CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: 1. Efforts to coordinate the activities of the agencies involved in water resource and energy sectors will be continued further.
Nepali: १. जलस्रोत तथा उर्जा क्षेत्रमा सम्बन्धित निकायहरु बीच समन्वय कायम गर्ने प्रयास जारी राख्ने।
English: 2. National laws and rules and regulations related to water resource and energy will be devised and developed and programs will be formulated on detailed surveys and exploitation, studies on present and future needs, resource conservation and development and long and short -term projects related to the water resource utilization of the county.
Nepali: २.  देशको जल तथा शक्तिको सम्पूर्ण स्रोतको सम्पूर्ण स्रोतको विस्तृत सर्भेक्षण तथा अन्वेषण, तत्कालीन तथा भावी आवश्यकताको अध्ययन, स्रोतको संरक्षण तथा विकास, अल्पकालीन तथा  दीर्घकालीन परियोजनाहरुको तर्जुमा एवं जलस्रोत तथा शक्ति सम्बन्धि राष्टि्रय कानून तयार गराउने।
English: 3. Guidelines will be developed to rend3er project formulation, identification, selection and operation and maintenance costs less expensive but more effective on the basis of evaluation and study of current practices
Nepali: ३.  आयोजना तर्जुमा, छनौट तथा कार्यान्वयन र संचालन सम्भार सम्बन्धमा मौजुदा वस्तुस्थिति अध्ययन गरी बढी प्रभावकारी, सक्षम तथा किफायति बनाउन मार्ग दर्शनहरु तयार गर्ने।
English: 4. Necessary advice, suggestion, and recommendations will be provided to His Majesty's Government on policy measures and plans on water resource and energy.
Nepali: ४. श्री ५ को सरकारलाई जलस्रोत तथा उर्जा सम्बन्धमा नीति निर्माण, योजना र्जुमा आदि विषयमा सुझाव तथा सरसल्लाह प्रदान गर्ने।
English: Total sum of Rs 5.6 million has been earmarked for the programs of Water and Energy Commission to be implemented during the Seventh Plan period.
Nepali: खर्चको व्यवस्था : सातौं योजनामा जल तथा शक्ति आयोगको कार्यक्रमको लागि रु. ५६ लाख छुट याइएको छ
English: CHAPTER 38 (D) ENVIRONMENT
Nepali: परिच्छेद- ३८ घ वातावरण
English: The objective conditions of land, water living organisms and biosphere, their pattern of utilization and interactions can be defined to constitute the environment as such.
Nepali: भूमि, जल, जीव तथा वायुमण्डल जस्ता प्राकृतिक सम्पदाहरुको वस्तुस्थितिको प्रयोग परिपाटी र जीव मण्डलको क्रियाकलापबाट श्रृजना हुन आएको परिस्थितिलाई वातावरण भन्न सकिन्छ
English: The developmental activities organized by human beings are indeed an integral part of the environment.
Nepali: मानिसद्वारा संचालित विकास क्रियाकलापहरु वातावरणकै अभिन्न अङ्गहरु हुन्
English: Likewise, a close relationship subsists between land-use and environment. The changes made by man on land-use patterns tend to affect the ecosystem which in itself can affect the welfare of mankind.
Nepali: वातावरणका विभिन्न अङ्गहरुको बीचको आपसी अन्तरसम्बन्ध ठीक रहेमा एक स्थिर एवं अनुकूल वातावरणको सिर्जना हुन्छ भने ती तत्वह रुको मात्रामा घटब त्यस्तै वातावरण र भू उपयोग बीच पनि घनिष्ठ सम्बन्ध रहेको हुन्छ
English: These consideration leads to the conclusion that environment has to be included as a determinant in the developmental efforts of human beings.
Nepali: मानिसबाट भू-उपयोगमा गरिने परिवर्तनबाठट पारिस्थिक बनौट (इकोसिष्टम) मा समेत असर पर्दछ र यसबाट मानिसको समुन्नतिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पर्न जान्छहुन गएमा प्रतिकूल वातावरण उत्पन्न हुन्छ तसर्थ वातावरणलाई विकास क्रियाकलापको प्रत्येक
English: In the developed countries, environmental problems seem to originate from industrialization and modernization, whereas in a country like Nepal these problems can be attributed to ignorance, poverty and the rapid growth in population. maintenance of a balanced ecological system seems to get more and more difficult especially as the rapid increase in population pressure and rapid expansion of developmental activities seem to cause denudation of forests, land-erosion, floods, drying-up of water sources and shortage of fuel woods, grass and other like sources of energy.
Nepali: विकसित देशहरुमा  वातावरणीय समस्या औद्योगिक र आधुनिकीकरणबाट भैरहेको देखिन्छ भने नेपालको वातावरणीय समस्या खासगरी जनसंख्या वृद्धि, गरिबी, अज्ञानतासँग सम्बन्धित रहेको छक्षेत्रमा महत्वपूर्ण निर्णयात्मक पक्षको  रुपमा समावेश गर्नु अति आवश्यक भएको छ जनसंख्याको चाप र विकास कार्यहरु बढ्दै  जाँदा वनजङ्गल विनास, भू-क्षय, बाढी पहिरो, पानीको मुहान सुक्ने, इन्धन तथा घाँसपातको कमी आदि विभिन्न समस्याहरु बढ्दै गई पारिस्थिक सन्तुलन कायम गर्न मुस्किल पर्न थालेको छ
English: In addition, industrialization, modernization, and tourism development also seem to be contributing to ecological disturbances.
Nepali: साथै औद्योगिकीरण, आधुनिकीकरण एवं पर्यटन विकासले पनि केही हदसम्म वातावरण खलबलिनमा मद्दत पुर्‍याइरहेका छन
English: The main objective of environment management will be to mitigate the adverse effects of the mentioned factors and to maintain a balanced environment.
Nepali: माथि उल्लेखित समस्याहरु कम गरी वातावरणलाई सन्तुलित अवस्थामा कायम राख्नु वातावण व्यवस्थापनको प्रमुख लक्ष्य हुन्छ
English: In addition, proper land-use patterns and a sound environment management system are the basic per-requisites to control the process of desertification, to increase land-productivity and to implement balanced development plans. In short, proper land-use patterns and sound environment management are the essential preconditions to improve the general welfare of the people.
Nepali: साथै जमीत उत्पाकत्व बढाउन वा मरुभूमिकण प्रक्रिया रोक्न, वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्न, व्यवस्थित बसोबास गराउन, सन्तुलित विकास योजनाहरु सञ्चालन गर्न र सारांशमा जनताको ् पर्वतोमुखी विकास गर्न भूमिको उचित उपयोग र वातावरण व्यवस्थापन पूर्वाधारकोरुपमा देखिन आउँछ। छैठौ योजनाको प्रगति समीक्षा
English: It is believed that the measures initiated during the Sixth Plan have helped in checking further deterioration of the environmental conditions on the one hand and in developing a sound base for formulation and implementation of policies directed at the maintenance of a sound and balanced environment.
Nepali: छैठौ योजना कालमा वातावरण तथा भू उपयोगको क्षेत्रमा उठाइएको केही कदमहरुको एकातिर समस्यालाई अरु विग्रन नदिन सघाउ पुर्‍याउने आशा राखिएको छ भने अर्कोतिर सन्तुलित वातावरण तथा भू- उपयोगसम्बन्धी नीति अख्तिया गरी कार्यान्वयनमा जान एउटा दरिलो आधार तयार गर्ने विश्वास गरिएको छ
English: Formation of the Department of Soil and Water Conservation and of the Department of National Parks and Wild -life Conservation are the results of some of the steps taken by His Majesty's Government. Likewise, implementation of integrated rural development projects, watershed management, community forest development and other projects with afforestation component have contributed positively to the forest development program while the establishment of a Remote Sensing Center has helped generate data on environmental status.
Nepali: श्री ५ को सरकारले हालसम्म उठाएका केही कदमहरुमध्ये भू तथा जलाधार संरक्षण विभाग र राष्टि्रय निकुञ्ज तथा वन्य जन्तु संरक्षण विभागको स्थापना एवं एकीकृत ग्रामीण विकास परियोजना, जलाधार संक्षण योजना, सामुदायिक वन विकास ग्रामीण विकास परियोजना, जलाधार संरक्षण, आयोजना, सामुदिाय वन विकास आयोजना तथा अन्य वृक्षासंवेदन रोपण आयोजनाहरुबाट केही हदसम्म उघाउ पुर्‍याउने आशा राखिएको छ भने नेपाल दूर केन्द्रको स्थापनाबाट वातावरणीय तथ्याङ्क उपलब्ध गर्न सकिनेछ
English: In this background, the establishment of Mahendra Nature Conservation Fund and the establishment of International Center for Integrated mountain development (ICIMOD) with the assistance of UNESCO and other friendly countries can be expected to play a significant role, the latter not only in Nepal but also in regional context, in the conservation and development of a balance environment.
Nepali: यसै पृष्ठभूमिमा छैठौं योजनाकालमा श्री ५ महेन्द्र पकृति संरक्षण कोषको स्थापना हुनुको साथै वातावरणीय समस्या एकै देशमा मात्र सीमित नरही छिमेकी देशहरुमा समेत पुगन जाने तथ्यलाई विचार गरी युनेक्सको तथा अरु मित्र राष्ट्रह रुको  (इसिमेाड) कोस्थापना भएबाट नेपालमा वातावरण संरक्षण तथा सम्बर्द्धनमा निकै योगदान मिल्ने आशा लिइन्छसहयोगमा अन्तर्राष्टि्रय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र
English: Study project on environmental impacts was also taken up by the Department of Land and Water Conservation during the second year of the Sixth Plan.
Nepali: छैठौ योजनाको दोस्रो वर्षदेखि भू तथा जलाधार संरक्षण विभाग अन्तर्गत वातावरणीय प्रभाव अध्ययन आयोजना पनि सुरु गरिएको हो
English: This Project has been involved in drafting a national policy and legal measures on environmental conservation, in study and evaluation of the impacts of developmental programs on environment and in organizing training, seminars and conferences in addition to publication of materials on conservation of nature.
Nepali: यस आयोजनाले आफ्नो  स्थापना कालदेखि राष्टि्रय वातावरण संरषण नीति एवं ऐनको मस्यौदा तयार गर्ने, विभिन्न विकास आयोजनाहरुबाट वातावरणमा पर्ने असरको अध्ययन एवं मूल्याङ्कन गर्नुको साथै वातावरण संरषण सम्बन्धी तालिम, गोष्ठी एवं प्रचा प्रसार कार्य जाी राखेको छ
English: Likewise, Nepal national Committee on Man and Biosphere has also been involved in conduction research on related issues.
Nepali: नेपाल राष्टि्रय मानव तथा जीव मण्डल समितिबाट  युनेस्कोको सह योगमा वातावरण पक्षीय केही अनुसन्धान कार्य सञ्चालन भएको छ
English: This Committee in fact ushered in the right atmosphere for the establishment of ICIMOD.
Nepali: यस समितिले इसिमोड  स्थापनको निमित्त प्रारम्भमा वातावरण पनि श्रृजना गर्‍यो (
English: As the formulation of a first phase national conservation policy has already been completed and the report already prepared with the assistance of IUCN, efforts to initiate works on the second phase during the Seventh Plan period are being made.
Nepali: प्राकृतिक स्रोत संरक्षणको लागि अन्तर्राष्टि्रय संस्था  न्धमा प्रथम चणको प्रतिवेदन तयार भई सातौ योजनामा दोस्रो चरणको कार्य शुरु गर्नेतर्फ प्रयास भइरहेआई.यू.सी.एन.) को सहयोगमा नेपालको लागि राष्टि्रय संरक्षण नीति तयार गर्ने सम्ब
English: The election of Nepal to the governing council of united Nations Environmental Program for a three year period starting from 1984 can also be expected to facilitate exchange and inflow of information or conservation efforts made in the international context and to mobilize external resources for conservation efforts in Nepal itself.
Nepali: नेपाल सन् १९४८ देखि  ३ वर्षका लागि संयुक्त राष्ट्र संघीय वातावरण कार्यक्रम( युनेप) को गभर्निङ्ग काउन्सिलको सदस्यमा चुनिएकोले नेपालले आउँदा वर्षहरुमा वातवारणमा संरक्षण एवं सम्बर्धनमा अन्तर्राष्टि्रय स्तरमा यस दिशामा भएका उपलब्धिको आदान प्रदान गर्नुको साथै वैदेशिक सहयोग उपलब्ध गर्न समेत मद्दत पुग्ने आशा लिइएको छ
English: In the above background, it has to be accepted that there are many a tasks to be undertaken in the area of land use and environment conservation but it has to be accepted that these tasks are by no means easy.
Nepali: यस प्रकारको समस्या समाधानमा एउटा निकायको मात्र जिम्मेवारी रहने वहुपाीय तथा वहुसंगठनीय भूमिका रहने कुरालाई विर्सन सकिन्न उपरोक्त पृष्ठभूमिमा वातावरण तथा भू -उपयोगको क्षेत्रमा गर्नुपर्ने कार्यह
English: Thus, formulation and implementation of programs in these areas need multi sectoral approach and a good coordination.
Nepali: तसर्थ कार्यक्रमहरुको तर्जुमा तथा कार्यान्वयनमा अन्तरदेशीय सहयोग तथा समन्वय अति महत्वपूर्ण हुनेछ।
English: Problems in Implementation
Nepali: कार्यान्वयनमा देखिएका समस्याहरु
English: a) 	The National Resources Conservation Commission, formed in the Sixth Plan to provide necessary guidelines at the national level to the concerned agencies, has not been able to function effectively as desired.
Nepali: क.  राष्टि्रय स्तरमा सम्बनिधत इकाईलाई निर्देशन दिई वातावरण सम्बन्धी कार्य गर्न गराउन छैठौ योजना गठित राष्टि्रय स्रोत संरक्षण आयोगा अपेक्षित रुपमा प्रभावकारी हुन सकेको छैन
English: b) 	The Sixth Plan could not arrange for the training and development of manpower and expertise in conformity with the multidimensional nature of environmental management. c) 	Study and evaluation programs have suffered mainly because no system has been devised and developed to specify a nationally acceptable minimum level of pollution and to develop the manpower necessary to undertake these activities.
Nepali: यस्को कारण  आयोगलाई वन तथा भू संरक्षण मन्त्रालयको अङ्गको रुपमा मात्र सीमित राखिनु पनि हो ख.  वातावरण व्यवस्थापन एक वहुपक्षीय विषय भएको यसमा कार्यरत प्राविधिकहरु पनि त्यही अनुरुप  विशेष तालिम प्राप्त हुनु पर्नेमा छैठौं योजनामा सम्बन्ध्ति प्राविधिकहको कमीको साथै तालिमको व्यवस्था समेत हुन सकेन।
English: d) 	Continued collection of data and their interpretation and research and analysis are very essential for the development of a sound environment management program. Forgoing ahead in this area has proved difficult mainly because of the absence of a central-level body to look in this area, though there are some agencies presently engaged in these activities.
Nepali: ग.  तालिम प्राप्त जनशक्तिको एकातिर आवश्यक पर्छ भने अर्कोति वातावरणीय प्रदुषणको राष्टि्रय न्यूनतम स्तर निर्धारण गर्नुपर्ने तर हाल सम्म यस किसिमको व्यवस्था भै नसकेकोले अध्ययन तथा मूल्यांकन कार्यमा बाधा पारिरहेको छ विकास आयोजनाहरुबाट वातावरणमा पर्ने असरको अध्ययन एवं मूल्याङ्कन गर्दा
English: In the above background, the Seventh Plan has identified the following objective, policy and program for implementation in the area of environment and land use.
Nepali: घ.  वातावरण व्यवस्थापनमा निरन्तर रुपले तथ्याङ्क संकलन, विश्लेषण तथा अनुसन्धानको अति आवश्यक पर्ने हुन्छ
English: Objective 1. To control environmental degradation caused by developmental activities and other factors and to bring about and maintain a positive relationship between development activities and environmental management.
Nepali: यस सम्बन्धमा हाल केही निकायहरुमा केही हदसम्म व्यवस्था भए तापनि समष्टिपमा केन्द्रिस्तरमा यस्को व्यवस्था नभएबाट यस दिशामा अगाडि बढ ् न गाह्रो परिहरको छ यस पृष्ठभूमिमा सातौ योजनामा वातावरण तथा भू-उपयोग सम्बनध्मा निम्नानुसारको उद्देश्य तथा  नीतिहरु अपनाइने छन्।
English: 2. To preserve the interest and welfare of the common people by reducing the level of water, air and sound pollution.
Nepali: उद्देश्यः क. विकास योजनाहरु तथा अन्य विभिन्न कारणबाट वातावरणमा परिरहेको ह्रासलाई वेलैमा कम गरी विकास वातावरण बीच सुमधुर सम्बन्ध कायम राख्ने
English: 3. To maintain and develop the overall welfare of the people through conserving and strengthening the environment through a system of sound environmental management.
Nepali: ख. पानी, बायु, ध्वनी आदिको प्रदुषणलाई आवश्यकतानुसार कम गर्दै लगि सर्वसाधारणको हि त सुरक्षा गर्ने ग. वातावरण संरक्षण, सम्वर्द्धन, सुदृढिकरण एवं समष्टि रुपमा वातावण व्यवस्थापन द्वारा जनताको सुस्वास्थ्य,  सुरक्षा तथा समुन्नतिलाई कायम राख्ने।
English: 10. The process of conservation of important and sensitive watershed areas through afforestation, flood control and other measures will be continued.
Nepali: (१०) देशका महत्वपूर्ण एवं संवेदनशिल जलाधा क्षेत्रह य  रुमा वृक्षारोपण, नदी नियन्त्रण लगायत अन् उपायहरुद्धारा संरक्षण प्रक्रिया जारी राखिने छ।
English: Program
Nepali: कार्यक्रम
English: 1. Necessary steps will be taken to further strengthen the present National Natural Resource Conservation Commission so that the Commission can play a more effective role in maintaining a proper balance between man and natural resources and environment.
Nepali: १  मानिस, प्राकृतिक स्रोत र वातावरण बीच सन्तुलन कायम राखी कार्य गर्न गराउन मौजुदा राष्टि्रय स्रोत संक्षण आयोगलाई प्रभावकारी बनाउन आवश्यक व्यवस्था गरिने छ।
English: 2. Necessary arrangements will be made guidelines on these arrangements will be prepared in conformity with the policy to incorporate elements of environmental factors right from the formulation stage of developmental plans and projects so that there are no adverse effects of these plans projects on the ecological system.
Nepali: २ाण एवं सम्बर्द्धन लाई ध्यानमा राखी योजना तर्जुमाको अवस्था देखिने वातावरणीय प्रभावको अध्ययन एवं मूल्याङ्कनगर्दै जाने नीति अनुरुप व्यवस्था मिलाउँदै जाने र सोको लागि आवश्यक मार्ग दर्शन तयार गरिने छ विकास आयोजनाहरुको कार्यान्वयन गरिँदा वातावरण संरक्ष्
English: In addition, studies to evaluate the effects of industrial, tourism, water-resources, transportation, urbanization, agriculture, forest and other developmental programs on environment will also be undertaken.
Nepali: साथै  उद्योग, पर्यटन, जलस्रोत, यातायात, शहरीकरण, कृषि, वन आदि क्षेत्रह रुमा संचालित विकास कार्यक्रमहरुबाट वातावरणमा पर्ने असरको अध्ययन एवं मूल्याङ्कन गरिने छ।
English: 3. Scientific research and analysis will be continued in an unceasing and effective manner in areas related to resources conservation and development in addition to specifying a minimum standard of environmental cleanliness.
Nepali: ३  वातावरण संरक्षण तथा सम्वर्द्धनतमा निरन्तररुपमा प्रभावकारीरुपले वैज्ञानिक अध्ययन तथा अनुसन्धान कार्य गर्ने र वातावरणीय स्वच्छताको न्यूनतम राष्टि्रय स्तर निर्धाण गरिने छ।
English: 4. Pilot projects exhib iting balanced environment of different geographical and ecological regions of the country will be implemented.
Nepali: ४  रुमा  विभिन्न भौगोलिकतथा इकोलजिकल क्षेत्रको प्रतिनिधित्व हुने गरी अधिराज्यको केही भागह सन्तुलित वातावरण प्रदर्शन पाइलट प्रोजेक्टहरु संचालन गरिने छन्।
English: 5. Exchange of information and knowledge on major achievements in the area of resources conservation and management will be promoted at an international level by establishing and developing relations with the concerned agencies.
Nepali: ५.  वातावरण संरक्षण, सम्वर्द्धन एवं व्यवस्थापनमा(क) राष्टि्रयस्तरमा अध्ययन, प्रदर्शन तथा शिक्षाको माध्यमद्धारा प्रचार प्रसार गर्न गराउने  (ख) अन्तर्राष्टि्रयस्तरमा  सम्वन्धित  निकायहरुसँग सम्पर्क स्थानमा गरी त्यस दिशामा भएका उपलब्धिहरुको आदान प्रदान गर्ने कार्य छ।
English: 6. The present rules and regulations on resources conservation and utilization will be implemented effectively in addition to formulating acts on conservation of national ecology and environment.
Nepali: ६.  रुलाई सक्रियताको साथ लागू गराउने र राष्टि्रय वातावरण संक्षण ऐन पनि तयार गरिने छ प्राकृतिक स्रोतका उपयोग तथा वातावरण संरक्षण सम्बन्धी मौजुदा ऐन नियमह
English: 7. Study of environmental aspects will be made compulsory at the school and college levels and necessary steps to prepare a syllabus and textbook in this subject will also be taken.
Nepali: ७.  स्कूल तथा क्याम्पस स्तरमा वातावरण विषय अनिवार्य गराउन र सो सम्बन्धमा पाठय्क्रम तथा पुस्तक तयार गर्न व्यवस्था मिलाइने छ
English: 8. Study and training opportunities, both within the country and outside, will be developed to develop necessary manpower on resource conservation, utilization and management.
Nepali: ८. वातावरण संरक्षण एवं व्यवस्थापनको लागि दक्ष जनशक्ति तयार गर्न स्वदेश तथा विदेशमा  अन्तर्गत संचालित राष्टि्रय विकास सेवा कार्यक्रमलाई प्राकृतिक स्रोत तथा वातावरण संरक्षण सम्बन्धी कार्यमा पनि संलग्न गराइने छअध्ययन एवं तालिमको व्यवस्था मिलाइने छ
English: 9. A report on the status of environment will be prepared during the Seventh Plan period in addition to the preparation of a yearly report on the quantity of natural resources and environmental situation at a regional and the national level.
Nepali: ९.  योजना अवधि भित्र वातावरणको स्थिति प्रतिवेदन तयार गर्न र प्रत्येक वर्ष क्षेत्रीय एवं राष्टि्रय स्तरमा प्राकृतिक सम्पदाको परिमाण तथा वातावरणीय स्थि ति उल्लेख गरी वार्षिक प्रतिवेदन  तयार गरिने छ।
English: 10. Individuals, social institutions and organizations, non-governmental agencies, class organizations and local panchayats will be encouraged to be more active and necessary arrangements to award reco9gnitions and assistance as incentives will also be made.
Nepali: १०. वातावरण संरक्षण कार्यमा स्थानीय पञ्चायत, वर्गीय संगठन, गैह् सरकारी निकायहरु, सामाजिक  संघ संस्था एवं व्यक्ति विशेषलाई बढी सक्रिय गराइने छ र प्रोत्साहन स्व रुप पुरस्कार एवं सहयोगको पनि व्इवस्था मिलाइने छ।
English: 11. Classification of land on the basis of national land-use policy will be started.
Nepali: ११. राष्टि्रय भू उपयोग नीति अनुरुप जमिनको वर्गिकरणकार्य सुरु गराइने छ।
English: 12. One of the fiscal year covered by the Seventh Plan will be designated as environment year and activities will be conducted in a manner specified by the programs of this year, especially with a view to ensure effective and timely implementation of programs on ecological balance and environment management by the concerned agencies.
Nepali: १२. पारिस्थिक सन्तुलन तथा वातावरण सुदृढिकरण सम्बन्धी कार्यक्रमहरुलाई विभिन्न निकायबाट छिटो छरितो तरिकाले संचालन गर्न गराउन सातौं योजना अवधिमा कुनै एक आर्थिक वर्षलाई विशेष वातावरण वर्ष तोकी तदनुरुप कार्यहरु गरिने छ। १३. राष्टि्रय संरक्षण नीतिको कार्य मौजुदा राष्टि्रय वातावरण नीति अनु रुप पूरा गर्ने र त्यसपछि  गरिने कार्यक्रमको पनि व्यवस्था मिलाउँदै लगिने छ।
English: Education and Culture
Nepali: परिच्छेद- ३९ शिक्षा तथा संस्कृति
English: For example, establishment of technical schools and efforts made to produce low, medium and high level manpower can be cited.
Nepali: यसको उदाहरणकोरुपमा प्राविधिक शिक्षालयहरुको स्थापना र उच्च शिक्षातर्फ निम्न, मध्यम र उच्च स्तरीय नजशक्ति उत्पादन गर्नेतर्फ भएका प्रयासहरुलाई लिन सकिन्छ
English: Main achievements made during the plan period are as follows: Programme Review of the Sixth Plan
Nepali: यस योजना अवधिमा भएका मुख्य मुख्य कामहरुको प्रगति यस प्रकार छ : - छैठौं योजनाको प्रगति समीक्षा
English: Comparing the situation of primary, lower secondary and secondary education in the final year of the Fifth Plan 1979/80 with the final year of the Sixth Plan 1984/85, it becomes clear that the number of school, students and teacher at all the three levels has increased satisfactorily.
Nepali: (अ)  विद्यालय शिक्षा प्राथमिक, निम्न माध्यमिक र माध्यमिक स्तरमा पाँचौं योजनाको अन्तिम वर्ष आर्थिक वर्ष ०३६।३७ को स्थिति र छैठौं योजनाको अन्तिम वर्ष आर्थिक वर्ष ०४१।४२ को अनुमानित प्रगति स्थिति तुलना गरेर हेर्दा उपरोक्त तीनै तहकोा विद्यालय, विद्यार्थी, शिक्षक संख्यामा सन्तोषप्रद पबाट वृद्धि भएको देखिन्छ
English: Annual statement about this is given in the attached table.
Nepali: यस सम्बन्धी  वार्षिक विवरण संलग्न तालिकामा दिइएको छ
English: It increased by 39 percent to 1,833,655 students by the final year of the Sixth Plan. This is about 78 percent of the children of primary school going age, 6-10 years.
Nepali: पाचौं योजनाको अन्तिम वर्ष आर्थिक वर्ष ०३६।३७ मा प्राथमिक तहमा विद्यार्थी भर्ना संख्या १३,१७,०६८  भएकोमा छैठौं योजनाको अन्तिम वर्ष आर्थिक वर्ष ०४१।४२ मा ३९ प्रतिशतले वृद्धि भई १८,३३,६५५ पुगेको अनुमान छ, जुन प्राथमिक शिक्षा  उमेर ६-१० वर्षका बालबालिकाहरुको ६८ प्रतिशन हुन आउँदछ
English: The main causes of this increase in the number of primary school children are the provision of free primary education, free distribution of text books up to grade III and rise in public consciousness in favour of education.
Nepali: प्राथमिक  तहमा यसरी विद्यार्थी भर्ना संख्यामा वृद्धि हुनुको प्रमुख कारण प्राथमिक शिक्षा निःशुल्क हुनु, कक्षा ३ सम्म निःशुल्क पाठ्यपुस्तकको वितरणको व्यवस्थाको साथै शिक्षा प्रति जनजागरुकतामा वृद्धि नै हो
English: In FY 1979/80, female enrollment was 26.7 percent of total student enrollment. The figure fose 28.8 percent by the fourth year of the Sixth Plan, 1983/84.
Nepali: आर्थिक वर्ष  १३६।३७ मा छात्रा भर्ना कूल विद्यार्थी भर्नाको २६.७ प्रतिशत भएकोमा छैठौं योजनाको चौथो वर्ष आर्थिक १०४०।४१ सम्ममा २८.८ प्रतिशत भएको देखिन्छ
English: The number of teacher is estimated to have increased from 28,353 in FY 1979/80 to 44,616 in FY 1983/84.
Nepali: शिक्षक तर्फ यस तहमा आ. व. ०३६।३७ मा २८,३५३ भएकोमा आ. व. ०४०।४१ मा सो संख्या ४४,६१६ पुगेको अनुमान छ, जसमध्ये ३२.० प्रतिशत तालिम प्राप्त
English: Student in lower secondary school is estimated to reach 266,639 in FY 1984/85.
Nepali: २०४०।४१ मा शिक्षक विद्यार्थी अनुपात १ः३९ देखिन्छ।
English: This is 35 percent of the children of school going age.
Nepali: निम्न माध्यमिक तर्फ आ. व. ०३६।३७ मा १,४२,२७१ विद्यार्थी भर्ना भएभने आ. व. ०४१।४२ मा  विद्यार्थी भर्ना २,६६,६३९ पुग्ने अनुमान छ, जुन यस तहका शिक्षा उमेरको बालबालिकाहरुको ३५ प्रतिशत हुन आउँदछ
English: Female student enrollment at this level in FY 1979/80 was 20 percent. This figure reached 23.9 percent in FY 1984/85.
Nepali: यस तहमा छात्रा भर्ना आ. व. ०३६।३७ मा २०.० प्रतिशत थिए भने आ. व. ०४०।४१ मा २३.९ प्रतिशत भएको देखिन्छ
English: Of 10,590 teachers at lower secondary level in FY 1983/84, 41.4 percent were trained.
Nepali: तालिमप्राप्त शिक्षकको हकमा आ. व. ०४०।४१ मा जम्मा निम्न माध्यमिक शिक्षक १०,५९० मध्ये ४१.४ प्रतिशतले तालिमप्राप्त गरेको देखिन्छ।
English: In FY 1983/84, teacher-student ratio is 1:23.
Nepali: आर्थिक वर्ष ०४०।४१ मा शिक्षक विद्यार्थी अनुपात १ः२३ देखिन्छ
English: By FY 1984/85, 55.6 percent of the total number of 6294 teachers at this level were imparted training.
Nepali: यस तहका छात्रा भर्ना आर्थिक वार्ष ०४०।४१ मा यस तहका कूल शिक्षक ६२९४ मध्ये ५५.६ प्रतिशतले तालिमप्राप्त गरेको देखिन्छ
English: At this level, teacher-student ratio is 1:34.
Nepali: यस तहमा  शिक्षक विद्यार्थीअनुपात १ः३४ देखिन्छ