CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: f Rs 3540 million required for achieving the goals of the Fourth Plan, His Majesty’s Government must provide Rs 2570 million: i.e. Rs 2550 million for the development of the public sector and Rs 20 million for the development of the panchayat sector.
Nepali: चौथो योजनाका निर्धारित लक्ष्यहरु पूरा गर्न चाहिने कुल वित्तीय साधन रु.३५४ करोडमध्ये सरकारी क्षेत्रको विकास कार्यलाई रु.२५५ करोड र सरकारी स्रोतबाट पञ्चायत क्षेत्रको विकास कार्यलाई चाहिने रु.२ करोड समेतको हिसाव गर्दा योजनाकालमा श्री ५ को सरकारबाट जम्मा रु.२५७ करोडको व्यवस्था मिलाउनु पर्ने कुरा माथि उल्लेख भइसकेको छ
English: Based on potential available resources and the efforts for providing additional resources to meet the minimum requirements of development, the outline of the Plan has been prepared and the goals have been determined accordingly.
Nepali: उपलब्ध हुनसक्ने साधनका साथै न्यूनतम विकासको आवश्यकता पूरा गर्न चाहिने थप साधन जुटाउने प्रयासबाट योजनाकोरुपरेखा तथा विकासका लक्ष्यहरु निर्धारित गरिएका छन्
English: Therefore, assuming that the government policy of mobilizing resources may change and in fact, recognizing the necessity of changing and improving that policy, the resources which can and should be made available have been provided in the Fourth Plan.
Nepali: तसर्थ, साधन परिचालन गर्न अपनाई आएको वर्तमान सरकारी नीति यथावत् रुपमा निश्चित रहने नमानी यसमा आवश्यक परिवर्तन तथा सुधार गर्नु पर्ने आवश्यकतालाई समेत दृष्टिगत राखी योजनाकालमा उपलब्ध हुनसक्ने र हुनु पर्ने वित्तीय साधनको व्यवस्था मिलाइएको छ
English: In the foregoing chapter, the available resources for achieving the specified goals in both the private and panchayat sectors have been analyzed, and it has been shown that the required resources will be available.
Nepali: गैर-सरकारी तथा पञ्चायत क्षेत्रहरुका निर्धारित उद्देश्य पूरा गर्नउपलब्ध हुनसक्ने साधनको लेखाजोखा गरी चाहिने साधन पूरा हुन आउने कुरा माथि उल्लेख भइसकेको छ।
English: Public Sector
Nepali: सरकारी क्षेत्रः-
English: In the process of economic development it is necessary to think of the maintenance of a fiscal balance between resources and investment as an objective of planning.
Nepali: आर्थिक विकासको क्रममा साधन र लगानीबीच सम्पूर्ण अर्थ ब्यवस्थाको दृष्टिकोणले सकभर सन्तुलित स्थिति कायम गर्ने उद्देश्यबाट विचार हुन वाञ्छनीय छ
English: But, giving due consideration to the minimum requirements, if the available savings for investment is insufficient to accelerate development activities, the possible impact of such an imbalance on the physical system should also be considered.
Nepali: तर न्यूनतम आवश् यकतालाई ध्यानमा राखी विकासको गतिविधिलाई अगाडि बढाउन चाहिने लगानीको लागि उपलब्ध वचत अपर्याप्त भएमा यसबाट उत्पन्न हुने असन्तुलनबाट अर्थ व्यवस्थामा पर्ने सम्भावित प्रभावको पनि विचार हुनु जरुरी छ
English: But due to a lack of data on the national income and balance of payments, it is natural that the necessary information of savings and investments is also not available.
Nepali: तर, नेपालमा हालसम्म राष्टि्रय आय तथा शोधनान्तरसम्बन्धी तथ्याकको अभाव हुँदासम्पूर्ण अर्थ व्यवस्थाको आधारमा वचत र लगानी बारे आवश्यक जानकारी नहुनु स्वाभाविकै हो
English: Therefore, with the view of maintaining of financial balance in the fiscal system on the basis of available data, the estimate of financial resources potentially available for the public sector has been made for the Fourth Plan period.
Nepali: यसकारण उपलब्ध तथ्याकको आधारमा कमसेकम वित्तीय सन्तुलन अर्थ ब्यवस्थामा कायम होस् भन्ने धारणाबाट चौथो योजनाकालमा सरकारी क्षेत्रको लागि उपलब्ध हुन सक्ने वित्तीय साधनको अनुमान गरिएको छ।
English: Estimation of resources which may be available in the public sector during the Fourth Plan period has been based on the following factors: changes in the government revenue and regular expenditure during preceding years; the possible changes in the future; assumptions concerning the proper utilization of foreign exchange; projected national and foreign credit; and the level of deficit financing which can be tolerated without adversely effecting the fiscal system by increasing the politically practical tax burden.
Nepali: विगत वर्षहरुमा श्री ५ को सरकारको राजस्व र साधारण खर्चमा भएको परिवर्तन, भविष्यमा तिनीहरुमा हुनसक्ने सम्भावित परिवर्तन, राजनैतिक दृष्टिकोणबाट व्यावहारिक हुनसक्ने थप करभारका साथै अर्थ व्यवस्थामा प्रतिकूल प्रभाव नपर्ने गरी सामान्य स्थिरताको उद्देश्य अनु रुप उपयुक्त हुनसक्नेहिसाबले आन्तरिक  ऋण, बैदेशिक ऋण तथा घाटा अर्थव्यवस्था तथा सञ्चित विदेशी विनियको सदुपयोग गर्ने आधारमा चौथो योजनाकालमा सरकारी क्षेत्रको विकासका लागि उपलब्ध हुनसक्ने साधनको अुनमान गरिएको छ
English: I accordance with the long-term objective of accelerating development activities and gradually reducing the dependence upon foreign aid, efforts are being made to reduced the foreign aid ratio in the Fourth Plan.
Nepali: विकासको गतिविधिलाई बढाउनका साथै विदेशी सहायता माथिको निर्भरतालाई क्रमशः घटाउँदै लैजाने दीर्घकालिन उद्देश्यअनुरुप चौथो योजनाकालमा विदेशी सहायताको अनुपात वर्तमान स्तरबाट घटाउने प्रयास गरिएको छ
English: Following are the summary of the resources:
Nepali: यसकारण साधन र स्रोतको सारांश तल प्रस्तुत गरिएको छ।
English: a. Revenue surplus: The estimated revenue of Rs 430 million for the FY 1969-70 shows an annual increase of 5 per cent in revenue during the Fourth Plan period.
Nepali: (क)  राजस्वको बचतः- आर्थिक वर्ष २०२६।२७ को अनुमानित राजस्व रु.४३ करोडबाट चौथो योजनाकालमा वार्षिक ५ प्रतिशतका दरले राजस्वमा बृद्धिहुने र साधारण खर्च वार्षिक १० प्रतिशतका दरले बढ्ने अनुमानको आधारमा विस्तृतरुपले हिसाब गर्दा चौथो योजनाको लागि राजस्वको बचतबाट रु.३३ करोड उपलब्ध हुन आउने देखिन्छ।
English: During the seven years between FY 1963-64 to FY 1969-70 total revenue increased at the rate of 19 per cent per annum.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०२०।२१ देखि २०२६।२७ सम्मको ७ वर्षको अवधिमा कुल राजस्व वार्षिक १९प्रतिशतले बृद्धि भएको देखिन्छ
English: Such a significant increase was made possible primarily because of periodic increases in various taxes and not because of improved tax administration. The development of the general fiscal system has also helped increase revenue.
Nepali: यो उल्लेखनीय बृद्धि कर प्रशासनमा सुधार, करको बढी फैलावट र वार्षिक विकासजस्ता अर्थ व्यवस्थाको सामान्य विकासको प्रक्रियाको कारणले भन्दा समय समयमा विभिन्न करहरुमा भएको बृद्धिको कारणबाट सम्भव हुन आएको देखिन्छ
English: As such, while estimating the rate of increase in future revenue separate analysis should be made of the development of the fiscal system and of the increases in the rate of taxation in order to determine their relative importance in the overall increase in revenue.
Nepali: तसर्थ, भविष्यमा हुने राजस्वको बृद्धि दर अनुमान गर्दा अर्थ व्यवस्थाको सामान्य विकासको प्रक्रियाको कारण र कर दरमा भएको बौद्धिका कारणबाट विगत वर्षह रुमा कुन अनुपातले  राजस्व बढ्न गएको छ सो छुट्टा छुट्टैरुपमा विश्लेषण हुन जरुरी छ
English: During the above mentioned seven years, the impact of development itself is responsible for no more than an annual 8 per cent increase in revenue.
Nepali: माथि उल्लेखित ७ वर्षको अवधिमा विकासको प्रक्रियाको कारणले मात्र राजस्वमा वार्षिक ८ प्रतिशत भन्दा बढी दरले बृद्धि भएको देखिदैन
English: In fact, the increase in prices during that period seems to be a contributing factor to the increased revenue.
Nepali: वास्तवमा ८ प्रतिशतका दरले बृद्धि हुनाको कारण पनि त्यस अवधिमा भएको मूल्य बृद्धि देखिन्छ
English: Assuming fixed prices, it seems that general development has contributed to the increased revenue by 4 per cent annually.
Nepali: अनु मानित स्थिर मूल्यको आधारमा हिसाब गर्दा सामान्य बिकासको प्रक्रियाबाट बार्षिक ८ प्रतिशतले मात्र राजस्व बढन  सकेको देखिन्छ
English: Therefore, considering the estimated revenue of Rs 430 million in FY 1969-70, the increase in revenue during the Fourth Plan period will be 5 per cent per annum, assuming fixed prices.
Nepali: तसर्थ आर्थिक वर्ष २०२६।२७ को अनुमानित राजस्व रु.४३ करोडको स्तरबाट चौथो रुको अनुभवले हेर्दा आशाबादी मान्नु पर्दछ
English: There are several factors which might reduce the increase of revenue to less than 5 per cent. While difficult to quantify, some of these factors are: (1) while considering the price index for agricultural production in India, the export sector cannot made its complete contribution to the nation al income of Nepal, and thereby creates possible difficulties in increasing revenue from other sectors.
Nepali: राजस्व बृद्धि ५ प्रतिशत भन्दा कम तुल्याउन सकिने कतिपय कारणहयोजनाकालमा स्थिर मूल्यको हिसाबले बार्षिक ५ प्रतिशतका दरले राजस्वमा बृद्धि हुने अनुमान बिगत वर्षह रु  छन् जुन परिमाणात्मकरुपमा यकिन गर्न सकिदैन भारतमा कृषि उपजको मूल्य सूची हेर्दा निर्यात क्षेत्रबाट नेपालको राष्टि्रय आयमा प्रतिकूल प्रभाव परी अन् य क्षेत्रहरुबाट समेत राजस्व बढाउनमा कठिनाई पर्ने सम्भावना छ
English: (2) In the same way, increases in revenue are adversely affected by regulations concerning the gift parcel system.
Nepali: त्यस्तै निर्यात व्यापारमा देखा परेका अवरोधका साथै गिङ्ग134ट पार्सल व्यवस्थाको खारेजीले पनि राजस्वमा प्रतिकूल प्रभाव पर्ने देखिन्छ
English: However, the favorable impact of economic development on revenue resulting from the proposed increases in investment during the Fourth Plan period should also be considered.
Nepali: तर योजनाकालमा प्रस्तावित बढदो लगानीबाट हुने आर्थिक विकासको कारणबाट राजस्वमा अनुकूल प्रभाव पर्ने तथ्यलाई पनि एक साथ विचार गरिनु आवश्यक छ।
English: At the recommendation of the National Planning Commission, the Finance Ministry will adopt a new classification of regular and development expenditures.
Nepali: चौथो योजनाको प्रारम्भदेखि राष्टि्रय योजना आयेागको सिफारिस बमोजिम अर्थ मन्त्रालयले साधारण र विकास खर्चको वर्गीकरण नयाँ परिभाषा अनुसार गर्ने छ।
English: According to the new classification system, some of the amounts under the development budget heads will come under regular budget heads.
Nepali: नयाँ परिभाषा अनुसार वर्गीकरण गर्दा विकास  बजेट अन्तर्गत परेका कतिपय खर्चका रकमहरु साधारण बजेट अन्तर्गत पर्न आउँछन्
English: The difference between the current system and the new classification system may be shown on the basis of FY 1968-69.
Nepali: प्रचलित परिपाटी र नयाँ वर्गीकरणको अन्तर उदाहरणको लागि आर्थिक वर्ष २०२५।२६ को आधारमा दर्शाउन सकिन्छ
English: According to the prevailing prices, regular expenditures seem to have increased by 12-13 per cent per annum during the seven year period from FY 1963-64 to FY 1969-70.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०२०।२१ देखि २०२६-२७ सम्मको ७ वर्षको अवधिमा प्रचलित मूल्यअनुसार साधारण  ६६.७४ खर्च वार्षिक १२।१३ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ
English: But according to the fixed prices of FY 1963-64, the increase has been only 10 per cent.
Nepali: तर २०२०-२१ को स्थिर मूल्यअनुसार १० प्रतिशतले मात्र भएको देखिन्छ
English: According to the fixed prices of FY 1969-70, it is estimated that regular expenditures shall increase by 10 per cent during the Fourth
Nepali: यसका लागि प्रशासकीय क्षमता र मितव्ययितामा वास्तविकरुपले ध्यान दिनु जरुरी छ
English: Plan period. To achieve this, emphasis should be given to administrative efficiency and frugality.
Nepali: तर, साधारण खर्चको ठूलो अनुपात तलव भत्ता नै भएको कुरा स्पष्ट छ
English: Generally, salaries and allowances constitute the largest share of regular expenditure. Based on the statements given above, total revenue shall be Rs 2,490 million and total regular expenditure shall be 2,160 million during the Fourth Plan period.
Nepali: माथि उल्लिखित विवरणको आधारमा चौथो योजनाकालमा कुल राजस्व रु.२४९ करोड र कुल साधारण खर्च रु २१६ करोड हुने अनुमान छ र यस अनुसार चौथो योजनाको लागि राजस्व वचतबाट रु.३३ करोड उपलब्ध हुने आशा गरिएको छ।
English: b. Additional revenue from the tax changed: Increase in revenue, due to changes in the rate of the prevailing taxes, may be more difficult to achieve during the Fourth Plan.
Nepali: (ख)  कर परिवर्तनबाट हुने राजस्वः तेस्रो  प्रचलित करहरुको दरमा परिवर्तन गरी राजस्वमा वृद्धि गर्ने कार्य व्यवहारिक दृष्टिकोणबाट योजनाकालमा भन्दा कठिन हुनेछ
English: Because of increases in custom duties, income tax and sales tax during recent years, the opportunity for increasing revenue by changing the rate of taxation seems very limited.
Nepali: विगत वर्षहरुमा भएको भन्सार, आयकर, विक्रीकर तथा मालपोतको वृद्धिले गर्दा यी करहरुको दरमा परिवर्तन गरी थप राजस्व उपलब्ध गर्ने गुञ्जाइस सीमित देखिन्छ
English: If the minimum resources required for development were not made available through internal resources (by changing existing rates of taxation and by making tax administration more efficient), it is clear that the pace of development would be affected adversely and Nepal’s dependency upon foreign aid would increase.
Nepali: दरमा केही परिवर्तन गर्नुका साथै कर प्रशासनलाई अझ बढी सुदृढर सक्षमगरी विकासलाई आवश्यक न्यूनतम साधन आन्तरिक स्रोतहरुबाट उपलब्ध गराउन नसकिएमा विकासको गतिमा प्रतिकूल प्रभाव पर्ने वा विदेशी सहायता माथिको निर्भरता बढने कुरा स्वतः सिद्ध छ
English: From economic and technical points of view, agriculture may make a great contribution to increase revenue. However, the current land tax sys tem should be changed scientifically in order to make it just.
Nepali: आर्थिक तथा प्राविधिक दृष्टिकोणबाट विचार गर्दा कृषिबाट राजस्वमा बढी योगदान पुर्‍याउन नसकिने देखिँदैन, तर यसका लागि हालको भूमिकर व्यवस्थालाई वैज्ञानिक आधारमा परिवर्तन गरी न्यायपूर्ण तुल्याउनु जरुरी छ
English: The working efficiency of government-owned industrial, financial and business institutions should be improved and operated more frugally, thereby contributing to increases in revenue.
Nepali: त्यस्तै सरकारी स्वामित्व भएका औद्योगिक, व्यवसायिक तथा वित्तीय संस्थानहरुको कार्यकुशलता बढाई मितव्ययिताको आधारमा सक्षम बाट सञ्चालन गरी राजस्वमा आशातीत योगदान पुर्‍याउन अत्यावश्यक देखिन आएको छ
English: Therefore, along with the changes in the prevailing rate of taxation and improvements in tax administration, the earnings, from better operated government-owned corporations, will be Rs 300 million , which will also be available for the Fourth Plan .
Nepali: तसर्थ, प्रचलित करको दरमा परिवर्तन, कर प्रशासनमा सुधार सरकारी स्वामित्व भएका संस्थानहरुबाट हुने आर्जनसमेत गरी चौथो योजनाको लागि कुल रु.३० करोड साधन उपलब्ध हुने अनुमान गरिएको छ।
English: 150 million should be collected during the Fourth Plan period.
Nepali: (ग)  आन्तरिक ऋणः
English: Considering the present situation of financial institutions in the public sector (like commercial banks, insurance corporation, provident fund etc.
Nepali: रोडको आन्तरिक ऋणको दाँजोमा चौथो योजनाकालमा रु.१५ करोड उठाउन पर्ने देखिन्छ
English: ), it seems possible to collect Rs 150 million or more from the domestic loan. It is not the collection of the loan, but the extent to which government can bear the burden of future credit and the expenditure required to provide resources from other sources in comparison to domestic credit which are the factors determining the quantity of domestic credit.
Nepali: देशका वाणिज्य बैङ्गह तेस्रो योजनाकालमा उठाइएको रु.५.९रु, बिमा कम्पनी तथा सञ्चयकोषजस्ता सरकारी क्षेत्रका वित्तीय संस्थाहरुको हालको स्थितिलाई विस्तार गर्दा चौथो योजनाकालमा आन्तरिक ऋणबाट रु.१५ करोड वा सोभन्दा केही बढीपनि उठाउन सकिने सम्भावना नभएको होइन, तर आन्तरिक ऋणको परिमाण ऋण उठाउन सकिने परिस्थितिले भन्दा सरकारले भविष्यमा कतिसम्म ऋणको भार वहन गर्न सक्छ र आन्तरिक ऋणको दाँजोमा अन्यान्य स्रोतहरुबाट चाहिने साधन जुटाउन पर्ने तुलनात्मक खर्चको हिसाबले निश्चित हुन वाञ्छनीय छ
English: The study of savings which can be invested at present reveals that the terms and interest of the prevailing loans have made domestic credit relatively more expensive from the government viewpoint.
Nepali: हाल उपलब्ध लगानी योग्य वचतको विचार गर्दा प्रचलित व्याज तथा ऋणको अवधिसम्बन्धी सर्तहरुले आन्तरिक ऋणबाट साधन परिचालन गर्ने व्यवस्था सरकारी दृष्टिकोणबाट बढी खर्चिलो देखिन आएको छ
English: Consideration should be given to provide resources from deficit financing instead of domestic credit.
Nepali: यसको साथै ऋणको बदलामा घाटा अर्थ व्यवस्थाबाट साधन जुटाउने तर्फ पनि विचार हुनु आवश्यक छ
English: Although the possibility of providing development funds from deficit financing is limited, such provision, within certain limits, can reduce government liabilities to a great extent.
Nepali: घाटा अर्थ व्यवस्थाबाट विकास खर्च पूर्ति गर्ने सम्भावना सीमित भए तापनि वाञ्छनीय सीमा भित्र यस स्रोतबाट साधन जुटाउँदा सरकारलाई पर्ने दायित्व कम हुन्छ।
English: d. Deficit financing: In order to mobilize resources for development of the public sector during the  Fourth Plan , Rs 200 million of deficit financing is projected.
Nepali: चौथो योजनाअन्तर्गत सरकारी क्षेत्रको विकास कार्यको लागि आवश्यक साधन जुटाउन अन्यस्रोतहरुबाट नपुग हुन आउने रकममध्ये रु.२० करोड घाटाको व्यवस्थाबाट पूर्ति गर्ने लक्ष्य राखिएको छ
English: Assuming a general balance of the resources required and available in the private sector, the situation of the fiscal system shall have been determined from the resources and this will be available in the public sector.
Nepali: यसबाट अर्थ व्यवस्थामा असन्तुलन आई प्रतिकूल प्रभाव पर्ने देखिंदैन गैर-सरकारी क्षेत्रका लागि उपलब्ध तथा आवश्यक साधन सामान्यतः सन्तुलित रहने अनुमान गरिएमा सरकारी क्षेत्रमा उपलब्ध हुने साधन र खर्च बाट अर्थ व्यवस्थाको स्थिति निर्धारित गरिएको हुन्छ
English: In fact, the study on savings in commercial banks and other government institutions reveal that more resources have become available in the private sector.
Nepali: वास्तवमा वाणिज्य बैकह रु साथै अन्य सरकारी संस्थाहरुमा रहेको मौज्दात वचत रकमको विचार गर्दा गैर-सरकारी क्षेत्रमा अत्यधिक साधन उपलब्ध भएको संकेत मिल्दछ
English: So, if the expenses in the public sector were to be met through revenue and domestic loan, one should agree that financial balance has existed likewise and one should agree on the balancing nature of the investment through foreign aid available in the form of goods or in services.
Nepali: यसकारण सरकारी क्षेत्रको खर्च राजस्वका साथै आन्तरिक ऋणबाट व्यहोरिएमा वित्तीय सन्तुलन भएको मान्नु पर्दछ त्यस्तै, मालसामान तथा सेवाकोरुपमा उपलब्ध हुने वैदेशिक सहायताबाट व्यहोरिने लगानी पनि सन्तुलित मान्नु पर्दछ
English: Now, considering the optimum relation that should exist between savings and investment, the extent of investment by deficit financing has to be determined.
Nepali: तसर्थ वचत र लगानी बीच हुनुपर्ने उपयुक्त सम्बन्ध सम्बन्ध बारे विचार गर्दा एउटै प्रश्न उपर विचार गर्न बाँकी हुन आउँदछ, त्यो हो घाटा अ र्थ व्यवस्थाबाट व्यहोरिने लगानीको परिणाम।
English: The result of the investment by deficit financing, the adverse impact on the price and the balance of payment of the country has generally determined the limit of deficit financing.
Nepali: देशको मूल्य तथा शोधनान्तर स्थितिमा पर्ने प्रतिकूल प्रभावले स्वभावतः घाटा अर्थ व्यवस्थाको सीमा निर्धारित गरिएको हुन्छ
English: Deficit financing is one of the numerous causes of inflation.
Nepali: मूल्य बढने अनेकन कारणहरुमध्ये घाटा अर्थ व्यवस्था पनि एक हो
English: As the proposed deficit financing will reduce the reserve of convertible foreign exchange and will be spent at the same ratio for importing physical resources for development, there is no possibility that adverse effect on the internal price situation will be caused.
Nepali: तर, प्रस्तावित घाटा रकम मुख्यतः परिवर्त्य विदेशीविनिमयको बढ्दो सञ्चयलाई घटाई सोही अनुपातमा विकासका भौतिक साधनहरु बाहिरबाट जुटाउने हिसाबले खर्च गरिने हुँदा यसबाट आन्तरिक मूल्य स्थितिमा कुनै प्रतिकूल प्रभाव पर्ने सम्भावना देखिँदैन
English: One of the main causes of monetary inflation during the past years has been the continuous increase in foreign exchange expected to be earned during the past years, the Fourth Plan period, the current savings, the quantity of the resources available from domestic sources, the minimum saving of foreign exchange required to increase foreign trade, the quantity of convertible foreign exchange in relation to the money supply, and the quantity of foreign exchange required for the development works in the public sectors during the Fourth Plan, the proposed deficit of Rs 200 million is necessary to accelerate development activities.
Nepali: विगत केही वर्षहरुमा मुद्रा प्रदायमा वृद्धि हुनाको एक मूलभूत कारण विदेशी विनिमयको सञ्चयमा भएको निरन्तर वृद्धि नै हो वितेका केही वर्षहरुमा भएको विदेशी विनिमयको आर्जनको आधारमा चौथो योजनाकालमा हुने विदेशी विनिमयको आर्जनको अनुमान, हालको सञ्चय र आन्तरिक स्रोतबाट उपलब्ध हुने साधनको परिमाण, बढदो विदेशी व्यापारलाई चाहिने न्यूनतम वि  देशी विनिमयको सञ्चय, देशको  मुद्रा प्रदायको अनुपातमा सञ्चित हुनुपर्ने परिवर्त्य विदेशी विनिमयको परिमाणका साथै चौथो योजनाअन्तर्गत सरकारी क्षेत्रमा सञ्चालन हुने विकास कार्यक्रमको लागि आवश्यक हुने विदेशी विनिमयको परिमाणसमेतको एक साथ विचार गर्दा प्रस्तावित रु.२० करोडको घाटा व्यवस्था विकासको गतिविधिलाई बढाउने दृष्टिकोणबाट आवश्यक देखिन आएको छ।
English: e. Deficit: The resources available from domestic sources for operating various development projects  show a deficit of Rs 100 million. This deficit shall be met by the saving of foreign exchange, if possible .
Nepali: माथि उल्लेख गरिएका सबै आन्तरिक स्रोतहरुबाट उपलब्ध हुने साधनबाट विभिन्न क्षेत्रअन्तर्गत सञ्चालित हुने विकास आयोजनाहरुलाई चाहिने साधन जुटाउन रु. १० करोड कमी देखिन आएको छ
English: The estimates of resources reveal that the present savings of foreign currency is more than future requirements.
Nepali: यसरी  न्यून हुन आएको रकम विदेशी मुद्राको सञ्चित रकमबाट थप खर्च व्यहोर्न सकिने सम्भावना भए त्यसैबाट व्यहोरिने छ
English: However, the above savings can be spent only when foreign currency is in deficit. Otherwise, the required amount will have to be collected by the mobilization of domestic resources.
Nepali: साधनको अनुमान गर्दा आज विदेशी मुद्राको सञ्चय हाम्रो निकट भविष्यको आवश्यकताभन्दा बढी देखिन्छ तापनि विदेशी मुद्राको न्यून भए मात्र उक्त सञ्चयबाट खर्च गर्न  मिल्ने हुन्छ अन्यथा आवश्यक  रकम आन्तरिक साधनको परिचालनबाट नै जुटाउनु पर्ने हुन्छ।
English: f. foreign aid: During the Third Plan period, foreign aid amounted to Rs 950 million including both  loans and grants.
Nepali: (च)  विदेशी सहायताः योजनाकालमा ऋण र अनुदान दुबै गरी प्राप्त भएको विदेशी सहायता रु.६५ करोड भनदा बढी हुने देखिँदैन
English: The following table shows the actual amount received during the first three years of the Third Plan, the revised amount during the fourth year, and the estimated amount of the fifth year.
Nepali: विदेशी सहायताबाट तेस्रो योजनाकालको पहिलो तीन वर्षमा प्राप्त भ एको यथार्थ रकम र चौथो वर्षको  संशोधित र अन्तिम वर्षको अनुमानित रकमको विवरण तलको तालिकामा प्रस्तुत गरिएको छ
English: The estimate of foreign aid during FY 1969-70 is considerably higher than in FY 1968-69. However, the actual amount seems not to have increased more than Rs 270 million.
Nepali: आर्थिक वर्ष २०२५।२६ को तुलनामा २६।२७ मा विदेशी सहायताको अनुमान निकै बढी देखिन्छ तापनि वास्तवमा रु.२७ करोडभन्दा बढी प्राप्त नहुने देखिन्छ
English: It is difficult to estimate beforehand the amount of expected foreign aid for the Fourth Plan . However, considering the experiences gained during the Third Plan period, the type of projects to be operated during the Fourth Plan period, and the quantity of domestic resources available for local expenses, estimated foreign aid for the Fourth Plan is expected to total Rs 1,490 million; Rs 1,290 million in the form of grants and Rs 200 million as loans.
Nepali: चौथो योजनाको लागि विदेशी सहायताको रकम अगाडिबाटै अनुमान गर्न निकै कठिन छ तापनि तेस्रो  १७.८६  १४.५९  १५.८१  २१.४२  ३४.१७  योजनाको अनुभव, योजनाअन्तर्गत सञ्चालित हुने अयोजनाहरुको किसिम, स्थानीय खर्चको लागि उपलब्ध हुने आन्तरिक साधनको परिणाम आदि कतिपय कुराहरुको विचार गरी प्रारम्भिकरुपमा विदेशीसहायताको अनुमान गरिएको छ यस अनुसार अनुदानकोरुपमा रु. १२९ करोड र ऋणकोरुपमा २० करोड गरी जम्मा विदेशी सहायता रु.१४९ करोड चौथो योजनाको लागि उपलब्ध हुने आशा गरिएको छ।
English: The following table shows the amount to be provided by HG for regular and development expenditures and the sources of each during the Fourth Plan period.
Nepali: ो लागि  माथिको विवरण अनुसार चौथो योजनाकालमा श्री ५ को सरकारबाट साधारण र विकास खर्चक व्यहोरिनु पर्ने रकम र सो रकम प्राप्त हुने स्रोतहरुको जानकारी प्रस्तुत तालिकाबाट प्राप्त गर्न सकिन्छ
English: The table gives a clear picture of the complete financial situation of the public sector and the relation between expenditure and resources during the Fourth Plan period.
Nepali: उक्त तालिकाबाट चौथो योजनाकाल मा सरकारी क्षेत्रको सम्पूर्ण वित्तीय स्थितिका साथै खर्च र साधनबीचको सम्बन्ध पनि स्पष्ट हुन्छ।
English: CHAPTER IV
Nepali: परिच्छेद- ४
English: POPULATION AND MANPOWER
Nepali: जनसङ्ख्या र जनशक्ति
English: The Growth in Population
Nepali: जनसङ्ख्यामा वृद्धि
English: The first census of the Kingdom of Nepal was taken in the year 1911.
Nepali: नेपाल अधिराज्यमा सर्वप्रथम वि. सं. १९६८ सालमा जनगणना भएको हो