Ebyobufuzi: Ebikwata ku Democratic Party; Ekibiina kino kyatandikibwawo ku musingi gwa ddiini n’ebyenfuna ne kiba kya maanyi mu kutema empenda y’omuzannyo gw’ebyobufuzi mu Buganda nga Uganda tennaba kufuna bwetwaze. Buganda ly’ettundutundu erisinga obunene nga lirimu abantu ab’eggwanga erimu mu Uganda era ebadde mpagi luwaga mu byobufuzi bya Uganda okuva lwe yaweebwa obwetwaze okuva ku Bangereza. Nga bwe kyali ku bitundu ebirala mu Afrika, Buganda yayaniriza ebibinja by’abaminsane bisatu: - muno mwalimu Abakatoliki, Ab’ekkanisa ya Bungereza era abayitibwa Abakristaayo, n’Abasiraamu. Ebibinja bino byali ku mbiranye era byabbinkana nga buli kimu kirwana okufuna obuganzi, abagoberezi bangi bakyegatteko mu Buganda ne Uganda ey’awamu. Mu Buganda, ebibinja bino byonsatule byafuna abagoberezi era ne bifuuka bya maanyi nga buli kimu kirwana okulaba nga kye kirina obuganzi eri Kabaka. Kyokka we bwatuukira mu myaka gy’ataano, Abakristaayo be baali bawangudde, anti nga be basinga obuganzi eri Kabaka. Ekibiina ekyokusatu kyayingirawo nga kiva mu bantu ab’omu Bukiikakkono. Ebibiina bino byombi byali bikiikirira enzikiriza ez’enjawulo ezaali zikontana ennyo mu kiseera ekyo. Democratic Party yali ekiikirira Abakatoliki abaali balowooza nti baali basosoddwa okumala ekiseera okuva ku lutalo lw’e Mengo olwa lukumi mu lunaana kyenda mu ebiri. Uganda People’s Congress yo yali ewagirwa nnyo abantu abatali Baganda era abaalina obulumi olwa kye baayita okuba ng’Abaganda baali babuutikidde nnyo okuva mu lukumi mu lukaaga. Uganda People’s Congress yali ekulemberwa Milton Obote. Nga bwe kyali ku Democratic Party, ne bano baali bakuba kampeyini ey’okukola Gavumenti ey’ekipooli ey’okugatta ebitundu bya Uganda byonna awamu okukola Gavumenti ey’awamu era waaliwo enjawulo ntono nnyo wakati w’ebibiina byombi. Akalulu akaaliwo nga Uganda tennafuna bwetwaze kaalaga nti Democratic Party kye kyali ekibiina ekisinga obuwagizi. Wabula, Obote yabatebuka n’akola omukago n’ekibiina kya Kabaka Yekka era okukkakkana nga Milton Obote y’afuuse Ssaabaminisita wa Uganda eyasookera ddala era n’asuubiza okukuuma ekitiibwa kya Kabaka mu Buganda. Kyokka omukago ogwo tegwamala kiseera kiwanvu era mu gy’enkaaga Obote yalagira amagye okulumba olubiri lwa Kabaka era eyali Pulezidenti mu kiseera kye kimu, okukkakkana nga Muteesa awaŋŋangukidde e Bungereza. Ekibiina kya Kabaka Yekka kyawerebwa ne Benedicto Kiwanuka eyali akulira Democratic Party, n’asibwa.