DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
ဆန်ဂိုကုခေတ် (၁၄၆၇-၁၅၇၃) အတွင်း ဂျပန်တွင် ကားတင်ခြင်းကို စသည်။
Moore, Charles Alexander; Aldyth V. Morris (1968). ''The Japanese mind: essentials of Japanese philosophy and culture''. Honolulu: University of Hawaii Press. p. 145. ISBN 978-0-8248-0077-2. OCLC 10329518. အလားတူအပြစ်ပေးခြင်းကို အစောပိုင်းကာလဖြစ်သော ကာမူကူရာခေတ်ကပင် စခဲ့သော်လည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ဂျပန်၌ စတင်မိတ်ဆက်စဉ်က ကားတင်ခြင်း ပို၍များ၏။
Schmidt, Petra (2002). ''[ Capital Punishment in Japan]''. Leiden: Brill. pp. 14–15. ISBN 978-90-04-12421-9. ၁၅၉၇ ခုတွင် နာဂါဆာကီ၌ ခရစ်ယာန် ၂၆ ယောက်ကို ကူးတင်သည်။
တွင်လည်း သုံ့ပန်းတို့ကို ကားတင်ဖူးသည်။
မြန်မာသို့ သာသနာပြုအဖွဲ့ဖြင့် ၁၈၀၆-၁၂ ကာလတွင် နေခဲ့သည့် ဖိလစ်ကာရေး (Felix Carey) က ကားစင်တင်သော အကျဉ်းသား ၄-၅ ယောက်ကို လျှာနားဖြတ်၊ တံစို့ထိုး၊ ဝမ်းခွဲသည်ကို မြင်ရကြောင်း၊ အခြား ၆ ယောက်ကို ခြေလက်တို့၌ မယ်နနှက်၊ မျက်လုံးထုတ်ရာ ၂ ယောက်မှာ လေးရက်အတွင်းသေ၍ ကျန်သူတို့မှာ တပတ်ခန့်တွင် သေကြောင်း၊ အခြား ၄ ယောက်မှာ အထက်သို့ ညှဉ်းပန်းခြင်းမျိုး မပြုသော်လည်း ခြေလက်တို့ကို ကြိုးဖြင့်ဆွဲထားရာ နှစ်ပတ်အကြာတွင် အစာငတ်၊ ပင်ပန်း၍ သေကြောင်း၊ အချို့ကိုမူ ၃-၄ ရက်ဖြင့် လွှတ်တတ်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ဖြင့် ကြက်ခြေခတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အသေးငယ်ဆုံး ကြယ်စုတန်းဖြစ်သော်လည်း ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ဖြင့် ကျီးကန်းနွယ်ဝင်ငှက် (Crow) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၂ ရာစုနှစ်တွင် နက္ခတ္တပညာရှင် က ပြုစုခဲ့သည်။
လောင်းအိုင်စလန် သည် ၊ အရှေ့တောင်တွင်ရှိသော လူနေထူထပ်သည့် ကျွန်းဖြစ်ပြီး နယူးယောက်မြို့ပြဧရိယာတွင် ပါသည်။
Annie Correal (August 12, 2021). "[ New York City adds 629,000 people, defying predictions of its decline]". ''The New York Times''. ဘရွက်ကလင်နှင့် ကွင်းမှာ လောင်းအိုင်စလန်တွင် ရှိသော်လည်း နယူးယောက်မြို့ပြဧရိယာတွင်း နေသူတို့က "လောင်းအိုင်စလန်" (အတို "အိုင်စလန်") ဟု သုံးနှုန်းလျှင် နက်ဆာနှင့် ဆက်ဖေါ့တို့ကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
Jen Carlson (May 21, 2012). "[ Do You Refer To Manhattan As "The City"?]". Gothamist. Archived from the original on October 25, 2016. နက်ဆာနှင့် ဆက်ဖေါ့တို့ကိုမူ နယူးယောက်ပြည်နယ်ဝင် စီရင်စုများအဖြစ်သာ သတ်မှတ်ကြသည်။
ဖြင့် ပန်းချီဆရာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ မှ ၉၇ ဝန်းကျင်ကွာဝေးသည့် Alpha Pictoris ကြယ်ဖြစ်သည်။
caption = မလက္ကာရေလက်ကြားသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအား အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအရှေ့ပိုင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Winn, Patrick (27 March 2014). "[ Strait of Malacca Is World's New Piracy Hotspot]". ''NBC News''. Archived from the original on 15 March 2017. နှင့် ကို ကူးသော အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသော ရေလမ်းတခုတည်း။
စင်္ကာပူရေလက်ကြား သည် ရီအူးကျွန်းစုနှင့် စင်္ကာပူကျွန်းအကြားရှိ ရေလက်ကြားဖြစ်ပြီး ၁၁၄ ကီလိုမီတာ (၇၁ မိုင်) မျှ ရှည်ပြီး ၁၆ ကီလိုမီတာ (၁၀ မိုင်) ခန့် ကျယ်သည်။
အနောက်ဘက်တွင် ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် တည်၏။
မြောက်ဘက်တွင် ရှိပြီး တောင်ဘက်ရှိ ရီအူးကျွန်းစုမှ ပိုင် ဖြစ်သည်။
ဖြင့် နက္ခတ္တလေ့လာရာတွင်အသုံးပြုသော ထောက်တိုင် (sextant) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်များမှာ Delta Crateris နှင့် Alpha Crateris တို့ဖြစ်ကြပြီး လိမ္မော်ရောင် ကြယ်ဘီးလူးများဖြစ်ကြကာ ထက် သက်တမ်းပိုရင့်ကြသည်။
ဖြင့် ယုန်သတ္တဝါ (hare) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ယင်းသည် ကြယ်စုတန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းအောက်ခြေ၌ တည်ရှိပြီး အိုရိုင်ယွန်၏ အမဲလိုက်ခွေးများက ယုန်အား လိုက်လံနေသယောင် ပုံဖော်ကြသည်။
ဖြင့် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် က ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် မှတ်သားခဲ့သည်။
ကြယ်စုတန်းသည် မူလက ကြယ်စုတန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၊ အဖြစ် ၃ ခု ကွဲသွားခဲ့သည်။
အာဂို နာ့ဗစ် (Argo Navis) သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
တွင် ''အာဂိုသင်္ဘော''မှ ဆင်းသက်လာသည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။
အဓိကသရုပ်ဆောင်များအဖြစ် ၊ ၊ နှင့် တို့မှ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
နှင့် တို့က တေးသီချင်းများ သီဆိုထားကြပြီး ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်များလည်းဖြစ်ကြသည်။
ဝင်းဦး မြင့်မြင့်ခင် အောင်လွင် အောင်ဝင်းသန်း ဖိုးပါကြီး မေနု ကျော်ဖေ ခင်လေးဆွေ = ချိုပြုံး တင်တင်မြ အေးအေးသင်း ဥမ္မာ။
ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ် ဟူသည် မွန်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုပါက ကျောက်ငှက်ပျောတောင်စေတီ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။
ရေးမြို့နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ဆေးတောင်တွင် သုံးနှစ်အကြာ တရားအားထုတ်ပြီး ဇာတိဖြစ်သည့် ရေးမြို့နယ်၊ စုံနံ့သာကျေးရွာသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်လာသော သက်တော် ၁၈ နှစ်ရှိ ရှင်ပုပ္ဖရမ္မ(နောင် ဦးဇင်းလေးဆရာတော်'')သည် အကြောင်းကြောင်းကြောင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်များ ပြုပြင်မွမ်းမံရန် အကြောင်းမညီညွတ်သော ဆံတော်ရှင်စေတီကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၁၀ ရက်တွင် ဉာဏ်တော်အမြင့် ပေ ၂၀ ခန့်ဖြင့် အပြီးသတ် မွမ်းမံတည်ထား၍ ထီးတော်အထွဋ် တင်လှူနိုင်ခဲ့သည်။
ဆံတော်ရှင်စေတီဝန်းကျင်နယ်မြေသည် ဦးဇင်းလေးဆရာတော်၏ သဒ္ဓမ္မတရားပြန့်ပွားရာ သာသနာပြုစခန်းအဖြစ် စည်ပင်ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး ဘုရား၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ သိမ်နှင့် ဓမ္မာရုံများ လေ့လာဖွယ်ရာ သာသနိကအဆောက်အဦများစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ်သာသနာပြုနယ်မြေတွင် ဆံတော်ရှင်စေတီကို တည်ထားမွမ်းမံပြီးနောက် ပရိက္ခရာစေတီတော်၊ ဉာဏ်တော် ၁၂၉ ပေရှိ ထိုင်တော်မူလေးဆူနှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သော ဉာဏ်တော် ၁၄၅ ပေရှိ ရာမညအတုလစေတီနှင့် အလျား ၂၂၆ ပေရှိ လျောင်းတော်မူဘုရားတို့ကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
MRTV"ရေးမြို့နယ်သို့ခရီးစဉ်"ပါ သာသနာပြုနယ်မြေ အကြောင်း နက္ခတ္တရောင်ခြည်မဂ္ဂဇင်း။
ကီလိုနိုဗာ (မက်ခရို နိုဗာ) သည် နယူထရွန်ကြယ် ၂ စင်း သို့မဟုတ် တစ်စင်းနှင့် တစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်မိသော ဒွိကြယ်စနစ်တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။
ကီလိုနိုဗာများသည် ကြောင့် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြာထွက်ခြင်းနှင့် တိုတောင်းသောဂါမာရောင်ခြည်တန်းများကို ထုတ်လွှတ်သည်ဟု တွေးထားကြသည်။
ကီလိုနိုဗာများ ဖြစ်ပေါ်သောအခါ ယေဘုယျ များထက် အဆပေါင်း ၁၀၀၀ အထိ တောက်ပကြသည်။
သို့သော် ယင်းတို့သည် များ၏ တောက်ပမှု ၁၀ ပုံ ၁ ပုံမှ ၁၀၀ ပုံ ၁ ပုံအထိသာ ရှိကြသည်။
က ယင်းဖြစ်စဉ်အား လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့သည်။
နေမင်းမောင် အဖြစ် လွှမ်းပိုင် ခင်ယဉ်သင်းအဖြစ် အိချောပို စိုးထက်အဖြစ် တိုင်ရွန် {စဉ် အမည် သီဆိုသူ တေးရေး ကြာချိန် - ၁ ကြွေ လွှမ်းပိုင် ၂:၃၁ }။
ငွေကြေးပြည့်စုံပြီး ချမ်းသာသည့် ဩရထူး (ရဲရင့်အောင်) ၊ လူငယ်စာရေးဆရာ နေညိုသွင် (လွှမ်းပိုင်) နှင့် ဝတ်ရှင်ပျို (ဖွေးဖွေး)တို့အကြားရှိ သုံးပွင့်ဆိုင်အချစ်ဇာတ်လမ်းအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည်။
နေညိုသွင် အဖြစ် လွှမ်းပိုင် ဝတ်ရှင်ပျို အဖြစ် ဖွေးဖွေး ဩရထူး အဖြစ် ရဲရင့်အောင် ဦးအောင် အဖြစ် ဦးထူးအောင် အဖြစ် ရဲအောင် ဝတ်ရှင်ပျို၏မိခင် အဖြစ် မြတ်ကေသီအောင် {စဉ် အမည် သီဆိုသူ တေးရေး ကြာချိန် - ၁ မောင်မငိုရဘူးနော် ကေကေမိုး ၂:၃၂ - ၂ အချစ်၏ခေါ်ဆောင်ရာ ၃:၅၃ - ၃ လိုသလုံသုံး သာဒီးလူ ၄:၃၂ - ၄ Happy Birthday ထက်ယံ ၃:၀၉ }။
ဒေးဗစ် (လွှမ်းပိုင်)၊ သုတနှင့် ရဲထွေးတို့သည် ကျောင်းအတူတူတက်သော သူငယ်ချင်းများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို ကျောင်းတွင် ဗလကြီးနှင့် အဖွဲ့မှ အနိုင်ကျင့်နေကြဖြစ်သည်။
ဒေးဗစ် အဖြစ် ကလေးသရုပ်ဆောင် အဖြစ် အားပုကျူ ဘယ်လာ အဖြစ် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဇူးဇူးဟန်နီထွေး = ကိုယ်စောင့်နတ် အဖြစ် သုတ(ငပိန်) အဖြစ် သုတအောင် ရဲထွေး(ဖက်တီး) အဖြစ် ဖခင် အဖြစ် ရဲအောင် မိခင်အဖြစ် မေသဉ္စာဦး ညီ အဖြစ် မောင်မောင် = ကိုယ်စောင့်နတ် အဖြစ် ခေးဆက်သွင် သူငယ်ချင်းများ အဖြစ် ခိုင်သဇင်ငုဝါ၊ နန်းချစ်ခွန်းချို = ကွင်းပိုင်ကြီး အဖြစ် ဘောလုံးနည်းပြ အဖြစ် ဗလကြီး အဖြစ် ထူးအောင် ကျောင်းကားဆရာ အဖြစ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တက္ကသိုလ်ဂွမ်းပုံ ဘောလုံးပွဲကြေညာသူများ အဖြစ် ဆန်းထွဋ်၊ ဇင်မျိုး = သင်ဇာဝင့်ကျော် {စဉ် အမည် သီဆိုသူ တေးရေး ကြာချိန် ထွက်ရှိသည့်နေ့ - ၁ ပြောပါရစေ လွှမ်းပိုင် Lil' Z ၃:၅၄ ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈ }။
သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်၏ စနေနေ့တွင်စတင်သောရက်ထပ်နှစ်၊ ၁၂၀၀ ခုနှစ်၊ ၏ ၂၀၀ မြောက်နှစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းသည် Summer Triangle ဟုခေါ်သော ကြယ် ၃ လုံးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆိုင်နပ် ကြယ်စုတန်းတွင် အတောက်ပဆုံးကြယ်၊ ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် ဖြစ်သည်။
ဒတ်နတ်သည် ကြယ်နှင့် အတောက်ပဆုံးကြယ်နေရာတွင် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည်။
မှ ၃၁၀ ကွာဝေးသောအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် ယင်းကြည်သည် အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ပရိုစီယွန်သည် ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင် ပရိုစီယွန်အေ နှင့် မေးမှိန်သော ပရိုစီယွန်ဘီဟူသော ကြယ်တို့ပါဝင်သည်။
ဖခင်ဖြစ်သူ မှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သည်။
ဆာရာကို ၁၉၇၈ခုနှစ် မေလ ၃၁ရက်နေ့တွင် ဒါဗိုမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ရှေ့နေ နှင့် လေယာဉ်မယ် အယ်လီဇဘက် ဇင်မာမမ်တို့၏ ဒုတိယမြောက် သမီးဖြစ်သည်။
နေဒြပ်ထုကို အခြားသော များ၊ များ၊ များနှင့် များ၊ များ၏ ကိုတိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည်။
နေထုထည်သည် ၏ ဆ၊ ၏ ဆနှင့် ညီမျှသည်။
နောင် ပင်းတလဲမင်းသမီးဖြစ်လာမည့် သမီးတော်ကို သာယာဝတီမင်းနှင့် မြောက်ဆောင်တော် ကနောင်မိဖုရားတို့က ဖွားမြင်သည်။
ပင်းတလဲမင်းသမီးသည် ၁၈၅၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် စံရင်းစွဲ အနောက်နန်းတ​ော်ဆောင်၌ ကံတော်ကုန်သည်။
မောင်မောင်တင်၊ ဦး (စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄)။
နေအချင်းဝက်ကို ညီမျှခြင်းဖွဲ့ရသော် :1\,R_{\odot} = 6.957\times 10^8 \hbox{ m} သည် ၏ ၁၀ ဆရှိသော ပျမ်းမျှအချင်းဝက်၊ ကမ္ဘာ၏ ၁၀၉ ဆရှိသောအချင်းဝက်နှင့် နေမှ ကမ္ဘာသို့အကွာအဝေး၏ ၂၁၅ ပုံ ၁ ပုံ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာဒြပ်ထုသည် တွင် အခြားသောဂြိုဟ်များ၊ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်ရှိဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ထုကိုတိုင်းတာရာ၌ အသုံးပြုသော စံဒြပ်ထုယူနစ်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ၏ဒြပ်ထုကိုတိုင်းတာရာတွင် ၏ဒြပ်ထုကို ဖယ်ထုတ်ထားသည်။
ဒြပ်ထုအများစုကို သံ၊ ၊ ၊ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ နှင့် နီကယ်တို့ဖြင့် ရေတွက်သည်။
ဂျူပီတာ ဒြပ်ထုကို တွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့်ဆင်တူသောဂြိုဟ်များ၊ များ၊ များ၏ အရွယ်အစားကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးများသည်။
ကမ္ဘာ အချင်းဝက်ကို နှင့် တို့တွင် အတိုင်းအတာ ယူနစ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
အဆိုပါစကားလုံးသည် တစ်ခုအဖြစ် တွဲဆက်ပေးထားသော အရိုးများဖြစ်သည့် ဟူသော စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများတွင် ၊ ၊ ၊ နှင့် ပါဝင်သည်။
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ၏ အစိတ်အပိုင်းများမှာ - # ဦးနှောက်ခွံ။
ငါးများ၏ ၌ ပါးဟပ် အရိုးကွေး နှင့် အချို့ များတွင် ကို ထောက်ပံ့သည်။
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါအများစုတွင် ပါးဟပ်အရိုးကွေးသည် ကဲ့သို့ အခြားကိုယ်အင်္ဂါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ နမူနာများမှာ ၊ နှင့် ဖြစ်သည်။
သောင်းဂဏန်း အနည်းငယ်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများသည် အားလုံးနီးပါး၌ လွှမ်းမိုးသည်။
Subphylum Vertebrata (မေးရိုးမဲ့ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ) (မီးအိမ်ငါး) † Thelodonti Anaspida Galeaspida Pituriaspida Gnathostomata (မေးရိုးပါ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ) (Paleozoic ကာလမှ အကြေးခွံအထပ်ပါ သတ္တဝါများ) (အရိုးနုငါးများ) (Paleozoic ကာလမှ ကျောရိုးရှိ ငါးမန်းများ) (အရိုးကြီးငါး) (ငါးလိပ်ကျောက် မြှီးရှည်) (အမြှေးပါးငါး) (အဆုတ်ငါး) (ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါများ) (ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ) (ရေမြွှာဥများ) (တွားသွားသတ္တဝါများနှင့် ငှက်များ) (အိမ်မြှောင်များ၊ မြွေများနှင့် tuatara) (လိပ်များ) (Archosaurs) (မိကျောင်းမျိုးနွယ်များ) (pterosaurs)၊ (ဒိုင်နိုဆောများ) (ငှက်များ) (နို့တိုက်သတ္တဝါကဲ့သို့ ခြေလေးချောင်းသတ္တဝါများ) (နို့တိုက်သတ္တဝါများ) [ သစ်ပင်၏ အသက်ဝိဉာဉ်] [ Tunicates များနှင့် cephalochordates မဟုတ်သူများသည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ၏ အနီးကပ်ဆုံးဆွေမျိုးများဖြစ်သည်]။
ယင်းသည် များ၏ အချင်းဝက်ကို တိုင်းတာရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
သည် ၌ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ရွေ့လျားသည့် အကွာအဝေးဖြစ်ပြီး နှင့် ညီမျှသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။
ပို၍အသုံးကျယ်သော သည် ၃၁၅၅၇၆၀၀ အလင်းစက္ကန့်နှင့် ညီမျှသည်။
နေရောင်ခြည်တောက်ပမှု သည် တွင် များ၊ များနှင့် အခြားနက္ခတ္တဆိုင်ရာအရာဝတ္ထုများ၏ တောက်ပမှုကို များအဖြစ် နေမှထွက်လာသော radiant flux စွမ်းအင်ကို တိုင်းတာသော ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂေါ့ဖရီ အဘော့ ( ဖွား)သည် ကွင်း ဟော်ကီ ကစားသမား ဖြစ်ပြီး၊ ၌ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ယင်းငှက်ကို တွင် မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ၊ မှ ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
လည်မဲငှက်လက်မမြီးရှည် (; သိပ္ပံအမည် ''Prinia atrogularis'') သည် ၊ ဘင်္ဂလားဒေချ်နိုင်ငံ၊ တို့တွင် တွေ့ရသော ငှက်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
တောင်ပေါ်ငှက်လက်မမြီးရှည် (Prinia superciliaris) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင် တွေ့ရသော ငှက်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် (LDP) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ကာ ဂျပန်အောက်လွှတ်တော် အမတ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဖူမီအို ခီရှိဒကို ၁၉၅၇ခုနှစ် ဇူလိုင်၂၇ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးမိသားစုတစ်စုမှ တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သူသည် ၁၉၉၃အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဟီရိုရှီးမား ခရိုင်(၁)မှ အနိုင်ရကာ အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူ၏ဖခင်နှင့် အဘိုးတို့မှာ ယခင်အောက်လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်သည်။
Sreekar, R., Dayananda, S., Zhao, J.-B.,Li, Q., Wang, X. and Goodale, E. First record of Pin-tailed Parrotfinch ''Erythrura prasina'' from China. Birding Asia, 22, 116-117 (2014). ယင်းငှက်သည် ၁၀၀၀၀၀၀၀၂ ကီလိုမီတာခန့် ကျယ်ပြန့်စွာ ကျင်လည်ကျက်စားသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
မှ ဒေသများအထိ ကျင်လည်ကျက်စားသည်။
များသည် ထင်ရှားသော ခြေလက်အင်္ဂါများ မရှိသော်လည်း ခြေလေးချောင်း တိရစ္ဆာန်များမှ ဖြစ်သောကြောင့် ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါများပင် ဖြစ်လေသည်။
Janvier, Phillipe and Clément, Gaël 2010. Muddy tetrapod origins. ''Nature'' 463, p40/41. ၎င်းခြေရာခံချက်များအရ လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၄၀၀ နီးပါးက ဒေသ၏ အလယ်ခေတ်မှ ဖြစ်သည်ကို ထပ်မံသိရှိခဲ့ရသည်။
တွေ့ရှိချက်များအရ ခြေလက်များအဖြစ် ပုံစံပြောင်းလဲလာသည့် တိရစ္ဆာန်များမှာ များ မဟုတ်ဘဲ များ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေ အခိုင်အမာထောက်ပြနေသည်။
အစောပိုင်း ဦးမှ ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါ၊ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်သန်းပေါင်း ၃၅၉-၃၄၅ သန်း(mya)။
အလယ်ခေတ်၊ 314 mya ကာလ၊ တိရစ္ဆာန် မျိုးဆက်၏ ရှေးအကျဆုံးအုပ်စု။
ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါ များအား ခေတ်၏ အုပ်စုမှ ခွဲထုတ်ထားသည်။
အုပ်စုတစ်ခုစီတွင် နိုင်သော အုပ်စုများစွာ ပါဝင်သည်- ; : နှင့် များ၊ များ၊ များ ; : နှင့် ခေတ်သစ် ; : များနှင့် အခြား ခြေလက်မပါရှိသော တွားသွားသတ္တဝါများသည်လည်း ခြေလက်လေးချောင်းသတ္တဝါများပင်ဖြစ်လေသည်။
ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါ ပါဏဗေဒအလို အရ ဇီဝမျိုးရိုး တစိတ်တပိုင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း - မျိုးပေါင်းစု- ''Chordata'' '''' မျိုးပေါင်း- ''Sarcopterygii'' မျိုးပေါင်းခွဲ- ''Tetrapodomorpha'' မျိုးတူအုပ်စု (clade)- ''Eusthenopteron'' မျိုးတူအုပ်စု (clade)- ''Panderichthys'' မျိုးတူအုပ်စု (clade)- ''Tiktaalik'' အထက်မျိုးပေါင်း- Tetrapoda ''(ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါ)'' မျိုးတူအုပ်စု (clade)- ''Pederpes'' မျိုးတူအုပ်စု (clade)''- Whatcheeria'' မျိုးပေါင်း- ''Amphibian '' မျိုးပေါင်းခွဲ- ''Labyrinthodontia'' မျိုးပေါင်းခွဲ- ''Lepospondyli'' မျိုးပေါင်းခွဲ- ''Temnospondyli'' မျိုးပေါင်းခွဲ- ''Lissamphibia (ဖား နှင့် ရေပုတ်သင်များ)'' မျိုးပေါင်း- ''Amniota'' မျိုးပေါင်းခွဲ- ''Sauropsida (အခြား တွားသွားသတ္တဝါများ)'' အောက်မျိုးပေါင်း- ''Aves (များ)'' မျိုးပေါင်း- ''Synapsida (နို့တိုက်သတ္တဝါစတင်ပြောင်းသည့် တွားသွားသတ္တဝါများ)'' မျိုးပေါင်း- ''Mammalia (များ)'' : အုပ်စု [ "Tetrapod"? What is a tetrapod?] Archived 2008-02-13 at the Wayback Machine [ Tetrapod cladograms] Archived 2010-01-25 at the Wayback Machine - similar to [ Tetrapod environments of the Upper Devonian] Archived 2010-08-29 at the Wayback Machine
ငှက်ပြာလေးဗိုက်ဖြူ (''Cyanoptila cyanomelana'') သည် ၊ ၊ တရုတ်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းဒေသတို့တွင် သားပေါက်ပြီး ၊ ၊ ၊ နှင့် စသော အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် ဆောင်းခိုသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်အား မှ မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်ရှိသော အနီရောင်အဆင့်မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ဖင်ဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို (''Muscicapa williamsoni'') သည် တောင်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသောငှက်ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းတွင် အတွေ့များသည်။
Renner, Swen C., and John H. Rappole. “Description of First Basic Plumage of Three Muscicapid Species Found in the Southeastern Sub-Himalayan Foothills, With Notes on Their Taxonomy and Ecology - Descripción Del Primer Plumaje Básico De Tres Especies De Muscicapidae Del Piedemonte Sub-Himalayo Del Sudeste, Con Notas Sobre Su Taxonomía y Ecología.” Ornithological Monographs, vol. 70, no. 1, 2011, pp. 142–152. JSTOR, JSTOR, www.jstor.org/stable/10.1525/om.2011.70.1.142. ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ၏ ၊ မှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောပြာလေး (''Ficedula hodgsoni'') သည် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။
မွန်ဂိုလီယား၊ တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားတို့တွင် သားပေါက်ကြပြီး နှင့် တောင်အာရှတွင် ဆောင်းခိုကြသည်။
အမြီးဖြူငှက်ပြာလေး (''Cyornis concretus'') သည် ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။
ကျောပြာပိုးကောင်ဖမ်းငှက် (''Cyornis tickelliae'') သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် အင်းဆက်စားငှက်ဖြစ်သည်။
သစ်ခွနက် (Paphiopedilum wardii) ပင်၏ မျိုးစိပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှ အထိ တွေ့ရှိရသည်။
ပန်းပွင့်သောအပင်များသည် များ (Spermatophyte) ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းဒေသတို့တွင် ၊ ဘူတန်၊ အိန္ဒိယ၊ တိဗက်၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ နီပေါ၊ ပါကစ္စတန်၊ နှင့် တို့ ပါဝင်သည်။
အီဂွားနာ ဆိုသည်မှာ အသီးအရွက်စား ဖွတ် မျိုးစု တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မက္ကစီကို၊ အမေရိကအလယ်ပိုင်း၊ တောင်အမေရိကနှင့် ကာရစ်ဘီယံဒေသ အပူပိုင်းဇုံတို့၏ ဒေသခံမျိုးရင်းလည်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ ၊ ၊ တို့တွင်လည်း တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
မြို့ပြစစ်ဆင်ရေး ဆိုသည်မှာ နှင့် မြို့တော်များ ကဲ့သို့သော မြို့ပြဒေသများတွင် ဖော်ဆောင်သော တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီတွင် တောင်တန်းသို့ အလည်လာရောက်ကြသည်။
မြေလျှောက်ငှက်မြီးဖြူ (''Myiomela leucura'') သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသများဖြစ်သော ဘူတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ နီပေါ၊ ထိုင်ဝမ်၊ မလေးရှား၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်သည် တောင်တန်း၊ မြန်မာ၊ နီပေါ၊ ၊ အိန္ဒိယတို့တွင် သားပေါက်ပြီး ၊ ရှိ တောင်ကုန်းများတွင် ဆောင်းခိုတတ်ကြသည်။
ဆောင်းရာသီ၌ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင် ဆောင်းခိုလေ့ရှိသည်။
မျက်ခုံးဖြူမြေလျှောက်ငှက် (White-Browed Shortwing) ကို ၊ တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
မြေလျှောက်ငှက်ပြောက် (Gould's Shortwing) ကို တောင်တန်း၊ ၊ ၊ ၏နေရာအချို့နှင့် တွင် တွေ့ရှိရသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။
မြေလူးငှက်လည်မဲ (Black-throated Thrush) သည် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းတို့တွင် သားပေါက်လေ့ရှိပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ အာရေဗီယန် ကျွန်းဆွယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းဒေသများတွင် ဆောင်းခိုလေ့ရှိသည်။
ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ တို့တွင် တခါတရံ တွေ့ရသည်။
ဆောင်းရာသီတွင် ၌ဆောင်းခိုတတ်ကြသည်။
မြေလူးပြောက် (Scaly Thrush) သည် အဓိကအားဖြင့် မှ အထိ နေထိုင်သော ငှက်ဖြစ်သည်။
ဝါဖလေးညို (''Rhinortha chlorophaea'') ကို ဘရူနိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
image_caption=မျိုးသုဉ်းပြီးနှင့် ခေတ်သစ် အာ့သရိုပေါ့ဒ်များ။
အထက်မှ အောက်သို့ - ဝဲမှ ယာဖြင့်။
အရ ''ခြေဆစ်များ'' တိရစ္ဆာန်အားလုံးသည် ထဲတွင် ပါဝင်သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် အာ့သရိုပေါ့ဒ် ပေါင်း တစ်သန်းကျော်အား လေ့လာခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
အများစုသော အာ့သရိုပေါ့ဒ် မျိုးစိတ်မှာ ဖြစ်သည်။
သည် ကုန်းမြေပေါ်၌ အများဆုံးနေထိုင်လေ့ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ၏ မျိုးပေါင်းစုဖြစ်သည်။
သို့သော် အုပ်စုဝင် (ကဏန်း၊ ပုစွန်နှင့် အမျိုးအနွယ်များ) တိရစ္ဆာန် အများစုမှာ ရေထဲ၌သာ နေထိုင်ကြသည်။
ခြေဆစ်များ သတ္တဝါများတွင် မာကျောတောင့်တင်းသည့် ခန္ဓာကိုယ် ပြင်အပခွံမာတစ်ခုရှိသည်။
မျိုးပေါင်းစု အာ့သရိုပေါ်ဒါအား ရှင်သန်ဆဲ တိရစ္ဆာန်အုပ်စု လေးခုနှင့် မျိုးသုဉ်းခဲ့ပြီး တိရစ္ဆာန်အုပ်စု တစ်စုတို့ဖြင့် စုဖွဲ့ထားသည် - # ခီလစ်ဆာရိတ် အုပ်စုတွင် မြင်းခွါပုံ ကဏန်းများ၊ ပင့်ကူများ၊ ခြင်များနှင့် ပါဝင်သည်။
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂၅၂ သန်းခန့်က (''ပါမီးယန်း – ထရိုင်အတ့်စစ်'') မျိုးသုဉ်းမှု ဖြစ်ရပ်တွင် ထရိုင်လိုဘိုက်များ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
ထရိုင်လိုဘိုက်များသည် ဒိုင်နိုဆော ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများပြီးနောက် ဒုတိယအကျော်ကြားဆုံး အမျိုးအစားလည်းဖြစ်သည်။
ဖိုင်:Millipedes.jpg ဖိုင်:Loxoceles reclusa.jpg ဖိုင်:Blue crab on market in Piraeus - Callinectes sapidus Rathbun 20020819-317.jpg ဖိုင်:Morpho menelaus huebneri MHNT Male Dos.jpg
ပါဏဗေဒအမည်မှာ "အော်ရီအိုလပ် တင်နျူ ရော့စတြစ် အင်ဗီဆပ် (Oriolus tenuirostris invisus)'' " ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃) ငှက်ရွှေဝါ (''Oriolus tenuirostris'') ကို အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း အရှေ့ပိုင်းတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ယခင်က ယင်းငှက်ကို ၏ မျိုးစိတ်ခွဲတစ်ခုဟု သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။
သည် မန္တလေးတိုင်းတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းပြီး တိုင်း၏တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်သည် ၏ အမျိုးသားငှက်ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်အား ၊ ဘာလီတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
နှင့် စီရင်စုခွဲများတွင် တည်ရှိပြီး၊ ကျွန်းပေါ်ရှိ ပထမတန်းစား မြစ် ၁၃ စင်းအနက် တစ်စင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
မုမြစ်သည် ရှိ တွင် မြစ်ဖျားခံ၍၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းလာရာ ဒေသ၌ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
ဆက်ရက်လည်နက် (''Gracupica nigricollis'') သည် ငှက်မျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဒေသများတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ဆက်ရက်ပခုံးဖြူ (''Sturnia sinensis'') သည် ငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ဆက်ရက်ထိပ်ကွက် (''Agropsar sturninus'') သည် ငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး မွန်ဂိုလီယားအရှေ့ပိုင်း၊ ရုရှားနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
သစ်လျှောက်ငှက် သည် နှင့် တွင် ကျင်လည်ကျက်စားသည့် မျိုးနွယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်မျိုးတွင် ''Certhia'' နှင့် ''Salpornis'' ဟူသော မျိုးစု ၂ ခု ရှိသည်။
ယင်းငှက်ကို ၊ ၊ ၊ ၊ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ၊ ၊ ၊ နှင့် တို့တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
သစ်လျှောက်ငှက်လည်ညို (''Certhia manipurensis'') သည် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အာသံပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းတောင်တန်း၊ မြောက်ပိုင်း၊ များတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
တစ်ဖင်နီ (''Periparus rubidiventris'') သည် ရှိ မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ၊ တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
တစ်ကျောစိမ်း (''Parus minor'') သည် တွင် တွေ့ရှိရသည့် တမျိုးဖြစ်သည်။
မျက်ခုံးမဲတစ်မြီးရှည် (''Aegithalos bonvaloti'') သည် တမျိုးဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
တခါတရံတွင် ''တေးသီငှက်များ'' (Songbird) ဟုသိကြပြီး စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များသည် အခြားမျိုးစဉ်များနှင့် ကွဲပြားရန် ယင်းတို့၏ခြေထောက်ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် (ခြေချောင်း ၃ ခုသည် ရှေ့ဘက်သို့ ထိုးထွက်နေပြီး ၁ ချောင်းမှာ နောက်ဘက်သို့ ထိုးထွက်နေသောပုံစံ) သတ်မှတ်ပိုင်းခြားသည်။
Ericson, P.G.P. et al. (2003) [ Evolution, biogeography, and patterns of diversification in passerine birds] . ''J. Avian Biol'', 34:3–15.Selvatti, A.P. et al. (2015) [ "A Paleogene origin for crown passerines and the diversification of the Oscines in the New World"] . ''Molecular Phylogenetics and Evolution'', 88:1–15. စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များကို Acanthisitti (New Zealand wrens), Tyranni (suboscines) နှင့် Passeri (oscines) ဟူ၍ မျိုးစဉ်ခွဲ ၃ ခု ထပ်မံခွဲသည်။
ဖြင့် ''passer'' ဆိုသည်မှာ စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်ကလေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။
အမျိုးအစားများ]] ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ဆိုသည်မှာ ၏ ဇီဝဆိုင်ရာ မျိုးကွဲနှင့် ရရှိနိုင်မှုဖြစ်သည်။
ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲသည် မျိုးရိုးဗီဇ၊ နှင့် အဆင့်ကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်သည်။
ကုန်းနေ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲမှာ အနီးတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ပိုကြီးမားသည်။
Young, Anthony. "Global Environmental Outlook 3 (GEO-3): Past, Present and Future Perspectives."&nbsp;''The Geographical Journal'', vol. 169, 2003, p. 120. အဏ္ဏဝါ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အနောက်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် ပိုမိုမြင့်မားသည်။
နှိုင်းယှဉ်ရသော် ဇီဝလွှာ (biosphere) ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထုမှာ တန်ချိန် ၄ ထရီလီယံခန့်နှင့်ညီမျှသော ဒြပ်ထုရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
သုတေသနတစ်ယောက်၏အဆိုအရ ''အသက်ဇီဝသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာဖြစ်ထွန်းပါက စကြဝဠာတွင်လည်း တွေ့ရလေ့ရှိသောအရာဖြစ်နိုင်သည်'' ဟု ဆိုလေသည်။
ကာဗွန်နီဖီးရိယပ် (Carboniferous) ကာလတွင် မိုးသစ်တော ပျက်စီးမှုကြောင့် နှင့် များစွာ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
အကြောင်းမှာ ယင်းဖြစ်ရပ်၌ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှင်သန်ခဲ့ဖူးသော များ မျိုးသုဉ်းပျောက်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
သည် ၂၀၁၁-၂၀၂၀ ခုနှစ်ကို ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ဆယ်စုနှစ်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organizationwebsite=www.unesco.orglanguage=enaccess-date=11 August 2017accessdate=11 October 2021archivedate=9 October 2021archiveurl= ၂၀၂၁-၂၀၃၀ ခုနှစ်ကို ဂေဟစနစ် ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရေး ဆယ်စုနှစ်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
တရားဝင်အားဖြင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဟုအသုံးပြုသည်။
အတွင်း ထိပ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါသောရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ကိုလိုနီခေတ်က တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံခြားရေးရာများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏သဘောအလျောက် စီမံခွင့်ရပြီး နိုင်ငံခြားရေးရာဌာန စတင်တည်ထောင်သည့်နေ့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ထိုစဉ်ကဌာနအကြီးအကဲ ကို ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
မှာ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာပြီး ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ် ဝန်ကြီး ၁၇ မတ် ၁၉၄၇ ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ - ၂။
စဝ်ခွန်ချို ဝန်ကြီး ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၈ - ၉။
စဝ်ခွန်ချို ဝန်ကြီး ၄ ဧပြီ ၁၉၆၀ ၁ မတ် ၁၉၆၂ - ၁၂။
ဒေါက်တာလှဟန် ဝန်ကြီး ၄ ဩဂုတ် ၁၉၇၀ ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ - ၁၄။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဝန်ကြီး ၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ ၁၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၁ - ၂၁။
ဒေါ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၆။
လက်ရှိတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနေရာ လစ်လပ်လျှက်ရှိသည်။
နိုင်ငံတကာတွင် များသောအားဖြင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို ''Minister of Foreign Affairs'' (သို့မဟုတ်) ''Foreign Affairs Minister'' ဟု သုံးစွဲကြသည်။
ဘရာဇီးလ်နှင့် ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ဝင်များသည် ''Minister of External Relations'' ဟုသုံးသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဟူသော ဝန်ကြီးသည် အစိုးရအဖွဲ့၏ နိုင်ငံခြားရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သော ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။
အချို့နိုင်ငံများတွင် ''Minister of Foreign Relations''ဟု အသုံးပြုကာ လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံများတွင် ''Chencellor'' ဟု အသုံးပြုသည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတစ်ဦး၏ အခွင့်အာဏာသည် နိုင်ငံများအလိုက် ကွဲပြားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဖွဲ့အတွင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ နယ်စပ်ရေးရာ တို့ပြီးလျှင် နံပါတ် (၄)နေရာတွင်ရှိခဲ့ကာ အရပ်သားဝန်ကြီးများတွင် ထိပ်ဆုံးမှဖြစ်သည်။
နှင့် အဖွဲ့များတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် နံပါတ် (၁)နေရာတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။
အချို့တိုင်းပြည်များတွင် များသည်လည်း ဝန်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ယူလေ့ရှိသည်။
ထို့အပြင် သည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ပူးတွဲခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရာထူးအပြင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၊ သမ္မတရုံးဝန်ကြီးများအဖြစ်ပါ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးအမည်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသော ရာထူးများလည်းရှိသေးသည်။
လက်ထက်တွင် ကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် ရာထူးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသ်ည။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟု သုံးနှုန်းပြီး၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကိုမူ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ ဝန်ကြီးဟု သုံးနှုန်းပါသည်။
ဝန်ကြီးကို များသောအားဖြင့် ''Minister'' ဟု သုံးစွဲကြသည်။
ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ဝန်ကြီးများသည် နိုင်ငံအလိုက်၊ အခြေအနေအလိုက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားသော်လည်း နိုင်ငံများအကြား ယေဘူယျအားဖြင့် တူညီသော ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဝန်ကြီးများရှိသည်။
များသောအားဖြင့် ဝန်ကြီးဌာနများကို အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော များက ဦးဆောင်ကြသည်။
သို့ရာတွင် ယေဘူယျအားဖြင့်ထားရှိကြသော ဝန်ကြီးဌာနများမှာ ၊ ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး စသည်ဖြင့်ဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နှင့် များ ကာလအတွင်းတွင် တိုကျိုအိုလံပစ်နှင့် မသန်စွမ်းပြိုင်ပွဲဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ထားရှိသည်။