Ensi ye sseŋŋendo ow'okusatu okuva ku njuba eno etuwa omusana. Ensi eno etwala emyaka kikumi miramba okwetooloola omusana gwaffe. Ensi ye pulaneti eyokusatu okuva ku Njuba era kye kintu kyokka eky’omu bwengula ekimanyiddwa okutereka obulamu. Wadde ng’amazzi amangi gasobola okusangibwa mu Nsengekera y’Enjuba yonna, Ensi yokka ye yimirizaawo amazzi ag’okungulu. Ebitundu nga nsanvu mu kimu ku buli kikumi kungulu w’ensi bikolebwa ennyanja, nga kino kikendeeza ku bbalaafu y’ensi, ey’enjuba, ennyanja, n’emigga. Ebitundu abiri mu mwenda ku kikumi ebisigadde ku ttaka ly’ensi, mulimu ssemazinga n’ebizinga. Olususu lw’ensi olw’okungulu lukolebwa ebipande by’ensi ebiwerako ebitambula empola, nga bikwatagana ne bivaamu ensozi eziwuuma, ne musisi. Omusingi ogw’ebweru ogw’amazzi ogw’ensi gukola ekifo kya magineeti ekibumba maginetosphere y’ensi, ne kikyusa empewo z’enjuba ezizikiriza. Empewo y’ensi esinga kubaamu nayitulojeeni ne okisigyeni. Amasoboza g’enjuba mangi gafunibwa ebitundu by’obutiti okusinga ebitundu eby’enjuba era gaddamu okusaasaanyizibwa olw’okutambula kw’empewo n’ennyanja. Omukka gw’amazzi gubeera nnyo mu bbanga era gukola ebire ebibikka ekitundu ekisinga obunene mu nsi. Ggaasi ezikola empewo mu bbanga nga kabonidayokisayidi ziteega ekitundu ky’amasoboza agava mu Njuba okumpi ne kungulu. Embeera y’obudde mu kitundu efugibwa latitudi, naye era efugibwa obugulumivu n’okumpi n’ennyanja ez’ekigero. Obudde obw’amaanyi, gamba ng’omuyaga ogw’omu bitundu eby’obutiti, okubwatuka, n’ebbugumu, bibaawo mu bitundu ebisinga obungi era bikosa nnyo obulamu.