CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: Wisdom is before the face of one who has understanding, but the eyes of a fool wander to the ends of the earth.
Nepali: ठीक विचार भएको मानिसले सधै ज्ञानको बिषयमा सोचिरहन्छ तर मूर्ख मानिसले सधैं टाडा-टाडा ठाउँको सपना देख्छ।
English: A foolish son brings grief to his father, and bitterness to her who bore him.
Nepali: मूर्ख छोरोले उसको बाबुलाई शोक दिइरहन्छ, अनि आफूलाई जन्म दिने आमालाई पीर मार्कामा पार्छ।
English: Also to punish the righteous is not good, nor to flog officials for their integrity.
Nepali: अन्याय नगरी दण्ड दिनु गल्ती हो। यसरी नै ईमानदार अगुवाहरूलाई ठीक काम गरे बापत सजाय दिनु अनुचित हो।
English: He who spares his words has knowledge. He who is even tempered is a man of understanding.
Nepali: एकजना ज्ञानी मानिस सजिलै रिसाउँदैन। ज्ञानी मानिसले होशियारसित शब्द प्रयोग गर्दै बात मार्छ।
English: Even a fool, when he keeps silent, is counted wise. When he shuts his lips, he is thought to be discerning.
Nepali: चुपचाप बसे मूर्खलाई पनि ज्ञानी ठानिन्छ अनि जसले उसको मुखतालाई बन्द राख्छ ऊ विवेकी देखिन्छ।
English: An unfriendly man pursues selfishness, and defies all sound judgment.
Nepali: एक्ले बस्ने मानिसले उसका आफ्नै स्वार्थी इच्छाहरू पूरा गर्न खोज्छ। उसले विवेकपूर्ण सल्लाहलाई गिल्ला गर्छ।
English: A fool has no delight in understanding, but only in revealing his own opinion.
Nepali: मूर्ख मानिसले अर्काको अर्ति सुन्न रूचाउँदैन। त्यस्तो मानिसले उसको आफ्नै मात्र विचार व्यक्त गर्न चहान्छ।
English: When wickedness comes, contempt also comes, and with shame comes disgrace.
Nepali: जब दुष्टता आउँछ, तब घृणा पनि आउँछ, अनि अपमानसित बदनाम आउँछ।
English: The words of a man's mouth are like deep waters. The fountain of wisdom is like a flowing brook.
Nepali: मानिसका बचनहरू गहिरो पानी झैं हुन्, ज्ञानको स्रोत एउटा बेग्ले बग्ने झरना झैं हो।
English: To be partial to the faces of the wicked is not good, nor to deprive the innocent of justice.
Nepali: एकजना दोषी मानिसको पक्ष लिएर निर्दोष मानिसलाई अन्याय गर्नु अत्यन्तै अनुचित हो।
English: A fool's lips come into strife, and his mouth invites beatings.
Nepali: मूर्खहरूको ओंठहरूले बहस ल्याउँछ उसको मुखले थप्पड खोज्छ।
English: A fool's mouth is his destruction, and his lips are a snare to his soul.
Nepali: मूर्खको मुखले उस माथि विपत्ति ल्याउँछ, उसको ओठहरू एउटा पासो जस्तै हो उसको आफ्नै जीवनलाई समात्छ।
English: The words of a gossip are like dainty morsels: they go down into a person's innermost parts.
Nepali: मानिसहरू सधैं बदनाम गराउने झूटा कुराहरूले बहकाउने मानसिको मुखबाट सुन्न मन पराउँछन, अनि त्यस्ता कुराहरू मीठो भोजन झैं पेट भित्र जान्छन्।
English: One who is slack in his work is brother to him who is a master of destruction.
Nepali: यो निश्चय हो कि जसले आफ्नो काम अल्छी गरि गर्छ, त्यो सर्वनाश गर्नेको भाइ जत्ति कै हो।
English: The name of Yahweh is a strong tower: the righteous run to him, and are safe.
Nepali: परमप्रभुको नाम एउटा दृढ किल्ला झैं हो, धर्मीहरू यसभित्र कुद्छन् र सुरक्षित रहन्छन्।
English: The rich man's wealth is his strong city, like an unscalable wall in his own imagination.
Nepali: एकजना धनी मानिसको सम्पत्ति उसको निम्ति बलियो किल्ला झैं हो, उसले यसलाई अग्लो पर्खाल जस्तो सम्झिन्छ।
English: Before destruction the heart of man is proud, but before honor is humility.
Nepali: मानिसको पतन हुनु अघि उसको मनमा अहंकार आउँछ तर नम्रता आदरको अघि आउँछ।
English: He who gives answer before he hears, that is folly and shame to him.
Nepali: जसले कुरा सुन्न अघि उत्तर दिन्छ ऊ झमेला गराउँने मूर्ख हो।
English: A man's spirit will sustain him in sickness, but a crushed spirit, who can bear?
Nepali: जब मानिस बिमारी हुन्छ उसको आत्माले उसलाई बीमार सहने शक्ति दिन्छ, तर चोट लगेको आत्मालाई कसले सहन सक्छ?
English: The heart of the discerning gets knowledge. The ear of the wise seeks knowledge.
Nepali: एकजना विवेकशीलले मानिसले सधैं केही चीज सिक्न चाहँन्छ। एउटा ज्ञानी मानिसले ज्ञान लिन ध्यान दिएर सुन्छ।
English: A man's gift makes room for him, and brings him before great men.
Nepali: उपहारले एकजना मानिसको निम्ति ढोका उर्घाछ, अनि त्यो मानिस महापुरूषहरूको सामुन्ने पुग्न सक्छ।
English: He who pleads his cause first seems right; until another comes and questions him.
Nepali: आफ्नो मुद्दाको बारेमा बोल्ने पहिलो मानिस, अर्को मानिसबाट केरकार नहुञ्जेलसम्म सही जस्तो लाग्छ।
English: The lot settles disputes, and keeps strong ones apart.
Nepali: गोला हालेर झगडा मोटिन्छ अनि शक्तिशाली प्रति-द्वन्द्विहरूलाई छुट्टाइन्छ।
English: A brother offended is more difficult than a fortified city; and disputes are like the bars of a castle.
Nepali: यदि साथीलाई अपमान गरेर उसलाई मनाउनु एउटा बलियो पर्खालले घेरिएको शहरलाई कब्जा गर्नु भन्दा गाह्रो पर्छ।
English: A man's stomach is filled with the fruit of his mouth. With the harvest of his lips he is satisfied.
Nepali: आफ्नो मुखको फलले मानिसले पेट भर्छ, जे उसको ओठले उत्पन्न गर्छ त्यसमा ऊ सन्तुष्ट हुन्छ।
English: Death and life are in the power of the tongue; those who love it will eat its fruit.
Nepali: आफैंले बोलेको शब्दहरूले आफैंलाई जीवन अथवा मृत्यु बोलाइ दिन्छ। यसर्थ बोल्नु मन पराउने मानिसले आफूले बोलेको शब्दहरूले के ल्याँउछ स्वीकार्नु तत्पर रहनु पर्छ।
English: Whoever finds a wife finds a good thing, and obtains favor of Yahweh.
Nepali: जसले पत्नी भेटूछ उसले उत्तम कुरो भेटूयो। परमप्रभुबाट उसले अनुग्रह प्राप्त गरेको छ।
English: The poor plead for mercy, but the rich answer harshly.
Nepali: गरीब मानिसहरूलाई दयाको भिक्षा चाहिन्छ तर धनी मानिसहरूले खस्रो जवाफ दिन्छन्।
English: A man of many companions may be ruined, but there is a friend who sticks closer than a brother.
Nepali: धेरै मित्रहरू भएको मानिसले आफैंलाई हानी गर्छ, तर कुनै भित्र यस्तो पनि हुन्छ जो आफ्नै दाज्युभाई भन्दा पनि विश्वासीहुन्छ।
English: Better is the poor who walks in his integrity than he who is perverse in his lips and is a fool.
Nepali: कुटिलता पूर्ण प्रयोग गर्ने मूर्ख भन्दा निष्कलंक गरीब असल हो।
English: It isn't good to have zeal without knowledge; nor being hasty with one's feet and missing the way.
Nepali: बिनाज्ञान उत्साहीत हुनु राम्रो होइन। यदि तिमी धेरै हतार गर्छौ भने विराउने छौ।
English: The foolishness of man subverts his way; his heart rages against Yahweh.
Nepali: मानिसले आफ्नै भूलले आफ्नो जीवन नष्ट पार्छ, तर त्यसको दोष परमप्रभुलाई लगाउँछ।
English: Wealth adds many friends, but the poor is separated from his friend.
Nepali: धनले धेरै मित्रहरू बनाउँछ, तर गरीबलाई आफ्नै भित्रले पनि त्यागि दिन्छ।
English: A false witness shall not be unpunished. He who pours out lies shall not go free.
Nepali: झूटो गवाहीले सजाय पाउँछ नै अनि जुन मानिस झूटो बोलिरहन्छ त्यो बाँच्नु सक्तैन।
English: Many will entreat the favor of a ruler, and everyone is a friend to a man who gives gifts.
Nepali: धेरै मानिसहरूले शासकको निगाह खोजछन् अनि प्रत्येकले उदार मानिसको साथी बन्न चाहन्छ। अनि असल मानिसको मित्र हुन चाहन्छ।
English: All the relatives of the poor shun him: how much more do his friends avoid him! He pursues them with pleas, but they are gone.
Nepali: गरीब मानिस सित आफन्तहरू पनि टक्‌टकिन्छन्। साथी भाइहरू पनि त्यस गरीब मानिस देखि पर-पर बस्न चाहन्छन्। उसले जति नै बिन्ति गरोस् कसैले सहायता गर्दैन।
English: He who gets wisdom loves his own soul. He who keeps understanding shall find good.
Nepali: बुद्धि प्राप्त गर्नेले आफ्नै जीवनलाई माया गर्छ। जसले आफ्नो समझ शक्ति बढाउँछ ऊ सधैं उन्नति गरिरहन्छ।
English: A false witness shall not be unpunished. He who utters lies shall perish.
Nepali: एकजना झूटो गवाही दिनेलाई दण्ड दिइने छ। जसले झूटो बोल्छ त्यो ध्वंश हुनेछ।
English: Delicate living is not appropriate for a fool, much less for a servant to have rule over princes.
Nepali: मूर्ख धनी हुनुहुँदैन यस्तै प्रकार एकजना नोकरले राजकुमारमाथि शासन गर्नु हुँदैन।
English: The discretion of a man makes him slow to anger. It is his glory to overlook an offense.
Nepali: ज्ञानी मानिस रिसाउनमा ढिलो हुन्छ अनि गल्ती गर्नेलाई क्षमा दिनु उसको यशको लागि राम्रो हुन्छ।
English: The king's wrath is like the roaring of a lion, but his favor is like dew on the grass.
Nepali: राजाको क्रोध सिंहको गर्जन जस्तो हो, अनि उसको निगाह घाँसमा परेको शीतको थोपा जस्तो हो।
English: A foolish son is the calamity of his father. A wife's quarrels are a continual dripping.
Nepali: मूर्ख छोरो बाबुको लागि विनाशको बाढी हो, अनि झगडालु पत्नी नित्त्य पानी चुहुने घर जस्तै हो।
English: House and riches are an inheritance from fathers, but a prudent wife is from Yahweh.
Nepali: धन सम्पत्ति तथा घर आफ्नो आमा-बाबुबाट पाइन्छ, तर विवेकशील पत्नी चाहिँ परमप्रभुबाट आउँछे।
English: Slothfulness casts into a deep sleep. The idle soul shall suffer hunger.
Nepali: अल्छीपनले गहिरो निद्रा लगाँउछ, अनि अल्छी मानिस भोक भोकै रहन्छ।
English: He who keeps the commandment keeps his soul, but he who is contemptuous in his ways shall die.
Nepali: जसले कानून मानेर चल्छ उसको जीवन सुरक्षित हुन्छ, तर जसले आफूले के गर्यो त्यसको विषयमा वास्ता गर्दैन भने त्यो मर्नेछ।
English: He who has pity on the poor lends to Yahweh; he will reward him.
Nepali: गरीब माथि दया गर्नु परमप्रभुलाई सापट दिनु हो। अनि परमप्रभुले उसलाई र्फिता तिर्नु हुनेछ।
English: Discipline your son, for there is hope; don't be a willing party to his death.
Nepali: सुध्रिने आशा अझै छ भने तिम्रो छोरालाई शिक्षा देऊ नत्र भने तिमीले उसको मृत्युको लागि सहयोग गरेका हुनेछौ।
English: A hot-tempered man must pay the penalty, for if you rescue him, you must do it again.
Nepali: यदि कसैलाई सजिलै रीस उठ्छ भने, उसले त्यसको मूल्य चुकाउनु पर्छ। यदि तिमी उसलाई बचाउँछौ भने उसले त्यो गल्ती दोहर्याइरहन्छ।
English: Listen to counsel and receive instruction, that you may be wise in your latter end.
Nepali: उपदेश सुन अनि अनुशासीत भई बस। यस प्रकार अन्त्यमा तिमी ज्ञानी हुनेछौ।
English: There are many plans in a man's heart, but Yahweh's counsel will prevail.
Nepali: मानिसले हृदयमा अनेकौं कुराहरू गर्न भनी सोच्छ, त्यही हुन्छ जो परमेश्वरले चाहनु हुन्छ।
English: That which makes a man to be desired is his kindness. A poor man is better than a liar.
Nepali: विश्वासले मानिसलाई आनन्दायक बनाउँछ, यसकारण झूट हुनु भन्दा गरीब हुनु नै असल हो।
English: The fear of Yahweh leads to life, then contentment; he rests and will not be touched by trouble.
Nepali: परमप्रभु प्रतिको डरले जीवन दिन्छ र व्याक्तिका आवश्यकताहरू पूरा हुन्छन अनि दुःखले उसलाई छुन सक्दैन।
English: The sluggard buries his hand in the dish; he will not so much as bring it to his mouth again.
Nepali: एकजना अल्छेले उसको हात भाडा भित्र हाल्छ, तर उसले त्यसलाई उठाएर आफ्नो मुखमा पुर्याउँदैन्।
English: Flog a scoffer, and the simple will learn prudence; rebuke one who has understanding, and he will gain knowledge.
Nepali: मूर्खलाई सजाय देऊ ताकि अनुभव नभएकाहरू विवेकशील होउन्।
English: He who robs his father and drives away his mother, is a son who causes shame and brings reproach.
Nepali: जसले आफ्नो बाबुलाई नराम्रो व्यवहार गर्छ, अनि आफ्नो आमालाई टाढा खेद्छ ऊ लाजमर्दो कलंकित छोरा हो।
English: If you stop listening to instruction, my son, you will stray from the words of knowledge.
Nepali: हे मेरो छोरो, यदि तिमीले अनुशासनलाई ध्यान दिन छाड्‌यौ भने तिमी ज्ञानी वचनहरूबाट पनि टाढिन्छौ।
English: A corrupt witness mocks justice, and the mouth of the wicked gulps down iniquity.
Nepali: झूटो गवाहीले न्यायको खिल्ली उडाउँछ। दुष्ट मानिसहरू द्वारा भनेका कुराहरूले अझ दुष्टता मात्र बढाउँछ।
English: Penalties are prepared for scoffers, and beatings for the backs of fools.
Nepali: जसले आफैंलाई अरू भन्दा असल सम्झन्छ उसले सजाय भोग्नु पर्छ। त्यस्तो मूर्खहरूले कुटाई भेट्छन्।
English: Wine is a mocker, and beer is a brawler. Whoever is led astray by them is not wise.
Nepali: दाखरस उपहास गरिने बस्तू हो, निगार चाहिँ एउटा झगडा ल्याउने चीज हो। जो यसको प्रभावमा पर्छ ऊ ज्ञानी हुने छैन।
English: The terror of a king is like the roaring of a lion. He who provokes him to anger forfeits his own life.
Nepali: राजाको क्रोध सिंहको गर्जन झैं हो, जसले उसलाई क्रोधित बनाउँछ आफ्नो जीवनलाई खतरामा पार्छ।
English: It is an honor for a man to keep aloof from strife; but every fool will be quarreling.
Nepali: झगडा गर्न अस्वीकार गर्ने मानिस आदरणीय हुनेछ तर मूर्ख मानिस त सदैव झगडाको लागि तत्पर रहन्छ।
English: The sluggard will not plow by reason of the winter; therefore he shall beg in harvest, and have nothing.
Nepali: एउटा अल्छे मानिसले शरद ऋतुमा खेत जोत्दैन, समयमा उसले अन्नहरू खोज्छ अनि त्यहाँ केही हुँदैन्।
English: Counsel in the heart of man is like deep water; but a man of understanding will draw it out.
Nepali: मानिसहरूको हृदयमा रहेका कुराहरू गहिरो कुवाको पानी जस्तै हुन्, तर समझदार मानिसले त्यो तानेर निकाल्छ।
English: Many men claim to be men of unfailing love, but who can find a faithful man?
Nepali: धेरै मानिसहरूले भन्ने गर्छन तिनीहरू विश्वास योग्य मानिस छन्, तर विश्वासनीय मानिस कसले भेटून सक्छ?
English: A righteous man walks in integrity. Blessed are his children after him.
Nepali: एकजना धर्मी मानिस सधै ईमान्दारी पूर्वक बास्छ र उसका नानीहरूलाई पाछि फायदा पुर्याउँछ।
English: A king who sits on the throne of judgment scatters away all evil with his eyes.
Nepali: जब राजा उनका मानिसहरूको न्याय गर्नु बस्छन् उनले दुष्टतालाई आफ्नै आँखाले छानबिन गर्छन्।
English: Who can say, "I have made my heart pure. I am clean and without sin?"
Nepali: के कसैले म शुद्ध छु भनि दावी गर्न सक्छ? के कुनै मानिसले दावी गर्न सक्छ की ऊ आफ्नो पापबाट शुद्ध हुन सक्छ?
English: Differing weights and differing measures, both of them alike are an abomination to Yahweh.
Nepali: परमप्रभुले त्यो तौल र नापहरूलाई घृणा गर्नुहुन्छ जुन बेठीक छन्।
English: Even a child makes himself known by his doings, whether his work is pure, and whether it is right.
Nepali: एउटा बालकलाई उसको चाल-चलनबाट पनि जान्नु सकिन्छ उसको व्यवहार असल छ की छैन।
English: The hearing ear, and the seeing eye, Yahweh has made even both of them.
Nepali: परमप्रभुले देख्ने आँखा र सुन्ने कान दुबैलाई सृष्टि गर्नु भयो।
English: Don't love sleep, lest you come to poverty. Open your eyes, and you shall be satisfied with bread.
Nepali: यदि तिमी धेरै सुत्न मन पराउछौं भनें। तिमी गरीब हुने छौ। जागा रहो अनि तिमीसंग प्रशस्त खाने कुरा हुनेछ।
English: "It's no good, it's no good," says the buyer; but when he is gone his way, then he boasts.
Nepali: राम्रो छैन! यो राम्रो छैन! भन्दै ग्राहकले किन्छ तर पछि उसले भाउ कसेकोमा आफैंलाई प्रशंसा गर्छ।
English: There is gold and abundance of rubies; but the lips of knowledge are a rare jewel.
Nepali: सुन अनि धेरै लालमणिहरू छन्, तर ज्ञानीको भाषण, निखुर गहना हो।
English: Take the garment of one who puts up collateral for a stranger; and hold him in pledge for a wayward woman.
Nepali: एउटा अपरिचित मानिसलाई उधारो दिन्छौं भने उसको कोट बन्धक लेऊ। निश्चित होऊ की उसले तिमीलाई ती विदेशीहरूको बन्धकको रूपमा केहि दिन्छ।
English: Fraudulent food is sweet to a man, but afterwards his mouth is filled with gravel.
Nepali: छल गरि कमाएको अन्न खान मीठो लाग्छ, तर अन्तमा त्यसले मुखभरी ढुङ्गा चपाए जस्तो हुन्छ।
English: Plans are established by advice; by wise guidance you wage war!
Nepali: कुनै योजना बनाउनु अघी राम्रो सल्लाह गर्नु। यदि युद्धमा जानु छ भने असल मार्गदर्शन लिनु।
English: He who goes about as a tale-bearer reveals secrets; therefore don't keep company with him who opens wide his lips.
Nepali: अर्काको गोप्यनीय कुराहरू भन्ने मानिसलाई भरोसा गर्न सकिँदैन। यसर्थ धेरै बोल्ने मानिसबाट जोगिएर बस।
English: Whoever curses his father or his mother, his lamp shall be put out in blackness of darkness.
Nepali: यदि कुनै मानिसले आफ्ना आमा-बाबुलाई सराप्छ भने उसको बत्ती राती अन्धकारको बीचमा निभ्ने छ।
English: An inheritance quickly gained at the beginning, won't be blessed in the end.
Nepali: यदि तिमी सित भएको सम्पत्ति तिमीले छिटो छिटो र सजिलै हासिल गरेको भए यो अन्तमा आशिषपूर्ण हुनेछैन।
English: Don't say, "I will pay back evil." Wait for Yahweh, and he will save you.
Nepali: यसो नभन, “म दुष्टको बदला लिनेछु।” परमप्रभुको निम्ति पर्ख अनि उहाँले तिम्रो रक्षा गर्नु हुनेछ।
English: Yahweh detests differing weights, and dishonest scales are not pleasing.
Nepali: परमप्रभुले गलत तौललाई घृणा गर्नु हुन्छ अनि झूटा तराजूहरू असल होइनन्।
English: A man's steps are from Yahweh; how then can man understand his way?
Nepali: मानिसले चाल्ने प्रत्येक कदम नै परमप्रभुले तोक्नु हुन्छ। तब मानिस कसरी जान्दछ कि उसको जीवनमा के परी आँउछ।
English: It is a snare to a man to make a rash dedication, then later to consider his vows.
Nepali: परमप्रभुलाई भाकल गर्न अघि नै सोचेर भाकल गर्नु, पछि पछुताउनु नपरोस कि “मैले यस्तो भाकल नगर्नु पर्ने रहेछ।”
English: A wise king winnows out the wicked, and drives the threshing wheel over them.
Nepali: एकजना ज्ञानी राजाले दूष्टहरूलाई भूस निफाने झैं गरी छुट्टायाउनछन् अनि तिनीहरूलाई सजाय दिन्छन्।
English: The spirit of man is Yahweh's lamp, searching all his innermost parts.
Nepali: एकजना मानिसको आत्मा परमप्रभुको दियो हो जसले उसको आत्माको गहिराई देखाउछ।
English: Love and faithfulness keep the king safe. His throne is sustained by love.
Nepali: यदि राजा विश्वासी र सत्यवादी छन् भने, उसले शक्ति सुरक्षित राख्नु सक्छन्। उसको विश्वासनीयताले उसको राज्य बलियो राख्ने छ।
English: The glory of young men is their strength. The splendor of old men is their gray hair.
Nepali: एकजना जवान मानिसको गौरव उसको बल हो, अनि एउटा बूढो मानिसको गौरव उसको फूलेको केश हो।
English: Wounding blows cleanse away evil, and beatings purge the innermost parts.
Nepali: कुटाइले चोट पुर्याउ र खराबी हटाउँछ अनि मुक्कारहरूले भित्रि जीवलाई सफा गर्छ।
English: The king's heart is in Yahweh's hand like the watercourses. He turns it wherever he desires.
Nepali: राजाको हृदय परमप्रभुको हातमा हुन्छ, र त्यो खोलाको पानीझैं जता पायो उतै उहाँले बगाइ दिनु हुन्छ।
English: Every way of a man is right in his own eyes, but Yahweh weighs the hearts.
Nepali: मानिसले आफ्नो नजरमा आफ्नो सम्पूर्ण व्यवहार सही देख्छ। तर परमप्रभुले हृदयमा के छ त्यो जाँच गर्नुहुन्छ।
English: To do righteousness and justice is more acceptable to Yahweh than sacrifice.
Nepali: बलिदानहरू भन्दा, मानिसहरूले सही अनि न्याय काम गर्नु परमप्रभुको निम्ति अधिक महत्वपूर्ण हुन्छ।
English: A high look, and a proud heart, the lamp of the wicked, is sin.
Nepali: घमण्डी आँखा अनि गर्वले भरिएको मन पाप हो, र यिनीहरूले दुष्ट मानिसको दुष्टता चिनाउन प्रदीपको सलेदोको काम गर्छन्।
English: The plans of the diligent surely lead to profit; and everyone who is hasty surely rushes to poverty.
Nepali: लगनशीलको योजनाहरूले मानिसहरूलाई लाभ गराउँछ, र हतार गर्नाले निश्चय दरिद्रता ल्याउँछ।
English: Getting treasures by a lying tongue is a fleeting vapor for those who seek death.
Nepali: झूटो बोलेर कमाएको सम्पत्ति वाफ झैं अस्थिर हुन्छ अनि त्यो घातक पासो बनिन्छ।
English: The violence of the wicked will drive them away, because they refuse to do what is right.
Nepali: दुष्ट मानिसहरूले गरेको नराम्रो कामले तिनीहरूलाई ध्वंश पार्छ। जुन संगत छ त्यो गर्नु यी मानिसहरू अस्वीकार गर्छन्।
English: The way of the guilty is devious, but the conduct of the innocent is upright.
Nepali: दुष्ट मानिसहरू सधैं अर्कालाई ठग्ने हुन्छन् तर असल मानिसहरू ईमान्दार र न्याय संगतका हुन्छन्।
English: It is better to dwell in the corner of the housetop, than to share a house with a contentious woman.
Nepali: एउटी झगडालु पत्नी सित घर भित्र बस्नु भन्दा शान्ति सित घरको एककुनामा बस्नु शान्तिमय हुन्छ।
English: The soul of the wicked desires evil; his neighbor finds no mercy in his eyes.
Nepali: दुष्ट मानिसहरू सधैं खराब काम गर्न खोज्छन् अनि तिनीहरूले वरिपरि भएका मानिसहरूलाई दया देखाउँदैन।
English: When the mocker is punished, the simple gains wisdom. When the wise is instructed, he receives knowledge.
Nepali: दुष्ट मानिसहरूले सजाय पाउँदा सरल मानिसहरूले ज्ञान पाउँछन्। जब बुद्धिमानी मानिसहरूलाई अनुशाशित बनाइन्छ तिनीहरू अझैं ज्ञानी हुन्छन्।
English: The Righteous One considers the house of the wicked, and brings the wicked to ruin.
Nepali: परमप्रभुले दुष्ट मानिसहरूको घर माथि नजर राख्नु हुन्छ अनि दुष्ट मानिसहरूलाई ध्वंश पार्नु हुन्छ।
English: Whoever stops his ears at the cry of the poor, he will also cry out, but shall not be heard.
Nepali: यदि कुनै गरीब मानिसले पुकार्दा कसैले कान थुन्छ भने उसले पुकार्दा पनि कसैले सुन्दैन।
English: A gift in secret pacifies anger; and a bribe in the cloak, strong wrath.
Nepali: गुप्तरूपले दिइएको उपहारले रीस शान्त पार्छ। लुकाएर दिएको घूसले अझै डरलाग्दो क्रोधलाई पनि शान्त पारिदिन्छ।
English: It is joy to the righteous to do justice; but it is a destruction to the workers of iniquity.
Nepali: न्यायले इमान्दार मानिसहरूलाई आनन्दित तुल्याँउछ, तर कुकर्मीहरूलाई यसले भयभित पार्छ।
English: The man who wanders out of the way of understanding shall rest in the assembly of the dead.
Nepali: जो मानिस समझदारीको मार्गबाट बरालिन्छ ऊ अन्तमा मृत मानिसहरू सँग समाप्त हुन्छ।
English: He who loves pleasure shall be a poor man. He who loves wine and oil shall not be rich.
Nepali: जसले सूख-भोगलाई प्रेम गर्छ ऊ दरिद्र बन्छ। जसले दाखरस अनि तेललाई प्रेम गर्छ ऊ धनी हुनु सक्दैन्।
English: The wicked is a ransom for the righteous; the treacherous for the upright.
Nepali: एउटा दुष्ट मानिस एउटा धर्मी मानिसको निम्ति उद्धारक हुनेछ, अनि त्यसरीनै एउटा अविश्वासी मानिस इमान्दार मानिसको निम्ति हुनेछ।
English: It is better to dwell in a desert land, than with a contentious and fretful woman.
Nepali: छिटो रिसाउने र झगडेलु स्वभाव भएकी पत्नी सित बस्नुभन्दा निर्जन मरूभूमिमा रहनु असल हुन्छ।
English: There is precious treasure and oil in the dwelling of the wise; but a foolish man swallows it up.
Nepali: बुद्धिमान मानिसले आफूलाई चाहिने चीजहरू संचय गरेर राख्छ भने, मूर्खले यो सबैलाई खाने र खर्च गर्नेछ।
English: He who follows after righteousness and kindness finds life, righteousness, and honor.
Nepali: जो इमान्दार जीवन जीउछ र विश्वास देखाउँछ उसले असल जीवन, सम्पत्ति अनि आदर आर्जन गर्छ।
English: A wise man scales the city of the mighty, and brings down the strength of its confidence.
Nepali: एकजना ज्ञानी मानिसहरूले सशस्त्र सेनाहरूको शहर आक्रमण गरे अनि उनीहरूको सुरक्षित र भरपर्दो किल्लालाई ध्वंश गरि दिए। ज्ञानी मानिसलाई कुनै कुराको अफ्ठेरो पर्दैन।
English: Whoever guards his mouth and his tongue keeps his soul from troubles.
Nepali: जसले आफ्नो मुख र जिब्रोलाई नियन्त्रणमा राख्छ उसले आफैंलाई कष्टबाट रक्षा गर्छ।
English: The proud and haughty man, "scoffer" is his name; he works in the arrogance of pride.
Nepali: जो मानिस जसले आफूलाई अरू मानिसहरू भन्दा श्रेष्ट ठान्छ त्यो घमण्डी हो अनि उसलाई “खिल्ली उडाउनेवाला” नामद्वारा बोलाइन्छ, उसले अत्यन्त घमण्डकासाथ काम गर्छ।
English: The desire of the sluggard kills him, for his hands refuse to labor.
Nepali: एउटा अल्छे मानिसको लालसाले उसलाई मार्छ, किनभने उसको हातहरूले काम गर्न अस्वीकार गर्छन्।
English: There are those who covet greedily all day long; but the righteous give and don't withhold.
Nepali: लोभि मानिसले उसका सबै दिनहरू धेरै पाउँने इच्छ गर्दै बिताउँछ, तर धर्मी मानिसले उदारता पूर्वक दिन्छ।
English: The sacrifice of the wicked is an abomination: how much more, when he brings it with a wicked mind!
Nepali: दुष्ट मानिसले चढाएको बलिदान त्यसै पनि परमेश्वरले घृणा गर्नु हुन्छ, त्यसमाथि पनि दष्ट अभिप्रायले चढाएको त झन घृणित हुन जान्छ।
English: A false witness will perish, and a man who listens speaks to eternity.
Nepali: झूटो साक्षीहरूको नाश हुन्छ, तर एकजना मानिस जसले सवाधानी पूर्वक सुन्छ ऊ सधैंको निम्ति बोल्छ।
English: A wicked man hardens his face; but as for the upright, he establishes his ways.
Nepali: एउटा दुष्ट मानिसले अविवेकी अनि साहसी कार्यहरू गर्छ तर एउटा इमान्दार मानिसले उसको कार्यहरूमा सोच विचार गर्छ।
English: There is no wisdom nor understanding nor counsel against Yahweh.
Nepali: कुनै पनि यस्तो ज्ञान अथवा समझ शक्ति अथवा सल्लाह छैन जसले परमप्रभुलाई जित्न सक्छ।
English: The horse is prepared for the day of battle; but victory is with Yahweh.
Nepali: मानिसहरूले लडाईं जित्न हात-हतियार तथा घोडा तयार पार्न सक्छन, तर तिनीहरूलाई विजय अथवा पराजय परमप्रभुले नै दिनु हुन्छ।
English: A good name is more desirable than great riches, and loving favor is better than silver and gold.
Nepali: धन सम्पत्तीको मालिक हुनु भन्दा सम्मान पाउनु असल हो। सम्मानित हुनु सुन चाँदी भन्दा उत्तम हो।
English: The rich and the poor have this in common: Yahweh is the maker of them all.
Nepali: सबै परमप्रभुका सृष्टि हुन यसर्थ कुन धनी कुन गरीब बराबरी हो।
English: A prudent man sees danger, and hides himself; but the simple pass on, and suffer for it.
Nepali: एउटा बुद्धिमान मानिसले कष्टलाई पहिले नै देखेर यसबाट अघि नै तर्किन्छ, तर अनुभव नभएका मानिसहरू सिधै ती कष्टहरूमा पर्छन अनि दुःख पाउँछन्।
English: The result of humility and the fear of Yahweh is wealth, honor, and life.
Nepali: नम्र बन अनि परमप्रभुलाई आदर गर, तब तिमीहरू बाच्नेछौ अनि धन र सम्मान पाउने छौ।
English: Thorns and snares are in the path of the wicked: whoever guards his soul stays from them.
Nepali: दुष्ट मानिस नाना थरीका फंदामा पर्छ, तर आफ्नो आत्माको पर्वाह गर्ने मानिस यस्तो कष्ट देखि टाडो बस्छ।
English: Train up a child in the way he should go, and when he is old he will not depart from it.
Nepali: नानीहरूलाई सही जीवन निर्वाह गर्नु सानै बाट सिकाउनु पर्छ, तब त्यो नानी बढे पनि त्यही प्रकारले जीवन यापन् गर्छ।