CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: The deep says, 'It isn't in me.' The sea says, 'It isn't with me.'
Nepali: महासागर गहिरो भन्दछ, ‘ज्ञान यहाँ मसित छैन।’ समुद्र भन्दछ ‘ज्ञान यहाँ मसित छैन।’
English: It can't be gotten for gold, neither shall silver be weighed for its price.
Nepali: तिमीहरूले शुद्ध सुन दिएर पनि ज्ञान किन्न सक्तैनौ। यस संसारमा ज्ञान किन्नलाई प्रशस्त चाँदी छैन।
English: It can't be valued with the gold of Ophir, with the precious onyx, or the sapphire .
Nepali: तिमीहरूले ओपीरका सुन अथवा बहुमूल्य ढुङ्गा अथवा बहुमूल्य रत्नहरूले पनि ज्ञान किन्न सक्तैनौ।
English: Gold and glass can't equal it, neither shall it be exchanged for jewels of fine gold.
Nepali: ज्ञान सुन अथवा स्फटिकभन्दा बहुमूल्य हो। सुनमा कुँदिएका बहुमूल्य गहनाहरूले पनि ज्ञान किन्न सकिन्दैन।
English: No mention shall be made of coral or of crystal. Yes, the price of wisdom is above rubies.
Nepali: ज्ञान मूगा अनि बिल्लोर जस्ता मणिहरू भन्दा बहुमूल्य हो। ज्ञान मानिक मणिहरू भन्दा अत्यन्त मुल्यवान हुन्छ।
English: The topaz of Ethiopia shall not equal it, Neither shall it be valued with pure gold.
Nepali: कूश देशको पुष्पराज ज्ञानभन्दा बहुमूल्य होइन। तिमीहरू खाट्टी सुनले पनि किन्न सक्तैनौ।
English: Where then does wisdom come from? Where is the place of understanding?
Nepali: यसकारण ज्ञान कहाँबाट आउँदछ? हामीले कहाँबाट बुद्धिको मूल पाउन सक्छौ?
English: Seeing it is hidden from the eyes of all living, and kept close from the birds of the sky.
Nepali: ज्ञान पृथ्वीमा भएका सबै प्राणपूर्ण जीवहरूदेखि गोप्य रहँदछ। आकाशमा उडने चराहरूलेसम्म ज्ञानलाई देख्न सक्तैन।
English: Destruction and Death say, 'We have heard a rumor of it with our ears.'
Nepali: मृत्यु र विनाशले भन्दछ, ‘हामीमा ज्ञान छैन। हामीले त्यसका विषयमा उडन्ता कुराहरू मात्र सुनेका छौं।
English: "God understands its way, and he knows its place.
Nepali: केवल परमेश्वरले मात्र ज्ञानको बाटो जान्नु हुन्छ। परमेश्वरले मात्र ज्ञान कहाँ छ जान्नुहुन्छ।
English: For he looks to the ends of the earth, and sees under the whole sky.
Nepali: परमेश्वरले मात्र पृथ्वीको अन्तसम्म देख्न सक्नु हुन्छ परमेश्वरले आकाश मनि सबै थोक देख्नुहुन्छ।
English: He establishes the force of the wind. Yes, he measures out the waters by measure.
Nepali: परमेश्वरले बतासलाई शक्ति दिनु भएको छ। र समुद्रको सीमाना बाँधि दिनुभयो।
English: When he made a decree for the rain, and a way for the lightning of the thunder;
Nepali: पानी कहाँ वर्षाउनु पर्छ परमेश्वरले मात्र निर्णय गर्नु हुन्छ। अनि कहाँ चट्याङ्गहरु फ्याँकिनु पर्छ त्यो निर्णय पनि उहाँले गर्नु हुन्छ।
English: then he saw it, and declared it. He established it, yes, and searched it out.
Nepali: त्यस समय परमेश्वरले ज्ञान देख्नु भयो अनि यस विषयमा सोच्नु भयो। ज्ञान कति महत्वपूर्ण छ परमेश्वरले बझ्नु भयो अनि परमेश्वरले ज्ञान अनुमोदन गर्नुभयो।”
English: To man he said, 'Behold, the fear of the Lord , that is wisdom. To depart from evil is understanding.'"
Nepali: अनि परमेश्वरले मानिसहरूलाई भन्नुभयो, “परमेश्वरको डर र सम्मान नै ज्ञान हो। खराब कामहरूबाट आफूलाई अलग राख्नु बुद्धि हो।”
English: Job again took up his parable, and said,
Nepali: अय्यूबले क्रमशः आफ्नो कथा भनिरहेछ। अय्यूबले भन्योः
English: "Oh that I were as in the months of old, as in the days when God watched over me;
Nepali: “केही महीना अघि वितेको जीवन म चाहन्छु। त्यस समयमा परमेश्वरले ममाथि नजर राख्नु भयो अनि मेरो हेरचाह गर्नुभयो।
English: when his lamp shone on my head, and by his light I walked through darkness,
Nepali: त्यसबेला, परमेश्वरको प्रकाश ममाथि छायो ताकि म अन्धकारमा हिंड्न सक्थें। परमेश्वरले मलाई ठीक बाँच्ने बाटो देखाई दिनु भयो।
English: as I was in the ripeness of my days, when the friendship of God was in my tent,
Nepali: म ती दिनहरूको कामना गर्दछु जब म सफल थिएँ, अनि परमेश्वर मेरो हितैषी मित्र हुनुहुन्थ्यो। ती दिनहरूमा परमेश्वरले मेरो घरलाई आशिष दिनुभयो।
English: when the Almighty was yet with me, and my children were around me,
Nepali: म ती दिनहरूको कामना गर्छु जब सर्वशक्तिमान परमेश्वर मसँग हुनुहुन्थ्यो अनि मेरा बाल-बच्चाहरू मेरै वरिपरि थिए।
English: when my steps were washed with butter, and the rock poured out streams of oil for me,
Nepali: जीवन त्यतिबेला अत्यन्तै राम्रो थियो। म मेरो खुट्टाहरू नौनीले धुन्थें, अनि मसँग प्रशस्त दामी तेलहरू थिए।
English: when I went forth to the city gate, when I prepared my seat in the street.
Nepali: त्यस्ता दिनहरू थिए जब म शहरको द्वारमा जान्थें अनि शहरका मुखियाहरूसँग सभा-गृहमा बस्दथें।
English: The young men saw me and hid themselves. The aged rose up and stood.
Nepali: सारा मानिसहरूले मलाई त्यहाँ आदर गर्दथे युवाहरूले म आउँदै गरेको देख्दा पाइला सारेर मलाई बाटो छोडिदिन्थे। आफ्नो श्रद्धा म प्रति प्रर्दशन गर्नलाई वृद्ध मानिसहरू बसेको ठाउँबाट उठ्दथे।
English: The princes refrained from talking, and laid their hand on their mouth.
Nepali: जनसमूहका नेताहरू बोल्न बन्द गर्दथे अनि हातहरू मुखमा राखेर अन्य मानिसहरूलाई चुपचाप बस्न लगाउँथे।
English: The voice of the nobles was hushed, and their tongue stuck to the roof of their mouth.
Nepali: प्रमुख नेताहरू पनि बोल्दा आफ्ना आवाजहरू सानो पार्दथे। हो, मानौ तिनीहरूका जिब्रोहरू मुखको तालुमा टाँसिएको झैं भान हुन्थ्यो।
English: For when the ear heard me, then it blessed me; and when the eye saw me, it commended me:
Nepali: मैले के भन्दैछु ती कुराहरू मानिसहरूले ध्यान दिएर सुन्थे, अनि मेरो बारेमा असल कुराहरू गर्थे। मैले गरेका कुराहरूलाई तिनीहरू विचार्थे अनि तिनीहरूले मेरो प्रशंसा गर्थे।
English: Because I delivered the poor who cried, and the fatherless also, who had none to help him,
Nepali: किन? किनभने जब गरीब मानिसले गुहारथ्यो, म सघाउथें। अनि माता-पिता नभएका नानीहरू र रक्षाहीनहरूको म हेरचाह गर्थें।
English: the blessing of him who was ready to perish came on me, and I caused the widow's heart to sing for joy.
Nepali: मर्दै गरेका मानिसले मलाई आशीर्वाद दिन्थे दुःख पाएका विधवाहरूलाई म सहयोग गर्थें।
English: I put on righteousness, and it clothed me. My justice was as a robe and a diadem.
Nepali: धार्मिकता मेरो लागि पोषाक थियो, निष्पक्षता मेरो लुगा र फेटा थियो।
English: I was eyes to the blind, and feet to the lame.
Nepali: म अन्धा मानिसहरूको लागि आँखा थिएँ, तिनीहरू जहाँ जान रूचाउथें म त्यतै डोराउँथें। म लङ्गडो मानिसहरूका लागि खुट्टा थिएँ, तिनीहरू जहाँ चाहन्छन् त्यतै बोकेर लान्थें।
English: I was a father to the needy. The cause of him who I didn't know, I searched out.
Nepali: म गरीबहरूको लागि पिता समान थिएँ। यदि मैले नजानेको विषयका कुनै मामला मेरो सामु आए मैले त्यस मामलाको विषयमा विस्तृत रूपमा खोजी गर्ने गर्थें।
English: I broke the jaws of the unrighteous, and plucked the prey out of his teeth.
Nepali: म दुष्ट मानिसहरूलाई आफ्नो शक्ति दुरउपयोग गर्न रोक्थें अनि म उसलाई गल्ती तरीकाले जे लिने चेष्टा गरेको हुन्थ्यो त्यो फर्काउन लगाउथें।
English: Then I said, 'I shall die in my own house, I shall number my days as the sand.
Nepali: मेरै परिवार भित्र बुढो हुँदै म धेरै लामो बाँचुला भनेर सधैं सोच्दथें,
English: My root is spread out to the waters. The dew lies all night on my branch.
Nepali: म सोच्थें म स्वास्थ्य र शक्तिशाली हौं स्वास्थ्य पालुवा जस्तै प्रशस्त पानी भएको जराहरू जस्तै अनि शीतले भिजेका हाँगाहरू जस्तो।
English: My glory is fresh in me. My bow is renewed in my hand.'
Nepali: प्रत्येक नयाँ दिन उज्जवल नयाँ उत्तेजनापूर्ण सम्भावनाहरू हुने होलान भनी म सोच्थें।
English: "Men listened to me, waited, and kept silence for my counsel.
Nepali: बितेका दिनहरूमा मानिसहरूले मेरो कुरामा ध्यान दिन्थे। तिनीहरू मेरो सल्लाह सुन्दा चुपचाप रहन्थे। बोलिसके पछि मेरो कुरा सुन्नेहरूमा कसैको केही बोल्न रहँदैनथ्यो।
English: After my words they didn't speak again. My speech fell on them.
Nepali: मैले बोल्दा मानिसहरूले मेरो कुरालाई ध्यान दिइरहेका हुन्थे, तिनीहरू अरू केही भन्ने थिएनन्। मेरो शब्दहरू तिनीहरूका कानहरूमा मन्द गतिमा पर्थे।
English: They waited for me as for the rain. Their mouths drank as with the spring rain.
Nepali: मेरो प्रवचनको निम्ति मानिसहरू मलाई पर्खन्थे, मानौ तिनीहरूले वर्षालाई पर्खिरहेछन्। तिनीहरूले मेरो शब्दहरू पिउँथे मानौ तिनीहरू बसन्तको बेलामा वर्षाको पानी थियो।
English: I smiled on them when they had no confidence. They didn't reject the light of my face.
Nepali: जब म ती मानसिहरूसित हाँसे तिनीहहरूले यो विश्वास गर्न सकेनन्। मेरो आनन्दित अनुहारले उनीहरूलाई हतोत्साही गरेन।
English: I chose out their way, and sat as chief. I lived as a king in the army, as one who comforts the mourners.
Nepali: म तिनीहरूकै मुखिया भए तापनि म ती मानिसहरूसँग रहन चाहन्थें। दुःखी मानिसहरूलाई सान्तवना दिंदै म तिनीहरूका छाउनीका समूहमा राजा झैं थिएँ।
English: "But now those who are younger than I have me in derision, whose fathers I would have disdained to put with my sheep dogs.
Nepali: तर अहिले ती मानिसहरू जो म भन्दा जवान छन् मेरो खिल्ली उडाई रहेछन्। अनि तिनीहरूका पिताहरू यति व्यर्थका थिए कि म तिनीहरूलाई कुकुरहरू सँग मेरो भेडाको रक्षा गर्नलाई राख्थें।
English: Of what use is the strength of their hands to me, men in whom ripe age has perished?
Nepali: ती जवान मानिसहरूका पिताहरू यति कमजोर थिए कि तिनीहरूले मलाई सघाउन सक्थेनन। तिनीहरू बृद्ध र थकित थिए, तिनीहरूका मांसपेशीहरू कडा अनि एकदमै बलियो थिएनन्।
English: They are gaunt from lack and famine. They gnaw the dry ground, in the gloom of waste and desolation.
Nepali: तिनीहरू मृत मानिसहरू जस्ता थिए। तिनीहरू खान नपाएर भोकै थिए। यसैले तिनीहरू मरूद्यानका (मरुभूमिको खाल्डाहरुमा जमेको पानी) सूख्खा धुलोहरू खान्थें।
English: They pluck salt herbs by the bushes. The roots of the broom are their food.
Nepali: तिनीहरूले जङ्गलमा नूनिलो झारका पालुवाहरू तान्छन् तिनीहरूले झ्याउका जराहरू खान्थ्ये।
English: They are driven out from the midst of men. They cry after them as after a thief;
Nepali: तिनीहरू अन्य मानिसहरूबाट खेदिन्छन्। मानिसहरू तिनीहरूलाई चोर ठानेर चिच्याउछन्।
English: So that they dwell in frightful valleys, and in holes of the earth and of the rocks.
Nepali: तिनीहरू सूख्खा नदीका किनारहरूमा, पहाडका गुफाहरू र जमीनका प्वालहरूमा बाच्नुँ पर्छ।
English: Among the bushes they bray; and under the nettles they are gathered together.
Nepali: झाडीहरूमा तिनीहरू चिच्याउँछन्, अनि काँढे झाडीहरूमा सँग-सँगै अल्झेकाछन्।
English: They are children of fools, yes, children of base men. They were flogged out of the land.
Nepali: तिनीहरू नाउँ नभएका महत्वहीन मानिसहरूका झुण्डहरू हुन जो आफ्नो देशबाट जबरजस्ती निकालिए।
English: "Now I have become their song. Yes, I am a byword to them.
Nepali: अहिले ती मानिसहरूका छोराहरूले मेरो हाँसो उडाउनु मेरो बारेमा गीत गाउँछन्। मेरो नाउँ तिनीहरूका लागि ठट्टाको शब्द भएको छ।
English: They abhor me, they stand aloof from me, and don't hesitate to spit in my face.
Nepali: ती जवान मानिसहरूले मलाई घृणा गर्दछन्, तिनीहरू मदेखि टाढा रहन्छन। तिनीहरू सोच्दछन कि तिनीहरू म भन्दा राम्रा छन। तिनीहरूले मेरो मुखमा पनि थुक्छन्।
English: For he has untied his cord, and afflicted me; and they have thrown off restraint before me.
Nepali: परमेश्वरले मेरो धनुबाट ताँदो लानु भयो र मलाई कमजोर बनाउनु भयो। ती मानिसहरूले आफै थामिंदैनन् बरू क्रोधित भएर मेरो विरोधमा जान्छन्।
English: On my right hand rise the rabble. They thrust aside my feet, They cast up against me their ways of destruction.
Nepali: ती युवकहरूले दाहिनेपट्टि आक्रमण गर्छन्। तिनीहरूले मेरो खुट्टामा हिर्काएर मबाट अलग पार्न खोज्छन्। म एक आक्रमण भईरहेको शहर जस्तो अनुभव गर्छु तिनीहरूले मेरो भित्ताहरूमा मैलो फ्याँकेर मलाई आक्रमण गरी नष्ट बनाउँछन्।
English: They mar my path, They set forward my calamity, without anyone's help.
Nepali: भाग्न नसकोस् भनी मेरो बाटो छेक्छन। तिनीहरूले मलाई ध्वंश गर्नमा सफल भए। तिनीहरू कसैलाई सहयोग गर्न चाँहदैनन्।
English: As through a wide breach they come, in the midst of the ruin they roll themselves in.
Nepali: तिनीहरूले भित्तामा प्वाल बनाउँछन तिनीहरू त्यस प्वालबाट खचाखच आउँछन अनि ढुङ्गाहरू फोर्दै ममाथि पर्छन्।
English: Terrors have turned on me. They chase my honor as the wind. My welfare has passed away as a cloud.
Nepali: म डरले कामिरहेछु हावाले केही चीज उडाई लगे जस्तो गरी ती युवकहरू मेरो खेदो लाउँछन्। मेरो सुरक्षा बादल जस्तो विलिन हुँदछ।
English: "Now my soul is poured out within me. Days of affliction have taken hold on me.
Nepali: “अहिले मेरो जीवन प्रायः बितिसक्यो, अनि म चाँडै मर्नेछु। पीडित दिनहरूले मलाई पक्रेकोछ।
English: In the night season my bones are pierced in me, and the pains that gnaw me take no rest.
Nepali: मेरो हड्डीहरू पीडाले राती दुख्छ। मलाई कष्टले चपाउन कहिल्यै छाडदैन।
English: By great force is my garment disfigured. It binds me about as the collar of my coat.
Nepali: परमेश्वरले मेरो कोटको कलरमा समात्नु हुन्छ अनि बटारेर रूप बिगारिदिनु हुन्छ।
English: He has cast me into the mire. I have become like dust and ashes.
Nepali: परमेश्वरले मलाई हिलोमा जाकि दिनु भयो र म धूलो र खरानी जस्तै भएकोछु।
English: I cry to you, and you do not answer me. I stand up, and you gaze at me.
Nepali: हे परमेश्वर, सहायताको लागि मैले पुकारें, म उठें र प्रार्थना गरें, तर तपाईंले मलाई ध्यान दिनु भएन।
English: You have turned to be cruel to me. With the might of your hand you persecute me.
Nepali: हे परमेश्वर, तपाईंले मसित निष्ठूरताले व्यवहार गर्नु हुन्छ। मलाई सताउन तपाईं शक्ति प्रयोग गर्नुहुन्छ।
English: You lift me up to the wind, and drive me with it. You dissolve me in the storm.
Nepali: हे परमेश्वर, तपाईं मेरो लागि निष्ठुर हुनु भयो। मलाई नष्ट पार्न तपाईं आफ्नो शक्ति प्रयोग गर्नु हुन्छ।
English: For I know that you will bring me to death, To the house appointed for all living.
Nepali: मलाई थाहा छ कि तपाईंले मलाई मृत्यु तिर लैजानु हुन्छ, त्यस ठाँउमा, जहाँ अन्तमा सबै प्राणि जानै पर्छ।
English: "However doesn't one stretch out a hand in his fall? Or in his calamity therefore cry for help?
Nepali: तर, निश्चय जो मानिस सर्वनाश भएकोछ अनि सहायता माग्दैछ, त्यसलाई कसैले पनि नोक्सान पुर्याउँदैन।
English: Didn't I weep for him who was in trouble? Wasn't my soul grieved for the needy?
Nepali: तपाईं जान्नु हुन्छ मानिसहरूको कष्टमा म रूएँ। तपाईं जान्नु हुन्छ गरीब मानिसहरूको लागि मेरो हृदय साहै दुःखीत थियो।
English: When I looked for good, then evil came; When I waited for light, there came darkness.
Nepali: जब मैले राम्रो चीज खोजें बद्लामा नराम्रो पाएँ। जब मैले उज्यालो खोजें, अंध्यारो आयो।
English: My heart is troubled, and doesn't rest. Days of affliction have come on me.
Nepali: म भित्र कष्ट कहिल्यै रोकिंदैन अनि दुःख भर्खरै शुरू भएको छु।
English: I go mourning without the sun. I stand up in the assembly, and cry for help.
Nepali: म संधै दुःखी र उदासीन छु कुनै चैन छैन। म सहायताको लागि सभामा उभिन्छु।
English: I am a brother to jackals, and a companion to ostriches.
Nepali: म जङ्गली कुकुर र मरूभूमिमा शुतुरमुर्ग जस्तै एक्लो छु।
English: My skin grows black and peels from me. My bones are burned with heat.
Nepali: मेरो छाला जलेकोछ र उप्किंदैछ। ज्वरोले मेरो शरीर तातो छ।
English: Therefore my harp has turned to mourning, and my pipe into the voice of those who weep.
Nepali: मेरो वीणाले करूणाको लय निकाल्छ मेरो बाँसुरीले दुःखको आवाज निकाल्छ।
English: "I made a covenant with my eyes, how then should I look lustfully at a young woman?
Nepali: मैले आफ्नो आँखासित सम्झौता गरेको छु कि वासना उब्जाउने तरिकाले म कुनै तुरूणीलाई हेर्दिनँ।
English: For what is the portion from God above, and the heritage from the Almighty on high?
Nepali: परमेश्वरले स्वर्गबाट ठहराउनु भएको भाग कुन चाहिं हो? उँभोबाट सर्वशक्तिमानले दिनुभएको इनाम!
English: Is it not calamity to the unrighteous, and disaster to the workers of iniquity?
Nepali: परमेश्वरले दुष्टको निम्ति नाश पठाउनु हुन्छ, खराब गर्नेहरूको लागि विपत्ति पठाउनु हुन्छ।
English: Doesn't he see my ways, and number all my steps?
Nepali: मेरो चाल परमेश्वरले जान्नु हुन्छ मेरो हरेक पाइला उहाँले देख्नुहुन्छ।
English: "If I have walked with falsehood, and my foot has hurried to deceit
Nepali: यदि झूटो कुरोसित मेरो केही सरोकार भएको भए र छली चालमा म फँसेको भए,
English: (let me be weighed in an even balance, that God may know my integrity);
Nepali: न्यायको तराजुमा परमेश्वरले मलाई तौलून् र परमेश्वरले जान्नुहुनेछ कि म निर्दोष छु।
English: if my step has turned out of the way, if my heart walked after my eyes, if any defilement has stuck to my hands,
Nepali: यदि मेरो पाइला कुमार्ग तिर लम्कीएको भए, यदि मेरो मनले आँखाको इच्छा अनुसार गल्ती गरेको छ भने अथवा मेरो हातमा मैला टाँसिएको छ भने,
English: then let me sow, and let another eat. Yes, let the produce of my field be rooted out.
Nepali: मैले रोपेको अन्न अर्कोले खावोस, र मेरा बाली जरै समेत उखेलिओस्!
English: "If my heart has been enticed to a woman, and I have laid wait at my neighbor's door,
Nepali: यदि मेरो मन कुनै स्त्रीले मोहित पारेको रहेछ भने अथवा मेरा छिमेकीहरूको ढोकामा म ढुकिबसेको छु भने,
English: then let my wife grind for another, and let others sleep with her.
Nepali: मेरी पत्नीले अर्को मानिसको लागि खाना तयार पारोस्, र अरू मानिसहरू उसित सुतोस्।
English: For that would be a heinous crime. Yes, it would be an iniquity to be punished by the judges:
Nepali: किन? किनभने सम्भोग लाजलाग्ने कुरा हो, न्यायको साम्ने एउटा अपराध हो।
English: For it is a fire that consumes to destruction, and would root out all my increase.
Nepali: त्यो त नाश गर्ने आगो हुनेछ, मेरो सम्पूर्ण कुरा यसले उखेल्छ।
English: "If I have despised the cause of my male servant or of my female servant, when they contended with me;
Nepali: मैले मेरो दास वा दासीको बिन्ती इन्कार गरेको भए, तिनीहरूले मकहाँ आफ्नो उजुर ल्याउँदा मैले त्यो इन्कार गरेको छु भने,
English: What then shall I do when God rises up? When he visits, what shall I answer him?
Nepali: परमेश्वरको अघाडी जाँदा म के गर्ने? उहाँले सबै कुरा सोध्दा मैले के जवाफ दिने?
English: Didn't he who made me in the womb make him? Didn't one fashion us in the womb?
Nepali: परमेश्वरले मलाई मेरी आमाको गर्भमा रच्नुभयो र तिनीहरूलाई पनि तिनीहरूकी आमाको गर्भमा रच्नुभयो, परमेश्वरले हामीहरूलाई गर्भमा रूप दिनुभएको हो।
English: "If I have withheld the poor from their desire, or have caused the eyes of the widow to fail,
Nepali: गरीबहरूलाई तिनीहरूको चाहिएका कुरा दिनलाई मैले इन्कार गरेको छैन, विधवाहरूलाई सहायता बिना राखेको छैन।
English: or have eaten my morsel alone, and the fatherless has not eaten of it
Nepali: म स्वार्थी भएको छैन, मैले टुहुराहरूलाई भोकै राखेको छैन।
English: (no, from my youth he grew up with me as with a father, her have I guided from my mother's womb);
Nepali: तर मेरो युवा अवस्थादेखि, टुहुराहरूलाई बाबु जस्तै भएर हुर्काएँ, मेरो बाल्य अवस्थादेखि मैले विधवाहरूलाई अगुवाई दिएँ।
English: if I have seen any perish for want of clothing, or that the needy had no covering;
Nepali: जब म मानिसहरू पीडित भएको देख्छु किनभने तिनीहरूसँग लगाउने लुगा छैन। अथवा पोशाक हीन एक गरीब मानिस,
English: if his heart hasn't blessed me, if he hasn't been warmed with my sheep's fleece;
Nepali: मैले सधैं तिनीहरूलाई लगाउने लुगाहरू दिएँ। मैले आफ्नै भेडाको ऊन ओडाई दिएर तिनीहरूलाई न्यानो पारें अनि तिनीहरूले हृदयबाट नै मलाई आशीर्वाद दिए।
English: if I have lifted up my hand against the fatherless, because I saw my help in the gate,
Nepali: फाटकमा न्यायकर्ताहरूले टुहुराहरूको विरूद्धमा मेरो पक्ष लिनेछन् भनी जान्दा जान्दै पनि मैले कहिल्यै तिनीहरूमाथि डर देखाउन हात उठाइनँ।
English: then let my shoulder fall from the shoulder blade, and my arm be broken from the bone.
Nepali: यदि मैले त्यस्तो कहिल्यै गरे भने तब मेरो पाखुरा त्यसको जोर्नीबाट फुस्किनेछ र कुमबाट तल झर्नेछ।
English: For calamity from God is a terror to me. Because his majesty, I can do nothing.
Nepali: तर मैले त्यस्तो नराम्रो काम गरिनँ। म परमेश्वरको दण्डदेखि त्रासित छु। उहाँको महिमाले मलाई भयभीत पार्छ।
English: "If I have made gold my hope, and have said to the fine gold, 'You are my confidence;'
Nepali: मैले कहिले पनि आफ्नो धनमा भरोसा गरिन। मैले सधैं परमेश्वरमाथि सहायताको लागि भरोसा गरें। मैले धनलाई कहिल्यै पनि भनिन कि तिमी मेरो आशा हौ।”
English: If I have rejoiced because my wealth was great, and because my hand had gotten much;
Nepali: म धनी थिएँ तर धनले मेरो घमण्ड बढाएन। मैले प्रशस्त धन कमाएँ तर त्यसले मलाई सुखी बनाएन।
English: if I have seen the sun when it shined, or the moon moving in splendor,
Nepali: मैले कहिल्यै पनि उज्वल घाम र सुन्दर जूनलाई पूजिनँ।
English: and my heart has been secretly enticed, and my hand threw a kiss from my mouth,
Nepali: मेरो हृदय गुप्तरूपमा वहकाइएको थिएन अनि मेरो हात घाम र जून पूज्न कहिल्यै चुमिनँ।
English: this also would be an iniquity to be punished by the judges; for I should have denied the God who is above.
Nepali: त्यो पनि पाप हो त्यसले दण्ड दिनै पर्छ। यदि मैले तिनीहरूलाई पूजेको भए, म सर्वशक्तिमान परमेश्वर प्रति विश्वासी हुने थिइन।
English: "If I have rejoiced at the destruction of him who hated me, or lifted up myself when evil found him;
Nepali: जब मेरो शत्रुहरू नष्ट भए म कहिले खुशी भइनँ। शत्रुहरूमाथि नराम्रो आई लाग्दा मैले तिनीहरूलाई खिसी गरिनँ।
English: (yes, I have not allowed my mouth to sin by asking his life with a curse);
Nepali: शत्रुलाई सरापेर मेरो मुखलाई पाप कार्य गर्ने दिइनँ। अनि तिनीहरूको मृत्युको लागि इच्छा गरिन।
English: if the men of my tent have not said, 'Who can find one who has not been filled with his meat?'
Nepali: मेरा घरका सबै मानिसहरू जान्दछन कि मैले परदेशीहरूलाई सधें भोजन खुवाएँ।
English: (the foreigner has not lodged in the street, but I have opened my doors to the traveler);
Nepali: परदेशीहरू गल्लीमा सुत्न नपरोस भनी मैले तिनीहरूलाई आफ्नो घरमा बोलाएँ।
English: if like Adam I have covered my transgressions, by hiding my iniquity in my heart,
Nepali: अन्य मानिसहरूले आफ्नो अपराधहरू लुकाउने कोशिश गर्छन तर मैले मेरो दोष कहिल्यै लुकाइन।
English: because I feared the great multitude, and the contempt of families terrified me, so that I kept silence, and didn't go out of the door--
Nepali: मानिसहरूले के भन्लान भन्ने कुरामा म डराएँ। त्यस्तो भयले मलाई कहिल्यै नराम्रो कार्य गर्न दिएन। मैले कहिल्यै बाहिर जान अस्वीकार गरिनँ। मानिसहरूको ममाथिको घृणादेखि म कहिल्यै डराइनँ।
English: oh that I had one to hear me! (behold, here is my signature, let the Almighty answer me); let the accuser write my indictment!
Nepali: अहो! कसैले मेरो कुरामा ध्यान दिओस् भन्ने म कामना गर्छु। मलाई मेरो कुरा व्याख्या गर्न दिइओस्। म इच्छा राख्छु कि सर्वशक्तिमान परमेश्वरले मलाई जवाफ दिउन्। म इच्छा गर्छु कि मैले जे कुकर्म गरें त्यस विषयमा उहाँले के सोच्नु हुन्छ लेखुन्।
English: Surely I would carry it on my shoulder; and I would bind it to me as a crown.
Nepali: तब म त्यो चिन्ह स्वरूप मेरो घाँटी वरिपरि बाँध्नेछु म त्यसलाई मुकुट झैं आफ्नो शिरमा लगाउनेछु।
English: I would declare to him the number of my steps. as a prince would I go near to him.
Nepali: यदि परमेश्वरले त्यसो गर्नुभयो भने, तब मैले गरेका सारा कुराहरू म व्याख्या गर्न सकूँला। म परमेश्वर नजिक मुखिया सरह आफ्नो शिर उच्च गरेर आउँन सकौं।
English: If my land cries out against me, and its furrows weep together;
Nepali: मैले कसैबाट जमीन चोरिनँ कसैले पनि मलाई त्यसले चोर्यो भनेर दोष लगाउन सक्तैन।
English: if I have eaten its fruits without money, or have caused its owners to lose their life,
Nepali: मले सधैं किसानहरूलाई खाद्यन्नको निम्ति पैसा दिएँ, जो मैले भूमिबाट प्राप्त गरें अनि कहिल्यै पनि अर्काको दखलमा भएको जमीन खोस्ने प्रयास गरिनँ।
English: let briars grow instead of wheat, and stinkweed instead of barley." The words of Job are ended.
Nepali: यदि मैले सर्वदा त्यस्तो दुष्ट कामहरू गरेको भए गहूँ र जौं उम्रिनुको सट्टामा काँडा र झारहरू मेरो खेतमा उम्रियोस्।” अय्यूबका प्रवचन समाप्त भयो।
English: So these three men ceased to answer Job, because he was righteous in his own eyes.
Nepali: त्यसपछि अय्यूबका तीनैजना साथीहरूले अय्यूबलाई जवाफ दिन छाडे। तिनीहरूले जवाफ दिन छाडे किनभने अय्यूब निर्दोष थिएँ भनी विश्वास्त थियो।
English: Then the wrath of Elihu the son of Barachel, the Buzite, of the family of Ram, was kindled against Job. His wrath was kindled because he justified himself rather than God.
Nepali: तर त्यहाँ बारकेलका छोरो एलीहू भन्ने एक जवान केटो थियो। बारकेल बज नाउँका एउटा मानिसका वंशका थिए। एलीहू रामका परिवारका थियो। एलीहू अय्यूबसंग अत्यन्त क्रोधित भयो। किनभने अय्यूबले स्वयं परमेश्वर भन्दा अझ धार्मिक हुँ भन्दै थियो।
English: Also his wrath was kindled against his three friends, because they had found no answer, and yet had condemned Job.
Nepali: एलीहू अय्यूबका तीनजना साथीहरूसँग पनि क्रोधित थियो। किनभने अय्यूबका साथीहरूले अय्यूबका प्रश्नहरूको ठीक जवाफ दिन सकेनन्। तिनीहरूले अय्यूब गल्ती थियो भनेर प्रमाण गर्न सकेनन्।
English: Now Elihu had waited to speak to Job, because they were elder than he.
Nepali: अय्यूब र तिनका साथीहरू सबै एलीहू भन्दा जेठा थिए। यसकारण सबैले भनी सकुञ्जेल उसले पर्ख्यो। त्यसपछि उसले पनि बोल्न सक्छु भन्ने अनुभव गर्यो।
English: When Elihu saw that there was no answer in the mouth of these three men, his wrath was kindled.
Nepali: अनि जब एलीहूले देखे कि अय्यूबका साथीहरूले उनलाई उत्तर दिनु असमर्थ थिए, त्यो रिसायो।
English: Elihu the son of Barachel the Buzite answered, "I am young, and you are very old; Therefore I held back, and didn't dare show you my opinion.
Nepali: यसकारण उसले भन्न थाल्यो। उसले भन्योः “म जवान मानिस मात्र हुँ। अनि तिमीहरू बूढा मानिसहरू हौ। यसकारण मेरो विचार तिमीहरूलाई पोखाउन म भयभीत भएँ।
English: I said, 'Days should speak, and multitude of years should teach wisdom.'
Nepali: म स्वयंले सोचें, ‘बूढा मानिसहरू पहिला बोल्नु पर्छ। बूढा मानिसहरू धेरै लामो बाँचे। यसकारण तिनीहरूले धेरै कुराहरू सिके।’