DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
တွင် ၂ နှစ်တက်ရောက်သင်ယူပြီး ဥပစာသိပ္ပံ(က) အောင်ခဲ့သည်။
ယင်းမတိုင်မီက ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ တပ်မတော်မှ အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
Information and Public Relations Department သူသည် အပါတ်စဉ် ၂၄ ဆင်း ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူက အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းကို အဆိုပြုခဲ့သည်။
ယျေဘုယျအားဖြင့် တပ်မတော်များ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သည် (General) အဆင့်အောက်တွင် ရှိပြီး (Major General) အဆင့်အထက်တွင် ရှိသည်။
တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသည် စတုတ္ထမြောက် အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်သည်။
ခန့်အပ်သည့် စစ်ဘက်ရာထူးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြသည်- # စစ်ရေးချုပ် # စစ်ထောက်ချုပ် # စစ်ရာထူးခန့်ချုပ် # စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် # စစ်ဥပဒေချုပ် # တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် # စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် # လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် # ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် # စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ တပ်မတော်မှခန့်အပ်သော အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကိုလည်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကြီးများကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။
ရန်ကုန် - မန္တလေး ရထားလမ်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့ကြီးများဖြစ်သော ၊ နေပြည်တော်နှင့် မန္တလေးမြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော မီတာဂေ့ချ် ရထားလမ်းဖြစ်ကာ က စီမံခန့်ခွဲသည်။
ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် မြန်မာပြည်၏ ဒုတိယမြောက် ရထားလမ်းဖြစ်သည်။
ရုပ်ပွားတော် တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး တွင် နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာနှင့် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားများတွင် ကြေညာခဲ့သည်။
မာရဝိဇယ ဆိုသည်မှာ "ကို အောင်မြင်ခြင်း" သို့မဟုတ် " မာရ်ငါးပါးကိုအောင်မြင်ခြင်း " ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
Myanmar Junta Cronies Donate Billions for Min Aung Hlaing’s Marble Colossus ရုပ်ပွားတော်တည်ဆောက်ရာတွင် ပလ္လင်တော်အပိုင်း၊ တင်ပလ္လင်ခွေအပိုင်း ၊ ကိုယ်လုံးတော်ပိုင်း နှင့် ဦးခေါင်းတော်အပိုင်း ဟူ၍ အပိုင်း (၄) ပိုင်းခွဲကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရေစက်ချအခမ်းအနားတွင် ကျောက်မဲဆရာတော် ဒေါက်တာ ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒနသာရက ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမသုံးချက်ကို ဟောပြောခဲ့သည်။
ထိုနေ့မှာပင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး က သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုအား ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရာထူးမှ အနားယူခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ရုံးတွင် လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်ရာထူးအထိ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ၂၄ နှစ်ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သူသည် လက်ထက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည်။
ဒေါက်တာထိန်လင်းဦး(၁၈ မတ် ၁၉၇၂ဖွား) သည် ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။
ယင်းမတိုင်ခင်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားသည့် ရန်ကုန်မြို့ စစ်ခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သည်။
Ministry Of Information သူသည် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ရ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာထိန်လင်းဦးသည် ဥပဒေဘွဲ့ရကျောင်းသားဘဝမှတဆင့် အမှတ်စဉ်(၉၉) သို့ တက်ရောက်ကာ တပ်မတော်ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံပြီးနောက် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားသည့် ရန်ကုန်လှိုင်သာယာမြို့နယ်စစ်ခုံရုံးတွင် သူသည် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
သူ့ကို က ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး နှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Ministry Of Information သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ကာ သမီးတစ်ဦးရှိသည်။
တယ်လီဖုန်းနံပါတ် ဆိုသည်မှာ တယ်လီဖုန်းလိုင်းတစ်ခုနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ၊ သို့မဟုတ် ရေဒီယိုတယ်လီဖုန်း သို့ မိုဘိုင်းဖုန်း သို့မဟုတ် (PSTN) သို့ အခြားသော ပုဂ္ဂလိကနှင့် အများပိုင် ကွန်ရက်များမှ တဆင့် အချက်အလက် ပေးပို့သော အခြားကိရိယာများ စသည့် ကြိုးမဲ့ အီလက်ထရွန်းနစ် တယ်လီဖုန်းကိရိယာများ အတွက် သတ်မှတ်ပေးထားသည့် ကိန်းဂဏန်းနံပါတ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟဲဟိုးနှင့် ရွှေညောင်ကြား မိုင်တိုင်အမှတ် (၃၇၉/၇-၈)ရှိ မှာ ကျော်ကြားသည်။
ထိုသို့ လမ်းပိုင်းအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် လမ်းပိုင်းအသစ် တည်ဆောက်ပြီးချိန်တွင် မှ သံရိုင်းကုန်ကြမ်းများကို လိုရာအရောက် သယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ရထားလမ်းဖွင့်လှစ်ပြီး အနှစ် ၂၀ ခန့် ပိတ်ထားခဲ့ပြီး မန္တလေးမြို့ရှိ မှ ရောင်းချသည့် မီးရထားစက်ခေါင်များဖြင့် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နှင့် ကွမ်းတောင် - ကျောက်တော် လမ်းပိုင်းများကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်တောင်တန်းများ၏ အနောက်ဘက်တွင် တွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားပုံရသည်။
မင်းဘူးမှ ရထားလမ်းတည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းသည် တောင်ခြေအထိ ဖောက်လုပ်ပြီး ဖြစ်သည်။
သို့သော် တောင်တွင်းကြီး-မကွေး လမ်းပိုင်းသာ ကနဦး ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
နှစ်တရာပြည့်မီးရထား ၊ ကျောက်ပန်းတောင်း-ကြီးနီလမ်း ၊ စာ-၁၂၆ (၁၉၇၇) {အရှည် (ကီလိုမီတာ) 46.5 - အရှည် (မီတာ) 28.9 } {နေ့ရက် လမ်းပိုင်း အစ လမ်းပိုင်း အဆုံး အရှည် (မိုင်) မှတ်ချက် - - 01.03.1969 ကျောက်ပန်းတောင်း – ကြီးနီ 24.4 - 2007 ကြီးနီ – ချောက် 4.5 } = သာစည်မှ မြင်းခြံလမ်းပိုင်းသည် ရန်ကုန်-မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းစပ် မြင်းခြံမြို့ကို ဆက်သွယ်တည်ဆောက်သော လမ်းပိုင်းဖြစ်သည်။
တောင်ငူ(ကျေးတော)ဘူတာဘက်မှလည်း ရထားလမ်းအူကြောင်းများ ဖောက်လုပ်ပြီးနေပြီ ဖြစ်သည် = ကိုးကား =။
ဗိုလ်ချုပ် စိုးဝင်းသည် ၊ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် က ၎င်းအား မူလရာထူးအတိုင်း ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
အောက်ပါတို့သည် တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဥက္ကဋ္ဌများ စာရင်း ဖြစ်သည်။
မတ္တာဟူသည် အားဖြင့် တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက် တိုင်းတာနိုင်သော အခြင်းအရာများကို ဆိုလိုသည်။
တဖန် ဟူသည်လည်း အရာဝတ္ထုက မည်မျှသော အချိန်အတွင်း မည်မျှသော အလျား အကွာအဝေးသို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိသွားသည်ကို တိုင်းတာဖော်ပြအပ်သော မတ္တာတစ်မျိုးဟူ၍ အသီးသီး ဖြစ်ကြလေသည်။
ဖှန်ရှင်များကို ဂရပ်ဖှ်ပုံ (graph) များ ဆွဲကြည့်လျှင် ထိုမျဉ်းကွေး၏ (slope) ပြောင်းတို့မှာ ထိုဖှန်ရှင်၏ ပြောင်းလဲနှုန်းများ ဖြစ်နေပေမည်။
ပြောင်းလဲနှုန်း = မှီခိုသူ၏ ပြောင်းလဲမှု ÷ အမှီခိုခံ၏ ပြောင်းလဲမှု။
အခြေခံရူပဗေဒအဆင့်၌ တစ်ခုက ပမာဏ(magnitude) သဘောတရားလည်း ပါဝင်သကဲ့သို့ ဦးတည်ချက်/လားရာ (direction) သဘောလည်း ပါဝင်နေလျှင် ၎င်းတိုင်းဖွယ်သည် ဗက်တာတိုင်းဖွယ် (vector quantity) ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ (vector) တို့ကို (component) များ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်လျှင် ကိုအောဒီးနိတ် ဝင်ရိုးများကိုယ်စီအတိုင်း အလျားဖြန့် တည်ရှိနေသော အပိုင်းခွဲများကို ရရှိပြီး၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် ထိုအပိုင်းခွဲများ အတူတကွ ပေါင်းစည်းသက်ရောက်ခြင်း ရလဒ်က ၎င်းဗက်တာကို ဖော်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
ထဲထဲဝင်ဝင် ရူပဗေဒ၌ ဗက်တာ(vector) ဆိုသည်မှာ (vector space) အတွင်း ပါဝင်သော (mathematical object) များ ဖြစ်သည်။
က နှင့် အမျှ ပြောင်းလဲနေ၏၊ ထို့ကြောင့် အလျင်(velocity) တခုခု ရှိနေ၏၊ အရပ်စကားနှင့်လျှင် "ရွေ့လျားနေသည်။
တွင် ''"အရှိန်"'' နှင့် ''"အဟုန်"'' မှာ အခြေအနေများစွာ၌ ဖလှယ်နိုင်နေပြီး၊ "အရှိန် ပါရှိခြင်း" ဖြင့် "အမြန်နှုန်း (ပမာဏ) တခုခု သိသိသာသာ ပါရှိနေခြင်း" ကို ဆိုလိုကြပြီး၊ အင်္ဂလိပ်လို acceleration ဟူသော ကမူ မြန်မာစာကျနသော အသုံးအနှုန်းအရ ဖြစ်ပေမည်။
ထိုအခါ စက်ဝိုင်း၏ အကျယ်အဝန်း က ဖှန်ရှင်ဖြစ်နေပြီး အချင်းဝက်က ကိန်းရှင်ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
များ၏ နှင့် များ (dimensions) တို့ကို ကိုင်တွယ်ပုံအတိုင်း တွက်ချက်သည့် ရူပဗေဒကဏ္ဍများကို နှိုင်းရ ရူပဗေဒ (relativistic physics) ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
မြန်လွန်းသော များနှင့် ကြီးလွန်းသော များကို ကိုင်တွယ်လျက် ဖြင့် တွက်ချက်၍ အဖြေမှန်နှင့် မနီးစပ်နိုင်တော့သည့်အခါ ဤရူပဗေဒမျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။
တိုက်ပွဲသည် ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။
Type 360° သည် Yangzhou Marine Electronic Instruments Research Institute (扬州船用电子仪器研究所)/ အမှတ် 723 Institute မှ ထုတ်လုပ်သော ဝေဟင်/မြေပြင် ရှာဖွေရေး ရေဒါတစ်ခုဖြစ်ပြီး Selenia RAN-10S / SPS – 774 ကို အခြေခံထားကြောင်း သိရသည်။
မှာ \frac{m/s}{s} = \frac{m}{s^2} = ms^{-2} (1s အတွင်းပြောင်းလဲမည့် m/s အရေအတွက် ပမာဏ ဟူသည်မျိုး) ဖြစ်ချေ၏။
ဒြပ်ထုတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို နည်းကျ လေ့လာ နယ်ပယ်များတွင် အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration) က အခြေခံကျ၊ အသုံးဝင်၏။
ပမာဏ(magnitude) သဘောတရားရော၊ မည်သည့်ဘကိသို့ဟူသည့် ဘက်လှည့်ဦးတည်ချက် (direction) သဘောတရားပါ ပါရှိနေ၍ တွင်း များ ဖြစ်လေ၏။
အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration) ကို တွက်ချက်နည်းမှာ a=\frac{dv}{dt} ဖြစ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော် အလျင် (velocity) ၏ (\frac{d}{dt}) မှာ အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration) ဖြစ်တော့သည်။
တွင် ထို limit ကို x မှ t သို့ ဆက်စပ်နေသော (Derivative) ဟုခေါ်သည်။
အလျင်ပြောင်းနှုန်းဆိုသည်မှာ ပြောင်းလဲသွားသောအလျင်ကို ထို အဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော အချိန်နှင့်စားခြင်းကို ဆိုသည်ဟုဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့် အလျင်ကို အချိန်နှင့်စားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အရှိန်၏ယူနစ်မှာ (/2) ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် ၃ခုဖြင့် စုဖွဲ့သည့် ၃ခုပါ တွင် ဟု ကွင်းအတွင်း၌ အကန့်ခွဲကာ အစဉ်လိုက် ရေးကြ၏။
သဘော သီးသန့်နှင့် များ အဖို့၊ ချအမှတ် (ကိုဩဒီးနိတ်)ပါ ကိန်းဂဏန်းများ၏ ဆိုင်ရာယူနစ်မှာ - အကွာအဝေးသဘော ဖြစ်သည့် (လက်မ၊ ပေ၊ စင်တီမီတာ၊ မီတာ စသည့်) ယူနစ်၊ သို့တည်းမဟုတ် ဦးတည်ချက်သဘော ဖြစ်သည့် (ဒီဂရီ၊ ရေဒီယန် ကဲ့သို့) ယူနစ် ဖြစ်နေမည်။
တိုင်းကြောင်း (temperal dimension) ကိုပါ (အမှတ်ချအိမ် အတွင်း) တစ်ခုအဖြစ် ထပ်ပေါင်းထည့်သော် - အရမူ၊ အချိန်ဆိုင်ရာ ချအမှတ်အပိုင်းအစက (စက္ကန့်၊ မိနစ် စသည့်) ယူနစ် ဖြစ်မည်၊ သို့သော် ၌၊ အချိန်ဆိုင်ရာ တာစာ (temporal component) ကို အလျားသဘော အလိုအလျောက် ပြောင်းထားသည့် စနစ်လည်း အသုံးပြုကြသဖြင့် ထိုအခါမျိုးတွင် ကြာချိန်ကို ညွှန်းသည့် ယူနစ်ကလည်း အလျားယူနစ်နှင့် ဖြစ်နေတတ်သည်။
အခြားဗျည်းတစ်ခုကို ဟထိုးထည့်လိုက်လျှင် ၎င်းမှာ တစ်ခု ဖြစ်သွားသည်။
တို့အနက် ဟထိုးထည့်၍ အသံထွက် ပြောင်းလဲနိုင်သော ဗျည်းတို့မှာ ၊ ၊ ၊ ၊ တို့ ဖြစ်သည်။
တို့နှင့် ပတ်သက်လျှင်မူ အငြင်းပွားဖွယ် အချို့ ရှိသည်။
တွင် တခုခုကို -သံ အဖြစ် ၊ -သံ အဖြစ် ၊ -သံ အဖြစ် ၊ -သံ အဖြစ် ပေါင်းစပ်တွဲထည့်ထားလျှင် ၎င်းတို့မှာ ဗျည်းတွဲများ ဖြစ်သွားသည်။
အခြားဗျည်းတစ်ခုကို ယပင့်ထည့်လိုက်လျှင် ၎င်းမှာ တစ်ခု ဖြစ်သွားသည်။
အခြားဗျည်းတစ်ခုကို ရရစ်ထည့်လိုက်လျှင် ၎င်းမှာ တစ်ခု ဖြစ်သွားသည်။
အခြားဗျည်းတစ်ခုကို ဝဆွဲထည့်လိုက်လျှင် ၎င်းမှာ တစ်ခု ဖြစ်သွားသည်။
တစ်မျိုးတည်းကိုပင် နှုတ်ဖြင့် အသံအနိမ့်အမြင့် အဆွဲအပြတ် ကွဲပြားစွာ အသံပြုလျှင် ၎င်းမှာ တက်ကျသံ (tone) ကွဲပြားမှု ဖြစ်လေသည်။
တွင် လှုံဆော်ချက် သည် တို့အဖို့ တုံ့ပြန်ဖွယ်ရာသော ပတ်ဝန်းကျင်မှ သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်သည်။
ဟူသော စွမ်းအင်မှာ သက်ရှိတို့အဖို့ လှုံဆော်ချက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
များသည်လည်း ၎င်းတို့၏ အတွက် အလင်းရှိရာဘက်သို့ တိုးတက်ပေါက်ရောက်တတ်သည်။
ဟူသော ၏ တုန်ခါမှုသည်လည်း လှုံဆော်ချက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
စားလိုက် ရှုလိုက်သော တို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ၊ တို့ရှိ အာရုံခံဆဲလ်များ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပုံရလဒ်အဖြစ် ဦးနှောက်သို့ သတင်းပေးပို့ချက် အမျိုးမျိုး ထွက်ပေါ်ခြင်းသည် လူက အနံ့၊ အရသာ အမျိုးမျိုးကို ကြုံတွေ့မှုအဖြစ် ခံစားရခြင်း ဖြစ်တော့သည်။
တို့၏ ၊ စသည်တို့ရှိ အခြားသော အာရုံခံဆဲလ်များက ခံစားမိသော ဖိအား(pressure) နှင့် (temperature) တို့ကို "အထိအတွေ့"ဟု လှုံဆော်မှုတစ်မျိုးအဖြစ် စာရင်းသွင်းကြသည်။
ပြည်တွင် လေ့လာကြသော ပိဋကတ်၃ပုံလာ အဘိဓမ္မာထဲမှ ''အာရုံ'' ဟူသည်မှာ လှုံ့ဆော်ချက်(stimulus) ကိုပင် ဆိုလိုခြင်းဟု သိမှတ်နိုင်သည်။
အချို့သော နှင့် တို့က အချို့၏ နှင့် ထဲရှိ အာရုံခံဆဲလ်များကို လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဦးနှောက်သို့ ဆိုင်ရာသတင်း ပေးပို့သည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော မှာ အနံ့ တို့ကို တွေ့ကြုံမိခြင်း ဖြစ်သည်။
ဋ၏ ''"အဘိဓမ္မာနှင့် နျူရိုစိုင်းယန့်စ်"''။
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သဘာဝတွင် အမှုန် ဆိုသည်မှာ ၊ ၊ စသည့် ရူပဗေဒရုပ်သတ္တိအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ဓာတုဗေဒ ရုပ်သတ္တိအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း အမျိုးမျိုးဖော်ပြနိုင်သည့် သေးငယ်သော အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။
အမှုန်များသည် ကဲ့သို့သော များမှ နှင့် များကဲ့သို့သော မိုက်ခရိုစကုပ်ဖြင့် မြင်နိုင်သော အမှုန်များ စသည်ဖြင့် အရွယ်အစားနှင့် ပမာဏ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။
စုဖွဲ့ဖြစ်တည်မှု၊ များ ဖြစ်ပေါ်မှုတွင် ပါဝင်နေသော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။
တစ်ခုချင်းကို ဖြစ်စေ၊ အက်တမ်တွဲများ ဖြစ်သော တစ်ခုချင်းကို ဖြစ်စေ အမှုန် တစ်ခုဟု ခေါ်နိုင်သည်။
လူတို့၏ လက်ရှိ အသိသုတအရ ထပ်မံ ခွဲစိတ်မရတော့သော၊ အခြား (ပိုနုပ်မွှားသော) အမှုန်တို့ဖြင့် စုဖွဲ့ဖြစ်ပေါ်ထားမှုဟု မထင်ရသော များကို အုပ်စုကြီး ၂ ခုသို့ ခွဲနိုင်သည်။
တစ်မျိုးမှာ (fermion) ဖြစ်ပြီး ကွမ်တမ်သဘောယန္တရားအားဖြင့် (spin) ကိန်းဝက်ရှိသော အမှုန်များ ဖြစ်သည်။
များနှင့် (ပရိုတွန်နှင့် နယူထရွန်ကို ဖွဲ့စည်းသော) များမှာ ဤအမှုန် အမျိုးအုပ်စုအတွင်း အကျုံးဝင်သည်။
ကျန်တစ်မျိုးမှာ (boson) ဖြစ်ပြီး လည်အင် ကိန်းပြည့်ရှိသော အမှုန်များဖြစ်သည်။
အက်တမ်၏ အဖြစ် ပါဝင်စုဖွဲ့တတ်သော နှင့် နှစ်မျိုးလုံးကို ခြုံငုံ၍ နျူကလီယွန် (nucleon) ဟု ခေါ်ကြသည်။
သူ့ကို ကြယ်စင် ''Axiom''မှ ပေးပို့သော EVE ဟုခေါ်သော စက်ရုပ်က ၎င်းအား ချစ်မြတ်နိုးပြီး နဂါးငွေ့တန်းကိုဖြတ်ကာ လိုက်ရှာသည်။
ရုပ်ရှင်သည် စားသုံးသူဝါဒ ၊ ကော်ပိုရိတ်စနစ် ၊ လွမ်းဆွတ်မှု ၊ အမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှု ၊ လူ့ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုနှင့် စိုးရိမ်မှုများ ၊ / အထိုင်များသော လူနေမှုပုံစံများ ၊ နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကပ်ဘေး အန္တရာယ်များ အပါအဝင်ခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။
Pixar အစဉ်အလာအတိုင်း ''WALL-E သည်'' ၎င်း၏ ပြဇာတ်ရုံတွင်ရုံတင်ပြသရန်အတွက် ''Presto'' အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်တိုတစ်ကားနှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။
အကောင်းဆုံး အန်နီမေးရှင်းဇာတ်ကားအတွက် 2008 ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု ၊ အကောင်းဆုံး Long Form Dramatic Presentation အတွက် 2009 Hugo Award ၊ အကောင်းဆုံး Script အတွက် နောက်ဆုံး Nebula Award ၊ Saturn Award for Best Animated Film နှင့် အတွက်နောက်ထပ် အော်စကာဆန်ခါတင်ငါးဆုနှင့်အတူ အကောင်းဆုံး ကာတွန်းရုပ်ရှင်။
ဝေါဟာရဗေဒတွင်၊ ကုဒ်အမှတ် သို့မဟုတ် ကုဒ်အနေအထား တစ်ခု (code point, codepoint သို့ code position) သည် တစ်ခုအား သတ်မှတ်နေရာချပေးထားသည့် ဂဏန်းတန်ဖိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဘ ဦးမြင့်အေး၊ အမိ ဒေါ်သိန်းကြည်တို့မှ ၊ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံး ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံရသော စာမူမှာ၁၉၈၇ ခုနှစ် သောကြာစာစောင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် "ပျော်ခဲ့ရတဲ့ ယုဒသန်"ဝတ္ထုတို စာမူ ဖြစ်သည်။
စာရေးလာသည့် သက်တမ်းတလျှောက်တွင် ဝတ္ထုတိုပုဒ်ရေ ၁၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီး ''မျဉ်းပြိုင်လိပ်ပြာ'' တစ်ကိုယ်တော်ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသည်။
အပေါ်ဆုံး၂ပုံ (A နှင့် B) က ရှေးရိုးရူပဗေဒအတိုင်း၊ ''လူ့စိတ်စွဲတွေးရိုး (commonsense)'' အတိုင်း ဖြစ်သည်။
သို့ဖြင့် ၏ တည်ရှိမှုတို့ကို ရှေးရိုးရူပဗေဒကဲ့သို့ အတိအကျ ဖော်ပြခြင်း မဟုတ်တော့ဘဲ ၎င်းလှိုင်းသရုပ်မှ ''ဖြစ်တန်ချေတည်ရှိပုံ'' ကို တွက်ထုတ်ရတော့သည်။
ရှေးရိုးရူပဗေဒ၌ ပါဝင်သော ၊ စသည်တို့က (Euclidean space) အတွင်းရှိ များ (mathematical objects) ဟု တွေးကြည့်နိုင်လျှင် (imaginarue number) ပါဝင်လာသော လှိုင်းသရုပ်တို့က (Hilbert space) ရှိ သင်္ချာဇာတ်ကောင်များဟု တွေးကြည့်နိုင်သည်။
လှိုင်းသရုပ်ချင်း (wave superposition) ပြုလုပ်နိုင်သည်။
သို့မဟုတ် တို့ကို တိုင်းကြောင်း (dimentsion) တစ်ခုစာတည်းသာ စဉ်းစားကြည့်သည် ဆိုပါစို့။
အမှုန်၏ (spin) ကလည်း သုညဟုသာ ဆိုပါစို့။
ဟူသော လှိုင်းသရုပ်က တည်နေရာ(position) အတွက် ဖြစ်သည်။
ဟူသော လှိုင်းသရုပ်က (momentum) အတွက် ဖြစ်သည်။
သင်္ချာတွက်ချက်မှုအချို့အတွက် သုံးရမည် ဖြစ်သော်လည်း တကယ်တည်ရှိသော များ (real numbers)နှင့် အပေါင်းအနုတ် တိုက်ရိုက်မပြုနိုင်ဘဲ စိတ်ထဲတေးမှတ် တွက်ချက်ရသည့်နှယ် ဖြစ်နေ၍Quantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei, and Particles by ''Robert Eisberg'' and ''Robert Resnick'' ကိန်းတေး (imaginary number) ဟု အမည်ပေးနိုင်သည်။
a+b ဟူသော တစ်ခုလုံးကို (complex number) ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
ရှိ ကိန်းအုံ (matrix) ဆိုသည်မှာ ကိန်းများ (သို့မဟုတ် အခြားသော တန်ဖိုးလုံးများ) ကို အတန်းလိုက် တိုင်လိုက် စီရီလျက် စုစည်းထားသော အစုအဝေး ဖြစ်သည်။
ထိုအစုအဝေးတစ်ခုလုံးကို ''ကိန်းအုံ(matrix)'' ဟု ခေါ်ပြီး တစ်ခုချင်းကို ''ကိန်းလုံး(element)'' ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
ကိန်းအုံတစ်ခုသည် သင်္ချာတွင် အသုံးဝင်သော များ (mathematical objects) ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် သည်တစ်ခုကို "၂×၃ ကိန်းအုံ" သို့မဟုတ် "2\times 3 ကိန်းအုံ" ဟု အရွယ်အစားကို ဖော်ပြခေါ်ဝေါ်နိုင်သည်။
ကိန်းအုံ၌ ''အလျားလိုက်'' တန်း(row) မည်မျှ၊ ''ထောင်လိုက်'' တိုင်(column) မည်မျှ ပါဝင်နေသနည်း ဟူသည်က ၎င်း၏ အရွယ်အစား (size) ပင် ဖြစ်သည်။
တန်းအရေအတွက် ''m'' နှင့် တိုင်အရေအတွက် ''n'' ရှိသော ကိန်းအုံကို ''m''×''n'' ကိန်းအုံ တခု ဟု ‌ခေါ်သည်။
တန်းအရေအတွက် ၁ သာ ဖြစ်လျက် တိုင်အရေအတွက် တခုမက ရှိနေသော ကိန်းအုံတို့ကို တန်းထီးကိန်းအုံ (row matrix or row vector) ဟု၊ တိုင်အရေအတွက် ၁ သာ ဖြစ်လျက် တန်းအရေအတွက် တခုမက ရှိနေသော ကိန်းအုံတို့ကို တိုင်ထီးကိန်းအုံ (column matrix or column vector) ဟု၊ (၁ခု မကစီ ဖြစ်လျက်) တိုင်အရေအတွက်နှင့် တန်းအရေအတွက် တူနေသော ကိန်းအုံတို့ကို ဟု ခေါ်သည်။
အချို့တွက်ချက်သဘောတရားများ၌ တိုင်နှင့် တန်းအရေအတွက်တို့ ချည်းသာ ဖြစ်နေသော ကိန်းအုံများကိုလည်း လိုအပ်တတ်သည်။
တိုင်ထီးကိန်းအုံ၊ တန်းထီးကိန်းအုံတို့က ကိုယ်စားပြုသော များကို ဤထောင့်စက်ကိန်းအုံတို့နှင့် မြှောက်ခြင်းအားဖြင့် ၎င်းဗှတ္တာတို့ကို လှည့်ခြင်းအမျိုးမျိုး ပြုသကဲ့သို့ သက်ရောက်မှု ပြုနိုင်သဖြင့်၊ ထောင့်စက်ကိန်းအုံများက (mathematical operator) များ ဖြစ်နိုင်သည်။
အရ လောက (Universe) တွင် အခြေခံ သက်ရောက်မှုကြီး (the Fundamental Interaction) ၄မျိုး ရှိသည်။
မြန်မာစာပေ၏"အာဏာ''စက်''"၊ "ဆောင်း''စက်''ရိပ်ခို ရေတွက်လို့ ဆိုတော့မည်" စသည်တို့၌ တွေ့ရသည်မျိုးကို မှီငြမ်း၏။
ပြုတ်မကျစေရန် ချိတ်ဆွဲမှုသည် ကြိုး၏ တင်းခံမှုကြောင့် အထမြောက်မည်တွင် ၎င်းတင်းခံမှုက ကြိုးအတွင်းရှိ များ၏ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပြီး ၎င်းသက်ရောက်မှုတို့မှာ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် (Electromagnetism) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။
ဝိုင်ယာကြိုးထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ တုံး အချင်းချင်း ဆွဲငင်ခြင်း၊ တွန်းကန်ခြင်း တို့ချည်းကသာ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် မဟုတ်ဘဲ ဘောလုံးတစ်လုံးက နံရံတစ်ခုကို ဖောက်မထွက်ဘဲ ပြန်ကန်ခြင်းသည်လည်း အချင်းချင်းကြား လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
Quantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei, and Particles by ''Robert Eisberg'' အက်တမ်အတွင်းရှိ များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှုသည် နျူကလီးယား အပြင်းစက် (Nuclear Strong Interaction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
နျူကလီးယား အပျော့စက် (Nuclear Weak Interaction) ကြောင့် ကြယ်များအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်နိုင်က နေကလည်း စွမ်းအင်ဖြာထွက်လျက် ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကို အပူနှင့် တို့ ပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘယ်ဘက်တွင် ပြထားသည်မှာ များအကြောင်း၊ ညာဘက်တွင် ပြထားသည်မှာ များအကြောင်း ဖြစ်၏။
လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် (Electromagnetism) နှင့် နျူကလီးယား အပျော့စက် (Weak Interaction) ၏ ဆက်စပ်နိုင်မှုကိုမူ (Electroweark Interaction) တွင် လေ့လာနိုင်သည်။
အဆိုပါ သက်ရောက်မှုကြီး ၃မျိုးကိုမူ ကွမ်တမ်သဘောတရားတို့ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ ရှင်းပြနိုင်၊ ပေါင်းစည်းနိုင်သော်လည်း ဒြပ်ဆွဲမှု (Gravity) ကိုမူ ကွမ်တမ်ဖြင့် ရှင်းပြအောင်မြင်မှု မထွန်းပေါက်သေးဘဲ များဖြင့်သာ ပိုမို ရှင်းပြနိုင်နေသည်။
အဆိုပါ သက်ရောက်မှုကြီး ၄မျိုးစလုံးကို ပေါင်းစည်းနိုင်မည့် ရှင်းလင်းချက်အစုကို (the Theory of Everything) အဖြစ် လျာထားလျက် ပညာရှင်များ ရှာဖွေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
သို့သော် တွင်မူ ဒြပ်ဆွဲမှုက တွင်ကကဲ့သို့ (force) တစ်ခု မဟုတ်ဘဲ (spacetime)၏ ရလဒ်သာ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ကြရသည်။
A First Course in General Relativity by ''Bernard Schutz'' ထို့ကြောင့် အဆင့်မြင့် ရူပဗေဒ စာပေတွင် ''သက်ရောက်မှု'' ဟူသည်ကို အစားထိုး အသုံးပြုကြသည်လည်း ရှိပေသည်။
သိပ်သည်းမှု (density) ဟူသည်မှာ မကြီးလွန်းသော အရာများတွင် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်၏ အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်ပြီး ဒြပ်ကြီးလွန်းသော အရာများတွင် ဒြပ်ဆွဲမှု၏ ပါဝင်ဆုံးဖြတ်မှုကို ခံရသည်။
ဓာတ် (apo) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတို့ မည်မျှ စေးခြင်း မည်မျှပျစ်ခြင်း သတ္တိအခြင်းအရာ ဖြစ်လေရာ ၎င်းက အက်တမ်တွင်းအမှုန်တို့၏ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်အရ အပြန်အလှန် သက်ရောက်ပုံ၏ ရလဒ် ဖြစ်ပေသည်။
ဓာတ် (vayo) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု၏ ရွေ့ကူးစေမှု (pressure transmittance) ၏ အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်လေရာပဏ္ဍိတဝေဒနီယဒီပနီကျမ်း ၎င်းအခြင်းသတ္တိအဖို့ အကြောင်းမှာလည်း လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် ဖြစ်ပြန်သည်။
ကြားကူး ကွာ့၂ခုတွဲအဖြစ် ဤတွင် သွားလာနေသည့် မေဇွန်ကိုမူ ဟု ခေါ်၏။
လောက(Universe) တွင် အရောင်ဓာတ်ရှိသော အမှုန်များမှာ များ ဖြစ်သဖြင့် နျူကလီးယား အပြင်းစက်က ကွာ့ခ်များကို များ ဖြစ်အောင် စုစည်းပေးသည်။
အရေအတွက် မကိန်း ရှိသည့် ကွာ့ခ်များ စုစည်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဆန်သည့် ဟဒ်ရွန်များကို (baryon) ဟုလည်းကောင်း၊ အရေအတွက် စုံကိန်း ရှိသည့် ကွာ့ခ်များ စုစည်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဆန်သည့် ဟဒ်ရွန်များကို (meson) ဟုလည်းကောင်း ခွဲခြားခေါ်ဆိုသည်။
လူသိများဖွယ် ဥပမာမှာ ကွာ့ခ် ၃ခုစီဖြင့် စုဖွဲ့ထားသော နှင့် ဟူသည့် ၂မျိုး ဖြစ်ပေမည်။
နျူကလီးယား အပြင်းစက်သည် ၊ နှင့် တို့နှင့်အတူ ၄ ခုထဲမှ တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်သည်။
Relative strength of interaction varies with distance. See for instance Matt Strassler's essay, [ "The strength of the known forces"]. ကွာ့ခ်များကို စုစည်းလျက် နျူကလီယွန်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသကဲ့သို့ ၎င်းနျူကလီယွန်များကို ထပ်မံစုစည်းလျက် ဖြစ်ပေါ်စေသည်မှာလည်း ဤ နျူကလီးယား အပြင်းစက် ဟု ဆိုနိုင်သည်။
တို့ဖြင့် စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော များမှာ (hadron)များ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း ဟဒ်ဒြွန်များအနက် စုံကိန်းရှိသော ကွာ့ခ်အရေအတွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်တို့မှာ မေဇွန်(meson)များ ဖြစ်လျက် သဘော ဆန်ကြသည်၊ သက်ရောက်မှုကို ကိုယ်စားပြုဖော်ဆောင်သော များ ဖြစ်ကြသည်။
က အရေအတွက်ချင်းတူသော ကွာ့ခ်(quark) နှင့် ဓာတ်ခြားကွာ့ခ်(antiquark) တို့ကို စုစည်းပေးလိုက်လျှင် မေဇွန် ဖြစ်ပေါ်သည်။
မေဇွန်တွင် ထိုသို့ အရေအတွက် တူရမည် ဖြစ်သဖြင့် ကွာ့ခ် တစ်ခု ပါလျှင် ဆန့်ကျင်ဘက် ဓာတ်ခြားကွာ့ခ် တစ်ခု ညီမျှစွာ ပါရှိရမည်၊ ထိုအခါ တို့ကို အဖြစ် စုစည်းပေးနေသော အမှုန်မှာ မေဇွန်၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တို့ဖြင့် စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော များမှာ (hadron)များ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း ဟဒ်ဒြွန်များအနက် မကိန်းရှိသော ကွာ့ခ်အရေအတွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်တို့မှာ ဘက်ရီယွန်(baryon)များ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် နှင့် တို့မှာ ဘက်ရီယွန်များထဲတွင် အကျုံးဝင်သည်။
ဘက်ရီယွန်တစ်ခုတွင် ကွာ့ခ်အရေအတွက်က မကိန်း ဖြစ်သည် ဆိုသော်လည်း ၁ မပါဝင်ချေ။
အခြားသော ကွာ့ခ် ၅ခု၊ ၇ခု စုစည်း၍ ဘက်ရီယွန် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း ၃ခုနှင့် စုဖွဲ့ခြင်းကသာ တည်မြဲကြာရှည်ခံသဖြင့် များ၌ တွေ့ရသော တို့က ကွာ့ခ်၃ခု၁စုများ ဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
ကွာ့ခ်တစ်ခုစီက ကိန်းဝက် (half-interger spin) များ ရှိနေသဖြင့် မကိန်းအရေအတွက်ဖြင့် စုပေါင်းထားသော ဘက်ရီယွန်တစ်ခုစီ၏ အသားတင် လည်အင်ကလည်း ကိန်းဝက်ပင် ဖြစ်လေရာ ဆန်သော အမှုန်များ ဖြစ်နေမည်။
လောက (Universe) အတွင်း ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်းစွာ လေ့လာနားလည်ထားသော များကို ''ဘက်ရီယွန်စု ဒြပ်သား (baryonic matter; ဘက်ရီယောနစ် ဒြပ်သား)'' ဟု ခေါ်ကြသည်။
အကြောင်းမှာ အက်တမ်တစ်ခုချင်း၌လျှင် ၏ ပမာဏမှာ မပြောပလောက်အောင်သာ ရှိ၍ ၉၉% မကသော ဒြပ်ထုပမာဏမှာ ပရိုတွန်နှင့် နျူထရွန်တို့ ဖြစ်လေရာ ၎င်းတို့က ဘက်ရီယွန်များ ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ထိုသို့ခေါ်ခြင်းတည်း။
ဘက်ရီယွန်စု ဒြပ်သား မဟုတ်သော လောက(Univere)အတွင်းရှိ အခြား ဒြပ်သားတစ်မျိုးမှာ (dark matter) ဖြစ်လေသည်။
မှ လွင့်စဉ်လာသော (plasma)များသည် ဆောင်သဖြင့် ကမ္ဘာ့၏ သက်ရောက်မှုကို ခံရကာ ကမ္ဘာမြေပြင်အနှံ့သို့ မကျရောက်ဘဲ လမ်းကြောင်း သွေဖည်ကြသည်။
A Student's Guide to Maxwell's Equations by ''Daniel Fleisch'' ဤသဘောတရားသည် ၊ ၊ တို့နှင့်တကွ လောက(Univere)ကြီးရှိ ၄မျိုး၌ တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်၏ ရလဒ်အဖြစ် အလွယ်ရှင်းဆုံး ဥပမာမှာ (electrostatic force) ဖြစ်သည်။
ရှိလျှင် ၎င်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။
ဓာတ် (electricity) နှင့် ဓာတ် (magnetism) တို့မှာ သီးခြားဖြစ်သော သဘာဝများ မဟုတ်ချေ။
ထိုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။
သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်း၌ ရပ်နေသော လျှပ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်များအဖို့ အား မဖြစ်ပေါ်သည့် သဘော ရှိသော်လည်း လျှပ်ဓာတ်တစ်ခု သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်း လည်း ရှိနေလျှင် အား(force) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်မည်သာ။
Physics for Scientists and Engineers Solutions Manual by ''Serway'' အရာဝတ္ထုအမျိုးမျိုး၏ ဓာတ်ပြုသဘာဝ အဖုံဖုံသည် ၎င်းတို့၏ အမှုန် ဖွဲ့စည်းပုံကြောင့် ဖြစ်ရသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ သတ္တုများကို အက်ဆစ်များက တိုက်စားရခြင်း၊ နှင့် မရောရခြင်း စသည့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကို အရင်းစစ်ကြည့်လျှင်လည်း လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်က အဆုံးအဖြတ် ပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် မပြင်းထန်လွန်းသော သာမန်ကိစ္စများတွင် အရာဝတ္ထုများ၏ သိပ်သည်းမှု အမျိုးမျိုးကို (ဥပမာအားဖြင့် အဘယ်ကြောင့် သံက သစ်သားထက် သိပ်သည်းရသနည်း စသည့် အကျိုးဆက်တို့ကို) ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းခံမှာလည်း လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်ပင် ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက် သည် ၏ ပညာရပ်အခွဲဖြစ်ပြီး ''လျှပ်စစ်သံလိုက်အား'' များကို လေ့လာသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်အားသည် များသောအားဖြင့် သဘာဝတွင် အခြေခံကျသည့် ဆက်နွယ်မှုများဖြစ်သော ၊ ၊ တို့ကို ထုတ်ပေးသည်။
အခြားသော ဆက်နွယ်မှုများမှာ ၊ နှင့် တို့ဖြစ်ကြသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်သည် ἤλεκτρον, ''ēlektron'' နှင့် μαγνῆτις λίθος မှဆင်းသက်လာပြီး ''မဂ္ဂနီဆီယမ် ကျောက်ခဲ'' ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်သည် အား ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ကို ပေါ်ထွက်လာရန် ခေါ်ဆောင်စေခဲ့သည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်သည် အခြေခံအား ၄ ခု၏ တစ်ခုအဖြစ် ယူဆသော်လည်း စွမ်းအင်များပြားသောအခြေနေ၌ နှင့် လျှပ်စစ်သံလိုက်အားတို့သည် အဖြစ် ပေါင်းစပ်သွားသည်။
နျူကလီးယား အပျော့စက်၏ သက်ရောက်နိုင်မှု အတိုင်းအတာမှာ ၏ အကျယ်ထက် တိုသည်။
နျူကလီးယား အပျော့စက်သည် ၊ ၊ တို့နှင့်အတူ ၄မျိုးတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
Up quark (အထက် ကွာ့ခ်) Down quark (အောက် ကွာ့ခ်) Charm quark (ချားမ် ကွာ့ခ်) Strange quark (စထြဲန်းဂျ် ကွာ့ခ်) Top quark (တော့ပ် ကွာ့ခ်) Bottom quark (ဘော့တမ် ကွာ့ခ်) ဤသည်တို့မှာ ကွာ့ခ်အမျိုးအစား (flavor) ၆မျိုး ဖြစ်သည်။
တစ်ခု၏ ဖွဲ့စည်းမှုမှာ အောက်ကွာ့ခ်၂ခု နှင့် အထက်ကွာ့ခ် ၁ခု ဖြစ်ပြီး တစ်ခု၏ ဖွဲ့စည်းမှုမှာ အောက်ကွာ့ခ်၁ခု နှင့် အထက်ကွာ့ခ် ၂ခု ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် နျူထရွန်၏ အောက်ကွာ့ခ်၂ခုအနက် တစ်ခုက အထက်ကွာ့ခ် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သော် တစ်ခုလုံး အနေနှင့်မူ နျူထရွန်အဖြစ်မှ ပရိုတွန်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်ပေမည်။
ထို့ကြောင့် -1 ရှိသော လျှပ်ဓာတ် နုတ်ပယ်ခြင်းသည် တစ်ခု နုတ်ထွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အထက်ဆုံး၌ ပြထားသည့် ပုံတွင်လည်း ကြည့်နိုင်သည်။
တို့နှင့် ပတ်သက်သဖြင့် ''"နျူကလီးယား"'' အမည်ကို ရရှိသည်။
သို့သော် ကွာ့ခ်တို့၏ (color)နှင့် ဆိုင်သော တစ်မျိုးက ပြင်းအား ပိုသဖြင့် ၎င်းကို ''"အပြင်း"'' ဟု ခေါ်ပြီး ကွာ့ခ်အမျိုးအစား (flavor)နှင့် ဆိုင်သော ဤတစ်မျိုးကိုမူ ''"နျူကလီးယား အပျော့စက်"'' ဟု ခွဲခေါ်ကြသည်။
မြန်မာစာပေ၏"အာဏာ''စက်''"၊ "ဆောင်း''စက်''ရိပ်ခို ရေတွက်လို့ ဆိုတော့မည်"ဘုန်းနှင့်ကံနှင့် ရွှေသဇင် စသည်တို့၌ တွေ့ရသည်မျိုးကို မှီငြမ်း၏။
လျှပ်စစ်စက်ကွင်း ဆိုသည်မှာ ၎င်းအဝန်းအဝိုင်းသို့ ဆောင်သော များ ဝင်ရောက်နေလျှင် ထိုအမှုန်များ ခံစားရမည့် လမ်းကြောင်းတို့ကို မျဉ်းများဆွဲသားပြနိုင်သော စက်ကွင်း ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စက်ကွင်း အချင်းချင်း (superpostion) ပြုလုပ်နိုင်သည်။
A Student's Guide to Maxwell's Equations by ''Daniel Fleisch'' လျှပ်စစ်စက်ကွင်းနှင့် တို့မှာ ဆက်နွယ်မှု ရှိကြောင်း ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သိနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် လျှပ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်တစ်ခုက ကိန်းသေနှင့် မသွားဘဲ (acceleration) ဖြစ်သွားလျှင် လျှပ်စစ်စက်ကွင်းအတွင်း ဂယက်ထမှုQuantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei and Particles, 2nd Ed., ''Robert Eisberg and Robert Resnick''က သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်း ဂယက်ထမှုနှင့် အပြန်အလှန် သက်ရောက်ချက် ကမ်းဆင့်ကာ ဂယက်ထမှု ပျံ့နှံ့သွားသည်။
အရည်အချင်းပြည့်သော ဒိုမိန်းအမည် ( FQDN ) ကို တစ်ခါတစ်ရံ ''အကြွင်းမဲ့ ဒိုမိန်းအမည်'' အဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်၊ သည် (DNS) ၏ သစ်ပင်အဆင့်မှ ၎င်း၏တည်နေရာအတိအကျကို သတ်မှတ်ပေးသည့် တစ်ခုဖြစ်သည်။
တပ်မတော်သားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည့်အပြင် တရားသူကြီး အဖြစ်လည်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူသည် မှ B.A. (Law), LL.B. (Rangoon University) ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ယင်းရုံးတွင်ပင် လက်ထောက် ရာထူးတာဝန်ယူခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ကန့်ကွက်ရန်မရှိ အတည်ပြုပေး၍ ၂၀၁၁ မတ်လ ၃၀ ရက်ကစပြီး ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုတာဝန်ကို စစ်အာဏာသိမ်းပြီးသည့် ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ၂၀၂၃ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်အထိ တစ်ဆက်တည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သူသည် တရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဒေါ်အပါအဝင် NLD ဝန်ကြီးအချို့၏ အဂတိအမှုစွပ်စွဲချက်များအား ပယ်ဖျက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ရာတွင် အဓိကဦးဆောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။