title: Kollum: "Geen 4 mei voor mij"

maintext:
"Der is wat nuvers oan 'e hân mei de deadebetinking fan 4 maaie. Hjir yn Amsterdam wolle aktivisten de twa minuten stilte by de Nationale Herdenking fersteure, om't se fine dat der oarlochsmisdiedigers betocht wurde. De aksjegroep hjit 'Geen 4 mei voor Mij', en hat in facebookside dêr't se in 'evenemint' oanmakke ha, mei as tiidstip 4 maaie fan acht oere jûns oant twa minuten oer achten, en lokaasje De Dam.
Dat is in raar plan. It is dan ek ferbean troch de waarnimmend boargemaster Van Aartsen. Mar de aktivisten ha no in rjochtsaak oanspand om dochs demonstrearje te kinnen. It liket my kânsleas. En hiel raar dus. In protte sympaty is der ek net foar; op Twitter wurde se ôfmakke.
Wêr giet it de aktivisten om? Se fine dat it by de betinking net allinnich om de striders foar frijheid en slachtoffers fan oarloggen giet, mar ek om dieders fan koloniaal geweld. Ik ha de website fan it 'Nationaal Comité 4 en 5 mei' der nochris op neislein. Der stiet frij krekt útlein wa't der betocht wurde. Ik lês in tekst dy't ik werken, om't 'r nammentlik elk jier foarlêzen wurdt:
'Tijdens de Nationale Herdenking herdenken we de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien.'
Fierderop op de side stiet it diel 'Nederlandse slachtoffers' nochris taljochte:
'Tijdens de Nationale Herdenking herdenken we de slachtoffers van het Koninkrijk der Nederlanden. We herdenken geen daders.'
Geen daders. Dúdliker kin it hast net wêze. Mar no komt it: de aktivisten rjochtsje harren op wat wy kenne as 'politionele acties' yn Yndonezië, koart nei de Twadde Wrâldoarloch. Neffens de aktivisten binne by de Indonesische Nationale Revolutie 150.000 moslims omkommen, dy't op dat momint noch altyd Nederlanners wiene. Pas by it ein fan de revolúsje, op 27 desimber 1949, erkende Nederlân de steat Yndonezië, dus op himsels kloppet dat.
De aktivisten fine dat dit ek oarlochsslachtoffers binne, mar dat dy by de Nationale Herdenking net memorearre wurde. En dan moat ik sizze dat se in punt hawwe, al wit ik net of de Yndonesyske fallen striders der wiis mei wêze soene dat se mei weromwurkjende krêft, ûnder harren striid tsjin Nederlân, nochris ta 'Nederlanner' bestimpele wurde. Ek freegje ik my ôf of in Yndonesyske revolúsjonêr tegearre mei fallen Nederlânske soldaten betocht wurde wol.
Dat der yn Yndonezië koart nei de Twadde Wrâldoarloch dingen bard binne dêr't we no net grutsk op werom sjen kinne, dat is yntusken wol dúdlik. Dat Yndonezië as steat erkend waard, kaam foaral troch ynternasjonale druk, en net troch rjochtfeardigens, of in oerwinning of yntrospeksje fan Nederlân. Dus nee, dêr kinne gjin flaggen foar wapperje.
Mar dêr wapperje ek gjin flaggen foar op 4 maaie. 'We herdenken geen daders'. Dizze diskusje rekket twa iepen senuwen fan ús Nederlanners: dy fan de besetting troch de Nazi's, en dy fan de 'politionele acties'. We skriuwe noch altyd oan it ferslach fan dy skiednis. Sa'n senuw oanreitsje, soarget foar in reaksje. Dat ha de aktivisten dus hiel goed sjoen, al tink ik dat se harren doel folslein foarbysjitte mei harren rare plan.
Hoe âlder ik wurd, hoe mear ik sjoch dat de wrâld en de minske in oanienskeakeling fan ferwarrende ynkonsistinsjes is. Allinnich mei flinke ôfstân besjoen, kinst yn de skiednis in grutte line ûntdekke. Sa'n grutte lijn is 'goed' of 'fout' yn 'e oarloch. Griistinten jouwe betizing, wylst dy der wol wiene. Dat jildt ek foar de skiednis fan Yndonezië; we neame dat graach 'politionele acties', yn plak fan in oarloch. En dêrmei binne de slachtoffers dêrfan ek gjin oarlochsslachtoffers, dus hoege we se ek net te betinken as 'gevallen landgenoten' op 4 maaie. Ek al sit dêr op detailnivo besjoen wat net goed.
Ik fyn dat der mear praat wurde moat oer wat der yn Yndonezië bard is. Mar ik fyn net dat der fundamenteel wat mis is mei grutte linen; it jout hâldfêst en foarkomt betizing. De oankundige lawaai-aksje op 4 maaie om acht oere jûns ûnder de twa minuten stilte jout betizing. Mar mei it asjebleaft by in oankundiging bliuwe?"


description: De treinstaking fan masinisten en kondukteurs fan Arriva giet tiisdei net troch. Dat meldt Arriva. Neffens de ferfierder ha de fakbûnen FNV en CNV earder o

title: Treinstaking Arriva op tiisdei giet net troch

fasttext_language: fy


description: De Halewijnprijs is de literatuerpriis fan de stêd Roermond en wurdt alle jierren útrikt oan in literêr talint, dat neffens de sjuery mear belangstelling f

title: Meindert Talma mei syn skriuwwurk nominearre foar Halewijnprijs 2018

maintext:
Meindert Talma makket sûnt healweis jierren 90 muzyk, mar bringt ek al tweintich jier lang boeken út. Syn lêste skriuwwurk is fan ferline jier. Je denkt dat het komt kaam yn novimber út by útjouwerij Passage. Dat hearde by in muzykalbum mei deselde titel.
No is er ien fan de seis nominearren foar de Halewijnprijs. De oare fiif binne Mathijs Deen, Hans Dekkers, Emily Kocken, Bart Koubaa en Peter Lenssen.


title: Skoalbern spylje libjend Stratego en fine echte granaat

maintext:
Foar skoalbern fan CBS De Gearing yn Ie is it spultsje libjend Stratego wol hiel echt wurden. De bern út groep 7 en 8 binne op skoalkamp yn Westerbork, dêr't se alle jierren yn it bosk it spultsje spylje. Sa ek woansdeitejûn, mar al gau kaam ien fan de jonkjes by de master mei de meidieling dat er in bom fûn hie.
Direkteur Onno Bouma fan De Gearing: "De master tocht noch efkes dat it om in sabeare bom út it spultsje gie, mar al gau die bliken dat de learling in echte granaat bedoelde. Gelokkich hat hy him lizze litten. De lieding hat de bern meinaam nei de kampearbuorkerij en dêr ha se de plysje ynseind. Dy hat dêrnei de Explosieven Opruimingsdienst ynskeakele." De skoalle hat tongersdeitemoarn daliks de âlden ynljochte.
Neffens Bouma is de resjerzje jûns let noch by de bern west, om út te lizzen wat der no fierder barre sil. Bouma: "Wy binne fansels tige bliid dat de learling en de lieding sa goed hannele ha en dat it goed ôfrûn is. Wy fine it moai dat de plysje de muoite naam hat, om noch efkes by de bern del te kommen. It hiele aventoer hat in ûnferwachte draai oan it kamp jûn. Ien dy't de bern yn alle gefallen altiten bybliuwe sil."


description: Remmert Eldering helpt Kanadezen, it fierljeppen yn It Heidenskip, de suksesfolle comeback fan keatser Johan van der Meulen en ONS Snits bliuwt yn de tredd

title: FIDEO: Sportoersjoch mei Roelof de Vries


title: Famylje Everts dupearre troch stellerij en fernielingen

maintext:
De draaimûne en de sjittinte fan de famylje Everts út Kollumersweach binne ôfrûne wykein it doel west fan stellerij en fernielingen. Ut de sjittinte waarden trije gewearen en in grut tal kûgels stellen. Fan de draaimûne waard it elektryske oandriuwmechanisme fernield. De attraksjes stiene yn de Grinzer wyk De Hoogte, in plak dêr't de famylje al jierren komt. Wa't de dieders binne, is noch net bekend. De totale skea bedraacht sa'n 6000 euro.
Heit en soan Sjoerd en Sjors Everts en Roelie, de frou fan Sjoerd kinne der net oer út wêrom't minsken dit dogge. De draaimûne wie in fergese attraksje foar de bern út de wyk. Der is neat út de mûne stellen. De stellen gewearen binne bysûndere eksimplaren, dy't wol wer te krijen binne, mar se kinne net earder levere wurde as takom hjerst. De sjittinte kin wol fierder draaie mei de gewearen dy't der noch binne. Sjors, dy't eigener is fan de draaimûne, hopet dat hy nei in reparaasje freed wer draaie kin.
De famylje is mar foar in lyts part fersekere foar de skea. Foar de tip oer de dieders hawwe se in beleanning útloofd fan 250 euro.


title: Hurddravers bringe it fjoer fan de befrijing nei Ljouwert

maintext:
In groep hurddravers bringt it fjoer fan de befrijing nei Ljouwert. It fjoer is fannacht om tolve oere oanstutsen yn Wageningen, dêr't yn 1945 de offisjele oergave fan de Dútsers tekene is. Dat wie de ein fan de oarloch.
Alle jierren wurdt it befrijdingsfjoer út Wageningen helle. It giet it nei tal fan gemeenten dêr't op fiif maaie befrijdingsdei fierd wurdt. Dit jier stiet yn it teken fan it betinken fan minsken dy't yn it ferset sieten.
Omdat de lanlike fiering fan fiif maaie dit jier yn Ljouwert is, stekt minister-president Rutte sneontemiddei offisjeel it Ljouwerter befrijdingsfjoer oan op it Aldehouster Tsjerkhôf.


title: Friezen weagje har oan Bertsolaritza-fenomeen

maintext:
Ut de bleate holle muzikaal dichtsje en rymje. En dat direkt neidat je in opdracht krije wêr't it oer gean moat; sa soene je it Baskyske Bertsolaritza-fenomeen útlizze kinne. Yn Ljouwert is freedtejûn nei it fertoanen fan in dokumintêre (Fryslân Dok) oer it fenomeen besocht om dêr in Fryske fariant fan yn it libben te roppen.
Bertsolaritza hat in soad betsjut foar de Baskyske taal en identiteit. It is tige populêr en hat in lange tradysje. In groepke Friezen wie yn it iepenbier dwaande om dat tsjil op 'e nij, op syn Frysk, út te finen. De meast logyske wize om dat te dwaan, is om minsken út te nûgjen it poadium op te stappen en gewoan te begjinnen. Dat slagge prima, want der wie behoarlik wat animo en de sfear like eins al behoarlik op wat der yn Baskelân bart, sa sei Bask om utens Henrike Olasolo dy't yn Amsterdam wennet. Hy wie spesjaal foar dizze gelegenheid nei Ljouwert ôfreizge.


description: Formule 2-koereur Nyck de Vries hat syn goede race fan sneon yn Barcelona gjin goed ferfolch jaan kind. Snein bedarre de autokoereur út Twellingea yn de sp

title: Nyck de Vries falt al betiid út yn twadde race yn Barcelona


title: Nasjonale skeelertitels foar Groenewoud en Kamminga

maintext:
Marijke Groenewoud en Manon Kamminga hawwe sneon yn Heerde by de Nederlânske kampioenskippen skeelerjen beide in nasjonale titel ferovere. Groenewoud, ôfkomstich út Hallum, wie op dit ûnderdiel 'one lap' te sterk foar Elisa Dul en Maya de Jong, dy't respektyflik it sulver en brûns foar harren rekken namen.
Goud wie der ek foar Kamminga. De sportster út Haulerwyk wie de bêste op de puntekoers. Sy bleau op dat ûnderdiel ûnder oaren Gerline Crediet en Elsemieke van Maaren, de úteinlike nûmers twa en trije, foar.


title: Kollum: "Moai waar en lange dagen"

maintext:
"En dan ynienen is it safier, maaitiid! Us provinsje hat yn in koart skoftsje tiid wer kleur krigen en it is alle dagen in kadootsje om bûten te wêzen. De kij steane yn 't lân, de loft is blau, yn it felgriene gers groeie pinkster-, bûter- en hynsteblommen én it piipkrûd bloeit. Dan noch it sintsje derby en de wrâld om ús hinne wie wer perfekt.
Moai waar en lange dagen... en in probleem want ik hie neat om oan te dwaan. Altyd wer efkes in konfrontearjend momint, foaral troch dy ekstra winterkilo's, dy't der net mear ôf wolle sûnt myn horrormoanen yn 'e war binne. Normaal hoegde ik mar te tinken dat ik wer 67 kilo wêze woe en dan waard ik dat, mar no giet dat net mear sa flot. En ik kin fansels net neaken oer de dyk rinne, dus moast ik wol te sjoppen.
Ik stie yn in paskeamer en op 'e spegel hong in sticker dêr't op stie: 'Deze spiegel vervormt niet, je ziet er prima uit', mar ik wie it der net mei iens. Want ek yn dit pashokje, like ik wol tsien kilo swierder yn stee fan fjouwer en dat komt troch it aaklike felle ljocht. It makket dy ek nochris sa wyt as in deade. Ik begryp net dat der oant no ta nimmen in froufreonlik ljochtplan foar pashokjes betocht hat. It soe in útkomst wêze!
Myn B-zones binne wat rûner wurden, dus ik moast ek nije Berend Hup's ha. Mar it idee om healneaken yn in krap hokje te stean mei sa'n frommes te 'drammen', spruts my net oan. Dêrom ha ik foar 400 euro BH's besteld by de Wehkamp. Nei de tiid betelje, ideaal! Ik krige in doaze fol en úteinlik ha 'k trije holden. Thús foar de spegel by deiljocht passe en dat hat my in soad frustraasjes besparre.
Mar ik bedarre dus al yn it pashokje mei dy stomme sticker. Ik ha in pear dingen past en mar ien himdsje kocht. Dat stie my thús ek better as dêr. Dat is it neidiel fan simmerklean... as je wat passe wolle, moat alles earst út. En no't ik yn 'e oergongsfaze fan myn libben sit, wol ik ek net mear fan dy strakke klean oan ha as it waarm is. Dan fiel ik my opsluten en beheind. Alles dat ik amper mear oan hie of my net mear past, ha ik fuortbrocht.
Romte yn 'e kast, romte yn 'e klean, romte yn 'e holle... en in pear ûnderbroeken dy'tst net sitten sjochst ûnder in jurkje en dy't net hieltyd yn dyn kont opkrûpe. Dus ik gong wer op en paad, mar se wiene út it assortimint! Ik krige it nûmer fan in oar filiaal en doe't ik fuortrûn, seach ik twa leuke simmerjurkjes. Dochs mar wer sa'n pashokje yn en mei de eagen ticht de jurkjes oanlûke. Lokkich wiene se perfekt. Net te strak, flot en simmersk.
De ferkeapster frege hoe't it gong en ik liet har de jurkjes sjen. Se bearde wakker en al pratende kamen wy derachter dat we deselde problemen hiene. Se wie ek 47 jier en de kilo's op de B-zones fûn sy ek dreech te managen. Mar se seach der prachtich út en it wie moai om ûnderfiningen út te wikseljen. Je beprate soks ek net mei elkenien, no?
Ik bin klear foar de simmer mar ik sil al besykje ûnder de 70 kilo te kommen. Ik wit noch net hoe, mar ik tink troch minder te iten en hooplik troch de útfining fan froufreonlik paskeamerljocht. Want al soe it ynearsten mar sa lykje... dan fielst dy drekt al kilo's better."


title: Mear falpartijen by Fytsalvestêdetocht

maintext:
Der binne dit jier mear falpartijen by de Alvestêdetocht as ferline jier. Dat seit foarsitter Stephan Rekker fan de Fytsalvestêdetocht.
It is no noch net te sizzen wêrtroch't dit komt, mar de waarmte soe in rol spylje kinne. Ek soe it sa wêze kinne dat de fytsters wat byinoar klonterje, om't it tal dielnimmers dat om kertier foar fiven binnen wie noch mar op twatûzen lei. Dit is krekt wat mear as tsien prosint fan it totaal tal dielnimmers. Hjirtroch hat ek de biezemwein it drok.
Foar safier't de organisaasje it op dit stuit besjen kinne binne der gjin grutte ûngelokken bard, en hawwe de slachtoffers benammen skaafplakken en botbreuken.


title: Wurksumheden oan A6; autodyk pleatslik en tydlik ticht

maintext:
Minsken dy't freedtejûn mei de auto fan De Lemmer nei it noarden fan Fryslân ride wolle, sille in alternative rûte kieze moatte. De A6 wurdt fan 19.00 oere ôf tusken de brêge oer de Skarster Rien en de fly-overs by De Jouwer ôfsletten. Op dat plak moatte wurksumheden oan de deklaach fan de dyk útfierd wurde.
Ferkear dat rjochting It Hearrenfean en Ljouwert wol, wurdt omlaat fia Wolvegea. Minsken dy't nei Snits wolle, moatte fia Follegea ride. Sneontemoarn moat it wurk dien wêze en kin it ferkear wer gebrûkmeitsje fan de A6.


title: Wurkstraf foar mishanneling eks-freondinne

maintext:
In man fan 27 út Wergea is woansdei troch de plysjerjochter feroardiele ta in wurkstraf fan 30 oeren foar it mishanneljen fan syn eks-freondinne. De rjochter fûn dat bewiisd is dat de man syn freondinne treaun en slein hat. Ek soe er har skopt hawwe, doe't se op de grûn lei. Fierders wurdt him ferwiten dat er har by de kiel pakt hat, tsjin de muorre drukt en oan de polsen nei bûten ta sleept. Bûten it hûs goaide de man syn eks-freondinne tsjin in ôffalkontener.
De twa wiene al útinoar doe't it barde. De frou wie weromkommen om har guod op te heljen. Mar neffens de Wergeaster wie de frou mei spul begûn te smiten, doe't se yn hûs wie.
Neffens de reklassearring hat de man in drege jeugd hân mei in gewelddiedige heit. It advys wie om de man ferplicht op kursus te stjoeren, sadat er better omgean leart mei syn lilkens. De rjochter gong dêr net yn mei, ek al omdat de Wergeaster net earder yn oanrekking west hat mei de plysje.


title: Trije minsken oanholden yn Tsjerkwert fanwege 800 wytplanten

maintext:
De plysje hat trije minsken oanhâlden nei't se in himpkwekerij mei 800 planten fûn hiene yn in dongkelder ûnder in pleats oan de Boalserterwei yn Tjerkwert.
De 52-jierrige bewenner is oanhâlden, lykas in 44-jierrige man en in 32-jierrige frou út Wytmarsum. Se wurde fertocht fan it kweken fan himp. De 44-jierrige man soe boppedat jild wytwosken ha.
De plysje fûn de kwekerij nei in anonime tip. De elektrisiteit foar de himpkwekerij waard yllegaal ôftape by de buorlju. De kabel wie neffens de plysje al diels raand, wêrtroch't de kâns op brân grut wie.


title: Fonteinen yn Starum en Hylpen pleatst

maintext:
Twa fonteinen fan it Kulturele Haadstêd-projekt 11fountains binne tiisdei pleatst yn Hylpen en Starum. It keunstwurk fan Starum is moandei út Tilburg nei It Hearrenfean brocht. De fontein hat de foarm fan in grutte fisk.
Mei in kraan is de fisk út de frachtwein takele en teplak set yn de haven fan Starum. Mar dêr hâldt it noch net mei op. Om't de fisk wetter spuitsje sil, moat it oansletten wurde op in wettersysteem. Under de bak dêr't de fisk yn stiet, sit in grutte pompkelder. Dêr giet it wetter fan de fontein yn en út en wurdt it suvere, sadat it op drinkwetternivo bliuwt. As dat klear is, kinne minsken dus ek de fontein yn.
Om yn te boartsjen
"Het is een waterspeelobject, waar mensen in moeten kunnen. Vooral voor kinderen is dat leuk. Maar om dat mogelijk te maken moeten leidingen aangelegd worden", sa seit Age Joustra, de fonteinprojektlieder fan de gemeente Súdwest-Fryslân. De fontein wurdt dêrom mei lym en mei bouten yn de bak fêstmakke. Dit is ek handich om it keunstwurk op syn plak te hâlden. De fisk is fan licht materiaal makke en kin oars mei stoarm fuortwaaie. It wettersysteem sil tiisdei ôfmakke en test wurde.
In buertbewenster seach út har hûs hoe't de fisk teplak set waard. "It wie fantastysk om te sjen. Moai kin ik him noch net fine, mar spektakulêr is der wol!"
Offisjele iepening
It keunstwurk is ûntwurpen troch de Amerikaanske keunstner Mark Dion. Op freed 18 maaie wurde de fonteinen yn de Fryske alve stêden offisjeel iepene.


title: Rekôrtal besikers foar keramyk yn it Princessehof

maintext:
In rekôrtal besikers foar de tentoanstelling Ceramic Reflections in Contemporary Art yn it Princessehof yn Ljouwert. De tentoanstelling luts yn fiif moanne tiid likefolle besikers as oars oer in hiel jier helle wurdt.
Goed 35 tûzen minsken kamen te sjen nei keramyk út de hjoeddeistige keunstwrâld. It liet sjen wat de rol fan keramyk is yn dizze tiid.


title: Harkemase Boys fersterket him mei linksback Joris Voest

maintext:
Joris Voest is foar it kommende fuotbalseizoen de nije linksback fan Harkemase Boys. Hy komt fan FC Emmen. De 23-jierrige Voest is berne op Skylge en grutbrocht yn Ruinerwold (Drinte). Hy spile earder by de jeugd fan SC Hearrenfean. Voest learde dêr Tieme Klompe kennen, dy't takom seizoen de trainer is fan Harkemase Boys.
Earder makke Harkemase Boys bekend dat Jari Slort en Willem Huizing tenei op sportpark De Bosk fuotbalje.


title: Degradaasje hast in feit foar VV Hearrenfean nei ferlies

maintext:
Allinnich in wûnder kin der noch foar soargje dat VV Hearrenfean sneinshaadklasser bliuwt. De ploech fan Marcel Valk gie snein mei 3-1 ûnderút by RKHVV út it Gelderske Huissen. Yn de lêste twa wedstriden moat Hearrenfean no in ferskil fan seis punten goedmeitsje om kâns te hawwen op hanthaving.
Yn Huissen kaam Hearrenfean noch wol op foarsprong. Thom van Lingen soarge nei in kertier spyljen foar de 0-1 en dat wie ek by it skoft noch de stân. Yn de twadde helte kaam RKHVV lykwols werom fia Lennart Rekmans, Jelmer Goedhart en in eigen goal fan de Feansters.
Hearrenfean spilet noch tsjin degradant Jong Achilles'29 en Purmersteijn. Allinnich as Hearrenfean beide wedstriden wint en konkurrint DHC ferliest noch twa kear, soe Hearrenfean him hanthavenje kinne.


title: Kollum: Vladimir

maintext:
Hjoed op de dei ôf twa jier lyn siet ik op in fleanfjild yn Moskou. Domodedovo, sa hjit it. Ik moast dêr in oantal oeren wachtsje oant de Lufthansa my fan Moskou nei Munchen bringe soe. De reis wie in oantal oeren earder al begûn, fan in hobbelich fleanfjild boppe de poalsirkel nei de Russyske haadstêd. Dêr yn it hege noarden wie it min tweintich graden en doe't ik letter op de dei op Schiphol ta de doar útstapte, stie der 21 graden op de digitale termometer. De jas koe út, sis mar. It waar wie hast krekt gelyk oan dat fan hjoed.
As je wachtsje moatte op in fleanfjild ha je tiid om te observearjen. Dat is moai wurk. As earste wie ik wol bliid om in filiaal fan de Subway te sjen. Even wat bekends ite, hiel wat oars as sjaslik yn de datsja fan myn nije freonen yn Sibearië. Dêrnei ha ik my mei in boek deljûn op in bankje mei útsjoch op de paspoart- en bagaazjekontrôle. Yn de pear oeren dy't ik dêr sitten ha, wie der genôch stof om in boek oer te skriuwen.
Der kamen trije mannen mei in langwerpige tas nei de baly. Ien fan it trio wie in betûft bespiler fan it dûanepersoneel. Litte we him foar it gemak Vladimir neame. Hy knikte gerêststellend nei de beide oaren manlju, dy't nochal switterich rûkten doe't se by my delkamen. Ek de rook fan wodka wie fansels oanwêzich, oars dogge je net mei yn Ruslân.
Vladimir spruts de stoersk foar him útsjende balymeiwurker oan. Krekt mei wat tefolle bravoer. Dat wurket net yn Ruslân, kin ik jo melde. Jo moatte sa neutraal mooglik bliuwe, net te opsichtich laitsje en ek net te benaud sjen. Gewoan dwaan, dat is it bêste.
It bliek dat de twa manlju jagers wienen dy't in pear dagen op de toendra omdoarme hienen. Yn dy tas siet in mânsk jachtgewear dat troch de dûane loadst wurde moast. Ynearsten wienen se alle trije wakker oertsjûge fan it feit dat soks in formaliteit wêze soe. No, ik kin jim melde dat de pearse krokodil grif yn Ruslân útfûn is. Vladimir, dy't dúdlik de wurdfierder wie, prate as brugman. Hy seach earst noch mei in soad selsbetrouwen yn de rûnte. Hy stiele út dat er dit al mannich kearen regele hie en dat wie miskien ek wol sa.
In oere letter, ja, ik ha de tiid byholden, want ik hie dochs neat te dwaan, wie de situaasje net bot feroare. De dûanemeiwurker beseach minusjeus it iene nei it oare formulier en luts him neat oan fan Vladimir, dy't drok pratend mei de minút minder oertsjûgjend oerkaam. Achter my makke it iene nei it oare fleantúch him los fan de slurf en fleach fuort. Ik koe sjen dat de beide jagers it each net fan harren klokje ôfhâlde koenen. Ik wist net hokker flecht se ha moasten, mar de tiid rekke al op, sa te sjen. Vladimir bêde harren ûnrêst del mei lytse kalmearjende tekens. Hy hie noch altyd de kontrôle, sa woe er de oaren leauwe litte. Ik klapte myn boek ticht, want dit live toaniel wie folle spannender.
Nei in oere en tsien minuten krige de meiwurker in telefoan en belle. Even letter kamen der trije man yn unifoarm dy't de hearen freonlik fersochten mei te kommen. It swit rûn de jagers oer de holle, want nei goed Russysk gebrûk wurdt de kachel binnendoar goed heech opstookt. Vladimir waard wyt om de holle en die der no even it swijen fierder ta. Nei in goed healoere, se wienen dus mear as oardel oere dwaande, draafden de beide jagers wer nei de baly, mei in wapperjend papier yn de hân. Dêr stie grif it goede stimpel op, want se mochten trochrinne en ik tink dat se noch krekt harren flecht helle ha.
It personeel achter de balys hie grif harren wurkdei der op sitten, want der ferskynden nije gesichten. Foar my wie it ek tiid om yn te checken. Dat gie foar wûnder, ik mocht samar fierder. Doe't ik myn rêchsek oer it skouder die, seach ik dat achter my in nuveraardich selskip nei de baly rûn. Trije mannen yn kamûflaazjeklean mei yn harren hân in langwerpige tas. Foar harren út rûn in bekende. Vladimir. Hy begûn tsjin de nije balymeiwurker te praten as wie der neat bard.
Vladimir. Dêr moat echt in boek oer skreaun wurde.


title: Biste-aktivisten oppakt by fiering Kallemooi op Skier

maintext:
Op Skier ha sân biste-aktivisten sneontejûn let besocht har fêst te meitsjen oan de 20 meter lange mêst dy't brûkt wurdt foar Kallemooi. Yn dy mêst komt in koer mei dêryn in hoanne. It bist bliuwt trije dagen yn de koer oan de mêst. Neffens de aktivisten hat it bist dêrûnder te lijen. Seis fan de sân aktivisten binne oppakt. In sande rekke even út de tiid troch in klap tsjin de holle, mar koe oan de frijwillige buertbrigade ûntkomme.
De aktivisten litte witte dat se trochgeane mei har striid om't se fine dat dizze foarm fan dieremishanneling foar fermaak ophâlde moat.
Al jierren is der argewaasje oer Kallemooi. Foarstanners wolle fêsthâlde oan de tradysje mei Pinkster en sizze dat de sûnens fan de hoanne goed yn de gaten hâlden wurdt.


title: 50Plus wol maatregels nei klachten oer brêge Skarsterbrêge

maintext:
Ynwenners fan Skarsterbrêge ha in soad lêst fan it lûd fan de brêge yn it doarp. Se kleie al langere tiid oer it lûd dat feroarsake wurdt troch twa bellen by it iepenjen en dellitten fan de brêge. Op drokke dagen is dat wol sa'n 25 kear yn it oere. De bellen binne der sûnt de brêge op ôfstân betsjinne wurdt.
De bewenners wolle dat de bellen minder lûd meitsje. Ek moat der in oar plak foar fûn wurde, dêr't se minder lûdshinder feroarsaakje. De ynwenners fan Skarsterbrêge ha Provinsjale Steaten in brief skreaun. Se ha earder klachten yntsjinne by de provinsje, mar fiele harren net heard. De fraksje fan 50Plus wol no dat de provinsje maatregels nimt en de suggestjes fan de ynwenners oernimt.


title: Boarplatfoarm boppe Skiermûntseach wurdt fuortsleept

maintext:
It boarplatfoarm fan Oranje-Nassau Energie yn de Noardsee boppe Skiermûntseach wurdt snein fuortsleept. Enerzjybedriuw Hansa begûn trije moanne lyn mei proefboarringen yn it gebiet, nei't earder bliken die dat der mooglik grutte gasfjilden yn de boaiem sitte.
De fergunning foar de proefboarringen fan Hansa is yn de tuskentiid oernaam troch Oranje-Nassau Energie. Der is no ek gas fûn, mar hoefolle en ûnder hokker omstannichheden, moat noch ûndersocht wurde. Doe't it platfoarm op 15 febrewaris pleatst waard, wie der in besettingsaksje troch Greenpeace. De plysje makke in dei letter in ein oan de aksje.


title: Stap yn de Escherwrâld op strjitte yn Ljouwert

maintext:
Besikers fan de stêd Ljouwert kinne der hast net omhinne, mar aanst hielendal net mear: de Escher-tentoanstelling yn it Fries Museum. Minsken dy't aanst fan it sintraal stasjon nei it Fries Museum kuierje, rinne mei keunst op strjitte Escher aanst letterlik temjitte. Of der hast yn.
De wrâldferneamde strjitkeunster Leon Keer is de kommende trije wiken dwaande op de rûte nei it museum strjittekeningen yn de styl fan M. C. Escher te meitsjen. It giet om fjouwer tekeningen. It is de bedoeling dat besikers it paad nei it museum fine as se de tekeningen folgje.
De strjitkeunst moat nije wike tongersdei 17 maaie klear wêze.


title: Kollum: "Bern, bern, bern"

maintext:
"Mei dit prachtige waar wie ik dit wykein te kuierjen mei myn nichtsje fan oardel jier. Sûnt in pear wike kin se los rinne en it is geweldich om te sjen hoe't se de wrâld stapke foar stapke ferkent. Ast sa lyts bist is werklik alles watst sjochst nij. Kinst dy net foarstelle hoefolle ympresjes sa'n ukje opdocht op ien dei.
Sa grutsk as in pau rûn ik njonken har. Ik hie oardel jier lyn nea tinke kinnen dat it sa fantastysk wêze soe om muoike te wêzen. Om fan tichtby mei te meitsjen hoe't sa'n lyts famke hieltyd grutter wurdt. Hieltyd mear kin, mear docht en boppedat ek mear wol. Hoe't se ús lûden imitearret, meneuveltsjes neidocht en stadichoan echt in minskje wurdt. Mar om no te sizzen: sa'n ukje, dat wol ik sels ek. No neuh.
Geregeld mei ik foar it tydskrift Heit en Mem fan de Afûk op paad foar in ynterview. Dan sit ik by grutske heiten en memmen oan tafel om harren ferhaal op te skriuwen. En alle kearen wer krij ik oan de ein fan it ynterview de fraach oft ik sels ek bern haw. "Nee, seker net!" rop ik automatysk. Net omdat ik neat oan bern fyn, mar ientsje fan mysels? Ik moat der net oan tinke. En just dat snappe minsken net.
Alle kearen as ik fertel dat ik gjin bern wol, krij ik fuort as fraach: wêrom dan net. Sa'n fraach liket miskien logysk, mar eins is it nuver. Ik haw thús in hynder, mar ik freegje dochs ek net elkenien: 'Hé, hast ek in hynder? Nee? Wêrom net?' Hearst noait in hûnebaaske oan syn buorman freegjen: 'Hasto gjin hûn, jong? Of eeeh... koest se net krije?' Of in fanatike leafhawwer fan koikarpers, dy't op in feestje tsjin elkenien seit: 'Ja, se kostje in fermogen, mar it is it allegearre mear as wurdich. Echt, do móast se ek nimme.'
Mar sa giet dat mei bern wol. Ast gjin bern hast dan is dat nuver. Silst se wol net krije kinne. En ast oanjoust datst se gewoanwei net wolst, dan is dat noch folle aparter. Dan moast wol hiel egoïstysk wêze. Eeeh, of just miskien net? Want sis ris earlik: wêrom hawwe jimme bern naam? Foar de buorlju of foar jimmesels? Mar dat falt net te begripen. Want wa wol der no gjin bern?
No, ikke dus. Yn elk gefal net fan mysels. Fan jongs ôf oan wit ik al dat ik letter gjin mem wurde soe. Dat heart miskien nuver, mar it is echt sa. Fansels boarte ik wol mei poppen, mar doe't ik âlder waard haw ik noait it gefoel hân dat ik letter ek in echte poppe hawwe woe. Dy drang om sa'n lyts wêzentsje yn my te hawwen, dy is der net. Myn aaistokken begjinne net te klepperjen as ik freonen om my hinne sjoch mei berneweinen en maxi cosi's. En nee, ek net no't ik 32 bin. It is gewoan neat foar my.
En dochs krij ik alle kearen as ik dit fertel in net-begripende blik fan de oare kant. 'Echt he? Do wolst gjin bern?' Ik snap ek wol dat de natuer ús makke hat mei de oerdrift om ús fuort te plantsjen, oars wiene we al lang útstjerd. Mar ik doch der net oan mei. Ik fyn bern fantastysk en genietsje fan myn nichtsje en dy twa pré-pubers thús, mar aan mijn lijf geen polonaise.
Goed. Tenei sil ik krekt wat minder fûl 'nee' roppe as my frege wurdt oft ik ek bern haw. As jim dan belove om net fuortendaliks te freegjen wêrom net. En dogge jim it wol, dan bin ik sa bernich om it petear ôf te sluten mei in good old 'Wêrom net? No dêrom net'."


title: Tal wenningynbraken yn Noardeast-Fryslân flink omheech gien

maintext:
It tal wenningynbraken yn Noardeast-Fryslân is de ôfrûne moannen flink omheech gien. Dat meldet de plysje op basis fan sifers. De stiging is opfallend, omdat yn de rest fan de provinsje, en ek lanlik, it tal ynbraken ôfnimt. De plysje yn Noardeast-Fryslân ropt ynwenners dan ek op om maatregels te nimmen om in ynbraak foar te kommen. Dêrby giet it benammen om goede slotten.
De sifers
De ôfrûne fiif jier naam it tal ynbraken yn it Noardeasten fan de provinsje ôf. Yn 2016 waard der 137 kear melding dien fan ynbraak by de plysje. Ferline jier wiene dat der 113. Yn de earste fjouwer moanne fan dit jier krige de plysje mar leafst 57 oanjeftes fan ynbraak. Dat is in stiging fan 30 prosint yn fergelyk mei deselde perioade in jier lyn.
Hoe kin dat?
De plysje tinkt dat de taname foar in part feroarsake wurdt troch ynbrekkers dy't sels ek yn Noardeast-Fryslân wenje. Dêrom sil der faker surveilleard wurde yn de regio.


title: Manon Kamminga de sterkste yn de Klim van Stienwyk

maintext:
Manon Kamminga hat woansdei de twadde skeelerwedstriid om de KNSB Maraton Cup wûn. De 26-jierrige Haulerwykster kaam yn Stienwyk as earste oer de streek, foar de Kolombiaanske Aura Quintana Herrera. It tredde plak wie ek foar in skeeleraar út Kolombia: Luz Karime Garzón, in ploechgenoat fan Kamminga en mearfâldich wrâldkampioen. De wedstriid yn Stienwyk is swier en hat de namme "De Klim van Steenwijk".
By de manlju wie gjin Frysk sukses. Gary Hekman wûn, foar de Belch Bart Swings en de Bask Patxi Peula.
De earste wedstriid om de KNSB Maraton Cup wie ferline wike yn Oldebroek. Doe wienen Bianca Roosenboom en Wolvegeaster Crispijn Ariëns de winners. Oer in moanne is yn Achterveld de tredde wedstriid.


title: De Vries komt yn Barcelona krekt tekoart foar earste F2-sege

maintext:
Autokoereur Nyck de Vries is sneontemiddei yn de Formule 2 twadde wurden op it sirkwy fan Barcelona. De 23-jierrige Twellingeaster fjochte in spannende striid út mei Georg Russell, mar kaam úteinlik krekt tekoart om de koereur út Grut-Brittannië foar te bliuwen. De Vries bleau wol Lando Norris, in oare Brit, foar.
Barcelona wie it toaniel fan de fiifde en sechsde race fan it seizoen.


description: De fertochte hie heard dat in oppas bern seksueel misbrûkt ha soe en sette him mei namme en tanamme op Facebook, mar de oppas wie ûnskuldich.

title: Wurkstraf foar roddel op Facebook

maintext:
In frou (52) út Wolvegea hat in wurkstraf fan 24 oeren krigen, omdat se in man op Facebook ûnterjochte beskuldige hat fan seksueel misbrûk. Se hie de man mei namme en tanamme neamd. De frou hie fan in buorfrou heard dat in man dy't wolris op har bern past hie, him skuldich makke hie oan seksueel misbrûk. Se waard dêr sa lulk oer, dat se dat op Facebook sette.
De man die oanjefte fan smaad. It slachtoffer sei op de sitting dat it foarfal in soad ympakt hân hat. Der waard nachts by him oanbelle en by him op de ruten slein. Hij doart de doar hast net mear út en jout ek gjin skaaklessen mear.
De frou bea op de sitting har ekskús oan. Mar it slachtoffer hie dêr net folle oan. "Als u wist wat voor schade u hebt aangericht, zou u zich schamen om uw excuses aan te bieden", sei er yn de rjochtsseal. Njonken de wurkstraf moat de frou ek in skeafergoeding fan 581 euro betelje.


title: Goud Crispijn Ariëns en Maya de Jong op punte-ôffalkoers

maintext:
Crispijn Ariëns hat freed op it NK skeelerjen yn Heerde goud wûn op de punte-ôffalkoers. De ynwenner fan Wolvegea, dy't earder freed útroppen waard ta skeeleraar fan it jier, rekkene superieur ôf mei syn konkurrinten. It sulver wie foar Luc ter Haar, it brûns foar Chris Huizinga.
By de froulju wûn de 18-jierrige Maya de Jong fan Haulerwyk it goud op de punte-ôffalkoers. Se wie ferdigenjend Nederlânsk kampioen Elma de Vries te rap ôf. Gerline Crediet wûn it brûns.
Op de 1000 meter wienen der gjin Fryske winners, mar wol medaljes: Maya de Jong wûn it sulver en it brûns gie nei Marijke Groenewoud fan Hallum. Elisa Dul wie op dy ôfstân de bêste.


title: Fryske ynbring op nasjonale deadebetinking op de Dam

maintext:
De 17-jierrige Gytha te Nijenhuis út Surhústerfean draacht by de nasjonale deadebetinking har sels skreaune gedicht foar. Se wûn de finale fan 'Dichter bij 4 mei', in dichtwedstriid foar jongerein tusken de 14 en 19 jier. Se hat in kursus 'foardrage' fan dichter Tjitse Hofman krigen as tarieding.
It is de earste kear dat Gythe in gedicht skreaun hat. Dat se dy foardrage mei, hie se net ferwachte.
Skoalbern lizze blommen
Gytha is net de iennige Fries op de Dam yn Amsterdam. Ek 25 bern fan basisskoalle Loevestein fan De Gordyk ha freed in belangrike rol by de betinking. Mei 25 oare bern út Amsterdam lizze se blommen by it momumint. Se fine it in eare, mar ek wol spannend.
De klasse is útkeazen om't se meidien ha oan it projekt 'Oorlog in Mijn Buurt', dêrby prate bern mei minsken dy't de oarloch meimakke ha.


description: Reedrydcoach Remmelt Eldering fan Noardburgum wurdt bûnscoach fan de froulju fan Kanada. By de ôfrûne Winterspelen wie Eldering noch coach fan Olympysk kam

title: Remmelt Eldering wurdt coach fan de Kanadeeske reedrydfroulju

maintext: By de Winterspelen yn Súd-Koreä ha de Kanadeeske froulju teloarstellend prestearre. Mei in sechsde plak as bêste resultaat op de middellange ôfstannen. "It wie net goed genôch en oer fjouwer jier wol Kanada meidwaan mei de wrâldtop", sa seit Eldering. "En dêr bin ik ferantwurdlik foar!" Eldering is de opfolger fan bûnscoach Marcel Lacrois.


title: SwimFun sân wiken ticht foar ferbouwing

maintext:
Subtropysk swimbad SwimFun op 'e Jouwer is fan tiisdei ôf sân wiken lang ticht. Stichting De Stiennen Flier begjint dan mei de folgjende faze fan de renovaasje fan it swimbad. De klaaikeamers en de flier yn it swimbad wurde fernijd. Fierder wurde it ljocht en lûd yn SwimFun oanpast.
It swimbad lûkt alle jierren sa'n 200.000 besikers. De sporthal SportFun bliuwt ûnder de ferbouwing gewoan iepen.


title: Stonecrobs wint Liet 2018 mei "Yn frijheid kinsto libje"

maintext:
De band Stonecrobs hat snein it Fryske sjongfestival Liet 2018 wûn. Stonecrobs bestiet út Durk Sybesma, Freerk Siemen Hospes, Bruno Rummler en Johannes Hospes. Sy spilen it nûmer Yn frijheid kinsto libje.
Rjocht yn it hert
Stonecrobs wie ien fan de tsien finalisten fan Liet 2018 dy't snein yn Neushoorn yn Ljouwert stienen. "Se hienen in hiel moaie gearsang, hiel spesjaal, fjouwer jonges op in rige", sei sjueryfoarsitter Jan Tekstra. "Se hienen in goeie ynteraksje, de stimmen kleurden moai byinoar. Rjocht yn it hert."
Hielendal prachtich
Freerk Siemen Hospes hie net ferwachte dat syn band winne soe. "We skreaunen altyd in hiel soad yn it Ingelsk. Mar it Frysk is dochs ús eigen taal, dus we seinen: litte we it ris besykje. En dan hoopje je allinnich mar dat minsken it moai fine. As je dan winne, dan is it hielendal prachtich."
Twadde en tredde plak
Berend Riemersma einige op it twadde plak en Klaske waard tredde.
Liet International XXL
Stonecrobs sil no Fryslân ek op 23 maaie fertsjinwurdigje by Liet International XXL. Dêr komme tal fan muzikanten út ferskate minderheidstalen yn Europa. Dy finale is op 'e nij yn Neushoorn.


title: Repetysjes foar Finestra Aperta op it Gaastereilân úteinset

maintext:
Op it Gaastereilân, in skiereilân ûnder de reek fan Drachten, binne de repetysjes foar Finestra Aperta úteinset. Dat stiet foar 'Iepen Finster'.
Bamboekoepel
Finestra Aperta is in lokaasjefoarstelling dy't spesjaal makke is foar Ljouwert-Fryslân 2018. It is in produksje fan Blau Hynder, Boost Producties en skouboarch De Lawei. Finestra Aperta spilet yn in koepel, makke fan bamboe. It is de grutste bamboekoepel ea makke yn Europa.
Syktocht nei balâns
De basis fan it stik leit yn it gedachtegoed fan de Fryske filosoof Gosse Postma. It is in syktocht nei balâns. Letterlik yn de foarstelling, wêryn't spile wurdt op in hingjende beam, mar ek figuerlik: de balâns yn de mienskip.
Dat lêste wurdt útbylde troch muzikanten en akrobaten. Dy klimme oer balken en hingje yn de touwen. Yntusken draait de beam, in mobile sa't se it sels neame, hurd yn de rûnte, begelaat troch muzyk.
Ien moanne
De foarstelling giet op 1 juny yn premjêre en spilet oant en mei 1 july.


title: Wethâlder wol net yngean op krityk om sluting Spiker hinne

maintext:
Wethâlder Esther Hanemaijer fan de gemeente Dongeradiel wol net yngean op de beskuldigingen fan ûndernimmer Simmy de Vries fan Ternaard oer de gong fan saken om it behâld fan fersoargingshûs Spiker hinne. De Vries hie plannen yntsjinne, om it gebou yn Ternaard oan te passen, mar dy soene bewust net yn in advysrapport telâne kaam wêze. Se hâldt Hanemaijer dêrfoar ferantwurdlik, mar dat is neffens de wethâlder net terjochte. "Dat is iets tussen de ondernemer en de eigenaar van het pand, de KwadrantGroep", seit Hanemaijer.
De gemeente waard ferline jier troch de Wurkgroep Aldereinsoarch Ternaard benadere, om te helpen ta in oplossing te kommen oer de sluting fan it fersoargingshûs. Der is in stjoergroep oprjochte mei KwadrantGroep, Wenningkorporaasje Thús Wonen, De Friesland Zorgverzekeraar, de Wurkgroep Aldereinsoarch Ternaard en de gemeente Dongeradiel. Ek waard der in ûnôfhinklik adviseur oansteld. Neffens De Vries wie dy lykwols net ûnôfhinklik en stie it al lang fêst dat der nijbou komme moast. Dat soe it meast duorsum wêze.
Ferfolchfaze
Neffens Hanemaijer is de stjoergroep hiel tefreden oer de útkomsten fan it advysrapport. "We hebben vandaag de opdracht voor een vervolgfase uitgezet. Eind oktober van dit jaar verwachten we een concrete invulling te hebben voor het terrein van de Spiker."


title: Twa minsken swierferwûne by boatûngelok

maintext: Op De Brekken by De Lemmer binne sneintejûn twa minsken swierferwûne rekke by in boatûngelok. It ûngelok barde om alve oere jûns hinne. De slachtoffers sieten op in rubberboat dy't troch in noch ûnbekend fartúch oerfearn waard. In 20 jierrige man fan De Lemmer is oanhâlden op fertinking fan belutsenheid by it ûngelok. De slachtoffers binne oerbrocht nei it sikehûs.


title: Aris twingt beslissende tredde wedstriid ôf nei thriller

maintext:
It seizoen fan de basketballers fan Aris duorret op syn minst noch ien wedstriid langer. De Ljouwerters wûnen tongersdeitejûn nei in thriller mei 64-56 fan Leiden. Sneon moat in tredde wedstriid foar de beslissing soargje yn de earste ronde fan de play-offs.
Grutte foarsprong
Yn it Kealledykje naam Aris yn de earste twa kwarten in grutte foarsprong. By it skoft stie de ploech fan Tony Van den Bosch mei 37-27 foar. Yn it tredde kwart wie it ferskil op in gegeven momint sels 17 yn it foardiel fan Aris.
Dêrnei kaam Leiden sterk werom. Safier, dat Leiden sels op foarsprong kaam: 51-52.
Fearkrêft
Mar Aris toande fearkrêft. Oan de hân fan center Jeroen van der List namen de Ljouwerters wer it inisjatyf. Mei in pear goede skoares op rige en sterk ferdigenjen pakte Aris dochs de oerwinning.
Van der List hie 16 punten en 8 rebounds, David Michaels 17 en 9. Deividas Kumelis heakke dêr nochris 15 punten, 7 rebounds en 4 assists oan ta.
Tredde wedstriid
Sneon steane de twa ploegen yn Leiden foar de tredde kear tsjinoer inoar. De winner fan dy wedstriid spilet yn de heale finale fan de play-offs tsjin Zwolle.


title: Piet Paulusma: "We krije in waarme simmer"

maintext:
We krije in waarme simmer. Dat seit waarman Piet Paulusma yn syn foarriedige simmerfoarsizzing. It wurdt in simmer dy't yn juny, july en augustus boppe de gewoane wearden útstige sil. Ek it oantal waarme dagen sil boppe it gemiddelde útkomme, mei kâns op hjitteweagen. Oan de oare kant nimt de kâns op swiere buien ta.
Ein maaie, begjin juny komt Piet Paulusma mei syn definitive foarsizzing.


title: Provinsje wol fierder mei proef selsridende buskes

maintext:
De provinsje Fryslân stelt 100.000 euro beskikber foar proeven mei selsridend ferfier. De provinsjes Grinslân en Drinte wolle ek sa'n bedrach jaan. De provinsjes wolle mei ferfiersmaatskippij Arriva sjen yn hoefierre oft selsridend ferfier bydrage kin oan betelber iepenbier ferfier en it leefber hâlden fan it plattelân.
Nei sikehûs of skoalle
Deputearre Johannes Kramer is posityf oer de takomst fan selsridende buskes. Hy tinkt dat se hiel goed ynset wurde kinne foar ritsjes fan de bushalte nei it sikehûs of nei skoalle ta of foar it fuortbringen fan guod.
Appelskea
De proeven mei ferfier sûnder sjauffeur kinne pas op de iepenbiere dyk talitten wurde as de wetjouwing dat talit. Dat sil nei alle gedachten nei de simmer fan dit jier of oan de begjin takom jier wêze. Earder hat der in eksperimimt mei in selsridend buske west yn Appelskea. Dat ried dêr op it fytspaad. Dat gie net altyd goed mei de fytsers. Dêrom waard de proef dêr stilset. De gemeente Eaststellingwerf woe wol fierder mei de proef mei de selsridende buskes.


title: Op syk nei de wolf mei Roel Vriesema fan Steatsboskbehear

maintext:
De súdeasthoeke fan Fryslân is in ideaal gebiet foar de wolf. Der is iepen fjild om te jagen en der binne genôch plakjes om te skûljen. Dat seit Roel Vriesema fan Steatsboskbehear. Mids april waard yn dit gebiet mooglik in wolf sjoen. Boppedat wiene der sân deabiten skiep yn dy omkriten. Oft it echt om in wolf gie sil moandei bekend wurde, as de útslach fan it DNA-ûndersyk der is.
Nei meldingen yn Grinslân, Drinte, Oerisel, Utrecht en Limboarch liket it derop dat de wolf no ek Fryslân berikt hat. It giet oant no ta allinne noch om solitêre wolven; der binne noch gjin 'roedels' yn Nederlân.
Snein yn it radioprogramma Buro de Vries tusken 11.00 en 12.00 in wiidweidiger ferslach fan de syktocht nei de wolf. Ferslachjouwer Geartsje de Vries gie mei Roel Vriesema fan Steatsboskbehear it gebiet yn, yn de hoop spoaren fan in wolf te finen.


description: De Atlas voor Gemeenten is woansdei útrikt. It tema dit jier wie kultuer. Ljouwert krige op dat mêd in tredde plak.

title: Ljouwert tredde op kultureel mêd yn Atlas voor Gemeenten

maintext: De nije Atlas voor Gemeenten is woansdeitemiddei yn Ljouwert útrikt. It tema fan de atlas wie dit jier kultuer. Ljouwert helle dêrby it tredde plak. Amsterdam stie op it earste plak.


title: Marit Bouwmeester nimt kopposysje oer op EK

maintext:
Sylster Marit Bouwmeester hat de kopposysje pakt by it Europeesk kampioenskip Laser Radial yn La Rochelle, Frankryk. De reagearjend Europeesk, olympysk en wrâldkampioen út Warten waard tongersdei fiifde en sânde. Dat wie genôch om fan plak twa op te skowen nei plak ien, om't konkurrint en lângenoate Maxime Jonker in mindere dei hie.
Mirthe Akkerman fan Akkrum hie tongersdei ek net in bêste dei. Se waard 42e en 40e en stiet op it 35e plak yn it klassemint.
It Europeesk kampioenskip duorret noch oant en mei sneon.


description: De flaggen fan acht doarpen fan Smellingerlân hingje de kommende dagen om beurten oan de flaggemêsten fan it gemeentehûs yn Drachten. Dit op inisjatyf fan

title: Flaggen foar omtinken oan oare plakken yn Smellingerlân


description: Is se krekt as de dielnimmers sels ek al senuwachtich? Welmoed Sijtsma skriuwt dit jier it Grut Frysk Diktee.

title: Welmoed Sijtsma: Diktee giet oer ûnwennigens nei Fryslân

maintext: "Ik ha it idee al yn de holle, mar no moat it noch op papier. Ik hâld it ticht by mysels en ha it oer Friezen om utens, oer mysels dus. En dat ik ûnwennich fan Fryslân bin en sa no en dan werom moat. De tekst mei net te lang wêze, mar twahûndert wurden, dus dat is net folle."


title: Stekflam yn pantsje rys soarget foar brânwûnen yn Drachten

maintext:
In stekflam yn in pantsje mei rys hat sneintemiddei in koarte keukenbrân feroarsake. Dat barde oan De Bank yn Drachten.
By it brantsje soe ien fan de bewenners brânwûnen oprûn hawwe. Dêrom kaam der in ambulânse by. Ek de wazemkape rekke skansearre troch de stekflam.
De brân wie fierder gau ûnder kontrôle.


title: FIDEO: 230 kilometer lang drave by de Alvestêde Ultrarin

maintext:
Yn Boalsert giet sneon de tredde edysje fan de Alvestêde Ultraloop fan start. De dielnimmers drave en kuierje 230 kilometer efterinoar. Dit jier binne der 39 dielnimmers en sy moatte yn alle gefallen binnen 32 oeren oer de finish komme, de fluchsten dogge dat binnen 24 oeren.
Julius van der Werf út Ljouwert draaft ek mei. Hy hat al in pear lange runs achter syn namme stean, mar sa lang as de Alvestêde Ultrarin hat hy noch net dien. Yn april makke Omrop Fryslân in portret fan de Ljouwerter ultrarinner.
It is in ynternasjonaal dielnimmersfjild dat yn Boalsert oan de start ferskynd, mei dravers út ûnder oare België, Nederlân, Frankryk, Dútslân, Sweden en Japan. Neist Van der Werf komme der noch fiif dielnimmers út Fryslân, en sels in Fries om utens út Hongkong. De hurdrinners binne de hiele tocht te folgjen fia GPS.
De finish fan de Alvestêde Ultraloop is ek wer yn Boalsert. Underweis binne der trije strange tiidskontrôles. Wa't net op tiid trochkomt, moat syn startnûmer ynleverje.


title: Ljouwerter plysjeminsken drok mei dronken razers

maintext:
De plysje yn Ljouwert hat it drok hân mei minsken dy't ûnder ynfloed fan drank of drugs wienen. In 21-jierrige drankrider út Ljouwerter waard op de Willemskade oan de kant set. It rydbewiis fan de begjinnende bestjoerder is ynnaam.
In 36-jierrige drankrider út Grins krige in proses-ferbaal en moat in boete fan 300 euro betelje. In skooterrider krige proses-ferbaal neidat er foar de twadde kear oanholden waard. De man hie krekt derfoar yn it sintrum in rydferbod krigen omdat er wegere mei te wurkjen oan in blaasproef.
In 40-jierrige Ljouwerter is oanhâlden neidat er op de Cambuurstrjitte dronken oan it razen wie. Hy soarge foar in soad oerlêst. De plysje hold ek in 35-jierrige bewenner fan de Roptastrjitte oan dy't ûnder ynfloed fan drugs yn syn hûs oan it razen wie. De plysje hie de man derfoar al in proses-ferbaal jûn, mar dat holp net.


title: Omrop TIP: Iepening 11 fonteinen live

maintext:
De 11 fonteinen yn de 11 Fryske stêden wurde freed 18 maaie iepene. De fonteinen binne ûntwurpen troch ynternasjonale keunstners yn it ramt fan Ljouwert-Fryslân 2018. De iepening fan it projekt 11Fountains is freed live te folgjen by Omrop Fryslân op telefyzje en online.
De keunstners stelle tusken 16.00 en 17.00 oere sels de fonteinen foar it earst yn wurking. Dat wurdt begelaat troch moaie bylden dy't it publyk fan stêd nei stêd begeliede. Fan Ljouwert nei Dokkum, Frjentsjer, Harns, Boalsert, Warkum, Hylpen, Starum, Sleat, Drylts en Snits.
De iepening, ek wol Kletterdei neamd, is net allinne mei te belibjen op grutte skermen yn de stêden, mar ek live te folgjen by Omrop Fryslân op telefyzje en online fia Omropfryslân.nl en de Omrop-app.
De iepening fan de 11 fonteinen is op freed 18 maaie fan 16.00 oere ôf by Omrop Fryslân te sjen op telefyzje en online fia Omropfryslan.nl en de Omrop-app.


title: Arends wurdt earste Fryske tennisser op Roland Garros

maintext:
Der stiet dit jier by Roland Garros in Fries op de tennisbaan. Sander Arends út Ljouwert hat him pleatst foar it grandslamtoernoai yn Parys. Dit hat er te tankjen oan syn plak op de wrâldranglist. Arends is op it stuit de nûmer 65 fan de wrâld. De Ljouwerter foarmet mei Adil Shamasdin út Kanada in koppel yn Parys.
Arends wie ek al de earste Fries dy't op Wimbledon stie en mei no ek syn opwachting meitsje op it Frânske gravel. It toernoai yn Parys begjint op 21 maaie.
Gjin finale yn Portugal
Der wie ek minder goed nijs foar Arends freed. Yn de heale finale fan it challengertoernoai yn Lissabon gie de Ljouwerter, tegearre mei Shamasdin, ûnderút. De Poal Tomasz Bednarek en Hunter Reese út Amearika wiene yn trije sets te sterk foar Arends en Shamasdin (4-6, 6-2, 8-10).


description: De haadakt wie La Fabrique Royale, in groep freerunners út Frankryk, dy't fan gebou nei gebou sprongen.

title: Drokke en waarme edysje Frysk Strjitfestival

maintext:
In drokke en waarme edysje fan it Frysk Strjitfestival yn Ljouwert. Tûzenen minsken genieten sneon fan in ferskaat oan teatrale akts. De haadakt wie diskear La Fabrique Royale, in groep freerunners út Frankryk, dy't fan gebou nei gebou sprongen.
Op it grutste evenemint fan Ljouwert moasten besikers harren goed ynsmarje, want de sinne wie der flink by. Ek warskôge de organisaasje om net tefolle alkohol te drinken fanwegen de waarmte.


title: Eksamenpraat #8: Hoe soesto it fine om dosint te wurden?

maintext:
Foar de rubryk Eksamenpraat is Omrop Fryslân op 'en paad, om del te gean by de middelbere skoallen. Yn dizze ôflevering gie Omrop Fryslân del by it Marne College yn Boalsert. De learlingen dogge goed twa wiken lang eineksamens.
Yn de skoaltiid kinne de dosinten de les lêze oan de learlingen. Yn alle drege talen, lange formules en algebra, hawwe de dosinten it bêste foar mei de learlingen. It liket in moai fak, mar wat tinke de skoalbern derfan? Omrop Fryslân frege de learlingen: Hoe soesto it fine om dosint te wurden?


title: IepenUP vlog: Salah út Syrië wol graach de taal leare

maintext:
Fjirtjin jonge Fryske vloggers, mei allegear in hiel ferskillende achtergrûn, litte fan sneon ôf sjen wat sy harren ôffreegje. Alle wiken in nije vlog mei hieltyd in oar tema, mei in ûnderwerp dêr't sy har drok om meitsje. De vlogs binne ûnderdiel fan it LF2018-programma IepenUP.
Yn de earste vlog set de 20-jierrige Salah Aldin Alaubi alles op alles om as nijkommer út Syrië de taal flugger te learen. Omdat er net sa goed Nederlânsk praat, kin Salah mar dreech oan in staazjeplak komme. Mar hy hat in plan en siket help hegerop. Earst giet er mei kollega vlogger Marianne Klijnstra de strjitte op yn De Harkema om sjen te litten wat in goeie behearsking fan de taal dwaan kin.
Alle vloggers stelle harren foar op de webside fan IepenUP. IepenUP Vloggers is in projekt fan IepenUP en LF2018 en wurdt mei mooglik makke troch Omrop Fryslân en it Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.


title: Oprop oan winkels en hoareka: "Laat hulphonden overal toe"

maintext:
Winkels en hoarekabedriuwen yn Ljouwert, en yn Fryslân as gehiel, moatte tagonkliker wurde foar minsken mei in helphûn. Dy missy hat Helma Verhoeven-Jacobs út Cuijk, Noard-Brabân. Yn har missy docht se alle provinsjes oan om dêr it probleem ûnder de oandacht te bringen. In helphûn moat wetlik oeral talitten wurde, mar dat bart faak net. De minsken dy't der mei rinne sjogge der net altyd handicapt út.
Kontrôle ferlieze
Sa hat Bruno Steinfort, in Ljouwerter mei PTSS, ek in helphûn. It is in landseer, in hûn dy't as dy op twa poaten stiet goed oardel meter grut is. As Bruno de kontrôle oer syn emoasjes driget te ferliezen, lilk wurdt, grypt de hûn yn. Dy springt boppe op him en soarget derfoar dat Bruno mei de hûn dwaande is en net trochslacht.
Stikkers
It feit dat hy der 'gewoan' útsjocht en in hûn hat, smyt geregeld problemen op as hy útiten wol. By guon restaurants of winkels wurdt de hûn wegere en moat útlein wurde dat it giet om in helphûn.
Dat moat oars, fynt Helma Verhoeven-Jacobs. Se dielt stikkers út oan bedriuwen dy't witte hoe't de wet wurket en wêr't de helphûnen altyd wolkom binne. Aksje is neffens har hurd nedich: "Het aantal meldingen van mensen die met een hulphond geweigerd worden, neemt alleen maar toe. En dat terwijl er een duidelijke wet is die stelt dat deze honden altijd overal welkom zijn."


title: No mooglik ek rhinofirus yn maneezje yn Aldeholtpea

maintext:
In maneezje yn Aldeholtpea is ôfsletten omdat ien fan de hynders ferskynsels fan it neurologyske rhinofirus fertoant. Dat firus is besmetlik. By hynders kin it ferlammingen feroarsaakje. Foar minsken is it firus net skeadlik.
Earder al yn diereklinyk
It rhinofirus is foarige wike útbrutsen by de diereklinyk fan Aldeholtpea. It maneezjehynder hat yn dyselde klinyk west, mar it is noch net offisjeel dúdlik oft it echt besmet is mei it firus. Dat wurdt op dit stuit ûndersocht yn Deventer. It hynder is yn karantêne pleatst.
45 hynders
By de maneezje, De Heidehoogte, steane yn totaal 45 hynders. It personiel hâldt skerp yn de gaten oft dy net ek firusferskynsels fertoane. Sa wurdt fan alle bisten twa kear deis de temperatuer metten.
Fan alle hynders in meunster nei Deventer stjoere om út te finen oft se besmet binne, soe yn ien kear dúdlikheid jaan, mar dat is neffens de eigneresse fan de maneezje net te beteljen.


title: Helptsjinsten útriden foar persoan te wetter by Aldeholtpea

maintext:
Meardere helptsjinsten binne snein oan de ein fan de middei útriden nei Aldeholtpea, om't dêr in persoan yn it wetter rekke wie. It slachtoffer wie mei syn kano omslein en koe sels net mear út it wetter komme. Mei help fan omstanners en de helptsjinsten is de persoan dêrnei út it wetter fan De Linde helle en oan wâl brocht.
Meiwurkers fan de ambulânse en de brânwacht rieden manmachtich út nei Aldeholtpea. It slachtoffer is fierder net ferwûne rekke.


description: Bram Bonnema wie al foarsitter fan de freoneklup fan it museum, mar krijt no in nije taak

title: Keatsmuseum krijt nije foarsitter

maintext: Ald-foarsitter Jan Hiemstra bliuwt by it Keatsmuseum belutsen. Hy is beneamd ta ambassadeur fan it museum en is beskikber om it belang dêrfan breed út te dragen.


title: Organisaasje LF2018 nimt fleanfjild Skiphol foar ien dei oer

maintext:
Op lofthaven Schiphol hat de organisaasje fan LF2018 reizgers yn de kunde brocht mei it oanbod fan Kulturele Haadsted. Op guon plakken yn de ûntfangst- en fetrekhal wiene acts fan Kulturele Haadstêd te finen. Sa koe mei koptelefoans harke wurde nei in konsert fan it Trio Tremko. Dy spylje op it Oranjewoud-festival in bisûnder konsert dat allinnich ûnder wetter te hearen is. Ek run it Broken Brass Ensemble rûn op Schiphol om in feestje te bouwen.
Positive reaksjes
Neffens Jort Klarenbeek fan LF2018 wiene de reaksjes oer it gehiel sjoen posityf:" Er waren mensen die aankwamen voor een vakantie en vroegen hoe ver Leeuwarden eigenlijk rijden is. En of dat dan wel past in de tijd die ze hier doorbrengen." Ek waard in soad frege nei aktiviteiten yn de simmerfakânsje. "Als ze nog moeten kiezen, dan weten ze in ieder geval wat er in Fryslân te beleven is", seit Klarenbeek.


title: Soad omliedingen fytsalvestêdetocht fanwege wurk

maintext:
Gemeentes meitsje it de organisaasje fan de fytsalvestêdetocht dit jier net hiel maklik. Troch al it wurk dat op 't heden útfierd wurde, moat de rûte fan de tocht hieltyd wer wat ferlein wurde. Sels no noch, minder as in wike foar it evenemint. Sa slagget it net om it sintrum fan Drylts op 'e tiid klear te krijen. De fytsers moatte yn Dokkum, Ljouwert en by Holwert ek in oar paad del as dat se wend binne.
Neffens Stephan Rekker fan de organisaasje is it dit jier wol hiel rommelich mei gemeentes dy't mei in ekstreem soad wurk dwaande binne. Hjoed kaam der noch in ferrassing doe't yn Marsum ynienen stekken opsteld waarden. Dat is nedich fanwege wurk oan de riolearring/ De gemeente Waadhoeke hat tasein dat it wurk foar pinkstermoandei klear is.
Op de website fietselfstedentocht.frl kinne dielnimmers de wizigingen en de aktuele rûte fine.


title: FIDEO: Fonteinen pleatst yn Snits, Boalsert en Frjentsjer

maintext:
Trije fonteinen fan it Kulturele Haadstêd-projekt 11Fountains binne moandei pleatst yn Snits, Boalsert en Frjentsjer. It byld fan Snits, in man op in gouden bal mei de 'hoorn des overvloeds' yn hannen, makke troch de Dútske keunstner Stephan Balkenhol, wie foarige wike ek al yn it wetter by de Wetterpoarte delset, mar de keunstner fûn it byld te heech op 'e sokkel stean. It byld waard dêrom in stik ynkoarte en stiet no neffens plan.
By de Broeretsjerke yn Boalsert is in stânbyld delset fan in flearmûs fan de Flaamske keunstner Johan Creten. Letter dizze wike wurde ek de fonteinen yn Starum en Hylpen pleatst. 18 maaie is dan de offisjele iepening fan alle fonteinen, útsein dy fan Dokkum, dêr't it byld net op 'e tiid pleatst wurde kin.


title: Wurksumheden: A6 by De Lemmer de kommende nachten ôfsletten

maintext:
De A6 by De Lemmer yn de rjochting fan Almere is de kommende nachten ôfsletten. It giet om it stik tusken De Lemmer en knooppunt Emmeloord. Rykswettersteat ferfangt op dat stik dyk it asfalt.
Der binne ek in pear op- en ôfritten ticht. Minsken moatte rekken hâlde mei omliedingen, dêrtroch kin de fertraging oprinne ta in kertier. It wurk duorret oant freed.


title: "Bergsma en Anema ferlitte reedrydteam Clafis"

maintext:
Jorrit Bergsma en syn trainer Jillert Anema binne opstapt by it reedrydteam fan Clafis. Se ferlitte út ûnfrede de stichting achter de ploech Windkr8 8. Dêrmei liket in ein te kommen oan it fuortbestean fan de langebaanploech en it maratonteam fan Clafis. Trettjin oare reedriders, ûnder wa Irene Schouten en Carien Kleibeuker, folgje it foarbyld fan Bergsma en Anema. It ferhaal stiet freed yn De Telegraaf.
Bergsma seit yn de krante dat it ûnmooglik is, om noch langer mei jildsjitter Bert Jonker te wurkjen. De reedriders binne no op syk nei in nije sponsor sadat se fierder kinne.


title: Jeugdfûns bringt kultuer yn it libben fan bern

maintext:
Kultuer bringe yn it libben fan in bern is de missy fan it Jeugdfonds Sport & Cultuur. It fûns stipet dit jier yn gearwurking mei LF2018 in ferskaat oan kulturele projekten foar bern, lykas Stoereloer en Jij en de Lawei. It fûns helpt ek by sjong- of dûnslessen foar bern, net elke âlder kin dy lessen betelje. It is foar bern tusken de 4 en 18 jier. "We wolle bern de gelegenheid biede om mei keunst en kultuer yn de kunde te kommen," fertelt Ali de Jong fan it fûns. "Dat se bygelyks in muzykynstrumint spylje kinne of dûnsje en dat se net oan de kant steane."
Ien fan de bern dy't stipe krijt, is Sanna. Se is gek op dûnsjen, sjongen en aktearjen en giet no mei help nei de Telekids Musical skoalle. Har mem Anita Rondeel is dêr bliid mei. "Sanne is acht jaar en heel beweeglijk. De musicalschool is haar op het lijf geschreven, zo kan ze mooi haar eigen ding doen, zoals zingen, toneelspelen en dansen."


description: Der komt ûndersyk om út te finen hoe't de greidefûgelstân yn it boerelân ferhege wurde kin. De provinsje lûkt dêr 82.000 euro foar út.

title: Provinsje stelt jild beskikber om greidefûgelstân te ferbetterjen

maintext: De provinsje jout 82.000 euro subsydzje foar ûndersyk nei effektive maatregels om it tal greidefûgels yn it reguliere boerelân omheech te krijen. It ûndersyk wurdt de kommende trije jier útfierd troch it Louis Bolk Instituut, de feriening Noardlike Fryske Wâlden en gebietskoöperaasje it Lege Midden om Aldeboarn hinne. Mei it ûndersyk hopet de provinsje boeren, dy't in regulier bedriuw hawwe, hânfetten te jaan om dochs wat foar de greidefûgels te dwaan. De proeven sille trije jier duorje.


title: Potfiskfontein Harns stiet te plak, spuitmechanyk moat noch

maintext:
De potfiskfontein yn Harns leit te plak. Yn de Willemshaven, flak foar de Suderpier, is de Whale Fountain fan 18 meter lang en 18 ton swier pleatst op twa dragers. It lêste wurk oan de fontein wurdt dien by leech wetter. Dan kin it spuitmechanyk boppe-yn de potfisk goed monteard wurde.
De potfisk is ien fan de alve fonteinen fan it LF2018-projekt Eleven Fountains. It bedriuw De Boer en De Groot Civiele technieken hat de konstruksje makke foar de Whale Fountain, yn gearwurking mei oare Harnzer bedriuwen.
Mei snút yn ferkearde rjochting
It duorre efkes foardat de potfisk woansdeitemiddei goed op it ponton stie, dêr't er mei ferfierd wurde soe. Op de Hermeskade stie it bist mei de snút yn de ferkearde rjochting, dat hy moast earst omdraaid wurde. Ek troch de hurde wyn wie it dreech om alles goed te plak te krijen. De potfisk is fan de Hermeskade troch de Tjerk Hiddesslûzen nei de Willemshaven ta brocht.
Hurd wurke troch Harnzer bedriuwen
It meitsjen fan de Harnzer potfisk wie in langduorjend proses. De fontein is makke troch in Flaamske keunstneres, yn opdracht fan in keunstner út Puerto Rico. In Frânsk bedriuw soe de konstruksje op him nimme. Mar doe't dat twa moanne ferlyn noch net klear wie, grypte de Provinsje Fryslân yn. Tegearre mei de gemeente Harns, de fonteinkommisje en it bedriuw De Boer en de Groot is besletten om de konstruksje sels te meitsjen. Der is mei help fan oare Harnzer bedriuwen acht wike lang hurd wurke om de potfisk klear te krijen en dat is slagge. Freed sil de potfisk yn de Willemshaven foar it earst 'offisjeel spuitsje'. 'Hoe heech oft er spuitsje kin, bliuwt noch in ferrassing', seit Bram Visser fan it bedriuw Special Metal Products.
Walfiskfeart
Der is yn Harns keazen foar in walfisk, omdat iuwen lyn Harns in belangryk plak wie foar de walfiskfangst. Tsjintwurdich wurde dy bisten krekt rêden fan de dea. It komt noch wolris foar dat der in walfisk de ferkearde kant op swimt en dan oanspielt. Ek yn Nederlân. De Whale Fountain sjocht derút as in echte oanspielde potfisk by de Suderpier.
Iepening freed 18 maaie
De fontein fan Harns is de lêste fontein dy't klear is foar de offisjele iepening fan Eleven Fountains. Alle oaren binne klear, útsein de fontein fan Dokkum. No freed 18 maaie om 16:00 oere middeis is de iepening. Mei filmkes wurdt in alvestêdetocht makke by alle fonteinen del. Omrop Fryslân stjoert dat live út op telefyzje en op ynternet fan 16:00 oere middeis ôf.


description: De fersterker is skansearre, it mingpaniel hat skea oprûn, lykas twa kompjûters. Ek it ynternet leit derút.

title: Kommende dagen gjin útstjoering Radio Spannenburg troch tongerynslach

maintext: En de sinteraasje is ek noch net samar klear, leit Hoogkamp út. "De fersekering freget altyd hoefolle't it no noch wurdich is. En der is apparatuer by dy't we al in skofke brûke. De deiwearde sil net heech genôch wêze om alles wer as nij te keapjen, dus it sil ús as omrop ek wat sinten kostje."


description: De lanlike eksposysje fan Jong&Gay wurdt foar de Fryske ferzje oanfolle mei trije Fryske 'foarbylden'. Hoe is it om hjoed-de-dei út de kast te kommen?

title: Eksposysje Jong&Gay yn NHL Stenden

maintext: Djayden is twa kear út de kast kaam. Earst doe't er tocht dat er homoseksueel wie. Doe kaam er der achter dat er eins transgender is en moast er dat wer bekendmeitsje. Hy sit no yn transysje en krijt begjin juny in boarstoperaasje. Djayden is hiel bliid dat er no wit hokker minske hy/sy eins is. Hy is ek nea pest om syn 'geaardheid'. Mar dat komt neffens him om't er altyd yn in seksueel-freonlike omjouwing libbe hat.


title: Petysje ferskate doarpen tsjin gaswining yn Smellingerlân

maintext:
Mei in online petysje hoopje de polityk en de pleatslik belangen fan ferskate doarpen yn Smellingerlân nije gaswinning bûten de doar te hâlden. Yn de petysje roppe de ûndertekeners minister Wiebes fan Ekonomyske Saken op om mei alternativen te kommen. Neffens inisjatyfnimmer Oebele Veenstra fan Pleatslik Belang De Wylgen soe dat bygelyks it ynkeapjen fan gas yn it bûtenlân wêze kinne.
De petysje komt tongersdei online. De inisjatyfnimmers hoopje op safolle mooglik hantekeningen om yndruk te meitsjen op de minister. Om dat foarinoar te krijen sille se neist de online petysje ek noch de strjitte op gean om hantekeningen op te heljen en sille se noch in aparte ynformaasjegearkomste opsette.


title: Rotsterhaulster bringt wenningsluting foar Ried fan Steat

maintext:
In ynwenner fan Rotsterhaule hat woansdei yn Den Haag by de Ried fan Steat protestearre tsjin it sluten fan syn hûs foar in perioade. De gemeente Fryske Marren wol de wenning trije moannen slute, omdat der in pear moanne ferlyn 45 himpplanten en 142 himpstekken fûn waarden. De boargemaster fynt dat in slimme oantaasting fan de iepenbiere oarder en feiligens.
Medysk gebrûk
De bewenner seit dat er de himp nedich hat foar medysk gebrûk. Der stiene ek planten fan freonen, mar ek dy wiene foar medysk gebrûk. De man hat in protte bisten en ferbout al syn griente sels. Hy ferkeapet ek hout, griente en huning. As syn hûs sletten wurdt, sil de tun omkomme. In oar plak foar de bisten is der ek net, seit syn advokaat.
De gemeente hâldt fêst oan de sluting, dy't past by it gemeentlik belied by de fynst fan himp. De útspraak folget binnen in pear wiken.


title: Frijheidsfjoer Ljouwert direkt nei it oanstekken ek alwer út

maintext: It befrijingsfjoer yn Ljouwert is sneontemiddei direkt neidat it offisjeel oanstutsen is ek alwer út gong. Premier Mark Rutte koe it fjoer om healwei twaën hinne al dreech oankrije. Troch ûnbekende oarsaak binne de flammen direkt dêrnei ek alwer út gong. Technisy fan de organisaasje binne in healoere dwaande west om it fjoer wer oan te krijen. Dat is no slagge.


title: Oarlochsferhalen: Jan Vellinga fan Frjentsjer

maintext:
Ferhalen fan minsken dy't de Twadde Wrâldoarloch meimakken, komme der hieltyd minder. Dochs binne se der noch. Faak binne it no jeugdoantinkens fan minsken dy't as bern of jongere de oarloch meimakken. Se binne no yn de tachtich of njoggentich jier en ha ferhalen fan mear as santich jier lyn. As se der oer prate, is it lykwols as wie it juster.
Reinskje Vellinga (93 jier) fertelt oer har broer Jan Vellinga fan Frjentsjer. It ferhaal kaam foar it ljocht nei't it 4 maaiekomitee yn de argiven dûkt wie.
Jan Vellinga wie in jongeman fan 22. Hy wenne by heit en mem yn Frjentsjer. Hy wie ien fan de njoggen bern. Heit Oepke Vellinga kape op in dei in beam oan de dyk om as brânhout te brûken en waard dêr foar oppakt. Letter waard heit werombrocht omdat de Dútsers him te âld fûnen. Jan moast foar heit yn it plak nei de finzenis. Ut Ljouwert wei waard Jan op transport nei Dútslân set. Hy kaam yn kamp Brockzetel. Dêr waard er tewurksteld. Jan en in maat fan him besochten op 2 april 1945 te ûntsnappen. De maat fan Jan waard lykwols oppakt. Jan net. Dochs besleat er ek om werom te gean. By it ynslûpen waard er yn it stikeltried trappearre. Hy waard werombrocht nei syn barak. Letter waard er der wer úthelle en moast er foardwaan fan de Dútske adjudant hoe't hy ûntsnapt wie. Op it momint dat er yn it stikeltried hong, skeat de adjudant him mei trije skotten troch de holle dea. As warskôging lieten se de deade Jan dagenlang yn it stikeltried hingje.
Oarloch is der altyd
De famylje wist neat oer Jan. Net earder as nei de oarloch krige de suster fan Jan fia oaren op de Breedeplaats yn Frjentsjer te hearren dat Jan deasketten wie. Jan wie troch syn kampmaten yn 'e grûn bedobbe. Nei de oarloch is it lichem werombrocht nei Frjentsjer en hat Jan op 11 july 1951 syn lêste rêstplak krigen op it Algemiene Begraafplak dêr.
Foar de suster fan Jan is it noch altyd as de dei fan juster. As se it ferhaal fertelt, rekket se altyd wer oandien. De oarloch is der altyd, alle dagen seit se.
Freedtejûn wurdt Jan Vellinga wiidweidich betocht yn by de betinking yn Frjentsjer yn de Martinitsjerke.


title: Kollum: "70 prosint fan Yslânske froulju binne hoeren"

maintext:
"Santich prosint fan de Yslânske froulju binne hoeren. Yslân is in feministyske hel, dêr't froulju tefolle frijheid ha en te min skamte. It is in lân dêr't se systematysk harren ras suverje troch babys mei it syndroom fan Down te fermoardzjen. De maatskippij dêr is duvelsk, om't der troch it sosjalistysk ekonomysk belied gjin tradisjonele Bibelske wearden binne.
Dat sei de Baptist Steven Anderson foarich jier yn in spesjaal dêrfoar makke fideo. Earder al soe Franklin Graham, soan fan evangelist Billy Graham, nei Yslân komme om te preekjen tsjin alles dat Yslân Yslân makket. Fansels waard syn optreden fier fantefoaren oankundige. Wat de Yslanners op it idee brocht om alle tickets te keapjen mei it doel se noait te brûken. Doe ha de evangelisten fan Graham de boel mar ôfsein.
Persoanlik bin ik sljocht op Yslân, en net allinne fanwegen de Edda en de saga's. It is it meast tolerante en ynklusive lân fan de wrâld, ek it meast freedsume. Yslân hat gjin leger en de plysjes ha allinne pepperspray en in wapenstôk. Yslân wie it earste lân fan de wrâld mei in demokratysk keazen froulike minister, it lân ek, dêr't it wetlik ferplichte is om manlju en froulju gelyk te beleanjen. Boppedat hat it it âldste parlemint fan de wrâld: it Alting, stichte yn it jier 930. Folle bruter as dat wurdt it net.
Mar Baptisten en evangelisten fine Yslân ferskriklik. En Joaden en moslims stadichoan ek. Want Yslân is dwaande mei in wetsfoarstel, dat it besnijen fan minderjierrige jonkjes strafber makket. Mei it besnijen fan famkes wie dat al sa. De diskusje oer it besnijen fan jonkjes giet oer it konflikt tusken it rjocht op godstsjinstfrijheid en it rjocht op lichaamlike yntegriteit fan it bern. Sa't it no is, wurde de rjochten fan bern skeind om de frijheid fan godstsjinst net te beheinen. En, sizze de Yslanners, dat moat oars. Sûnder medyske needsaak en salang't se minderjierrich binne, meie bern net skeind wurde.
Parlemintariër Ólafur Gunnarson fynt it in minskerjochtekwestje, en it snijen yn in sûn lichemke in achterhelle praktyk. "As in medyske yngreep nedich is om by in beskaat leauwe te hearren, en dy dan by in lyts bern dien wurdt, ûntnimt it dat bern de kâns om sels te bepalen wat letter syn eigen leauwe wurde sil, of ûnleauwe. Dat is net goed." Organisaasjes fan Joaden en moslims sizze dat it om in ûnskuldige yngreep giet en hygiënyske foardielen hat. In argumint, dêr't dokters it perfoarst net mei iens binne. Dy neame it 'verminken' mei kâns op bliedingen, ynfeksjes, mei kâns op 'plasbuisvernauwing en seksuele problemen'. De religieuze organisaasjes roppe dat it al iuwen sa dien wurdt, dat it djip yn harren kulturele en religieuze tradysjes woartele sit en dat Ibrahim en Mohammed it foarskreaun ha.
Ien fan de Joadske wurdfierders ferlike it wetsfoarstel mei Nazi-praktiken en in moslimwurdfierder hie it oer islamofoby. Grutte wurden en grutte beskuldigingen. Yn alle gefallen giet it net oer de bern, allinne oer oer hannelingen út in fiere stammetiid. Dat Yslân dat no oanpakke wol, strykt mei hoe't it yn de wrâld stiet. As in foarbyld foar de rest. Dat is Yslân. Wês as Yslân."


description: Jorrit en Heather Bergsma wurde heit en mem. It reedrydstel út Aldeboarn kundiget op sosjale media oan dat se ynkoarten in baby ferwachtsje. Wannear't se k

title: Reedrydstel Jorrit en Heather Bergsma wurdt heit en mem


title: It Grut Frysk Diktee giet foar rekôrtal: "It plein moat fol"

maintext:
Der hawwe harren al mear as 250 minsken oanmeld foar It Grut Frysk Diktee dat op 21 juny by de Aldehou yn Ljouwert holden wurdt. De organisaasje is bliid mei dit oantal, mar lit witte dat der noch hieltyd mear by kinne.
"Wy binne hiel bliid dat der no al 250 ynskriuwingen binne", seit sjueryfoarsitter Hindrik Sijens. "Dat is folle mear as oare jierren, mar der kinne fansels noch folle mear meidwaan. It plein moat fol."
Rekôrtal
It Grut Frysk Diktee hat dit jier in oare opset. De organisaasje wol sa folle mooglik minsken meiskriuwe litte oan it diktee, yn in ultym stribjen ta in rekôr te kommen. It diktee sil plakfine op 21 juny, om 19.00 oere, op it Aldehoustertsjerkhôf.
Elkenien boppe de tolve jier kin meidwaan. In kwalifikaasje is dit jier dus ek net nedich. Sijens: "Elkenien kin meidwaan. Bedriuwen, personielsferieningen, skoalklassen en oare ferieningen binne fan herte wolkom."
Alle leeftiden
Der is oant no ta in grut ferskaat oan leeftiden te sjen by de dielnimmers, sa seit Sijens. "Wy fine it moai dat it skriuwen fan it Frysk in saak is foar minsken fan alle leeftiden. De gemiddelde leeftiid fan de dielnimmers is 47 jier. De jongste is 13 en de âldste 79."
Oanmelde foar It Grut Frysk Diktee kin noch oant 1 juny.


title: Kassaasjefersyk ynlutsen yn saak mysterieuze dea De Vrieze

maintext:
It Iepenbier Ministearje giet net fierder yn kassaasje yn de saak oer de mooglike moard op Michael de Vrieze út Boerum. De Fryske skaker ferdwûn spoarleas yn april 2010. Syn húsgenoat, de no 40-jierrige Cafer G., waard oanhâlden en feroardiele ta 10 jier sel. Mar yn heger berop waard er ôfrûne desimber troch it gerjochtshôf frijsprutsen. Hjirop gie it Iepenbier Ministearje yn kassaasje. It kassaasjefersyk wurdt no ynlutsen, omdat it IM gjin kânsen sjocht om tsjin de útspraak fan it hôf yn te gean.
No't de fertochte frijsprutsen wurdt, sil der in skeaproseduere opstart wurde, sa seit de advokaat fan Cafer G. De man hat fjouwer jier fêstsitten, wêrfan in jier yn Ruslân, en is syn bedriuw yn Turkije kwytrekke. Neffens syn advokaat wol G. wol dat der fierder ûndersyk dien wurdt nei in mooglike dieder. "Zolang de zaak niet wordt opgelost, blijft altijd enige verdenking aan cliënt hangen. Hij ziet graag zijn naam gezuiverd", sa seit de riedsman.


title: Oarlochsferhalen: David Willem Vischjager waard Ids Boot

maintext:
Ferhalen fan minsken dy't de Twadde Wrâldoarloch meimakken, komme der hieltyd minder. Dochs binne se der noch. Faak binne it jeugdoantinkens fan minsken dy't as bern of jongere de oarloch meimakke hawwe. Se binne no yn de tachtich of njoggentich jier en hawwe ferhalen fan mear as santich jier lyn. As se deroer prate, is it lykwols as wie it juster.
Ids Boot kin syn ferhaal net mear sels fertelle. De 'echte Snitser jonge', sa as er himsels neamde, ferstoar yn 2004 oan kanker en der wiene mear as 400 minsken om him de lêste ear te bewizen. Mar wa wie Ids Boot? Syn soan Ilan Boot fertelt it libbensferhaal fan syn heit.
Underdûke
Op 2 maaie 1943 waard der yn Amsterdam in Joadske poppe berne: David Willem Vischjager, soan fan Elias Vischjager en Marianne Scheffer. Doe't de lytse David trije moanne wie en yn Amsterdam de lêste razzia wie, besleat mem Marianne mei har berntsje ûnder te dûken op in pleats bûten de stêd. Heit Elias wie earder al deportearre troch de Dútsers. De poppe gûlde lykwols tefolle en soe dêrmei de oare ûnderdûkers ferriede. Uteinlik waard de poppe troch in omke nei in kresj fan de Dútsers oerbrocht en soe deportearre wurde, mar it berntsje waard troch fersetsminsken út de kresj weismokkele en nei Snits oerbrocht.
Eigen bern
Yn Snits waard er leafdefol opfongen troch de famylje Boot. David wie doe in healjier âld en krige de namme Ids Boot. Troch de jierren hinne waard er folslein opnommen yn de Snitser mienskip. Hy fielde him der thús. Ids troude mei stedsgenoate Zus Visser, mei wa't er fjouwer bern krige, en bleau syn hiele libben yn Snits wenjen.
Mem Marianne oerlibbe, al ûnderdûkend, de oarloch. Fia fia kaam se wer yn kontakt mei har soantsje, mar úteinlik waard besletten dat it better wie dat er by de famylje Boot yn Snits bleau. "Hij was een echte Boot geworden, opgegroeid als hun eigen kind", seit Ilan.
Trauma
Pas folle letter ûntstie by Ids Boot it besef dat er oars wie, dat er in Joadsk jonkje wie. Hy krige syn dossier yn hannen en kaam mear te witten oer syn libben. Doe't er sels bern krige, krige er in soad lest fan syn ferline. "Dat hij niet wist wie hij was. Heel veel nachtmerries, dat wij als gezin werden weggevoerd door de Duitsers", fertelt Ilan.
It duorre lang foardat er help socht. Pas begjin jierren 90 doarde er it, nei jierren fan terapy, oan om oer syn ferline te fertellen. "Je kan het zien als een soort loyaliteitskwestie. Wie ben ik loyaal en aan wie moet ik loyaal zijn. Hij is altijd loyaal geweest aan de familie Boot. Maar later twijfelde hij er wel over of hij weer Vischjager wilde heten. Daar heeft hij tot aan zijn dood echt wel mee gezeten."
Ilan Boot fertelt freedtemiddei tusken 14.00 en 16.00 oere it ferhaal fan syn heit op it gemeentehûs yn Snits. Ek oare oarlochsferhalen wurde dêr ferteld. It giet om in inisjatyf fan Sporen Joods Leven Sneek.


title: SC Hearrenfean presintearret Olde Riekerink as haadtrainer

maintext:
Fuotbalklup SC Hearrenfean presintearret tongersdeitemiddei de 55-jierrige Jan Olde Riekerink as haadtrainer. Hy is opfolger fan Jurgen Streppel, dy't nei 2 seizoenen opstapt.
De lêste klup dêr't Olde Riekerink foar wurke, is it Turkske Galatasaray. Earder wurke hy foar Ajax as jeugdtrainer en haad-opliedingen en foar AA Gent, it Sineeske fuotbalbûn en wie hy assistint-trainer fan FC Porto.
Live
De presintaasje fan de nije trainer is om 15.00 oere live te folgjen fia Omropfryslan.nl, de Omrop-app en de Facebook-side fan Omrop Fryslân.


title: Masinefabryk Douna pear dagen ticht fanwege deadlik ûngelok

maintext:
Masinefabryk Douna yn Ljouwert is yn alle gefallen oant de ein fan it pinsterwykein ticht fanwege it deadlike ûngelok dat dêr tongersdei plak fûn. It bedriuw wol de wurknimmers de kâns jaan om te bekommen en de klap te ferwurkjen. By it ûngelok kamen twa minsken om it libben. Ien ferstoar yn de fabryk. De twadde waard swier ferwûne nei it sikehûs brocht en is dêr letter ferstoarn.
De identiteit fan beide slachtoffers is noch net frijjûn. Wol is bekend dat it giet om twa wurknimmers fan in fêste ôfnimmer fan Douna. Se wiene yn Ljouwert foar it testen en ynspektearjen fan in bestelde masine. Oer de tadracht fan it ûngelok is noch net folle bekend. De ynspeksje fan sosjale saken en wurkgelegenheid is noch dwaande mei it ûndersyk.


title: Klassemintslieder Hobma wint ek fierljeppen yn Drylts

maintext:
Thewis Hobma fan Harns hat sneontejûn it fierljeppen by de senioaren yn Drylts wûn. Hobma, dy't dit jier al twa fan de trije wedstriden wûn hat en dwaande is oan syn lêste seizoen, ljepte mei 20.07 meter nei de deiwinst. Op it twadde plak einige Ysbrand Galama fan Warkum mei in ôfstân fan 19.79 meter. Bobby Zwaagman, dy't dit seizoen oerkaam is fan de junioaren, waard tredde mei 18.18 meter.
Hiske Galama
By de froulju gie de winst nei Hiske Galama fan Snits. Sy ljepte nei 13.32 meter. Sigrid Bokma fan Hylpen einige op de twadde posysje, mar kaam kwa ôfstân like fier as Galama. Boukje de Boer fan It Heidenskip pakte it tredde plak mei 13.05 meter.
Famkes
Fardau van Akker fan Suwâld wie de bêste by de famkes. Sy hie in winnende ôfstân fan 13.69 meter en kaam dêrmei fierder as winner Hiske Galama by de froulju. Bente Vlas (13.26) en Femke Rispens (13.15) einigen as twadde en tredde by de famkes.
By de junioaren wûn Freark Kramer mei 18.11 meter, foar Wietse Nauta (17.19) en Feike Stellingwerf (16.81). Rutger Haanstra wûn by de jonges mei 16.84 meter, foar Abe-Luuk Stedehouder (14.27) en Stefan Douma (13.98).


title: Man út Suwâld mei drugslab yn pleats is wer op frije fuotten

maintext:
De man út Suwâld dy't yn desimber ferline jier oanholden is yn ferbân mei it oprôle drugslab yn syn pleats is foarearst wer op frije fuotten. Wol moat de man him oan twa betingsten hâlde. Hy mei gjin kontakt opnimme mei de oare fertochten en moat him melde wannear't de plysje him opropt om heard te wurden.
It is noch net bekend wannear't de rjochtsaak plakfine sil. Neffens justysje moat der earst noch mear ûndersyk dien wurde. Njonken de man út Suwâld binne der yn dizze saak noch twa fertochten, ien út Assen en ien út Roden. Sy binne fjirtjin dagen lyn oppakt.


title: Nederlân, Dútslân en Denemarken ûndertekenje 'Waadferdrach'

maintext:
De miljeu- en natuerministers fan Nederlân, Dútslân en Denemarken hawwe freedtemiddei it Ferdrach fan Ljouwert ûndertekene. Dit ferdrach is opsteld om it Waadgebiet better te beskermjen.
De trije lannen sille mei-inoar ûndersyk dwaan nei de gefolgen fan de klimaatferoaring foar it Waad. Ek sille de lannen besykje om de trekfûgels mear romte te jaan troch mear gebieten oan te wizen dêr't de fûgels briede kinne. Ek sil der sjoen wurde wat der dien wurde kin oan it tebekrinnen fan it oantal fisksoarten yn it Waadsee.
Plestik
Der komt ek stipe oan projekten om wat te dwaan oan it foarkommen fan plestik yn it Waadgebiet. De Dútske miljeuminister Svenja Schulze wol har dêr de kommende jierren foar ynspanne. Schulze naam yn Ljouwert it foarsittersstokje fan de Waadministers oer fan har Nederlânske kollega Carola Schouten.
Waadbelibbingssintrum
Schulze is belutsen by de oprjochting fan in Waadbelibbingssintrum yn Wilhelmshaven, dat útgroeie moat ta in kennissintrum yn it sintrum fan it Waadgebiet. Doel is dat de folgjende regearingskonferinsje oer it Waad yn it jier 2022 yn Wilhelmshaven is.


title: Eksamenpraat #4: Hokker stúdzje silsto hjirnei dwaan?

maintext: Foar de rubryk Eksamenpraat is Omrop Fryslân troch hiel Fryslân te finen. Learlingen fan it fuortset ûnderwiis dogge de kommende wiken eineksamen. Sa ek op it Gomarus College yn Ljouwert. Tongersdei sjogge guon learlingen werom op wat west hat, mei it eksamen skiednis. Omrop Fryslân sjocht foarút en gie op 'en paad mei de fraach: Hokker stúdzje silsto hjirnei dwaan?


title: Provinsje stekt 15.000 euro yn moetingspark Koudum

maintext:
Foar it projekt 'Oldeferd Ontmoetingspark' krijt Doarpsbelangen Koudum 15.000 euro út it provinsjale Iepen Mienskipsfûns. Fan it besteande park wurdt in moetingsplak foar jong en âld makke. It projekt kostet mei-inoar goed 58.000 euro. Op meardere plakken yn it park is tenei wat te dwaan, lykas sporte. Elkoar moetsje stiet sintraal.
It is ien fan de 39 projekten yn de regio Súdwest-Fryslân, dy't subsydzje krije út it Iepen Mienskipsfûns. De projekten soargje mei-inoar foar in ynvestearring fan goed 2 miljoen euro yn de leefberens yn de regio. Dit jier kinne ynwenners fan Fryslân noch op twa mominten subsydzje oanfreegje út it Iepen Mienkipsfûns. It moat wol gean om in inisjatyf foar it ferbetterjen fan de leefberens yn wyk, doarp of stêd.


title: Europarlemintariër Schreijer neamt Fryske oanpak wolven nayf

maintext:
De Fryske oanpak foar de problematyk fan wolven is nayf. Dat seit CDA-Europarlemintariër Annie Schreijer-Pierik út Twinte. Tiisdei is yn it Europeesk Parlemint yn Brussel in ynternasjonale konferinsje oer de wolve-oerlêst op ferskate plakken yn Europa. Schreijer fynt dat wolven rôfbisten binne dy't je ûnder kontrôle hâlde moatte. Wolven dy't op streuptocht geane by skieppeboeren, moatte bejage en byneed ek ôfsketten wurde om gruttere oerlêst foar te kommen.
Schreijer: tiid foar aktyf behearsplan
Yn Fryslân binne de lêste wiken ferskate skiep deabiten, ûnder oare by De Knipe en by Boyl yn Weststellingwerf. Ut DNA-ûndersyk hat yntusken bliken dien dat de skiep by Boyl deabiten binne troch in wolf. Heech tiid foar in aktyf behearsplan, neffens Schreijer. As je de wolf net goed beheine en ûnder kontrôle hâlde, sil de skea yn 'e takomst allinnich mar grutter wurde.
Skieppehâlderij is dan net mear mooglik, of allinnich achter hele hege stekken. Schreijer makket de ferliking mei de guozzeproblematyk. Ek dy is út de hân rûn, trochdat de guozzen yn it ferline fierstente folle romte krigen, fynt Schreijer.
Op de konferinsje sil ek Eurokommissaris Karmenu Vella mei in stânpunt komme oer it wolveprobleem út namme fan de Europeeske kommisje.
Wolveprotokol
Yn Nederlân jildt it saneamde 'wolveprotokol' foar de wolf. Dêryn stiet ûnder oare dat in wolf in beskerme bistesoarte is, dy't net deade, ferwûne of fongen wurde mei. Skea dy't troch wolven feroarsake wurdt, wurdt yn prinsipe fergoede. Deputearre Johannes Kramer sei tiisdei dat er it 'fijn' fynt dat de wolf wer werom is yn Fryslân. Hy sjocht it as in teken dat it goed giet mei de Fryske natoer.


title: Beekdal Alddjip kriget der in stik natuer by

maintext:
It beekdal fan it Alddjip kriget 37 bunder nije natuer. De provinsje stelt dêr 378.000 euro foar beskikber. It doel fan de nije natuer is it tsjingean fan de útdrûging fan de grûn en de ûntwikkeling fan de natuer yn it eastlik diel fan de Himrikerskarren en in lyts gebiet by Heidehuzen.
Yn it gebiet komme natuerfreonlike wâlskanten. Guon sleatten wurde ûndjip make om it útdrûgjen fan it gebiet tsjin te gean. Troch de maatregels kriget it wetter mear de romte en wurdt it beekdal klimaatbestindich makke wat lânbou- en natuergebieten oanbelanget. Dat betsjut dat it gebiet sa ynrjochte wurdt dat de effekten fan klimaatferoaringen opfongen wurde kinne.
Yn it projekt Keningsdjip wurket de provinsje gear mei de gebietskommisje, dêr't fertsjintwurdigers fan natuer, lânbou, wetter en rekreasje yn gearwurkje.


title: Alvestêde Ultrarin: noch 36 dielnimmers yn de race

maintext:
Der binne sneontejûn noch 36 ultrarinners yn de race fan de Alvestêde Ultrarin troch Fryslân. Oant no ta binne der trije útfallers; ien dielnimmer is net begûn oan de meunstertocht. De hurdrinners binne it hiele wykein te folgjen fia GPS. De earste hurdrinners binne no op it trajekt tusken Dronryp en Boalsert bedarre.
Utfallers
De útfallers binne Menno van Bruggen fan Lunteren, Jenni de Groot fan Ljouwert en Klaas van Heeringen fan Hurdegaryp. Van Heeringen is ien fan de betinkers fan de 11-stêde Ultrarin. Hy is útstapt om't hy tefolle lêst hat fan syn knibbel. Jeni de Groot is ek in ferneamd ultrarinster. Sy rûn ûnder oare dwers troch de Feriene Steaten en fan Bari nei de Noardkaap. Sy is útstapt om't se lêst hie fan har ljisk.
Ynternasjonale dravers
Der dogge dravers mei út ûnder oare België, Nederlân, Ingelân, Frankryk, Dútslân, Sweden en Japan. De Alvestêde Ultrarin is sneontemoarn fan start gien yn Boalsert. De dielnimmers drave 230 kilometer efterinoar. Se moatte yn alle gefallen binnen 32 oeren oer de finish komme, de fluchsten dogge dat binnen 24 oeren.
De finish fan de Alvestêde Ultrarin is ek wer yn Boalsert. Underweis binne der trije strange tiidskontrôles. Wa't net op tiid trochkomt, moat syn startnûmer ynleverje.


title: Tips foar in goede brief oan dyn favorite boer of boerin

maintext:
It is wer dy tiid! De tsien boeren en boerinnen fan Boer Zoekt Vrouw hawwe harren snein foarsteld en do hast noch alve dagen om dyn favorite boer of boerin in brief te skriuwen. Mar soks is net samar klear. Want hoe skriuwst no dé brief wêrmei'tst útkeazen wurdst út de dikke stapel?
Tineke Brouwer fan relaasjebemiddelingsbedriuw Samen Verder wie oan de telefoan yn De Middei fan Fryslân om tips te jaan. Bygelyks:
Fal op
It is hiel belangryk datst opfalst mei dyn brief. By foarige ôfleveringen krige in boer wolris hûnderten brieven. Dus dyn brief moat net standert wêze. Jou der in persoanlik tintsje oan.
Foto
In fideo mei lykwols net. Jou dêrom in foto mei watst yn dyn persoanlike libben dochst. Sykje wat wêrmei'tst in klik mei him of har hast. Probearje dat te sykjen.
Net te formeel
Hast in moai en dúdlik hânskrift? Skriuw de brief dan sels. Oars is it dochs better om it op de kompjûter te dwaan. Mar tink derom! It is gjin sollisitaasjebrief, dus it hoecht net te formeel.
Sjoch nei de takomst
En wat moatst beslist net dwaan? Kom net mei lange ferhalen oer dyn ferline en hoe't dyn leafdeslibben west hat. Do giest foar de nije leafde fan dyn libben, dus sjoch nei de takomst.
Tink derom wat de boer freget
Probearje yn te gean op wat in boer freget. Freget hy of sy om in selsstannige, ûndernimmende frou? Fertel dan net datst in ferlegen, ôfstanlike persoanlikheid hast!


title: Trochsichtige kano's litte heldere wetter yn Potmarge sjen

maintext:
Wetterskip Fryslân hat de ôfrûne tiid bot ynset op it skjinner meitsjen fan it wetter yn de Ljouwerter Potmarge. De kwaliteit fan it wetter is bot ferbettere. It is folle helderder wurden. Op guon plakken kinst no wol mear as in meter djip it wetter yn sjen. Om dat te sjen lizze in tal trochsichtige kano's by it stedsstrân fan Ljouwert.
Earder wie it sa smoarch dat planten en bisten amper mear yn it wetter foarkamen, no binne tal fan soarten wer werom. It ôfrûne wykein wienen alle kano's al yn it wetter. Minsken kamen entûsjast fan har fartocht werom.
"Tweintich jier lyn wie it wetter yn Ljouwert sa smoarch datst fanwege de stank net op in terraske sitte koest simmerdeis. It rioelwetter kaam yn de grêften," fertelt Jeanet Bijleveld fan it wetterskip. No binne hast alle wetters yn Ljouwert skjinner.


title: Man (19) wol mei pûdsjes drugs de finzenis yn

maintext: In 19-jierrige man út Grins is oanhâlden yn de Ljouwerter finzenis De Marwei. De man besocht freed om pûdsjes mei drugs de finzenis yn te smokkeljen. Dat slagge net, hy waard trapearre. De man is heard en moat yn july foar de rjochter komme.


title: Harkemase Boys ferliest lêste kompetysjewedstriid

maintext:
Harkemase Boys hat it seizoen ôfsletten mei in ferlies. Yn de lêste kompetysjewedstriid wie ASWH op sportpark De Bosk mei 2-1 te sterk foar de Harkiten. Foar Harkemase Boys stie der neat mear op it spul yn dizze lêste wedstriid. De ploech fan trainer Henk Herder wie al wis dat it takom jier opnij útkomt yn de tredde difyzje.
ASWH kaam nei tritich minuten spyljen op foarsprong troch in goal fan Kyle Doesburg. Krekt foar it skoft soarge Jorco van Hezel foar de lykmakker foar Harkemase Boys. Yn de twadde helte makke Kyle Doesburg syn twadde fan de middei foar ASWH. Dy efterstân koene de Harkiten net mear goedmeitsje.


description: Altyd al kapitein op dyn eigen skip wêze wollen? It soe samar kinne. Want der is wurk genôch yn de binnenfeart, mar ek in personielstekoart.

title: Binnenfeart siket skippers en matroazen

maintext:
Der moat mear bekendheid komme foar it wurk yn de binnenfeart, want der is in protte wurkgelegenheid de fertsjinsten binne prima. De opliedingen binnenfeart binne op de Maritieme Academie yn Harns. Dêr besykje se op koarte termyn mear learlingen te krijen, net allinnich út it noarden fan it lân, mar út hiel Nederlân.
It earste doel is op basisskoallen yn it hiele lân mear bekendheid te jaan oan de VMBO-opliedingen en de MBO-opliedingen op de Akademy.


title: FIDEO: de Natuerdetektive moat opnij te aaisykjen

maintext: Yn ús rige de "Natuerdetektive" siket ferslachjouwer Remco de Vries nuveraardichheden yn de natuer. Ferline kear gie hy op syk nei it aaikapsel fan de "stippele diseltrein wjirm." Diskear krijt hy wer in nije opdracht. Hy speurt yn dizze ôflevering nei de aaikes fan de "Veelvraat", in nachtflinter yn it Fochtelerfean.


title: Soargen CDA oer Asgaard weinommen nei besite

maintext:
In part fan de soargen fan it Ljouwerter CDA oer keunstnersdoarp Asgaard is weinommen nei in besite. De partij makke him soargen oer de ûntwikkeling en feilichheid fan Asgaard. It CDA hat dêr fragen oer steld oan it kolleezje. Sa tochten de kristendemokraten dat yn it doarp permaninte bewenning plakfynt en dêr is Asgaard net foar bedoeld. Boppedat is it der net netsjes, fine se. Sa groeit der in soad beareklau yn it doarp.
Yllegale bewening falt ta
Fraksjefoarsitter Sytse Brouwer en Yge Valk kamen tongersdei op besite en waarden rûnlaat troch behearder Abel Bobeldijk. Se fregen him wannear't it foar publyk tagonklik is en oft der neist ien oernachtsjende oppasser ek minsken wenje. De yllegale bewenning falt ta, sa die bliken. Somtiden sliept der in keunstner dy't der oan in projekt wurket. Yn it begjin waard der wolris ynbrutsen en sliept troch dakleazen. De beareklau is in taak fan de gemeente sels.
Ferrast troch kolleezjefragen
Wol makket it allegear in ferfallen yndruk, fûnen de CDA'ers. Mar it opknappen moat noch gebeure, sei Bobeldijk. Hy wie ferrast troch de kolleezjefragen fan it CDA en freget him ôf wêrom't se de fragen net earst oan him stelden. Neffens de CDA'ers wie der net ien, doe't se earder te sjen wienen.


title: Pakketsortearders PostNL: wurkdruk te heech, skoft te koart

maintext:
Sa'n 25 pakketsortearders fan it PostNL-sortearsintrum oan de Brailleweg yn Ljouwert binne fan doel om tongersdeitemiddei aksje te fieren tsjin de - yn har eagen - minne wurkomstannichheden. Se wolle in petysje oanbiede oan de direksje, út namme fan alle 50 útstjoerkrêften dy't yn it sortearsintrum wurkje. Sy hawwe der skjin harren nocht fan dat se alle dagen swiere pakketten tille moatte mei te min minsken.
Fakbûn FNV seit dat de wurkdruk oprint en dat it skoft te koart is. Fierder soene de útstjoerkrêften minder lean krije as dêr't se rjocht op hawwe.
"Skynkonstruksje"
Doe't it pakketdepot yn 2013 iepene waard, wurken de sortearders neffens fakbûn FNV fia Randstad. Mar twa jier letter soene sy oergongen wêze nei Tempo-Team en soe de cao net mear neilibbe wurde.
Masja Zwart fan de ôfdieling "hanthavening en neilibjen" fan it fakbûn FNV sprekt fan in skynkonstruksje. Sy fynt dat PostNL besiket om in maksimale winst te heljen oer de rêgen fan de sortearders. De útstjoerkrêften krije neffens it fakbûn in leger oerelean, gjin kompensaasje foar de reiskosten en gjin fêste wurkroasters.
Yn de petysje easkje de meiwurkers it lean dêr't sy rjocht op hawwe, mar ek in skjinne wurkomjouwing, ferleging fan de wurkdruk, goeie wurkklean en in respektfolle behanneling troch de lieding.
Net unyk
Neffens fakbûn FNV is de sitewaasje yn Ljouwert net unyk. Yn Kolham, Amersfoort, Waddingxveen, Dordrecht en Goes soe deselde konstruksje tapast wêze. It fakbûn hat yn Goes, Amersfoort en Waddinxveen al juridyske stappen naam.


title: Eksamenpraat #5: Wat silst misse oan dizze skoalle?

maintext: Foar de rubryk Eksamenpraat is Omrop Fryslân op 'en paad om út te sykjen hoe oft de learlingen de eksamens belibje. De ôfrûne jierren hawwe de bern in soad tiid trochbrocht op skoalle. Op it Gomarus College yn Ljouwert seagen de bern werom op de skoaltiid. Omrop Fryslân sette de kamera klear om antwurd te krijen op de fraach: Wat silsto it measte misse oan dizze skoalle?


title: "Fertochte boatûngelok seach mar om nei ien slachtoffer"

maintext:
De 19-jierrige bestjoerder fan de speedboat dy't sneintejûn op De Brekken by De Lemmer oer in rubberboatsje foer en dêrby twa ynsittenden ferwûne, hat him mar oer ien fan de slachtoffers bekommere. Dat sizze Robert en Lars, twa 16-jierrige freonen fan de slachtoffers.
De skipper helle it 16-jierrige famke dat yn it wetter bedarre oan board en brocht har nei de wâl. Nei it twadde slachtoffer, in slimferwûne 16-jierrige jonge fan De Lemmer, waard net omsjoen. De twa freonen wiene mei de slachtoffers yn twa rubberboatsjes it wetter op gien. Harren boatsje waard mar krekt mist troch de neffens harren hiel hurd farrende speedboat.
De plysje melde moandei dat de bestjoerder fan de speedboat beide slachtoffers nei de wâlskant tabrocht hie. De plysje is noch dwaande mei it ûndersyk.


description: Nei mear as 200 kilometer hurddrave moast ultrarinner Julius van der Werf 14 kilometer foar de finish belies jaan.

title: Julius moast 14km foar Alvestêdefinish belies jaan: "Het was klaar"

maintext: De ôfrune dagen gie it herstel by Van der Werf bêst. "De dag erna was ik wel moe. Maar ik heb alweer wat gewandeld en volgende week doe ik weer mee met de training". Van der Werf is wiis mei syn team. Hy hat by de run in soad stipe hân fan syn ploeggenoaten. At der yn de kommende seis jier nochris in Alvestêde Ultrarin hâlden wurdt, wol Van der Werf graach wer meidwaan as er ek dan yn foarm is.


title: UPDATE: Grutte stroomsteuring yn Drachten is foarby

maintext:
De grutte stroomsteuring yn it sintrum fan Drachten is foarby. Neffens netbehearder Liander wie de steuring om healwei ienen oplost. Sa'n 12.000 húshâldens yn Drachten sieten sûnt tongersdeitemoarn sûnder stroom. Ek winkels, it gemeentehûs en it swimbad hiene lêst fan de steuring.
It gie neffens Liander om in 'spontane storing'.


description: Jim kollumnist op tiisdeitemoarns is fan it boujier 1959. Yn dat jier rôlet de earste DAF persoane-auto fan de bân, ferskynt it earste stripalbum fan Aster

title: Kollum: boujier 1959

maintext:
Lyksa yn 1959 hâldt it American Petroleum Institute in grut feest om't it hûndert jier bestien hat. Dat dogge se mei in sympoasium ûnder de titel Energy and Man. Ien fan de sprekkers is de ferneamde natuerkundige Edward Teller, ek bekend as 'de heit fan de wetterstofbom'. Yn de lêzing dy't Teller hâldt warskôget er dat oaljemaatskippijen fluch op 'e syk moatte nei alternativen foar koal, oalje en gas. Omdat er útfûn hat dat by it ferbaarnen dêrfan 'kooldioxide' frijkomt. En dat soarget derfoar dat de ierde opwaarmet. Mei fiergeande gefolgen foar it libben op dyselde ierde. Utspraken dien yn it jier dat ik alle dagen ruften lei fol te bargjen. Trije jier letter, yn 1962, warskôget it haad fan Shell har eigen geologyske tsjinst dat de aktiviteiten fan it bedriuw liede ta in slim fergiftigjen fan de atmosfear. Ik sit foarhûs oan in line en boartsje mei sân en stientsjes.
Fia it American Petroleum Institute bliuwt Shell op 'e hichte fan de lêste stân fan saken. Yn opdracht fan it API docht it Stanford Research Institute yn 1968 in grut ûndersyk nei luchtfersmoarging. Se konkludearje dat it oanwinnen fan de temperatuer liede sil ta it teien fan de Antarktyske iiskap, it heger kommen fan de seespegel, it opwaarmjen fan de oseanen en in tanimmen fan de fotosynteze. Mei desastreuze gefolgen. Underwilens lis ik Bulletje en Bonestaak te besjen.
Troch it fenomenale speurwurk fan sjoernalist Jelmer Mommers is dúdlik wurden dat Shell en oare oaljemaatskippijen al hiel lang witte wêr't it hinne giet mei de wrâld. Der is gjin sprake fan ûnwittendheid of ûnkunde. En dat gegeven makket harren skuldich. Al it libben op ierde stiet faai, krekt as de ierde sels. Mei alles dat no bekend is soe men sizze dat de mentaliteit fan enerzjyreuzen en politike bestjoerders yngeand feroarje soe. Mar neat is minder wier.
As ien fan de safolle foarbylden kin it saneamde 'omgevingsproces' fan Ternaard en omkriten neamd wurde. Foar de bûtenwacht in demokratysk ynstrumint, wêrby't de boarger ynspraak hat yn de foarnommen gaswinning. Yn 'e praktyk is it in jildfergriemend proses dat allinne plakfine sil as der gas wûn wurdt. Sûnder gaswinning ha EZ en NAM gjin ferlet fan ynvestearjen yn de regio. En sûnder omgevingsproses boeit it de gemeente ek net, want dan is der neat te heljen.
Ter yllústraasje: Iepenup live soe moarn yn it teken fan dizze saken stean. Mar om't it omgevingsproses op 'e helling stiet ha EZ, NAM en de gemeente ôfsein. Sa leit it der dus hinne. Der moat gas wûn wurde. En dy hâlding, dy mentaliteit makket harren mei skuldich. Omdat se net sizze kinne dat se it net wisten. Ik hoopje dat dy hiele ligerige binde ea ferantwurding ôflizze moat.