authors:
Daniel Bissett
Image
Free Editorial Use

description: Seiclo will be bringing live coverage and highlights on S4C

title: Could a Welshman win this year's Tour de France?

maintext:
Get daily updates directly to your inbox + Subscribe See our privacy notice Thank you for subscribing! Could not subscribe, try again later Invalid Email
Geraint Thomas ought to be on the podium at the end of this year's Tour de France, but it will be Team Sky who decide on which step he will be standing.
That is the view of Welsh professional cyclist Gruff Lewis, who will be part of the Seiclo commentary team bringing live coverage and highlights from every day of this year's tour on S4C, starting on Saturday, July 7.
Joining Gruff in the commentary box will be Wyn Gruffudd, John Hardy, Dewi Owen and brothers Rheinallt and Peredur ap Gwynedd, with Rhodri Gomer presenting the coverage.
Gruff, who represents Ribble Pro Cycling, said, "If you showed me a photo of the podium on the Champs-Élysées at the end of the race, I would not be surprised at all to see Geraint standing on it, but for him to win, the tables will need to turn at Team Sky. Chris Froome would have to work for Geraint, and that hasn't happened before.
"Team Sky say they are going to play both options for the general classification, but if they attack each other in the mountains, that would work in the favour of the other teams. I would like to see Geraint lead. By winning the Critérium du Dauphiné, he showed that he is as strong as Froome at the moment. He is flying."
(Image: Free editorial use)
After a drugs test showed an adverse reading of Salbutamol, a drug which counteracts asthma, the participation of four-time champion Froome in this year's race is shrouded in controversy. Gruff believes Froome will be in for a hostile reception from the crowds lining the roads.
"There is a cloud hanging over Team Sky. General manager David Brailsford has had a hard time in the press over the past few months and Chris got some stick in the Giro d'Italia, with spectators dressing up as doctors and carrying a giant inhaler.
"I think the fans on the mountains will give the team a tough time. Things could get quite nasty for the team, including Geraint and Luke Rowe, although I hope they don't. Froome has maintained his innocence all along so I'm sure he will just get on with it regardless."
With iconic climbs such as Alpe d'Huez and Col du Tourmalet returning to this year's race route, there will be no shortage of flashpoints.
"The team trial at Stage 3 will be important and everyone will have to pull their weight," added Gruff, who's from Aberystwyth. "Stage 9, to Roubaix, will have lots of cobbles, so that will be interesting. The penultimate stage, stage 20, is a long individual time trial and that could work to Froome's advantage. The third week is where the race is won and lost and for those who raced in the Giro, this could be where their tiredness will show. We'll see. It's a fantastic race and one big game of chess."
Seiclo: Le Tour de France, live coverage and highlights starts Saturday, July 7, 2pm and 10pm, S4C.
Available to watch on-demand at s4c.cymru, iPlayer and other platforms
A welwn ni Gymro yn ennill y Tour de France eleni?
Fe ddylai Geraint Thomas fod ar bodiwm y Tour de France ar ddiwedd y ras fawr eleni - ond Team Sky fydd yn penderfynu ar ba ris y bydd e'n sefyll.
Dyna farn y beiciwr proffesiynol, Gruff Lewis, sydd yn rhan o dîm sylwebu cyfres Seiclo, fydd yn dangos pob cymal o'r Tour eleni gyda rhaglenni byw ac uchafbwyntiau dyddiol ar S4C, o ddydd Sadwrn, Gorffennaf 7.
Yn ymuno â Gruff yn y blwch sylwebu yn ystod y tair wythnos bydd Wyn Gruffudd, John Hardy, Dewi Owen a'r brodyr Rheinallt a Peredur ap Gwynedd, gyda Rhodri Gomer yn cyflwyno'r cyfan.
Dywedodd Gruff, sy'n beicio dros dîm Ribble Pro Cycling, "Petaet ti'n dangos llun imi o'r podiwm ar y Champs-Élysées ar ddiwedd y ras, fyddwn i ddim yn synnu o gwbl i weld Geraint yn sefyll arno. Dwi wir yn disgwyl hynny. Er mwyn iddo ennill, rwy'n credu y bydd angen i'r byrddau droi rhywfaint yn Team Sky ac i Chris Froome weithio dros Geraint a dyw hynny heb ddigwydd o'r blaen.
"Mae Team Sky yn dweud eu bod nhw'n mynd i chwarae'r ddau opsiwn, Chris a Geraint, ar gyfer y dosbarthiad cyffredinol, ond petaen nhw'n brwydro yn erbyn ei gilydd ar y mynyddoedd, byddai hynny'n rhoi mantais i'r timoedd eraill. Byddwn i'n hoffi gweld Geraint yn arwain. Trwy ennill y Critérium du Dauphiné, mae wedi dangos ei fod lawn cystal â Chris ar y funud. Mae e'n hedfan."
(Image: Free editorial use)
Ar ôl i brawf cyffuriau ddangos darlleniad uchel o'r cyffur sy'n helpu gydag asthma, Salbutamol, yng ngwaed Froome y llynedd, mae rhai'n cwestiynu a ddylai fod yn cystadlu o gwbl yn y ras. Ac mae Gruff yn ofni fe allai hynny bryfocio ymateb cas gan y dorf tuag at y dyn sydd wedi ennill y Le Tour bedair gwaith.
"Yn sicr mae cwmwl uwchben Team Sky, ac os bydd Froome yn ennill bydd pobl yn dal i'w amau. Mae David Brailsford wedi cael amser caled gan y wasg dros y misoedd diwethaf a dwi'n credu caiff y tîm amser caled gan y ffans ar y mynyddoedd. Yn y Giro d'Italia, cafodd Chris dipyn o stick gan wylwyr yn gwisgo i fyny fel doctoriaid ac yn cario inhaler enfawr.
"Rwy'n credu y gall pethau fynd yn frwnt iddo fe ac efallai i'r tîm, gan gynnwys Geraint a Luke Rowe, er rwy'n gobeithio na wnaiff hynny ddigwydd. Mae Froome yn mynnu ei fod yn ddiniwed felly rwy'n siŵr fydd e jyst yn bwrw 'mlaen gyda'r ras."
Gyda dringfeydd eiconig fel yr Alpe d'Huez a Col du Tourmalet yn dychwelyd i'r ras eleni, fe fydd yna ddigon o gymalau allweddol, yn ôl Gruff.
"Mae'r ras tîm yn erbyn y cloc yn mynd i fod yn hanfodol yng nghymal 3 a bydd yn rhaid i bawb dynnu eu pwysau," meddai Gruff, sy'n hanu o Aberystwyth. "Bydd cymal 9, sy'n mynd i Roubaix, yn un diddorol gan fod digon o lonydd cobls yno. Rwy'n credu bod cymal 20, yr un olaf ond un, yn ras hir yn erbyn y cloc ac fe all hynny fod o fantais i Froome. Yn y drydedd wythnos y mae'r ras yn cael ei hennill neu ei cholli ac efallai i'r rheiny sydd wedi rasio yn y Giro, fe fydd y blinder yn dechrau dangos. Gawn ni weld. Mae hi'n ras wych ac yn gêm fawr o wyddbwyll."
Seiclo: Le Tour de France, cymalau byw ac uchafbwyntiau yn dechrau dydd Sadwrn, Gorffennaf 7, 2pm a 10pm, S4C.
Ar gael ar alw ar s4c.cymru, iPlayer a llwyfannau eraill.


description: S4C will showing a festival preview programme on Friday, August 3

title: A colourful, open-door policy at the National Eisteddfod in Cardiff

maintext:
Get daily updates directly to your inbox + Subscribe See our privacy notice Thank you for subscribing! Could not subscribe, try again later Invalid Email
The National Eisteddfod returns to the Welsh capital at the beginning of August, 10 years after its last visit.
But this year there will be more colour, more events and an even bigger welcome than usual.
Actress and author Ffion Dafis will present a taste of what's to come at the festival in the Cardiff Bay Eisteddfod this year in a preview programme, Croeso i'r Eisteddfod (Welcome to the Eisteddfod), on Friday, August 3 on S4C. This is the start of a full week of BBC Cymru Wales-produced programmes on S4C from the National Eisteddfod.
Born in North Wales, Ffion has lived in Cardiff for nearly 20 years. She's wowed audiences on stage and screen and is well-known for playing Rhiannon in political drama Byw Celwydd, Alwena in the twice-weekly soap Rownd a Rownd and Llinos in the ground-breaking drama about women's rugby Amdani!
According to the producer of Croeso i'r Eisteddfod, Non Ellis Griffith, "Ffion is very proud of the Welsh capital, she's inspired by the cultural diversity here and is very excited about the Eisteddfod this year."
During the taster programme, Ffion will take us on a tour of Cardiff Bay where she will see what's in store for us throughout the week.
(Image: Free editorial use)
Among the big names Ffion meets is the president of this year's eisteddfod, DJ Huw Stephens, who explains what he's looking forward to at this year's festival. The programme will also give us an insight into the story behind the opening concert 'Hwn yw fy Mrawd', which is based on the story of Paul Robeson and his strong connection to Wales.
We'll be guided around the Bay where some of the city's main buildings will open their doors to visitors to the eisteddfod including the Millennium Centre - the venue for the pavilion and the Assembly which will be home to the arts section this year.
One of the main themes of this year's festival is the open-door policy. This idea is at the heart of the vision of the Chair of this year's Eisteddfod, Ashok Ahir. Ffion will find out more from Ashok during the programme.
This year's Eisteddfod - with no Eisteddfod 'Maes' and no closed site - literally opens the door to everyone. But the event is also forging new partnerships to break down more figurative barriers.
Ffion will introduce us to the first-ever Mas ar y Maes Committee (a partnership between the eisteddfod, Stonewall Cymru and the LGBT community in Wales). She will chat to Iestyn Wyn, Stonewall Cymru and BBC journalist Nia Medi about their crucial roles on the campaign committee.
Their aim is to increase awareness, visibility and presence of LGBT life and issues in Wales.
As well as daily programmes from the National Eisteddfod and evening highlights, live coverage will continue into the evening on the Wednesday, Friday and the final Saturday with competitions from the pavilion.
Eisteddfod Genedlaethol 2018: Croeso i'r Eisteddfod, Friday, August 3, 8pm, S4C. English subtitles available.
See S4C schedule for full broadcast details of the Eisteddfod programming.
On call: s4c.cymru; BBC iPlayer and other platforms.
Croeso di-fwd a di-ffin i'r Brifwyl yn y brifddinas!
Mae Eisteddfod Genedlaethol Cymru yn dychwelyd i'r brifddinas, ddeng mlynedd ers yr ymweliad diwethaf, ond eleni bydd mwy o liw, mwy o urddo a hyd yn oed mwy o groeso nag arfer.
Yr actores a'r awdures Ffion Dafis fydd yn ein cyflwyno i'r brifddinas ac yn rhoi rhagflas o'r hyn sydd ar y gweill eleni o'r Bae yn y rhaglen arbennig, Croeso i'r Eisteddfod, nos Wener, Awst 3 ar S4C. Dyma ddechrau wythnos o raglenni o'r Eisteddfod Genedlaethol wedi eu cynhyrchu gan BBC Cymru.
Wedi ei geni a'i magu yn y Gogledd, mae Ffion wedi ymgartrefu yng Nghaerdydd ers bron i 20 mlynedd erbyn hyn. Rydym yn hen gyfarwydd â Ffion, sydd wedi swyno cynulleidfaoedd o'r sgrin a'r llwyfan drwy chwarae sawl cymeriad adnabyddus megis Alwena Rownd a Rownd, Llinos yn Amdani! a Rhiannon o Byw Celwydd a bu'n crwydro Maes Eisteddfod Môn y llynedd ar ran S4C.
Yn ôl cynhyrchydd y rhaglen, Non Ellis Griffith, "Mae Ffion yn falch iawn o'r brifddinas, yn cael ei hysbrydoli gan yr amrywiaeth ddiwylliannol sydd yma ac yn frwdfrydig iawn dros yr Eisteddfod."
Yn ystod y rhaglen ragflas ar drothwy'r Eisteddfod Genedlaethol, bydd Ffion yn ein tywys o gwmpas Bae Caerdydd i'n cyflwyno i'r arlwy o adloniant fydd ar ein cyfer yn ystod yr wythnos.
Ymysg yr enwau mawr y bydd Ffion yn sgwrsio â nhw mae Llywydd yr Ŵyl eleni, y DJ Huw Stephens, i weld beth yn union sy'n ei gyffroi am yr Ŵyl yng Nghaerdydd; bydd Mererid Hopwood, awdur libreto 'Hwn yw fy Mrawd', yn cael ei holi am y cyngerdd agoriadol ac am hanes Paul Robeson a'i gysylltiad cryf â Chymru a bydd hefyd yn ymweld â phlant Ysgol Parc Ninian sydd â rhan allweddol yn y gyngerdd.
Cawn ein tywys o gwmpas y Bae lle bydd rhai o brif adeiladau'r ddinas yn agor eu drysau i bawb sy'n ymweld â'r Eisteddfod gan gynnwys Canolfan Y Mileniwm - lleoliad y Pafiliwn, y Babell Lên a'r pentre' drama a'r Senedd, fydd yn gartref i Le Celf yr Eisteddfod.
Eisteddfod heb ffiniau, mwd na maes fydd un o'r prif themâu sy'n mynd law yn llaw â gweledigaeth Ashok Ahir, Cadeirydd Pwyllgor yr Eisteddfod eleni a chawn glywed mwy am ei weledigaeth yn ystod y rhaglen.
Heb y Maes arferol, bydd yr Eisteddfod eleni yn agored i bawb. Ond mae partneriaeth newydd hefyd yn ceisio torri ffiniau llai llythrennol. Bydd Ffion yn ein cyflwyno i bwyllgor swyddogol Mas ar y Maes (partneriaeth rhwng Stonewall Cymru, yr Eisteddfod a'r gymuned LHDT yng Nghymru) ac yn sgwrsio ag Iestyn Wyn, Stonewall Cymru a Nia Medi, newyddiadurwraig gyda'r BBC, am eu rhan nhw yn y bartneriaeth a'r ymgyrch i gynyddu ymwybyddiaeth, gwelededd a phresenoldeb materion LHDT yn y byd Cymraeg.
Yn ogystal â'r rhaglenni dyddiol ac uchafbwyntiau nosweithiol, ar y nos Fercher, nos Wener a'r nos Sadwrn olaf bydd rhaglenni byw Eisteddfod Genedlaethol 2018 yn parhau gyda'r hwyr i ddangos y cystadlu yn fyw o'r Pafiliwn.
Eisteddfod Genedlaethol 2018: Croeso i'r Eisteddfod, nos Wener, Awst 3, 8pm, S4C. Isdeitlau Saesneg.
Gweler amserlen S4C ar gyfer manylion darlledu llawn rhaglenni'r Eisteddfod ar S4C.
Ar alw: s4c.cymru; BBC iPlayer a llwyfannau eraill.

fasttext_language: cy


description: Rhaid i Lywodraeth y DU ddeall yr heriau sy'n wynebu ffermio yng Nghymru wedi Brexit, meddai pwyllgor seneddol.

title: 'Rhaid i San Steffan ddeall heriau ffermio Cymru'


description: Cymhorthydd yng Ngholeg Llandrillo-yn-Rhos yn cael ei thynnu oddi ar y gofrestr dysgu am gamymddwyn proffesiynol.

title: Ceryddu cymhorthydd am luniau pornograffig


authors:
Alun Thomas
Newyddion Radio Cymru

description: Agoriad swyddogol canolfan a sefydlwyd yn Y Fenni wedi galw am weithgareddau Cymraeg ar ôl Eisteddfod Genedlaethol 2016.

title: Canolfan Gymraeg yn gwireddu breuddwyd i bobl Y Fenni


title: Streic y glowyr: Aduniad gydag ymgyrchwyr hawliau hoyw

maintext:
Image caption Mae'r ffilm yn portreadu cyfuniad rhwng ymgyrchwyr hawliau pobl hoyw a gweithwyr y pyllau glo
Bydd mudiad sy'n cefnogi glowyr yn aduno gydag ymgyrchwyr hawliau pobl hoyw a ffurfiodd gynghrair yn ystod streic y glowyr yn 1984-1985.
Bydd Grŵp Cefnogi Glowyr Nedd, Dulais a Chwm Tawe yn cynnal aduniad gyda Grŵp Lesbiaid a Hoywon sy'n Cefnogi'r Glowyr.
Eu gweithgareddau a ysbrydolodd ffilm 'Pride' y llynedd.
Mae'r aduniad, yn Neuadd Les y Glowyr yn Onllwyn, Cwm Dulais ar 14 Mawrth, yn nodi 30 mlynedd ers i'r anghydfod ddod i ben.
Un o gymeriadau canolog y ffilm oedd Sian James sydd bellach yn Aelod Seneddol Dwyrain Abertawe. Mae hi wedi siarad am ei hatgofion o'r cyfnod a'i hargraffiadau o'r ffilm.
Dywedodd am yr aduniad: "Bydd y noson yn gyfle i ddwyn ynghyd y rhai a wnaeth ein cefnogi yn ystod y streic yn 1984/1985 ac yn dathlu undod a chyflawniadau'r grŵp cymorth yn ystod y cyfnod hwn o'n hanes lleol," meddai.


description: Mae'r gadair alltud wedi cael ei phrynu yn dilyn ymgyrch ariannu torfol

title: Cartref newydd i gadair Eisteddfod Pwllheli 1912!


description: Aelodau Seneddol yn dadlau y bydd torri cyllideb yr heddlu'n golygu mwy o droseddu.

title: Toriadau: 'Mwy o droseddu'


description: Yr Urdd yn cadarnhau fod Gwersyll Glan-llyn wedi gorfod cau am gyfnod oherwydd salwch ymhlith pobl ifanc a staff.

title: Gwersyll Glan-llyn wedi gorfod cau oherwydd salwch


description: Waddamada Faransiiska iyo Jarmalka ayaa xukuumadda Tehraan cadaadis ku saaraya in aysan ka bixin heshiiskii hubka niyuukleerka.

title: Waddamada Yurub oo doonaya in ay badbaadiyaan heshiiskii niyuukleerka ee Iraan


description: Elusen yn dweud bod ysgolion yn cyfeirio rhai pobl ifanc at wasanaethau iechyd meddwl yn ddiangen, gan rwystro pobl sydd wir angen cymorth.

title: 'Cyfeirio gormod o blant' at wasanaethau iechyd meddwl


description: Mae'n syndod i rai fod yna Gymry sy'n gwrthod clodfori tîm pêl-droed Lloegr

title: A ddylen ni gefnogi Lloegr yng Nghwpan y Byd?

maintext:
Fel pob tro mae Cwpan y Byd yn codi ei ben, mae yna drafod chwyrn ynglŷn â'r cwestiwn bythol; a ddylai Cymry gefnogi Lloegr yn y bencampwriaeth?
Mae rhai Cymry'n teimlo'n gryf yn erbyn y syniad a llawer o drin a thrafod wedi bod ar Twitter.
Mynd heibio i neges Twitter rhif @Rhys_Dafis Os fyse chi ddim yn cefnogi Lloegr yn rygbi, pam neud yn ffwtbol? Genuinely ddim yn deall — Rhys Dafis (@Rhys_Dafis) 26 Mehefin 2018
Mynd heibio i neges Twitter rhif @Dysgu_Cymraeg Sgwrs diflas arall yma yn Lloegr (sori Prydain) heddiw.(Cefnogwr Arsenal)
"Pam wyt ti ddim yn gefnogi Lloegr?"
"Dwi'n cefnogi Cymru."
"Ie ond dylet ti cefnogi Lloegr yn Cwpan y Byd."
"Reit, felly wnei di cefnogi Tottenham pryd Arsenal mas o'r cwpan ie?"
"Mae'n wahanol."
"Sut?"
🤔 — Dave Rogers (@Dysgu_Cymraeg) 26 Mehefin 2018
"Fedra i ddim credu na fyddai unrhyw gefnogwr Cymru… neu newyddiadurwr pêl-droed o ran hynny, yn meddwl am Loegr fel ein gwrthwynebwyr....," meddai @blogdroed mewn cyfres o negeseuon ar Twitter.
Nid casineb sy'n golygu nad yw'n cefnogi tîm Lloegr, meddai, ond y ffaith mai nhw yw ein gwrthwynebwyr mwyaf.
Mae chwarae yn eu herbyn, meddai, yn debyg i ornest Dafydd a Goliath, ac rydyn ni bron a marw eisiau cael 'one-up' ar y cawr.
Mae'n hel atgofion am y noson wych ond torcalonnus yn Lens yn ystod yr Euros, pan gafodd lawer o hwyl gyda chefnogwyr Lloegr, er iddyn nhw guro Cymru yn y diwedd. Ac fel mae'n ei ddweud, roedden nhw eisiau ein curo ni hefyd...
Ond mae'r awdur Euron Griffith yn cefnogi ein cymdogion agosaf, a ddim yn deall pam nad yw pawb yn Nghymru yn gwneud hefyd. Mae'n egluro pam:
Image copyright Euron Griffith
Pam lai cefnogi Lloegr?
'Dan ni'n byw yn agos i Loegr, ges i fy addysg brifysgol yno, dwi'n briod â rhywun o Loegr, a ma' lot o'n ffrindiau i oddi yno. Felly 'sa'n rhyfedd i mi i beidio.
Mae fy ffrindiau i'n meddwl ei fod o'n od fod pobl o Gymru ddim yn cefnogi Lloegr (roedden nhw'n cefnogi Cymru yn yr Euros...) a dwi'n cytuno.
Dwi'n ei ffeindio fo'n ridiculous fod pobl yn cefnogi timoedd fel Everton, Lerpwl, Man City, Leeds, Man Utd yn ystod y tymor pêl-droed, ond yr eiliad maen nhw'n rhoi crys gwyn amdanyn nhw, maen nhw'n cael eu troi yn elynion.
Clywed yr un hen stori...
Ges i'n nwyn i fyny i beidio â chefnogi Lloegr. Roedd fy nhad yn berson addfwyn ac yn ŵr bonheddig - ond am ryw reswm, doedd o ddim eisiau gweld Lloegr yn ennill - ac wastad yn deud "os 'sa nhw'n ennill, 'nawn ni'm clywed diwedd y peth".
Ond faint o weithiau 'dan ni'n clywed am Gareth Edwards yn sgorio cais yn erbyn yr All Blacks?! Mae pawb yr un peth. Os 'sa Cymru 'di ennill yr Euros, 'sa ni dal yn mynd ymlaen am y peth. A chwarae teg, roedd ennill Cwpan y Byd yn 1966 yn dipyn o gamp.
Image caption Mae yna dal lawer o sôn am lwyddiant Cymru yn Euros 2016
Wrth gwrs, os 'sa Cymru yng Nghwpan y Byd, 'sa'n wahanol... ond dydy Cymru ddim yna. Ac yn amlwg, dwi ddim yn sefyll ac yn rhoi salute pan mae God Save the Queen yn dod 'mlaen.
Ond mae llawer o'n diwylliant ni yn dod o Loegr - mae'n diwylliant ni yn gyfuniad o hynny a'r traddodiad Cymreig. Dwi 'di cael fy nylanwadu lot gan ddiwylliant Lloegr - Monty Python, The Beatles ayyb. Felly dwi'm yn gweld pam ddylwn i roi stop ar hynny yn ystod Cwpan y Byd.
"Agwedd anghynnes"
Dwi ddim yn dallt y meddylfryd o "dwi ddim am eich cefnogi chi, dwi'n eich casáu chi, dwi isho i chi golli yn erbyn tîm dwi'n gwybod dim amdanyn nhw..." Mae'r agwedd yn blentynnaidd.
Os ydy o'n ysgafn ac yn laff, grêt. Ond pan mae pobl yn mynd o ddifri' am y peth, a dwi'n teimlo rhyw fath o gasineb, dwi'n tynnu'r llinell.
Image caption Mae Euron yn gobeithio am fwy o goliau gan Harry Kane
Mae rhai pobl yn trio dod â gwleidyddiaeth a Chymreictod i mewn i'r peth - "alli di ddim bod yn Gymro os ti'n cefnogi Lloegr yn Cwpan y Byd", - mae hynny'n nonsens llwyr.
Ond mae hyn yn mynd yn ôl blynyddoedd - 'dan ni dal yn teimlo o dal gysgod Lloegr.
Dwi'n meddwl mai un ffordd i ddangos ein cryfder ydy i ddweud "'nawn ni eich cefnogi chi, 'chos 'sganddon ni ddim problem efo hynny - 'dan ni'n hapus i'ch gweld chi'n llwyddo". Mae pawb angen bod yn lot fwy positif am y peth, a chael agwedd llai anghynnes.


description: Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa wiilka uu soddoga u yahay u magacaabay wasiirka maaliyadda dowladiisan cusub.

title: Madaxweynaha Turkiga oo wasiir u magacaabay wiilka uu soddoga u yahay


description: Derwyddon Cefn yn colli i Trakai o Lithuania dros ddau gymal yn rownd gynragbrofol Cynghrair Europa.

title: Derwyddon Cefn allan o Gynghrair Europa


description: Mae Cynulliad Cymru yn parhau ar y "sylfaen wnaeth Rhodri greu" medd y Prif Weinidog, Carwyn Jones.

title: Teyrnged Carwyn Jones i Rhodri Morgan


description: Dau gerddwr wedi eu hachub o'r Wyddfa gan hofrennydd yr Awyrlu ddydd Sadwrn.

title: Achub dau gerddwr o'r Wyddfa


description: Masuul sare oo dowladda Itoiobiya ka tirsan ayaa sheegay dhibaatada lacagta adag ee dalka soo food saartay si uu uga baxo ay Sacuudi Carabiya ka dalbatay iney hal sano shidaal deyn ku siiso.

title: Itoobiya oo shidaal deyn ah ka dalbatay Sacuudi carabiya


description: Carcharu dyn am o leiaf 19 o flynyddoedd am lofruddio'i gariad Terrie-Ann Jones mewn ymosodiad ym mis Ionawr.

title: Carcharu John Lewis am ladd ei gariad cyn mynd i dafarn


description: Protestiadau yn cael eu cynnal yng Nghymru yn erbyn ymweliad Arlywydd yr Unol Daleithiau, Donald Trump.

title: Cannoedd yn protestio yng Nghymru yn erbyn ymweliad Trump


description: Yr heddlu wedi cau nifer o ffyrdd yng Nghaerdydd wrth ymchwilio i "ymosodiad difrifol" yn Grangetown.

title: Cau ffyrdd wedi 'ymosodiad difrifol' yng Nghaerdydd


description: Ivyo bigo biberamwo ayo mabi vyiyita ko bigendera ku mico ya Islamu. Leta isa n'iyarengewe n'ibihabera.

title: Muri Kenya, igipolisi cagirizwa gukorana n'abakubagura aba Somali


description: Y blaid Lafur a'r Ceidwadwyr yn gwrthdaro ar bolisi iechyd wrth i ymgyrchu barhau ar gyfer yr etholiad cyffredinol.

title: Gwrthdaro ar iechyd wrth i ymgyrchu barhau


description: Gwaith adeiladu ac adnewyddu ysgolion gwerth £2.8m yn dechrau ym Mhowys ar ôl dewis contractwyr.

title: Ysgol Carno: Pave Aways yn adeiladu'r ysgol newydd


description: Nin 30 sano ka hor gabadh siddeed sano jir ah ku dilay gobolka Indiana ee Maraykanka, ayaa lagu helay cadaymo la xiriira hiddo-sidehiisa.

title: Baaritaan DNA oo lagu ogaaday dil la geystay 30 sano ka hor


title: Argymell gwahardd Rhianon Passmore am fethu rhoi prawf anadl

maintext:
Image copyright Labour Party
Mae Aelod Cynulliad Llafur yn wynebu cael ei gwahardd o'r Senedd am bythefnos am fethu a rhoi prawf anadl.
Fe wnaeth Rhianon Passmore bledio'n euog i fethu a rhoi sampl mewn gwrandawiad yn Llys Ynadon Casnewydd ar 12 Chwefror.
Mae pwyllgor safonau'r Cynulliad wedi argymell ei gwahardd am 14 diwrnod.
Mae Ms Passmore wedi ymddiheuro, gan ddweud ei bod hi'n difaru torri cod ymddygiad aelodau.
Ymddiheuriad
Cafodd AC Islwyn, gafodd ei hethol yn 2016, waharddiad rhag gyrru am 20 mis, dirwy o £1,000 a chostau eraill o £720 ym mis Chwefror.
Daw argymhelliad y pwyllgor yn dilyn ymchwiliad gan y comisiynydd safonau, Syr Roderick Evans.
Mewn tystiolaeth ysgrifenedig i'r comisiwn, dywedodd: "Rydw i'n difaru'n fawr fy mod wedi torri'r cod yn y ffodd yma, ac am gynnig fy ymddiheuriad am wneud hynny."
Methu rhoi sampl dwywaith
Yn ei datganiad, dywedodd ei bod wedi yfed tair gwydraid o win yng Nghaerdydd.
Ar ôl casglu ei char yn ddiweddarach, dywedodd ei bod wedi cael pwl o asthma ac wedi cymryd meddyginiaeth.
Wrth yrru cafodd broblem gyda'i char a bu'n rhaid galw am gymorth yr AA, ond wrth aros amdanynt fe gyrhaeddodd yr heddlu.
Clywodd y pwyllgor bod Ms Passmore wedi methu a rhoi sampl o anadl ddwywaith, wrth ochr y ffordd ac mewn gorsaf heddlu.
Dywedodd nad oedd yn gwybod pam iddi fethu a rhoi sampl, ond ei fod yn "bosib" bod athsma wedi cyfrannu at hynny.
Dywedodd y pwyllgor bod gwaharddiad o dair wythnos yn arferol, ond y dylai gael ei leihau i bythefnos gan fod yr aelod wedi edifar a chyfeirio ei hun at y comisiynydd.


description: Undeb athrawon yn feirniadol wrth i ffigyrau ddangos bod bron i 700 o gabanau dros dro yn cael eu defnyddio yn ysgolion Cymru.

title: Beirniadu nifer y dosbarthiadau dros dro mewn ysgolion


description: Y Seintiau Newydd yn colli'n drwm yn erbyn KF Shkendija yng nghymal cyntaf rownd ragbrofol gyntaf yng Nghynghrair y Pencampwyr.

title: Cynghrair y Pencampwyr: Shkendija 5-0 Y Seintiau Newydd


authors: Gohebydd Celfyddydau A Chyfryngau Bbc Cymru

description: S4C wedi dechrau aildrefnu adain fasnachol y sianel mewn ymateb i argymhellion adolygiad annibynnol o'r sianel.

title: S4C yn dechrau aildrefnu adain fasnachol y sianel


description: Nofiwr oedd ar goll ger traeth Y Mwmbwls wedi marw.


description: Tri aelod newydd o Awdurdod S4C, y corff sy'n goruchwylio gwaith y sianel, wedi eu penodi gan Ysgrifennydd Cymru.

title: Llywodraeth y DU yn penodi tri aelod arall i Awdurdod S4C


description: Adroddiad ombwdsman yn feirniadol o garchar yn Sir Warwick am y modd y deliwyd â salwch a marwolaeth Gordon Anglesea.

title: Gwraig Anglesea heb gael gwybod ei fod yn yr ysbyty


description: AC Gorllewin De Cymru, Suzy Davies yn bwriadu herio Paul Davies ar gyfer arweinyddiaeth y Ceidwadwyr Cymreig.

title: Suzy Davies eisiau arwain y Ceidwadwyr Cymreig


description: Yr Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus yn cyhuddo Cyngor Wrecsam o "ddiffyg parch" at y Gymraeg ar ôl blynyddoedd o lythyrau gwallus.

title: Cyhuddo Cyngor Wrecsam o 'ddiffyg parch' at y Gymraeg


description: Angen "gweithredu ar frys" i sicrhau dyfodol y celfyddydau yng Nghymru wedi Brexit, meddai'r Gweinidog Diwylliant Dafydd Elis-Thomas.

title: 'Angen gweithredu' i ddiogelu'r celfyddydau wedi Brexit


description: Waxaa halkii habeen ku hoyanaya xabsigan illaa 67 qof , halkaas oo ahayd xabsi si weyn loo illaaliyo.

title: Xabsigii Mandela oo habeenkii lagu kireynayo $250,000


description: Hybu Cig Cymru yn rhybuddio y byddai Brexit heb gytundeb yn "gyflafan" i'r diwydiant wrth i Brexit hawlio sylw yn y Sioe Fawr.

title: Sioe eleni yn un o'r 'digwyddiadau pwysicaf' ers tro


description: Mae Booking.Com wedi ymddiheuro i griw o'r gogledd am drafferthion gwesty yn ystod parti plu yn Lerpwl.

title: Cwmni'n ymddiheuro am drafferthion gwesty Lerpwl


description: Dim porth gofod i Lanbedr yng Ngwynedd, ond cyfle i wneud cais am grant arall i ddatblygu porthladd gofod llorweddol.

title: Dim porth gofod i faes awyr Llanbedr yng Ngwynedd


description: Dyma'r adeg mae myfyrwyr yn casglu eu graddau prifysgol, ond pa raddau sydd gan rhai o selebs Cymru?

title: Cwis: Pa radd sydd gan yr enwogion?


description: Diffyg cyfleusterau bancio ym Mlaenau Ffestiniog yn "peri pryder" i Aelod Seneddol yr ardal.

title: Diffyg cyfleusterau bancio yn 'peri pryder' i AS


description: Gyrrwr sydd wedi'i gyhuddo o achosi marwolaeth Carol Boardman, mam y seiclwr Chris Boardman, yn dweud eifod "mewn rheolaeth" o'i gerbyd.

title: 'Gyrrwr mewn rheolaeth' cyn marwolaeth Carol Boardman


description: Ni fydd gwasanaethau mamolaeth yn Ysbyty Glan Clwyd yn newid am y tro, gan bod cais am adolygiad barnwrol wedi ei wneud.

title: Gohirio penderfyniad gwasanaethau mamolaeth Glan Clwyd


description: Penwythnos o sgyrsiau, llenyddiaeth, cerddoriaeth a chelf yn nhref Caernarfon

title: Lluniau: Gŵyl Arall, Caernarfon 2018


description: Mae angen i Lywodraeth Cymru newid ei strategaeth economaidd, yn ôl un arbenigwr.

title: Angen rhoi llai o sylw i fusnesi tramor?


description: AS Ceidwadol o Gymru wedi annog ei gyd-aelodau ewro-sgeptig o'i blaid, i gefnogi cynllun Brexit hanner cyflawn Theresa May.

title: 'Rhaid cefnogi cynllun Brexit Theresa May'


description: Adroddiad newydd yn dangos cynnydd yng nghynulleidfaoedd drama a ffeithiol BBC Cymru.

title: Cynnydd yng ngwylwyr cyfresi drama a ffeithiol BBC Cymru

maintext:
Image caption Roedd 9.5 miliwn o geisiadau i wylio Keeping Faith, gafodd ei darlledu'n Gymraeg hefyd dan y teitl Un Bore Mercher, ar yr iPlayer
Mae BBC Cymru wedi cofnodi ei chynulleidfaoedd uchaf ar gyfer cyfresi ffeithiol a drama am dros ddegawd, yn ôl adroddiad blynyddol y gorfforaeth.
Bu mwy nag 20 miliwn o geisiadau i wylio rhaglenni BBC Cymru ar iPlayer yn 2018 hyd yn hyn - sydd eisoes dros 40% yn uwch na'r ffigwr ar gyfer 2017 i gyd.
Cafodd Keeping Faith yn unig dros 9.5 miliwn o geisiadau pan ddangoswyd y gyfres yn gynharach eleni - y gyfres fwyaf poblogaidd erioed ar iPlayer heb fod yn ddrama rhwydwaith.
Dywedodd Rhodri Talfan Davies, Cyfarwyddwr BBC Cymru fod llwyddiant Keeping Faith a Valley Cops yn dangos bod y buddsoddiad ychwanegol o £8.5m i BBC Cymru fel rhan o gytundeb Siarter y gorfforaeth, wedi talu ar ei ganfed.
Tynnu sylw at Gymru
Mewn wythnos pan mae dwy ddrama fawr wedi'u lleoli yng Nghymru - Hidden a Keeping Faith - dywedodd Mr Davies fod newid dramatig wedi bod yn y modd y caiff Cymru ei chynrychioli ledled y DU.
Image caption Dywedodd Mr Davies fod y buddsoddiad newydd wedi "talu ar ei ganfed"
"Fe wnaethom ni ymrwymiad clir i wella'r modd y caiff Cymru ei phortreadu ar y rhwydwaith - ac mae'r cynnydd dros y 12 mis diwethaf wedi bod yn sylweddol.
"Yn ogystal â'r dramâu mawr, mae Family Farm, To Provide All People, Hayley, Rhod Gilbert's Work Experience, Valley Cops, The River Wye, Iolo's Snowdonia a Young, Welsh and Pretty Minted i gyd wedi tynnu sylw at ein gwlad.
"Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae BBC Cymru nid yn unig wedi codi'r safon yn greadigol, ond rydyn ni wedi cyrraedd cynulleidfaoedd newydd ar iPlayer, ar y cyfryngau cymdeithasol, ar wasanaethau symudol ac ar y radio.
"Yn ystod cyfnod o newidiadau anhygoel, rwy'n credu bod ein huchelgais a'n hymrwymiad ni i Gymru yn gwbl glir. Ac mae'n wych bod y buddsoddiad newydd wedi talu ar ei ganfed ar unwaith."


description: Heddlu Dyfed-Powys yn apelio am wybodaeth am ddwy ferch 12 oed o Lanelli sydd ar goll.

title: Pryder am ddwy ferch 12 oed o Lanelli sydd ar goll


description: Iyada oo ay maalin un ka harsan tahay cod bixinta doorashada dalkaasi ka dhaceyso ayuu madaxweynihi xilka ka degay uu sheegay inuu u codeyneyn Zanu PF.

title: Madaxweyne Mugabe oo doorasha barri hadal lama filaan ka sheegay


description: Heddlu De Cymru wedi cyhoeddi enw dyn fu farw mewn gwrthdrawiad ar yr M4 ddydd Llun.

title: Cyhoeddi enw dyn fu farw wedi gwrthdrawiad ar yr M4


description: 14 o bobl yn gorfod gadael gwesty ar y prom yn Aberystwyth wedi tân difrifol dros nos.

title: 14 yn gorfod gadael gwesty yn Aberystwyth wedi tân


description: Bydd yr MQ-9B SkyGuardian yn hedfan dros Gymru ar ei ffordd o Ogledd Dakota fel rhan o ddathliadau canmlwyddiant yr Awyrlu.

title: Drôn i hedfan dros Gymru i ddathlu canmlwyddiant Awyrlu


description: Dyn wedi'i gludo i'r ysbyty wedi i geffyl ddianc yn Sioe Sirol Pen-y-bont ar Ogwr.

title: Ceffyl rhydd yn anafu dyn yn Sioe Sirol Pen-y-bont


description: Sucuudiga ayaa ku eedeeyay fallaagada Xuutiyiinta Yemen in ay gantaal kuwa ridada dheer ah u soo rideen xaga magaalada Maka.

title: Sucuudiga: Xuutiyiintu gantaal bay ku soo rideen Maka


description: Aelod o staff dysgu Coleg Grwp Llandrillo yn wynebu panel disgyblu ar ôl cael ei chyhuddo o ymddangos mewn deunydd pornograffig.

title: Cymhorthydd addysg wedi 'bod mewn deunydd pornograffig'


description: Faaladan kaga bogo waxay Itoobiya uga dhigan tahay isbaddalladii uu dhawaanahan ku dhawaaqayay Ra'iisulwasaaraha cusub.

title: Itoobiya oo qarka u saaran inuu waa cusub u baryo


description: Goob xayawaanka ah oo ku taala magaalada Qaahira ayaa la sheegay in la keenay dameer lasoo xardhay.

title: Goob Masar ku taala oo ay dadka u dalxiis tagaan ayaa lagu eedeeyay marin habaabin


description: Dyn 18 oed o Fro Morgannwg wedi marw ar ynys Majorca ar ôl disgyn 70 troedfedd oddi ar falconi.

title: Dyn o Fro Morgannwg wedi marw ar ynys Majorca


description: Yr actores Lowri Palfrey sy'n cael ei holi yr wythnos yma

title: Ateb y Galw: Yr actores Lowri Palfrey

maintext:
Image copyright S4C
Yr actores Lowri Palfrey sy'n Ateb y Galw yr wythnos yma, wedi iddi gael ei henwebu gan Saran Morgan yr wythnos diwetha'.
Beth ydi dy atgof cyntaf?
Gwisgo twtw ym mhobman - fy hoff wisg am flynyddoedd.
Pwy oeddet ti'n ei ffansio pan yn iau?
O'dd 'da fi boster Craig David a wedyn Eminem.
Image caption Tybed ydy'r bythol-ifanc Craig David yn dal i gael argraff ar Lowri?!
Beth oedd y digwyddiad a gododd y mwya' o gywilydd arnat ti erioed?
Bendant cwympo dros y clwydi yn y mabolgampau ym mlwyddyn saith. O flaen yr holl ysgol!
Pryd oedd y tro diwethaf i ti grïo?
Siŵr o fod yn gwylio rhwbeth ar y teledu neu ffilm, sai'n cofio - ond dyw e ddim yn cymryd lot i setio fi off.
Oes gen ti unrhyw arferion drwg?
Poeni gormod am bethe di-angen.
Dy hoff le yng Nghymru a pham?
Caeau Llandaf yn Ngaerdydd. Llawn atgofion hapus trwy gydol fy mywyd - o fynd lawr y sleid mawr pan o'n i fach, i'r picnic ges i yna wythnos dwetha'.
Y noson orau i ti ei chael erioed?
Es i i Prague adeg Nadolig ac oedd e'n brofiad anhygoel gweld y goeden Nadolig yng nganol y sgwâr. Wedyn mla'n i gael bwyd hyfryd a chwrw rhad.
Image caption Mae Prague yn lle hudolus, yn enwedig adeg y Nadolig
Disgrifia dy hun mewn tri gair.
Five foot four.
Beth yw dy hoff lyfr neu ffilm?
Fy hoff lyfr yw The Secret History gan Donna Tart. Nes i ddarllen e blwyddyn dwetha' a o'n i methu roi e lawr.
Byw neu farw, gyda phwy fyddet ti'n cael diod. Pam?
Cariad fi, achos fe sy'n 'neud fi chwerthin mwy na neb arall.
O archif Ateb y Galw:
Dyweda rywbeth amdanat ti dy hun nad oes yna lawer o bobl yn ei wybod.
Ma' penblwydd fi ar ddiwrnod Nadolig.
Ar dy ddiwrnod olaf ar y blaned, beth fyddet ti'n ei wneud?
Yfed gwin efo pawb fi'n caru.
Beth yw dy hoff gân a pham?
Fi'n hoffi pob math o gerddoriaeth rili, ond yn ddiweddar fi 'di bod yn gwrando ar Marcia Griffiths. Ma' cover hi o gân The Beatles Don't Let Me Down yn hyfryd.
Image caption Mae Marcia Griffiths, yn wreiddiol o Jamaica, wedi bod yn perfformio ers y 60au... a dal wrthi!
Cwrs cyntaf, prif gwrs a phwdin - beth fyddai'r dewis?
Calamari ac aioli, Thai green curry 'da monkfish a tarten lemwn.
Petaset yn gallu bod yn rhywun arall am ddiwrnod, pwy fyddai fo/hi?
Nith fi Ruby. Ma' hi'n dair mlwydd oed a ma' bywyd yn edrych yn rili hwyl!
Pwy sydd yn Ateb y Galw wythnos nesaf?
Sue Roderick.


description: Cymru yn colli yn Croatia o 2-0 yn y gemau rhagbrofol ar gyfer Cwpan y Byd 2014.

title: Croatia 2-0 Cymru


description: Hanes Gordon Harries, sy'n 53 oed ac yn ddall, sy'n cwblhau taith o dros dair awr er mwyn chwarae bowls, wrth i ymgyrchwyr honni fod prinder cyfleusterau.

title: 'Prinder cyfleusterau': Teithio tair awr i chwarae bowls


description: Aelodau'r Blaid Werdd yng Nghymru wedi pleidleisio yn erbyn rhannu o'r blaid yn Lloegr.

title: Plaid Werdd i beidio rhannu rhwng Cymru a Lloegr


description: Staff a thrigolion mewn cartref gofal ym Mhenisarwaun ger Caernarfon yn cael rhybudd y bydd y ganolfan yn cau ymhen wythnos.

title: Wythnos o rybudd cyn cau cartref gofal ger Caernarfon


description: Penaethiaid gwasanaeth tân y gogledd yn credu bod tân eithin mawr ger Caernarfon wedi cael ei gynnau'n fwriadol.

title: Tân Mynydd Cilgwyn 'wedi ei gynnau'n fwriadol'


description: Cabinet Cyngor Ceredigion yn cymeradwyo cynnig i gau ysgolion cynradd Beulah, Trewen a Cilcennin, ond cadw Ysgol Cenarth ar agor.

title: Cynnig i gau tair ysgol gynradd yng Ngheredigion


description: Cynghorwyr Wrecsam i drafod argymhelliad i sefydlu ysgol gynradd Gymraeg ym Mwras gyda lle ar gyfer 210 o ddisgyblion.

title: Trafod agor ysgol gynradd Gymraeg newydd yn Wrecsam


description: Mi'a walitti qabachuun yeroo dheeraa si'i fudhachuu hin malle. Kun akka ati iddoo hambifachuu dandeettufi salphaatti mi'a shaanxaatti galchu dandeettu si gargaara.

title: Akka 13 ka ati mi'a shaanxaatti naqachuu dandeettu


description: 23 Febraayo wuxuu diyaarad ku yimid Dubai, ka dibna wuxuu uga sii gudbay dalka Iiraan, halkaasoo caasimadda Ruushka u jirta 4,200 oo kilomitir. Wuxuu doonaya oo kaliya ah inuu helo fursad uu ku arko cayaaryahan Lionel Messi.

title: Nin baaskiil ku tagey Ruushka sii uu ula kulmo Messi


description: Gallai'r diffyg adnoddau dysgu i ddisgyblion Cymraeg gael "effaith wirioneddol" ar eu haddysg, medd pwyllgor.

title: Diffyg gwerslyfrau cyfrwng Cymraeg yn 'bryder mawr'

maintext:
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais Mae gwerslyfrau Cymraeg yn "hynod bwysig" yn ôl Megan Barett
Mae diffyg adnoddau i ddisgyblion yng Nghymru yn destun "pryder mawr" a gallai'r diffygion gael "effaith wirioneddol" ar eu haddysg, yn ôl pwyllgor o aelodau Cynulliad.
Clywodd y grŵp hefyd fod diffyg gwerslyfrau ac adnoddau cyfrwng Cymraeg yn golygu bod rhai athrawon yn cyfieithu adnoddau eu hunain.
Yn ôl y pwyllgor plant, pobl ifanc ac addysg roedd hyn yn cymryd gryn amser gan ddyblu gwaith athrawon a chreu anghysondebau o ran y cyfieithiadau.
Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod am "ystyried argymhellion y pwyllgor yn ofalus" a'u bod wedi ymrwymo i ddarparu adnoddau addysgol dwyieithog ar gyfer disgyblion mewn da bryd.
Ysgolion dan straen
Wrth roi tystiolaeth i'r pwyllgor, dywedodd disgyblion ac athrawon fod y prinder adnoddau yn achosi i lefelau straen a phryder gynyddu mewn cyfnod arholiadau.
Daeth i'r amlwg hefyd fod disgyblion yn dysgu mewn gwahanol ffyrdd ac mae'r pwyllgor yn dweud bod rhaid sicrhau bod adnoddau ar gael mewn sawl ffurf, gan gynnwys copi caled a fersiynau digidol.
Image copyright Getty Images
Mae'r pwyllgor wedi gwneud 15 o argymhellion, gan gynnwys gofyn i'r ysgrifennydd addysg:
Egluro pwy sy'n gyfrifol am sicrhau bod adnoddau ar gael i bob disgybl ar ba bynnag ffurf;
Canfod i ba raddau mae athrawon yn cyfieithu adnoddau eu hunain;
Cyfieithu'r adnoddau hynny yn ganolog, a'u darparu i athrawon a disgyblion;
Sicrhau bod gwerslyfrau sy'n canolbwyntio ar gwricwlwm yn cael eu cynhyrchu yn y dyfodol a'u defnyddio fel y dull o addysgu yn hytrach na'r ffurf bresennol o ddefnyddio gwerslyfrau sy'n canolbwyntio ar gymwysterau.
Er bod y pwyllgor yn deall bod cyfyngiadau cyllid, mae'n credu bod angen ail edrych ar ba adnoddau ddylai fod ar gael i ddisgyblion.
Roedd pryder hefyd am ddiffyg eglurder am bwy sy'n gyfrifol am sicrhau bod gan ysgolion a disgyblion adnoddau digonol.
Image caption Yn ôl Lynne Neagle mae angen sicrhau bod y ddarpariaeth Gymraeg yn cael ei chynnig yr un pryd â'r Saesneg
Dywedodd cadeirydd y pwyllgor bod "prinder adnoddau, nad yw llyfrau weithiau'n cyrraedd tan ganol y flwyddyn ysgol, a bod y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg mor anghyson yn destun pryder mawr".
Ychwanegodd Lynne Neagle AC: "Mae angen i ni gael gwybod pwy ddylai fod yn darparu gwerslyfrau, y caiff y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg ei chynnig ar yr un pryd â'r ddarpariaeth cyfrwng Saesneg, a bod gwerslyfrau ac adnoddau athrawon yn rhan o'r pecyn craidd o adnoddau sydd ar gael i ddysgwyr."
'Ystyried yn ofalus'
Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru y byddan nhw'n "ystyried argymhellion y pwyllgor yn ofalus".
"Rydym wedi ymrwymo i sicrhau bod adnoddau i gefnogi'r cwricwlwm a'i gymwysterau ar gael yn y Gymraeg a'r Saesneg ac wedi sefydlu grŵp rhanddeiliaid adnoddau addysgol Cymraeg a dwyieithog i edrych ar ddarpariaeth adnoddau dwyieithog amserol," meddai.
Mae sefydliad Cymwysterau Cymru hefyd wedi dweud eu bod yn nodi sylwadau'r pwyllgor ac yn "ystyried yr argymhellion yn ofalus".


description: Cafodd y gwasanaethau brys eu galw i Heol Garner yn Wrecsam brynhawn Mercher.

title: Dyn wedi marw yn dilyn tân yn Heol Garner, Wrecsam


description: Chwaraewr canol cae Cymru, Harry Wilson, wedi arwyddo cytundeb newydd gyda chlwb pêl-droed Lerpwl.

title: Harry Wilson yn arwyddo cytundeb 'hir dymor' â Lerpwl


description: Ymgyrchwyr yn galw am well gwasanaethau a chymorth i fenywod wrth iddyn nhw wynebu diwedd eu mislif.

title: Gwasanaethau menopos 'yn methu menywod' medd ymgyrchwyr

maintext:
Image caption Bu'n rhaid i Lisa Nichols o Gasnewydd roi gorau i'w swydd oherwydd symptomau'r menopos
Mae ymgyrchwyr iechyd yn rhybuddio nad yw menywod sy'n wynebu'r menopause yn cael y gofal sydd ei angen arnyn nhw, am nad oes 'na wasanaeth arbenigol ar gae yng Nghymru.
Dywedodd un ddynes o Gasnewydd iddi orfod rhoi'r gorau i'w gwaith oherwydd na chafodd hi'r driniaeth iawn at symptomau'r menopos yn ddigon cynnar.
Mae ymgyrchwyr iechyd yn galw am well gwasanaethau wrth i fenywod gyrraedd oed diwedd eu mislif.
Yn ôl mudiad Triniaeth Deg i Fenywod Cymru (Fair Treatment for the Women Of Wales neu FTWW), mae menywod yn cael eu methu oherwydd diffyg gwasanaethau arbenigol.
Mae Llywodraeth Cymru'n dweud eu bod yn sefydlu Grŵp Gweithredu ar Iechyd Menywod er mwyn darganfod ym mha feysydd y mae angen gweithredu brys.
Image caption Dechreuodd Lisa Nichols deimlo symtomau cynnar y menopos pan oedd hi'n 45
Roedd gan Lisa Nichols swydd gyfrifol gyda darparwr gwasanaethau i bobl ag anableddau dysgu.
Roedd hi'n dwlu ar ei gwaith ac yn hyderus ei bod hi'n dda yn ei swydd.
Ond dechreuodd ddatblygu symptomau cynnar menopos pan oedd hi'n 45 oed, oedd yn cynnwys blinder, methu cysgu, chwysu yn y nos, a thonnau o deimlo'n boeth.
Gofynnodd am help gan ei meddyg teulu ar sawl achlysur dros gyfnod o flynyddoedd, ond roedd hi'n anodd iddi ddod o hyd i'r driniaeth iawn.
Methu gweithio rhagor
Fe ddaeth i'r pwynt lle nad oedd hi'n gallu gweithio rhagor, a doedd hi ddim yn teimlo ei bod hi'n gallu siarad â'i phennaeth.
Dywedodd wrth raglen Eye On Wales BBC Cymru: "Roedd e'n gwaethygu ac ro'n i'n meddwl nad o'n i'n gallu parhau â'r gwaith.
"Ro'n i'n poeni fy mod i'n mynd i fethu ac ro'n i'n poeni y byddwn i'n colli fy swydd.
"Felly fe benderfynais ymddiswyddo."
Mewn arolwg a gafodd ei gynnal gan TUC Cymru, dywedodd 9 o bob 10 menyw mewn gwaith a oedd wedi bod drwy'r menopos eu bod wedi cael effaith uniongyrchol ar eu gwaith.
Mae FTWW yn lansio ymgyrch yn galw ar Lywodraeth Cymru i wella gwasanaethau menopos ym mhob rhan o'r wlad er mwyn ei gwneud hi'n haws i fenywod eu cyrraedd.
Dywedodd Debbie Shaffer ar ran y mudiad nad mater bychan yw hyn: "Mae'n effeithio ar 52% o'r boblogaeth yng Nghymru, ac mae gan Lywodraeth Cymru gyfrifoldeb at fenywod y genedl hon i arwain y ffordd."
Image caption Yn ôl Debbie Shaffer o FTWW, mae'n gyfrifoldeb ar Lywodraeth Cymru i ddarparu triniaeth menopos i fenywod
Ar hyn o bryd, dim ond dau glinig sy'n arbenigo ar y menopos sydd yna yng Nghymru. Mae un ohonyn nhw yng Nghwmbrân, dan reolaeth y Dr Charlotte Fleming o Fwrdd Iechyd Aneurin Bevan.
Dywedodd Dr Fleming wrth Eye on Wales: "Mae rhoi HRT mor ddiogel a mor hawdd - dyma ddylai fod y driniaeth gyntaf i'r mwyafrif.
"Mae'n hollbwysig ein bod hi'n cael mwy o ofal arbenigol, fel y gall pob menyw gael y gofal sydd ei angen arni."
Image caption Mae'r Dr Charlotte Fleming yn dweud ei bod hi'n bwysig fod pob menyw'n cael y gofal sydd ei angen arni
Ychwanegodd Debbie Shaffer ei bod yn gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru'n gwrando ac yn gweithredu: "Mae'n gwneud synnwyr economaidd cefnogi cyfran mor fawr o'r boblogaeth fel y gallan nhw barhau i weithio, darparu gofal a mwynhau iechyd gwell yn yr hirdymor.
"Mae hynny'n arbed arian i'r pwrs cyhoeddus yn y pendraw."
Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymr nad oes cynllun ar hyn o bryd i edrych ar driniaeth menopos, ond eu bod yn cymryd iechyd menywod o ddifrif: "Rydym wedi comisiynu Grŵp Gweithredu ar Iechyd Menywod yn ddiweddar, er mwyn edrych ar faterion lle mae angen gweithredu brys."
'Bwlch ar fy CV'
I Lisa Nichols, a roddodd y gorau i'w swydd, mae'n fater brys.
Mae hi'n byw yn ardal Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan ac wedi tair blynedd o chwilio am help, llwyddodd i gael ei chyfeirio at y clinig.
"Rwy'n deffro ac rwy'n teimlo bod diwrnod newydd sbon o'm blaen," meddai.
"Petawn i wedi cael y driniaeth iawn yn gynt, fyddwn i byth wedi dod i'r penderfyniad i roi'r gorau i'm swydd."
"Nawr mae gen i fwlch o flwyddyn ar fy CV."
Eye On Wales, BBC Radio Wales am 18:30 ddydd Mercher 18 Gorffennaf.


description: PRAWF Fideo byw o'r cystadlu ar brif lwyfan Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd

title: PRAWF: Gwyliwch y cystadlu'n fyw o'r Pafiliwn


description: Booliska Los Angeles ee dalka Mareykanka ayaa xiray nin la sheegay inuu toogtay labo haween ah kaaso ku dhex cararay goob laga tukaamaysto oo halkaasi ku taalla.

title: Booliska Mareykanka oo xiray nin falal dil ah gaystay


description: Dalka Shiinaha ayaa samaysanaya qorshe uu khadad ugu xirayo qaaradaha Yurub iyo Afrika sidii uu ballaarin lahaa ganacsigiisa. Wuxuu adeegsanayaa aalado casri ah si uu shaqada dhisitaanka khadadka u dhamaystiro iyadoo aanan la luminaynin wakhti.

title: Mishiinnada Casriga ee Shiinaha ka caawiya in khadad caalami ah uu dhiso


description: Heddlu'r Gogledd yn arestio dyn yn dilyn gwrthdrawiad ym Mrynrefail ger Caernarfon ble gafodd un person eu hanafu'n ddifrifol.

title: Arestio dyn yn dilyn gwrthdrawiad ger Caernarfon


description: Trefnydd Ras yr Wyddfa yn mynegi pryder bod "gor-farchnata" y mynydd am arwain at broblemau yn ystod Ras yr Wyddfa.

title: Trefnydd Ras yr Wyddfa yn pryderu am lwybrau prysur

maintext:
Image caption Yr Eidalwr Davide Magnini enillodd Ras yr Wyddfa yn 2017
Mae trefnydd Ras yr Wyddfa wedi mynegi pryder am ddiogelwch pobl wrth i nifer yr ymwelwyr sy'n dod i gerdded llwybrau'r mynydd dyfu o flwyddyn i flwyddyn.
Dywedodd bod "gor-farchnata'r Wyddfa" yn broblem wrth i gyflwr y llwybrau ddirywio.
Yn ystod y ras, fydd yn cael ei chynnal ddydd Sadwrn 21 Mehefin, bydd llwybrau'r Wyddfa yn parhau ar agor i'r cyhoedd ac mae trefnwyr y ras yn annog cerddwyr i fod yn ofalus.
Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri hefyd yn cydnabod "pwysau cynyddol" ar drigolion yr ardal a cherddwyr wrth i'r niferoedd sy'n ymweld â'r Wyddfa gynyddu.
Symud y ras?
Dros y penwythnos, bydd y 43ain ras yn cael ei chynnal ac mae'r trefnydd Stephen Edwards yn galw am well rheolaeth o'r mynydd er mwyn cadw pawb yn ddiogel.
Mae Partneriaeth yr Wyddfa wedi mynegi pryderon tebyg yn y gorffennol.
Dywedodd Mr Edwards nad yw rhannu llwybrau'r ras gyda cherddwyr cyffredin yn ddelfrydol: "Mae o'n broblem, ond fedrwn ni ddim 'neud dim amdano.
"Unig betha 'dan ni'n ofyn ydi i bobl fod yn ymwybodol o'r ras a dyna beth 'dan ni'n 'neud efo'r arwyddion ar y ffordd."
Mae'r ras wedi ei symud o 14:00 i 12:00 eleni er mwyn i redwyr allu treulio mwy o amser yn yr ardal.
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais Stephen Edwards: 'Wedi meddwl am symud y ras'
Mae Mr Edwards hefyd wedi ystyried symud y ras i fis Medi, pan fydd llwybrau'r mynydd yn dawelach.
Fodd bynnag, mae'n dweud bod digon o ddigwyddiadau eraill yn cael eu trefnu gan gwmnïau masnachol yn ystod yr haf ac na ddylai'r grŵp cymunedol sy'n trefnu Ras yr Wyddfa orfod ildio.
Dywedodd bod angen i Barc Cenedlaethol Eryri, yr awdurdodau lleol a'r gwasanaethau argyfwng gydweithio i "reoli" y mynydd.
"Mae pobl yn dod yma, mae busnesau'n elwa ac os allwn ni reoli fo, fyddwn ni fel ras gymunedol yn gallu cario 'mlaen am 43 mlynedd arall."
'Pwysau cynyddol'
Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri hefyd yn cydnabod bod "cynnydd blynyddol" wedi bod yn nifer y bobl sy'n ymweld â'r Wyddfa yn y blynyddoedd diwethaf.
Maen nhw wedi datblygu Cynllun yr Wyddfa i geisio delio â'r holl brysurdeb ar lwybrau'r mynydd.
"Trwy'r cynllun, byddwn yn ceisio mynd i'r afael â'r broblem yma trwy annog pobl sy'n bwriadu ymweld â'r Wyddfa i wneud hynny ar adegau tawelach o'r flwyddyn.
"Byddai hyn yn helpu i wasgaru'r pwysau ar adnoddau ac isadeiledd yr Wyddfa, yn ogystal â chreu mwy o swyddi gydol y flwyddyn."
Mae'r Awdurdod hefyd yn dweud nad yw'n bolisi ganddynt i "farchnata" yr Wyddfa, dim ond darparu gwybodaeth i ymwelwyr.


description: Einir Siôn sy'n trafod pam fod yr ŵyl gerdd yn symud i ganol tref Pontypridd

title: Pam symud Parti Ponty 'o'r cyrion' i ganol y dref?


description: Abategetsi baravuga ko abo byibazwa ko ari ba rushimusi b'inkura babiri bishwe ndetse baribwa n'intare mu gice cya pariki gikoreshwa mu buryo bw'imikino ijyanye n'ubuhigi muri Afurika y'epfo.

title: Intare zariye "ba rushimusi b'inkura" muri pariki yo muri Afurika y'epfo


description: Awọn oludije mẹtẹẹta naa lo n fapa janu nitori aise deede ti wọn lo n waye ninu akoso eto idibo abẹnu naa.

title: Osun Election: Adeoti, Babalọla àti Ọmọworarẹ ní àwọn kò díje mọ́


description: Yn ôl Alun Cairns doedd yna yn bendant ddim "cynllun o dy San Steffan" i gael gwared ar Andrew RT Davies fel arweinydd y Ceidwadwyr yn y Cynulliad Cenedlaethol.

title: Cairns: Dim cynllun i gael gwared ar Andrew RT Davies


description: Cynghorwyr Gwynedd i drafod cynllun i gau dwy ysgol ym Mangor wrth ad-drefnu gwasanaethau yn y ddinas.

title: Cyngor Gwynedd i drafod cau ysgolion cynradd Bangor


description: Lliw a llun Eisteddfod Ryngwladol Llangollen 2018

title: Lluniau: Eisteddfod Llangollen 2018


description: Melin drafod yn awgrymu nad yw cynllun Llywodraeth Cymru i adfywio'r Cymoedd yn cyrraedd y bobl sydd ei angen fwyaf.

title: Melin drafod yn cwestiynu cynllun i adfywio'r Cymoedd


description: Ysgrifennydd yr Economi i drafod masnach ar ôl Brexit gyda busnesau yn y Gogledd.

title: Dyfodol busnesau'r Gogledd wedi Brexit


description: Heddlu Gwent wedi cyhoeddi enw dyn 21 oed fu farw yn dilyn gwrthdrawiad ym Mrynmawr ddydd Sadwrn.

title: Cyhoeddi enw gyrrwr 21 oed fu farw ym Mrynmawr


description: Mae'r actores Carys Eleri a'i chwaer, y ddarlledwraig Nia Medi, yn seiclo i godi arian i elusen i helpu eu tad

title: Her yr actores Carys Eleri a gofalu am ei thad

maintext:
Mae'r actores Carys Eleri a'i chwaer, y ddarlledwraig Nia Medi, yn brysur yn ymarfer at daith feicio o Lundain i Baris i godi arian at elusen Motor Neurone - cyflwr sydd wedi effeithio eu tad y flwyddyn yma. Mae Carys Eleri yn rhannu'r hanes â Cymru Fyw:
Image copyright Carys Eleri Image caption Carys Eleri a'i chwaer Nia Medi
"Dyw e ddim fel canser lle allwch weld y man sydd angen ei drin, a dilyn triniaeth sydd wedi cael ei ddarparu i filiynau o bobl. Mae hyn yn gyflwr anghyffredin heb reolau," meddai'r actores, a merch ifancaf David a Meryl Evans o Tymbl Uchaf ger Llanelli.
"Cafodd Dad y newyddion am y cyflwr ym mis Ionawr, ddyddie cyn oedd e a Mam fod i fynd ar cruise i Dde Affrica ac Awstralia. Roedd e'n sioc ofnadwy i ni gyd. Mae'n newyddion scary am nad oes lot o wybodaeth yn ei gylch a does dim un achos yn debyg i'r llall.
"Digwydd bod ar y pryd, ro'n i'n gweithio gyda niwrowyddonydd ar fy sioe ['Lovecraft (Not the sex shop in Cardiff)], a wedodd e wrtha i, 'This condition is as long as a piece of string - nobody knows how it will affect the individual, be prepared and try to stay calm'. Ond mae aros yn calm yn anodd."
Image copyright Carys Eleri Image caption Carys Eleri gyda'i thad a'i mam yn seremoni BAFTA Cymru yn Hydref 2017. Cafodd Carys Eleri ei henwebu am deitl yr Actores Orau am ei rhan yn y ddrama Parch ar S4C
Y peth cyntaf mae rhywun eisie gwneud, meddai, yw mynd at 'Doctor Google' a chymryd gymaint o wybodaeth i mewn ag sy'n bosib.
"Ond dyw hynna ddim o werth o gwbl. Rhaid mynd at ddoctoriaid, physios, nutritionists, occupational therapists mor gyflym â phosib i weld beth sy'n digwydd nesa'. Ac yn aml does dim atebion gyda nhw chwaith."
Mae cyflwr ei thad wedi effeithio arno'n eithaf cyflym, meddai Carys Eleri. O fewn pedwar mis roedd e mewn cadair olwyn. Ar hyn o bryd, gan fod ei gyhyrau yn dirywio cymaint - mae'n gorfod aros yn yr ysbyty tan fod y tŷ yn saff ac yn addas iddo allu byw yno.
"Mae angen gofalwyr arnom ni i ymdopi bellach ac mae hynny'n cymryd amser hir i'w roi yn ei le. Ond diolch i Dduw - mae Mam yn seren. Ar y ffôn o fore gwyn tan nos yn sortio pethe allan," meddai Carys Eleri.
"Pan gafon ni'r deiagnosis aeth hi ati yn syth i gynllunio wet room lawr llawr i hwyluso ymolchi. Roedd hyn pan oedd Dad yn medru cerdded - felly mae Mam wedi bod filltiroedd o flaen pawb. Yn anffodus - er iddi ddewis a phrynu bob dim - mae'n hala amser i gael adeiladwyr - a dim ond nawr maen nhw wedi gorffen y job.
Cymdeithas gref
"Ond y peth da ydi - erbyn i Dadi ddod allan o'r ysbyty - fydd y tŷ yn barod, a fyddwn ni yn fwy parod i roi'r gofal gorau iddo."
Mae dal i fyny gyda gofynion y cyflwr yn gamp yn ei hun, meddai, gydag amgylchiadau corfforol ei thad yn newid yn ddyddiol. Ond diolch byth am help llaw.
"Mae Mam a Dad yn ddiaconiaid yn y capel - ac mae cymdeithas y capel yn un gref a hyfryd - mae wastad rhywun mewn a mas o'r tŷ i helpu, i wrando ac i gynnig hwyl," meddai Carys Eleri.
"Ac mae Dad yn foi deallus, hawdd a chariadus. Y peth gore allwn ni wneud yw bod yn ni ein hunain - rhoi'r gofal yn ôl iddo fe, cadw chwerthin, treulio amser yn chware gemau a cwtsho lot. Mewn sefyllfaoedd fel hyn - mae cariad yn serennu."
Image copyright Carys Eleri Image caption Y teulu gyda'i gilydd
Seiclo, a chadw'n bositif
Ar gyfer pen-blwydd Nia Medi yn 40 ym mis Medi, mae'r ddwy chwaer wedi gosod her i'w hunain, i seiclo o Lundain i Baris i godi arian i elusen MNDA (Motor Neuron Disease Association).
"Mae hithe a finne fel Dadi, wastad wedi caru seiclo - ac mae'n help mawr i ni i dynnu'r ffocws o fod yn un negyddol i rywbeth positif," meddai Carys Eleri.
Mae'r ddwy yn defnyddio'r cyfryngau cymdeithasol wrth baratoi at y digwyddiad, gan nodi eu cynnydd gyda'r hashnod #DwyDrosDad.
"Mae ymarfer corff yn dda iawn i'r meddwl, felly mae hynny'n helpu lot ac ry'n ni'n codi arian at elusen sy'n barod wedi cynnig gymaint o help, ac sydd yn gwneud ymchwil gwerthfawr i mewn i'r cyflwr.
"Roedd Dadi yn athro chwaraeon, felly mae'n hoffi clywed beth ry'n ni wedi gwneud yn ddyddiol i hyfforddi a chodi arian.
"Mae gweld enwau pobl ni'n nabod ar y rhestr ar ein tudalen codi arian ni yn beth mor hyfryd - ffrindiau agos, rhai hen a newydd yn ein cefnogi ni, ac yn dangos gymaint o gariad a pharch at Dadi. Mae'n meddwl gymaint.
"Mae Dadi werth y byd. Does neb yn cwtsho fi fel fe, a fi'n disgwyl 'mlaen iddo fe ddod gartre - fel gall e gario 'mlaen rhoi orders i fi dorri'r lawnt, a chonan pan dw i wedi anghofio strimio ger rhyw goeden!"
Image copyright Carys Eleri Image caption Nia Medi a Carys Eleri gyda'u tad, David Evans, ar wyliau'n Florida
Stori: Llinos Dafydd
Hefyd o ddiddordeb:


description: Hanes yr orsedd, arwyddocad y gwisgoedd a phwy sy’n gwneud beth

title: Beth yw Gorsedd y Beirdd?

maintext: Yr Archdderwydd yw Pennaeth yr Orsedd. Mae’n cael ei ethol gan yr Orsedd am gyfnod o dair blynedd. Dim ond Prifeirdd a Phrif Lenorion all ddal swydd archdderwydd. Mae'n gyfrifol am arwain seremonïau'r Orsedd gan gynnwys seremonïau'r Coroni, y Fedal Ryddiaith a'r Cadeirio.


authors:
Steffan Messenger
Gohebydd Amgylchedd Bbc Cymru

description: Llywodraeth Cymru'n cyhoeddi manylion dau gynllun newydd fydd yn ariannu'r sector amaethyddol ar ôl Brexit.

title: Cyhoeddi dau gynllun i ariannu amaeth wedi Brexit


description: Y llenor, newyddiadurwr, golygydd ac ysgolhaig, yr Athro Meic Stephens, wedi marw yn 79 oed.

title: Y newyddiadurwr ac ysgolhaig Meic Stephens wedi marw


description: Wayne Pivac, hyfforddwr y Scarlets, yn cael ei gadarnhau fel rheolwr nesaf Cymru ac olynu Warren Gatland.

title: Wayne Pivac fydd hyfforddwr rygbi nesaf Cymru


description: Llys yn penderfynu bod gŵr a gwraig o Sir Fflint yn ddieuog o gyhuddiad o geisio gwyrdroi cwrs cyfiawnder yn dilyn gwrthdrawiad angheuol rhwng car a seiclwr 75 oed.

title: Cwpl yn ddieuog o geisio gwyrdroi cwrs cyfiawnder


description: Diffoddwyr dros Gymru wedi eu galw i geisio rheoli cyfres o danau gwair wedi'r tywydd poeth a sych.

title: Criwiau'n taclo dros 15 o danau gwair yng Nghymru


authors:
Siôn Pennar
Gohebydd Bbc Cymru

description: Ymgyrchwyr o'r farn fod sefydlu cylch meithrin ym Mwcle yn "gam cyntaf" tuag at gael ysgol gynradd Gymraeg yn yr ardal.

title: Ymgyrchwyr yn galw am gylch meithrin Cymraeg ym Mwcle


description: Pwy yw'r Cymry sydd ar frig rhestr cyflogau uchaf y BBC?

title: Cyflogau Cymry'r BBC 2018

maintext:
Am yr ail dro, mae'r BBC wedi cyhoeddi cyflogau eu staff sydd yn ennill mwy na £150,000 gan y gorfforaeth yn 2017/18.
Mae'r bobl sydd ar frig y rhestr yn cynnwys cyflwynwyr enwocaf y BBC, ac mae ambell i Gymro yn eu plith.
Huw Edwards £520,000 - £529,999
Cyflwynydd News at Ten, Huw Edwards, sydd ar frig rhestr y Cymry, ac mae'n bumed yn y rhestr o'r 12 staff sydd yn ennill y cyflog mwyaf. Mae wedi gweithio rhyw 180 o ddyddiau cyflwyno eleni, ar BBC One a'r News Channel - gan gynnwys rhaglenni newyddion arbennig, fel etholiadau. Ymunodd â'r BBC gyntaf yn 1984, ac mae'n un o wynebau mwyaf cyfarwydd y BBC.
John Humphrys £400,000 - £409,999
Mae John wedi disgyn i'r ail safle yn rhestr y Cymry eleni, ac mae'n nawfed yn rhestr 12 uchaf y BBC - yn gyfartal â Nick Grimshaw, Stephen Nolan ac Andrew Marr.
Er fod y newyddiadurwr wedi cyflwyno 140 o benodau rhaglen Today eleni, mae wedi cael gostyngiad cyflog sylweddol o'r hyn oedd yn ei ennill y llynedd, sef £600,000 - £649,999. Mae hyn yn unol â phenderfyniad chwe chyflwynydd gwrywaidd (gan gynnwys Huw Edwards a John Humphrys) i gymryd gostyngiad cyflog, er mwyn ceisio lleihau'r gwahaniaeth yng nghyflogau staff gwrywaidd a benywaidd y BBC.
Jason Mohammad £260,000 - £269,999
Mae gan Jason Mohammad sioe ddyddiol ar Radio Wales, rhaglenni wythnosol ar 5 Live a Radio 2 ac mae'n cyflwyno amryw o raglenni pêl-droed a snwcer. Ei gyflog y llynedd oedd £250,000 - £299,999.
Jeremy Bowen £200,000 - £209,999
Jeremy yw Golygydd y Dwyrain Canol ers 2005, ac mae'n derbyn ychydig mwy o gyflog eleni. Roedd yn ennill £150,000-£199,999 y llynedd. Mae'n wreiddiol o Gaerdydd ac wedi gweithio i'r BBC ers 1984.
Rhodri Talfan Davies £160,000 - £169,999
Rhodri yw cyfarwyddwr BBC Cymru, a hynny ers 2011. Dechreuodd â'r BBC yn 1993, ac mae wedi gweithio ar draws Prydain fel newyddiadurwr. Dychwelodd i Gaerdydd at BBC Cymru yn 2006.
Pwy sydd ar goll o'r rhestr?
Ond mae dau enw blaenllaw oedd ar ein rhestr ni o Gymry y llynedd ar goll.
Nid yw cyflog Alex Jones na Jonathan Davies yn cael eu datgelu yn y rhestr.
Mae cyflog Alex Jones, cyflwynydd The One Show, bellach yn cael ei dalu drwy BBC Studios yn hytrach na chael ei ariannu gan ffi'r drwydded.
Mae'r un peth yn wir am gyflwynwyr benywaidd eraill fel Claudia Winkleman am Strictly Come Dancing a Fiona Bruce am Antiques Roadshow.
Mae'r ffaith fod cyn lleied o ferched ym mhen uchaf y rhestr o gyflogau wedi codi gwrychyn rhai. Yn ôl y BBC, nid yw hyn yn adlewyrchiad teg o'r cydbwysedd cyflog rhwng dynion a merched, gan fod cyflogau sydd yn dod o dan BBC Studios ddim yn cael eu datgelu.
O ran y sylwebydd rygbi, Jonathan Davies, nid yw ei gyflog o goffrau'r BBC eleni yn cyrraedd y trothwy o £150,000 sy'n fan cychwyn i'r rhestr gyflogau.
Y stori yn llawn ar BBC News


description: Onye okaiwu gwara BBC usoro e ji arịgo ọkwa ọha n'ala Naịjirịa n'ihe ndị dị mkpa ekwesiri inwe tupu a rigoo ọkwa a.

title: NYSC: Asambodo a ọ dị mkpa n'inwe ọkwa ọha na Naịjirịa?


description: Bronwen Jenkinson o Waunfawr y ferch gynta o Gymru i ennill ras y merched ers 1989; Alberto Vender o'r Eidal y dyn cyntaf.

title: Cymraes yn ennill Ras yr Wyddfa

maintext: She did it and we are so proud first women over flying the flag 🏴 well done Bronwen! pic.twitter.com/zAWTA5QGGA


description: Pwy sy'n cofio gorfod talu 5 ceiniog i groesi Cob Porthmadog?


description: Dau berfformiwr o Gymru sy'n gadael eu marc yn Llundain

title: Tua’r Gorllewin!: Cymry yn sioeau cerdd y West End

maintext:
O Gillian Elisa i Aneurin Barnard, o Steffan Harri i Rebecca Trehearn; mae Cymry yn aml yn ennill clod mewn sioeau cerdd, a gyda Chymru yn cael ei hadnabod fel Gwlad y Gân, a'n traddodiad o ganu ar lwyfan eisteddfodau ers i ni fod yn ddim o beth, nid yw'n syndod mawr.
Mae Cymru Fyw wedi cael sgwrs â dau Gymro sydd yn gwneud eu marc yn y West End ar hyn o bryd ynglŷn â'u gyrfaoedd, a'u bywydau prysur yn Llundain.
"O'n i'n hogyn drwg yn yr ysgol [Ysgol y Berwyn, Bala]. O'n i 'di cael fy nghicio allan o un o'r gwersi ac o'n i'n rhedeg i fyny a lawr y coridor maths yn gweiddi ac yn canu, a 'naeth [y diweddar] Derec Williams ddweud wrtha' fi am stopio actio fel prat, ac i ddefnyddio'r egni 'ma a mynnu mod i'n mynd i Theatr Maldwyn, a nes i wir ei fwynhau o! Felly dyna sut ddechreuodd petha'."
Dyna sut mae Luke McCall yn egluro sut dechreuodd ganu mewn sioeau cerdd ac mae ei yrfa wedi mynd o nerth i nerth ers hynny.
Ar hyn o bryd, mae'n rhan o gast Phantom of the Opera yn y West End yn Llundain.
Image copyright Luke McCall Image caption Luke yn barod i fynd ar y llwyfan yn ei fwgwd Phantom of the Opera
Astudiodd ym Mhrifysgol y Drindod Dewi Sant, Caerfyrddin, a Choleg Cerdd a Drama, Caerdydd, cyn symud i Lundain, lle cafodd ran yn y sioe gerdd Les Misérables.
Roedd yn understudy i Enjolras a'r prif gymeriad, Jean Valjean, sydd yn gymeriad llawer hŷn nag oedd Luke ar y pryd. Ond yn lwcus, fel ddywedodd Luke, "dwi wastad wedi gallu tyfu barf da!"
Luke yw'r person ieuengaf yn y byd i chwarae'r ddwy ran enfawr, enwog, y Phantom a Jean Valjean - rhywbeth mae'n falch iawn ohono.
Gwarchod y llais
Yn amlwg, mae bywyd yn y diwydiant sioe cerdd yn gallu bod yn anodd: "Dwi'n swing yn y sioe, sy'n golygu mod i'n dysgu pob rhan dyn, ac felly mae pwy dwi'n ei chwarae heno yn wahanol i bwy dwi'n ei chwarae fory, achos mae 'na rywun wastad i ffwrdd yn sâl," meddai Luke.
"'Da ni'n gwneud wyth sioe yr wythnos. Mae'n lot o straen ar y corff a'r llais, sy'n achosi salwch.
"Ond hefyd yr adeg yma o'r flwyddyn, mae clefyd y gwair yn gallu bod yn broblem fawr i'r llais. Ac wedyn pan mae hi'n boeth iawn yn y dydd, ac yn oer pan ti'n gadael gyda'r nos, mae hynny yn gallu bod yn broblem.
"Dwi'n trio edrych ar ôl fy hun yn dda - deiet da a dwi'n cymryd lot o bethau at y llais."
Image copyright Les Misérables Image caption Luke yn rhan o gast 'Les Misérables' (i'r dde o'r canol)
Ac os nad ydy'r holl sioeau yn ddigon o waith, mae Luke yn cadw gweddill ei amser yn reit brysur hefyd.
"Dwi'n codi'n eitha' cynnar yn y bore a gwneud lot o betha'. Dwi'n g'neud gwaith voiceovers, cyngherddau ar y Sul, ac yn fuan bydda i wedi graddio fel personal trainer," meddai.
"Dwi hefyd yn trio mynd i'r theatr gymaint ag y galla i, er mwyn gwella fy hun. Dylech chi byth stopio trio dysgu a trio dysgu rhywbeth newydd bob dydd.
"Mae pobl yn talu cannoedd i weld y sioe, felly fy her i yw i ffeindio rhywbeth gwahanol ym mhob perfformiad."
Ar hyn o bryd, mae Luke yn mwynhau yr holl gyfleoedd mae'n eu cael yn ei yrfa, ac yn edrych ymlaen at beth ddaw yn y dyfodol:
"Dwi'n byw'r freuddwyd; dwi'n gweithio'n broffesiynol, yn gwneud be' dwi'n ei garu," meddai.
"Yn y dyfodol, dwi isho chwarae prif ran yn iawn, ond mae 'na ddigon o amser i wneud hynny, dwi ddigon ifanc. Dwi jyst am joio be' dwi'n ei 'neud 'wan."
Image copyright Luke McCall Image caption Luke McCall fel Jean Valjean yn 'Les Misérables', gyda'i 'farf da'!
I Rhidian Marc, sy'n wreiddiol o Gaerdydd, roedd yr Urdd yn allweddol wrth lywio ei yrfa ym myd y sioeau cerdd:
"Pan o'n i'n 17, nes i chwarae Marius yng nghynhyrchiad yr Urdd o Les Misérables yn 2005. Yna, i nodi pen-blwydd y sioe yn 20 oed yn Llundain, 'nathon nhw berfformiad byr yn y West End gyda chast o bobl ifanc o bob cwr o Brydain, a ges i chwarae Enjolras," meddai.
"Nes i gadw cysylltiad â thîm Cameron Mackintosh drwy'r coleg a llwyddo i gael rhan ar gyfer taith ddiwethaf y sioe yn syth ar ôl i mi raddio yn 2009."
Lleoliad cyntaf y daith oedd Canolfan y Mileniwm yng Nghaerdydd, ac roedd hi'n grêt cael bod yn ôl yn y Ganolfan, meddai Rhidian, yn enwedig i gael gwneud ei swydd broffesiynol gyntaf.
Image copyright Urdd Image caption Rhidian yng nghynhyrchiad yr Urdd o 'Les Misérables' yn 2005 (chwith o'r canol, siaced lwyd)
Perfformio yn rhan o'i fywyd
Mae perfformio bob amser wedi bod yn bwysig iddo - o Ysgol Treganna i Ysgol Plasmawr, ac yna yn y Royal Central School of Speech and Drama. Mae bellach yn Llundain ers 11 o flynyddoedd, ac nid oes golwg fod sioeau cerdd am ddiflannu o'i fywyd yn fuan iawn.
"Nes i gwrdd â ngwraig ar y daith gyntaf honno o Les Mis. Roedd hi'n gweithio i'r adran wigiau, a hi oedd yn arfer gludo fy sideburns i 'mlaen bob nos!" meddai.
Dros y blynyddoedd, mae Rhidian wedi cael nifer o brofiadau perfformio gwych - o sioeau Scrooge, i Pippin, ffilm Les Misérables, y sioe wreiddiol am fywyd yn nociau Caerdydd, Tiger Bay, ac mae bellach wedi cael rhan yn sioe Wicked ac yn dechrau ar y perfformiadau ddiwedd Gorffennaf.
Ddim yn fêl i gyd...
Fodd bynnag, mae Rhidian yn cyfadde' nad yw hi'n fywyd hawdd iawn bob amser.
"Dyw llawer o bobl ddim yn ymwybodol o'r holl swyddi 'da ni'n eu gwneud rhwng y jobs actio - dwi 'di treulio degawd yn gweithio mewn bars, llefydd coctêls, stafelloedd stoc mewn department store, blaen y tŷ mewn theatrau, bwytai, yn gwneud gigs canu - pob math o rai gwahanol er mwyn cadw dy ben uwchben y dŵr.
"Mae gwneud y jobs bach rhwng sioeau yn mynd yn tiring, lle ti ddim gwybod o lle mae'r arian yn dod. Felly mae gwybod 'mod i am fod yn Wicked am o leia' blwyddyn yn luxury."
Image copyright Samuel Black Photography
Er fod ansicrwydd o ran swyddi efallai yn dyblu i Rhidian a'i wraig, Charlotte, gan fod y ddau yn yr un maes, mae'n dweud ei bod hi'n gwneud pethau'n haws ar y cyfan.
"Mae'r dealltwriaeth yna. Mae hi'n deall mod i ddim rownd - 'da ni'n dau yn gweithio'r un oriau yn aml, ac yn cyrraedd adre'n hwyr," meddai.
"Mae'r Nadolig yn gallu bod yn rhyfedd, gan mai dim ond y dydd ei hun rydyn ni'n ei gael ei ffwrdd, ac rydyn ni'n gweithio pob gŵyl y banc.
"Dyna pam fod y byd perfformio mewn 'chydig bach o bubble. 'Dyn ni ddim yn gweithio'r un oriau â phawb arall - dyw nosweithiau a phenwythnosau ddim yn bodoli.
"Felly mae'n gallu bod yn anodd efo ffrindiau sydd ddim yn y maes. Ddim mod i'n cwyno; mae'r ffrindiau 'dych chi'n ei wneud yn y byd theatr yn anhygoel - yn ddiddorol, yn dalentog, eccentric - mae e'n fyd cyffrous iawn i fod yn rhan ohono fe."
Image copyright Pamala Raith Image caption Rhidian yn chwarae'r Brenin Charlemagne yn y sioe 'Pippin'
"Cadw 'mlaen i weithio..."
A beth am y dyfodol i Rhidian Marc?
"Mae 'na lawer o sioeau ro'n i wastad eisiau bod ynddyn nhw, ond mae'n siŵr mod i rhy hen iddyn nhw erbyn hyn... mae'n rhaid i mi feddwl am uchelgeisiau newydd wrth i mi heneiddio!
"Dwi wedi gwneud Les Mis, Phantom a Wicked nawr, sy'n dair sioe fawr iawn. Hoffen i wneud mwy o sioeau newydd - dyna pam 'nes i Tiger Bay yng Nghaerdydd - mae'n gyffrous iawn.
"Ond beth bynnag dwi'n ei 'neud, dwi mo'yn cadw 'mlaen i weithio.
"Un o'n uchelgeisiau i yw i fod yn un o'r unig rai sydd ddim wedi rhoi lan pan dwi'n 80 fel mod i'n gallu chwarae King Lear yn rhywle... os alla i stico 'mlaen!"


description: Ymchwil yn awgrymu bod pob £1 gafodd ei wario ar brosiect cerddorol yng Ngwynedd wedi cynhyrchu gwerth £6.69 o fudd i'r gymdeithas.

title: 'Gwerth ariannol' i brosiect cerdd yng Ngwynedd


description: Mae disgwyl i dafarn hanesyddol yn Llanfaethlu ar Ynys Môn fod ar gau am wythnosau wedi i gar daro'r wal flaen.

title: Car yn taro'r Black Lion yn Llanfaethlu ar Ynys Môn


description: Llwyddodd Morgannwg i gyrraedd eu targed ym mhelawd olaf y gêm, gan drechu Essex o ddwy wiced.

title: Morgannwg yn trechu Essex yn y T20 Blast


description: Bydd swyddogion undeb yn ffatri prosesu cywion ieir 2 Sisters yn Llangefni ar Ynys Môn yn cynnal trafodaethau pellach gyda'r cwmni ddydd Gwener mewn ymgais i achub 50 o swyddi.

title: 2 Sisters: Gweithwyr yn gwrthod cynnig cwmni


description: Garsooraha oo 43 jir ah ayaa qabtay cayaartii furitaanka koobka adduunka ee dhex martay Ruushka iyo Sacuudiga, wuxuuna sidoo kale garsoore ka ahaa cayaartii uu Faransiisku rubuc dhamaadka kaga guulaytay Uruguay, iyo tii dhex martay Croatia iyo Denmark.

title: Yaa dhexdhexaadin doona cayaarta kama dambaysta ah ee koobka adduunka?


description: Hywel Williams AS yn dweud bod achos myfyrwraig o Sri Lanka sydd dan fygythiad o gael ei halltudio yn dangos yr angen am ddiwygio'r system.

title: Alltudio myfyrwraig: 'Angen newid y drefn' yn ôl AS


description: Y Swyddfa Dywydd yn cyhoeddi rhybudd melyn ar gyfer cawodydd trwm a tharanau ar gyfer y rhan fwyaf o Gymru.

title: Rhybudd tywydd melyn am gawodydd trwm a tharanau


description: Nifer o ddigwyddiadau'n cael eu cynnal ar hyd a lled Cymru i ddathlu 70 mlynedd ers sefydlu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol.

title: Dathliadau 70 mlynedd ers sefydlu'r Gwasanaeth Iechyd

maintext:
Image caption Fe gafodd y gwasanaeth ei lansio'n ffurfiol ar 5 Gorffennaf 1948 gan y gweinidog iechyd ar y pryd, Aneurin Bevan
Mae nifer o ddigwyddiadau'n cael eu cynnal ar hyd a lled Cymru i ddathlu 70 mlynedd ers sefydlu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol.
Fe gafodd y gwasanaeth ei lansio'n ffurfiol ar 5 Gorffennaf 1948 gan y gweinidog iechyd ar y pryd, Aneurin Bevan, gafodd ei eni yn Nhredegar.
Dyma oedd y tro cyntaf erioed i bobl yn y DU gael mynediad at ofal iechyd heb orfod talu.
Mae staff y GIG yng Nghymru hefyd wedi cael codiad i'w cyflogau, ar ôl Ysgrifennydd Iechyd Cymru, Vaughan Gething, gyhoeddi cytundeb cyflog newydd.
Yn ôl Mr Gething, mae'r cynnig newydd "yr un fath ac mewn rhai achosion yn mynd y tu hwnt i gytundeb cyflog newydd y GIG yn Lloegr".
Ymysg y digwyddiadau sydd wedi'u trefnu, bydd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones yn mynychu digwyddiad yn y Senedd.
Bydd Tywysog Cymru a Duges Cernyw yn ymweld ag Ysbyty Aneurin Bevan ym Mlaenau Gwent ble mae disgwyl iddyn nhw fynychu te parti a chwrdd â chleifion a staff yr ysbyty.
Image caption Bydd Gruff Rhys yn perfformio cân sydd wedi'i chyfansoddi'n arbennig i'r gwasanaeth iechyd
Ymysg y dathliadau yn y Senedd, bydd babi cyntaf y GIG, Aneira Thomas, yn siarad a bydd nifer o arddangosfeydd yno.
Bydd Gruff Rhys o'r Super Furry Animals hefyd yn rhyddhau cân sydd wedi'i chyfansoddi'n arbennig i'r gwasanaeth iechyd.
Fe fydd yn perfformio'r gân, o'r enw 'No Profit In Pain' sydd wedi'i chomisiynu gan Theatr Genedlaethol Cymru, y tu allan i Gastell Caerdydd am 11:30.


description: Ymateb Susan Elan Jones, AS Llafur dros Dde Clwyd i'r Gyllideb.

title: Ymateb Susan Elan Jones, AS Llafur i'r Gyllideb


description: Cyn-faer Penfro, David Boswell wedi'i garcharu am 18 mlynedd ar ôl cael ei ganfod yn euog o gam-drin rhyw yn erbyn merched o dan 13 oed.

title: Carcharu cyn-faer Penfro am 18 mlynedd am droseddau rhyw


description: Cei Connah yn colli o 3-1 yn erbyn Shakhtyor Soligorsk yn rownd ragbrofol gyntaf Cynghrair Europa.

title: Cynghrair Europa: Cei Connah 1-3 Shakhtyor Soligorsk


description: Sêl bendith i wella ffordd yr A55 rhwng cyfnewidfa Abergwyngregyn a fferm Tai'r Meibion.

title: Cynllun £25m i wella'r A55 ger Abergwyngregyn


description: Halkan waxaan idiinku soo gudbinaynaa sawirro ka turjumayaa taariikhdii dhexmartay boqaradda Ingiriiska iyo madaxweyneyaashii Maraykanka.

title: Boqran Elizabeth II ayaa la kulantay inta badan 12-kii madaxweyne ee Maraykanka soo maray marka laga reebo 2 uun


description: Dalka Eritrea ayaa ah dalka kaliya ah ee qaaradda Afrika ee leh hal xisbi, in badan oo kamid ah shacabka dalkaasi ayaa ku rajo wayn in madaxweyne Isaias Afwerkii uu sameeyo isbaddallo siyaasadeed kaddib markii dhawaan lasoo afjaray colaaddii xadka ee Eritrea iyo Itoobiya.

title: Maxay tahay sababta shacabka Eritrea ay ugu ooman yihiin isbaddallo?


description: Yr Archwilydd Cyffredinol yn beirniadu Cyfoeth Naturiol Cymru unwaith eto am gytundebau i werthu coed oedd heb eu rhoi i dendr.

title: Beirniadu Cyfoeth Naturiol Cymru am gytundebau coed


description: Adroddiad yn dweud nad yw 6,000 o gleifion sydd â chyflyrau difrifol yn derbyn gofal arbenigol y gallen nhw elwa ohono bob blwyddyn.

title: 'Diffyg gofal lliniarol i gleifion' medd adroddiad


description: Darran Hill, cyfarwyddwr yr ymgyrch dros gael maer i Gaerdydd, sy'n egluro pam y mae e'n credu y byddai'r ddinas yn elwa o gael maer.

title: Pam ethol maer i Gaerdydd?


description: Y Gweinidog Amddiffyn yn gadael Llywodraeth Prydain ac yn pleidleisio yn erbyn y Llywodraeth ar gymal o fesur Brexit.

title: Guto Bebb yn ymddiswyddo o'r llywodraeth


description: Sylw gyrrwr "ar ei ffôn symudol" pan fu mewn gwrthdrawiad laddodd mam y seiclwr Olympaidd, Chris Boardman.

title: Achos Carol Boardman: 'Sylw gyrrwr ar ei ffôn'


authors:
Vaughan Roderick
Golygydd Materion Cymreig Y Bbc

title: Gwyn eu byd tu hwnt i glyw

maintext:
Rwy'n siŵr fy mod wedi crybwyll hyn o'r blaen ond fe gynhaliwyd y refferendwm cyntaf ar Ewrop ar fy mhen-blwydd yn ddeunaw oed yn ôl yn 1975. Dyna i chi anrheg berffaith i anorac ifanc - pleidlais ar ben-blwydd a honno, meddai nhw, yn bleidlais a fyddai'n effeithio ar ddyfodol Cymru a Phrydain am genedlaethau i ddod.
Roedd hynny'n wir, ond efallai ddim yn y ffordd yr oedd pobol yn darogan!
Mae'n werth cofio, fi'n meddwl, pwy oedd ar ba ochor yn 1975. Roedd bron y cyfan o'r blaid Geidwadol, trwch aelodau seneddol Lafur, y Rhyddfrydwyr a'r rhan fwyaf o fyd busnes o blaid y Farchnad Gyffredin. Ar yr ochr arall i'r ffos roedd rhai o'r undebau llafur, asgell chwith y blaid Lafur, cenedlaetholwyr Cymru a'r Alban, unoliaethwyr Ulster, y National Front a'r diwydiant siwgr.
Afraid yw dweud bod y frwydr braidd yn unochrog!
Nawr, gadewch i ni edrych ar bwy oedd ar ba ochor yn refferendwm 2016. Doedd y Rhyddfrydwyr, y chwith a'r dde eithaf a'r Unoliaethwyr ddim wedi newid eu safbwynt ers 1975. Roedd yr Undebau, y rhan fwyaf o chwith y blaid Lafur a'r Cenedlaetholwyr wedi croesi'r llawr o'r ochor negyddol i'r cadarnhaol.
Ond heb os yn rhengoedd y blaid geidwadol, yn y blaid seneddol ac yn fwyaf arbennig ar lawr gwlad y gwelwyd y newid mwyaf. Fe drodd plaid oedd yn bron yn unfarn o blaid Ewrop yn un lle'r oedd trigain y cant o'i phleidleiswyr yn fodlon anwybyddu cyngor eu Prif Weinidog a phleidleisio dros adael. Ar strydoedd Romford nid y Rhondda y cafodd y mas ei esgor.
Pam y newid? Dyma i chi un esboniad posib.
Mae gan bob cenedl ei fytholeg greiddiol - y straeon hynny sy'n ein clymu at ei gilydd. Yn achos y Cymry mae Llywelyn, Glyndŵr, Patagonia a'r chwyldro diwydiannol i gyd yn y pair yn rhywle gydag ambell i gêm rygbi a ffwtbol wedi eu hychwanegu at y rysáit.
Y tu hwnt i'r clawdd mae mytholeg greiddiol Prydeindod wedi newid dros y degawdau diwethaf.
Dyw'r hen gynhwysion, y Magna Carta, Protestaniaeth a'r Ymerodraeth ddim yn dod a dŵr at ddant y dyddiau hyn. Yn eu lle daeth mytholeg newydd - un sydd wedi eu seilio bron yn llwyr ar rôl Prydain yn yr ail rhyfel byd.
Does ond angen i chi wylio dwy ffilm o'r llynedd, Dunkirk gyda'i milwyr â dannedd perffaith a gwallt trwsiadus a Darkest Hour gyda'r nonsens yna ynghylch Churchill ar y tiwb i ddeall hanfod y chwedl. Chwedl yw hi lle mae Ewrop yn lle llawn peryglon a gelynion a thaw trwy sefyll ar ei thraed ei hun y daw achubiaeth Prydain.
Yn gynharach yr wythnos hon fe fu farw Peter Carrington - yr olaf o weinidogion i wasanaethu yn un o lywodraethau Churchill. Enillodd Arglwydd Carrington y Groes Filwrol yn ystod yr ail rhyfel byd - un o hanner dwsin o ddynion oedd a'r fedal honno yn y cabinet wnaeth ein harwain i mewn i'r Farchnad Gyffredin yn 1972.
Roedd Edward Heath, pennaeth y llywodraeth honno, yn rhan o gyrch D-day ar draethau Normandi ac yn y fan honno fe wnaeth e gwrdd â gwneud cyfaill o filwr Ffrengig o'r enw Maurice Schumann. Schumann oedd ysgrifennydd tramor ei wlad yn ystod llywodraeth Heath.
Ai'r gwahaniaeth felly rhwng Torïaid 1972 a rhai 2016 yw bod y genhedlaeth bresennol yn credu mytholeg yr ail rhyfel byd tra bod rhai'r saithdegau wedi byw trwy'r arswyd ac yn deall ei gwir natur?


description: Pwyllgor o ACau yn galw ar Lywodraeth Cymru i osod esiampl i gyflogwyr eraill drwy alluogi gweinidogion i rannu eu swyddi.

title: Annog gweinidogion Llywodraeth Cymru i rannu swyddi


description: Sunderland yn derbyn cynnig gan Abertawe am yr asgellwr 19 oed o Sweden, Joel Asoro.

title: Sunderland yn derbyn cynnig Abertawe am asgellwr


description: Mae lefelau cronfeydd dŵr yn "agos i'r hyn sydd i'w ddisgwyl ar gyfer amser yma'r flwyddyn", yn ôl Dŵr Cymru.

title: 'Dim pryder' am lefelau cronfeydd dŵr yng Nghymru

maintext:
Image copyright Dysdera/Geograph/Geraint Llewelyn Image caption Llyn Brianne yn llawn - a llun o'r gronfa ar ôl y cyfnod sych diweddar
Er gwaetha'r tywydd poeth mae lefelau cronfeydd dŵr yn "agos i'r hyn sydd i'w ddisgwyl ar gyfer amser yma'r flwyddyn", yn ôl Dŵr Cymru.
Daw hyn er gwaethaf lluniau diweddar yn dangos effaith y tywydd poeth ar y tirwedd yng Nghymru.
Ond yn ôl Dŵr Cymru fe allai cwsmeriaid ddefnyddio cymaint o ddŵr ag sydd ei angen, ond iddyn nhw "wneud hynny mewn modd cyfrifol".
Fe wnaeth y tywydd poeth gyrraedd record o 32.6C ym Mhorthmadog ddiwedd Mehefin, ac mae'r cyfnod o heulwen a thymheredd uchel wedi parhau ledled y wlad yn ystod mis Gorffennaf.
Symud dŵr i Loegr
Mae dŵr yn cael ei symud o Gymru i ogledd-orllewin Lloegr fodd bynnag, yn dilyn pryderon y bydd gwaharddiad ar bibelli dŵr yn dod i rym yn fuan.
Dywedodd United Utilities fod lefelau cronfeydd yno wedi gostwng yn sylweddol, a bod "cynnydd anferth" yn y galw am ddŵr mewn llefydd fel Manceinion.
Un ardal yng Nghymru lle mae effaith y tywydd sych i'w weld yn amlwg yw Llyn Brianne yn y canolbarth.
Mae'r gronfa yn rheoli llif Afon Tywi, ac yn helpu i gyflenwi dŵr i ran sylweddol o'r de.
Ond er i'r lluniau ddangos effaith y tywydd poeth diweddar, dywedodd swyddogion nad yw'r lefelau'n effeithio ar allu'r gronfa i gyflenwi.
Ar y llaw arall dywedodd Cyfoeth Naturiol Cymru y gallai lefelau rhai afonydd fod yn achos pryder ar gyfer pysgod a bywyd gwyllt pe bai'r tywydd poeth yn parhau.
"Dydyn ni ddim wedi cyrraedd y lefelau isaf ar gofnod eto, ond rydyn ni'n gweld rhai lefelau isel gyda risg i bysgod," meddai Natalie Hall, rheolwr dŵr CNC.
Image copyright Geraint Llewelyn Image caption Cafodd cronfa Llyn Brianne ei hadeiladu i reoli llif Afon Tywi
Dywedodd fod swyddogion yn monitro'r dŵr sy'n cael ei gymryd o'r afonydd gan sicrhau eu bod yn cyd-fynd ag amodau trwyddedau.
"Byddwn yn annog pobl i ddechau meddwl am y dŵr maen nhw'n ei ddefnyddio - mae o hyd yn beth call i ddefnyddio dŵr yn effeithiol."
Dywedodd Dŵr Cymru eu bod yn pwmpio un biliwn litr o ddŵr o gronfeydd i'r system er mwyn ateb y galw am ddŵr yn y tywydd peth.
Dŵr i'r rhwydwaith
Dywedodd Peter Perry, rheolwr gyfarwyddwr: "Mae lefelau dŵr y cronfeydd yr hyn y byddwn yn disgwyl ar gyfer yr adeg yma o'r flwyddyn, a does yna ddim pryder am y lefelau o ran yr ardal rydym yn gwasanaethu.
"Ond yn amlwg mae cwsmeriaid yn defnyddio mwy o ddŵr yn ystod y tywydd poeth, ac felly rydym angen sicrhau y gallwn gyflenwi cwsmeriaid.
"Mae ein staff yn gweithio ddydd a nos i atgyweirio unrhyw bibellau sy'n gollwng, ac yn defnyddio tanceri i roi mwy o ddŵr i'r rhwydwaith."


description: Dros 50 o ddigwyddiadau'n cael eu cynnal ar draws Caernarfon y penwythnos yma wrth i Gŵyl Arall gael ei chynnal am y 10fed gwaith.

title: Cynnal Gŵyl Arall Caernarfon am y 10fed gwaith


description: BBC Cymru yn dysgu bod hanner grŵp Plaid Cymru yn y Cynulliad yn gwrthwynebu syniad Adam Price o gael dau arweinydd.

title: Hanner ACau Plaid yn erbyn y syniad o ddau arweinydd


description: Gwobr loteri £1m heb ei hawlio eto, a'r tocyn buddugol wedi ei brynu yng Ngheredigion.

title: Chwilio am enillydd £1m Euromillions yng Ngheredigion


description: Disgwyl i adroddiad newydd feirniadu rheolaeth ar ward iechyd meddwl yng ngogledd Cymru yn ddiweddarach ddydd Iau.

title: Tawel Fan: Disgwyl mwy o feirniadaeth o Betsi Cadwaladr


description: Ysbyty yn ne Cymru yn arwain y ffordd gydag adnoddau arlein i gleifion a staff.

title: Ysbyty'n arwain gydag adnoddau arlein i gleifion a staff

maintext:
Image copyright Digimed Image caption Dechreuodd y cynllun gyda DVD rhyngweithiol yn rhannu'r hyn all glaf ei ddisgwyl yn yr ysbyty
Mae adnoddau arlein i gleifion gafodd eu datblygu gan ysbyty ym Merthyr Tudful bellach yn cael eu defnyddio ledled y byd.
Cafodd DVD ar gyfer cleifion sydd â chanser y coluddyn ei greu yn Ysbyty'r Tywysog Charles 10 mlynedd yn ôl, ac ers hynny mae'r "syniad syml" wedi tyfu.
Erbyn hyn mae adnoddau arlein er mwyn hyfforddi staff ar gael, ac mae'n fwriad datblygu deunydd tebyg ar gyfer cleifion â chyflyrau eraill.
Mae un o sylfaenwyr y prosiect, yr Athro P.N. Haray, wedi dweud bod "dyddiau'r cyfeirlyfrau neu bamffledi gwybodaeth ar ben".
Image copyright Google Image caption Mae Ysbyty'r Tywysog Charles wedi ennill gwobrau am greu'r adnoddau fideo
Mae cleifion a staff yn Ysbyty'r Tywysog Charles ym Merthyr a thu hwnt wedi cael budd o ffilmiau, adnoddau a chyrsiau arlein sydd wedi eu creu gan yr ysbyty,
Ddegawd yn ôl, cynhyrchodd tîm o'r ysbyty fideo i esbonio beth allai cleifion oedd â chanser y coluddyn ei ddisgwyl wrth fynd i'r ysbyty am driniaeth.
Yn hytrach nac actorion, roedd y ffilm yn cynnwys staff yr ysbyty o bob adran fyddai ynghlwm â gofal y claf yn yr ysbyty - o'r staff â chyfrifoldeb am brofion a sganiau i nyrsys a'r ffisiotherapyddion sy'n gyfrifol am ofal ar ôl y llawdriniaeth.
Syniad 'go bwysig'
Yn ôl Dr Rhodri Davies, ymgynghorydd radioleg, tyfodd y syniad yn wreiddiol wrth i'r adran gydweithio i feddwl am ffyrdd o rannu gwybodaeth gyda chleifion.
Dywedodd Dr Davies: "Mae clywed llais ymgynghorydd mewn clinig ac anghofio'n syth ar ôl mynd mas drwy'r drws yn un peth, ond mae cael rhywbeth yn eich llaw sy'n esbonio'ch sefyllfa chi yn nhermau'r system sydd ar gael a lle chi'n ffitio mewn yn go bwysig."
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais Dr Rhodri Davies: Tîm Ysbyty'r Tywysog Charles yn "ganolog" i'r adnoddau dysgu
Mae Naomi Baker, nyrs sy'n gofalu am gleifion wedi iddynt dderbyn llawdriniaeth ar y coluddyn, yn dweud bod yr adnodd yn "werthfawr iawn" i ddarpar-gleifion, a'u bod yn gallu dod i arfer â staff yr ysbyty cyn eu triniaeth.
Dywedodd: "Mae e'n helpu nhw i baratoi ar gyfer beth i ddisgwyl wrth ddod mewn i'r ysbyty.
"Mae rhai cleifion heb ddod mewn i'r ysbyty ers blynyddoedd a ddim yn gwybod beth i ddisgwyl."
Mae cleifion fel Grahame Clarke, gafodd ddiagnosis o ganser y coluddyn chwe mlynedd yn ôl, wedi dweud bod gwylio'r DVD wedi gwneud iddo "deimlo'n hyderus" wrth fynd i'r ysbyty.
Dywedodd: "Roeddwn yn gallu gweld â fy llygaid fy hun sut fyddai gwahanol adrannau yn yr ysbyty a'r staff yn cydlynnu fy ngofal."
Image caption Mae Naomi Baker, nyrs yn Ysbyty'r Tywysog Charles, yn pwysleisio pa mor "werthfawr" yw'r adnoddau i gleifion a'u teuluoedd
Mae'r potensial ar gyfer yr adnodd yn ddiddiwedd, yn ôl yr Athro P.N. Haray, un o sylfaenwyr y prosiect, ac mae'r adnoddau wedi eu gwylio gan filoedd o gleifion a staff ledled y byd.
Bwriad y tîm ym Merthyr erbyn hyn yw datblygu ymhellach ar gyfer cleifion â chyflyrau eraill, gyda'r Athro Haray yn dweud bod potensial i drafod diabetes, gynecoleg, llawdriniaethau'r fron, casewinedd a mwy.
Dywedodd: "Drwy waith caled ac ymroddiad grŵp bach, ry'n ni wedi dechrau rhywbeth organig. Rhywbeth all dyfu cymaint ag y mae'r gwasanaeth iechyd am iddo wneud.
"Mae dyddiau'r cyfeirlyfrau neu bamffledi gwybodaeth ar ben - yn y byd sydd ohoni, adnoddau digidol sy'n cyfri.
"A man geni'r adnodd hwn yw Merthyr!"


description: Cynllun i osod cebl trydan 125 milltir o hyd o dan y môr yn cysylltu Sir Wexford yng Ngweriniaeth Iwerddon gyda Sir Benfro.

title: Cynllun i osod cebl tanfor rhwng Sir Benfro ac Iwerddon


description: Gŵyl sy'n dathlu treftadaeth chwarelyddol ardal Ffestiniog ei hagor yn swyddogol brynhawn Sadwrn.

title: Gŵyl yn agor i ddathlu treftadaeth ardal Ffestiniog


description: AC Plaid Cymru, Simon Thomas, yn ymddiswyddo o'r Cynulliad ar ôl cael ei arestio gan heddlu sy'n ymchwilio i honiadau o drosedd ddifrifol.

title: Simon Thomas AC yn ymddiswyddo ar ôl cael ei arestio


description: Lluniau trawiadol Iolo Penri o fandiau ac artistiaid Cymru 10 mlynedd yn ôl

title: Lluniau: Y Sîn Roc Gymraeg 10 mlynedd yn ôl


description: Pysgotwr o Lanelli wedi dal un o'r siarcod mwyaf i erioed gael ei ddal ym moroedd Cymru, a hynny oddi ar arfordir Sir Benfro.

title: Pysgotwr yn dal siarc oddi ar arfordir Sir Benfro


description: Canolfan ganser yng Nghaerdydd yn ennill gwobr arbennig am gynhyrchu llyfr i helpu plant i ddelio gyda chanser o fewn y teulu.

title: Gwobr i ganolfan Felindre am lyfr i blant am ganser


description: Y Prif Weinidog Carwyn Jones yn galw ar yr UE i ddangos hyblygrwydd yn ystod trafodaethau Brexit tyngedfennol.

title: Carwyn Jones yn galw am 'hyblygrwydd' wrth drafod Brexit

maintext:
Image copyright Getty Images Image caption Dywedodd Mr Jones fod y cynllun Brexit newydd yn "gymharol gredadwy"
Mae'n rhaid i'r Undeb Ewropeaidd ddangos "hyblygrwydd" yn ystod trafodaethau Brexit os am osgoi sefyllfa "drychinebus", yn ôl Prif Weinidog Cymru.
Ar drothwy cyfarfod ym Mrwsel gyda phrif drafodwr yr UE, Michel Barnier, dywedodd Carwyn Jones y byddai'n bosibl cyrraedd cytundeb drwy "gamu dros linellau coch".
Dywedodd Mr Jones fod cynllun Brexit diweddaraf Llywodraeth y DU - gafodd ei gyhoeddi wythnos diwethaf - yn "gymharol gredadwy".
Yn ystod ei ymweliad bydd Mr Jones yn gwneud araith ble mae disgwyl iddo ymateb i Bapur Gwyn Theresa May ac awgrymu sut y gall y ddwy ochr gydweithio i sicrhau cytundeb Brexit cyn bod Prydain yn gadael yr UE ym mis Mawrth 2019.
Bydd Mr Jones hefyd yn cyfarfod â Syr Tim Barrow, Cynrychiolydd Parhaol y DU yn yr UE.
Mae Mrs May eisoes wedi ymrwymo i adael y farchnad sengl ac undeb tollau'r UE, ond mae ei Phapur Gwyn yn cynnig bod y DU yn glynu at reolau'r UE - ac felly'r Farchnad Sengl - pan ddaw hi at fasnach nwyddau ond nid gwasanaethau.
Mae'r ddogfen hefyd yn cynnig Trefniant Tollau newydd gyda Brwsel.
Gosod sylfaen
Dywedodd Mr Jones fod Ms May "o'r diwedd" wedi amlinellu sefyllfa negodi cymharol gredadwy ar gyfer trafodaethau â'r UE.
"Mae Papur Gwyn Llywodraeth y DU yn cefnogi parhau i gymryd rhan yn rhannol yn y Farchnad Sengl a pharhau i gymryd rhan mewn Undeb Tollau dan unrhyw enw arall," meddai.
"Mae llawer o ddiffygion yn y cynigion ac mae gormod o gwestiynau o lawer yn parhau heb eu hateb.
"Fodd bynnag, rwy'n credu ei fod yn sail i ddechrau cynnal trafodaethau mwy difrifol."
Ychwanegodd: "Drwy gamu dros y llinellau coch a chydweithio, rwy'n credu y gallwn ddod i gytundeb sy'n sylfaen i berthynas economaidd hirdymor."


description: BBC Cymru yn bwriadu torri 83 o swyddi yn eu hadrannau technoleg, adnoddau ac archifau cyn symud i'w pencadlys newydd, ond bydd 18 o swyddi newydd yn cael eu creu.

title: BBC Cymru i dorri dwsinau o swyddi technoleg ac archifau


description: Elusen Gymreig The Wallich yn gofyn i bobl ofalu am unigolion digartref yn ystod y tywydd poeth.

title: Gwres llethol 'cynddrwg ag eira' i bobl ddigartref


description: Cynghorwyr yn cymeradwyo cynllun i ail-greu fforest law drofannol yn rhan o Sŵ Mynydd Bae Colwyn.

title: Fforest law drofannol ym Mae Colwyn


description: Merch 16 oed wedi ei harestio wrth i'r heddlu ymchwilio i dân mewn tŷ yn Sir Gaerfyrddin.

title: Arestio merch 16 oed wedi tân mewn tŷ ym Mhorth Tywyn


description: Dau grŵp ysbrydolodd y ffilm Pride, wedi dod at ei gilydd am y tro cyntaf mewn bron i 30 mlynedd.

title: Aduniad ymgyrchwyr a glowyr


description: Yr holl docynnau ar gyfer yr ornest rhwng merched Cymru a Lloegr am le yng Nghwpan y Byd yn cael eu gwerthu o fewn diwrnod.

title: Gwerthu holl docynnau gêm merched Cymru v Lloegr


description: Ymchwiliad yn canfod fod rhwydwaith terfysgol yn ne Cymru wedi cael ei ddefnyddio i ariannu nifer o weithgareddau Jihadaidd.

title: Rhwydwaith terfysgol yn ne Cymru yn cyllido IS

maintext:
Mae rhwydwaith terfysgaeth gafodd ei sefydlu yn ne Cymru wedi cael ei ddefnyddio i ariannu nifer o weithgareddau Jihadaidd o amgylch y byd - dyna gasgliad newydd ymchwiliad gan BBC Cymru.
Anfonodd cwmnïau oedd yn eiddo i Siful Sujan o Bontypridd arian i'r UDA gyda'r bwriad o ariannu ymosodiad ffrwydrol yno.
Bu farw Sujan yn 2015 ond mae honiadau fod ei gell wedi parhau i weithredu wedi ei farwolaeth a hynny trwy ei frawd Ataul Haque.
Mae Mr Haque, sydd mewn carchar ym Madrid, yn gwadu unrhyw ddrwgweithredu a bod â rhan mewn rhwydwaith terfysgol.
'Rhwydwaith difrifol'
Mae ymchwiliad gan BBC Wales Investigates wedi canfod fod Sujan, oedd â nifer o gwmnïau yng Nghaerdydd, wedi cychwyn rhwydwaith a arweiniodd at ymchwiliad gan yr heddlu mewn pedair gwlad.
Roedd y rhwydwaith yn ymestyn ar draws y byd ac yn gweithredu o dan yr enw Ibacstel Electronics.
Ond mae'n ymddangos nad oedd neb yn gwybod am ei ran gydag IS tan i'r FBI ymchwilio i gefnogwr posib i'r grŵp yn yr UDA.
Image caption Sefydlodd Siful Sujan gell terfysg wnaeth ariannu ymosodiadau yn Bangladesh a'r UDA
Dywedodd Seamus Hughes, arbenigwr ar derfysgaeth ym Mhrifysgol George Washington, bod lefel o soffistigeiddrwydd yn perthyn i'r gell - rhywbeth nad oedd wedi'i ddisgwyl gan IS.
"Dwi'n credu bod yr FBI yn sylweddoli bod yna rwydwaith difrifol yma - rhywbeth na groesodd eu meddwl wrth iddyn nhw ddechrau'r ymchwiliad," meddai.
Honiadau'r FBI
Mae'r FBI yn honni bod Abdul Samad, oedd yn gweithio i gwmnïau Sujan, wedi cefnogi grŵp IS, trefnu taliadau i gefnogwr IS yn yr UDA ac wedi bod â rhan mewn prynu offer i IS.
Cafodd ei arestio ar yr un diwrnod y cafodd ei gyn-bennaeth, Siful Sujan, ei ladd yn Raqqa, Syria, yn 2015.
Image caption Roedd gan Sujan nifer o fusnesau yn ne Cymru
Fe wnaeth Sujan adael Cymru yn 2014 a theithio i Syria.
Bellach mae honiadau fod y rhwydwaith a sefydlwyd ganddo wedi parhau ar ôl ei farwolaeth.
Honnir bod arian o'r rhwydwaith wedi'i anfon i gefnogwyr IS yn Bangladesh a'r UDA.
Y dyn gafodd ei honni o fod wedi parhau i redeg y rhwydwaith oedd ei frawd, Ataul Haque, oedd hefyd yn bartner busnes i Sujan.
Wedi i Sujan farw, yr honiad yw bod Mr Haque yn rhedeg y rhwydwaith o Sbaen ble cafodd ei arestio ym mis Medi.
Image caption Yr honiad yw fod brawd Sujan, Ataul Haque, wedi parhau i redeg y rhwydwaith o Sbaen wedi i Sujan farw
Yn ôl swyddog fu'n ymchwilio i'r achos roedd busnes Ataul Hague yn un cyfreithiol ar yr wyneb, ond roedd rhan o'r adnoddau yn fwriadol yn ariannu IS.
Dywedodd: "Ry'n ni'n amcangyfrif fod Ataul Haque yn Rhagfyr 2015 wedi anfon cyfanswm o $50,000 i Bangladesh.
"Bwriad yr arian yna, yn ôl ein cydweithwyr yn Bangladesh oedd 'sicrhau ymosodiadau'."
Image copyright Policia Nacional Interior Image caption Cafodd Mr Haque ei arestio gan yr heddlu yn Sbaen
Mae yna hefyd amheuon bod y rhwydwaith gafodd ei sefydlu gan Sujan wedi bod â rhan posib yn ariannu un o ymosodiadau terfysgol gwaethaf Bangladesh, gan gynnwys ymosodiad ar gaffi yn Dhaka laddodd 24 o bobl.
Dyw heddlu Bangladesh ddim wedi gwneud sylw ar y mater.
Yn y cyfamser mae Mr Haque mewn carchar ym Madrid ac mae disgwyl iddo gael ei gyhuddo cyn diwedd y flwyddyn.
Mae'n gwadu ei fod wedi gwneud unrhyw beth o'i le ac yn dweud nad oedd ganddo ran yn y rhwydwaith terfysgol.
Image caption Sefydlodd Abdul Samad gwmni newydd yng Nghasnewydd - cwmni oedd yn rhannu yr un enw â chwmni Mr Haque yn Sbaen
Fe wnaeth yr ymchwiliad hefyd ganfod bod Abdul Samad wedi sefydlu cwmni newydd yng Nghasnewydd fis Medi diwethaf o dan yr enw Isynctel.
Dyna oedd yr un enw â chwmni Sbaenaidd Ataul Haque - sydd wedi'i amau o ariannu terfysgaeth.
Doedd Mr Samad ddim am gael ei holi gan BBC Wales Investigates.
Mae'n gwadu unrhyw ddrwgweithredu neu fod â rhan mewn rhwydwaith terfysgol.
Yn ogystal mae'n gwadu bod ganddo ddaliadau eithafol.
Wedi ymchwiliad 15 mis gan heddlu gwrthderfysgaeth dywedodd Mr Samad nad oedd wedi cael ei gyhuddo o unrhyw drosedd.
BBC Wales Investigates, 20:30, nos Lun, 16 Gorffennaf, ar BBC One Wales.


description: Age Cymru yn dweud fod pobl hŷn yn dioddef poen meddwl oherwydd oedi wrth deithio i apwyntiadau meddygol.

title: Pobl hŷn yn dioddef oherwydd oedi wrth deithio i ysbytai


description: Bydd llyfrau Cymraeg am ddementia ar gael ar bresgripsiwn i bobl â dementia, eu teuluoedd a'u gofalwyr.

title: Darllen yn Well: Llyfrau Cymraeg i bobl â dementia


description: Euryn Ogwen Williams yn dweud wrth bwyllgor Cynulliad fod S4C mewn "sefyllfa unigryw" i ddenu mwy o arian masnachol.

title: S4C mewn 'sefyllfa unigryw' i ddenu arian masnachol


description: Cynnwys adroddiad ar ward dementia Bryn Hesketh yn taflu goleuni ar yr heriau sy'n wynebu gwasanaethau iechyd meddwl yn y gogledd.

title: Adroddiad yn 'taflu goleuni' ar ward iechyd meddwl


description: Pam fod Porthmadog mor boeth a chyngor ar fod yn ofalus yn y gwres

title: Haf poeth 2018 a sut i fod yn ofalus yn y gwres?

maintext:
Gyda rhagolygon tywydd yn ei addo hi'n sych a chynnes am o leia' pythefnos eto, a mis Mehefin wedi ei gofnodi fel yr un cynhesaf ar record ers 1976, dyma rai ffeithiau am y tywydd diweddar a chynghorion ar sut i gadw'n ddiogel:
Image copyright Wales News Service Image caption Mae cannoedd o bobl yn heidio i Ynys y Barri dros yr haf
Bu Cymru Fyw yn holi Rhian Haf, cyflwynydd tywydd BBC Cymru, am rai ffeithiau am Haf 2018
Pam mai Porthmadog yw'r ardal boethaf yng Nghymru?
"Gan fod y gwynt yn chwythu o'r gogledd-ddwyrain ar hyn o bryd, Porthmadog yw'r man cynhesa, wrth i'r gwynt gael ei chwythu dros fynyddoedd Eryri, ac i lawr yr ochr arall pan ma'r aer yn cael ei gywasgu, yn sychu ac yn cynhesu fwyfwy. Y term am hyn yw effaith 'FOEHN'."
Oes na law ar ei ffordd?
"Ar wahân i ambell gawod ddydd Mercher neu ddydd Iau yr wythnos hon - ac ambell gawod o law taranau yr wythnos nesa', fydd hi'n dal yn sych weddill yr wythnos, ac wythnos nesa' hefyd, a'r tymheredd dal yn uwch na'r arfer. "
Pryd oedd hi mor boeth â hyn ddiwethaf?
"Y mis diwetha' oedd y mis Mehefin cynhesaf ar gofnod i Gymru a Gogledd Iwerddon. Ar gyfartaledd roedd y tymheredd yn 19.9C, fel ym mis Mehefin 1976, ac yn debyg i fis Mehefin 1940 pan roedd hi'n 20.6C ar gyfartaledd. "
Pam ein bod ni'n cael cyfnod mor hir o wres a sychder ar hyn o bryd?
"Y rheswm am y gwres a'r sychder yw'r gwasgedd uchel dros y Deyrnas Unedig. Mi fydd yn gwanhau rhywfaint ganol yr wythnos, neith alluogi rhai cawodydd i ddatblygu, ond ddiwedd yr wythnos mi fydd gwasgedd uchel arall yn sefydlu dros y wlad, sy'n golygu y bydd hi'n troi'n sych i ni gyd eto, ac yn cynhesu fwyfwy erbyn y penwythnos."
Beth am lefel y paill?
"Mae lefel y paill yn debygol o fod yn uchel am y pythefnos nesa'. Gwair a chwyn sy'n gyfrifol am glefyd y gwair ar hyn o bryd."
Beth am gryfder yr haul?
"Mae lefel yr UV yn uchel iawn ar hyn o bryd - mae'r haul ar ei gryfa' ar yr adeg yma o'r flwyddyn, felly mae'n ddoeth i osgoi'r heulwen yn gynnar yn y p'nawn; cario dŵr pan yn teithio, ac yn ystod digwyddiadau mawrion. "
Sut fydd y tywydd ar gyfer y Sioe Fawr a'r Eisteddfod Genedlaethol?!
"Mae hi'n anodd rhagweld y tywydd bron i dair wythnos o flaen llaw, ond does dim sôn y bydd y gwasgedd uchel yn symud oddi wrthon ni am sbel eto, er bod yna arwyddion y bydd y tywydd yn fwy ansefydlog ddiwedd mis Gorffennaf, efo gwynt o'r gorllewin, all ddod â glaw. "
Image caption Roedd y tywydd yn wlyb ac yn ansefydlog iawn adeg Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn yn 2017, ond daeth yr haul i wenu am ychydig.
Sut i gadw'n ddiogel yn yr haul?
Yfed digon o ddŵr
Osgoi bod allan yn haul cynnes y prynhawn
Gwisgo digon o eli haul rhag llosgi
Cau'r llenni i gadw'r tŷ yn oer
Sut i arbed dŵr?
Yn ôl Dŵr Cymru does dim problemau gyda ffynonellau dŵr ar hyn o bryd. Ond eu neges ydy i ddefnyddio cymaint o ddŵr yfed ag rydych ei angen, ond i beidio â'i wastraffu.
Dyma'u cyngor ar sut i arbed dŵr:
Diffodd y tap wrth olchi dannedd
Cymryd cawod yn lle bath
Mae'n bwysig i beidio â chwtogi ar faint o ddŵr rydych yn ei yfed, ond cadwch jwg o ddŵr yn yr oergell fel nad oes rhaid i chi redeg y tap mor hir am ddiod oer
Llenwch y peiriant golchi llestri a'i osod ar 'eco' neu arhoswch a golchi eich llestri i gyd ar un tro
Defnyddiwch gan dŵr yn hytrach na phibell ddŵr i ddyfrio eich planhigion a blodau. Mae dyfrio yn gynnar yn y bore neu'n hwyr yn y prynhawn yn lleihau anweddiad ac yn arbed dŵr.
Sut i edrych ar ôl anifeiliaid yn y tywydd poeth
Image copyright Iestyn Hughes Image caption Ci-sgodi rhag yr haul.
Mae RSPCA Cymru yn rhybuddio perchnogion anifeiliaid a ffermwyr i gymryd gofal o'u hanifeiliaid yn y tywydd poeth.
Dyma rai cynghorion ar sut i ofalu am anifeiliaid mewn tywydd poeth:


description: AS Aberconwy, Guto Bebb yn dweud fod ymddiswyddiadau diweddar o gabinet Llywodraeth y DU wedi cryfhau safle Theresa May.

title: Guto Bebb: Ymddiswyddiad Boris Johnson yn 'hunanol'

maintext:
Mae Theresa May wedi cael ei chryfhau yn sgil ymddiswyddiadau diweddar o gabinet Llywodraeth y DU, yn ôl AS o Gymru.
Fe ymddiswyddodd yr Ysgrifennydd Tramor Boris Johnson a'r Ysgrifennydd Brexit David Davis o ganlyniad i gynllun Brexit diweddaraf y prif weinidog.
Ond dywedodd Guto Bebb nad oedd yn credu bod her i arweinyddiaeth yn debygol o ddigwydd yn y dyfodol agos.
Yn ôl Mr Bebb, sy'n weinidog yn yr Adran Amddiffyn, mae nifer o ASau yn gweld ymddiswyddiad Mr Johnson fel "gweithred hunanol".
Daeth ymddiswyddiad Mr Johnson ychydig cyn i Mrs May drafod y cynllun Brexit newydd yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Llun.
Mae Jeremy Hunt bellach wedi cael ei benodi i'r swydd honno, gyda Dominic Raab yn cael ei benodi'n weinidog yn yr Adran Brexit, yn dilyn ymadawiad Mr Davis.
'Dim pleidlais diffyg hyder'
Wrth siarad ar raglen y Post Cyntaf ddydd Llun, dywedodd Mr Bebb nad oedd yn credu y bydd pleidlais diffyg hyder, a phetai un yn cael ei chynnal yna byddai Ms May yn "ennill yn gyfforddus".
Dywedodd AS Aberconwy bod ymddiswyddiad Mr Johnson yn cryfhau'r gefnogaeth sydd gan Ms May gan ASau Ceidwadol sydd eisiau delio â Brexit mewn ffordd "bragmataidd".
Mae Mr Bebb wedi beirniadu aelodau eraill o'r blaid yn ddiweddar am eu hagwedd tuag at y prif weinidog.
"Dwi'n meddwl bod penderfyniad Boris Johnson i ymddiswyddo yn weithred hunanol, a dwi'n meddwl fod yna ddicter tuag ato ymysg aelodau'r blaid," meddai.
"Roedd yna deimlad fod angen amddiffyn y prif weinidog rhag unigolyn sydd wedi gwneud penderfyniad er fudd ei hun."
Er hyn dywedodd fod rhai ar y meinciau cefn yn cydymdeimlo â Mr Davis, nid oherwydd eu bod nhw'n cytuno a'i safbwynt, ond oherwydd y gred iddo gael ei "wthio i'r ymylon yn y broses o wneud penderfyniadau".


description: Heddlu'r Gogledd yn arestio dau ddyn wedi lladrad arfog y tu allan i dŷ tafarn ym Mhorthaethwy, Ynys Môn ddydd Llun.

title: Arestio dau ddyn wedi lladrad arfog ar Ynys Môn


authors: Ibrahim Bbc

description: Kalluumaysatada magaalada Kismaayo ayaa markii ugu horeysay billaabay inay dhoofiyaan kalluunka ay ka soo jillaabtaan xeebaha magaalada.

title: Kismaayo oo kalluun u dhoofisa Kenya


description: Stori ramantus Jen a Howard Williams yn cwrdd yn yr Almaen

title: Y daith drên drwy'r Almaen ddaeth â chwpl o Gymru at ei gilydd