CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: Every wise woman builds her house, but the foolish one tears it down with her own hands.
Nepali: बुद्धिमान स्त्रीले आफ्नो घर निर्माण गर्छे, तर बुद्धिहीन स्त्रीले बनिएको घर आफ्नै हातले भत्काउँछे।
English: He who walks in his uprightness fears Yahweh, but he who is perverse in his ways despises him.
Nepali: जुन मानिसको मार्ग सिधा छ, उसले परमप्रभुको सम्मान गर्छ तर जुन मानिसको मार्ग कुटिल छ उसले उहाँलाई घृणा गर्छ।
English: The fool's talk brings a rod to his back, but the lips of the wise protect them.
Nepali: मूर्खको कुराले उसकै ढाडमा लट्ठी बज्राउँछ, तर बुद्धिमानको कुराले उसलाई सुरक्षा गर्छ।
English: Where no oxen are, the crib is clean, but much increase is by the strength of the ox.
Nepali: जहाँ गोरूहरू हुँदैन त्यहाँ ढिकुटी खाली रहन्छ, अनि गोरूहरूको बलले नै अन्न प्रशस्त उब्जिन्छ।
English: A truthful witness will not lie, but a false witness pours out lies.
Nepali: एकजना साँचो गवाहीले साँचो बोल्छ, तर झूटो गवाहीले सधैं झूटो नै बोलिरहन्छ।
English: A scoffer seeks wisdom, and doesn't find it, but knowledge comes easily to a discerning person.
Nepali: एक अभिमानी मानिसले ज्ञान खोजिरहन्छ, तर त्यसलाई भेट्दैन, तर एउटा ज्ञानी मानिसलाई बुद्धि सजिलै आउँछ।
English: Stay away from a foolish man, for you won't find knowledge on his lips.
Nepali: मूर्खको संगतबाट तिमी सधैं टाढा बस, किनभने उसको बचनबाट तिमीले केही बुद्धि पाउँदैनौ।
English: The wisdom of the prudent is to think about his way, but the folly of fools is deceit.
Nepali: ज्ञानी मानिसको ज्ञान यो हो कि कुन बाटोले उसलाई कता डोर्याउदैछ त्यो उसले बुझ्छ, तर मूर्ख मानिसको मूर्खताले आफैंलाई छलेको हुन्छ।
English: Fools mock at making atonement for sins, but among the upright there is good will.
Nepali: पाप निवारण गर्ने विचारमा मूर्ख मानिस हाँस्छ, तर त्यहाँ इमानदारी मानिसहरूको बीचमा सद्भाव पाइन्छ।
English: The heart knows its own bitterness and joy; he will not share these with a stranger.
Nepali: यदि एकजना मानिस दुःखी भए उसले आफ्नो दुःख मात्र बुझ्छ, अनि यदि कोही खुशी छ भने, उसको खुशी उसले मात्र बुझ्छ।
English: The house of the wicked will be overthrown, but the tent of the upright will flourish.
Nepali: एक दुष्ट मानिसको घर ध्वंश हुनेछ, तर इमानदार मानिसको घर फलिफाप हुनेछ।
English: There is a way which seems right to a man, but in the end it leads to death.
Nepali: त्यहाँ एउटा यस्तो मार्ग पनि छ जसलाई मानिसहरूले सही भनी सम्झन्छन्, तर अन्त्यमा त्यस मार्गले मृत्युतिर डोर्याउँछ।
English: Even in laughter the heart may be sorrowful, and mirth may end in heaviness.
Nepali: कुनै मानिस यदि उसको मनमा पीर भए पनि हाँसिरहनु सक्छ, तर हाँसी सक्दा पनि उसको पीर रहिरहन्छ।
English: The unfaithful will be repaid for his own ways; likewise a good man will be rewarded for his ways.
Nepali: एकजना दुष्ट मानिस उसले गरेको खराब कार्यको फल भोग्छ अनि त्यसै गरी एउटा असल मानिसले गरेको असल कार्यको फल उसले पाउँछ।
English: A simple man believes everything, but the prudent man carefully considers his ways.
Nepali: एकजना अनुभवरहित मानिसले आफूले सुनेको प्रत्येक कुरामा विश्वास गर्छ, तर एकजना ज्ञानी मानिसले उसले टेकेको प्रत्येक पाइलाको राम्ररी विचार गर्छ।
English: A wise man fears, and shuns evil, but the fool is hotheaded and reckless.
Nepali: एकजना ज्ञानी मानिस सतर्क रहन्छ अनि दुःखहरूबाट तर्कन्छ, तर एकजना मूर्ख विश्वासको साथ यसै दुःखतिर अघि बढछ।
English: He who is quick to become angry will commit folly, and a crafty man is hated.
Nepali: चाँडो रिसाउने मानिसले मूर्खतापूर्ण कामहरू गर्छ अनि एकजना कुबाटोमा लाग्ने मानिस घृणित हुन्छ।
English: The simple inherit folly, but the prudent are crowned with knowledge.
Nepali: अज्ञानीले मूर्खता प्राप्त गर्नेछ, तर विवेकी मानिसहरूलाई ज्ञानको मुकुट लगाई दिइनेछ।
English: The evil bow down before the good, and the wicked at the gates of the righteous.
Nepali: नराम्रा मानिसहरू असल मानिसहरूको अघि झुक्नु पर्छ अनि दुष्ट मानिसहरू धर्मी मानिसहरूको दैलोमा झुक्नुपर्छ।
English: The poor person is shunned even by his own neighbor, but the rich person has many friends.
Nepali: गरीब मानिसहरूलाई तिनीहरूका छिमेकीहरूले पनि मन पराउँदैनन्। तर धनीका त धेरै मित्रहरू हुन्छन्।
English: He who despises his neighbor sins, but blessed is he who has pity on the poor.
Nepali: जसले आफ्नो छिमेकिलाई हेला गर्छ उसले पाप गर्छ, तर जसले गरीब माथि दया गर्छ त्यो धन्यको हुन्छ।
English: Don't they go astray who plot evil? But love and faithfulness belong to those who plan good.
Nepali: जुन मानिसले षड्‌यन्त्र मात्र रचिरहन्छ त्यो बरालिन्छ नै, तर जुन मानिसले राम्रो राम्रो योजनाहरू बनाउँछ उसले प्रेम र विश्वास पाउँछ।
English: In all hard work there is profit, but the talk of the lips leads only to poverty.
Nepali: यदि कसैले कडा परिश्रम गर्यो भने उसले इच्छा गरेको वस्तु पाउँछ, तर यदि कसैले कुरा मात्र गरिरहन्छ भने तब त्यो गरीब हुँदै जान्छ।
English: The crown of the wise is their riches, but the folly of fools crowns them with folly.
Nepali: ज्ञानी मानिसले पुरस्कार धन पाउँछ, तर मूर्ख मानिसले मूर्खता नै पाउँछ।
English: A truthful witness saves souls, but a false witness is deceitful.
Nepali: साँचो गवाहीले जीवनको रक्षा गर्छ, तर झूटो गवाहीले झूटो बोल्छ।
English: In the fear of Yahweh is a secure fortress, and he will be a refuge for his children.
Nepali: परमप्रभु प्रतिको सम्मान एउटा बलियो किल्ला हो, यो उसका छोरा-छोरीहरूको लागि सुरक्षित स्थान हुनेछ।
English: The fear of Yahweh is a fountain of life, turning people from the snares of death.
Nepali: परमप्रभुको सत्कार गर्नु जीवनको मूल हो, यसले मानिसलाई मृत्युको पासोहरूबाट टाढा राख्छ।
English: In the multitude of people is the king's glory, but in the lack of people is the destruction of the prince.
Nepali: यदि धेरै मानिसहरू माथि राजाले शासन चलाउँछ भने त्यो महान हो, तर प्रजा बिनाको राजा तुच्छ हो।
English: He who is slow to anger has great understanding, but he who has a quick temper displays folly.
Nepali: धैर्यशील मानिसले धेरै विचार गरी काम गर्छ, तर जो मानिस चाँडै रिसको प्रकोपमा पर्छ उसले धेरै मूर्खतापूर्ण कामहरू गर्छ।
English: The life of the body is a heart at peace, but envy rots the bones.
Nepali: शान्ति हृदयले शरीरलाई जीवन दिन्छ, तर डाहले शरीरको हड्डी सम्म मककाउँछ।
English: He who oppresses the poor shows contempt for his Maker, but he who is kind to the needy honors him.
Nepali: जो मानिसले गरीबलाई दुःख दिन्छ उसले सृष्टिकर्तालाई अपमान गर्छ, तर जसले उहाँलाई आदर गर्छ गरीबलाई दया देखाउँछ।
English: The wicked is brought down in his calamity, but in death, the righteous has a refuge.
Nepali: एकजना दुष्ट मानिस उसको दुष्टताद्वारा पारजित हुन्छ, तर एकजना धर्मी मानिस उसको पवित्रतामा सुरक्षित रहन्छ।
English: Wisdom rests in the heart of one who has understanding, and is even made known in the inward part of fools.
Nepali: ज्ञानी मानिसहरूको विचार ज्ञानको घर हो तर एकजना मूर्ख मानिसले ज्ञान के हो जान्दैन।
English: Righteousness exalts a nation, but sin is a disgrace to any people.
Nepali: धार्मिकताले राष्ट्रलाई महान तुल्याँउछ तर पाप भनेको सबैको लागि लज्जाजनक हो।
English: The king's favor is toward a servant who deals wisely, but his wrath is toward one who causes shame.
Nepali: ज्ञानी सेवकले राजाको अनुग्रह पाउँदछ, तर एक जसले झमेला उत्पन्न गर्छ तिनले क्रोध पाउँछ।
English: A gentle answer turns away wrath, but a harsh word stirs up anger.
Nepali: नम्र तथा कोमल वचनले क्रोध शान्त गराउँछ भने कठोर वचनले क्रोधलाई अझ उत्तेजित पार्छ।
English: The tongue of the wise commends knowledge, but the mouth of fools gush out folly.
Nepali: ज्ञानीको जिब्रोले ज्ञानलाई आनन्दप्रद बनाउँछ, अनि मूर्खको मुखबाट खाली मूर्खता नै बाहिरिन्छ।
English: Yahweh's eyes are everywhere, keeping watch on the evil and the good.
Nepali: परमप्रभुको नजर प्रत्येक कुनामा पुगेको हुन्छ। उहाँ खराब असल देखिरहनु भएको हुन्छ।
English: A gentle tongue is a tree of life, but deceit in it crushes the spirit.
Nepali: जुन वचनले मनको घाउ शान्ति पार्छ त्यो जीवन बृक्ष हो, तर छलपूर्ण वचनले आत्मालाई आघात पुर्याउँछ।
English: A fool despises his father's correction, but he who heeds reproof shows prudence.
Nepali: मूर्खले आफ्नो बाबुले दिएको सजायलाई हेला गर्छ, तर जसले सुधारका कुरालाई ध्यान दिएर सुन्छ ऊ ज्ञानी हुनेछ।
English: In the house of the righteous is much treasure, but the income of the wicked brings trouble.
Nepali: धर्मी मानिसको घरमा प्रशस्त धन हुन्छ, तर दुष्ट मानिसको कमाइले कष्ट मात्र निम्तियाँछ।
English: The lips of the wise spread knowledge; not so with the heart of fools.
Nepali: बुद्धिमानीको वचनले ज्ञान फैलाउँछन् तर मूर्ख हृदयले त्यस्तो काम गर्दैन।
English: The sacrifice made by the wicked is an abomination to Yahweh, but the prayer of the upright is his delight.
Nepali: एउटा अन्यायी मानिसले चढाएको बलिदानलाई परमप्रभुले घृणा गर्नु हुन्छ तर ईमान्दारीसित व्यवहार गर्ने मानिसको प्रार्थनासित उहाँ खुशी हुनुहुन्छ।
English: The way of the wicked is an abomination to Yahweh, but he loves him who follows after righteousness.
Nepali: दुष्ट मानिसको मार्गलाई परमप्रभुले घृणा गर्नु हुन्छ तर जो मानिस न्यायीक र इमान्दारी हुन संघर्ष गर्छ, त्यसलाई उहाँले प्रेम गर्नु हुन्छ।
English: There is stern discipline for one who forsakes the way: whoever hates reproof shall die.
Nepali: जुन मानिसले सही मार्ग अपनाउँदैन उसलाई कठोर सजायले अपेक्षा गरिरहेको हुन्छ, अनि जसले सुधारलाई घृणा गर्छ त्यो निश्चय नै मर्छ।
English: Sheol and Abaddon are before Yahweh-- how much more then the hearts of the children of men!
Nepali: परमप्रभुले प्रत्येक कुरा जान्नु हुन्छ, मृत्युको संसार नै उहाँको सामुन्ने रहेकोछ। यसर्थ मानिसको हृदयमा के छ उहाँ सबै जान्नु हुन्छ।
English: A scoffer doesn't love to be reproved; he will not go to the wise.
Nepali: मूर्खले उसलाई कसैले सुधारेको मन पराउँदैन। यसर्थ त्यो बुद्धिमान मानिसबाट सल्लाह लिन जाँदैन।
English: A glad heart makes a cheerful face; but an aching heart breaks the spirit.
Nepali: एउटा खुशी हृदयले अनुहारमा उज्यालो झल्यकाई दिन्छ, तर कसैको हृदयको शोकले आत्मालाई दुःखी र खिन्न बनाउँछ।
English: The heart of one who has understanding seeks knowledge, but the mouths of fools feed on folly.
Nepali: विवेकशील हृदयले अझ ज्ञान पाउने चेष्टा गर्छ, तर मूर्खले खाली मूर्खता मात्र खोजि रहन्छ।
English: All the days of the afflicted are wretched, but one who has a cheerful heart enjoys a continual feast.
Nepali: गरीब मानिसहरूको समय सधैं दुःखमय हुन्छ, तर सुखी हृदय लगातार उत्सव जस्तै सुखमय हुन्छ।
English: Better is little, with the fear of Yahweh, than great treasure with trouble.
Nepali: धेरै धन हुनु र त्ययसबाट दुःख पाउनु भन्दा थोरै हुनु तर परमप्रभुलाई सत्कार गर्नु उत्तम हो।
English: Better is a dinner of herbs, where love is, than a fattened calf with hatred.
Nepali: घृणाले भरिएको ठाउँमा धेरै खानु भन्दा, प्रेमले भरिएको ठाउँमा अलिकति खानु उत्तम हो।
English: A wrathful man stirs up contention, but one who is slow to anger appeases strife.
Nepali: एउटा क्रोधित मानिसले झगडा मच्चाउँछ तर सहनशील मानिसले झगडालाई शान्त गराउँछ।
English: The way of the sluggard is like a thorn patch, but the path of the upright is a highway.
Nepali: एकजना अल्छे मानिसको मार्ग, काढाहरूले भरिएको हुन्छ, तर ईमानदार मानिसको मार्ग फराकिलो बाटो झैं हुन्छ।
English: A wise son makes a father glad, but a foolish man despises his mother.
Nepali: एक बुद्धिमानी छोरोले बाबुको निम्ति खुशीयाली ल्याउँछ भने, मूर्ख छोरोले उसको आमालाई हेला गर्छ।
English: Folly is joy to one who is void of wisdom, but a man of understanding keeps his way straight.
Nepali: मूर्खलाई दुष्ट कामले खुशी तुल्याँउछ। तर ज्ञानी मानिसले के सही हो त्यो गर्छ।
English: Where there is no counsel, plans fail; but in a multitude of counselors they are established.
Nepali: चाँहिदो परामर्श नपाएर एकजना मानिस आफ्नो योजनामा विफल हुन सक्छ, तर धेरै परामर्शदाताहरूको सल्लाहले ऊ आफ्नो योजनामा सफल हुन सक्छ।
English: Joy comes to a man with the reply of his mouth. How good is a word at the right time!
Nepali: सही जवाफ दिन सके मानिस खुशी हुन्छ, र ठीक समयमा सही जवाफ अत्यन्तै राम्रो हो।
English: The path of life leads upward for the wise, to keep him from going downward to Sheol .
Nepali: बुद्धिमान मानिसले गरेको कामले उसलाई यस पृथ्वीमा जीवन दिन्छ अनि मृत्यु स्थानतिर जान रोक्छ।
English: Yahweh will uproot the house of the proud, but he will keep the widow's borders intact.
Nepali: अहंकारीको घर परमप्रभुले भताभुङ्ग पारिदिनुहुन्छ भने, विधवाको साँध-सीमानमा उहाँले सुरक्षित राखि दिनु हुन्छ।
English: Yahweh detests the thoughts of the wicked, but the thoughts of the pure are pleasing.
Nepali: दुष्ट मानिसहरूको विचारलाई परमप्रभु घृणा गर्नु हुन्छ तर उहाँले शुद्ध मानिसहरूको विचार सँग खुशी हुनु हुन्छ।
English: He who is greedy for gain troubles his own house, but he who hates bribes will live.
Nepali: लोभी मानिसले आफ्नै घरमा आफ्द बोलाउँछ, तर त्यो मानिस बाँची रहन्छ जसले घूसलाई घृणा गर्छ।
English: The heart of the righteous weighs answers, but the mouth of the wicked gushes out evil.
Nepali: एउटा धर्मी मानिसले प्रत्येक शब्द तौलँदै भन्छ। तर दुष्ट मानिसहरूको मुखबाट दुष्ट कुराहरू निस्कन्छन्।
English: Yahweh is far from the wicked, but he hears the prayer of the righteous.
Nepali: परमप्रभु दुष्ट मानिसबाट टाढा बस्नु हुन्छ, तर उहाँले धर्मी मानिसहरूको प्रार्थना सुन्नु हुन्छ।
English: The light of the eyes rejoices the heart. Good news gives health to the bones.
Nepali: एउटा उज्यालो अनुहारको हेराइले मनलाई खुशी पार्छ, अनि शुभ समाचारले हड्डी भित्र पनि खुशी संचार गर्छ।
English: The ear that listens to reproof lives, and will be at home among the wise.
Nepali: जसले जीवनदायी झपेडाईको अवहेलना गर्दैन, ऊ बुद्धिमान मानिसहरूको बीचमा बस्नेछ।
English: He who refuses correction despises his own soul, but he who listens to reproof gets understanding.
Nepali: जुन मानिसले अनुशासनलाई अस्वीकार गर्छ उसले आफ्नो जीवनमा कष्ट ल्याउँछ, तर जसले हप्काइलाई स्वीकार गर्छ उसले समझशक्ति पाँउछ।
English: The fear of Yahweh teaches wisdom. Before honor is humility.
Nepali: परमप्रभुको डरले मानिसमा बुद्धि सिकाउँछ। आदर पाउँनु भन्दा अघि नम्रता आउँछ।
English: The plans of the heart belong to man, but the answer of the tongue is from Yahweh.
Nepali: मानिसले भन्न चाहन्छ त्यो आफूले निर्णय गर्छ तर त्यो कुरा व्यक्त गर्नु चाहिने ठीक शब्दहरू चुन्नमा ऊ परमप्रभुमा भर पर्छ।
English: All the ways of a man are clean in his own eyes; but Yahweh weighs the motives.
Nepali: मानिसले सोच्छ कि उसले गरेको प्रत्येक कुराहरू सही हो तर परमप्रभुले उसका अभिप्रायहरू जाँच्नु हुन्छ।
English: Commit your deeds to Yahweh, and your plans shall succeed.
Nepali: तिनीले जे सुकै गर त्यसलाई परमप्रभुमा सुम्पिदेऊ, अनि तिम्रो योजना सफल हुनेछ।
English: Yahweh has made everything for its own end-- yes, even the wicked for the day of evil.
Nepali: परमप्रभुको प्रत्येक वस्तुको लागि आफ्नो उद्देश्यमूलक योजनाले रच्नु भएको हो, दुष्ट मानिसहरूलाई पनि उहाँले तिनीहरूको विपत्तिको योजना गर्नु भएको छ।
English: Everyone who is proud in heart is an abomination to Yahweh: they shall certainly not be unpunished.
Nepali: जुन मानिसले आफूलाई अरू भन्दा असल सम्झन्छ त्यसलाई परमप्रभुले घृणा गर्नु हुन्छ। निसंन्देह त्यस्तो घमण्डी मानिसलाई उहाँले दण्ड दिनु हुन्छ।
English: By mercy and truth iniquity is atoned for. By the fear of Yahweh men depart from evil.
Nepali: राज भक्ति अनि विश्वासयोग्यताले दोषलाई मेटिदिन्छ। अनि परमप्रभु प्रतिको सम्मानले विपत्तिबाट बचाउँछ।
English: When a man's ways please Yahweh, he makes even his enemies to be at peace with him.
Nepali: परमप्रभुलाई जब एकजना मानिसको मार्ग मन पर्छ उहाँले उसको शत्रुलाई पनि ऊ सित प्रेमभावमा बस्ने बनाउनु हुन्छ।
English: Better is a little with righteousness, than great revenues with injustice.
Nepali: बेइमानीको माध्यमबाट पाएको ठूलो लाभ भन्दा, धार्मिकताबाट कामाएको थोरै धन उत्तम हो।
English: A man's heart plans his course, but Yahweh directs his steps.
Nepali: हृदयमा मानिसले आफ्नो मार्ग ठीक पार्छ तर परमप्रभुले उसको गोडाहरूलाई मार्ग दर्शन गराउनु हुन्छ।
English: Inspired judgments are on the lips of the king. He shall not betray his mouth.
Nepali: राजाले बोलेको नै नियम बन्दछ, यसर्थ उसले न्यायसंगत बोल्नु पर्छ।
English: Honest balances and scales are Yahweh's; all the weights in the bag are his work.
Nepali: सही तराजु र नाप परमप्रभु सित सम्बन्धित रहन्छन्। उहाँ चाहानु हुन्छ, कि सबै व्यवसाय-धन्धाहरू न्याय पूर्वक रहुन्।
English: It is an abomination for kings to do wrong, for the throne is established by righteousness.
Nepali: राजाले दुष्ट्याई गर्नु घृणीत हो किनभने धार्मीकताद्वारा सिंहासन सबल हुन्छ।
English: Righteous lips are the delight of kings. They value one who speaks the truth.
Nepali: साँचो कुरा सुन्न मन पराउँने राजाहरूले ईमानदारीसंग बोल्ने मानिसहरूलाई मन पराउँछन्।
English: The king's wrath is a messenger of death, but a wise man will pacify it.
Nepali: जब राजा क्रोधित हुन्छ उसले कसैलाई पनि मार्न सक्छ तर ज्ञानी मानिसले उसलाई शान्त गराउँन सक्छ।
English: In the light of the king's face is life. His favor is like a cloud of the spring rain.
Nepali: राजा खुशी भए प्रत्येकको जीवन राम्रो हुन्छ। जब राजा तिमी सित खुशी हुन्छ, तब वसन्त ऋतुमा बादलबाट पानी परे झैं हुन्छ।
English: How much better it is to get wisdom than gold! Yes, to get understanding is to be chosen rather than silver.
Nepali: ज्ञान प्राप्त गर्नु सुन भन्दा असल हो! समझशक्तिलाई प्राप्त गर्नु चाँदी भन्दा असल हो।
English: The highway of the upright is to depart from evil. He who keeps his way preserves his soul.
Nepali: धर्मी मानिसहरूको बाटोले दुर्भाग्यलाई त्याग्छ, आत्मालाई जोगाउँन चाहने मानिसले ऊ कहाँ जान्छ त्यसको ख्याल गर्नु पर्छ।
English: Pride goes before destruction, and a haughty spirit before a fall.
Nepali: सर्वनाश भन्दा अघि अहंकार आँउछ, अनि घमण्ड अपमानको अघि आउँछ।
English: It is better to be of a lowly spirit with the poor, than to divide the plunder with the proud.
Nepali: अहंकारी मानिससित लूटको धन बाँडनु भन्दा नम्र भएर गरीब मानिससित नम्र झैं बस्नु असल हो।
English: He who heeds the Word finds prosperity. Whoever trusts in Yahweh is blessed.
Nepali: मानिसहरूले उपदेश दिंदा जसले सुन्छ त्यो मानिसलाई लाभ हुन्छ, अनि जसले परमप्रभु माथि भरोसा गर्छ त्यो धन्य हुन्छ।
English: The wise in heart shall be called prudent. Pleasantness of the lips promotes instruction.
Nepali: ज्ञानी हृदय भएको मानिसलाई विवेकशील मानिस भनिन्छ, अनि कर्णमधु शब्दले ज्ञान बढाउछ।
English: Understanding is a fountain of life to one who has it, but the punishment of fools is their folly.
Nepali: तीब्र-बुद्धि भएको मानिसलाई बुद्धि जीवनको मूल हुन्छ, तर मूर्खहरूलाई तिनीहरूको मूर्खताले नै दण्ड भोगाउँछ।
English: The heart of the wise instructs his mouth, and adds learning to his lips.
Nepali: बुद्धिमानको हृदयले आफ्नो बोलीमा नियन्त्रण ल्याउँछ, र उसको ओठले शिक्षा बढाउँछन्।
English: Pleasant words are a honeycomb, sweet to the soul, and health to the bones.
Nepali: आनन्दयाक बोली मह झैं हुन्छ, यसले आत्मामा आनन्द दिन्छ यसले शरीरमा चंगाई ल्याउँछ।
English: There is a way which seems right to a man, but in the end it leads to death.
Nepali: कहिले कही यस्तो लाग्छ कि बाटो सही छ, तर अन्त्यमा त्यस बाटोले मृत्यु तिर पुर्याउँछ।
English: The appetite of the laboring man labors for him; for his mouth urges him on.
Nepali: परिश्रमी मानिसहरूलाई उसको भोकले नै काम गराई राख्छ। उसको भोकले उसलाई काम गराउँछ ताकि उसले खान पाओस्।
English: A worthless man devises mischief. His speech is like a scorching fire.
Nepali: एकजना बेकाम्मा मानिसले दुष्ट योजना बनाउँछ अनि उसको उपदेशलाई आगोले झैं ध्वंश पारी दिन्छ।
English: A perverse man stirs up strife. A whisperer separates close friends.
Nepali: एकजना झगडालु मानिसले सधैं बहसहरू सृजना गर्छ, अनि एकजना निन्दा गर्नेले घनिष्ट मित्रहरू बीच लडाइँ गराउँछ।
English: A man of violence entices his neighbor, and leads him in a way that is not good.
Nepali: एकजना उपद्रवी मानिसले उसको छिमेकिलाई ठग्छ। उसले आफ्नो मित्रलाई अनुचित बाटोमा डोर्याउँछ।
English: One who winks his eyes to plot perversities, one who compresses his lips, is bent on evil.
Nepali: जब मानिस हाँस्दै एउटा आँख झिम्क्याउँछ भने, उसले नराम्रो योजना बनाएको हुन्छ। अर्कालाई विगार्न आफू मुस्कुराउँदै काम गर्ने मानिस हुन्छ।
English: Gray hair is a crown of glory. It is attained by a life of righteousness.
Nepali: फूलेको केश इमान्दार जीवन जीउने मानिसहरूको गरीमाको मुकुट हुन्छ।
English: One who is slow to anger is better than the mighty; one who rules his spirit, than he who takes a city.
Nepali: मानिस धैर्यवान् हुनु लडाकु योद्धा भन्दा पनि उत्तम हो, जसले आफ्नो क्रोधलाई नियन्त्रणमा राख्छ, त्यो नगर जित्ने मानिस भन्दा पनि राम्रो मानिस हो।
English: The lot is cast into the lap, but its every decision is from Yahweh.
Nepali: चिट्ठा, मानिसहरू द्वारा फ्याँकिन्छ तर त्यसको निर्णय परमप्रभुले गर्नु हुन्छ।
English: Better is a dry morsel with quietness, than a house full of feasting with strife.
Nepali: प्रत्येक मानिसले झगडा गर्दै खाद्ययन्ले भरिएको घरमा बस्नु भन्दा एक टुक्रा सूख्खा रोटी खाँदै शान्तिमा बस्नु असल हो।
English: A servant who deals wisely will rule over a son who causes shame, and shall have a part in the inheritance among the brothers.
Nepali: एकजना बुद्धिमान नोकरले एकजना हडबडाउने छोरामाथि शासन् गर्छ, अनि उसले एउटा दाज्यू-भाई झैं पैतृक धन प्राप्त गर्छ।
English: The refining pot is for silver, and the furnace for gold, but Yahweh tests the hearts.
Nepali: सुन अनि चादीलाई तिनीहरू कति शुद्ध छन् भनी हेर्न आगोमा पगालीन्छ, अनि मनुष्यको हृदय परमप्रभुद्वारा जाचिन्छ।
English: An evildoer heeds wicked lips. A liar gives ear to a mischievous tongue.
Nepali: दुष्ट मानिसले अरू मानिसहरूले बोलेको दुष्ट चीजहरूमा ध्यान दिन्छ, अनि ढँटुवाहरूले अरूको निन्दा सुन्छ।
English: Whoever mocks the poor reproaches his Maker. He who is glad at calamity shall not be unpunished.
Nepali: जसले गरीबलाई घृणा गर्छ उसले सृष्टिकर्तालाई अपमान गर्छ। जो अरूको विपत्तिमा रमाउँछ ऊ दण्डबाट उम्कने छैन।
English: Children's children are the crown of old men; the glory of children are their parents.
Nepali: नाति-नातिनीहरू बृद्धमानिसको निम्ति मुकुट हुन्, अनि आमा-बाबुहरू आफ्ना छरा-छरीका गौरव हुन्।
English: Arrogant speech isn't fitting for a fool, much less do lying lips fit a prince.
Nepali: मूर्ख मानिसले धेरै बोल्नु असल हुदैन, त्यसरी नै शासकलाई झूटो बोल्नु सुहाउँदैन।
English: A bribe is a precious stone in the eyes of him who gives it; wherever he turns, he prospers.
Nepali: घूस ग्रहण गर्ने मानिसलाई घूस महामन्त्र झैं लाग्छ, र त्यो मानिस जहाँ जान्छ वही उसले सफलता पाए जस्तो लाग्छ।
English: He who covers an offense promotes love; but he who repeats a matter separates best friends.
Nepali: जसले अरूको गल्तीको बारेमा भूलिदिन्छ उसले प्रेमलाई अघि बढाउँनेछ, तर जसले अर्काको गल्ती घरि-घरि ल्याउँछ त्यसले घनिष्ट साथीहरूलाई गुमाउँछ।
English: A rebuke enters deeper into one who has understanding than a hundred lashes into a fool.
Nepali: विवेकी मानिसलाई एउटा वचनले जति असर पार्छ, मूर्खलाई एक सय कोर्राले पनि असर पार्दैन।
English: An evil man seeks only rebellion; therefore a cruel messenger shall be sent against him.
Nepali: एउटा दुष्ट मानिस सधैं नै बिद्रोह गरिरहन्छ। यसर्थ उसको बिरोधमा एकजना निष्ठूरी मानिस पठाइन्छ।
English: Let a bear robbed of her cubs meet a man, rather than a fool in his folly.
Nepali: मूर्खको सामुने पर्नु भन्दा बच्चाहरू खोसिएको भालूको सामने पर्नु असल हुन्छ।
English: Whoever rewards evil for good, evil shall not depart from his house.
Nepali: यदि कसैले असलको बद्ला दुष्टाईंले लिन्छ भने घरले सधैं कठिनाइहरूको सामना गर्नेछ।
English: The beginning of strife is like breaching a dam, therefore stop contention before quarreling breaks out.
Nepali: झगडा शुरू गर्नुको अर्थ नदीको बाँधमा प्वाल पार्नु बराबरै हो। यसैकारण नियन्त्रण भन्दा बाहिर जानु अघिनै बहसलाई अन्त गरिदेऊ।
English: He who justifies the wicked, and he who condemns the righteous, both of them alike are an abomination to Yahweh.
Nepali: जसले एउटा दोषी मानिसलाई निर्दोष ठहराउँछ अनि एउटा निर्दोष मानिसलाई दोषी, तिनीहरू दुवैलाई परमप्रभुले घृणा गर्नु हुन्छ।
English: Why is there money in the hand of a fool to buy wisdom, since he has no understanding?
Nepali: एकजना मूर्खलाई सम्पत्तिको के काम? ज्ञान किन्न? उसको दिमाग नै छैन।
English: A friend loves at all times; and a brother is born for adversity.
Nepali: असल मित्रले सधैं माया गरिरहेको हुन्छ। त्यसरी नै साँचो दाज्यू-भाइले पनि कष्टको समयमा सहायता पुर्याइरहेको हुन्छ।
English: A man void of understanding strikes hands, and becomes collateral in the presence of his neighbor.
Nepali: समझ नभएको मानिसले नै वाचा-बन्धन गर्छ। अनि अर्काको ऋणमा जमानी बस्छ।
English: He who loves disobedience loves strife. One who builds a high gate seeks destruction.
Nepali: लडाईं-झगडा मन पराउनेले पाप मन पराउँछ, अनि जसले शेखी गर्छ उसले त आफ्नै सर्वनाशलाई निम्तो दिन्छ।
English: One who has a perverse heart doesn't find prosperity, and one who has a deceitful tongue falls into trouble.
Nepali: कुटिल हृदय भएको मानिसको कहिल्यै उन्नति हुँदैन, अनि जसको बोलीमा छल कपट हुन्छ त्यो त आफैं सत्यनाश हुन्छ।
English: He who becomes the father of a fool grieves. The father of a fool has no joy.
Nepali: मूर्ख छोरा भएको पिता दुःखी हुन्छ। मूर्ख छोरोको बाबु कहिल्यै सुखी हुँदैन।
English: A cheerful heart makes good medicine, but a crushed spirit dries up the bones.
Nepali: आफ्नो मनलाई प्रसन्न राख्नु नै सब भन्दा असल औषधी सेवन गर्नु हो। दुःखेको मनले हड्डीहरू पनि नरम पारिदिन्छ।
English: A wicked man receives a bribe in secret, to pervert the ways of justice.
Nepali: एकजना दुष्ट मानिसले न्याय बिर्गानको लागि गोप्य तरिकाले घूस दिन्छ।