CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: During the Plan period, managerial training being provided by NIDC will also be made more extensive. 8) Labour Welfare Scheme
Nepali: विद्युत विभागको अनुमानमा दाङ  तथा सल्यानको मागको पनि अध्ययन गरिएको छ।
English: The contribution of labourers to the economic development of the country is very important.
Nepali: (२)  नेपालगन्जमा निटक भविष्यमा औद्योगीक क्षेत्र पनि खोलिने भएको छ
English: The all round development of the country is possible only if there is an environment of good-will between employers and employees.
Nepali: त्यसको लागि चाहिने विद्युत  शक्ति निपनकोर्ईको अनुमानमा समावेश भएको छैन
English: Concrete steps will be taken during the Plan period in the guidance of the interest of labourers, and attempts will be made to provide them with necessary training and assistance as far as possible.
Nepali: काठमाडौंको बालाजु औद्योगीक क्षेत्रको अधिकतम माग १२५ कि. वा. जति छ
English: 9) Arrangement for Evaluation of Industrial Activities The progress and contribution to the development of the national economy made by industries in public or private sector (those operating at the present time and those to be set up on the future) will be evaluated periodically by a committee consisting of independent and impartial experts.
Nepali: चौथो योजना अवधिमै नेपालगन्जमा कागज कारखाना खोल्ने सम्भावना भएकोले त्यसको लागि पनि पर्याप्त मात्रामा विद्युत शक्तिको आवश्यकता पर्नेछ। (३)  २०२८।२९ मा नेपालगन्जमा ५०० कि. वा. विद्युत शक्ति(डिजल) उपलब्ध गराइने लक्ष्य छ।
English: The committee will also review the industrial development programs of HMG and the operations of financial institutions in providing investment and loan facilities.
Nepali: (४)  २०३३।३४ सम्ममा बबई योजनाबाट ८००० कि. वा. सम्म जल विद्युत शक्ति उपलब्ध गराइने लक्ष्य राखिएको छ।
English: CHAPTER XXI HYDROLOGY AND METEOROLOGY
Nepali: परिच्छेद २१ जलस्रोत तथा जलवायु
English: Hydrological data are indispensible in the successful implementation of any hydro – electric or irrigation projects.
Nepali: जलविद्युत तथा सिंचाई आयोजनाको सफल कार्यान्वयनको लागि जलस्रोत सर्वेक्षणसम्बन्धी तथ्याकहरु  अत्यावश्यक हुन्छन्
English: No design of the production hydro-electric power or the area to be irrigated and distribution system of canals could possibly be done without relevant data on the discharge of the stream, including the periodic fluctuations and minimum amount of water to be available.
Nepali: जलविद्युत उत्पादनको लागि डिजाईन अथवा सिंचाईको लागि बाँध र वितरण प्रणालीको डिजाईन तथा सिंचाई हुनसक्ने क्षेत्रको विषयमा उपलब्ध हुने पानीको मात्रा, महिना तथा ऋतुअनुसार हुने घटबढआदि तथ्याकको अभावमा हुन सक्दैन
English: Although the importance of such data seems to be somewhat limited at first glance, it would not be an exaggeration to state that hydrological data is the most fundamental data in any project dealing with the development of water resources.
Nepali: प्रत्यक्ष रुपले त्यति लाभप्रद नदेखिए तापनि अप्रत्यक्ष रुपले त पानीसँग सम्बन्धित कुनै पनि विकास आयोजनाको लागि जलस्रोतको तथ्ायाक आधारभूत हो भन्नु अत्युक्ति होइन यस्ता  तथ्याकको अरु महत्वपूर्ण उपयोग पुलको डिजाइन गर्दा तथा बाढीको सम्भावनाको भविष्यवाणी गर्दा पनि हुन्छ
English: By the proper study of data on sedimentation; dams and reservoirs could be designed in such a manner that they will control “silting”.
Nepali: सेडिमेन्टसम्बन्धि तथ्याकको सकलन र अध्ययनबाट बाँध र जलाशय ९म्ब्कक बलम च्भकभचखयष्च० निर्माण गर्दा  (सिल्टीङ्ग)९क्ष्तिष्लन० हटाउन र समुचित डिजाइन गर्न सकिन्छ।
English: The utility of meteorological data is in such divers fields as civil aviation, agriculture, and weather forecasting.
Nepali: जलवायु सम्बन्धी तथ्याकको उपयोग मौसम भविष्यवाणी गर्नुको अतिरिक्त कृषि, उड डयन आदि कार्यको  लागि समेत हुन्छ
English: The exploration and utilization of ground water resources in a systematic way can result in large scale increases in agricultural production.
Nepali: भौगर्भिक जलस्रोतको क्रमवद्ध तरिकाबाट अन्वेषण र उपयोगीकरणबाट कृषि उत्पादनमा धेरै वृद्धि हुन जान्छ।
English: To collection and study of hydrological and meteorological data in a systematic manner was not started in Nepal until the beginning of the Second Plan.
Nepali: नेपालमा क्रमवद्ध तरिकाबाट जलस्रोत तथा जलवायु सम्बन्धित तथ्याकको सं कलन र अध्ययन गर्ने काम
English: In the Second Plan, hydrological surveys were included along with soil surveys, forest resources surveys and mineral surveys.
Nepali: दोस्रो योजनामा (सर्वेक्षण)अन्तर्गत माटो सर्वेक्षण, वन सर्वेक्षण तथा खनिज सर्वेक्षणसँगै जलस्रोत सर्वेक्षण पनि गाभिएको थियोदोस्रो योजनाको प्रारम्भसम्म गरिएको थिएन
English: During the Second Plan, 51 steam gauging stations were built and Rs 2.68 million were spent for hydrological surveying.
Nepali: दोस्रो योजनामा ५१ जलमापक केन्द्रहरु स्थापना गरिए तथा जलस्रोत सर्वेक्षणको लागि २६.८ लाख रुपियाँँ खर्च गरियो
English: American Aid was also available from the beginning of Second Plan to the first half of the Third Plan for this purpose.
Nepali: दोस्रो  योजनाको सु पनि रुदेखि तेस्रो योजनाको पूर्वार्द्धसम्म सतह जलस्रोत सर्वेक्षण कार्यको लागि अमेरिकी सहायता  उपलब्ध गरियो।
English: In the Third Plan, Rs 14 million were allocated for hydrological survey and included in the Plan under a separate chapter.
Nepali: तेस्रो योजनामा जलस्रोत सर्वेक्षण बेग्लै शीर्षक अन्तर्गत राखिई यस कार्यको लागि १ करोड ४० रुपियाँँ छुट्याइयो
English: The target of the Third Plan was to establish 49 stream gauging stations, meteorological stations, a laboratory to analyze the quality of water and sediment samples, to begin weather forecasting, and to assess the possibility of utilizing ground water resources in Kathmandu Valley and the Terai.
Nepali: तेस्रो योजनाको लक्ष्य ४९ जलमापन केन्द्रह रु स्थापना गर्ने, मौसम अनुसन्धान केन्द्र स्थापना  गर्ने, जलगुण तथा सेडिमेन्टसम्बन्धी नमुना सकलनगर्ने, प्रयोगशाला स्थापना गर्ने, मौसम भविष्यवाणी गर्ने काम प्रारम्भ गर्ने तथा काठमाडौं र तराई क्षेत्रमा भौगर्भिक जलस्रोतको उपयोग गर्ने सम्भावना निर्धारण गर्न सर्वेक्षण गर्ने थियो
English: In the revised version of the Third Plan, it was envisaged to start an extensive exploration for groundwater in the western Terai, to continue collecting data on sedimentation, and to start preliminary work on setting up a laboratory.
Nepali: णको काम थाल्ने, तेस्रो योजनाको संशोधनमा पश्चिमी तराईमा भौगर्भिक जलस्रोतको विस्तृत अन्वेष प्रयोगशालाको प्रारम्भिक काम सु रु गर्ने र सेडिमेन्टसम्बन्धी तथ्याक संकलन चालू राख्ने उद्देश्य राखिएको थियो तेस्रो योजनाको उपलब्धिमा सतह जल अन्वेषणमा जलमापन केन्द्र र जलवायुसम्बन्धी केन्द्रह रुको
English: Weather forcasting was started durng this Plan period.
Nepali: मौसम भविष्यवाणी कार्यको प्रारम्भ पनि यसै योजना अवधिमा गरियो
English: But there has been hardly any progress in the collection of data on sedimentation and the interpretative study of this data as envisaged in the Third Plan.
Nepali: नेपालको जलस्रोतसम्बनधी तथ्याकको तीन र जलवायुसम्बन्धी तथ्याककको एक गरी जम्मा चार पुस्तिकाको पनि प्रकाशन गरियोस्थापनामा सन्तोषजनक प्रगति भएको छ
English: Preliminary data on ground water resources in the Terai area of Lumbini, Bheri, Seti and Mahakali zones was collected.
Nepali: भोगर्भिक जलस्रोत सर्वेक्षणसम्बन्धी कार्यमा लुम्बिनी, भेरी सेती र महाकाली अञ्चलमा प्रारम्भिक तथ्याक संकलन गरियो
English: A detailed explration of ground water in the Rupandehi district of Lumbini zone (Bhairahawa area) was also started in the final year of the Third Plan with American assistance.
Nepali: पश्चिमी तराईमा यस कार्यको लागि अमेरिकी सरकारबाट  ेजनाको अन्तिम वर्षमा लुम्बिनी अञ्चलको रुपन्देही जिल्लामा भौगर्भिक जलस्रोतको विस्तृत अन्वेषण कार्य पनि सुसहायता पनि प्राप्त गरी तेस्रोे या रु गरियो।
English: The objective of hydrological surveys is to Nepal by collecting data on surface and ground water and making available such data as it is needed in the implementation of development projects in power, drinking water and irrigation.
Nepali: जलस्रोत सर्वेक्षणको उद्देश्य नेपालको विभिन्न खोलानालाह रुको जलस्रोतसम्बन्धी तथा भौगर्भिक  जलस्रोत सम्बन्धी तथ्याक सकलन गरी नेपालको सम्पूर्ण जलस्रोत साधनको मूल्याङ्कन गर्नु तथा यसरी मूल्याङ्कन गरिएका तथ्याकहरुको विद्युत, खानेपानी तथा सिंचाईजस्ता विकास आयोजनाहरुको कार्यान्वयनको निमित्त  (वर्षा, तापक्रम र आद्रता आदि) सम्बन्धी तथ्याक उपलब्ध गराउने तथा दैनिक रुपले मौसम भविष्यवाणी नर्गे होआवश्यक मात्रामा उपलब्ध गराउनु हो
English: The main objective of the meteorological survey is to make meteorological data (rainfall, temperature, humidity etc) available and to make daily weather forecasts.
Nepali: जलवायु सर्वेक्षणको उद्देश्य देशभरको जलवायु
English: The following policy will be adopted in order to implement these objectives during the Fourth Plan period.
Nepali: यस उद्देश्यलाई  कार्यान्वयन गर्न चौथो योजनामा निम्नलिखित नीति अपनाइनेछ
English: The number of stream gauging stations to collect hydrological data will be further increased as needed on a regional basis.
Nepali: जलवायु सम्बन्धी तथ्याकक संकलन गर्न प्रादेशिक आधारमा अरु बढी केन्द्रह रु खोलिने छन् र यसरी  जम्म्ाा गरेको तथ्याकलाई विश्लेषणात्मक रुपले अध्ययन गरिनेछ।
English: 1. Surface Water Investigation Under the Fourth Plan, 10 stream gauging stations, 20 crest gauge stations, 10 Stream gauging stations, 10 cable way, 15 automatic recorders, and 15 sediment sampling stations will be established. In addition, maintenance work on 55 stream gauging stations established in the preceeding years will be continued.
Nepali: १. सतह जल अन्वेषण  यस आयेाजनाअन्तर्गत दोस्रो र तेस्रो योजना अवधिमा स्थापित ५५ जलमापन केन्द्रहरुको संभारको अतिरिक्त थप २० जलमापन केन्द्र, २० उच्चतम जलस्थिति मापन केन्द्र, १० तार मार्ग, १० स्वचालित जल मापन केन्द्र तथा १५ सेडिमेन्ट नमुना संकलन केन्द्र स्थापना गरिनेछ
English: Under the Fourth Plan period, 193 additional meteorological stations (for measurement of temperature rainfall etc) will be established in different parts of Nepal, and maintenance work on 70 already existing meteorological stations, will be continued.
Nepali: (तापक्रम, वर्षा मापक आदि) संभारको अतिरिक्त १९३ थप जलवायु केन्द्रहरु नेपालका विभिन्न स्थानमा स्थापित गरिनेछन् मौसम भविष्यवाणीको कार्यलाई बढी विश्वस्त गाइनेछ २. यस आयोजनाअन्तर्गत तेस्रो योजना अवधिमा स्थापित ७० जलवायु केन्द्र।
English: 3. Ground Water Investigation of Terai Portion of Lumbini, Bheri, Seti and Mahakali Zones
Nepali: ३. पश्चिमी तराईको लुम्बिनी भेरी, सेती, महाकाली अञ्चलको भौगर्भिक जलस्रोत अन्वेषण
English: Ground water investigation in Nawal-Parasi and Kapilvastu districts of Lumbini zones, Banke and Bardia districts of Bheri zone, Kailali district of Seti zone, and Kanchanpur district of Mahakali zone will be completed in the first phase of the Fourth Plan period.
Nepali: चौथो यो आयेाजना तेस्रो योजनाको अन्तदेखि अमेरिकी सहयेगबाट कार्यान्वित भै राखेको छ वलपरासी, कपिलवस्तु, भेरी अञ्चलको बाँके र  वर्दिया सेती अञ्चलको कैलाली र महाकाली अञ्चलको कन्चनपुर जिल्लामा भौगर्भिक जल अन्वेषण कार्य हुनेछयोजनाको पूर्वार्द्धमा यस आयेाजनाअन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलको न
English: It is hoped that agricultural production in the comparatively dry western Terai area of Nepal will be increased with the utilization of ground water developed from data collected under this programme with ground water the crops in this area will not have to depend solely upon the monsoon.
Nepali: यस आयोजनाबाट प्राप्त तथ्याकहरुको आधारमा भौगर्भिक जलस्रोतको उपयोग भएर नेपालको सुख्खा भाग पश्चिमी तराईमा पानीको लागि मनसुनमा मात्र भरपर्नु नपरी कृषि उत्पादन बढन जानेछ।
English: 4. Preliminary work on Investigation of Ground Water Resources of Chitwan (Rapti Valley) and Dang Valley This two valleys constitute important agricultural areas of Nepal.
Nepali: ४. चितवन र दाङ उपत्यकाको भौगर्भिक जलस्रोतको सर्वेक्षण तथा प्रारम्भिक अन्वेषण  नेपालका मुख्य कृषि क्षेत्रहरुमध्ये यी दुई उपत्यकाहरु पनि जहाँ कृषि उत्पादन बढाउन मुख्य समस्या मध्ये पानीको अभाव पनि एक हो
English: One of the main problem in this area is a lack of an adequate amount of water for irrigation. A systematic survey of ground water resources of the two valleys will be undertaken and followed by a preliminary investigation at the end of Fourth Plan period.
Nepali: यस आयोजनाअन्तर्गत यी दुई उपत्यकामा भौगर्भिक जलसोतको सर्वेक्षण  गरी चौथो योजनाको अन्ततिर प्रारम्भिक अन्वेषण पनि गरिने छ।
English: CHAPTER XXII EDUCATION
Nepali: परिच्छेद २२ शिक्षा
English: Education plays a very significant role in improving the quality of the population.
Nepali: जनताको गुणात्मक विकास गर्ने कार्यमा शिक्षाको महत्वपूर्ण स्थान छ
English: The primary necessity in the process of education development is the preparation of the educated manpower required for the all round development of the country and the provision of basic minimum education to the masses.
Nepali: देशको सर्वाङ्गीण विकासका लागि चाहिने शिक्षित जनशक्ति तयार गर्नु र जनसाधारणलाई नभई नहुने प्रारम्भिक शिक्षाको व्यवस्था व्यापक गराउनु आज नेपालको शिक्षा विकास क्रममा पहिलो आवश्यकता हुनआएको छ
English: The experiences and achievements of earlier plans have made us aware of the need to bring about basic changes in the present education system.
Nepali: विगत योजनाहरुमा भएको अनुभव र उपलब्धिबाट वर्तमान शिक्षा प्रणालीमा केही आधारभूत परिवर्तनहरु गर्नुपर्ने कुरा महसुस भएको छ।
English: But it is not possible to bring about changes in the education system in the short run. It is a long-term continuing process and requires some basic changes.
Nepali: शिक्षामा परिवर्तन ल्याउनु दुई चार वर्षमा सम्भव हुने नभई यो एक दीर्घकालीन प्रक्रिया हो र यसका लागि जगैदेखि क्रमशः सुधार वा परिवर्तनल्याउनु पर्दछ
English: The following targets in various education programmes are set forth in the Fourth Plan, taking these long-term objectives into consideration.
Nepali: यस दीर्घकालीन उद्देश्यलाई ध्यानमा राखी चौथो योजनामा शिक्षाका सबै क्षेत्रहरुमा देहायवमोजिम व्यवस्था गर्ने लक्ष्य राखिएको छ
English: It is not possible to achieve the necessary objectives within the Plan period because of limited financial resources.
Nepali: अर्थको कमीले गर्दा चाहिने जति लक्ष्य पूर्ति चौथो योजनाभित्र मात्र गर्न गाह्रो पर्ने देखिन्छ
English: It is hoped that some of the policies adopted in the Fourth Plan will form the basis for future development.
Nepali: तर चौथो योजनामा अपनाइएका केही सिद्धान्तले भ विष्यमा आधारकोरुपमा काम गर्ने स्वतः सिद्ध छ।
English: The progress made so far in the field of primary education is very encouraging. The number of primary schools in the kingdom has reached 7,000.
Nepali: तेस्रो योजनाकालसम्ममा प्राथमिक शिक्षामा भएको प्रगति निकै उत्साहवर्द्धक छ र हाल अधिराज्यभरिमा प्राथमिक स्कूलहरुको सङ्ख्या करिब ७००० पुगेको छ
English: About 32 per cent of the primary school-age children have been provided with primary education facilities.
Nepali: प्राथमिक स्कूल जाने उमेरका बालबालिकाहरुमध्ये ३२ लाई प्राथमिक शिक्षाको सहुलियत दिइएको छ
English: Free and compulsory primary education programmes have been introduced in the village panchayats of Chitwan and Jhapa districts and in 107 other village panchayats.
Nepali: अनिवार्य निःशुल्क प्राथमिक शिक्षा योजना चितवन र झापाका गाउँ पञ्चायतहरुमा र अन्य केहीमा समेत गरी १०७ गाउँ पञ्चायतमा लागू गरिएको छ
English: Fifteen model primary schools have been set up.
Nepali: अधिराज्यका विभिन्न जिल्लाहरुमा गरीबी १५ वटा नमुना प्राथमिक पाठशालाहरु स्थापना भइसकेका छन्
English: However, inspite of this progress, primary education faces a number of problems.
Nepali: यस प्रगतिको बाबजुद पनि प्राथमिक शिक्षाको समुचित विकासमा विभिन्न वाधाहरु आइपरेका छन्
English: First of all, the number of drop-outs is very high, with a tendency for more drop-outs in the lower grades.
Nepali: सर्वप्रथम पढदा पढ्दै बीचैमास्कूल छाड्ने विद्यार्थीहरुको सङ्ख्या ज्यादा देखिएको छ र यो तल्लो कक्षाहरुमा ज्ायदा र मथिल्लोमा कम हुँदै गएको प्रवृत्ति देखापर्दछ
English: The quality of teaching has suffered considerably due to an inadequate number of teachers in the schools.
Nepali: स्कूलहरुमा आवश्यक सङ्ख्यामा शिक्षक नभएकोले गुणात्मक प्रगति सन्तोषजनक रुपले हुनसकेको छैन
English: The percentage of government aid to the schools reaches a maximum of 93 per cent in some cases, indicating that local resources have not been adequately mobilized.
Nepali: स्कूललाई दिएको सरकारी अनुदानको प्रतिशत अञ्चलअनुसार हेर्दा बढीमा ९३प्रतिशतसम्म देखिएबाट शिक्षा विकासमा स्थानीय साधनको परिचालन उचित रुपमा भएको देखिँदैन
English: The lack of adequate finance for other education inputs is quite obvious since more than 80 percent of the revenue is spent on salary.
Nepali: भएको आम्दानीबाट १७ प्रतिशतदेखि ९८ प्रतिशतसम्म तलबमा मात्र खर्च गर्नुपरेको हँुदा अरु शिक्षा सामग्रीमा खर्च गर्न रकमको अपर्याप्ततासमेत स्पष्ट देखापरेको छ।
English: Considering the above facts, HMG has adopted a number of specific policies towards the development of primary education.
Nepali: उपर्युक्त कुराहरुलाई मनन् गरी प्राथमिक शिक्षा विकासको सम्बन्धमा श्री ५ को सरकारले केही ठोस नीतिहरु अपनाउनु परेको छ
English: The target of free and compulsory primary education seems difficult to attain in the near future.
Nepali: सीमित साधनहरुले गर्दा अनिवार्य तथा निःशुल्क प्राथमिक शिक्षाको लक्ष्य आउने १०।१२ वर्षमा पनि पूरा हुने सम्भावना देखिँदैन
English: The Fourth Plan aims to provide primary education to 45 per cent of the primary school-going age children.
Nepali: चौथो योजनाको अन्त्यसम्ममा स्कूल जाने उमेरका
English: To achieve this target, 7000 additional classes and a smilar number of teachers will have to be improved.
Nepali: यो लक्ष्य प्राप्तिको लागि करिब ७००० थप कक्षा र त्यति नै शिक्षकहरुको व्यवस्था गरिनेछ
English: In remote northern regions, it is not practical to establish schools on the basis of population, and special provisions will be made to open 250 classes on the basis of distances between villages.
Nepali: उत्तरी दुर्गम क्षेत्रहरुमा जनसङ्ख्याको अनुपातमा मात्र स्कूल राख्न व्यावहारिक नभएकोले वस्तीको दूरतालाई समेत ध्यानमा राखी त्यस्ता ठाउँहकेटाकेटीहरु मध्ये ४५ प्रतिशतलाई पढन सुविधा प्रदान गर्ने लक्ष्य राखिएको छ रुको लागि नयाँ
English: 1. 	Financing of Primary Education
Nepali: प्राथमिक शिक्षामा हुने खर्च
English: So far, HMG has been providing grants to the primary schools according to the number of teachers.
Nepali: १.  प्राथमिक स्कूलहरुमा हालसम्म स्कूलमा रहने शिक्षक स ङ्ख्याको आधारमा श्री ५ को सरकारको  तर्फबाट अनुदान दिइआएको छ
English: Though the schools spend a majority portion of their income on salary, the salary scale of the teachers is very low when compared to other professions.
Nepali: अनुदानको सर्वाधिक भाग शिक्षक तलबमा खर्च भएको छ तापनि शिक्षकहरुलाई दिइ आएको तलव अन्य पेशाहरुको तुलनामा साह्रै कम भएकाले योग्य शिक्षकह रु प्राप्त हुन
English: As a result, the schools cannot obtain the services of able teachers, thereby making a great obstacle to the qualitative development of education.
Nepali: तसर्थ यस योजना  अवधिमा दिइने अनुदानको सट्टा क्रमशः स्कूलहरुलाई श्री ५ को सरकारले तालिमप्राप्त शिक्षक उपलब्ध गराई उनीहरुको तलब सरकारबाटै व्यहोर्ने व्यवस्था गरिनेछसकेका छैनन र यसले गर्दा शिक्षाको गुणात्मक विकासमा ठू लो अवरोध उत्पन्न भएको छ
English: The regular grant would become 40 percent of the teacher’s salary in those schools where trained teachers are not available.
Nepali: तालिमी शिक्षकहरु पाउन नसकेका स्कूलहरुलाई साविकबमाजिम पाइआएको अनुदान शिक्षक तलबको ४० प्रतिशत हुने गरी कायम राखिने छ
English: 2. Building of Construction, Education Materials and Curriculum Improvement Other programmes for the development of primary education, in the Fourth Plan include building construction, provision of education materials to 2000 primary schools, and improvements in curriculum.
Nepali: चौथो योजना अवधिमा तालिमप्राप्त शिक्षकहरुको जम्मा सङ्ख्या १२,३०० पुग्ने देखिन्छ २.   भवन निर्माण, शैक्षिक सामग्री र पाठ यक्रम सुधार प्राथमिक शिक्षाको विकासका लागि अन्य प्रकारको व्यवस्था गर्न पनि अति आवश्यक भएकाले यस योजना अवधि भित्र स्कूल भवन निर्माण, दुईहजार पाठशालाहरुलाई शैक्षिक सामग्री उपलब्ध गराउने र पाठ्यक्रम सुधारको कार्यक्रमसमेत राखिएको छ।
English: 3. Scholarships
Nepali: ३.  छात्रवृत्ति
English: To meet the shortage of teachers in the northern border regions, scholarships will be provided to students of those areas to enable them to study in the nearby high schools or training centres.
Nepali: शिक्षा विभागले उत्तरी सीमा क्षेत्रमा सञ्चालन भइराखेका स्कूलका शिक्षकहरुको अभाव पूर्ति गर्न ५ कक्षासम्म पढेका विद्यार्थीहरुलाई नजिकको हाईस्कूल वा तालिम केन्द्रमा सम्मिलित गराउन योजनाकालमा योग्यताको आधारमा छात्रवृत्ति दिई दुर्गम क्षेत्रका लागि शिक्षकह रु उपलब्ध गराउनेछ।
English: There were 22 high and 203 middle schools in the country prior to the year 1951.
Nepali: २००७ साल अघि नेपाल अधिराज्यमा जम्मा २२ हाईस्कूल र २०३ मिडिल स्कूलहरु थिए
English: With the advent of democracy the development of secondary education has been very rapid.
Nepali: प्रजातन्त्रको प्रादुर्भाव भएपछि नेपालमा माध्यमिक शिक्षाको विकास दु्रतगतिले हुनथाल्यो
English: By the end of the Third Plan, the number of high and middle schools is estimated to be 444 and 534 respectively.
Nepali: तृतीय योजनाको अन्त्यसम्ममा हाईस्कूलहरुको सङ्ख्या ४४४ र मिडिल स्कूलको सङ्ख्या ५३४ पुग्ने अनुमान गरिएको छ
English: The secondary school enrolment is not 18 per cent o f the primary school enrolment.
Nepali: प्राथमिक शिक्षा पाइरहेका विद्यार्थी सङ्ख्याको करिब १८ प्रतिशत विद्यार्थीहरुले माध्यमिक शिक्षा प्राप्त गरिरहेका छन
English: There has been some improvement in the quality of teaching as a result of the various teacher training programmes organized during the Third Plan period.
Nepali: तेास्रो योजना अवधिभरमा शिक्षाको गुणात्मक विकास गर्ने दृष्टिकोणले विभिन्न विषयमा शिक्षाक तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गरिएकोले यसबाट गुणात्मक विकास गर्न मद्दत भएको छ
English: The Fourth Plan aims to increase the secondary school enrolment to 20 per cent of the primary school enrolment.
Nepali: चौथो योजना अवधिमा माध्यमिक विद्यार्थी सङ्ख्या प्राथमिक विद्यार्थी सङ्ख्याको २० प्रतिशत पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ
English: As more of the students terminate their studies after secondary education, the need to emphasize the quality of teaching, rather then the quantity has become apparent.
Nepali: यो सङ्ख्यात्मक लक्ष्य प्राप्त गर्नको अर्थ माध्यमिक शिक्षा धेरैको लागि अन्तिम शिक्षा हुने भएकाले यसलाई सङ ख्यात्मक विकासभन्दा   गुणात्मक विकासमा बढी जोड दिनुपर्ने आवश्यकता अनुभव भएको छ
English: Therefore, during the Plan period necessary restrictions will be made concerning the opening up of schools and emphasis will be given to consolidation and improvement of the existing ones.
Nepali: अतः आगामी योजनाकालमा सकेसम्म माध्यमिक स्कूल खोल्न नियन्त्रण गर्ने र भएका स्कूलहरुलाई व्यवस्थित गरी शिक्षा सञ्चालन गरिनेछ।
English: 1. 	Financing of Secondary Education
Nepali: क.  माध्यमिक शिक्षामा हुने खर्च
English: So far, the Government grant is only 20 per cent of the total expenditure of secondary schools, with the remaining 80 percent being borne b the public.
Nepali: अहिलेसम्मको स्थिति अध्ययन गर्दा माध्यमिक शिक्षालयको खर्चमा २० प्रतिशत मात्र सरकारी आर्थिक सहायताबाट र बाँकी ८० प्रतिशत खर्च जनताले व्यहोरेको देखिन्छ
English: It has not been possible to run the secondary schools in an organized way, because of limited Government aid.
Nepali: सरकारी अनुदान कम भएकोले माध्यमिक स्कूल व्यवस्थित रुपले चल्न सकेका छैनन् र कुनै कुनै ठाउँमा अनुदानको दुरुपयोग पनि भएको बुझिन्छ
English: Therefore, instead of the present system of grants, it is roposed to provide 50 percent of the salary of the secondary school teachers in the form of grants.
Nepali: तसर्थ अनुदानको वर्तमान व्यवस्थालाई खतम गरी चौथो योजनाकालमा माध्यमिक शिक्षालयका शिक्षकह रुको ५० प्रतिशत तलबको रकम आर्थिक सहायताको रुपमा श्री ५ को सरकारले दिनु उचित देखिन्छ
English: For this, it is essential that the Educaiton Department make the necessary arrangements for the salary to be paid directly to the teachers.
Nepali: तर शिक्षा  विभागले उक्त तलब सोझै शिक्षकहरुको हातमा पार्न आवश्यक मिलाउनु पर्नेछ।
English: 2. Training in Various Subjects
Nepali: ख.  विभिन्न विषयको तालिम
English: Intensive training in various fields has been provided to the teachers during the last few years with the objective of making the secondary school teachers more proficient in their subjects.
Nepali: माध्यमिक स्कूलका शिक्षकहरुलाई आफ्नो विषयमा दक्ष बनाउने उद्देश्यले अल्पकालीन तालिमको व्यवस्था गत केही बर्षदेखि गरिँदै आएको छ
English: About 1500 additional teachers will be given short-term training in science, mathematics, English, nepali and social sciences during the Plan period.
Nepali: यस योजनाकालमा पनि विभिन्न अवधिको लागि लगभग १५०० शिक्षकहरुलाई विज्ञान, गणित, अंग्रेजी, नेपाली तथा सामाजिक शिक्षामा तालिम दिइनेछ।
English: 3. School Building and Hostels
Nepali: ग.  स्कूल भवन तथा छात्रावास निर्माण
English: As 20 per cent of the existing secondary schools do not have their own buildings, it has been difficult to run them effectively.
Nepali: हाल भएका माध्यमिक स्कूलमध्ये करिब २० प्रतिशत स्कूलहरुको आफ्नो भवन नभएकोले व्यवस्थित रुपले शिक्षा सञ्चालन गर्नमा बाधा परेको छ