title: Winterske bernewurksjops yn it Princessehof

maintext:
Noch op syk nei in leuk útstapke yn de krystfakânsje? Fan 27 o/m 30 desimber en fan 2 o/m 4 jannewaris binne der alle dagen twa wurksjops foar bern yn Keramykmuseum Princessehof. Hja skilderje winterske kûmen en meitsje har eigen krystbeamhingers fan klaai. Fjouwer bern kinne fergees oan de wurksjops meidwaan op fertoan fan in folwoeksene mei in yntreekaartsje. Oanmelde kin op de dei sels yn de museumhal.
Under lieding fan in museumdosint dogge de bern earst ynspiraasje op yn it museum. Hja ûntdekke it stedspaleis en yn de útstallings sjogge se winterske patroanen en tekeningen. Dêrnei meie se sels oan ’e slach en beskilderje se in eigen winterske kûm. De wurksjop is ornearre foar bern fan 4 jier ôf en begjint om 13.00 oere.
Krystbeamhingers
Fersierje de krystbeam mei in eigenmakke hinger. Bern sille by dizze wursjop oan ’e slach mei klaai en foarmkes en boetsearje sels in krystbeamhinger. Nei ôfrin meie de hingers mei nei hûs ta en kinne se fuortdaliks yn ’e krystbeam. De wurksjop is ornearre foar bern fan fjouwer jier ôf en begjint om 14.00 oere.
De twa wurksjops binne alle dagen fan tongersdei 27 o/m snein 30 desimber en fan woansdei 2 o/m freed 4 jannewaris. Oanmelde kin op de dei sels yn de museumhal. Sjoch foar mear ynformaasje op de webside fan it Princessehof.
Utstallings
Pakes, beppes, âlden of fersoargers kinne ûnderwilens genietsje fan de útstallings fan it Princessehof. Mei Made in Holland: 400 jier wrâldmerk presintearret it Princessehof in spraakmeitsjende útstalling oer fjouwer Nederlânske súksesferhalen: Delftsk blau, Maastrichtsk ierdewurk, art-nouveaukeramyk en Dutch Design. Oan ’e hân fan ymposante blompiramides, kleurryk boerebûnt, populêr Goudsk platiel en de eigenwize ûntwerpen fan Maarten Baas ûntdekke jo hoe’t Nederlân in wrâldspiler wurden is op it mêd fan keramyk.
Op de twadde ferdjipping binne in trijetal hjoeddeiske útstallings te sjen, wêrûnder Design#4: Jelle Mastenbroek mei muzikale masines en Lennart Lahuis: Land Slides mei wurken út syn Brútstap-searje.


title: Waarpraatsje: drûge krysttiid

maintext:
DE JOUWER – Nei in kreaze moandei sjocht it der mei de krystdagen ek goed út.
Yn ’e nacht fan moandei op tiisdei is de loft berûn mar in opklearring is net útsletten. De wyn komt út it westen oant súdwesten en is swak oant matich. De temperatuer leit in pear graden boppe it friespunt.
Earste krystdei is de loft berûn mar der binne, nei alle gedachten, ek inkelde opklearringen. By in matige westewyn wurdt it 6 graden.
Op twadde krystdei feroaret der net folle oan it waar. Neist bewolking is in opklearring net útsletten. By in matige súdwestewyn wurdt it 5 graden.
De oare dagen fan dizze wike bliuwt it ek, sa goed as, drûch. De sinne sjogge wy dan net folle.
Noflike krystdagen!
Jan Brinksma

fasttext_language: fy


title: Fryske top 100 populêr by publyk én artysten

maintext:
In rekôroantal stimmen fan it publyk meitsje de Fryske top 100 populêrder as ea. Mar leafst 51.825 stimmen waarden teld, doe’t de stimbus tichtgie op twadde krystdei. Ferline jier kamen der 37.570 stimmen binnen. Opfallend is dat der in protte aksje fierd is om guon nûmers yn de Fryske top 100 te krijen. De folsleine list, sûnder de top 10, is te sjen op Frysketop100.nl.
Opfallende notearringen
Der binne dit jier achttjin nijynkommelingen yn de Fryske top 100, wêrfan twa yn de top 10. De Hûnekop en Piter Wilkens hawwe it grutste tal notearringen yn de list. Dy komme beide njoggen kear foar. Opfallend heech yn de list einige Andries de Vries. Hy komt nij yn mei syn liet ‘Bist do makke foar my’ op nûmer 15. Jos Harteveld is ek in hege nijynkommeling mei it nûmer ‘Bist yn myn hert’. Hy komt yn op plak 25.
Wurdearring fan publyk
Al jierren stjoert Omrop Fryslân op âldjiersdei de Fryske top 100 út. Foar in soad Friezen it ideale programma om it jier mei ôf te sluten. Foar guon artysten betsjut in notearring in foarm fan wurdearring foar harren wurk. Marcel Smit: “De Fryske top 100 is sa stadichoan in stikje kultuer wurden. Ik bin der grutsk op dat myn ferskes der al jierren yn stean en dêrmei dus de wurdearring krije fan de leafhawwers fan de Fryske muzyk.”
Jukebox
Der koe sûnt 24 novimber stimd wurde op de Fryske top 100. Rûnom yn de provinsje dûkte de ôfrûne wiken it stimhokje op om in listje mei fiif favorite platen troch te jaan. Online koe der stimd wurden fia Frysketop100.nl en de Omrop-app. Harkers en sjoggers meitsje dit jier kâns op de Fryske top 100-jukebox. De jukebox wurdt op 31 desimber weijûn yn de útstjoering.
De Fryske top 100 wurdt op 31 desimber fan 13.00 oant 00.00 oere útstjoerd op radio, telefyzje, Omropfryslan.nl en de Omrop-app.


title: Nei it Krystkongres fan de Fryske studinten

maintext:
Fuortdaliks nei it sympoasium op de earste kongresdei (sjoch https://www.itnijs.frl/2018/12/krystkongres-fryske-studinten-2018/) begûn de pykoere: in oere lang jilden alle drankjes in euro. Dêrtroch waard der grif bunkere foar de kommende oeren. It jûnsiten wie stamppot. Dat rekke grutdiels op troch de hongerige studinten.
Yn de kabaretkriich stride ferskate minsken fan de studinteferieningen troch in stikje kabaret om de winst. Dy waard wûn troch FFJ Bernlef. Twa leden namen op de wize fan de ‘Liwwadder blues’ it WSSFS en Bernlef yn ’e maling. It sil nea wat wurde ast in WSSFS’er of in Bernleffer bist.
Dêrnei wie it tiid foar Global Division. Dy band út Harns en omkriten wiksele covers mei syn eigen nûmers ôf. Yn it skoft waarden noch de bierkriich en dellekriich holden. By de iene moast der sa hurd mooglik bier dronken wurde en by de oare sa folle mooglik frikandellen iten wurde. It feest gie troch oant de lette oerkes.
De freeds wie der in wiidweidige brakke brunch. Dêrnei koe eltsenien syn eigen paad wer gean. In lyts groepke bleau yn de Bogt fen Guné benefter om it feest troch te setten.


title: Tema ‘Adam & Eva’ sintraal yn Nijjierskonsert Nederlands Blazers Ensemble

maintext:
It Nederlands Blazers Ensemble (NBE) spilet âlderwenst op 1 jannewaris syn Nijjierskonsert yn it Konsertgebou yn Amsterdam. Diskear stiet it tema ‘Adam & Eva’ sintraal. Fanwege enoarme belangstelling spylje de blazers it konsert de middeis twa kear, om 14.00 en om 17.00 oere. Beide konserten binne al in skoftke útferkocht.
It wurdt in muzikaal spektakel, mei meiwurking fan sjonger-ferskesskriuwer Gerson Main, de Bijlmer Steelband en it Noorder Collectief. Hja binne allegear lokale muzikale helden, dy’t earder dit seizoen meispilen mei de blazers yn de Amsterdamse Cultuurhuizen om de Dei fan de Frede te fieren. Dêrneist ferlient Consensus Vocalis, profesjoneel koar út East-Nederlân syn meiwurking, stipe troch in grut, spesjaal foar dit Nijjierskonsert gearstald koar út alle wynstreken. De sjongeressen fan Wishful Singing dogge mei en twa dûnsers fan ISH: Feadan McCall en Zino Schat. It ûnderwilens wrâldferneamde Dútske dûnsduo Nellia (64) en Ditmar Ehrentraut (70) sil, yn it fermidden fan dat muzikaal ferskaat, syn boogiewoogie-dûnsbewegings demonstrearje.
De blazers spylje wurken fan ûnder oaren Händel, Monteverdi en Mozart. Alle jierren binne der nije wurken te hearren fan jonge komponisten, de winners fan de jierlikse komposysjewedstriid fan it NBE. De trije lokkigen dy’t mei it NBE op it poadium fan it Konsertgebou stean, binne sjonger-pianist Ben Forte (19) út Utert, kontrabassist Casper Groep (13) út Krommenie en sjongduo Sijmen McDonald (17) en Teun de Vries (17) respektyflik út Goaiïngea en Skearnegoutum.
31 desimber 15.00 oere, De Generale yn it Konsertgebou (útferkocht).
1 jannewaris 14.00 en 17.00 oere, It Nijjierskonsert yn it Konsertgebou (útferkocht).
It Nijjierskonsert wurdt troch BNNVARA útstjoerd op 1 jannewaris om 19.00 oere op NPO2.


title: In ferdwaald hunebêd efter it stedhûs fan Boalsert

maintext:
De terp dêr’t it stedhûs fan Boalsert op boud is, is op syn minst tûzen jier âld. Dy konklúzje lûke de ûndersikers fan archeologysk advysburo RAAP nei fjouwer wike fjildwurk efter it goed fjouwer iuwen âlde gebou yn de stêd.
“Foar de tsiende iuw waard it gebiet al brûkt”, seit archeolooch Yvonne Boonstra fan de gemeente Súdwest-Fryslân. “Dat kinne we sjen oan de tige fertrape laach ûnder de terp. Mar fan bewenning like yn de njoggende iuw noch gjin sprake.” Nei bewenning moat nei alle gedachten socht wurde by de terp dêr’t de Martinitsjerke stiet. “Dêr binne earder al fynsten fan sa’n twatûzen jier âld dien.”
Boalsert oan it wetter
By it fjildwurk is yn de ôfrûne wiken hiel dúdlik wurden dat de terp him troch de iuwen hinne útwreide. Boonstra: “De stêd groeide. Doe’t it nei de bedikings net mear nedich wie om op te heegjen, setten de minsken harm ek bûten de terp nei wenjen.” De grêft neist de terp waard dêrby hieltyd mear nei it westen ferlein.
Sa is kin de hjoeddeiske grêft neist de Wipstrjitte ûntstien wêze. “It liket derop dat der in oanlisplak foar skippen west hat by in foargonger fan dy grêft, yn elts gefal fan de fyftjinde iuw ôf. In stiennen paad mei in soarte fan oanlissteger en swiere beskoeiïng wize dêrop.” Sjoen de djipte en breedte fan de dimpte grêft hawwe it lytse skippen west, mei in frij platte boaiem.
Grutte stien mei ring
De rispinge oan fynsten yn fjouwer wike fjildwurk fariearret fan fûneminten fan huzen en in tsjerke en wetterputten oant ferhurde dykjes en sleatten. En fan sulveren munten en servysguod fan ierdewurk oant beskildere tegeltsjes en foarwerpen fan bonke. “Tige nijsgjirrich”, neamt Boonstra in grutte stien mei dêroan in ring mei dêrneist in wat lytsere stien.
“Wy tinke dat dêr skippen oanlizze koene. Dat binne stiennen út de iistiid, oanfierd troch de gletsjers út Skandinavië. Se binne fan itselde type as de stiennen dy’t yn Drinte foar de hunebêden brûkt binne. Dy moatte mei in boat oanfierd wêze, want sokke stiennen komme sa ûndjip yn de grûn net foar yn dit gebiet.”
Boalsert wie eartiids poerbêst te berikken fia it wetter tanksij in goed ûntwikkele wetternetwurk. Wetterwegen wiene eartiids de wichtichste rûten foar it transport yn Fryslân. Troch de wiete klaai en it sompige feanlânskip wiene de net-ferhurde lânwegen ûnbetrouber. Pas om 1840 hinne waarden yn Fryslân ferhurde wegen oanlein en ferlearen de wetterwegen stadichoan harren funksje as wichtichste ferkearsieren.
De opgravings gean yn jannewaris fierder, want noch net it hiele areaal is ûndersocht.


title: Winners Finale op wei nei it NBE Nijjierskonsert bekend

maintext:
Snein 3 desimber waard by Open Ears de Finale holden fan de komposysjewedstriid fan it Nederlands Blazers Ensemble (NBE) yn TivoliVredeburg. Nei fjouwer sensasjonele foarwedstriden en twa spannende heale finales wiene der noch trettjin jonge komponisten yn de race om op 1 jannewaris mei de blazers op it poadium fan it Konsertgebou yn Amsterdam te stean.
Yn in goedbesocht Hertz presintearren de trettjin jonge komponisten, begelaat troch it NBE, harren wurken. De finalisten hiene it tema Adam & Eva op hiel ferskillende manieren ynterpretearre en dat levere by de optredens in ferrassend ferskaat oan muzykstilen op. Alle komposysjes wiene fan heech nivo en de finalisten diene kwa orizjinaliteit en kreativiteit net foarinoar ûnder. Dat makke it foar de sjuery lestich om trije winners te kiezen.
Uteinlik wie dêr dan dochs de útslach: de trije lokkigen dy’t Nijjiersdei mei it NBE op it poadium fan it Konsertgebou stean binne: Ben Forte (19) út Utert, CasperGroep (13) út Krommenie en it duo Sijmen MacDonald (17) en Teun de Vries (17) respektyflik út Goaiïngea en Skearnegoutum.
De sjuery neamde de komposysje fan sjonger/pianist Ben Forte, mei as titel Misselijk, ‘in hertstochtlik en mei folle oertsjûging skreaun wurk.’ Cain’s Dream fan kontrabassist CasperGroep waard troch de sjuery priizge om ‘syn sublym – mei in kop en in sturt – komponearre stik’.
It sjongduo Sijmen MacDonald (17) en Teun de Vries (17) wûnen mei harren Verknochtheid van het bestaan. De sjuery wie fan betinken dat sy net inkeld goede muzyk makke hiene, mar ek as iennigen fan de finalisten ‘op in ûndogenske manier mei it tema omgien wiene’.
Op 31 desimber (De Generale) en 1 jannewaris (Nijjierskonsert om 14.00 en 17.00 oere) stiet it Nederlands Blazers Ensemble wer boarch foar in ferrassend muzikaal feestje mei dizze jonge komponisten, ûnferwachte gasten, en bysûndere ferhalen yn in folslein útferkocht Konsertgebou.
It Nijjierskonsert wurdt troch BNNVARA útstjoerd op 1 jannewaris, de jûns fan 19.00 oere fia NPO2.


title: Simone Djurrema: God jul och gott nytt år!

maintext:
Kollum
De tsjustere dagen foar krystiid binne oanbrutsen. Wy hawwe wer fan alles oan krystspul út de kast helle, dat it skynt en glitteret wer oan alle kanten. Ik tocht de kreäbeä oftewol de kreativeling út te hingjen en krystmannen te meitsjen. No ja, in krystman en in krystfrou. Ik sil ris útlizze wêrom.
Ik hâld fan dy hiele grutte krystmannen, mar de moaisten binne djoer, wol sechtstich of njoggentich euro en dat haw ik der net foar oer. Boppedat hawwe dyselden dy’t ik hawwe wol der gjin froulju by en dat fyn ik no just sa aardich.
Doe’t ik in famke wie hie ik in útsprutsen miening en smaak. As we om klean te winkeljen wiene sei ús mem wolris: “Watsto hawwe wolst moat noch útfûn wurde.” En dat hawwe we tegearre ek in pear kear dien: ik fûn it út en mem naaide it, en ik hie it dan hielendal nei it sin!
Dat doe’t ik de prizen seach en dat de krystmannen my net iens nei ’t sin wiene, tocht ik: Dat kin iksels! Ik haw wat materiaal kocht en bin oan ’e slach gien, en al siz ik it sels, it wurdt wol wat! Doe moasten der fansels mear komme foar it gefal dat de famylje yn Fryslân in stel hawwe wol, dat ik haw trije stellen hast klear en noch wat materiaal foar mear. Dan kin yn maart de kofferbak mar fol!
Dit jier krije we net mei krysttiid, mar mei âld en nij freonen út Fryslân op besite. Mar omdat de Sweden safolle drokte fan de krystdagen meitsje, dogge we gewoan sabeare dat it noch krysttiid is wannear’t Vera en Iris mei harren âlden komme. Ik haw foar de famkes twa boupakketsjes foar pepparkakshuskes helle: spekulaashúskes, en fersiering. Doe’t ik frege wêr’t se mear fan holden, ferassingen of foarwille, keazen se foar foarwille. Neffens harren mem stuiteren de dames aardich op en del doe’t ik in foto stjoerde, dat it wie in goede kar!
En wy hâlde fansels, krekt as alle kearen wannear’t der besite komt, it waar mei arguseagen yn ’e gaten. Want se moatte fansels wol snie hawwe! Mar it kwakkelet krekt as yn Nederlân, it kin alle kanten noch út. Faak is it ûnder nul, mar soms krekt derboppe, en snije docht it ek wol, mar it moat efkes lizzen bliuwe! Dan kinne se yn ’e snie boartsje! Want oan it enoarme oantal berjochtsjes te sjen dat ik op Facebook foarbykommen seach doe’t it yn Fryslân snijde, is dat noch altyd it moaiste.
Bytiden haw ik noch hieltyd in bytsje muoite mei wurden dy’t hjir hiel wat oars betsjutte. ‘God’ en ‘gott’ is bygelyks ‘goed’. It fielde earst krekt as wiene je oan it flokken yn ’e tsjerke, letterlik! Mar eltse kryst went it wer mear. (Wylst ik dat skreau sjit my de Sweedske betsjutting fan ‘krysta’ yn it sin. Dat hat net folle mei it krystfeest te meitsjen, of we moatte it al op de berte fan it berntsje Jezus smite: ‘krysta’ betsjut ‘parsje’ lykas mei weeën of fleagen. Jimme begripe wol dat ik no eefkes sit te nokkerjen.)
Yn elts gefal winskje ik jimme no
(Sprek mar op syn Frysk út: Goed juul ok got nút oar. Letterlik: Goede kryst en goed nei jier.)
Simone Djurrema-van der Wal út Garyp wennet sûnt 2015 mei har man en bern yn Mellerud yn Sweden.


title: Aant Mulder: Mei lege hannen of net

maintext:
Kollum
Hoe soene we werom komme? Mei lege hannen of net. Dat tocht ik doe’t we ferline wike tiisdei mei-inoar ûnderweis wiene nei De Haach ta. Wy wiene dy deis fan doel om dêr de middels om healwei twaen oan de fêste keamerkommisje fan Ynlânske Saken in petysje oan te bieden.
De Fryske Beweging wol dat guon dingen dy’t yn de nije Bestjoersoerienkomst foar Fryske Taal en Kultuer steane dúdliker steld wurde en dat it gjin skoften hoecht te duorjen foar’t resultaten helle wurde. Dat wurdt yn dy petysje frege en dy ha we mei ús sânen oanbean.
Sa’n petysje oanbiede is likegoed noch in hiel o-heden. Soks moat yn ’t foar oanfrege wurde en dan kinne datum en tiid ôfpraat wurde. De groep dy’t de petysje oanbiedt mei net grutter as acht minsken wêze. Yn ’t foar krije jo rjochtlinen tastjoerd oer wat al en net mei. As jo der dan binne, moatte jo earst registrearre wurde. Dat begjint mei de legitimaasje. Dan krije jo stikkers taparte. De earste is om dúdlik te meitsjen dat jo komme om in petysje oan te bieden; mei de twadde kin it debat yn de Twadde Keamer in skoftke folge wurde. Dy plakplaatsjes moatte fansels sichtber droegen wurde. Jo krije sels in muntsje foar in kopke kofje! As dat allegearre klear is, kinne jo opskowe yn de rjochting fan de befeiliging. Alles wat detektearre wurde kin, moat yn bakjes. De smartphone, it horloazje, de beurs, riem, skuon en dêr stean jo dan! Ik begryp it wol, mar dochs. Wy komme gewoan om wat te freegjen! Hawar wy kinne wer fierder. Dat ha ’k lykwols ferkeard begrepen. Wy bliuwe daliks oan ’e oare kant fan de befeiliging stean yn wat se dêre de ‘Statenpassage’ neame.
Ik hie earst wol in jas kwyt wollen, mar oer in garderôbe wurdt net praat. Ik ha ek guon boekjes meinommen om oan te bieden, dy’t ik eins wol op in tafel of in steantafel dellizze wol. Dy binne der net. Dat dêr stean ik dan, mei de hannen fol guod. Wy moatte yn dy passaazje stean bliuwe om’t guon leden fan de fêste keamerkommisje diskant út komme om te hearren nei wat we te sizzen ha. Wy steane dus gewoan yn ’e gong en oaren rinne algeduerigen pratend yn en út troch dizze hege stiennen en suver galmjende romte. Wy steane der ek net allinne. It hat der alles fan dat mear petysjes oanbean wurde. Hawar, ús foarsitter hâldt in treflik ferhaal, mar ik freegje my ôf oft dy keamerleden dat allegearre wol hearre kinne yn dy kakofony fan lûden. De keamerleden ha belangstelling, dêr leit it net oan. Dy belangstelling docht benammen bliken út it tal kommisjeleden en Fryske keamerleden dat delkommen is. It docht ek bliken út de petearen dy’t we, nei’t de petysje oanbean is, mei-inoar ha. We wurde gewaar dat de keamerleden net it measte fan ús krewearjen ôf witte. Tagelyk fernuveret it ús dat de keamerleden har sa posityf foar it Frysk oer opstelle. Mar we ha te faak bliid west mei in deade mosk! Wy ha net omdoch de siswize: sizzen is neat, mar dwaan is in ding! Wy moatte mar ôfwachtsje. De oare deis krij ik lykwols al in mailtsje dat de fêste kommisje der daliks oer prate sil en net wachtsje wol oant yn jannewaris. Soe ’t dan dochs?
As we dêrnei in stikje fan it debat yn de Twadde Keamer dat giet oer de fleantugen boppe Lelystêd, bywenje wolle, rint dat by de yngong al stomp. Wy hiene net ferwachte dat we dy deis al lêst fan dy fleantugen ha soene. Dat is dus likegoed wol sa. Yn ’t foarste plak docht bliken dat ús kaartsje net mear jildich is en dat we in nijenien yn in oare kleur helje moatte. Mei dat kaartsje moatte we gewoan wachtsje oant we oan bar binne. Dat wurdt dus neat, want wy moatte ek noch werom.
Gearfetsjend soe ik sizze kinne dat we net fierder kommen binne as de gong. Dêr kin ik mar min oer. Thús waard altyd roppen as immen by de doar of yn ’e gong stie, dat dy der wol ynkomme koe. Immen dêr stean litte waard ûnfatsoenlik fûn. Dêr moast ik op dat stuit oan tinke! Dêr op dat plak koene we sizze wat we te sizzen hiene. Hoewol’t de reaksjes dus wol minder kinnen hiene, moatte we dochs mar ôfwachtsje wat derfan komt. It sil my nij dwaan oft we mei dizze petysje wat bedije! Ik ha der net daliks in hege mûtse fan op. Dêr moatte we it op dat stuit likegoed mei dwaan. Tagelyk betink ik dat it oanbieden fan petysjes sa’t dat no dêre yn ‘e gong regele wurdt, de ôfstân tusken de politisy en ús earder grutter as lytser makket.
Der bekrûpt my in soarte fan werkenning. Wat foar jinsels freegje oan oaren dy’t fan betinken binne dat sy it foar it sizzen ha. De nammen fan Malorix en Verritus komme my yn ’t sin. It sil de measten wol neat sizze, want Fryske skiednis wurdt op skoalle net jûn, mar it binne twa Fryske foaroanmannen dy’t yn de earste iuw nei Kristus nei Rome teagen om te freegjen oft se it greidlân tichteby de Ryn wol brûke mochten. Se waarden let en set, waarden Romeinsk steatsboarger, mar kamen wol mei lege hannen werom. Wy wurde net let en set. Wy binne suver al bliid dat we yn ’e gong steane. Steatsboarger hoege we net mear te wurden. Wy freegje ek net om greidlân mar om wat mear romte foar ús Fryske taal. As it goed beteart, kin it best sa wêze dat we resultaten helje, dat it Frysk sichtberder wurdt, dat it Frysk earder in gewoan fak op de basisskoalle wurdt. Likegoed betink ik op ‘e weromreis dat we noch hieltyd net witte oft we mei lege hannen werom komme of net.
Foto’s: Aant Mulder
Aant Mulder fan Balk hold dit praatsje op sneon 22 desimber yn syn fêste rubryk Taalferoaring op Radio Spannenburch. Dy stjoert sneons fan 15.00-16.00 it programma ‘Gewoan Frysk’ út. Dat wurdt moandeis fan 9.00-10.00 werhelle.’


title: Enkête ûnder ús lêzers: hoe kin It Nijs (noch) better wurde?

maintext:
It Nijs bestiet hast tsien jier en hat yn dy tiid in eigen karakter en in fêst lêzerspublyk krige. De makkers wolle wolris witte oft de lêzers ek ideeën hawwe om it webstee noch nijsgjirriger te meitsjen. Dêrom freegje wy jim om de ûndersteande enkête efkes yn te foljen:
https://nl.surveymonkey.com/r/XCFML7Y


title: Eksposysje houtfiken yn gemeentehûs Bûtenpost

maintext:
Fan 7 jannewaris o/m 29 maart 2019 binne yn it gemeentehûs yn Bûtenpost kleurehoutfiken fan Marjolein Terwindt-Wetterauw út Oostwold (Grinslân) te sjen. It is de earste útstalling fan fjouwer yn it jubileumjier fan de Stichting Keunstkrite Twizel mei it tema ‘Keunst ferbynt’.
Marjolein Terwindt-Wetterauw (Epe, 1957) studearre yn 1985 ôf fan de Akademy Minerva yn Grins yn de fakken skilderjen en grafyk. Hja leit de latte heech, har wurk tsjûget fan grutte kwaliteit en hja eksposearret geregeld yn binnen- en bûtenlân. Marjolein Terwindt-Wetterauw is in bekende noardlike keunstner en grafykdosint by VRIJDAG (foarhinne Sintrum foar de Keunsten) yn Grins. Hja is oansletten by HOLT, de feriening fan noardlike heechprinters. Oer har wurk leit se út: “In houtfyk meitsje is ambachtlik wurk dêr’t men rêstich de tiid foar nimme moat. Men begjint mei in tekening, dy’t oerset wurdt op in planke. Mei gutsen en messen wurde parten fan de plank leger makke, de planke wurde ynrôle mei printinket en op de printparse ôfprinte op moai Japansk papier.
Fan deselde ôfbylding wurde meastal ferskate eksimplaren printe. De oplage leit tusken de fiif en tweintich. Dêrtroch is in houtfyk makliker te beteljen as in skilderij of tekening dêr’t mar ien eksimplaar fan makke is. It fijne fan de technyk is dat it wjerstribbige hout in eigen karakter oan de foarstelling jout. Nerven en oasten binne sichtber yn de ôfdruk en bepale mei it byld. De ferskillende soarten inket binne meastal transparant en tear. De ûnderwerpen binne hast altyd figuratyf. Lânskippen, bisten of foarwerpen dy’t op de ien of oare wize in moai of nijsgjirrich byld opleverje troch harren foarmen of kleuren.” De printen hawwe ferskate formaten, fan 5×5 sm oant 80×80 sm.
De Keunstkrite keas foar dizze eksposysje om’t it wurk fan Marjolein Terwindt-Wetterauw tige goed past yn it jier- en jubileumtema foar 2019 ‘Keunst ferbynt’. Houtprint is ien fan de âldste foarmen fan keunst. It is in yntinsyf proses dêr’t lichem en geast by gearwurkje om ta in goed resultaat te kommen. It fysike houtsnijen en ôfdrukken op de printparsen is swier wurk. It proses freget in protte geduld om ta in goed resultaat te kommen. Marjolein brûkt de âlde technyk om foarstellings út ús tiid en omjouwing wer te jaan út har eigen ynterpretaasje wei. De bylden binne ferfine en werkenber. Der wurde op ferskate lagen ferbinings makke tusen keunstner en besiker en tusken ambacht en keunst. Mear ynformaasje oer Marjolein, har wurk en har kursussen is te finnen fia de webside fan de Keunstkrite.
Eksposysjeadres: Stasjonsstrjitte 18, 9285 NH Bûtenpost. Iepeningstiden: moandeis o/m freeds fan 09.00 oant 12.00 oere en fan 13.00 oant 16.30 oere. Eksposysjes yn it gemeentehûs fan Achtkarspelen wurde organisearre troch de Stichting Keunstkrite Twizel. Mear ynformaasje fia www.keunstkrite.nl.


title: Waarpraatsje: gjin winter

maintext:
DE JOUWER – Nei in kreaze earste krystdei en in tige skiere twadde krystdei, bliuwt de winter foarearst fier fuort.
Yn ’e nacht fan woansdei op tongersdei is de loft berûn. De sude- oant súdwestewyn is swak, by de kust lâns matich. De temperatuer leit om de 3 graden hinne.
Tongersdei is de loft berûn, mar geandewei is der ek kâns op wat sinne. Hoefolle en hoelang oft de sinne skine sil, is tige lêstich oan te jaan. By in swakke sude- oant súdwestewyn wurdt it 6 graden.
Freed feroaret der net folle. De kâns op skier waar is grut.
Jan Brinksma


title: “Praat ûnderling safolle Iersk as jim wolle, mar net tsjin ús!”

maintext:
Yn ‘e Fryske polityk is it wilens deagewoan dat elk syn eigen taal brûkt: yn gemeenterieden en yn Provinsjale Steaten wurde Frysk en Hollânsk fleurich trochinoar hinne brûkt. Dat hat wol oars west. Bekend is de anekdoate dat komsaris fan ‘e keninginne Pieter van Harinxma thoe Slooten begjin fan ‘e tweintichste ieu tsjin in Steatelid dat Frysk prate sein hie: “We hewwe hier altied Nederlands sproken en daar gaan we gewoan met deur.”
Yn Ierlân is de twataligens formeel goed regele, mar yn ‘e praktyk is de polityk benammen Ingelsktalich. Dat jildt sels foar de Gaeltacht, in stikmannich gebieten dêr’t de mearderheid fan de befolking Iersk praat en dêr’t it Iersk formeel de earste taal fan de oerheid is.
In man dy’t it Iersk fan syn janpoepsplak ôf krije wol en dêrby in protte wjerstân ûnderfynt, is Mícheal Choilm Mac Giolla Easbuig. Fiif jier lyn hat de Iersktalige folksfertsjingwurdiging yn de greefskipsrie fan Dún na nGall / Donegal him foarnommen en ferbrek him net mear.
Hoewol’t er dêr alle rjocht ta hat, fernaam Mac Giolla Easbuig dat syn kollega’s dat net wend wiene. Hy krige geregeld ferfelende reaksjes. Ferline wike naam it Ierskpratende gemeenteriedslid it wurd yn in gearkomste fan de kommisje folkshúsfesting fan it greefskip. Hy waard ferskate kearen troch oare gemeenteriedsleden ûnderbrutsen. Hja easken dat er Ingelsk prate soe. Hja seine dat er de “de gearkomste fersteurde”. Earder hiene Ingelsktalige folksfertsjintwurdigers harren kollega’s al oproppen om alles wat Mac Giolla Easbuig sei te skouderjen.
Mac Giolla Easbuig seit dat sels de Iersktalige gemeenteriedsleden altyd Ingelsk prate yn ‘e greefskipsriedsgearkomsten en dat net ien fan harren him stipe. It riedslid seit sels: “It is no desimber 2018, dit jier stie offisjeel yn it ramt fan de Ierske taal en regionale oerheden binne oeral dwaande mei it ynfieren fan in eigen taalbelied. It is ek fiif jier lyn dat de taalkomsaris Seán Ó Cuirreáin, dien naam fanwegen de hypokrite hâlding fan de oerheid wat it Iersk oanbelanget. De hâlding fan de greefskipsrie en de politike partijen litte sjen dat der neat feroare is. De oerheid fan Ierlân seit noch hieltyd tsjin de Gaeltacht: praat ûnderling safolle Iersk as jim wolle, mar helje it net yn ‘e holle om it tsjin ús te praten.”
Mac Giolla Easbuig ropt folksfertsjintwurdigers yn Ierlân op om safolle mooglik Iersk te praten om de steat te twingen syn ferplichtings nei te kommen.


title: Fideo’s: Fryske krystferskes

maintext: Hjirûnder fine jimme in ferskemennich dat de krysttyd of de winter as ûnderwerp hat. In soad wille!


title: Krystkongres Fryske studinten 2018

maintext:
FRJENTSJER Tongersdei 27 desimber is it krystkongres fan de Fryske studinte-organisaasjes, dat alle jierren yn de histoaryske akademystêd Frjentsjer holden wurdt, iepene mei de offisjele ûntfangst – mei gebak en kofje – yn de riedseal fan it stedhûs. Foarsitter fan de kongreskommisje Marten Hospes hjitte eltsenien wolkom. Dêrnei kaam boargemaster Marga Waanders fan Waadhoeke oan it wurd. Sy hie noch nea earder it kongres meimakke en fûn it in moaie tradysje. Oanslutend wie der in stêdskuier. De studinten waarden gewaar dat it damboerd doedestiids útfûn is troch de Frjentsjerter studinten. Se seagen ek it krukje fan Eise Eisinga, dat bewurke is troch syn studinten. Se hiene in stikje fan de poaten ôfseage. Eisinga moat doe sein hawwe: “Of de himel is fierder fuort, of de grûn is tichterby.” De kuier einige by de Bogt fen Guné foar it middeisbrochje.
De middeis waard it sympoasium mei it tema ‘Ynnovaasje foar de nije Generaasje’ holden. It waard iepene troch kommissaris sympoasium Marten Wytze Algra. Hy joech it wurd oan Peter Postma, âldlid fan FFJ Bernlef. Yn it koart brocht er de studinten algemiene kennis by oer duorsume ynnovaasje. Dêrnei krige Jan Gerbrand Krol it wurd. Hy ljochte de trends yn de duorsume ynnovaasje ta. Catharinus Wierda, âldlid fan WSSFS en oprjochter fan de start-up ‘De Fryske’ fertelde hokker stappen oft er naam om syn duorsume tsiismerk op te setten. Siebren Brouwer, technysk ynnovator, makket ferskate nije dingen mei de hân. Hy hat ûnder mear it planetarium fan Eise Eisinga mei syn studinten neimakke. Sybrand Metz is CTO by Metalmembrames. Hy hat foaral technyske ynnovative projekten en dêrtroch kontakten oer de hiele wrâld. As lêtste kaam Peter Postma wer oan it wurd. Hy is spesjalisearre yn it ferstrekken fan subsydzjes en hat dêr mear oer ferteld.
Freed 28 desimber wurdt it kongres fuortset en ôfsletten.
Boarne: Krystkongres Kommisje 2018


title: Waarpraatsje: mylde jierwiksel

maintext:
DE JOUWER – Nei al wer in skiere dei, sil de jierwiksel myld en, sa goed as, drûch ferrinne.
Yn ’e nacht fan snein op moandei is de loft berûn. Der kin sa út en troch wat storein falle. De wyn komt út it westen en is swak, by de kust lâns matich. It wurdt 8 graden.
Aldjiersdei is de loft op ’e nij berûn. Sa út en troch in bytsje storein is net hielendal útsletten. By in matige westewyn bliuwt it 8 graden.
Nijjiersdei feroaret der net folle oan it waar.
Jan Brinksma


title: Meitinke oer húsfêsting arbeidsmigranten yn Waadhoeke

maintext:
Tongerdeitejûn 17 januari 2019 organisearret de gemeente Waadhoeke in gearkomste oer it húsfêstjen fan arbeidsmigranten. It kolleezje fan B&W nûget elkenien dy’t him by dat ûnderwerp belutsen fielt, út om mei te tinken.
De húsfêsting fan arbeidsmigranten is in dreech fraachstik mei ûnderskate kanten en dêr’t in soad minsken har by belutsen fiele. Yn novimber hat der al in gearkomste west, dêr’t in soad partijen oan dielnamen. Dy rôpen de gemeente op om in ferfolch te organisearjen.
Dat sil op 17 januari om 19.30 oere wêze yn doarpshûs Nij Franjum te Marsum. Dan wurdt de folgjende stap set yn it proses om mei oplossingen te kommen dêr’t belutsenen har yn fine kinne. It lanlik ekspertisesintrum Flexwonen helpt dêrby (www.flexwonenarbeidsmigranten.nl). Der wurdt ek ôfpraat hoe’t it fierder sil. Dy jûn en it ferfolch wurde begelaat troch KAW, in ûnôfhinklik advysburo mei ûnderfining op it mêd fan wenningmerkfraachstikken (www.kaw.nl).
Hanthavening
De gemeente hat ûnderwilens de hanthavening ek oanpakt. Yn Berltsum en Easterbierrum hawwe goede petearen fan de belutsen partijen yn dy plakken west, dêr’t ek ôfspraken yn makke binne. Dat sil ek dien wurde yn oare plakken dêr’t om hanthavening frege wurdt.


title: Rêder fan It Nijs giet mei pensjoen

maintext:
Neidat de Frysktalige nijsside It Nijs in pear jier aardich draaid hie, rekke de Ried fan de Fryske Beweging as oanbieder fan It Nijs frijwat oantangele mei de kontinuïteit fan de berjochtjouwing. De doedeistige opset fan it wurkjen mei in grut tal meiwurkers dy’t sa út en troch wat kopij oanleveren joech te min garânsjes dat der alle dagen nije berjochten publisearre wurde koene – lykas fan in nijsside ferwachte wurde mei – benammen doe’t guon frijwilligers it nei in skoft te bannich fûnen en hieltyd minder dienen of hielendal ôfheakken. De Ried wie sadwaande tige ynnaam mei Kees van der Beek dy’t him ree toande en set him, doe’t er út it wurk rekke, alle dagen in tal oeren yn foar It Nijs. Dêrmei hat Kees It Nijs doe rêden.
No fynt Kees it tiid en gean mei pensjoen. Dat kin er yn prinsipe frijwat rêstich dwaan om’t de kontinuïteit fan de berjochtjouwing by It Nijs yn de tuskentiid garandearre is trochdat der neist de frijwilligers ek inkele betelle krêften alle dagen mei warber binne. Lykwols spilet Kees noch hieltyd net swak by en sadwaande sil syn wurk o sa mist wurde. Mar fansels fergunne we it him net dat er it no nei al dy jierren einlings ris wat tuike-oan dwaan kin.
Op in redaksgearkomste okkerlêsten hat it Riedsbestjoer syn wurdearring foar Kees syn jierrenlange kontinue skreppen al blike litten, mar no’t it dan wier safier is, wolle we der op Kees syn eigen medium ek noch efkes omtinken oan jaan.
Tige, tige tank, Kees en genietsje tenei fan dyn frije tiid!
It deistich bestjoer fan de Ried fan de Fryske Beweging


title: Brêgebouwersbokaal foar boargemaster Waanders

maintext:
Boargemaster Marga Waanders krige 21 desimber fan Present Noordwest Friesland de brêgebouwersbokaal. Dy is bedoeld as in oanmoediging om yn Noardwest Fryslân bedriuwslibben, ûnderwiis, oerheid, ferieningen en (frijwilligers)organisaasjes en ynwenners mei-inoar yn ferbining te bringen.
Anja Schilder, dy’t út namme fan de organisaasje de bokaal oerlange, lokwinske de boargemaster mei de wurden: “U bent een vrouw met enorm veel bestuurlijke ervaring, die kan bemiddelen tussen verschillende partijen. Met uw daadkracht, betrokkenheid en deskundigheid begint u aan de taak die voor u ligt: gemeente Waadhoeke maken tot krachtige gemeente. Een bloeiende en warme gemeente, waarin ruimte is voor groei. Wij van Present zijn er trots op dat u nu naast onze burgermoeder ook onze bruggenbouwer bent! Gefeliciteerd met deze titel!”
Present wol minsken, organisaaasjes en inisjativen dy’t ferbinend yn de mienskip wurkje ûnder de oandacht bringe. De bokaal giet alle moannen nei immen dy’t him of har ynset foar sosjale koheezje yn de mienskip. Nei fjouwer wike giet er wer nei in oar. Troch de bokaal yn ûntfangst te nimmen docht men automatysk mei oan de wedstriid foar Brêgebouwer fan it jier. Op dy wize wol Present Noordwest Friesland bouwe oan in mienskip dêr’t minsken yn nei-inoar omsjogge.
It ferhaal fan de Reis fan de bokaal is hjir te finen: https://stichtingpresent.nl/noordwestfriesland/nieuws/de-reis-van-de-bokaal/


title: Twa pjutteboartersplakken sertifisearre foar twatalich wurkjen

maintext:
Pjutte-opfang Boartershonk yn Tsjummearum behellet sertifikaat foar twatalich wurkjen
Op freed 21 desimber wie it feest op pjutte-opfang Boartershonk yn Tsjummearum. De lokaasje fan Stichting Kinderopfang Friesland (SKF) wurket sûnt 2014 mei in belied dat derop rjochte is om de twatalige ûntwikkeling fan jonge bern te stimulearjen. It sertifisearringstrajekt is no ôfrûne en dat waard fierd mei de bern en harren âlden. De dei begûn mei in krystmiel mei de bern en dêrnei wie der in poppekastfoarstelling. Oan ’e ein fan de moarn koene de âlden op de pjutte-opfang komme om by it útrikken te wêzen fan it sertifikaat ‘Boartsjendewei in taal derby’.
Boartershonk en twatalichheid
Pjutte-opfang Boartershonk falt ûnder SKF. Dy stifting biedt ûnder mear pjutte- en berne-opfang yn in grut part fan Fryslân. In grut oantal fan de lokaasjes wurket mei in twatalich belied. Boartershonk hat in eigen romte yn kristlike basisskoalle De Schalmei. It twatalich belied sjocht der sa út: pedagogysk meiwurksters Attie de Jong en Marian de Lange prate beide konsekwint Frysk mei elkenien. Frijwillichster Nathalie praat Nederlânsk. Beide talen krije in plak yn it aktiviteite-oanbod, lykas troch it sjongen, foarlêzen en rollespultsjes. Der wurdt ek wurke mei de praatpoppen Puk en Tomke, dêr’t Puk Nederlânsk by praat en Tomke fansels Frysk. Troch de beide talen dúdlik faninoar te skieden, leare de bern de talen goed útinoar te hâlden en kinne se op lettere leeftyd bygelyks makliker in tredde en fjirde taal leare.
Pjutte-opfang De Pikepôlle yn Marsum behellet op ‘e nij sertifikaat foar twatalich wurkjen
Pjutte-opfang De Pikepôlle yn Marsum wurket sûnt 2013 mei in belied dat derop rjochte is de twatalige ûntwikkeling fan jonge bern te stimulearjen. Yn 2015 hawwe de liedsters dêr in sertifikaat foar behelle. Om de trije jier komt der in saneamde fisitaasjekommisje del, fan Stifting Frysktalige Berne-opfang, om te hifkjen oft der noch altyd neffens de easken fan it twatalich belied wurke wurdt. Pedagogysk meiwurkers Aaf Glazema en Saskia Benedictus hawwe har dêr tige foar ynset en De Pikepôlle hat it sertifikaat ‘Boartsjendewei in taal derby’ op ‘e nij fertsjinne. Foar dy prestaasje hawwe se in presintsje krige: in searje ferhalen fan Maaike en Wiger mei magnetyske plaatsjes en in magneetboerd. Sa kinne se op ynteraktive wize mei de bern oan ’e slach en har taalûntjouwing stimulearje. Yn Marsum is in moaie trochgeande line wat it taalbelied oanbelanget. Basisskoalle De Pôlle is nammentlik in trijetalige skoalle, dêr’t it Nederlânsk, Frysk én it Ingelsk strukturearre oanbean wurde.
De fisitaasjekommisje hat ûnder mear sjoen nei it taalbelied, de taalomjouwing en it pedagogysk taalklimaat. By it sertifisearringstrajekt krije de pjutteboartersplakken begelieding fan it SFBO kennissintrum meartaligens jonge bern. By it SFBO binne goed 250 bernedeiferbliuwen en pjuttelokaasjes oansletten en dat oantal groeit noch altyd.


title: Frâns Kuipers: Betanke foar it praatsje…

maintext:
Kollum
Wy komme krêkt út de wike fan de iensumens. Dêr waard yn en op de media in protte oer skreaun en praat. In gefoel fan iensumens is foar de iene hiel oars as foar de oare. Der binne minsken – ik ken se – dy’t it leafst allinne binne. Yn Buitenhof (op NPO1, 23 desimber 2018) waard ferteld dat der ek in protte iensumens is binnen grutte groepen. Dat komt faak foar by jongelju. Soks wurdt troch de freonen wol ‘sjoen’, mar it wurdt meastal negearre. Jo kinne it soms hearre oan sechjes as: “Wy moatte net ferjitte om Jan of Pauline út te nûgjen, hear!” As minsken net mear opsetten komme, is dat in earste teken fan ôfheakjen.
Online
Aloan wurdt der mear tiid stutsen yn ‘online’-kontakten. Ik doch der ek oan mei. Want wat is it handich om efkes fia in whatsapp of in mailtsje in berjochtsje nei immen of in groep te stjoeren oer in feestje: “Hoe let komme jimme?” en “Wannear moatte we fuort?”
It grutte gemak is dat men online in wrâldwiid berik hat. It jout jin it gefoel dat dejinge dêr’t men mei bellet of appt in pear strjitten fierder is, wylst sy of hy op dat stuit wol yn Afrika of Amearika wêze kin. Wy kinne dat hast by alle nijsútstjoeringen fernimme: “Wy hebben nu contact met onze man in New York.”
By in app of in mailtsje kinne saneamde ‘emootsjes’ set wurde. Mei sa’n tekentsje kin der noch wat fan in gefoel meijûn wurde. In tekentsje mei in trien of in brede laits en alles wat dêr tuskenyn sit. Itselde sjocht men by prachtige krystkaarten. Dat is in goede gewoante. Troch de online-kontakten wurde der aloan minder kryst- en nijjierskaarten ferstjoerd. It idee efter sa’n kaart is ek dat de oare net fergetten wurdt.
Smoardrok
Yn ús drokke wrâldsje klinkt op de fraach “Hoe giet it?” steefêst as andert: “Poer best, smoar drok!” Wat drokker, wat better en dan is der hast gjin tiid mear om by beppe of pake op besite te gean. En no binne yn de measte plakken de winkels ek noch iepen op snein, mei as doel om de ekonomy noch mear op te jeien. Ik skriuw gjin preek, mar yn essinsje kaam wat yn Buitenhof troch gelearden as Anja Machielse, heechlearaar Empowerment fan kwetsbere âlderen oan de Universiteit voor Humanistiek, en Paul Verhaeghe, heechlearaar Klinyske psychology en psycho-analyze oan de Universiteit Gent, sein waard op itselde del: gjin tiid mear foarinoar!
Praatsje
Ik sjoch graach om my hinne as ik yn de super omskarrelje. Dat laat soms ta in praatsje mei doarpsbewenners of goekunde, dy’t ik net al te faak mear sjoch. Der rinne faak ek âldere minsken. Jo fernimme soms dat se wat kwyt wolle of wat heare wolle. In nijtsje of sa. Sa harke ik bygelyks nei in praatsje tusken twa âldere froulju. De iene sei tsjin de oare: “Ik wenje no lokkich ticht by tsjerke.” Alle soarten wetters en wûnders kamen op it aljemint. Ik socht om in biologysk waskmiddel en ûnderwilens harke ik – brutaalwei – in bytsje mei. It gie ek oer ferstoarne goekunde. Soms koartlyn. “Iensumens komt dan nei foaren”, sei de iene tsjin de oare. Guon sizze wolris tsjin my dat it no al sa lang lyn is, dat se no har krêften sjen litte moatte by it dragen fan it ferlies. Mei oare wurden: “Net seure.”
Betanke
Ferline wike gie ik mei in karre fol guod nei de útgong fan de super. Ik rûn rjocht op in âlde frou ta, frou ‘D’. Hja is 93 jier, rint efter har karke, har taske stiet der boppe-op. Se trillet hielendal en bibbertosket, mar har eagen steane skerp.
“Do bist ien fan Jan drukfout?”
“Ja, dat is sa”, sei ik, “mar wêrom moat ‘drukfout’ der sa dúdlik by?” (“De Feanster” wie doetiids en is noch altyd de regionale krante fan drukkerij Kuipers. Mei dy Feanster is ’t Surhústerfean grut wurden, doar ik te bewearen).
Der stie fansels wolris in flaterke yn. Frou D fertelde dat lêzers it wol moai fûnen om ‘drukfoutsjes’ yn ’e krante op te sykjen. In soartemint puzel? Guon joegen it tal flaterkes troch oan ús heit. Hy fûn dat wol moai. Hy koe tsjin de advertearders sizze dat de Feanster Krante ‘speld’ waard.
Sa prate frou D oan ien tried wei troch oer de goeie tiid fan doe. Hoe’t se mei-inoar de tsjerke ta tsjinst wiene en hoe’t de mienskip it ferieningslibben draaiende hold. “Moatst no ris om komme”, sei se. “Alles moat betelle wurde. De gemeente moat oeral jild foar jaan, oars draait it net.”
Wy stiene by de yngong fan de super in protte hastige minsken yn it paad. Op ’t lêst sei ik ek mar dat ik it ‘drok’ hie en dat ik hjoed noch mear te dwaan hie.
“O”, sei se, “gean mar gau. Mar dochs betanke foar it praatsje!”


title: Nina Hiddema direkteur fan Omrop Fryslân

maintext:
Nina Hiddema (55) is troch de Ried fan Kommissarissen beneamd as direkteur fan Stichting Omrop Fryslân. De beneaming giet op 1 jannewaris 2019 yn. Hiddema folle de posysje fan direkteur fan Omrop Fryslân sûnt maaie 2018 al op ynterim-basis yn. Sy folget Jan Koster op, dy’t yn maaie ôfskied naam fan de Omrop.
Nina Hiddema: “Ik haw de ôfrûne moannen de Omrop kennen leard as in moaie en bysûndere organisaasje. Ik set my dan ek graach de kommende jierren yn foar Omrop Fryslân en dizze moaie provinsje en har ynwenners. Ik sjoch der ek nei út om takom jier nei Fryslân te ferhúzjen.”
Ton Baas, foarsitter fan de Ried fan Kommissarissen fan Omrop Fryslân: “Mei de definitive oanstelling fan Nina Hiddema soargje we foar kontinuïteit by de Omrop. Dêrmei kin de blik wer foarút rjochte wurde.”
Nina Hiddema wie earder ûnder oare wurksum as ynterim-manager by de Stichting Landgoed Mensinge yn Roden en as direkteur fan Theater Geert Teis yn Stadskanaal. Hiddema hat ek in jierrenlange ûnderfining yn de media. Sa wurke sy as Hoofd Varia en waarnimmend direkteur by RTV Drenthe en yn ferskate funksjes by lanlike telefyzjeprodusinten en omroppen. Fierder is Nina Hiddema lid fan de Ried fan Tafersjoch fan de Nederlandse Reisopera yn Enschede en fan Hanzehogeschool Groningen.


title: Fryske musea slute 2018 ôf mei absolút besikersrekôr

maintext:
Museumfederaasje Fryslân en de Fryske musea sjogge werom op in poerbêst kultureel haadstêdjier dat in protte hichtepunten mei him meibrocht. Neffens de earste tellingen fan Museumfederaasje Fryslân hawwe de musea it ôfrûne jier yn totaal sa’n 1.374.202 besikers ûntfongen, in absolút besikersrekôr.
Yn 2016 berjochte de Museumfederaasje dat de grins fan ien miljoen besikers oerskrieden wie, ferline jier bleau dat op peil, mar dit jier is in wiere útsjitter. In plom foar alle meiwurkers en frijwilligers dy’t de besikers ûntfange mochten en rûnliede yn de musea dy’t Fryslân ryk is. Dat it kulturele haadstêdjier LF2018 in bydrage levere hat oan de hegere besikersoantallen is seker opfallen.
Alve fonteinen
Troch de komst fan de 11fonteinen hawwe in protte musea yn de stêden oanjûn ekstra besikers ûntfongen te hawwen. Sa mocht Museum Stedhûs Sleat sawat 25% mear besikers ûntfange (4.500). Yn Drylts is de fontein deunby it Museum Houtstêd Drylts pleatst en wie der in protte oanrin. Houtstêd Drylts iepene de doarren op 21 april 2018 en hat 4.100 besikers ûntfongen.
Frysk Museum Ljouwert
It Frysk Museum yn Ljouwert luts yn it Kulturele Haadstêdjier 2018 mear besikers as ea. Mar leafst 350.000 besikers besiten it museum, hast twa kear safolle as it foarige rekôr út 2016 (175.977). It hege tal besikers is foaral te tankjen oan de kaskreakers Escher op reis en Mata Hari: de mythe en it famke, dêr’t 92.781 besikers op ôfkamen (wêrfan 57.000 yn 2018). It museum slút 2018 ôf mei Rembrandt & Saskia: Leafde yn de Gouden Iuw.
Keninklik Eise Eisinga Planetarium Frjentsjer
It Keninklik Eise Eisinga Planetarium hat yn 2018 in absolút rekôr helle: it museum ferwachte dit jier op 64.000 besikers út te kommen. “Dat is foar it grutste part te tankjen oan LF2018, de fonteinen ynbegrepen. Hichtepunten wiene it sympoasium yn novimber en it positive advys fan de minister oer de Wrâlderfgoedstatus”, seit direkteur Adrie Warmenhoven.
Museum De Grutterswinkel Ljouwert
Museum De Grutterswinkel seach in ferdûbeling yn de besikersoantallen fan 2018 neffens in jier earder. Dit jier rûst it museum yn totaal 28.500 besikers ûntfange te sillen. De ferklearring is LF2018. Mei as hichtepunt foar it museum de nije útstalling oer de Amsterdamske Skoalle.
De Krûdhof Bûtenpost
De Krûdhof wie mei it bijeprogramma Silence of the Bees ien fan de haadûnderdielen fan LF2018. Dat makke 2018 foar harren ta in hiel bysûnder en weardefol jier, dêr’t se sawol nasjonaal as ynternasjonaal by yn de belangstelling stiene. De Krûdhof en it IIstidemuseum mochten 21.732 besikers ûntfange.


title: Minister moat reagearje op ideeën Fryske Beweging

maintext:
De Ried fan de Fryske Beweging rêdt it op en freegje mei sukses omtinken foar it Frysk yn De Haach. Soks nei oanlieding fan it ôfsluten fan in nije bestjoersôfspraak oer de Fryske taal en kultuer tusken it Ryk en de Provinsje Fryslân. De Ried fan de Fryske Beweging is net tefreden mei wat dêr yn stiet.
Lêbje is fansels altyd maklik en dêrom tocht it deistich bestjoer in goed foarbyld te jaan mei in advystekst foar dy bestjoersôfspraak. Dy saneamde skaadbestjoersôfspraak wie fan ‘t simmer klear en is doe al oanbean oan de Provinsje, sadat er brûkt wurde koe foar de wurklike oerienkomst. Doe’t dy kaam, fûn de Ried lykwols noch lang net genôch fan syn suggestjes werom. Advysorgaan foar it Frysk DINGtiid is ek frijwat kritysk oer de nije bestjoersôfspraak. Dêrom teach in delegaasje út de fermiddens fan de Fryske Beweging nei De Haach om dêr in petysje oan te bieden oan de Keamerkommisje foar Ynlânske Saken. Dy hat der daliks al oer praat. Yn in brief fan de Twadde Keamer, dy’t it Riedsbestjoer ôfrûne wike krige, stiet dat de kommisje formeel kediisd hat en freegje oan minister fan Ynlânske Saken – Kajsa Ollongren – in reaksje op de skaadbestjoersôfspraak.


title: Waarpraatsje: ritich wykein

maintext:
DE JOUWER – Nei in strieminne freed wurdt it yn it wykein noch net folle better.
Yn ’e nacht fan freed op sneon is de loft berûn en falle der inkelde buien, miskien wol mei hagel en tonger. De weste- oant súdwestewyn is matich, by de kust lâns frij krêftich. It wurdt 7 graden.
Sneon is de loft foar it grutste part fan ’e tiid berûn. Der is noch hieltyd kâns op in bui. De wyn komt út it westen en is matich, by de kust lâns frij krêftich oant krêftich. De temperatuer leit om de 8 graden hinne.
Snein bliuwt it ek net drûch. It is op ’e nij myld foar de tiid fan it jier en de sinne sjoche wy, nei alle gedachten, net. De wyn jout him wol wat del.
Nei it wykein wurdt it wat kâlder en it bliuwt in pear dagen drûch.
Jan Brinksma


title: Eric Hoekstra: út ‘Roman fan in hielmaster’ (46)

maintext:
Maria en Marta oan it wurd
Ik kom yn in doarp by twa susters, Maria en Marta. Ik set my del op in stoel en Maria giet njonken my op ’e flier sitten om nei my te harkjen. Marta lit har yn beslach nimme troch it betsjinjen fan ’e gasten. Op in stuit komt se efkes nei ús ta en seit:
“Master, jouwe Jo der neat om dat myn suster my allinnich al it wurk dwaan lit? Sis har dat se my helpe moat.”
Ik antwurdzje:
“Wat makkesto dy drok oer alle dingen! Der is altyd mar ien ding fan it heechste belang. Marta hat it bêste part keazen en it sil net fan har weinommen wurde.”
De foargeande ôfleveringen binne fan 3 febrewaris 2018 ôf hieltyd op sneon op It Nijs publisearre.
Mear ynformaasje oer Roman fan in hielmaster is te finen op https://www.elikser.nl/roman-fan-in-hielmaster-roman-van-een-geneesheer.htm.


title: Hayo Apotheker waarnimmend boargemaster Noardeast-Fryslân

maintext:
Hayo Apotheker sil fan 1 jannewaris ôf it boargemasterskip fan Noardeast-Fryslân waarnimme. Nei oerlis mei in delegaasje út de nije gemeenteried is hy troch de kommissaris fan de Kening yn dy funksje beneamd. It waarnimmerskip duorret oant der in troch de kroan beneamde boargemaster is. Dat sil nei alle gedachten yn de twadde helte fan 2019 wêze.
Apotheker (D66, 68) hat in bulte ûnderfining as boargemaster. Mei sawat 37 tsjinstjierren yn dy funksje is er op it stuit de boargemaster mei de measte ûnderfining yn Nederlân. Dat er ek yn fúzjegemeenten (Stienwikerlân, Súdwest-Fryslân en Waadhoeke) it ienwurdingsproses begelaat hat joech de trochslach om him ek yn Noardeast-Fryslân foar dy taak oan te wizen.


title: Waarpraatsje: hast gjin sinne

maintext:
DE JOUWER – Oan it skiere waar liket mar gjin ein te kommen. Takomme wike sille wy de sinne ek net folle sjen.
Yn ’e nacht fan sneon op snein is de loft berûn, mar in opklearring is net hielendal útsletten. It bliuwt, sa goed as, drûch. De wyn komt út it noardwesten en jout him del. Boppe it fêstelân oant matich, by de kust lâns frij krêftich. De temperatuer leit om de 5 graden hinne.
Snein is de loft ek berûn, mar miskien sjogge wy noch in glimp fan de sinne. It bliuwt, nei alle gedachten, drûch. By in matige weste- oant súdwestewyn wurdt it 8 graden.
Yn ’e nije wike bliuwt it skier. Moandei en tiisdei is it myld, fan woansdei ôf wurdt it in bytsje kâlder.
Jan Brinksma


title: Eric Hoekstra: út ‘Roman fan in hielmaster’ (47)

maintext:
Freegje it!
Stel dat in freon midden yn ’e nacht by dy delkomt en seit:
“Kinst my trije breaen liene, want ik ha ûnferwachts famylje op besite krige en ik haw gjin iten yn ’e hûs.”
Soe dy freon dan sizze:
“Jou dy ôf! De doar is al op slot, de bern sliepe en ik lis mei de frou ek al op bêd. Ik kom der net ôf om dy iten mei te jaan.”
Ik bin der wis fan: as er der nét ôf komt en it dy jout omdat er dyn freon is, dan docht er it wol asto it mei klam fregest.”
Ik ried dy oan om krekt sa te dwaan. Do hast ommers in freon foar it libben, ien dy’t altyd nei dy harket en foar dy klear stiet, nammentlik ús Heit dy’t yn ’e himel is.
Freegje en do silst krije. Sykje en do silst fine. Slaan op ’e doar en do wurdst deryn litten. Want al wa’t freget, sil krije. Al wa’t siket, sil fine. Al wa’t op ’e doar slacht, sil ynlitten wurde.
Bisto in heit dy’t syn soan in stien jaan sil, as er dy om brea freget? Of as er dy om fisk freget, jousto him dan barchjeblommen? Of in kikkert yn stee fan in aai?
Asto dus, swak en ferkeard ast bist, goede dingen oan dyn bern joust, safolleste mear sil dyn Heit yn ’e himel de hillige Geast jaan oan wa’t derom freget.
De foargeande ôfleveringen binne fan 3 febrewaris 2018 ôf hieltyd op sneon op It Nijs publisearre.
Mear ynformaasje oer Roman fan in hielmaster is te finen op https://www.elikser.nl/roman-fan-in-hielmaster-roman-van-een-geneesheer.htm.


title: Friezen betelje krystynkeapen faak mei jild fan sparrekken

maintext:
Yn Fryslân wurde ynkeapen foar de feestdagen faker as yn trochsneed finansiere troch in sparrekken. Dat docht bliken út in grut ûndersyk fan Geldshop. De yntermediêr yn konsumptyf kredyt ûnderfrege 1.371 konsuminten om nei te gean oft en hoe’t de feestdagen fierd wurde en hoe’t de oankeapen dêrfoar betelle wurde.
Hoe’t Nederlanners sinteklaas- en krystynkeapen finansierje
De measte Nederlânske konsuminten (79,9%) betelje de Sinteklaas- en krystynkeapen fan de reguliere betelrekken mei in posityf saldo. Der binne lykwols ek in protte minsken dy’t de oankeapen foar de feestdagen op in oare wize finansierje (moatte). Sa betellet 11,5% fan de ûnderfrege minsken de oankeapen foar Sint en/of Kryst fan in betelrekken mei in readstân.
3.3% keapet guod foar de feestdagen op ôfbetelling en 2,7% lient jild fan in jildferstrekker of fan ien yn de famylje, freonen of kunde. In snoade manier fan ‘finansierjen’ foar de feestdagen blike segelboekjes te wêzen: 4,2% jout oan dat foar de feestdagen as de wichtichste manier fan finansierjen te brûken.
Minsken yn Fryslân brûke sparrekken foar Kryst
Der binne op provinsjaal nivo grutte ferskillen yn de wize fan finansierjen fan de ynkeapen foar Sinteklaas en Kryst. Sa docht bliken dat ynwenners út Seelân relatyf it faakst segeltsjes sparje om sa harren sint- en krystynkeapen te beteljen, en minsken yn Limburch relatyf it faakst read te stean (11% yn ferliking mei it lanlik gemiddelde). Yn Noard-Brabân betelje minsken relatyf faak mei in kredytkaart (12% faker as it lanlik trochsneed).
Friezen sette yn ferhâlding it faakst jild op in sparrekken om dêr de ynkeapen foar de feestdagen mei te finansierjen (14% faker as it lanlik trochsneed).
Besjoch de ûndersyksside foar mear ynformaasje.


title: Krystkongres Fryske studinten

maintext:
Duorsumens, technology en ynnovaasje, dat binne wurden dy’t by it tema hearre fan it 86ste Krystkongres dit jier. Op 27 en 28 desimber sil dat jierlikse evenemint wer organisearre wurde troch Fryske studinten yn De Bogt fen Guné yn Frjentsjer mei as tema ‘Ynnovaasje foar de nije Generaasje’. De titel stiet foar duorsume ynnovaasje en dit is just in tema dat hieltyd mear ynfloed hat op ús libben. Us doel is net om jim te twingen ta it iten fan tofu en quinoa, minder auto te riden of nea wer te fleanen. Nee, neat dêrfan. Wat wy wolle is jim ynspirearje yn de wrâld fan duorsume ynnovaasje troch jim trends sjen te litten dy’t op de merk spylje, jim kennis meitsje te litten mei lytse spilers op de merk en hokker stappen jimsels sette kinne om in idee ta útfiering te bringen.
Op it sympoasium sille fiif minsken oan it wurd komme dy’t mei harren ûnderskate nije ideeën en technologyen graach in bydrage leverje wolle oan it duorsumer meitsje fan de wrâld. Trije minsken mei harren nije ideeën:
Catharinus Wierda, oprjochter fan ‘De Fryske’ hat duorsume tsiis,
Sybrand Metz wurke earst by Wetsus en no by Metalmembrames; hy hat by in soad ynnovative bedriuwen wurksum west,
Siebren Brouwer is technysk ynnovator yn de lânbou.
Fierder binne der ek twa minsken dy’t mear de oare kant besjogge:
Peter Postma ferstrekt subsydzjes oan nije start-ups en
Jan Gebrand Krol kin alles fertelle oer de trends dy’t spylje op it mêd fan duorsume ynnovaasje.
De jûn sil ôfsletten wurde mei live muzyk fan Global Division.


title: Nij digitaal wurdspultsje, ek yn it Frysk

maintext:
Der is in nij wurdspul útbrocht. It hjit Word Tango en it is yn acht talen te spyljen: Frysk, Nederlânsk, Ingelsk, Deensk, Yslânsk, Faeröersk, Welshk en Cornish.
De spulregels binne oantreklik en ienfâldich. Men sjocht wurden dêr’t letters yn misse. It is de bedoeling om de ekstra letters dy’t derby jûn binne nei it goede plak te slepen en de wurden te meitsjen dy’t socht wurde.
It spul kin yn alle rêst spile wurde. Der is gjin tiidbeheining. It spul hat in ûneinich tal nivo’s. Der binne ekstra muntsjes te fertsjinjen en der kin gebrûk makke wurde fan oanwizingen as men fêstrint.
It spul is juster, 20 desimber útbrocht troch Smiling Cube Studios, in groepke Nederlânske ûntwikkelders yn Venlo. Dy binne fan doel om der yn 2019 noch mear as njoggentich talen en streektalen oan ta te foegjen.
Word Tango is fergees fan it ynternet te heljen:
de link fan Apple App Store is: https://itunes.apple.com/us/app/word-tango-find-the-words/id1441751300?l=nl&ls=1&mt=8
De link fan Google Play Store is: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.smilingcube.wordtango
De fideotrailer yn it Nederlânsk is te sjen troch te klikken op: https://www.youtube.com/watch?v=_N2tKEwRoCs
Sûnt 2011 makket Smiling Cube Studios spultsjes foar iOS en Android. De ûntwikkelders sette yn op orizjinele spullen fan hege kwaliteit en altyd mei in edukatyf karakter.


title: In protte fakânsje-aktiviteiten fan It Fryske Gea

maintext: Foar bern en folwoeksenen organisearret It Fryske Gea yn de krystfakânsje allegear aktiviteiten. Fan sneon 22 desimber oant en mei snein 6 jannewaris is der in protte te belibjen yn de natuer yn Fryslân. Ekskurzjes foar jong en âld, mei de boat en kuierjend en aparte aktiviteiten foar de bern. Te folle om op te neamen. Dêrom is it allegear hjir te finen: fjouwer siden mei folsleine ynformaasje.


title: FNP freget fosfaatfrijstelling foar bioboeren

maintext:
De FNP sjocht dat biologyske boeren yn de problemen komme troch de strange fosfaatwetjouwing. De Steatefraksje freget dêrom oft Deputerre Steaten (DS) harren ynspanne wolle foar in frijstelling foar dy miljeufreonlike tûke fan de feehâlderij.
Ofrûne wykein (15-12) stie yn it Frysk Deiblêd in artikel oer wer in biologyske boer dy’t yn de finansjele problemen kommen is troch de nije fosfaatwetjouwing. Dy ûntstean trochdat de behanneling fan beswieren tsjin de takende fosfaatrjochten fierstente lang duorret. Troch de fertraging en de wetjouwing yn syn gehiel docht aloan mear bliken dat biologyske en grûnbûne boeren de lêsten op ’e nekke krije fan gruttere boerebedriuwen.
“Wy hawwe noed dat mei de tiid miljeufreonlike gesinsbedriuwen ferdwine sille’’, sa seit lânbouwurdfierder Wopke Veenstra. Hy wol ek fan DS witte hoefolle boeren oft dêr tsjinoan rinne en oft der al kontakt west hat mei minister Schouten fan Lânbou. De steatefraksje fynt dat it kolleezje der by de minister op oanstean moat dat de ûntstiene fertraging nea ta gefolch ha mei dat boeren foartidich stopje moatte. “Dêr moat yn alle gefallen in tydlike oplossing foar fûn wurde.’’


title: Gedicht: Longerje

maintext:
Longerje
Hy longeret nei de waarmte fan syn gleon fjoer,
dat ea sa fûl baarnde yn syn hommels brutsen hert.
Hy longeret nei de wylde tiid fan passy en aventoer,
mar koe de lust net hâlde en hat no smert.
Jûns stoareaget er tryst oer syn skrok lizzend lân
en tinkt nei oer syn drôvich deistich bestean.
Dêr stiet er mei syn swijende ienlikheid yn ’e hân,
wylst flymkâld de wyn him nestelet yn syn klean.
As moarns de sinne him yn ’e lannen fynt,
yn syn bierguod mei op it liif it brief foar syn bern
en de natuer libben en dea oaninoar bynt,
hâldt de wrâld de siken yn…
Fryslân hat in soan ferlern.
Sander
Oerterp, winter 2017
út Nij Frisia, maart 2018


title: Ried fan de Fryske Beweging siket nije bestjoersleden

maintext:
Om’t de Ried fan de Fryske Beweging graach in skerp each hâlde wol op wat der spilet op it mêd fan Frysk, Friezen en Fryslân jilde der beheinde terminen foar bestjoersleden: de basistermyn fan fjouwer jier kin heechstens twa kear ferlinge wurde. Sadwaande gean der oan de ein fan 2018 twa bestjoersleden ôf: Siem van der Vlas, ûnder oaren ferantwurdlik foar de Fryske Reklamepriis en kontakten mei oare organisaasjes en Renze Valk, as skriuwer jierrenlang suver de ferpersoanliking fan de Fryske Beweging. Dêrneist naam polityk adviseur Sybren Posthumus op de lêste bestjoersgearkomste ôfskied.
Bestjoersleden wurde ornaris ôffurdige troch oansletten organisaasjes mar kinne likegoed út de fermiddens fan de stipers komme. De lêste tiid binne al inkele nije bestjoersleden ferwolkomme, mar mei it each op alles wat de Ried op priemmen hat, is der noch hieltyd plak foar nije. Wa’t warber wêze wol foar Fryslân, Friezen en Frysk kin sollisitearje fia dit kontaktformulier. Sjoch hjir foar mear ynformaasje oer wat de Ried fan de Fryske Beweging op it heden allegearre by de ein hat.
Op de foto sprekt fise-foarsitter Pier Bergsma (steand), tusken in omsittend laach fan bestjoersleden, Van der Vlas (tredde fan rjochts) en Posthumus (fjirde fan rjochts) ta yn Restaurant Noflik yn Easterein. Valk wie omreden fan sykte net oanwêzich.


title: Ws Haita

maintext:
Troch Henk Wolf
Op Facebook seach ik in skoftsje lyn de njonkensteande tekst foarbykommen. It is in foarbyld fan it gebed Us Heit yn it Frysk fan ein sechstjinde ieu. De tekst sjocht der o sa eksoatysk út, mar dat komt benammen troch de stavering. Wa’t him lûdop lêst, fernimt dat it ferskil mei ús Frysk lytser is as dat er earst tocht hie.
Under de tekst stiet ‘Us Heit neffens de âldst oerlevere tekst (1597)’ en dat blykte in betiizgjende rigel te wêzen, want op Facebook mienden guon dat it de âldste Fryske tekst wêze soe. Dêr is fansels neat fan wier. Der binne folle âldere teksten yn it Aldfrysk fûn en ek fan taalstadiums dêr’t net fan wis is oft se al Frysk hite meie of dat se hearre by in eardere taalfaze doe’t it Frysk en oare talen eins noch mei-inoar ien Germaanske taal foarmen. Oant rûchwei 1550 wie it Aldfrysk as skriuwtaal yn gebrûk yn wat no de provinsje Fryslân is, dêrnei ferfoel it ta in sprektaal en naam it Nederdútsk/Nederlânsk/Hollânsk (dêr’t doe noch gjin dúdlik ûnderskied tusken bestie) de rol as skriuwtaal oer. It Us Heit út 1597 is dus opskreaun yn de tiid dat der amper mear Fryske wurden op papier set waarden.
De wurden binne dan ek net opskreaun troch in Fries, mar troch in Flaming, mei de eksoatysk klinkende namme Bonaventura Vulcanius (hoewol’t syn famylje fanâlds De Smet hite). Vulcanius wie taalkundige en hat yn syn boek De literis et lingua Getarum siue Gothorum de Fryske ferzje fan it Us Heit opnaam. Dy hat yn de frisistyk in bysûndere status, net omdat it de âldste Fryske tekst wêze soe (want dat is er net), ek net om’t er de âldste Fryske ferzje fan it Us Heit wêze soe (want der in op syn minst ien fragmint fan in âldere ferzje bekend), mar omdat er de earste tekst is dêr’t it wurd heit (of alteast in dúdlik herkenbere foargonger dêrfan) foarkomt.
Heit is nammentlik in bysûnder wurd. As men sjocht nei besibbe talen, dan ha dy allegear in wurd dat sichtber ûntstien is út it Germaanske wurd fader, dat sels wer besibbe is oan wurden yn oare Yndo-Europeeske taalfamyljes, lykas it Latynske pater.
Oer it komôf dat mysterieuze wurd heit wurdt al heel lang diskusjearre. De measte taalkundigen fermoedzje dat it út de bernetaal komt, lykas hjoed de dei bygelyks heity. Moderne famkesnammen sa as Nynke binne ek ûntstien as ynformele farianten fan âldere nammen. In aardige observaasje is dien troch W.J. Buma, dy’t yn 1988 (‘Nijfrysk heit‘ yn Us Wurk XXXVII, side 68-73) beskreau dat er farianten fan it wurd heit ek yn it East-Frysk, Grinslânsk, Hollânsk en ferskate Dútske dialekten oantroffen hie. Hy stelde út dat it wurd yn de Germaanske talen altyd al bestien hie, mar allinnich yn it Frysk no noch bestiet.


description: RLFANS.COM - Fan Night

title: RLFANS.COM


description: ... sil mbts fUt fUtuRo btultu ˜dt =ü.... mtÆJeJ]k= fuU mtrªtÆg bü v¢Fe vJo bltYkdu 7 fUtu :tk=˜t> lRo=wrlgt àgqs ytatgo¶e WbuNbwrlse fuU mwrëtíg ŒJ;ofU rsluk={bwrlse fUe ytÒttlwJr;ole mtÆJe rlrF˜Ne˜tse, r=Ôgëte˜tse, rŒgëte˜tse, =erË;se XtKt ath vtiM

title: jhabua news

maintext: This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy


description: Trigolion Port Talbot yn gofyn os mai'r artist stryd enwog, Banksy sydd wedi creu darn o gelf ar ochr garej yn y dref.

title: Gwaith Banksy newydd ym Mhort Talbot?