CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: In view of the trade composition of the country, the industrial goods have, in comparison with food products and raw materials, started gaining dominant share in the country’s export.
Nepali: देशको व्यापार संरचनालाई हेर्दा निकासीतर्फ खाद्य वस्तु तथा कच्चा पदार्थह रुको तुलनामा औद्योगिक सामानहरुको स्थान महत्वपूर्ण हुन थालेको छ
English: The share of food products and raw materials in the total export was 21.9 percent in fiscal year 1990/91 and 19.4 percent in fiscal year 1991/92. similarly, which the share of industrial goods in total export stood at 78.1 percent in fiscal year 1990/91, it increased to 80.6 in fiscal year 1991/92.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा कुल निकासी व्यापारमा खाद्य बस्तु तथा कच्चा पदार्थको अंश २१.९ प्रतिशत र आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा १९.४ प्रतिशत थियो त्यस्तै कुल /४८ मा ७८.१ प्रतिशत रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा यसको अंश बढेर ८०.६ प्रतिशत रहेको छनिकासीमा औद्योगिक सामानहरुको अंश आर्थिक वर्ष २०४७।
English: The increased predominance of the industrial goods in the import trade composition in fiscal year  1990/91 continued to the subsequent year of 1991/92, too.
Nepali: पैठारीतर्फ आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा पैठारी व्यापारको संरचनामा औद्योगिक सामानहरुको नै बाहुल्यता रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा पनि सो कायम नै रहेको देखियो
English: The principal reason behind the fall in current account deficit was the slackness experienced in the increase of trade deficit.
Nepali: चालु खाताघाटा घट्नुको प्रमुख कारण व्यापारघाटाको बृद्धिमा केही मन्दता आउनु रहेको थियो
English: During these years also, foreign grants and loans played a major role in maintaining a favourable balance of payments situation.
Nepali: शोधनान्तर स्थितिलाई अनुतकूल बनाउनमा यी वर्षहरुमा पनि वैदेशिक ऋण तथा सहायताको नै प्रमुख भूमिका रहन गयो
English: Yet, compared to historical growth rate (1974/75-1989/90), it is on the decline.
Nepali: तापनि ऐतिहासिक बृद्धिदर(२०३१/३२-२०४६/४७ ) को तुलनामा घट्दो छ
English: For instance, while the trade deficit increased by 19.4 percent as current account by 32.0 percent in 1974/75–1989/90, they recorded average annual growth rates of 14.5 percent and 11.5 percent respectively during the period 1989/90-1991/92.
Nepali: उदाहरणार्थ २०३१/३२-२०४६/४७ मा व्यापारघाटा १९.४ प्रतिशतले र चालु खाता रकम ३२.० प्रतिशतले बढेकोमा २०४६/४७ अर्थतन्त्रमा कुल रकममा व्यापारघाटा र विदेशी ऋृणको भार निरन्तर रुपम ा बढिरहेको छ -२०४८/४९ को
English: As compared to the trade deficit of Rs 16,907.6 million in 1990/91, it has reached Rs 17,302.5 million in he first eleven months of 1991/92.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा व्यापारघाटा रु. १६६०.७६ करोड पुगेकोमा आर्थिक वर्ष २०४८/४९ को प्रथम ११ महिनामा रु. १७३०.२५ करोड पुगेको छअवधिमा क्रमशः १४.५ प्रतिशत र ११.१ प्रतिशत औसत वार्षिक बृद्धिदर र हेको छ
English: Although, there occurred a slight growth in service income (net) and transfer income (net), the rate growth was unable to meet the increase in trade deficit ad, consequently, the current account deficit has increased during these years.
Nepali: तर सेवा आय(खुद) र ट्रान्सफर आय(खुद) मा यी वर्षहरुमा केही बृद्धि भए तापनि व्यापारघाटा बृद्धि पूर्तिगर्ने किसिमले बढ ् ् न नसकेकोले पनि चालु खाता घाटा बढ न गएको हो
English: While in 1990/91 the balance of payment surplus was Rs 4,781.2 million, the surplus reached Rs 4,306.6 million in the first eleven months of 1991/92.
Nepali: शोधनान्तर स्थिति आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा रु. ४७८.१२ करोड शोधनान्तर बचत भएकोमा आर्थिक वर्ष २०४८/४९ को प्रथम ११ महिनामा रु. ४३०.६६ करोड बचत देखिन आयो
English: Thus, as a result of the increased flow of external loans and capital and capital and miscellaneous capital (net), there has been an increase in the balance of payments surplus this year also in spite of the considerable increase in trade deficit and current account deficit.
Nepali: यसरी यस वर्ष पनि व्यापार घाटा र चालु खाता घाटामा निकै बृद्धि भए पनि वैदेशिक ऋण तथा पंय्.त्र्ूजी तथा अवर्गीकृत रकम (खुद) मा भएको बृद्धिले गर्दा शोधनान्तर बचतमा बृद्धि हुन सकेको छ।
English: The policy of partial convertibility in foreign exchange was adopted since 4th march 1992. Following its introduction, the commercial banks have begun foreign exchange transactions at open market exchange rate for payments to these sectors.
Nepali: ७. विदेशी विनिमयको स्थिति : २०४८ फागुन २१ गते देखि विदेशी विनिमयमा आंशिक परिवर्त्यता अपनाइएको ार्जन गरिएको विदेशी मुद्रा तथा यी क्षेत्रहरुलाई गरिने भूक्तानीका लागि वाणिज्य बैङ्कहरुले खुला बजार विनिमयदरमा विदेशी मुद्राको खरीद बिक्री गर्ने गरिएको छ थियो
English: The foreign exchange reserve which stood at an amount equivalent to Rs 11,984.6 million in mid July, 1990, increased to Rs 19,270 million in mid July, 1991. thus, while the foreign exchange reserve in mid July, 1990, was Just sufficient to cover 7.6 months of imports, the reserve grew sufficiently to cover 9.9 months of imports by mid July 1991.
Nepali: यो व्यवस्था लागु भएपछि व्यापार तथा सेवा क्षेत्रबाट अ विदेशी मुद्राको सञ्चिति तर्फ २०४७ आषाढमा रु. ११९८.४६ करोड बराबरको कुल विदेशी मुद्रा सञ्चित रहेकोमा २०४८ आषाढमा रु. १९२७.० करोड पुगेको थियो २०४७ आषाढमा कुल विदेशी मुद्रा सञ्चितिबाट ७.६ महिनाको पैठारी धान्न पर्याप्त थियो भने २०४८ आषाढमा आएर यसबाट ९.९ महिनाको पैठारी धान्न सकिने देखियो।
English: 1989/90 to F.Y. 1991/92, the major food crops recorded a decline of 2.2 percent in production and 0.7 percent in cultivation area.
Nepali: १.१ कृषि : आर्थिक वर्ष२०४६/४७-२०४८/४९ को अवधिमा मा प्रमुख खाद्यान्न बालीहरुको उत्पादन २.२ प्रतिशतले र खाद्यान्न बालीको क्षेत्रफलमा भने ०.७ प्रतिशतले घट ् न गएको थियो
English: During the same period the productivity of food crops declined by 1.5 percent.
Nepali: सोही
English: The rate of productivity went up by 7.9 percent. As regards the sale and distribution of production inputs in F.Y.
Nepali: अवधिमा खाद्यान्न बालीको उत्पादकत्वमा १.५ प्रतिशतले ह्रास भएको थियो प्रमुख नगदेबालीहरुतर्फ सोही अवधिमा उत्पाद नमा ९.६ प्रतिशत बृद्धि भएको थियो भने क्षेत्रफल १.५ प्रतिशत बृद्धि भएको थियो
English: 1990/91, 72,719 metric tons of chemical fertilizers and 2,325 metric tons of seeds were sold.
Nepali: उत्पादकत्वमा ७.९ प्रतिशतले बृद्धि भएको थियो उत्पादन साधनहरुको बिक्री वितरणतर्फ आर्थिक वर्ष ०४७/४८ मा रासायनिक मलखाद ७२,७१९ मे.टन र बीउ २३२५ मे. टन बिक्री वितरण हुन सकेको थियो
English: At the same time, agricultural credit disbursed during that period amounted to Rs 1095.3 million. It is estimated that 86.000 m. tons of chemical fertilizers and 2210 m. tons of improved seeds were sold in F.Y.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा रासायनिक मलखाद ८६,००० मे.टन र उन्नत बीउ २२१० मे.टन बिक्री वितरण हुन सक्ने अनुमान गरिएको छकृषिऋण उपलब्ध गराउन सकेको थियो
English: 1991.92. similarly, agricultural credit to the tune of Rs 1,220.2 million is expected to have been made available.
Nepali: त्यस्तै रु. १ अरब २२ करोड २ लाख बराबरको कृषि ऋण उपलब्ध हुन सक्न
English: 1.2 	Forest: in forestry development, while tree plantation was carried out in 8,956 hechtares in F.Y. 1990/91, it was, carried out in 11,794 hectares in F.Y.
Nepali: े अनुमान गरिएको छ १.२ वन : वन विकासतर्फ आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा जम्मा ८,९५६ हेक्टरमा वृक्षारोपण भएकोमा आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा ११,७९४ हेक्टरमा वृक्षारोपण भएको थियो
English: 1991/92. in the soil conservation and watershed management sector, 29 gulley control, 24 landslide control, terrace-rehabilitation work in 92 hectares and protection of 43 water sources were accomplished and 283 tons pf medicinal herbs were processed.
Nepali: भू तथा जलाधार संरक्षणतर्फ २९ वटा गल्छी नियन्त्रण, २४ वटा पहिरो नियन्त्रण, ९२ हेक्टरमा गह्रा सुधार र ४३ वटा पानी मुहान संरक्षण भएको थियो र २८३ मे.टन. जडीबुटी प्रशोधन भएको थियो
English: Similarly, in 1991.92 it was expected to accomplish tree plantation for soil conservation in 740 hectares, control of 34 gulleys, 83 numbers of landslide control activities, terrace rehabilitation in 239 hectares and protection of 61 water sources.
Nepali: यसै गरी २०४८/४९ मा ७४० हेक्टरमा भू संरक्षण वृक्षारोपण, ३४ वटा गल्छी नियन्त्रण, ८३ वटा पहिरो नियन्त्रण, २३९ हेक्टरमा गह्रा सुधार र ६१ वटा पानी मुहान संरक्षण हुन सक्ने अ नुमान गरिएको छ
English: During the same period, 204 m. tons of medicinal herbs also is expected to have been  processed.
Nepali: साथै सोही अवधिमा २०४ मे.टन जडिबुटी प्रशोधन हुने अनुमान गरिएको छ
English: While the irrigation facility was available to additional 20,810 hectares only in 1990/91, it is estimated to have been extended to an additional area of 27,527 hectares.
Nepali: १.३ सिय्.त्र्चाई : आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा जम्मा २०,८१० हेक्टर जमीनमा भएको र २०४८/४९ मा २७,५२७ हेक्टर थप जमीनमा सिय्.त्र्चाइ सुविधा उपलब्ध हुन सक्ने अनुमान छ
English: Thus the total irrigated land is estimated to have reached 598,804 hectares, which forms 22.84 percent of the total cultivable land.
Nepali: यसरी अधिराज्यमा कुल सिञ्चित क्षेत्र ५,९८,८०४ हेक्टर पुग्न गएको अनुमान छ जुन कुल कृषियोग्य भूमिको २२.८४ प्रतिशत हुन आउय्.त्र्दछ।
English: 2. Industry, Tourism and Electricity:
Nepali: २. उद्योग, पर्यटन तथा विद्युत्
English: The industrial production index increased by 29 percent (1986/87=100) in the fiscal year 1990/91. the main reason behind the higher growth in industrial production that year can be attributed to the convenient supply of industrial raw materials following the end of the trade and transit impasse between Nepal and India in May 1990.
Nepali: २.१ उद्योग : आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा औद्योगिक उत्पादन सूचकाङ्कमा (२०४३/४४.१००) २९.० प्रतिशतले बढेको थियो यस वर्ष बढी दरमा औद्योगिक उत्पादन बढ्नुको मुख्य कारणमा २०४७ साल जेष्ठ महिनामा नेपाल भारतबीचको व्यापार तथा पारवहनसम्बन्धमा रहेको गतिरोध समाप्त भई औद्योगिक कच्चा पदार्थहरुको आपूर्तिमा सरलता आएको नै मान्न सकिन्छ
English: In that fiscal year the capacity utilization in sugar, cement, brick and tiles and jute sect ors recorded an increase.
Nepali: उक्त आर्थिक वर्षमा चिनी, सिमेण्ट र इय्.त्र्टा टायल र जूट क्षेत्रको क्षमता उपयोगमा बृद्धि भएको थियो
English: The industrial production is estimated to have risen by 15.7 percent in F.Y.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा १५.७ प्रतिशतले औद्योगिक उत्पादन बढ्ने अनुमान छ
English: 1991/92. it is estimated that is this year there has been an increase in the production of animal feed, cotton cloth, jute goods, powder soap, cement, beer, battery, plastic and jute items.
Nepali: यस वर्ष पशुदाना, सूति कपडा, जुटका सामान, धुलो साबुन, सिमेण्ट, बियर, व्याट्री , प्लाष्टिक र जुटका सामानको उत्पादन बृद्धि भएको अनुमान गरिएको छ
English: During these years, the share of small and cottage industries in gross domestic product remained around 1 percent.
Nepali: यी वर्षहरुमा साना तथा घरेलु उद्योगको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा देन करीब १ प्रतिशतको हाराहारीमै रह्यो
English: 1990/91, it was estimated the in F.Y. 1991/92 there would be an investment of about Rs 1,801.4 millions on 4708 industries registering within the first nine months.
Nepali: आ.व. २०४७/४८ को प्रथम ९ महिनामा दर्ता भएका घरेलु तथा साना उद्योगहरुमा करीब रु. १७२.३४ करोड लगानी भएकोमा आ.व. २०४८/४९ को प्रथम ९ महिनामा ४७०८ उद्योगहरुको दर्ता भई करीब रु. १८०.१४ करा ेड लगानी हुने अनुमान गरिएको थियो।
English: 2.2 	Tourism: New trekking routes were opened in mustang and Manang regions in the two 1990/91 and 1991/92 fiscal years.
Nepali: २.२ पर्यटन : आ.व. २०४७/४८ र २०४८/४९ गरी दुई वर्षमा मुस्ताङ र मनास्लुजस्ता क्षेत्रमा पदयात्राको लागि नयाय्.त्र् ठाय्.त्र्उहरु खुला गरिएको छ
English: Permission was granted within this period to three private companied to operate air services and to one to operate companies to operate air services and to one to operate helicopter service.
Nepali: यस अवधिमा ३ वटा निजी कम्पनीहरुलाई बायु सेवा सञ्चालन गर्न र १ वटालार्ई हेलिकप्टर सर्भिस सञ्चालन गर्न स्वीकृति प्रदान गरिएको छ
English: In respect of the extension of airport facilities, the installation of terminal tower equipment was completed in Tribhuvan International Airport and at Nepalgunj, Dhangarhi, Surkhet, Simra and Rumjatar air fields.
Nepali: विमानस्थल सुविधा विस्तारतर्फ यस अवधिमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, नेपालगञ्ज, धनगडी, सुर्खेत, सिमरा र रुम्जाटारमा टर्मीनल भवन उपकरणहरुको जडान, सुधार र सञ्चालन कार्य भएको छ
English: The number of foreign tourist arrival which stood at 279,747 in F.Y. 1990/91 increased by 7.8 percent to 301, 496 in F.Y.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा विदेशी पर्यटकहरुको संख्या २७९,७४७ भएकोमासो संख्यामा करीब ७.८ प्रतिशत बृद्धि भई २०४८/४९ मा विदेशी पर्यटकहरुको संख्या ३०१,४९६ पुग्न गयो
English: 1991/92. while the foreign currency earning in 1990/91 was equivalent to US dollar 56.9 millions, it reached US dollar 62.1 million, going up by 9 percent in 1991/92.
Nepali: २०४७/४८ मा अमेरिकी डलर ५.६९ करोड बराबरको विदेशी मुद्रा आर्जन भयो भने २०४८/४९ मा विदेशी मुद्रा आर्जन २०४७/४८ को तुलनामा करीब ९ प्रतिशतले बृद्धि भई अमेरिकी डलर ६.२१करोड बराबर पुग्यो।
English: 2.3. Electricity: By the end of 1990/91, a total of 231.873 megawatts of hydropower was generated, which is 0.279 percent of the nation’s hydro power potential.
Nepali: २.३ विद्युत् : देशको कुल सम्भाव्य जलविद्युत् उत्पादनक्षमता ८३,००० मेगावाट रहेकोमा २०४७/४८ को अन्तसम्ममा २३१.८७३ मेगावाट अर्थात कुल उत्पादनक्षमताको ०.२७९ प्रतिशत मात्र उत्पादन गर्न सकिएको थियो
English: The total hydropower generation by 1991.92, reached 238.313 megawatts, which is 0.287 percent of the total potential.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४८/४९ सम्ममा कुल जलविद्युत्उत्पादन २३८.३१३ मेगावाट पुग्न गएको छ जुन कुल क्षमताको ०.२८७ प्रतिशत हुन आउय्.त्र्दछ।
English: 3. Transport and Communication:
Nepali: ३. यातायात तथा सञ्चार
English: 3. 1 	Transport:
Nepali: ३.१ यातायात
English: a. Roads: Until the end of fiscal year 1990/91, lkm. of road served 2194 people with 3083 km. blacktopped, 2281km. graveled and 3064 kms. Fair weather road totaling 8328 km.
Nepali: सडक : आर्थिक वर्ष २०४७/४८ को अन्तमा देशमा कालोपत्र ३०८३, खण्डास्मीत २१८१ र कच्ची ३०६४ गरी कुल ८३२८ कि.मी. सडक निमार्ण भई १ कि.मी. सडकले २१९४ जनसंख्यालाई सुविधा पुर्‍याएको थियो - क)
English: b. Air Transport: By 1990/91 and 1991/92 there were, including Tribhuvan International Airport, 43 air fields in the country of different capacities, serving 1 Jet plane, 8 Avro air planes, 30 Twin otters and 4 Pilatus Porter.
Nepali: (ख) हवाइ यातायात : २०४७/४८ र २०४८/४९ सम्ममा देशमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल समेत गरी जम्मा ४३ वटा विमानस्थलहरु रहेका थिए जसमध्ये जेट विमानस्तरीय १, एभ्रो विमानस्तरीय ८, टुइन अटर विमानस्तरीय ३० र पिलाटस् पोर्टरस्तरीय ४ थिए
English: Air service was operated to 36 destinations in the domestic sector and to ten major cities in foreign countries in 1990.91 and the same situation was maintained in the fiscal year 1991/92,too.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४७/४८ मा आन्तरिकतर्फ ३६ स्थानमा र अन्तर्राष्ट्रियतर्फ १० प्रमुख विदेशी शहरहरुमा उडान सेवा सञ्चालन भएको थियो भने २०४८/४९ मा पनि सोही अनुरुप नै हवाई सेवा सञ्चालन भएको थियो।
English: 3.2 	Communication:
Nepali: ३.२ सञ्चार :
English: a. Postal services: By the fiscal year 1990/91, there were all together 2231 post offices consisting of 1 General post office, 74 District Post offices, 477 Area post offices and 1676 Additional Post offices.
Nepali: (क) हुलाक सेवा : आ.व. २०४७/४८ मा अधिराज्यमा गोश्वारा हुलाक १, जिल्ला हुलाक ७४, इलाका हुलाक ४७७ र अतिरिक्त हुलाक १६७९ गरी कुल २२३१ हुलाकहरु सञ्चालन भएका थिए
English: The figure increased to 2271 post offices by the end of F.Y. 1991/92.
Nepali: आ.व. २०४८/४९ को अन्तसम्ममा जम्मा हुलाकसंख्या २२७१ पुगेको छ
English: Thus, by the end of F.Y. 1991/92, one post office served 8146 people in an area of 65 sq. kms.
Nepali: यसरी २०४८/४९ को अन्तसम्ममा १ हुलाकले ६५ वर्ग किलोमिटरका ८१४६ जनसंख्यालाई सेवा प्रदान गरेको छ।
English: b. 	Telecommunication Service: A total of 57,320 telephone lines were distributed in 38 urban areas by mid January 1991, with one line serving 3200 people.
Nepali: (ख)दूर सञ्चार सेवा : २०४७ पौषसम्ममा ३८ शहरी क्षेत्रमा जम्मा ५७,३२० टेलिफोन लाईन वितरण भई एक लाईनले ३२०० जनसंख्यालाई सेवा उपलब्ध भएको थियो
English: The telephone line and population ration stood at 1:290 by January 1991 with the distribution of 65,298 telephone lines in 38 urban areas.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४८/४९ को पौषसम्ममा ३८ नगरक्षेत्रमा ६५,२९८ टेलिफोन लाईन वितरण भई टेलिफोन लाईन जनसंख्या अनुपात १ः२९० रहेको थियो
English: While STD and ISD facilities were available at 62 places on 50 districts until January 1991, these service were made available at 69 places in 55 districts by January 1992.
Nepali: २०४७ पौषसम्म ५० जिल्लाको ६२ जिल्लामा एस.टि.डी. र आइ.एस.डी. सेवा उपलब्ध भएकोमा २०४८ पौषसम्ममा५५ जिल्लाको ६९ स्थानहरुमा सेा सेवाहरु उपलब्ध भएका थिए
English: Similarly, the number of countries with ISD telephone connection increased from 38 in January 1991 to 50 in January 1992.
Nepali: त्यस्तै क्ष्क्म् टेलिफोन सम्पर्क रहेको मुलुकको संख्या २०४७ पौषमा ३८ रहेकोमा २०४८ पौषमा यो संख्या ५० पुगेको थियो।
English: 4. Social services:
Nepali: ४. सामाजिक सेवा
English: In primary education, the student enrolment reached 2, 788, 644, the number of schools 17,842 and the number of teachers 71,213 by mid April, 1990, which established the school-student ration at 1:156 and the teacher-students, schools and teachers increased respectively to 2,926,000; 18,681 and 74,849 giving rise to 1:157 school-student ration and still 1:39 teacher-student ratio.
Nepali: ४.१ शिक्षा : प्राथमिक शिक्षातर्फ २०४७ वैशाख सम्ममा विद्यार्थी संख्या २७,८८,६४४, विद्यालयसंख्या १७,८४२ र शिक्षकसंख्या ७१,२१३ पुगेको थियो जसअनुसार विद्यालय -विद्यार्थी अनुपात १ः१५६ र शिक्षक-विद्यार्थी अनुपात १ः३९ रह्यो
English: In lower-secondary education, the student enrolment figure being 344,138, the number of schools 3,964 and the number of teachers 74,849, the school-student ratio remained at 1:87 and teacher-student ration at 1:28 by mid April 1990.
Nepali: २०४८ वैशाखसम्ममा विद्यार्थीसंख्या २९,२६,००० विद्यालयसंख्या, १८,६८१ र शिक्षकसंख्या ७४,८४९ पुगेको थियो जसअनुसार विद्यालय -विद्यार्थी अनुसार १ः१ ५७ र शिक्षक-विद्यार्थी अनुपात १ः३९ नै रह्यो
English: The school-student ration and the teacher-student ration reached 1:98 and 1:29, as the numbers of enrolled students, school and teacher increased to 381,000, 4,092 and 13,207 respectively by mid April 1991.
Nepali: २०४८ वैशाखसम्ममा विद्यार्थीसंख्या ३,८१,०००, विद्यालय संख्या ४,०९२ र शिक्षकसंख्या १३,२०७ पुगेको हुंदा विद्यालय -विद्यार्थी अनुपात १ः९३ र शिक्षक-विद्यालय अनुपात १ः२९ पुग्न गयो
English: In secondary education, the figure of student enrolment, stood at 364,525, the number of schools at 1,953  ad the number of theachers at 12,399 in 1990, which resulted in 1:187 school-student ration and 1:35 teacher-student ration.
Nepali: माध्यामिक शिक्षासम्बन्धमा २०४७ मा विद्यार्थीहरु ३,६४,५२५ विद्यालयसंख्या १,९५३ र शिक्षकसंख्या १०,४२१ पुगेको थियो जस अनुसार विद्यालय-विद्यार्थी अनुपात १ः१८७ र शिक्षक
English: By 1991, the student-enrolment reached 386,000, the number of schools 2081 and the number of teachers 11,383, giving rise to a school-student ration of 1:185 ad a teacher-student ration of 1:34.
Nepali: -विद्यार्थी अनुपात १ः३५ रह्यो २०४८ सम्ममा विद्यार्थीसंख्या ३,८६,०००, विद्यालयसंख्या २०८१ र शिक्षकसंख्या ११,३८३ रही विद्यालय -विद्यार्थी अनुपात १ः१८५ र शिक्षक-विद्यार्थी अनुपात १ः३४ रह्यो
English: In higher technical education, the student enrolment was expected to have been 15,686 in 1990/91 and 17,919 in 1991/92. in the field of higher general education, the enrolment figure was estimated to have stood at 78,061 in 1990/91 and 91,567 in 1991/9.
Nepali: माध्यमिक तहको शिक्षा क्रमशः निःशुल्क गर्ने क्रममा २०४८ देखि कक्षा ६ निःशुल्क गरिएको छ प्राविधिकतर्फको उच्च शिक्षामा २०४७/४८ मा १५,६८६ विद्यार्थी र २०४८/४९ मा १७,९१९ विद्यार्थीहरु भर्ना भएको अनुमान थियो
English: At the same time, a university also was established in the private sector.
Nepali: साधारण शिक्षातर्फ २०४७/४८ मा ७८,०६१ र २०४८/४९ मा ९१,५६७ विद्यार्थीहरु भर्ना भएको अनुमान थियो र साथै निजी क्षेत्रमा एक विश्व विद्यालय स्थापना गरियो।
English: Similarly, in order to reduce the student enrolment pressure on existing campuses and provide job-oriented education to students, a 12-class higher secondary education (10+2) programme was initiated.
Nepali: त्यस्तै सञ्चालनमा रहेका क्याम्पसमा विद्यार्थी भर्ना चाप कम गर्न र विद्यार्थीलाई रोजगारमूलक शिक्षा प्रदान गर्न उच्च माध्यमिक शिक्षा १२ कक्षा (१०ं२) गर्न नयाय्.त्र् कार्यक्रम सञ्चालन गरियो
English: 4.2 	Health: By the fiscal year 1991/92, the number of hospitals reached 111, health posts 816, health centres 18 and Ayurved hospitals 155 and during the same period the number of doctors and women health volunteers (nurses) stood at 1,182 and 24,000 respectively.
Nepali: ४.२ स्वास्थ्य : आर्थिक वर्ष २०४८/४९ सम्ममा अस्पतालसंख्या १११, अस्पताल शय्या ४७६८, स्वास्थ्य चौकी ८१६, स्वास्थ्य केन्द्र १८ र आयुर्वेद औषधालय १५५ पुगेको छ भने यसै अवधिमा डाक्टरको संख्या १,१८२ र महिला स्वास्थ्य स्वयम्सेवीका(परिचारिका) को संख्या २४००० पुगेको छ
English: Thus, the doctor-partient ration and the hospital bed- population ration reached 1:15, 800 and 1:3,967 respectively.
Nepali: यसरी २०४८/४९ सम्ममा डाक्टर-जनसंख्या अनुपात १ः१५,८००, अस्पताल शय्या -जनसंख्या अनुपात १ः३९६७ पुगेको छ
English: At present, the average life-expectancy of the Nepalese people is estimated to have reached 54 years.
Nepali: हाल नेपालीहरुको सरदर आयु ५४ वर्ष पुगेको अनुमान छ
English: Infant mortality rate stands 102, child death rate at 165, the crude birth rate at 39.60 and crude death rate at 14 per thousand respectively.
Nepali: शिशु मृत्युदर १०२, बाल मृत्युदर १६५, कोरा जन्मदर ३९.६० र कोरा मृत्युदर १४ प्रतिहजार पुगेको छ।
English: 1990/91, 5,878,000 people in the rural areas and 1,163,000 people in the urban areas, a total of 7,041,000 people had access to drinking water facilities.
Nepali: ४.३ खानेपानी : आ.व. २०४७/४८ को अन्त्यसम्ममा ग्रामीण क्षेत्रमा ५८ लाख ७८ हजार र शहरी क्षेत्रमा ११ लाख ६३ हजार गरी कुल ७० लाख ४१ हजार जनसंख्यालाई खानेपानीसुविधा पुग्न गएको अनुमान थियो
English: Out of this figure, it was in 1990/91 alone that the drinking water facility was provided to 482,899 people.
Nepali: यसमध्ये २०४७/४८ मा मात्र ४,८२,८९९ जनसंख्यालाई थप खानेपानीसुविधा उपलब्ध हुन सकेको अनुमान थियो
English: 1991/92 the drinking water facility will have been provided to an additional number of 830,000 people, 30,000 in the urban areas and 8000,000 in the rural areas.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०४८/४९ मा शहरीतर्फ ९ हजार र ग्रामीणतर्फ ८ लाख २१ हज ार गरी कुल ८ लाख ३० हजार थप जनसंख्यालाई खानेपानीसुविधा पुग्न जाने अनुमान छ
English: Thus, according to an estimate, by the end of F.Y. 1991/92, 6,699,000 people (39 percent) in the rural sector and 1,172,000 people in the urban areas (66 percent), a total of 7,871,000 people would have has access to drinking water facilities.
Nepali: यसरी २०४८/४९ को अन्तसम्ममा ग्रामीणक्षेत्रमा कुल ६६ लाख ९९ हजार (३९ प्रतिशत) र शहरी क्षेत्रमा ११ लाख ७२ हजार(६६ प्रतिशत) गरी कुल ७८ लाख ७१ हजार(४२ प्रतिशत) जनसंख्यालाई खानेपानीसुविधा पुग् ने अनुमान गरिएको थियो।
English: Challenges: As a result of the controlled and protection-oriented policies of the past, the economy could not achieve desired level of development and economic distortions emerged.
Nepali: प्रजातन्त्र पुनः स्थापनाको पूर्वको अवधिमा नियन्त्रण र संरक्षणमुखी नीतिले गर्दा अर्थतन्त्रले चाय्ि.त्र्हदो मात्रामा विकास गर्न सकेन र आर्थिक विसङ्धगतिहरु देखापर्न थाले
English: This led to anomalies in the allocation of resources.
Nepali: यसले साधनको बाय्.त्र्डफाय्.त्र्डमा बि/ति पैदा गर्‍यो
English: In the absence of a competitive atmosphere, attention was not paid towards increasing efficiency.
Nepali: प्रतिस्पर्धात्मक वातावरणको अभ ावमा दक्षता बढाउने तिर ध्यान गएन
English: Therefore, no satisfactory achievement could be made in the economic sector.
Nepali: त्यसकारण आर्थिक क्षेत्रमा सन्तोषजनक प्रगति हुन सकेन
English: This gave was to increasing poverty problem.
Nepali: यसबाट गरीबीको समस्या बढ्दै गयो
English: The impact of this situation was evidently felt in the last two years, as well.
Nepali: यसको प्रभाव विगत दुई वर्षहरुमा पनि देखा पर्‍यो
English: During the past two years, there was instability in agricultural production.
Nepali: विगत दुई वर्षमा कृषिक्षेत्रको उत्पादनमा अस्थिरता रह्यो
English: As a result of the continuing heavy dependence of gross domestic production on water conditions, the trends of annual fluctuations in economic growth rate persisted.
Nepali: कुल राष्ट्रिय उत्पादनमा मौसममाथि नि र्भर ्रहने प्रवृत्तिमा कमी नआउनाले देशको आर्थिक बृद्धिदर प्रतिवर्ष घट
English: In 1991/92, the meager growth of 0.1 percent in agricultural sector are believed to provide  impetus to the growth rate of non –agricultural sector in the years to come.
Nepali: बढ् भइरहने प्रवृत्ति देखापर्दै आएको छ आ.व. २०४८/४९ मा कृषिक्षेत्रको उत्पादन ०.१ प्रतिशतले मात्र बढ न सकि कुल गार्हस्थ्य उत्पादन ् बृद्धिदरलाई प्रतिकूल असर पारेको छ गैर कृषिक्षेत्रको उत्पादनमा भने सन् तोषजनक प्रगति भएको छ तर