DatarrX/Myanmar-Written-Spoken-Parallel-Corpus huggingface dataset:
အပြော: ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူတို့အနေနဲ့ လရဲ့သွားလာပုံ၊ နေရဲ့ ရာသီပေါ်မူတည်ပြီးတော့ မြောက်ဘက်နဲ့ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာ နဲ့  အခြားအချက်အလက်တွေကို သူတို့ရဲ့ တည်ဆောက်မှုအတွက် လိုအပ်တာကြောင့်ဖြစ်တယ်။
အရေး: အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူတို့အနေဖြင့် လ၏သွားလာပုံ၊ နေ၏ ရာသီပေါ်မူတည်၍ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဆုံးနေရာ နှင့် အခြားအချက်အလက်များကို သူတို့၏ တည်ဆောက်မှုအတွက် လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အပြော: ဗေဒင်ဆရာတွေက လူတစ်ယောက်မွေးဖွားချိန်မှာ ကောင်းကင်မှာရှိတဲ့ ဂြိုဟ်တွေကို လေ့လာခြင်းနဲ့ ရှေ့ဖြစ်ကို ဟောနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ကြတယ်။
အရေး: ဗေဒင်ဆရာတို့သည် လူတစ်ယောက်မွေးဖွားချိန်တွင် ကောင်းကင်၌ရှိသော ဂြိုဟ်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ရှေ့ဖြစ်ကို ဟောနိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အပြော: ဗေဒင်ပညာကို ယနေ့ခေတ်မှာ သိပ္ပံပညာအဖြစ်နဲ့ မယူဆပေမယ့်လည်း ရှေးခေတ်အခါကတော့ ဗေဒင်ပညာ နဲ့ နက္ခတ္တပညာတွေက နီးနီးစပ်စပ် ဆက်နွယ်နေကြပြီးတော့ လူတွေက သူတို့မြင်သမျှအရာတွေကို ဂရုတစိုက်မှတ်တမ်းရေးကြတယ်။
အရေး: ဗေဒင်ပညာကို ယနေ့ခေတ်တွင် သိပ္ပံပညာအဖြစ် မယူဆသော်လည်း ရှေးခေတ်အခါကမူ ဗေဒင်ပညာ နှင့် နက္ခတ္တပညာတို့သည် နီးစပ်စွာ ဆက်နွယ်နေကြပြီး လူတို့သည် သူတို့မြင်သမျှအရာတို့ကို ဂရုတစိုက်မှတ်တမ်းရေးကြသည်။
အပြော: လူတွေက ကြယ်တွေရဲ့ တည်နေရာနဲ့ ရွေ့လျားပုံတွေကို မြေပုံဆွဲပြီး ရေကြောင်းသွားလာရေးအတွက် အသုံးပြုကြတယ်။
အရေး: လူတို့သည် ကြယ်တို့၏ တည်နေရာ နှင့် ရွေ့လျားပုံတို့ကို မြေပုံရေးဆွဲ၍ ရေကြောင်းသွားလာရေးအတွက် အသုံးပြုကြသည်။
အပြော: ကမ္ဘာနဲ့ ဂြိုဟ်တွေ နေကို လှည့်ပတ်သွားလာနေတဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းဆိုတဲ့ ယူဆချက်ကို ကော်ပါးနိကပ်စ်က စတင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်။
အရေး: ကမ္ဘာနှင့် ဂြိုဟ်များ နေကို လှည့်ပတ်သွားလာနေသော နေအဖွဲ့အစည်းဆိုသည့် ယူဆချက်ကို ကော်ပါးနိကပ်စ် မှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အပြော: သူ့ရဲ့အယူအဆကနေ ပိုပြီးတိုးတက်တဲ့ အယူအဆကို ဖြစ်စေခဲ့သူက အရေးပါတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီပဲဖြစ်တယ်။
အရေး: သူ၏အယူအဆနေမှ ပို၍တိုးတက်သော အယူအဆကို ဖြစ်စေခဲ့သူမှာ အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီပင်ဖြစ်သည်။
အပြော: ဂယ်လီလီယိုရဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ လူတွေက တယ်လီစကုပ်တွေကို မကြာခဏ အသုံးပြုလာကြပြီး ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်နဲ့ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ် စတဲ့ ဝေးကွာတဲ့နေရာက အရာဝတ္ထုတွေကို တွေ့မြင်နိုင်လာတယ်။
အရေး: ဂယ်လီလီယို၏ နောက်ပိုင်းတွင် လူတို့သည် တယ်လီစကုပ်များကို မကြာခဏ အသုံးပြုလာကြပြီး ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ် နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ် အစရှိသော ဝေးကွာသော နေရာမှ အရာဝတ္ထုများကို တွေ့မြင်နိုင်လာသည်။
အပြော: အခုအခါမှာ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တွေက ရေဒီယိုလှိုင်းနဲ့ အိတ်စ်ရေးတို့ကိုသုံးပြီး ဧရာမ လှိုင်းထုတ်လွှင့်စက်တွေနဲ့ အရာဝတ္ထုတွေကို ကြည့်ရှုကြတယ်။
အရေး: ယခုအခါတွင် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တို့သည် ရေဒီယိုလှိုင်းနှင့် အိတ်စ်ရေးတို့ကိုသုံး၍ ဧရာမ လှိုင်းထုတ်လွှင့်စက်များဖြင့် အရာဝတ္ထုများကို ကြည့်ရှုကြသည်။
အပြော: နက္ခတ္တဗေဒကို အခြေခံအဆင့် လေ့လာဖို့အတွက် မျက်စိကိုပဲအသုံးပြုပြီး လေ့လာနိုင်တယ်။
အရေး: နက္ခတ္တဗေဒကို အခြေခံအဆင့် လေ့လာရန်အတွက် မျက်စိကိုသာအသုံးပြု၍ လေ့လာနိုင်သည်။
အပြော: ကြယ်အများစုက မျက်စိသက်သက်နဲ့ မြင်ဖို့ခက်ခဲပြီး မှန်ပြောင်း ဒါမှမဟုတ် တယ်လီစကုပ်ကို သုံးမှပဲ မြင်နိုင်တယ်။
အရေး: ကြယ်အများစုမှာ မျက်စိသက်သက်ဖြင့် မြင်ရန်ခက်ခဲပြီး မှန်ပြောင်း သို့မဟုတ် တယ်လီစကုပ်ကို သုံးမှသာ မြင်နိုင်သည်။
အပြော: လွန်ခဲ့တဲ့ ရာစုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ နက္ခတ္တဗေဒပညာက အရမ်းကြီးမားတဲ့ သိပ္ပံပညာတစ်ခုဖြစ်လာတယ်။
အရေး: လွန်ခဲ့သော ရာစုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်းတွင် နက္ခတ္တဗေဒပညာသည် အလွန်ကြီးမားသော သိပ္ပံပညာ တစ်ခုဖြစ်လာသည်။
အပြော: ကမ္ဘာနဲ့ အနီးဆုံးကြယ်က နေဖြစ်ပြီး အဲဒါက ကမ္ဘာမြေအတွက် စွမ်းအင်အများစုရဲ့ အရင်းအမြစ်ဖြစ်တယ်။
အရေး: ကမ္ဘာနှင့် အနီးဆုံးကြယ်မှာ နေဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ကမ္ဘာမြေအတွက် စွမ်းအင်အများစု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
အပြော: ကြယ်တွေရဲ့ စုစုပေါင်းဒြပ်ထုက သူတို့ရဲ့ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာခြင်းနဲ့ အဆုံးသတ်မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ် သွားခြင်းတို့အတွက် အဓိက အဆုံးအဖြတ်ပေးတဲ့ အရာဖြစ်တယ်။
အရေး: ကြယ်တို့၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထုသည် ၎င်းတို့၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာခြင်း နှင့် အဆုံးသတ်မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ် သွားခြင်းတို့အတွက် အဓိက အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အရာဖြစ်သည်။
အပြော: ကြယ်ရဲ့ အခြားစရိုက်သဘာဝတွေကိုတော့ ကြယ်ရဲ့အချင်း၊ လည်ပတ်ပုံ၊ ရွေ့လျားပုံနဲ့ အပူချိန်တို့အပါအဝင် သူ့ရဲ့ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ် ပြောင်းလဲတိုးတက်လာခြင်း သမိုင်းကြောင်းကနေ ဆုံးဖြတ်ပေးတယ်။
အရေး: ကြယ်၏ အခြားစရိုက်သဘာဝများကိုမူ ကြယ်၏အချင်း၊ လည်ပတ်ပုံ၊ ရွေ့လျားပုံ နှင့် အပူချိန်တို့အပါအဝင် ၎င်း၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ် ပြောင်းလဲတိုးတက်လာခြင်း သမိုင်းကြောင်း မှ ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။
အပြော: ကြယ်တွေက အဓိကအားဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါဝင်ပြီး ဟီလီယမ်နဲ့ အခြားလေးလံတဲ့ ဒြပ်စင်တွေ နည်းနည်းလေး ပါဝင်တဲ့ အရာဝတ္ထုအစုအဝေးတွေ သိပ်သည်းစွာ စုစည်းခြင်းကနေတစ်ဆင့် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာကြတယ်။
အရေး: ကြယ်များသည် အဓိကအားဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါဝင်ပြီး ဟီလီယမ်နှင့် အခြားလေးလံသော ဒြပ်စင်များ အနည်းငယ်မျှ ပါဝင်သော အရာဝတ္ထု အစုအဝေးတို့ သိပ်သည်းစွာ စုစည်းခြင်းမှ တဆင့် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
အပြော: ကြယ်ရဲ့ အတွင်းပိုင်းမှာ လုံလောက်တဲ့ သိပ်သည်းမှု ရရှိတဲ့အချိန်မှာ တချို့သော ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်တွေက နျူးကလီးယား ပေါင်းစပ်ခြင်း နည်းလမ်းနဲ့ ဟီလီယမ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြတယ်။
အရေး: ကြယ်၏ အတွင်းပိုင်းတွင် လုံလောက်သော သိပ်သည်းမှု ရရှိသော အချိန်တွင် အချို့သော ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်တို့သည် နျူးကလီးယား ပေါင်းစပ်ခြင်း နည်းလမ်းအားဖြင့် ဟီလီယမ် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားကြသည်။
အပြော: ကျန်ရှိတဲ့ ကြယ်ရဲ့အတွင်းပိုင်းတွေက ဖြာထွက်ရောင်ခြည်နည်းလမ်းနဲ့ အရည်ထဲမှာ မော်လီကျူးတွေ လှုပ်ခါခြင်း နည်းလမ်း နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ခြင်းနဲ့ ဗဟိုထုကနေ စွမ်းအင်ကို အပြင်ဘက်ကို လွှတ်ထုတ်ကြတယ်။
အရေး: ကျန်ရှိသော ကြယ်၏အတွင်းပိုင်းများသည် ဖြာထွက်ရောင်ခြည်နည်းလမ်းနှင့် အရည်အတွင်း မော်လီကျူးများ လှုပ်ခါခြင်း နည်းလမ်း နှစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ခြင်းအားဖြင့် ဗဟိုထုမှ စွမ်းအင်ကို ပြင်ပသို့ လွှတ်ထုတ်ကြသည်။
အပြော: အဲဒီလို အချင်းချင်းလှည့်ပတ်နေတဲ့ ကြယ်နှစ်လုံးမှာ အရမ်းနီးကပ်တဲ့ ပတ်လမ်းရှိရင် သူတို့ရဲ့ ဆွဲငင်အား အချင်းချင်း အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုက သူတို့ရဲ့ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှုမှာ သိသိသာသာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိတယ်။
အရေး: ထိုသို့ အချင်းချင်းလှည့်ပတ်နေသော ကြယ်နှစ်လုံးတွင် အလွန်နီးကပ်သော ပတ်လမ်းရှိပါက ၎င်းတို့၏ ဆွဲငင်အား အချင်းချင်း အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုသည် ၎င်းတို့၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှုတွင် သိသာစွာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။
အပြော: ကြယ်တွေက ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ခဲ့ရုံသာမက ကောင်းကင်ကိုအသုံးပြုပြီး လမ်းကြောင်းရှာ သွားလာခြင်းနဲ့ အရပ်မျက်နှာရှာဖွေခြင်းတို့မှာလည်း ပါဝင်ခဲ့တယ်။
အရေး: ကြယ်တို့သည် ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ခဲ့ရုံသာမက ကောင်းကင်ကို အသုံးပြု၍ လမ်းကြောင်းရှာ သွားလာခြင်းနှင့် အရပ်မျက်နှာရှာဖွေခြင်းတို့တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
အပြော: ရှေးခေတ် နက္ခတ္တပညာရှင်အများစုက ကြယ်တွေဟာ ကောင်းကင်ဘုံနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ စက်ဝန်းကြီးတစ်ခုမှာ အသေနေရာချထားပြီး မပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ အရာတွေလို့ ယုံကြည်ခဲ့ကြတယ်။
အရေး: ရှေးခေတ် နက္ခတ္တ ပညာရှင်အများစုတို့က ကြယ်များသည် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် သက်ဆိုင်သော စက်ဝန်းကြီးတစ်ခုတွင် အသေနေရာချထားပြီး မပြောင်းလဲနိုင်သော အရာများဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
အပြော: နောက်ခံမှာရှိတဲ့ ကြယ်တွေကို မူတည်ပြီး နေရဲ့ ရွေ့လျားပုံကို အသုံးပြုပြီး ပြက္ခဒိန်တွေကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီး အဲဒီပြက္ခဒိန်တွေကို စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းတွေအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြတယ်။
အရေး: နောက်ခံတွင် ရှိသော ကြယ်များကို မူတည်၍ နေ၏ ရွေ့လျားပုံကို အသုံးပြု၍ ပြက္ခဒိန်များကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီး ထိုပြက္ခဒိန်များကို စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အပြော: ရှေးအကျဆုံးဖြစ်ပြီး နေ့စွဲရေးထိုးထားတဲ့ ကြယ်တွေရဲ့ တည်ရှိရာကို ပြတဲ့ပုံကို ဘီစီ ၁၅၃၄ ခုနှစ် ရှေးခေတ်အီဂျစ်ကာလမှာ တွေ့ရတယ်။
အရေး: ရှေးအကျဆုံးဖြစ်ပြီး နေ့စွဲရေးထိုးထားသော ကြယ်တို့၏ တည်ရှိရာကို ပြသောပုံကို ဘီစီ ၁၅၃၄ ခုနှစ် ရှေးခေတ်အီဂျစ် ကာလတွင် တွေ့ရသည်။
အပြော: ဟစ်ပါးကပ်က နိုဗာလို့ခေါ်တဲ့ ကြယ်ပေါက်ကွဲမှုကို ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိသူအဖြစ် သိကြတယ်။
အရေး: ဟစ်ပါးကပ်မှာ နိုဗာ ခေါ် ကြယ်ပေါက်ကွဲမှု ကို ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ အဖြစ် သိရှိကြသည်။
အပြော: သူတို့က ကြယ်တွေရဲ့ တည်နေရာကို တွက်ချက်ပေးနိုင်တဲ့ အာကာသလေ့လာရေးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိရိယာ အများအပြားကို တီထွင်ခဲ့ကြတယ်။
အရေး: သူတို့သည် ကြယ်တို့၏ တည်နေရာကို တွက်ချက်ပေးနိုင်သည့် အာကာသ လေ့လာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကိရိယာ အမြောက်အမြားကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။
အပြော: ကောင်းကင်က ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်းမရှိဘူးလို့ အမြင်အားဖြင့် ထင်ရပေမယ့် ကြယ်အသစ်တွေ ပေါ်ထွက်လာနိုင်တာကို တရုတ်လူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တွေ သတိပြုမိခဲ့ကြတယ်။
အရေး: ကောင်းကင်သည် ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်းမရှိဟု အမြင်အားဖြင့် ထင်ရသော်လည်း ကြယ်အသစ်တို့ ပေါ်ထွက် လာနိုင်ကြောင်းကို တရုတ်လူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရှင်တို့ သတိပြုမိ ခဲ့ကြသည်။
အပြော: အဲဒီအယူအဆကို ရှေးခေတ် ဂရိတွေးခေါ်ရှင်တွေဖြစ်တဲ့ ဒီမိုကရိတပ်နဲ့ အက်ပီကျူးရပ်စ်တို့ကလည်း ဆွေးနွေးတင်ပြခဲ့ဖူးတယ်။
အရေး: ထိုအယူအဆကို ရှေးခေတ် ဂရိတွေးခေါ်ရှင်များ ဖြစ်ကြသော ဒီမိုကရိတပ် နှင့် အက်ပီကျူးရပ်စ် တို့ကလည်း ဆွေးနွေးတင်ပြခဲ့ဖူးသည်။
အပြော: အီတလီလူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ဂျီမီနီယာနို မွန်တာနာရီက အယ်လ်ဂေါလ်ကြယ်ရဲ့ အလင်းရောင်ထွန်းလင်းတောက်ပမှုတွေရဲ့ အပြောင်းအလဲကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်။
အရေး: အီတလီလူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရှင် ဂျီမီနီယာနို မွန်တာနာရီက အယ်လ်ဂေါလ် ကြယ်၏ အလင်းရောင်ထွန်းလင်း တောက်ပမှုများ၏ အပြောင်းအလဲကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
အပြော: Parallax တိုင်းတာခြင်း နည်းလမ်းက ကောင်းကင်ယံမှာ ကြယ်တွေကြား အရမ်းကွာဝေးတယ်ဆိုတာကို ပြသနိုင်ခဲ့တယ်။
အရေး: Parallax တိုင်းတာခြင်း နည်းလမ်းမှ ကောင်းကင်ယံ၌ ကြယ်တို့အကြား အလွန်တရာ ကွာဝေးကြောင်းကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
အပြော: ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ကောင်းကင်ယံမှာ ကြယ်တွေပျံ့နှံ့တည်ရှိပုံကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ပထမဆုံး နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်ဖြစ်တယ်။
အရေး: ဝီလီယံ ဟာရှယ် သည် ကောင်းကင်ယံတွင် ကြယ်တို့ပျံ့နှံ့တည်ရှိပုံကို ဆုံးဖြတ်ရန် ကြိုးစားသော ပထမဆုံး နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရှင်ဖြစ်သည်။
အပြော: အဲဒီလို တိုင်းတာမှု လုပ်ပြီးနောက် ကြယ်တွေရဲ့ အရေအတွက်က နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီရဲ့ ဗဟိုထုရှိရာကို ဦးတည်ပြီး ကောင်းကင်ရဲ့ အရပ်မျက်နှာတစ်ဖက်တည်းကို တဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးပွားသွားကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့တယ်။
အရေး: ထိုသို့ တိုင်းတာမှု ပြုလုပ်ပြီးနောက် ကြယ်တို့၏ အရေအတွက်သည် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ ဗဟိုထုရှိရာသို့ ဦးတည်၍ ကောင်းကင်၏ အရပ်မျက်နှာ တစ်ဖက်တည်းသို့ တဖြည်ဖြည်းချင်း တိုးပွားသွားကြောင်း ကောက်ချက်ချ ခဲ့သည်။
အပြော: သူ့ရဲ့သားဖြစ်သူ ဂျွန်ဟာရှယ်ကလည်း အလားတူ စမ်းသပ်ချက်ကို တောင်ကမ္ဘာခြမ်းမှာ ထပ်လုပ်ခဲ့ပြီး တူညီတဲ့အရပ်မျက်နှာကိုပဲ ကြယ်အရေအတွက် တိုးပွားသွားကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့တယ်။
အရေး: သူ၏ သားဖြစ်သူ ဂျွန်ဟာရှယ်ကလည်း အလားတူ စမ်းသပ်ချက်ကို တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ထပ်မံပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တူညီသောအရပ်မျက်နှာသို့ပင် ကြယ်အရေအတွက် တိုးပွားသွားကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
အပြော: ဝီလီယမ် ဟာရှယ်ရဲ့ အခြားပြောင်မြောက်တဲ့ တွေ့ရှိချက်ကတော့ တချို့ကြယ်တွေက အခြားကြယ်တွေနဲ့ မျဉ်းတစ်ဖြောင့်တည်း ကျရုံသာမက အဖော်အဖြစ် တည်ရှိပြီး ဒွိကြယ်စနစ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေတယ်ဆိုတဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်ဖြစ်တယ်။
အရေး: ဝီလီယမ် ဟာရှယ်၏ အခြားသော ပြောင်မြောက်သည့် တွေ့ရှိချက်မှာ အချို့ကြယ်များသည် အခြားကြယ်တို့နှင့် မျဉ်းတစ်ဖြောင့်တည်း ကျရုံသာမက အဖော်အဖြစ် တည်ရှိပြီး ဒွိကြယ်စနစ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိချက် ဖြစ်သည်။
အပြော: ကြယ်တွေရဲ့ ဖြာထွက်ရောင်ခြည်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သိပ္ပံပညာကို အစပြုခဲ့သူက ဂျိုးဆက်ဗွန် ဖရောင်ဟိုဖာနဲ့ အန်ဂျလို ဆက်ချီတို့ဖြစ်တယ်။
အရေး: ကြယ်တို့၏ ဖြာထွက်ရောင်ခြည်နှင့် ပတ်သက်သော သိပ္ပံပညာကို အစပြုခဲ့သူမှာ ဂျိုးဆက်ဗွန် ဖရောင်ဟိုဖာနှင့် အန်ဂျလို ဆက်ချီတို့ ဖြစ်သည်။
အပြော: ၁၈၆၅ ခုနှစ်မှာ ဆက်ချီက ဖြာထွက်ရောင်ခြည်လမ်းကြောင်းတွေရဲ့ အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ကြယ်တွေကို အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်ချီသည် ဖြာထွက်ရောင်ခြည်လမ်းကြောင်းများ၏ အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကြယ်တို့ကို အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့သည်။
အပြော: ဒါပေမယ့် ခေတ်သစ် ကြယ်တွေရဲ့ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းကိုတော့ အန်နီ ဂျေ ကန်နွန်က ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွေအတွင်း စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့တယ်။
အရေး: သို့သော် ခေတ်သစ် ကြယ်တို့၏ အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်းကိုမူ အန်နီ ဂျေ ကန်နွန်က ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း စတင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
အပြော: နှစ်လုံးတွဲကြယ်တွေကို လေ့လာခြင်းက ၁၉ ရာစုအတွင်းမှာ အရေးပါတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။
အရေး: နှစ်လုံးတွဲကြယ်တို့ကို လေ့လာခြင်းသည် ၁၉ရာစုအတွင်း အရေးပါသော အရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
အပြော: အက်ဒဝပ် ပစ်ကားရင်းက မီဇာကြယ်ရဲ့ အချိန်မှန် ခွဲဖြာထွက်တဲ့ ဖြာထွက်ရောင်ခြည် လမ်းကြောင်းတွေကို ရက်ပေါင်း ၁၀၄ ရက်ကြာ လေ့လာရာကနေ ပထမဆုံးသောကြယ်စုံတွဲကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်မှာ ဖြာထွက်ရောင်ခြည် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုပြီး ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တယ်။
အရေး: အက်ဒဝပ် ပစ်ကားရင်းသည် မီဇာကြယ်၏ အချိန်မှန် ခွဲဖြာထွက်သော ဖြာထွက်ရောင်ခြည် လမ်းကြောင်းများကို ရက်ပေါင်း ၁၀၄ ရက်ကြာမျှ လေ့လာရာမှ ပထမဆုံးသောကြယ်စုံတွဲကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် ဖြာထွက်ရောင်ခြည် နည်းလမ်းကို အသုံးပြု၍ ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အပြော: ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်းမှာ ကြယ်တွေကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာခြင်းမှာ လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာခဲ့တယ်။ ဓာတ်ပုံတွေက အာကာသလေ့လာရာမှာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ကိရိယာတွေ ဖြစ်လာတယ်။
အရေး: ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် ကြယ်များကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာခြင်းတွင် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဓာတ်ပုံများသည် အာကာသ လေ့လာရာတွင် တန်ဖိုးရှိသော ကိရိယာများ ဖြစ်လာသည်။
အပြော: photoelectric photometer ကိုတီထွင်နိုင်ခဲ့တာကြောင့် လှိုင်းအလျားအမျိုးမျိုးတို့ရဲ့ အပိုင်းအခြားအမျိုးမျိုးတို့မှာ အရမ်းတိကျတဲ့ တိုင်းတာမှုကို လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။
အရေး: photoelectric photometer ကိုတီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် လှိုင်းအလျား အမျိုးမျိုးတို့၏ အပိုင်းအခြား အမျိုးမျိုးတို့တွင် အလွန်တိကျသော တိုင်းတာမှုကို ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
အပြော: ၁၉၂၁ ခုနှစ်မှာ အဲလ်ဘတ် အေ မိုက်ကယ်ဆန်က ဟွတ်ကာ တယ်လီစကုပ်ပေါ်မှာ အင်တာဖယ်ရိုမီတာကို အသုံးပြုပြီး ပထမဆုံးအနေနဲ့ ကြယ်ရဲ့အချင်းကို တိုင်းတာနိုင်ခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် အဲလ်ဘတ် အေ မိုက်ကယ်ဆန်သည် ဟွတ်ကာ တယ်လီစကုပ် ပေါ်တွင် အင်တာဖယ်ရိုမီတာကို အသုံးပြု၍ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ကြယ်၏ အချင်းကို တိုင်းတာနိုင်ခဲ့သည်။
အပြော: ကြယ်တွေရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေခံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရေးပါတဲ့ အယူအဆတွေက နှစ်ဆယ်ရာစု အစပိုင်း ပထမဆုံး ဆယ်စုနှစ်မှာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တယ်။
အရေး: ကြယ်တို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေခံနှင့် ပတ်သက်သည့် အရေးပါသော အယူအဆများသည် နှစ်ဆယ်ရာစု အစပိုင်း ပထမဆုံး ဆယ်စုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အပြော: ၁၉၁၃ ခုနှစ်မှာ ဟတ်ဇ်စပရန်း-ရပ်ဆဲလ် ပုံဆွဲနည်းကို တီထွင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီးနောက် အာကာသရူပဗေဒနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကြယ်တွေရဲ့ လေ့လာမှုက ပိုပြီး တိုးတက်လာခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဟတ်ဇ်စပရန်း-ရပ်ဆဲလ် ပုံဆွဲနည်းကို တီထွင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီးနောက် အာကာသရူပဗေဒနှင့် သက်ဆိုင်သော ကြယ်တို့၏ လေ့လာမှုမှာ ပိုမို တိုးတက်လာခဲ့သည်။
အပြော: ကြယ်တွေရဲ့ အတွင်းပိုင်းနဲ့ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်လာပုံတွေကို ရှင်းလင်းပြနိုင်တဲ့ အောင်မြင်တဲ့ သရုပ်ပြပုံစံတွေကိုလည်း တီထွင်ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်။
အရေး: ကြယ်တို့၏ အတွင်းပိုင်းနှင့် ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်လာပုံတို့ကို ရှင်းလင်းပြနိုင်သည့် အောင်မြင်သော သရုပ်ပြပုံစံများကိုလည်း တီထွင်ဖော်ထုတ် နိုင်ခဲ့သည်။
အပြော: စူပါနိုဗာကြယ်တွေကလွဲပြီး အခြားသော ကြယ်တစ်လုံးချင်းစီကို ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ ဇာတိ ဂယ်လက်ဆီ အစုအဝေးတွေထဲမှာ အဓိကအားဖြင့် လေ့လာကြတယ်။
အရေး: စူပါနိုဗာကြယ်များမှ လွဲ၍ အခြားသော ကြယ်တစ်လုံးချင်းစီကို ကျွန်ုပ်တို့ နေထိုင်ရာ ဇာတိ ဂယ်လက်ဆီ အစုအဝေးများထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် လေ့လာကြသည်။
အပြော: အထူးသဖြင့် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီရဲ့ မြင်သာထင်ရှားတဲ့ အပိုင်းအတွင်းမှာ ဖြစ်တယ်။
အရေး: အထူးသဖြင့် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ မြင်သာထင်ရှားသော အပိုင်းအတွင်း တွင် ဖြစ်သည်။
အပြော: ကျွန်တော်တို့ ဂယ်လက်ဆီရဲ့ အသေးစိတ် ကြယ်ကတ်တလောက်ကိုကြည့်ရင် အဲဒီအချက်က သိသာထင်ရှားတယ်။
အရေး: ကျွန်ုပ်တို့ ဂယ်လက်ဆီ၏ အသေးစိတ် ကြယ် ကတ်တလောက် ကိုကြည့်လျှင် ထိုအချက်မှာ သိသာထင်ရှားသည်။
အပြော: လက်ရှိ တယ်လီစကုပ်တွေအနေနဲ့ ယေဘူယျအားဖြင့် ဇာတိ ကြယ်အစုအဝေးထဲမှာရှိတဲ့ မှေးမှိန်နေတဲ့ ကြယ်တစ်လုံးချင်းစီကိုတောင် လေ့လာနိုင်တယ်။
အရေး: လက်ရှိ တယ်လီစကုပ်များ အနေနှင့် ယေဘူယျအားဖြင့် ဇာတိ ကြယ်အစုအဝေးအတွင်းရှိ မှေးမှိန်နေသော ကြယ်တစ်လုံးချင်းစီကိုပင် လေ့လာနိုင်သည်။
အပြော: ၁၂ ခုလောက်ရှိတဲ့ ကြယ်အစုအဝေးတွေက မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိနေကြပြီး အဲဒီကြယ်စုတွေက နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာရဲ့ အခြေခံအဖြစ် ရှိနေကြတယ်။
အရေး: ၁၂ ခုမျှသော ကြယ်အစုအဝေးတို့သည် မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း တစ်လျှောက် တည်ရှိနေကြပြီး ထိုကြယ်စုတို့မှာ နက္ခတ်ဗေဒင် ပညာ၏ အခြေခံ အဖြစ် ရှိနေကြသည်။
အပြော: ယူရေးနပ်စ်နဲ့ နပ်ပကျွန်းတို့ကလည်း ဂရိနဲ့ ရောမတို့ရဲ့ ဒဏ္ဍာရီလာ နတ်ဘုရားတွေဖြစ်ကြတယ်။
အရေး: ယူရေးနပ်စ် နှင့် နပ်ပကျွန်းတို့မှာလည်း ဂရိ နှင့် ရောမတို့၏ ဒဏ္ဍာရီလာ နတ်ဘုရားများ ဖြစ်ကြသည်။
အပြော: ဂျာမန် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ဂျိုဟန် ဘေယာက ကြယ်မြေပုံတွေကို အတွဲလိုက် ဖန်တီးခဲ့ပြီး တာရာတစ်ခုချင်းစီမှာ ဂရိအက္ခရာတွေနဲ့ အမည်သတ်မှတ်ခဲ့တယ်။
အရေး: ဂျာမန် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ဂျိုဟန် ဘေယာက ကြယ်မြေပုံများကို အတွဲလိုက် ဖန်တီးခဲ့ပြီး တာရာ တစ်ခုချင်းစီတွင် ဂရိအက္ခရာများဖြင့် အမည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အပြော: နောက်ပိုင်းမှာ ဂျွန်ဖလမ်စတိက သူ့ရဲ့ စာအုပ်ထဲမှာရှိတဲ့ ကြယ်ကက်တလောက်တွေမှာ ကြယ်တွေရဲ့ အီကွေတာကနေ လက်ယာရစ်အတိုင်း တိုင်းတာတဲ့ ထောင့်အကွာအဝေးပေါ်မူတည်ပြီး နံပါတ်စဉ်ထားတဲ့ စနစ်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့တယ်။
အရေး: နောက်ပိုင်းတွင် ဂျွန်ဖလမ်စတိက သူ၏ စာအုပ်အတွင်းရှိ ကြယ်ကက်တလောက်များတွင် ကြယ်တို့၏ အီကွေတာမှ လက်ယာရစ် အတိုင်း တိုင်းတာသည့် ထောင့်အကွာအဝေးပေါ်မူတည်၍ နံပါတ်စဉ် ထားသော စနစ်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
အပြော: ဒါ့ကြောင့် အဲဒီနံပါတ်စနစ်ကို ဖလမ်စတိ အမည်ပေးပုံ ဒါမှမဟုတ် ဖလမ်စတိ နံပါတ်စနစ်လို့ ခေါ်ကြတယ်။
အရေး: ထို့ကြောင့် ထိုနံပါတ် စနစ်ကို ဖလမ်စတိ အမည်ပေးပုံ သို့မဟုတ် ဖလမ်စတိ နံပါတ်စနစ် ဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
အပြော: ကောင်းကင်ထဲက အရာဝတ္ထုတွေကို နာမည်ပေးရာမှာ နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒ သမဂ္ဂ (အိုင်အေယူ) ဖြစ်တယ်။
အရေး: ကောင်းကင်အတွင်းမှ အရာဝတ္ထုများကို အမည်ပေးရာတွင် နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုထားသော အဖွဲ့အစည်းမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒ သမဂ္ဂ (အိုင်အေယူ) ဖြစ်သည်။
အပြော: ၁၉၈၀ နှစ်တွေက အဲဒီလို ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြယ်မှတ်ပုံတင်ကုမ္ပဏီက သူတို့ပေးတဲ့ အမည်တွေဟာ တရားဝင်ဖြစ်တဲ့အတိုင်း လုပ်ကိုင်ကြတဲ့အတွက် လိမ်လည်လုပ်ကိုင်ကြောင်း စွပ်စွဲခံရတယ်။
အရေး: ၁၉၈၀ နှစ်များက ထိုသို့သော ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြယ်မှတ်ပုံတင်ကုမ္ပဏီမှာ သူတို့ပေးသော အမည်များမှာ တရားဝင် ဖြစ်သည့်ပမာ လုပ်ကိုင်ကြသဖြင့် လိမ်လည် လုပ်ကိုင်ကြောင်း စွပ်စွဲခံရသည်။
အပြော: ကြယ်တစ်စင်းနဲ့တစ်စင်းဆီကိုလည်းကောင်း ဂယ်လက်ဆီတွေရဲ့ အကွာအဝေးကိုလည်းကောင်း မဟာစကြဝဠာကို တိုင်းတာရာမှာ စံအဖြစ် အလင်းနှစ်ကို အသုံးပြုတယ်။
အရေး: ကြယ်တစ်စင်းနှင့်တစ်စင်းသို့လည်းကောင်း ဂယ်လက်ဆီတို့၏ အကွာအဝေးအားလည်းကောင်း မဟာစကြဝဠာအား တိုင်းတာရာတွင် စံအဖြစ် အလင်းနှစ်ကို အသုံးပြုသည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာဆိုတာက ထည့်သွင်းထားတဲ့ ပရိုဂရမ် ဒါမှမဟုတ် အစီအစဉ်တကျ ညွှန်ကြားချက်တွေအတိုင်း အချက်အလက်တွေကို စီမံခန့်ခွဲပေးတဲ့ ကိရိယာဖြစ်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာ ဆိုသည်မှာ ထည့်သွင်းထားသော ပရိုဂရမ် သို့မဟုတ် အစီအစဉ်တကျ ညွှန်ကြားချက်များအတိုင်း အချက်အလက်များကို စီမံခန့်ခွဲပေးသော ကိရိယာဖြစ်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာတွေက ညွှန်ကြားချက်တွေပေါ် မူတည်ပြီး ဂဏန်းသင်္ချာနဲ့ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုတွေကို အစီအစဉ်တကျ အလိုအလျောက် လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာများသည် ညွှန်ကြားချက်များပေါ် မူတည်၍ ဂဏန်းသင်္ချာနှင့်ယုတ္တိဗေဒ ဆိုင်ရာတွက်ချက်မှုများကို အစီအစဉ်တကျ အလိုအလျောက် စွမ်းဆောင်နိုင်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာရဲ့ အတွက်အချက် အစိတ်အပိုင်းက အချက်အလက်တွေကို ဖတ်ယူ၊ တွက်ချက်၊ သိမ်းဆည်းဖို့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို အစီအစဉ်တကျ တစ်ခုပြီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာ၏ အတွက်အချက် အစိတ်အပိုင်းသည် အချက်အလက်များကို ဖတ်ယူ၊ တွက်ချက်၊ သိမ်းဆည်းရန် ညွှန်ကြားချက်များကို အစီအစဉ်တကျ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆောင်ရွက်သည်။
အပြော: အခြေအနေထိန်း ညွှန်ကြားချက်တွေက အဲဒီညွှန်ကြားချက်တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံ အစီအစဉ်ကို ပြောင်းလဲနိုင်တယ်။
အရေး: အခြေအနေထိန်း ညွှန်ကြားချက်များက ထိုညွှန်ကြားချက်များ၏ ဆောင်ရွက်ပုံ အစီအစဉ်ကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
အပြော: ပထမဆုံး အီလက်ထရောနစ် ကွန်ပျူတာတွေက ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းက စတင်ပေါ်ထွန်းခဲ့တယ်။
အရေး: ပထမဆုံးသော အီလက်ထရောနစ် ကွန်ပျူတာများသည် ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းက စတင်ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
အပြော: အဲဒီရှေးဦးကွန်ပျူတာတွေက အခန်းတစ်ခန်းစာလောက် ကြီးမားပြီး ခေတ်ပေါ်တစ်ကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာရာပေါင်းများစွာနဲ့ ညီမျှတဲ့စွမ်းအားကို သုံးစွဲခဲ့တယ်။
အရေး: ထိုရှေးဦးကွန်ပျူတာများမှာ အခန်းတစ်ခန်းစာမျှ ကြီးမားပြီး ခေတ်ပေါ်တစ်ကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာရာပေါင်းများစွာနှင့် ညီမျှသောစွမ်းအားကို သုံးစွဲခဲ့သည်။
အပြော: ယနေ့ခေတ်ပေါ် ကွန်ပျူတာတွေကတော့ အဲဒီရှေးဦး ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် အဆ သန်းပေါင်းများစွာ ပိုပြီး တွက်ချက်စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့အပြင် အရွယ်အစား ပမာဏလည်း အဆပေါင်းများစွာ သေးငယ်တယ်။
အရေး: ယနေ့ခေတ်ပေါ် ကွန်ပျူတာများမှာမူ ထိုရှေးဦး ကွန်ပျူတာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အဆ သန်းပေါင်းများစွာ ပို၍ တွက်ချက်စွမ်းဆောင်နိုင်သည့်အပြင် အရွယ်အစား ပမာဏလည်း အဆပေါင်းများစွာ သေးငယ်သည်။
အပြော: တချို့ ကွန်ပျူတာတွေက အိတ်ဆောင် သယ်ယူသွားနိုင်လောက်အောင် သေးငယ်ပြီး အားဖြည့်သွင်းရာမှာလည်း ဓာတ်ခဲအသေးစားတွေကိုတောင် အသုံးပြုနိုင်တယ်။
အရေး: အချို့ ကွန်ပျူတာများသည် အိတ်ဆောင် သယ်ယူသွားနိုင်လောက်အောက် သေးငယ်ပြီး အားဖြည့်သွင်းရာ၌လည်း ဓာတ်ခဲအသေးစားများကိုပင် အသုံးပြုနိုင်သည်။
အပြော: ရှေးယခင်က ကွန်ပျူတာကို နာမည်တစ်ခု သတ်မှတ်ဖို့ အရမ်းခက်ခဲခဲ့တယ်။ အခုအချိန်မှာ ကွန်ပျူတာကို နာမည်အမျိုးမျိုးနဲ့ သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြတယ်။
အရေး: ရှေးယခင်က ကွန်ပျူတာကို အမည်တစ်ခု သတ်မှတ်ရန်အလွန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် ကွန်ပျူတာကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် သတ်မှတ်‌ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အပြော: တရုတ်ပြည်လို အရှေ့အာရှမှာ ရေတွက်ရာမှာသုံးတဲ့ မျဉ်းဖြောင့်တိုနဲ့ ဆွဲခြစ်မှတ်သားခြင်းကလည်း တွက်ချက်မှုသဘော ဥပမာတစ်ခုဖြစ်တယ်။
အရေး: တရုတ်ပြည်ကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ၌ ရေတွက်ရာတွင်သုံးသော မျည်းဖျောင့်တိုဖြင့်ဆွဲခြစ်မှတ်သားခြင်းသည်လည်း တွက်ချက်မှုသဘော ဥပမာတစ်ခုဖြစ်၏။
အပြော: ဂရိပုံစံပေသီးတွက်စက်ကို ဘီစီ ငါးရာစုလောက်၊ တရုတ်ပုံစံပေသီးတွက်စက်ကို ဘီစီ နှစ်ရာစုလောက်မှာ သုံးခဲ့ကြောင်း သက်သေအထောက်အထားတွေကနေတစ်ဆင့် သိရတယ်။
အရေး: ဂရိပုံစံပေသီးတွက်စက်ကို ဘီစီ ငါးရာစုခန့်၊ တရုတ်ပုံစံပေသီးတွက်စက်ကို ဘီစီ နှစ်ရာစုခန့်၌ သုံးခဲ့ကြောင်းသက်သေအထောက်အထားများမှတစ်ဆင့် သိရသည်။
အပြော: ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ အခြားစက်ကိရိယာတွေရဲ့ အဓိကကွာခြားချက်ကတော့ ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာတွေရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုအပ်သလို ပြောင်းလဲပြင်ဆင် ရေးသားနိုင်ခြင်းဖြစ်တယ်။
အရေး: ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာများနှင့် အခြားသော စက်ကိရိယာများ၏ အဓိကကွာခြားချက်မှာ ခေတ်ပေါ် ကွန်ပျူတာများ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုအပ်သလို ပြောင်းလဲပြင်ဆင် ရေးသားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အပြော: တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောရရင် (ခေတ်ပေါ်)ကွန်ပျူတာတွေကို စိတ်ကြိုက် ညွှန်ကြားချက်တွေပေးပြီး လိုရာကို လုပ်ဆောင်စေနိုင်တယ်။
အရေး: တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် (ခေတ်ပေါ်)ကွန်ပျူတာများကို စိတ်ကြိုက် ညွှန်ကြားချက်များ ပေး၍ လိုရာကို ဆောင်ရွက်စေနိုင်သည်။
အပြော: ဗွန်နူမန်တည်ဆောက်ပုံစနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာအများစုမှာ ကွန်ပျူတာညွှန်ကြားချက်တွေကို ကွန်ပျူတာဘာသာစကားတွေသုံးပြီး ရေးသားခိုင်းစေနိုင်တယ်။
အရေး: ဗွန်နူမန်တည်ဆောက်ပုံစနစ်ကို အခြေခံသော ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာ အများစုတွင် ကွန်ပျူတာ ညွှန်ကြားချက်များကို ကွန်ပျူတာ ဘာသာစကားများသုံး၍ ရေးသားခိုင်းစေနိုင်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်ဆိုတာက အမှန်တော့ ညွှန်ကြားချက်တွေ အစုအဝေးကြီးပဲဖြစ်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်ဆိုသည်မှာ အမှန်တော့ ညွှန်ကြားချက်များ အစုအဝေးကြီးမျှသာ ဖြစ်သည်။
အပြော: တချို့ပရိုဂရမ်တွေမှာ ညွှန်ကြားချက် အနည်းငယ်ပဲ ပါဝင်နေနိုင်သလို browser၊ စာစီစာရိုက် စတဲ့ ပရိုဂရမ်တွေမှာ ညွှန်ကြားချက်ပေါင်း သန်းချီပြီးလည်း ပါဝင်နေနိုင်တယ်။
အရေး: အချို့ပရိုဂရမ်များတွင် ညွှန်ကြားချက် အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်နေနိုင်သလို browser၊ စာစီစာရိုက် စသည့်ကဲ့သို့ ပရိုဂရမ်များတွင် ညွှန်ကြားချက်ပေါင်း သန်းချီ၍လည်း ပါဝင်နေနိုင်သည်။
အပြော: ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာတွေက စက္ကန့်ပိုင်းလောက်အချိန်အတွင်း ညွှန်ကြားချက်တွေ သန်းထောင်ချီပြီး လုပ်ဆောင်တွက်ချက်နိုင်ပြီး အမှားအယွင်းလည်း မရှိသလောက်ပဲ ဖြစ်တယ်။
အရေး: ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာများသည် စက္ကန့်ပိုင်းမျှအချိန်အတွင်း ညွှန်ကြားချက်များ သန်းထောင်ချီ၍ ဆောင်ရွက်တွက်ချက်နိုင်ပြီး အမှားအယွင်းလည်း မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်သည်။
အပြော: ပုံမှန်အားဖြင့် ကွန်ပျူတာညွှန်ကြားချက်တွေက ရိုးရှင်းတယ်။
အရေး: ပုံမှန်အားဖြင့် ကွန်ပျူတာညွှန်ကြားချက်များမှာ ရိုးရှင်းပါသည်။
အပြော: အဲဒီညွှန်ကြားချက်တွေကို ကွန်ပျူတာရဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကနေ ဖတ်ယူပြီး ဖတ်ယူရရှိတဲ့ အစဉ်အတိုင်း အတွက်အချက် အစိတ်အပိုင်းက တစ်ခုပြီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်တယ်။
အရေး: ထိုညွှန်ကြားချက်များကို ကွန်ပျူတာ၏ မှတ်ဉာဏ်မှ ဖတ်ယူပြီး ဖတ်ယူရရှိသည့် အစဉ်အတိုင်း အတွက်အချက် အစိတ်အပိုင်းက တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆောင်ရွက်သည်။
အပြော: အခုန်ညွှန်ကြားချက်တွေကို သူ့မတိုင်ခင်အရင် ညွှန်ကြားချက်တွေကို တွက်ချက်ရရှိထားတဲ့ ရလဒ်တွေပေါ်မူတည်ပြီး အခြေအနေအလိုက် ခုန်ကျော်ဖို့လည်း ခိုင်းစေနိုင်တယ်။
အရေး: အခုန်ညွှန်ကြားချက်များကို သူ့မတိုင်မှီအရင် ညွှန်ကြားချက်များကို တွက်ချက်ရရှိထားသည့် ရလဒ်များပေါ်မူတည်၍ အခြေအနေအလိုက် ခုန်ကျော်ရန်လည်း ခိုင်းစေနိုင်သည်။
အပြော: ပုံမှန်အားဖြင့် စာအုပ်ထဲမှာရှိတဲ့ စာလုံး၊ စာကြောင်းတွေကို အစီအစဉ်တကျ ဖတ်လေ့ရှိကြပေမယ့် တစ်ခါတစ်ရံမှာ နောက်ကို ပြန်လှန်ဖတ်တာ၊ စိတ်မဝင်စားတဲ့ စာပိုဒ်တွေကိုလည်း ကျော်ဖတ်တာတွေကို လုပ်တတ်ကြတယ်။
အရေး: ပုံမှန်အားဖြင့် စာအုပ်တွင်းရှိ စာလုံး၊ စာကြောင်းများကို အစီအစဉ်တကျ ဖတ်လေ့ရှိကြသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် နောက်သို့ ပြန်လှန်ဖတ်ခြင်း၊ စိတ်မဝင်စားသည့် စာပိုဒ်များကိုလည်း ကျော်ဖတ်ခြင်းများကို ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
အပြော: အဲဒီနည်းတူစွာ ကွန်ပျူတာတွေကလည်း တစ်ခါတစ်ရံ ညွှန်ကြားချက်တွေကို အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး ရှေ့ကျော်၊ နောက်ကျော် ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်တတ်တယ်။
အရေး: ထိုနည်းတူစွာ ကွန်ပျူတာများသည်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ညွှန်ကြားချက်များကို အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ရှေ့ကျော်၊ နောက်ကျော် ထပ်ကာတလဲလဲ ဆောင်ရွက်တတ်သည်။
အပြော: ဥပမာအနေနဲ့ လူတစ်ဦးက အိတ်ဆောင်ဂဏန်းတွက်စက်ကို သုံးပြီး ဂဏန်းနှစ်ခု ပေါင်းတာစတဲ့ အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာတွေကို ခလုပ်တစ်ခု၊ နှစ်ခု နှိပ်ပြီး လွယ်လွယ်ကူကူ တွက်ချက်နိုင်တယ်။
အရေး: ဥပမာအားဖြင့် လူတစ်ဦးသည် အိတ်ဆောင်ဂဏန်းတွက်စက်ကို သုံး၍ ဂဏန်းနှစ်ခု ပေါင်းခြင်းစသည့် အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာများကို ခလုပ်တစ်ခု၊ နှစ်ခု နှိပ်၍ လွယ်လင့်တကူ တွက်ချက်နိုင်သည်။
အပြော: အပေါ်က ပရိုဂရမ်ကို စတင်လိုက်ရင် ကွန်ပျူတာက ထပ်တလဲလဲ ပေါင်းတွက်ရမယ့် အပိုင်းကို လူအကူအညီ ကွပ်ကဲမှု မပါဘဲ အလိုအလျောက် တွက်ချက်ပေးလိမ့်မယ်။
အရေး: အထက်ပါ ပရိုဂရမ်ကို စတင်လိုက်ပါက ကွန်ပျူတာက ထပ်တလဲလဲ ပေါင်းတွက်ရမည့် အပိုင်းကို လူအကူအညီ ကွပ်ကဲမှု မပါပဲ အလိုအလျောက် တွက်ချက်ပေးပါမည်။
အပြော: အဲဒီတွက်ချက်မှုက အမှားအယွင်းကင်းသလို ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာအများစုက အဲဒီတွက်ချက်မှုကို တစ်စက္ကန့်ရဲ့ အပုံတစ်သန်းပုံ တစ်ပုံလောက်အတွင်းမှာ လုပ်ဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်။
အရေး: ထိုတွက်ချက်မှုသည် အမှားအယွင်းကင်းသလို ခေတ်ပေါ်ကွန်ပျူတာအများစုသည် ထိုတွက်ချက်မှုကို တစ်စက္ကန့်၏ အပုံတစ်သန်းပုံ တစ်ပုံမျှအတွင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ပါလိမ့်မည်။
အပြော: ယေဘုယျသုံးမှာ အဓိက လေးမျိုးက ဂဏန်း သင်္ချာနဲ့ လော့ဂျစ် အစိတ်အပိုင်း၊ ထိန်းချူပ် အစိတ်အပိုင်း၊ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ အိုင်/အို တွေပဲ ဖြစ်တယ်။
အရေး: ယေဘုယျသုံး တွင် အဓိက လေးမျိုးမှာ ဂဏန်း သင်္ချာ နှင့် လော့ဂျစ် အစိတ်အပိုင်း၊ ထိန်းချူပ် အစိတ်အပိုင်း၊ မှတ်ဉာဏ် နှင့် အိုင်/အို များတို့ ဖြစ်သည်။
အပြော: ထိန်းချုပ်ဌာန ဒါမှမဟုတ် စီပီယူက အစိတ်အပိုင်းမျိုးစုံကို လမ်းညွှန်တယ်။
အရေး: ထိန်းချုပ် ဌာန သို့မဟုတ် စီပီယူသည် အစိတ်အပိုင်း မျိုးစုံကို လမ်းဆောင်သည်။
အပြော: ထိန်းချုပ်ဌာနရဲ့ အဓိကကတော့ ပရိုဂရမ် ကောင်တာ၊ နောက်ညွှန်ကြားချက်ကို ဘယ်နေရာကနေ ဖတ်ရှုမလဲဆိုတာကို မှတ်သားထားတဲ့ အထူးသိုလှောင်ရာ ရာဂျစ်စတာတို့ပဲဖြစ်တယ်။
အရေး: ထိန်းချုပ်ဌာန ၏ အဓိက မှာ ပရိုဂရမ် ကောင်တာ၊ နောက် ညွှန်ကြားချက် ကို ဘယ်နေရာမှ ဖက်ရှုမည် ကို မှတ်သားထားသော အထူး သိုလှောင်ရာ ရာဂျစ်စတာ တို့ဖြစ်သည်။
အပြော: အဲဒီညွှန်ကြားချက် ကုဒ်ကို အဓိပ္ပာယ်ပြန်ပြီး အမိန့်ပေးချက် (command) တွေ ဒါမှမဟုတ် အခြားစက်တွေရဲ့ အဝင်လှိုင်း (signal) တွေအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပါ။
အရေး: ၎င်းညွှန်ကြားချက် ကုဒ်ကို အဓိပ္ပာယ် ပြန်ပြီး အမိန့်ပေးချက် (command) များ သို့မဟုတ် အခြားစက်များ၏ အဝင်လှိုင်း (signal) များ အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပါ။