DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
Andean Community (ဘိုလစ်ဗီးယား ၊ ကိ်ုလမ်ဘီယာ ၊ အီကွေဒေါ ၊ ပီရူးနှင့် ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သော Free Trade Agreement) ASEAN Free Trade Area (AFTA) (ဘရူနိုင်း ၊ အင်ဒိုနီးရှား ၊ မလေးရှား ၊ ဖိလစ်ပိုင် ၊ စင်္ကာပူ ၊ ထိုင်း ၊ ကမ္ဘောဒီးယား လာအို ၊ မြန်မာ နှင့် ဗီယက်နမ်တို့ ပါဝင်သော Free Trade Agreement ) Central American Common Market (CACM) (ဂွာတီမာလာ ၊ ကော်စတာ ရီကာ ၊ အယ်ဆာဗေးဒိုး ၊ ဟွန်ဒူရပ် နှင့် နီကွာရာဂါ တို့ပါဝင်သော Free Trade Agreement) Dominican Republic-Central America Free Trade Agreement (DR-CAFTA) ( အမေရိကန် ၊ ကော်စတာရီကာ ၊ အယ်ဆာဗေးဒိုး ၊ ဂွာတီမာလာ ၊ ဟွန်ဒူရပ် ၊ နီကွာရာဂါနှင့် ဒိုမီနီကန် တို့ ပါဝင်သော Free Trade Agreement ) Central European Free Trade Agreement (CEFTA) ( ခရိုအေးရှား ၊ အယ်လ်ဘေးနီးယား ၊ ဘော့စ်နီးယား ၊ မက်စီးဒိုးနီးယား ၊ မော်ဒိုဗာ နှင့် ဆာဗီးယား နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သော Free Trade Agreement ) European Free Trade Association (EFTA) ( အိုက်စ်လန် ၊ နော်ဝေ ၊ ဆွစ်ဇာလန် တို့ ပါဝင်သော Free Trade Agreement ) Greater Arab Free Trade Area (GAFTA) ( ဘာရိန်း ၊ အီဂျစ် ၊ အီရတ် ၊ ဂျော်ဒန် ၊ ကူဝိတ် ၊ လက်ဘနွန် ၊ လစ်ဗျား ၊ မော်ရိုကို ၊ အိုမင် ၊ ပါလက်စတိုင်း ၊ ကာတာ ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ ၊ ဆူဒန် ၊ ဆီးရီးယား ၊ တူနီးရှား ၊ အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စုနှင့် ယီမင် တို့ပါဝင်သော Free Trade Agreement) North American Free Trade Agreement (NAFTA) ( အမေရိကန်နှင့် မက္ကဆီကိုတို့ ပါဝင်သော Free Trade Agreement) South Asia Free Trade Agreement (SAFTA) ( အိန္ဒိယ ၊ ပါကစ္စတန် ၊ နီပေါ ၊ သီရိလင်္ကာ ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၊ ဘူတန် နှင့် မော်လဒိုက် နိုင်ငံများ ပါဝင်သော Free Trade Agreement)။
ထိုအစီအစဉ်တွင် ပါတနာ ဖြစ်သော ဘိုးအင်း ကာကွယ်ရေး၊ အာကာသနှင့် လုံခြုံရေးကမူ အတောင်ပံများ၊ ကိုယ်ထည်နောက်ပိုင်း၊ တပ်ဆင်မှု နှင့် ပိုင်းလော့နှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး သင်တန်းပေးခြင်းများကို တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်သည်။
လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးအောက်တွင်ရှိသော တပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - အမှတ်(၁)ပင်မအလုပ်ရုံ (လျှပ်/စက်) - ၊ အမှတ်(၂)ပင်မအလုပ်ရုံ (လျှပ်/စက်) - အမှတ်(၃)ပင်မအလုပ်ရုံ (လျှပ်/စက်) - ( မိထ္ထီလာ) အမှတ်(၅)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအလုပ်ရုံတပ်ရင်း အမှတ်(၇)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအလုပ်ရုံတပ်ရင်း အမှတ်(၈)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအလုပ်ရုံတပ်ရင်း အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း - အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၃)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၄)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း - အမှတ်(၅)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၆)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၇)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၈)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၉)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၁၀)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၁၁)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၁၂)လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အမှတ်(၁၅၁)အလုပ်ရုံတပ်ခွဲ(လျှပ်/စက်) အမှတ်(၂၅၂)အလုပ်ရုံတပ်ခွဲ(လျှပ်/စက်) အမှတ်(၃၅၃)အလုပ်ရုံတပ်ခွဲ(လျှပ်/စက်)။
အဖမှာ လယ်ပိုင်ရှင်ဦးရောက်ကလေး(အေဒီ၁၈၁၈-၁၈၉၁) ဖြစ်၍ အမိ ဒေါ်ထပ်(အေဒီ ၁၈၃၆-၁၈၈၇) မှာ တရားကြီး၏အဆောင်ရအပျိုတော် စာတော်ဖတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှာ # # # # # # # # # # တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအပေါ်၌သာ အထက်ကျော်ကာရီမှစ၍ ယနေ့တိုင် အားကိုးအားထားပြုနေခဲ့ရသည့်အလျောက် နိုင်ငံ၏ အဓိကဖြစ်သော စိုက်ပျိုးရေးကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရဌာနတစ်ခုအနေဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားခဲ့လေသည်။
ထိုလုပ်ငန်းများအပြင် နှမ်း၊ ပဲ၊ ပဲငပိ၊ ကုလားပဲ၊ ပြောင်းဖူး၊ ကြက်သွန်၊ ဂျုံ စသောသီးနှံတို့ မျိုးရွေးချယ်ခြင်းလုပ်ငန်း၊ ကောက်ပဲသီးနှံများအတွက် သင့်တော်မည့် မြေဩဇာမျိုးနှင့် အသုံးပြုနည်း၊ သီးထပ် သီးညပ်အလှည့်ကျ စိုက်ပျိုးနည်းများ၊ ကောက်ပဲသီးနှံများ၏ ရောဂါနှိမ်နင်းကာကွယ်ရေး၊ သီးနှံတို့၏ ဗီဇပင်ကိုသတ္တိ ပြောင်းလဲရေး၊ မြေ၊ မြေဩဇာ၊ ကောက်ပဲသီးနှံတို့ကို ဓာတ်ခွဲလေ့လာခြင်း၊ နိုင်ငံခြားသို့တင်ပို့သော ဆန်၊ အာလူး၊ ပဲနှင့် အခြားသီးနှံများအတွက် ရောဂါပိုးစစ်ဆေး၍ လက်မှတ်ထုတ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းသော သီးနှံ၊ ကာဖီစေ့ပန်းပင်များတွင်ရောဂါပိုးများ ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးခြင်းစသော သုတေသနလုပ်ငန်းအရပ်ရပ်တို့ကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
စစ်မဖြစ်မီက မော်လမြိုင်မြို့မှ ထုတ်ဝေသော ''ခေါင်း ဆောင်''သတင်းစာတွင် နယ်သတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့။
ထို့နောက်''လင်းယုန်ဂျာနယ်''၊ ''ပြည်တော်သစ်ဂျာနယ်''၊ ''လူထုဂျာနယ်'' တို့တွင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့။
လာချိဒ်လူမျိုး (Lachik, သို့မဟုတ် Lashi) သည် ၊ အတွင်းနေထိုင်ကြသော လူမျိုးတစ်စု ဖြစ်ပြီး လာချိဒ်များသည် အုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် ကို ပြောကြသည်Bradley, David. "The Burmish Languages." In The Sino-Tibetan Languages, ed. Graham Thurgood & Randy J. LaPolla. Routledge, 2003.။
လာချိဒ်လူမျိုးသည် တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားပြောအုပ်စုဝင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဖြစ်သည်။
လာချိဒ် တိုင်းရင်းသားများကို လရှီလူမျိုးဟု လူသိများကြသည်။
မြတ်ဝေတိုး၊ မနောမြေက လာချိဒ်တိုင်း ရင်းသား၊ စာပေဗိမာန် လာချိဒ်မျိုးနွယ်စုအချို့ မေခမြစ်အထက်ပိုင်း ချုံဒါမံဘယ်လန်(Cung Dan be Lang:)ဒေသတွင် နေထိုင်ချိန် ဘီစီ(၄)ရာစုခန့်၊ ခရစ်နှစ်(၁၅)ရာစု အစောပိုင်းတွင် ချူးဒါမ်ငယော်ဒေသမှ လာချိဒ်လူမျိုးများ ဆင်းသက်လာကြသည်။
ပင်လုံစာချုပ်တွင် လာချိဒ်ကိုယ်စားလှယ်တော် အဖြစ်− # မျိုးဆက်စဉ် (၅၇) ဇောင့်လဂွေကျန်းလုတ်(ဝဏ္ဏကျော်ထင်) # မျိုးဆက်စဉ် (၆၇) ဇောင့်မတောင်တိန့်ခေါဆောင် (ဝဏ္ဏကျော်ထင်) # မျိုးဆက်စဉ် (၆၈) ဆရာကြီး ဆောင်ချန်းဇုန်းတို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
လက်ဝဲသုန္ဒရ သည် တွင် ကြီးက ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တစ်ခု၏ အမည် ဖြစ်သည်။
လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှားသူမှာ ဦးမြတ်စံ (; ၁၀၈၉ ဖွား) ဖြစ်သည်။
အမတ်ကြီး ရေးသားခဲ့သော စာပေများအနက် မဲဇာတောင်ခြေချီ ရတုမှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ပြီး သာဓိနပျို့မှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
လက်ဝဲသုန္ဒရ ဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သော သူ၏ အမည်ရင်းမှာ မြတ်စံ (Myat San) ဖြစ်သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၈၉ ခုနှစ်တွင် ရွှေဘိုမြို့တောင်ဘက် ၁၄ မိုင်ဝေးသော မန်ကျည်းတုံရွာ၌ မြင်းစီးမျိုးရိုးရာမှ ဖွားမြင်သည်။
ငယ်နာမည်မှာ မောင်မြတ်စံဖြစ်သည်။
မောင်မြတ်စံကို စာပေများ သင်ယူရန်အတွက် အသက် ၇-နှစ် အရွယ်၌ မန်ကျည်းတုံရွာ ရွှေဘုံသာကျောင်း ဆရာတော် ရှင်ဝရ သမ္ဗောဓိထံမှာ မိဘများကလျှောက်ထား အပ်နှံခဲ့သည်။
အသက် ၁၁-နှစ် အရွယ်၌ ထိုဆရာတော်ထံတွင် ရှင်သာမဏေ ဝတ်ခဲ့သည်။
ကိုရင်မြတ်စံသည် ထိုခေတ်ထိုအခါက ထင်ရှားသော ရတနာပူရ အင်းဝမြို့ ဒုတိယ မှန်စီဆရာတော်ကြီးနှင့် စစ်ကိုင်းမင်းဝံတောင်ရိုးရှိ ကယေမ္ဗာဇမထေရ်တို့ထံတွင်လည်း ပိဋကတ်သုံးပုံကို အဋ္ဌကထာဋီကာနှင့်တကွ သင်ယူခဲ့လေသည်။
ထို့အပြင် ကဗျာ လင်္ကာ ရတု ဧချင်း မော်ကွန်း ဖွဲ့စပ် သီကုံးမှုကိုလည်း အထူးကြိုးစား သင်ယူခဲ့သည်။
အသက် ၁၃-နှစ်နှင့် ၄-လ၌ မဟော်ပျို့ကို စပ်ဆိုခဲ့ပြီး သုံးဝါ မြောက်တွင် ပိဋကတ်သုံးပုံကို အလုံးစုံ တတ်မြောက်၍ ၁၄-နှစ် အရွယ်၌ လူဝတ်လဲကာ ကိုရင်လူထွက်ခဲ့သည်။
ကိုမြတ်စံသည် အင်းဝရွှေနန်းတော်အတွင်း ဝင်ထွက်သွားလာနေလေရာ ငယ်ရွယ်နုနယ် နေသေးသောကြောင့် မိဘများက စိတ်လက်မချ ဖြစ်​ခဲ့ရပြီး အမှုတော်ထမ်းရွက်လိုမှု ခွင့်ပြုချက်ကို ချက်ချင်း မပေးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၀၉-ခုနှစ် အရောက်တွင် အသက်နှစ်ဆယ် ပြည့်ခဲ့ပြီး လူကြီးအရွယ်သို့ တရားဝင်ရောက်ရှိလာသောအခါမှ ဦးမြတ်စံ၏ အမှုတော် ထမ်းရွက်လိုမှုကို မိဘများက ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။
ဟံသာဝတီရောက် မင်းတရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃-ခုနှစ်တွင် အလုံးအရင်းနှင့် မွန်တပ်များကိုတွန်းလှန်သောကြောင့် မွန်တပ်များ ပြန်သွားကြသောအခါ စဉ့်ကိုင်ကို ကေတုမတီဟုသမုတ်၍ မလွန်တပ်မှူး သတိုးမင်းခေါင်အား ကိုးသိန်းသခင်ဘွဲ့နှင်းခဲ့သည်။
နန်းတော်၊ လွှတ်တော်၊ ရှေ့ရုံးနှင့် နောက်ရုံး များကိုလည်း တည်ဆောက်စေပြီးလျှင် ထီးပြိုင် နန်းပြိုင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။
ထို အခါတွင် ဦးမြတ်စံသည် ကိုးသိန်းသခင်ထံတွင် စတင်ခစား အမှုထမ်းခွင့် ရခဲ့သည်။
ထိုအခါ သားတော်ကြီး ဥပရာဇာထံတွင် ပထမဦးစွာ တာဝန် စတင်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ထို့နောက် ညီတော် အမြင့်မြို့စား အိမ်တော်တွင် အကြီးတော်အရာ ရာထူးကို ထမ်းဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ကိုလည်း စတင် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ဒုတိယသားတော် လက်ထက်မှာလည်း အမြင့်မင်းအကြီးတော် အဖြစ်ဖြင့်ပင် ထမ်းရွက်ရသည်။
အမြင့်မင်း၏ လူပျိုတော် မောင်အောင်တင်နှင့် အပျိုတော် မမိတ်တို့ အရေးအခင်းတွင် ငအောင်တင်ကို အကြီးတော်လက်ဝဲသုန္ဒရအား ဘုရင်ကတောင်းခံရာ မရ၍ သို့အပို့ခံရသည်။
ဆက်သွင်းသောအခါ မဲဇာမှ ပြန်လည်ခေါ်ယူ၍ အကြီးတော်အရာကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်းမပြုတော့ပဲ အမြင့်မင်းအိမ်မှာပင် ဘယရန္တမိတ်ဘွဲ့ဖြင့် အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထမ်းရွက်စေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၄၃-ခုနှစ် တပို့တွဲလအတွင်း မင်းအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူသောအခါတွင်မူ မြို့ဝန်ရာထူးဖြင့် ခန့်ထား၍ မဟာသီဟသူရဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရသည့်ပြင် တရားသူကြီး အဖြစ်လည်း ထပ်လောင်းသူကောင်းပြုခြင်းကို ခံရလေသည်။
မြန်မာကဗျားရွေးချယ်ချက်နှင့် ရတုရွေးချယ်ချက် H 594_ A (ဟံသာဝတီ) လက်ဝဲသုန္ဒရ ဘွဲ့ခံ ပညာရှိအမတ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ၊ ကြီး လက်ထက်၌ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
ထိုသူတို့မှာ ဦးမြတ်သာနေ နှင့် ဦးမြတ်စံ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
သူသည် ဘွဲ့များကို ငါးခုအထိ ရရှိခဲ့သော်လည်း ပထမ ဦးဆုံးရရှိခဲ့သည့် လက်ဝဲသုန္ဒရ ဘွဲ့နှင့်သာ မြန်မာစာပေ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
မဲဇာ၌နေရစဉ် ကုန်းဘောင် နေပြည်တော်ကို တသကြောင်း၊ သားမယားတို့ကို လွမ်းဆွတ်တသကြောင်း စပ်ဆိုသော ''မဲဇာတောင်ခြေ'' ချီ ပိုဒ်စုံရတုနှင့် ''ဝေရွှန်းစန္ဒာ''ချီ ပိုဒ်စုံရတု များကိုရေးသားဆက်သွင်းသည်။
အမတ်ကြီးရေးသားသော သေနင်္ဂဗျူဟာနိဂုံး၌ - ''လက်ဝဲသုန္ဒရ၊ ဘွဲ့နောက်မှလျှင်၊ ဘယရန္တမိတ်၊ ကျော်ထိတ်လျှံဝေ၊ သရေသင်္ခယာ၊ မည်သာထူးကဲ၊ လက်ဝဲ ဘိနန်သူ၊ ရွှန်းရွှန်းလူမျှ'' ဟု စပ်ဆိုခဲ့လေသည်။
အမတ်ကြီးရေးသားခဲ့သည့် စာပေများအနက် '' မဲဇာတောင်ခြေ'' ချီ ရတုသည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်၍ ''သာဓိနပျို့'' သည် အကောင်ဆုံးဖြစ် သည်။
နာဂဆဒ္ဒန်-ချီ မျက်ဖြေ ဘောလယ်ရေးသူ လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်မင်းသမီးမှာ သက္ကရာဇ် ၁၁၈၈-ခုနှစ်တွင် (ရွှေဘိုမင်း) အိမ်နိမ့်စံနေတော်မူခိုက် သူ အနောက်နန်း မိဖုရားကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် သက္ကရာဇ် ၁၁၉၅-ခုနှစ်တွင် သမီးတော်ကို ဖွားမြင်သည်။
မယ်တော်မမြလေး ကွပ်မျက်ခံရသောအခါတွင် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်မှာ အသက် ၁၂-နှစ်မျှသာရှိသေး၍ ၏ က သနားတော်မူသည် အလျောက် ကောက်ယူကျွေးမွေးထားလေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄-ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး နန်းတက်တော် မူပြီးနောက် တနှစ်ခန့်အကြာ ၁၂၁၅ ခုနှစ်၌ နှင့် အသက် ၂၀ အရွယ်ရှိ လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်မင်းသမီးတို့အား စုလျားရစ်ပတ် လက်ထပ်ထိမ်းမြား၍ ညီတော်အား အိမ်ရှေ့အရာပေးသဖြင့် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် မှာလည်း အိမ်ရှေ့မင်း၏မိဖုရားဖြစ်လာတော့သည်။
ထိုသီချင်းမျိုးကို စည်းဝါးလွတ်သော်လည်းကောင်း၊ နှင့် တွဲဖက်၍သော်လည်းကောင်း သီဆိုနိုင်သည်။
မောင်တော် ကနောင်မင်းသားသည် အများအပြား နှင့်သာ ပျော်ပါးနေတတ်၏။
လိမ္မော်သီးကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းထောင်ချီစဉ်ကစ၍ ယနေ့ထိစိုက်ပျိုးစားသုံးပါသည်။
လိမ္မော်အရည်ထဲတွင် ပါဝင်သော ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်သည် နို့တွင်ပါဝင်သော ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်ထက်ပို၍ ခန္ဓာကိုယ်မှစုတ်ယူရလွယ်ကူသည်။
တည်ဆောက်ပုံ အတွင်းရှိ ဂျီးကို ဖော်ပြထားသည်။
များတွင် နည်းစဉ်တွင် ဖြတ်ပလိုက်သော များကို ထုတ်သော အခါတွင်သုံးသော များ အကြား တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ပေါ်လာသောအခါ ခေတ်နောက်ကျသွားပြီဖြစ်သော ထင်သကဲ့သို့ မရှုပ်ထွေးလှပဲ အားလုံးသော သက်ရှိတို့မှာ ကသာ မျိုးဆက်သစ်တို့ကို (trait) ပေးသည်။
လူအများခေါ်ခေါ်နေကြသော ဂျီး မှာ သိပ္ပံသမားတို့က (allele) ဟု ခေါ်သည်။
သည် မျိုးဆက်ပြန့်ပွားခြင်း ကို ရှင်းပြရာတွင် အခြေခံ ယူနစ်ကို Gemmule ဟုခေါ်တွင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဆဲလ်ကွဲရာတွင် ပွားသော အဖြစ် ၁၈၄၈ ခုတွင် သိရှိခဲ့သည်။
က ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ခရိုမိုဆုန်း ကို မျိုးဆက်ပြန့်ပွားစေရာ တစ်ခုအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။
ယခုခတ်တွင် နားလည်ထားသော ဂျီး၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ၁၉ ရာစုတွင် ဖုန်းတော်ကြီး ဖြစ်သော က ပဲပင်များ မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုကို လေ့လာရာမှ စနစ်တကျ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
မန်ဒယ် ဖော်ပြသည်မှာ ခေါ် မိဘမျိုးဆက် မှ မျိုးဆက်သစ်ဆီသို့ မျိုးရိုးဗီဇကူးရာတွင် မြင်သာသော တိကျသည့် အခြေခံ မျိုးရိုးဗီဇ ယူနစ်ဖြင့် ဖော်ပြနိူင်သော သီအိုရီ ဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ခဗေဒ ပညာရှင် Wilhelm Johannsen က ၎င်းအခြေခံ မျိုးရိုးဗီဇ ယူနစ် ကို ဂျီးဟု ခေါ်ခဲ့သည်။
တွင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ် စတင်ရာ ၁၉၇၂ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ၊ ဒီမိုကရေစီဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ တို့အား ပေါင်းစည်း၍ ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ၎င်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနဟူ၍ ပါဝင်ခဲ့သည်။
လက်ထက် ၁၉၉၂ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနအား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန ၂ခု ပြန်လည် ခွဲထုတ်ခဲ့ရာ လဝကဌာနသည် ပြည်ထဲရေးအောက် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၆ လ ပြည့်သည့်နေ့တွင် ဟူ၍ ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းရာ အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနအား အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ပြန်လည် ခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ ရာထူးမရှိ။
ထင်ကျော် - ၃၀ မတ် ၂၀၁၈ ၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ ရာထူးမရှိ။
လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၄) ရက်နေ့တွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ရဲဘော် မိုးသီးဇွန်က ဦးဆောင်၍ တော်လှန်သော ပါတီတရပ်အဖြစ် တရားဝင် ကြေညာရပ်တည်ခဲ့သည်။
လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီသည် ၏ နိုင်ငံရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ပြီး၊ ကောင်စီဝင် (၃) ဦးက ကိုယ်စားပြုထားသည်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် [ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် [။
Graffiti Art ဆိုသည်မှာ Hip Hopနဲ့ ဆက်နွယ် ပတ်သက်နေသော လမ်းများပေါ်ရှိ နံရံများတွင် ရေးဆွဲထားသော ရုပ်ပုံ၊ စာသားများကို ခေါ်ဆိုသည်။
ဖခင် နိုင်ငံကျော် ရုပ်ရှင်မင်းသား နှင့် မိခင် ဒေါ်ခင်မာလာ (ဝင် သမီး) တို့မှ ရန်ကုန်မြို့၌ ၁၉၆? ခုနှစ် ?လ ?ရက် တွင် မွေးဖွားသည်။
ရုပ်ရှင်မင်းသား ညီမ နှင့်ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ၏ အဒေါ် ဖြစ်သည်။
ဟေမာနေဝင်း ဟူသော အမည် ကို အင်းစိန်ထောင်ထဲ ရောက်နေသော ဒဂုန်တာရာက ဟေမာနေဝင်းအထက် မှ အမဖြစ်သူအတွက် ပေးခဲ့သော်လည်း ထောင်တွင်းမှ ရေးသောစာမှာ ထောင်ပြင် ဆွေမျိုးများထံ ရောက်ရန် များစွာ ကြာမြင့်သည့် အတွက် စာရချိန်တွင် အမဖြစ်သူမှာ နာမည်ပေးပြီးဖြစ်နေရာ အချိန်ကိုက်မွေးဖွားလာသော၊ တိုက်ဆိုင်စွာ သောကြာသမီးလည်း ဖြစ်နေသော ဟေမာနေဝင်း အတွက် အမည် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
သံညှင်း၊ သံသာ၊ သံဝါ၊ ချိုအေး - ဟေမာနေဝင်း (အပိုင်း ၁)၊ ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ၊ Kamayut Online TV ဖက်ရှင် ဝါသနာပါ၍ မိခင် နှင့် အဒေါ်တို့ ကြောင့် ဖက်ရှင်ကို ဂရုစိုက်သူ ဖြစ်လာသည်။
ဟေမာနေဝင်းသည် ငယ်စဉ်က အနုပညာဝါသနာပါသော်လည်း ဗီဇကို သိသိသာသာ မပြခဲ့ချေ။
အသက်ငယ်ရွယ်သေးချိန် ဂီတလောကတည်းကို စတင်ဝင်ရောက်သည့်အခါတွင် L.P.J တေးဂီတအဖွဲ့မှ (မြန်မာပြည်)က သူမအား စတိတ်ရှိုးများ ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ဟေမာနေဝင်းသည် ၏ “ဘင်ဘို” သီချင်းကို စင်ပေါ်တွင် စတင်သီဆိုခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရေးဖွဲ့ပေးသည့် “လိပ်ပြာ”သီချင်း၊ ရေးဖွဲ့ပေးသည့် “အချစ်ဘယ်ကစ” သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။
ရေးပေးသော ထိုသီချင်းကို မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား တေးဂီတအစီအစဉ်တွင် ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်ရာမှ ဟေမာနေဝင်း နာမည်ကို ထည့်ဆိုထားသော သီချင်းကိုရော အဆိုတော်ကိုပါ ပရိသတ်များက အားပေးနှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။
IDE ကို Integrated Drive Electronics လို့ခေါ်ပါတယ်။
IDE ဟာ တွေရဲ့ ရှေ့ပြေး နည်းပညာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျိမ်း ဩဂတ်စတင်း အလွိုင်းစစ် ဂျွိုက်စ် (; ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၈၂ – ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၁) သည် အိုင်ယာလန် ဝတ္ထုတို စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထုတိုများအနေဖြင့် ''ဒပ်ဘလင်မြို့သားများ'' (၁၉၁၄) နှင့် ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပတ္တိဖြစ်သော ''အနုပညာသမား လူငယ်တစ်ယောက်၏ ပုံတူ'' (၁၉၁၆) တို့သည် ထင်ရှားသော လက်ရာများ ဖြစ်သည်။
ဂျိမ်းဂျွိုက်စ် ကို ၁၈၈၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ၊ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဂျွိုက်စ်သည် အသက် ၅၈နှစ်အရွယ် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသည့် လက်ရာအခြားများမှာ အတိုဝတ္ထုစုစည်းမှု Dubliners (၁၉၁၄)၊ ဝတ္ထု A Portrait of the Artist as a Young Man (၁၉၁၆) နှင့် Finnegans Wake (၁၉၃၉) တို့ဖြစ်သည်။
ငါးနှစ်အရွယ်မှ ရှစ်တန်းအောင်သည်အထိ ပခုက္ကူမြို့ ဝက်စလီယံ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။
ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် အင်းစိန်ခရိုင်ပြည်သူ့ရဲဘော်၏ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၆)၊ ပခုက္ကူခရိုင် အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၆)၊ အမှုဆောင် (၁၉၄၇ - ၄၉)၊ စာပေသစ် မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် (၁၉၅ဝ)၊ ဆေးသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း (၁၉၅ဝ - ၅၁) မြန်မာစာတည်း၊ ဆေးကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၁ - ၅၂)၊ ၏ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၂ - ၅၃)၊ (၁၉၅၅ - ၅၆)၊ (၁၉၅၆ - ၅၇)၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန (၁၉၅၇ - ၈၇)တွင် လက်ထောက် စာတည်း၊ စာတည်း၊ စာတည်းမှူး စသည် ထမ်းဆောင် ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၇ တွင် စာတည်းမှူး အဖြစ်မှ သက်ပြည့် ပင်စင် ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်၊ စိစစ်ရွေးချယ်ရေး ကော်မတီဝင်၊ ဥက္ကဋ္ဌ (၂၂ - ၆ - ၉၈ မှ ၁၃ - ၂ - ၂ဝဝဝ ထိ) ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ပင်ကိုရေး ဝတ္ထုများတွင် အနီထဲက ကြယ်ဖြူပွင့် (၁၉၆၄)၊ သမဂ္ဂ အလံတော် အောက်ဝယ် (၁၉၆၉)နှင့် အရေးကြီးပြီ သွေးစည်းကြစို့ (၁၉၇၁) တို့သည် လည်းကောင်း၊ ဘာသာပြန် ဝတ္ထု များတွင် ကူလီ (၁၉၅၄) နှလုံးလှ ဆရာဝန် (၁၉၆၅) တောရိုင်းမြေ (၁၉၆၇) မြစ်ကမ်းပေါ်က စက်ရုံကလေး (၁၉၇၂) အမှောင်ခေတ်က ချစ်သူများ (၁၉၇၃) အကောင်းမြင်သမား (၁၉၇၆) သင်၏ သစ္စာမရှိသော (၁၉၇၇) ပြိုင်ချင် ဆိုင်ချင် နိုင်ချင် (၁၉၇၇) မြန်မာပြည် အတွေ့အကြုံများ (၁၉၈၄) မာကိုပိုလို (၁၉၉၂) အိုဂျေရုဆလင် (၁၉၉၅) (၁၉၉၈) (၂၀၀၁) (၂၀၀၄) (၂၀၀၇) (၂၀၀၉) (၂၀၁၁) တို့သည် လည်းကောင်း၊ ကျမ်းစာအုပ် များတွင် ကမ္ဘာ့ ဂန္ထဝင် တစ်ဆယ် (၁၉၇၄)နှင့် ကမ္ဘာကျော် စာအုပ် ၁ဝဝ [မင်းကျော်၊ ညွန့်ကြူးနှင့် တွဲ၍ 'နွယ်သစ်' ကလောင် အမည်ဖြင့်] (၁၉၇၅) တို့သည် လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။
ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော `၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း´ စာအုပ် ၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် # မလိခ။
သို့မဟုတ် ဘာသာပြန် ပါရဂူ၊ ကြေးမုံ (၁၄ - ၃ - ၂ဝဝ၁)။
လိဖ်အဲရစ်ဆင်(၉၇၀-၁၀၂၀) သည် ပထမဦးဆုံး ဥရောပမှ မြောက်အမေရိကသို့ နယ်မြေသစ်ရှာဖွေသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အက္ခရာ ဆိုသည်မှာ အရေး နှင့် အဖတ် အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကားတိုင်း၊ စာပေတိုင်းအတွက် အသုံးပြုသော ဗျဉ်း၊ သရ အစရှိသည့် အသံအနှိမ့်အမြင့်များကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အရေးပုံစံ စံစာလုံးများကို ဆိုလိုသည်။
တလပညာမန်တအ် ကေတ်ဂိုအ်နင် အခဝ်မန် နူကု ပဒေသ အေန်ဒိအာ သကုတ်သလုင်ကျာ က္လာ ခရေတ်ဟဂိုအ် ကတိုဝ်ဒဟ်ဏိမ်ရ၊၊ လိက်တ္မအ်တိုင် စကာအခရ်မန်တုယ် ချူ က္လုင်လဝ် နူကု သတဝဟ် century ၄ ခရေတ်တေအ်ရ၊ အခဝ်မန်တအ် ဂိုအ်ဆိုဝ်ကေတ် ပဍဲရာၑ်မန်တရေမ် ဒွာရဝတိ၊ ဟရိဘုဉ်ၛ၊ သုဝဏ်ဏဘုမ်၊ ဟံင်သာဝတိ၊ ပိုင်ၜဳ ဨရာဝတိ၊ ပုကာမ်၊ ကျာက်ဇြာ၊ တအ်အလုမ်ဒေသအိုတ်ရ၊၊ နူကု အခဝ်မန် က္လာယ် ဗဒဟ်က္လုင် အခဝ်ဗမာ၊ သေမ်တာယ်ယာယ်၊ ပအိုဝ်၊ ကရေင်မန်(ပိုဝ်) ကရေင်ဗမာ (စကော)၊ နာနာတအ်အိုတ်ရ၊၊ အခဝ်မန်တမ်လာတေအ် မစကာမံင် ကပဍဲလိက်တ္မအ်နာနာတအ် ဂဟ် ကဝေန်ကဝံက်၊ ဂ္လိင်ဇာဝ် မံင်တုယ် လက်ကရာဝ်ဏအ် ချူတိုန် မအခဝ်မင်ဂ္လန်၊ နူဂဟ် သဂိုအ်ကေဟ်ချူ အခဝ်မင်ဂ္လန်လတူ သ္လရိုတ် သ္လတာ စာက်ထောင်လောယ်တုယ် ကေဟ်က္လုင်အခဝ်ခဍမ်ခဍမ်ရ၊၊။
တင့်ဆန်းကို ၁၂၇၉ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လကွယ်၊ကြာသပတေးနေ့၊၁၉၁၇ခုနှစ်ဩဂုတ်လ၁၆ရက်၊ကြာသပတေးနေ့ တွင် ဦးဘိုးအောင်၊ ဒေါ်ဝါနုတို့က ဖောင်ကြီးရွာအနီး ဥယျာဉ်ချောင်းဘေးရှိ လယ်တဲတွင် ဖွားမြင်သည်။
အယ်ဒီတာ ဦးကြီးမောင် ထံမှ ရွေးချယ်ထားကြောင်း ကလောင်အမည် တင့်ဆန်း (လှည်းကူး) မှ လှည်းကူးကို ဖြုတ်လိုက်ကြောင်း ပြန်စာရရှိသည်။
တင့်ဆန်းတို့ မိသားစုသည် လှည်းကူးတွင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ အဆင်မပြေသဖြင့် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။
တင့်ဆန်းသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မေလတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ပါ ဥက္ကဋ္ဌ နေရာက နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၊ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဦးသွင်တို့က ဆက်လက် ဦးဆောင်မှု ပေးခဲ့ကြသည်။
လက်အောက်ခံ တပ်ခွဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - # ဗဟိုတပ်ထိန်းတပ် (ဝါယာလက်) # တပ်ထိန်းမှုခင်းဖော်ထုတ်ရေး အကူတပ် (ရန်ကုန်) # အမှတ်(၁)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (မင်္ဂလာဒုံ) # အမှတ်(၂)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ရန်ကုန်) # အမှတ်(၃)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ရန်ကုန်) # အမှတ်(၄)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (အမရပူရ) # အမှတ်(၅)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ဘားအံ) # အမှတ်(၆)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ထားဝယ်) # အမှတ်(၇)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ကလေး) # အမှတ်(၈)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ကျိုင်းတုံ) # အမှတ်(၉)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (မြိတ်) # အမှတ်(၁ဝ)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (အမ်း) # အမှတ်(၁၁)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (နေပြည်တော်) # အမှတ်(၁၂)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (နေပြည်တော်) # အမှတ်(၁၃)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (နမ့်စန်(ခိုလမ်)) # အမှတ်(၁၆၁)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (မန္တလေး) # အမှတ်(၂၆၂)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (တောင်ကြီး) # အမှတ်(၃၆၃)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (တောင်ငူ) # အမှတ်(၄၆၄)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (ပုသိမ်) # အမှတ်(၅၆၅)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (မော်လမြိုင်) # အမှတ်(၆၆၆)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (မြစ်ကြီးနား) # အမှတ်(၇၆၇)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (မုံရွာ) # အမှတ်(၈၆၈)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (စစ်တွေ) # အမှတ်(၉၆၉)တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (လားရှိုး)။
လက်ရှိ အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ တပ်မမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်စွာထွန်း'' ဖြစ်သည်။
အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၂၁)ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ပထမဆုံးတပ်မမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးဝင်းမြင့် (ကြည်း - ၈၈၀၉)ဖြစ်သည်။
အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။
အမှတ်(၂၂)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ လက်ရှိတပ်မမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်နေမျိုး ဖြစ်သည်၊၊ အမှတ်(၂၂)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇွန်လ(၂၃)ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ပထမဆုံးတပ်မမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးတင်လှ (ကြည်း - ၈၇၅၃)ဖြစ်သည်။
တပ်မ ၂၂ သည် တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြသော ပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ ဖြိုခွင်းခြင်းကြောင့် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့ သော တပ်မ လည်းဖြစ်သည်။
အမှတ်(၂၂)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။
အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန ကို နှင့် ပူးပေါင်းပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယခင် အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှာ # ရေအားလျှပ်စစ် အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဦးစီးဌာန # ရေအားလျှပ်စစ် စီမံရေး ဦးစီးဌာန # ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း # စီမံကိန်းနှင့် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု စီမံရေးဌာနခွဲ တို့ဖြစ်သည်။
တီကျစ်(ကျောက်မီးသွေး) ၁၂၀ ၂၀၀၅ - ၁၄။
ရွှေလီ(၁) ၅၀၀ ၂၀၀၉ - စုစုပေါင်း ၁၄၄၁ - }။
ရတနာပုံဖိုးမှတ်စု၏ မန္တလေး ကုန်းဘောင်ခေတ် သည် ရတနာပုံနေပြည်တော် တည်ဆောက်ပြီး သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လာသည်။
ကောင်းထက် ၏ ရတနာပုံရှင်းတမ်း၊ ပထမအကြိမ်(၂၀၀၈) ပါတော်မူပြီးနောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ခရစ်ယာန် ဘုန်းကြီးနှင့် သီလရှင်များ တည်ထောင်ထားသော လူအိုရုံတစ်ခု ရှိသည်။
ထိုလူအိုရုံကို တွေ့ရှိပြီးနောက် ၁၉၁၅-ခုနှစ်၊ မင်းကွန်းတွင် လူအိုရုံ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်စိန်တင် ၏ ဘွားဦးဇွန်း (၂၀၀၇၊ဒီဇင်ဘာလ)။
လက်ရှိ အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ တပ်မမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ်‌'' ဖြစ်သည်။
အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ပထမဆုံးတပ်မမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးစောထွန်း (ကြည်း - ၉၇၀၆) ဖြစ်သည်။
အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။
တပ်မတော်ကို မှ ထိန်းချုပ်ပြီး ၊ နှင့် ဟူသော တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ကြီး(၃)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း ၁၉၆၂ အာဏာသိမ်းပြီး ဟူ၍ သာယာဝပြောသော လူ့ဘောင်သစ်ကို တည်ဆောက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ကြီးကို ပြင်းထန်စွာနှိပ်ကွပ်ပြီးနောက် တပ်မတော်သည် ကို လွတ်လပ်၍တရားမျှတမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကျင်းပရန် သဘောတူ ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း အနိုင်ရရှိသောအခါ ထိုရလဒ်အား လျစ်လျူရှုခဲ့ပြီး ကို အကျဉ်းချခဲ့သည်။
name="ohchr.org"/> အရ တပ်မတော်သည် လွတ်လပ်သော စီမံခန့်ခွဲမှုရှိသော်လည်း ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် ၏ လက်အောက်တွင် မူဝါဒအရ ကွပ်ကဲမှုကို ခံယူရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှေးယခင်က အမြဲတမ်းတပ်မတော်ဟူ၍ မရှိဘဲ မင်းကြီး လက်ထက်မှစ၍ မြို့များကို ဆယ်ပြုမြို့၊ ရာပြုမြို့၊ ထောင်ပြုမြို့များဟူ၍ ဖွဲ့စည်းသည်။
News and Periodical Enterprise ခေတ်သစ်စစ်တပ်၏အစမှာ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားသောအခါ ဗြိတိသျှတို့အား လက်နက်ဖြင့် တော်လှန်ရန် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်တဲ့ ရဲဘော်သုံးကျိပ်တို့သည် ၌ စစ်ပညာသင်ကြားခဲ့ကြပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် (BIA) ကို စတင်စုဖွဲ့ တည်ထောင်ခဲ့ရာမှ (BDA)၊ ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော် (BNA)၊ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့ အခေါ်အဝေါ်အရ မျိုးချစ်တပ်မတော် (PBF) ဟူ၍ တစတစ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လူမျိုး သခင်ငွေ (ခေါ်) ]] သမိုင်းအစဉ်အလာအရ ဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပြီးလျှင် စစ်ခေါင်းဆောင်များ၊ ဝါစဉ်အားဖြင့် ၊ ၊ ၊ စသည်ဖြင့် ရှိခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးရုံးနှင့် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရုံး တို့သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ၊ အမှတ် (၇၇)၊ စစ်ရုံးဝင်းတွင် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
Ministry Of Information ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် စစ်ရုံးမှ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးမှာ ဖြစ်၏။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံးသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်အထိ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အလံပြဘုရားလမ်း၊ အမှတ် ၇၇၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဝင်းအတွင်း တည်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်တွင် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ အလံပြဘုရားလမ်း၊ အမှတ် ၄၄ ရှိ ရာဟောင်း (ယခု ယုဇနဂါးဒင်းဟိုတယ်)နေရာသို့ ရုံးနေရာပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်၌ ရုံးအမှတ် ၂၀ သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်တွင် ရုံးအမှတ် ၂၄ သို့ ထပ်မံပြောင်းရွှေ့ ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။
သည် မှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်။
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ၊ အခန်း(၇)၊ တပ်မတော် အခန်းပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်၏ နှင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် အဓိကအကျဆုံးသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဆိုပြု ထောက်ခံချက်ဖြင့် ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရမည်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန သည် နေပြည်တော် ၌ တည်ရှိသည်။
တပ်မတော်သား မိသားစုဝင်များသည် ပါတီ နိုင်ငံရေး မလုပ်ရဟူသော စည်းကမ်းရှိသည်။
သို့သော် တပ်မတော်သားများနှင့် တပ်မိသားစုဝင်များသည် ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် တပ်စခန်းများရှိ မဲရုံများ၌ သူတို့ အထက်လူကြီးများ၏ စောင့်ကြည့်မှု အောက်တွင်သာ မဲပေးခဲ့ရသည်။
ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တို့၌ တပ်တွင်းမဲရုံများကို တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ ပြင်ပ သင့်လျော်သော နေရာတွင် ထားရှိရန် 'လွှတ်တော်အရပ်ရပ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် နည်းဥပဒေပြင်ဆင်ချက်' အား အတည်ပြုခဲ့ရာ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှ စတင်၍ တပ်မတော်သားများနှင့် တပ်မိသားစုဝင်များသည် တပ်ပြင်ပမဲရုံများတွင် မဲပေးခွင့်ရခဲ့သည်။
ဘက်စုံသုံး (မင်္ဂလာဒုံ လေယာဉ်ကွင်း)]] ၌ တွေ့ရစဉ် (၂၀၁၇ ခုနှစ်)]] ရှေးခေတ်က စစ်သည်ငါးဦးလျှင် တစ်အိုးစားဖြစ်ပြီး အကြပ်တစ်ယောက်က ကြီးကြပ်သည်။
ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း(၁၀)ရင်းအား စုဖွဲ့၍ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဗိုလ်မှူးချုပ် (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ယောက်မှ ကွပ်ကဲသည်။
ထုတ် Super Dvora MK III အမြန်သွား ကင်းလှည့်စစ်ရေယာဉ် = တပ်မတော်(ကြည်း)၏ အကြီးအကဲသည် “ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)” ဖြစ်ပြီး တပ်မတော်၌ ၎င်းရာထူးအထက်တွင် “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်” သာ ရှိလေသည်။
ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုတွင် “''ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)”'' သည် အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်ပြီး “''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်”'' ရာထူးကိုလည်း ‘''တပ်မတော်(ကြည်း)''’ မှ အရာရှိကြီးများကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။
ထို့ပြင် ''တပ်မတော်(ရေ)'' နှင့် ''တပ်မတော်(လေ)'' တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုလုပ်ငန်းပိုင်းများဖြစ်သော စစ်ရေး၊ စစ်ထောက်ပိုင်းများကိုပါ စီမံဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် ညွှန်ကြားခြင်းများ ပြုလုပ်ရသည့်အတွက် တနည်းဆိုရသော် အုပ်ချုပ်မှုဖွဲ့စည်းပုံတွင် ကက(ရေ) နှင့် ကက(လေ) တို့၏ အထက်တွင်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ထို့အပြင် တပ်မတော်(ကြည်း/ ရေ/ လေ) အားလုံး၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းအခြေအနေများအား “''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး''” သို့ အစီရင်ခံတင်ပြပေးရသည်။
ရုံး ''ကကရေး'' သည် စစ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများ စီမံခြင်း နှင့် ညွှန်ကြားခြင်းတို့ကို အဓိကဆောင်ရွက်ရသည်။
အောက်ပါ အရာရှိချုပ်ရုံးများသည် လုပ်ငန်းပိုင်းတွင် ဤရုံး၏ အောက်တွင်ရှိသည် - # စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး # တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်ရုံး # စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး(ကြည်း/ရေ/လေ) ၃။