CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: The above efforts will be of great importance in establishing mineral industries in the Fourth plan period.
Nepali: अर्को योजना अवधिमा खनिज पदार्थमा आधारित उद्योगहरुको स्थापनाको लागि उल्लेखित अनुसन्धान तथा सर्वेक्षण कार्यहरु ज्यादै महत्वपूर्ण हुनेछन्।
English: Buildings for the Research Laboratory and associated Research Centers will be completed and modern analytical equipment will be installed.
Nepali: यस आयोजनाको लागि प्रयोगशाला तथा परीक्षण केन्द्रमा आधुनिक सामग्रीहरुले सजीसजाउ गर्ने तथा भवनको पनि विस्तार गर्ने कार्यहरु हुनेछन्।
English: Tourism and Archaeology
Nepali: पर्यटन तथा पुरातत्व
English: Tourism Tourism is an important source of national income and foreign exchange for many countries of the world.
Nepali: संसारका धेरै देशहरुमा पर्यटन व्यवसाय राष्ट्रको आम्दानी बढाउने र विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने एउटा महत्वपूर्ण स्रोत हो
English: Tourism is increasing in popularity and the inflow of tourists into Nepal is rapidly rising.
Nepali: नेपालप्रति पर्यटकहरुको अभिरूचि दिनदिनै बढीरहेको छ र फलस्वरुप पर्यटकहरुको संख्यामा पनि तीब्र गतिले बृद्धि भइरहेको छ
English: Adequate transport facilities and modern hotel arrangements are necessary conditions for the development of tourism.
Nepali: पर्यटनको विकासको लागि यात्राको समुचित सुविधा र राम्रो तथा आधुनिक सुविधाहरुले सुसज्जित बस्ने ठाउँहरुको व्यवस्था हुनु पर्दछ
English: Inadequate air transport and hotel facilities in Nepal have become the bottleneck to its development.
Nepali: हाल नेपालमा पर्याप्त मात्रामा हवाई सुविधा र होटेल सुविधाको अभावले पर्यटन विकासमा अवरोध उत्पन्न भएको छ
English: However, the efforts made during the Second Plan period helped greatly to overcome such difficulties.
Nepali: दोश्रो योजनाकालमा पर्यटन व्यवसायलाई उन्नत पार्ने लक्ष्य अनुसार भएका कार्यहरुको फलस्वरुप उ पर्युक्त बाधाहरु धेरै मात्रामा हटन  गएका छन्
English: During the Third Plan, therefore, greater stress will be placed on increasing air transport and hotel facilities in order to derive the maximum benefits from tourism.
Nepali: तेश्रो योजनामा यसतर्फ बढी ध्यान दिइनेछ र पर्यटनबाट अधिकतम लाभ हासिल गर्न हवाई सेवा र होटेल सुविधामा यथासंभव बृद्धि गरिनेछ
English: During the First Plan the Tourist Department was established and the Tourist Information Centre opened. As a result the increasing number of the hotels in Kathmandu, and such other facilities Tourists increased from 2,056 in 1958 to 5,954 in 1961 and 9,976 in 1964.
Nepali: त्यसपछि  काठमाडौंमा बढ्दै गइरहेको होटल तथा पर्यटन विकासको लागि चाहिने सुविधाहरुको फलस्वरुप नेपालमा आउने पर्यटकहरुको संख्यामा ठूलो बृद्धि भएको छ प्रथम योजनाकालमा पर्यटन विभाग र पर्यटन सूचना केन्द्रहरुको स्थापना गरियो
English: The details are given in Table 23. As present, 270 hotel beds are available and additional 400 hotel beds will become available after the completion of two hotels now under construction in Kathmandu.
Nepali: यस किसिमबाट पर्यटकहरुको संख्यामा बृद्धि हुनाको एक मुख्य कारण काठमाडौंमा बढ दै गइरहेको  र हाल निर्माण भइरहेको दुई नयाँ होटेलहरु समाप्त भएपछि अरु ४०० बेड उपलव्ध हुनेछहोटेल तथा अरु किसिमका सुविधाहरु उपलव्ध हुनु हो हाल काठमाडौं २७० होटेल बेडहरु उपलव्ध छन
English: Buildings at Kakani, Pokhara, Daman, Lumbini and Nagarkot have also been constructed for tourists.
Nepali: ककनी, पोखरा, दामन, लुम्विनी लगायत नगरकोटमा समेत पर्यटक भवनहरुको निर्माण गरिएको छ
English: It is estimated that by the last year of the Third Plan, 20,000 tourists will be visiting Nepal.
Nepali: यस पञ्चवर्षीय योजनाको अन्तिम वर्षसम्म प्रतिवर्ष २०,००० पर्यटकहरु नेपालमा आउने अनुमान गरिएको छ
English: The construction of Gaucher Runway is expected to be completed Hotel capacity will be doubled after the completion of hotels which are under construction at present.
Nepali: साथै हाल  निर्माण भइरहेका होटेलहरुको निर्माण पूरा भएपछि होटेल बेडको संख्यामा पनि दुईगुना बृद्धि हुनेछ
English: In addition, the construction of a new hotel with modern fitting and facilities is planned.
Nepali: हाल निर्माण  भइरहेका होटेलहरुका अतिरिक्त काठमाडौंमा एक नयाँ आधुनिक होटेलको निर्माण गर्ने कार्यक्रम छ
English: Other facilities will be developed to lengthen the average period of stay of the tourists. Internal transport facilities will also be expanded.
Nepali: साथै  पर्यटकहरुलाई धेरै दिनसम्म नेपालमा बसी नेपालको अरु भागहरु समेत अवलोकन गर्ने सुविधा पुर्‍याउनको लागि विराटनगर र पोखरामा पनि एक एक वटा होटेल निर्माण गर्ने कार्यक्रम छ
English: To provide facilities to visitors traveling over Tribhuwan Rajpath by car, the construction of an office building in Birgunj is envisaged under this programme.
Nepali: आवश्यकतानुसार पर्यटक  बङ्गलाहरुमा पनि बृद्धि गरिनेछ। आन्तरिक भ्रमणका सुविधाहरुमा पनि विस्तार गरिनेछ सडक मार्गबाट आउने यात्रीहरुको सुविधाको लागि वीरगञ्जमा एउटा अफिस भवनको निर्माण गरिने भएको छ
English: The representatives of the concerned offices of HMG will be the staff of this office in order to help tourists with customs and immigration formalities before entering Nepal.
Nepali: यस अफिसमा धेरैजसो पर्यटकसम्बन्धी सरकारी संस्थाहरुका प्रतिनिधिहरु रहने छन , जसले गर्दा् पर्यटकहरुलाई एउटै अफिसमा आवश्यक औपचारिक कार्य पूरा गर्न सुविधा हुनेछ
English: A building will be constructed in Kathmandu to house the Department of Tourism and the central offices of the Royal Nepal Airlines Corporation.
Nepali: काठमाडौंमा एउटा केन्द्रीय भवनको निर्माण गरिनेछ र पर्यटन विभाग तथा रायल नेपाल एयर लाइन्स कर्पोरेशनको अफिस यही भवनमा रहनेछ
English: To further publicize Nepal on international scale films of Nepalese attraction will be made and distributed.
Nepali: अन्तर्राष्टि्रय क्षेत्रमा नेपालको प्रचारका लागि पर्यटन फिल्मको निर्माण गरी वितरण गरिनेछ
English: Tourist literature will also be distributed.
Nepali: फिल्मको  अतिरिक्त प्रचारका अरु माध्यमहरुको पनि उपयोग गरिनेछ
English: Sight seeing in Nepal is not only limited but also expensive.
Nepali: काठमाडौंमा दृश्यावलोकनको सुविधा हाल सीमित मात्र नभई खर्चिलो पनि छ
English: The Department of Tourism will develop sight seeing facilities in Kathmandu.
Nepali: तसर्थ पर्यटन विभागले  काठमाडौं भित्र दुश्यावलोकनको सुविधा पनि उपलव्ध गराउनेछ
English: Tourists are national guests and the responsibility of inviting them to Nepal falls not only on he Department but also upon all Government officers and other related agencies.
Nepali: सबै सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाले पर्यटकहरुसँग स्वविवेकपूर्ण तथा भद्रतापूर्वक  व्यवहार गर्नु पर्छ
English: Attempts will be made to simplify legal and administrative procedures so that a minimum of inconvenience will occur. Archaeology
Nepali: तसर्थ पर्यटकहरुलाई ज्यादा से ज्यादा सुविधा प्रदान गर्नका लागि प्रशासकीय कारोवार तथा अरु किसिमका रूल नियम पनि सकभर सरल गर्ने प्रयत्न गरिनेछ।
English: The ancient history of Nepal is glorious.
Nepali: नेपालको प्रचीन पुरातत्व इतिहास गौरवपूर्णछ
English: But research required to record this past is of recent origin.
Nepali: तर यस विषयमा आवश्यक खोज गरी वैज्ञानिक तरिकाबाट अध्ययन हुन लागेको भर्खरै मात्र हो
English: Recently the Archaeology Department was created to preserve objects of historical importance.
Nepali: नेपालमा ऐतिहासिक महत्वका वस्तुहरु पत्ता लगाई तिनको संरक्षण गर्नका निमित्त हाल पुरातत्व विभागको गठन गरिएको छ
English: The Department has conducted the excavation and study of about 60 historical places in the last three years.
Nepali: यस विभागबाट गत तीन वर्षमा करिब ६० ऐतिहासिक स्थलहरुको अन्वेषण गरियो
English: Excavations at Hadigaun and Lazimpat in the valley have been completed.
Nepali: उपत्यकामा छरिएका कला मूर्तिहरुको चित्र लिने तथा लगत राख्ने कार्यहरु गरिए
English: Thirty-one books have been published in the Departmental publication series.
Nepali: पुरातत्व प्रकाशनमाला कार्यक्रमअन्तर्गत ३१ पुस्तकहरु प्रकाशित भइसकेका छन्।
English: Third Plan
Nepali: तेश्रो योजनामा गरिने कार्यहरु
English: Preservation of Temples: Several temples and other old artifacts are major tourist attraction in the
Nepali: मन्दिरहरुको संरक्षण
English: These are not properly maintained at present; extensive renovation and continued maintenance are urgently needed.
Nepali: काठमाडौं उपत्यकास्थित धेरै मन्दिर तथा देवलहरुपर्यटकको निमित्त मुख्य आकर्षणका केन्द्रहरु हुन
English: Plans to preserve these historical objects, therefore, will be implemented in three Durbar Squares.
Nepali: हाल यी मन्दिरहरुमा घाँस र रुखहरु उमि्रनाले धेरै अशोभनीय रहेका छन
English: Preservation of Historical Museum: A plan has been worked out to preserve different places of historical importance, including Lumbani, Kapilvasto, and the birth place of Lord Buddha.
Nepali: यी मन्दिरहरुको संभार तथा  जीर्णोद्धार नितान्त आवश्यक देखिन्छ तसर्थ काठमाडौं उपत्यकाको मन्दिर तथा देवलहरुको संभार, खास गरेर तीन दरवार स्क्वायरहरुलाई सजाउने तथा सुरक्षाको लागि एक योजना कार्यान्वित गरिनेछ।
English: Necessary measures will be taken to be of historical importance.
Nepali: ऐतिहासिक स्थलहरुको संरक्षण विभिन्न ऐतिहासिक स्थलहरुको संरक्षणको निमित्त एक आयोजना चालु गरिनेछ
English: National Archives Building: The construction of a national archives building will be completed during the first year of the Third Plan.
Nepali: राष्टि्रय अभिलेखालय राष्टि्रय अभिलेखालय भवन निर्माण कार्य तेश्रो योजनाको पहिलो वर्षमा सुसम्पन्न गरिनेछ
English: The building will be well furnished and a system of keeping the records of all objects of historical importance in a scientific and modern method will be followed.
Nepali: साथै उक्त भवनलाई आवश्यक फर्निचर तथा अन्य सामग्रीले युक्त गरी पुराण ग्रन्थहरु र ऐतिहासिकवस्तुको बैज्ञानिक ढङ्गले लगत राख्ने कार्य चालु गरिनेछ।
English: Lumdini: A master plan will be prepared for the future development of Lumbini garden.
Nepali: लुम्बिनी बगैंचाको भविष्य विकासका लागि एक माष्टर प्लान बनाइनेछ
English: Necessary steps will be taken to receive financial assistance form different Buddhist Associations of friendly nations to construct and establish a library in Lumbini.
Nepali: लुम्बिनीमा पुस्तकालय तथा सँग्रहालयको निर्माणका लागि मित्रराष्ट्रका विभिन्न बौद्ध धार्मिक संस्थाद्वारा आर्थिक सहायता उपलव्ध गराइन ठोस् कदम पनि चालिनेछ
English: The archaeological excavation and research work will be expanded during the Third Plan period.
Nepali: तेश्रो योजनाकालमा पुरातात्विक उत्खनन् तथा अनुसन्धान कार्य धेरै विस्तृत गरिनेछ
English: Results of such work will be published.
Nepali: अनुसन्धानबाट  पत्ता लगाइएका रहस्यहरु प्रकाशनमा ल्याइनेछ
English: Archeologists will be encouraged to undertake research and excavation work of historical places.
Nepali: उत्खनन् तथा अनुसन्धान कार्यको निम्ति विद्धानहरुलाई धेरै प्रोत्साहन दिइनेछ।
English: Foreign Trade
Nepali: विदेशी व्यापार
English: Foreign trade is of strategic importance in this age of increasing mutual relationship and cooperation among the various countries.
Nepali: विभिन्न देशहरुको बीचमा पारम्परिक सम्बन्धमा बृद्धि हुँदै गएको आजको युगमा विदेशी व्यापारको ठूलो महत्व छ
English: It is especially important for the developing countries since they have to import new techniques technical knowledge and many products from developed countries.
Nepali: विकासोन्मुख देशहरुले अझ विकसित देशहरुबाट नयाँ तरिकाहरु, प्राविधिक ज्ञान, उत्पादक वस्तुहरु आदि आयात गर्दै जानु परेकोले विकासोन्मुख देशहरुको लागि विदेशी व्यापार खास महत्व राख्दछ
English: From the long term point of view, trade can contribute greatly to the economic development of a country.
Nepali: दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट देशभित्र बजारको क्षेत्र साँगुरो हुने हुनाले साना मुलुकहरुको आर्थिक व्यापारको विशेष योगदान हुन्छ
English: External markets are large relative to its domestic market, and the cost of imports can be offset by expanding exports.
Nepali: यो विभिन्न देशको अनुभवबाट स्पष्ट देखिएको छ
English: Hence, it would not be wrong to say that trade development is an integral part of planning for economic development.
Nepali: यसैले सुव्यवस्थित तथा सुनियोजित व्यापार व्यवस्था कुनै पनि आर्थिक विकास लक्ष्य भएको योजनाको अभिन्न अङ्ग हो भन्नु अत्युक्ति होओइन।
English: Growth of Foreign Trade
Nepali: व्यापारमा बृद्धि
English: In the present Nepalese economy, international trade plays but a limited role.
Nepali: नेपालको वर्तमान अर्थ व्यवस्थामा अन्तर्राष्टि्रय व्यापारको महत्व अपेक्षाकृत कम छ
English: Available statistical data in the field of trade are not adequate.
Nepali: व्यापारसम्बन्धी तथ्या पर्याप्त मात्रामा उपलव्ध छैन र उपलव्ध तथ्यामा पनि धेरै कुराको कमी छ
English: Nevertheless, the growth of trade in recent years has been sufficient to justify considerable optimism regarding future prospects.
Nepali: तर उपलव्ध  तथ्याअनुसार गत केही वर्षहरुमा व्यापारमा भएको बृद्धि उल्लेखनीय छ २०१४-१५ देखि १०१८-१९ सम्मको  व्यापार सम्बन्धी तथ्या परिशिष्टमा दिइएको छ
English: As tables in the appendix reveal, the volume of foreign trade has increased three times within five years: imports have risen 281 percent and exports 362 percent.
Nepali: यसअनुसार विदेशी व्यापारको कूल परिमाणमा ५ वर्षमा तीन गुना बृद्धि भएको छ।यसै अवधिमा आयातमा २८१ प्रतिशत र निर्यातमा ३६२ प्रतिशत बृद्धि भएको छ
English: Characteristics of Trade Eighty-five percent of Nepalese exports consist of food and raw materials.
Nepali: सर्वप्रथम नेपालबाट निर्यात हुने वस्तुमा करिब ५ प्रतिशत जति (२०१८-१९ को तथ्याअनुसार) खाद्यान्न तथा कच्चा वस्तु छन्
English: In 1961-62, food alone made up 65 percent of total exports.
Nepali: यसमा पनि कुल निर्यातको ६५ प्रतिशत स्थान जति खाद्यान्नकै छ
English: But the exports of finished goods have been expanding only 1.5 percent of total exports in 1957-58 consisted of finished goods, and then had raised to 13 percent by 1961-62.
Nepali: तयारी  मालसामान निकासीमा वृद्धि हुँदै गएको छ तयारी मालसामानको निर्यात २०१४ -१५ मा १.५ प्रतिशत भएकोमा  २०१८-१९ मा १३ प्रतिशत पुगेको छ
English: Seventy percent of total imports consist of food, cigarettes, finished products, gasoline, oil and other minor items.
Nepali: आयाततर्फ कुल आयातको ७० प्रतिशत खाद्यान्न, चुरोट, तयारी मालसामान, पेट्रोल, डिजेल आदिको आयात  छ
English: In the last few years, though the imports of finished consumption goods have increased, imports of food have decreased.
Nepali: तर केही वर्ष यतादेखि साधारण उपभोगका तयारी मालसामानहरुको आयातमा वृद्धि हुंदै गए तापनि खाद्यान्नको आयात घटेको छ
English: Imports of goods related to industrial development have been increasing.
Nepali: औद्योगिक विकाससम्बन्धी  मालसामानहरुको आयात बढ्दै गएको छ
English: It is obvious from this short summary that Nepal, like many other developing countries, depends on the export of primary goods and the import of consumer goods and producer goods.
Nepali: आयात निर्यातको यस विवरणबाट अरु विकासोन्मुख देशहरु जस्तै नेपालमा पनि मुख्यतः केही प्राथमिक वस्तुको निर्यात र तयारी उपभोगका तथा उत्पादक वस्तुहरुको आयात माथि निर्भर भएको कुरा स्पष्ट छ
English: Fluctuations in the rise of primary goods and increases in the imports of consumer and producer goods may have adverse effects upon the Nepalese development effort if corrective measures are not taken.
Nepali: प्राथमिक वस्तुको मूल्यमा बराबर घटबढ भईरहने तथा आर्थिक विकासको क्रममा उपभोग्य तथा उत्पादक वस्तुहरुको आयात बढ  दै जाने हुनाले आर्थिक व्यवस्थामा नराम्रो असर पर्न  जान्छ।
English: Trade with China is still relatively small.
Nepali: चीनसितको व्यापार अझ कम नै छ
English: Trade with overseas countries is very small, although it has been increasing during the last few years.
Nepali: गत केही वर्षदेखि समुद्रपारका देशहरुसितको व्यापार बढ दोश्रो कुरा, नेपालको धेरैजसो व्यापार भारतसित नै हुन्छ  दै गए तापनि  समुद्रपारका देशहरुसितको व्यापारको परिमाण अत्यन्त कम छ
English: Nepal exports jute and jute goods to overseas countries and imports construction materials, producer and consumer goods from these countries.
Nepali: नेपालले समुद्रपारका देशहरुमा जूट र जूटका सामान, तेलहनजस्ता वस्तुहरुको निर्यात र निर्माण तथा उत्पादनसम्बन्धी र उपभोगका वस्तुहरुको आयात गर्दै आएको छ
English: Imports of capital goods will continue to increase, a part of which must come from hard currency areas.
Nepali: भविष्यमा विकासका लागि उत्पादन वस्तुको आवश्यकता बढ दै जाने भएकोले समुद्रपारका   देशहरुसितको हाम्रो आयातमा वृद्धि हुँदै जाने सम्भावना छ
English: Therefore, to meet hard currency payments, exports to overseas countries must be increased.
Nepali: यस स्थितिमा समुद्रपारका देशहरुसितको हाम्रो निर्यातमा पनि वृद्धि गराउंदै लैजानु पर्ने कुरा स्पष्ट छ।
English: Balance of International Trade
Nepali: व्यापार सन्तुलन
English: Table 24 shows that there has been a deficit every year on the balance of international trade.
Nepali: तालिका नं. १६(क) मा दिइएको व्यापारसम्बन्धी तथ्याबाट देशको अन्तर्राष्टि्रय व्यापार सन्तुलनमा प्रतिवर्ष घाटा भइरहेको देखिन्छ
English: This deficit may be overstated because the statistical data are not complete.
Nepali: व्यापारसम्बन्धी खास गरी निर्यातर्फको तथ्यांमा धेरै कमी भएकोले यो घाटा वास्तविक घाटा होइन
English: There is no record, for example, of some of the export of timber, leather and jute on which custom duties are not levied.
Nepali: केही वस्तुहरुको निकासीको रेकर्ड नै नहुनु, काठ, छाला, जुट आदि वस्तुको निकासीमा भन्सार नलाग्ने वा एकै पटक ठेक्का रकममा नै महसुल बुझाउने गरेकोले लगतमा उल्लेख नहुनु आदि कारणले गर्दा निर्यातसम्बन्धी तथ्या पर्याप्त छैन
English: Although foreign aid and domestic monetary policy have also had an impact upon these holdings it seems reasonable to conclude that had there been continuous and severe trade deficits, these holdings would have been much less.
Nepali: यसले गर्दा घाटाको अंक वास्तविकभन्दा बढ न गएको छ नेपाल राष्ट्र  बैंकमा गत केही वर्षमा जम्मा भएको विदे
English: Nevertheless it is necessary to stress that, on the basis of data available the international trade balances have been unfavorable.
Nepali: शी विनिमय खास गरी भारतीय मुद्रामा भएको बृद्धिबाट यो स्पष्ट छ यसै सिलसिलामा गत केही वर्षमा व्यापारको नतिजा देशलाई लाभदायक भएकोछ भन्ने उल्लेख गर्नु आवश्यक देखिन्छ
English: Some improvement has become evident during that last few years, partly because prices of exportable goods have risen, but also because quantities exported have increased.
Nepali: गत केही वर्षमा आयात हुने केहीमुख्य वस्तुहरुको अपेक्षा निर्यात  हुने वस् तुहरुको मूल्यमा  बृद्धि हुन गएको छ यसबाट देशले बाहिर तिर्नुपर्नेभन्दा प्रति एकाई बढी आर्जन गरेको कुरा स्पष्टछ
English: Foreign Trade in the Third Plan
Nepali: तेश्रो योजनामा विदेशी व्यापार
English: Given the foregoing characteristics of Nepalese trade, the following policies will be stressed in the Third Plan:
Nepali: देशको आर्थिक व्यवस्थामा केही प्राथमिक वस्तुहरुको निर्यातमा दै जाने आयातको दृष्टिकोणबाट बढी विकसित देशहरुसँग व्यापार बढाउने आवश्यकता, व्यापार सन्तुलनमा भएको घाटा आदिको विचार गर्दा व्यापार सम्बन्धी योजनामा निम्नलिखित कुराहरु समावेश गरिएको छअन्तर्राष्टि्रय मूल्यमा घटबढ हुनेबाट पर्ने असर, उत्पादन वस्तुको बढ
English: Increase in Exports
Nepali: निर्यातमा बृद्धि
English: Efforts will be made to increase exports by 100 per cent within the coming five years.
Nepali: आगामी ५ वर्षमा निर्याततर्फ करिब शत प्रतिशत बृद्धि गर्नुपर्ने देखिएको छ
English: It is obvious that since import of production goods from development countries will be increasing, exports to overseas countries should be increased as much as possible.
Nepali: तर विकसित देशहरुवाट उतपादन वस्तु आदिको आयातमा हुने बृद्धिको विचार गर्दा यो निर्यातको धेरैजसो भाग समुद्रपारका देशहरुसित निर्यात हुन पर्ने कुरा स्पष्ट छ
English: To achieve these objectives, production of exportable goods such as paddy, jute, oilseeds, etc, will be increased and special attention given to those which can be exported to overseas countries.
Nepali: यसको लागि निर्यात हुने वस्तुहरु खास गरी धान, जूट, तेलहन आदिको उत्पादनमा बृद्धि गरिनेछ
English: In addition, foreign exchange advantages will be provided to the exporters.
Nepali: निर्यात गर्नेहरुलाई  विदेशी विनिमयसम्बन्धी विशेष सुविधा उपलव्ध गरिनेछ
English: At the same time, attempts will be made to improve the quality of export goods.
Nepali: साथै निर्यात हुने वस्तुहरुको ग ुणमा सुधार ल्याउन  कोशिश गरिनेछ।
English: Change in the Volume of Imports
Nepali: आयातमा परिवर्तन
English: To reduce the foreign trade deficit, it is anticipated that the volume of imports must also be reduced, in addition to expanding exports.
Nepali: व्यापारमा सन्तुलन ल्याउने दृष्टिकोणबाट निर्यातमा बृद्धि गर्नुको साथै आयातमा परिवर्तन हुनु पर्दछ
English: To achieve development goals, however, imports of capital goods must increase.
Nepali: दै जाने हुनाले उपयोग्य वस्तुको आयातमा कमी गरिनु पर्दछ
English: Therefore, to reduce imports as a whole emphasis must be placed upon reducing consumer goods imports. As a compensating measure, domestic production of consumer goods imports.
Nepali: गत केही वर्षमा चिनी, चुरोट, जुत्ता जस्ता दैनिक उपभोगका वस्तुको उत्पादनमा भएको वृद्धिले यो लक्ष्य केही मात्रामा हासिल भएको छ
English: During the Second Plan, this objective was fulfilled to some extent through the constr4uction of the sugar, cigarette and shoe factories.
Nepali: तर यसका लागि अरु उद्योगधन्दाहरु पनि देश भित्र नै स्थापना गर्नुपर्ने कुरा निर्विवाद छ योजनामा
English: The Private sector has also stepped up the production of consumer goods. Additional measures will be undertaken during the Third Plan, as noted in the chapter on industry.
Nepali: साथै आर्थिक विकासको दृष्टिकोणबाट उपभोगका बस्तुभन्दा विकासको लागि आवश्यक निर्माण सामग्री र उत्पादक वस्तुको आयात माथि बढी जोड दिइनेछऔद्योगिक विकास कार्यक्रममा यसको विचार गरिएको छ
English: Diversifying Trade with Developed Countries
Nepali: विकसित देशहरुसित व्यापारमा वृद्धि
English: In recent years, the volume of imports form China and the USSR have been increasing.
Nepali: गत केही वर्षमा रुस, चीन आदि देशबाट आयातको परिमाण बढ दै गएको छ
English: But this has been in the form of aid instead of trade.
Nepali: तर यो   व्यापारभन्दा सहायताको रुपमा भएको छ
English: During the Third Plan, attempts will be made to further diversify trade by trade treaties with overseas and developed countries by other measure.
Nepali: योजनाअन्तर्गत समुद्रपार र अरु विकसित देशहरुसित व्यापार सम्बन्धी सम्झौताद्वारा वा अरु किसिमले व्यापारमा बृद्धि गर्ने प्रयास गरिनेछ।
English: In the country at present, there is still a lack of the necessary conditions for trade.
Nepali: सहायता सेवामा बृद्धि  हाल देशमा व्यापार बृद्धि गर्न चाहिने सहायता सेवाको अझ कमी छ
English: Transportation, banking and insurance facilities are not adequate.
Nepali: यातायात, बैंकिङ्ग, गोदाम  सम्बन्धी सेवा पर्याप्त मात्रामा उपलव्ध छैन
English: Improvements in these fields must precede large increases in trade.
Nepali: वढ्दै गएको व्यापारको परिमाण राम्ररी सञ्चालन गर्न यी विभिन्न सेवामा बृद्धि गर्नुपर्ने कुरा स्पष्ट छ
English: In the Third Plan period, steps will be taken to overcome these short comings.
Nepali: योजना अवधिमा यस्ता सेवासम्बन्धी सुविधा बढाउनु पर्ने कुरा माथि विशेष ध्यान दिइनेछ।
English: CHAPTER XIX
Nepali: विद्युत
English: Power Power is a basic requirement in the economic development of any country.
Nepali: देशको आर्थिक विकासमा खास गरी कृषि र उद्योगका लागि विद्युत्
English: In Nepal, there hydroelectric power potential is immense because of abundant water resources.
Nepali: तर हालसम्म यस  शक्तिको विकासका लागि आवश्यक  ध्यान दिइएको छ
English: However, development to date is not satisfactory and serious thought has to be given power development during the Third Plan period. Lack of adequate transport facilities, hydrological survey data and technicians cause many bottlenecks.
Nepali: यातायातको कठिनाई, उचित रुपमा जलस्रोत सर्वेक्षण हुन नसकेको र प्राविधिज्ञको कमीले गर्दा नेपालमा विद्युत शक्तिको विकासको लागि ठूलो सम्भावना भए तापनि हालसम्म विशेष प्रगति हुन नसकेको हो
English: Yet the efforts made are not discouraging.
Nepali: तै पनि यस क्षेत्रमा हालसम्म भएको प्रगति उत्साहवर्द्धक छक्षेत्रमा भएको प्रगति कम भएकाले यस पञ्चवर्षीय योजनाकालमा विद्युत्
English: The total power at the beginning of the Second Plan was less than 10,000 kilowatts.
Nepali: त्रिवर्षीय योजना सुरु हुनुभन्दा अघिसम्म देशभर कुल १०,००० किलोवाट भन्दा पनि कम विद्युत् शक्ति उपलव्ध थियो
English: The Second Plan set a target of generating an additional 30,000 kilowatts by implementing various projects to meet the growing demand for power.
Nepali: त्यसबाट विद्युत् शक्तिको मागको पूर्ति गर्न पर्याप्त नभएकोले त्रिवर्षीय योजनाकालमा विभिन्न आयोजनाहरु सञ्चालन गरी ३०,००० किलोवाट थप विद्युत् शक्ति उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखियो
English: Thus installation of associated transmission lines and improvements in distribution systems was also included in the Plan.
Nepali: यसका साथै विद्युत् वितरण व्यवस्था र आवश्यक ट्रान्समिशन लाइनहरुको निर्माण गर्ने पनि यस योजनाको लक्ष्य थियो
English: It is now estimated that during the Second Plan power capacity was increased by only 7,500 kilowatts by the various projects which were implemented.
Nepali: त्रिशूली योजनाको कार्यान्वयनमा आईपरेका केही कठिनाइहरुको फलस्वरुप यस आयोजनाको प्रथम चरण पूरा मात्रामा समाप्त नभई केवल एक यूनिटको मात्र स्थापना गरी त्रिवर्षीय योजना भित्र ३,००० किलोवाट विद्युत् शक्ति मात्र उपलव्ध हुने भएको छ