CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: A reduction of the birth rate usually occurs only over a period of years.
Nepali: मोटामोटी रुपबाट ४५.२ प्रतिशत व्यक्ति प्रत्यक्ष रुपमा अरु माथि आर्थिक दृष्टिले निर्भर छन
English: The death rate is likely to fall more rapidly.
Nepali: यसमा केही प्रतिशत अरु बृद्धि  हुनसक्ने सम्भावना छ
English: The primary education age group, 6-10, will increase by 50 percent.
Nepali: ६ देखि १० वर्षको प्राथमिक शिक्षाको उमेर अवधिमा  मात्र करिब ५० प्रतिशतको बृद्धि हुनेछ
English: These will be an increase of 2,200,000 in the 15-59 age groups.
Nepali: यस्तै १५ देखि ५९ वर्षको काम गर्ने उमेर अवधिमा करिब २२  लाखको बृद्धि हुने अनुमान छ
English: The population pressure on land will further increase and more resourc es must be directed toward creating new employment opportunities.
Nepali: यसले गर्दा हालकै आर्थिक व्यवस्थाअनुसार भूमितर्फ जनसंख्याको चापमा प्रशस्त बृद्धि हुनजान्छ र यस चापलाई घटाउन कृषितर्फ नयाँ जग्गा आवाद गर्ने तथा कृषि बाहेक अन्य क्षेत्रहरूमा कामको सुविधामा बृद्धि गर्न पर्ने हुन्छ
English: Simply to maintain present per capita income, production must increase.
Nepali: यस बाहेक जनतालाई अहिलेकै आर्थिकस्तरमा राख्न पनि उत्पादनमा पर्याप्त बृद्धि गर्न पर्ने हुन्छ
English: Scarce resources will be absorbed in maintaining income levels rather than increasing them.
Nepali: अझ साधन सीमित भएको वर्तमान स्थितिमा आर्थिक  विकासका समस्या अरु जटिल हुन्छ
English: This emphasized the necessity of undertaken an effective and widespread family planning programme.
Nepali: यसैले जनसंख्या बृद्धि दर घटाउन परिवार नियोजन कार्यक्रमाथि विशेष जोड दिनु आवश्यक भएको छ।
English: Increasing population means greater population density.
Nepali: जनसंख्याको बृद्धि दरको साथै देशको जनघनत्व पनि बढ दै जान्छ
English: At present there is an average of 175 persons per square mile. Because of the topography, cultivable lands in limited and density per cultivable area is mush higher.
Nepali: हुनत नेपाल अधिराज्यमा १७५  , तर नेपालको भौगोलिक स्थिति र बसोबास गर्न सकिने स्थान तथा खेतीयोग्य जग्गाको दृष्टिकोणले विचार गर्दा जनघनत्व आश्चर्यजनक तरिकाले बढव्यक्ति प्रति वर्गमीलमा बस्ने गरेका छन  न गएको छ।
English: As shown in Table 14, population density in the Terai per unit of cultivated area is less than in the hills.
Nepali: तालिका नं. ६ (ख) मा देखाइएअनुसार तराईमा पहाडमा भन्दा जनघनत्व कम भएको देखिन्छ
English: This indicated the desirability of shifting some of the hill population to the Terai.
Nepali: यसबाट पनि पहाडका केही जनसंख्यालाई पूर्वी, पश्चिमी तथा भित्री तराईमा बसोबास गराउन सकिने स्पष्ट छ
English: Unless the transfer is made, per capita production in the hill areas is likely to decline with further population increase.
Nepali: साथै खेतीमा बढी निर्भरता भएको हुनाले बढ दो जनसंख्याको पृष्ठभूमिमा प्रतिव्यक्ति उत्पादन   झन् झन् घट्दै जाने आशंका देखिन्छ।
English: Labour Force
Nepali: श्रमशक्ति
English: The labour force in Nepal is defined as the group above the age of 15: at present the total is estimated to be 4,307,222 as shown in Table 15.
Nepali: यस योजनाको लागि देशको श्रमशक्ति आर्थिक दृष्टिले काममा लागेको १५ वर्ष र सो भन्दा माथिका जनसंख्यालालई लिइएको छ
English: Table 15 shows labour force data. per cent in industry, 1.5 per cent in service, less than 1.0 per cent in commerce and 1.7 per cent in other occupations.
Nepali: तरार्ईको हकमा चाहिं ९०.३ प्रतिशत कृषिमा २.४ प्रतिशत उत्पादनमा, ०.६ प्रतिशत निर्माणमा, २.२ प्रतिशत वाणिज्यमा, १.५ प्रतिशत यातायातमा र २.९ प्रतिशत सेवामा छन्
English: A large proportion of the labour force in non-agricultural activities is found in Kathmandu.
Nepali: यसबाट यो स्पष्ट देखिन्छ कि देशको श्रमशक्तिको धेरै भाग जीविकाको लागि कृषि माथि अवलम्बित छन्
English: In the Terai and in the hills, the agricultural proportion is correspondingly high. A comparative study of the censuses of 1952-54 and 1961-62, shows that 50 per cent of the population was counted as in the labour force in the earlier period with equal male and female participation.
Nepali: २००९-११ को जनगणना र २०१८ को जनगणनाको तुलनात्मक अध्ययनबाट यो स्पष्ट हुन्छ कि २००९-११ मा जम्मा जनसंख्याको ४७.०० प्रतिशत व्यक्तिहरू देशको श्रमशक्तिमा थिए र यो श्रमशक्तिमा पुरुषभन्दा जनानाको योगदान कम थिएन तर २०१८ मा चाहिँ ४६.४ प्रतिशत व्यक्तिहरू मात्र श्रमशक्तिमा छन्
English: By 1961-62 only 43.8 per cent was included. The reason for the decrease is due to the expansion of educational facilities.
Nepali: २००९-११ को गणनाअनुसार  शिक्षित जनसंख्या ४.४ प्रतिशत मात्र थियो र सो शिक्षितहरू मध्ये ६०.९८ प्रतिशतले प्राथमिक शिक्षा, २५.७५ प्रतिशतले माध्यमिक शिक्षा र १३.२७ प्रतिशतले उच्च शिक्षा हासिलगरेका थिए
English: The proportion of the population considered literate in 1952-54 was 4.4 per cent. Of this group, 60 per cent had attended or were attending Primary School, 26 per cent Secondary School and 13 per cent College.
Nepali: तर २०१८ सालको गणना अनुसार ९.८ प्रतिशत जनसंख्या शिक्षित देखिन्छन् तर ती शिक्षितहरू मध्ये ७२.३ प्रतिशतले प्राथमिक, १७.७ प्रतिशतले माध्यमिक ७.० प्रतिशतले एस.एल.सी. तथा इन्टरमिडिएट र सो सरह तथा ३.० प्रतिशतले स्नातक र स्नातकस्तरको परीक्षा पास गरेका छन
English: By 1961-62, 8.9 per cent of the populations were in the literate category. Of these, the Primary School portion had risen to 72 per cent, the Secondary School portion to 18 per cent, 7 per cent in the intermediate degree category and 3 per cent in the higher levels of college training.
Nepali: यसमा विशेषरुपले स्त्री  शिक्षा २००९-११ भन्दा २०१८ सालमा निकै नै बढेको छ र यसकारणले गर्दा श्रमशक्तिमा जनानाको योगदान कम हुनु संभव छ श्रमशक्तिमा प्रवेश गर्ने संख्यामा ज्यादा अध्ययन तिर लाग्ने भएकोले नै २००९-११ मा भन्दा २०१८ मा श्रमशक्तिको प्रतिशत घट्न गएको हो
English: Assuming that the labour force increases at the same rate as the population, and in the same proportion for agriculture and other sectors the pressure on agricultural occupations will increase.
Nepali: जनसंख्याको बृद्धिदरअनुसार श्रमशक्तिमा हुने बृद्धिको विचार गर्दा हालैको आर्थिक व्यवस्था कायम हुन गयो भने कृषि व्यवसाय माथि जनचाप बढ  दै जानेछ
English: Therefore, employment opportunities outside of agriculture muse expand, not only to stimulate economic growth but also to maintain existing income levels.
Nepali: यसैले आर्थिक विकासका लागि मात्रै होइन कि  हालकै जीवनस्तर कायम गर्न पनि कृषि बाहेक अन्य क्षेत्रमा रोजगारको सुविधा र उत्पादनमा बृद्धि गर्नु आवश्यक छ
English: One of the primary objectives of the Third Plan, therefore, is to transfer labour from agriculture to other sectors.
Nepali: तसर्थ  कृषि उत्पादनमा बृद्धि गरी कृषितर्फ निर्भर जनभारलाई अरु क्षेत्रमा लगाई विकासका गति बढाउनु पर्दछ यसैका लागि बिभिन्न क्षेत्रमा हुने उत्पादन तथा व्यवस्थासम्बन्धी कार्यक्रम कार्यान्वित गरिनु पर्दछ।
English: Technical Manpower
Nepali: प्राविधिक जनशक्ति
English: Technically trained manpower is required to implement the development programmes.
Nepali: विभिन्न क्षेत्रमा विकास कार्यक्रम सुचारू रुपले कार्यान्वित गर्नको लागि दक्ष प्राविधिज्ञहरूको आवश्यकता पर्दछ
English: One of the main difficulties in carrying through development projects in the past few years has been the storage of trained technicians.
Nepali: विगत वर्षहरूमा केही कार्यक्रमहरूमा अवरोध उत्पन्न भएको एक मुख्य कारण यस्ता दक्ष प्राविधिज्ञहरूको कमीनै थियो
English: In order to overcome this storage, various training facilities were set up during the First and Second Plan periods.
Nepali: यस कमीलाई पूरा गर्न प्रथम पञ्चवर्षीय र त्रिवर्षीय योजना अवधिमा देश भित्र विभिन्न विषय सम्बन्धी तालिमको सुविधा उपलव्ध गरियो
English: In addition, men and women were sent abroad for training. Although these steps have helped overcome the problem, the shortage is still not fully met.
Nepali: यसबाट धेरै मात्रामा प्राविधिज्ञहरूको कमीको समस्या समाधान भयो, तर प्राविधिज्ञहरू पर्याप्त मात्रामा अझ उपलव्ध गर्न सकिएको छैन
English: More trained manpower will be required as the pace of development activity expands. The following factors must be considered.
Nepali: आगामी वर्षहरूमा विकास  कार्यमा हुने बृद्धिको विचारगर्दा अझ बढी मात्रामा प्राविधिज्ञहरू उपलव्ध गराउन पर्ने कुरामा दुइमत हुन सक्तैन छ
English: 1. The time required to train technicians and professional people.
Nepali: प्राविधिज्ञहरूको उपलव्धिको सम्बन्धमा निम्नलिखित केही कुराको विचार हुनु आवश्यक  प्रथमतः प्राविधिज्ञहरू उपलव्ध गर्न समय लाग्दछ
English: At least five to six years are required to train doctors, engineers and high level technicians.
Nepali: डाक्टर, इन्जिनियर जस्ता उच्चस्तरीय प्राविधिज्ञहरू  उपलव्ध गर्न ५।६ वर्ष प्रतीक्षा गर्नु पर्दछ
English: Two to three years are needed for overseers, nurses and agricultural assistants.
Nepali: ओभरसियर, नर्स, कृषि सहायकहरू उपलव्ध गर्न पनि २।३ वर्ष लाग्दछ
English: Therefore, the training programmes and the numbers to be rained should be determined in terms of a long term development perspective.
Nepali: यसैले तालिम कार्यक्रम निर्धारण गर्दा दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट विचार हुन पर्ने कुरा स्पष्ट छ।
English: For example, those sent for end of the Plan. 2. Experience shows that the ratio of middle level technicians to professional manpower need is at least 3 or 4 to one.
Nepali: दोश्रो कुरा उच्चस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको अनुपातमा मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको संख्या ३।४ गुना हुन पर्ने अनुभवबाट देखिएको छ
English: The ratio of skilled workers such as brick layers and carpenters to middle grade technicians is about four or five to one.
Nepali: यस्तै मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको  अनुपातमा डकर्मी, नकर्मी, सिकर्मी जस्ता निम्नस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको संख्या ४।५ गुना हुन आवश्यक देखिएको छ
English: The experience of other nations shows that middle level technicians will be in short supply, but in Nepal even low level technicians are in short supply.
Nepali: विकासोन्मुख देशहरूमा तल्लो तहको खास गरी मध्यमस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको कमी हुने अरु देशको अनुभवबाट पनि थाहा भएको छ नेपालमा त निम्नतहका प्राविधिज्ञहरूको पनि कमी देखिएको छ
English: In some instances, the aid - giving nations will provide technicians to meet these shortages.
Nepali: प्राविधिज्ञहरू पनि सोझै उपलव्ध गरिने व्यवस्था छ तालिमसम्बन्धी नीति
English: Training Policy Governmental policy is to provide training facilities within the country for all except a few specialists.
Nepali: प्राविधिज्ञहरू तालिम गर्ने सम्बन्धमा योजनामा केही खास विषयमा बाहेक अरु साधारणतयाः महत्वपूर्ण विषयहरूमा देश भित्र तालिमको सुविधा उपलव्ध गर्ने नीति राखिएको छ
English: During the Second Plan, Training facilities were provided within Nepal for middle level technicians.
Nepali: दोश्रो योजनामा मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको लागि मात्र यस्तो सुविधा उपलव्ध गराउने भएकोमा यस योजनामा उच्चस्तरको लागि पनि यस्तो सुविधा उपलव्ध गर्ने लक्ष्य राखिएको छ
English: These will consist of an agricultural college, an engineering college and a medical school.
Nepali: कृषि, इन्जिनीयरिङ्ग र स्वास्थ्यमा
English: Because of the time necessary to establish these institutions, their output will not enter the market until the last years of the Third Plan or in the Fourth Plan.
Nepali: तर यस्तो सुविधा उपलव्ध गर्ने व्यवस्था भए तापनि प्राविधिज्ञ तालिम  गर्न समय लाग्ने भएकोले यी प्राविधिज्ञहरूहरू योजनाको अन्ततिर वा योजना पछि मात्र उपलव्ध गराउन सकिनेछ
English: Therefore, outside training facilities for high level technicians will be expanded.
Nepali: मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको लागि देश भित्र नै अझ बढी तालिमको सुविधा उपलव्ध गराइनेछ र केही विशेष ज्ञान चाहिने र आवश्यक प्राविधिज्ञहरूको संख्या थोरै भए पुग्ने विषयमा बाहेक अरुको लागि देश भित्र नै सुविधा उपलव्ध गराइनेछ
English: At present, there are virtually no training facilities for skilled workers and low level technicians expect in the agriculture and forestry areas.
Nepali: हाल देशमा निम्नस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको लागि कृषि, वन आदि केही विषय छोडी अरुमा तालिमको व्यवस्था छैन
English: Training Facilities Under the foreign scholarship programme students will continue to be sent abroad for training.
Nepali: यसको लागि  प्रत्येक वर्ष विभिन्न छात्रवृत्ति कार्यक्रमअन्तर्गत छात्रहरू तालिमको लागि विभिन्न मित्र राष्ट्रहरूमा पठाइने गरिएको छ
English: In the past three years, the numbers who have been sent abroad is 996. The number 543 is highest in technical fields such as engineering, health, and agriculture.
Nepali: विषयहरूको विचार गर्दा मुख्यतः प्राविधिक विषयहरू खास गरी इन्जिनीयरिंङ्ग, स्वास्थ्य तथा कृषि सम्बन्धी विषयहरूमा तालिम र अध्ययनको लागि पठाइएकाहरूको संख्या सबभन्दा धेरै छ यी  तीन विषयमा ५४३ व्यक्तिहरूलाई तालिम वा अध्ययनमा पठाइएको छ
English: Of the total, 51 per cent or 517 were sent to India, 142 to the United States, 76 to the USSR, 66 to the UK, and 24 to China.
Nepali: अध्ययन वा तालिमको लागि  पठाइएका देशहरूमध्ये भारतमा पठाइएकाहरूको संख्या ५१७ पुगेको छ, जुन कुल अंको ५० प्रतिशत भन्दा बढी छ
English: Students have also been sent to Pakistan, Germany, Israel, Czechoslovakia, Yugoslavia, Poland, Ceylon and Japan.
Nepali: साथै पाकिस्तान, जर्मनी, इजरायल, यूगोस्लाभिया, चेकोस्लाभिया, पोलैण्ड, सिलोन, जापान आदि देशहरूमा पनि तालिम वा अध्ययन गर्न पठाइएको  छ
English: Within Nepal, an additional 470 were trained in agriculture, 181 in forestry, 130 in engineering, 245 in health, 1,087 in primary education, 1,386 in cottage industries, 1,745 in panchayats and 205 in the cooperative sector.
Nepali: देश भित्र उपलव्ध गराइएको तालिमको सुविधाबाट कृषितर्फ  ४७०, बन तर्फ १८१, इन्जिनीयरिङ्गगतर्फ १३०, स्वास्थ्यतर्फ २४५, प्राथमिक शिक्षातर्फ १०८७, घरेलु उद्योगतर्फ १३८६, पञ्चायततर्फ १७४५ र सहकारीतर्फ २०५ व्यक्तिहरूले विभिन्न किसिमको तालिम हासिल गरेका छन्
English: (Detailed data are given in the respective appe nds tables). Trained-Manpower Requirements
Nepali: तालिम सम्बन्धी विस्तृत विवरण तालिका नं. ६(ग) मा दिइएको छ।
English: Table 16 gives an estimate of the additional trained manpower required during the Third Plan, estimated availability and the anticipated gap.
Nepali: तेश्रो योजनाअन्तर्गत कार्यान्वित गरिने कार्यक्रमहरूको लागि आवश्यक प्राविधिज्ञहरूको संख्या र कुल न्यूनता तालिका नं. ६ (घ) मा दिइएकोछ
English: Expansion of Training Facilities
Nepali: तालिमको सुविधामा बृद्धि
English: In order to meet the expanding requirements for trained manpower, existing training facilities will be expanded and new units started.
Nepali: स्वास्थ्य, इन्जिनीयरिङ्ग, कृषिजस्ता क्षेत्रहरूमा उच्चस्तरका प्राविधिज्ञहरू तालिम गर्न आवश्यक सुविधा योजनाकालमा देश भित्र नै उपलव्ध गर्ने नीतिको माथिनै उल्लेख भइसकेको छ
English: As noted above, an engineering college, a medical school, and an agricultural college will be established.
Nepali: यसको लागि एक  कृषि कलेज, एक मेडिकल र एक इन्जिनीयरिङ्ग कलेजको स्थापना गरिनेछ
English: Even with these new facilities available, trained manpower will be inadequate to meet demands.
Nepali: तर योजना अवधिमा यी सुविधाको फाइदा उठाई तालिम समाप्त गर्ने व्यक्तिहरूरको संख्या कम नै हुन्छ
English: Trained personnel from outside will, therefore, continue to be utilized.
Nepali: यसैले योजना अवधिमा योजनाअन्तर्गत कार्यक्रमको सञ्चालनको लागि बाहिर तालिम लिई आउनेहरू माथि नै निर्भर रहनु पर्ने आवश्यकता बारे माथि नै उल्लेख भइसकेको छ
English: There are fourteen training centers for middle -grade technicians.
Nepali: मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरूको लागि हाल करिब १४ स्थायी तालिम केन्द्रहरू उपलव्ध छन्
English: In addition, more limited training programmes are conducted by several government departments.
Nepali: यस बाहेक विभिन्न सरकारी विभागहरूद्वारा आवश्यकताअनुसार तालिम दिने व्यवस्था पनि छ
English: It is evident that additional facilities are required.
Nepali: किनभने निर्माणसम्बन्धी कार्यको लागि विभिन्न प्रकारका प्राविधिज्ञहरूको जरुरत हुन्छ
English: Other facilities will be established for low level technicians.
Nepali: निम्नस्तरका प्राविधिज्ञहरू तालिम गर्न पनि आवश्यक सुविधा उपलव्ध गरिनेछरुपमा हुनु आवश्यक छ
English: Efforts will be made to utilize more effectively the services of the retired soldiers who have received technical training abroad.
Nepali: यस्ता प्राविधिक तालिम हासिल गरी आउने सिपाहीहरूको संख्या प्रत्येक वर्ष ३०० जति पुग्ने अनुमान गरिएकोछ
English: It is estimated that some 300 soldiers with such training retire annually. The largest skill- group consists of machines.
Nepali: यसमा विभिन्न प्रकारका मेशिन सञ्चालनसम्बन्धी तालिम लिई आउनेहरूको संख्या धेरै छ।
English: Technical Assi stance
Nepali: प्राविधिक सहायता
English: The technical assistance which Nepal receives from aid -giving agencies is very important because of the limited number of persons with the essential training and experience available in Nepal.
Nepali: विभिन्न क्षेत्रसम्बन्धी हाम्रो प्राविधिक ज्ञान तथा अनुभव सीमित नै भएको र प्राविधिज्ञहरूको कमी भएको स्थितिमा विभिन्न देशबाट उपलव्ध भएको प्राविधिक सहायताको ठूलो महत्व छ
English: Such assistance, moreover, will stimulate the development of local skills and talents.
Nepali: यस्तो सहायताको मुख्य  उद्देश्य हाल देशमा उपलव्ध प्राविधिज्ञहरूको कमी पूरा गर्न तथा प्राविधिज्ञहरूको बौद्धिक विकासका लागि सहायता गर्नु हो दनु उचित छैन
English: Every effort will be made Nepali Personnel.
Nepali: यस्तो सहायता देशका प्राविधिज्ञहरूको बौद्धिक विकासमा बाधक हुन्
English: PART II DEVELOPMENT PROGRAMMES
Nepali: यसैले प्रतियोगिताको रुपमा नभई कमी पूरा गर्ने रुपमा मात्र विदेशी प्राविधिक सहायताको उपयोग गरिनेछ।
English: CHAPTER VII
Nepali: कृषि विकास
English: Agricultural Development
Nepali: नेपालको आर्थिक व्यवस्थामा कृषिको अत्यन्त महत्वपूर्ण स्थान भएको कुरा सर्वविदित छ
English: In addition to the heavy concentration of the labour force in agriculture, the economy as a whole is dominated by this sector: in 1964-65, 65 per cent of the gross domestic product is estimated to have been derived from this sector and eighty-five per cent of current exports consist of agricultural products.
Nepali: देशको कुलजनसंख्याको करिब ९३ प्र ितशत जीविकाको मुख्य आधार कृषि नै छ २०२१-२२ को अनुमानअनुसार राष्टि्रयआयको ६५ प्रतिशत कृषि क्षेत्रबाट नै उपलव्ध हुन्छ
English: Since, Nepal is an agricultural country with a low yield level of output in comparison with other countries, national output is also very low.
Nepali: देशको निर्यातमा कृषि उत्पादित वस्तुको स्थान करिब ८५प्रतिशत छ।नेपाल कृषि प्रधान देश भएको र कृषिको उत्पादकत्व अरु देशहरूको दाँजोमा ज्यादै कम भएको हुनाले नेपालको राष्टि्रय उत्पादनको स्तर पनि ज्यादै कम छ
English: The world average yields of paddy, maize and wheat are 2,030, 2,080 and 1179 kilograms per hectare; whereas the yields in Nepal are only 1,819, 1,898 and 1,112 kilograms per hectare.
Nepali: धान, मकै, गहूँ विश्वको औसत उत्पादन क्रमशः प्रतिहेक्टर २०३०, २०८०, ११७० किलोग्राम हुन्छ र हाम्रो मुलुकमा यी अनाजहरूको औसत उत्पादन १८१९, १८९८, १११२ किलोग्राम हुन्छ
English: In Japan the average yield per hectare of these food grains is 4,700, 2,700 and2.740 kilograms.
Nepali: जापानमा सोही अनाजहरूको प्रतिहेक्टर औसत उत्पादन क्रमशः ४७००, २७००र २७४० किलोग्राम छ
English: It is evident that a substantial increase in agricultural output can be achieved through improved techniques.
Nepali: यसबाट यो स्पष्ट छ कि, हाम्रो देशमा पनि उन्नत तरिकाहरू अपनाई प्रतिहेक्टर उत्पादन प्रशस्त मात्रामा बढाउन सकिन्छ
English: The expenditures required for improving techniques will be less than those required in other areas.
Nepali: यी तरिकाहरूमा लाग्ने खर्च अरु क्षेत्रहरूको दांजोमा कम छ
English: Since output can be increased at relatively low cost it is imperative, to meet the target of doubling national income within fifteen years, that major stress be given the development agriculture. Present Condition
Nepali: यसैलेकृषि तर्फ कम खर्चमा उत्पादन बढाउने संभावनाको विचार गर्दा १५ वर्षमा राष्टि्रय आयलाई दोब्बर गर्ने हाम्रो दीर्घकालीन लक्ष्य पूरा गर्न कृषि विकासमा बढी जोड दिनु पर्ने स्पष्ट छ।
English: In the First and Second Plan periods, special attention was given the establishment of experimental farms and livestock centres and the training of middle-grade technicians. At present there are eleven agronomy farms, four crop protection centres, an agricultural implement research and production unit, 16 horticulture centres, four livestock breeding units, two sheep breeding centres, three pig farms two poultry farms, one hatchery, one research station, 33 veterinary hospitals and dispensaries, three cheese centres, one central dairy, seven fishery units, a resettlement centre and a tractor station.
Nepali: प्रथम तथा द्धितीय योजनाकाल भित्र कृषि विकासका लागि आवश्यक विभिन्न फार्म तथा पशुकेन्द्रहरूको स्थापना र विभिन्न प्रोजेक्टहरूमाकाम गर्ने मध्यस्तरका प्राविधिज्ञहरूलालई तालिममा विशेष जोड दिईएको थियो।हाल एग्रोनमीतर्फ देशका विभिन्न आवहवा भएको स्थानहरूमा कुल ११ वटा अनाज विकास केन्द्रहरू, ४ वटा बाली संरक्षण केन्द्र्रहरू, वीरगञ्जमा १ कृषि औजार अनुसन्धान तथा उत्पादन केन्द्र, १६ वटा फलफूल तथा सागपात विकास केन्द्रहरू, ४ वटा पशु -प्रजनन केन्द्रहरू, २ भेडा प्रजनन केन्द्रहरू, ३ सुंगुर केन्द्रहरू, २ बु्रडर फार्म, १ अनुसन्धान केन्द्र, १ चल्ला उत्पादन केन्द्र, ३३ वटा भेटेरिनरी अस्पताल तथा डिस्पेन्सरी, ३ चीज उत्पादन केन्द्र, १ दुग्ध प्रशोधन केन्द्र, ७ मत्स्य फार्महरू, १ चालु पुनर्वास प्रोजे क्ट (नवलपुर), १ राप्ती ट्रेक्टर केन्द्र आदिछन्।
English: During the Second Plan period 680 middle-grade technicians were trained.
Nepali: तालिमको क्षेत्रमा दोश्रो योजना अवधि भित्र कृषि स्कूलमा ६८० मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरूले तालिम प्राप्त गरे
English: One or more middle-grade technician was sent to 53 of the 75 development districts to participate in the extension programme.
Nepali: समस्त अधिराज्यका ७५ विकास जिल्लाहरूमध्ये ५३ विकास जिल्लामा कृषि प्रसार कार्य चलाउन एक या बढी मध्यस्तरीय प्राविधिज्ञहरू पठाइए।
English: Problems of Agricultural Development
Nepali: कृषि विकासका वर्तमान समस्या
English: This will be discussed later. The essential factors for increasing production are improved seeds, fertilizer, irrigation, crop protection, and improved implements. Unless these factors are effectively combined, agricultural production will not rise.
Nepali: दोश्रो वर्तमान भूमिव्यवस्थामा उत्पादन बृद्धि गर्न चाहिने प्रोत्साहन मिल्दैन, यस प्रोत्साहन प्रदान गर्नका लागि भूमिसुधार कार्यक्रम- (क) उन्नतबीजविजन, (ख) मलखाद, (ग) सिँचाइ,(घ) बाली संरक्षण,(ङ) उन्नत औजारहरू हुन्
English: As most of the culti9vators in Nepal are illiterate, they are hesitant to change from their traditional system of cultivation to modern techniques.
Nepali: उक्त साधनहरूको उपयोग बढी मात्रामा नभएसम्म कृषिमा उत्पादन बढचालू गरिएको छ, जसको पछि उल्लेख गरिनेछ
English: The seeds used by cultivators are of low quality and subject to insect damage.
Nepali: कृषि उत्पादन बढाउन चाहिने मुख्य साधनहरू्न सक्तैन
English: As a result, yields are low. Thus if improved seeds were uses, a ten per cent increase in production could be achieved.
Nepali: हाम्रा कृषकहरू ज्यादा त अशिक्षित भएको हुँदा परम्परा चलिआएको पद्धति छाडी आधुनिक पद्धति अपनाउन गाह्रो मान्छन्
English: The yield of land declines after continuous cultivation without use of fertilizers. Fertilizers should be applied to maintain and increase crop production.
Nepali: हाल हाम्रा कृषकहरूले उपयोग गर्ने वीजविजन निम्नस्तरको हुनुको साथै रोग किराहरूको आक्रमण पनि प्रशस्त हुने हुनाले उत्पादन तथा अन्नको परिणाम कम हुन्छ
English: One of the reasons for low yields is the very limited use of fertilizers.
Nepali: तसर्थ यसको बदला उन्नत बीउ मात्र लगाएको खण्डमा पनि सजिलैसँग १० प्रतिशत उत्पादन बढ्नेछ।
English: Research has shown that the use of one ton of chemical fertilizer will increase food grain production by some ten tons.
Nepali: दै जाने कुरा स्वाभाविक हो तसर्थ बाली हेरी चाहिने मात्रामा विभिन्न किसिमको मलखाद ठीक मात्रामा प्रयोग गर्नु पर्दछ खेतमा मलखादको प्रयोग नगरी लगातार बाली लिँदै जानाले सो खेतको उर्वराशक्ति घट ।मलखादको प्रयोगमा हाम्रा कृषकहरूले उतिसारै ध्यान नदिनुको कारणले उत्पादन ज्यादै कम भएको हो
English: When the cost of fertilizer and the value of the additional output are taken into account, one rupee spent on fertilizers will bring a return of four rupees.
Nepali: अन्वेषण अनुसन्धानद्वारा यो कुरा पुष्टि भइसकेको छ कि १ मेटि्रक टन रासायनिक मलको प्रयोग गर्नाले १० मेटि्रक टन रासायनिक मलको प्रयोग गर्नाल  े १० मेटि्रक टन खाद्यान्नको उत्पादनमा बृद्धि हुन्छ अर्थात १ रूपैयाँमलखादमा खर्च गर्नाले ४ रूपैयाँ बराबरको आम्दानी बढी हुन्छ।
English: There are only limited irrigation facilities in Nepal.
Nepali: सिँचाइको सुविधा हाम्रो कृषि पद्धतिमा हालसम्म बहुतै कम मात्रामा उपलव्ध भएको छ
English: Where such facilities are available, they have not been properly utilized.
Nepali: सिँचाइकोसुविधा भएको ठाउँमा पनि त्यसको राम्रो उपयोग भएको छैन
English: Although a part of food crops is destroyed by insects cultivators have not given sufficient attention to crop protection. As a result some 15 per cent of the total output is lost through damage.
Nepali: खास गरी हाम्रो तराईका धेरै जिल्लाहरूमा प्रति हेक्टर रू. १७।- सिँचाइमा खर्च गरी सजिलै सँग २ गुना उत्पादन बढाउन सकिन्छ।हाम्रा खेत तथा अन्नको भण्डारमा रोग कीराले ज्यादा नोक्सान गरे तापनि बाली तथा भण्डारहरूमा यी रोग कीरा आदिबाट संरक्षण गर्न कृषकहरूले अहिलेसम्म उ त्तिको ध्यान नदिनाको फलस्वरुप वर्षभरमा कुल उत्पादनको १५ प्रतिशत यस्तै रोग कीराहरूको आक्रमणबाट नोक्सान भएको छ