title: Kramer wint foar de tredde kear Olympysk goud op 5000 meter

maintext:
Sven Kramer hat op de Olympyske Spelen yn Súd-Koreä foar de tredde kear goud op de fiif kilometer wûn. Hy die dit yn in Olympysk rekôr fan 6.09.76. It is alwer syn achtste Olympyske medalje. Kramer ried yn de tsiende rit tsjin de 27 jierrige Dútser Patrick Beckert, en koe yn in tige stabile race tsjin it skema fan in grutte konkurrint, Ted Jan Bloemen, ride. De Kanadees Bloemen hie yn de njoggende rit fan de dei in fotofinish nedich om op in eintiid fan 6.11.616 te kommen. Hjirmei wie er twa tûzenste fan in sekonde flugger as Sverre Lunde Pedersen.
Teloarstelling foar Bob de Vries
Bob de Vries fan De Haule kaam yn de fjirde rit krekt foar de dweil yn aksje, tsjin de 24-jierrige Noar Simen Spieler Nilsen. De Vries hie it tige dreech yn syn rit en ried al gau rondetiden dy't boppe de 30 sekonden leine. Dit wie lang net genôch om kâns te meitsjen op Olympysk earemetaal. De Vries einige mei in tiid fan 6.22.26.
Sven Kramer
Yn 2006 by de Olympyske Spelen yn Turijn pakte de doe 19-jierrige Kramer it brûns op de 5000 meter. De Amerikaan Chad Hedrick wûn yn 6.14.68, Kramer ried 6.16.40. Fjouwer jier letter yn Vancouver pakte Kramer syn earste goud, de Koreaan Seung-Hoon Lee waard twadde, de Rus Ivan Skobrev tredde. Yn 2014 yn Sotsji wie der in folslein Nederlânsk poadium: 1. Sven Kramer, 2. Jan Blokhuijsen, 3. Jorrit Bergsma.


title: Noarden giet foar Tesla: 'Hi Elon! Let's do business'

maintext:
Foar it haadkertier fan Tesla yn San Fransisco yn Noard-Amearika hawwe de trije noardlike provinsjes in elektroanysk billboard pleatst mei dêrop de tekst: Hi Elon! Got 20.000 electric cars? Let's do business. Call us.
Dit is de tredde fase yn de kampanje Top Dutch fan ûndernimmers en politisy út Fryslân, Grinslân en Drinte. Sa moat de lieding fanTesla derfan oertsjûge reitsje in fabryk yn Noard-Nederlân te bouwen. Tesla is dwaande mei plannen foar de bou fan in grut fabryk yn Europa. De komst soe in grutte ympuls wêze foar de ekonomy, mar ek foar it bedriuw sels. Neffens De Rouwe is der goede hannel te dwaan. Sa is der in merk foar de ferkeap fan 20.000 elektryske auto's en 5 miljoen sinnepanielen.
As Musk it nûmer bellet, kriget er in bantsje te hearren mei dêrop in tal opsjes. As er op 1 drukt kin er in boadskip ynsprekke en kin der saken dien wurde, seit deputearre Sander de Rouwe. Opsje 2 is foar minsken dy't in boadskip foar him hawwe. Dy wurde publisearre op ynternet. Yn de eardere kampanje fan Top Dutch waard minsken frege oft se by Tesla wurkje woene Dat smiet goed trijetûzen reaksjes op.

fasttext_language: fy


title: Gordykster rekket auto kwyt oan belestingtsjinst

maintext: In 46-jierrige man fan De Gordyk is moandeitejûn syn auto kwytrekke. De man waard by in kontrôle op de Hobbemastrjitte yn Ljouwert oan de kant set. Al gau die bliken dat de man bekend stiet as wanbeteller by de belestingtsjinst. De plysje hat syn auto om dy reden foar de belestingtsjinst yn beslach naam.


title: Selstraf ûnder betingst foar oantaasting 92-jierrige frou

maintext:
In man fan 91 út Ljouwert is feroardiele ta in selstraf ûnder betingst, omdat er in frou fan 92 oantaaste hat. Dat barde by de frou thús yn fersoargingshûs Sint Jozef yn Ljouwert. Justysje easke twa wiken lyn oardel jier sel fanwegen ferkrêfting. Neffens de rjochter koe dat net bewiisd wurde, mar oantaasting wol.
De fertochte hat in proeftiid fan trije jier krigen. Hy mei yn dy tiid op gjin inkeld plak yn Nederlân yn in âldereinhûs komme, útsein as er sels opnaam wurdt. De man krijt ek begelieding.


description: UNIS Flyers hat de kater fan de ferlerne bekerwedstriid fan ôfrûne snein goed fuortspield. De Feanster iishockeyers wûnen freedtejûn yn Thialf de BeNe-leag

title: Royale winst UNIS Flyers op Tilburg Trappers


title: Boargemaster Crone: "De Friesland moat selsstannich bliuwe"

maintext:
De Friesland moat in selsstannige posysje yn Zilveren Kruis hâlde en dat moat goed op papier setten wurde. Dat seit boargemaster Ferd Crone fan de gemeente Ljouwert op it nijs dat de ûndernimmerskeamer tongersdei definityf akkoart gie mei it opgean fan de Fryske soarchfersekerder yn de Achmea-dochter Zilveren Kruis.
De ûndernimmingsried hie de oername oan de ûndernimmerskeamer foarlein, mar ferlear de saak. It personiel en ek it fakbûn wolle dat De Friesland selsstannich bliuwt. Se litte it der noch net by sitte. Boargemaster Crone bliuwt optimistysk dat dêroer goede ôfspraken te meitsjen binne, wêrby't de wurkgelegenheid foar Ljouwert behâlden bliuwe kin.


title: Argewaasje oer rûnwei De Lemmer, VVD easket dúdlikheid

maintext:
Ynwenners fan De Lemmer moatte dúdlikheid krije oer it wurk oan de rûnwei fan it doarp. Dat fynt de Steatefraksje fan de VVD. Neffens de fraksje is der in soad argewaasje oer de ôfsluting fan guon krúspunten. By ien dêrfan sette fytsers de stekken oan de kant, sadat se dochs oerstekke kinne. By in oare krusing is it sa drok, dat fytsers dêr hast net oerstekke kinne.
Der binne ek soargen oer oft de planning wol helle wurdt. De VVD is benaud dat de rûnwei net klear is foar it toeristysk seizoen. En dan soe der noch wolris in gruttere gaos ûntstean kinne mei bygelyks iepensteande brêgen. De VVD hat der fragen oer steld oan it kolleezje fan Deputearre Steaten.


title: Saak deadlike sjitpartij Easterwâlde yn maaie foar rjochter

maintext:
De saak fan de deadlike sjitpartij yn Easterwâlde fan ferline jier augustus, komt ein maaie foar de rjochter. Dat is woansdei bekendmakke by de pro forma behanneling fan de saak. De fertochte is in man fan 59 jier út Easterwâlde. Hy sit noch altyd fêst en wie woansdei net by de pro-formasitting oanwêzich. De rjochtbank hat syn foararrest ferlinge. De man wurdt derfan fertocht dat hy op 27 augustus in man om it libben brocht hat yn in wenning oan de Stegingaweg yn Easterwâlde. De fertochte hierde it hûs fan it slachtoffer. By de plysje stie de wenning bekend as in drugspân. It misdriuw soe ek drugsrelatearre wêze. By de pro-formasitting sei de offisier fan justysje dat it ûndersyk sa goed as klear is.
Der wurdt noch ûndersyk dien nei it wapen dêr't it slachtoffer mei om it libben brocht wêze soe. Njonken bloedspoaren fan it slachtoffer is op it wapen ek it dna-profyl fan in oare persoan oantroffen. Fierder is it wachtsjen op it forinsysk rapport. Advokaat Evert van der Meer wol noch twa tsjûgen hearre litte by de rjochter-kommissaris: de broer fan de fertochte en in frou dy't ek by de sjitpartij west ha soe. De rjochtbank hat alle fersiken tawiisd.


title: Twa Ljouwerters frijsprutsen fan ynriden op frou

maintext:
Twa Ljouwerters dy't fertocht waarden fan it opsetlik oanriden fan in frou yn Ljouwert, binne troch de plysjerjochter frijsprutsen. De twa ûntkenne en der is net genôch bewiis. It Iepenbier Ministearje fertocht it duo fan 25 en 28 jier derfan, dat se yn maart ferline jier in pear kear ynrieden op in auto dêr't in frou yn siet. Dit barde achter it stasjon yn Ljouwert. De frou warskôge de plysje en dizze koe, nei in 'wildwestachtervolging' troch de stêd, de auto fan it duo klem ride. By de oanhâlding loste de plysje in warskôgingsskot.
Neffens de rjochter is der lykwols net foldwaande bewiis, dat de manlju by de oanriding fan de frou oanwêzich wiene.


title: Flyers ferlieze finale Nederlânsk kampioenskip iishockey

maintext:
It is de iishockeyers fan UNIS Flyers net slagge harren nasjonale titel te prolongearjen. De Feanster iishockeyers giene snein yn de spannende finale mei 1-0 ûnderút tsjin Hijs Den Haag. De perioadestannen wiene 0-0, 0-0 en 1-0 foar Hijs. De Flyers hiene foar de tsiende kear yn de histoarje en de tredde kear op rige Nederlânsk kampioen wurde kinnen, mar Den Haag wie krekt te sterk. Earder dit seizoen wûn Den Haag ek al de bekerfinale fan UNIS Flyers.
Lykweardich
It tempo lei yn de finale fuort heech en beide ploegen wiene oanelkoar weage. Skoard waard der yn de iepeningsfaze net. Yn de twadde perioade waard Den Haag driigjender. Jasper Kick krige in kâns, mar keeper Sjoerd Idzenga rêde foar de Flyers. Foar de Flyers krige Ronald Wurm dêrnei in enoarme mooglikheid op de iepeningstreffer, mar ek dy gie der net yn.
Spannend slot
De beslissing moast dus komme yn de tredde perioade. Nei fiif minuten foel dan dochs de iepeningstreffer. Marco Bommezijn tekene foar de 1-0 fan Den Haag. De Flyers giene yn it lêste kertier op syk nei de lykmakker, krigen ek ferskate kânsen mar de puck woe der mar net yn. It is de alfde nasjonale titel foar Hijs Den Haag.


title: "Minister stelt beslút oer Lelystêd Airport mei in jier út"

maintext:
It beslút oer de útwreiding fan Lelystêd Airport wurdt op syn minst mei in jier útsteld. Dat melde RTL Nijs en De Telegraaf. Minister Cora van Nieuwenhuizen sil dit neffens dy beide media woansdei bekend meitsje. It plan wie om Lelystêd yn 2019 út te wreidzjen, om flechten fan it drokke Schiphol op te fangen.
Der is in soad ferset tsjin de plannnen, ûnder oare yn Fryslân. In diel fan it fleanferkear soe leech oer dielen fan Súd-Fryslân fleane. Der binne ek fragen oer ûndersyken nei lûds- en miljeuoerlêst, dy't net goed wêze soene. De minister wol no mear tiid nimme foar ûndersyk nei de oerlêst fan it fleanfjild.


title: Pyeongchang, dei 14: Shorttrackfinales yn Súd-Koreä

maintext:
It is tongersdei de dei fan it shorttrack. De finales fan de 500 meter by de manlju, de 1000 meter fan de froulju en de ôflossing stean op it programma.
11.00 oere: kwartfinales 500 meter manlju
De shorttrackmanlju ride fan 11.00 oere ôf de kwartfinales fan de 500 meter shorttrack. Foar Fryslân is Daan Breeuwsma de iennige troef. Sjinkie Knegt waard tiisdei teloarstellend útskeakele yn de kwalifikaasjes.
11.14 oere: kwartfinales 1000 meter froulju
Suzanne Schulting fan De Tynje komt tongersdeitemoarn yn aksje yn de kwartfinales fan de 1000 meter by de froulju. Sy ried by de kwalifikaasjes de twadde ôfstân en pleatste har dêrom foar de kwartfinales.
Foarsizzingen
Alle dagen docht in panel fan sportsjoernalisten in foarsizzing foar de medaljekânsen fan dy dei. Dat binne Johan Stobbe (Leeuwarder Courant), Koos Wieling (sjoernalist Omrop Fryslân), Lisette van der Geest (sjoernalist Algemeen Dagblad), Joris van den Berg (kommentator shorttrack NOS), Roelof de Vries (sjoernalist Omrop Fryslân) en Cees Juffermans (âld-shorttracker en analist NOS)
500 meter manlju
Roelof de Vries
1. Dajing Wu (Sina)
2. Sandor Liu (Hongarije)
3. Samuel Girard (Kanada)
Joris van den Berg
1. Dajing Wu (Sina)
2. Sandor Liu (Hongarije)
3. Seo Yi Ra (Súd-Koreä)
1000 meter froulju
Roelof de Vries
1. Choi Min Jeong (Súd-Koreä)
2. Kim Boutin (Kanada)
3. Shim Suk Hee (Súd-Koreä)
Joris van den Berg
1. Shim Suk Hee (Súd-Koreä)
2. Choi Min Jeong (Súd-Koreä)
3. Kim Boutin (Kanada)
Cees Juffermans
1. Choi Min Jeong (Súd-Koreä)
2. Shim Suk Hee (Súd-Koreä)
3. Elise Christie (Ingelân)
De Olympyske Spelen yn Pyeongchang duorje fan 9 oant 25 febrewaris. Omrop Fryslân docht alle dagen streekrjocht ferslach fan de ferrjochtingen fan de Fryske sporters op radio en online. Al it nijs oer de Spelen is te finen op omropfryslan.nl/os.


title: Inisjatyfnimmers heger wetterpeil Lauwersmar stelle proef út

maintext:
De proef mei it ferheegjen fan it wetterpeil yn it Lauwersmar is útsteld. It wetter soe tongersdei omheech gean, mar wetterskip Noorderzijlvest en de provinsje Grinslân ha dat útsteld yn ôfwachting fan in rjochterlike útspraak.
De rjochtsaak is oanspand troch boeren en rekreaasjeûndernimmers dy't tinke dat se in soad skea ha sille fan it hegere wetterpeil. Earder joech de rjochter de beswiermakkers gjin gelyk.
De inisjatyfnimmers fan de proef wachtsje de útspraak fan de Ried fan Steat no earst ôf. Takom tiisdei is de útspraak.


maintext:
Halbe Zijlstra stapt op as minister fan Bûtenlânske Saken. Zijlstra, dy't hikke en tein is yn Easterwâlde kaam dizze wike ûnder grutte druk te stean. Hy hie liigd dat hy yn it bûtenhûs fan Vladimir Poetin west hie. Dêr soe er heard hawwe, dat Poetin it oer in Grut Ruslân hie en hokker lannen dêrby hearre soene. Dizze wike die bliken dat Zijlstra net oanwêzich wie en it ferhaal basearre hie op in oare bron.
Zijlstra wie sûnt 26 oktober 2017 minister fan Bûtenlânske Saken. Foar safier bekend is er de koartstsittende minister fan Bûtenlânske Saken ea.


title: Kollum: "D66, de partij sûnder kont yn de broek"

maintext:
"Wy ha in regear dat bestiet út fjouwer partijen. Trije fan dy fjouwer ha in letter D yn harren namme. De Volksparij voor Vrijheid en Democratie, koartsein de VVD, is de earste. Dan ha we it Christen Democratisch Appel, of wol it CDA. De op papier krekt wat kristliker mar linkser ChristenUnie is de tredde partij. Dy ha dus gjin utering fan demokrasy yn de partijnamme, wat fansels net sizze wol dat se net demokratysk wêze soenen.
No wit ik dat in soad minsken dy't op dy beide lêste partijen stimme, fine, dat de folksfertsjintwurdigers dy't keazen binne fjouwer jier lang harren gong gean meie, sûnder ynminging fan it elektoraat. 'Zij die boven ons gesteld zijn', moatte it belied meitsje en útfiere, dêr ha de minsken foar keazen. Sa sawat.
Demokrasy is in grut geskink, dêr't je net wiis genôch mei wêze kinne. De definysje is sa: Demokrasy is in bestjoersfoarm, wêrby't it folk sels stimt oer de wetten, of folksfertsjintwurdigers kiest dy't de wetten meitsje. Hjirby is it folk dus baas yn eigen gebied en kinne der gjin maatregels en wetten oplein wurde as de mearderheid fan de befolking it der net mei iens is. Prachtich systeem.
De fjirde partij yn ús regear is Democraten 66. Dy ha dus sûnt 1966 alles oer foar de demokrasy, want se ha gjin frijheid of kristlik sauske by harren namme ynknutsele. Alles foar de demokrasy. En dêr meie de kiezers ek wat fan fine. Want D66 wie ien fan de grutte foarfjochters fan it referindum. Ien fan de seldsume wapens fan de befolking, om in regear by te stjoeren of ta de oarder te roppen yn in regearperioade. It waard yn D66-rûntsjes as ien fan harren kroanjuwielen sjoen.
Kroanjuwielen binne wichtich foar de identiteit fan in politike partij. It jout oan hokker kant it neffens dy partij út gean moat mei it lân. Dêr binne je as partij stjonkende wiis mei, it foarmet in stik fan jo DNA.
By de formaasje fan dit regear hat D66 yn ruil foar it regearingsplús sjen litten hoefier't partijlieder Alexander Pechtold gean wol om oan de macht te kommen. Hy hat gewoan platwei syn kroanjuwiel it referindum útruile tsjin wit ik wat. En wa mocht dy folslein idioate draaierij ferdigenje? De Sweedske iiskeninginne Kasja Ollongren. De minister fan Ynlânske Saken. En fan hokker partij is dy ek al wer? Krekt, fan Democraten 66. De partij dy't ûnder oanfiering fan Pechtold syn eigen identiteit ferkocht hat en dêrmei sjen lit dat de miening fan it folk him folle minder seit as de namme fan syn partij fermoeden docht.
As partijen op in referindum tsjin binne, is dat harren goed rjocht. Mar Pechtold hat syn eigen partij ferkwânsele troch der yn de formaasje fan dit regear gjin brekpunt fan te meitsjen. D66, de partij sûnder kont yn de broek."


title: IIshockeyers UNIS Flyers ferlieze bekerfinale fan Den Haag

maintext:
UNIS Flyers hat de finale om de nasjonale beker net winne kinnen. De iishockeyers fan It Hearrenfean giene yn Den Haag mei grutte sifers ûnderút tsjin Hijs Den Haag: 7-3. De perioadestannen wiene 1-1, 5-0 en 1-2.
De Flyers begûnen noch goed oan de wedstriid en kamen rap op 1-0 troch in goal fan Tony Demelinne. Den Haag fierde de druk dêrnei flink op en de 1-1 hinge yn de loft. Joey Oosterveld makke nei tsien minuten dan ek de 1-1.
Yn de dramatyske twadde perioade gie it folslein mis foar de Flyers. Raymond van der Schuit en Alan van Bentem setten Den Haag binnen inkelde minuten op 3-1. It duel waard geandewei rûger en Den Haag krige fiif minuten powerplay, nei't Kevin Nijland in foarse oertrêding makke op Oliver Petaky. Dêrnei gie it rap foar de thúsklup. Alan en Stace van Bentem setten Den Haag yn de powerplay op 5-1 en Bas Britstra soarge sels foar de riante 6-1 foarsprong.
De Flyers koene dy grutte efterstân yn de tredde perioade net mear goedmeitsje. Demelinne en Pippo Limnell diene noch wat werom foar de Flyers, mar úteinlik waard it noch 7-3 foar Den Haag.


title: FIDEO: Net of wol it iis op, iismaster Kroes leit út

maintext: Hoe sit it mei dy Syberyske yslike kjeld dy't ûnderweis wie. Komt er wol of net, of te let? We soene grif op redens kinne, mar dochs wie tiisdei allinnich de iisbaan fan Wikel iepen, en dan ek noch allinnich foar bern. Natueriis liket hielendal ûnmooglik, as wy it advys fan it Frysk IIsbûn leauwe meie. IIsmaster Sytse Kroes praat ús by yn Fryslân Hjoed.


title: Soad animo foar Help pake en beppe fakânsje troch

maintext:
Der docht dit jier in rekôrtal musea mei oan de aksje 'Help pake en beppe de vakantie door'. De aktiviteitewike yn de maitiidsfakânsje wurdt dit jier foar de 17e kear hâlden. Mei-elkoar 39 musea hawwe harren ynskreaun. Sa goed as alle bekende grutte Fryske musea dogge mei. Bern oant en mei 12 jier meie fergees nei it museum, as sy komme mei pake, beppe of in oare folwoeksene. It tema fan dit jier is 'typysk Frysk'.
Iepenloftmuseum De Spitkeet op De Harkema hat nei oanlieding fan it tema in alvestêdespeurtocht ûntwikkele. De Sûkerei yn Damwâld docht wat mei typysk Fryske spultsjes. Yn Museum Heerenveen kinne bern in eigen Fryske aaiwaarmer meitsje.


title: Fryske skoalbern meie nei poëzymanifestaasje yn Antwerpen

maintext:
Trije learlingen fan it Marne College yn Boalsert en it Magister Alvinus yn Snits sille yn april nei België, om dêr dichters en skriuwers te moetsjen. De learlingen wûnen tiisdei de poëzywedstriid VERS yn Snits. Tritich treddeklassers fan de beide middelbere skoallen droegen harren eigen gedichten foar en de sjuery fûn de gedichten fan Rigt Kleinjan, Jikkie Wagenaar en Danique Zweers it moaist.
VERS wurdt dit jier foar de tweintichste kear hâlden en der dogge tûzenen skoalbern út Nederlân en België oan mei. De makkers fan de bêste gedichten gean op 19 en 20 april nei Antwerpen.


title: SportCast: Foarútsjen nei de Olympyske Spelen

maintext:
As sport de wichtichste bysaak fan it libben is, dan binne de Olympyske Spelen miskien wol hielendal gjin bysaak mear. Sporters oeral op de wrâld hawwe mar ien doel foar eagen as se begjinne oan harren sportkarriêre: om ea dêr te stean op de heechste trêd, mei in gouden plak om 'e nekke.
De kommende twa wiken is it wer safier en meie hûnderten ultym motivearre sporters besykje om harren dream wier te meitsjen. Hjirby fansels ek genôch Friezen. Fan de feteranen mei in hele kolleksje plakken, oant de griene broekjes dy't foar it earst it hiele sirkus meimeitsje sille.
Sportferslachjouwers Roelof de Vries en Koos Wieling folgje dizze Fryske sporters al harren folsleine karriêre en kinne dus as gjin oar foarútsjen op de kommende Spelen. Mei presintator Jantine Weidenaar prate se yn dizze spesjale Omrop SportCast in healoere lang oer it aventoer en de sjarme fan de Olympyske Spelen én oer de kânsen en grutte konkurrinten fan de Friezen.
De Olympyske Spelen yn Pyeongchang binne freed offisjeel iepene. Omrop Fryslân docht alle dagen streekrjocht ferslach fan de ferrjochtingen fan de Fryske sporters op radio en online. Al it nijs oer de Spelen is te finen op omropfryslan.nl/os.


title: Felgen en autobannen stellen by autobedriuw yn Ljouwert

maintext: By in autobedriuw oan de James Wattstrjitte yn Ljouwert binne freed sechstjin felgen en autobannen stellen. De eigener fan de Saabgaraazje krige in alarmmelding en gie fuortendalik nei syn bedriuw. Dêr seach er dat der in rút fernield wie en dat der felgen mei bannen fuort wiene. Hy hat oanjefte dien fan de stellerij. De plysje siket tsjûgen.


title: Bylden op Markt yn Dokkum sloopt foar iisfontein

maintext:
It keunstwurk Vitae op de Markt yn Dokkum is woansdeitemoarn sloopt. Sa komt dêr no romte foar de nije iisfontein, ien fan de fonteinen fan it projekt 11Fountains foar LF2018. Vitae waard yn 2007 op it plein pleatst en wie ûnderdiel fan de weryndielingsplannen fan doe, mar dy binne nea útfierd. Neffens wethâlder Pytsje de Graaf fan de gemeente Dongeradiel wie der gjin jild mear om de weryndieling troch te setten. De iisfontein is no oanlieding om de Markt opnij yn te dielen.
Neffens de gemeente wie sloop fan it keunstwurk de iennige oplossing. It koe net ferpleatst wurde, omdat it net yn dielen ferfierd wurde koe. De Graaf hie wol wat muoite mei de sloop: "Ast it fuort hellest, wurdt it fernield. It docht hartstikke sear dat je in keunstwurk op dizze wize ôffiere."
Rotte kies
Neffens Johan Talsma, ûndernimmer yn Dokkum oan de Markt, fine de Dokkumers it keunstwurk Vitae ferskriklik. "Dat is sowieso in stikje rotte kies fan Dokkum", seit Talsma. Tsjin de nije fontein hat er gjin beswier: "Dat is in kadootsje fan de provinsje." Oer it feit dat de iisfontein 2,9 miljoen kostje moat, hat Talsma wol wat te sizzen. "Gemeente Dongeradiel is in grutte regio en net allinnich Dokkum, de rest moat ek wat ha".
De keunstners Gerard Groenewoud en Tilly Buij makken it keunstwurk yn de jierren tachtich en fine it skande dat de bylden plak meitsje moatte foar wat oars. Vitae soe ûnderdiel wurde fan de weryndieling fan de Markt mei in rige beammen en in gebou. "Dy weryndieling is der nea west, dus it keunstwurk is nea ta syn rjocht kaam", fertelt it keunstnersduo. "We hawwe der frede mei dat it no ferfongen wurdt. En de iisfontein is in moai plan, neat mis mei".
IIsburden
De nije iisfontein is ynspirearre op it azemjen en de iisburden fan guon Alvestêdetochtriders, wannear't se troch Dokkum komme. De offisjele iepening fan it projekt 11Fountains is op 18 mei 2018.


title: Trije Fryske skoallen yn Lego League finale

maintext:
Yn it Friesland College yn Ljouwert is sneon de First Lego League finale, dêr't sa'n 500 bern út de Benelux komme. Foar Fryslân hawwe trije teams har pleatst, in team fan CSG Comenius út Ljouwert, ien fan CSG Bogerman út Snits en in team fan it Linde College út Wolvegea. In sjuery beoardielet de bouwurken op fjouwer ûnderdielen, lykas presintaasje en programmearring. De learlingen út de tredde klasse ha ûndersyk dien en in útfining betocht. Dat moast oer it tema fan dit jier gean, wetter.
Sa betocht team Nexar, fan CSG Bogerman in útfining mei in dûs dy't gebrûk makket fan ynfraread-waarmte. It Nexar-team fan CSG Bogerman hat yn alle gefallen in oanmoedigingspriis wûn, sa liet de sjuery yn de rin fan de dei witte.
FIRST World Festival
De bêste teams meie har melde foar it folgjende evenemint it FIRST World Festival op 25 april yn it Amearikaanske Detroit. De legoblokjes fan eartiids binne feroare yn apparaten dy't funksjonearje as robot mei in soad technyske handichheidsjes. Doel fan it evenemint is dat bern mei-inoar ûntdekke dat 'ontdekken belangrijker is dan winnen'. Wrâldwiid dogge der 300.000 bern mei tusken de 9 en 15 jier út mear as tachtich ferskate lannen.


title: ONS Snits is te sterk foar Jong FC Twente

maintext:
Yn de tredde difyzje hat ONS Snits sneontemiddei wûn fan Jong FC Twente. Op it eigen fjild yn Snits waard it 4-2 foar de Snitsers.
ONS kaam betiid op 1-0 troch in goal fan Curty Gonzales. Twente gie derop en der oer sadat it nei in healoere spyljen 2-1 foar de Tukkers stie. Mar út it neat makke Tim Oosterbaan de prachtige lykmakker, sadat beide ploegen mei in 2-2 stân it skoft yn giene.
Betiid yn de twadde helte krige in spiler fan Jong Twente in reade kaart, en de Snitser benutten it fjildoerwicht fuortendaliks troch de 3-2 te skoaren. It doelpunt waard makke troch Genridge Prijor. Net lang dêrnei kaam Snits ek op 4-2 troch in goal fan Michael Lanting.
ONS stiet nei de winst op it 14e plak yn de tredde difyzje.


title: Utsûnderingsposysje Nederlân rint gefaar troch keallefraude

maintext:
De fraude mei de registraasje fan fee kin flinke skea oanrjochtsje yn de melkfeehâlderij. Dat seit Harm Wiegersma, foarsitter fan it melkfeehâldersfakbûn NMV. Net allinnich it imago fan de sektor, mar ek de derogaasje rint gefaar. De derogaasje is de útsûnderingsposysje dy't Nederlân hat om mear stront oer it lân út te riden as oare lannen fan de Europeeske Uny.
Mooglik noch mear bedriuwen op slot
Belange-organisaasjes sa as it NMV hawwe tongersdei mei minister Carola Schouten fan lânbou praat. Yn dat petear makke Schouten bekend dat 2100 buorkerijen op slot geane yn ôfwachting fan ûndersyk nei harren rol by de fraude. Sy meie gjin fee oan- en ôffiere. De organisaasjes krigen yn it petear te hearren dat se de saak net bagatellisearje moatte. Schouten slút ek net út dat der noch mear bedriuwen by komme.
Hope op mear romte
It NMV hie hope dat der dizze maitiid wat mear romte foar Nederlân komme soe om stront út te riden op it lân. No tinkt Wiegersma dat ús lân de hannen tichtknipe mei as alles bliuwt sa as it is.


description: Robots nimme in hieltyd gruttere romte yn ús libben yn en de jeugd is dêr al aardich oan wend. Dat die woansdei ek bliken yn skouboarch De Harmonie yn Ljou

title: FIDEO: Robotdei mei astronaut André Kuipers


title: "Hoe't wy ûnderwiis jouwe, dêr moatte we ús foar skamje"

maintext:
Learlingen, âlden en ûnderwizend personiel fan gearwurkingsskoalle De Nijewier yn Tsjalbert hawwe harren nocht. Nei't de skoalle in pear jier lyn fusearre is, sitte de bern en de meiwurkers no noch hieltyd yn in tydlik gebou yn it doarp. En dat foldocht lang net, seit direktrise Alberta Hoekstra. "Hoe't wy hjir ûnderwiis jouwe, dêr moatte we ús foar skamje."
It siicht, der stiet skimmel op de ruten, en der wurdt omraak stookt, seit Hoekstra. "It is net bêst." De húskes fan de beuters binne "net mear fan dizze tiid", en romte om te beweegjen is der eins ek net yn it gebou. In sportseal ûntbrekt. De bern moatte nei bûten. Mar dêr is it "in binde." En it skoalplein is "te lyts foar 160 bern."


title: Tsjerke nûget ynbrekker út foar praatsje

maintext:
In selstraf fan fjouwer wiken en in wurkstraf fan 50 oeren. Dat is de straf dy't in ynbrekker út Ljouwert oplein krigen hat. Hy moat nochris twa moanne de sel yn as er wer de fout yngiet.
Ut 'e tiid
De man fan 42 hat ein oktober 100 euro stellen út de kassa fan in kafee oan de Eewal yn Ljouwert. Yn desimber besocht er in kistje mei jild mei te nimmen út de Pelikaantsjerke. Hy waard trappearre en doe't er fan de treppen draafde, foel er en kaam er mei syn holle tsjin de ferwaarming telâne. Hy rekke út de tiid.
Praatsje of aktiviteit
In fertsjintwurdiger fan de tsjerke wie by de rjochtsaak oanwêzich en nûge de man út om ris del te kommen foar in praatsje of in aktiviteit. Betingst is wol dat er dan nochter wêze moat. De man rekke hjirtroch emosjoneel en sil meiwurkje oan in behanneling om fan syn alkohol- en drugsferslaving ôf te kommen.


description: De sealfuotbalsters fan Drachtster Boys hawwe freedtejûn lyk spile tsjin FC Gelre út Doetinchem. Yn de earste helte wiene der wol kânsen foar de Drachtster

title: Sealfuotbalsters Drachtster Boys spylje lyk tsjin FC Gelre


title: Winst foar beloften SC Cambuur op besite by Jong Excelsior

maintext:
De beloften fan SC Cambuur hawwe moandei de útwedstriid by Jong Excelsior mei romme sifers wûn. It team fan coach Dennis van der Ree wie mei 4-1 te sterk foar de beloften út Rotterdam.
Troch in doelpunt krekt foar it skoft fan Tyrone Conraad, sochten de Ljouwerters mei in 1-0 foarsprong de klaaikeamer op. Yn de twadde helte ferdûbele Luke Millar de skoare. Even letter makke Jeffry Fortes fan de thúsklup de oanslutingstreffer, mar opnij Conraad en Rutger Etten soargen derfoar dat de trije punten mei yn de bus nei Ljouwert giene.


title: Meiwurkers GGD krije faksinaasje tsjin kinkhoast

maintext:
De jeugdsûnenssoarch komt yn aksje: it tal bern mei kinkhoast moat nei ûnderen en dêr kinne sy in oandiel yn hawwe. Ofrûne simmer konkludearre de Gezondheidsraad dat elkenien dy't op it wurk yn direkt kontrakt komt mei bern oant in healjier âld, in besmettingsgefaar is. Dêrom wurde yn hiel Fryslân jeugdteams fan de GGD faksinearre tsjin de sykte. Tiisdei wie it jeugdteam fan De Jouwer oan bar.
Inisjatyf
It inisjatyf komt fan GGD-jeugdarts Jantsje Heeringa. "Wy binne yn Nederlân al mear as fyftich jier oan it faksinearjen tsjin kinkhoast, mar it hearsket noch hieltyd", seit Heeringa. Kinkhoast is in gefaarlike sykte foar poppen. As se besmet reitsje, kinne se skea oan harren longen deroan oerhâlde. Yn útsûnderlike gefallen hat it sels de dea as gefolch.
"It besmettingsgefaar foar kinkhoast is oeral, ek by folwoeksenen dy't it faak net trochhawwe dat se kinkhoast hawwe. Dêrom wolle wy as jeugdsûnenssoarch gjin gefaar foar de bern wêze en foarkomme dat se troch ús de sykte krije."
Yfke
Foar âlden fan jonge bern is dit in wichtige aksje. Ek foar Eeltje Stelpstra út Ferwert. Syn dochterke Yfke hat kinkhoast hân doe't se twa moanne âld wie. "Bern fan dy leeftyd binne sa kwetsber. Wy witte no hoe't it is om mei te meitsjen. Dêrom fine wy it wichtich dat der safolle mooglik dien wurdt om de âlderlytste bern te beskermjen."
It begûn by Yfke as in ûnskuldige ferkâldenheid, sa like it foar Eeltje en syn frou. "Mar it gong doe hurd de ferkearde kant op. Se hoaste mear as dat se sykhelje koe. It hat libbensbedriigjend foar har west. Troch it hoastjen, kin se skea oan de longen of harsens oprinne. Dat wie foar har, mar ek foar ús, hiel heftich om mei te meitsjen." It giet no wol in stik better mei Yfke: "Se is no oardel jier âld en wy tinke no net dat se der wat oan oerhâlden hat."
Besmettingsgefaar
It besmettingsgefaar fan kinkhoast by jonge bern is heech. Dit komt neffens Heeringa omdat se yn de earste moannen hiel fetber binne foar sykten en noch gjin faksinaasje foar kinkhoast hân ha." Poppen kinne besmet reitsje troch folwoeksenen dy't de kinkhoastbaktearje hawwe, mar ek troch oare bern. "Yfke wie noch net faksinearre en wy tinke dat se besmet rekke is troch har âldere suske. Dy gong nei de berne-opfang dêr't ferkâldenheid wie ûnder de bern. Mar bern fan in âldere leeftyd kinne dêr better mei omgean", seit Stelpstra oer syn dochterke.
Ek bern dy't net faksinearre binne tsjin kinkhoast kinne in besmettingsgefaar foarmje. Op dit stuit hat sa'n trije persint fan alle bern yn Nederlân gjin faksinaasje. Dy bern hawwe in grutte kâns om kinkhoast te krijen en oer te bringen op oare bern. Dêrom binne dy earste moannen neffens Heeringa hiel wichtich, om de besmettingskâns sa lyts mooglik te hâlden.
Aksje
"De faksinaasje fan ús meiwurkers draacht net by oan de saneamde groepsimmuniteit, dêrfoar sille de bern sels yninte wurde moatte. Mar wy fungearje nei faksinaasje net mear as 'tuskengasthear' foar kinkhoast de earstkommende fiif jier." De Gezondheidsraad riedt ek oan dat wurknimmers fan bygelyks sikehuzen, kraamsoarch en de berne-opfang in faksinaasje oanbean krije moatte fan harren wurkjouwer. "Wy besykje dat mei ús faksinaasje-aksje ek te stimulearjen. Wy binne net de iennigen dy't mei jonge bern wurkje", seit Heeringa.
Kinkhoast
"Hoe't it deroan tagiet yn Fryslân mei de kinkhoast, is dreech te sizzen". seit Heeringa. "Ut ûndersyk docht bliken dat jierliks sa'n njoggen persint fan de befolking yn Nederlân in kinkhoastynfeksje trochmakket. Dat is in hiel ferskil mei wat der úteinlik fia it lab fêststeld wurdt." Neffens sifers fan it RIVM hawwe der yn 2016 56 gefallen fan kinkhoast west yn Fryslân en it jier dêrfoar yn 2015 194. "Dit ferskil hat te krijen mei it feit dat it by folwoeksenen en âldere bern faak sûnder de kenmerkjende ferskynsels fan kinkhoast ferrint en dat húsdokters de sykte net altyd werkenne."
Kinkhoast stiet al wol bekend as de '100-dagen hoast'. De sykte duorret meastal rûn de trije moannen. It is foaral gefaarlik foar babys omdat se hiel benaud wurde en útput reitsje. It kin sels sa slim wurde dat se sa wurch binne, dat se stopje mei sykheljen en harsenskea oprinne.
Ryksfaksinaasjeprogramma
Sûnt 1957 is de faksinaasje tsjin kinkhoast opnaam yn it Ryksfaksinaasjeprogramma. Dêrfoar stoaren sa'n twahûndert bern yn it jier troch de sykte. Troch de faksinaasje is it tal besmettingen flink ôfnommen, mar sûnt 1996 nimt kinkhoast wer ta. Dit kin komme trochdat de baktearje fan struktuer feroare is, wêrtroch ek minsken dy't faksinearre binne siik wurde kinne.


title: LDODK set KZ yn de twadde helte oan de kant

maintext: LDODK hat sneintemiddei yn de Korfbal League gjin misstap makke tsjin KZ Hiltex út Koog aan de Zaan. De kuorballers fan De Gordyk, de nûmer fjouwer fan de Korfbal League, wiene mei 30-24 te sterk foar KZ, dat sânde stiet. By rêst giene beide klups noch lykop mei in stân fan 10-10. Mar nei it skoft waard KZ mei dúdlike sifers oan 'e kant skood.


title: Drûchdok yn haven Lauwerseach sonken

maintext:
It drûchdok yn de haven fan Lauwerseach is sonken. It wie al in pear wiken lek, mar is sneontejûn yn twaen brutsen en ûnder wetter ferdwûn. Yn it drûchdok sitte mooglik noch skealike floeistoffen. Om foar te kommen dat dy it wetter fersmoargje, binne der oaljeskerms om it dok hinne pleatst.
It gefaarte fan 30 by 110 meter waard oant in jier lyn noch brûkt. Dêrnei stie it op de nominaasje om sloopt te wurden.


title: LIVE: IIshockeyfinale UNIS Flyers - Hijs Den Haag

maintext:
De iishockeyers fan de UNIS Flyers kinne snein foar de tsiende kear Nederlânsk kampioen wurde. Om 15.00 oere spylje de Flyers yn Thialf de finale tsjin Hijs Den Haag. Omrop Fryslân docht op dizze side live ferslach fan de finale, sjoch nei de livestream.
Twa jier lyn waarden de Flyers foar it earst sûnt 24 jier wer kampioen fan Nederlân. It jier dêrnei wie it wer raak en dus gean de Flyers op foar in hattrick. Mar sa ienfâldich is dat noch net. De ploech fan coach Mike Nason waard yn de kompetysje twadde efter Den Haag en ferlear tsjin dyselde ploech ek de beker. Dêrtroch is Den Haag de favoryt.


title: App brûke ûnder it autoriden? Studinten winne mei dat idee

maintext:
In app brûke ûnder it autoriden. It klinkt hiel ûnfeilich, mar dochs is dat freed it winnende idee fan in hackaton fan trije dagen, organisearre troch it Regionaal Orgaan Ferkearsfeiligens en NHL Stenden Hegeskoalle. By de hackaton waarden fjirtich studinten fan ferskate opliedingen byinoar set, om te betinken hoe't de ferkearsfeiligens fergrutte wurde kin.
De app BROEMM is in soarte fan game. Ast yn de auto stapst, setst dyn telefoan yn de automodus. De telefoan is dan net mear te brûken, mar mjit wol alles watst ûnderweis dochst, fan snelheid oant slingerjen. Nei it riden krijst te sjen, hoe'tst it dien hast. Kinst ek punten skoare en tsjin dyn freonen spylje.
De groep studinten mei it winnende idee hat in heal jier de tiid, om it plan fierder te ûntwikkeljen. Dêrnei moat BROEMM te krijen wêze yn de app- en playstore.


title: Siuwsk Steatelid: "Seelân moat foarbyld nimme oan Fryslân"

maintext:
It ferdielde Seelân moat in foarbyld nimme oan de iendracht yn Fryslân. Dat fynt it Siuwske PvdA-Steatelid Anton van Haperen. Hy is der jaloersk op dat Ljouwert en de rest Fryslân sa ienriedich optreden ha om mei-inoar Kulturele Haadstêd fan Europa te wurden. Soks misse se yn Seelân, seit it Steatelid.
Yn Seelân prate se deroer om de stêden oantrekliker te meitsjen, mar in soad partijen binne benaud dat dat ten koste giet fan it Siuwske plattelân. Steatelid Van Haperen fynt dat der net oer tsjinstellingen tusken stêd en plattelân praat wurde moat. Seelân wurdt oantrekliker as stêden en plattelân mei elkoar oplûke, seit er. "We zouden wel wat meer Friesland Boppe kunnen gebruiken."


title: Nederlân mikt op 15 medaljes by Spelen yn Súd-Koreä

maintext:
Nederlân mikt op fyftjin medaljes by de Olympyske Spelen yn Súd-Koreä, seit chef de mission Jeroen Bijl. It langebaanriden, mei Friezen as Sven Kramer, Jorrit Bergsma en Antoinette de Jong moat foar de measte medaljes soargje. Mar der wurdt ek rekkene op medaljes by it shorttrack mei topfavoryt Sjinkie Knegt út Bantegea.
Neffens trije ekonomen fan de Ryksuniversiteit Grins hellet de Nederlânske ploech achttjin medaljes bij de Olympyske Spelen. Dy begjinne freed offisjeel. De earste Fryske sporters komme sneon al yn aksje.


title: FIDEO: Reedride op it skoalplein yn Menaam

maintext: Reedride yn op it skoalplein, dat koe tongersdeitemoarn yn Menaam! Yn de nacht fan woansdei op tongersdei ha in pear entûsjaste heiten it skoalplein fan OBS De Cingel ûnder wetter set. En tongersdeitemoarn koenen de skoalbern de redens ûnder bine.


title: LIVE: IepenUP oer Frysk Black

maintext:
In donkere hûdskleur en regionale identiteit; hoe wurket dat? Wurdst nuver oansjoen ast swart bist en ek Frysk praatst? Friezen mei in kleurke en Tûmba (meldpunt diskriminaasje) prate dizze wike yn IepenUP oer: Frysk Black. Elkenien is wolkom yn poppoadium Neushoorn om mei te praten en meisjen kin fansels ek online fan 20.00 oere ôf fia de livestream hjirboppe.
Foaroardielen en byldfoarming
Under oaren presintator Andrew Makkinga, hikke yn Uganda, tein yn Winsum (Grins), skood oan. Hat syn efternamme holpen yn syn karriêre? En wat bedoelt er as er seit: ''Wie voor zwarte piet is, heeft Mandela niet begrepen''? Ek de populêre BraboNeger, echte namme Steven Brunswijk, is te gast. Hy praat oer syn YouTube-filmkes wêryn't hy, mei yn ûnferfalske Brabânsk aksint, aktiviteiten ûndernimt dy't, neffens him, allinnich wite minsken dogge. IepenUP co-host Marianne Klijnstra, boeredochter en grutske Friezinne fertelt har ferhaal oer it opgroeien as Fries mei in kleurke op it plattelân. Dêrneist binne muzikant Frenk dos Santos, sjonger Orlando Uitenwerf, sjonger Carlos Hogendrop en mediaman Ramiro Gras. Muzyk komt fan Shirma Rouse; bekend fan telefyzjeprogramma The Voice.
Alles kin yn IepenUP
Diskusje, optredens, lêzingen, fideos en muzyk; yn de wyklikse talkshow IepenUP yn poppoadium Neushoorn kin alles. Alle woansdeis steane yn it programma de aktualiteiten yn de wrâld sintraal; hoe libje wy mei syn allen, watfoar subgroepen meitsje dêr diel fan út en hoe soargje wy derfoar dat wy inoar faker moetsje en better begripe? Dat binne saken dy't oan bar komme yn IepenUP.
Elkenien kin oanwaaie komme en meidwaan oan de diskusjes yn kafee De Backstage yn poppoadium Neushoorn. It programma set alle woansdeis om 20.00 oere útein en is ek te folgjen fia Omropfryslan.nl en de Facebookside fan Omrop Fryslân. Mear ynformaasje oer IepenUP is te finen op harren Facebookside. IepenUP is in inisjatyf fan Omrop Fryslân, Tresoar en Neushoorn Café en LF2018.


title: Noch gjin dieders fytsen op spoar De Westereen oanhâlden

maintext:
De plysje docht opnij in tsjûge-oprop om mear te witten te kommen oer de fytsen, dy't twa wiken lyn dellein binne op it spoar fan De Westereen. De skea wie grut doe't de stoptrein fan Grins nei Ljouwert yn de nacht fan freed 26 op sneon 27 jannewaris net mear op tiid remje koe foar de fytsen. De plysje hat in soad reaksjes krigen, mar dat hat noch net laat ta de oanhâlding fan ien of mear dieders.
De plysje nimt de saak heech op en ropt dêrom minsken dy't ynformaasje hawwe, opnij op har te melden fia 0900-8844.


description: Pinned onto Laptop Repair Board in Uncategorised Category

title: Toshiba Satellite L55-A5184 Laptop Fan 6033B0032201 V000300010 [To ...


title: Sander Warmerdam hâldt op as kommissaris fan Omrop Fryslân

maintext:
Sander Warmerdam, lid fan de Ried fan Kommissarissen fan Omrop Fryslân, hâldt op as kommissaris. Warmerdam is beneamd as haadredakteur fan de Leeuwarder Courant. Dy beneaming hat as gefolch dat er daliks syn wurk foar de Omrop delleit.
Jan Koster, direkteur fan Omrop Fryslân en Ton Baas, foarsitter fan de Ried fan Kommissarissen: “Wy tankje Warmerdam foar syn bydrage oan de Ried fan Kommissarissen en winskje him in soad sukses yn syn nije funksje.”


title: Weryndielingskommisje ‘Noardeast-Fryslân’ offisjeel útein set

maintext:
Op 1 jannewaris 2019 smite de gemeenten Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân c.a. de lapen gear yn de nije gemeente Noardeast-Fryslân. Yn tarieding op dy bestjoerlike fúzje is der no in weryndielingskommisjee optúgd.
Earste sit op 21 febrewaris
Yn de weryndielingskommisje hat fan elke riedsfraksje fan de trije gemeenten ien riedslid in sit. De earste gearkomste is op 21 febrewaris 2018 yn it gemeentehûs yn Ferwert.
De weryndielingskommisje hat as taak om útstellen dy’t te meitsjen hawwe mei de nije gemeente Noardeast-Fryslân sintraal te besprekken. It giet dan benammen om nei te gean oft útstellen kompleet binne en genôch taret binne foar beslútfoarming troch de nije gemeenteried yn jannewaris 2019. Dy ûnderwerpen wurde dan net mear behannele yn de aparte gemeentlike riedskommisjes.
De weryndielingskommisje komt foar de simmer twaris yn ‘e moanne byinoar en nei de simmerfakânsje elke moanne, by toerbeurt yn de gemeentehuzen yn Ferwert, Dokkum en Kollum.
Mooglikheid ta ynspraak
Krekt as by reguliere kommisjegearkomsten kinne ynwenners ek ynsprekke op de gearkomsten fan de weryndielingskommisje. Ynsprekkers moatte har dan foarôf oanmelde by de griffy fan de DFK-gemeenten.
De wurklist fan gearkomsten fan de weryndielingskommisje wurdt in wike foarôf oan de gearkomste publisearre op de gemeentesiden fan de Nieuwe Dockumer Courant en de Kollumer Courant en op de websiden van de gemeenten Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân c.a..


title: Grinslanner gaskraan kin maklik fierder ticht

maintext:
Frankryk en in pear grutte Nederlânske bedriuwen krije folle mear Grinslanner gas as dat se brûke. Dat docht bliken út ûndersyk fan de NOS. Dêrtroch kin de gaswinning yn Grinslân maklik fermindere wurde. Dat is wichtich, want de gaswinning feroarsaket ierdskokken, dy’t in soad skea oan gebouwen ta gefolch hawwe.
Frankryk nimt út Nederlân saneamd heechkaloarysk gas ôf. Dat komt út Grinslân, mar it Grinslânske gas moat earst mei oar gas mongen wurde om it heechkaloarysk te meitsjen. Sok gas kin folle makliker oarsearne weihelle wurde. Opfallend is dat gasgruthannelder GasTerra twa jier lyn bewearde dat it Grinslanner gas net mongen waard om it heechkaloarysk te meitsjen.
Ald-minister fan ekonomyske saken Henk Kamp sei earder dat de gaskraan net maklik ticht koe, om’t Nederlân ferplichtings hie oan oare lannen. Neffens him soe de gaswinning yn Grinslân dêrom noch in hoart trochgean moatte.


title: Fûle taalstriid yn Noard-Ierlân

maintext:
Twa diskusjes hawwe de ynwenners fan Noard-Ierlân op it stuit yn ’e greep: meie minsken fan likens slachte mei-inoar boaskje en moat it Iersk as bestjoerstaal brûkt wurde? It regear yn Londen hat dizze wike trochskimerje litten dat it syn nocht kriget fan it gehakketak en dat de Noard-Ieren no hurd knopen trochslaan moatte, oars komt Belfast ûnder direkt bestjoer fan Londen.
Yn Skotlân en Wales hawwe de oarspronklike talen Gaelic, Skotsk en Welsk in offisjele funksje. In protte protestanten yn Noard-Ierlân moatte fan in soartgelikense regeling foar it Iersk lykwols neat hawwe. Hja beskôgje de taal as “te Iersk” en “te katolyk”.
De fûlste spilers binne it tige pro-Ierske Sinn Fein, dat stribbet nei in lykweardige rol fan it Ingelsk en it Iersk, en oan ‘e oare kant de DUP (Democratic Unionist Party), dy’t alles docht om Noard-Ierlân ientalich Ingelsk te meitsjen.
Elke gearkomste fan it Noard-Ierske parlemint is in lytse taalstriid. Hoewol’t der altyd Ingelsk praat wurdt, begjinne de fertsjintwurdigers fan Sinn Fein harren bydragen altiten mei “Go raibh maith agat” (tige tank, foarsitter). DUP-fertsjintwurdiger Gregory Campbell begûn syn bydragen yn in reaksje dêrop mei it hast gelyk klinkende “Curry my yogurt” (doch kerry oer myn yochert). Hy ljochtet ta: “Ik ha de ûnsin sjen litten fan minsken dy’t sanedich alle kearen yn it Iersk begjinne moatte, wylst de measten fan ús gjin idee hawwe wat hja sizze.” Neffens him is it Iersk “in kaboutertaal”, dy’t “troch IRA-terroristen nij libben ynblaasd is om de Britten dwers te sitten”.
Neffens Peter Weir, de eardere minister fan ûnderwiis fan Noard-Ierlân en DUP-lid, sjogge de Noard-Ieren in taalwet as ûnnedich. It earste dat er die, doe’t er minister waard, wie it webstee fan syn ministearje ientalich Ingelsk meitsje troch de Ierske teksten weihelje te litten. Neffens him binne twatalige buorden “foar guon minsken bedriigjend”. Iersktalige buorden soene derútsjen as “territoariumôfbeakenings”.


title: Ekstra jild foar splis lân

maintext:
Der komt € 180.000 ekstra beskikber foar boeren om harren lân wieter te meitsjen. Dat is goed foar de greidefûgels. It ekstra jild is allinne beskikber foar boeren dy’t ein ferline jier in oanfraach yntsjinnen. Der waard doe € 180.000 mear oanfrege as de beskikbere € 100.000. Om de boeren yn ‘e mjitte te kommen, stelle Deputearre Steaten it ekstra jild beskikber. Wiet gerslân is geunstich foar greidefûgels. Der komme ynsekten op ôf, in wichtige itensboarne foar pykjes.
Lân wieter meitsje
Lân kin op ferskate manieren wieter makke wurde; troch it wetterpeil te ferheegjen, oars om te gean mei greppels of troch lân ûnder wetter te setten (spliswiet-gebieten). Dêrfoar moatte boeren dammen of keardammen oanlizze. Mei it ekstra jild kinne se oan ‘e slach.
Agraryske kollektiven
Boeren en grûneigeners koene fan 9 oktober oant en mei 1 desimber 2017 fia harren agrarysk kollektyf subsydzje oanfreegje. Dat koe allinne as se lân hawwe yn in greidefûgelkearngebiet, sa’t kânsrike gebieten foar greidefûgels ek wol neamd wurde. In agrarysk kollektyf is in gearwurkingsferbân fan boeren en grûnbrûkers. Fryslân hat sân kollektiven.


title: Fergees skilje nei ‘Jobinder’

maintext:
De FNP is fan miening dat it foar de klanten fan Jobinder fergees wêze moat om dêr hinne te beljen. Dat sil de FNP nei foaren bringe yn de steategearkomste fan 21 febrewaris. No betelje minsken noch € 0,05 it petear, de FNP wol dat it foar de klanten hielendal fergees wurdt.
Neffens de FNP is de maatregel hiel goed te rjochtfeardigjen: “It giet hjir om in kwetsbere doelgroep. Faak binne it minsken mei in beheining, binne se minder mobyl, hawwe se soarch nedich en kinne se harren allinnich net rêde. Yn in protte gefallen binne it minsken dy’t it net sa breed hawwe en dan is elke euro meinommen”, neffens wurdfierder Sybren Posthumus.
De FNP tinkt dat der foldwaande finansjele romte is om de kosten fan it beljen ôf te skaffen. Yn de oanbesteging siet in foardiel fan € 316.000 neffens de eardere begrutting. De kosten foar it Mobiliteitsburo sille troch it útstel fan de FNP mar € 1000 heger wurde. Ommers, op grûn fan 400 telefoantsjes yn de wike foar € 0,05 it petear (en 20.000 op jierbasis) binne dat de jierlikse kosten. Oer de acht gemeenten en de provinsje ferdield (as dielnimmende partijen oan it mobiliteitsburo) is dat mar € 100 de dielnimmer. “It giet net om in grut bedrach, mar it sinjaal is hiel wichtich”, neffens Posthumus fan de FNP.


title: Horeka hielendal reekfrij: ek gjin smokersrûmten mear

maintext:
De smoker sil tenei bûtendoar stean moatte of it in jûntsje sûnder tabak dwaan. Smokersrûmten yn kafees en restaurants binne net langer tastien. Dat hat it gerjochtshôf yn De Haach juster útmakke.
Kafees, restaurants, diskoteken en oare gelegenheden moatte de smokersrûmten oprûmje. Gauris binne it glêzene rûmten yn de gebouwen, soms binne it aparte keamers.
It ferbod hat op it foarste plak te krijen mei de rjochten fan wurknimmers. Dy hawwe nammentlik rjocht op in reekfrij wurkplak. As hja de smokersrûmten himmelje moatte of der betsjinje moatte of lege glêzen ophelje, dan komme hja yn de reek en dat mei net.
Fierders makket it feit dat in part fan in selskip de smokersrûmte opsiket dat de oaren yn dat selskip mar meigeane, om’t de groep oars útinoar falt. Sa wurdt druk op minsken lein om yn ‘e reek te sitten. Dat mei neffens de rjochter ek net.
Horekakoepelorganisaasje KHN is benaud dat smokers de horeka no mije sille. Neffens de organisaasje is it ek net earlik dat de wet der komt, no’t safolle bedriuwen jild útjûn hawwe om in spesjale smokersrûmte yn te rjochtsjen. Antysmokersorganisaasje Clean Air Nederland, dat de rjochtssaak oanspand hie, is krekt wiis mei de útspraak.


title: F1-Assen moaie kâns foar hiel it Noarden

maintext:
It soe in fantastyske kâns wêze foar hiel Noard-Nederlân as Assen en Drinte der tegearre yn slagje om in Formule 1-wedstriid te organisearjen op it TT-sirkwi. Dat is it boadskip fan de gemeenten Grins, Ljouwert, Emmen en de provinsjes Grinslân en Fryslân. De útstrieling en oantrekkingskrêft fan de Formule 1 is in prachtige kâns om ynternasjonaal omtinken te krijen foar it lânsdiel. De ekonomyskee útwerking is net te ûnderskatten, hoareka en hotels yn hiel Noard-Nederlân sille de positive effekten ûnderfine. De provinsjes Grinslân en Fryslân en de gemeenten Emmen, Ljouwert en Grins steane fjouwerkant efter de Drinten yn it realisearjen fan dy prachtige ambysje.
Joost van Keulen, wethâlder Ekonomyske Saken yn Grins: “De hjoeddeiske TT hat al in grut effekt op de ekonomy fan de stêd, lit stean as de Formule 1 nei it Noarden komme soe. Grins stipet Assen as F1-lokaasje.”
Friso Douwstra, wethâlder Ekonomyske Saken yn Ljouwert: “De TT is ít sirkwi fan Nederlân. Mei rjocht dat yn Assen no de F1 komme kin. Sa’n barren is geweldich foar de hiele regio. Yn Noard-Nederlân kinne jo skeakelje en gas jaan, bûten en aanst ek óp it sirkwi.”
Patrick Brouns, deputearre Ekonomyske Saken yn Grinslân: “De Formule-1 past by de ambysjes fan ús Topdutch regio. It leveret in geweldige bydrage oan ús ynternasjonale profilearring, jout ús de mooglikheid om de wrâlld kennis meitsje te litten mei de rike kultuer et it lânskiplik erfgoed fan ús regio en leveret in foarse ekonomyske stimulâns. Koartsein: de F1 yn Assen is Topdutch!”
Bouke Arends, wethâlder Ekonomyske Saken yn Emmen: “Formule 1-wedstriden yn Assen binne in fantastyske promoasje foar Noard-Nederlân en foaral foar ús provinsje. No kinne we ek ticht by hûs genietsje fan in race fan Max Verstappen.”
Sander de Rouwe, deputearre Ekonomyske Saken yn Fryslân: “Oft it no giet om Thialf op it Hearrenfean of it TT sirkwi yn Assen, topsport en Noard-Nederlân hearre byinoar. Wat mear en better wy ús sportynfrastruktuer benutte, wat better dat is foar elkenien.”


title: Waarpraatsje: kwakkelich waar

maintext:
DE JOUWER – Wy hawwe in kâlde wike efter de rêch, mar it wol net rjocht slagje mei de winter. De kommende dagen sille kwakkelich ferrinne.
Op freed is de loft berûn en kin der in bytsje snie falle. Freedtejûn kin it op guon plakken wat dampich wurde. It wurdt oerdei in graad as trije, mar foar it gefoel is it in stik kâlder. De wyn komt út it suden en is meast matich. Yn de nacht fan freed op sneon leit de temperatuer om it friespunt hinne. De wyn komt it út it suden en is swak.
Sneon is de loft berûn, mar de sinne is sa út en troch ek te sjen. It bliuwt, sa goed as, drûch. De wyn komt út it súdwesten en is swak oant matich. It wurdt fjouwer graden.
Snein is der kâns op winterske delslach, mar der is sa út en troch ek in glimp fan de sinne te sjen. De westewyn is matich oant frij krêftich. It wurdt fiif graden.
Nei it wykein bliuwt it earst kwakkelich waar.
Warskôging: freed oerdei kin it glêd wurde troch wat snie. Yn de jûn en iere moarntiid kin it glêd wurde troch befriezing fan wiete diken. Fan sneon op snein kin it op guon plakken ek glêd wêze.
Jan Brinksma


title: Dûbel(d)konsert

maintext:
Troch Henk Wolf
In pear dagen lyn seach ik op dit webstee in artikel mei it wurd ‘dûbeldkonsert’ yn de titel. Dat kaam my raar oan. ‘Dûbelkonsert’ soe ik sizze, sûnder dy -d- deryn. No kin dat persoanlik wêze en myn oardiel hoecht in oar syn oardiel net te wêzen, dat ik ha ris útsocht hoe’t it no sit mei it foarkommen fan dy -d achter ‘dûbeld’.
As earste moat dúdlik wêze dat it losse wurd ‘dûbeld’ fansels heel gewoan is. ‘Dûbel’ en ‘dûbeld’ binne farianten en dy binne beide gebrûklik. It Wurdboek fan de Fryske taal neamt se beide en jout fan beide foarbylden.
As ik op it Internet sykje op “dûbelsinnich”, “dûbbelsinnige”, “dûbbelsinnigens” en “dûbelgonger” (allegear sûnder -d- dus), dan fyn ik aardich wat websites. Sykje ik op de farianten mei in -d-, dan fyn ik hast neat. Der is lykwols ien site dy’t konsekwint wol dy foarmen mei -d- neamt en dat is taalweb.frl. Dy hat de foarmen mei -d- opnaam as foarkarsfoarmen yn syn wurdlist. Dat fernuvere my wat, want neffens de Fryske Akademy steane yn de wurdlist de meastfoarkommende foarmen.
Ik haw ek it hele Wurdboek fan de Fryske Taal trochsocht, dus ynklusyf alle foarbyldsinnen. Yn dat grutte korpus komt mar 18 kear in gearstalling foar dy’t mei ‘dûbeld-‘ begjint, wylst de gearstallingen mei ‘dûbel-‘ net te tellen binne. Dat wiist der wol op dat ‘dûbeld-‘ oan it begjin fan in gearstalling in seldsume foarm is.
Hoe kin dat eins? No, it Frysk, Nederlânsk en Dútsk ha al yn de midsieuwen it Frânske wurd ‘double’ liend en der in opsjonele t-klank oan tafoege. By it Fryske ‘inkel(d)’ en it Nederlânsk ‘enkel(d)’ is dat ek dien. Yn it Standertnederlânsk is dy t-klank letter wer ferdwûn en yn it Standertdútsk is er just ferplichte wurden. Foar Dútsk, Nederlânsk én Frysk jildt lykwols dat dy -t allinnich foarkaam yn it losse wurd, mar net yn gearstallingen mei ‘dûbel’ as earste lid. It Standertdútsk hat bygelyks neist ‘doppelt’ de foarmen ‘doppeldeutig’ en ‘Doppelbett’.
Myn fermoeden is dat de pear gefallen mei ‘dûbeld-‘ yn in gearstalling dy’t ik yn it Frysk fûn ha, gefallen binne fan hyperkorreksje. Hoe’t it sit mei taalweb.frl haw ik efkes neifrege. De gearstallingen yn de wurdlist wurde automatysk makke út de grûnwurden. Se wurde wol neisjoen, mar der slûpt wolris wat troch de mesken. De minsken fan ‘e Fryske Akademy garje sokke observaasje en ha dizze ek notearre.


title: Jabik van der Bij swaait ôf as kollumnist

maintext:
Jierren hat de geastlike heit fan It Nijs – Jabik van der Bij út Twellegea – syn miening oer alderhande ûnderwerpen publyklik makke. No hat er fûn dat it moai west hat. Hy hat noch mear te dwaan. Dêrom wol er him net mear bine oan in wyklikse kollum.
De redaksje is him tige tankber foar alles wat er foar It Nijs dien hat – en dat is hiel wat mear as it skriuwen fan opinystikken. Wy meitsje ús sterk dat wy noch wol ris wer wat fan him hearre sille as ien of oar maatskiplik of polityk fraachstik spilet. Jins miening mei oaren diele is fansels net oan kollums bûn.
Jabik fêste lêzers sille der efkes oan wenne moatte dat fan hjoed ôf op moandei yn de rubryk Opiny in oare, ek al fertroude kollumnist syn plak ynnimt. Foarearst sille de kollums fan Aant Mulder út Balk op moandei útkomme. Syn fêste lêzers rekkenen oars op woansdei, mar dy hoege tenei dêr net sa lang mear op te wachtsjen.
Redaksje It Nijs


title: Skrik op ‘e beurs: Dow Jones hurd ûnderút

maintext:
De Dow Jones Index en de Nasdaq binne moandei hurd ûnderút gien. De Dow rekke 1175 punten of 4,6 persint kwyt. Dat is foar it lêst foarkommen yn 2008, oan it begjin fan de wrâldwide ekonomykrisis. De Dow Jones Index en de Nasdaq binne wichtige yndeksen op Wall Street.
Yn ‘e rin fan ‘e hannelsdei wie der sels efkes sprake fan in ferlies fan 6 persint (1500 punten). Dat is de slimste tebekgong dy’t Wall Street ea meimakke hat. Belizzers hawwe noed oer de ynflaasje en benammen oer rinteferhegings by de sintrale banken.
Yn ‘e rest fan ‘e wrâld wie it minder dramatysk as yn ‘e Feriene Steaten, mar de beurzen diene it oarsearne ek net bêst. De Nederlânske AEX-yndekst sakke mei 1,5 persint en is alle koertswinst fan 2018 wer kwyt.
Ien yndeks gie wol omheech: de VIX. Dy yndeks jildt as in ‘eangsttermometer’. Dy yndeks folget opsjes dêr’t belizzers nei útwike as hja benaud binne. De VIX wûn moandei mar leafst fyftich persint.


title: Swarte doaze fleanramp Ruslân fûn

maintext:
Under barre omstannichheden siket in rêdingstiim út Ruslân nei oanwizings oer de oarsaak fan in fleantúchûngelok snein. Ien fan de swarte doazen is weromfûn tusken de wrakstikken. De Antonov An-148 stoarte sa’n tachtich kilometer besúdeasten fan Moskou del. Gjin inkelde passazjier en bemanningslid hat de ramp oerlibbe. Trije fan de 71 deadlike slachtoffers wiene minderjierrich: de jongste wie fiif jier âld, de oaren santjin en trettjin jier.
Eachtsjûgen sizze tsjin Russyske media dat it fleantúch yn ’e brân stie by it delstoarten. Hûnderten rêdingswurkers hawwe nachts trochsocht. Parten fan it rampgebiet binne min berikber fanwege in tsjokke laach snie. De BBC berjochtet dat guon rêdingswurkers harren reau ferlitte moasten. Te foet binne se op ’e syk nei lichems en wrakstikken. In tal passazjiers is burgen. Identifikaasje fan de slachtoffers sil lestich wurde, want in protte passazjiers binne skeind.
It tastel wie opstiigd fan de ynternasjonale lofthaven Domodedovo en wie op wei nei Orsk. Flak nei it opstigen ferdwûn it fleantúch fan Saratov Airlines fan de radar. De passazjiersflecht stjoerde gjin needoprop út foar it delstoarten. De Russyske minister fan Transport hat in ûndersyk ynsteld. De Russyske autoriteiten hâlde as mooglike oarsaak rekken mei waarsomstannichheden, minsklike flaters en technyske mankeminten.
It Russyske parseburo Interfax berjochtet dat it tastel net de needsaaklike behanneling mei antyfries hân hie, wêrtroch’t it troch de ôfset fan snie en iis te swier wurden wêze kin. De gesachfierder soe dêr neffens sizzen om noch ûnbekende redenen fan ôfsjoen hawwe.
De maatskippij stiet net sa goed bekend. Yn it resinte ferline hawwe der wat feilichheidsynsidinten west. Yn 2015 mocht de maatskippij net nei it bûtenlân fleane, omdat der persoanen sûnder foech yn ’e cockpit wiene. En der is ris in fleantúch oan ’e grûn holden om’t oalje en filters yn in motor net ferfongen wiene.


title: Dantumadiel en Noardeast-Fryslân sette de hân foar gearwurking

maintext:
Tiisdei 13 febrewaris setten de kolleezjes fan B&W fan Dantumadiel, Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân c.a. de hân ûnder de tsjinstferlieningsoerienkomst (dvo) dy’t de gearwurking regelet tusken de nije gemeente Noardeast-Fryslân en Dantumadiel.
Op 30 jannewaris 2018 gie de ried fan Dantumadiel akkoart mei de dvo. Earder giene de gemeenterieden fan de trije oare gemeenten ek akkoar: Ferwerderadiel op 18 jannewaris, Kollumerlân c.a. en Dongeradiel beide op 25 jannewaris. De dvo regelet de wize fan gearwurkjen tusken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel fan 2019 ôf. Oan de beslútfoarming gie it ôfrûne jier in wiidweidich trajekt foarôf mei kolleezjes en rieden. Alle fjouwer rieden stimden ienriedich mei it útstel yn. Dat lêste lit sjen dat der in soad betrouwen is tusken partners om te kommen ta in suksesfolle gearwurking. No’t de ôfspraken oer de takomstige bestjoerlike ferhâldingen regele binne, kinne Dantumadiel en Noardeast-Fryslân de krêften bondelje om mei-inoar de útdagingen fan de takomst oan te gean.
De gemeente Noardeast-Fryslân ûntstiet op 1 jannewaris 2019 as gefolch fan de weryndieling fan de gemeenten Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân c.a. De gemeente Dantumadiel bliuwt selsstannich en sil tsjinsten ôfnimme fan Noardeast-Fryslân.
It bestjoerlijk sintrum fan Noardeast-Fryslân komt yn Dokkum. It kolleezje fan B&W sil him fêstigje yn Dokkum en de gemeenteried sil gearkomme yn Kollum, yn elk gefal oant der dúdlikheid is oer it ûnderbringen fan de nije gemeente. Foar Kollum as gearkomsteplak is keazen om’t de riedsseal dêr de minste oanpassingen ferget.


title: Maitiidswykein Zen op Folkshegeskoalle op Skylge

maintext:
Fan 16 oant en mei 19 maart 2018 wurdt op de Folkshegeskoalle Schylgeralân in Zen-wykein holden. Dat wykein is geskikt foar elkenien dy’t min of mear bekend is mei Zenmeditaasje. It programma is yntinsyf mar net dreech. Elkenien mei ek mar in bytsje ‘sitfleis’ is dus fan herte wolkom.
De bysûndere atmosfear fan Skylge yn ’e maitiid wurket deroan mei om op in yntinsive, mar ek ûntspannen wize djipper yn te gean yn it ûnderfinen fan Zen. Moarns en jûns wurdt der meditearre; de middei is frij om genietsje te kinnen fan de rêst en skjintme fan it eilân.
Ofhinklik fan it waar en fan de fysike kapasiteiten fan de dielnimmers, kinne ek bûtendoaraktiviteiten ynpland wurde lykas it meditatyf rinnen nei It Waad of op it strân en miskien noch oare foarmen yn de prachtige natuer om de Folkshegeskoalle hinne.
Wa’t mear witte wol oer dit wykein kin gebrûk meitsje fan it kontaktfomulier op www.folkshegeskoalle.nl, maile nei info@folkshegeskoalle.nl of skilje mei 0562-44 89 54


title: Programma Ynternasjonaal Filmfestival Assen folslein

maintext:
It Internationaal Filmfestival Assen (IFA) presintearre freed 16 febrewaris syn programma. “It is in moai programma wurden mei in grut ferskaat oan films”, fertelt programmeur Jennifer O’Connell. “Ien ding hawwe se allegear mien: froulju foar en efter de kamera steane sintraal. Eat dat dit jier mei de hiele #metoo-diskusje wichtiger is as ea.”
IFA trapet op sneon 10 maart ôf mei de iepeningsfilm Lady Bird yn kombinaasje mei in optreden fan Aafke Romeijn. Dy film is nominearre foar fiif Oscars, wêrûnder dy foar Bêste Film, Bêste Aktrise en Bêste Froulike Byrol. “It wurdt in prachtich wykein mei njonken in protte moaie films ek in moai râneprogramma mei muzyk, film, keunst, debat en ynteraktive ynstalllaasjes. En by IFA lit oanstoarmjend talint yn de programma’s KersVers en Noordsterren syn wurk sjen”, fertelt O’Connell. “Ik bin bliid dat wy dit jier in protte goede titels fêstlizze kinnen ha dy’t of al in protte prizen wûn ha of dat noch dwaan sille. Dêrnjonken hawwe wy in protte foarpremjêres en in tal ynternasjonale titels dy’t fierder net yn Nederlân te sjen binne.”
Hichtepunten
Hichtepunten yn it programma binne neffens O’Connell de films Dorst fan Saskia Diesing, The Rider fan Chloé Zhao, Tehran Taboo fan Ali Soozandeh en I, Tonya fan Craig Gillespie. “Dorst ferskynt pas op 15 maart, in swartkomyske Nederlânske film mei Simone Kleinsma yn ien fan de haadrollen. The Rider is in prachtige kombinaasje fan fiksje en non-fiksje oer in rodeocowboy dy’t nei in ûngelok net mear hynsteride kin. Tehran Taboo is ûnderdiel fan ús gearwurking mei Movies that Matter, in yndrukwekkende animaasje oer de beheinings dy’t de Iraanske maatskippij froulju opleit. I, Tonya is it wierbarde ferhaal fan keunstrydster Tonya Harding om in sensasjoneel sportskandaal hinne. It eigentlike ferhaal is yn de film bizar goed neispile. In echte oanrieder.”
Ferrassingspakket
Nij by de 38e edysje fan it Internationaal Filmfestival Assen op 10 en 11 maart is it ferrassingspakket, ien op sneon en ien op snein. O’Connell: “It programma is wiidweidich en dat is foar besikers lestich kiezen. Foar elkenien dy’t net beslisse kin of ferrast wurde wol troch prachtige films, yntrodusearje wy dit jier it ferrassingspakket.” It pakket bestiet út twa films en wat te drinken en kostet € 17,50.


title: Sven Kramer rydt wrâldrekôr yn testwedstriid

maintext:
Sven Kramer hat yn Pyeongchang sjen litten dat er yn olympyske foarm is. Hy ried moandeitemoarn in testwedstriid oer 3.000 meter en sette dêrby in tiid fan 3.38,64 op de klokken. Dat is in wrâldrekôr foar in leechlânbaan. De 3.000 meter is foar manlju in net gongber nûmer en wurdt faak brûkt as testôfstân. Kramer hie ek it âlde rekôr al yn hannen: twa jier lyn klokte er yn Thialf op It Hearrenfean in tiid fan 3.38,79.
Kramer hie hielendal net yn ’e gaten dat er in wrâldrekôr riden hie. Dat moast in NOS-ferslachjouwer him fertelle. Kramer wie der fernuvere oer. Jorrit Bergsma sette yn de testraces de twadde tiid del: 3.41,20. Bergsma komt yn de Olympyske Spullen allinnich op de tsien kilometer út. Noch wichtiger as syn tiid wie foar Kramer faaks it feit dat er Ted-Jan Bloemen fersloech yn in streekrjocht duel. De berne Nederlanner dy’t tsjintwurdich foar Kanada útkomt is wrâldrekôrhâlder op ’e fiif en tsien kilometer en op dy ôfstannen ien fan de wichtichste útdagers fan Kramer yn Pyeongchang.
De Noar Sverre Lunde Pedersen, dy’t de lêste wrâldbekerwedstriid oer fiif kilometer wûn yn Erfurt, sette moandei in tiid del fan 3.41,65. Dermei waard er tred. By de froulju teste Marrit Leenstra harsels op de 1.500 meter. Mei 1.55,44 bleau de Friezinne oardel sekonde boppe it baanrekôr.


title: Fryslân op hantekeningejacht - Rêd de lytse talen

maintext:
Woansdei 21 febrewaris:
basisskoalle De Pôlle yn Marsum,
it Provinsjehûs,
it gebou Lân fan Taal yn Ljouwert
en in soad skoallen
Lytse talen as it Frysk en streektalen lykas Limburchsk en Nedersaksysk hawwe it dreech. De FUEN is op Europeesk nivo mei in boargerinisjatyf úteinset om in miljoen hantekeningen te sammeljen om sa it ferskaat oan talen te stypjen.
Hoewol’t yn it heger ûnderwiis it Ingelsk it Nederlânsk driget te ferdriuwen, hat it Nederlânsk noch in sterke posysje. Dat is oars mei in lytse taal as it Frysk. It mei dan de twadde offisjele taal njonken it Nederlânsk wêze, de Friezen moatte alle war dwaan om de taal oerlibje te litten. Dat bart lokkich. It Frysk is in ferplichte taal op de basisskoalle. Sa’n tachtich dêrfan binne trijetalich. Njonken Nederlânsk en Ingelsk wurdt dêr Frysk jûn. Basisskoalle De Pôlle yn Marsum kriget op 21 febrewaris om 10.00 oere it sertifikaat foar de meast útwreide fariant.
Lytse talen lykas it Frysk en regionale talen lykas Limburchsk en Nedersaksysk kinne allinne oerlibje as de sprekkers sels de taal brûke en trochjouwe oan harren bern en as dy taal stipe wurdt troch ûnderwiis. Nasjonale beskerming is fereaske yn ’e foarm fan wetjouwing.
Op Europeesk nivo wurdt hieltyd mear omtinken jûn oan it ferskaat fan talen. De FUEN, in grutte organisaasje fan Europeeske minderheden, is yn septimber in boargerinisjatyf begûn om in miljoen hantekeningen yn Europa te sammeljen om de wearde fan it ferskaat oan talen ûnder de oandacht fan Europeeske en nasjonale politisy te bringen: it Minority SafePack Initiative. Undertusken binne mear as 650.000 hantekeningen sammele.
Fryslân mei Ljouwert yn 2018 as kulturele haadstêd fan Europa docht fan herten mei. Ien fan de grutte projekten is ‘Lân fan Taal’. Op de Unesco Memmetaaldei, woansdei 21 febrewaris, kin yn Fryslân yn it Provinsjehûs, yn Obe, it ‘Lân fan Taal’-gebou yn Ljouwert, en op in soad skoallen, lykas dy yn Marsum digitaal en op papier tekene wurde foar dat Minority SafePack. Online kin dat oeral en altyd oant en mei 3 april.
De aksje yn Fryslân is in mienskiplik inisjatyf fan it EBLT, it Europeesk buro foar lytse talen, it Mercator-stúdzjesintrum fan de Fryske Akademy en de Ried fan de Fryske Beweging. De aksje wurdt stipe troch in soad Fryske organisaasjes.
Foar fierdere ynformaasje kin kontakt opnomme wurde mei Pier Bergsma, 0511 – 473008 / 0611438445, pier_bergsma@hotmail.com en Aant Mulder, 0514 – 602853, aant.mulder@ziggo.nl


title: Stúdzjefûns foar Fryske studinten RUG/Kampus Fryslân

maintext:
Om mear Fryske studinten foar de brede Bachelor Global Responsibility & Leadership by it University College fan RUG/Campus Fryslân oan te lûken, ropt de provinsje Fryslân in stúdzjefûns yn it libben. Fryske studinten dy’t harren oanmelde foar dy universitêre bachelor kinne trije jier lang finansjeel holpen wurde. Goed idee, sa oardiele it Jongereinpanel Duorsum Fryslân nei oanlieding fan de breed stipe moasje fan CDA, VVD en FNP yn de Provinsjale Steaten fan desimber 2015.
Deputearre Sander de Rouwe: “Mei it stúdzjefûns wolle wy mear Fryske studinten nei it universitêr ûnderwiis lûke. De trochstream leit hjir noch altyd in fjirdepart ûnder it lanlik gemiddelde. De alfde fakulteit is in moaie kâns foar Fryske skoalbern om universitêr ûnderwiis te folgjen yn de eigen provinsje, op termyn yn it beursgebou yn Ljouwert. Wy hoopje Fryske ynstreamers in ekstra setsje te jaan mei in finansjele bydrage yn it kolleezjejild foar de brede bachelor.”
Drompel omleech
It kolleezjejild fan de University College bedraacht foar Nederlânske studinten € 4.085. Dat taryf leit heger troch it lytsskalige en persoanlike ûnderwiis dat it University College biedt. Dekaan Jouke de Vries fan RUG/Campus Fryslân: “It is fantastysk dat de Provinsje studinten stimulearret om in universitêre stúdzje te folgjen. Troch dit stúdzjefûns yn te stellen wurdt de drompel foar meidwaan fierder ferlege.”
It Jongereinpanel Duorsum Fryslân hat in ûndersyk dien ûnder studinten yn Ljouwert. Soe in stúdzjefûns harren oer de streek lûke om harren oan te melden by it yntinsive en lytsskalige universiteitsprogramma fan de RUG Campus Fryslân wêrfan it kolleezjejild dochs heger is? It antwurd wie dat it helpt, mar dat de studinten yn de basis fine dat in goede stúdzje bêst wat mear jild kostje mei.
Oanfreegje fan 1 maaie ôf
It stúdzjefûns is in subsydzje is foar studinten dy’t yn Fryslân harren diploma fan it fuortset ûnderwiis helle hawwe en ynv de tiid dat se dat ûnderwiis folgen op syn minst twa jier yn Fryslân wennen. Sy kinne yn ’e mjitte kommen wurde mei € 750,- foar it earste jier ( fanwegen de ferwachte Rykskoarting op it earste jier kolleezjejild) en € 1500,- foar it twadde en tredde jier. Foar de earste lichting studinten is in totaalbedrach fan € 100.000,- beskikber. Oanfragen kinne fan 1 maaie ôf 2018 by de Provinsje yntsjinne wurde.
Mear ynformaasje is te finen op https://www.rug.nl/cf/


title: Sterker plattelân troch bydrage foar fernijing

maintext:
Der komt in regeling foar fernijingen yn de lânbou. De Provinsje lûkt der € 900.000 foar út. De regeling is foar boeren dy’t ynvestearje yn metoaden dy’t ek goed binne foar bygelyks de greidefûgel of it beheinen fan de útstjit fan fosfaat. Doel is om boerebedriuwen sterk te meitsjen foar de takomst en tagelyk natuer en miljeu te beskermjen. Boeren, ûndersikers en adviseurs kinne de stipe oanfreegje. De regeling is iepen fan 5 maart oant 8 juny dit jier.
Foar de regeling is mei-inoar € 1.650.000 beskikber. De Provinsje betellet dêr € 900.000 fan en € 750.000 komt fan Europa. De bydrage slút oan by de AgroAgenda Noard-Nederlân en de Beliedsbrief Duorsume Lânbou.
Drompel ferlege
De subsyzje is ûnderdiel fan it Europeeske subsydzjeprogramma Plattelânsûntwikkeling 2014 – 2020 (POP3). Dat stimulearret it fersterkjen fan it plattelân yn Noard-Nederlân. It giet om maatregel 8 ‘Gearwurking foar ynnovaasje yn it ramt fan Europeesk Ynnovaasje Partnerskip’. Mear ynformaasje stiet op www.snn.eu/subsidies/landbouw-pop3/provincie-fryslan.
Underfining learde dat de hichte fan it drompelbedrach foar POP3-oanfragen in barrière is foar belangstellenden. Om dy wei te nimmen is it drompelbedrach ferlege fan € 65.000 nei € 25.000. Dat fergruttet de kâns op mear yntsjinne projekten.


title: Jurist warskôget foar konvenant oer stipe Limburchsk

maintext:
De oerheden yn it Nederlânske part fan it Nedersaksyske taalgebiet ûnderhannelje oer it sluten van in konvenant, in bestjoersôfspraak oer stipe fan De Haach oan it taalbelied yn de regio. Yn Limburch bestiet ek stipe foar sa’n konvenant. Net dwaan, warskôget jurist Yuri Michielsen-Tallman.
It Limburchsk en Nedersaksysk binne yn Nederlân erkend as regionale of minderheidstalen, krekt lykas it Jiddysk, it Romany en it Frysk. Foar de tige lytse talen Jiddysk en Romany is gjin belied. De Haach hat in aktyf belied wat it Frysk oanbelanget. Wat der krekt foar it Frysk barre moat, is fêstlein yn it saneamde Europeesk Hânfêst foar Regionale en Minderheidstalen. Foar it Nedersaksysk en Limburchsk binne sokke konkrete ferplichtings der net, al is der regionaal wol wat taalbelied.
Yn de Nedersaksyske gebieten is in lytse lobby om it Nedersaksysk deselde status te jaan as it Frysk, dus mei konkrekte tasizzings fan De Haach op basis fan it Hânfêst. De Haach fielt dêr net folle foar, dêrom besykje guon Nedersaksyske oerheden no om op in oare manier mei De Haach ôfspraken te meitsjen oer stipe. Dat soe liede moatte ta in konvenant.
Yn Limburch fiere guon oerheden in aktyf taalbelied. Sa steane by aardich wat plakken yn Limburch op ‘t heden twatalige buorden. Yn Limburch is ek in lobby foar in lykskeakeling fan Limburchsk en Frysk. Dat hat nochal wat fuotten yn ‘e grûn, dêrom pleitsje politisy yn Limburch foar sa’n konvenant. Dat is makliker te sluten.
Op Neerlandistiek.nl pleitet jurist Michielsen tsjin dy opsje fan in konvenant. “Zo’n convenant zet het Limburgse taalbeleid nog eens 20 jaar in de ijskast”, warskôget er. Hy neamt it “drijfzand”, omdat it foar Limburch hiel dreech wurdt om De Haach oan de ôfspraken te hâlden. Neffens him is it konvenant gjin alternatyf foar ôfspraken yn it ramt fan it Hânfêst. As it Limburchsk deselde Hânfêststatus kriget as it Frysk, dan sjocht de Ried fan Europa nammentlik mei. Soe Nederlân dan te min foar it Limburchsk dwaan, dan soe de Nederlânske oerheid dêr om ‘e pear jier fan in ynternasjonale groep juristen in fodskuorring foar krije. Foar it Frysk is dat ek al in pear kear bard.
Klik hjir om Michielsen syn stik te lêzen.


title: KFFB kundiget twa debútromans oan

maintext:
Sneon 20 jannewaris hold de KFFB, de iennichste Fryske boekeklub, syn jierlikse ledegearkomste yn in seal fan de Kuriostsjerke yn Ljouwert. In noflike byienkomst dy՚t opfleure waard troch de Jiddyske Sjongploech Samoosara. Tusken de agindapunten troch brocht dy moaie ferskes en boppedat smoute ferhalen. Op de gearkomste waard bekend makke dat Martsje de Jong fan Bitgum yn it bestjoer fan de KFFB komt.
Foar dit jier bringt de KFFB wer trije romans út. Yn febrewaris komt it twadde boek fan de jonge skriuwer Jan Minno Rozendal út: De fluchste blanke. In roman, skreaun nei oanlieding fan it tragyske libben fan de Nederlânske sprintkampioen Tinus Osendarp.
Yn juny komt de debútroman fan de Kollumer Jikke Olivier út: Skuld. Dat boek giet oer de neibesteanden fan in jonge frou dy՚t harsels tekoart docht. Hoe geane har man en de dochter fan fjirtjin jier dêrmei om? De roman is net allinne foar âlderen, mar kin ek as jongereinboek sjoen wurde.
It tredde boek, dat yn septimber útkomt, is ek in debútroman. De skriuwer is Gooitzen Monsma en hy komt ek fan Kollum. Monsma hat in spannend, mar tagelyk in humoristysk boek skreaun: It testamint fan Tonnema. It grutste part spilet op in notariskantoar. Toar en drûch, tinke jo? Wa՚t dit boek lêzen hat, wit wol better!
In bysûnderheid is dat Gooitzen Monsma en Jan Minno Rozendal beide in boek skreaun ha nei oanlieding fan de KFFB-skriuwkursus, dy’t okkerjiers troch Jetske Bilker jûn waard.


title: Meartaligens in foardiel om sûner âld te wurden?

maintext:
Yn it ramt fan Wolkom op ‘e lêste tongersdei fan ‘e moanne is der op 22 febrewaris 2018 yn it Provinsjehûs in lêzing troch Anna Pot oer de fraach oft meartaligens in foardiel is om sûner âld wurden.
Oer de lêzing
It prate kinnen fan ferskillende talen is net allinne hiel praktysk, it soe ek goed wêze foar de sûnens fan it brein. Alteast, dat is wat ûndersyk nei meartaligens en kognitive ferâldering sjen lit.
Minsken dy’t mear as ien taal prate (meartaligen) soene makliker wikselje kinne tusken mentale taken, trochdat se dat alle dagen dogge mei de talen yn ’e holle. Ommers, om net algeduerich twa talen trochinoar rinne te litten, moat ien ûnderdrukt wurde. En, men moat ek makliker wikselje kinne tusken de talen yn ‘e holle. Krekt dy twa dingen soene liede ta kognitive fleksibiliteit. De fleksibiliteit fan it brein, dat dêrtroch traind wurdt soe, der sels foar soargje kinne dat ferskynsels fan demintens in tal jierren útsteld wurde kinne.
Meartaligens as kaai ta sûner âld wurden
Dat klinkt goed. Mar miskien te goed om wier te wêzen? Der hat nammentlik ek krityk west op eardere befiningen. Dy krityk út it ûndersyksfjild is benammen rjochte op de lytse oantallen yn de positive ûndersiken, de ferskillende metoaden dy’t tapast wurde en it feit dat ûndersyk sûnder positive útkomsten foar meartaligen soms net publisearre wurde.
As men de stúdzjes yngeander besjocht, blykt dat we in hiele protte noch net witte oer meartaligens. Moatte we bygelyks ôfgean op hoe goed oft immen in bepaalde taal behearsket? En hoe mjitte we dat dan? Of is it belangriker om te mjitten hoe faak oft immen wikselet tusken talen? Makket it wat út oft men jins talen like faak brûkt? Spilet de kontekst dêr in rol by? En wat is de ynfloed fan de eigen hâlding en dy fan de omjouwing oangeande de taal? En wa moatte we bestudearje: bern, âlderen? En wichtiger: makket it wat út hokker talen oft men behearsket? Is der in ûnderskied tusken taal en dialekt?
Frou Pot besiket op in tal fan dy fragen in antwurd te finen yn har ûndersyk. Dêrta hat se yn de maityd fan 2017 in oprop dien oan 65-plussers yn Drinte, Fryslân en Grinslân om in wiidweidige fragelist yn te foljen oer harren taalgebrûk, mar ek oar de sûnens en it wolwêzen. De dielnimmers moasten op de kompjûter ek trije koarte kognitive taken dwaan. Mear as 400 minsken hawwe reagearre en de earste resultaten sille yn de lêzing bekend makke wurde.
Njonken dat de data in unyk ynsjoch jouwe yn it grutte ferskaat oan talen en dialekten yn sa’n lyts geografysk gebiet, komt benammen nei foaren dat der gjin dúdlik byld is fan in direkte relaasje tusken meartaligens en bettere kognitive prestaasjes. De omfang fan de data lit tige goed de ferskillen tusken de dielnimmers sjen, yn hâlden en dragen, yn (taal)ûnderfiningen en achtergrûnfaktoaren. Dêrtroch falt oan de iene kant better te ferklearjen wêrom’t guon ûndersiken wol in foardiel by meartaligens sjen litte en oare net. De kompleksiteit fan in op it earste gesicht simpele fraach wurdt sa wol sichtber.
Yn de lêzing wurdt dus yngien op in tal opfallende útkomsten en ek hoe’t dy yn relaasje ta earder ûndersyk útlein wurde moatte.
Oer de sprekker
Anna Pot is ûndersykster by de Ryksuniversiteit yn Grins en docht ûndersyk nei de ynfloeden fan meartaligens op sûner âlder wurden. Se is grut wurden yn de meartalige stêd Ljouwert.
Plak en tiid
De lêzing is op tongersdei 22 febrewaris yn it Provinsjehûs. De seal is om 12:00 iepen, de lêzing begjint om 12.30, duorret omtrint in oere en is frij tagonklik. De fiertaal is Nederlânsk.
Elkenien is fan herten wolkom.
Wolkom op ’e lêste tongersdei fan ‘e moanne
It Provinsjehûs iepenet op hast elke lêste tongersdei fan ‘e moanne de doarren foar it publyk. Dan wurde nijsgjirrige, leechdrompelige aktiviteiten yn ien fan de publyksromten fan it Provinsjehûs organisearre. Soms troch de Provinsje sels, soms troch ynwenners, mar altyd foar de ynwenners fan de provinsje. In oersjoch fan de Wolkom-aktiviteiten yn 2018 is te finen op www.fryslan.frl/wolkom.
De organisaasje stelt oanmesling foarôf it tige op. Dat kin op wolkom@fryslan.frl.


title: Jong talint út Snits wint gedichtewedstriid

maintext:
Oan ’e ein fan de VERS Revue klonk tiisdeitemiddei yn Teater Snits in daverjend applaus foar de winners fan de poëzijwedstriid: Rigt Kleinjan fan it Marne Kolleezje en Jikkie Wagenaar en Danique Zweers fan it RSG Magister Alvinus. Sy sille op 19 en 20 april nei Antwerpen foar in wiidweidige poëzijmoeting mei dichters, skriuwers, optredens en in bysûndere ôfsluting op it poadium.
In geweldigen PoëzijRevue yn Teater Snits wie tiisdei it dekôr foar de gedichten fan treddeklassers fan it Marne Kolleezje en it RSG Magister. Tritich jongelju brochten har eigen gedichten op ’e planken.
Harren foardrachten makken in protte yndruk op klassegenoaten en learkrêften. Yn de literêre sjo, dêr’t ek âlden en oare belangstellenden wolkom by wiene, waard it publyk traktearre op ferskate acts lykas in optreden fan breakdancegroep Turn it Loose en in foardracht fan dichter en VSB Poëzijpriisnominearre Charlotte Van den Broeck. Bysûnder wie it optreden fan sjongeres Joy Wielkens mei Vlado Spisiak op gitaar. Hja song it gedicht ‘Ben Ali Libi’ fan Willem Wilmink oer in Joadske gûchelder dy’t yn de Twadde Wrâldoarloch ôffierd waard nei de kampen. It duo sette ek in gedicht fan Charlotte Van den Broeck – VSB Poëzijpriisnominearre en sjueryfoarsitter fan de VERS Revue – op muzyk. De presintaasje wie yn hannen fan dichter Tsead Bruinja.
De winners krigen moaie kompliminten fan de sjuery, dy’t bestie út Charlotte Van den Broeck, dichter Tjitse Hofman en Sigrid Kingma, Frysk dichter en resinsint. It gedicht ‘Overleven’ fan Jikkie Wagenaar die de sjuery ‘tinken oan it wurk fan Remco Campert’. Oer it gedicht fan Rigt Kleinjan sei de sjuery: ‘In tige goed gedicht dat in metamorfoaze beskriuwt fan minske nei transformer.’ Danique Zweers foel mei har ferhalende gedicht op troch har ‘stiengoede foardracht’.
Lês de winnende gedichten.
VERS waard dit seizoen foar de tweintichste kear organisearre. Fia poëzijlessen, praatsjo’s, poëzijwedstriden en debatlessen komme tûzenen bern en jongelju út Nederlân en België yn ’e kunde mei it wurk fan de dichters dy’t nominearre binne foar de VSB Poëzijpriis 2018. VERS is in inisjatyf fan School der Poëzie yn gearwurking mei Stichting VSB Poëzieprijs en Poetry International en wurdt finansjeel mooglik makke troch VSBfonds. Sjoch foar mear ynformaasje op www.schoolderpoezie.nl en www.vsbpoezieprijs.nl.


title: Suster Noard-Koreaanske lieder by Olympyske Spullen yn Súd-Korea

maintext:
Kim Yo-jong, de suster fan de Noard-Koreaanske lieder Kim Jong-un, is yn Súd-Korea oankaam foar de Olympyske Spullen. Hja wennet út namme fan har broer ûnder oare de iepeningsseremoanje yn Pyeongchang by. It is foar it earst sûnt de Koreaanske Oarloch (1950-1953) dat in lid fan de regearjende Kim-famylje in besite bringt oan Súd-Korea. De komst fan Kim Yo-jong, dy’t jildt as rizende stjer yn de famylje, wie earder fan ’e wike oankundige. Hja arrivearre yn it priveefleantúch fan har broer en sil trije dagen yn it suden ferbliuwe.
Kim Yo-jong sil tegearre mei it njoggentichjierrige Koreaanske steatshaad Kim Yong-nam, dy’t ek by de iepeningsseremoanje is, sneon de Súd-Koreaanske presidint Moon Jae-in moetsje yn it presidinsjeel paleis. De Olympyske Winterspullen yn Pyeongchang binne troch beide lannen oangrypt as in mooglikheid om de diplomatike betrekkings te ferbetterjen.
De Amerikaanske fise-presidint Pence, dy’t ek by de Spullen oanwêzich is, sei in moeting mei de Noard-Koreaanske delegaasje net út te sluten. Noard-Korea liet witte net de yntinsje te hawwen om mei de Feriene Steaten om tafel te gean. De FS hat Noard-Korea fiergeande sanksjes oplein fanwege it nukleêre programma fan it lân.


title: ACM pakt ynkassoburo’s oan

maintext:
De Autoriteit Konsumint & Merk (ACM) hat in boete oplein oan ynkassoburo Credit Invest, better bekend ûnder de namme De Nederlandse Incassocentrale, en syn liedingjaande. ACM hat dat bedriuw in boete oplein fan yn totaal 415.000 euro foar it ûnder druk setten fan konsuminten om ûnjildige rekkens te beteljen. Dêrneist hat de ACM in tasizzing akseptearre fan ynkassoburo Intrum Justitia. It bedriuw seit ta dat it in op de konsumint rjochte wurkwize hantearje sil.
Bernadette van Buchem, direkteur konsumintesaken fan de ACM: “By ynkasso giet it faak om kwetsbere konsuminten. Wy trede op tsjin ynkassoburo’s dy’t de regels net neilibje. Dêrmei wolle wy de problemen fan konsuminten mei ynkassoburo lytser meitsje.”
Boete en tasizzing
De ACM hat Credit Invest, bekend as De Nederlandse Incassocentrale, mar ek hanneljend as Credit Pay, MKBusiness en Stichting Derdengelden Incasso Service, beboete foar 375.000 euro en syn feitlik liedingjaande foar 40.000 euro. It bedriuw easke dat konsuminten rekkens betellen foar net-jildige oerienkomsten. As konsuminten wegeren te beteljen of om opheldering fregen oer har rekken gie it bedriuw troch mei oantrunen by de konsumint om de rekken te beteljen. It bedriuw joech gjin ynformaasje oer de rekken, ek net as de konsumint de rjochtsjildigens derfan betwiste.
Koartingstsjinsten
It gie faak om rekkens fan net-winske abonneminten, lykas op koartingstsjinsten. De Nederlandse Incassocentrale drige konsuminten mei gerjochtlike prosedueres en hege ynkasso- en proseskosten. Konsuminten fielden har faak twongen de ûnterjochte foarderings dochs te beteljen. Konsuminten hawwe it rjocht om te witten hokker rekken it ynkassoburo ynkassearret en oft dy foardering wol terjochte is. De Nederlandse Incassocentrale hat ûnderwilens beswier oantekene tsjin it beslút. It Iepenbier Ministearje docht noch ûndersyk nei it bedriuw. De ACM hat gegevens út syn ûndersyk mei it IM dield.
Intrum Justitia
Intrum Justitia hat oan de ACM tasein konsuminten net ûnder druk te setten om harren rekken te beteljen troch te driigjen mei foech dat it bedriuw net hat. Dêrneist hat it bedriuw tasein konsuminten wiidweidich te ynformearjen oer de rekken, goed berikber te wêzen foar fragen of klachten en mjitwurk te leverjen, passend by de persoanlike finansjele omstannichheden fan de konsumint. De ACM hat nei oanlieding fan klachten fan konsuminten in ûndersyk dien nei ynkassoburo Intrum Justitia. Dy tasizzing is net frijbliuwend. As Intrum Justitia him net oan de ôfspraken hâldt, kin de ACM in boete oplizze. De ynhâld fan de tasizzing kin oare ynkassoburo’s ynspirearje ek in mear op de konsumint rjochte wurkwize te hantearjen.
Brede oanpak ynkassoprobleem
De ACM hat keazen foar in brede oanpak fan de problemen yn de ynkassobrânzje. De ACM hat foarljochting ynset om konsuminten warberder te meitsjen, skuldhelpferlieners helpmiddels yn hannen jûn en opdrachtjouwers fan ynkassoburo’s op harren ferantwurdlikens wiisd. Dy brede oanpak wurdt stipe troch de konklúzjes út ûndersyk dat de ACM dwaan litten hat nei de driuwfearen fan ynkassoburo’s en yn hoefier’t dy in ferklearring biede foar de kar fan harren metoade: agressyf of fasilitearjend / sosjaal ynkassearje. De konklúzjes út it ûndersyk meitsje dat de ACM him fan no ôf benammen rjochtet op ynkassoburo’s dy’t de regels bewust negearje.


title: Bach syn Matthäus yn ús memmetaal

maintext:
‘Grau fan drôvens kleit de dage.’ Dat is de iepeningssin fan de Matteuspassy, dy’t op snein 11 maart 2018, yn it ramt fan LF2018, yn de R.K. tsjerke op It Hearrenfean útfierd wurdt. De bekende skriuwer en dichter Eppie Dam sette de wertaling oer, dy’t sjonger, komponist en tekstdichter Jan Rot yn 2006 fan de Matthäus Passion fan Johann Sebastian Bach makke, yn it Frysk. De earste útfiering wie yn 2009 en waard entûsjast ûntfongen.
Betsjoer en artistyk lieder fan Collegium Vocale Fryslân (CVF) seagen yn LF2018 in prachtige gelegenheid om just no it wurk wer út te fieren. Passend by de tematyk fan LF2018 is ek in ynternasjonale komponint fûn troch twa konserten yn Dútslân te organisearjen en wol yn Strücklingen (gemeente Seelterlân) en yn Leer. Yn dy omkriten wurdt troch in minderheid it Seeltersk sprutsen.
It projekt wurdt mei mooglik makke troch EU-middels dy’t ferstrekt wurde yn it ramt fan it INTERREG V A-programma Dútslân-Nederlân, ôfkomstich fan it projekt “Net(z)werk+”. Liedpartner fan it projekt is de Eems Dollard Regio (EDR).
Utfierenden binne Hortus Vocalis, barokorkst Florilegium Musicum, it Sint Vitus Jeugdkoar en in kar fan meast Fryske solisten ûnder lieding fan dirigint Gerben van der Veen. It ensemble Hortus Vocalis, it kearnkoar fan Collegium Vocale Fryslân, is foar dit bysûndere barren ferdûbele ta in besetting fan 44 koarsjongers. De twa konserten yn Dútslân binne op freed 9 maart yn de St-Georg-Kirche yn Strücklingen en op sneon 10 maart yn de Große Kirch yn Leer.
By Collegium Vocale Fryslân is edukaasje tige wichtich. Dêrom wurdt neist de konserten in lêzing holden: Mear oer de Matteüs. Dat sil wêze op snein 4 maart om 15.30 oere yn de Jachtweide fan it Posthústeater op it Hearrenfean.
Utfiering It Hearrenfean:
Snein 11 maart 2018 om 14.30 oere yn de R.K. tsjerke.
Kaarten à € 32,-, pauzedrankje ynbegrepen, binne te bestellen fia www.posthuistheater.nl.
Yn de tsjerke kostje se € 36, pauzedrankje ynbegrepen.
Foar mear ynfo:
Webside: www.collegiumvocale.com.
Kontakt: info@collegiumvocalefryslan.nl.


title: Dit binne de gadingmakkers foar de Streektaalpries 2017

maintext:
It Dagblad van het Noorden hat de gadingmakkers buorkundich makke foar de Streektaalpries fan 2017. Dy wurdt útrikt foar de bêste streektalige produksje yn twa kategoryen: proaza en poëzij is de foarste, muzyk en toaniel is de twadde.
Yn ‘e kategory proaza en poëzij binne Jannie Boerema mei Leeive Lieve Eva, Rouke Boersma mei Drentse Letteren en Leny Hamminga mei Lena yn ‘e ommenaasje foar de priis.
Op it mêd fan ‘e muzyk en toaniel binne de gadingmakkers Harm en Roelof mei de cd Daor stiet je fiets, teatergroep Waark mei Menalda vetes en Krzysztof Groen mei Noar de volgende ronde.
Wa’t de prizen krije, wurdt op snein 15 april buorkundich makke yn teater Van Beresteyn yn Veendam. De sjuery dy’t deroer kediist, bestiet út Eric van Oosterhout (boargemaster fan Emmen), Jannie Kuipers (bibleteek Emmen), Geesjen Doddema (redaksje Toal en taiken), Ingeborg Nienhuis (eardere streektaalfunksjonaris Grinslân) en Tonko Ufkes (skriuwer).


title: Nije edysje Cinema Literair yn sintrale OBA

maintext:
Op 13 febrewaris is der in nije edysje fan de moanlikse searje Cinema Literair yn de sintrale iepenbiere biblioteek yn Amsterdam (OBA). Skriuwer en livepresintator Theodor Holman en filmsjoernalist Gawie Keyser besprekke de ferfilming fan To Kill a Mockingbird fan Harper Lee út 1960.
Leafhawwers fan boeken en films kinne har hert wer ophelje by Cinema Literair. De moanlikse praatsjo dêr’t boeken en films yn besprutsen wurde troch Theodor Holman en Gawie Keyser. Diskear is skriuwer Thomas Heerma van Voss te gast. Hy giet yn op it wurk fan Harper Lee en benammen op To Kill a Mockingbird en de ferfilming dêrfan troch Richard Mulligans. Oanslutend op it petear wurdt de film draaid. Cinema Literair set op 13 febrewaris om 19.30 oere útein yn it OBA-teater oan de Oosterdokskade 143 yn Amsterdam. Kaarten binne te krijen fia oba.nl/cinemaliterair.
Boekferfilmings yn ’e buert
Yn de OBA-fêstigings yn ’e buert binne geregeld boekferfilmings.
Op 13 febrewaris is bygelyks Boek en film: The Notebook yn OBA Olympisch Kwartier. Om 13.00 oere is earst de fertoaning fan de film. Dêrnei sil Rita Bonenberg it boek en de film besprekke. Reservearje foar Boek en film kin oan ’e baly fan OBA Olympisch Kwartier, fia olympischkwartier@oba.nl of 020-6769220.
Op 28 febrewaris is Boek en film: Het licht van de Zee yn OBA Waterlandplein. Om 13.00 oere is earst de filmfertoaning. Dêrnei sil Rita Bonenberg it boek en de film besprekke. Reservearje kin oan ’e baly fan OBA Waterlandplein, fia waterlandplein@oba.nl of 020-6365885.


title: NAM wol kreaze âlde doarpen leaver slope as fersterkje

maintext:
Yn it gaswinningsgebiet yn East-Grinslân moat tusken de sechtich en tachtich persint fan alle wenten sloopt wurde. Dat hat de Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders te witten dien. It giet benammen om âlde wenten. Dy wurde ferfongen troch ierdskokbestindige nijbou. It tradisjonele doarpsgesicht fan in Grinslânsk doarp ferdwynt dêrtroch yn in grut part fan de tolve gemeenten dy’t mei ierdskokken te krijen hawwe.
It fersterkjen fan besteande wenten is faak folle djurder as it slopen en it bouwen fan wat nijs. De NAM is ferplichte om hûzen te fersterkjen as dat goedkeaper is as nijbou. As de priis fan fersterking oardel kear sa heech is as nijbou, moatte de NAM en de hûseigner ûnderhannelje. Is fersterking djurder, dan is de NAM net ferplichte om de kosten dêrfan te beteljen.
Moandei wie der yn it doarp ‘t Zandt in demonstraasje tsjin it slopen fan in karakteristyk pân út 1907. Deputearre Fleur Gräper is kjel wurden fan it tal wenten dat neffens Alders sloopt wurde moat. “Het gaat mis als mensen zich door sloopplannen niet meer thuis voelen in hun dorp”, seit hja. Hja wol dat de bewenners fan ‘e doarpen in wichtige stim krije yn de takomst dêrfan. De NAM bepale litte dat der sloopt wurde moat, liket har net in goed idee ta. Hja seit: “Het is de overheid die als er gesloopt wordt de ruimtelijke kwaliteit in dorp en wijk moet bewaken. Dat kun je niet aan private partijen overlaten.”
Gräper wiist derop dat oerlist tusken provinsje en gemeenten wol hurd nedich is. Twa jier lyn ferbea de provinsje it slopen fan karakteristike hûzen yn it ierdskokgebiet om foar te kommen dat der yn heech tempo sloopt en boud wurde soe. Gräper: “Gemeenten schreeuwden moord en brand. We kregen te horen dat we de boel op slot hadden gezet. We hebben het gedaan om karakteristieke panden te behouden.”


title: Wynmûnen yn Fryslân kinne enerzjydoelstelling oan

maintext:
De besteande wynmûnen kinne yn 2020 mei nije wynmûnen 530,5 MegaWatt (MW) oan enerzjy winne. Dat blykt út in ûndersyk nei de libbensdoer fan de wynmûnen yn Fryslân. De ôfspraak mei it Ryk is dat Fryslân it planologysk mooglik makket dat 530,5 MW pleatst wurde kin. Oft it slagget om dat fermogen te realisearjen, hinget ôf fan hoefolle fermogen oft de mûnen hawwe dy’t úteinlik yn de Iselmar komme.
De mûnen yn Fryslân leverje op it stuit 190 MW. It ûndersyk ‘Krimpende Wind’ dat Energiewerkplaats Fryslân útfierde, wiist út dat dêr yn 2020 noch ûngefear 152,5 MW fan oer is. Yn 2025 sil dat tusken 105,8 en 138,3 MW wêze.
Yn it ûndersyk binne de kânsen en bedrigingen foar wynenerzjy besjoen. It yn gebrûk hâlden fan de mûnen hinget ôf fan de beskikberens fan subsydzjes, de elektrisiteitspriis en de ferplichte wer-sertifisearring nei tweitich jier. Neffens it rapport moatte oant 2020 alle 154 turbinen dy’t boud binne foar 2000 (yn totaal 46,5 MW) as tige kwetsber beskôge wurde en giet de krimp nei 2020 noch fierder troch.
Enerzjytransysje
De Provinsje wol bydrage oan de enerzjytransysje en slút dêrmei oan op en draacht by oan nasjonale, Europeeske en wrâldwide ôfspraken. De ynset fan de Provinsje bestiet út it besparjen fan enerzjy en it winnen fan duorsume enerzjy. Yn Fryslân binne op it stuit de tariedingen fan twa wynparken geande: Wynpark Fryslân yn de Iselmar (316 MW) en Nij Hiddum-Houw by de Kop fan de Ofslútdyk (42 MW).
Mear ynformaasje: www.fryslan.frl/energietransitie


title: Saakje Mulder nije kommissaris Omrop Fryslân

maintext:
Saakje Mulder fan Ketlik is beneamd ta lid fan de Ried fan Kommissarissen fan Omrop Fryslân. De Ried bestiet fierder út Ton Baas (foarsitter) en Ger Jaarsma. Mulder folget Sandra van Gaalen op, dy’t fan 2010 oant 2018 kommissaris west hat.
Saakje Mulder, berne yn 1961 yn Wolvegea, is sûnt 2015 wurksum as direkteur/bestjoerder fan Lifelines BV yn Grins. Dêrfoar wie se fan 2009 oant 2015 direkteur/bestjoerder by Sport Fryslân op It Hearrenfean. Mulder folge har oplieding ûnder mear oan de Lânbou-universiteit yn Wageningen en it VU Medysk Sintrum yn Amsterdam.
RfK-foarsitter Ton Baas: “Yn Saakje Mulder hawwe wy in persoan fûn dy’t foldocht oan it profyl dat wy foar dizze funksje sketst hiene. Dêr binne wy as Ried fan Kommissarissen tige mei ynnommen. Benammen har ûnderfining as direkteur/bestjoerder by organisaasjes dy’t wurkje op it snijflak fan publyk en privaat slút goed oan by de ûntwikkelingen en ambysjes fan ús omrop. Wy binne der ek wiis mei dat Mulder tige belutsen is by Fryslân.”


title: Lunsjlêzing Nynke Stellingsma: ‘It noarden & de keunst fan ús mei-inoar’

maintext:
Eltse tredde tongersdei fan de moanne organisearje Tresoar en De Culturele Onderneming in lunsjlêzing yn Ljouwert. Kom yn de kunde mei allerhande nijsgjirrige ûntwikkelingen en ûndersiken fan universiteiten, hegeskoallen en oare organisaasjes yn Fryslân. Op 15 febrewaris wurdt de lêzing jûn troch Nynke Stellingsma. It ûnderwerp fan de lêzing is ‘Het noorden & de kunst van ons samen.’
Programma
12.00 ynrin
12.30 lêzing
13.15 fragen
13.30 ein
Reservearje
Graach reservearje op: info@tresoar.frl.
De lêzing is fergees. Wolle jo gebrûk meitsje fan de lunsj (twa broadsjes + ien konsumpsje foar € 3,00)? Dan dat graach apart fermelde.


title: Stoomkursus Frysk

maintext:
Minsken dy’t har frjemd yn Fryslân fiele omdat se de taal net goed ferstean kinne en Frysktalige berjochten net lêze kinne, kinne fan moandei 19 oant en mei freed 23 maart terjochte op de Folkshegeskoalle op Skylge. Nei in stoomkursus fan in midwike hawwe se al safolle Frysk opdien dat se oer in aardige wurkskat beskikke, Frysk praten ferstean kinne en printe Frysk lêze kinne.
As it flot giet en der is tiid oer, dan wurdt ek al in begjin makke mei it Frysk praten. Oerdeis wurdt ek tiid útlutsen om de dunen yn en it strân op om te genietsjen fan de Skylger natuer.
Alle ynformaasje is te krijen by de Afûk yn Ljouwert, www.afuk.nl.


title: Jonge minsken bringe harren poëzij op ’e planken

maintext:
Op tiisdei 13 febrewaris barst om 14.00 oere yn Teater Snits de VERS Poëzijrevue los mei dûns, muzyk en gedichten fan learlingen fan it RSG Magister Alvinus út Snits en it Marne Kolleezje út Boalsert.
Learlingen fan dy skoallen skreaune yn de ôfrûne wiken harren eigen gedicht. Hja dogge allegear mei oan VERS 2018: in lanlike poëzijmanifestaasje mei it hiele jier troch lessen en aktiviteiten om de fiif nominearre bondels foar de VSB Poëzijpriis hinne. Guon fan dy jonge dichters yn ’e dop bringe yn in meislepende teatersjo harren eigen wurk op ’e planken.
De gedichten fan de jongelju wurde ôfwiksele mei urban dance fan Turn it Loose, in foardracht fan dichter en VSB Poëzijpriisnominearre Charlotte Van den Broeck en in optreden fan sjongeres Joy Wielkens mei Vlado Spisiak op gitaar. De presintaasje is yn hannen fan dichter Tsead Bruinja.
In saakkundige sjuery selektearret oan ’e ein fan de sjo in oantal finalisten. Nei de foarwedstriid yn Snits sille dy op 19 en 20 april nei DEStudio yn Antwerpen foar in grutte poëzijmoeting mei dichters, skriuwers, optredens en in bysûndere ôfsluting op it poadium. De sjuery bestiet út Charlotte Van den Broeck, dichter Tjitse Hofman en Sigrid Kingma, dichter en resinsint.
Elkenien is fan herte wolkom yn Teater Snits. De tagong is fergees. Wol efkes reservearje fia info@schoolderpoezie.nl.


title: Kabaretier Fabian Franciscus fertelt oer syn missy as profesjoneel autist

maintext:
Fabian Franciscus is in kabaretier mei in missy. Yn syn lêste ‘viral video’ op Facebook hat er it wiidweidich oer syn autisme.
Hy beskriuwt op in hilaryske wize hoe’t dat him bytiden yn betiizjende situaasjes bringt: “Hoewol’t minsken om it ûnderwerp laitsje kinne, bring ik wol in serieuze laach foar ‘t fuotljocht. Ik fernim dat der noch hieltiid ûnbegryp hearsket oer it hawwen fan autisme. Yn myn shows boartsje ik dêrmei. Foaral as bern hie ik dêr in soad lêst fan. Ik murk dat minsken my net goed begriepen of dat ik net goed uterje koe wat ik fielde of bedoelde. Ik waard sjoen as in aparteling. Dat hat wolris ta nuvere en ferfelende situaasjes laat. Minsken kinne bytiden tige wreed wêze as se je net begripe. Efterôf tink ik dat it harren net kwea-ôf te nimmen is. Mei troch kabaret fûn ik in manier om my te ûntjaan. Guon fan dy minsken komme no nei myn sjo ta en binne ferheard oer it ferskil tusken hoe’t se my doe koene en hoe’t ik no mei selsbetrouwen myn shows spylje.”
Fabian Franciscus wûn troch oer de wrâld prizen mei syn kabaret. “Ik haw fan London oant New York reizge om my te ûntwikkeljen. Op it stuit bin ik yn Nederlân en toer ik it lân troch mei myn nijste show VLAFEEST. Dy giet fansels net allinnich oer dat autisme, mar it is wol in wichtich part fan my. Ik haw der wol in hiel eigen blik op de wrâld troch. Op dy wize set ik myn nuveraardichheid yn as in krêft. Dingen dy’t foar de measte minsken hiel normaal binne, kinne op my bytiden hiel gek en absurd oerkomme.
Nettsjinsteande dat guon dingen foar my wat absurder oerkomme kinne as foar de measten, tink ik dat in soad minsken harsels yn myn show werom fine. Mar los dêrfan wol ik myn besikers foaral in jûn laitsjen besoargje, want laitsjen betsjut akseptaasje en dêr kin ik myn eigen krêft troch fine. Dat mei-inoar diele is dochs in mooi stribjen?
De foarstelling is om 24 febrewaris 20.30 oere yn De Lawei te Drachten.
Kaarten binne te krijen fia de webside foar € 13,00.