CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: On the agricultural front, the development of market-oriented production pattern is necessary for the growth in integrated and coordinated manner to agricultural inputs, services, incentives and irrigation facilities.
Nepali: कृषिक्षेत्रतर्फ कृषि उत्पादन बढाउनका लागि कृषि सामग्री, सेवा, सुविधा र सिय्.त्र्चाइ एकिकृत र समन्वयात्मक ढङ्धबाट पुर्‍याई बजारमुखी उत्पादन ढाय्.त्र्चाको विकासतर्फ पाइला चाल्नु पर्दछ
English: At present, owing to the execessive liquidity in the economy, while the rate of consumption in increasing, the rate of savings in on the decline.
Nepali: फलतः गार्हस्थ्य उत्पादनको अनुपातमा लगानीमा केही वर्ष यतादेखि ह्रास हाल अर्थतन्त्रमा अधिक तरलताको स्थिति रहेबाट उपभोग अनुपात बढ ्
English: The increase in government expenditure and the lack of sufficient development in laternative inves tment sectors capable of attracting private savings have led to increase in consumption and the fall in gross domestic product.
Nepali: सरकारी क्षेत्रको खर्चमा भएको बृद्धि एवं निजी क्षेत्रको बचतलाई प्रोत्साहन गर्ने बैकल्पिक लगानीका क्षेत्रहरुको विकास पर्याप्त मात्रामा हुन नसकेकोले गार्हस्थ्य बचतमा कमी र उपभोगमा बृद्धि भएको छ आउन थालेको छ
English: Therefore, it is incumbent upon His majesty’s Government to adopt suitable policy measures to bring about an increase in savings, to discourage unproductive investment and expenditure, to provide alternative sources for the mbilisation of savings and to promote private sector investment in productive areas.
Nepali: यसकारण बचतमा बृद्धि गर्न, अनुत्पादक खर्च र लगानीलाई हतोत्साहित पार्न र बचत परिचालनका लागि बैकल्पिक अवसरहरु उपलब्ध गराउन श्री ५ को सरकारले उपयुक्त नीतिहरु लिनुपर्ने र निजी क्षेत्रको लगानीलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा प्रोत्साहित गर्नुपर्नेछ
English: In view of the government financial situation of the last two years, the reliance on external loans has further accentuated instead of declining because of the need for adjusting the financial deficit caused by increasing government expenditure.
Nepali: विगत दुई वर्षको सरकारी वित्तीय स्थितिलाई हेर्दा सरकारी खर्चमा भएको बृद्धिको दरबाट उत्पन्न भएको वित्तीय घाटालाई पूरा गर्न वैदेशिक ऋण प्रतिको निर्भरतामा कमी आउनुको बदला बढ ्
English: Therefore, it is necessary to give special emphasis on the mobilisation of internal resources.
Nepali: दै नै गएको छ यसकारण आन्तरिक साधनको परिचालनमा विशेष जोड दिनु आवश्यक छ
English: For this purpose, necessary steps must be taken to check the revenue pilferage and explore new sources of government revenue, to broaden the tax bases and simplify the administrative procedures.
Nepali: यसको लागि राजस्वको नयाय्.त्र्य्.त्र् श्रोतहरु पत्ता लगाई राजस्व चुहावट रोक्नु पर्ने, करका आधारहरु फराकिलो पार्ने, प ्रशासनिक सरलीकरण गर्नेतर्फ पाइला चाल्नु जरुरी छ र अनुत्पादक खर्चहरुमा नियन्त्रण गर्नु आवश्यक छ
English: On the monetary front, there has been an excessive increase in money supply since the last year.
Nepali: मौद्रिक स्थितितर्फ विगत वर्षदेखि नै मुद्रा प्रदायको विस्तार अत्यधिक भइरहेको छ
English: Due to this excess liquidity in the economy, while there has been a great pressure on price situation, the ration between gross domestic product and current account deficit has remained very high (9.7 percent).
Nepali: अर्थव्यवस्थामा सृजना भएको अत्यधिक तरलताबाट मूल्य स्थितिमा अत्यधिक चाप पर्नुका साथै कुल गार्हस्थ्य उत् पादन र चालु
English: Under the present circumstances, the money-supply should be maintained within desirable limits without causing any undur scarcity of capital to intensify the pace of economic development. The increase in net foreign assets in also exerting expansionary influence on money supply.
Nepali: यस स्थितिमा आर्थिक विकासको गतिलाई अगाडि बढाउन आवश्यक पूय्.त्र्जीमा कमी आउन नदिई मुद्रा प्रदायलाई वाञ्छित सीमाभित्र राखिनु आवश्यक छखाता घाटाबीचकेा उच्च अनुपात(९.७ प्रतिशत) रहन गएको छ
English: In this context, the foreign exchange should be utilized positively and productively in order to increase productivity and employment opportunities in the economy.
Nepali: यस सन्दर्भमा विदेशी विनिमयको सकारात्मक र उत्पादनमूलक उपयोग गरी अर्थतन्त्रमा उत्पादन र रोजगारी अभिबृद्धि गर्नु आवश्यक छखूद वैदेशिक सम्पत्तिमा भइरहेको निरन्तर बृद्धिले मुद्रा प्रदायमा विस्तार कारी प्रभाव पर्दै गएको छ
English: Timely improvements on the interest rates are also required for reducing the excessive liquidity and inflation, and for promoting saving habits.
Nepali: अत्यधिक तरलता र मुद्रास्फीतिलाई कम गर्न र बचत गर्ने प्रवृत्तिमा बृद्धि गर्नको लागि व्याजदरमा समयअनुसार परिवर्तन हुनु आवश्यक छ
English: Similarly, the policies of loan disbursement by commercial banks in productive, priority-accorded sectors need to be intensified so as to gradually alleviate poverty through the creation of new employment opportunities for the economic upliftment of the low income rural population.
Nepali: त्यस्तै देशको गरीबीलाई कम गर्दै लैजान वाणिज्य बैङ्कहरुले न्यून आय भएका ग्रामीण जनताको आर्थिक उन्नति गर्नको लागि रोजगारीका नयाय्.त्र् अवसरहरु सृजना गर्न प्राथमिकता प्राप्त र उत्पादनशील क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह गर्ने नीतिलाई अझ बढी क्रियाशील पार्नुपर्दछ
English: In the price situation, the problems of high price rise has not only reduced the competit ive capacity of the economy but also caused greas sufferings to the people.
Nepali: मूल्यस्थितितर्फ उच्च मूल्यबृद्धिको समस्याले देशको अर्थतन्त्रको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमतामा कमी आउनुको साथै जनता महगीको मारबाट पीडित हुनुपरेको छ
English: This has created tremendous hardships particularly in the livelihood if the people living below the poverty line.
Nepali: खास गरी यसबाट गरीबीको रेखामुनीका जनताहरुको दैनिक जीवनयापन जटिल बनाइदिएको छ
English: Thus, it is necessary to provide relief to the people by cutting down the rate of increase in prices.
Nepali: यसकारण जनतालाई मूल्यबृद्धिको मारबाट राहत प्रदान गर्न मूल्यबृद्धिदरलाई कम पार्नुपर्ने आवश्यकता छ
English: To attain this purpose, it will be essential especially to curtail the unproductive government expenditure, to increase the work efficiency of public undertakings, to monitor the price situation on a regular basis, to emphasize on the attainment of equilibrium in foreign trade and to improve the supply and distribution systems of essential commodities.
Nepali: यसको लागि खास गरी सरकारी अनुत्पादनक खर्चमा कमी ल्याउनु पर्ने, सस्थानहरुको कार्यकुशलतामा बृद्धि ल्याउनुपर्ने, मूल्य स्थितिको नियमित अनुगमन गर्नु वैदेशिक व्यापारमा सन्तुलन ल्याउन जोड दिनुपर्ने र आवश्यक वस्तुहरुको आपूर्ति र वितरण व्यवस्थाम ा सुधार ल्याउनुपर्नेछ
English: In this regard, various steps were taken to achieve a regular and convenient supply of the essential commodities for the common people such as foodgrains, salt, sugar and cement.
Nepali: आम जनताका अत्यावश्यक वस्तुहरु जस्तो खाद्यान्न, नून, चिनी, सिमेन्टको नियमित एवं सरल रुपमा उपलब्ध गराउन विभिन्न कदमहरु उठाएको थियो।
English: During the past two years also, the foreign trade deficit has increased and is the previous years.
Nepali: वैदेशिक व्यापारतर्फ विगत दुई वर्षहरुमा पनि पहिला झैं वैदेशिक व्यापार घाटा बढे को छ
English: This has led to as increase in the current account deficit, too.
Nepali: यसले गर्दा ् चालु खाता घाटामा पनि बृद्धि भएको छ
English: There has not been much vigorous effort made in direction of expanding the export trade by exploring and identifying new viable products.
Nepali: प्राथमिक वस्तुहरु, कच्चा पदार्थ तथा केही तैयारी वस्तुहरु वाहेक अन्य वस्तुहरुको खोजी तथा पहिचान गरी निर्यात व्यापारमा बृद्धि गर्नेतर्फ सक्रियता आउन सकेको छैन
English: Similarly, the trade deficit with India has increased on account of the increased import of manufactured items from India in comparison to the export of traditional agro -based and unprocessed products to that country.
Nepali: त्यस्तै परम्परागत कृषिजन्य तथा अप्रशोधित वस्तुहरु भारतमा निर्यात हुने तर भारतबाट तेैयारी वस्त ुहरुको आयातबृद्धिले भारततर्फको व्यापारमा घाटा बढेको छ
English: Therefore, in order to expand the export trade, due attention must be paid to the identification of new exportable products and the amelioration of quality standards of the export items.
Nepali: त्यसैले निकासी व्यापार बढाउन निकासी योग्य नयाय्.त्र् वस्तुहरुको पहिचान गनर्ेे र निकासी हुने वस्तुहरुको गुणस्तरमा बृद्धि गर्नेतर्फ पनि ध्यान जानु जरुरी छ त्यस्तै -भारत वाणिज्य तथा परिवहनसन्धीले नेपालको निर्यात व्यापारलाई अझ अघि बढाउन पर्याप्त सम्भावनाहरुको सृजना गरेको छ
English: Despite the massive investment outlay for agricultural development in each periodic plan in the past, the agriculture sector could not achieve the desired progress.
Nepali: भारतसय्.त्र्गको व्यापारमा नेपालको हित हुने किसिमले व्यापारसम् बन्ध बढाउन आवश्यक छ र नयाय्.त्र् नेपाल विगतमा कृषिक्षेत्रको विकासको लागि प्रत्येक आवधिक योजनाहरुमा ठूलो लगानी गरिएको भए तापनि यस क्षेत्रको अपेक्षित विकास हु न सकेन
English: Therefore, in order to achieve some concrete growth in agricultural production and productivity, it is essential to make optimum utilization of the irrigation facilities through their suithable renovation, maintenance and operation, and to establish convenient and reliable systems for the distribution of improved seeds and chemical fertilizers, the dissemination of appropriate technology and th e disbursement of agricultural loans.
Nepali: अझै पनि कृषि उत्पादन मुख्यतः मौसममा नै निर्भर छ त्यसकारण कृषिउत्पादन र उत्पादकत्वमा ठोस बृद्धि ल्याउन निर्माण भइसकेका सिय्.त्र्चाइ सुविधाको उपयुक्त मर्मत, सम्भार र सञ्चालन गरी अधिकतम उपयोग गर्नुका साथै उन्नत बीउ, रासायनिक मल, उपयुक्त प्रविधि तथा कृषि कर्जाको वितरण सरल एवं भरपर्दो तुल्याउनु जरुरी छउत्पादकत्वमा बृद्धि हुन सकेको छैन
English: As the drains and small irrigation projects have a great significance in agriculture and also actively involve the farmers themselves, it is highly essential to  undertake such irrigation projects on a priority basis.
Nepali: कृषिमा कुलो तथा साना सिय्.त्र्चाइ आयोजनाको ठूलो महत्व देखिएको सन्दर्भमा र यस्ता आयोजनाहरुमा कृषक स्वयं संलग्न हुने भएकोले यस्ता सिय्.त्र्चाइ कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिई सञ्चालन गर्नु बढी जरु री छ
English: A new industrial policy has been formulated to intensify the pace of industrial development. The new policy have brought and end to the doubts, uncertainties and distortions prevailing is the industrial sector.
Nepali: यस नीतिले औद्योगिक क्षेत्रमा रहेको शङ्का र अनिश्चितताको वातावरण र विसङ्धतिलाई समाप्त पारेको छ औद्योगिक विकासको गतिलाई तीव्र पार्न नयाय्.त्र् औद्योगिक नीति तर्जुमा गरिएको छ
English: Following the introduction of the new policy in 1992, approval has been granted by mid June to a remarkable number of industries seeking registration.
Nepali: २०४९ मा नयाय्.त्र् नीति आइसकेपछि आषाढसम्ममा उल्लेखनीय रुपमा नयाय्.त्र् उद्योगहरु स्थापनाको लागि अनुमति प्रदान भइसकेको छ
English: At the same time, while three industrial undertakings have already been privatized, the process of privatization will be further continued.
Nepali: साथै ३ वटा औद्योगिक प्रतिस्ठानहरु निजीकरण हुनुको अतिरिक्त यो निजीकरणको प्रक्रिया जारी नै हुनेछ
English: As the liberal and open policies professed by the new industrial policy for improvements on the economy as a whole will create a competitive industrial climate, maximum benefits must be derived from the changed climate by enhancing the industrial capabilities of the entrepreneurs involved in this sector.
Nepali: औद्योगिक नीतिले प्रतिपादन गरेको र समग्र अर्थव्यवस्थाको सुधारको लागि समेत लिइएको उदार र खुला नीतिले प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण सृजनागर्ने हुय्.त्र्दा यस क्षेत्रमा संलग्न उद्यमीहरु औद्योगिक सक्षमतामा बृद्धि गरी परिवर्तित वातावरणबाट अधिकतम फाइदा लिन सक्नुपर्दछ
English: The government owned corporations must strengthen their management to enhance their work efficiency.
Nepali: सरकारी स्वामित्वमा सञ्चालन भइरहेका संस्थानहरुले क्षमता विकास गर्न व्यवस्थापनलाई सक्षम तुल्याउनु आवश्यक छ साथै असक्षम सरकारी
English: Additional efforts are required to develop the necessary infrastructure for tourism, which has evolved as a main source of foreign currency earnings, and the involvement of private sector in these efforts should be encouraged.
Nepali: विदेशी मुद्राको मुख्य स्रोतको रुपमा विकास भइरहेको पर्यटन क्षेत्रको विकासको लागि आवश्यक पूर्वाधारहरु विकास गर्ने थप प्रयास गरी यस्तो प्रयासमा निजी क्षेत्रलाई समेत संलग्न गर्दै जानु आवश्यक छसंस्थानहरुलाई क्रमशः निजी क्षेत्रमा हस्तान्तरण गर्नु पर्दछ
English: The heavy reliance on forests for the total energy consumption of the country has led to a massive destruction of forests.
Nepali: देशको कुल उर्जा खपतमा वन जङ्धल माथिकेा प्रमुख निर्भरत ाले गर्दा वन जङ्धल ठूलो मात्रामा नाश हुन गएको छ
English: This has had detrimental effects on environmental balance as well as agricultural production.
Nepali: यसबाट बाताबरण सन्तुलनको साथै कृषिको उत्पादनमा समेत प्रतिकूल प्रभाव पारेको छ
English: Therefore, there is a great need to achieve a consistent balance between the demand and the supply of timber and firewood by according priority to forestry development and by soliciting active participation of the people themselves in afforest ration activity.
Nepali: तसर्थं वन जङ्धलको विकास कार्यलाई प्राथमिकता दिई वृक्षारोपण कार्यमा जनतालार्ई प्रत्यक्ष रुपमा संलग्न गराई काठ दाउराको माग र आपूर्ति बीच सन्तुलन ल्याउनु पर्ने खाय्.त्र्चो छ
English: In spite of the immense hydropower potential of the country, it has not been possible to significantly exploit this due to the lack of resources.
Nepali: देशमा अत्यधिक रुपमा जलश्रोत उपलब्ध भए तापनि साधनको कमीले त्यसको अधिकतम उपयोग गर्न सकिएको छैन
English: Viewed on the basis of cost factor, it seems appropriate to give more emphasis in the construction of small and medium scale hydro electric projects than on iarge scale projects.
Nepali: यसको लागि आवश्यक साधन जुटाइ जलश्रोतको अधिकतम उपयोग गरी जलविद्युत् तथा सिय्.त्र्चाइको समेत उपलब्धतामा बृद्धि गर्नु पर्दछ जलस्रोततर्फ लागतको हिसाब गर्दा ठूला आयोजनाहरु भन्दा साना र मझौला खालका जलविद्युत् आयोजनाहरुको निमार्णमा जोड दिनु उपयुक्त देखिन्छ
English: Greater involvement of orivate sector in required in the generaion and distribution of hydro -electricity, too.
Nepali: जल विद्युत्को ्उत्पादन एवं वितरणमा समेत निजी क्षेत्रको बढ
English: One the transport front, although some roads were constructed in the past years, there are still no link roads to some district headquarters.
Nepali: दो भूमिका आवश्यक छ यातायाततर्फ विगत वर्षहरुमा केही सडकहरु बनेका भए तापनि अझै पनि कतिपय जिल्लाको सदरमुकामहरुसम्म सडक पुग्न सकेको छैन
English: Further, as not much attention was paid to the proper alignment of the rode during construction, the roads have not able to intensify the economic activities of the people living in the road corridors.
Nepali: सार्थै सडक निर्माण गर्दा सडक मार्गको विकासतर्फ कम ध्यान दिइएबाट निमार्ण भएका सडकवरिपरिका ठाउय्.त्र्हरुमा बस्ने व्यक्तिहरुको आर्थिक गतिविधिमा प्रभावकारी बृद्धि ल्याउन सकेको देखिय्.त्र्दैन ्
English: Therefore, it is necessary to pay attention to the task of constructing link road to district headquarters and other feeder roads on the basis of economic feasibility studies and also to the repairs and maintenance of old roads.
Nepali: तसर्थ आर्थिक सम्भाव्यता समेतलाई हेरी सदरमुकाम जोडने मार्ग तथा अन्य फिडर रोडको निमार्णमा ध्यान दिनुको साथै पुराना सडकहरुको मर्मत सम्भारतर्फ पनि उचित ध्यान दिनु जरुरी छ।
English: In the field of social services, the country has not been able to derive much benefit except for some progress in  the field of education.
Nepali: सामाजिक सेवातर्फ शिक्षाक्षेत्रमा केही विकास भए तापनि देशले धेरै फाइदाहरु हासिल गर्न सकेको छैन
English: The lack of qualitative development in education is the main reason for this situation.
Nepali: यसको मुख्य कारण शिक्षामा गुणात्मक विकास हुन नसक्नु हो
English: Therefore, while keeping education in agreement with moral norm and values, attention must be paid to developing the quality of education and making it job-oriented.
Nepali: यसकारण शिक्षापद्धतिलाई सामाजिक र नैतिक मूल्य र मान्यताहरुका साथै रोजगारीको अवसर सित आवद्ध गरी गुणात्मक सुधार गने र् ध्यान दिनुपर्दछ
English: Higher education faces scarcity of physical facilities for standard pedagogy and is heavily reliant on government grants.
Nepali: उच्च शिक्षामा स्तरीय शिक्षा दिनको लागि आवश्यक भौतिक सुविधाहरुको उचित व्यवस्थाको कमी छ र सरकारी अनुदानमा बढी निर्भरता रहेको छ
English: There still persists the problem of maintaining the academic calendar, which has as adverse effect on students’ future.
Nepali: समयमा शैक्षिक सत्रहरु सम्पन्न नहुने समस्या अझै छ जसले गर्दा विद्यार्थीको भविष्यमा प्रतिकूल असर परेको छ
English: Therefore, it is imperative to develop a time bound educational framework and encourage the private sector involvement in higher education.
Nepali: यसकारण समयबद्ध शैक्षिक ढाय्.त्र्चाको विकास गरी उच्च शिक्षाको क्षेत्रमा निजी क्षेत्रलाई पनि प्रोत्साहन दिनु जरुरी छ
English: Similarly, there has emerged an urgent need to upgrade the quality of primary and secondary education.
Nepali: त्यस्तै प्राथमिक देखि माध्यमिक शिक्षाहरुमा पनि
English: The country has not been able to derive potential benefits from the investment made in the health sector as well.
Nepali: गुणस्तर बढाउनु आवश्यक भइसकेको छ स्वास्थ्यक्षेत्रमा भएको लगानीबाट पनि देशले अपेक्षित फाइदा लिन सकेको देखिय्.त्र्दैन
English: The physical infrastructure in health sector in being gradually developed and a big investment has also been made in the production of health manpower.
Nepali: स्वास्थ्य क्षेत्रमा दैछ र स्वस्थ जनशक्ति उत्पादनमा पनि ठूलो लगानी भएको छ
English: However, while there is a regular complaint from people concerning the unavailability searcity of medcines and manpower in hospitals and health ectres, the burden of the increasing population on exerting a heavy pressure on social services, and this population growth has minimized the impact of development achievements.
Nepali: तर स्वास्थ्य चौकी र अस्पतालहरुमा औषधि तथा आवश्यक जनशक्तिहरु उपलब्ध नभएको जनगुनासो पाइन्छ साथै बढ्दो जनसंख्याको बृद्धिले गर्दा वर्तमान सामाजिक सेवाहरुमा चाप बढेको छकेही भौतिक पूर्वाधारहरुको क्रमशः विस्तार हु य्.त्र् भने विकासका प्रतिफललाई जनसंख्याबृद्धिले न्यून तुल्याएको छ
English: No significant education has been achieven in the growth rates of population and infant mortality.
Nepali: जनसंख्याबृद्धिदर र बालमृत्युदरमा त्यति कमी आउन सकेको छैन
English: In this context, it has become essential to make maximum possible utilization of existing physical facilities, manpower and service and to extend additional facilities to rural areas.
Nepali: यस अवस्थामा भएका भौतिक सुविधाहरु, जनशक्ति र सेवासुविधाको अधिकतम प्रयोग गर्नुपर्ने र ग्रामीण क्षेत्रमा थप सुविधाहरुको विस्तार गर्नु पर्ने जरुरी भइसकेको छ
English: Regarding drinking water, thermajority of the country’s population is deprived of the ac cess to clean drinking water facility.
Nepali: खानेपानीतर्फ हेर्दा देशको अत्याधिक जनता अझ पनि शुद्ध खानेपानी सुविधाबाट बञ्चित छन ्
English: The supply of water, in areas where the facility exists, too, has not been able to meet the requirement.
Nepali: उपलब्ध गराइएको पानी पनि आवश्यक मात्रामा उपलब्ध हुन सकेको छैन
English: There also persists the problem of purification of drinking water.
Nepali: साथै खानेपानीमा शुद्धिकरणको अभाव देखिन्छ
English: On the other hand, it is estimated that about 40 percent of the available drinking water is being list through leakage.
Nepali: अर्कोतर्फ करीब ४० प्रतिशत खानेपानी चुहावटबाट खेर गइरहेको अुनमान छ
English: Therefore, attention must be paid to the control of leakage and the purification if drinking water along with the extension of drinking water facilities.
Nepali: यस अवस्थामा खानेपानी सुविधाको विस्तारको सार्थै चुहावट नियन्त्रण गर्न र खानेपानमिा शुद्धता ल्याउनेतर्फ ध्यान जानु जरुरी छ
English: The problem of unorganized housing and urbanization has acquired great magnitude.
Nepali: अव्यवस्थित बसोवास र शहरीकरणको समस्याले ठूलो आकार लिइसकेको छ
English: Therefore, there has  emerged and urgent need to formulate and implement timely policies and programmes with regard to housing and urbanization.
Nepali: त्यसकारण बसोवास र शहरीकरणबारेमा समयोचित नीति एंव कार्यक्रम चाय्.त्र्डो तर्जु
English: Against the backdrop of the above mentioned problems and challenges, the elected government formed after the general elections of 1991 has initiated in accordance with its manifesto various efforts for the all-round development of Nepal.
Nepali: मा गरी कार्यान्वयन गर्नु जरुरी भइसकेको छ माथि उल्लेख भएका चुनौति एवं समस्याहरुको पृष्ठभूमिमा २०४८ सालको आम निर्वाचन पछि जननिर्वाचित सरकारले आफ्नो घोषणापत्रअनुसार नेपालको सर्वतोमुखी विकासको लागि विभिन्न प्रयासहरु थालनी गरेको छ
English: The present government now has to undertake the responsibility of achieving the economic disorder and distortions of the past.
Nepali: विगतको आर्थिक अव्यबस्था रबिसङ्धतिहरु हटाई गरीब जनताको आर्थिक समुन्नति गर्ने दायित्व वर्तमान सरकारको कांधमा आएको छ
English: Matching the spirit if the challenge, the government has been striving for reforms in economic management by according priority to liberal economic policies and rural areas.
Nepali: यसै चुनौतिलाई सामना गरी उदार आर्थिक नीति र ग्रामीण क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिएर सरकारले आर्थिक व्यवस्थापन पक्षलाई सुधार गर्ने प्रयास थालेको छ
English: Similarly, appropriate steps have been taken by the popularly elected government in the direction of creating a favourable climate for the development of the private sector.
Nepali: त्यस्तै निजी क्षेत्रको विकासकोलागि उपयुक्त वातावरण तयार गर्न जन निर्वाचित सरकारले केही नीतिगत सुधारको पाइला चालेको छ
English: This has already led to some positive results.
Nepali: जसको फलस्वरुप केही प्रतिफल पनि निस्कन थालेको छ
English: Several programmes have been initiated to include the rural sector in the main stream of development.
Nepali: ग्रामीण क्षेत्रलाई विकासको मूल प्रवाहमा ल्याउन कतिपय कार्यक्रमहरुको थालनी गरिएको छ पनि
English: However, the country’s basic structure if the economy is still very weak.
Nepali: तर देशको आधारभूत अर्थव्यवस्था अझ निकै कमजोर छ
English: The economic growth rate is low and it is essential to bring about qualitative reforms in the economic structure in order to achieve a sustainable and long lasting growth rate.
Nepali: आर्थिक बृद्धिदर कम छ र पछिसम्म टिक्ने र दिगो हुने खालको बृद्धिदर कायम गर्न देशको आधारभूत आर्थिक संरचनामा सुधारात्मक परिवर्तन आउनु जरुरी छ
English: The depth and extent of poverty, unemployment, the growing disparity between rural and urban sectors and unequitable distribution if development efforts on the days to come.
Nepali: गरीबीको गहिराइ र व्यापकता, वेरोजगारी, ग्रामीण र शहरी क्षेत्र बीचको बढ्दो विषमता र विकास प्रतिफलको असमान वितरण आदि अरु महत्वपूर्ण प्रश्न र चुनौतिहरु हुन् जसको समाधानको लागि आगामी दिनका विकास प्रयासहरु केन्द्रीभूत हुनु जरुरी छ
English: The eights play is a significant step initiated in that direction. Different fiscal years have been taken as base years in the preparation of the foregoing chapter.
Nepali: आठौं योजना यसै सन्दर्भमा शुरु गरिएको महत्वपूर्ण कदम हो समीक्षा अवधिको तथ्याङ्कहरु विश्लेषण गर्दा लिइएका आधारहरु प्रस्तुत परिच्छेद तयार गर्दा विभिन्न आर्थिक वर्षहरुलाई आधार वर्षको रुपमा लिइएको छ
English: (a) The final year of the first five-year plan (1956-1961) was 1960/61.
Nepali: - क) पहिलो पञ्चवर्षीय योजना,(२०१३-१८) को अन्तिम वर्ष २०१७/१८ थियो
English: However, before the end of the plan period, the erstwhile democratically elected Nepali congress government was dissolved in December, 1960. subsequently, there were continued efforts from 1961/62 to install panchayat system and as that year was taken as the base year for the second plan (1962-1965) also, the same year i.e.
Nepali: तर उक्त योजनावधि नामा प्रजातान्त्रिक परिपाटीबाट निर्वाचित तत्कालीन नेपाली काय्.त्र्ग्रेस सरकारलाई विघटन गरियो
English: 1961/62 has been taken as the initial year for comparative studies.
Nepali: तत्पश्चात् पञ्चायती व्यवस्था लागु गर्ने प्रयासहरु २०१८/१९ देखि नै प्रारम्म भएको र उक्त वर्ष दोस्रो योजनानसकिय्.त्र्दै २०१७ साल पौष महि (२०१९-२२) को पनि आधार वर्ष भएको हुय्.त्र्दा यहाय्.त्र् तुलनात्मक अध्ययनको लागि २०१८/१९ लाई शुरु वर्षका रुपमा लिइएको छ
English: (b) 	The fiscal year 1961/62 remained a year without a plan.
Nepali: - ख) आर्थिक वर्ष २०१८/१९ विना योजनाको वर्ष रह्यो
English: No efforts were made that year for the formulation and implementation of plan.
Nepali: उक्त वर्षमा योजना तर्जुमा गरी कार्यान्वयन गर्नेतर्फ केही कदम चालिएन
English: As a result, the fiscal year 1961/62 data were not available ofr certain statistical comparative studies.
Nepali: यसले गर्दा राष्ट्रिय आयसय्.त्र्ग तुलनात्मक दृष्टिले हेरिनुपर्ने कतिपय तथ्याङ्कको उपयोग २०२१/२२ पश्चात् मात्र गर्नुपर्ने भयो त्यसै गरी नेपालको राष्ट्रिय आयको अनुमान तथ्याङ्क २०२१/२२ यता मात्र उपलब्ध हुन सकेको छ