CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: Even in terms of physical objectives the Plan targets have, on the whole, been achieved. The population census, sample agricultural survey, a national income estimate and other statistical and survey activities have provided greater knowledge about the economy.
Nepali: हाल यस योजनाको तथ्याको कमी र देशको आर्थिक अवस्था वारे  सीमित ज्ञानले गर्दा एक विस्तृत तथा दीर्घकालीन पृष्ठभूमिमा योजना तर्जुमा गर्न जुन वाधा थियो सो देशव्यापी जनगणना, कृषि गणना, राािष्ट्रय आय अनुमानलगायत अरु संकलन तथा सर्वे कार्यले गर्दा पूर्णतया नभए पकिार्यान्वयनबाट यस उद्देश्य धेरैमात्रामा सफलीभूत भएको छ न  काफी मात्रामा हट्न गएकोछ
English: Development budget expenditures increase annually over the Second Plan period and represents, in monetary terms, improvements made in administrative efficiency and th4e absorptive capacity of Nepal.
Nepali: प्रशासकीय व्यवस्थामा सुधार गर्नेतर्फ उठाइएका विभिन्न कदमहरूको फलस्वरुप देशको प्रशासकीय क्षमतामा ठूलो बृद्धि भएको छ सो कुरा सरकारको बढ  दो खर्च गर्ने क्षमताबाट स्पष्ट हुन्छ
English: In 1962- 63, the first year of the plan, Rs 70 million were spent.
Nepali: त्रिवर्षीय योजनाको प्रथम वर्षमा श्री ५ को सरकारको विकास बजेटबा ट जम्मा रू. ७ करोड खर्च  भएको थियो
English: In the second year, development budget expenditures rose to Rs 147 million, In the final year expenditures were Rs 180 million, excluding projects supported by Indian Aid, which were added in th4 supplementary budget.
Nepali: दोस्रो वर्ष सो रकममा बृद्धि हुन गई रू. १४ करोडभन्दा बढी हुन गयो र यस अन्तिम वर्षमा रू. १८ करोड भन्दा बढी(पूरक बजेटमा समावेश गरिएको भारतीय सहायताअन्तर्गतका आयोजनाहरूमा भएको खर्च बाहेक) पुगेको अनुमान छ ।
English: In addition to administrative reform, land reforms were started during the Second Plan.
Nepali: प्रशासकीय व्यवस्थामा सुधारका साथसाथै देशका ९३  प्रतिशत जनता अवलम्बित भएकोकृषि व्यवसायमा परिवर्तन ल्याउन र आधुनिकीकरण गर्नका लागि वास्तविक जोताहाहरूलाई कृषि उत्पादन बढाउन तथा त्यसबाट लाभ उपलव्ध गर्नका लागि आवश्यक प्रोत्साहन दिन देशव्यापी भूमिसुधार कार्य सुरू भइसकेको छ
English: Their purpose is to modernize agriculture and provide incentives for increasing production. Significant progress has been achieved in industry, transport and power.
Nepali: उपर्युक्तअनुसार प्रशासकीय तथा व्यवस्थामूलक सुधार बाहेक उद्योग, यातायात, बिजुली जस्ता क्षेत्रहरूमा पनि महत्वपूर्ण प्रगति भएको छ
English: The present position of the several sectors of the economy is given in the following sections:
Nepali: कृषि त्पादनमा बृद्धि हुने नहुने कुरा अझै पनि धेरै हदसम्म समयमा तथा पर्याप्त मात्रामा वर्षा हुने नहुने कुरा माथि निर्भर गर्दछनेपालमा कृषि व्यवसाय अझै पनि मुख्यतः मौसममा नै आधारित छ
English: Agriculture
Nepali: तसर्थ कृषि उ
English: Nepal’s agricultural output depends very heavily on climatic conditions. During 1963-64, the second year of the Second Plan, whether conditions adversely affected agricultural output.
Nepali: त्रिवर्षीय  योजनाको दोस्रो वर्षमा मौसमको खराबीले गर्दा कृषि उत्पादनमा केही नराम्रो असर पर्न गए तापनि बांकी वर्षमा मौसम साधारणतया राम्रोनै थियो
English: In the first and third years, weather conditions were normal and did not adversely affect production.
Nepali: यसले गर्दा कृषि उत्पादनमा मौसमको फलस्वरुप केही घटबढ भएन भन्न सकिन्छ
English: It is estimated, however, that agricultural output increased over the plan period as a whole as a result of programmes undertaken His Majesty’s Government.
Nepali: बरु कृषि विकासतर्फ श्री ५ को सरकारबाट उठाइएका केही कदमहरूको फलस्वरुप उत्पादनमा केही वृद्धि भएको छ
English: The expansion of existing units and the establishment of new factories have encouraged cash crop production with a resultant increase in output.
Nepali: खास गरी देशमा चालू उद्योगहरूको क्षमतामा वृद्धि र नयाँ उद्योगहरूको स्थापना भएबाट कृषकहरूलाई नगदेबाली लगाउन प्रोत्साहन हुन गई नगदे बालीको उत्पादनमा बृद्धि भएको छ
English: Although still far from adequate, the agricultural extension services have has positive effects.
Nepali: सिँचाइतर्फ पूरा गरिएका कैयन् नहरहरूको निर्माणको फलस्वरुप झण्डै एक लाख एकड बढी जमीनमा सिँचाइको सुविधा उपलव्ध भएको छ र यसबाट कृषि उत्पादनमा निःसन्देह राम्रो असर परेको छ
English: These include improved seed, implements, fertilizers and plant protection facilities.
Nepali: कृषिमा व्यवस्थामूलक सुधार गर्नेतर्फ पनि उल्लेखनीय प्रगति भएको छ
English: Irrigation has also been provided on an additional 100,000 areas. Institutional improvements have also been made.
Nepali: कृषिसम्बन्धी ऐन, २०१९ र सहकारी बैंक, ऐन २०१९ ले कृषिमा पुनसँगठन क्रमको एक प्रारम्भिक रुपमा वास्तविक कार्यान्वयनको सूत्रपात गर्‍यो
English: The Agricultural Reorganization and the Cooperative Bank Acts of 1962 were steps in this direction. The Agricultural Reorganization Act was implemented in selected gram panchyats of Jhapa, Palpa and Chitwan dis tricts.
Nepali: फलतः कृषि पुनर्गठन कार्यक्रमअन्तर्गत झापा, पाल्पा र चितौनका केही पञ्चायतहरूमा कित्ता सर्वे गरी पुरानो परम्पराको भूमि प्रशासनमा परिवर्तन ल्याई भूमि माथि वास्तविक कृषक पत्ता लगाई सम्बन्धित तथ्या र प्रशासन सम्बन्धी आधुनिकीकरण गर्ने काम भयो
English: Under the Land Reform Act of 1964, efforts are being made to extend the programme to the whole country.
Nepali: २०२१ को नयाँ भूमिसुधार ऐनद्वारा बृहत  रुपमा भूमिसुधार यो एक वर्षको अवधिमा योजनाअनुरुप उपलव्धि र प्रगति वास्तवमा उत्साहबर्द्धक छ
English: The results to date are encouraging. The programme involving cadastral survey, identifications of the tillers and collection of savings has been virtually completed in seven districts. All phases except the cadastral survey have also been undertaken in another nine districts.
Nepali: योजनाको लक्ष्यअनुसार प्रायः सातै जिल्लाहरूमा कित्तमा नापी, वास्तविक कृषकको लगत, ऋण सर्वे, बचत तथा ऋण संकलन आदि कार्य भइसकेको छ र अरु बांकी जिल्लाहरूमा कित्ता नापी बाहेक अरु सर्वे कार्यहरू समाप्त प्राय भैसकेको छकार्यक्रम कार्यान्वयन गर्ने प्रयास गरिएको छ
English: This programme is designed to give greater incentive to the4 cultivator to expand output.
Nepali: यस भूमिसुधार कार्य पूरा भएपछि यसबाट कृषकहरूले पाउने प्रोत्साहनको फलस्वरुप कृषि उत्पादनमा प्रशस्त मात्रामा बृद्धि हुने कुरा निर्विवाद छ
English: Table 2; give production estimates of selected crops for the years 1961-62 and 1964-65.
Nepali: २०१८-१९ को कृषि गणना र कृषि विभागको अध्ययन कार्यहरूरको आधारमा २०१८ -१९ र २०२१-२२ का लागि   (ख) मा दिइएको छ
English: The data are secured from the Agricultural Census and the Department of Agriculture
Nepali: यसबाट विगत ३ वर्षमा कृषि उत्पादनमा भएको वृद्धिबारे केही ज्ञान हासिल गर्न सकिन्छअनुमानित उत्पादन तालिका नं. १।
English: Industry
Nepali: उद्योगः
English: Significant progress in the industrial sector has been achieved during the Three Year Plan. With the establishment of new units and the modernization and expansion of existing plants, industrial output in selected sectors has increased significantly as shown in Table 3(A).
Nepali: भइरहेका उद्योगहरूको सुधार तथा विकास र केही नयाँ कारखानाहरूको स्थापनाको फलस्वरुप औद्योगिक उत्पादनमा वृद्धि भएको विगत वर्षहरूमा विशेषतः त्रिवर्षीय योजनाको कार्यान्वयनबाट औद्योगिक गतिविधिमा महत्वपूर्ण प्रगति भएको छ लिका नं. १ (ग) बाट ज्ञात हुन्छ यस तालिकामा चार प्रमुख उद्योगहरूको त्रिवर्षीय योजना सुरू हुनुभन्दा अघिल्लो वर्ष र त्रिवर्षीय योजनाको अन्तिम वर्षको उत्पादन साथसाथ देखाइएको छ छ
English: 3
Nepali: सो कुरा ता
English: Table 3(A), does not give a full picture of recent industrial development.
Nepali: नेपालमा बढ्दो औद्योगिक गतिविधिवारे सम्पूर्ण ज्ञान उपर्युक्त तालिकाबाट मात्र खुल्दैन
English: As a result of the increased attention given by Government and of the assistance provided by the Nepal Industrial Development Corporation, a variety of new production units have been established.
Nepali: देशमा औद्योगिक  व्यवसायहरू चलाउन गैर सरकारी क्षेत्रमा बढ्दै गइरहेको अभिरूचि र नेपाल औद्योगिक विकास कर्पोरेशनबाट प्रदान गरिएको विभिन्न किसिमका सहायताको फलस्वरुप यस त्रिवर्षीय योजनाकालमा विभिन्न किसिमका दैनिक उपभोगका वस्तुहरू उत्पादन गर्ने कारखानाहरू देखा परेका छन
English: Among these are plants manufacturing cotton and woolen textiles, iron products, and utensils.
Nepali: यी मध्ये ऊन, कपडा, फलाम भाँडाकँुंडा आदि  सम्बन्धी उद्योगहरू विशेष उल्लेखनीय छन
English: Transport and Communication
Nepali: यातायात तथा सञ्चार
English: Transport and communication difficulties have been major obstacles to the rapid economic development of Nepal. Although progress was made during the Second Plan, further expansion is essential to bring modern transport facilities to most areas of Nepal.
Nepali: विगत योजनाहरूमा यातायात तथा सञ्चारको विकासका लागि दिइएको प्राथमिकताको फलस्वरुप यस क्षेत्रमा केही प्रगति भएको छ तापनि हाम्रो उपलव्धि, हाम्रो आवश्यकताको तुलनामा नगण्य बराबर छयातायात तथा सञ्चारको असुविधा अझै पनि देशको दु्रततर आर्थिक विकासका लागि बाधक छ
English: The Raxaul-Bhainse and the Kathmandu-Kodari roads have been major road construction programmes.
Nepali: सडक विकासका  क्षेत्रमा रक्सौल -भैसे सडकको निर्माण तथा काठमाडौं
English: Work was started East-West Highway and the Sunauli-Pokhara road.
Nepali: -कोदारी सडकमा भएको काम विशेष उल्लेखनीय छ यसका साथै पूर्व -पश्चिम राजमार्गको निर्माणका लागिपनि प्रारम्भिक कार्य पूरा भएको छ
English: In the aviation sector, the Gaucher cross runway will be finished in the first year of the Third Plan. Improvement work is also underway on other airports.
Nepali: नेपालको पश्चिमी हवाई विकासतर्फ काठमाडौं  गौचर क्रस रन्वेको निर्माण कार्यको अधिकांश भाग पूरा भएको छ र अन्य विमानघाटहरूको सुधार गर्ने कार्य पनि चालू छ
English: In telecommunications, seen areas control stations and 50 satellite stations have been established. A new radio link was initiated between New Delhi and Kathmandu.
Nepali: सञ्चारको क्षेत्रमा भएको प्रगतिमा देशभर सातवटा एरिया कण्ट्रोल स्टेशनहरू र अरु ५० वटा स्याटलाइट स्टेशनहरूको स्थापना गरी आधुनिक किसिमको अन्तर्देशीय आकाशवाणी सेवा उपलव्ध गराइएको छ र अन्तर्राष्टि्रय आकाशवाणीको विकास गर्न काठमाडौं र दिल्लीका बीच रेडियो टेलिफोन सेवा चालू भएभागको लागि महत्वपूर्ण सूनौली -पोखरा सडकमा पनि कार्य सुरू भइसकेको छ को कुरा  विशेष उल्लेखनीय छ
English: In addition to increasing internal postal service, international parcel and insurance services were also started. Power
Nepali: हुलाकतर्फ देशभित्र हुलाक सेवाको विस्तार गर्नको साथै अन्तर्राष्टि्रय विमा तथा पुलिन्दा सेवा पनि सञ्चालन गरिएको छ।
English: Work on power development has moved slower than planned but, in the light of the difficulties faced, quite satisfactorily.
Nepali: विगत वर्षहरूमा विद्युत्को क्षेत्रमा लक्ष्यअनुसार बिजुली उत्पादन हुन नसके तापनि आइपरेका कठिनाइहरूको दृष्टिकोणबाट विचार गर्दा यस क्षेत्रमा हासिल भएको प्रगति सन्तोषजनक छ
English: Difficulties in transporting machinery and equipment and periodic labour shortages have delayed work.
Nepali: बाटोघाटोको कठिनाइले गर्दा योजनास्थलमा मेशिनरी तथा मालसामान पुर्‍याउन असुविधा र बेला बेलामा श्रमिकहरूको कमीले गर्दा विद्युताट,  पनौतीबाट २,४०० , बीरगञ्ज र पाटनको डिजेल प्लाण्टबाट २,००० किलोवाट, धरान डिजेल प्लाण्टबाट २०० योजनाहरूमा लक्ष्य मुताविक काम हुन सकेको छैन
English: By the end of 1965, 7,600 k. w., of new generation facilities will be operative.
Nepali: तैपनि त्रिशूलीको पहिलो यूनिटबाट ३,००० किलोव किलोवाट समेत गरी करिब ७,६०० किलोवाट थप विद्युत् शक्ति उपलव्ध भई त्रिवर्षीय योजना अवधिमा देशको विद्युत् उत्पादन झण्डै दोब्बर भएको छ
English: This includes 3,000 at Trisuli, 2,400 k. w. at Panauti, 10,000 k. w. will become available in 1966 from Trisuli and Hetauda.
Nepali: यसका साथै त्रिशूलीमा अरु यूनिटहरू जडान गर्न र हेटौंडामा डिजेल प्लाण्ट स्थापना गर्नेतर्फ पनि काम भइरहेको छ र यस पञ्चवर्षीय योजनाको पहिलो वर्षसम्ममा नै १०,००० किलोवाट थप विदुत् शक्ति उपलव्ध हुने आशा गर्न सकिन्छ।
English: Education
Nepali: शिक्षा  सबभन्दा बढी  उल्लेखनीय होला
English: There has been considerable progress in the field of education. There were 13 colleges, 85 high schools, 300 secondary and 1,200 primary schools at the beginning of the First Plan.
Nepali: २०१३ सालमा प्रथम पञ्चवर्षीय योजना सुरू हुनुभन्दा अघि देशभरमा महाविद्यालयको संख्या १३, हाइस्कूल ५, मिडिल स्कूल ३०० र प्राथमिक स्कूलहरू करिव १,२०० थिएविगत वर्षहरूमा विभिन्न क्षेत्रमा भएका प्रगतिमध्ये शिक्षाको क्षेत्रमा भएको विकास सायद
English: During the First Plan, the number of primary schools rose to over 4,000 and enrollment increased to nearly 200,000.
Nepali: प्रथम पञ्चवर्षीय योजनाको कार्यान्वयनपछि प्राथमिक स्कूलहरूको संख्या ४,००० भन्दा बढी र झण्डै २, ००,००० वालकबालिकाहरूलाई  प्राथमिक शिक्षाको सुविधा उपलव्ध भयो
English: The number of secondary schools rose to 500.
Nepali: महाविद्यालयहरूको संख्या ३१ पुग्यो
English: Colleges increased to 31 in number and the only university in Nepal was established.
Nepali: साथै राष्ट्रको पहिलो र एकमात्र विश्वविद्यालयको स्थापना पनि यही समयमा भयो
English: Teacher training and adult education programmes were started.
Nepali: शिक्षक तालिम तथा प्रौढ शिक्षाको क्षेत्रमा पनि महत्वपूर्ण  प्रगति भयो
English: During the Second Plan, emphasis was placed upon improving rather than expanding education facilities.
Nepali: त्रिवर्षीय योजनामा शिक्षा विकाससम्बन्धमा मुख्यतः उपलव्ध सुविधालाई नै सुव्यवस्थित तथा सुसङ्गठित गर्ने नीति अपनाइएको भए तापनि आवश्यक क्षेत्रहरूमा केही विस्तार पनि गरिएको छ
English: The number of primary students increased from 1990,000 to 346,000. The proportion of school age children receiving primary education rose from 15.3 per cent to 27 percent.
Nepali: प्राथमिक  स्कूलका छात्रहरूको संख्या त्रिवर्षीय योजना अवधि भित्र १,९०,००० बाट बृद्धि भई ३,४६,००० पुगेको छ, जसले गर्दा प्राथमिक शिक्षा हासिल गरिरहेका बालबालिकाहरू १५.३ प्रतिशतबाट बृद्धि भई २७ प्रतिशत पुगेको छ
English: Secondary schools increased from 500 to 660 and the number of secondary schools students was approximately 40,000 by the end of the Plan.
Nepali: यसै  गरी माध्यमिक स्कूलको संख्या ६६० पुगेको छ, जसमा करिव ४०,००० छात्रछात्राहरूले शिक्षा हासिल गरिरहेका छन्
English: The adult education students have been enrolled to date. The Population Census of 1952— 54 revealed a 4.4 percent literary rate in Nepal.
Nepali: यी सब कुराहरूले नेपालको साक्षरताको अनुपातमा पनि बृद्धि भएको स्पष्ट देखिन्छ
English: The Census of 1961-62 showed an increase in the literary rate to 8.9 percent.
Nepali: २००९-११ सालको जनगणनाअनुसार शिक्षित जनसंख्याको प्रतिशत ४.४ मात्र थियो
English: There has undoubtedly been a further rise since that time.
Nepali: हालैको तथ्या उपलव्ध नभए तापनि २०१८ पछि  यस क्षेत्रमा भएको विकास कार्यहरूको फलस्वरुप शिक्षित जनसंख्याको प्रतिशत अझ बृद्धि भएको कुरा सजिलैसँग अनुमान गर्न सकिन्छ।
English: Health
Nepali: स्वास्थ्य
English: Health facilities in Nepal fall below the standards of most countries in the world. Considerable progress has, however, been made.
Nepali: े स्वास्थ्य सेवा अझ ज्यादै पिछडिएको अवस्थामा छ तापनि यस क्षेत्रमा हालसालै निकै प्रगति भएको छ भन्नु पर्दछअरु देशको तुलनामा हाम्रा
English: At present 42 government hospitals with some 1,000 beds available.
Nepali: हाल देशभरमा ४२ सरकारी अस्पतालहरू र करिब १,००० बेडहरू उपलव्ध छन्
English: In addition, health centres and health posts have been established in the villages to provide facilities for as many people as possible. Malaria eradication work has been completed the central zone of Nepal in which 2, 400,000 persons reside.
Nepali: औलो उन्मूलनतर्फ २४ लाख मानिस भएको केन्द्रीय जोनमा औलो उन्मूलन कार्य समाप्त प्रायः भइसकेको छ र १३ लाख मानिस भएको पूर्वीय जोनमा प नि काम सुरू भइसकेको  छ
English: Eradication work is underway in the eastern zone covering 1,300,000 persons.
Nepali: नेपाल अधिराज्यभर सरुवा रोगबाट बच्ने, बचाउने, सामूहिक तवरबाट सफाईको कार्यक्रम चालू गर्ने, गर्भ तथा शिशु संरक्षण, स्वास्थ्यसम्बन्धी प्रचार तथा शिक्षा दिने आदि कार्यहरूद्वारा सर्वसाधारण जनतामा स्वास्थ्योपयोगी ज्ञान दिलाउन जनस्वास्थ्य सेवा जस्ता कार्यक्रमहरू सुरू गरिएका छन ।
English: Smallpox and leprosy control programmes has been started.
Nepali: आन्तरिक साधन दो गतिमा भइरहेको आन्तरिक साधनको परिचालन उल्लेखनीय छ
English: The maternity and child care programme has been explained.
Nepali: खास गरी सरकारी आयतर्फ त्रिवर्षीय योजना सुरू हुनु भन्दा अघिको वर्ष २०१८विगत केही वर्ष यता नेपालमा विकास कार्यको लागि बढ  -१९ मा  आन्तरिक स्रोतबाट करिव रू. ९ करोड मात्र भएकोमा २०२१-२२ मा रू. १५ करोड ७९ लाख पुगेको अनुमान  छ
English: Efforts have been made to improve sanitary conditions.
Nepali: देशको आर्थिक स्तरमा क्रमशः बृद्धि भइरहेको र देशमा नयाँ औद्योगिक व्यवसायहरूको पनि स्थापना भएकाले भन्सार तथा अन्तःशुल्कबाट हुने आ म्दानीमा बृद्धि भएको छ
English: International Resources In the last few years, there has been considerable progress in the mobilization of international resources.
Nepali: केही वर्ष अघि मालपोत दरमा पनि बृद्धि  गरिएकाले मालपोतबाट हुने आम्दानीमा पनि प्रशस्त बृद्धि भएको छ
English: Only a few years ago, Nepal’s development budget was almost wholly dependent on foreign aid.
Nepali: यसको फलस्वरुप केवल केही वर्ष अघिसम्म नेपालको विकास बजेट झण्डै पूर्णतया विदेशी सहायता माथि निर्भर थियो
English: During the First Plan, Nepal’s dependence on foreign assistance increased.
Nepali: प्रथम पञ्चवर्षीय योजनाकोकार्यान्वयनको समयमा त विदेशी सहायता माथि हाम्रो निर्भरता वर्षैपिच्छे बढ  दै गएको थियो
English: In 1958 -29, 29 percent of the public sector development expenditures were internally financed.
Nepali: २०१५-१६ मा आन्तरिक साधनबाट बेहोरिने रकम विकास बजेटको २९ प्रतिशत थियो
English: This ratio fell to six percent in 1960-61.
Nepali: त्रिवर्षीय योजनाकालमा भने यस किसिमको वैदेशिक सहायता माथि निर्भरता क्रमशः कम हुँदै आएको स्पष्ट देखिन्छ
English: In the Second Plan period, this trend was reversed. The Plan called for financing Rs 670 million of which 110 million or 17 percent of proposed expenditures were to be met by the internal resources.
Nepali: त्रिवर्षीय योजनाको लक्ष्यअनुसार योजना अवधिमा खर्च गरिने रू. ६७ करोडमध्ये ११ करोड अर्थात् १७ प्रतिशत आन्तरिक साधनबाट बेहोर्ने अनुमान भएकोमा आन्तरिक साधनबाट २४ प्र तिशत बेहोर्न  सकिएको छ।
English: The actual contribution amounted to 24 percent of the total. Trade
Nepali: व्यापारको क्षेत्रमा त्रिवर्षीय योजनाको सुरूदेखि व्यापारमा बृद्धि गर्ने तथा विभिन्नता ल्याउने सरकारको नीतिअनुसार व्यापारको मोड तथा परिमाणमा पनि समयानुकूल परिवर्तन हुँदैछ
English: During the Second Plan, efforts were made to diversify trade. It is not possible to measure the success of these efforts since the required data for recent years are not yet available.
Nepali: हालसालैका वर्षहरूको लागि  ोजनाकालमा व्यापारतर्फको गतिविधिको लेखाजोखा गर्न सम्भव छैन तापनि त्यसभन्दा अघिका वर्षहरूको तथ्याबाट नेपालको वैदेशिक व्यापारमा भैरहेको परिवर्तनको बारेमा केही ज्ञान हासिल गर्न सकिन्छ
English: In 1957-58, imports were recorded at Rs 160 million and by 1960-61 they had increased to Rs 400 million. In 1961-62, they further to Rs 440 million.
Nepali: तसर्थ २०१४-१५ मा आयात रू. १६ करोड मात्र भएकोमा २०१७-१८ मा यसको मात्रा बढी रू. ४० करोड पुग्यो र २०१८ -१९ मा रू. ४४ करोड
English: Although the trade is still predominantly with India, trade with other countries is gradually increasing. Table 4 gives export-import data based on licenses issued by the Commerce Development for the 1961-64 periods.
Nepali: हुनत देशको कुल व्यापारको तुलनामा भारतसँगको व्यापारमा अझ केही विशेष फरक आउन सकेको छैन तापनि भारत बाहेक अरु देशहरूसँगको व्यापारमा पनि क्रमशः बृद्धि हुँदैछपुगेको अनुमान छ
English: This covers only trade with oversea countries. The volume of tourist traffic of Nepal has been increasing steadily.
Nepali: विकासका क्रममा हुने बढ्दो आयातको मात्रा पूर्ति गर्नका लागि आवश्यक विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने एक अत्यन्त महत्वपूर्ण स्रोत पर्यटन व्यवसायको पनि नेपालमा क्रमशः बृद्धि हुँदैछ
English: In 1958, 2,756 tourists visited Nepal.
Nepali: नेपाल आउने पर्यटकहरूको संख्या २०१५ सालमा २,७५६ भएकोमा २०२० सालमा ७,७५० र २०२१ सालमा ९,९७६ पुगेको छ
English: By 1963, the number had increased to 7,750.
Nepali: यातायात तथा होटेलको सुविधा पर्याप्त मात्रामा भएको खण्डमा पर्यटकहरूको संख्या अझै धेरै बढ
English: During 1964 there was a further increase to 9,976. Further expansion is possible as airline and hotel facilities become more adequate.
Nepali: ने अनुमान छ   डयी तथ्याहरू ढपोटको आधारमा तयार पारिएको र ढपोटमा नै केही कमी भएको र टिम्बर, छाला, जूट जस्ता वस्तुहरू भन्सारै नलागी निर्यात हुने, साथै खुला ५०० माइल लामो सीमानाले गर्दा केही वस्तुको निर्यात महसूल नतिरिकन चोरी किसिमबाट निर्यात पनि भइरहेको हुँदा यी तथ्याहरू वास्तविक अंभन्दा धेरै कम भएको अनुमान छ
English: The earning from tourism is expected to rise rapidly in the future.
Nepali: उदाहरणतः केन्द्रीय तथ्या विभागले २०१८ -१९ को लागि निर्यात  रू. २६ करोड ५२ लाखको सटृा रू. ४० करोड हुनसक्ने अनुमान गरेको छ।
English: Conclusion:
Nepali: ढ
English: The above facts indicate the achievements of the Second Plan.
Nepali: यो अनुमान केवल लाइसेन्स वितरणको आधारमा गरिएको हुँदा वास्तविक व्यापारको अंक भन्दा बढी हुन सक्दछ यसरी बृद्धि भइरहेको पर्यटन व्यवसायबाट नेपालले आर्जन गरेको बिदेशी मुद्राको रकम निश्चित रुपमा किटेर भन्न सकिंदैन
English: Although Nepal underwent a revolutionary political change in 1951, it has been only very recently that the tempo of economic activity has expanded significantly.
Nepali: तापनि विगत केही वर्षहरूका लागि स्रोतअनुसार नेपालको विदेशी मुद्राको आयमा भइरहेको बृद्धि दरबाट ज्ञान हासिल गर्न सकिन्छ अदृश्य निर्यातबाट हुने आम्दानीको एक भाग पर्यटक व्यवसायको योगदान हुने हुँदा प्रतिवर्ष बढिरहेको अदृश्य निर्यातबाट हुने आम्दानीद्वारा पर्यटक व्यवसायबाट भइरहेको योगदान स्पष्ट हुन्छ
English: The Nepalese economy in still in a very early stage of development.
Nepali: यसरी बढिरहेको विदेशी मुद्राको आम्दानीको फलस्वरुप नेपाल राष्ट्र बैंकसँगको विदेशी मुद्राको मौज्दातमा पनि क्रमशः बृद्धि हुँदैछ
English: Gross domestic product in 1961-62 is estimated at Rs 3,680 million.
Nepali: माथिको विवरणबाट विगत केही वर्षहरूमा खास गरी त्रिवर्षीय योजना अवधिमा विकास कार्यतर्फ  महत्वपूर्ण प्रगति भएको कुरा स्पष्ट छ
English: For 1964-65, the value of output has been tentatively put at Rs 5,280 million.
Nepali: २००७ सालको क्रान्तिपछि आर्थिक विकासका गतिमा तीब्रता यसै अवधिमा मात्र आउन सकेको छ भन्नु अत्युक्ति होओइन प्रथम पञ्चवर्षीय योजनाअन्तर्गत धेरै विकास कार्यहरू प्रारम्भ गरिए तापनि राम्रो प्रगति हुन सकेको थिएन
English: This gives an increase of 43 percent over the three year period of which reflects price rather than output increases.
Nepali: गत केही वर्षमा भएको प्रगति अपेक्षाकृत बढी सन्तोषजनक भएको छ तैपनि अरु देशको तुलनामा नेपालका े आर्थिक व्यवस्था ज्यादै पिछडिएको स्थितिमा नै  छ। २०१८-१९ का लागि राष्टि्रय आय रू. ३६८ करोड भएको अनुमान भएअनुसार राष्टि्रय आयमा करिव  ४३ प्रतिशत बृद्धि भएको देखिए तापनि मुख्यतः यो बृद्धि मूल्यमा बृद्धि भएवापत भएको हुँदा वास्तविक आयमा अन्दाजी ७ प्रतिशतमात्र बृद्धि भएको छ
English: Accordingly, per capita income in estimated at Rs 570 ($68).
Nepali: यसअनुसार नेपाली जनताको औसत वार्षिक आय अझै पनि करिव रू.  ५१३ मात्र छ
English: This is below the per capita incomes of India, Pakistan and Ceylon which, in 1963, were estimated at $73, $74 and $ 137 respectively.
Nepali: अमेरिकन डलरमा परिणत गर्दा यो ६८ डलर हुन्छ जब कि हाम्रो छिमेकी अरु विकासोन्मुख देशहरू-भारत, पाकिस्तान, सिलोन आदिको औसत वार्षिक आय २०१९ मा नै क्रमशः ७३ डलर, ७४ डलर र १३७ डलर थियो
English: In the United States, at the other extreme, per capita income is over $2,500.
Nepali: संसारको सबभन्दा धनी मानिएको मुलुक संयुक्त राज्य अमेरिकाको औसत वार्षिक आय २,५०० डलरभन्दा बढी छ
English: Ninety-three percent of the population of Nepal is dependent on agriculture which contributes 65 percent of gross domestic product.
Nepali: नेपालमा अझै पनि ९३ प्रतिशत जनसंख्या कृषिमा नै आधारित छन  र राष्टि्रय  आयको ६५ प्रतिशत कृषिबाट नै प्राप्त हुन्छ
English: The industrial sector is just getting started and contributes a small fraction of total output. Its activities are confined mostly to processing agricultural products.
Nepali: यसरी कृषिमा परेको बोझ र कृषि उत्पादनमा नै ज्या दै पुरानो  तरिका अपनाइएको हुँदा प्रतिव्यक्ति तथा प्रतिएकड हुने कृषि उत्पादन ज्यादै कम छ
English: Transport, communication and power facilities are inadequate to meet Nepal’s needs.
Nepali: देशको आर्थिक व्यवस्थामा  उद्योगको स्थान नगण्य बराबर छ
English: The literacy rate is among the lowest in world and life expectancy at birth is 32 years.
Nepali: दुइ चार वटा उद्योगहरू जे जतिछन्, तिनीहरू सबै प्रशोधनसम्बन्धी भएकोले आधारभूत उद्योगहरूको अझै स्थापना हुन सकेको छैन
English: The low income level of Nepal indicates that savings arte also very small.
Nepali: साथै आर्थिक व्यवस्थाको मूल क्षेत्रमा कृषिमा उत्पादनको वितरण व्यवस्था न्यायोचित छैन
English: This limits the volume of investments which can be financed internally and makes it even more imperative that the limited resources be used productively for the benefit of the nation.
Nepali: त्यस्तै कृषि तथा उद्योगको विकासका लागि अति आवश्यक यातायात तथा विद्युत् जस्ता आधारभूत क्षेत्रहरू पनि अझै ज्यादै पिछडिएको अवस्थामा छन