CohleM/english-to-nepali huggingface dataset:
English: Taking into consideration the reserves of both convertible and non-consideration currencies together, while it could meet the import for 5.8 months in FY 1960/61, it was capable of meeting 7.6 months’ import in 1989/90.
Nepali: परिवर्त्य र अपरिवर्त्य दुवै विदेशी मुद्राको सञ्चितिलाई दृष्टिगत गर्दा उक्त सञ्चितिवाट २०१७/१८ को वर्षमा ५.८ महिनाको पैठारी धान्न सक्ने क्षमता थियो भने २०४६/४७ को उक्त दुवै मुद्राको संचितिबाट ७.६ महिनाको पैठारी धान्न सक्ने क्षमता देखिएको थियो
English: Thus, though there was a considerable increase in foreign currency reserves during this period, development of a regular and sustainable source of foreign exchange increased due to excessive flow if foreign loan and grants and as these are not reliable sources, a situation persisted where there was the possibility of drastic reduction of the reserves.
Nepali: यसरी विदेशी मुद्राको संचितिमा यस अवधिमा उल्लेखनीय बृद्धि भएको देखिए तापनि नियमित र दिगो स्रोतको विकास भने हुन सकेन विदेशी ऋण र सहायताको अत्यधिक प्रवाहले गर्दा विदेशी मुद्राको सञ्चितिमा बृद्धि भएको र यो स्रोत भरपर्दो नभएको हुय्.त्र्दा कुनै पनि वखत अप्रत्याशित रुपबाट सञ्चिति घटन सक्ने स्थिति देखापरेको थियो।
English: Physical progress situation:
Nepali: भौतिक प्रगति स्थिति
English: 1. Agriculture, Forest and Irrigation
Nepali: १. कृषि, वन तथा सिय्.त्र्चाइ
English: 1.1 Agriculture: Much importance was attached to cereal crops production programme during the periodic plans in  the past with the objective of increasing agricultural production and productivity.
Nepali: १.१ कृषि : विगतका आवधिक योजनाहरुमा कृषि उत्पादन तथा उत्पादक्तव बृद्धि गर्ने उद्देश्य राखी खाद्यान्नउत्पादन कार्यक्रमलार्ई बढी महत्व दिइएको थियो
English: Considering the development of institutional infrastructures during the past period and also the priority accorded in the allocation of development expenditure to meet theabove objective, the achievements made in the agricultural sector in respect of pro duction and productivity appeared to be far from satisfactory.
Nepali: यसअनुरुप विगत अवधिमा भएको संस्थागत पूर्वाधारहरुको विकास र विकास खर्चमा पाएको प्रथामिकता समेतलाई दृष्टिगत गर्दा यस अवधिमा कृषिक्षेत्रको उत्पादन तथा उत्पादकत्वको प्रगतिबाट सन्तोष लिने स्थिति देखिन आएन
English: During the period of 1961/62 and 1989/90, while the are3a covered by the cereal crops increased at the rate of 2.2 percent per annum, production of principal cereal crops increased at an average of 2.1 percent per annum.
Nepali: २०१८/१९ देखि २०४६/४७ को अवधिमा प्रमुख खाद्यान्नबालीले ढाकेको क्षेत्रफल औसत बार्षिक २.२ प्रतिशतले बृद्धि हुन गयो भने प्रमुख खाद्यान्नबालीको उत्पादनमा औसत बार्षिक २.१ प्रतिशतले बृद्धि भएको देखियो
English: The productivity, thus decreased by a rate of 0.1 percent.
Nepali: उत्पादकत्व ०.१ प्रतिशतका दरले घट्न गयो
English: It  became clearly evident that the contribution of the increased area was pivotal to whatever increase took place in production growth.
Nepali: यसबाट उत्पादनमा जे जति बृद्धि देखापर्‍यो, त्यसमा क्षेत्रफल बृद्धिको देन नै सर्वोपरि रहेको कुरा स्पष्ट देखियो
English: Similarly, the area, the production rate and the productivity rate of cash crops increased by 1.8 percent, 5.1 percent and 3.3 percent respectively over the period.
Nepali: त्यसै गरी प्रमुख नगदेबालीतर्फ उक्त अवधिमा क्षेत्रफल १.७ प्रतिशतका दरले, उत्पादन ५.१ प्रतिशतका दरले र उत्पादकत्व ३.३ प्रतिशतका दरले ब ृद्धि भएको देखियो
English: Massive expansion of organizational structures in the forest sector was carried out in order to conserve the forest area and arrange the supply of forest products during the past period.
Nepali: १.२ वन : विगत अवधिमा वन-जङ्धलको संरक्षण गर्न र वन पैदावरको आपूर्ति व्यवस्था मिलाउन वनतर्फको सङ्धठनात्मक सरचनामा व्यापक विस्तार गरिए
English: While forest development works in the hill and terai were being undertaken through a total of 22 forest divisions and 7 circle offices in 1965, forest offices in all the 75 districts, regional offices in all the regions and more than 200 ranger offices were set up by the year 1990. similarly, the number of technical manpower was considerably increased during this period.
Nepali: २०२२ मा पहाड र तराई गरी जम्मा २२ वन डिभिजन र ७ सर्कल कार्यालयहरुबाट वनविकासका कार्यहरु भइरहेकोमा २०४७ सम्ममा पच हत्तरै जिल्लामा वन कार्यालय, क्षेत्रमा क्षेत्रीय वन कार्यालय तथा २०० भन्दा बढी रेञ्जर कार्यालयहरुको व्यवस्था भए त्यसै गरी यस अवधिमा प्राविधिक जनशक्तिको संख्यामा पनि निकै बृद्धि भए।
English: Tree plantation in 2,454 ha. of land, construction of 840 km. of forest roads and 448 km. of fire lines were carried out in F.Y 1964/65.
Nepali: आर्थिक बर्ष २०२१/२२ मा २ हजार ४५४ हेक्टर जमिनमा वृक्षारोपण, ३ हजार ८४० कि.मी. मा वनपथनिर्माण र ४४८ अग्निरेखानिर्माण गरिएका थिए
English: The available date reveals that the tree plantation was done in 99137 ha. of land or 40 times more in comparison to what was achieved in F.Y.
Nepali: २०२१/२२ को तुलनामा ४० गुणा भन्दा बढी अर्थात ९९ हजार १३७ हेक्टर जमिनमा वृक्षारोपण गरिएको आंय्.त्र्कडाबाट देखियो
English: Hence, though it was claimed that massive expansion of institutional bases of the forest sector and tree plantation works was undertaken during this period, the present dilapidated situation of the forest vindicates the fact that due attention was not paid towards forest conservation, promotion and utilization.
Nepali: यसरी यस अवधिमा वनक्षेत्रको सस्थागत आधारहरु र वृक्षारोपण कार्यमा व्यापक विस्तार गरिएको भनिए तापनि वनसंरक्षण, प ्रवर्द्धन तथा उपयोगतर्फ उचित ध्यान पुग्न नसकेको कुरा विद्यमान वनको दारुण स्थितिले पुष्टि गर्दछ
English: Though legal frameworks were constituted for conservation, promotion and utiliisation of forest during this period, forest protection could not be undertaken in an effective manner due to weak and inefficient implementation.
Nepali: यस अवधिमा वन-जङ्धलको संरक्षण, सम्बर्द्धन र सदुपयोगको लागि कानुनी आधारहरुको निर्माण भए तापनि यसको कार्यान्वयन पक्ष बलियो र सवल बन्न नसकेबाट वनको सुरक्षा प्रभावकारी ढङ्धबाट स म्पादन हुन सकेन
English: The forest sector became the major source of personal income for the cunning and shrewd people. Forest determination took place intensively during this period.
Nepali: यस अवधिमा तीव्र रुपमा वन विनाश भयो जस्ले गर्दा देेशको पर्यावरण तथा हावापानीमा समेत प्रतिकूल असर पर्‍योलागि वनक्षेत्र निजी आम्दानीको ठूलो स्रोत बन्न गयो
English: According to available statistics, while the forest coverage was 6,402,000 ha. in 1964, this was reduced to 6,306,000 ha. by the end of F.Y. 1985/85.
Nepali: उपलव्ध तथ्याङ्क अनुसार २०२१ सालमा कुल ६४ लाख २ हजार हेक्टर वन जङ्धलले ढाकेकोमा २०४२/४३ को अन्तमा केवल ६३ लाख ६ हजार भूमि मात्र वन-जङ्धलले ढाकेको देखियो।
English: 1.3 Irrigation: Before the advent of the panchayat system, the irrigation facility was only available to 11,428  ha. of land.
Nepali: १.३ सिय्.त्र्चाइ : पञ्चायती व्यवस्था लागु हुनुअघि जम्मा ११,४२८ हे. जमिनमा मात्र सिय्.त्र्चाइ सुविधा उपलब्ध थियो
English: It was estimated that irrigation facility was available to about 21 percent of the cultivated land by 1989/90 with the availability of additional irrigation facility to a total of 539,039 ha. of land during the panchayat regime as a result of heavy investment in the irrigation sector during this period.
Nepali: पञ्चायती कालमा सिय्.त्र्चाइ क्षेत्रमा ठूलो लगानी भएको फलस्वरुप यस अवधिमा जम्मा ५,३९,०३९ हे. जमिनमा थप सिय्.त्र्चाइ सुविधा उपलव्ध भई २०४६/४७ सम्ममा कुल खेती गरिएको भूमिको करीब २१.० प्रतिशत भूमिमा सिय्.त्र्चाइसुविधा पुगेको अनुमान थियो
English: Though emphasis was given on the development and expansion of the irrigation sector in the past periodic plans, its implementation part could not be effective.
Nepali: विगतका योजनाहरुमा सिय्.त्र्चाइ क्षेत्रको विकास तथा विस्तारमा जोड दिए तापनि यसको कार्यान्वय पक्ष प्रभावकारी हुन सकेकोे देखिएन
English: The expected benefits were not forthcoming from several projects on their completion and there was lake of attention in due time towards proper repair and maintenance of completed projects.
Nepali: कतिपय सिय्.त्र्चाइ आयोजनाहरुबाट आयोजना सम्पन्न भएपछि प्राप्त गर्नुपर्ने लाभ प्राप्त नहुनु र सम्पन्न आयोजनाहरुको उचित मर्मत तथा सम्भारतर्फ यथा समयमा ध्यान नजानुको कारणबाट अर्थतन्त्रले सिय्.त्र्चाइ क्षेत्रमा भएको ठूलो लगानीबाट अधिकतम फाइदा लिन सकेको देखिएन।
English: 2. Industry, Tourism and Electricity
Nepali: २. उद्योग, पर्यटन तथा विद्युत्
English: The contribution of the industrial. Sector (including cottage industry) to the gross domestic product was about 5 percent and employment available to about 2 percent of the total employment available to about 2 percent of the total labour force.
Nepali: २.१ उद्योग : समीक्षाअवधिमा संख्यात्मक रुपमा उद्योगहरुको विकास भए तापनि विगतका स्थितिले (घरेलु उद्योग समेत गरी) को योगदान ५ प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र रहन गयो र कुल श्रमशक्तिको करीबगर्दा वास्तविक रुपमा उत्पादनमा खास बृद्धि हुन सकेन
English: During the period of three decades, the development of industry remained at the rudimentary stage and could not gain momentum.
Nepali: तीन दशकको अवधिमा उद्योग क्षेत्रको विकास प्रारम्भिक अवस्थामै रह्यो र गतिशील हुन सकेन
English: Industrial production showed and average increase of 7 percent per annum from the analysis of the production index of 18 principal industrial products from the period 1974/75 to 1989/90. while the production of Jute goods decreased at an average of 6 percent per annum during the period, the production of agricultural tools and bricks and tiles decreased at 4.1 and 1.8 percent respectively.
Nepali: १८ प्रमुख औद्योगिक वस्तुहरुको उत्पादन सूचकाङ्कलार्ई बिश्लेषण गरी हेर्दा २०३१/३२ देखि २०४६/४७ को अवधिमा औद्योगिक उत्पादन औसत वाषिर् क ७.० प्रतिशतले बढेको देखियो यस अवधिमा जूटका सामानको उत्पादन औसत बार्षिक ६.० प्रतिशतले घट न गयो भने कृषिऔजारको उत्पादन ४.१ ् प्रतिशतले र इय्.त्र्टा टायलको उत्पादन १.८ प्रतिशतले घट यो
English: Similarly, there took place only a slow growth in products directly associated with the needs of the society such as cement, sugar, cotton merchandise, matches, there occurred a considerable growth in consumable products like liquor, beer, synthetic cloth, soap, shoe and biscuit.
Nepali: त्यस्तै समाजका आवश्यकतासय्.त्र्ग प्रत्यक्ष सम्बन्ध ् राख्ने सिमेन्ट, चिनी, सूति कपडा, सलार्ईजस्ता वस्तुहरुको उत्पादनमा मन्द बृद्धि भयो भने मदिरा, बियर तथा सिन्थेटिक कपडा, सावुन, जुत्ता तथा बिस्कुटजस्ता उपभोग्य वस्तुहरुको उत्पादनमा निक्कै बृद्धि देखियो
English: The capacity utilization of some selected industries was about 63 percent during the period from 1975/76 to 1989/90.
Nepali: २०३२/३३ देखि २०४६/४७ को अवधिमा केही छानिएका उद्योगहरुको उत्पादन क्षमताको औसत खयो
English: The capacity utilization of jute goods and beer industries was above 70 percent.
Nepali: जूट सामान र वियर उद्योगको उत्पादन क्षमता उपयोग ७० प्रतिशत भन्दा माथि भयो
English: Similarly, the capacity utilization of sugar and cigarette industries was 69 and 66 percent respectively.
Nepali: त्यस्तै चिनीको ६९ प्रतिशत र चुरोटको ६६ प्रतिशत क्षमता उपयोग भयो
English: But the same of the cement, brick and tile and match industries remained less than 60 percent.
Nepali: तर सिमेन्ट, इँटा, टायल, जुत्ता र सलाई उद्योगको क्षमता उपयोग भने ६० प्रतिशतभन्दा कम रह्यो
English: While the contribution of the cottage industry to the gross domestic produce was 1.4 pecent in  1974/75, this declined to 0.7 percent in 1989/90. the development of the cottage industry could not be oriented towards a correct direction in the past while Rs 9.6 million was invested in 1974/75 following the registration of 70 cottage and small industries, a sum of Rs 828.6 million was invested in 1989/90 with the registration of 932 cottage and small industries.
Nepali: उपयोग ६३ प्रतिशत भएको दे िआ.व. २०३१/३२ मा कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा घरेलु उद्योगको देन १.४ प्रतिशत रहेकोमा २०४६/४७ मा ०.७ प्रतिशतमा झर्न पुग्यो विगतमा घरेलु उद्योगको विकास सही दिशातर्फ उन्मुख हुन सकेन
English: Hence, the pace of development of the industrial sector was slow in the past.
Nepali: यसरी विगतमा उद्योगक्षेत्रको विकास मन्द रह्यो
English: The industrial policies of the past had emphasized the creation of industrial environment to increase the contribution of the industrial sector to the economy by infusing momentum into this sector.
Nepali: विगतका औद्योगिक नीतिहरुले उद्योगक्षेत्रमा गतिशीलता ल्याई अर्थतन्त्रमा यसको येागदान बढाउन औद्योगिक वातावरण सृजना गर्नेतर्फ जोड दिएका थिए
English: But the flow of investment could not be channeled to industries with long term benefits due to the lack of proper implementation mechanism, procedural constraints and administrative delay.
Nepali: तर सही कार्यान्वयनको अभाव, प्रक्रियात्मक झन्झट तथा प्रशासनिक ढिलासुस्तीको कारणले गर्दा दीर्घकालीन रुपमा फाइदा पुर्‍याउने किसिमका उद्योगहरुमा लगानी प्रवाहित गर्न सफल हुन सकेन
English: Due to the distortions arising out of industrial protectionism there could not be created a favourable environment for increasing the investment in nationally imoortant industries related to production, employment and income distribution.
Nepali: औद्योगिक संरक्षणमा भएको बिसङ्धतिले गर्दा उत्पादन, रोजगारी तथा आय वितरणजस्ता राष्ट्रिय दृष्टिकोणले महत्वपू र्ण ठहरिएका निजी क्षेत्रको उद्योगतर्फको ठूलो लगानी छिटो र सजिलोसय्.त्र्ग प्रतिफल प्राप्त हुने क्रियाकलपाहरुमा बढी आकर्षित हुन पुगेउद्योगतर्फ लगानी बढाउने उपयुक्त वातावरण बन्न सकेन
English: There were no incentives to attract investment towards industries directly associated with the need of the society.
Nepali: समाजको आवश्यकतासय्.त्र्ग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने उद्योगहरुतर्फ आकर्षण भएन
English: Due to this, forward and backward linkages of the economy with other sectors could not be developed.
Nepali: यसले गर्दा अर्थतन्त्रको अन्य क्षेत्रहरुसय्.त्र्ग स्थापना हुनु पर्ने अगाडि र पछाडिका सम्बन्ध विकसित हुन सकेन
English: On the whole, the government policy could neither act as a catalyst nor contribute in leading the country towards industrialization.
Nepali: सरकारी नीति प्रोत्साहनमुखीभन्दा नियन्त्रणमुखी भएको र उपयुक्त वातावरणको सृजना हुन नसकेकोले विदेशी लगानी पनि आकर्षित हुन सकेन
English: 2. 2 Tourism
Nepali: समग्रमा भन्ने हो भने सरकारी नीति मुलुकलार्ई आ
English: While 7,750 tourists came to Nepal in F.Y. 1961/62, this number reached 246, 361 in 1989/90 with its average annual growth rate of 13.1 percent.
Nepali: ैद्योगीकरणको दिशातिर उन्मुख गराउन प्रोत्साहनमूलक र सहयोगी बन्न सकेन २.२ पर्यटन : आ.व. २०१८/१९ मा ७७५० पर्यटकहरु मात्र नेपाल आएकोमा यो संख्यामा सरदर बार्षिक १३.१ प्रतिशतले बढ न गई २०४६/४७ मा २ लाख ४६ हजार ३६१ पुग्न गयो
English: While in the beginning the Kathmandu valley alone was the centre of attraction, a substantial increase in the number of tourists took place during this period due to the extension of trekking, mountaineering, national parks and other places of touristic attraftion outside the valley.
Nepali: सुरुमा पर्यटकहरुको आकर्षणको केन्द्रकाठमाडौं उपत्यका मात्र रहेकोमा पदयात्रा, पर्वतारोहण , राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा मनोरम स्थलहरुजस्ता आकर्षणका क्षेत्रहरुको विस्तार उपत्यकाबाहिर पनि भएकोले यस अवधिमा पर्यटकहरुको संख्यामा उल्लेखनीय रुपमा बृद्धि भएको देखियो ्
English: Despite the increase in the number of tourists during this period, no increase in average stay and expenses incurred per day materialized for the lack of proper development and expansion of infrastructures and places of tourist attraction.
Nepali: यस अवधिमा पर्यटक संख्यामा बृद्धि भए तापनि पूर्वाधार तथा पर्यटक आकर्षण स्थलहरुको उचित विकास तथा विस्तार भइनसकेकोले पर्यटकहरुको औसत बसाइ दिन र प्रतिदिन खर्चमा बृद्धि हुन सकेन
English: While the average stay of a tourist was 13.1 days in 1974/75, this went down to 12 days in 1989/90.
Nepali: २०३१/३२ मा पर्यटकहरुको नेपालमा औसत बसाइ दिन १३.१ थियो भने २०४६/४७ मा १२ दिनमा झर्न पुग्यो
English: Similarly, while each tourist during his stay in Nepal spent $ 24.00 in 1961/62, the level of expenditure remained unchanged in 1989/90.
Nepali: त्यस्तै नेपालको बसाइ अवधिमा २०३१/३२ मा प्रतिपर्यटकले प्रति दिन यु.एस.डलर २४ खर्च गर्ने गरेको थियो भने २०४६/४७ मा पनि त्यही स्तर मै रह्यो
English: Substantial foreign exchange was earned from the tourist sector during the period from 1961/62 to 1989/90. while the earning from the tourist sector was merely US$ 78,000.00 in 1961/62, US$ 68,343,000,00 was earned in 1989/90 with an average increase of 26 percent per annum. 2.3 Electricity
Nepali: २०१८/१९ देखि २०४६/४७ को अवधिमा पर्यटक क्षेत्रबाट विदेशी मुद्रा आर्जन उल्लेखनीय रुपमा भएको देखियो २०१८/१९ मा पर्यटनक्षेत्रबाट केवल ७८ हजार यु. एस. डलर आर्जन भएकोमा सरदरबार्षिक २६ प्रतिशतले बृद्धि भई २०४६/४७ मा ६ करोड ८३ लाख ४३ हजार यु. एस. डलर आर्जन हुन गयो
English: Upto 1960, the total generation capacity of electric power in the country was 7.03 Mw.
Nepali: २.३ विद्युत् : २०१७ सालसम्म मुलुकमा कुल विद्युत्शक्ति उत्पादन क्षमता ७.०३० मे. वाट रहेको थियो
English: Out of this, 2.077 Mw. Was generated from the hydropower stations and 4.953 Mw.
Nepali: यसमध्ये जल विद्युत्बाट उत्पादित २.०७७ मे. वाट र डिजेल प्लान्टबाट उत्पादित विद्युत् ४.९५३ मे. वाट थियो
English: In the period between 1961/62 and 1989/90, some other small projects and big hydro-electric projects such as the panauti, Trishuli, sunkosi, Devighat, Gandak, Kulekhani and Marsyangdi were commissioned.
Nepali: २०१८/१९ देखि २०४६/४७ को अवधिमा पनौति, त्रिशुली, सुनकोशी, दे वीघाट, गण्डक, कुलेखानी तथा मर्स्याङ्धदी जस्ता ठूला जल विद्युत् आयोजनाहरु र केही अन्य साना आयोजनाहरु सम्पन्न भए।
English: By the end of 1989/90, the total generation capacity including hydro and diesel in the country was 227.084 Mw.
Nepali: २०४६/४७ को अन्त सम्ममा मुलुकमा जलविद्युत् र डिजेल गरी कुल २२७.०८४ मे. वाट विद्युत् शक्ति उत्पादन क्षमता पुग्न गयो ्
English: While about 1 percent of the total population had access to electricity in 1960/61, 8.8 percent of the population could enjoy this facility by the end of 1989/90. thus, though electricity generation and distribution was increased, the burden arising from the excessive per unit cost of electricity due to completed projects being very expensive fell upon the consumers.
Nepali: २०१७/१८ मा कुल जनसंख्याको करीब १ प्रतिशतले विद्युत सुविधा उपभोग गर्न पाएकोमा २०४६/४७ को अन्तमा ८.८ प्रतिशत जनसंख्याले सो सुविधा प्राप्त गर्न सक्यो यसरी विद्युत्उत्पादन र वितरणमा बृद्धि भए तापनि सम्पन्न परियोजनाहरु निकै मह को ् य्.त्र्गा भएकोले गर्दा विद्युत
English: 3. Transport and Communication
Nepali: ३. यातायात तथा सञ्चार
English: 3.1 Transport
Nepali: ३.१ यातायात
English: a. Roads Prior to 1950, the facility of motorable road in the country was almost non-existent.
Nepali: (क) सडक : २००७ साल भन्दा अगाडिसम्म देशमा मोटर चल्ने सडकको सुविधा ज्यादै नै नगण्य रुपमा रहेको थियो
English: A review of the situation shows that the road available all over the kingdom in 1960/61 was 1198 km., out of which 339km. was metalled and 859 km. fair weather road.
Nepali: आ.व. २०१७/१८ को अन्तसम्मको सडकस्थिति हेर्दा अधिराज्य भर कुल सडक लम्वाई ११९८ कि.मी. रहेको थियो जसमध्ये ३३९ कि.मी. पक्की र ८५९ कि.मी. कच्ची सडक रहेको थियो
English: Upto the end of FY 1989/90, 7,330 km. of road facility was available in the country out of which 2,958km. was black topped, 1,658km. graveled and 2,714 km. fair weather road.
Nepali: आ.व. २०४६/४७ सम्ममा देशमा जम्मा ७३३० कि.मी. सडक सुविधा उपलब्ध भएको थियो, जसमध्ये २९५८ कि.मी. कालोपत्रे, १६५८ कि.मी. खण्डास्मित र २७१४ कि.मी. कच्ची सडक रहेको थियो
English: While looking at the road-population ratio, every kilometer of road had served a population averaging 7,780 people in 1960, upon the reduction of this ration on 1989/90, every kilometer served a population of 2441. the important highways built in the period of past thirty years are the east-west highway, Arniko highway, Siddhartha highway, Prithibi highway,  Gorkha-Narayangadh highway, Dadeldhura-dipayal-Doti highway, Dharan-Khankuta highway, Dhangadi-dadeldhura highwasy.
Nepali: सडक ( जनसख्या अनुपातलार्ई हेर्दा २०१७ सालमा प्रति कि.मी. सडकले सरदर ७८५७ जनसंख्यालार्ई सेवा प्रदान गरेको थियो उक्त अनुपात २०४६/४७ मा घट्न गई प्रति कि.मी. २४४१ जनसंख्या पुग्न गयो विगत तीस वर्षको अवधिमा निर्माण भएका महत्वपूर्ण राजमार्गहरुमा, पूर्व -पश्चिम राजमार्ग, अरनिको राजमार्ग, सिर्‍ार्थ राजमार्ग, पृथ्वी राजमार्ग, गोरखा -नारायणगढ राजमार्ग, डडेलधुरा -दिपायल-डोटी राजमार्ग, धरान -धनकुटा राजमार्ग, ्ारभूत आवश्यकताको रुपमा रहेको झोलुङ्धे पुल, काठेपुल, गोरेटो घोडेटो र चक्रेटो आदिको निर्माणमा पनि भएको देखिएको छधनगडी-डडेलधुरा राजमार्ग रहेका छन
English: Thus, in spite of the efforts mad for the development of road transport, several of the district headquarters od not have access to road.
Nepali: यसअतिरिक्त ग्रामीण क्षेत्रको विकासका लागि न्यूनतम आध यसरी सडक यातायातविकासको लागि प्रयासहरु भए तापनि कतिपय जिल्लाहरुको सदरमुकामहरुसम्म सडक पुग्न सकेको छैन
English: The construction of roads co uld not be completed as required nor could the economy derive maximum benefits from the constructed roads because of the excessive increase in the cost of road construction and the lack of timely repair and maintenance.
Nepali: सडकनिर्माणमा गरिएकोलगानीमा अतिशय बृद्धि हुनु, सडक मर्मत तथा सम्भारकार्य समयमा हुन नसक्नुजस्ता कारणहरुले गर्दा आवश्यकताअनुरुप सडकहरुको निर्माण हुन नसक्नु र निर्मित सडकहरुबाट अर्थतन्त्रले अधिकतम लाभ उठाउन सकेको देखिएन
English: b. Air Transport Prior to 1960AD, the country had a total of 12 airfields with 1 metalled and 11 fair weather type.
Nepali: (ख) हवाई यातायात : देशमा २०१७ साल अघिसम्म पक्की १ वटा र कच्ची स्तरको ११ वटा गरी जम्मा १२ वटा विमानस्थलहरु रहेका थिए
English: Necessary physical facilities and communication services complementary to aviation were unavailable in several air-fields.
Nepali: कतिपय बिमास्थलहरुमा आवश्यक भौतिक सुविधा तथा सञ्चार उड्डयन सहायसम्बन्धी सेवाहरुको अभाव थियो
English: In FY 1974/75 there was a total of 28 air fields, all over the kingdom with 4 metalled, 12 fair eather and 12 small airstrips.
Nepali: आ.व. २०३१/३२ मा अधिराज्यभर पक्की हवाई मैदान ४, कच्ची हवाई मैदान १२ र सानो हवाई मैदान १२ गरी कुल २८ हवाई मैदानहरु थियो
English: By 1989/90 the number of total air fields reached 43. the internal air service has been operated by Royal Nepal Airlines corporation.
Nepali: २०४६/४७ मा कुल विमानस्थल संख्या ४३ पुग्न गएको थियो नेपालको आन्तरिक हवाई सेवाको कार्य शाही नेपालवायु सेवा निगमले गर्दै आएको छ
English: In FY 1989/90, this corporation had 24 aeroplanes and it operated its services internally is 36 places and externally in 10 cities.
Nepali: आ.व. २०४६/४७ मा यस निगमसय्.त्र्ग जम्मा २४ वटा विमानहरु रहेका थिए र आन्तरिकतर्फ ३६ स्थानमा, विदेशतर्फ १० शहरहरुमा यसले सेवा सञ्चालन गरेको थियोयस निगमले आफ्नो सेवा ६ वटा विमानबाट सुरु गरेको थियो
English: Long before 1960, railways and ropeways were established in Nepal.
Nepali: २०१७ सालअघि नै नेपालमा रेलमार्ग र रज्जु मार्गहरु स्थापना गरिएको थियो
English: Till FY 1960/61 Nepal had 99 km. of narrow gauge railway and 23km. long ropeway linking Hetauda and Kathmandu with a capacity to carry 25 Tons of material per hour was constructed and service of trolley bus between Kathmandu and Bhaktapur covering a distance of 13 km. was brought into operation.
Nepali: आ.व. २०१७/१८ सम्ममा नेपालमा रेलमार्गतर्फ करीब ९९ कि.मी. को न्यारो गेजको रेल तथा करीब २३ कि.मी. को रज्जुमार्ग रहेको थियो विगत अवधिमा मुख्य रुपमा हेटौंडादेखि काठमाडौंसम्मको करीब ४५ कि.मी.को २५ टन प्रतिघण्टा सामान ओसार्ने क्षमताको नयाय्.त्र् रज्जुमार्ग निर्माण -भक्तपुरको करीब १३ कि.मी. को काठमाडौं ट्रलिबस सेवा सञ्चालन गरिएको थियो
English: Thus, no specific progress was achieved in the development of other types of transport during this period.
Nepali: यसरी यस कालमा अन्य यातायातको विकासतर्फ खास प्रगति हासिल गर्न सकेको देखिय्.त्र्दैन।
English: 3.2 Communication
Nepali: रेल यातायाततर्फ त झन प्रगति शून्य नै रहेको थियो
English: a. Postal Services
Nepali: ३.२ सञ्चार
English: Till FY 1960/61, the total number of post offices all over the country was 409. it was estimated that a post office at an average had provided service to 22,252 people within an area of 132 square miles.
Nepali: यस आधारमा १ हुलाकले सरदर १३२ वर्ग मीलका २२,२५२ जनसंख्यालार्ई सेवा पुर्‍याएको अनुमान थियो (क) हुलाक सेवा : आ.व. २०१७/१८ साल सम्ममा देशभर कुल हुलाक संख्या ४०९े थियो
English: In FY 1974/75, the country had 1,006 post offices.
Nepali: आ.व. २०३१/३२ मा देशमा १,००६ हुलाकसंख्या पुग्न गयो
English: Out of these, there were one general post office, 74 district post offices, 254 sub-post offices and 678 additional post offices.
Nepali: जसमध्ये गोश्वारा हुलाक १, जिल्ला हुलाक ७४, छोटी हुलाक २५४ र अतिरिक्त हुलाक ६७८ थिए
English: In FY 1989/90, Nepal had a total of 2,231 post offices.
Nepali: आ.व. २०४६/४७ मा नेपालमा कुल हुलाकसंख्या २२३१ पुगेको थियो
English: Thus in 1989/90 each post office provided service to 8100 people within an area of 66 sq.km.
Nepali: यसरी २०४६/४७ मा प्रति हुलाकले ६६ वर्ग कि.मी. का ८१०० जनसंख्यालाई सेवा प्रदान गरेको थियो