CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: For the lips of an adulteress drip honey. Her mouth is smoother than oil,
Nepali: कारण पर स्त्रीको मुखबाट मह टप्किन्छ अनि ओठ भद्राक्षको तेल दले झैं चिप्लो हुन्छ।
English: But in the end she is as bitter as wormwood, and as sharp as a two-edged sword.
Nepali: तर पछि परिणाम चाँहि नीमको पत्ता झैं तीतो तथा दुई धारे तरवार जस्तै धारिलो हुन्छ।
English: Her feet go down to death. Her steps lead straight to Sheol .
Nepali: परस्त्रीको गोडाहरू मृत्यु तिर लम्कन्छन र उसको पाइला चिहानतिर जान्छन्।
English: She gives no thought to the way of life. Her ways are crooked, and she doesn't know it.
Nepali: उसको मार्गले कहाँ लगिरहेको छ त्यसले विचार गर्दिन त्यसले बाटो विराएर हिँडेकि हुन्छे तैपनि त्यसले त्यो जान्दिन।
English: Now therefore, my sons, listen to me. Don't depart from the words of my mouth.
Nepali: यस कारण अब मेरो छोराहरू सुन! त्यो मैले दिएको उपदेशहरूबाट निलित नहोऊ।
English: Remove your way far from her. Don't come near the door of her house,
Nepali: स्त्री देखि टाढा बस अनि त्यसको घरको ढोका नजिक पनि नजाऊ।
English: lest you give your honor to others, and your years to the cruel one;
Nepali: नत्र आफ्नो सर्वोत्तम शक्ति अर्कालाई दिनेछौ, अनि त्यस द्वारा तिम्रो सम्पूर्ण जीवनको प्राप्तिहरू निष्ठूर एउटा दुष्ट मानिसको हातहरूमा राख्ने छौ।
English: lest strangers feast on your wealth, and your labors enrich another man's house.
Nepali: यस्तो चाँहि नहोस कि तिम्रो धनमा अरूले आनन्द भोगोस् र तिमीहरूको परिश्रमले अन्य मानिसको ढिकुटी भरियोस्।
English: You will groan at your latter end, when your flesh and your body are consumed,
Nepali: जब तिम्रो धन सम्पत्ति शरीर तथा आयु सब शेष हुन्छ त्यतिबेला चिन्ता गरेर रोई बस्नु पर्ला।
English: and say, "How I have hated instruction, and my heart despised reproof;
Nepali: तिमीले भन्नेछौ, “अहा! मैले अनुशासनलाई किन घृणा गरें? किन मेरो हृदयले सुधारलाई अस्वीकार गर्यो?
English: neither have I obeyed the voice of my teachers, nor turned my ear to those who instructed me!
Nepali: मैले आफ्नो शिक्षकहरूको कुरा मानिनँ अनि उनिहरू प्रति ध्यान नै दिइनँ।
English: I have come to the brink of utter ruin, in the midst of the gathered assembly."
Nepali: म प्रायः पूर्णरूपले ध्वंश भएको छु भनी प्रत्येकले जान्दछन्।
English: Let them be for yourself alone, not for strangers with you.
Nepali: त्यो पानी त केवल तिम्रो हो, तिम्रो मात्र। त्यसमा कुनै विदेशीको अंश नहोस्।
English: Let your spring be blessed. Rejoice in the wife of your youth.
Nepali: तिम्रो श्रोत धन्य रहोस् अनि आफूले तन्नेरी हुँदा विहे गरेकी पत्नीसित आनन्द गर।
English: A loving doe and a graceful deer-- let her breasts satisfy you at all times. Be captivated always with her love.
Nepali: ऊ एउटी सुन्दरी मृर्ग झैं होस्, एउटी प्यारी हरिणको बच्चा झैं होस्, उसका स्तनहरूले तिमीलाई सधैं तृप्त पारून् र उसको प्रेमले तिमीलाई सधैं बाँधोस्।
English: For why should you, my son, be captivated with an adulteress? Why embrace the bosom of another?
Nepali: हे मेरो छोरो, तिमीलाई किन व्यभिचारी स्त्रीले वशमा राख्छे। किन तिमीले अर्को स्त्रीको छातीलाई अंगालो हाल्नै पर्छ?
English: For the ways of man are before the eyes of Yahweh. He examines all his paths.
Nepali: परमप्रभुको आँखाहरूले मानिसको बाटोहरूलाई हेरीरहन्छन्, उसले गरेको प्रत्येक चीज उहाँले देख्नु हुन्छ।
English: The evil deeds of the wicked ensnare him. The cords of his sin hold him firmly.
Nepali: एकजना खराब मानिस उसले गरेको खराब कर्महरूद्वारा नै फँस्छ। उसको पापले उसलाई डोरीले झैं बाध्ने छ।
English: He will die for lack of instruction. In the greatness of his folly, he will go astray.
Nepali: एकजना खराब मानिस अनुशासनको अभावले मर्नेछ। उसको ठूलो मूर्खताले उसलाई पथभ्रष्ट बनाउँछ।
English: My son, if you have become collateral for your neighbor, if you have struck your hands in pledge for a stranger;
Nepali: हे मेरो छोरो! यदि तिमी छिमेकीको ऋणको लागि जमानी बसेको भए अथवा त्यसले आफ्नो ऋण तिर्न नसकेकोमा आफूले तिर्ने वचन दिएको भए,
English: You are trapped by the words of your mouth. You are ensnared with the words of your mouth.
Nepali: तिमी तब जालमा फँस्यौ, तिमी आफ्नै प्रतिज्ञामा आफैं पक्राउ पर्यौ।
English: Do this now, my son, and deliver yourself, since you have come into the hand of your neighbor. Go, humble yourself. Press your plea with your neighbor.
Nepali: तिमी तिम्रै छिमेकीको नियन्त्रणमा पर्यौ, यसकारण फेरि पनि जाऊ अनि तिम्रो छिमेकिसंग क्षमा माग।
English: Give no sleep to your eyes, nor slumber to your eyelids.
Nepali: अलिकति समय पनि नपर्ख अथवा नसुत।
English: Free yourself, like a gazelle from the hand of the hunter, like a bird from the snare of the fowler.
Nepali: मृग एउटा सिकारीबाट भागे झैं अथवा त्यो एउटा चरा जालबाट उम्के झैं तिमी आफैंलाई रक्षा गर।
English: Go to the ant, you sluggard. Consider her ways, and be wise;
Nepali: हे अल्छी मानिस हो, तिमी एक कमिला झैं मेहनती हुनु पर्छ। हेर, कमिलाले कति मेहनत गर्छ, यसर्थ कमिलाबाट सिक।
English: which having no chief, overseer, or ruler,
Nepali: कमिलाहरूका कुनै सेनाध्यक्ष, पदाधिकारी या शासक हुँदैन।
English: provides her bread in the summer, and gathers her food in the harvest.
Nepali: तर ग्रीष्म ऋतुमा कमिलाले आफ्नो निम्ति खाना बटुल्छ, जम्मा गरेर राख्छ र कटनीको समयमा त्यसको निम्ति प्रशस्त खाना रहन्छ।
English: How long will you sleep, sluggard? When will you arise out of your sleep?
Nepali: हे अल्छी मानिसहरू हो! कहिले सम्म पल्टि रहन्छौ? कहिले तिमीहरू आफ्नो निन्द्राबाट उठ्छौ।
English: A little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:
Nepali: अल्छे मानिसले भन्छ, “केही क्षणको निम्ति अझ सुतौं। हामी एक छिन सुतौं, हाम्रा हातहरूलाई केही क्षण आराम दिऊँ।”
English: so your poverty will come as a robber, and your scarcity as an armed man.
Nepali: अनि उसको गरिबी एउटा डाँकू झैं, आँउछ र उसको अभाव एक हत्यारा झैं आउँछ।
English: A worthless person, a man of iniquity, is he who walks with a perverse mouth;
Nepali: एक दुष्ट अनि नीच मानिस जहाँ गएता पनि झूटो बोल्छ अनि
English: who winks with his eyes, who signals with his feet, who motions with his fingers;
Nepali: उसले मानिसहरूलाई छक्याउँन आँखा झिम्क्याउँछ खुट्टा हल्लाएर तथा हातको औली द्वारा इशारा गर्छ।
English: in whose heart is perverseness, who devises evil continually, who always sows discord.
Nepali: उसको विचार छलपूर्ण हुन्छ, उसले खराब योजनाहरू बनाउँछ, उसले सबै समयमा तर्क गर्छ।
English: Therefore his calamity will come suddenly. He will be broken suddenly, and that without remedy.
Nepali: तर अचानक बिपदले उसलाई आघात पार्छ, उसलाई चोट लाग्छ अनि यस चोटबाट ऊ निको हुने छैन।
English: There are six things which Yahweh hates; yes, seven which are an abomination to him:
Nepali: परमेश्वरले छ वटा कुराहरूलाई घृणा गर्नुहुन्छ, सात वटा जो घृणित छन्।
English: haughty eyes, a lying tongue, hands that shed innocent blood;
Nepali: आँखाहरू जसले मानिसलाई घमण्डी दर्शाउँछ, जिब्राहरू जसले झूटो बोल्छ, हातहरू जसद्वारा निर्दोष मानिसको हत्या गर्छ, हृदय जहाँ दुष्ट कर्म गराउने योजनाहरू बनिन्छन् गोडाहरू जुन दुष्ट कर्मको निम्ति दौडन्छन्।
English: a heart that devises wicked schemes, feet that are swift in running to mischief,
Nepali: त्यो मानिस जसले अदालतमा झूटो बोल्छ। त्यो मानिस जो दाज्यू भाइहरूको बीचमा झगडा लगाउँछ।
English: a false witness who utters lies, and he who sows discord among brothers.
Nepali: नीतिवचन तथा अरू कही पनि जहाँ सात कुराहरू भनिएकोछ, ती सात कुराहरू यी नै भनी कुनै निश्चय छैन। तर सात भन्दा धेरै नै भनिएकोछ। जहाँ सात होइन आठ भनिन्छ, त्यसको अर्थ धेरै भन्दा पनि अझ धेरै मानिनु पर्छ।
English: My son, keep your father's commandment, and don't forsake your mother's teaching.
Nepali: हे मेरो छोरो, आफ्नो बाबुको आज्ञाहरू ग्रहण गर अनि तिम्री आमाले दिएको शिक्षाहरूलाई इन्कार नगर।
English: Bind them continually on your heart. Tie them around your neck.
Nepali: उनीहरूले भनेका वचनहरू सधैं हृदयमा राख, तिनीहरूलाई तिम्रो गला वरिपरि बाँधेर राख।
English: When you walk, it will lead you. When you sleep, it will watch over you. When you awake, it will talk with you.
Nepali: जब तिमी अगि बढने छौ त्यति बेला ती वचनहरूले तिम्रो मार्गदर्शन गर्नेछ। जब तिमी सुत्छौ, तिनीहरूले तिम्रो रक्षा गर्नेछन् र जब तिमी जाग्छौ ती बचनहरू तिमीसित कुरा गर्नेछन्।
English: For the commandment is a lamp, and the law is light. Reproofs of instruction are the way of life,
Nepali: किनभने यी आज्ञाहरू चाँहि बत्ती र यी शिक्षाहरू चाँहि ज्योति हुन्। तिम्रा आमा बाबुका शिक्षाहरूले तिमीलाई सही मार्गमा डोर्याउँनेछ। ती शिक्षाहरूले तिम्रो जीवन सुधार्नेछ अनि जीवनको सही मार्गमा हिँडन तिमीलाई प्रशिक्षण दिनेछन्।
English: to keep you from the immoral woman, from the flattery of the wayward wife's tongue.
Nepali: तिनीहरूको शिक्षाले तिमीलाई अपवित्र आइमाईकहाँ जानु अवरोध पुर्याउनेछ अनि व्यभिचारी स्त्रीको चिप्ल्याईबाट बाँच्नेछौ।
English: Don't lust after her beauty in your heart, neither let her captivate you with her eyelids.
Nepali: उसको सुन्दरताको इच्छा तिम्रो मनमा नगर अनि उसको आँखाको जादूमा बन्दी नबन।
English: For a prostitute reduces you to a piece of bread. The adulteress hunts for your precious life.
Nepali: एउटी वेश्याले तिमीबाट एक टुक्रा रोटीको दाम लिनु सक्छे, तर अर्काकी पत्नीले तिम्रो जीवन नै ध्वंश गरिदिन्छे।
English: Can a man scoop fire into his lap, and his clothes not be burned?
Nepali: जल्दै गरेको आगो के एउटा मानिसले उसको काखमा राख्दा उसको लुगा चाहि जल्दैन?
English: Or can one walk on hot coals, and his feet not be scorched?
Nepali: एउटा मानिस बल्दै गरेको कोइला माथि हिडन सक्छ अनि उसको खुट्टा चाहि जल्दैन के यस्तो हुन सक्छ?
English: So is he who goes in to his neighbor's wife. Whoever touches her will not be unpunished.
Nepali: जो कोही मानिसको लागि पनि त्यस्तै हुन्छ जब ऊ अन्य मानिसको पत्नीसित ओछ्यानमा सर्म्पक राख्छ। त्यस मानिसले दुःख भोग्ने छ।
English: He who commits adultery with a woman is void of understanding. He who does it destroys his own soul.
Nepali: तर जो मानिसले अर्काको पत्नीसित यौन सम्बन्ध राख्छ त्यसको विवेक हुँदैन उसले आफ्नै मात्र विनाश ल्याउँछ।
English: He will get wounds and dishonor. His reproach will not be wiped away.
Nepali: उसले पिटाइ अनि बेइज्जत पाउँछ, अनि उसको नराम्रो नाम कहिले टाढा जाँदैन।
English: For jealousy arouses the fury of the husband. He won't spare in the day of vengeance.
Nepali: त्यस पर स्त्रीको लोग्ने ईर्ष्याले क्रोध जगाउँछ अनि जब उसले त्यस मानिसमाथि बदलाको भाव राख्छ तब उसको हृदयमा त्यो मानिसप्रति दया कहिल्यै जाग्दैन।
English: He won't regard any ransom, neither will he rest content, though you give many gifts.
Nepali: त्यस स्त्रीको लोग्नेले कुनै प्रकारको क्षतिपूर्ति ग्रहण गर्दैन जति सुकै पैसादिएर पनि त्यसलाई मनाउन सकिंदैनँ।
English: My son, keep my words. Lay up my commandments within you.
Nepali: हे मेरो छोरो! मेरा सल्लाहहरू सम्झि राख्। मेरा आज्ञाहरू बहुमूल्य सम्पत्ति झैं संचय गरिराख्।
English: Keep my commandments and live! Guard my teaching as the apple of your eye.
Nepali: तिमीले मेरा आज्ञाहरू पालन गर्यौ भने तिमी बाँच्नेछौ। मेरो सल्लाहलाई आँखाको नानी झैं जोगाई राख।
English: Bind them on your fingers. Write them on the tablet of your heart.
Nepali: तिनीहरू तिमीले आफ्नो औंलीहरूमा बाँधेर राख अनि हृदयमा लेखेर राख।
English: Tell wisdom, "You are my sister." Call understanding your relative,
Nepali: ज्ञानलाई भनः “तिमी मेरी बहिनी हौ; समझशक्तिलाई भन, “तिमी मेरो आफन्त हौ!”
English: that they may keep you from the strange woman, from the foreigner who flatters with her words.
Nepali: तब तिमीलाई तिनीहरूले अर्को मानिसको चिप्लो कुरा गर्ने पत्नीसँग शारीरिक सम्बन्ध हुनबाट बचाउँछ।
English: For at the window of my house, I looked out through my lattice.
Nepali: एकदिन मैले मेरो घरको झ्यालबाट हेरें, मैले धेरै ठिटाहरूलाई देखें
English: I saw among the simple ones. I discerned among the youths a young man void of understanding,
Nepali: अनि तिनीहरू मध्ये एकजनालाई ध्यान दिएँ त्यो एकदमै मूर्ख रहेछ।
English: passing through the street near her corner, he went the way to her house,
Nepali: त्यो केटो त्यस्तै एउटी स्त्रीको घरको छेउबाट गइरहेको थियो। उ उसको घरको दिशातिर अगि बढिरहेको थियो।
English: in the twilight, in the evening of the day, in the middle of the night and in the darkness.
Nepali: अस्ताँउने घामले गोधुली बेलालाई डक्दै थियो। रात आफ्ना अन्धकारसँग आउँदै थियो।
English: Behold, there a woman met him with the attire of a prostitute, and with crafty intent.
Nepali: त्यसै समयमा कुनै एउटी स्त्री उसलाई भेट्न आई। उसले एउटा वेश्याले झैं लुगा लगएकी थिइ र ऊ एकदमै धूर्त थिई।
English: She is loud and defiant. Her feet don't stay in her house.
Nepali: ऊ उच्च स्वरकी अनि विद्रोही थिइ। ऊ उसको घरमा वस्नु चाहँन्दैन थिइ।
English: Now she is in the streets, now in the squares, and lurking at every corner.
Nepali: त्यो स्त्री कहिले गल्लीमा, कहिले चोकहरूमा तन्देरी केटाहरूलाई फँसाउँन कुना काप्चाहरू तिर लुकेर बस्थी।
English: So she caught him, and kissed him. With an impudent face she said to him:
Nepali: उसले त्यस केटोलाई समाती र चुम्बन खाई अनि निर्लज्जा  रूपमा उसको आँखामा हेर्दै भनी,
English: "Sacrifices of peace offerings are with me. This day I have paid my vows.
Nepali: “आज मैले मेलबलि चढाउनु पर्छ। कारण मैले आज आफ्नो भाकल पूरा गरें। त्यसको केही भाग घर लगें र आज मसित खानेकुराहरू प्रशस्त छन्।
English: Therefore I came out to meet you, to diligently seek your face, and I have found you.
Nepali: यसैकारण म तपाईलाई खोज्न बाहिर निस्केर आइरहेकी थिंएँ अनि अहिले तपाईलाई भेटें।
English: I have spread my couch with carpets of tapestry, with striped cloths of the yarn of Egypt.
Nepali: मैले मेरो ओछ्यानमा मिश्रदेशको रंगीन च्यादरले सजाएकीछु।
English: I have perfumed my bed with myrrh, aloes, and cinnamon.
Nepali: मैले मेरो ओछ्यानमाथि, मूर्र, एलवा, दालचिनी अनि सुगन्धित अत्तर छर्केकीछु।
English: Come, let's take our fill of loving until the morning. Let's solace ourselves with loving.
Nepali: मसित आऊ, रात भरी हामी प्रेमको आलिङ्गनमा बाँधिएर आनन्दमा विभोर भई भोग गरौं।
English: For my husband isn't at home. He has gone on a long journey.
Nepali: मेरो पति घरमा छैनन्, तिनी धेरै लामो यात्रामा गएका छन्।
English: He has taken a bag of money with him. He will come home at the full moon."
Nepali: तिनी आफ्नो थैली भरी पैसा बोकेर गएका छन् अनि यो तोकीएको दिन सम्म फर्केर आउँदैनन्।”
English: With persuasive words, she led him astray. With the flattering of her lips, she seduced him.
Nepali: त्यस स्त्रीले उसलाई फसाउँन यी शब्दहरूको व्यवहार गरी अनि त्यो मूर्ख केटो फँस्यो।
English: He followed her immediately, as an ox goes to the slaughter, as a fool stepping into a noose.
Nepali: उसले त्यस आइमाईलाई पछ्याउँछ र एक्कासि ऊ कसाइखाना तिर लगिंदै गरेको साँढे झैं हुन्छ। ऊ धनुषकाँडले कलेजो छेडेको मृग झैं भएको छ। ऊ जस्तै जालमा फँस्न उडिरहेकोछ।
English: Until an arrow strikes through his liver, as a bird hurries to the snare, and doesn't know that it will cost his life.
Nepali: तर उसलाई थाहा छैन कि यसको लागि उसले आफ्नो जीवन दिने छ।
English: Now therefore, sons, listen to me. Pay attention to the words of my mouth.
Nepali: अब हे मेरा छोराहरू हो, मेरो कुरा सुन, मेरो बचनहरूमा ध्यान देऊ।
English: Don't let your heart turn to her ways. Don't go astray in her paths,
Nepali: तिम्रो हृदयलाई उसको मार्ग तिर डोर्याउँन नदेऊ त्यो बाटो तिर नफर्क।
English: for she has thrown down many wounded. Yes, all her slain are a mighty army.
Nepali: त्यसले धैरे शिकारलाई लडाएकी छे, त्यसले अनगन्ती मानिसहरूलाई मारेकी छे।
English: Her house is the way to Sheol , going down to the rooms of death.
Nepali: त्यस स्त्रीको घरले चिहानतिर डोर्याइरहेको हुन्छ र त्यसलाई पछ्याउनेहरू मृत्यको मुखमा पर्छन्।
English: Doesn't wisdom cry out? Doesn't understanding raise her voice?
Nepali: के ज्ञानले तिमीलाई बोलाउँदैन र? के समझशक्तिले तिमीलाई ठूलो स्वरमा बोलाएको छैन र?
English: On the top of high places by the way, where the paths meet, she stands.
Nepali: ऊ अग्लो ठाउँहरू माथि उभिन्छे जहाँबाट दोबाटो देखिन्छन्।
English: Beside the gates, at the entry of the city, at the entry doors, she cries aloud:
Nepali: ऊ शहरको प्रवेशद्वार नजिक छे उनले खुल्ला ढोकाहरूबाट बोलाइरहेकी छे।
English: "To you men, I call! I send my voice to the sons of mankind.
Nepali: ज्ञानले भन्छे, “हे मानिस हो, म तिमीहरूलाई आह्वान गर्दछु, म सबै मानिसहरूलाई बोलाउँदैछु।
English: You simple, understand prudence. You fools, be of an understanding heart.
Nepali: तिमीहरू जो अनुभवी छैनौ भने ज्ञानी हुन सिक। हे मूर्खहरू हो, बुझ्न सिक।
English: Hear, for I will speak excellent things. The opening of my lips is for right things.
Nepali: तिमीहरू सुन, म जुन कुराहरू सिकाउँछु, तिनीहरू महत्वपूर्ण छन्। जुन कुराहरू सही हुन, तिनीहरू नै भन्छु।
English: For my mouth speaks truth. Wickedness is an abomination to my lips.
Nepali: मेरा वचनहरू सत्य हुन। किनभने मेरा ओंठहरूले मिथ्यालाई घृणा गर्छन्।
English: All the words of my mouth are in righteousness. There is nothing crooked or perverse in them.
Nepali: मेरो मुखबाट निस्केका सबै वचनहरू सही तथा न्यायपूर्ण हुन्छन् अनि कुनै पनि भ्रमित तथा झूटो हुँदैनन्।
English: They are all plain to him who understands, right to those who find knowledge.
Nepali: यी सब भनाईहरू समझ हुने मानिसहरूको लागि स्पष्ट छन् अनि ज्ञानी मानिसहरूको निम्ति तिनीहरू सरल अग्रिम छन्।
English: Receive my instruction rather than silver; knowledge rather than choice gold.
Nepali: मैले दिएका उपदेशहरू स्वीकार गर, कारण तिनीहरू चाँदी भन्दा असल छन्, अनि बहुमूल्य सुन लिनु भन्दा ज्ञान र बुद्धि लिनु नै उत्तम हो।
English: For wisdom is better than rubies. All the things that may be desired can't be compared to it.
Nepali: ज्ञान मोतीहरू भन्दा अझ उत्तम हो। ज्ञान मानिसले चाहने ती सवै चिजहरू भन्दा असल हो।”
English: "I, wisdom, have made prudence my dwelling. Find out knowledge and discretion.
Nepali: “म ज्ञान हुँ। अनि म बिवेकसँग बस्छु। तिमीले मलाई विद्या अनि राम्रो योजनासंग पाउँन सक्छौ।
English: The fear of Yahweh is to hate evil. I hate pride, arrogance, the evil way, and the perverse mouth.
Nepali: परमप्रभुको डर मान्नु नै दुष्टतालाई घृणा गर्नु हो। अभिमान, अहंकार, कुटिल व्यवहार अनि छलपूर्ण बोलीलाई म घृणा गर्छु।
English: Counsel and sound knowledge are mine. I have understanding and power.
Nepali: मसंग राम्रो सल्लाह अनि स्वास्थ्य ज्ञान छ। मसंग समझशक्ति अनि सामर्थ्य छन्।
English: By me kings reign, and princes decree justice.
Nepali: मेरै सहायतामा राजाहरूले राज गर्छन्, अनि शासकहरूले उचित कानून बनाउँछन् जुन सही र न्यायपूर्ण हुन्छ।
English: By me princes rule; nobles, and all the righteous rulers of the earth.
Nepali: राजकुमारहरू, राजकीय मानिसहरू, निष्पक्ष न्याय घोषणा गर्नेहरूले आफ्नो काम मद्वारा गर्छन्।
English: I love those who love me. Those who seek me diligently will find me.
Nepali: म ती मानिसहरूलाई प्रेम गर्छु, ज-जसले मलाई प्रेम गर्छन् अनि यदि मानिसहरूले मलाई चेष्टा गरेर खोज्छन् भने तिनीहरूले मलाई भेट्ने छन्।
English: With me are riches, honor, enduring wealth, and prosperity.
Nepali: धन दौलत र आदर मसित रहन्छ, म अनन्त धन अनि साँचो सफलता प्रदान गर्छु।
English: My fruit is better than gold, yes, than fine gold; my yield than choice silver.
Nepali: मैले दिएका भेटीहरू शुद्ध चाँदी भन्दा असल छन् औ म जुन चीज दिन्छु तिनीहरू अकबरी सुनभन्दा असल हुन्छन्।
English: I walk in the way of righteousness, in the midst of the paths of justice;
Nepali: म मानिसहरूलाई सही मार्गमा डोर्याँउछु, म तिनीहरूलाई सही न्यायले चल्ने पथमा डोर्याँउछु।
English: That I may give wealth to those who love me. I fill their treasuries.
Nepali: मलाई मन पराउनेहरूलाई सम्पत्ति दिन्छु, हो, म तिनीहरूको घर नै सम्पत्तिले भरिदिन्छु।
English: "Yahweh possessed me in the beginning of his work, before his deeds of old.
Nepali: परमप्रभुले उहाँको प्राचीन कार्यहरू भन्दा पहिला सृष्टिको प्रारम्भमा नै मलाई बनाउनु भयो।
English: I was set up from everlasting, from the beginning, before the earth existed.
Nepali: यो संसार सृजना गरिनु भन्दा पहिला अस्मरणीय आनन्द कालमा मेरो सृजना भयो।
English: When there were no depths, I was brought forth, when there were no springs abounding with water.
Nepali: जब त्यहाँ भूमध्यसागर थिएन, म जन्मिएको थिएँ। पानीले भरिएको महा-सागरहरू भन्दा पहिला म जन्मिएको थिए।
English: Before the mountains were settled in place, before the hills, I was brought forth;
Nepali: पर्वतहरूलाई तिनीहरूको ठाउँमा राख्नु भन्दा अघि, पहाडहरू हुनु भन्दा अघि, म जन्मिएको थिएँ।
English: while as yet he had not made the earth, nor the fields, nor the beginning of the dust of the world.
Nepali: परमप्रभुले पृथ्वी रच्नु भन्दा पहिल्यै, खेत सृजना गर्नु भन्दा पहिल्यै, पृथ्वीमा पहिलो धूलो बनाउँनु भन्दा अघि नै, म त्यहाँ थिएँ।
English: When he established the heavens, I was there; when he set a circle on the surface of the deep,
Nepali: जब परमप्रभुले आकाश सृष्टि गर्नु भयो, म त्यहाँ थिएँ। जब परमप्रभुले क्षितिजहरूको चित्रसागरको प्रतिबिम्ब माथि कोर्नु भन्दा पहिला म त्यहाँ थिएँ।
English: when he established the clouds above, when the springs of the deep became strong,
Nepali: जब उहाँले आकाशमा बादल राखेर महा-सागर सृष्टि गर्नु भन्दा पहिला म जन्मेको थिएँ।
English: when he gave to the sea its boundary, that the waters should not violate his commandment, when he marked out the foundations of the earth;
Nepali: उहाँले समुद्रको सिमाना तोक्दा उहाँको आज्ञा नाघी पानी बाहिर नजाओस् भनी उहाँले पृथ्वीको जग बसाउँनु हुँदा।
English: then I was the craftsman by his side. I was a delight day by day, always rejoicing before him,
Nepali: म उहाँको छेउमा एउटा प्रिय बालक झैं थिएँ। म दिन प्रतिदिन उहाँको खुशीयालिमा थिएँ। हर समय उहाँको उपस्थिमा निरन्तर आनन्द मनाउँथें।
English: Rejoicing in his whole world. My delight was with the sons of men.
Nepali: म उहाँले सृष्टि गर्नु भएको संसारमा आनन्द लिन्छु, म मानव जातिमा खुशी लिन्छु।
English: "Now therefore, my sons, listen to me, for blessed are those who keep my ways.
Nepali: अनि अब, हे मेरो छोराहरू, मलाई सुन! ती मानिसहरू भाग्यमानी हुन् जो मैले देखाएको बाटोमा हिंड्छन्।
English: Hear instruction, and be wise. Don't refuse it.
Nepali: मेरो शिक्षाहरूलाई सुन अनि ज्ञानी बन, तिनीहरूलाई अस्वीकार नगर।
English: Blessed is the man who hears me, watching daily at my gates, waiting at my door posts.
Nepali: जुन मानिसले मेरो कुरा सुन्छ, त्यही मानिस नै भाग्यमानी हुनेछ, जसले दिनहुँ मेरो ढोकामा आँखा लगाइरहन्छ, जसले मेरो ढोकाको सङ्घार पर्खिरहन्छन्। तिनीहरूनै धन्य हुन्छन्।
English: For whoever finds me, finds life, and will obtain favor from Yahweh.
Nepali: किनभने जसले मलाई पाउँछ, उसले जीवन पाँउछ। अनि उसैले परमेश्वरबाट अनुग्रह पाउँछ।
English: But he who sins against me wrongs his own soul. All those who hate me love death."
Nepali: तर जसले मेरो बिरूद्ध पाप गर्छ, उसले आफैंलाई हानी पुर्याँउछ। जसले मलाई घृणा गर्छ उसले मृत्युलाई प्रेम गर्छ।”
English: Wisdom has built her house. She has carved out her seven pillars.
Nepali: ज्ञानले आफ्नो घर बनाई। उसले त्यस घरमा सातओटा खम्बाहरू खडा गरी।
English: She has prepared her meat. She has mixed her wine. She has also set her table.
Nepali: उसले मासु पकाई अनि त्यसपछि दाखरस बनाई। उसले खाना टेबिलमाथि राखी।
English: She has sent out her maidens. She cries from the highest places of the city:
Nepali: तब उसले उसको सेविका केटीहरूलाई शहरको अग्लो ठाउँमा मानिसहरूलाई निम्त्याउन पठाई।
English: "Whoever is simple, let him turn in here!" As for him who is void of understanding, she says to him,
Nepali: तिमी मानिसहरू ज-जसलाई सिक्न आवश्यक छ, आओ। उसले मूर्ख मानिसहरूलाई पनि निम्त्याउन भनी।
English: "Come, eat some of my bread, Drink some of the wine which I have mixed!
Nepali: आओ, अनि मेरा ज्ञानका भोजन खाओ। अनि दाखरस पनि पिओ जुन मैले तयार पारेकी छु।
English: Leave your simple ways, and live. Walk in the way of understanding."
Nepali: अनुभवहीनता तिम्रो पछि छोड अनि समझशक्ति भएको बाटोमा हिंड।
English: He who corrects a mocker invites insult. He who reproves a wicked man invites abuse.
Nepali: अरूलाई अपमान गर्नेहरूलाई सुधार्न खोज्ने मानिस आफैं अपमानित हुन्छ र जसले दुष्टमानिसलाई हप्काउँछ उसलाई हानी हुन्छ।
English: Don't reprove a scoffer, lest he hate you. Reprove a wise man, and he will love you.
Nepali: अरूलाई अपमान गर्ने मानिसलाई तिमीले कहिल्यै पनि नझपार्नु नत्र उसले तिमीलाई नै घृणा गर्न थाल्छ। तर यदि तिमीले कुनै ज्ञानी मानिसलाई हप्का्यौ भने उसले तिमीलाई प्रेम गर्न थाल्नेछ।
English: The fear of Yahweh is the beginning of wisdom. The knowledge of the Holy One is understanding.
Nepali: परमप्रभुलाई आदर गर्नुको अर्थ ज्ञान प्राप्त गर्ने पहिलो पाइलो हुन्छ, अनि पवित्र परमप्रभुको ज्ञान नै समझशक्ति हो।
English: For by me your days will be multiplied. The years of your life will be increased.
Nepali: किनभने तिम्रो आयु बढने, दिन समय बढनु र तिम्रो जीवनमा र्बषको र्बष बढेर जानु मबाट नै हुन्छ।
English: If you are wise, you are wise for yourself. If you mock, you alone will bear it.
Nepali: यदि तिमी बुद्धिमान छौ भने तिमी आफैंले लाभ उठाउने छौ। तर यदि तिमी ठट्टा गर्छौ भने तिमी आफैंले दुःख पाउनेछौ।
English: The foolish woman is loud, Undisciplined, and knows nothing.
Nepali: मूर्खता यस्तो आइमाई हो जसले खुब कुरा गर्छे तर ऊ मूर्ख हो, र केही पनि जान्दिनँ।
English: She sits at the door of her house, on a seat in the high places of the city,
Nepali: ऊ उसको घरको दैलोमा, बसीरहन्छे शहरको सबैभन्दा अग्लो स्थानमा भएको आसन माथि बस्छे।
English: To call to those who pass by, who go straight on their ways,
Nepali: उसको अगाडीबाट जो आफ्नो सोझो बाटो गइरहेको हुन्छ उसलाई बोलाएर भन्छे,