CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: Regarding telecommunication sector, service of 1,120 telephone lines was available through the local telephone exchanges in FY 1960.1961, which meant one line served every 8, 303 people.
Nepali: (ख) दूर सञ्चार सेवा : आ.व. २०१७/१८ सालमा दूर सञ्चार क्षेत्रतर्फ स्थानीय टेलिफोन एक्सचेन्जहरुबाट १,१२० लाईनको सेवा रहेको थियो र प्रति ८३०३ जनसंख्यालार्ई एक लाईनको सेवा उपलब्ध भएको थियो
English: Population-telephone ratio in Nepal reached 250:1 with the availability of the service of 71,560 telephone lines in FY 1989/90. as regards international telecommunication, I.S.D.
Nepali: आ.व. २०४६/४७ मा नेपालमा जम्मा टेलिफोन संख्या ७१,५६० पुगी जनसंख्या टेलिफोन लाईनकेा अनुपात २५०ः१ पुग्योे
English: c. 	Radio Broadcasting , Television Transmission and Periodicals
Nepali: अन्तर्राष्ट्रिय दूर सञ्चारतर्फ विश्वका कतिपय मुलुकहरुसय्.त्र्ग सम्पर्क गर्न आइ. एस. डी. सेवा उपलब्ध गराइयो
English: Radio Nepal has been able to reach 90 percent of the population through medium was transmission by 1989/90 similarly, many other dailies, weeklies and monthlies has been published from the private sector for the general publicity work.
Nepali: २०४६/४७ मा आएर देशका ९० प्रतिशत जनताले मिडियमवेभ प्रसारणमार्फत रेडियो नेपालको प्रसारण सुन्न सक्ने अवस्थामा पुगेको छ (ग) रेडियो प्रसार र टेलिभिजन प्रसारण सेवा र पत्र पत्रिका : त्यस्तै सार्वजनिक प्रचार प्रसार कार्य गर्न अन्य कैयन निजी क्षेत्रका दैनिक, साप्ताहिक र मासिक पत्र -पत्रिकाहरु प्रकाशित भएका थिए
English: In reality, the people could rarely get true and real messages through the newspaper etc. in spite of the fact that freedom to newspapers etc. plan with the motto of National communication Plan with the motto of “Communication for dev elopment” was launched in 1971.
Nepali: विकासको लागि सञ्चार ूलमन्त्र राखि राष्ट्रिय सञ्चार योजना २०२८ सालमा कार्यान्वयन गरिए तापनि पत्र पत्रिकाहरुलार्ई स्वतन्त्रताको कमी, सेन्सर प्रथा आदिले गर्दा जनताहरुले वास्तविक रुपमा सत्य र तथ्य समाचारहरु पत्रिकामार्फत बिरलै रुपमा प्राप्त गर्न सक्दथे
English: The communication sector was in fact stagnated as the media of communication were within the government control.
Nepali: अन्य सञ्चारका माध्यमहरु सरकारी नियन्त्रणभित्र रहनुपर्ने भएकोले सञ्चार क्षेत्र कुण्ठित अवस्थामा थियो
English: The Nepal Television has started operation its service since 1985.
Nepali: नेपालमा टेलिभिजन सेवा सञ्चालन हुय्.त्र्दै आएको छ विकासको लागि सञ्चार मूलमन्त्र राखी राष्ट्रिय सञ्चार योजना २०२८ सालमा कार्यान्वयन गरिए पनि सञ्चार क्षेत्रमा जनताको सुसूचित हुने अधिकार भने प्राप्त हुन सकेन।
English: 4. Social Services
Nepali: ४. सामाजिक सेवा
English: 4.1. Education The country made some progress in the field of education in the past. But that progress was merely limited to quantitative increase.
Nepali: तर उक्त ४.१ शिक्षा : विगतका अवधिमा देशले शिक्षाको क्षेत्रमा केही प्रगति हासिल गरेको थियो प्रगति केवल परिमाणात्मक बृद्धिमा मात्र सीमित रहन गयो
English: While teacher-student ration was 1:25 at the primary class (class 1- 3) level in 1961, it increased to 1:39 by April 1990.
Nepali: प्राथमिक कक्षा(कक्षा १-३ सम्म) तहमा २०१८ सालमा शिक्षक-विद्यार्थी अनुपात १ः२५ रहेकोमा २०४७ को वैशाखसम्ममा उक्त अनुप ातमा बृद्धिभई १ः३९ रहन गयो
English: Similarly, the school-student ration of 1:46 in  1961, recorded a significant increase to 1:156 by April 1990.
Nepali: त्यसै गरी विद्यालय-विद्यार्थी अनुपात २०१८ मा १ः४६ रहेकोमा सो अनुपातमा उल्लेखनीय बृद्धिभई २०४७ वैशाखसम्ममा १ः१५६ रहन गयो
English: Hence, a situation arose, where sufficient number of schools could not be increased in comparison to the increase in the number of students.
Nepali: यसरी विद्यार्थी संख्या बृद्धिको तुलनामा विद्यालय संख्यामा पर्याप्त बृद्धि हुन नसकेको स्थिति देखापर्‍यो
English: Out of the total students of the primary class of the age group 6 to 10, 182,533 had attended their classes in 1961 and this work out to be 14.4 percent of that age group.
Nepali: ६ देखि १० वर्षकोउमेर समूहका प्राथमिक कक्षाका कुल विद्यार्थीहरुमध्ये २०१८ सालमा १ लाख ८२ हजार ५३३ विद्यार्थीैहरुले अध्ययन गरेको देखिएको थियो जुन उक्त उमेर समूहको १४.४ प्रतिशत हुन आउंय्.त्र्दछ
English: While the number of lower secondary schools was 677 in 1972, this number reached 3964 by April 1990. similarly, the school-student ration decreased from 1:201 to 1:187 and the teacher-student ration reached 1:28 from 1:26 following the increase in the number of student from 136,010 to 344,138.
Nepali: यसको विपरित २०४७ वैशाखसम्ममा २७ लाख ८९ हजार विद्यार्थीहरु अध्ययनरत देखिए, जुन उक्त उमेर समूहको करी ब ८० प्रतिशत हुन आउंय्.त्र्दछ २०२९ सालमा निम्न माध्यमिक विद्यालय संख्या ६७७ रहेकोमा २०४७ वैशाख सम्म ३९६४ र विद्यार्थी करीब १ लाख ३६ हजार बाट ३ लाख ४४ हजार पुग्न गइ विद्यालय-विद्यार्थी अनुपात १ः२०१ बाट १ः८७ मा झरेको र शिक्षक विद्यार्थी अनुपात १ः२६ बाट १ः२८ पुगेको थियो
English: Similarly, at the secondary school level, the number of schools increased from 156 in 1961 to 1959 in April 1990, the number of teachers from 1,772 to 10,421 and the number of students from 26,845 to 264,525.
Nepali: यसैगरी माध्यमिक विद्यालयस्तरमा २०१८ मा विद्यालयको संख्या १५६ बाट बढी २०४७ वैशाख सम्म १ हजार ९५०, शिक्षकको संख्या १ हजार ७७२ बाट १०,४२१ र विद्यार्थी संख्या २६,८४५ बाट ३ लाख ६५ हजार पुग्न गयो
English: Hence, the school-student ration of 1961 increased from 1:172 to 1:187 by April 1990 and similarly, the teacher-student ration changed from 1:15 to 1:35.
Nepali: यसरी २०१८ सालको विद्यालय( विद्यार्थी अनुपात १ः१७२ बाट बृद्धि भई २०४७ वैशा खसम्म १ः१८७ र शिक्षक-विद्यार्थी अनुपात १ः१५४ बाट १ः३५ पुग्न गयो
English: In the field of higher education, while the number of students in 1961 was 5,143, this increased to 102,130 in FY 1989/90.
Nepali: उच्च शिक्षातर्फ २०१८ सालमा विद्यार्थीसंख्या ५ हजार १४३ रहेकोमा २०४६/४७ मा यो संख्या १ लाख २ हजार १३० पुग्न गयो
English: Development requirements of the country could not be met in spite of this quantitiative increase in the educational sector.
Nepali: शिक्षाक्षेत्रमा यसरी परिमाणात्मक बृद्धि भएको थियो तापनि देशको विकास आवश्यकताहरुलाई पूर्तिगर्न सकेको थिएन
English: The National Education plan (1971-75) was announced on April 16, 1971 claiming that the education system prior to the advent of the panchayat system was not in keeping with the country, time and the Nepalese society.
Nepali: पञ्चायत व्यवस्था लागु गर्नुभन्दा पहिलेका शिक्षाप्रणाली देश समय तथा नेपाली समाजको आवश्यकतानुकुल थिएन भन्दै २०२८ साल वैशाख ३ गते राष्ट्रिय शिक्षा पद्धति (२०१८-३२) को योजना घोषणा गरियो
English: It was believed that the system would be instrumental to fulfil the national objective of education towards preparation of neces sary manpower for economic development with the dissemination of requisite knowledge, science, development, conservation and promotion of technical expertise and skill.
Nepali: देशको आर्थिक विकासका लागि आवश्यक ज्ञान, विज्ञान, प्राविधिकदक्षता र सीपको विकास, संरक्षण, सम्बर्द्धन र प्रसार गरी आवश्यक कार्यर्ता तयार गर्ने शिक्षाको राष्ट्रिय उद्देश्यलाई पूर्ति गर्न उक्त पद्धति उपयोगी हुने विश्वास लिइएको थियो
English: In the process if implementing this system, the budget was increased 5 to 6 times in the districts where the education plan had been introduced; the schools run with the public participation were brought under the government employees on the name of making the teaching profession attractive, a ten- month mandatory field work under the national Development service porgramme was introduced; sixteen institutes and campuses were established by bringing about fundamental changes in the administrative set up of teaching institutions providing higher education.
Nepali: यो पद्धती लागु गर्ने क्रममा, शिक्षा योजना लागु भएका जिल्लाहरुमा ५र६ गुणा बजेट बृद्धि गरिए, जनसहभागिताबाटसञ्चालित विद्यालयहरुलाई सरकारीकरण गरियो, शिक्षक पेशालाई आकर्षित तुल्याउने नाममा अधिराज्यका सम्पूर्ण शिक्षकहरुलाई कर्मचारीसरह वेतन तथा सुविधाको व्यवस्था गरियो, सेमेष्टर व्यवस्था लागु गरियो, १० महिनासम्म राष्ट्रिय विकास सेवा कार्यक्रमअर्न्तगत फिल्डमा गई अनिवार्य रुपमा कामगर्नुपर्ने व्यवस्था गरियो , उच्च शिक्षा प्रदान गर्दै आएका शिक्षण संस्थाहरुको प्रशासनमा मूलभूत परिवर्तन ल्याई १६ वटा इन्स्टीच्यूटहरु तथा क्याम्पसहरु स्थापना गरियो
English: The country could not make qualitative advance in the field of education as a result of the new education system; instead, there was further deteoriation.
Nepali: नयाय्.त्र् शिक्षा प्रणालीको फलस्वरुप शिक्षाक्षेत्रमा देशले गुणात्मक प्रगति गर्न सकेन र यसमा झनह्रास आयो
English: No academic changes evolved in the attitudinal perspective of the students an teachers, unsustainable financial burden increased on the educational sector and public participation was almost obliterated.
Nepali: विद्यार्थी एवं शिक्षकहरुको मनस्थितिमा वाञ्छित स्तरमा बौद्धिक परिर्वतन आएन, शिक्षाक्षेत्रमा धान्न नै नसकिने किसिमका व्ययभार बृद्धि भयो र शिक्षाक्षेत्रमा जनसहभागिताको प्रायः लोप भयो ्
English: Useful programmes such as the National Development service programmes were put off for political reasons.
Nepali: राष्ट्रिय विकास कार्यक्रमजस्ता उपयोगी कार्यक्रम राजनैतिक कारणले स्थगित भए
English: The situation of educational environment began to deteoriate further and education was taken as a medium to gain knowledge and skill.
Nepali: क्याम्पसहरुमा शैक्षिक वातावरणको स्थिति झन बिग्रय्.त्र्दै गयो र शिक्षालाई ज्ञान र सीप आर्जन गर्ने एक माध्यमको रुपमा भन्दा पनि प्रमाणपत्र हासिल गर्ने एक माध्यमको रुपमा लिइयो
English: The National Education was proved to be ineffective and inappropriate on account of all these reasons.
Nepali: यी सबै कारणहरुले गर्दा राष्ट्रिय शिक्षा पद्धतिको योजना निष्कृय एवं
English: 4.2 Health To look into the development of health services, while there were 39 hospitals, 1019 hospit al beds,  55 health posts, 93 health centres and 63 ayurvedic dispensaries in the3 field of curative services in Nepal in 1961, the number of hospitals, hospital beds, health posts and health centres increased to 111, 4570, 816 and 18 respectively in 1990. while population per hospital bed was 9,146 in 1961, this was 3915 in 1990.
Nepali: अनुपयुक्त ठहर्न गयो ४.२ स्वास्थ्य : स्वास्थ्य सेवाको विकासलाईहेर्ने हो भने उपचारात्मक सेवातर्फ २०१८ सालसम्म नेपालमा ३९ अस्पताल, १०१९ अस्पताल शय्या, ५५ स्वास्थ्य चैाकी, ९३ स्वास्थ्य केन्द्र र ६३ आयुर्वेदिक औषधालय रहेकोमा २०४७ सालसम्म अस्पताल संख्या १११, अस्पताल शय्या ४५७०, स्वास्थ्य चौकी ८१६ र स्वास्थ्य केन्द्र १८ पुग्न गएको थियो २०१८ सालमा प्रति अस्पताल शय्या ९१४६ जनसंख्या पर्न आउय्.त्र्थ्यो भने २०४७ सालमा प्रतिअस्पताल शय्या ३९१५ जनसंख्या पर्न आएको छ
English: Thus, each doctor had to provide service to 14,958 people in 1990. while the average life span of a Nepali citizen was 28 years in 1961, this increased to 53 by FY 1989/90.
Nepali: त्यस्तै २०४७ सालमा प्रतिडाक्टर १४,९५८ जनसंख्या पर्न आएको छ नेपालीको सरदर आयु २०१७ सालमा करीब २८ वर्ष रहेकोमा २०४६/४७ मा आएर करीब ५३ वर्ष पुगेको थियो
English: Family planning programme was launched as a national programme only from FY 1965/66 through the government and non -government associations and institutions while maternity child health programe was initiated around FY 1973/74 only.
Nepali: नेपालमा परिवार नियोजन कार्यक्रम २०२२/२३ देखि मात्र राष्ट्रिय कार्यक्रमको रुपमा सरकारी तथा गैर सरकारी संघ संस्थाहरुको माध्यमबाट सञ्चालन गरिएको थियो मातृ शिशु कल्याण कार्यक्रम भने २०३०/३१ तिर देखि मात्र शुरु गरियो
English: Afterwares, family planning and maternity child health projects were implemented in all the 75 districts if the kingdom.
Nepali: पछि आएर परिवार नियोजन तथा मातृ शिशु क ल्याण परियोजना अधिराज्यका ७५ वटै जिल्लाहरुमा सञ्चालन गरिए
English: 4.3 Drinking water Attention was given towards providing drinking water facility right from the beginning of planned development.
Nepali: ४.३ खानेपानी : योजनाबर्‍ विकासको शुरुआतदेखि नै खानेपानीको सुविधा उपलब्ध गराउनेतर्फ ध्यान दिइय्.त्र्दै आएको थियो
English: Drinking water programmes had been initiated especially in urban areas and some rural areas prior to 1960.
Nepali: २०१७ साल अघिसम्म विशेष गरी शहरी क्षेत्रमा र केही ग्रामीण क्षेत्रमा खानेपानी कार्यक्रम शुरु गरिएका थिए
English: By 1961 1,452,000 gallons of water per day was available to 6 percent of the population.
Nepali: २०१८ सम्म कुल ६ प्रतिशत जनसंख्याको लागि १४ लाख ५२ हजार ग्यालेन पानी प्रतिदिन उपलब्ध हुने गरेको थियो
English: In 1989/90, only 36 percent of the total population had drinking water facility with 67 percent and 33 percent of the urban and rural areas respectively having access to this facility.
Nepali: २०४६/४७ सम्ममा शहरीतर्फ ६७ प्रतिशत र ग्रामीणतर्फ ३३ प्रतिशत गरी कुल जनसंख्याको केवल ३६ प्रतिशतलाई खानेपानी सुविधा उपलव्ध हुन सकेको थियो
English: Accordingly, the available statistics shows that 5,424, 000 and 1,134,000 residents of the rural and  urban areas respectively had access to the drinking water facility.
Nepali: यसअनुसार ग्रामीण क्षेत्रका ५४ लाख २४ हजार र शहरी क्षेत्रका ११ लाख ३४ हजार जनसंख्या खानेपानी सुविधाबाट लाभान्वित भएको आय्.त्र्कडाले देखाउय्.त्र्छ
English: Thus, majority of the people in the country are as yet deprived from an access to hygienic supply of water in spite of the fact that expansion of drinking water facility had taken place in the past.
Nepali: यसरी विगत अवधिमा खानेपानी सुविधाको विस्तार भए तापनि देशको अत्यधिक जनता अझ पनि शुद्ध पानी सुविधाबाट बञ्चित छन्
English: The water that was provided was also not available in required quantities.
Nepali: उपलब्ध गराइएको पानी पनि आवश्यक मात्रामा उपलब्ध हुन सकेको थिएन
English: On the one hand, there was a lack of hygienic supply of water, and on the other, there was plenty of leakage in the drinking water.
Nepali: एकातर्फ खानेपानी शुद्धिकरणको अभाव थियो भने अर्कोतर्फ खानेपानीमा प्रसस्त चुहावट देखियो
English: In addition to this, it is estimated that 70 percent of the diseases are caused by the polluted water.
Nepali: यस अतिरिक्त नेपालमा करीब ७० प्रतिशत रोगहरु दुषित पानीको कारणबाट उत्पत्ति भएको अनुमान छ।
English: Conclusions:
Nepali: निष्कर्ष
English: Viewed in the total perspective, in spite of massive investments made in the past, Nepal still remains one of the  poorest nations of the world.
Nepali: समष्टिगत रुपमा हेर्दा विगत अवधिमा नेपालमा ठूलो लगानी भएको भए तापनि यो अझसम्म विश्वको सबैभन्दा गरीब राष्ट्रहरुमध्ये एक को रुपमा रहन पुग्यो
English: Although some progress was made in social and physical infrastructural sectors, the progres s appeared remarkable only in comparison to the negligible figures of the base year.
Nepali: विगतमा सामाजिक एवं भौतिक पूर्वाधारका क्षेत्रहरुमा केही प्रगति हासिल गरिएको भए तापनि ती प्रगतिहरु आधार वर्षको नगण्य आय्.त्र्कडाहरुको तुलनामा मात्र उल्लेखनीय देखिएका हुन्
English: In the absence of any political opposition, there did exist the opportunity of channeling the autocration character of panchayat to rapid economic development but, unfortunately, this also did not mathrialise.
Nepali: राजनैतिक प्रतिरोधको अभावको वातावरणमा पञ्चायतको अधिनायकवादी चरित्रलाई दु्रततर आर्थिक विकासको लागि जसरी उपयोग गर्न सक्ने सम्भावना थियो त्यो पनि गरिएन
English: The lack of structural change in production hindered the development process from gaining momentum.
Nepali: उत्पादन संरचनामा परिवर्तन हुन नसकेर दु्रततर विकास हुन सकेन
English: A low savings rate, the increased share of loan in forging assistance, low level of industrialization, weak agricultural production, limited export trade and a high population growth rate remained as barriers in the path of development.
Nepali: निम्न बचतदर, वढ्दो विदेशी ऋण सहायता, निम्नस्तरको औद्येागीकरण, कमजोर कृषि उत्पादन अवस्था, सीमित निकासी व्यापार, उच्च जनसंख्या वृद्धिदर आदि विकासमार्गमा अवरोधको रुपमा देखापरेका थिए
English: They economy had to face serious problems due to imbalance between resource mobilisation and expenditure, imbalance between savings and investments and between export and import and the lack of control over population growth.
Nepali: राजस्व परिचालन र खर्चमा असन्तुलन, बचत तथा लगानी र निकासी एवं पैठारी व्यापारमा असन्तुलन र जनसंख्या बृद्धिमा नियन्त्रणको कमीले अर्थतन्त्रले जटिल समस्याको सामना गर्नु पर्‍यो
English: During the three decades of the panchayat regime, there was never a dearth of attractive fundamental reform programmes and slogans.
Nepali: पञ्चायती व्यवस्थाको तीस वर्षमा आकर्षक मौलिक सुधारका कार्यक्रम र नाराहरुको कहिले अभाव भएन
English: However, these programmes were confined to mere slogans due to the lack of political commitment.
Nepali: तर राजनैतिक प्रतिबद्धताको अभावमा ती कार्यक्रमहरु केवल नाराको रुपमा सीमित भए
English: Some of the functions whose initiation was attempted at conceptual and operational levels by the elected demarcation government in 1959 for fundamental changes in economic structure were given political colour and introduced as fundamental economic reform movements.
Nepali: वि.सं. २०१५ सालमा निर्वाचित प्रजातान्त्रिक सरकारबाट मुलुकको आर्थिक संरचनामा मूलभूत परिवर्तन ल्याउन भावनात्मक रुपमा र कार्यरुपमा जुन कार्य सुरु गर्न खोजिएको थियो, पञ्चायती व्यवस्थामा कतिपय तिनै कार्यलाई राजनीतिक रङ्ध दिएर मौलिक आर्थिक सुधारका अभियानहरुको रुपमा थालनी भयो
English: Notwithstanding the fact that without people’s faith and commitment no planned development can manifest into meaningful reality and nor can any sustainable change oriented to people’s welfare be brought about in the economic structure, a revolutionary economic programme of land reform was introduced in the very beginning of the panchayat regime.
Nepali: जनविश्वासको राजनैतिक कटिवद्धताविना योजनावद्ध विकास सार्थक नहुने र योजनावद्ध विकासविना आर्थिक संरचनामा जनहितकर र दिगो परिवर्तन आउन नसक्ने स्पष्ट थियो तापनि पञ्चायती व्यवस्थाको थालनीमा भूमिसुधार गर्ने क्रान्तिकारी आर्थिक कदम शुरु गरियो
English: Land reform was, in fact, an essential programme in a feudalistic rural society, but the inability to prepare accurate land records, lack of the guarantee of tenancy right, the existence of dual or multi ownership of land, inability to provide land for shelter and subsistence income, failure to keep prcords and make proper utilization of the collected savings, lack of diversification in crop farming and cottage industries in the rural sector and, above al, the lack of desirable growth in production and productivity during the thirty years if the panchayat regime have clearly evidenced the failure if lad reform.
Nepali: सिद्धान्ततः ग्रामीण सामन्तवादी समाजमा भूमिसुधार ज्यादै आवश्यक कार्यक्रम थियो तर पञ्चायती व्यवस्थाको तीस वर्षको अन्तरालमा पनि सही भूमि अभिलेख तयार हुन नसक्नु, मोहियानी हकको सुरक्षा नहुनु, दोहोरो तेहरो भूस्वामित्व कायम रहिरहनु, अधिकांश जग्गाविहीनलाई मानवोचित जीवनयापन गर्न कमाइ खाने र वस्ने थात थलो उपलब्ध गराउन नसक्नु, बचत उठाएर सदुपयोग गर्न नसक् नु र ठीक हिसाब किताब नराख्नु, बालीमा विविधीकरण र गाऊय्.त्र्मा कुटीर औद्योगीकरण नहुनु र मूलतः खेतीमा उत्पादकत्व र उत्पादन वाञ्छित रुपमा बढ्न नसकेबाटै भूमिसुधार विफल भएको स्वतः स्पष्ट भयो अझ यसको दूरगामी परिणाम के निस्कियो भने खाद्यान्न निकासी गर्ने प्रमुख एशियाली मुलुकमा रहेको नेपालले भूमि सुधारपश्चात् खाद्यान्न पैठारी गर्न थाल्नु पर्‍यो र यसले गर्दा बसाइय्.त्र् सराइ प्रोत्साहित हुन गयो।
English: A national campaign entitled ‘Back to the Village’ was initiated with a view to providing a village -oriented philosophical base to the panchayat regime.
Nepali: पञ्चायत व्यवस्थालाई ग्रामोन्मुखी सैद्धान्तिक आधार प्रदान गर्न (गाऊय्.त्र् फर्क) को नाममा राष्ट्रिय अभियान थालियो
English: It was indeed a prerequisite for rural development.
Nepali: गाऊय्.त्र्को विकासका लागि यो एक पूर्व शर्त नै थियो
English: However, while it was predestined that there would be no going ‘back to the village’ without the decentralization of power, the construction of infrastructure for rural development and the creation of employment opportunities, this genuine movement instead if being utilized in development programmes was developed into a system of political evaluation of panchayat workers and a means of orienting them towards position of pow3er.
Nepali: तर शक्ति विकेन्द्रीकरण, ग्रामीण विकासको पूर्वाधारको निर्माण र रोजगारीको अवसरविना (गाऊय्.त्र् फर्क) हुन नसक्ने निश्चित त थियो नै, अझ यस विशुद्ध अभियानलाई विकास कार्यक्रममा नलगाएर पञ्चायती कार्यकर्ताको राजनैतिक मूल्याङ्कन गर्ने पद्धति बनाएर सत्ताशीनमुखी गराउने हतियार वनाइयो
English: This movement experienced a misfortune when it turned into a process of the selection of workers, replacing the election system, masquerading as unanimity.
Nepali: यस अभियानको दुर्भाग्य त्यतिखेर भयो जब प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीको सट्टा सर्वसम्मतिको नाममा कार्यकर्ता टिप्ने प्रणालीमा सीमित गरियो
English: The people were despaired of their aspirations, enthusiasm and zeal to participate in development efforts by this process, which thus created a set-back to local development.
Nepali: यस प्रक्रियाले अधिकांश जनताको विकासमा सहभागि बन्ने आकाङ्क्षा, जोश र जाय्.त्र्गरलाई निराशामा परिणत गरिदियो र स्थानीय विकासमा ठेस पुर्‍यायो
English: It was, indeed, not at all inappropriate on a conceptual le vel to create a basis for balanced regional development through the formation of development regions based on a realistic delineation of a north-south growth axis or development corridors.
Nepali: क्षेत्रीय सन्तुलनका लागि उत्तर दक्षिण वृद्धि रेखा ९नचयधतज बहष्क० वा विकास पथ ९म्भखभयिऊभलत ऋयचचष्मयच० को वास्तविक रेखाङ्कनको आधारमा विकास क्षेत्रको गठन गरेर सन्तुलित विकास आधारशीला खडा गर्नु निश्चयनै सिद्धान्ततः अमिल्दो थिएन
English: However, no efforts were made towards developing a systematic settlement of the population along the growth or development corridors in desirable proportions and there were not launched, as required, any socio-economic programmes based on available local means and resources and focusing on the generation of employment opportunities either.
Nepali: तर वृद्धि रेखा वा विकास पथमा वाञ्छित जनसंख्याको व्यवस्थित आवादिको विकास र त्यस क्षेत्रमा विद्यमान स्रोत साधनमा आधारित सामाजिक तथा आर्थिक कार्यक्रमका साथै अर्थोपार्जनका अवसरहरु समेत केन्द्रित गर्नुपर्नेमा सो भएन
English: The construction of the East-west highway which was initiated in the panchayat regime was a multidimensional project for national development.
Nepali: फलतः राजधानीबाट क्षेत्रीय विकासको यन्त्र सञ्चालन गर्ने प्रक्रिया वस्यो जसले गर्दा मध्यमाञ्चल विका सक्षेत्रमै बढी जनसंख्याको
English: However, the construction of this highways designed to link the remote,    inaccessible Far western Region could not be completed even within the stretch of thirty years. Nevertheless, it cannot be denied that whatever sectors were completed, did contribute to linking the socio-economic activities of the road corridors to the market-oriented economy.
Nepali: प्रवाह, सर्वाधिक विकास कार्यक्रमस्थल र निर्णायक भूमिका रहिरह्यो पञ्चायतीकालमा निर्माण सुरु गरिएको पूर्व -पश्चिम राजमार्ग मुलुकको विकासका लागि वहुआयामिक आयोजना थियो ्ने यो राजमार्ग ३० वर्षको दौरानमा पनि निर्माण सम्पन्न हुन सकेन तर जति भयो त्यसले सामाजिक आर्थिक क्रियाकलापलाई बजारमुखी अर्थतन्त्रमा गाय्.त्र्स्न सघाउ पुगेको नकार्नसकिय्.त्र्दैन
English: Moreover, since the immediate as well as long-term effects of a project of such a great magnitude were not take into full consideration, the Terai region has now had to bear the brunt of the natural as well as ma n-made disasters like drought and floods due to excessive migration, haphazard human settlements and the degradation of the churiya region and the charkoshe Jhari (the forest belt of the Terai), once acclaimed as the treasure house of forest resources.
Nepali: साथसाथै, यति ठूलो आयोजनाबाट मुलुकभर पर्न सक्ने तत्कालीन र दूरगामी प्रभावसम्बन्धमा होस नपुर्‍याएकोले वनसम्पदाको भण्डार मानिने चारकोशे झाडी र चुरे श्रृङ्खलाको विनाश, अत्यधिक बसाइय्.त्र् सराइ तथा अव्यवस्थित बसोवासमा बृद्धिजस्ता कारणले तराईक्षेत्र प्राकृतिक र मानवनिर्मितबाट, सुक्खा, डुवानजस्ता प्रकोपबाट प्रभावित हुनुपरेको छ मुलुकको अति विकट र दुर्गम सुदूर पश्चिमाञ्चल क्षेत्रलाई जोड
English: The rehabilitation of the environment in terms of the magnitude of degradation that has occurred has become a momentous task for a century.
Nepali: जुन वातावरणीय ह्रास भयो त्यसको पुनर्निर्माण शताब्दीको विष्
English: Enlisting panchayat as a third sector in the periodic plans of the panchayat regime, statistical projections were made with regard to people’s labours contribution.
Nepali: ाय बन्न पुग्यो पञ्चायतकालीन आावधिक योजनाहरुमा पञ्चायत क्षेत्र भनेर तेस्रो क्षेत्र उल्लेख गरी जनश्रमदानको आय्.त्र्कडा प्रक्षेपण गर्ने गरियो