DatarrX/myanmar-Wikipedia huggingface dataset:
အသက်စွန့်ကာ ကာကွယ်ရှာ ထိုအခါစွန်မသည် “အရှင်... ဝန်လိုငှက်မင်းသည် အလွန်ပင်ပန်းလှပြီ၊ အတန်ငယ်အပန်းဖြေပါစေ၊ လိပ်ကြီးထံသွား၍ ပြောကြားပါ”ဟု စေခိုင်းပြန်၏။
လိပ်ကိုတဖန် တောင်းပန်ပြန် ထို့နောက်စွန်သည် ဝန်လိုငှက်မင်းအား အတန်ငယ်အပန်းဖြေလောဟု တောင်းပန်ပြီးလျှင် လိပ်ကြီးထံသွား၍– “အဆွေလိပ်... အချို့သူတို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာအခြံအရံပျက်စီးသော်၎င်း၊ မိမိအမှချွတ်ချော်သော်၎င်း ... အဆွေခင်ပွန်းတို့အား သနားခြင်း၌တည်ရှိကုန်၏၊ ငါ၏သားငယ်တို့သည် ကြင်နာကုန်၏၊ သို့အတွက် အဆွေလိပ်ကို ကိုးကွယ်ရာတစ်ခုပြု၍ လာခဲ့ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်အကျိုးစီးပွားကိုကျင့်ပါလော့”— ဟုအဖြစ်အပျက်အလုံးစုံကို ပြောကြားပြီးလျှင် တောင်းပန်ပြန်၏။
လိပ်ကြီးဆင်ခြင် ပရိယာယ်ထွင် ထိုအခါ လိပ်ကြီး၏သားသည် အနီး၌ ဝပ်နေခိုက်ကြားလျှင် “ငါ့အဘ မပင်ပန်းစေသတည်း၊ ငါသည် အဘ၏ အမှုကိစ္စကိုပြုမည်”ဟု ကြံစည်လျက်– “အို-ဖခင်... သင်ဖခင်သည် ကြောင့်ကြမဲ့နေပါ၊ သားသည် အဘ၏အကျိုးစီးပွားကို ကျင့်ရမြဲဖြစ်၏၊ အကျွန်ုပ်သည် စွန်၏သားငယ်တို့ကို ကယ်တင်လျက် ဖခင်၏အကျိုးစီးပွားကိုကျင့်ပါမည်”— ဟု အဘ၏ကိုယ်စား ဆောင်ရွက်ရန်ဝန်ခံလေ၏။
မုဆိုးများလောဘ ဆုံးရှုံးကြ ထို့နောက် လိပ်ကြီးသည် ရေ၌ကူး၍ ညွန်၊ မှော်တို့ကိုဆွဲငင်၍ယူကာ ကျွန်းငယ်သို့သွားပြီးလျှင် မီးပေါ်၌ဝပ်၏။
ခြင်္သေ့ကူမှ ထွက်ပြေးရ ထိုအခါ စွန်မသည် “အရှင်... ဤဇနပုဒ်သားတို့သည် ငါတို့သားငယ်တို့ကိုစားရန် ကြိုးစားကြပြန်ပြီ၊ ခြင်္သေ့မင်းထံသွား၍ တောင်းပန်ချေဦးလော့”—ဟု လွှတ်လိုက်ပြန်၏။
ရန်အောင်မြင်ကြ ဆိုဆုံးမ ဇနပုဒ်သားတို့သည် ခြင်္သေ့မင်းလာသည်ကိုမြင်လျှင်– “အချင်းတို့... ရှေးဦးစွာ ဝန်လိုငှက်သည် မီးရှူးတိုင်တို့ကိုငြိမ်းစေပြီ၊ နောက်လိပ်ကြီးသည် ဝမ်းဗိုက်ဝအောင် ပုဆိုးဆုံးအောင်ပြုလုပ်ပြီ၊ ယခုလည်း ခြင်္သေ့မင်းလာပြန်ပြီ၊ မုချငါတို့သေရလတံ့”ဟု ကြောက်ရွံ့ကြသဖြင့်တော်မိတော်ရာ ဒလကြမ်းပြေးကြကုန်၏။
သားငယ်များရှုကာ ဝမ်းမြောက်စွာ စွန်မလည်းသားငယ်တို့ကိုကြည့်ရှုလျက် “အဆွေခင်ပွန်းတို့ကိုအမှီပြု၍ ငါ့သားငယ်တို့အသက်ကိုရပေသည်”ဟု ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာစွန်ဖိုအား ပြောကြားလျက်– “အရှင်... ချမ်းသာသုခရရန် အဆွေခင်ပွန်းအပေါင်းအဘော်တို့ကိုဖွဲ့စည်းရာ၏၊ အရှင်ရှိသည်ကိုလည်းပြုရာ၏၊ ချပ်မိန်ညိုဝတ်သောသူတို့သည် မြှားတို့ကိုနှိမ်နှင်း၍ ဝမ်းမြောက်ကုန်သကဲ့သို့ ငါတို့သည် သားငယ်တို့နှင့်အတူနေရသဖြင့် ဝမ်းမြောက်ပါကုန်၏”။
မိတ်ကောင်းကူရာ အောင်မြင်စွာ “အရှင်... မင်းဟူသောအဆွေခင်ပွန်းရှိသောသူ၊ ရဲရင့်သောအဆွေခင်ပွန်းရှိသောသူတို့သည် အကျိုးစီးပွားကိုပြည့်စုံစေနိုင်၏၊ ထိုသူတို့သည် အဆွေခင်ပွန်း၏အကျင့်နှင့်ပြည့်စုံသောသူအားဖြစ်ကုန်၏၊ ဤလောက၌ အဆွေခင်ပွန်းရှိခြင်း၊ အခြံအရံရှိခြင်း၊ ဂုဏ်ကြက်သရေတို့ဖြင့် တိုးတက်ခြင်းရှိသောသူသည် မွေ့လျော်ရ၏။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု အံ့ဘွယ်ဖြစ်အောင် အယောင်ဆောင် နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အံ့ဘွယ်သရဲကိုပြုလုပ်တတ်သော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြ၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သားငယ်ဖွားမြင် ပညာသင် နောက်အဖို့၌ ပြည့်တန်ဆာမသည် သားယောက်ျားဖွားမြင်၏၊ အဘပေးထားသောအမည်အတိုင်း ဥဒ္ဒါလကဟု မှည့်၏။
ပညာတတ်မှု အကြီးပြု တစ်နေ့သ၌ ဥဒ္ဒါလကသည် ရသေ့တို့အား စည်းဝေးစေ၍ “အရှင်တို့... အရှင်တို့သည် တောသစ်သီးသစ်မြစ်တို့ကိုသာစားသောက်လျက် တော၌သာအမြဲနေကြကုန်၏၊ အဘယ်ကြောင့် လူတို့နေရာသို့မသွားကြသနည်း”ဟုမေး၏။
လူများမြင်ရ ကြည်ညိုလှ နက်ဖြန်နံနက်အခါ မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်ကုန်၏၊ လူတို့သည် အလှူကြီးပေးကြကုန်၏၊ ဥဒ္ဒါလကသည် အနုမောဒနာပြု၏၊ မင်္ဂလာကိုရွတ်၏၊ ပြဿနာတို့ကိုဖြေဆို၏၊ လူတို့သည် အလွန်ကြည်ညိုသည်ဖြစ်၍ များစွာသောပစ္စည်းတို့ကိုလှူကြကုန်၏။
အံ့ဘွယ်ထင်အောင် အယောင်ဆောင် ဥဒ္ဒါလကလည်း ရသေ့တို့ကိုခေါ်၍ “အရှင်တို့... မင်းကြီးသည်လာလိမ့်သတတ်၊ မင်းမည်သည်ကား တစ်နေ့နေ့၌ နှစ်သက်သည်ရှိသော် အသက်ထက်ဆုံး အသက်မွေးခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ရာ၏၊ သင်တို့တွင် အချို့ရသေ့တို့သည် လင်းနိုကဲ့သို့ကျင့်ကြကုန်၊ အချို့သည် ... ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လျက်ကျင့်ကြကုန်၊ အချို့သည် ဆူး၌အိပ်ကြကုန်၊ အချို့သည် ငါးပါးသောပူခြင်းဖြင့် ပူစေကြကုန်၊ အချို့သည် ရေသို့ဆင်းသက်ကြကုန်၊ အချို့သည် ဗေဒင်တို့ကိုသရဇ္ဈာယ်ကြကုန်”ဟုဆုံးမ၏။
ရသေ့တို့ကျင့်မှား မင်းလျှောက်ထား ထိုအခိုက် မင်းကြီးသည် ပုရောဟိတ်ကိုခေါ်၍ များစွာသောအခြံအရံဖြင့် ဥယျာဉ်တော်သို့သွားလေရာ မိစ္ဆာအကျင့်ကိုကျင့်သော ရသေ့တို့ကိုမြင်လျှင် အလွန်ကြည်ညိုလှ၍ ဥဒ္ဒါလကရသေ့ထံချဉ်းကပ်လျက် ပဋိသန္ဓာရစကားပြောကြားပြီးလျှင် အလွန်နှစ်သက်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍– “ဆရာ... ခွါနှင့်တကွ သစ်နက်ရေကိုဆောင်ကာ ဆံကျစ်ထုံးလျက် အညစ်အကြေးကပ်သော သွား၊ မျက်ရေးမကွက်သောမျက်နှာရှိကုန်သော ရသေ့တို့သည် ဗေဒင်ကိုသရဇ္ဈာယ်ကုန်၏၊ ထိုရသေ့တို့သည် လူ၌ဖြစ်သောလုံ့လကြောင့် ဤပဉ္စာတပအကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း ဗေဒင်သရဇ္ဈာယ်ခြင်းတို့ကိုသိကြသည်ဖြစ်၍ အပါယ်ဘေးမှလွတ်ကုန်ပြီလော”— ဟုပုရောဟိတ်အားမေးလေ၏။
ပုဏ္ဏားနှင့်ရသေ့အား အငြင်းပွါး ထိုအခါ ဥဒ္ဒါလကသည် “မင်းကြီးကား ဟူးဟူးညားညားရသေ့တို့ကိုကြည်ညို၏၊ ပုဏ္ဏားကား ကျက်စားနေသောနွားကို တုတ်လှံကန်ဖြင့်ရိုက်သကဲ့သို့၎င်း၊ ခူးပြီးထမင်းပွဲ၌ အမှိုက်တို့ကိုပစ်ချသကဲ့သို့၎င်းဖြစ်ခဲ့၏၊ ထိုပုဏ္ဏားနှင့် စကားပြောအံ့”ဟုကြံစည်ကာ– “ပုဏ္ဏား... ဗေဒင်တစ်ထောင်ဖြစ်သော်လည်း ထိုဗေဒင်ကိုစွဲ၍ သမာပတ်ရှစ်ပါးသို့ မရောက်မူ၍ အပါယ်ဆင်းရဲမှ မလွတ်ငြားအံ့၊ သီလစောင့်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သော သမာပတ်ရှစ်ပါးသည် မှန်၏၊ ဗေဒင်တို့သည် အကျိုးမရှိကုန် . ဆိုရာရောက်သည်ဟု ငါအောက်မေ့၏”— ဟု ပုရောဟိတ်ကိုပြောဆိုလေ၏။
ရသေ့ ရှုံးဘွယ် ပရိယာယ် ထိုအခါ ဥဒ္ဒါလကသည် “ဤပုဏ္ဏားကို ဆန့်ကျင်ဘက်ပြောခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ သားဟူ၍ ပြောဆိုသည်ရှိသော် မချစ်သောသူမည်သည်မရှိ၊ သားဖြစ်ကြောင်းကို ပြောဆိုတော့မည်”ဟုကြံစည်ကာ– “အို-ပုဏ္ဏား... သားတို့မည်သည် အမိအဘဆွေမျိုးတို့ကိုကျွေးမွေးရ၏၊ ထိုသားကား အကျွန်ုပ်ပင်တည်း၊ အကျွန်ုပ်သည်ဥဒ္ဒါလကဖြစ်၏၊ ပုဏ္ဏားအမျိုးအနွယ်မှဖြစ်၏”— ဟု သားဖြစ်ကြောင်းကိုပြောဆိုလေ၏။
ဘခင်ခေါ်မှ သားသိရ ထိုအခါပုရောဟိတ်သည် “သင်အမှန်ပင် ဥဒ္ဒါလကဖြစ်သလော”ဟု မေး၏။
ဖခင်အမေး အဖြေပေး ထိုအခါ ဥဒ္ဒါလကသည် ဖခင်ပုဏ္ဏားမေးသောပြဿနာကို ဖြေကြားလို၍– “ဖခင်ပုဏ္ဏား...ပုဏ္ဏားမည်သည် ဘွားစနေ့ကမီးကိုယူ၍ အမြဲမပြတ် ရေသွန်းလောင်းလျက် ယဇ်ပူဇော်တိုင်ကိုစိုက်ထူစေ၏၊ ဤသို့သောနည်းဖြင့် ပြုသောသူသည် ပုဏ္ဏားမည်၏၊ ငြိမ်းခြင်းသို့ရောက်၏၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းစသည်ကိုပြုသောကြောင့် ပုဏ္ဏားတို့ကျင့်ဝတ်၌တည်၏ဟု ဆိုကြ၏”— ဟု ပုဏ္ဏားတို့ကျင့်ဝတ်ကိုပြောကြားလေ၏။
ဖခင်ပြဿနာ အဖြေမေးရာ ထို့နောင်မှ ဥဒ္ဒါလကသည် ဖခင်မေးသောပြဿနာကို တစ်ဖန်မေးလိုပြန်သဖြင့်– “ဖခင်ပုဏ္ဏား... အဘယ်သို့သောအကြောင်းဖြင့် ပုဏ္ဏားမည်သနည်း၊ အဘယ်သို့သောအကြောင်းဖြင့် အလုံးစုံပြည့်စုံသနည်း၊ အဘယ်သို့သောအကြောင်းဖြင့် ကိလေသာမှငြိမ်းအေးသနည်း၊ အဘယ်သို့သောအကြောင်းဖြင့် ကျင့်ဝတ်တရား၌ တည်သည်ဟုဆိုအပ်သနည်း”— ဟု ပြန်၍မေးပြန်၏။
ဖခင်ဖြေကြား ဆုံးမငြား ထိုအခါ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် သားရသေ့အား အဆုံးအမပေးကာ ဖြေကြားလိုသဖြင့်– “ချစ်သား ဥဒ္ဒါလက... လယ်ယာ ရွာ နိဂုံး သိမ်းဆည်းခြင်း ဆွေမျိုးဖွဲ့ခြင်း၊ အနွယ်ဖွဲ့ခြင်း၊ မိတ်ဖွဲ့ခြင်း၊ အပေါင်းအဘော်ဖွဲ့ခြင်း၊ အတတ်သင်သဖြင့်ဖွဲ့ခြင်း ဤဗန္ဓငါးပါးကို သိမ်းဆည်းခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ သတ္တဝါ သင်္ခါရတို့၌ မြတ်နိုးခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ လာဘ် ဥစ္စာ သားသမီးအသက်တို့၌ တပ်ခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ မကောင်းသောမက်မောခြင်း၊ မညီညွတ်သောမက်မောခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ ဘဝရာဂကုန်ခန်းသည်ဖြစ်၍ ဤသို့သောနည်းဖြင့်ပြုသောသူသည် ဗြာဟ္မဏမည်၏၊ ကိလေသာမှငြိမ်းအေး၏၊ ပုဏ္ဏားကျင့်ဝတ်၌တည်သည်မည်၏”— ဟု ပုဏ္ဏားတို့ကျင့်ဝတ်ကိုပြောကြားလေ၏။
အကျင့်မြတ်ရေး ဘခင်မေး ထိုနောင် ဥဒ္ဒါလကသည် ပုရောဟိတ်အား တစ်ဖန်မေးကြားပြန်လိုသဖြင့်— “ဖခင်ပုဏ္ဏား... မင်း၊ ပုဏ္ဏား၊ သူကြွယ်၊ သူဆင်းရဲ၊ ဒွန်းစဏ္ဍား၊ ပန်းမှိုက်သွန် ဤအလုံးစုံသောသူတို့သည် သီလ၌မွေ့လျော်ကုန်၏၊ ယဉ်ကျေးကုန်၏၊ ကိလေသာငြိမ်းအေးကုန်၏၊ ထိုအလုံးစုံငြိမ်းအေးပြီးသောသူတို့အား... မြတ်ခြင်းရှိမည်လော၊ သို့မဟုတ် ယုတ်ညံ့ခြင်းရှိမည်လော”— ဟု မေးပြန်၏။
အရိပ်ဥပမာ တူမျှစွာ ထိုအခါ ဥဒ္ဒါလကသည် ဖခင်ပုဏ္ဏားအား အကျင့်ယုတ်မြတ်မရှိ၊ တူမျှသောသဘောကို မေးလို၍– “ဖခင်ပုဏ္ဏား... မင်း၊ ပုဏ္ဏား၊ သူကြွယ်၊ သူဆင်းရဲ၊ ဒွန်းစဏ္ဍား၊ ပန်းမှိုက်သွန် ဤအလုံးစုံသောသူတို့သည် သီလ၌မွေ့လျော်ကုန်၏၊ ယဉ်ကျေးကုန်၏၊ ကိလေသာမှငြိမ်းအေးကုန်၏၊ ထိုအလုံးစုံငြိမ်းအေးပြီးသောသူတို့အား မြတ်ခြင်းမရှိအံ့၊သို့မဟုတ်၊ ယုတ်ညံ့ခြင်းမရှိအံ့၊ အဘယ်ကြောင့် ချီးမွမ်းအပ်၍ ပုဏ္ဏားအမျိုးအနွယ်ဖြစ်သောအဖြစ်ကို ကျင့်ဘိသနည်း”— ဟု ကဲ့ရဲ့လို၍ မေးပြန်၏။
မင်းမှုထမ်းလေ ရသေ့တွေ ထိုအခါ ပုရောဟိတ်သည် မင်းကြီးအား “မြတ်သောမင်းကြီး... အလုံးစုံသောဤရသေ့တို့သည် အယောင်ဆောင်၍ အံ့ဘွယ်သရဲကို ဖြစ်စေကုန်၏၊ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းအလုံး၌ အံ့ဘွယ်သရဲဖြင့်ပင် ပျက်စီးစေလတံ့၊ သို့အတွက် ဥဒ္ဒါလကကိုလူထွက်စေ၍ ပုရောဟိတ်ငယ်ရာထူးကိုပေးပါလော့၊ ကြွင်းသောရသေ့တို့ကိုလည်း လူထွက်စေပြီးလျှင် လက်နက်ကိုအပ်၍ အမှုထမ်းစေကုန်လော့”ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ရဟန်းပျင်းရိ ကဲ့ရဲ့ဘိ နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကိလေသာကိုစွဲ၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ပစ္စည်းစွန့်လေ တောထွက်နေ ထို့နောက်မိဘတို့သည် သေလွန်ကုန်၏။
တိုင်ပင်ညီညာ သစ်သီးရှာ ထိုအခါ ညီတော်ဥပကဉ္စနရသေ့သည် နောင်တော်အား “နောင်တော်... အကျွန်ုပ်တို့ကား နောင်တော်ကိုမှီ၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကြသည်၊ နောင်တော်နှင့် နှမငယ်ကျွန်မိန်းမတို့ ကျောင်း၌နေရစ်၍ရဟန်းတရားကိုအားထုတ်ကုန်လော့၊ ရှစ်ယောက်သော အကျွန်ုပ်တို့သည် အလှည့်ကြအားဖြင့် သစ်သီးကိုဆောင်ယူပါမည်”ဟု လျှောက်ထား၏။
ရသေ့သီလစွမ်း သိကြားစမ်း ရသေ့တို့သည် နောက်အဖို့၌ ကြာစွယ်၊ ကြာရင်းကိုဆောင်၍စားကုန်၏၊ ပြင်းထန်သောအကျင့်ရှိကုန်၏၊ ကြီးမားသောတန်ခိုးရှိကုန်၏၊ ဣန္ဒြေရှိကုန်လျက် ကသိုဏ်းပရိကံကိုပြုကာနေကြကုန်၏။
ဝေစုပျောက်မှု စည်းဝေးပြု ရသေ့တို့စုံညီစွာရောက်ကြလျှင် မဟာကဉ္စနရသေ့သည် “ငါ့ရှင်တို့... ငါ့အား ဝေစုမရသည်မှာ သုံးရက်ရှိပြီ၊ အဘယ်သူတို့ ဝေစုကိုဝေကြသနည်း”ဟုမေးရာ အလှည့်ကျသောရသေ့သုံးဦးတို့သည် အစဉ်အတိုင်းထ၍ ရှိခိုးကုန်လျက် နောင်တော်အတွက် ဝေစုကိုအနည်းငယ်မဟုတ် အများပြု၍ထားပါကြောင်း လျှောက်ထားကြကုန်၏။
ထိုအခါ ညီတော်ဥပကဉ္စနရသေ့သည် မိမိကိုသံသယကင်းရှင်းအောင် ကျိန်ဆိုလိုသည်ဖြစ်၍ ပရိသတ်အလယ်မှထကာ ရှိခိုးလျက်— ယုံမှားကင်းလို ကျိန်စာဆို “အို-ဆရာ... ဆရာ၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို ခိုးယူသောသူသည် ဤတောအရပ်၌ပင် နွား၊ မြင်း၊ငွေ၊ ရွှေ၊ နှစ်သက်ဖွယ်သောမယားတို့ကိုရပါစေ၊ သားသမီးတို့နှင့်ပြည့်စုံပါစေ”— ဟု ရဲဝံ့စွာကျိန်ဆိုလေ၏။
လူရွာပျော်လေ နေရပါစေ ထို့နောက် အသီးသီးထကာ ရှိခိုးကုန်လျက် ကျိန်ဆိုကြကုန်၏။
တဏှာမွေ့လေ နေပါစေ “အို-ဆရာ... ဆရာ၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို ခိုးယူသောသူသည် နိုင်ထက်ကလူပြုမူသောမင်းဖြစ်ပါစေ၊ သမုဒ္ဒရာလျှင်အပိုင်းအခြားရှိသောမြေအပြင်၌ မင်းတရာတို့ပူဇော်ရာအားကြီးသည်၊ များစွာသောအခြံအရံရှိသည်ဖြစ်၍ နေရပါစေ”၊ “အို-ဆရာဆရာ၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို ခိုးယူသောသူသည် တပ်ခြင်းမကင်းသောပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားဖြစ်၍ နက္ခတ်၊ မုဟုတ်တို့အကြောင်း၌ယှဉ်ပါစေ၊ အခြံအရံများ၍ တိုင်းပြည်၏အရှင်ဖြစ်သောမင်းသည် ပူဇော်ပါစေ။
လူရွှာရောက်နေ မိဖုရားဖြစ်ပါစေ “အို-ဆရာ... ဆရာ၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို ခိုးယူသောသူသည် သိကြားမင်းသည်ပေးသကဲ့သို့ လူ၊ စပါး၊ ထင်း၊ ရေ လေးပါးတို့နှင့်ပြည့်စုံကြွယ်ဝသောရွာမြတ်ကို သုံးဆောင်ခံစားရပါစေ၊ ထိုရွာ၌တပ်မက်စွဲလမ်းကာ သေခြင်းသို့ရောက်ပါစေ” “အို-ဆရာ... ဆရာ၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို ခိုးယူသောသူသည် အဆွေခင်ပွန်းတို့အလယ်၌ ကခြင်းသီခြင်းတို့ဖြင့် ဝမ်းမြောက်သည်ဖြစ်၍ ရွာသူကြီးဖြစ်ပါစေ၊ ထိုရွာသူကြီးသည် မင်းထံမှ တစ်စုံတစ်ခုသောပျက်စီးခြင်းကိုမရပါစေ”။
မင်းဒဏ်ပေးလေ သင့်ပါစေ “အို-ဆရာဆရာ၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို ခိုးယူသောသူသည် ခြေနှစ်ဘက်၊ လက်နှစ်ဘက်၊ လည်ပင်း၊ ခါး ခြောက်ဌာနတို့၌ များစွာသောလွန်ကြိုးကွင်းတို့ဖြင့်ဖွဲ့ပါစေ၊ နှစ်ဘက်တို့၌ စူးဝင်လျက် ရှည်သောအဆူးရှိသောတုတ်တို့ဖြင့်၎င်း၊ ချွန်းတို့ဖြင့်၎င်း ညှဉ်းဆဲပါစေ၊ မွှေ့လျော်ဖွယ်ရှိသောတောမှ မင်းနေပြည်သို့ဆောင်ပါစေ”။
ထိုရသေ့တို့ကျိန်ဆိုသည်ရှိသော် သိကြားမင်းသည် ထိတ်လန့်လျက် “ငါသည်ရသေ့တို့ကိုစုံစမ်းလို၍ ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကိုကွယ်ပျောက်စေဘိ၏၊ ဤရသေ့တို့ကား ကာမဂုဏ်တို့ကို ထွေးပြီးသောတံတွေးပေါက်ကဲ့သို့ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ကုန်၏၊ ထိုအကြောင်းကိုငါမေးမည်”ဟုကြံစည်လျက်– ကျိန်ဆိုသည့်အရေး သိကြားမေး သိကြားမင်းသည် မထင်ရှားသောအသွင်ဖြင့် ရသေ့တို့ကျိန်ဆိုကြသောအဖြစ်ကို မဟာကဉ္စနရသေ့ကို ရှိခိုးလျက်— “အို-ရှင်ရသေ့တို့... လောက၌ သတ္တဝါတို့သည် ဝတ္ထုကာမကိလေသာကာမကိုရှာကုန်လျက်သွားကုန်၏၊ များစွာသောလူနတ်တို့သည် ထိုဝတ္ထုကာမကိလေသာကာမကိုအလိုရှိကြ၏၊ ချစ်နှစ်သက်ကြ၏၊ ရှင်ရသေ့တို့ကား အဘယ်ကြောင့် ကာမဂုဏ်တို့ကိုမချီးမွမ်းကြသနည်း”— ဟု မေးလျှောက်လေ၏။
ကာမပျော်မှု ရွံ့စရာအစု ထိုအခါ မဟာကဉ္စနရသေ့သည် ကာမဂုဏ်ပျော်ပါးလိုက်စားမှုသည် သူယုတ်တို့၏အကျင့်ဖြစ်သည်ကို ပြောလိုသဖြင့်– “သိကြားမင်း... ကာမဂုဏ်တို့ကြောင့် စင်စစ် အသတ်ခံရကုန်၏၊ နှောင်ဖွဲ့ခံရကုန်၏၊ ကိုယ်စိတ်ဆင်းရဲရကုန်၏၊ အစွပ်စွဲခံရကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌မူးယစ်လိုက်စားသူတို့သည် မကောင်းမှုကိုပြုကြကုန်၏၊ ယုတ်မာသောအကျင့်ရှိသူတို့သည် မကောင်းမှုကိုပွားစေသောကြောင့် သေလွန်သောနောက်၌ ငရဲသို့သွားရကုန်၏၊ ရသေ့တို့ကား ထိုကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်ကိုမြင်ကြသောကြောင့် မချီးမွမ်းကြကုန်”ဟုပြောကြားလေ၏။
သိကြားကြောက်လှ တောင်းပန်ရ သိကြားမင်းသည် ထိုရသေ့ပြောကြားသောစကားကိုကြားလျှင် အလွန်ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့သည်ဖြစ်၍– “အရှင်ရသေ့တို့... အကျွန်ုပ်သည် စုံစမ်းလို၍ အရှင်၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကိုအနီး၌ယူကာ ဝှက်ထားမိပါ၏၊ ရှင်ရသေ့တို့ကား စင်ကြယ်ကုန်၏၊ မယုတ်မာကြသည်ဖြစ်၍ နေကြကုန်၏၊ ဤကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကား အရှင်၏ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ဖြစ်ပါ၏”— ဟု ပြကာလျှောက်ထားလေ၏။
ရသေ့ငေါက်ငန်း တောင်းပန်ခဏ်း ထိုအခါ မဟာကဉ္စနရသေ့သည် သိကြားမင်းအား အပြစ်တင်မောင်းမဲလျက်– “အို-သိကြားမင်း ငါတို့သည် သင်၏သဘင်သည်မဟုတ်ကုန်၊ ကစားထိုက်သောသူလည်းမဟုတ်ကုန်၊ အဆွေအမျိုးလည်းမဟုတ်ကုန်၊ အဆွေခင်ပွန်းလည်းမဟုတ်ကုန်၊ သင်သည်အဘယ့်ကြောင့် ရသေ့တို့နှင့်ကစားဘိသနည်း”— ဟု သိကြားမင်းကိုအပြစ်တင်လေ၏။
ရသေ့တို့ညီညာ ဝမ်းမြောက်စွာ ထို့နောက် မဟာကဉ္စနရသေ့သည် ရသေ့တို့ကိုဆုံးမလျက် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာစွာဖြင့်– “အို-ရသေ့တို့... နတ်တို့အရှင်သခင်ဖြစ်သောသိကြားမင်းကို မြင်ကြရသောကြောင့် ရသေ့တို့အား တစ်ညဉ့်မျှနေရခြင်းသည် ကောင်းသောနေရခြင်းပေတည်း၊ သင်တို့ဆရာငါသည် ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကိုပြန်၍ရပေပြီ၊ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံသောရသေ့တို့သည် ဝမ်းမြောက်ကြလော့”— ဟု ပြောဆိုဆုံးမကာ သည်းခံစေကုန်၏။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ဝိသာခါလှူဒါန်း ဆုတောင်းခန်း နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် ဝိသာခါ ဒါယိကာမကြီး၏ ပြာသာဒ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝိသာခါဒါယိကာမကြီးသည် ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာကို အိမ်သို့ပင့်ဖိတ်၍ ဆွမ်းကပ်လှူပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံ အောက်ပါဆုရှစ်ပါးတို့ကိုတောင်းလေ၏။
ဆုရှစ်ပါး (၁) အသက်ထက်ဆုံး ရဟန်းတို့အား မိုးရေခံသင်္ကန်းလှူခြင်း။
ချင်းချင်းတိုင်ပင်မှု ကတိဝတ်ပြု ထိုမင်းသားနှစ်ယောက်တို့သည် အတန်ငယ်သွားကြ၍ လမ်းခွဲခရီးဆုံသို့ရောက်လျှင် “ငါတို့နှစ်ယောက်တွင် နောက်အခါ တစ်ဦးဦးကသားမွေး၍ တစ်ဦးဦးကသမီးမွေးလျှင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားကြစတမ်း”ဟု ကတိကဝတ်ပြုကာ ခွဲခဲ့ကြကုန်၏။
သမီးထိမ်းမြားမှု တိုင်ပင်ပြု အမတ်တို့မရောက်မီလျှင် ဗာရာဏသီမင်းလည်း မိဖုရားကြီးကိုခေါ်၍ “ရှင်မိဖုရား... မိန်းမတို့အား ဘယ်အရာသည် အလွန်ဆင်းရဲသနည်း”ဟု မေး၏။
ထီးနန်းရိပ်မှာ ပျော်ရွှင်စွာ သုရုစိမင်းကြီးသည် ထိုအကြောင်းကိုကြားလျှင် နှစ်သက်တော်မမူ။
ပြည်သူများလိုလျက် နန်းမွေဆက် ထိုအခါ ပြည်သူတို့သည် စည်းဝေးကုန်လျက် နန်းရင်ပြင်၌ ကြွေးကြော်ကုန်၏။
မိဖုရားများလည်း အချည်းနှီး သုမေဓာမိဖုရားကြီးသည် ထိုစကားကိုကြားလျှင် “မင်းကြီးကား သစ္စာရှိပေ၏၊ သို့အတွက် အခြားမိန်းမကိုမဆောင်ယူပေ၊ ငါသည်ပင် မင်းကြီးအား ဆောင်ယူပေးမည်”ဟုကြံစည်ပြီးလျှင် မင်းကြီး၏အမိနှင့်တူသော မယားအရာ၌တည်၍ မိမိအလိုအားဖြင့်သာ မင်းသမီးတစ်ထောင်၊ အမတ်သမီးတစ်ထောင်၊ သူဌေးသမီးတစ်ထောင်၊ ကချေသည်မတစ်ထောင် ဤလေးထောင်တို့ကိုဆောင်ယူစေ၏။
သုရုစိမင်း၏ မိဖုရားငယ်များ သိကြားမင်းရသေ့ထံ သားဆုပန်ဆင်နေကြပုံ နောက် အနှစ်လေးသောင်းကြာပြန်သော်လည်း သားသမီးတို့ကိုမရကုန်၊ ဤသို့လျှင် အနှစ်ငါးသောင်းရှိကုန်၏။
သုမေဓာသီလ မွန်မြတ်လှ တစ်ဖန် ပြည်သူတို့သည် နန်းရင်ပြင်သို့လာ၍ ကြွေးကြော်ကြံပြန်၏။
သိကြားစဉ်းစား သန္ဓေသား ထိုအခါ သုမေဓာမိဖုရားကြီး၏သီလတန်ခိုးကြောင့်သိကြားမင်း၏နေရာသည် တုန်လှုပ်၏။
သုမေဓာထံမှောက် သိကြားရောက် ထိုအခါ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်သောမိန်းမတို့သည် “အကျွန်ုပ်အားပေးတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်အားပေးတော်မူပါ”ဟု လက်အုပ်ချီကာ သူ့ထက်ငါတောင်းကြကုန်၏။
သီလစစ်ဆေး သိကြားမေး ထိုအခါ သုမေဓာမိဖုရားကြီးသည် လေသွန်နန်းတံခါးကိုဖွင့်ကာ ရိုသေလေးမြတ်စွာရှိခိုးလျက် “အရှင်ဘုရား... အရှင်ဘုရားတို့သည် သီလရှိသူအား သားဆုကိုပေးမည်ဟူသည် မှန်ပါသလော”ဟုမေး၏။
မိဖုရားကျင့်မြတ် သားကောင်းအပ် ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် သုမေဓာမိဖုရားကြီးအား– “အို-အရှင်မိဖုရား... သင်သည်မိမိ၌ရှိသောဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ပြောကြားပေ၏၊ ပြောကြားသမျှအလုံးစုံလည်း သင်၌ရှိပါပေ၏၊ ရေမြေကိုအုပ်စိုး၍ အမျိုးဇာတ်နှင့်ပြည့်စုံလျက် အခြံအရံရှိသောဝေဒေဟတိုင်းကြီးကို တရားသဖြင့်မင်းပြုမည့်သားကောင်းရတနာသည်သင့်အား မွေးဖွားလိမ့်မည်”— ဟု ပြောကြားကာ သားဆုကိုပေးလေ၏။
သုမေဓာသီလစွမ်း သိကြားချီးမွမ်း ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် သုမေဓာမိဖုရားအား ကိုယ်ထင်ပြ၍– “အို-သုမေဓာမိဖုရား... သုဓမ္မာနတ်သဘင်သို့ အညီအညွတ်လာကုန်သောနတ်တို့သည်ငါ့ကိုရှိခိုးကုန်၏၊ ငါကား မျက်စိအမြင်တစ်ထောင်ကိုဆောင်သောသိကြားမင်းဖြစ်၏၊ သင့်ထံသို့လာခဲ့ရ၏။
သားတော်ဘွားလေ လာဘ်မိုးစွေ ထိုအခါမိဖုရားကြီးသည် ကိုယ်ဝန်တည်သောအဖြစ်ကိုသိ၍ မင်းကြီးအားလျှောက်ထား၏။
လူမင်းဘုန်းသမ္ဘာ သိကြားမနေသာ ခမည်းတော်မင်းကြီးသည် သားတော်၏အရွယ်ကိုကြည့်၍ မိဖုရားကြီးနှင့်တိုင်ပင်ကာ မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသောနန်းပြာသာဒ်ကိုဆောက်လုပ်စေ၍ အဘိသိက်သွန်းကာ မင်းမြောက်မည်ဟုပြောဆိုစီမံပြီးလျှင် မြေကြန်တတ်သောဆရာတို့ကိုခေါ်စေ၍ “အမောင်တို့... လက်သမားတို့ကိုခေါ်၍ ငါ၏နန်းတော်နှင့်မနီးမဝေးသောအရပ်၌ မွေ့လျော်ဖွယ်နန်းပြာသာဒ်ကို ဆောက်လုပ်ကြလော့”ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။
သားတော်ပြုံးရယ်မှု ပွဲတော်ပြု နှစ်ပြည်ထောင်သားတို့စည်းဝေးကြရာ မင်္ဂလာပွဲသဘင်ကြီးသည် မိမိလာပြည်၌ဖြစ်၍ ခုနစ်နှစ်ကိုလွန်စေ၏။
ပွဲတော်ဖျော်ဖြေ မပြုံးရယ်လေ ထိုအခါ ဘဏ္ဍုကဏ္ဍသဘင်သည်ကြီးနှင့် ပဏ္ဍုကဏ္ဍသဘင်သည်ကြီးတို့သည် “ငါတို့ပြုံးရွှင်အောင်လုပ်မည်”ဟုပြောကြားကာ ထိုနှစ်ဦးတို့တွင် ဘဏ္ဍကဏ္ဍသည် ရှေးဦးစွာ မင်းအိမ်တံခါး၌ ကြီးစွာသောအတုလသရက်ပင်ကြီးကိုဖန်ဆင်း၏။
သိကြားစီမံမှ ရယ်ပြုံးကြ ထိုအကြောင်းကိုသိကြားမင်းသိလျှင် နတ်သဘင်သည်တို့ကိုစေလွှတ်၏။
ပကိဏ္ဏကနိပါတ် -၄၉၀–ပဉ္စုပေါသထဇာတ် လောဘ-ဒေါသ-မာန လွန်မှုကိုအမှီပြု၍ သံဝေဂရရှိကာ သီလစောင့်လျက် အတူနေကြသောခို-မြွေ-မြေခွေး-ဝံ-ရသေ့သတ္တဝါငါးဦးတို့အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု သီတင်းသည်များ တရားဟောကြား နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥပုသ်ဆောက်တည်သော သီတင်းသည်ငါးရာတို့ကိုအကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ခိုနှင့်မြွေ အညီ ရသေ့ထံ မှီ တစ်နေ့သ၌ ခိုလင်မယားသည် အစာရှာသွားရာ စွန်တစ်ကောင်သည် ခိုမကိုဖမ်း၍စားလေ၏။
လောဘပြစ်မြင် ကျောင်းသို့ဝင် မြေခွေးသည် အစာရှာသည်ရှိသော် ဆင်သေတစ်စီးကိုမြင်လျှင် “များစွာသောအစာကို ရပေပြီ”ဟု ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှာမောင်း၊ နားရွက်၊ ဝမ်းဗိုက်စသည်တို့၌ ကိုက်စားရာ မာကျောလှသဖြင့် ကိုက်၍မရ။
လောဘဆင်းရဲ အမြင်လွဲ ဝံသည် အလွန်အလိုကြီးသဖြင့် တောမှထွက်ခဲ့၏၊ မလ္လတိုင်း ပစ္စန္တရစ်ရွာသူတို့သည် “ဝံလာသတဲ့”ဟုကြား၍ တုတ်လှံကန်လေးမြှားတို့ကိုကိုင်လျက် လာကြ၍ ဝံအောင်းသောခြံကိုဝန်းရံကုန်၏။
မာနထန်မှု အမှားပြု ရသေ့လည်း မိမိမာနကိုမှီ၍ ဈာန်အဘိညာဉ်ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ထိုအခါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ဆူသည် ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ဤရသေ့ကား ယုတ်ညံ့သောသတ္တဝါမဟုတ်၊ ဘုရားအလောင်းတည်း၊ မာနကိုနှိပ်၍ ဈာန်အဘိညာဉ်ကိုဖြစ်စေမည်”ဟုကြံစည်လျက် ဟိမဝန္တာမှ ကြွလာကာ ရသေ့၏ကျောင်းအနီးကျောက်ဖျာ၌နေ၏။
ပစ္စေကဆုံးမ ရသေ့နှိမ်ချ ရသေ့သည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဆုံးမပါသော်လည်း ရှိမခိုး၊ “ဘယ်အခါဘုရားဖြစ်မည်နည်း”ဟူ၍လည်း မမေးမြန်း။
ခိုသီလတည်ရေး ရသေ့မေး ထိုအခါ ခိုစသော သတ္တဝါလေးဦးတို့သည် ရသေ့ထံချဉ်းကပ်၍ လျှောက်ပတ်သောအရပ်၌နေကြကုန်၏။
မြွေကိုတဖန် ရသေ့မေးပြန် ထိုအခါ ရသေ့သည် တစ်ဖန်မြွေအား သီလဆောက်တည်ခြင်းအကြောင်းကို မေးလိုပြန်သဖြင့်– “အို-မြွေ... သင်သည် အစာရှာသွားချိန်ဖြစ်လျက် အစာရှာမသွားဘဲ ကြောင့်ကြမဲ့အစာရေစာမွတ်သိပ်ခြင်းကိုသည်းခံလျက် အဘယ်ကြောင့် ဥပုသ်စောင့်၍နေဘိသနည်း”— ဟု မေးပြန်၏။
သီလစောင့်ရေး မြေခွေးမေး ထို့နောက်ရသေ့သည် တစ်ဖန် မြေခွေးအား သီလဆောက်တည်သောအဖြစ်ကိုမေးလို၍— “အို-မြေခွေး... သင်သည် အစာရှာသွားချိန်ဖြစ်လျက် အစာရှာမသွားဘဲ ကြောင့်ကြမဲ့အစာရေစာမွတ်သိပ်ခြင်းကိုသည်းခံလျက် အဘယ်ကြောင့် ဥပုသ်ဆောက်တည်၍နေဘိသနည်း”— ဟု မေးမြန်းပြန်၏။
ဝံလောဘကြောင့် သီလစောင့် ထို့နောက် ရသေ့သည် တစ်ဖန် ဝံအား မေးလိုပြန်သည်ဖြစ်၍— “အို-ဝံ... သင်သည် အစာရှာသွားချိန်ဖြစ်လျက် အစာရှာမသွားဘဲကြောင့် အစာရေစာမွတ်သိပ်ခြင်းကိုသည်းခံလျက် အဘယ်ကြောင့် ဥပုသ်ဆောက်တည်၍နေဘိသနည်း”— ဟု မေးပြန်၏။
မာနမှီပြု နှိမ်ချမှု ဤသို့လျှင် သတ္တဝါလေးဦးတို့သည် မိမိတို့ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကိုအသီးအသီးလျှောက်ထားပြီးလျှင် ရှိခိုးကာရသေ့အား– “အရှင်ဘုရား... အရှင်တို့သည် သစ်သီးရှာသွားချိန်ဖြစ်ပါလျက် သစ်သီးရှာမသွားဘဲကြောင့် ကြမဲ့အစာရေစာမွတ်သိပ်ခြင်းကိုသည်းခံလျက် အဘယ်ကြောင့် ဥပုသ်ဆောက်တည်၍နေပါသနည်း”— ဟုမေးမြန်းလျှောက်ထားကုန်၏။
ပကိဏ္ဏကနိပါတ် -၄၉၁-မဟာမောရဇာတ် မင်းခြောက်ဆက်တိုင်အောင် ဖမ်းယူရရှိရန် လုံ့လပြုသော်လည်း အချည်းနှီးဖြစ်လျက် ဥဒေါင်းမ၏ ကိလေသာဖြင့် ဖြားယောင်းခါမှ အနှစ်ခုနစ်ရာတိုင်တိုင် ငြိမ်းလေပြီးသော ကိလေသာထကြွလာသဖြင့် မုဆိုးကျော့ကွင်းတွင် အမိခံရသော ဥဒေါင်းမင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ကိလေရှိန်စော် လူ့ဘဝမျှော် နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာသနာတော်ထမ်း ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကိလေသာ၏အစွမ်းဖြင့် လူ့ဘောင်သို့လည်တမော့မော့မြော်၍နေသတတ်။
တစ်ဦးတည်းကျင့်ခြင်း ဘေးရန်ကင်း တစ်နေ့သ၌ ဥဒေါင်းမင်းသည် ရေအိုင်၌ရေသောက်သည်ရှိသော် မိမိ၏အဆင်းအင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကိုမြင်လျှင်– “ငါကား အခြားဥဒေါင်းတို့ထက်တင့်တယ်၏၊ လူတို့ခရီး၌ အကယ်၍နေငြားအံ့၊ ငါ့အားဘေးရန်ဖြစ်လတံ့၊ ဟိမဝန္တာသို့သွားပြီးလျှင် တစ်ကောင်တည်းချမ်းသာစွာနေမည်”ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် ညအခါ ဥဒေါင်းတို့အိပ်ပျော်စဉ် တိတ်တဆိတ်ထ၍ ပျံသန်းလျက် ဟိမဝန္တာသို့ဝင်၏။
နေဝင်နေထွက် စည်းချလျက် နက်ဖြန်နေ့နံနက်၌ လိုဏ်မှထပြီးလျှင် တောင်ထိပ်၌ အရှေ့သို့ရှေးရှုလျက်ထွက်လာသောနေကိုကြည့်၍ မိမိအားနေ့အဖို့ စောင့်ရှောက်ရန်(ဥဒေတယံ စက္ခုမာ)စသောအရံအတားကိုပြုပြီးလျှင် ကျက်စားရာအရပ်သို့ဆင်းသက်ကာ ကျက်စား၏။
မိဖုရားအိပ်စဉ် ဥဒေါင်းမြင် တစ်နေ့သ၌ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် ဟိမဝန္တာသို့ဝင်၍ လှည့်လည်လတ်သော် တောင်ထိပ်၌နေသောဥဒေါင်းမင်းကိုမြင်လျှင် အမှတ်အသားပြုကာ အိမ်သို့ပြန်လာ၍ မိမိသေခါနီးကာလ၌ သားကိုခေါ်၍ “ချစ်သား ဟိမဝန္တာဝယ် လေးခုမြောက်တောင်ထိပ်၌ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောဥဒေါင်းမင်းသည်ရှိလေရဲ့၊ ငါတို့မင်းကြီးမေးခဲ့သော် လျှောက်ထားလေလော့”ဟုမှာကြား၍ သေလွန်ခဲ့၏။
ချင်ခြင်းဖြစ်အင် မင်းလျှောက်တင် မင်းကြီးသည် မိဖုရားကြီးအိပ်ရာမှမထလျှင် အိပ်ခန်းတွင်းသို့သွားကာ အနားသို့ချဉ်းကပ်၍ “အရှင်မိဖုရား... ရှင်မအား ဘယ်အနာရောဂါဖြစ်သနည်း”ဟုမေး၏။
ဒေါင်းမင်းမမိလေ မိဖုရားသေ မင်းကြီးလည်း ထိုစကားကိုကြားရလျှင် အလွန်နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် “အမောင်... သင်သည် ငါ၏၎င်း၊ မိဖုရားကြီး၏၎င်း အသက်ကိုပေးသည်ဖြစ်လတံ့၊ သွားချေ၊ ထိုရွှေဥဒေါင်းမင်းကိုအရဖမ်း၍ ငါ့ထံဆောင်ယူခဲ့လော့”ဟုမှာထားပြီးလျှင် များစွာသောဥစ္စာစည်းစိမ်ကိုပေး၍လွှတ်လိုက်၏။
မင်း ၇-ဆက်ရောက် အကြံမြောက် ခုနစ်ဆက်မြောက်မင်း နန်းတက်လာလျှင် ထိုမင်းလည်း ဖမ်းရန် ခုနစ်ယောက်မြောက်မုဆိုးကိုလွှတ်ပြန်၏။
သေဘေးလွတ်မှု တောင်းပန်ပြု ဥဒေါင်းမင်းလည်း မုဆိုးသည် ကျော့ကွင်းမိနေသည်ကိုသိသော်လည်းမလာ၊ အဘယ်၌နေသနည်းဟုကြည့်ရှုလတ်သော် လေးကိုတင်သည်ကိုမြင်လျှင် မုချငါ့ကိုပစ်၍သတ်တော့မည်ဟု အောက်မေ့ကာ သေဘေးမှကြောက်သဖြင့် အသက်ကိုချမ်းသာပေးရန်တောင်းပန်မည်ဟုကြံစည်လျက်– “အဆွေမုဆိုး... သင်သည် ဥစ္စာကိုလို၍ ငါ့ကိုဖမ်းယူပါမူ မသတ်ပါလင့်၊ အရှင်ဖမ်းကာ မင်းကြီးထံသို့ဆောင်ယူပါ၊ ဥစ္စာများစွာရပါလိမ့်မည်ဟု ငါထင်ပါ၏”— ဟုမုဆိုးအား ရှေးဦးစွာ ပဋိသန္ဓာရစကားပြောကြားလေ၏။
ကံအကျိုးရှိမှု ဟောကြားပြု ထိုအခါမုဆိုးသည် ပါဏာတိပါတကံကိုစောင့်ရှောက်သောအကျိုးကိုမေးလို၍– “အို-ဥဒေါင်းမင်း... ပါဏာတိပါတမှကြဉ်ရှောင်ခြင်း၊ သတ္တဝါတို့အားဘေးမဲ့ပေးခြင်းအကြောင်းကို သင့်အားမေးလိုပါ၏၊ ပါဏာတိပါတမှကြဉ်ရှောင်သောသူ၊ သတ္တဝါတို့အားဘေးမဲ့ပေးသောသူတို့သည် သေလွန်သောအခါ အဘယ်သို့သောချမ်းသာကိုရကြသနည်း”— ဟု တစ်ဖန် ဥဒေါင်းမင်းအားမေးပြန်၏။
တမလွန်မရှိဟု အမေးပြု ထို့နောက် မုဆိုးသည် ဥဒေါင်းမင်းအားကံကျိုးတရားမရှိဟုပြောဆိုသောပြဿနာကို မေးလိုပြန်သဖြင့်— “အို-ဥဒေါင်းမင်း... နတ်များမရှိဟု အချို့ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့ဆိုကြ၏၊ ဤဘဝ၌သာ အသက်သည်ပျောက်ဆုံးခြင်းသို့ရောက်၏၊ ထိုမှတစ်ပါး ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့၏အကျိုးသည်မရှိ၊ အလှူကိုသူယုတ်မာတို့သည် မကောင်းသဖြင့်ပညတ်အပ်၏ဟုပြောဆိုသောဆရာတို့စကားကိုယုံကြည်သောကြောင့်... အကျွန်ုပ်သည်ငှက်တို့ကိုသတ်ပါ၏”— ဟု မိမိမှားယွင်းသောအယူဝါဒကို အယူဝါဒမှန်ထင်မှတ်လျက်ပြောကြားလေ၏။
တမလွန်ရှိမှု ဥပမာပြု ထိုအခါ ဥဒေါင်းမင်းသည် တမလွန်လောကရှိသည်ကိုဟောပြောလိုသဖြင့် ကျော့ကွင်းတံဖျား၌ ဦးခေါင်းစောက်ထိုးဆွဲလျက်ပင်— “အဆွေမုဆိုး... လ-နေနှစ်ပါးတို့သည် ကောင်းကင်၌ထွန်းလင်းလျက်သွားကုန်၏၊ ထိုလ-နေတို့သည် ဤလူ့ပြည်၌တည်ကြသလော၊ သို့မဟုတ် နတ်ပြည်၌တည်ကြသလော၊ ထိုလနေတို့ကိုရှိသည်ဟူ၍၎င်း၊ မရှိဟူ၍၎င်း၊ နတ်ဟူ၍၎င်း၊ လူဟူ၍၎င်း၊ အဘယ်သို့ပြောဆိုကြသနည်း”— ဟု မုဆိုးအားလ-နေတို့အကြောင်းကိုမေးပြန်၏၊ မုဆိုးလည်း– “အို-ဥဒေါင်းမင်း... လ-နေနှစ်ပါးတို့သည် ကောင်းကင်၌ထွန်းလင်းလျက်သွားကုန်၏၊ ထိုလ-နေတို့သည် နတ်ပြည်၌တည်ကြကုန်၏၊ ဤလူ့ပြည်၌မတည်ကြကုန်၊ ထိုလ-နေတို့ကို ဤလူ့ပြည်၌ နတ်တို့ဟုဆိုကြကုန်၏”— ဟုပြောကြားပြန်၏။
ငရဲဘုံလွတ်မှု အမေးပြု ထိုအခါမုဆိုးသည် သတိသံဝေဂရသဖြင့် ဥဒေါင်းမင်းအား ငရဲဘုံဘဝမှလွတ်မြောက်ရန် မေးကြားလိုသဖြင့်— “အို-ဥဒေါင်းမင်း... စင်စစ် သင်၏စကားသည်မှန်ပေ၏၊ အလှူသည်အဘယ့်ကြောင့်အကျိုးမရှိဖြစ်ရာအံ့နည်း၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့၏အကျိုးကိုသူယုတ်မာတို့ပညတ်ခြင်းအသို့ဖြစ်ရာအံ့နည်း”။
မုဆိုးဘဝမှ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ မုဆိုးကား ရင့်သန်ပြီးပါရမီရှိသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအလောင်းဖြစ်၍ ဥဒေါင်းမင်း၏တရားစကားကိုကြားနာပြီးလျှင် ရပ်မြဲတိုင်းဖြင့်လျှင် သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာရေးသုံးပါးသို့တင်၍သုံးသပ်ကာ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်ကိုရ၍ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်လေ၏၊ မုဆိုးပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ဥဒေါင်းမင်းလည်း ကျော့ကွင်းမှလွတ်လေ၏။
ဗောဓိဉာဏ်ရောက် လူ့အသွင်ပျောက် ထို့နောက် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် လက်ဖြင့်ဦးခေါင်းကိုသုံးသပ်၏။
ပကိဏ္ဏကနိပါတ် -၄၉၂-တစ္ဆကသူကရဇာတ် ဆွေမျိုးအပေါင်း၏ ရန်သူဖြစ်သော ကျားနှင့် ရသေ့အား ပဒုမဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းဖြင့် ဆင်၍ အောင်ပွဲရအောင် ဆောင်ရွက်သော တစ္ဆေကသူကရဝက်မင်းအကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု စစ်ရေးရှုံးမှု စုံစမ်းပြု နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဟာကောသလမင်းကြီးသည် “သမီးတော်ဝေဒေဟီကို ဗိမ္ဗိသာရမင်းအားပေးသည်ရှိသော် ရေချိုးကသယ်မှုန့်တို့အတွက် သမီးတော်အား ကာသိကရွာကိုပေးခဲ့၏။
မထရ်အိုဆွေးနွေး စစ်ဆင်ရေး ထိုအခိုက် ဓနုဂ္ဂဟတိဿမည်သော မထေရ်အိုနှင့် မန္တိဒတ္တမည်သော မထေရ်အိုနှစ်ပါးတို့သည် ကျောင်းတို့၏အစွန်ဆုံးကျောင်း၌ အတူတကွနေကုန်၏။
စစ်ရေးပိုင်ပိုင် ကောသလနိုင် ထိုအခါ မင်းချင်းသူလျှိုတို့သည် သေချာစွာမှတ်သား၍ မင်းကြီးအားလျှောက်ထားကုန်၏။
ဝက်တွေပေါင်းစု ကျားအံတု ဝက်လည်း “ငါသည်ဤတော၌တစ်ကောင်တည်းနေခြင်းငှါမတတ်နိုင်၊ အဆွေအမျိုးတို့ကိုရှာ၍၎င်းတို့နှင့်အတူတကွနေမည်”ဟုကြံစည်လျက် ဝက်တို့ကိုရှာလတ်သော် ဝက်တို့ကိုမြင်လျှင် ဝမ်းသာသည်ဖြစ်၍— “အဆွေတို့... အဆွေတို့ကိုရှာဖွေသောငါသည် တောတောင်အနှံ့လှည့်လည်ခဲ့ပြီ၊ ယခုအခါ ငါသည်အဆွေတို့ကိုရခဲ့ပြီ၊ ဤသစ်မြစ်သစ်သီးအစာတို့လည်းပေါများကုန်၏၊ ဤတောင်ဤမြစ်တို့လည်း မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိကုန်၏၊ ချမ်းချမ်းသာသာဖြစ်လိမ့်မည်၊ ငါသည်ဤအရပ်၌လျှင် အလုံးစုံသောအဆွေတို့နှင့် မကြောင့်ကြဘဲ မန္ဈရှားဘဲ မစိုးရိမ်ဘဲ ဘေးရန်မရှိဘဲနေရပေလတ္တံ့”— ဟု ရှေးဦးစွာစတင်၍ ပဋိသန္ဓာရစကားပြောကြားလေ၏၊ ထိုဘစ္ဆကသူကရ၏စကားကို ဝက်အပေါင်းတို့ကြားလျှင်— “အဆွေတစ္ဆေက... အခြားပုန်းကွယ်ရာအရပ်ကိုရှာပါ၊ ဤအရပ်၌ ငါတို့အား ရန်သူရှိသည်၊ ထိုရန်သူသည်လာလတ်၍ ဆူနိုးရာရာဝက်တို့ကိုသတ်၍စား၏”— ဟု ရန်သူရှိကြောင်းကိုပြောကြားကုန်၏၊ ထိုအခါ တစ္ဆေကသူကရသည်– “အဆွေတို့... ဤအရပ်၌ငါတို့ရန်သူကား အဘယ်သူနည်း၊ ညီညွတ်နေသောငါတို့အားဖျက်ဆီးသောရန်သူကိုပြောကြားပါ”— ဟု ရန်သူကိုမေးလေ၏။
အောင်မြေပေါ်မှ စစ်ဆင်ကြ တစ္ဆေကဝက်ကား စစ်ထိုးခြင်း၌ အလွန်လိမ်မာ၏၊ စစ်အောင်ရာဘူမိနက်သံမြေကြန်အတတ်ကို ကောင်းစွာတတ်မြောက်၏၊ ထို့ကြောင့် တစ်ခုသောအရပ်ကိုမှတ်ပြီးလျှင် ညဉ့်အခါ၌ပင် ဝက်တို့ကိုအစာကိုဝအောင်စားစေ၍ နံနက်စောစောကလျှင် စစ်ဆင်နည်းသုံးမျိုးတို့တွင် ပဒုမဗျူဟာစစ်ဆင်နည်းကိုစီရင်၏။