DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
နတ်ဘုန်းရှိန်ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော် သည် ၊ ၊ ဗျိုင်းရေအိုးစင်လမ်းရှိ စေတီတော် ဖြစ်သည်။
အမှတ် (၅) မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ တာမွေ သည် ၊ ရှိ မူလတန်းကြိုကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်မှာ တရားရေးကို စီရင်ရသော ၏ သဘာပတိ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိမှာ ဦး ဖြစ်ပြီး အသက်(၇၀)အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရသော ၁၉၄၈ မှ ယနေ့ခေတ်ကာလ ၂၀၂၃ အထိ တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့ကြသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အနုပညာဆိုသည်မှာ မြန်မာတို့ ဖန်တီးထားသော အနုပညာလက်ရာများကို ဆိုလိုသည်။
ဟုဆိုရာ၌ ဘုရား၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ တိုက်တာအဆောက်အဦးများရှိ လက်မှုအတတ်ပညာများ၊ ၊ ၊ စာပေဂီတ၊ စသည့် အနုပညာများလည်း ပါဝင်သည်။
မြန်မာ့အနုပညာများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အမှတ်အသားများဟုဆိုနိုင်သည့် ၊ စသည်တို့ကို များစွာ ဖန်တီးထားသည်။
မြန်မာ့အနုပညာတွင် အရေးပါလှသော အတတ်ပညာ ရှိပေသည်။
ကြီးသောအိမ် ၎င်းတို့မှာ - # ပန်းပဲ # ပန်းပု # ပန်းထိမ် # ပန်းတော့ # ပန်းရန် # ပန်းတမော့ # ပန်းပွတ် # ပန်းချီ # ပန်းယွန်း # ပန်းတဉ်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
စာပေတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ လွှမ်းမိုးမှုများစွာရှိသည်။
အကတွင် ဒေသအကနှင့် နတ်အကစသည်ဖြင့်ခွဲခြားနိုင်သည်။
အမျိုးမျိုးသော တူရိယာအခင်းအကျင်းများဖြင့် ဂီတများကိုဖန်တီးကြသည်။
ဖော်မလင်ကို သေဆုံးပြီးသောလူများ ပုပ်ပွမှုမရှိစေရန် စိမ်သည့်နေရာတွင်သုံး၏။
ဖော်မလင်သည် ၀.၀၅ ပီပီအမ်ရှိပါက အနံ့ထွက်၏။
USB On-The-Go သည် ကိရိယာများတွင် အသုံးပြသည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
မြို့တော် ဧရိယာသည် ကျယ်ဝန်းပြီး မူစီမြစ်၏ မြစ်ကမ်း နှစ်ဘက်စလုံးတွင် တည်ရှိကာ တောင်ပိုင်းရှိ အရှေ့ပိုင်းမြေနိမ့်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
ဖလန်းပင်မြို့သည် ဆူမတြာကျွန်းတွင် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် နဝမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်ကာ အရှေ့တောင်အာရှတွင် ၁၉ ခုမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။
သူမသည် မြို့နယ်လူငယ်တာဝန်ခံအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စုမြတ်ထက်သည် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၂ မှ ၆၀၉၈၁ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပြီး အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
သူမသည်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မြို့နယ် NLD ပါတီ အမျိုးသမီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသလို အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိကဝတ်နှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။
www.7daydaily.com [ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် ကော်မတီသုံးခုဖွဲ့]။
မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်သည် ရှမ်းတောင်တန်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး မြင့်မားသောတောင်တန်းကြီးများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။
မယ်ဟောင်ဆောင်၏ သမိုင်းသည် (ထိုင်းအခေါ် တိုင်းယိုင်) တို့နှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသည်။
ယခင်က ဤဒေသသည် နှင့် မြန်မာဘုရင်များ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ရှိခဲ့ပြီး သစ်လုပ်ငန်း၊ အထူးသဖြင့် ဆင်များကို အသုံးပြု၍ သစ်ဆွဲခြင်းလုပ်ငန်း ထွန်းကားခဲ့သည်။
မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်သည် မတူကွဲပြားသော လူမျိုးစုများ စုပေါင်းနေထိုင်ရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။
လူမျိုးစုများ: မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ကရင်နီ (ကယား) လူမျိုးစုများဖြစ်သည့် ကယန်း၊ ကယားနှင့် ကယောလူမျိုးများသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက စစ်ဘေးနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်အတွင်းသို့ လာရောက်ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။
အထူးသဖြင့် လည်ပင်းတွင် ကြေးကွင်းများ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုကြောင့် လူသိများသော (ပဒေါင်) လူမျိုးများ နေထိုင်သည့် ရွာများသည် ထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှုလေ့လာရေးနေရာများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ရာနေရာများ ဖြစ်နေသည်။
တောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသားများ: အခြားတောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများဖြစ်သော ၊ ၊ နှင့် လူမျိုးများလည်း နေထိုင်ကြသည်။
ပန်းအိမ် (Pang Ung): ထင်းရှူးတောများဖြင့် ဝန်းရံထားသော လှပသည့် ရေလှောင်ကန်ကြီးဖြစ်ပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၏ ရှုခင်းများနှင့် တူညီသည်ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အထူးသဖြင့် ကယားပြည်နယ်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသည်။
ယခင်က ကိုလိုနီခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်များဒေသရှိ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သော မောက်မယ်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော် သည် ၊ ၊ ရှိ သမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ထိုရသေ့သုံးပါး တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည် စေတီတော်များမှာ ၊ နှင့် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အမှတ် (၂) ကားလမ်းမမှတစ်ဆင့် ကားဖြင့် သွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်သည်။
မှစေတီတော်သို့ သွားရာ ကားလမ်းရှိသည်။
ထို့ပြင် နှင့် ဘက်မှ လာရောက်ဖူးမြော်မည်ဆိုပါက နှင့် အင်းတကော်မြို့ကြားရှိ လမ်းသွယ်မှလည်း သွားရောက်နိုင်သည်။
Kyaik Siri Dhamma Theik view from distant .jpgအင်းတကော် - ထုံးကြီးလမ်းပေါ်မှ ဖူးမြင်ရပုံ Kyaik Siri Dhamma Theik's gateway.jpgမုခ်အဝင်ပေါက် Kyaik Siri Dhamma Theik from distant.jpgဘုရားသို့သွားရာလမ်းတစ်နေရာ Kyaik Siri Dhamma Theik from distant2.jpgဘုရားသို့သွားရာလမ်းတစ်နေရာ Kyaik Siri Dhamma Theik nearby.jpgthumbအနီးနားမှ ဖူးမြင်ရပုံ Kyaik Siri Dhamma Theik's reconstruction record .jpgကမ္မည်းမော်ကွန်း Kyaik Siri Dhamma Theik nearby2.jpgအနီးနားမှ ဖူးမြင်ရပုံ Kyaik Siri Dhamma Theik close.jpgအနီးနားမှ ဖူးမြင်ရပုံ။
အရ ပျဉ်းမငူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၈ ဦး၊ မ ၁၁၂၈ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၁၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် အများစု နေထိုင်ကြပြီး တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွင် နေထိုင်ကြပြီး ရန်ဂါမတီခရိုင်နှင့် ဘင်ဒရိုဘင်ခရိုင်တို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် တွင် နေထိုင်ကြသည်။
မြူလူမျိုးဟူသော စကားလုံး အရေးအသားနှင့် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲ ခြင်း သည် မူလအမည်နာမဖြစ်သည် မြူ အသံထွက် ကို ရခိုင်တို့က ယင်းနှင့်နီးစပ်သော အသံ မြို ဟု ခေါ် ဆိုပြီး ဗမာတို့ကမူ" မြို "ကို "မျို"ဟုပင် အသံထွက်ကြသည်။
အကျယ်အဝင့်ကို တွင်ကြည့်ရှု့လေ့လာ၍ပါ သည်။
အထက်မြန်မာပြည် မှာ အလယ်ပိုင်း နှင့်ထက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သည်။
နှင့် သူ၏အဆက်အစပ် အလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် မြောက်ပိုင်း၊ အရှေ့ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများစွာ ဖြစ်သည်။
အပြီး ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ကို အင်္ဂလိပ်များက သိမ်းယူထားပြီး အထက်မြန်မာပြည်ကို ဗမာမင်းက အုပ်ချုပ်နေသည်။
အထက်မြန်မာပြည်သည် သမိုင်းအရ အဓိကအားဖြင့် များဖြစ်ပြီး မှာ ၁၉ ရာစုမတိုင်ခင်အထိ ပြောရာဒေသ ဖြစ်သည်။
ဗမာစကားတွင် အထက်မြန်မာပြည်မှလူကို သားနှင့် အောက်မြန်မာပြည်မှလူကို အောက်သားဟု ခေါ်သည်။
အထက်မြန်မာပြည်တွင် ကုန်းတွင်းပိုင်းဖြစ်သော ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများဖြစ်သည့် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊နှင့် တို့ပါဝင်သည်။
အထက်မြန်မာပြည်ရှိ အနိမ့်ပိုင်းလွင်ပြင်ဒေသများတွင် အများစုနေထိုင်ကြပြီး တောင်တန်းဒေသများတွင် ၊ နှင့် များ နေထိုင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးဆယ်မြို့တွင် ပါဝင်သော ၊ ၊ နှင့် တို့သည် အထက်မြန်မာပြည်တွင် တည်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းသည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားပြီး မြောက်ဘက်တွင် နှင့် ၊ အနောက်ဘက်တွင် နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိပြီး ယင်းဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း နှင့် ပိုင်းခြားထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်ဖြစ်သော တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သည်။
ထိုဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကမြစ်ကြီးဖြစ်သော စတင်မြစ်ဖျားခံရာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတလျောက် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို နှင့် တို့က ဝန်းရံထားသည်။
ရခိုင်ရိုးမနှင့် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်းများကြားတွင် မြေနိမ့်ပိုင်း အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်များ ('ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း' ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်) တွင် များ အများစုနေထိုင်ကြသည်။
မွန်ဂိုကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုအပြီး ပုဂံဘုရင့်နိုင်ငံ ပြိုလဲသွားသည့်အခါ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။
အထက်မြန်မာပြည်၏ မြောက်ပိုင်းဒေသသည် ဖြစ်လာပြီး တောင်ပိုင်းဒေသသည် ဖြစ်လာသည်။
နှင့် တို့သည် ၁၄၈၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၅၁၀ ခုနှစ်တွင် အင်းဝဘုရင့်နိုင်ငံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။
တွင် စစ်ရှုံးပြီးနောက် အင်္ဂလိပ်တို့က ပြည်မြို့နှင့် တောင်ငူမြို့တို့ကို အညာမှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
အထက်ပုံပါအရ အထက်မြန်မာပြည်၏ မြန်မာမင်းပိုင်နက်မြောက်ပိုင်းစွန်းနယ်နိမိတ်ကိုဤသို့ သတ်မှတ်ထားကြောင်းတွေ့ရသည် "စစ်ကိုင်းအိန္ဒိယနယ်စပ်မှ ဥရုမြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဖားကန့်မြို့အပေါ်နားထိ၊ ဖားကန့်မှ အနည်းငယ်တောင်ဘက်ဆင်း၍ အရှေ့ဘက်တည့်တည့် ကာမိုင်းမြို့၏မြောက်ဘက် တောင်တန်းအထိ၊ ထိုတောင်တန်းမှ အရှေ့ဘက်တန်းတန်းတွင်ရှိသော (မြစ်ကြီးနားမြို့မြောက်ဘက်ရှိတောင်) မှန်ပြတောင်အထိ၊ ထိုတောင်မှ အောက်ဖက်အဖြောင့်အတိုင်း ခတ်ချို၊ တာလောကြီး၊ မန်ဖင်ရွာအရှေ့ဘက်တောင်များမှ ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ခြမ်း မြစ်ကြောင်းပုံအတိုင်း ဗန်းမော်အထိ"ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
အောက်မြန်မာပြည် ( ဟုလည်းခေါ်) သည် အောက်ပိုင်းဒေသ ဖြစ်သည်။
တိုင်းဒေသကြီးများဖြစ်သော ၊ ၊ နှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသပြည်နယ်များ ဖြစ်သည့်၊ နှင့် တောင်တန်းဒေသပြည်နယ် ဖြစ်သည့် အပြင် တို့ပါဝင်သည်။
တွင် အထက်မြန်မာပြည်မှလူကို သူ/သားနှင့် အောက်မြန်မာပြည်မှလူကို သူ/သား ဟုခေါ်သည်။
ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း နယ်မြေများသည် ၁၃ ရာစု နှောင်းပိုင်းအထိ ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပုဂံဘုရင့်နိုင်ငံ ပြိုကွဲပြီးနောက် နယ်မြေများသည် မုတ္တမ ဖြစ်လာသည်။
တွင်စစ်ရှုံးပြီးနောက် သည် အောက်ပြည်၊ နှင့် တို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်အောက်ပြည်ကို ၊ ၊ လက်အောက်ခံ နှင့် ဟူ၍ ပိုင်းခြားခဲ့သည်။
အပြီး ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှမှ အောက်ပြည်ကို အပြီးအပိုင် သိမ်းပိုက်ခဲသည်။
အစောပိုင်း ၁၉ ရာစု မတိုင်ခင်အထိ နှင့် အများစုနေထိုင်ခဲကြသည်။
အခြေခံပညာမူလတန်းလွန်ကျောင်း၊ သပြေကန် သည် ၊ ၊ ရှိ မူလတန်းလွန်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သတ္တမတန်း အောင်မြင်ပြီးဆုံးသွားသော ကျောင်းသားကျောင်းသူများသည် နှင့် တို့တွင် ဆက်လက်သင်ကြားကြသည်။
အခြေခံပညာမူလတန်းလွန်ကျောင်း၊ သာနိုးကုန်း သည် ၊ ၊ ရှိ မူလတန်းလွန်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သက်တမ်းအရှည်ဆုံးမှာ အဆုခ-ဒဲရ (၆၀၉) ဖြစ်ပြီး နာရရှိ သည် အကျော်ကြားဆုံး ဖြစ်သည်။
ဒီစီမော်တာ (DC motor) ဆိုသည်မှာ ဒီစီလျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှ စက်မှုစွမ်းအင်သို့ ပြောင်းပေးသည့် လည်ပတ်နိုင်သည့် လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ စက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မှထွက်သည့်အားကိုသုံးသည့် မော်တာများမှာ အသုံးအများဆုံးဖြစ်သည်။
ဒီစီမော်တာမျိုးကွဲအားလုံးမှာ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ တူညီလုနီးပါးရှိပြီး ဦးတည်ရာကို ဟန်ချက်ညီညီ ပြောင်းလဲပေးကာ လည်ပတ်မှုရရှိစေသည်။
ဒီစီမော်တာ တည်ဆောက်ထားပုံသည် ဒီစီဂျင်နရေတာ တည်ဆောက်ထားပုံနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
ဒီစီစက်တလုံးအတွင်းသို့ သတ်မှတ်ဗို့အားပေးလျှင် မော်တာအတွင်း လျှပ်စီးကြောင်းစီးသည်။
အစီအစဉ်၄အရ ဥက္ကဋ္ဌကိုယ်စား အဖွဲ့ဝင် မစ္စတာအွန်ဆမ်းမြိုင်မှ ဥက္ကဋ္ဌ၊၂၇ ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ အားကစားဝန်ကြီးထံသို့ ၂၇ကြိမ်​မြောက်အ​​ရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို ​အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ခဲ့သည့်အထိမ်းအမှတ်လက်​ဆောင်​ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အစီအစဉ် ၆ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးဦးသိန်းစိန်ကိုယ်စား ပြိုင်ပွဲကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီနာယက၊ ဒုတိယသမ္မတ မှ ၂၇ ကြိမ်မြောက်အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို ပိတ်သိမ်းပေးရာတွင် ပြိုင်ပွဲကျင်းပ​ရေး​ကော်မတီအသီးသီးမှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊လက်​ရွေစင်အားကစား​မောင်မယ်များ၊တပ်မ​တော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့မှ အရာရှိစစ်သည်များ၊နိုင်ငံဝန်ထမ်းများ၊အနုပညာရှင်၊အတတ်ပညာရှင်များ၊လှူရှင်များ၊ဆက်ဆံ​ရေး လုပ်အား​ပေးလူငယ်များ၊​ကျောင်းသား၊​ကျောင်းသူ လူငယ်များ၏အင်အားဖြင့် ရာစုဝက်နီးပါးကြာမှ လက်ခံကျင်းပခွင့်ရသည့် ဤအားကစားပြိုင်ပွဲကြီး​အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ခဲ့​ကြောင်း၊အမိနိုင်ငံ၏ ရိုးရာယဉ်​ကျေးမှုများကို ထင်ဟပ်​စေ​သော ​ဖျော်​ဖြေမှုများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့ယဉ်​ကျေးမှုကို ကမ္ဘာသို့ပြသနိုင်ခဲ့​​ကြောင်း၊မြန်မာ့​မြေ​ပေါ်တွင် ရက်သတ္တပတ် ၂ပတ်​ကျော်​အတူတကွရှိခဲ့ရာမှ မကြာမီနှုတ်ဆက်ရ​တော့မည်ဖြစ်​ကြောင်း၊တစ်ဆက်တည်း ၂၀၁၄နှစ်ဦးတွင် ကျင်းပမည့် ကိုဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် အားကစား​မောင်မယ်များကိုလည်း ​​အောင်မြင်ပါ​စေ​ကြောင်း၊နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဧည့်သည်​တော်များ၊နည်းစနစ်ဒါရိုက်တာများနှင့် ဒိုင်၊ဂျူရီများ၊ပြိုင်ပွဲကို ​အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရန် ကူညီခဲ့ကြ​သော ကဏ္ဍအသီးသီးမှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊မျှတသန့်ရှင်းစွာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့်အားကစားသမားများနှင့် တစ်ခဲနက်အား​ပေးခဲ့ကြ​သော မိဘပြည်သူများကို ​​ကျေးဇူးတင်ဂုဏ်ပြပါ​​ကြောင်း​ပြောကြားရင်း "ကျင်းပလျက်ရှိတဲ့ ၂၇ကြိမ်မြောက်အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို ယခုအချိန်မှစ၍ ပိတ်သိမ်းကြောင်းကြေညာလိုက်သည်။
ထို့​နောက် ကို လက်ခံကျင်းပမည့် စင်ကာပူသမ္မတနိုင်ငံ၏အလံကို လွှင့်တင်ခဲ့သည်။
အစီအစဉ်၈အရ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲအလံကို ၂၈ကြိမ်​မြောက်အ​ရှေ့​တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကိုလက်ခံကျင်းပမည့် စင်ကာပူသမ္မတနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး၊အဖွဲ့ဝင် မစ္စတာတန်ချင်း​ကြောင် အားမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားအိုလံပစ်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊၂၇ ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊အားကစားဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင့်ဆန်းမှလွှဲ​ပြောင်း​ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံးအ​နေဖြင့် ၁၉၇၆ တိရွန်တို​နွေရာသီပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ၏ အင်္ဂလိပ်အမည်ကို "Burma"မှ "Myanmar"သို့​ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး နိုင်ငံကုဒ်ကိုလည်း ''BIR''မှ ''MYA''သို့​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
နိုင်ဝင်းမှာ တွင် ရွှေတံဆိပ် ၃ဆုရရှိထားခဲ့သူဖြစ်သည်။
နှင့် ကြားတွင် တည်ရှိပြီး ဂွ-သံတွဲ ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
မသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော် သည် နိုင်ငံတကာမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ(International Paralympic Committee)သည် အဖွဲ့ဝင် ၁၇၆နိုင်ငံပါဝင်​သော နိုင်ငံတကာမသန်စွမ်းအားကစားအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သည်။
မူလက ​ကျောရိုးဒဏ်ရာ ရရှိထားသူများအတွက်ရည်ရွယ်​သော အားကစားပွဲဖြစ်၍ "paraplegic"ဟု အမည်​ပေးခဲ့သည်။
အမေဂျမ်းသည် ရွှေတောင်ရွာဇာတိဖြစ်ပြီး ညီအစ်မသုံး‌ယောက်ရှိခဲ့‌ေလသည်။
ထိုအခါတွင် မချမ်းသာ၏‌‌ေရှ့တွင် ဖြတ်လာ‌ေသာ မချမ်းသာသည် ထိုမိန်းမကို ဝင်တိုက်ရာတွင် ထိုမိန်းမသည် မချမ်းသာကို ရွာလယ်‌ေခါင်မှာ ‌‌ေအာ်ကြီးဟစ်ကျယ်နဲ့ အရှက်ခွဲ‌ေလ‌ေသာအခါ မချမ်းသာသည် ထိုမိန်းမပါးကို လက်ဝါးနဲ့ရိုက်လိုက်၏။
ထိုအခါတွင် မချမ်းသာသည် ကိုတက်ခါးပြန်မလာ‌ေတာ့ဘူးလို့ဆိုပြီး အထင်‌ေတာ်လွဲကာ မချမ်းသာသည် သူ့လက်ဝယ်တွင်ရှိ‌ေသာ အဆိပ်ကို သောက်ကာ‌ေသဆုံးခဲ့သည်။
အမေဂျမ်းနတ်ပွဲကို ၊ အေးကြည်ကုန်းရွာတွင် နယုန်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်နေ့နှင့် ၁၄ ရက်နေ့များ၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ဗို့အား သည် လျှပ်ပေါ်မှတ် (Electric Potential) နှစ်ခုအကြား ခြားနားမှုကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
အိမ်သုံးအဖြစ် ဖြန့်သည့် ဗို့အားတို့မှာ ၁၁၀~၁၂၀ ဗို့ (အေစီ)၊ ၂၂၀~၂၄၀ ဗို့ (အေစီ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မြင့်ပြီး ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကန်ကြီးသည် အိန္ဒိယ − မြန်မာနပ်စပ်တွင် တည်ရှိ၏။
ရှိ များ နေထိုင်ကြသည့် နားတွင် တည်ရှိ၏။
ပြန်လမ်းမဲ့ရေကန်သည် အတွင်းက အင်္ဂလိပ်တို့က ပေးခဲ့သည့် အမည်ဖြစ်၏။
ထူးခြားဆန်းကြယ်သော ဖြစ်ရပ်တို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည် သူတို့၏ ထိုကဲ့သို့ ထူးခြားဆန်းကြယ်သည့် အတွေ့အကြုံများကြောင့် ကန်ကြီးကို'' Lake of No Return ''ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
ကန်ကြီးသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ရန် ခက်ခဲ၏။
ပွဲတော်ကို ကရင်လူမျိုးတို့သည် “နတ်စားသည်” ဟုပင် ပြောဆိုကြ၏။
မိသားစုတစ်ခုတွင် မိဘ၊ သား၊ မြေး၊ မြစ် အစရှိသဖြင့် မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ပါဝင်ကြ၏။
ကျင်းပသည့်အချိန်သည် အတိအကျသတ်မှတ်ထားခြင်းမျိုး မရှိပေ။
ကျင်းပသည့်နေရာသည် မိဘတို့၏ နေအိမ်တွင် ဖြစ်၏။
မျာသောအားဖြင့် ကြက်ဖြင့် စားကြသည်က များ၏။
ပွဲတော်ကျင်းပရာတွင် စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာရ၏။
အဆောက်အအုံသည် Quinta da Boa Vista ဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသော São Cristóvāo နန်းတော်အဆောက်အအုံဖြစ်ကာ ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ပေါ်တူဂီတော်ဝင်မိသားစုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်အသွင်ပြောင်းခဲ့သည်။
ပြတိုက် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော Luiz Fernando Dias Duarte က ပြတိုက်အနေဖြင့် အစိုးရအဆက်ဆက် မျက်ကွယ်ပြုမှုများကို ခံစားခဲ့ရကြောင်း ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။
ပြတိုက်၏ တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းများတွင် ၏ အကြွင်းအကျန်များ၊ ၏ ရုပ်ကြွင်းနှင့် များ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပြတိုက် တရားဝင်ထုတ်ပြန်မှုအရ စုဆောင်းမှုများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
အေဒီ ၇၉ ခုနှစ် မှ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ပွန်ပေမှ ရိုမန်နံရံဆေးရေးပန်းချီကို မီးလောင်မှုတွင် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
အဓိကအားဖြင့် ​​မြောက်မှ​တောင်သို့ စီးဆင်း​နေ​သော မြစ်ကြီးသုံးသွယ်ရှိသည်။
မ​လေးရှားမှလွဲ၍ များ​သောအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ကြသည်။
မဟာစန္ဒာမုနိဘုရားသည် ၊ ၊ တမ္ပဝတီရပ်ကွက်၊ စစ်ကိုင်း-မန္တလေးကားလမ်းမဘေး အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
နှစ်ပေါင်း (၂၃၀)ကျော် ရှိသော ရှေးဟောင်း ရေကန်ကြီး ဖြစ်သည်။
မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၂၉.၈.၂၀၁၈၊ စာ-၁၃။
ပြတိုက်သည် တွင် တည်ရှိသော Quinta da Boa Vista တွင် တည်ရှိသော Paço de São Cristóvão (စိန့်ခရစ္စတိုဖာ၏ နန်းတော်) တွင် ဖြစ်သည်။
ရာစုနှစ် နှစ်နှစ်အတွင်း တူးဖော်မှုများ၊ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ၊ လှူဒါန်းမှုများ၊ လဲလှယ်မှုများတို့ဖြင့် ရရှိလာသော ပစ္စည်းများကို အဓိကမဏ္ဍိုင်ကြီး ခုနစ်ခုအဖြစ် ၊ ၊ ရုက္ခဗေဒ၊ သတ္တဗေဒ၊ ဇီဝမနုဿဗေဒ၊ နှင့် လူမျိုးဗေဒ ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။
ပြတိုက်အဖြစ် အသုံးပြုထားသော နန်းတော်သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့ညအချိန်တွင် ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
နှင့် မိုင် ၂၀ အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ကမ်းခြေသို့ ကားဖြင့် ၄၅ မိနစ်ခန့် သွားရောက်နိုင်သည်။
ကဗျာဝကမ်းခြေဟိုတယ်နှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ ခရီးသွားလုပ်ငန်းစီမံကိန်း ဖော်ဆောင်ရန် ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက ၌ အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့ကာ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် စီမံကိန်းကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။
ကမ်းခြေအား စနစ်တကျ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ကဗျာဝကမ်းခြေ သဘာဝဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယင်းကော်မတီတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅ ဦးနှင့် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတို့မှ နာယကအဖြစ်ပါဝင်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခေါဇာမြို့အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဆောင်ရွက်ပြီး ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ရပ်မိရပ်ဖများ၊ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းများအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၂၂ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ကဗျာဝကမ်းခြေ ဟိုတယ်နှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံကိန်းကို Aurun Company Limited က ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အရိပ်မထွက်ဘုရားသည် ၊ မြောက်ပြင်၊ အနီး၊ ၌ တည်ရှိသည်။
သက္ကရာဇ် ၄၂၆-ခုနှစ်၊ ၌ နန်းတက်သော ကျန်စစ်သားမင်းသည် စေတီတော်ကို တည်ပြီးလျှင် နတ်ရွာစံခါနီး၌ ဤစေတီတော်ဘုရားသည် နောင်တစ်ဘဝ လူအဖြစ်သို့ ရခါမှ အရိပ်ထွက်ပါစေ ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း အရိပ်မထွက်သောကြောင့် အရိပ်မထွက်ဘုရားဟု ခေါ်ဝေါ်ကြောင်း မှတ်သားရသည်။
နတ်မောက်ထွန်းရှိန် - မန္တလေး ရတနာပုံ ဘုရားစုံ၊ ၂၀၁၇၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ-၈၀ တကောင်းပြည်ကြီးကို ပြန်လည်ထူထောင်တော်မူသော သတိုးမင်းဆက် (၁၇)ဆက်မြောက် သတိုးဥစ္စနမင်းလက်ထက်၌ အာကာဗလ စစ်သူကြီးသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာ ယခု အရိပ်မထွက်ဘုရားတည်ရှိသော နေရာ၌ စခန်းချ ရပ်နားခဲ့သည်။
တပ်ဦးတွင် အမြဲပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်သော ရုပ်ပွားတော်သည် ရော် ဒက္ခိဏာရာမ-ဘုရားကြီး၊ ဆရာ စိုးမြတ်လင်း စုဆောင်းရေးသားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ ရတနာပုံ-မန္တလေးမြို့ နှင့် မြို့ရွာဒေသအသီးသီးတို့၌ ထင်ရှားကျော်စောတော်မူသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများသမိုင်း၊ စာ-၅။
တွင် ပါဝင်သော တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ၊ ၊ ၊ တို့တွင် လူဦးရေ လေးသန်းကျော်ခန့်၊ နယ်စပ်တလျောက် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတို့တွင် လူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်က ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။
စကောကရင်ဘာသာစကားကို မှ ဆင်းသက်လာသော ဖြင့် ရေးသားကြသလို ထိုင်းနိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်မူ လက်တင်အခြေခံအက္ခရာတို့ဖြင့် ရေးသားကြသည်။
Christopher Beckwith, International Association for Tibetan Studies, 2002. ''Medieval Tibeto-Burman languages'', p. 108. ယေဘုယျအားဖြင့် ကရင်ဘာသာစကားဟု သိကြသော စကောကရင်ဘာသာစကားသည် ၏ အခွဲဖြစ်သော တွင် ပါဝင်သည်။
စကောကရင်ဘာသာစကားကို (KNU) ၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
စကောကရင်ဘာသာစကားကို ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် တို့တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။
ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အရှေ့ပိုင်းရှိ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ထိစပ်နေသော ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသ တောင်ပိုင်း ပကူးဒေသိယစကားများမှာ ရွှေကျင်၊ မော်ချီး၊ ကျောက်ကြီး၊ ဘောဂလိ တို့ဖြစ်ပြီး ကျေးရွာအလိုက် အမည်များ ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကြီးနှင့် ရွှေကျင် ကို ကရင်ပြည်နယ်စပ်အနီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အရှေ့ပိုင်း တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။
မိုးပွဘာသာစကား ကို ရှိ သံတောင် အနောက်ဘက် တောင်ခြေရှိ ကျေးရွာ ၉ ရွာတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသလို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တောင်ငူမြို့နယ်တွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
စကောကရင်ဘာသာစကားတွင် ဒေသိယစကား အနည်းဆုံး သုံးမျိုးရှိသည်။
ကရင်အက္ခရာတွင် ဗျည်း ၂၅ လုံး၊ သရ ၉ လုံး၊ သံပြောင်းသင်္ကေတ ၅ ခုနှင့် ဗျည်းတွဲ ၅ ခု ပါဝင်သည်။
ကရင်အက္ခရာများသည် မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
Larish, Michael David. 1999. The Position of Moken and Moklen Within the Austronesian Language Family. Doctoral dissertation, University of Hawai'i at Mānoa. မော်ကင်းဒေသိယစကားများကို နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပြီး ''Moken'' နှင့် ''Moklen'' တို့ဖြစ်ကာ ထိုင်းရေပြင်တွင် ပြောဆိုကြသော မူကွဲနှစ်ခုအလိုက် ဖြစ်သည်။
Moken ကို ရံဖန်ရံခါတွင် အရှေ့တောင်အာရှ၏ အခြား မလေးယို-ပိုလီနီးရှန်း ဘာသာစကားအုပ်စု Chamic နှင့် မလေးယစ်တို့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသော်လည်း Larish (2005) က ယင်းတို့နှစ်ခုတွင် မပါဝင်ဟာ ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
ထိုအ့နောက် မြတ်စွဘုရားသည် ရဟန်းအပေါင်းခြံရံလျှက် တရားဟောတော်မူ၏ = ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရးသည် ပုဏ္ဏားအား ကမ္ဘာသုံးသောင်းတို့ပတ်လုံး နတ်မင်းအဖြစ်ကို ရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
အရှင်သကစိန္တနိယထေရ် သည် ဘုရား၊ ရဟန္တာ၊ ရသေ့တို့ ကျက်စားရာဖြစ်သော တောအုပ်ကို မြင်၏။
ကမ္ဘာနှစ်ဆယ်ထက်တွင် “သုမေဓာ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည် = နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အာဝေါပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အင်းဝ-ပင်းယဒေသရှိရှေးဟောင်းအဆောက် အအုံများ၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ မန္တလေးဌာနခွဲ၊ စာ-၁၁။
ဘဝသံသရာ သည် ဒါရိုက်တာ ဦး ရိုက်ကူးသည့် အသံထွက် မြန်မာဇာတ်ကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီ၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဦးသုခ က ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ရိုက်ကူးရာ တစ်နှစ်ခန့် ကြာခဲ့သည်။
သို့ တင်ပို့ပြသစေရာ စတာလင်ပေါင် (၃၀၀၀) ရရှိကြောင်း သိရသည်။
အောက်ပါသရုပ်ဆောင်များက အဓိက ပါဝင်ခဲ့သည် - အောက်ပါဆုတံဆိပ်များ ရယူနိုင်ခဲ့သည် - ၁၉၅၆ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (ဒါရိုက်တာ) ၁၉၅၆ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (ဇာတ်ကား) ၁၉၅၆ မြန့်မာရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (အမျိုးသားပညာသည်) ဦးသုခရေး၍ မန္တလေးရုပ်ရှင်မှ ဦးဘသိန်းသံစဉ်ထည့်ကာ ဦးသုခသီဆိုသည့် ''ဘဝသံသရာ'' ဇာတ်ဝင်တေးမှာ ယနေ့တိုင် လူကြိုက်များဆဲ ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် နှင့် အကြား မိုင်တိုင် (၃၇၉/၇-၈) တံတားသည်လည်း ''ဘဝသံသရာတံတား'' ဟု အမည်တွင်သွားသည်။
တွင် こ သို့မဟုတ် တွင် コ (ရောမအက္ခရာဖြင့် ko ဖြင့် မှတ်သားသည်။
တွင် け သို့မဟုတ် တွင် ケ (ရောမအက္ခရာဖြင့် ke ဖြင့် မှတ်သားသည်။
ကရင်လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း သတင်းဆိုင်ရာ အသိပညာ၊ ဗဟုသုတများ ပိုမိုသိရှိနားလည်စေရန် ရည် ရွယ်ချက် ဖြင့် လူ့အခွင့်အရေး၊ တိုင်းရင်းသားများ အခွင့်အရေး၊ ဒီမိုကရေစီရေး တို့အပေါ်တွင် ရပ်တည်၍ ၊ နှစ်ဘာသာပါဝင်သည့် “ကရင်အမျိုးသားသတင်းစာစောင်”ကို ထုတ်ဝေလာခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ခုနှစ် မှစ၍ “ကညော တာကစော်၊ ကရင်သတင်းစဉ်”အမည်ဖြင့် ယနေ့ထက်တိုင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိလာခဲ့သည်။
တစ်ဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် “သမောဓာန” အမည်ရှိသည့် ဖြစ်ခဲ့၏။
နှစ်ဆယ့်ခြောက်ကမ္ဘာထက်တွင် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော "" လေးကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
မြန်မာကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောကုမ္ပဏီ သည် လက်ထက်တွင် စတင်တည်ထောင်သည့် တပ်မတော်ပိုင် လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယခုအခါ လက်အောက်တွင် လည်ပတ်လျက် ရှိသည်။
ပင်လယ်ပြာနှင့် တံငါအို သည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်စာရေးဆရာ ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုတို တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
တွင် ရောက်ရှိနေချိန် ရေးသားထားပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်ရောက်မှ ပုံနှိပ်သည်။
ဇာတ်လမ်းအဖွင့်တွင် (၈၄) ရက်တိုင်တိုင် ငါးတစ်ကောင်ပင် မမိသေးသည့် ဆန်တီယာဂိုမှာ လာဘ်ပိတ်သူတစ်ယောက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံနေရသည်။
မနက်ဖြန် ကျူးဘားမြောက်ဘက်၊ ကမ်းမြောင်အကြားရှိ တွင် ငါးဖမ်းပြီး ကံဆိုးမှုကို ပယ်ဖျက်မည်ဟု ဆန်တီယာဂိုက မနိုလင်အား ဆိုသည်။
အရှင်နာဂသမာလထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဖိန်းဘာသာစကား (Hpyin, Phen; ''pʰɛn'') သည် တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက် ရှိ ကျေးရွာနှစ်ရွာမှ လူဦးရေ ၇၀၀ ခန့်က ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
Person, Kirk R. 2007. ''[ A preliminary phonological sketch of Pyen, with comparison to Bisu'']. Canberra: Pacific Linguistics. ဖိန်းဘာသာစကားသည် နှင့် တို့မှ စကားလုံးများ ငှားယူအသုံးပြုထားပြီး မှာ မြောက်ပိုင်းထိုင်း နှင့် ထိုင်းဘာသာစကားတို့မှ ငှားယူအသုံးပြုထားသည်။
စက်ရုံသုံး စာရင်းဇယားများအတွက် ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ ဒုတိယ သက်တမ်း အရင့်ဆုံးဖြစ်သော ၏ ဆေးပညာ ဌာနကို ဆက်ခံရန် ၁၉၆၈ ပြင်သစ် ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေးအပြီး ၁၉၇၀ ဒီဇင်ဘာတွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းဝင် (; ) သည် ၁၂ ရာစု အလယ်လောက်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင်မှ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တက္ကသိုလ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒေးကား တက္ကသိုလ် ပရိဝုဏ်များသည် ပြင်သစ်တွင် ၁၀ ခု ရှိသည်။
ပါရီ ဒေးကား တက္ကသိုလ်သည် နာမည်ကျော် တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆေးပညာ သိပ္ပံ၊ ဇီဝဆေးပညာ သိပ္ပံ၊ ဥပဒေ၊ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ၊ စီးပွားရေး ပညာရပ်နှင့် စိတ်ပညာတို့တွင် ကျော်ကြားသည်။
ပါရီ ဒေးကား တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့ကြိုတန်းများကို ရွေးချယ်သည့်စနစ်ဖြင့် ဝင်ခွင့်ပြုသည်။
ပါရီ ဒေးကား တက္ကသိုလ်သည် ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီး ၅ တိုက်မှ နိုင်ငံခြား တက္ကသိုလ် ၁၅၀ နှင့် သဘောတူ စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားသည်။
ပါရီ ဒေးကား တက္ကသိုလ်ထွက်များအနက် ထင်ရှားသူများမှာ ပြင်သစ် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဖရန်စစ် ဖီလွန်၊ နက္ခတ်ပညာရှင် အဲလီဇဘက် တေစီယာ၊ SoftTech VC ထူထောင်သူ ဂျက်ဖ် ကလဲဗီယာ၊ သမားတော် အိုလီဗာ ဘရန်ဒစ်ကော့တ်၊ ဆေးပညာ တော်ဝင်အသင်း ဒု ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ခွဲစိတ်အထူးကု နာဒီ ဟာကမ် တို့ ဖြစ်သည်။
ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အစဉ်အလာကြီးမားခဲ့သော ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မက်ဒီဆင်ရိပ်သာလမ်း (Madison Avenue) တွင် တည်ရှိပြီး ၃၂ဧက ကျယ်ဝန်းတဲ့ မြေပေါ်၌ တည်ဆောက်ထားသည့် ပုဂ္ဂလိက အဆင့်မြင့်သုတေသနအထူးပြု တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
အမေရိကတိုက် ဗြိတိသျှကိုလိုနီ လက်အောက်ခံဘဝတွင် ရှိစဉ်ကာလ၌ က တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်၏အမည်ကိုလည်း ဘုရင့်ကောလိပ် (King's College) ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်သည် ၁၉ရာစုကတည်းက နည်းပညာပိုင်းတွင် ထိပ်တန်းနေရာ၌ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝါဒီသမား၏ အပြင်းထန်ဆုံးဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ခံခဲ့ရသည်။
ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်၌ ၁၇၅၄ ခုနှစ်တကည်းက စတင်ခဲ့သော တက္ကသိုလ်ပိုင် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး ဌာနရှိပြီး တက္ကသိုလ်မှ အပတ်စဉ်၊ လစဉ် ဂျာနယ်နှင့် မဂ္ဂဇင်းများအပြင် သုတေသနစာစောင်၊ သုတေသနဆောင်းပါး၊ အတွေးအမြင်ဆောင်းပါး များစွာကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေလျက် ရှိကာ ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှ ပုံနှိပ်သော စာအုပ်များသည် ကမ္ဘာစာအုပ်ဈေးကွက်၌ အောင်မြင်သော စာအုပ်များအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျောင်းလခအမြင့်ဆုံး တက္ကသိုလ်များစာရင်းတွင် ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်သည် ထိပ်တန်းနေရာမှ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
ဒေလီ တက္ကသိုလ် (University of Delhi)သည် ရှိ အာရှထိပ်တန်း တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခုနှစ် တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့၍ အာရှဒေသတွင်း သက်တမ်းရှည်သည့် တက္ကသိုလ်များထဲ တစ်ခုအနေဖြင့် ထည့်သွင်းမှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရသည်။
ဒေလီ တက္ကသိုလ် (University of Delhi) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တွင် တည်ရှိပြီး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကိုလိုနီနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေစဉ် ၁၉၂၂ ခုနှစ်၌ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယအစိုးရက ထူထောင်ပေးခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အစပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှအိမ်ရှေ့စံ ချားလ်စ် အမည်ကို ဂုဏ်ပြုသည့် အနေဖြင့် ပရင့်စ် ချားလ်စ် တက္ကသိုလ် (Prince Charles University)ဟု အမည်ပေးရန် စဉ်းစားခဲ့ကြသော်လည်း အငြင်းပွားမှုများကြောင့် ဒေလီ တက္ကသိုလ် ဟူ၍သာ အမည်တွင်ခဲ့ရသည်။
ဒေလီ တက္ကသိုလ်ကို လက်အောက်ခံ ကောလိပ် ၃ ခု နှင့် စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထို လက်ထက် တွင် ဘွဲ့လွန် သင်တန်းများ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းများ တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဆာ မောရိုက်စ် ဂိုင်ယာ သည် ဒုတိယ အဓိပတိအဖြစ် ၁၉၅၀ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး၊ တက္ကသိုလ်ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်သူအဖြစ် ဒေလီတက္ကသိုလ်သမိုင်း တွင် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရသည်။
ဒေလီ တက္ကသိုလ် ၏ ငွေရတုနှစ်ဖြစ်သည့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်သည် အိန္ဒိယ လွတ်လပ်ရေး ရသည့် နှစ်နှင့် တိုက်ဆိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ထိုနှစ်တွင် ဒေသအချို့သည် အိန္ဒိယမှ ခွဲထွက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့်၊နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်၍ ဘွဲ့နှင်းသဘင် မကျင်းပနိုင်ဘဲ ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကျမှ ကျင်းပခဲ့ရသည်။
အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် ၊ လော့ဒ် မောင့်ဘက်တန် နှင့် ဇနီး စသည်တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ဒေလီတက္ကသိုလ်သည် အိန္ဒိယ၏ အကြီးဆုံးတက္ကသိုလ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။
မဟာဌာန ၁၆ ခု၊ ဌာန ၈၆ ခု၊ ကောလိပ် ၇၇ ခု နှင့် အသိအမှတ်ပြု အင်စတီကျူ ၅ ခု အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ဘွဲ့ကြို ကျောင်းသူကျောင်းသား ၁ သိန်း ၁ သောင်းကျော် နှင့် ဘွဲ့လွန် ကျောင်းသား ၁ သောင်း ၇ ထောင်ကျော် အထိ တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့ကြသည်။
တလွှားရှိ ကောလိပ်ပေါင်း ၇၇ ခုသည် ဒေလီ တက္ကသိုလ်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားကြသည်။