CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: Nepal will continue to send its young men and women abroad for specialized training because of the limited facilities available within the country. As the cost of training varies widely from country, this also has not been included in the Plan.
Nepali: यसै गरी नेपालमा धेरै विषयहरूमा तालिम दिने व्यवस्था नभएकोले देश वाहिर  धेरै नेपालीहरूलाई वैदेशिक सहायताअन्तर्गत तालिम दिलाउने व्यवस्था गरिंदै आएको छ र यसलाई  रक पर्ने भएकाले विदेशी सहायताबाट हुने यस खर्चलाई पनि योजनामा समावेश गरिएको छैनआगामी योजनामा पनि कायमै राखिनेछ
English: Panchayat Sector It is estimated that Rs 340 million will be collected under the compulsory saving component of the land reform programme over the Third Plan.
Nepali: पञ्चायती माध्यमबाट हुने बचत भूमिसुधार कार्यक्रमको फलस्वरुप आगामी पांच वर्षको अवधिमा जम्मा ३४ करोड रूपैयाँको अनिवार्य बचत संकलन हुने अनुमान छ
English: Out of this, Rs 180 million will be used to provide credit to the tillers.
Nepali: यसमध्ये करिव १८ करोड रूपैयाँ हाल भूमिपतिहरूबाट दिइने   द्ध चीनी सहायताबाट २५ करोड रूपैयाँ उपलव्ध छ
English: The balance of Rs 160 million will be net saving.
Nepali: कृषि ऋणको भर्नाको रुपमा जानेछ र बाँकी १६ करोड रूपैयाँको खूद बचत हुन जानेछ
English: Local panachayat resources are estimated at Rs 40 million over the Plan period. Therefore, Rs 200 million will be made available from the panchayat sector.
Nepali: यसरी पँचायतको माध्यमद्वारा २० करोड रूपैयाँंको बचत दे श विकास कार्यको निम्ति पांच वर्षको  अवधिमा उपलव्ध हुनेछ।
English: Private Sector
Nepali: गैरसरकारी क्षेत्रमा हुने लगानी
English: Over the third plan Rs 520 million will be invested by the private sector of this total Rs 350 million will be secured from private savings.
Nepali: यस  दोश्रो योजना अवधिमा ५२ करोड रूपैयाँको लगानीको गैरसरकारी क्षेत्रमा हुने योजना छ मध्ये ३५ करोड रूपैयाँको संकलन गैरसरकारी क्षेत्रमा नै हुनेछ
English: The balance will consist of loans from the Nepal Industrial Development Corporation, the Cooperative Bank, and other governmentally supported financial institution. Monetary Policy
Nepali: बाँकी १७ करोड रूपैयाँं श्री ५ को सरकारले नेपाल औद्योगिक विकास कर्पोरेशन, सहकारी बैंक आदि आर्थिक संस्थाहरू मार्फत  ऋणको रुपमा गैरसरकारी क्षेत्रलाई आफैले संकलन गरेको रकमको पूरकको रुपमा आर्थिक मद्दत पुर्‍याउने छ।
English: The establishment of the central bank, the Nepal Rastra Bank, in 1965, filled a major gap in the monetary system.
Nepali: २०१३ सालमा नेपाल राष्ट्र बैंक (केन्द्रीय बैंक) को स्थापना भए पछि नेपालको मौद्रिक क्षेत्रमा  रहेको एक ठुलो कमी पूरा भयो
English: In its initial years, the Bank did little more than act as banker to the government. During that period, Indian currency circulated freely throughout the country.
Nepali: यस समयमा नेपालको सबैजसो भागमा नेपाली रूपैयाँंको साथै भारतीय रूपैयाँं पनि निकै मात्रामा चलन चल्तीमा रहेको थियो
English: The exchange rate between Indian and Nepalese currencies, however, fluctuated considerably.
Nepali: यी दुइ मुद्राको विनिमय दर ज्यादै नै अस्थीर थियो
English: Beginning in 1960, however, the Nepal Rastra Bank stabilized the exchange rate, fixing it at Rs 100 IC, and was put to an end the years, unstable exchange rate of Indian and Nepalese currency.
Nepali: नेपाल राष्ट्र बैंक स्थापना भएपछि भारतीय मुद्रासँगको नेपाली मुद्राको विनिमय दरमा रहेको अस्थिरता हटाउन केही असफल म्यादी कदमहरू उठाइयो
English: Various measures were taken during the Second Plan period to convert to a single currency system.
Nepali: तर भारतीय मुद्रालाई चलन चल्तीबाट हटाई नेपाली मुद्रामात्र चलन चल्तीमा लगाई 195र्‍ैध मुद्रा दोश्रो योजना सुरू हुँदा भारतीय मुद्रा र नेपाली मुद्राको विनिमय दरमा स्थिरता आइसकेको थियो प्रणालीलालई अन्त गर्ने दिशा पिट्ट कुनै खास कदम उठाइएको थिएन
English: As a consequence, the use of Nepali currency is expanding, while the circulation of Indian currency is declining.
Nepali: नेपाली मुद्रा मात्र देशमा चलाउने उद्देश्यले दोश्रो योजनामा उठाइएको सफल कदमहरूले गर्दा आज नेपालकोधेरैजसो भागमा नेपाली मुद्रा मात्र चलन चल्तीमा छन भारतीय मुद्रालालई चलन चल्तीबाट क्रमशः हटाइंदैछ र तेश्रो योजनामा देशभर नेपाली मुद्रालाई मात्र चलन चल्तीमा ल्याउने कार्य पूरा गरिनेछ
English: By the end of the Third Plan, it is expected that Indian currency will no longer be used for commercial transaction in Nepal.
Nepali: नेपालभरि नेपाली मुद्रा मात्र प्रचलन गर्ने दिशातर्फ दोश्रो योजनामा हासिल गरेको प्रगतिले गर्दा क्षेत्रमा श्री ५ को सरकारले स्वतन्त्र नीति अपनाई यसलाई कार्य रुप दिन सक्ने स्थिति कायम भई सकेको छ द्धैध मुद्रा प्रणालीले गर्दा देशमा सुदृढ मुद्रा व्यवस्था कायम गर्न नसक्ने परिस्थितिमा नेपाल थियो
English: 6The total Chinese assistance on these projects is Ts 250 million.
Nepali: २०१९ श्रावणमा जम्मा २२ करोड ७८ लाख रूपैयाँ चलन चल्तीमा ल्याइएको थियो र २०२१ श्रावणमा यसरी चलन चल्तीमा ल्याइएको रकममा वृद्धि भई ४० करोड पुग्यो दोश्रो योजना अवधिमा चलन चल्तीमा ल्याइएको नेपाली मुद्राक ो परिमाणमा धेरै नै बृद्धि भयो
English: Since some of the larger projects will not be completed during the Plan period, actual expenditures will be somewhat smaller. The quantity of Nepalese currency in circulation increased rapidly during the Second Plan period.
Nepali: यसरी दोश्रो योजनाको ३ वर्षको अवधिमा चलन चल्तीमा रहेको नेपाली रूपैयाँंको परिमाणमा झण्डै ९५ प्रतिशत वृद्धि भएको पाइन्छ यो  वृद्धि अरु धेरै देशको तुलनामा ज्यादै नै बढी छ।
English: One of the reasons for the expansion of the expansion of the money supply is the replacement of Indian currency.
Nepali: भारतीय मुद्रा प्रचलन भएको क्षेत्रहरूमा नेपाली मुद्रा प्रचलनमा आउनु नै नेपाली रूपैयाँमा हुनुको एक प्रमुख कारण हो
English: The actual increase in money supply cannot be determined since there is no data on the amount of Indian currency withdrawn over the Plan period.
Nepali: हुनत यसबाट कतिसम्म नेपाली मुद्रामा बृद्धि हुनु आवश्यक थिया े भन्ने कुरा  यकिन गर्न सकिंदैन
English: It appears, however, that the total money supply expanded considerably with attendant pressures on prices.
Nepali: तर पनि जुन दरबाट नेपाली रूपैयाँको बृद्धि हुंदै गएको छ त्यो ज्यादै नै बढी देखिन्छ र यसबाट मूल्यमा अवाञ्छनीय असर पर्न सक्दछ
English: During the Third Plan period, a detailed study will be made of the rate of increasing of the money supply needed to meet trade and commerce requirements. The Governments will then limit the expansion of Indian currency balances.
Nepali: तसर्थ आगामी योजनामा नेपालको मुद्रा स्थितिको राम्ररी अध्ययन गरी मुद्रा स्थिति नहुने किसिमबाट बढ  दो बाणिज्य व्यापारको आवश्यकताको विचार गरी आवश्यक पर्ने मात्रामा मात्र नेपाली मुद्राको बृद्धि गर्ने नीति श्री ५ को सरकारले अपनाउने छ
English: With the establishment of her own currency system, Nepal is now in a position to influence the price t hrough monetary policies.
Nepali: साथै  बढ्दो भारतीय रूपैयाँलाई उपयोग गरी आवश्यक निर्माणमा मालसामान तथा अन्य उपभोग्य वस्तु भारतबाट उपलव्ध गराउने नीति अपनाइने छ यसले नेपाली रूपैयाँमा भएको बृद्धिलाई कम गराउनमा मद्दत गर्नेछ।
English: Foreign Exchange
Nepali: विदेशी मुद्रा
English: Since November, 1960, all convertible currency transactions have been handled through the Nepal Rastra Bank.
Nepali: २०१७ सालदेखि नेपालले आफूले कमाएको विदेशी मुद्राको प्रवन्ध नेपाल राष्ट्र बैंकमार्फत  गर्न  थाल्यो
English: In July, 1960 the Bank held Rs 55.75 million of convertible currencies and gold.
Nepali: हाल यसमा बृद्धि भई २०२१ मार्गमा यो मौज्दात रू. १९२७.१०  लाख पुगेको छ
English: By January, 1965, convertible reserves had risen to Rs 192.71 million, an increase of 248 per cent.
Nepali: यस प्रकार गत पाँच वर्षमा नेपाल राष्ट्र बैंकको परिवर्त्य विदेशी मुद्राको मौज्दातमा २४८ प्रतिशत बृद्धि हुन गएको देखिन्छ
English: Similarly, inconvertible foreign exchange during this period rose from Rs 82.1 million to Rs 204.7 million.
Nepali: यसरी नै अपरिवर्त्य मुद्राको मौज्दात यस अवधिमा रू. ८ करोड २१ लाखबाट बृद्धि भई रू. २० करोड ४७ लाख हुन गएको छ
English: Total foreign currency receipts over the Second Plan period cannot be estimated because of the absence of data.
Nepali: बार्षिक अन्तर्राष्टि्रय भुक्तानीसम्बन्धी तथ्याको अभावमा विदेशी मुद्राको मौज्दात यति नै हुनु पर्छ भनि यकिन गर्न सकिंदैन
English: Some parts of Nepal still use Indian currency to transact business across the border. This practice has complicated the analysis of foreign exchange receipts.
Nepali: साथै देशको केही भागमा अझै भारतीय मुद्रा प्रचलनमा रहेको र यस क्षेत्रको भारतसँग हुने व्यापारको भुक्तानीको धेरै भाग नेपाली बैंकिङ्ग क्षेत्र बाहिरबाट हुने भएकाले नेपालमा पर्ने यस्तो न्यूनतम विदेशी मुद्राको मौज्दातको अनुमान गर्ने काम झन  कठिन हुन गएको छ
English: The balance of Indian currencies held in the Central bank has also increase considerably.
Nepali: तर विगत  वर्षहरूमा नेपाल राष्ट्र बैंकसँग रहेको भारतीय तथा परिवर्त्य विदेशी मुद्राको मौज्दातमा धेरै नै वृद्धि भएको  छ
English: To hold foreign balances in excess of normal requirements is undesirable from the economic point of view.
Nepali: विकासोन्मुख नेपालको निम्ति आवश्यक भन्दा बढी विदेशी मुद्राको मौज्दात हुनु आर्थिक विकासका दृष्टिकोणबाट उचित छैन भन्ने कुरालाई श्री ५ को सरकारले महसुस गरेको छ
English: Therefore during the Third Plan, foreign exchange will be utilized for maximum benefit to the economy.
Nepali: तसर्थ आगामी योजना अवधिमा नेपालसँग रहेको विदेशी मुद्राको सदुपयोग गर्ने व्यवस्था गरिनेछ
English: The cost of construction materials, equipment and other imports to be financed by aid-giving countries has not been included in Table 12.
Nepali: आगामी योजनाअन्तर्गतका विभिन्न कार्यक्रम चालू गर्न विदेशी सहायताबाट प्राप्त हुने निर्माणका मालसामान तथा मेशिनरीको खर्चको अनुमान यहाँ गरिएको छैन
English: The amount of such assistance will depend on the projects to be undertaken by the several nations.
Nepali: योजना अन्तर्गतक विभिन्न आयोजनाहरूको विस्तृत विवरणहरूको आधारमा मात्र योजनाको निम्ति आवश्यक कुल विदेशी मुद्राको अनुमान गर्न सकिन्छ
English: Even for projects already committed the data necessary to estimate import costs are not available.
Nepali: साथै यस्ता सामानहरूको सहायता दिने देशहरूमा प्रचालित मूल्यको समेत ज्ञान अझै हुन नसकेकोले विदेशी सहायता अन्तगर् त खर्च हुने विदेशी मुद्राको अनुमान यहां गरिएको छैन।
English: Financial Institutions
Nepali: आर्थिक संस्था
English: In order to mobilize internal and external resources most effectively, it is necessary to strengthen the financial institutions in Nepal.
Nepali: देशको सर्वतोमुखी विकासका निम्ति आन्तरिक तथा विदेशी बचतहरूको परिचालन गरी आर्थिक  विकासका विभिन्न क्षेत्रहरूको आवश्यकताअनुसार लगानी तथा ऋणको रुपमा आर्थिक साधन जुटाउन सुदृढ आर्थिक संस्थाहरूको विकास हुनु आवश्यक छ
English: The commercial bank and other institutions have provided short term loans at relatively low interest rates for commerce, trades and industry.
Nepali: वाणिज्य बैंक तथा अरु यस्तै किसिमको सुपथ  व्याजको दरमा अल्पकालीन ऋण दिने संस्थाहरूले वाणिज्य व्यापार तथा उद्योगधन्दाहरूलाई समय समयमा आवश्यक पर्ने अल्पकालीन ऋण पुर्‍याई यिनको विकासलाई सुविधा पुर्‍याउंदै छन
English: Long term loans are also needed for industrial and agricultural development.
Nepali: साथै औद्योगिक तथा कृषि विकासका निम्ति उद्योगपति तथा कृषकहरूलाई दीर्घकालीन ऋणको पनि आवश्यकता पर्दछ
English: Financial institutions to meet these requirements are essential for economic growth. His Majesty’s Government has taken various steps to collect available savings including the establishment of specialized financial institutions.
Nepali: तसर्थ यत्रतत्र छरिएको पूँजीलाई एकत्रित गरी तथा अन्य वैदेशिक स्रोतबाट समेत आर्थिक साधन उपलव्ध गरी योजनाको प्राथमिकताको अनुरुप विभिन्न क्षेत्रहरूको विकासलाई आवश्यक पुँजी पुर्‍याई सुविधा दिने उद्देश्यले निश्चित काम गर्न विशेष आर्थिक संस्थाहरूको स्थापना गर्न श्री ५ को सरकारले विभिन्न कदमहरू उठाउंदै आएको छ
English: During the next five years, the existing institutions will be strengthened and new units established as required.
Nepali: यस पञ्चवर्षीय योजनामा हाल भइरहेका यस्ता संस्थाहरूलाई मजबुत गर्नको साथै केही नयाँ आर्थिक संस्थाहरूको समेत स्थापना गर्ने कार्यक्रम छ।
English: Nepal Industrial Development Corporation (NIDC)
Nepali: नेपाल औद्योगिक विकास कर्पोरेशन
English: NIDC was established as a government corporation in 1954 to provide financial and technical assistance to the private sector.
Nepali: यस कर्पोरेशनको स्थापना  भएदेखि यसले गैरसरकारी क्षेत्रमा उद्योगको विकासका निम्ति प्राविधिक तथा आर्थिक सहायता पुर्‍याउंदै आएको छ
English: During 1960-61 loans and equity participation of Rs 411 thousand were made available to private companies.
Nepali: २०१६।१७ सालमा जम्मा रू. ४ लाख ११ हजार ऋण यस कर्पोरेशनले विभिन्न उद्योगधन्दाको विकासका निम्ति उपलव्वध गराइ दिएको थियो, जब कि द्धितीय योजनाको तेश्रो वर्षमा यसले रू. ९१ लाख ४१ हजार उपलव्ध गरायो
English: Over the Second Plan period, another more than Rs 30 million was made available.
Nepali: दोश्रो योजना अवधिभरमा जम्मा रू. ३ करोडभन्दा बढी यस कर्पोरेशनले गैरसरकारी क्षेत्रको विभिन्न उद्योगधन्दाको विकासको निम्ति लगानी गरेको अनुमान छ
English: During the Third Plan, the activities of the Corporation will be expanded still further.
Nepali: दोश्रो  योजनाको अवधिमा यस कर्पोरेशनको आर्थिक साधनमा बृद्धि गराई गैरसरकारी क्षेत्रको औद्योगिक विकासलाई अरु बढी सहायता प्रदान गराउने कार्यक्रम छ
English: Cooperative Bank
Nepali: सहकारी बैंक
English: The Cooperative Bank was established during the Second Plan to provide loans funds to cooperative societies and individual farmers for agricultural development.
Nepali: यस बैंकले दोश्रो योजना अवधिमा करिब १६ लाख रूपैयाँंको ऋण विभिन्न सहकारी समितिहरू र कृषकहरूलाइ उपलव्ध गराई दिने अनुमान छ
English: During the Second Plan, the bank made loans totaling approximately Rs 1.6 million. The organization of the bank will be strengthened and it is operations greatly expanded.
Nepali: यस पञ्चवर्षीय योजना अवधिमा यस बैंकलाई अझ सुदृढ गराइनेछ
English: National Commercial Bank
Nepali: राष्टि्रय बाणिज्य बैंक
English: The Nepal Bank, established in 1938, is at present the only commercial bank in Nepal.
Nepali: सन् १९३८ मा स्थापना गरिएको नेपाल बैंक लिमिटेडले अहिलेसम्म नेपालमा वाणिज्य बैंकको सेवा पुर्‍याउंदै आएको हो
English: As this bank alone cannot meet the financial requirements of commerce, trade and industry, a new bank, the Nepal Commercial Bank has been established in the public sector.
Nepali: तर देशको बढ्दो बाणिज्य व्यापारको आवश्यकता यसबाट मात्र पुर्‍याउन नसक्ने देखिएकोले हालै सरकारी क्षेत्रमा ने पाल बाणिज्य बैंक स्थापना गरिएको छ
English: This institution will begin operations during the Third Plan. It will develop banking facilities in areas which are presently not served by a commercial bank and operate as an agent of the Nepal Rastra Bank.
Nepali: साथै यस बैंकले नेपाल राष्ट्र बैंकको एजेण्टको हैसियतले सरकारी बैंकिङ्ग कारोवार समेत संभाल्ने भएको हुनाले नेपाल माथि रहेको बेझ धेरै कम हुन जानेछ र राष्ट्र बैंकले आफ  ना साधन तथा तालिमप्राप्त व्यक्तिहरूलाई देशको मुद्रा व्यवस्था सुदृढ गर्ने कार्यमा विशेषरुपले लगाउन सक्नेछ
English: This will relieve the Rastra Bank of some of its present functions and enable it to concentrate its efforts upon improving the monetary system of the country. Agricultural Bank
Nepali: यसरी देशमा आर्थिक संस्थाहरूको विकास गरी देश विकास कार्यमा मद्दत पुर्‍याउनका साथै राष्ट्र बैंकको दैनिक कामको बोझ हट  न गई राष्ट्र बैंकद्वारा नेपाली मुद्रा व्यवस्था सुदृढ गराउंदै लैजाने कार्यक्रम सुचारू रुपले संचालित गर्न सजिलो ।
English: At present, there is not institution beside the Cooperative Bank to provide medium and long term loans to cultivators for agricultural development.
Nepali: कृषि विकासका निम्ति आवश्यक ऋण लगानी गर्ने छुटृटै बैंक अहिलेसम्म स्थापना भएको थिएन र सहकारी बैंकले कृषि ऋण दिँदै आएको थियो
English: Since the existing bank cannot effectively provide loan facilities both the cooperative societies and individual farmers, a separate bank will be established during the Third Plan.
Nepali: सहकारी समिति र व्यक्तिगत कृषकहरूलाई एकै बैंकबाट आवश्यक सुविधा प्राप्त गराउन नसकिने समेत भ एकोले यस योजनामा एक नयाँ कृषि बैंक स्थापना गर्ने  कार्यक्रम छ।
English: Insurance Companies
Nepali: विमा कम्पनी
English: Insurance enterprises have been as important source of savings in developed and developing countries. Nepal as yet has not been able to establish its own insurance companies.
Nepali: आजको धेरैजसो विकसित तथा विकासोन्मुख देशहरूमा छरिएका बचतहरू संकलन गरी देशको विकासका निम्ति लगानी गर्ने क्षेत्रमा विमाकम्पनीको महत्वपूर्ण स्थान छ नेपालमा अहिलेसम्म विमा
English: These functions are presently handled by foreign firms.
Nepali: नेपालको विमा सम्बन्धी काम विदेशी विमा कम्पनीहरूले गर्दै आएका छन्
English: Premium collections are estimated at Rs 8 million annually.
Nepali: सालिन्दा करिव रू. ८० लाख जतिको विमा प्रिमियम यी कम्पनीहरूले नेपालमा संकलन गर्ने अनुमान गरिएको छकम्पनीको स्थापना गर्न सकिएको छैन
English: In order to keep these funds within the country, insurance activities will be initiated during the coming plan period.
Nepali: यसरी देशमा हुने बचत देशभित्र रही यसबाट देश विकासका कार्यमा योगदान  हुन सकोस् भन्ने उद्देश्यले यस पञ्चवर्षीय योजनामा नेपालमा एक विमा कम्पनी खडा गर्ने कार्यक्रम छ।
English: Stock Exchange
Nepali: स्टक एक्सचेञ्ज
English: Stock exchanges play an important role in the development of financial institutions and the channeling of savings into investment opportunities.
Nepali: माथि उल्लेखित आर्थिक संस्थाहरूलाई श्री ५ को सरकारद्वारा रू. १७ करोडको आर्थिक साधन आन्तरिक तथा वैदेशिक स्रोतबाट योजना अवधिमा उपलव्ध गराइ दिने कार्यक्रम छ
English: Plans are therefore being made to establish a stock exchange in Nepal. CHAPTER VI
Nepali: यसको साथै श्री ५ को सरकारले यस्ता संस्थाहरूको विकासका निम्ति अन्य उचित व्यवस्थासमेत मिलाउंदै जानेछ।
English: Population and Manpower
Nepali: जनसंख्या र जनशक्ति
English: Manpower is the most important resource of any nation.
Nepali: कुनै पनि देशको सबभन्दा महत्वपूर्ण साधन जनशक्ति नै हो
English: The future of a country which has a literate, healthy and hard working population is bright regardless of the availability of other resources. One measure of development is the level of production.
Nepali: स्वस्थ, शिक्षित र परिश्रमी जनता  भएसम्म जत्तिकै आर्थिक साधनहरूको अभाव भए पनि त्यस देशको भविष्य उज्ज्वल छ भन्ने कुरा विभिन्न विकसित देशहरूको इतिहासबाट स्पष्ट छ
English: This is affected not only by the numbers but also the quality of the labour force.
Nepali: यो उत्पादकता जनशक्तिको परिमाणमाथि मात्र होइन, यसको गुणमाथि पनि निर्भर हुन्छ
English: Labour quality is dependent upon literacy, physical and intellectual development, and technical knowledge and the adaptability of the workers to new environments.
Nepali: जनशक्तिको गुण जनताको बौद्धिक, शारीरिक तथा मानसिक विकास, प्राविधिक ज्ञान, नयाँ स्थितिमा मिल्न सक्ने सामर्थ, साहस आदिमा निर्भर गर्दछ
English: Population growth also vitally affects economic development.
Nepali: साथै जनसंख्याको बृद्धि दरको आर्थिक  विकासमा ठूलो महत्व छ
English: A rapid rate of growth tends to hold back development. It is, therefore, necessary to analyze the existing population and its anticipated growth as a part of the planning process. Population
Nepali: जनसंख्याको वृद्धि दर धेरै भएमा आर्थिक विकासका गति ढिलो हुन जान्छ यसैले कुनै पनि देशव्यापी या ेजनामा जनशक्तिको परिमाण, किसिम र गुणको राम्रो विश्लेषण हुन आवश्यक  छ। जनसंख्या
English: The first national population census was taken in 1911-12.
Nepali: नेपाल अधिराज्यमा सर्वप्रथम १९६८ सालमा जनगणना भएको थियो
English: It counted 5,638.749 persons in Nepal.
Nepali: यो जनगणनाअनुसार
English: Population censes have been taken every ten years since then. The first census bases on international standards were conducted in 1952-54.
Nepali: बीचमा युद्ध तथा अरु किसिमको एक्कासी परिवर्तनले गर्दा जनतामा उदासीनता आएकोले यस्ता समयमा लिइएका जनगणनामा केही कमी हुनु स्वाभाविकछअधिराज्यको जनसंख्या ५६,३८,७४९ थियो
English: The difficult nature of the terrain, the poor transport facilities and the shortage of trained manpower made it necessary to spread the field activities over tow years, thus casting some doubt upon the reliability of the figures.
Nepali: यसपछि प्रत्येक १० वर्षमा जनगणना भएको देखिएको छ अन्तर्राष्टि्रय स्वीकृत सिद्धान्त, परिभाषा र अरु प्राविधिक तरिका अपनाई लिइएको जनगणना सर्वप्रथम २००९ -११ मा हो
English: The latest census, 1961-62, was completed within a shorter period and more modern techniques were applied.
Nepali: दुई वर्षको अन्तर पारी जनसंख्याको लगत लिइएकोले यो जनगणना धेरै दृष्टिकोणबाट सन्तोषजनक छैन
English: The results are, therefore, presumed to be more accurate. Population Increase
Nepali: यसैले सबभन्दा पछि  लिइएको २०१८ सालको जनगणना आधुनिक सिद्धान्तको आधारमा हुनुको साथै छोटो अवधिभित्र नै सम्पन्न गरिएकोले हालसम्म भएको जनगणनाहरूमा सबभन्दा महत्वपूर्ण भएको छ।
English: From 1910-11 to 1961-62, population increased by 3,841,650 or 68.12 per cent.
Nepali: जनसंख्या बृद्धि १९६८ सालदेखि २०१८ सालसम्मको अवभिभित्र ३८,४१,६५० व्यक्तिको वृद्धि भएको देखिन्छ, अर्थात् ६८.१२ प्रतिशतको बृद्धि भएको छ
English: This is an average annual increase of 1.4 per cent. As a result of health services expansion, life expectancy is rising and the rate of population increase has undoubtedly also risen.
Nepali: यद्यपि यसबाट १.४ प्रतिशत मात्र वार्षिक बृद्धि दर हुन आए तापनि यो अवधिभित्र विभिन्न प्रकारका प्राकृतिक प्रकोप, दुई दुईटा विश्व युद्ध, देशमा राजनैतिक उथल पुथलले गद  र्ा समेत बृद्धि दर घटन गएको हुन सक्दछ, तर गत दश वर्षदेखि श्री ५ को सरकारले नेपाल  अधिराज्यमा स्वास्थ्य सेवाको विस्तार गर्नेतर्फ अधिकाधिक ध्यानदिंदै आएकोले विभिन्न किसिमको न गै बृद्धि दर बढ्न गएको छ
English: Between the censuses of 1954 and 1961, the rate of increase averaged 1.6 per cent annually. The rate has undoubtedly risen further and is probably about 2.0 per cent at present.
Nepali: २०११ साल र २०१८ सालको अवधि भित्रको सरदर आर्थिक वृद्धि १.६ आए तापनि २०१७ र २०१८ सालको प्राकृतिक वृद्धि दरको हिसाब गर्न निमित्त २०१८ सालमा भएको जनगणनाबाट उपलव्ध भएको जन्म र मृत्युको तथ्याबाट २.० प्रतिशतको वार्षिक बृद्धि भै राखेको देखिन्छमहामारीको निवारण र उन्मूलन गर्न निमित्त विभिन्न कार्यको परिणामस्वरुप मृत्यु दर घट
English: A sample survey of births and deaths in 1964 tends to confirm the 2.0 per cent rate.
Nepali: जनसंख्या  सर्वेक्षण २०२० बाट उपलव्ध भएको जन्म र मृत्युको तथ्याबाट निकालिएको हिसाबले पनि उक्त २.० प्रतिशत बार्षिक बृद्धि दर ठीक नै देखिएको छ।
English: An analytical study of the latest census data indicates that the infant mortality rate is 244 per 1,000 births; the birth rate 41.1; and the death rate, 20.8. Life expectancy at birth is estimated at 32.01 years.
Nepali: २०१८ को जनगणनाबाट प्राप्त भएको वय र लिंगअनुसार विभाजित जनसंख्या र जन्म मृत्युको लगतको समेत विश्लेषणात्मक अध्ययन गर्दा दूधे बालकको मृत्यु दर २४४, जन्म दर ४१.१ र मृत्यु दर २०.८ पर्न आएको छ
English: The death rate is expected to decline further as medical facilities expand.
Nepali: आवश्यक तथ्याको अभावमा भविष्यमा देशको जनसंख्याको अनुमान गर्न सजिलो छैन
English: The birth rate is not expected to decline significantly unless fairly planning programmes are effectively implemented.
Nepali: कजनसंख्याको बृद्धिमा स्वास्थ्य कार्यक्रम, परिवार नियोजन आदि।ार्यक्रमले महत्वपूर्ण असर पार्दछ न जाने अनुमान गर्न सकिन्छ
English: Thus, the rate of increase is most likely to rise in the years ahead. An estimate of future population is given in Table 13.
Nepali: यस्तै परिवार नियोजनसम्बन्धी कार्यमा बढी प्रगति भएमा जनसंख्या बृद्धि दर घटस्वास्थ्यतर्फ विभिन्न प्रतिकारात्मक तथा चिकित्सासम्बन्धी कार्यद्वारा मृत्यु दर घटन जाने सम्भावनाहरू देशको अनुभवबाट पनि थाहा भएको छ
English: The estimates are based upon the 1961-62 census data plus result of sample surveys and other studies.
Nepali: साधारणतः आगामी १५ वर्षमा जनसंख्यामा हुने अनुमानित बृद्धि तालिका नं. ६ (क) मा दिइएको छ यो अनुमान २०१७ सालको जनगणनाको आधारमा पांच वर्षको अन्तरमा गरिएको छ
English: The rate of increase during the Third Plan is estimated at two percent annum, during 1970-75 at 2.2 per cent and over 1975-80 at 2.4 per cent.
Nepali: यसको लागि २०१७ देखि २०२२ सम्म २ प्रतिशत, २०२२ देखि २०२७ सम्म २.२ प्रतिशत, २०२७ देखि २०३७ सम्म २.४ प्रतिशतको द रले बृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ।
English: Age Distribution
Nepali: उमेर वर्गीकरण
English: The increase from 1065 to 1980 is estimated at 3,974,298. The 0-14 age group now contain 40 per cent of the total population, the 15-59 age groups 54.8 per cent, and the 60 and over group 5.2 per cent.
Nepali: माथिको तालिकाअनुसार २०२२ साल देखि १५ वर्षमा ३९,७४,२९८ व्यक्तिको बृद्धि हुन जाने देखिन्छ ०-१४ वर्षको उमेर तहमा कुल संख्याको ४० प्रतिशत बालक -वालिकाहरु छन्
English: The portion in the non-productive age groups is relatively high: 45.2 per cent of the population falls in the dependent-age categories.
Nepali: १५-५९ वर्षको उमेर तहमा ५४.८ प्रतिशत र ६० वर्ष र सो भन्दा बढी उमेरको व्यक्ति ५.२ प्रतिशत छन
English: This percentage is likely to rise in the future.
Nepali: अरु  देशहरूको तुलनामा हाम्रो जनसंख्याको धेरै भाग कम उमेरको भएको स्पष्ट छ
English: Unemployment in the 15-59 age group may raise and female participation in the labour force in likely to rise as development occurs.
Nepali: यसले गर्दा जीवीकाको लागि अरु माथि निर्भर रहनेको संख्या जनसंख्याको धेरै भाग हुन आएको छ