description: Elusen yn gobeithio gweld mwy o bodiau arbennig ar gyfer pobl ddigartref, er bod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod rhoi grant ychwanegol.

title: Podiau cysgu yn 'arf ddefnyddiol' i daclo digartrefedd

maintext:
Image caption Mae Llywodraeth Cymru wedi gwrthod rhoi grant i'r prosiect
Gallai podiau arbennig ar gyfer pobl ddigartref fod yn "arf ddefnyddiol" i roi cymorth i bobl yn cysgu ar y strydoedd, yn ôl un elusen ddigartrefedd.
Mae'r podiau yng Nghasnewydd yn darparu gofod symudol ac wedi'i ynysu i unigolion, gyda drws sydd angen cod i'w agor.
Dywedodd elusen The Wallich eu bod yn awyddus i weld mwy ohonynt, ond mae Llywodraeth Cymru wedi gwrthod cais y cynllun am grant.
Mae'r llywodraeth wedi dweud eu bod am fuddsoddi dros £30m i daclo digartrefedd dros ddwy flynedd.
Image caption Rhannodd Wayne Evelyn ei brofiad o fod yn ddigartref, gan ddweud y byddai wedi elwa o allu lletya mewn pod
Bu Wayne Evelyn, 39 oed, yn ddigartref ar ôl i'w berthynas chwalu 10 mlynedd yn ôl.
"Does 'na ddim diwedd i'r math o lefydd nes i gysgu," meddai.
"Roeddwn yn aros ar ddihun yn crwydro'r strydoedd. Roedd gyda fi ofn mynd i hostelau am fod pethau'n cael eu dwyn weithiau, a dydych chi ddim eisiau colli'r hyn sydd gennych - pan rydych yn ddigartref, mae'r hyn sydd gennych yn meddwl mwy fyth i chi."
Dywedodd Mr Evelyn ei fod wedi llwyddo i fynd i'w waith mewn siop fara, ond roedd y straen o fod yn ddigartref wedi arwain at wrthdaro rhyngddo ef a'r person roedd yn aros gyda nhw, ac fe gafodd ei garcharu wedi iddo gyfaddef i achosi niwed corfforol difrifol.
"Yr unig reswm ddigwyddodd e yw am fy mod i'n ddigartref - pe na bawn i'n ddigartref ni fyddwn wedi mynd i'r carchar."
'Teimlo'n ddiogel'
Mae Mr Evelyn hefyd wedi ei chael hi'n anodd delio gyda'i brofiad am ei fod yn dueddol o gael pyliau o orbryder, ac mae e bellach ar feddyginiaeth i reoli hynny.
Ychwanegodd y byddai'n sicr wedi defnyddio podiau i'r digartref petai'r fath beth yn bodoli ar y pryd.
"Os ydych mewn lle ble gallwch agor y drws a chau'r drws, rydych yn teimlo'n ddiogel."
Image caption Mae'r podiau wedi cael eu gwneud o bren a gwydr ffeibr, ac yn cynnwys gwely, toiled a lle i wefru ffôn symudol
Mae prosiect Amazing Grace Spaces yn chwilio am grantiau pellach, a dywedodd Stuart Johnson iddo gael ei ysbrydoli ar ôl gofyn i bobl ddigartref am eu hanghenion.
"Ein gobaith yw gweld pobl yn aros dros nos - i gyrraedd pobl sy'n ei chael hi'n anodd cymdeithasu, am eu bod wedi bod ar y strydoedd cyhyd," meddai.
"Gyda hyn, am fod angen cod arnynt i agor y drws, maen nhw'n gallu dychwelyd - maen nhw'n gallu ymddiried ynddoch chi, ac rydych chi'n gallu ymddiried ynddyn nhw a'u helpu nhw a gweld sut i symud ymlaen."
Camsyniadau am ddigartrefedd
Dywedodd Lindsay Cordery-Bruce, prif weithredwr The Wallich bod y podiau "yn sicr yn arf defnyddiol", gan ychwanegu y byddai'r elusen yn "croesawu" mwy ohonynt.
"Ond mae'n rhaid i'r gefnogaeth fod yn ei le er mwyn osgoi creu lle arall i bobl ddigartref deimlo wedi'u cau allan," meddai.
"Dwi'n meddwl bod 'na gamsyniadau am ddigartrefedd, gyda phobl yn meddwl ei fod yn ymwneud ag adeiladau, ond mewn gwirionedd, rydym yn siarad am bobl yn cael eu cau allan.
"Mae'r dystiolaeth i brofi hyn yn glir, mae'r cwbl am sut rydym yn ymwneud â pherson, yn hytrach na pha fath o ofod rydym yn cynnig iddynt."
"Sut rydym yn cyfarfod pobl yn eu hamgylchfyd eu hunain lle maen nhw'n gyfforddus, sut rydym yn mynd â'r gwasanaethau iddynt yw'r allwedd i ddatrys digartrefedd, yn hytrach na disgwyl i bobl ddefnyddio systemau cymhleth."
£1.34m ychwanegol
Dywedodd Llywodraeth Cymru: "Rydym am barhau i weithio gyda Chyngor Dinas Casnewydd a phartneriaid eraill i flaenoriaethu'r prosiectau mwyaf addas ac effeithiol i gefnogi pobl i symud oddi ar y strydoedd ac i gartrefi hirdymor."
Ddydd Mercher, cyhoeddodd y llywodraeth eu bod am roi £1.34m ychwanegol i daclo digartrefedd dros y gaeaf, sy'n cynnwys £25,000 i bob awdurdod lleol a mwy o gymorth i Gaerdydd, Wrecsam, Casnewydd ac Abertawe, gan eu bod yn bedwar ardal sydd gyda'r problemau digartrefedd mwyaf cymhleth.


description: Glaw trwm yn golygu gohirio'r gêm rhwng Casnewydd ac MK Dons yn yr Ail Adran.

title: Gohirio gêm Casnewydd ac MK Dons

fasttext_language: cy


description: Stori'r geni yn ôl doethion bach Ysgol Bro Hyddgen


description: Dim goliau ond pwynt oddi cartref i Wrecsam yn eu gêm gyntaf ers i'r clwb benodi Graham Barrow fel hyfforddwr parhaol.

title: Cynghrair Cenedlaethol Lloegr: Aldershot 0 - 0 Wrecsam


description: Golwg unigryw drwy luniau ar waith banc bwyd Caerfyrddin dros gyfnod y Nadolig

title: Lluniau: Bywyd mewn banc bwyd dros y Nadolig


description: Gwybodaeth na gofnodwyd yn unman arall yn y byd yn dod i'r amlwg mewn gwaith ymchwil.

title: Ymchwil yn dangos DNA unigryw gwiwerod coch


description: Fe gaeodd Tafarn y Cŵps y llynedd ond mae dyn busnes lleol yn bwriadu ail-agor y lle yn y flwyddyn newydd, ac ehangu ar y busnes.

title: Tafarn y Cŵps, Aberystwyth i ail-agor yn y flwyddyn newydd


description: Staff Cyngor Wrecsam yn cael eu cynghori i beidio â defnyddio gwasanaeth Google wrth gyfieithu, yn dilyn cwynion am safonau iaith.

title: Cyngor Wrecsam i wahardd defnydd o Google Translate


description: Mae disgwyl i Gyngor Ceredigion fwrw 'mlaen â chynlluniau i gau ysgolion cynradd Beulah, Trewen a Cilcennin.

title: Disgwyl cau tair ysgol gynradd yng Ngheredigion


description: Mae gwirfoddolwyr yn mynd ati mewn ffyrdd newydd i geisio atal y broblem, sy'n gwaethygu dros gyfnod y Nadolig.

title: Brwydro yn erbyn taflu gwastraff bwyd

maintext:
Image copyright FareShare Cymru Image caption Gwirfoddolwyr FareShare Cymru yng Nghaerdydd
Mae tua 400,000 tunnell o fwyd yn cael ei wastraffu mewn tai yng Nghymru pob blwyddyn, gyda'r ffigwr yn codi dros y Nadolig.
Mae hynny'n golygu bod rhaid meddwl am ffyrdd newydd o arbed bwyd rhag cael eu taflu'n ddiangen.
Oergelloedd Cymunedol, sy'n storio gweddillion bwyd, yw un o'r atebion yn ne a gorllewin Cymru.
Yn ogystal â sicrhau bod llai o fwydydd da yn mynd i'r bin, maen nhw'n helpu pobl sy'n llwgu.
"Mae myfyrwyr yn dod... neu bobl sydd wedi rhedeg allan o fudd-daliadau ac sydd methu bwydo eu plant," meddai Polly Wilson, sy'n gyfrifol am brosiect Oergell Gymunedol yng Nghaerdydd.
Mae hi'n pwysleisio bod y bwyd am ddim i unrhyw un sydd ei angen.
"Does neb yn sefyll yno yn eu barnu. Rydych chi'n cymryd yr hyn yr ydych ei eisiau a'r hyn sydd ei angen arnoch."
Rhoddion gan sioeau coginio
Mae'r oergell, sydd wedi'i leoli ger Canolfan Gymunedol Cathays yng Nghaerdydd, wedi'i staffio'n gyfan gwbl gan wirfoddolwyr.
Maen nhw'n tynnu bwyd o'r oergell sydd wedi mynd heibio'i ddyddiad gorau ac yn cofnodi beth sy'n mynd i mewn.
Daw'r bwyd yn bennaf gan archfarchnadoedd, ond maen nhw hefyd wedi cael rhoddion gan sioeau coginio oedd yn ffilmio yn yr ardal.
Image copyright Getty Images Image caption Cymhariaeth Nadoligaidd: Mae 636,000 o geirw'n pwyso'r un faint â swm y moron sydd wedi eu taflu ym mhob cartref yn y DU bob blwyddyn
FareShare ydy'r elusen sy'n cydlynu'r rhoddion bwyd.
Mae'r bwydydd yn dod mewn i warws ar gyrion Caerdydd bum diwrnod yr wythnos ac yna'n cael eu cofnodi gan 24 o wirfoddolwyr.
Yna mae'r elusen yn gweithio gyda chymunedau i ddosbarthu'r bwydydd.
Ond mae rhai perchnogion siopau yn edrych ar ffyrdd newydd o daclo'r broblem.
Mae apiau ffôn fel Too Good To Go ac Olio yn caniatáu cwsmeriaid i brynu bwyd sydd heb ei werthu gan gaffis a bwytai lleol am bris tipyn llai.
Dywedodd Neesha Ali, rheolwr siop frechdanau Dough yng Nghaerdydd, bod Too Good To Go wedi bod o ddefnydd mawr iddi.
"Mae'n helpu cryn dipyn ar fyfyrwyr," meddai.


description: Buddugoliaeth ysgubol i'r Gleision oddi cartref yn erbyn y Scarlets.

title: Pro14: Scarlets 5-34 Gleision


description: Arweinydd grŵp Llafur ar Gyngor Sir Gaerfyrddin yn galw am ymchwiliad ar ôl codi cwestiynau am broses gyfreithiol y prosiect.

title: Galw am ailedrych ar gynllun Pentref Llesiant Llanelli


description: Achos llofruddiaeth yn clywed bod mam wedi boddi ei merch bedair oed yn y bath cyn rhoi ei chorff ar dân yn yr ardd.

title: Mam 'wedi boddi a llosgi corff ei merch' bedair oed


description: Scarlets yn colli o drwch blewyn yn erbyn Ulster ar Barc y Scarlets - gan ddod â'u hymgyrch Ewropeaidd eleni fwy neu lai i ben.

title: Cwpan y Pencampwyr: Scarlets 24-25 Ulster


description: Un o wirfoddolwyr Pencampwriaeth Rolio Casgenni Cymru yn egluro rhywfaint o'r ffenomen sy'n perthyn i Ddinbych.

title: 'Rasys rolio casgenni yn debyg i Formula 1'


description: Dyfalwch pwy yw efeilliaid tramor y trefi a'r dinasoedd yma

title: Cwis: Ffrindiau dros y môr


description: Astudiaeth yn dweud bod yfwyr trwm yn fwy tebygol o fod yn dreisgar os oedden nhw wedi cael plentyndod anodd.

title: 'Profiadau plentyndod yn gallu arwain at drais domestig'


description: Yn ôl Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) roedd y gwastraff yn bygwth peryglu pobl lleol, yr amgylchedd a busnesau.

title: Abertawe: Clirio 31,000 tunnell o wastraff anghyfreithlon


description: Heddlu'r De yn cau rhan o Heol Eglwys Fair yng nghanol Caerdydd ar ôl i'r gwasanaethau brys gael eu galw i ddigwyddiad.

title: Heddlu'n cau stryd yng nghanol Caerdydd wedi digwyddiad


description: Y berfformwraig Gillian Elisa sy'n cael ei holi yr wythnos yma

title: Ateb y Galw: Y berfformwraig Gillian Elisa

maintext:
Image copyright Gillian Elisa
Y berfformwraig Gillian Elisa sy'n Ateb y Galw yr wythnos yma wedi iddi gael ei henwebu gan Shân Cothi yr wythnos diwethaf.
Beth ydi dy atgof cyntaf?
Edrych mas o'r pram yn fabi bach, a'r hood a'r fflap i fyny oherwydd roedd hi'n bwrw glaw ac roeddwn i'n teimlo'n saff iawn yn y pram!
Pwy oeddet ti'n ei ffansio pan yn iau?
Paul McCartney a Robert Redford.
Image copyright Getty Images Image caption Mae Robert Redford ar feddwl Gillian yn aml!
Beth oedd y digwyddiad a gododd y mwya' o gywilydd arnat ti erioed?
Johnny Tudor yn canu Delilah mewn clwb yn Llansawel nôl yn yr 80au, a finne'n mynd i fyny i'r llwyfan i fod yn Delilah. Ond ro'n i wedi cael gormod o siampên pinc a ddylwn i byth fod wedi 'neud e... er mor ddoniol oedd gweld fi'n neud shwd beth ar y pryd! Johnny, y pro gyda'i steil unigryw, yn cario 'mlaen i ganu a trial gwthio fi bant o'r llwyfan yr un pryd ac yn cadw ei urddas. Un o'r rhesymau nes i roi'r gorau i'r ddiod feddwol!
Pryd oedd y tro diwethaf i ti grïo?
Wedi llefen lot eleni ar ôl colli fy mrawd Alun blwyddyn yn ôl, a cholli Tincs fy nghi bach annwyl mewn damwain car, a dwi newydd roi fy nghath Musk i gysgu ar ôl 21 o flynyddoedd.
Bob tro ma' 'na golled yn y teulu, dwi'n llanw lan a ma'r atgofion o Mam a Dad, Alun, fy nwy fodryb a ffrindie agos sydd ddim gyda ni bellach yn llifo nôl. Falch i 'weud bod hyn yn lleihau gydag amser.
Oes gen ti unrhyw arferion drwg?
Tueddu i fynd i'r gwely'n hwyr!
Dy hoff le yng Nghymru a pham?
Llanbed. Fan'na fi'n cael y cysur a'r cariad.
Y noson orau i ti ei chael erioed?
Pan nes i chware rhan Grandma yn Billy Elliot fe lwyddodd fy mrawd Alun ddod i Lunden, er ei salwch, i aros 'da fi yn fy fflat a dod i weld fi'n perfformio ar noson San Steffan. Helpodd fy ffrind, Eluned Hawkins, fi i fynd ag Alun i'w sedd, ac fe gawsom 40 munud 'da Alun yn bwyta hufen iâ yn y stalls yn joio. Dim byd wedi amharu ar ei noson. Dyna'r Nadolig mwya' hapus dwi wedi cael ers yn ferch fach.
O archif Ateb y Galw:
Disgrifia dy hun mewn tri gair
Creadigol, cefnogol, positif.
Beth yw dy hoff lyfr neu ffilm?
Butch Cassidy and the Sundance Kid - 'na pryd gwmpes i mewn cariad 'da Robert Redford. A It's a Wonderful Life - ma'n 'neud fi deimlo'n hapus!
Byw neu farw, gyda phwy fyddet ti'n cael diod. Pam?
Robert Redford neu Liam Neeson - y ddau yn olygus a diddorol. Dwli arnyn nhw ar y sgrin fawr, ac mae'r ddau yn bersonoliaethau sydd yn apelio ata i.
Dyweda rywbeth amdanat ti dy hun nad oes yna lawer o bobl yn ei wybod.
Dwi'n gallu chwibanu'n uchel ofnadw pan dwi'n rhoi dau fys un llaw yn fy ngheg. Mae'r sŵn yn gallu mynd reit drwyddo chi. Bydden i'n dda iawn gyda chŵn defaid!
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais Efallai gall Aled Hughes gynnig gair o gyngor ar sut i hel defaid... neu efallai ddim!
Ar dy ddiwrnod olaf ar y blaned, beth fyddet ti'n ei wneud?
Rhannu pryd o fwyd ffein a chwtsho a chysgu gyda Cariad, fy nghi bach, a Treacle, fy nghath 16 oed.
Beth yw dy hoff gân a pham?
A horse with no name gan America a God only knows gan The Beach Boys. Byth yn blino clywed nhw.
Cwrs cyntaf, prif gwrs a phwdin - beth fyddai'r dewis?
Cwrs cyntaf: Asparagus gyda sôs arbennig o flasus (ond dim gormod).
Prif gwrs: Eog wedi ei goginio 'da lemwn a menyn a llysiau a reis brown neu datws.
Pwdin: Sorbet neu unrhyw fath o hufen iâ.
Syml a blasus.
Image copyright Francois Durand Image caption Mae Olivia de Havilland, yr actores, yn dal i edrych yn wych!
Petaset yn gallu bod yn rhywun arall am ddiwrnod, pwy fyddai fo/hi?
Olivia de Havilland, i ffindo mas beth yw'r gyfrinach i gadw'n urddasol mor hir - ma' hi'n 102!
Pwy sydd yn Ateb y Galw yr wythnos nesaf?
Aneirin Hughes


description: Mam o Rondda Cynon Taf wnaeth ladd ei merch wedi ei chael yn ddieuog o lofruddiaeth oherwydd gwallgofrwydd.

title: Mam yn ddieuog o lofruddio ei merch achos gwallgofrwydd


description: Dau ddyn wedi'u canfod yn euog o fasnachu pobl ar gyfer dibenion rhyw yn Wrecsam.

title: Euog o fasnachu pobl ar gyfer dibenion rhyw yn Wrecsam


description: Roedd Vincent Slater wedi gwadu cyhuddiadau o gam-drin tri phlentyn ond fe newidiodd ei ble wrth i'w achos fynd i'r llys.

title: Dedfrydu dyn i 25 mlynedd dan glo am gam-drin plant


description: Apêl Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu am wybodaeth wrth gyhoeddi enw menyw 93 oed fu farw wedi gwrthdrawiad â fan heddlu.

title: Apêl wedi gwrthdrawiad fan heddlu a laddodd menyw 93 oed


description: Gôl munud olaf gan Mike van der Hoorn yn sicrhau gêm gyfartal i Abertawe yn erbyn Wigan.

title: Y Bencampwriaeth: Abertawe 2-2 Wigan


description: Rheolwr Wrecsam yn cael gorchymyn i gadw draw o'r gêm fawr yn erbyn Casnewydd nos Sadwrn.

title: Ricketts: Cadwch draw meddai Wrecsam


description: Y cyfnod ar gyfer pleidleisio yn y ras i ddewis arweinydd nesaf Llafur Cymru bellach wedi dod i ben.

title: Y bleidlais ar gau yn ras arweinyddiaeth Llafur Cymru


description: Mae rhieni'n cael eu hannog i roi brechiad rhag y ffliw i'w plant er mwyn gwarchod yr henoed rhag yr haint.

title: Brechiad ffliw i blant i warchod yr henoed


description: Disgwyl i Aelodau Cynulliad gadarnhau Mark Drakeford fel prif weinidog nesaf Cymru mewn pleidlais yn y Senedd ddydd Mercher.

title: Disgwyl dewis Mark Drakeford fel prif weinidog nesaf Cymru


description: Mae cynllun i godi tai ar safle hen bwll glo wedi eu gwrthod oherwydd pryderon am adeilad cofestredig.

title: Gwrthod datblygiad tai ar safle pwll glo


description: Llywodraeth Cymru i gyflwyno'r cynllun i ddarparu gofal plant am ddim i blant tair a phedair oed yn gynt na'r disgwyl.

title: Gofal plant am ddim i rieni Cymru erbyn Ebrill 2019


description: Naw ymosodiad ar swyddogion Heddlu Gogledd Cymru dros y penwythnos, rhywbeth sy'n "annerbyniol" meddai'r llu.

title: Naw ymosodiad ar Heddlu'r Gogledd dros y penwythnos


description: Bedair blynedd ers dechrau trafod achub Siop Griffiths ym Mhenygroes, mae gobaith i adfywio'r adeilad yn 2019.

title: £400,000 i droi hen Siop Griffiths, Penygroes yn llety


description: Elusennau'n cwrdd â Chyngor Casnewydd i drafod pryderon ynghylch penderfyniad i dynnu'n ôl o wasanaeth i blant dall a byddar.

title: Trafod pryder am newid gwasanaeth i blant dall a byddar


description: Heddlu Gogledd Cymru'n ad-drefnu i wneud y gorau o'u "hadnoddau cyfyngedig" i ymdrin â throseddau newydd.

title: Heddlu'n recriwtio ditectifs i ddelio â 'throseddau cyfoes'


description: Caerdydd, Abertawe, Casnewydd a Wrecsam yn clywed eu tynged yn nhrydedd rownd Cwpan FA Lloegr.

title: Cwpan FA Lloegr: Gemau clybiau Cymru yn y drydedd rownd


description: Tri dyn wedi'u harestio wedi iddynt yrru'n fwriadol at fynedfa archfarchnad yn Llandysul, dwyn alcohol a llosgi'r car.

title: Arestio tri am yrru at fynedfa archfarchnad yn fwriadol

maintext:
Image copyright Google Image caption Cafodd car ei yrru'n fwriadol mewn i fynedfa'r archfarchnad oddeutu 06:00 fore San Steffan
Mae Heddlu Dyfed-Powys wedi cadarnhau bod tri dyn wedi'u harestio yn gysylltiedig â digwyddiad tu allan i archfarchnad yn Llandysul fore Mercher.
Cafodd car - a gredir i fod wedi ei ddwyn - ei yrru'n fwriadol at fynedfa archfarchnad CKs yn Pont-tyweli, ger Llandysul am oddeutu 06:00, a chafodd alcohol ei ddwyn o'r siop.
Cafodd y car yna ei ddarganfod wedi'i losgi yn ardal Pencader.
Yn dilyn ymholiadau, cafodd dyn 32 oed o Bencader, dyn 48 oed o Hwlffordd a dyn 47 oed o Aberdaugleddau eu harestio dan amheuaeth o fyrgleriaeth, cynnu tân yn fwriadol a chymryd cerbyd heb ganiatâd.
Maen nhw wedi'u cadw yn y ddalfa.
Mae'r heddlu hefyd yn awyddus i unrhyw un a welodd car lliw arian yn teithio yn ardal Llandysul a Phencader rhwng 06:00 a 8:00 ar fore'r 26 Rhagfyr, neu unrhyw ymddygiad amheus arall, i gysylltu gyda nhw.


description: Daeth cwsmer o hyd i gig oen Cymreig yn archfarchnad Morrisons nad oedd yn cynnwys baner Cymru na chwaith logo PGI.

title: Morrisons yn ymddiheuro dros labelu cig oen Cymreig

maintext:
Mae archfarchnad Morrisons wedi ymddiheuro am fethu ag arddangos y labeli priodol ar gig oen o Gymru.
Rhannodd un cwsmer - y ffotograffydd Emyr Young - lun o becyn cig oen Cymreig wedi ei frandio gyda baner Jac yr Undeb mewn archfarchnad yn Hwlffordd.
Daeth hefyd i'r amlwg nad oedd yna label PGI (Protected Geographic Indication) - sy'n statws arbennig wedi ei roi gan yr Undeb Ewropeaidd - ar rai cynnyrch, gan gynnwys cig oen a chig eidion Cymreig.
Ymddiheurodd Morrisons am gam-labelu'r cynnyrch penodol hwnnw yn eu siop yn Hwlffordd.
Yn dilyn y drafodaeth ar Taro'r Post ddydd Llun, cysylltodd siopwyr eraill a oedd wedi gweld labeli anghywir yn cael eu defnyddio ar gig Cymreig mewn archfarchnadoedd ledled y wlad.
Mae BBC Cymru wedi gofyn i Morrisons am sylw pellach.
Y gŵyn wreiddiol
Ar raglen Taro'r Post BBC Radio Cymru ddydd Llun, dywedodd Mr Young: "Dwi'n amau mod i 'di corddi'r dyfroedd, a dwi wedi derbyn lot o ymateb, rhai yn gas a rhai eraill yn gefnogol dros ben a lot yn dod o'r Alban 'fyd lle mae 'da nhw hashtag maen nhw'n defnyddio fan 'na: 'If it's a Jack put it Back'."
Er ei fod wedi teimlo'n "grac" yn wreiddiol, ychwanegodd Mr Young ei fod yn "hapus" gydag ymddiheuriad cyntaf Morrisons.
"Mae'n dangos pŵer Twitter yn hyn o beth ac mae'n dda gweld eu bod yn syrthio ar eu bai," meddai.
Ond sylwodd Rhys Llywelyn, Pennaeth Marchnata Hybu Cig Cymru, nad oedd y label yn cynnwys logo PGI.
Esboniodd Mr Llywelyn am bwysigrwydd y label PGI: "Be' mae'n 'neud yw talu sylw i'r ffaith bod gyda ni ddulliau cynhyrchu arbennig, dulliau arbennig traddodiadol, sy'n golygu bod yr Undeb Ewropeaidd wedi penderfynu rhoi statws PGI iddo fe."
Image copyright Emyr Young/Twitter
Mewn datganiad pellach, dywedodd Hybu Cig Cymru mai'r "manwerthwyr eu hunain sy'n gyfrifol am eu brandio a'u marchnata" a'u bod fel mudiad ond yn gallu annog archfarchnadoedd i ddefnyddio'r label PGI.
Mae'n rhaid defnyddio symbol yr Undeb Ewropeaidd ar gynnyrch sydd â statws PGI tra bod y Deyrnas Unedig yn rhan o'r undeb.
Yn ôl Mr Llywelyn, "eithriad" oedd y label cafodd ei ddarganfod gan Mr Young.
"Dwi'n derbyn eu hymddiheuriad nhw taw camgymeriad yw hwn," meddai. "Eithriad yw e, yn anaml iawn welwch chi'r fath yma o beth."
Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod wedi "ymrwymo i hyrwyddo'r brand PGI ar Gig Oen Cymreig ym mhob marchnad".
Brandio 'diog'
Ar raglen Taro'r Post ddydd Mawrth, fe alwodd Dewi Eirig, arbenigwr gwefannau cymdeithasol ac ymgynghorydd marchnata, y label yn enghraifft o frandio "diog".
Dywedodd Mr Eirig: "Be' sy' 'di digwydd dwi'n meddwl yw bod y person sy'n 'neud y gwaith brandio i'r cwmni yn ddiog a ddim wedi gwneud eu gwaith cartref yn ddigon da."
Ychwanegodd Mr Eirig bod defnyddio baner Cymru a labeli PGI yn hybu gwerthiant cynnyrch.
"Mae [Cig Cymru] yn gynnyrch o safon. 'Da ni'n gwybod bod cig oen Cymru ymhlith y gorau yn y byd - mae Hybu Cig Cymru yn hyrwyddo hynny - ac mae prynwyr o amgylch y byd yn prynu cig Cymru oherwydd y safon."


description: Noson siomedig i'r Scarlets a'r Gweilch yn Ewrop

title: Ulster yn curo'r Scarlets


description: Nifer yn dal i feirniadu penderfyniad Cyngor Gwynedd i ganiatáu cais i lety gwyliau ym Mhen Llŷn drwy ddirprwyaeth.

title: Cyngor Gwynedd wedi 'gor-ymestyn eu hawliau dirprwyedig'


authors:
Aled Scourfield
Gohebydd Bbc Cymru

description: Ffermwr o Gastell Newydd Emlyn a'i deulu yn ceisio codi £100,000 ar gyfer brwydr gyfreithiol am iawndal yn erbyn DEFRA.

title: Achos TB: Brwydr gyfreithiol ffermwr


description: Mae llys yng Nghaerdydd wedi gwrthod deiseb i ddirwyn Clwb Rygbi Castell-nedd i ben.

title: Gwrthod deiseb dirwyn i ben Clwb Rygbi Castell-nedd


description: Grŵp amgylcheddol yn cyhuddo Llywodraeth Cymru o achosi dinistr i gors warchodedig wrth asesu llwybr arfaethedig yr M4.

title: Cerbydau llywodraeth yn dinistrio cors wrth asesu tir M4


description: Dros 1,300 o bobl yn nofio ym môr oer Porthcawl fore Nadolig yn un o'r digwyddiadau mwyaf o'i fath yn y DU.

title: 1,300 yn nofio ym môr oer Porthcawl fore Nadolig


description: Aelod o garfan Cymru yn Euro 2016 yn Ffrainc yn dweud fod gan Ryan Giggs 'gyfle gwirioneddol' i arwain ei wlad i rowndiau terfynnol Ewro 2020.

title: 'Cyfle gwirioneddol i Gymru' gyrraedd Euro 2020

maintext:
Image copyright Getty Images Image caption Roedd Owain Fôn Williams yn rhan o garfan Cymru yn Euro 2016
Mae aelod o garfan Cymru yn Euro 2016 yn Ffrainc wedi dweud fod gan Ryan Giggs 'gyfle gwirioneddol' i arwain ei wlad i rowndiau terfynol Ewro 2020.
Yn ôl y golwr Owain Fôn Williams, mae'n bwysig i Gymru gael dechreuad da yn y grŵp i "osgoi rhoi eu hunain dan bwysau yn gynnar yn yr ymgyrch."
Daeth yr enwau allan o'r het fore Sul mewn seremoni yn Nulyn ac mae Cymru wedi'u gosod yn Grŵp E.
Bydd gemau yn erbyn Croatia, Slofacia, Hwngari ac Azerbaijan yn eu hwynebu rhwng Mawrth a Thachwedd 2019, gyda'r gemau ail gyfle wedyn ym Mawrth 2020.
'Llefydd anodd i fynd'
Dywedodd Owain Fôn Williams wrth BBC Cymru Fyw: "Mae Cymru wedi dod yn bell dros y pedair blynedd diwethaf ac mae ganddyn nhw gystal cyfle a neb i ddod allan o'r grŵp.
"Yn amlwg mae Croatia am fod yn galed. Dani'n gwybod am Slofacia ers i ni chwarae yn eu herbyn nhw yn Bordeaux ac felly dani'n gwybod ein bod yn gallu eu curo.
"Yr unig beth am y gwledydd yw eu bod nhw i gyd yn llefydd anodd iawn i fynd iddyn nhw.
"O ran Croatia a Slofacia, Mae'n gallu bod reit hostile yno ac mae cyrraedd Azerbaijan yn her gan ei fod o mor bell," meddai.
Image copyright Gary Pritchard Image caption Y tro diwethaf i Gary Pritchard fod yn Azerbaijan oedd i wylio Cymru yn chwarae yn Baku nol yn 2002
Bydd y timau syn gorffen yn y ddau safle uchaf yn y deg grŵp yn llwyddo i sicrhau eu lle yn y gystadleuaeth sy'n cael ei chynnal mewn 12 gwlad wahanol.
Un oedd yn edrych ymlaen at wed yr enwau yn dod allan o'r het oedd Gary Pritchard sydd wedi bod yn dilyn tîm Cymru dramor ers blynyddoedd.
"Os na neith Cymru lwyddo i ddod allan o'r grŵp yma yna fydda nhw ddim yn haeddu bod yn Euro 2020, "meddai.
"O ran y pêl-droed mae'n sicr yn grŵp allwn ni ddod allan ohoni, mi fysa ni wedi gallu wynebu prif ddetholion llawer cryfach na Croatia.
"Hefyd, roedd hi'n bwysig osgoi rhai o'r timoedd cryf sydd yn y potiau isaf fel Kosovo a Romania."
'Momentwm'
Ond wrth edrych ar y tripiau fydd yn wynebu'r cefnogwyr, roedd Mr Pritchard yn eithaf siomedig gan ei fod eisoes wedi ymweld â'r holl wledydd sydd yng ngrŵp E.
"Roeddwn i'n gobeithio am Estonia, Groeg neu Ynysoedd y Faroes, dwi wedi bod yn y gwleidydd yma i gyd o'r blaen, ond dwi dal i edrych ymlaen, meddai."
Wrth edrych ymlaen at ddechrau ymgyrch ragbrofol newydd, "mae angen cael dechreuad da er mwyn adeiladu momentwm", meddai Owain Fôn Williams.
"Dwi'n cofio ymgyrch Euro 2016 a'r pwysau oedd arnom ni i ennill oddi-cartref yn Andorra.
"Roedd y gwaith paratoi wedi'i wneud ac mi fase colli wedi bod yn ergyd i'r ymgyrch gyfan, mae hi mor bwysig i ennill eich gemau cartref a'r gemau cynnar hefyd," meddai.
Image caption Mae Tommie Collins yn edrych ymlaen at gael mynd i Bwdapest ac i Bratislava
Un arall fydd sy'n edrych ymlaen at yr ymgyrch ragbrofol yw Tommie Collins o Borthmadog.
"Dwi'n gobeithio chwarae'r timau gwanaf yn gyntaf, mi fysa Giggs dan bwysau mawr fel rheolwr os nad yw'r canlyniadau cynnar yn mynd ffordd Cymru," meddai.
"Er fy mod wedi bod yn y gwledydd yma i gyd, dwi'n edrych ymlaen cael ymweld â stadiymau newydd yn Budapest ac yn Bratislava.
"Rŵan mae'r gwaith caled yn dechrau, dwi'n edrych ymlaen at dripiau grêt i ddinasoedd grêt," meddai Mr Collins.
'Profiad yn bwysig'
Wrth edrych ymlaen at yr ymgyrch dywedodd Owain Fôn Williams fod profiad chwaraewyr profiadol Cymru am fod yn hanfodol i'w llwyddant.
"Mae'r gwledydd yn nwyrain Ewrop wastad yn gwybod sut i reoli gemau, mae hi am fod yn anodd i'r hogia ifanc sydd yn torri drwodd.
"Mae profiad chwaraewyr fel Ashley Williams, Joe Allen, Gareth Bale ac Aaron Ramsey am fod yn hynod bwysig yn y gemau yma.
"Mae rhaid i Gymru drin pob gem fel ffeinal, a dwi'n siŵr bydd yn dathlu erbyn y diwedd efo Cymru yn mynd drwodd," meddai.
Bydd rhestr o gemau Cymru yn cael eu cyhoeddi'n ddiweddarach.


description: Ymgyrchwyr yn galw am hyfforddiant gorfodol i sicrhau fod pobl gydag anableddau dysgu yn cael eu trin yn gywir mewn ysbytai.

title: Angen 'safon iechyd cyffredin' ar gyfer pobl gydag anableddau dysgu


authors:
Aled Ap Dafydd
Prif Ohebydd Newyddion

description: Newyddion 9 ar ddeall bod cwyn o aflonyddu wedi cael ei wneud yn erbyn Yr Athro John Hughes, sy'n ymddeol yn gynnar o'i swydd.

title: Honiad o 'aflonyddu' yn erbyn Is-ganghellor Prifysgol Bangor

maintext:
Image copyright Prifysgol Bangor Image caption Mae'r Athro John Hughes wedi bod yn is-ganghellor y brifysgol ers 2010
Mae Newyddion 9 wedi cael ar ddeall fod cwyn o aflonyddu wedi ei wneud yn erbyn Is-ganghellor Prifysgol Bangor.
Mae cyn-bartner Yr Athro John Hughes yn honni hefyd i'w gŵr newydd dderbyn neges a oedd yn "hiliol" ac yn "rhywiaethol" gan yr Is-ganghellor.
Bydd yr Athro Hughes yn gadael ei swydd ar ddiwedd y mis - yn gynt na'r disgwyl - ar ôl i rai aelodau staff dderbyn e-byst yr wythnos diwethaf gyda manylion honedig am ei fywyd personol.
Cafodd yr un e-byst eu hanfon ymlaen at y brifysgol 'nôl yn 2016.
Dywedodd y brifysgol bod "camau wedi'u cymryd ar y pryd" yn dilyn cwyn gan ei gyn-bartner Xinyu Wu ddwy flynedd yn ôl.
'10 mlynedd yn iau na ti'
Mae BBC Cymru wedi gweld yr e-byst gafodd eu hanfon ymlaen gan Ms Wu at rai aelodau o gyngor y brifysgol.
Mewn un neges at bartner newydd Ms Wu, o gyfrif LinkedIn yr Athro Hughes, mae'n ymddangos ei fod wedi ysgrifennu: "Da iawn mêt. Ges i ei hieuenctid a'i phrydferthwch, gei di ei menopos a'i henaint (wyt ti 'di gweld sut mae merched Tsieineaidd yn heneiddio!)"
Mae e-bost arall at Ms Wu, o gyfrif Prifysgol Bangor yr Athro Hughes, yn dangos llun o'r Is-ganghellor gyda'i bartner newydd gyda neges yn dweud: "10 mlynedd yn iau na ti."
Dywedodd Ms Wu wrth BBC Cymru bod y negeseuon "nid yn unig yn aflonyddu ond yn oedraniaethol, rhywiaethol a hiliol".
Yn ôl yr Athro Hughes roedd yr e-byst wedi eu "haddasu" ac fe ymddiheurodd am "unrhyw ofid neu bryder" oedd wedi ei achosi.
Image caption Roedd yr Athro Hughes wedi cyhoeddi'n wreiddiol y byddai'n ymddeol ar ddiwedd y flwyddyn academaidd hon
Mewn datganiad yr wythnos diwethaf, fe ddywedodd: "Mae'r negeseuon sydd ynghlwm â'r e-bost hwn, sy'n dyddio o 2016, wedi cael eu haddasu ac, er nad wyf am fynd i mewn i fanylion ynghylch yr hyn sy'n amlwg yn fater personol iawn, roeddwn am eich sicrhau nad yw'r negeseuon yr hyn y maen nhw'n ymddangos."
Nid yw'r Athro Hughes wedi ymateb i gwestiynau pellach gan BBC Cymru.
Ar ôl derbyn yr e-byst yn 2016, fe gwynodd Ms Wu i'r brifysgol am ymddygiad yr Athro Hughes, gan ddweud: "Mae'n ddrwg gen i am anfon yr e-bost hwn atoch chi, ond all rhywun plîs stopio'r Is-ganghellor rhag ein haflonyddu ni dro ar ôl tro a niweidio'r brifysgol."
Gan gyfeirio at y gŵyn, fe ddywedodd llefarydd ar ran y brifysgol bod y "mater wedi ei ddatrys" a bod "dim gohebiaeth wedi bod ers hynny".


description: Golwg unigryw trwy luniau ar waith y Bathdy Brenhinol, sy'n dathlu 50 mlynedd ers agor yn Llantrisant eleni.

title: Dathlu 50 mlynedd o wneud arian


description: Mae "Prydain a Siapan yn ymdrechu" i sicrhau llwyddiant cynllun Wylfa Newydd ar Ynys Môn, yn ôl cwmni Hitachi.

title: Cwmni Hitachi 'heb gefnu' ar gynllun Wylfa Newydd


description: Ni fydd Aelodau Cynulliad yn cynnal pleidlais ar ddyfodol ffordd liniaru'r M4 nes bod y Prif Weinidog nesaf wedi cael ei ethol.

title: Gohirio'r bleidlais yn y Senedd ar ffordd liniaru’r M4


description: Brwydyr menyw i ddatrys pôs ei phroblemau iechyd a'r ateb annisgwyl

title: Ymdopi â'r menopôs yn eich 40au

maintext:
Yn ddiweddar, bu rhaglen Yr Hanner Call ar BBC Radio Cymru'n trafod y menopôs gyda'r awdures Bethan Gwanas, Dr. Teleri Mair a Julie Howatson Broster.
Roedd Julie wedi profi'r menopôs yn gynharach na'r mwyafrif ac roedd darganfod y rheswm dros y newidiadau yn ei chorff a'i chymeriad yn daith hir a phoenus. Dyma'i hanes:
Roedd Mam yn dweud fod hi wedi mynd trwyddo fo a dim symptomau o gwbl... ambell i flush efallai, ond yr arwydd cyntaf cefais i fod rhywbeth yn digwydd oedd croen sych.
O'n ni byth 'di cael spots nag acne ond o'n ni wedi troi 40 a blwyddyn ar ôl hynny, nes i fynd i sgio a sylweddoli ar ôl dod nôl bod fy nghroen i lot yn fwy sych nag oedd o fel arfer. O'n i'n meddwl ar y pryd bo' fi ddim wedi yfed digon o ddŵr.
Ond wedyn wnaeth o gario 'mlaen a troi'n rosacea, sef cochni tros y bochau a dros y trwyn ac wedyn cododd ambell i sbotyn oedd yn edrych fel boils. O'n i'n meddwl falle fod o'n rhywbeth o'n i wedi'i fwyta, felly wnes i drio newid diet ond wnaeth o dal waethygu, tan yn y diwedd o'n i ar antibiotics ar gyfer acne.
Problemau'n tyfu
Wedyn newidodd ambell i beth arall. O'n i'n isel iawn yn fy hun, sydd ddim yn arferol o gwbl. Mae pawb sy'n nabod fi'n gwybod bo' fi byth 'di bod yn berson isel. Dwi'n llawn bywyd ac yn mwynhau bywyd ac yn dipyn o show off rîli...
O'n ni'n meddwl taw stress oedd o, ond o'n i heb sylweddoli bod fi ar rhyw fath o slippery slope. Oedd fy hyder wedi dechrau mynd ac o'n i'n teimlo'n reit paranoid.
Ar y pryd, o'n i'n rhedeg dau fusnes ac o'n ni'n dweud wrth fy hun, 'Julie, ti'n gwneud gormod', ac o'n i'n credu bod fi jest ddim yn medru ymdopi.
Ond ar un adeg, aeth pethau mor wael wnes i lwyddo i dwyllo fy hun bod fi'n marw o ganser. Erbyn hyn mae hynna'n swnio'n rhywbeth sili i ddweud, ond doedd 'gen i ddim syniad bod fi'n mynd drwy'r menopôs ac o'n i methu deall pam fod pethau'n newid cymaint.
Pob prawf yn glir
O'n i'n cael profion gwaed ac roedd rheini'n dweud fod pob dim yn iawn, so o'n i'n meddwl, gosh, mae'n rhaid bod fi naill ai'n mynd yn hollol bonkers, neu'n cychwyn efo depression neu rhywbeth.
O'n i'n gwybod fod rhywbeth ddim yn iawn a dyna pryd ddechreuais wneud ychydig o waith ymchwil ac amau'r menopôs, achos erbyn hynny roedd pob math o bethau wedi cychwyn digwydd i fy nghorff. Ges i bowel prolapse a vaginal prolapse a diwedd y stori oedd bod fi wedi gorfod cael hysterectomy gan bod fi wedi bod yn dioeddef o endometriosis - eto, heb i mi wybod.
Cyn i mi gael yr hysterectomy, ro'n i'n dioddef gyda fy ysgwyddau a fy nghefn a ges i frozen shoulder am rhyw flwyddyn. Yn y diwedd oedd rhaid i mi orffen gweithio achos o'n i'n methu gwneud reflexology a massage.
Dyna pryd gefais i brawf am athritis a rheumatoid athritis ac wrth gwrs ddaeth yn ôl yn glir. Felly roedd y menopôs wedi effeithio fy esgyrn a joints oherwydd y newid hormones mae'n debyg... ac roedd hynna'n sioc mawr.
Image caption Julie'n paratoi yn y stiwdio ar gyfer dweud ei hanes ar Yr Hanner Call ar BBC Radio Cymru
Cyfnod i wella
Ar ôl i mi gael yr hysterectomy, wnes i benderfynu cymryd blwyddyn i ffwrdd, er mwyn cael amser i nghorff wella a wnes i fynd yn hollol mad efo edrych ar fyw yn iach a deiet iach a gorffwyso pryd oedd angen.
Felly mi wnes i droi o mewn i rhywbeth positif gan bod fi wedi sylweddoli os na fyddwn i, yna fyddwn i ddim yn medru gweithio tan dwi'n tua 60.
Dwi'n amau fod hyn wedi digwydd yn gynnar i mi oherwydd stress... ar ôl siarad gyda lot o bobl eraill rwy'n gweld erbyn hyn bod 'na batrwm.
Mi wnes i droi o mewn i rhywbeth positif
Mae [menopôs cynnar] yn tueddu i ddigwydd i bobl sydd yn mynd drwy bethau fel colli rhywun yn eu bywydau neu cael sioc mawr teuluol, neu sioc oherwydd gwaith.
Fel dwi 'di dweud, o'n ni'n rhedeg dau fusnes ac yn gweithio pob math o oriau sili a dwi'n meddwl fod hyn wedi dechrau newid fy nghorff yn gyfan gwbl.
Does dim dwywaith bod o wedi effeithio ar y teulu hefyd, ac wrth edrych yn ôl at y cyfnod cyn i mi gael yr hysterectomy ac HRT, [hormone replacement therapy] mae fel edrych ar Julie hollol wahanol.
Ar yr adeg yma o'n ni'n mynd trwy uffern a roedd y teulu hefyd mae'n rhaid ond roedd fy ngŵr yn wych chwarae teg iddo.
Er mae un peth yn hynod annoying... 'da chi'n gwybod pan 'da chi'n cael eich period ac yn cael dadl mae'ch partner yn dweud...'Oh! Adeg y mis!', wel rwan mae'n beio'r menopôs.
Cofiwch dyna gyd sy'n rhaid i mi wneud yw rhoi'r stare 'ma arno, a mae'n sylweddoli bod o 'di mynd yn rhy bell!


description: Yr actores a chantores sydd hefyd yn athrawes yoga oedd gwestai penblwydd y bore

title: Tara Bethan


authors:
Dafydd Gwynn
Gohebydd Bbc Cymru

description: Cyngor Gwynedd yn mynnu i swyddogion cynllunio "ddelio'n briodol" â chais cynllunio dadleuol ar hen safle Plas Pistyll.

title: Dadlau'n parhau am gynllun tai gwyliau moethus Pen Llŷn


description: Y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn nodi am y tro cyntaf nifer y bobl ddigartref sydd wedi marw yng Nghymru a Lloegr.

title: 90 o bobl ddigartref wedi marw yng Nghymru ers 2013


description: Cyfle i bobl Nefyn gael ymweld unwaith eto â Thafarn Yr Heliwr, wrth i'r drysau ailagor am gyfnod ddydd Sadwrn.

title: Ymgyrch i ailagor tafarn ym Mhen Llŷn

maintext:
Image copyright Google Maps Image caption Mae Tafarn yr Heliwr wedi bod ar gau ers 2009
Mae grŵp cymunedol yn ffyddiog erbyn hyn y byddan nhw'n llwyddiannus wrth geisio ailagor drysau tafarn ym Mhen Llŷn er lles y gymuned leol.
Ar un adeg roedd Tafarn yr Heliwr yn lle llawn bwrlwm yng nghanol Nefyn, ond mae'r drysau wedi bod ynghau ers 2009.
Mae'r grŵp cydweithredol eisoes wedi llwyddo i brynu les yr adeilad ar ôl codi £85,000.
Bydd y dafarn y ail agor am dair awr ddydd Sadwrn er mwyn i bobl leol ymweld â'r lle a mynegi barn am ddyfodol yr adeilad a'r fenter.
Mae tua 500 o bobl wedi prynu cyfranddaliadau yn y fenter.
Erbyn hyn mae menter cydweithredol tebyg yng ngorllewin Cymru, Tafarn Sinc, wedi bod ar agor am flwyddyn, ac yn Eifionydd mae cynllun cydweithredol wedi ei lansio yn Llanystumdwy i ailagor Tafarn y Plu.
Dywedodd Elin Angharad Davies, ysgrifennydd a chyfarwyddwr Pwyllgor Tafarn yr Heliwr, y bydd dydd Sadwrn yn gyfle i bobl weld faint o waith sydd yna i'w wneud.
"A bydd o'n rhan o'r ymgynghoriad, mae'n gyfle i ddweud beth maen nhw am ei weld.
"Mae'n lle pwysig ar y Stryd Fawr, a bydd o yn dod â mwy o fywyd i'r Stryd Fawr a bydd busnesau eraill yn gweld budd o ddod i dref Nefyn.
"Mae'n gyfle i bobl rhoi eu barn a dylanwadu."
Mae'r pwyllgor nawr yn cynnal cyfnod o ymgynghori yn lleol cyn penderfynu ar y camau nesa.
Dywedodd Ms Davies y bu'n rhaid i'r grŵp lunio cynllun busnes cyn gallu gwneud yr apêl wreiddiol am gyfranddaliadau.
Ymhlith y syniadau yn y cynllun busnes roedd agor y dafarn fel caffi yn ystod y dydd a rhoi cwt cysgu neu bunkhouse ar lawr ucha'r adeilad.
Image caption Mae ymgyrch hefyd ar droed i ailagor Tafarn y Plu, Llanystumdwy
"Byddai caffi hefyd yn lle i bobl fynd yn ystod y dydd, ac yn lle i bobl sy'n teimlo yn unig i allu cyfarfod â phobl eraill," meddai Ms Davies.
Dywedodd nad ydynt wedi pennu dyddiad eto ar gyfer ailagor y dafarn yn barhaol.
"Mae yna lot o ystyriaethau, gan gynnwys be mae pobl am ei weld yn digwydd i'r adeilad, a pha fath o grantiau a chymhorthdal sy' ar gael."
Mae aelodau'r pwyllgor hefyd wedi ymweld â Tafarn Sinc yn Sir Benfro a Tafarn y Fic, Llithfaen sy'n dafarn gymunedol ers 30 o flynyddoedd.
"Roedd yna gyfle i ddysgu wrth ymweld â'r ddwy dafarn, a'r ddwy yn dweud eu bod yn barod i helpu, ac mae'n braf cael eu cefnogaeth. "


description: Alun Davies a Huw Irranca-Davies wedi colli eu lle yng nghabinet Llywodraeth Cymru, wrth i'r Prif Weinidog ddewis ei dîm gweinidogol.

title: Mark Drakeford yn diswyddo dau aelod o'r cabinet


description: Muhammadu Buhari agwaala kwuru unyaahụ n'Abuja na oge ịrụrụ ya ọrụ n'efu agafeela.

title: Buhari ekweela ndị nso ya nkwa ọhụrụ maka ntuliaka 2019


description: Gemwaith a darnau arian hanesyddol a ddaeth i'r fei yng ngogledd ddwyrain Cymru wedi cael eu dyfarnu'n drysor.

title: Gemwaith ac arian hanesyddol o ogledd Cymru yn drysor

maintext:
Image copyright Robin Maggs / Amgueddfa Cymru Image caption Y groes eurwaith arian ganoloesol o bentref Cwm
Mae gemwaith a darnau arian hanesyddol a ddaeth i'r fei yng ngogledd ddwyrain Cymru wedi cael eu dyfarnu'n drysor.
Cadarnhaodd Joanne Lees, dirprwy grwner yr ardal, bod 10 darganfyddiad yn dyddio o oes y Rhufeiniaid i'r canol oesoedd a thu hwnt, yn drysor.
Daeth y rhan fwyaf i'r golwg wrth ddefnyddio peiriannau darganfod metel - un o'r achosion hynny pan oedd y perchennog yn defnyddio'r offer am y tro cyntaf.
Mae rhai o amgueddfeydd yr ardal eisoes wedi dweud eu bod am brynu'r rhan fwyaf o'r darnau er mwyn eu cadw'n lleol, ond ni roddwyd amcangyfrif o'u gwerth.
Roedd Aled Roberts. a ddaeth o hyd i 15 o ddarnau arian Rhufeinig ar dir ger Llanynys, yn bresennol yn y cwest yn Rhuthun ddydd Iau, i glywed y dyfarniad.
Roedd allan am y tro cyntaf hefo clwb darganfod metel ym mis Medi 2016 pan ddaeth o hyd i'r darnau, sy'n dyddio o'r bedwaredd ganrif.
Daeth heliwr trysor arall, George Borrill, o hyd i groes eurwaith arian ganoloesol ym mhentref Cwm ger Dyserth, ym mis Awst 2016. Cred arbenigwyr ei bod yn dyddio o tua 1450 i 1500.
Y darganfyddiadau eraill:
Casgliad o geiniogau Rhufeinig o Sesswick, Wrecsam;
Modrwy fys arian ganoloesol o ardal yr Orsedd, Wrecsam;
Broetsh gylchog arian ganoloesol o Holt, Wrecsam;
Broetsh gylchog arian ganoloesol o Gilcain, Sir y Fflint;
Rhan o gelc o geiniogau canoloesol o Bronington, Wrecsam;
Modrwy fys aur ôl-ganoloesol o Abergele, Conwy;
Matrics sêl arian ôl-ganoloesol o Lanfair Dyffryn Clwyd, Sir Ddinbych;
Modrwy fys aur ôl-ganoloesol o Esclusham, Wrecsam.
Image copyright Amgueddfa Cymru Image caption Casgliad o ddarnau arian a ddaeth i'r golwg yn Bronington ger Wrecsam
Darganfuwyd casgliad o chwe cheiniog arian Rufeinig o'r ail ganrif, yn cynnwys darnau o oes yr Ymerawdwr Hadrian (OC 117-38), yn Sesswick, gan Andy Jones ar ddechrau 2018 a chafodd modrwy arian o ardal yr Orsedd, ger Wrecsam ei darganfod gan Ray Mitchell ym Mehefin 2014.
Dywed arbenigwyr o Amgueddfa Cymru mai modrwy ffyddlondeb yw hon, sy'n dyddio o ddiwedd y 14eg neu ddechrau'r 15fed ganrif.
Mae dwy law wedi'u plethu arni, yn arwydd o gyfeillgarwch neu gariad.
Darganfuwyd celc o geiniogau canoloesol gan Cliff Massey a Peter Walpole yn 2017 ger Bronington, Wrecsam.
Mae'n cynnwys un geiniog aur a 10 ceiniog arian o gyfnodau Edward I-III (1272-1377), a Harri V-VI (1413-61).
Arwydd o steil
Yn ôl Edward Besly, cymrawd ymchwil anrhydeddus yn Amgueddfa Cymru, mae'n debyg i'r ceiniogau gael eu gadael gyda'i gilydd tua diwedd y 1460au, o gwmpas cyfnod Rhyfeloedd y Rhosynnau.
Mae'r casgliad hwn o geiniogau yn ychwanegiad at gelc mwy o geiniogau a modrwy a ddarganfuwyd gan yr un bobl rhwng 2012 a 2014, ac sydd bellach yn rhan o gasgliadau Amgueddfa Wrecsam.
Daeth modrwy ffyddlondeb aur arall i'r fei yn Abergele ym mis Ebrill 2016. Yn ôl Dr Mark Redknap o Amgueddfa Cymru, mae hon yn dyddio o'r 17eg neu ddechrau'r 18fed ganrif.
Image copyright Amgueddfa Cymru Image caption Rhan o'r casgliad a ddarganfuwyd yn ardal Llanynys gan Aled Roberts
Wrth sôn am yr wyth darganfyddiad canoloesol ac ôl-ganoloesol, dywedodd Dr Redknap: "Mae rhai o'r trysorau hyn, fel y broetshys canoloesol, yn arwydd o steil, tra mae eitemau fel y modrwyau ffyddlondeb yn arwydd o deimladau personol dyfnion.
"Mae'r crogdlws arian o'r Cwm, Sir Ddinbych yn adlewyrchiad o'r galw am eitemau defosiynol bychan tua diwedd y canol oesoedd.
"Maent oll yn rhoi gwybodaeth newydd i ni ar eu defnydd a'u poblogrwydd yng Nghymru'r gorffennol."
Y bwriad yw y bydd nifer o'r gwrthrychau'n cael eu prynu gyda chymorth grant gan brosiect Hel Trysor; Hel Straeon, dan nawdd Cronfa Dreftadaeth y Loteri, wedi iddynt gael eu prisio'n annibynnol.
Bydd pob un ond un yn cael eu caffael gan amgueddfeydd achrededig yn y gogledd ddwyrain.
I gael eu hystyried yn drysor, mae'n rhaid i eitemau aur ac arian gynnwys o leiaf 10% o fetel gwerthfawr ac mae'n rhaid iddynt fod dros 300 mlwydd oed.


description: Teulu o Landysul yn parhau i fyw mewn carafán ers i lifogydd ddifrodi eu cartref ym mis Tachwedd.

title: Byw mewn carafán wedi llifogydd nôl ym mis Tachwedd


description: Mae oedolion yn troi at adeiladu setiau Lego i helpu ymlacio ac i ymdopi gyda straen

title: Nid chwarae plant yw ymlacio gyda Lego


description: Ffigyrau newydd yn dangos bod y Gwasanaeth Tân wedi gwario 80% o'u gwariant am y flwyddyn rhwng Gorffennaf ac Awst eleni.

title: Y gwasanaeth tân yn cyfrif eu colledion wedi deufis costus


description: Heddlu'r De yn cau ffordd yn Nhonypandy yn dilyn digwyddiad "difrifol" rhwng cerbyd a dynes fore Sul.

title: Digwyddiad 'difrifol' yn cau ffordd yn Nhonypandy