CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: a. 	Malaria Eradication By the end of the Third Plan, out of the total population of 6.2 million living in malarious areas in the country, 45 percent has been covered by the ‘consolidation phase’ and 46 percent has been reached by the ‘attack phase’.
Nepali: औलो उन्मूलनतर्फ योजना अवधिमा औलो ग्र िसत क्षेत्रहरुमा बसोबास गरेका ६२ लाख जनसङ्ख्या मध्ये ४५ प्रतिशत कन्शोलिडेसन(डि.डि.टी. छर्ने काम बन्द भई रेखदेख गर्ने) अवस्थामा पुगेका र बाँकी ४६ प्रतिशत आक्रमण अवस्थामा (डि.डि.टी. छर्कने कामको अलावा रोगी पत्ता लगाई उपचार गर्ने अवस्था) छन
English: It was originally planned to bring 50 percent of the malarious areas of the central and eastern zone s into the maintenance phase within the first year of the Fourth Plan.
Nepali: अधिराज्यको मध्यमाञ्चल तथा पूर्वाञ्चलमा पर्ने औलो ग्रसित क्षेत्रहरु प्रतिरक्षा अवस्थामा लगिने योजना भएकोमा, स्वास्थ्य संस्थाहरुको विकास गर्न समय लाग्ने हुँदा, सो क्षेत्रलाई रेखदेख अवस्थामै राख्नुपर्ने वाध्यता भई केही मात्र प्रतिरक्षा अवस्थामा लैजान सकिने छ
English: But, in the absence of a basic health infrastructure to take over these activities, only 10 per cent of the areas is expected to enter the maintenance phase by the first year of the Plan.
Nepali: यसरी प्रथम आर्थिक वर्षमा सम्पूर्ण औलोग्रसित क्षेत्रको १० प्रतिशत जनसङ्ख्यालाई प्रतिरक्षा अवस्थामा, करिब ६० प्रतिशत रेखदेख अवस्थामा र ३० प्रतिशत आक्रमण अवस्थामा हुने लक्ष्य राखिएको छ।
English: Depending on the progress in establishing a health infrastructure by the end of the Fourth Plan, 75 percent of the malarious areas of the country will enter the maintenance phase with 25 per cent taken into the consolidation phase. No area will remain in the attack phase.
Nepali: स्वास्थ्य संस्थाहरुको समुचित विकास भएमा योजनाको अन्त्यसम्ममा औलो ग्रसित क्षेत्रको सम्पूर्ण वस्थामा जाने र बँाकी २५ प्रतिशत रेखदेख अवस्थामा रही रहने र आक्रमण अवस्थामा प्रायः कुनै क्षेत्र पनि नहने लक्ष्य रखिएको छजनसङ्ख्याको ७५ प्रतिशतसम्म प्रतिरक्षा अ
English: b. 	Leprosy Control The leprosy control programme is in operation in Bagmati and Narayani zones.
Nepali: कुष्ठरोग नियन्त्रण कार्यक्रमअन्तर्गत बाग्मती तथा नारायणी अञ्चलमा रोग पत्ता लगउने तथा स्वास्थ्य संस्थाहरुमा उपचारको व्यवस्था मिलाउनेलक्ष्यअनुसार कार्य भएको छ
English: During the Fourth Plan, the programme will be extended to Janakpur, Sagarmatha, Kosi, Mechi and Lumbini zones.
Nepali: यस योजनामा बाग्मती र नारायणी अञ्चलका साथै जनकपुर, सगरमाथा, कोशी, मेची र लुम्बिनी अञ्चलमा पनि कार्यक्रम विस्तार गर्दै लैजाने योजना छ
English: Under this project, programmes of school-health-activities to discover leprosy cases, population surveys, examinations of germs, the establishment of new treatment centers, and the training of auxiliary health workers will be conducted.
Nepali: बिरामी पत्ता लगाउन स्कूल र जनसङ्ख्या सर्भे, प्रयोगशालामा किटाणुहरुको परीक्षण गर्ने, नयाँ स्वास्थ्य संस्थाहरुमा उपचारको व्यवस्था मिलाउने र सहायक स्वास्थ्य कार्यकर्ताहरुलाई तालिम दिने कार्यक्रम छ
English: d. 	Small-Pox Control During the Third Plan nearly 5.4 million persons received vaccination against small-pos. in this Plan period, the programme is to vaccinate 80 pe rcent of population and to revaccinate them as necessary in various parts of the country.
Nepali: बिफर उन्मूलन कार्यक्रमअन्तर्गत तेस्रो योजना अवधिमा करिब ५४ लाख मानिसलाई बिफर विरुद्ध खोपाउने काम भएको छ यस योजनामा १४ अञ्चलमा ८० प्रतिशत जनसङ्ख्यालाई विफर विरुद्ध खोपाउने,  नवजात शिशुहरु र यात्रीहरुलाई खोपाउने तथा जनसङ्ख्यालाई समय समयमा पुनः खोपाउने र यो योजना कार्यन्वित गर्न कर्मचारीहरुलाई तालिम दिई खटाउने, भ्याक्सीन ठाउँ ठाउँमा पुर्‍याउने इत्यादि हुनेछ।
English: e. 	Family Planning and Maternity and Child Health
Nepali: (ङ)  परिवार नियोजन तथा मातृ शिशु कल्याण :
English: The main objective of the family planning programme is to raise the living standard of the general public by bringing about a proper balance between production and population growth. The family planning programme was included in the National Plan for the first time in 1965.
Nepali: देशमा भएको आर्थिक उत्पादन र जनसङ्ख्या बृद्धिमा सन्तुलन ल्याई जनताको जीवनस्तर वृद्धि गराउनु यस योजनाको मुख्य उद्देश्य हो परिवार नियोजन तथा मातृ शिशु कल्याण कार्यक्रमको लक्ष्यअनुसार ६० वटा क्लिनिक खोलिएका छन
English: And since the fourth year of the Third Plan, this programme has been intensively operated as the Family Planning and Maternity and Child Health Project. During the Third Plan period.
Nepali: तेस्रो योजनामा सर्वप्रथम परिवार नि योजन कार्यक्रमलाई राष्टि्रय योजनाको रुपमा समावेश गरिएको थियो र योजनाको चौथो वर्षदेखि यसलाई परिवार नियोजन तथा मातृ शिशु कल्याण योजनाको रुपमा विस्तृत रुपले चालू गरिएको छ
English: In the Fourth Plan period, 260 clinics will be established in different parts of the country. The number of district offices will be raised from 25 to 40.
Nepali: चौथो योजनामा देशका विभिन्न क्षेत्रह रुमा गरी प. नि. मा. शि. क. क्लिनिकहरुको सङ्ख्या २६० र जिल्ला कार्यालयहरुको सङ्ख्या ४० पुर्‍याइने छ
English: The programme intends to provide family planning services to 15 per cent of married couples. The facilities of B.C.G., small-pox, Polio, D.P.T. vaccinations and other treatment will be provided to 4,00,000 children under 5 years of age.
Nepali: साथै १५ देखि ४५ बर्षसम्मका विवाहित दम्पत्तिमध्ये १५ प्रतिशतलाई परिवार नियोजन सेवा, ५ वर्षसम्मका करिब ४ लाख शिशुह रुलाई स्वास्थोपचार तथा बिफर, बि.  सि. जी., पोलियो, डि. पि. टी. भ्याक्सीन र १० वटा गाउँहरुमा प्रसूति सेवा उपलब्ध गराउने यस आयोजनाको कार्यक्रम छ
English: Other programmes include the training of health personnel of different levels, the construction of necessary buildings, and wider publicity on the values of family planning. Curative Services
Nepali: यसको अलावा विभिन्न तहका स्वास्थ्य कार्यकर्ताहरुको तालिम, केही आवश्यक भवन निर्माण र परिवार नियोजन तथा मातृशिशु कल्याण सम्बन्धमा प्रचार प्रसार आदि कार्यक्रमहरु राखिएका छन्।
English: Attempts will be made to bring about greater coordination between the preventive and curative services, although the preventive health service is given in the Plan.
Nepali: माथि उल्लिखित प्रतिकात्मक सेवालाई प्राथ मिकता दिई प्रतिकारात्मक तथा चिकित्सा सेवामा सामञ्जस्य  ल्याउने प्रयास गरिनेछ
English: Progress in the field of health services in Nepal during the last few years has been considerable.
Nepali: नेपालमा गत केही वर्षयता स्वास्थ्य सेवातर्फ निकै प्रगति भएको देखिए तापनि अन्य विकासोन्मुख  देशहरुको दाँजोमा नेपाल यस क्षेत्रमा ज्यादै पिछडिएको पाइन्छ
English: At present there are 54 hospitals with about 1875 hospital beds, and the number of doctors has reached 300.
Nepali: अधिराज्यमा हाल अस्पतालहरुको सङ्ख्या ५४, तिनीहरुको शैय्या सङ्ख्या १,८७५ र डाक्टरहरुको सङ्ख्या पुग नपुग ३०० मात्र छ
English: Since a large number of these are centered at Kathmandu and a few other urban areas, the facilities for curative services in other parts of the country are negligible.
Nepali: तर हाल यिनीहरु प्रायः काठमाडौं तथा अन्य शहरी क्षेत्रमा केन्द्रित भएको हुँदा, देशका अन्य भागमा चिकित्सा सेवाको सुविधा नगण्य प्रायः मान्न सकिन्छ
English: So keeping in view the growing demand of the people curative health services, the Fourth Plan aims to increase the number of beds and other facilities in the existing hospitals and to provide some facilitie s for specialized treatment at the zonal hospitals.
Nepali: तसर्थ जनसङ्ख्याको चिकित्सा सम्बन्धी सहुलियतको बढदो मागलाई ध्यानमा राखी चौथो योजनामा भईरहेको केही अस्पतालहरुमा शैया एवं अन्य सुविधाहरुको बृद्धि गर्ने र अञ्चल अस्पतालहरुमा केही हदसम्म विशेष चिकित्सा सहूलियत उपलब्ध गराइने छ
English: The existing hospitals will be developed into three categories: 50 to 100-bed zonal hospitals, 25 and 15-bed hospitals.
Nepali: चौथो योजना अवधिमा अस्पतालहरु ३ मुख्यस्तरमा विकास गरिनेछन्
English: As far as possible, uniformity will be maintained in the provision of similar technical and other facilities in all hospitals of the same category.
Nepali: ५० देखि १०० शैय्याका  अञ्चल अस्पताल, १५ शैय्याका अस्पतालहरु र २५ शैय्याका अस्पतालहरु प्रत्येक स्तरका अस्पतालहरुमा यथाशक्य एकै ढाँचामा प्राविधिक तथा अन्य सुविधा उपलब्ध गराइनेछ।
English: a. 50 to 100-bed hospitals
Nepali: ख.  ५०-१०० शैय्याका अस्पताल
English: At present there are 50-bed hospitals in Butwal, Jaleswar, Pokhara, Biratnagar, Birgunj and Nepalgunj. But they do not posses all the facilities necessary for 50-bed hospitals.
Nepali: तर यसमध्ये बुटवल, जलेश्वर, पोखरा अस्पतालहरुमा कतै आवश्यक भवनको कमी छ भने कतै सरसामान तथा प्राविधिकहरुको सुविधा उपलब्ध छैन हाल बुटवल, जलेश्वर, पोखरा, विराटनगर, वीरगञ्ज र नेपालगञ्जमा ५० शैय्
English: So in the Fourth Plan, all the 50-bed hospitals will be developed into ‘referal’ hospitals, and the necessary technical personnel, apparatus and other facilities will be provided.
Nepali: त्यस्तै अन्य अस्पतालहरुमा पनि आवश्यक सुविधाहरुको अभाव छ
English: Due to the increasing number of patients and the growing demand for hospital beds, the Biratnagar hospital will be converted into 100-bed hospital by providing 50 additional beds, similarly the Rajbiraj hospital will be converted into a 50-bed hospital by adding 25 maternity beds.
Nepali: याका सबै अस्पतालहरुलाई रेफरल अस्पतालको रुपमा विकास गर्न सबैमा आवश्यक प्राविधक एवं सरसामान आदि सुविधाहरु उपलब्ध गराइने छ विरामीहरुको सङ्ख्यामा ज्यादै वृद्धि भई हालको शैया सङतसर्थ चौथो योजनामा ५० शैय्   ख्या वहुतै अपर्याप्त हुन गएकाले विराटनगर अस्पतालमा ५० शैय्या थप गरी १०० शैय्या  अस्पताल र राजविराजमा प्रसूति शैया सहित २५ शैय् या थप गरी ५० शैय्याका अस्पतालहरु सञ्चालन   गरिनेछन्।
English: b. 25-bed hospital
Nepali: ग.  २५ शैय्या अस्पताल
English: At present, there are four 25-bed hospitals in Lalitpur, Bhaktapur, Gaur, and Hetauda. In the Fourth Plan period, Bhadrapur and Janakpur hospitals will be converted into 25-bed hospitals.
Nepali: चौथो योजनामा भद्रपुर तथा  जनकपुर अस्पतालहरुमा शैय्या थप गरी २५ पुर्‍याइनुका साथै ललितपुर, भक्तपुर, भरतपुर र हेटौंडा अस्पताललाई सुसज्जित र सुदृढबनाई सञ्चालन गरिनेछ हाल २५ शैय्याका अस्पताल ललितपुर, भक्तपुर, गौर र हेटौंडामा छन
English: c. 	15-bed hospital
Nepali: घ.  १५ शैय्या अस्पताल
English: At present there are eighteen 15-bed hospitals in Ilam, Kalaiya, Dang, Dhankuta, Rangeli, Sirha, Bhojpur, Doti, Taulihawa, Baglung, Sarlahi, Jumla, Dadeldhura, Parsai, Kailali, Bhairahawa, Dharan, and Bandipur but many of them are not functioning satisfactorily due to the absence of necessary personnel, equipment, and other facilities.
Nepali: हाल इलाम, कैलाली, दाङ्ग, धनकुटा, रङ्गेली, भोजपुर, डोटी, भैरहवा, धरान, बन्दिपुर, जुम्ला, डडेलधुरा, परासी, तौलीहवा, बाग्लुङ्ग, सर्लाही र कलैयामा १५ शैय्  या अस्पतालहरु छन् तर यिनीहरुमध्ये धेरैजसो आवश्यक प्राविधिक, सरसामान तथा अन्य सुविधाहरुको कमीले गर्दा सुचारु रुपले सञ्चालन हुन सकेका छैनन्
English: In the Fourth Plan period, these hospitals will be provided with the necessary facilities.
Nepali: चौथो योजनामा यी अस्पतालहरुमा यथाशक्य सुविधाहरु उपलब्ध गराइनेछन्
English: The hospitals of Shivraj, Bardia, Inarwa, currently with less than 15-beds, will be converted into 15-bed hospitals.
Nepali: साथै १५ शैय्याभन्दा कम भएका शिवराज बर्दिया, इनर्वा अस्पतालहरुमा शैय्या तथा अन्य सुविधाहरुमा वृद्धि गरी १५ शैय्याका अस्पतालहरुको रुपमा सञ्चालन गरिनेछ।
English: e. 	Health Centres
Nepali: ङ.  स्वास्थ्य केन्द्र
English: In the Plan period, there is no programme for establishing new health centres.
Nepali: योजनावधिमा सामान्यतः नयाँ स्वास्थ्य केन्द्रको स्थापना गर्ने कार्यक्रम छैन
English: The existing health centres and dispensaries will be converted into 15-bed hospitals or health posts.
Nepali: खुलिसकेका स्वास्थ्य केन्द्र र औषधालय (डिस्पेन्सरी) हरुलाई १५ शैय्या अस्पताल वा हेल्थपोष्टमा परिणत गरिनेछ।
English: Training Special attention will be given to a training programme to execute the proposed programmes of the health services in a more organized and planned way.
Nepali: यस योजनामा स्वास्थ्य सेवाका प्रस्तावित कार्यक्रमहरु बढी सुव्यवस्थित एवं योजनावद्ध रुपमा कार्यान्वित गराउन, यसको निमित्त आवश्यक पर्ने विभिन्न तहका प्राविधिकहरुको उचित शिक्षा तथा तालिम कार्यक्रममा विशेष जोड दिइनेछ
English: Within the Plan period, it is not possible to provide the services of doctors in all parts of the country because of economic, technical, and administrative constraints.
Nepali: आर्थिक तथा प्राविधिक साधन एवं प्रशासकीय दृष्टिकोणबाट अधिराज्यका सबै भागमा हाल  डाक्टरहरुको सेवा उपलब्ध गराउन सम्भव छैन रुको
English: The number of doctors available during the Plan period will, therefore, be sufficient to run the proposed programme of health services.
Nepali: तसर्थ योजना अवधिमा देशमा उपलब्ध हुने डाक्टरह सङ्ख्या प्रस्तावित कार्यक्रमहरुको लागि पर्याप्त नै देखिन्छ
English: Courses of public health orientation and graduate and post graduate training in various public health subjects will, therefore, be arranged in order to secure sufficient doctors in the field of preventive services.
Nepali: हाल डाक्टरहरुको सङ्ख्या प्रायः चिकित्सा सेवा क्षेत्रमामात्र भएको हुँदा यस योजनामा जनस्वास्थ्य प्रतीकारात्मक सेवातर्फ डाक्टरह रुको आवश्यक पर्ने भएकाले पब्लिक हेल्थ ओरियन्टेशन कोर्षहरु दिलाउने र डाक्टरहरु उपलब्ध गराउन विभिन्न विषयमा उचित स्नातकोत्तर तालिम र अध्ययनको प्रबन्ध गाइनेछ
English: Some will be sent abroad for specialized training, but only according to needs.
Nepali: विदेशमा विशेषज्ञ तालिमको लागि आवश्यतानुसार मात्र  पठाइने छ।
English: It is estimated that within the Fourth Plan period, the number of graduate nurses will reach 200.
Nepali: क.  उपचारिका तालिम   चौथो योजनामा थप स्टाफ नर्सहरुको सङ्ख्या २०० हुने अनुमान गरिएको छ
English: To reach this, the present intake of 40 students in Nurses Training School will be increased and additional facilities such as a staff building, educational materials, and apparatus will be provided to the School.
Nepali: यसको लागि नर्सेज  ट्रेनिङ्ग स्कूलमा छात्राहरु क्षमताअनुसार भर्ना गरिनेछन् साथै उक्त स्कूलमा स्टाफ भवन र शैक्षिक सामग्रीहरु जस्ता केही थप सुविधाहरु पनि उपलब्ध गराइनेछ
English: Along with the graduate nurses training, provisions for postgraduate training will be arranged.
Nepali: स्टाफ नर्स तालिम उच्च शिक्षाको पनि व्यवस्था गरिनेछ
English: Special attention will be given to public health nurses training for the running of regional health programmes and other preventive health services.
Nepali: खास गरी प्रादेशिक स्वास्थ्य कार्यक्रम सुदृढगर्न तथा विभिन्न प्रतीकारात्मक सेवा कार्यह रु सञ्चालन गराउन  जनस्वास्थ्य उपचारिका तालिममा विशेष जोड दिइनेछ।
English: b. 	Auxiliary Health Workers Training
Nepali: ख.  सहायक स्वास्थ्य कार्यकर्ता
English: According to the target to open 225 additional health posts within the Plan period, 450 auxiliary health workers will be needed.
Nepali: यस योजना अवधिमा २२५ हेल्थ पोष्टहरु सञ्चालन गर्ने लक्ष्य भएकाले कम से कम ४५० सहायक कार्यकर्ताहरुकेा आवश्यकता देखिन्छ
English: Moreover, since auxiliary health workers have to be provided in each of the zonal offices and hospitals, 150 more auxiliary health workers will be required.
Nepali: अञ्चल कार्यालय र अस्पतालहरुमा समेत सहायक कार्यकर्ताहरु राख्नुपर्ने हुनाले अरु १५० जति सहायक कार्यकर्ताहरुको जरुरत हुँदा ५ वर्षमा ६०० जति तालिमप्राप्त सहायक कार्यकर्ताहरु उपलब्ध गराउनु पर्नेछ
English: To achieve this new hostels and other buildings and an increased staff will be provided to the Auxiliary Health Workers School.
Nepali: यसका लागि स्थानीय सहायक स्वास्थ्य कार्यकर्ता विद्यालयमा निर्माण कार्य, छात्रावासको व्यवस्था, कर्मचारीहरुको बृद्धि तथा अरु सहुलियतहरु प्रदान गर्न आवश्यक छ
English: The capacity of the school will be increased in order to organize refresher training courses for malaria inspectors and supervisors working under the Malaria Eradication Programme and for the existing dressers, compounders, and health assistants.
Nepali: औलो उन्मूलन संघमा काम गरिहेका मलेरिया इन्स्पेक्टर र सुपरभाइजरहरुको तालिम, पुराना ड्रेसर कम्पाउण्डरहरु, पुराना सहायक कार्यकर्ताहरु र स्वास्थ्य सहायकलाई रिफ्रेसर तालिमको व्यवस्था गर्नुपर्ने हुनाले स्कू लमा हाल उपलब्ध भएको सहुलियतहरुमा वृद्धि गरिनेछ
English: Practical public health training will be provided in two village panchayats.
Nepali: स्कूलमावाहेक दुइवटा गाउँ पञ्चायतहरुमा छात्राहरुको क्रियात्मक तालिमको लागि जनस्वास्थ्य अभ्यास क्षेत्र खोलिनेछ।
English: c. 	Assistant Nurses Midwife Training
Nepali: ग.  असिष्टेन्ट नर्स मिडवाइफ तालिम
English: The Assistant Nurse Midwife Training Schools at present are running in Bharatpur, Biratnagar and Nepalgunj. They have a capacity of training 15 people semi-annually.
Nepali: असिष्टेन्ट नर्स मिडवाइफको लागि हाल भरतपुर, विराटनगर नेपालगञ्जमा स्कूलह रु सञ्चालित छन् र  हरेक ६।६ महिनामा १५ छात्राहरुको दरले भर्ना लिने क्षमता छ
English: But during the Plan period, 900 additional Assistant Nurses Mid-wives will be needed, 500 A.N.M’s will be required for the 225 health posts, 250 will be needed for hospitals and zonal health offices, and 150 will be needed for existing health institutions.
Nepali: यसबाट ८०।८५ अ. न. मि. मात्र तालिम हुने  भएकोले पाँच वर्षमा ४०० अ. न. मि.हरु उपलब्ध हुन सक्नेछन् यस योजनाको आखिरी वर्षसम्ममा २२५ हेल्थपोष्ट खोल्न मात्र ५०० अ. न. मि.को आवश्यकता हुने र अस्पताल, अञ्चल स्वास्थ्य कार्यालयहरु इत्यादिका  निमित्त २५० अ. न. मि. हरुकेा जरुरत पर्नेछ
English: This additional requirment will be met by the candidates sent abroad on training under the Family Planning Programme.
Nepali: यसवाहेक हाल चालू रहेका अरु स्वास्थ्य संस्थाहरुलाई पनि करिब १५० अ. न. मि. आवश्यक भैरहेकोले योजना अवधिमा जम्मा ९०० अ. न. मि.को आवश्यकता पर्न आउँछ यो थप आवश्यकता परिवार नियोजन कार्यक्रमअन्तर्गत केह ी अंशमा विदेशमा पठाइने अ. न. मि.  छात्राबाट पूर्ति हुने आशा गरिएको छ
English: Since the Nepalgunj training center does not possess its own building, a new building will be constructed.
Nepali: नेपालगञ्ज तालिम केन्द्रमा हाल आफ्नै भवन नभएको र छात्राह रुको बसोबास र क्लास सञ्चालनमा समेत कठिनाइ महसुस भएकाले उक्त केन्द्रको लागि भवन निर्माण गरिनेछ।
English: d. 	Laboratory Assistant Training
Nepali: घ.  प्रयोगशाला सहायक तालिम
English: To meet the shortage of laboratory technicians in the country, training was started in 1968 at the local Central Health Laboratory, and in the current Plan period, training will be given to 60 laboratory assistants.
Nepali: प्रयोगशाला सञ्चालन गर्न प्राविधिकको ज्यादै कमी महसुस गरी २०२५ सालदेखि स्थानीय केन्द्रीय स्वास्थ्य प्रयोगशालामा तालिम सु रु गरिएको छ यस कार्यालयलाई यस योजनामा पनि चालू राखिनेछ र ६० जना प्रयोगशाला सहायकलाई तालिम दिइनेछ
English: Training will also be given to 500 health assistants and 60 other persons for a period of 3 and 6 months respectively.
Nepali: यसका साथै ५०० स्वास्थ्य सहायक कार्यकर्ताहरुलाई ३ महिने तालिम र ६० जनालाई ६ महिने तालिम पनि दिइनेछ।
English: e. 	X-Ray Technician Training
Nepali: ङ.  एक्सरे टेक्निसियन तालिम
English: There are, at present, 14 X-ray machines in the country, but many of them are not in operation becuae of the shortage of technicians.
Nepali: देशभरिमा हाल १४ वटा एक्सरे मेशीन भएकोमा प्राविधिकहरुको कमीले धेरैजसो सुचारु रुपले चलाउन सकिएकेा छैन र भविष्यमा अरु एक्सरे मेशीन पनि उपलब्ध हुने हुँदा यस योजनामा एक्सरे टेक्निसियनको तालिमको लागि छा त्रवृत्ति उपलब्ध गराइनेछ।
English: Miscellaneous
Nepali: ५. विविध
English: a. Epidemiology Section
Nepali: क.  एपिडिमालोजी शाखा
English: An Epidemiology section will be created to examine prevalent diseases of the country. This section will be created under the public health section of the Directorate of Health Service in order to make public health administration effective.
Nepali: स्वास्थ्य सेवा निर्देशनालयमा जनस्वास्थ्य सुदृढगराउन पब्लिक हेल्थ सेक्सनअन्तर्गत एपिडिमालोजी शाखा राखिने कार्यक्रम छ र देशमा प्रचलित सबै किसिमका मुख्य रोगह रुको जाँच पड्तालको कार्य यसको  अभिभारामा हुनेछ।
English: b. Health Education
Nepali: ख.  स्वास्थ्य शि क्षा
English: A planned health education programme is important for the successful implementation of health service activities.
Nepali: योजनावद्ध स्वास्थ्य शिक्षा कार्यक्रम नै जनस्वास्थ्य एवं प्रतीकारात्मक स्वास्थ्य सेवाको टेवा हो भन्नुमा अत्युक्ति हुनेछैन
English: The health education programme of the Fourth Plan includes school health education, training, and the production of educational materials.
Nepali: स्वास्थ्य कार्यक्रमलाई सफलीभूत पार्न जनसाधारणलाई पनि यस कार्यक्रमबारे जानकारी दिनु आवश्यक भएकाले स्कूल स्वास्थ्य शिक्षा तालिम र शैक्षिक सामग्री उत्पादन आदि कार्यक्रमहरु राखिएका छन्
English: The zonal health education section will also be developed.
Nepali: अञ्चल शिक्षा शाखाको पनि विस्तार गरिनेछ।
English: c. 	Central Health Laboratory
Nepali: ग.  केन्द्रीय स्वास्थ्य प्रयोगशाला
English: During the Plan period, the Central Health Laboratory will be developed.
Nepali: यस योजनामा केन्द्रीय स्वास्थ्य प्रयोगशालाको विकास गर्ने कार्यक्रम छ
English: Investigations and research on different kinds of diseases, germs and other public aand health problems will be studied. The chemical examination of foodstuffs and blood will also be conducted.
Nepali: उक्त प्रयोगशालामा विभिन्न किसिमका कीटाणुहरुको खोज, इम्यूनोलोजी, हिस्ट्रेलजी, रगत तथा खानेकुराह रुको रासायनिक जाँच, प्राविधिज्ञहको तालिम तथा जनस्वास्थ्यसम्बन्धी विभिन्न विषयमा अन्वेषणहरु गरिनेछन्।
English: d. 	Ayurvedic Medicine
Nepali: घ.  आयुर्वेदी चिकित्सा
English: In our country where the facilities for medical services are not adeaquate, Ayurvedic treatment  is very important.
Nepali: हाम्रो जस्तो आधुनिक स्वास्थ्य सेवाको सुविधा व्यापक नभैसकेको मुलुकमा आयुर्वेद चिकित्साको स्थान छ
English: According to the policy of encouraging Ayurvedic treatment, attention will be given to Ayurvedic research.
Nepali: आयुर्वेद चिकित्सालाई प्रोत्साहन दिने नीति  अनुसार आयुर्वेद अनुसन्धानमा जोड दिइनेछ
English: For this, the necessary arrangements for medical herbs and other materials will be made and a few dispensaries will be established in some districts.
Nepali: यसका लागि  चाहिने जडीबुटी र अन्य साधनहरुको आवश्यकता हेरी केही जिल्लाहरुमा औषधालयको स्थापना गरिनेछ
English: To raise the standard of Ayurvedic teaching, steps will be taken towards the conversion of Ayurvedi School into a College. Baidyakhana will be provided with modern equipment for the production and sale of medicines.
Nepali: आयुर्वेदको शिक्षास्तर बढाउन आयुर्वेद विद्यालयलाई महाविद्यालयमा परिणत गरिनेतर्फ कारवाही गर्नुका साथै औषधिहरुको निर्माण, प्रचार र समयोपयोगी बिक्री वितरणका लागि वैद्यखानालाई पनि आधुनिक सामानह रु  उपलब्ध गराइनेछ।
English: e. 	Homeopathic Hospital
Nepali: ङ.  होमियो अस्पताल
English: A 25-bed hospital with facilities for maternity and child health will be established
Nepali: यस योजनाअन्तर्गत मातृ शिशु कल्याणसहित २५ शैय् याको आयुर्वेद अस्पताल खडा गरी सञ्चालन   गरिनेछ।
English: f. 	Mobile Medical Relief Team
Nepali: च.  घुम्ती टोली
English: Medical relief teams will be sent to those areas where proper health facilities do not exist.
Nepali: स्वास्थ्य सेवाको सहुलियत प्रदान गर्न नसकिएका ठाउँहरुमा विभिन्न घुम्ती टोलीसमेत पठाउने लक्ष्य  छ।
English: g. 	Mental Hospital
Nepali: छ.  मानसिक चिकित्सालय
English: In this Plan period, the purchase of land and other necessary provisions will be made for the establishment of a mental hospital
Nepali: यस योजनामा मानसिक चिकित्सालयको स्थापना गर्न जग्गा खरिद गरिनेछ र अन्य निर्माण कार्यह रु
English: h. 	Constructions and Improvement
Nepali: ज.  निर्माण र सुधार
English: Some of the hospital buildings will be repaired and some new constructions will be made. Hospitals will be provided with additional facilities.
Nepali: केही अस्पताल भवनहरु धेरै पुरानो भई हाल निर्माण अवस्थामा भएकाले आवश्यकता अनुसार तिनको मरम्मत तथा निर्माण गरिनेछ र नयाँ सुविधाहरु प्रदान गरिनेछ।
English: i. Medical College
Nepali: झ.  मेडिकल कलेज
English: The purchase of land and provision of other necessary facilities will be made during the Plan period for the establishment of a medical college in Nepal.
Nepali: नेपालमा मेडिकल कलेजको स्थापनाको लागि चौथो योजनामा जग्गा उपलब्ध गर्नुका साथै अन्य आवश्यक व्यवस्था गरिनेछ
English: CHAPTER XXIV DRINKING WATER AND SANITATION There is a need for the adequate provision of drinking water and the proper management of sewerage system for the protection of health and sanitation in the community.
Nepali: आयोजनाको लाग अनुमानित खर्च आयोजनाको नाम  विकास खर्च परिच्छेद २४ खानेपानी तथा ढल निर्माण जन समुदायको स्वास्थ्य रक्षा र सरसफाईको लागि स्वच्छ खानेपानीको उपलब्धि र त्यसको राम्रो व्यवस्था हुनु अत्यावश्यक छ
English: In the absence of such services, there are possibilities of cholera, typhoid, dysentry and other communicable diseases.
Nepali: यी दुई कुराको अभावमा बेला बेलामा हैजा, विषमज्वर, अतिसारजस्ता रोगह रु  फैलिने सम्भावना रही रहन्छ
English: Since it is the objective of His Majesty's Government to expand these services as much as resources permit, various drinking water projects have been started since the beginning of planning in our country.
Nepali: रुलाई साधनले भ्याएसम्म विस्तार गर्नुपर्ने हुनाले देशमा योजनाबद्ध विकासको सूत्रपात भएदेखि नै श्री ५ को सरकारले खानेपानीको बृद्धिमा विभिन्न आयोजनाहऔचित्यताको द ृष्टिकोणबाट पनि उपर्युक्त सेवाह रुको  कार्यान्वयन गर्दै आएको छ