, Shala tree, শাল গাছ.jpg
လူ့မိစ္ဆာများအားနှိမ်နှင်းရန် က ဖွဲ့စည်းထားသော ခုံရုံးကို အင်ကွီဇီးရှင်း ဟုခေါ်သည်။
တတိယအင်နိုးဆင့်အမည်ခံ လက်ထက်က အယူဝါဒပြောင်းလဲသူများ ရှိမရှိစုံစမ်းရန် ပြင်သစ် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းသို့ အထူးကိုယ်စားလှယ်တော်များ စေလွှတ်ခဲ့ဖူး၍ ထိုသို့အယူဝါဒပြောင်းလဲမှုကို နှိမ်နှင်းရန်အတွက် ဒိုမီနီကန်ဖရိုင်ယာအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သို့ သော် ထိုခေတ်ရာ ဇဝတ်မှုများတွင် လုပ်လေ့လုပ်ထရှိသကဲ့သို့ တရားခံများထံမှ ဖြောင့်ဆိုဝန်ခံချက်ရစေရန် ညဉ်းပန်းမေးမြန်း သောနည်းများကိုလည်း အသုံးပြုတတ်ကြ၏။
အင်္ဂပူမြို့ သည် ၊ အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး ၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
အတွင်းသို့ စီးဝင်သော ကညင်ချောင်း၏ လက်ယာဘက်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။
ဟင်္သာတ-ကြံခင်း မီးရထားလမ်းမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီးလျှင် နှင့် ၂၄ မိုင်ဝေးကွာလေသည်။
အင်္ဂပူမြို့သည် ရှေးရာဇဝင်သမိုင်းဝင်မြို့ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ဆက်ပထမဆုံးမင်းဖြစ်သော ကြီးလက်ထက်တွင် ရာမညတိုင်းအားလုံးကို သိမ်းရုံးအောင်မြင်သောအခါ အင်္ဂပူရမြို့ကို အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသော သီဟဗိုလ်မင်းသည် မင်းတရားကြီး၏ ဘုန်းတော်ရိပ်အောက်သို့ ခိုလှုံခဲ့ရသည်။
အပြီး ခရစ် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်မင်းတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သောအခါ ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းရှိ အုတ်ဖိုနှင့်ခွဲခြားနိုင်စေရန် မူလမြို့ဟောင်း အင်္ဂပူရ၏ အမည်ကိုယူ၍ အင်္ဂပူမြို့ ဟုခေါ်တွင်စေခဲ့လေသည်။
မြို့ပေါ်တွင်ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများမှာ မြို့နယ်အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာရုံးများ၊ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း၊ ပြည်သူဆေးရုံ၊ ဈေး၊ မင်းတဲ၊ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ဟင်္သာတမြို့မှ အရေးပိုင်ဟောင်း ဦးဘိုးကြူး ဆောက်လုပ်လှုဒါန်းခဲ့သော သူအိုရုံစသည်တို့ဖြစ်သည်။
သာသနိက အဆောက်အအုံများအနက် ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရား စတင်တည်ထားခဲ့သော ရွှေဆံတော်စေတီသည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ရန်ကုန်မှ ရွှေတိဂုံဆံတော်ရှင်နှင့် ပုသိမ်မှ တို့မှလွဲလျှင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော စေတီများအနက် တစ်ဆူအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ရှေးအခါက ကညင်ချောင်းအားဖြင့် အင်္ဂပူမြို့အထိ သင်္ဘောများ သွားလာနိုင်ခဲ့၍ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးစည်ကားသောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ကြောင်းအားဖြင့် မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းရှိ ရွာများသို့ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက် စုန်ဆန်သွားလာနိုင်သည်။