DatarrX/Myanmar-Written-Spoken-Parallel-Corpus huggingface dataset:
အပြော: ညွှန်ကြားချက် အသစ်ရေးဖို့ ပရိုဂရမ် ကောင်တာကို တစ်ခုတိုးပါ။
အရေး: ညွှန်ကြားချက် အသစ်ရေးရန် ပရိုဂရမ် ကောင်တာကို တစ်ခုမြင့်ပါ။
အပြော: ညွှန်ကြားချက် ပါရင် မှတ်ဉာဏ်(Memory Device) အခန်းတွေကနေ အချက်အလက်တွေကို ဖတ်ပါ။ များသောအားဖြင့် အဲဒီဖတ်ရှုရမယ့် အခန်းနံပါတ်ကို ညွှန်ကြားချက် ကုဒ်ထဲမှာပဲ သိမ်းဆည်းလေ့ရှိတယ်။
အရေး: ညွှန်ကြားချက် ပါလျှင် မှတ်ဉာဏ်(Memory Device) အခန်းများမှ အချက်အလက်များကို ဖတ်ပါ။ များသောအားဖြင့် ၎င်းဖက်ရှုရမည့် အခန်းနံပါတ်ကို ညွှန်ကြားချက် ကုဒ် ထဲမှာပင် သိမ်းဆည်းလေ့ရှိသည်။
အပြော: အေအယ်လ်ယူက အဖြေကို မှတ်ဉာဏ်(Memory Device)ထဲကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းပါ ဒါမှမဟုတ် ပရင့်တာလို ပုံနှိပ်စက်တွေမှာ ထုတ်ပါ။
အရေး: အေအယ်လ်ယူမှ အဖြေကို မှတ်ဉာဏ်(Memory Device)တွင်းသို့ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းပါ သို့မဟုတ် ပရင့်တာ ကဲ့သို့ ပုံနှိပ်စက် များတွင် ထုတ်ပါ။
အပြော: ဂဏန်း သင်္ချာနဲ့ လော့ဂျစ် အစိတ်အပိုင်း (Arithmetic and logic unit-ALU) လို့ခေါ်တဲ့ အေအယ်လ်ယူက ဂဏန်း သင်္ချာနဲ့ လော့ဂျစ် လုပ်ဆောင်မှု အပိုင်း နှစ်ခုကို လုပ်ဆောင်တယ်။
အရေး: ဂဏန်း သင်္ချာ နှင့် လော့ဂျစ် အစိတ်အပိုင်း (Arithmetic and logic unit-ALU) ခေါ် အေအယ်လ်ယူ သည် ဂဏန်း သင်္ချာ နှင့် လော့ဂျစ် ဆောင်ရွက်မှု အပိုင်း နှစ်ခု ကိုလုပ်ဆောင်သည်။
အပြော: ဂဏန်း သင်္ချာ လုပ်ဆောင်မှုမှာ ALU က အခြေခံတွေဖြစ်တဲ့ အပေါင်း၊ အနုတ်၊ အမြှောက်၊ အစား၊ တြီဂိုနိုမေတြီ ဖန်ရှင်တွေနဲ့ square root တို့ကို လုပ်ဆောင်တယ်။
အရေး: ဂဏန်း သင်္ချာ လုပ်ဆောင်မှုတွင် ALU သည် အခြေခံများဖြစ်သည့် အပေါင်း၊ အနုတ်၊ အမြှောက်၊ အစား၊ တြီဂိုနိုမေတြီ ဖန်ရှင်များ နှင့် square root တို့ လုပ်ဆောင်သည်။
အပြော: တချို့သော လုပ်ဆောင်မှုတွေက ကိန်းပြည့်တွေတိုးတာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး တချို့က တိကျမှု လျော့ကျနိုင်ပေမယ့် ဒဿမကိန်း (floating point) ကနေ ကိန်းစစ် (real number) တွေအထိ လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။
အရေး: အချို့သော လုပ်ဆောင်မှု များမှာ ကိန်းပြည့်များတိုးတာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး အချို့မှာ တိကျမှု လျော့ကျနိုင်သော်လည်း ဒဿမ ကိန်း (floating point) မှ ကိန်းစစ် (real number) များအထိ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
အပြော: ဒါ့ကြောင့် ဘယ်ဟာမဆို ဘယ်လို ဂဏန်းသင်္ချာပြဿနာမဆို ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး သူ့ရဲ့ အေယ်လ်ယူက တိုက်ရိုက် ဖြေရှင်းလို့မရရင် သွယ်ဝိုက်တဲ့နည်းနဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်တယ်။
အရေး: ထို့ကြောင့် မည်သည့် မဆို ဘယ်လို ဂဏန်းသင်္ချာပြဿနာမဆို ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး ၎င်း၏ အေယ်လ်ယူ က တိုက်ရိုက် ဖြေရှင်း၍မရပါက သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည်။
အပြော: အေယ်လ်ယူက ဂဏန်းတွေကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အဖြေကို လော့ဂျစ်တွေဖြစ်တဲ့ မှားမှန် တန်ဖိုးအဖြစ်လည်း အဖြေထုတ်နိုင်တယ်။
အရေး: အေယ်လ်ယူသည် ဂဏန်းများကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အဖြေကို လော့ဂျစ်များဖြစ်သည့် မှားမှန် တန်ဖိုး အဖြစ်လည်း အဖြေထုတ်နိုင်သည်။
အပြော: လော့ဂျစ် လုပ်ဆောင်မှုတွေက AND၊ OR၊ XOR နဲ့ NOT တို့ဖြစ်တယ်။ သူတို့က ခက်ခဲတဲ့ စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုတွေနဲ့ လော့ဂျစ် လုပ်ဆောင်မှုတွေအတွက် အသုံးဝင်တယ်။
အရေး: လော့ဂျစ် လုပ်ဆောင်မှုများမှာ AND၊ OR၊ XOR နှင့် NOT တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ခက်ခဲသော စဉ်းစား ဆင်ခြင်မှုများ နှင့် လော့ဂျစ် လုပ်ဆောင်မှုများ အတွက် အသုံးဝင်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာ မှတ်ဉာဏ်တစ်ခုကို ဂဏန်းတွေ ပို့သွင်း ဒါမှမဟုတ် ဖတ်ရှုနိုင်တဲ့ အခန်းငယ် အတန်းတွေအဖြစ် မြင်နိုင်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာ မှတ်ဉာဏ် တစ်ခုကို ဂဏန်းများ ပို့သွင်း သို့မဟုတ် ဖတ်ရှုနိုင်သည့် အခန်းငယ် အတန်းများ အဖြစ် မြင်နိုင်သည်။
အပြော: အခန်းတိုင်းမှာ လိပ်စာတစ်ခုရှိပြီး ဂဏန်းတစ်လုံးပဲ မှတ်ယူနိုင်တယ်။
အရေး: အခန်းတိုင်းတွင် လိပ်စာ တစ်ခု ရှိပြီး ဂဏန်းတစ်လုံးသာ မှတ်ယူနိုင်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာကို အခန်းနံပါတ် ၁၃၅၇ မှာ ဂဏန်း ၁၂၃ ရေးပါလို့လည်းကောင်း၊ အခန်းနံပါတ် ၁၃၅၇ က ဂဏန်းကို အခန်းနံပါတ် ၂၄၅၆ က ဂဏန်းနဲ့ပေါင်းပြီး အခန်းနံပါတ် ၁၅၉၅ ကို ရေးပါလို့လည်းကောင်း ညွှန်ကြားနိုင်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာကို အခန်းနံပါတ် ၁၃၅၇ တွင် ဂဏန်း ၁၂၃ ရေးပါဟုလည်းကောင်း၊ အခန်းနံပါတ် ၁၃၅၇ မှဂဏန်းကို အခန်းနံပါတ် ၂၄၅၆ မှဂဏန်း ဖြင့်ပေါင်း၍ အခန်းနံပါတ် ၁၅၉၅ သို့ ရေးပါဟုလည်းကောင်း ညွှန်ကြားနိုင်သည်။
အပြော: ဂဏန်းနံပါတ်တွေသာမက ကွန်ပျူတာ ညွှန်ကြားချက်တွေတောင် ဂဏန်းအဖြစ် အလွယ်တကူ မှတ်ယူနိုင်တယ်။
အရေး: ဂဏန်းနံပါတ်များသာမက ကွန်ပျူတာ ညွှန်ကြားချက် များပင် ဂဏန်း အဖြစ် အလွယ်တကူ မှတ်ယူနိုင်သည်။
အပြော: ခေတ်ပေါ် ကွန်ပျူတာ အားလုံးနီးပါးက မှတ်ဉာဏ်အခန်းတွေရဲ့ ရှစ်ခုပါ ဘစ်တွေကို ဘိုက်လို့ခေါ်တဲ့ အစုအဖြစ် ထားရှိသိမ်းပေးတယ်။
အရေး: ခေတ်ပေါ် ကွန်ပျုတာ အားလုံးနီးပါးသည်မှတ်ဉာဏ်အခန်းများ၏ ရှစ်ခုပါ ဘစ် များကို ဘိုက် ခေါ် အစုအဖြစ် ထားရှိသိမ်းပေးသည်။
အပြော: ပိုပြီးကြီးတဲ့ ဂဏန်းတွေကို မှတ်ယူဖို့ နောက် ဘိုက်တစ်ခု ထပ်ယူနိုင်တယ်။ များသောအားဖြင့် ၂ ခု၊ ၄ ခု ဒါမှမဟုတ် ၈ ခုတို့ ဖြစ်ကြတယ်။
အရေး: ပို၍ကြီးသော ဂဏန်းများ ကိုမှတ်ယူရန် နောက် ဘိုက် တစ်ခု ထပ်ယူနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် ၂ ခု၊ ၄ ခု သို့မဟုတ် ၈ ခု တို့ဖြစ်ကြသည်။
အပြော: အနှုတ် ဂဏန်းတွေကို မှတ်ယူဖို့ Two's complement သင်္ကေတကို အသုံးပြုဖို့ လိုအပ်တယ်။
အရေး: အနှုတ် ဂဏန်းများကို မှတ်ယူရန် Two's complement သင်္ကေတ ကို အသုံးပြုရန်လိုအပ်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာတစ်ခုက ဘယ်အကြောင်းအရာမဆို ကိန်းဖြစ်မှသာ ဖော်ပြ၍ရပါက သိမ်းပေးထားနိုင်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျုတာ တစ်ခုသည် မည်သည့် အကြောင်းအရာမဆို ကိန်း ဖြစ်သာဖော်ပြ၍ရပါက သိမ်းပေးထားနိုင်သည်။
အပြော: စီပီယူမှာ အထူးပြုလုပ်ထားတဲ့ ပင်မ မီမိုရီထက် အများကြီး လျင်မြန်စွာ ရေးဖတ်နိုင်တဲ့ ရီဂျစ်စတာ မီမိုရီ ပါရှိတယ်။
အရေး: စီပီယူတွင် အထူးပြုလုပ်ထားသော ပင်မ မီမိုရီထက် များစွာ လျင်မြန်စွာ ရေးဖတ်နိုင်သော ရီဂျစ်စတာ မီမိုရီ ပါရှိသည်။
အပြော: ရီဂျစ်စတာ မီမိုရီကို မကြာခဏ အသုံးပြုတဲ့ ဒေတာတွေကို ပင်မ မီမိုရီ သုံးစရာမလိုဘဲ ဖတ်ရှုဖို့ သုံးတယ်။
အရေး: ရီဂျစ်စတာ မီမိုရီကို မကြာခဏ အသုံးပြုသော ဒေတာ များကို ပင်မ မီမိုရီ သုံးရန်မလိုပဲ ဖတ်ရှုရန် သုံးသည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာ မီမိုရီမှာ အဓိက နှစ်မျိုးကတော့ random access memory လို့ခေါ်တဲ့ RAM နဲ့ read-only memory လို့ခေါ်တဲ့ ROM တို့ ဖြစ်ကြတယ်။
အရေး: ကွန်ပျုတာ မီမိုရီတွင် အဓိက နှစ်မျိုးတို့မှာ random access memory ခေါ် RAM နှင့် read-only memory ခေါ် ROM တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အပြော: RAM ကို စီပီယူက လိုအပ်သလို ရေးနိုင်ဖတ်နိုင်ပေမယ့် ROM ကတော့ အပြီးရေးသွင်းထားပြီး စီပီယူက မရေးသားနိုင်ဘဲ ဖတ်ရုံပဲ ဖတ်နိုင်တယ်။
အရေး: RAM ကို စီပီယူ အနေဖြင့် လိုအပ်သလို ရေးနိုင်ဖတ်နိုင်သော်လည်း ROM သည် အပြီးရေးသွင်းထားပြီး စီပီယူ အနေဖြင့် မရေးသားနိုင်ပဲ ဖတ်ရုံသာ ဖတ်နိုင်သည်။
အပြော: များသောအားဖြင့် RAM မှာ မှတ်သားထားတာတွေကို ကွန်ပျူတာပိတ်တာနဲ့ ပျက်သွားတယ်။
အရေး: များသောအားဖြင့် RAM ရှိ မှတ်သားထားသည်များကို ကွန်ပျုတာပိတ်သည်နှင့် ပျက်သွားသည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာမှာ ROM က BIOS လို့ခေါ်တဲ့ အထူးပရိုဂရမ်ကနေ စက်မောင်းစနစ်ကို hard disk drive ကနေ RAM ပေါ်ကို တင်ဖို့ ကွန်ပျူတာဖွင့်တိုင်း သုံးတယ်။
အရေး: ကွန်ပျုတာတွင် ROM သည် BIOS ခေါ် အထူး ပရိုဂရမ် မှ စက်မောင်းစနစ် ကို hard disk drive မှ RAM ပေါ်သို့ တင်ရန် ကွန်ပျုတာဖွင့်တိုင်း သုံးသည်။
အပြော: I/O လို့ခေါ်တဲ့ အသွင်း အထုတ် ကိရိယာတွေက အပြင်ဘက်အရာတွေနဲ့ ကွန်ပျူတာတို့ သတင်းအချက်အလက် အပြန်အလှန် သယ်ယူရာ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တယ်။
အရေး: I/O ခေါ် အသွင်း အထုတ် ကိရိယာများ သည် ပြင်ပ အရာများနှင့် ကွန်ပျူတာ တို့ သတင်း အချက်အလက် အပြန်အလှန် သယ်ယူရာ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။
အပြော: ကွန်ပျူတာရဲ့ အသွင်း အထုတ် လုပ်တဲ့ ကိရိယာကို peripheral လို့ ခေါ်တယ်။
အရေး: ကွန်ပျူတာ၏ အသွင်း အထုတ် ပြုရာ ကိရိယာ ကို peripheral ဟု ခေါ်သည်။
အပြော: ပခုက္ကူမြို့က ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းမှာ တည်ရှိတဲ့ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်တယ်။
အရေး: ပခုက္ကူမြို့မှာ ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်၏။
အပြော: မန္တလေးမြို့ကနေ အနောက်တောင်ဘက်မှာ တည်ရှိပြီး၊ ၁၁၅ မိုင်လောက် ကွာဝေးတယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့မှ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ၁၁၅ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။
အပြော: ပခုက္ကူမြို့က မြန်မာနိုင်ငံ အင်္ဂလိပ်လက်အောက် မကျရောက်ခင် တံငါရွာလေးတစ်ရွာပဲ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အခုလို မြစ်ကမ်းပေါ်မှာလည်း မတည်ရှိခဲ့ဘူး။
အရေး: ပခုက္ကူမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အင်္ဂလိပ်လက်အောက် မကျရောက်မီ တံငါရွာကလေး တစ်ရွာသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခုကဲ့သို့ မြစ်ကမ်းပေါ်၌လည်း မတည်ရှိခဲ့ပေ။
အပြော: ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှာ ပခုက္ကူရွာလေးနဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ကြီးကြားမှာရှိတဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ သဲသောင်ကြီး ပျောက်ကွယ်သွားတယ်။
အရေး: ၁၈၈၅-ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူရွာကလေးနှင့် ဧရာဝတီမြစ်ကြီး အကြားရှိ ကျယ်ပြန့်သော သဲသောင်ကြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
အပြော: ၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၂၁) ရက်မှာ ပခုက္ကူမြို့ကို စတင်တည်ထောင်တယ်။
အရေး: ၁၈၈၇ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၂၁) ရက်တွင်ပခုက္ကူမြို့ကိုစတင်တည်ထောင်သည်။
အပြော: ၁၈၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၁) ရက်မှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ အမိန့်ဒီဂရီ (၂၀၁) ကိုထုတ်ပြန်ပြီး ပုဂံခရိုင်နဲ့ ပုခန်းကြီးခရိုင်ကို ဖျက်သိမ်းကာ ပခုက္ကူခရိုင်ကို တည်ထောင်စေခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၈၈၈ခုနှစ်ဇူလိုင်လ (၂၁) ရက်တွင်ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအစိုးရ၏အမိန့်ဒီဂရီ (၂၀၁) ကိုထုတ်ပြန်ကာ ပုဂံခရိုင်နှင့် ပုခန်းကြီးခရိုင်အားဖျက်သိမ်း၍ ပခုက္ကူခရိုင်ကိုတည်ထောင်စေခဲ့သည်။
အပြော: ပခုက္ကူခရိုင်လက်အောက်မှာ ပခုက္ကူခရိုင်ခွဲနဲ့ ပုခန်းကြီးခရိုင်ခွဲဆိုပြီး ခရိုင်ခွဲနှစ်ခုပါရှိတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူခရိုင်လက်အောက်တွင် ပခုက္ကူခရိုင်ခွဲနှင့် ပုခန်းကြီးခရိုင်ခွဲဟူ၍ ခရိုင်ခွဲနှစ်ခုပါရှိသည်။
အပြော: ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းလတွေမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ တွဲရေးခွဲရေးဆွေးနွေးပွဲတွေကို လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီလမ်း (အခု-ဗိုလ်ချုပ်လမ်း) ပေါ်မှာရှိတဲ့ ရွှေကူဘုရားဝင်းအတွင်း ကျင်းပခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၉၃၀ခုနှစ်အစောပိုင်းလများတွင် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် တွဲရေးခွဲရေးဆွေးနွေးပွဲများကို လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီလမ်း (ယခု-ဗိုလ်ချုပ်လမ်း) ပေါ်ရှိ ရွှေကူဘုရားဝင်းအတွင်း ကျင်းပခဲ့သည်။
အပြော: ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပရာမှာ အိန္ဒိယနဲ့တွဲရေးဘက်က ဆန္ဒမဲအများအပြားရရှိခဲ့တယ်။
အရေး: ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပရာတွင် အိန္ဒိယနှင့်တွဲရေးဘက်က ဆန္ဒမဲအများအပြားရရှိခဲ့သည်။
အပြော: ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပခုက္ကူမြို့မှာ မီးအကြီးအကျယ်လောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး လူပေါင်း (၃၀၀၀) ကျော် အိုးမယ့်အိမ်မယ့်ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။
အရေး: ၁၉၃၁ခုနှစ်၊ မတ်လ၂၂ရက်နေ့တွင် ပခုက္ကူမြို့တွင် မီးအကြီးအကျယ်လောင်ကျွမ်းခဲ့ရာလူပေါင်း (၃၀၀၀) ကျော်အိုးမယ့်အိမ်မယ့်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
အပြော: နောက်နေ့မနက်မှာလည်း ဖလန်းမင်းလမ်း (အခု - ကျောင်းတော်ရာလမ်း) မှာ မီးလောင်ကျွမ်းပြန်တယ်။
အရေး: နောက်နေ့မနက်တွင်လည်း ဖလန်းမင်းလမ်း (ယခု - ကျောင်းတော်ရာလမ်း) တွင်မီးလောင်ကျွမ်းပြန်သည်။
အပြော: ဒါ့ကြောင့် ပခုက္ကူမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ကို ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၇) ရက်နေ့မှာ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။
အရေး: ထို့ကြောင့်ပခုက္ကူမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ကို ၁၉၃၁ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၇) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အပြော: ၁၉၄၃ ခုနှစ်မှာ ပခုက္ကူမြို့မှာ ကမ်းပါးပြိုကျမှုတွေ အကြီးအကျယ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ရွှေချောင်းချောင်းအရှေ့ဘက်မှာ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးရုံးနဲ့ နေအိမ်အပါအဝင် ရွှေမုဌောဘုရားတောင်ဘက်ရှိလမ်း (၄) လမ်းအနက် (၂) လမ်းက ပြိုကျသွားပြီး ချောင်းအနောက်ဘက်ခြမ်းမှာလည်း ပခုက္ကူမြို့ ကမ်းနားလမ်းနဲ့ သားထုပ်ဂူရွာဟောင်းရပ်ကွက်က ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးပြိုရာမှာ ပါဝင်သွားခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၉၄၃ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့တွင်ကမ်းပါးပြိုကျမှုများအကြီးအကျယ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရွှေချောင်းချောင်းအရှေ့ဘက်တွင် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးရုံးနှင့်နေအိမ်အပါအဝင် ရွှေမုဌောဘုရားတောင်ဘက်ရှိလမ်း(၄)လမ်းအနက်(၂)လမ်းမှာပြိုကျသွားပြီး ချောင်းအနောက်ဘက်ခြမ်းတွင်လည်း ပခုက္ကူမြို့ကမ်းနားလမ်းနှင့်သားထုပ်ဂူရွာဟောင်းရပ်ကွက်မှာဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးပြိုရာတွင်ပါဝင်သွားခဲ့သည်။
အပြော: ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသကို ပခုက္ကူ၊ ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆိပ်ဖြူ၊ ရေစကြို၊ ဂန့်ဂေါ၊ ထီးလင်း၊ ဆော၊ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်ဆိုပြီး မြို့နယ် (၁၀) ခုနဲ့ အစိုးရက အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပခုက္ကူခရိုင်နဲ့ ကန်ပက်လက်ခရိုင်ဆိုပြီး ခရိုင်နှစ်ခုနဲ့ ပခုက္ကူစီရင်စု၊ ဆိပ်ဖြူစီရင်စု၊ ဂန့်ဂေါစီရင်စုနဲ့ မင်းတပ်စီရင်စုဆိုပြီး စီရင်စု (၄) ခုရှိခဲ့တယ်။
အရေး: ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသကိုပခုက္ကူ၊ ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆိပ်ဖြူ၊ ရေစကြို၊ ဂန့်ဂေါ၊ ထီးလင်း၊ ဆော၊ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ် ဟူ၍မြို့နယ် (၁၀) ခုဖြင့် အစိုးရကအသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင်နှစ်ခုနှင့် ပခုက္ကူစီရင်စု၊ ဆိပ်ဖြူစီရင်စု၊ ဂန့်ဂေါစီရင်စုနှင့် မင်းတပ်စီရင်စုဟူ၍စီရင်စု (၄) ခုရှိခဲ့သည်။
အပြော: ဒါ့ကြောင့် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသရဲ့ မြို့တော်ဖြစ်တဲ့ ပခုက္ကူမြို့ကို ချင်းဝိသေသတိုင်းရဲ့ မြို့တော်အဖြစ် ထည့်သွင်းပေးဖို့ ချင်းတိုင်းရင်းသားပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်တွေက အစဉ်တစိုက် တောင်းဆိုခဲ့ကြတယ်။
အရေး: ထို့ကြောင့်ပင် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ၏မြို့တော်ဖြစ်သော ပခုက္ကူမြို့ကိုချင်းဝိသေသတိုင်း၏မြို့တော်အဖြစ်ထည့်သွင်းပေးရေး ချင်းတိုင်းရင်းသားပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်များက အစဉ်တစိုက်တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
အပြော: ၂၂.၃.၁၉၄၉ မှာ မတူပီမြို့နယ်ကို ကန်ပက်လက်ခရိုင်မှာ ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့အတွက် မြို့နယ် (၁၁) ခု ဖြစ်လာခဲ့တယ်။
အရေး: ၂၂.၃.၁၉၄၉ တွင် မတူပီမြို့နယ်ကို ကန်ပက်လက်ခရိုင်တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ မြို့နယ်(၁၁)ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
အပြော: ပခုက္ကူမြို့ကို ၁၉၄၉ နှစ်ကုန်မှာ ကွန်မြူနစ်တွေက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ အစိုးရတပ်တွေက လက်လွှတ်ပေးခဲ့ရတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူမြို့ကို ၁၉၄၉ နှစ်ကုန်တွင် ကွန်မြူနစ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိအစိုးရတပ်များမှလက်လွှတ်ပေးခဲ့ရသည်။
အပြော: ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ ပခုက္ကူခရိုင်ကို မြို့နယ် ၈ ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။
အရေး: ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိပခုက္ကူခရိုင်ကိုမြို့နယ် ၈ ခုဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အပြော: ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှာ ဂန့်ဂေါခရိုင်ကို မြို့နယ် ၃ မြို့နယ်နဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ယနေ့ပခုက္ကူခရိုင်ကို မြို့နယ် ၅ ခုပဲ ဖွဲ့စည်းထားတယ်။
အရေး: ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်ဂန့်ဂေါခရိုင်ကိုမြို့နယ် ၃ မြို့နယ်ဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ယနေ့ပခုက္ကူခရိုင်ကိုမြို့နယ် ၅ ခုသာဖွဲ့စည်းထားသည်။
အပြော: ပခုက္ကူမြို့မှာရှိတဲ့ သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားကို မြို့ခံတွေက ဘုရားကြီးလို့လည်း ခေါ်ပြီး အထူးထင်ရှားတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူမြို့ရှိ သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားကို မြို့ခံများက ဘုရားကြီးဟုလည်း ခေါ်ဆိုပြီး အထူးထင်ရှားသည်။
အပြော: နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နယုန်လမှာ ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး အနယ်နယ်အရပ်ရပ်က (၁၂) ပွဲဈေးသည်တွေ၊ ဘုရားဖူးဧည့်သည်တွေနဲ့ ဘုရားပွဲတော်က အရမ်းစည်ကားတယ်။
အရေး: နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နယုန်လတွင် ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး အနယ်နယ် အရပ်ရပ်မှ (၁၂)ပွဲဈေးသည်များ၊ ဘုရားဖူးဧည့်သည်များဖြင့် ဘုရားပွဲတော်မှာ အလွန်စည်ကားလှပါသည်။
အပြော: နာမည်ကျော် ဇာတ်အဖွဲ့တွေ၊ ဆပ်ကပ်အဖွဲ့တွေလည်း လာရောက်ဖြေဖျော်ကြတယ်။
အရေး: နာမည်ကျော် ဇာတ်အဖွဲ့များ၊ ဆပ်ကပ်အဖွဲ့များလည်း လာရောက် ဖြေဖျော်ကြသည်။
အပြော: တံကဲတော်ဘုရားရဲ့ နောက်ခံပလ္လင်တော်က သစ်ထွင်း ပန်းသားတွေထဲမှာ ဇာတ်နိပါတ်အရုပ်တွေ တစ်ဆက်တည်း ထွင်းထုထားတဲ့ ပန်းပုလက်ရာမျိုး ဖြစ်တယ်။
အရေး: တံကဲတော်ဘုရား၏ နောက်ခံပလ္လင်တော်မှ သစ်ထွင်း ပန်းသားများအတွင်းတွင် ဇာတ်နိပါတ်အရုပ်များ တဆက်တည်း ထွင်းထုထားသော ပန်းပုလက်ရာမျိုး ဖြစ်သည်။
အပြော: မူလတည်ရှိရာနေရာက ငါ့သရောက်ကျေးရွာက ဘုန်းကြီးနှစ်ပါးဆီမှာ ဖြစ်တယ်။
အရေး: မူလတည်ရှိရာနေရာမှာ ငါ့သရောက်ကျေးရွာမှ ဘုန်းကြီး နှစ်ပါးထံတွင် ဖြစ်သည်။
အပြော: တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်လို့ ပခုက္ကူကို ပင့်ဆောင်ပြီး အခုနေရာမှာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်။
အရေး: တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်၍ ပခုက္ကူသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ယခုနေရာတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အပြော: မြန်မာပြည်မှာ သံဃာထု ဒုတိယအများဆုံး သီတင်းသုံးရာ ပခုက္ကူမှာ မဟာဝိဇယာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အရှေ့တိုက်)၊ မဟာဝိသုတာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အလယ်တိုက်)၊ သာသနာ့ ဝိပုလာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အနောက်တိုက်) ဆိုပြီး စာသင်တိုက်ကြီး ၃ တိုက်ရှိပြီး ဗောဓိမဏ္ဍိုင်၊ မြတိုက်၊ မတ္တထောင် စတဲ့ စာသင်တိုက်ငယ်တွေရှိပြီး အခြား ကျောင်းတိုက်ငယ်တွေနဲ့ဆိုရင် သံဃာတော်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ကျော်ရှိတယ်။
အရေး: မြန်မာပြည်တွင် သံဃာထု ဒုတိယအများဆုံး သီတင်းသုံးရာ ပခုက္ကူတွင် မဟာဝိဇယာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ်(အရှေ့တိုက်)၊ မဟာဝိသုတာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အလယ်တိုက်)၊ သာသနာ့ ဝိပုလာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အနောက်တိုက်) ဟူ၍ စာသင်တိုက်ကြီး ၃ တိုက်ရှိရာ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်၊ မြတိုက်၊ မတ္တထောင် စသည့် စာသင်တိုက်ငယ်များ ရှိပြီး အခြား ကျောင်းတိုက်ငယ်များနှင့် ဆိုပါက သံဃာတော်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။
အပြော: ပခုက္ကူမြို့ကို ခရီးသွားနိုင်ဖို့ လေကြောင်း ရေကြောင်း ကုန်းကြောင်းတွေနဲ့ သွားလာနိုင်တယ်။ လက်ရှိမှာတော့ လေကြောင်းက အသုံးပြုမှု နည်းပါးလို့ ယာယီပိတ်ထားတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူမြို့သို့ ခရီးသွားနိုင်ရန် လေကြောင်း ရေကြောင်း ကုန်းကြောင်းများဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။ လက်ရှိတွင် လေကြောင်းမှာ အသုံးပြုမှု နည်းပါးသဖြင့် ယာယီပိတ်ထားပါသည်။
အပြော: ပခုက္ကူ သင်္ဘောဆိပ်က ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ) အနီးမှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူ သင်္ဘောဆိပ်သည် ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ) အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: NLD အစိုးရလက်ထက်မှာ မြန်မာပြည် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပိုမြန်စေဖို့အတွက် အဆင့်မြင့်ဆိပ်ကမ်း တည်ဆောက်ဖို့ မြို့ ၄ မြို့ လျာထားရာမှာ ပခုက္ကူမြို့လည်း အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့တယ်။
အရေး: NLD အစိုးရလက်ထက်တွင် မြန်မာပြည် ဧရာ၀တီမြစ် အတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပိုမိုမြန်ဆန် စေရန် အလို့ငှါ အဆင့်မြင့်ဆိပ်ကမ်း တည်ဆောက်ဖို့ မြို့ ၄ မြို့ လျာထားရာ ပခုက္ကူမြို့ လည်း အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။
အပြော: စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလို့ စီမံကိန်း ရပ်တန့်ထားတယ်။
အရေး: စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းသဖြင့် စီမံကိန်း ရပ်တန့်ထားပါသည်။
အပြော: ပခုက္ကူလေဆိပ်ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့တယ်။
အရေး: ပခုက္ကူလေဆိပ်အား ၂၀၀၅ ခုနစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အပြော: လေယာဉ်ကွင်းရှိပေမယ့် ဖွင့်ပွဲလုပ်ပြီးနောက် အသုံးမပြုတော့ဘဲ ပစ်ထားခဲ့တာကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းနေတယ်။
အရေး: လေယာဉ်ကွင်းရှိသော်လည်း ဖွင့်ပွဲလုပ်ပြီးနောက် အသုံးမပြုတော့ဘဲ ပစ်ထားခဲ့သောကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းလျက်ရှိသည်။
အပြော: ဒါ့ကြောင့် လေကြောင်းနဲ့ ခရီးသွားချင်ရင် အနီးဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်တဲ့ ညောင်ဦးလေဆိပ်ကို အသုံးပြုနိုင်တယ်။
အရေး: ထို့ကြောင့် လေကြောင်းဖြင့် ခရီးသွားလိုပါက အနီးဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သော ညောင်ဦးလေဆိပ်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
အပြော: ကုန်းကြောင်းကို ကားနဲ့သော်လည်းကောင်း ရထားနဲ့သော်လည်းကောင်း သွားလာနိုင်တယ်။
အရေး: ကုန်းကြောင်းအား ကားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ရထားဖြင့်သော်လည်းကောင်း သွားလာနိုင်သည်။
အပြော: ပခုက္ကူမြို့ ကားကြီးကွင်းက ပခုက္ကူမြို့ရဲ့ ပင်မသွေးကြော လမ်းမကြီးဖြစ်တဲ့ မြို့မလမ်းနဲ့ မြို့ပတ်လမ်းဆုံ ရှေ့ဘက် ၁ ဖာလုံလောက်အကွာမှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူမြို့ ကားကြီးကွင်းသည် ပခုက္ကူမြို့၏ ပင်မသွေးကြော လမ်းမကြီးဖြစ်သော မြို့မလမ်းနှင့် မြို့ပတ်လမ်း ဆုံ ရှေ့ဘက် ၁ ဖာလုံခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: NLD အစိုးရလက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပထမဆုံး အဆင့်မြင့်ကားကြီးကွင်း တည်ဆောက်ဖို့ မြေယာပြုပြင်မှုတွေ လုပ်နေတုန်း စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလို့ စီမံကိန်း ရပ်တန့်ထားတယ်။
အရေး: NLD အစိုးရလက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး အဆင့်မြင့်ကားကြီးကွင်း တည်ဆောက်ရန် မြေယာပြုပြင်မှုများ လုပ်နေစဉ် စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းသဖြင့် စီမံကိန်း ရပ်တန့်ထားပါသည်။
အပြော: ပခုက္ကူဘူတာကြီးကလည်း မြို့သစ်ရပ် မန္တလေးကို သွားရာ ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ရေစကြိုလမ်းမဘေးဘက်ခြမ်းမှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: ပခုက္ကူဘူတာကြီးသည်လည်း မြို့သစ်ရပ် မန္တလေးသို့ သွားရာ ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ရေစကြိုလမ်းမဘေးဖက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: ပခုက္ကူနယ်မှာ ယက္ကန်းလုပ်ငန်း ထွန်းကားပြီး၊ ပခုက္ကူစောင် (ဝါဒစောင်)၊ ချည်ပုဆိုး၊ တံဘက်တွေ၊ လွယ်အိတ်တွေ ယက်လုပ်တယ်။
အရေး: ပခုက္ကူနယ်တွင် ယက္ကန်းလုပ်ငန်း ထွန်းကားပြီး၊ ပခုက္ကူစောင် (ဝါဒစောင်)၊ ချည်ပုဆိုး၊ တံဘက်များ၊ လွယ်အိတ်များ ယက်လုပ်သည်။
အပြော: အစိုးရပိုင် စီးကရက်စက်ရုံတွေ၊ စက်ယက္ကန်း စက်ရုံတွေလည်းရှိတယ်။
အရေး: အစိုးရပိုင် စီးကရက်စက်ရုံများ၊ စက်ယက္ကန်း စက်ရုံများလည်းရှိသည်။
အပြော: အရင်က ပခုက္ကူ စက်မှုဇုံကနေ ပခုက္ကူဂျစ်တွေလည်း ထုတ်လုပ်တယ်။
အရေး: ယခင်က ပခုက္ကူ စက်မှုဇုံမှ ပခုက္ကူဂျစ်များလည်း ထုတ်လုပ်သည်။
အပြော: ယခုခေတ် ပခုက္ကူမှာ ချည်မျှင်နဲ့ အထည်စက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ၊ အထည်ချုပ်စက်ရုံ၊ စစ်တပ်ပိုင် လက်နက်စက်ရုံ စသဖြင့် စက်ရုံအများအပြား လည်ပတ်နေတယ်။
အရေး: ယခုခေတ် ပခုက္ကူတွင် ချည်မျှင်နှင့် အထည်စက်ရုံ ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ ၊ အထည်ချုပ်စက်ရုံ ၊ စစ်တပ်ပိုင် လက်နက်စက်ရုံ အစရှိသဖြင့် စက်ရုံအများအပြား လည်ပတ်လျက်ရှိပါသည်။
အပြော: ဒါ့အပြင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အသုံးပြုနေတဲ့ ငွေစက္ကူတွေကိုလည်း ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဝါဇီစက်ရုံကနေ ထုတ်လုပ်ပေးနေတယ်။
အရေး: ထို့အပြင် မြန်မာတနိုင်ငံလုံး အသုံးပြုလျက်ရှိသော ငွေစက္ကူများကိုလည်း ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဝါဇီစက်ရုံမှ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိပါသည်။
အပြော: စီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့ကနေ ၃၈၅ မိုင် ကွာဝေးပြီး ဧရာဝတီမြစ်ရဲ့ အရှေ့ဘက်မှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: စီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့ မှ ၃၈၅မိုင် ကွာဝေး၍ ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: နှစ် ၁၀ဝ အတွင်းမှာ မန္တလေးမြို့မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဒဏ်၊ မီးဘေးအန္တရာယ်တွေကို ခံရတဲ့အတွက် အပျက်အစီးရှိခဲ့ပေမယ့် အသစ် ပြန်လည်ပျိုးထောင်နိုင်ခဲ့တယ်။
အရေး: နှစ် ၁ဝဝ အတောအတွင်းဝယ် မန္တလေးမြို့တွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဒဏ်၊ မီးဘေးအန္တရာယ်များကို ခံရသောကြောင့် အပျက်အစီးရှိခဲ့သော်လည်း အသစ် ပြန်လည်ပျိုးထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့တော်က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နောက်ဆုံးမင်းနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့တဲ့အတိုင်း မြန်မာဟန်စစ် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တွေ အများအပြား ကျန်ရစ်ပြီး မြို့တော်သားတွေက ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနေကြတုန်းပဲ။
အရေး: မန္တလေးမြို့တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးမင်းနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့သည့်အလျောက် မြန်မာဟန်စစ်စ်ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ အများအပြား ကျန်ရစ်ခါ မြို့တော်သားများက ဆက်လက်ထိန်းသိန်းလျှက်ပင် ရှိနေကြသေးသည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့ကို ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ ခုနှစ်မှာ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် (၁၁) ဆက်မှာ ဒဿမမြောက်ဖြစ်တဲ့ မြန်မာဘုရင် မင်းတုန်းမင်းက စတင်တည်ထောင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့ကို ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် (၁၁) ဆက်တွင် ဒဿမမြောက် ဖြစ်သော မြန်မာဘုရင် မင်းတုန်းမင်း မှစတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ဒဏ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားခဲ့ရတယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ဒဏ်ကို အပြင်းအထန် ခံစားခဲ့ရသည်။
အပြော: ဧပြီလ ၃ ရက်၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှာ ဂျပန်တို့ လေကြောင်းကနေ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်တဲ့အတွက် မြို့ရဲ့ ၅ ပုံ ၃ ပုံလောက် ပျက်စီးခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်။
အရေး: ဧပြီလ ၃ ရက်၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့ လေကြောင်းမှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် မြို့၏ ၅ ပုံ ၃ ပုံ ခန့် ပျက်စီးခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။
အပြော: ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်မှာ ကေအင်န်ဒီအို ကရင်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ကွန်မြူနစ်တပ်တွေက မန္တလေးမြို့တွင်းကို ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ပြီး ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြတယ်။
အရေး: ၁၉၄၉ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ရက်တွင် ကေအင်န်ဒီအို ကရင်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် ကွန်မြူနစ်တပ်များက မန္တလေးမြို့တွင်းသို့ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်ပြီး ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။
အပြော: သောင်းကျန်းသူတွေကို တပ်မတော်၊ စစ်သား၊ ရဲသားနဲ့ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတွေက ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြတယ်။
အရေး: သောင်းကျန်းသူများကို တပ်မတော်၊ စစ်သား၊ရဲသားနှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများက ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့ကြီးက တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အများကြီး ပျက်စီးခဲ့ရတယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့ကြီးသည် တိုက်ပွဲများကြောင့် များစွာ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
အပြော: ၁၉၈၀ အစောပိုင်းမှာ အထပ်နှိမ့် အဆောက်အအုံအသစ်တွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၉၈၀ အစောပိုင်းတွင် အထပ်နှိမ့် အဆောက်အအုံအသစ်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အပြော: တခြားမြို့တွေမှာရှိတဲ့ ဒီဂရီကောလိပ်တို့ကတော့ ဘာသာအနည်းငယ်ကို မန္တလေးတက္ကသိုလ်နဲ့ ချိတ်ဆက်သင်ကြားခဲ့တယ်။
အရေး: တခြားမြို့များရှိ ဒီဂရီကောလိပ်တို့ကသာ ဘာသာအနည်းငယ်ကို မန္တလေးတက္ကသိုလ်နှင့်ချိတ်ဆက်သင်ကြားခဲ့သည်။
အပြော: နောက်ထပ် အကြီးအကျယ်လောင်ကျွမ်းခဲ့တဲ့မီးက ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီမှာ လောင်ကျွမ်းခဲ့တဲ့မီးဖြစ်တယ်။
အရေး: နောက်ထပ် အကြီးအကျယ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သောမီးမှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် လောင်ကျွမ်းခဲ့သောမီးဖြစ်သည်။
အပြော: မဏ္ဍလဆိုတဲ့ စကားက ခေတ်ကာလကြာလာတဲ့အခါ မဏ္ဍလေး၊ မန္တလေး စသဖြင့် ပြောင်းလာခဲ့တယ်လို့ ဆိုကြတယ်။
အရေး: မဏ္ဍလဟူသော စကားသည် ခေတ်ကာလ ကြာလာသောအခါ မဏ္ဍလေး၊ မန္တလေး စသည်ဖြင့် ပြောင်းလာခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
အပြော: မဏ္ဍလေးဖုရားသခင်ဆိုတဲ့ အရေးအသားကို (၁၅) ရာစုက ရေးထိုးခဲ့တဲ့ အင်းဝခေတ်ကျောက်စာမှာ တွေ့ရှိရသေးတယ်။
အရေး: မဏ္ဍလေးဖုရားသခင်ဟူသော အရေးအသားကို (၁၅)ရာစုက ရေးထိုးခဲ့သော အင်းဝခေတ်ကျောက်စာတွင် တွေ့ရှိရသေးသည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့က ဧရာဝတီမြစ်ရဲ့ လက်ဝဲဘက်ဖြစ်တဲ့ အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်မှာ တည်ရှိပြီး ဧရာဝတီမြစ်နဲ့ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ရဲ့ အကြား အနံ ၈ မိုင်ရှိတဲ့ မြေပြန့်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ဖြစ်သော အရှေ့ဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်၏ အကြား အနံ ၈ မိုင် ရှိသော မြေပြန့်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: မြောက်လတ္တီကျု ၂၁ ဒီဂရီ ၉၈ မိနစ်နဲ့ အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆ ဒီဂရီ ၀၈ မိနစ်ကြားမှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: မြောက်လတ္တီကျု ၂၁ ဒီဂရီ ၉၈ မိနစ် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆ ဒီဂရီ ဝ၈ မိနစ် ကြားတွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့က အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၅ စတုရန်းမိုင်ရှိပြီး လူဦးရေကတော့ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှာ ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၅၄၂၆ ယောက်လောက်ရှိတယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၅ စတုရန်းမိုင် ရှိ၍ လူဦးရေမှာ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၅၄၂၆ ယောက်ခန့်ရှိသည်။
အပြော: ရပ်ကွက် ၃၈၊ အိမ်ခြေပေါင်း ၃၅၀⁠၀၀ လောက် ရှိတယ်။ ရန်ကုန်မြို့လိုပဲ လူမျိုးပေါင်းစုံတဲ့ မြို့ဖြစ်တယ်။ ရာသီဥတုကတော့ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့ပြီး ဖုံထူတယ်။
အရေး: ရပ်ကွက် ၃၈ ၊ အိမ်ခြေပေါင်း ၃၅ဝဝဝ ခန့် ရှိ၏။ ရန်ကုန်မြို့ကဲ့သို့ပင် လူမျိုးပေါင်းစုံသော မြို့ဖြစ်၏။ ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့၍ ဖုံထူသည်။
အပြော: ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နေ့မှာ မန္တလေးမြို့ကို (၄) မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ကြေညာစာအမှတ် (၈၄) အရ မန္တလေးမြို့ကို (၄) မြို့နယ်ကနေ (၅) မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့တယ်။
အရေး: ၁၉၆၅ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၁)ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့ကို (၄)မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ လက်ထက် ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကြေညာစာအမှတ်(၈၄)အရ မန္တလေးမြို့ကို (၄)မြို့နယ်မှ (၅)မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အပြော: မန္တလေးမြို့က ကန်ကိုးကန်၊ ကုန်းကိုးကုန်း၊ တောင်ကိုးလုံး ဝန်းရံထားတယ်လို့ ဆိုကြတယ်။
အရေး: မန္တလေးမြို့သည် ကန်ကိုးကန် ၊ ကုန်းကိုးကုန်း ၊ တောင်ကိုးလုံး ဝန်းရံထားသည်ဟု ဆိုပါသည်။
အပြော: ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားက ရင်ငွေ့တော် (၇) ကြိမ် ပေးခဲ့တဲ့အတွက် သက်တော်ရှိတယ်လို့ ယုံကြည်ကြတယ်။
အရေး: ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားက ရင်ငွေ့တော် (၇)ကြိမ် ပေးခဲ့သဖြင့် သက်တော် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အပြော: မန္တလေးတောင်က မန္တလေးမြို့ရဲ့ မြောက်ဘက်မှာ တည်ရှိတယ်။
အရေး: မန္တလေးတောင်သည် မန္တလေးမြို့၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
အပြော: ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ကနေ ၂၃၀ မီတာ မြင့်တယ်။
အရေး: ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ ၂၃၀ မီတာ မြင့်သည်။
အပြော: မန္တလေးတောင်က မန္တလေးမြို့ကို အပေါ်ကနေ စီးပိုးအုပ်မိုးထားသလို ရှိတဲ့အတွက်၊ မန္တလေးတောင်ပေါ်ကနေ ကြည့်ရင် နန်းမြို့ရိုး၊ ကျုံးနဲ့တကွ မန္တလေးမြို့ရဲ့ ရှုခင်းကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန် မြင်တွေ့ရတယ်။
အရေး: မန္တလေးတောင်သည် မန္တလေးမြို့ကိုအပေါ်မှ စီးပိုးအုပ်မိုးထားသကဲ့သို့ ရှိပေရာ၊ မန္တလေးတောင်ပေါ်မှနေ၍ ကြည့်သော်နန်းမြို့ရိုး၊ ကျုံးနှင့်တကွ မန္တလေးမြို့၏ ရှုခင်းကို ကောင်းမွန်စွာမြင်တွေ့ရပေသည်။
အပြော: အရှေ့ဘက်ကို မျှော်ကြည့်လိုက်ရင် ရှမ်းရိုးမတောင်နဲ့ အနောက်ဘက်ကို ကြည့်လိုက်ရင် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းတွေကိုလည်း မြင်တွေ့နိုင်တယ်။
အရေး: အရှေ့ဘက်သို့ မျှော်ကြည့်လိုက်လျှင် ရှမ်းရိုးမတောင်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ ကြည့်လိုက်လျှင် ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်းများကိုလည်း မြင်တွေ့နိုင်ပေသည်။
အပြော: ကျုံးနဲ့ မြို့ရိုးကာရံထားတဲ့ မန္တလေး နန်းတော်ကြီးက ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ရဲ့ ဘုရင်တွေ စိုးစံခဲ့တဲ့ နေရာဖြစ်တယ်။
အရေး: ကျုံးနှင့် မြို့ရိုး ကာရံထားသော မန္တလေး နန်းတော်ကြီးသည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ ဘုရင်များ စိုးစံခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။
အပြော: ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗုံးကြဲတာ အကြိမ်ကြိမ် ခံခဲ့ရပြီး ပျက်စီးခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီး မြနန်းစံကျော် ရွှေနန်းတော်ကြီးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။
အရေး: ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းက ဗုံးကြဲခြင်း အကြိမ်ကြိမ် ခံခဲ့ရပြီး ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ပြုပြင်၍ မြနန်းစံကျော် ရွှေနန်းတော် ကြီးကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။