DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အလွန်ထူသော တောအုပ်များ အလယ်ရှိ မတ်စောက်လွန်းသော ချောက်ကမ်းပါးများ၊ များ၊ မြင့်မားသောတောင်တက်လမ်း များသည် ထို အပိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အမှတ် ၁၈ သည် ကမိုင်း၊ မိုးကောင်း၊ မြစ်ကြီးနား တဝိုက်ရှိ တိုက်ရည်ပြည့် တပ်များနှင့် ထိုဒေသ ကို ခုခံသော အခါ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ရှင်ဗွေယမ်း မှ ဆက်ဖောက်သော သည် ဂျပန်တို့ ၏ လမ်းဟောင်းကို အတိုင်းလိုက်ဖောက်ခဲ့ရာ အနည်းငယ် သက်သာသည် ဟု ဆိုနိုင်သည်။
American Embassy in China, ''[ U.S. Embassy Marks 60th Anniversary of Ledo Road] '', U.S. Embassy Press Briefing and Release, February 2, 2005 ပစ္စည်းသယ်သော ကုန်ကား ၂၆၀၀၀ ကျော်ကို အသွားသာ သွားစေပြီး တရုတ်တို့ လက်သို့ လွဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
Schoenherr Steven,''[ The Burma Front] '', [ History Department at the University of San Diego] စစ်မပြီးခင် ၁၉၄၅ ဇွန်တွင်၊ လေကြောင်းမှ တန် ၇၁၀၀၀ ပို့ဆောင်နိုင်ပြီး၊ လီဒိုလမ်းကြောင်း မှ တန် ၆၀၀၀ သာ ပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
လီဒိုမှ မြို့များသို့ အကွာအဝေး : Staff. [ The Stilwell Road] , [ District Administration,Tinsukia (Assam)] , Cites Sri Surendra Baruah, Margherita, Retrieved 2008-10-01Weidenburner. [ Ledo Road Signs] {- { ရှင်ဗွေယမ်း ၁၀၃ - ဝရာဇပ် ၁၈၉ - မြစ်ကြီးနား ၂၆၈ - ဗန်းမော် ၃၇၂ - ဝမ်းတင်း ၅၀၇ } { Lunfling ၅၆၀ - Paoshan ၆၅၂ - Yungping ၇၅၅ - Yunnanyi ၈၇၆ - Tsuyung ၉၅၉ } - } လမ်း ပထမဆင့် ဖောက်လုပ်ရန် တာဝန်ကျသော တပ်မများမှာ − Staff. [ EAB in China-Burma-India] , [ National Museum of the U.S. Air Force] , Retrieved 2008-10-01 45th Engineer General Service Regiment (An African-American Unit) 823rd Aviation Engineer Battalion (EAB) (An African-American Unit) ၁၉၄၃ တွင် အားဖြည့်သော တပ်များ − 848th EAB (An African-American Unit) 849th EAB (An African-American Unit) 858th EAB (An African-American Unit) 1883rd EAB (An African-American Unit) ကုန်စည်ကူးသန်းရန် အတွက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း ဒီဇင်ဘာလ အထိ ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ဇန်နဝါရီ တွင် အင်ဂျင်နီယာ တပ်မ ၄ ခု က ခြေမြန်တပ်မ ၃ ခုနှင့် အတူ စတီးဝဲလမ်းဟု အမည်ပြောင်းပြီး ဖြစ်သော လမ်းကို ပြုပြင်ခြင်း၊ တိုးချဲ့ခြင်း တို့ ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
က ထိုလမ်းဖောက်လုပ်ခြင်းကို ပြီးမြောက်ရန် မဖြစ်နိုင်သော၊ ဧရာမ လူ့စွမ်းပကား ဟု အမွန်းတင်ခဲ့သည်။
က မိုးရာသီအတွင်း ဟူးကောင်းတောင်ကြားပေါ် လေယာဉ်ဖြင့် ပျံဝဲ၍ လေ့လာစဉ် သူ့လူများကို အောက်ဘက်ရှိ မြစ်၏နာမည်ကို မေးသော အခါ မြစ်မဟုတ်ပါဘူး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ဗျား၊ အဲဒါ လီဒိုလမ်းမကြီးပါ ဟု ပြန်ကြားခဲ့လေသည်။
Moser, [ p. 139] ကို အုပ်ချုပ်သော ဖီးမာရှယ် ကလည်း အောက်ပါအတိုင်း ဂုဏ်ပြု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးသော အခါ လမ်းမကြီးကို ပြုပြင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။
ထိုပြိုင်ပွဲ အကြောင်းကို တင်စလက်ဆာ က ၁၉၅၇ တွင် ရေးသော [ Overland] စာအုပ်တွင် ပန်စူးဖြတ်လမ်း နှင့် ရှင်ဗွေယမ်း ကြားရှိ တံတာများ ကျိုးနေသည် ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
အိန္ဒိယ နှင့် မြန်မာ ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်လာပြီးနောက် ပန်စူးဖြတ်လမ်းအနီးရှိ ဒေသတွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။
နန်ပေါင် နှင့် ပန်စူးဖြတ်လမ်း အပိုင်းသည် ဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်သည်။
ယခုနှစ်ပိုင်းတွင် မြန်မာအစိုးရ က ရှိပြီးသား - ဗမာလမ်းမကြီး ထက် လီဒိုလမ်း ပြန်လည်ဖောက်လုပ်ခြင်းကို အာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။
တရုတ်အစိုးရ က မြစ်ကြီးနား - အပိုင်းကို ၂၀၀၇ တွင် ပြန်လည်အဆင့်မြှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။
အခြေစိုက် ကလည်း မြစ်ကြီးနား တနိုင်း လမ်းပိုင်းကို ပြန်လည် ဖောက်လုပ်နေပြီ ဖြစ်သည်။
ထိုအဆောက်အဦးများသည် ယူနက်စကို တစ်ခု ဖြစ်သော "နျူဘီယမ် အမှတ်တရ အဆောက်အဦးများ" ၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ပြီး အဘူဆင်းဘဲလ်မှ အက်ဆဝမ်မြို့ အနီးရှိ ဖီလေး အထိ တည်ရှိသည်။
များကို ကြီးမားသော အတုံးကြီးများဖြစ်အောင် ဖြတ်တောက်ပြီး မြင့်မားသောဘုရားကျောင်း ကြီးများအဖြစ် တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပင်းယခေတ် (၁၃၁၃-၁၃၆၄) သည် ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ဖြစ်ထွန်းလာသော၊ မြန်မာ အလယ်ပိုင်းဒေသ အရှေ့ပိုင်းရှိ နိုင်ငံငယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပင်းယသည် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ပိုင်းကို လွှမ်းမိုးသော၊ နှင့် နိုင်ငံပြိုင် ဖြစ်သည်။
သည် ၁၃၁၀ ခုနှစ်တွင် နောင်တော်ကြီး ကို လုပ်ကြံခါ တစ်ပါးသော မင်းပြုသည်။
ထိုနှစ်တွင်ပင်၊ သီဟသူ၏ မြစ်တော် (သတိုးမင်းဘုရား) က ကို တည်ထောင်သည်။
ပင်းယ မင်းနေပြည်တော် (ဗမာလို- ပင်းယမင်းနေပြည်တော်၊ အသံထွက် [píɴją kʰiʔ]) သည် ၁၃၁၂ မှ ၁၃၆၄ အထိ ဗမာ (မြန်မာ) အလယ်ပိုင်းကို အုပ်စိုးခဲ့သော မင်းနေပြည်တော် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗမာပုံစံသွင်းထားသော ရှမ်း ဘုရင်များ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပင်းယသည် မြစ်တစ်ဖက် ကမ်း ရှိ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော မင်းနေပြည်တော် နှင့် ဗမာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကို လွှမ်းမိုးထိန်းချုပ် ရန်အတွက် အခါအားလျော်စွာ ပဋိပက္ခ ဖြစ်လေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတည်ရှိနေသည့်နေရာတစ်လျှောက် တွင် မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းတို့၏ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခြင်းများအား အဓိကအားဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်းကိုသာ ဆက်လက်၍ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်း မင်းသား Thadominbya (သတိုးမင်းဗြား) တည်ထောင်ခဲ့သော အင်းဝမင်းနေပြည်တော် သည် ပင်းယနှင့် စစ်ကိုင်း မင်းနေပြည်တော် နှစ်ခုစလုံးကို ၁၃၆၄ တွင် အစားထိုးပြီး အ လယ်ပိုင်း၏ အဓိက မင်းနေပြည်တော်အဖြစ် နောင် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ ကျော်တိုင်အောင် တည်ရှိခဲ့သည်။
ပင်းယ မင်းနေပြည်တော်သည် မြင်စိုင်းမင်းနေပြည်တော် ၏ အဆက်ဖြစ်ပြီး ၁၂၉၈ တွင် ဖြစ်သော Athinhkaya (အသင်္ခယာ) ၊ Yazathingyan (ရာဇသင်္ကြန်) နှင့် Thihathu (သီဟသူ) တို့မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် Thiha thu (သီဟသူ) သည် ၎င်းအစား ပင်းယနေပြည်တော်ကို (ယနေ့ခေတ် ၏ တောင်ဘက်) အနီးတွင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
တောတွင်းနေထိုင်သော ရဟန်းတော်များ၏ အားပေးမှုဖြင့် ပင်းယက တိုက်ရိုက်ဖြတ်ကူးကာ သူ၏နောက်လိုက်နောက်ပါများ နှင့်အတူ အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ စစ်ကိုင်း)သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
ပုဂံမင်းဆက်၏ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်သော Uza na (ဥဇန)သည် ဝန်ကြီးများနှင့် ရှမ်းစစ်သူကြီးများ လွှမ်းမိုးသည့် ပင်းယနန်းတော်ထဲတွင် ထုံးနည်းများဖြင့် မလျော်ညီသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် လူငယ်အသင်းသို့ ရောက်ရှိပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကစားပွဲတစ်ခုတွင် ပွဲထွက်ကစားခဲ့သည်။
အဲဗာတန်အသင်းတွင် ၂ ရာသီ ကစားခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အသင်းသို့ ပေါင် ၂၅.၆ သန်းဖြင့် ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ရွန်နီသည် ယူနိုက်တက်အသင်းနှင့် ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ၅ကြိမ်၊ ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ဖီဖာကမ္ဘာ့ကလပ်ဖလား ၁ကြိမ်၊ လိဂ်ဖလား ၂ကြိမ် ရရှိထားသည်။
အမှတ်(၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကမာရွတ် သည် အင်းလျားလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
သူငယ်တန်းမှ ဒွါဒသမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။
သဇင်ဆောင် ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ အိမ်သာ၊ လှေခါး ၂ မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ ဝန်ထမ်းများစတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ စတိုခန်း ၂ ခန်း၊ အိမ်သာ၊ လှေခါး ၂ ပိတောက်ဆောင် တတိယထပ် - အိမ်သာ၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ဒုတိယထပ်ထပ် - အိမ်သာ၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ ကျောင်းဆေးပေးခန်း၊ စာသင်ခန်း၊ ‌ကင်းထောက်ခန်း၊ လှေခါး ချယ်ရီဆောင် တတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၁ခန်း၊ ဆရာမများနားနေခန်း ဒုတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၁ခန်း၊ ဆရာမများနားနေခန်း ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁ခန်း၊ ဆရာမများနားနေခန်း မြေညီထပ် - မုန့်ဈေးတန်း နှင်းဆီဆောင် (အလျား ၁၁၀ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) တတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ဒုတိယထပ် - စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၃ခန်း၊ လှေခါး မြေညီထပ် - နှင်းဆီခန်းမ ကံ့ကော်ဆောင်(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) တတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း သရဖီဆောင် ခေါင်မိုးထပ် - အားကစားကွင်း ပဉ္စမထပ် - ဘုရားခန်း၊ ကျောင်းကျန်းမာရေးခန်း၊ ကျောင်းစာကြည့်တိုက် စတုတ္ထထပ် - ပန်းချီခန်း၊ ဂီတခန်း၊ အိမ်တွင်းမှုခန်း တတိယထပ် - ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း ဒုတိယထပ် - ဘာသာစကားခန်း၊ ကွန်ပျူတာခန်း ပထမထပ် - ရုံးခန်း၊ ပြိုင်ပွဲလေ့ကျင့်ခန်း မြေညီထပ် - သရဖီခန်းမ၊ ယခင်က တေဇခန်းမဟူ၍ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရာ ထိုတေဇခန်းမ၏ နေရာတွင် သရဖီခန်းမကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဒေါ်ရင်ရင်မြင့် B.A., DT, B.Ed. ၁၉၆၇ ၁၉၇၂ - ၄။
ဒေါ်စန်းရင် B.A.(Ed), B.Ed., M.A.(Ohio U.S.A) ၁၉၇၂ ၁၉၈၂ - ၅။
ဒေါ်နမ်းနွမ် B.A., B.Ed., ၁၉၇၉ ၁၉၈၇ - ၇။
ဒေါ်သန်းသန်း B.A., Dip-Ed ၁၉၈၇ ၁၉၉၀ - ၈။
ဒေါ်ခင်ခင်သောင်း B.A., Dip-Ed ၁၉၉၃ ၁၉၉၆ - ၁၀။
ဒေါ်အမာကြည် B.A., Dip-Ed ၁၉၉၆ ၂၀၀၀ - ၁၁။
ဒေါ်တင်အေးဆင့် B.Sc., B.Ed., M.Ed. ၂၀၀၀ ၂၀၀၄ - ၁၂။
ဒေါ်ခင်ခင်ညို ၂၀၁၇ ၂၀၁၈ - ၁၅။
ဒေါ်ခင်စောရီ ၂၀၁၈ ၂၀၂၂ } = ​​ဒေါ် ​​ (ခေါ် ) ဂျင်မီ = = =။
တပ်မတော်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ သားသမီးများနှင့် သရုပ်ဆောင်များအတွက် အက်တဆီ၊ ၊ ကီတမင်း စသည့် စိတ်ကြွမူးယစ်ဆေးများ ဖြန့်ချိမှု၊ တင်သွင်းမှုများဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရဲစခန်းက မောင်ဝိတ်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
မောင်ဝိတ်သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာအလှူအတန်းများ၊ လူသားခြင်းထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အလှူအတန်းများ အများအပြား လှူဒါန်းခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကာလအတွင်း ရွှေတိဂုံစေတီတော်အတွက် မြန်မာ ကျပ်ငွေသိန်း(၅၀၀၀)ကျော် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
မောင်ဝိတ်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၁၉ ရက်က အားအများပြည်သူခုနှစ်ရက်သားသမီးများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး အထက်ဌာပနာ ထည့်သွင်းပူဇော်ခြင်း၊ ပန်းလည်တိုင် စိုက်ထူခြင်း၊ ရွှေထီးတော်အသစ် ဘုံ ၉ ဆင့် တင်လှူခြင်းဖြင့် ပုထိုးတော်ကြီး၏သတ္တမအကြိမ်မြောက် ထီးတော်သစ်အား တင်လှူခဲ့သည်။
တစ်ခုတည်းအရှည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅.၄ မိုင်)၊ လိုဏ်ခေါင်းအားလုံး စုစုပေါင်း အရှည်မှာ ၁၅၁.၈၄ ကီလိုမီတာ (၉၄.၃ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ ကို ကျော်လွန်ကာ လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး လိုဏ်ခေါင်းဖြစ်သည်။
မင်းလက်ဝါး၏ အနွယ်ရင်းဖြစ်သော သူ၏ အဘ၊ အဘိုး၊ အဘေးများသည် လက်ထက်မှစ၍ အစဉ်အဆက်အမှုထမ်းလာကြသော များ ဖြစ်ကြသည်။
မင်းလက်ဝါးသည် ကုန်းဘောင်ဆက် နှင့် တို့ လက်ထက်တွင် နှစ်ပေါင်း ၃၀-ခန့် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
မောင်လတ်သည် ယောက္ခမနှင့် မိန်းမဖြစ်သူ၏ ငြိုငြင်မှုကို ခံနေရချိန်တွင် အမဖြစ်သူ ခင်ခင်ကြီးမှာ ရာဇဌာနီ မင်းနေပြည် ၌ သူရဲဝန်ကတော်ဖြစ်လျက် ကောင်းစားနေကြောင်း သတင်းကောင်းကြားလာ ရသည်။
မင်းကြီးသည် ၁၈၉၃-ခုနှစ်လောက်တွင် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးများ ငြိမ်းအေးသွားသောအခါ မန္တလေးမှ သို့ ပြောင်းရွှေနေထိုင်ခဲ့သည်။
ဖိုးသူတော်ဦးမင်းသည် ဒုတိယပိုင်းတွင် ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်နှင့် ကုန်းဘောင်ရွှေဘိုမင်း လက်ထက်တွင် ပေါ်ပေါက်သော ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဖိုးသူတော်ဦးမင်းသည် ၊ ဇာတိ ဖြစ်သည်။
ဆိုခဲ့သော ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့များကား ၊ ထပ်ထပ်သာ စောတော့တယ်ချီ ဆယ့်နှစ်ရာသီ လွမ်းချင်း ၁၂ ပုဒ်နှင့် နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်းဖွဲ့ လေးချိုးကြီး ၃ ပုဒ်တို့ဖြစ်၏။
ပုံစံမှာ ကဆုန်လဖွဲ့တွင် ::'စကားဝါငုံသင်းလို့၊ ကြယ်မင်းတဲ့ ဝိသာခါ၊ ::တိမ်ဗွေမှာ ရောင်ခြည်ရွှန်း၊ ထွန်းတဲ့ ချိန်ပါ၊ ::စုံကန္တာ၊ ဟေမာမြိုင်ထဲ၊ ::ရွှေကျေးပျံသင်လို့ စံပျော်ရွှင် ::သည်ဟိုကူးလို့ငယ်၊ မြူးကြစမြဲ။
ထို့ပြင် ဦးမင်းသည် တုံးချင်းများ အဖွဲ့အနွဲ့လည်း ကောင်းကာ စာဆိုပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော နှင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး အပြန်အလှန် မခံချင်အောင် များဖွဲ့ဆို ပုံမှာလည်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်း၏။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉) ခတ်ရင်းစွယ်စုံ စိန်တောင်ကြီးနှင့်-ချီ တောင်သူကြီးရုပ်ဖွဲ့ ဒုံးချင်းရေးသူ ဖိုးသူတော် ဦးမင်းမှာ လက်ထက်၊ ကုန်းဘောင်ရွှေဘိုမင်းတရားကြီး လက်ထက်တော်တွင် လေးချိုးကြီး၊ ခွန်းထောက်၊ သဖြန်၊ တေးထပ်၊ ရတု၊ ဒုံးချင်း၊ စသည်တို့ကို ရေးသားဖွဲ့ဆို သီကုံးသူဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉-ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ရွှေဘို မင်းတရားကြီး နန်းတတ်၍ ဥကင်သမင်္ဂလာ အခမ်းအနားဖွင့်သောအခါ အမတ်ကြီး ၊ ဝက်မစွတ်မြို့စားတို့နှင့်အတူ ဘုန်းတော်ဖွဲ့ ရတုများကို အပြိုင် ရေးသားဆက်သွင်းရသူဖြစ်သည်။
ထိုကြောင့်ပင် ဘုရင်မင်းမြတ်၏မြောက် စားခြင်းကိုခံရသည်။
ဘိုးဘိုးအောင်သည် ဦးပိုင်း နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာကျော်ခန့်က ပထမံအတတ်နှင့် ထွက်ရပ်ပေါက်သူဖြစ်သည် ဟုဆို၏။
တတိယ မြန်မာဘုရင့္နိုင်ငံအား ထူထောင်သူ အလောင်းဘုရား ဦးအောင်ဇေယျ၏ စတုတ္ထသားတော် ဘိုးတော်ဦးဝိုင်း ဖြစ်သည်။
ဘိုးဘိုးအောင်ကိုတင်စားသော တေးသီချင်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည်အထိ မြန်မာတို့အကြား ဘိုးဘိုးအောင်၏ ဩဇာကြီးမားခဲ့သည်။
သည် ဘိုးဘိုးအောင်ကိုသာမက နန်းတက်စတွင် ထီးနန်းအန္တရာယ်ကြောင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင်ထင်ရှားသော စသောမင်းဆွေမင်းမျိုး မှူးမတ်မှုထမ်းကောင်း အမြောက်အမြားတို့ကိုသံသယရှိသဖြင့်ပြိုင်ဘက်ဟု ယူဆသံသယရှိသဖြင့် ကွပ်မျက်သုတ်သင်ခဲ့သည်။
မင်းကွန်းစေတီ အနီး၌ပင် ပိဿာ ၅၅၅၅၅ ခန့်(မင်းဖြူမှန်မှန်ပြော) အချိန်ရှိသော ကိုလည်း ဘိုးတော်ဘုရားက သွန်းလုပ် လှူဒါန်းတော်မူသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈) ၁၊ ၁၉၆၃၊ ပိုဒ် ၅၃၊ ၆၈ သည်ပုန်ကန်ရန် ကြံစည်သည်ဟု ကိုသံသယရှိသဖြင့် ရေချကွပ်မျက်ခဲ့သော်လည်း ကယ်တင်သဖြင့် မသေ ဟုဆိုသည်။
ရွှေဖျင်းညီနောင်တို့သည် လည်း ထံပါးတွင် သူရဲကောင်းစစ်သည်တော် အဖြစ်အမှုတော် ထမ်းခဲ့ကြသည်။
မှန်နန်း ရာဇဝင်၊ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၂၅၂-၂၅၄။
ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးမှာ ပုဂံခေတ် မင်း လက်ထက်ကတည်းက ကျောက်ဆည်နယ်နှင့် လယ်တွင်းနယ်များကို အပိုင်စား ပေးခဲ့သော ပြော့သိင်္ခဗိုလ် သားများဖြစ်သော အသင်္ခယာ၊ ရာဇသင်္ကြန် နှင့်သီဟသူ ရှမ်းညီနောင် သုံးဦးဖြစ်သည်။
ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးတို့သည် အရှေ့ဘက်တစ်လွှားရှိ ရှမ်းတို့၏ အကူအညီဖြင့် နရသီဟပတေ့မင်း ၏သားတော် ကို ထီးနန်းချသည်။
ကျော်စွာ၏သားတော် က ခမည်းတော်ကို ထီးနန်းပြန်အပ်ရန် တာတာမင်းထံ တိုင်ကြားသည်။
စောနစ်မင်း၏ သားတော် မင်း လက်ထက်တွင် ပုဂံခေတ် ကုန်ဆုံးလေသည်။
ညီတော်အာနန္ဒာလည်း ပြုံးခြင်းအကြောင်းတော်ကို လျှောက်ထားမေးမြန်းလေသော်. မြတ်စွာဘုရားက'' ချစ်သား အာနန္ဒာ ငါဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီး သာသနာတော် တစ်ထောင့်ရှစ်ရာ ကျော်သောအခါ ဤစိုင်ညီနောင် တို့သည် ဤအရပ်၌ မင်းညီနောင်သုံးပါး ဖြစ်လျက် ထင်ရှားစွာ မင်းပြုလိမ့်မည် '' ဟု ဗျာဒိတ်ထားတော်မူခဲ့သည်။
ညီနောင်သုံးပါး အရွယ်သို့ရောက်သော် ဖခင်မှ နရသီဟပတေ့မင်းကြီးတွင် အမှုထမ်းစေလေသည်။
ညီတော်အငယ်ကိုလည်း သီဟသူဟူသော အမည်ဖြင့် ကို ပေးတော်မူလေသည်။
ကျော်စွာမင်းကြီးသည် မင်းဖြစ်ပြီး မင်းမဖြစ်ခင်က အတိုင်အပင်ရှိခဲ့သော မိဖုရားဘွားစောကို မေ့ထားတော်မူသဖြင့် မိဖုရားမှ နှလုံးတော်နာသဖြင့် မင်းညီနောင်သုံးပါးကို ခေါ်၍ ''သင့်တို့ကို သူကောင်းဖြစ်အောင် ငါကြံမည်၊ သူကောင်းဖြစ်လျှင် ငါ၏ စည်းစိမ်ကို မဖျက်နှင့်ဟု ကတိသစ္စာခံစေလေ၏ '' မင်းညီနောင်သုံးပါး တို့လည်း တစ်စိတ် တစ်ဝမ်း တည်း ဖြစ်ကြလေသည်။
ရှမ်းညီနောင် သုံးပါးလည်း ကျော်စွာမင်းကို နန်းချပြီးသော် မိမိတို့ အပိုင်စားရာမြို့များတွင် မင်းလုပ်ကြလေသည်။
မင်းညီနောင်သုံးပါးတွင် နောင်တော် ရာဇသင်္ကြံသည် မြင်စိုင်းတွင် ရွှေနန်းတည်လေသည်။
စလေငခွေး ပုဂံမင်းဆက် (၃၅) ဆက်မြောက် ထီးနန်းစိုးစံချိန် ၂၈ နှစ် ရှိသောအခါတွင် မြင်းခံငခွေး ခေါ် စလေငခွေး က တန်နက်မင်း ကို မြင်းချေးကန်သို့ တွန်းချလုပ်ကြံပြီး နန်းတက်ခဲ့သည်။
သုခမိန် ရေး နဝရတ်ကိုးသွယ် မိုးဂျာနယ်(၂၀၀၈) စလေငခွေးမင်း ကံကုန်သောအခါ သူ၏ သားတော် ထီးနန်းဆက်ခံသည်။
သိန်းခိုမင်း ကံကုန်သောအခါ တောင်သူကြီးအား မူးမတ်များက နန်းတင်လေသောအခါ ဟု တွင်လေသည်။
မင်း နန်းတက်ပြီးနောက်တွင် တောင်သူကြီးမင်း တင်မြှောက်ခဲ့သော မိဖုရား ၃ပါး ကိုပင် မိဖုရားဆက် တင်မြောက်ခဲ့သည်။
မင်းသားကို ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူမင်းကြီး၏ တောင်ပြင်သည် မိဖုရားကြီးမှ ဖွားမြင်သည်။
ပုဂံကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ချီတက်လာပြီးနောက် စစ်ဖြစ်လျှင် လူအများအပြား သေကျေပျက်စီးမည် ကို မလိုလားသဖြင့် နောင်တော် စုက္ကတေးမင်း နှင့် အရပ်တွင် တစ်ဦးချင်းစီးချင်းထိုးခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အနိုင်ရရှိပြီး စုက္ကတေးမင်း နတ်ရွာစံတော်မူသည်။
နရသူမင်းသည် ဘုရင်၏ သားတော်ငယ် ဖြစ်သည်။
နရသူသည် ဘခမည်းတော် အလောင်းစည်သူ မင်းကြီးအား အတွင်းသို့သွင်းကာ စောင်၊ ခေါင်းအုံးတို့ဖြင့် ဖိညှပ်သတ်ဖြတ်လိုက်သည်။
နရသူသည် ဖခင်အရင်းဖြစ်သူအား လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်သည် သာမက ပုဂံပြည်၏ သာသနာ ဂိုဏ်းချုပ်ကြီး အရှင်အား လိမ်လည်လှည့်ဖြား အကာအကွယ်ယူပြီးလျှင် နောင်တော်ကြီး အား နံနက်တွင် ဘိသိက်သွန်း မင်းတင်မြှောက်ပြီး ညပွဲတော်စာတွင် အဆိပ်ခတ်၍ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ကာ ပုဂံပြည်ထီးနန်းအား အဓမ္မ သိမ်းပိုက်ခြင်း ပြုခဲ့သည်။
နရသူသည် ဝေသာလီပြည်မှ ဆက်သည့် ကုလားမင်းသမီးကို သတ်သောကြောင့် ကုလားပြည်မှ ဟူးရားဆရာ ရှစ်ယောက်လာ၍ မင်းကြီးအား ဘိသိက်မြှောက်ပေးမည် ဟုဆိုကာ (ဓားမြှောင်)များနှင့် ထိုးသတ်သောကြောင့် နတ်ရွာစံလေသည်။
သုခမိန် ရေး နဝရတ်ကိုးသွယ် မိုးဂျာနယ်(၂၀၀၈) မှတ်ချက်။
သက္ကရာဇ် ၅၅၉ (အေဒီ ၁၁၉၇) တွင် သားတော်ဖြစ်သော ဇေယျသိင်္ခ ခေါ် နန်းတောင်းများမင်း နန်းတက်တော်မူလေသည်။
သတင်းစာဆရာ ဦးသိမ်းမောင် ရေး ရာဇသင်္ကြံ အတ္ထုပ္ပတ္တိ နရပတိစည်သူမင်းလက်ထက်တွင် မင်းကြီးသည် လက်ညှိုးတွင် ခူနာပေါက်ရာ မအိပ်နိုင်သဖြင့် မိဖုရားငယ်တစ်ပါးက ငုံထားပေးမှ သက်သာ၍ အိပ်ရ၏။
နတ်ရွာစံခါနီးအချိန်တွင် သားတော်ကြီးများနှင့် ပြည်သူများ စိတ်ကျေနပ်မှု ရှိစေရန် သားတော်ငါးပါး၏ အလယ်တွင် ထီးဖြူတော် စိုက်၍ ''မင်းဖြစ်ထိုက်သူဘက်သို့ ထီးဖြူလဲစေသတည်း'' ဟု အဓိဋ္ဌာန်ရာ သုံးကြိမ်စလုံး ထီးဖြူသည် ဇေယျသိင်္ခ ဘက်သို့သာ ယိုင်လေသည်။
ထို ထီးဖြူ စိုက်၍ အဓိဋ္ဌာန်သော နေရာကို စေတီတည်ရာ ဟူ၍ အမည်တွင်လေ၏။
အမတ်ကြီး နှစ်ပါးလည်း မင်းကြီးသို့ ကပ်ပြီး '' အရှင်မင်းကြီး သံသရာတွင် ကျင်လည်သော သတ္တဝါ အပေါင်းတို့သည် အနိစ္စတရားမှ မကင်း၊ နိဗ္ဗာန်သာ အမြဲရှိသည်၊ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရ တရားသဘောတို့သည် အနိစ္စာဝတ၊ အမြဲမရှိပါ၊ ဥပ္ပါဒဝယဓမ္မိနော၊ ဖြစ်၍ပျက်တတ်သော သဘောလည်း ရှိကုန်၏၊ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ဖြစ်ပြီး၍။
ဟု ရှင်တော် မြတ်စွာ ဟောခဲ့လေသည် မင်းကြီးလည်း ရွှေနှလုံးတော်ထားတော်မူသင့်သည်'' ဟု လျှောက်ကြလေသည်။
မင်းကြီးလည်း ''အမတ်တို့ ဖြစ်တတ်၊ပျက်တတ်သော တရားကို သိတော်သော် ယခုမူကား ငါမသိနိုင်'' ဟူ၍ ရှိက်တငင်ရှိတော်မူလေသည်။
ခမည်းတော် မပြီးသော ဂေါဓပလ္လင် ကိုလည်း ပြီးအောင် တည်တော်မူလေသည်။
စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၈၁၂/၁၁၁၀ ထီးလိုမင်းလိုဘုရားသည် ၊ ၊ ရှိ ဂူဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး ပုဂံ-ကားလမ်းဘေးတွင် တည်ရှိလေသည်။
ထီးလိုမင်းလိုဘုရားသည် ကွမ်းတောင်ပေါက်လိုဏ် သုံးဆင့်ဂူဘုရား ဖြစ်ပြီး (၁၈)မတ်(၁၂၀၈) တွင် နားတောင်းများမင်း (ထီးလိုမင်းလို) အေဒီ (၁၂၁၁-၁၂၃၁) တည်ခဲ့သည်။
အစဉ်အလာဆိုကြသည်မှာ ဖခမည်းတော် နရပတိစည်သူမင်းသည် နတ်ရွာစံခါးနီး အချိန်တွင် သားတော်များအနက် တစ်ဦးကို နန်းရစေချင်သည်။
နားတောင်းများမင်း သည် ထီးလိုမင်းလိုဘုရား တည်ရာတွင် မိမိ၏ဖခင် နရပတိစည်သူ မင်းကြီး တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် စူဠာမဏိ ဘုရားပုံသဏ္ဌာန် အတိုင်း တည်ခဲ့သည်။
ကန်တော့ပလ္လင် ဘုရားသည် ကွမ်းတောင် ပေါက်လိုဏ် လေးဆင့် ဂူဘုရား ဖြစ်ပြီး အေဒီ (၁၂၀၃) တွင် မင်း တည်ခဲ့သည်။
ဘုရားမပြီးမီ နရပတိစည်သူမင်း အနိစ္စ ရောက်သွားသဖြင့် သားတော် ခေါ် နားတောင်းများမင်း က ဆက်လက် တည်ခဲ့ရာ (၂၆) မတ် (၁၂၂၇) တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရားသည် ပစ္စယာဆင့်များ၊ ထောင့်စေတီများနှင့်တကွ နှစ်ထပ်ဂူဘုရားဖြစ်၏။
အီတာလျံ စီးရီးအေ ဘောလုံးအမှတ်ပေးပြိုင်ပွဲသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အမှတ်ပေးဘောလုံးပြိုင်ပွဲများ၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံးသော ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
ပြိုင်ပွဲအတွက်လည်း ခွဲတမ်းဦးစားပေးအဆင့် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည့် ထိပ်သီးပြိုင်ပွဲကြီး တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ပထမ အချက်မှာ ကျိုင်းတုံနယ် အနီးတွင် တရုတ်နှင့် မြန်မာတို့ အချင်း ဖြစ်ပွားရာ၌ တရုတ်တစ်ဦး သေဆုံးရသည့် ကိစ္စ ဖြစ်၍၊ ဒုတိယ အချက်မှာ သာမန် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး အတွက် တပိန်မြစ်ကို ဖြတ်၍ တံတားခင်းရန် ပြောဆိုကြရာမှ အစပြုကာ အချင်းပွားသည့် ကိစ္စ ဖြစ်လေသည်။
ယူနန် စစ်တပ်ကြီးသည် စစ်ရေး ပြင်ဆင်နေသည့် အချိန်၌ မြန်မာမင်း ၁၇၆၅ ခုနှစ်တွင် စစ်ကဲကြီး တိမ်ကြားမင်းခေါင်ကို ကျိုင်းတုံ မြောက်ဘက်ရှိ နယ်များမှ အခွန် ဘဏ္ဍာများ ကောက်ခံရန် စေလွှတ်လိုက်သည်။
ကျိုင်းတုံစော်ဘွားသည်လည်း တရုတ်စစ်တပ် ကျိုင်းတုံသို့ ချီလာနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဆင်ဖြူရှင်မင်းထံ အကြောင်းကြား လျှောက်တင်သည်။
ကို မူကား မြန်မာတို့သည် တင်းကြပ်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း မပြုသောကြောင့် တရုတ်တို့သည် လွယ်လင့်တကူ ဗန်းမော်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ကြသည်။
အလံ]] ဗန်းမော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တရုတ် စစ်တပ်ကို နှစ်ဘက်ညှပ်၍ တိုက်ခိုက်ရန် ရက်သတ်မှတ်၍ ကောင်းတုံခံတပ်မှ မြန်မာတို့က ရှေ့မှ ထွက်တိုက်ကာ နေမျိုးစည်သူ တပ်က တရုတ်တို့ကို နောက်ကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ရန် အစီအစဉ် ပြုကြသည်။
ယူနန် ဘုရင်ခံ ရာထူးကို တရုတ်ဧကရာဇ် ချင်းလုံ၏ သားမက်ဖြစ်သည့်ထူးချွန်သော မန်ချူး စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တစ်ဦး ဟူ၍ အသိအမှတ် ပြုခံရသော၊ မင်းယွီ(Mingrui) အား ခန့်အပ်၍ စစ်သည် ၂၇,၀၀ဝ ပါဝင်သော တရုတ် စစ်တပ်ကြီးကို အုပ်ချုပ်စေသည်။
သိန္နီရှိ မြန်မာ အရာရှိများနှင့် သိန္နီစော်ဘွားတို့မှာ ခုခံရန် လူသူအင်အားမရှိ၍ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင် ကြသောအခါ တရုတ်တို့ထံ၌ ခိုလှုံသော စော်ဘွား ငအောင်ထွန်းကို တရုတ်တို့က သိန္နီ စော်ဘွား ခန့်အပ်သည်။
မြန်မာတပ် နှစ်တပ် ပေါင်း၍ သိန္နီကို အပြင်းတိုက်သောအခါ တရုတ် စစ်မှူးကြီး သည် စိုးရိမ် ထိတ်လန့်မှု ပြင်းပြသဖြင့် မိမိလည်မျိုကို ဓားဖြင့် လှီး၍ အဆုံး စီရင်လိုက်လေသည်။
မြန်မာတို့သည် တရုတ်တပ်ကြီးကို ထွက်ပေါက် မရှိအောင် ကျပ်တည်းစွာ ပိတ်ဆို့ ဝန်းဝိုင်းထားကြရာ မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ် စစ်တပ်ကြီးသည် ပြန်လည် ဆုတ်ခွာရန် တရုတ် ဧကရာဇ်၏ မိန့်ကြားချက်ကိုပင် မင်းယွီထံပေးရန် တရုတ် တမန်တို့သည် မစွမ်းနိုင် ဖြစ်ကြလေသည်။
မိမိထံ အကြောင်း မကြားဘဲ စစ်ပြေငြိမ်း ရမည်လောဟု ရာဇမာန် ပွားသည်။
ချင်လုံဧကရာဇ်ငည်တို့သည် (ကိုးရီးယား)တွင် ချထားသည့် တရုတ်တပ်များကို နှုတ်၍ စစ်ပွဲကို တိုက်ခဲ့သောကြောင့် ဂျိုဆွန်းပြည် လွတ်လပ်လာသည်။
စစ်ပွဲအပြီး နှစ်၂၀ခန့်အကြာ လက်ထက်တွင် တရုတ်ဧကရာဇ်သည် ၎င်း၏ မြစ်တော်၃ပါးအား နှစ်ပြည်ထောင် ချစ်ကြည်ရေး အတွက် ဘိုးတော်ဘုရားထံသို့ ပေးပို့ခဲ့သည်။
စေးကန် လိုဏ်ခေါင်း (青函トンネル ''Seikan Tonneru'' or 青函隧道 ''Seikan Zuidō'') သည် ရှိ ရထားသွား လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
နှင့် ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် သည် ပင်လယ်အောက်အပိုင်း ပိုမိုရှည်လျား သော်လည်း စုစုပေါင်းအလျားအရ စေးကန် လိုဏ်ခေါင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးနှင့် အနက်ဆုံး ပင်လယ်အောက် ရထားလမ်း လိုဏ်ခေါင်းဖြစ်သည်။
ယင်းကို ခရမ်းကျောက်၊ သို့မဟုတ် ဖရဲအူကျောက်နှင့် ပင်နဆိုက်ကျောက်များမှလည်း ထုတ်ယူရရှိသည်။
X rayရောင်ခြည်သည် ဗယ်ရီလီယမ်ကို လွယ်ကူစွာ ထိုးဖောက်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရသဖြင့် ဤဒြပ်စင်ကို X Rayပြွန်များ၏ လေလုံသော “ပြတင်းပေါက်”များ ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးချသည်။
ဘီရီလီယမ်(Beryllium)သည် လူသားများအတွက် ပြင်းထန်သော အကျိုးသက်ရောက် မှုပေးသော ဒြပ်စင်မဟုတ်သော်လည်း ဓာတုဆိုင်ရာအဆိပ် အများဆုံးရှိသော အဆိပ်ဒြပ်စင် (toxic element) ဟု ရှေးယခင်ကတည်းက ကျွနု်ပ်တို့ သိပြီးသားဖြစ်သည်။
သဘာဝဖြစ်စဉ်များနှင့် လူသားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုရလဒ်များမှတဆင့် ဘီရီလီယမ် (Beryllium)သည် လေ၊ရေ၊နှင့်မြေဆီလွှာထဲ တွင် ဝင်ရောက် နေရာယူလျက် ရှိသည်။
စာရေးဆရာမြင့်သိမ်း(Msc – Geo) DAG_ EMG ရေးသားသော ဘူမိရုက္ခဗေဒ အပိုင်း(၂) အညွှန်းပင်များ(Indicator plants)။
ငယ်စဉ်က မော်လမြိုင်မြို့၊ စိန်ု့ပက်ထရစ်ကျောင်း၊ တို့တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန် ၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ ဂျွန်ဟော့ပကင်း တက္ကသိုလ်တို့တွင် အထက်တန်း ပညာများကို သင်ကြားခဲ့ရသည်။
မြို့နယ်ကျန်းမာရေးအရာရှိ၊ ထီးလင်းမြို့နယ် ၁၉၆၄-၁၉၆၆ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ အနာကြီးရောဂါဆေးရုံ၊ မန္တလေးမြို့ ၁၉၆၆-၁၉၆၇ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ အနာကြီးရောဂါဆေးရုံ၊ ထောက်ကြံ့၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ် ၁၉၆၇-၁၉၇၄ စီမံခန့်ခွဲရေးဆရာဝန်၊ အနာကြီးရောဂါဆေးရုံ၊ ထောက်ကြံ့၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ် ၁၉၇၄-၁၉၇၉ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်၊​ အနာကြီးရောဂါထိန်းချုပ်ရေး၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ် ၁၉၇၉-၁၉၈၄ သုတေသနအရာရှိ၊ ကုသရေးသုတေသနဌာန (ငှက်ဖျား) ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန် ၁၉၈၄-၁၉၈၈ ဌာနမှူး၊ ကုသရေးသုတေသနဌာန (ငှက်ဖျား) ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန် ၁၉၈၉-၁၉၉၁ သုတေသနပညာရှင်နှင့် ဌာနမှူး၊ ကုသရေးသုတေသနဌာန (ငှက်ဖျား) ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန် ၁၉၉၂ အသက် ၆၀ နှစ် ပြည့်သည့်အချိန်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ရရှိထားသော ငှက်ဖျားသုတေသနရန်ပုံငွေဖြင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာနတွင် ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တွင် ၁ဝ နှစ်ကျော် အကျိုးဆောင် ကထိက တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး မဟာသိပ္ပံ သင်တန်းသား ၁၂ ဦး၊ ပါရဂူဘွဲ့ ကျောင်းသား နှစ်ဦးတို့၏ သုတေသန စာတမ်းကြီးကြပ်သူ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဇီဝိတဒါန သံဃာ့ ဆေးရုံ၊ စလင်းကျောင်းတိုက် ကဲ့သို့သော စာသင် ကျောင်းတိုက်များတွင်လည်း လုပ်အားပေး ဆရာဝန် အဖြစ် ကုသိုလ် ပြုခဲ့သည်။
စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဗဟိုကော်မတီဝင် စာပေဗိမာန် စာမူဆု ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင် မြန်မာနိုင်ငံ မူးယစ်ဆေး ဆန့်ကျင်ရေး အသင်း ဗဟိုကော်မတီဝင် ဗွီဒီယို လုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေး ကော်မတီ ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ် ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နှင့် လှိုင်မြို့နယ်တို့၏ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ နာယက ရွှေတိဂုံ စေတီတော် အထက်ပစ္စယံ တံမြက်လှည်း အသင်း၏ ရာသက်ပန် အသင်းဝင် မဟာစည် သာသနာ့ရိပ်သာ ဗုဒ္ဓသာသနာနုဂ္ဂဟ အဖွဲ့ အကျိုးတော်ဆောင် မဟာစည် ဆရာတော်၏ စာအုပ်များ၊ စီဒီသွင်းခြင်း လုပ်ငန်း အဖွဲ့ဝင် စာသင်တိုက်များစွာ၌ စေတနာ့ ဝန်ထမ်း လုပ်အားပေး ဆရာဝန် ဆရာဝန်တင်ရွှေသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သမီးကြီး ဒေါ်တင်တင်အေးသည် ကုမ္ပဏီအုပ်စုကို ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးနှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဆရာဝန်တွင်ရွှေ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိသားစုက ဆရာဝန် တင်ရွှေ၏ စာပေသံယောဇဉ်နှင့် စာပေဝန်ဆောင်မှုစိတ်ဓာတ် အရှိန်မပျက် ဆက်လက် ပြန့်ပွားစေရန် ရည်သန်၍ ကို နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၀၀-ပြည့်နှစ် အင်းဝခေတ် လက်ထက်ရောက်လျှင် မှ တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
မကြာမီ ထိုနှစ်တွင်ပင် တောင်တွင်းကြီးမြို့ မြောက်ဘက်၊ ၊ သတိုးထမ်းရွာ၊ မကျည်းယောင်ရွာ တို့မှာ ပေစို့ကြီး လေးစို့ မြေကြီးထဲက ပေါ်ထွက်လာ၍ မြို့သူမြို့သားများက "ပေလေးပင်၊ ရှင်လေးပါး" ပေါ်တော့မည်ဟုဆိုပြီး ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုနိမိတ် အတိုင်း ၈၁၅-ခုနှစ်အရောက်တွင် မြို့လုလင်ရွာမှ မောင်ဥက္ကာ မောင်ညို သတိုးထမ်းရွာမှ နှင့် မကျည်းယောင်ရွာမှ ဟူ၍ ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထင်ထင်ရှားရှား စတွေ့ရသည်မှာ ၁၉၁၁-ခုနှစ်၊ ဦးအောင်ဆိုသူ မြန်မာပညာရှိကြီး ရေးသားသော ရှင်ဥတ္တမကျော် နှင့် ခုံတော်မောင်ကျဘမ်း စကားစစ်ထိုးခန်း-ဆိုသော မှာ ဖြစ်သည်။
တက္ကသိုလ် အနုပညာ အသင်း ပန်းချီခန်းမကို အခြေခံသည် ကံ့ကော်ရွာ အုပ်စုဝင် ဖြစ်ပြီး အချို့ပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။
သတင်းစာဆရာ၊ စာ‌ရေးဆရာ ဦးတင်‌ထွေး ကို ဖခင်စာရင်းစစ် ဦးလှရှိန်နှင့် မိခင် ‌ဒေါ်ဖွားမှီ တို့က ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ‌အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်‌နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။
ကလောင် အမည်ခွဲများ - မရှိပါ သတင်းစာဆရာ စာရေးဆရာ ဦးတင်ထွေးကို အဖ ဦးလှရှိန်၊ အမိ ဒေါ်ဖွားမှီတို့မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
လေဆိပ် (Air Port By Arthur Hailey) ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'။
ချစ်သောမီမီ ၁၉၉၇ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'။
ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှု၏ ဈေးနှုန်းသည် ဝယ်လိုအားအပေါ်တွင် သက်ရောက်သည့် အဓိကအချက်ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဝယ်လိုအားကို သတ်မှတ်ပေးသည် အခြားအချက်များစွာလည်း ရှိသေးသည်။
ဆော်လ်ဟတ်ဒ်ဆင်န် (Saul Hudson) ကို ၁၉၆၅ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ စင်ပေါ်တွင် သုံးသော စလက်ရှ် (Slash) ဆိုသော အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။
သူသည် အင်္ဂလိပ် ဂီတသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မူလက စတက်ဒ်ဖို့ဒ် ရှိုင်းယားပြည်နယ် စတရုတ်အွန်ထရင့် (Stoke-on-Trent) မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
သူ ကလေးဘဝကပင် သူ၏ မိသားစုသည် ၊ ပြည်နယ်၊ သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့သည်။
စလက်ရှ်သည် ဂီတအဖွဲ့တွင် လိဒ်ဂစ်တာ သများ အဖြစ် ၁၉၈၅ မှ ၁၉၉၆ အထိ တီးခတ်ခဲ့သည်။
မီးတောင် ဆိုသည်မှာ မြေကြီးအောက်မှ ချော်ရည် (အလွန်ပူသော ကျောက်ရည်များ) ထွက်လာတတ်သော တောင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
မီးတောင်အတွင်းမှ ထွက်လာသော ပစ္စည်းများတွင် ချော်ရည်များ၊ များ၊ ဆာလ်ဖာဓာတ်ပေါင်းများ၊ များနှင့် ကျောက်တုံးအစအနများ ပါဝင်တတ်သည်။
မီးတောင်များကို ကမ္ဘာပေါ်တွင်သာမက ၏ မီး​တောင်တစ်စင်းဖြစ်သော အိုလမ်ပတ်စ်မွန်ပေါ်တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
Wood, C. A., 1979b. Cinder cones on Earth, Moon and Mars. Lunar Planet. Sci. X, 1370–1372. တွင် အရှည်ဆုံးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မီးတောင်တစ်လုံးသည် ချော်ရည်ချော်မြှုပ်မီးထိုး တစ်စုံတစ်ရာ မထွက်တော့ဘဲ ငြိမ်သက်သွားသောအခါ ယင်းကို ဟု ခေါ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ နယ်ရှိ သည် မီးတောင်သေဖြစ်သည်။
တစ်ခါတည်း လုံးလုံးသေမသွားဘဲ ခေတ္တမျှ ငြိမ်သက်နေသော မီးတောင်များလည်းရှိတတ်ရာ ယင်းတို့ကို ဟု ခေါ်သည်။
ပြစ်မှုကျူးလွန်သောကြောင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရသူများကို အကျဉ်းသားဟုခေါ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ အကျဉ်းသားဦးရေ ၅၀၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ရောဂါပိုးမွှားများ (; ) ဆိုသည်မှာ အလိုအားဖြင့် ကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော အရာများကို ဆိုလိုသည်။
ရွှေ (: gold)သည် (၌ ၇၉ ခု ပါရှိသည့် များဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍) အက်တမ်အမှတ်စဉ်-၇၉ ရှိသော ဖြစ်ပြီး၊ သာမန် အပူချိန်နှင့် (လေ)ဖိအားအောက်တွင် အဖြစ် တည်ရှိသည့် ဒြပ်သား ဖြစ်သည်။
သင်္ကေတမှာ လက်တင် ဝေါဟာရ (Aurum - တောက်ပသည့် အရုဏ်ဦး) ၏ ထိပ်နှစ်လုံး Au ဖြစ်သည်။