description: Ym mis Medi, yn y digwyddiad mwyaf o'i fath, bydd llu o adeiladau eiconig Cymru yn agor eu drysau i filoedd o ymwelwyr.

title: Agor drysau adeiladau eiconig Cymru i'r cyhoedd

maintext:
Image copyright Cadw Image caption Abaty Ystrad Fflur, Ceredigion
Ym mis Medi, bydd llu o adeiladau eiconig ar draws y wlad yn agor eu drysau i filoedd o ymwelwyr, yn y digwyddiad mwyaf o'i fath yng Nghymru,
Nod Drysau Agored, sy'n cael ei drefnu gan Cadw ar ran y Llywodraeth, yw cynnig cyfle i bobl fwynhau hanes a diwylliant Cymru, drwy gynnig tocynnau yn rhad ac am ddim i'r safleoedd treftadaeth yn ystod wythnos olaf Medi.
Ymhlith yr atyniadau a fydd yn cynnig mynediad am ddim i'r cyhoedd mae Abaty Ystrad Fflur yng Ngheredigion, Amgueddfa Syr Henry Jones yn sir Conwy, Castell Powis ger y Trallwng, Powys, cartref hanesyddol Arglwydd Faer Abertawe, a Neuadd Erddig yn Wrecsam.
Yn ôl Ken Skates, y Dirprwy Weinidog Diwylliant: "Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wneud diwylliant a threftadaeth Gymreig yn fwy hygyrch i bobl Cymru, ac mae gŵyl Drysau Agored, sy'n para am fis, yn llwyddo i wneud hyn."
Image caption Neuadd Erddig, Wrecsam
Image copyright Cadw Image caption Castell Powis, ger y Trallwng, Powys
Hefyd yn agor ei ddrysau ar 19 Medi fydd y Ganolfan Ddarlledu, pencadlys BBC Cymru, yn Llandaf, Caerdydd.
Bydd y rhai sy'n cael tocyn yn cael cyfle i ddysgu mwy am rai o'r rhaglenni sy'n cael eu creu yn y Ganolfan Ddarlledu, gan gynnwys Newyddion, Wales Today a Crimewatch, ac yn dysgu am y rhaglenni sy'n cael eu darlledu ar BBC Radio Cymru a BBC Radio Wales.
Mae Drysau Agored yn cael ei lansio yng nghartref Corfforaeth Talacharn - yr unig gorfforaeth yng Nghymru sy'n dal i weithredu system caeau agored.


description: Mae ymchwiliad gan BBC Cymru wedi darganfod bod yna risg i gyn filwyr sy'n dioddef o broblemau iechyd meddwl, gan gynnwys PTSD, yn deillio o un math o therapi sy'n cael ei defnyddio gan elusen Gymreig.

title: Pryder am therapi iechyd meddwl i gyn filwyr

maintext:
Image caption Dywedodd un cyn filwr bod y therapi wedi ei adael yn teimlo fel ei fod eisiau lladd ei hun
Mae ymchwiliad gan raglen Week In Week Out BBC Cymru wedi darganfod bod yna risg i gyn filwyr sy'n dioddef o broblemau iechyd meddwl, gan gynnwys PTSD, yn deillio o un math o therapi sy'n cael ei defnyddio gan elusen Gymreig.
Mae Healing the Wounds ym Mhorthcawl wedi cael cais i roi'r gorau i ddefnyddio Rhaglennu Niwro-ieithyddol (NLP), therapi sydd ddim yn cael ei reoleiddio nac wedi ei gymeradwyo ac sy'n gallu gwaethygu symptomau cleifion.
Ond mae Healing the Wounds yn dweud eu bod yn casglu data i brofi effeithiolrwydd y driniaeth.
'Diffyg tystiolaeth'
Mae rhai wedi mynd yn sâl iawn o ganlyniad i fynd yno ac maent wedi bod angen llawer o gefnogaeth gan y gwasanaeth iechyd ac elusennau cyn filwyr Dr Neil Kitchiner, Gwasanaeth Iechyd a Lles Cyn Filwyr Cymru
Dywedodd Dr Neil Kitchiner, pennaeth gwasanaeth Lles ac Iechyd Cyn Filwyr Cymru gyfan, wrth Week in Week Out nad oedd wedi gweld tystiolaeth o'r driniaeth yn gweithio.
"Does yr un ohonyn nhw wedi eu gwella cyn belled a wela' i, ar ôl tridiau o driniaeth," meddai.
"Mae rhai wedi mynd yn sâl iawn o ganlyniad i fynd yno ac maent wedi bod angen llawer o gefnogaeth gan y gwasanaeth iechyd ac elusennau cyn filwyr.
"Rydym wedi gofyn iddynt roi'r gorau iddi.
"Rydym wedi dangos y dystiolaeth o'r gwasanaeth iechyd ac o ganllawiau'r Sefydliad Cenedlaethol Rhagoriaeth mewn Iechyd a Gofal (NICE), rydym wedi rhannu ein pryderon gyda nhw ond eto maen nhw'n parhau i weithredu yn y modd maen nhw."
Cafodd Healing the Wounds ei sefydlu gan Kevin a Carol Richards, o Ben-y-bont ar Ogwr, ac mae wedi codi bron i £500,000 dros y tair blynedd ddiwetha'.
Maent yn mynnu eu bod yn cynnig therapi amgen sy'n ddiogel ac effeithiol i gyn filwyr.
'Teimlo'n waeth'
Ond ar y rhaglen, mae rhai yn disgrifio sut yr oeddynt yn teimlo'n waeth ar ôl cwrs preswyl am dridiau, pan oedd cyn filwyr yn cael eu hanfon i westy dros nos.
Dywedodd un bod y therapi wedi gwneud iddo feddwl am ladd ei hun.
"Fe wnes i ddeuddydd llawn ac ar y trydydd fe wnes i adael a daeth fy ngwraig i'm casglu," meddai'r cyn filwr.
"Pan ddaeth hi drwy'r drysau, roedd yn rhyddhad mawr, roeddwn i'n teimlo'n waeth na phan es i mewn i Healing the Wounds gynta'."
Anfonodd Week In Week Out gyn filwr yno'n gudd i weld beth oedd yn cael ei gynnig.
Dywedodd y cyn filwr, sydd ddim yn diodde' o PTSD ond a ddisgrifiodd rai o'r symptomau, fod Carol Richards wedi dweud wrtho yn ystod y therapi iddi gymryd ond 20 munud i helpu un milwr a oedd wedi gweld nifer o'i gyd-filwyr yn cael eu lladd.
Doedd dim ymgais wedi'i wneud i gysylltu â meddyg teulu'r cyn filwr cudd i holi am ei iechyd corfforol na meddyliol cyn iddo ddechrau'r driniaeth.
'Gallai fod yn beryglus'
Meddai'r Athro Neil Greenberg, cyd-gyfarwyddwr y Ganolfan Academaidd ar gyfer Iechyd Meddwl ym maes Amddiffyn yng Ngholeg Kings, Llundain:
"Os yw'r grŵp yma sydd ddim â chymwysterau meddygol ac sydd ddim yn gwybod hanes cyfan triniaeth person, gan nad ydy hynny ganddyn nhw, gallai hynny achosi rhai problemau real, gallai fod yn eitha' peryglus."
Dywedodd Healing the Wounds eu bod yn casglu data i brofi bod eu triniaeth yn effeithiol, ond yn ôl yr Athro Greenberg, os nad oes hap-brofion gyda rheolydd (randomised controlled trials) yn cael eu cynnal, does dim modd ei sefydlu fel triniaeth addas ar gyfer PTSD.
Ychwanegodd: "Dyw NLP ddim wedi cael ei archwilio trwy dreialon gwyddonol priodol i ddangos ei fod yn gweithio.
"Y pwynt allweddol yw, hyd yn oed os yw rhywun yn teimlo'n dda ar ddiwedd sesiwn, does yna ddim gwarant y byddan nhw'n teimlo'n dda yn y dyfodol.
"Ac o ystyried ein bod yn gwybod bod gan therapïau seicolegol y potensial i niweidio mae angen i ni wneud y treialon hynny."
Bydd y rhaglen hefyd yn datgelu bod rheoleiddwyr wedi ymchwilio i gymwysterau un person a oedd yn cael ei ddisgrifio'n gamarweiniol fel seicolegydd clinigol a pharafeddyg tra'n helpu cyn filwyr ar ran yr elusen.
Yn ôl John Yandle, o Flaenafon, doedd Healing the Wounds ddim wedi gwirio ei gymwysterau cyn iddo ddechrau cwnsela pobl â PTSD a oedd wedi troi at yr elusen am gymorth.
Mae'r Cyngor Proffesiynau Iechyd a Gofal (HCPC), sy'n plismona'r defnydd priodol o deitlau swydd gan gynnwys parafeddyg neu seicolegydd clinigol, wedi gorchymyn iddo beidio â defnyddio'r teitlau yn y dyfodol.
Mae Mr Yandle, sydd yn meddu ar gymwysterau cwnsela, yn gwadu iddo gamarwain pobl yn fwriadol ac yn dweud bod yr elusen wedi gwneud camgymeriad trwy gyfeirio ato fel parafeddyg ar eu gwefan.
System reoleiddio
Gan nad oes unrhyw reoleiddio gall unrhyw un sefydlu eu hunain fel ymarferydd NLP a does neb yn monitro ansawdd eu gwaith felly mae hynny'n dod â'r posibilrwydd o risg i unrhyw un sy'n chwilio am y math yna o wasanaethau Darren Millar AC, Cadeirydd, grŵp trawsbleidiol y cynulliad ar y Lluoedd Arfog
Mae Darren Millar, cadeirydd grŵp trawsbleidiol y Cynulliad ar y Lluoedd Arfog, yn galw am wella'r modd y mae elusennau sy'n cynnig gwasanaethau iechyd meddwl i gyn filwyr yn cael eu rheoleiddio.
Meddai: "Gan nad oes unrhyw reoleiddio gall unrhyw un sefydlu eu hunain fel ymarferydd NLP a does neb yn monitro ansawdd eu gwaith felly mae hynny'n gosod risgiau posib yn y maes i unrhyw un sy'n cael mynediad i'r math yna o wasanaethau."
"Yr hyn rydym ni angen yw trefniadau priodol ar gyfer goruchwylio ansawdd y gwaith sy'n cael ei wneud gan unrhyw elusen sy'n rhoi cefnogaeth i gyn filwyr.
"Yr hyn sy'n bwysig yw mesur y canlyniadau pan fo unrhyw sefydliad yn cynnig y math hwn o wasanaeth i weld a yw'n gwneud gwahaniaeth go iawn ym mywydau'r bobl sy'n cysylltu â nhw."
Mae'r Comisiwn Elusennau wedi cadarnhau eu bod yn ymchwilio i Healing the Wounds a'i gysylltiadau gyda mudiad 'Forces Aid Foundation', a sefydlwyd gan Kevin Richards ac sy'n cael ei ddisgrifio'n gamarweiniol fel elusen ar y wefan.
Diolchodd Mr Richards y rhaglen am dynnu sylw at y camgymeriad a dywedodd y byddai'n addasu'r wefan.
Mae Llywodraeth Cymru'n dweud eu bod wedi gwario £500,000 ar Wasanaeth Iechyd a Lles Cyn Filwyr Cymru gyfan.
Ychwanegodd llefarydd ar eu rhan: "Rydym yn glir y dylai unrhyw gorff sy'n cynnig triniaeth ar gyfer unrhyw gyflwr sicrhau eu bod yn cydymffurfio â chanllawiau sydd wedi eu seilio ar dystiolaeth.
"Mae hwn yn amod i'r gwasanaeth iechyd ond yn ddisgwyliedig ar gyfer arfer da yn fwy cyffredinol."
Bydd rhaglen Week In Week Out i'w gweld ar BBC One Wales nos Fawrth, Hydref 22, am 10:35yh.

fasttext_language: cy


description: Heddlu arfog wedi eu galw i dŷ yn Heol Dŵr yng nghanol Caerfyrddin, ac mae nifer o'r strydoedd cyfagos wedi eu cau.

title: Galw heddlu arfog i Heol Dŵr yng Nghaerfyrddin


description: Barnwr yn rhybuddio perchennog bws ei bod o bosib yn wynebu cyfnod o garchar ar ôl i fachgen 13 oed syrthio oddi ar fws.

title: Damwain traffordd: Perchennog yn euog


description: Gwerth miloedd o bunnau o ddifrod i ganolfan prosiect gweilch y Dyfi wedi i rywun dorri i mewn yn gynnar fore Llun.

title: Difrod i brosiect gweilch y Dyfi


description: Pwyllgor o ASau yn erbyn codi pris tocynnau trên yn ystod yr oriau brig.

title: Dim newid i docynnau trên yn oriau brig

maintext:
Image copyright PA Image caption Mae tocynnau yn ddrutach rhwng 7am a 10am a rhwng 4pm a 5pm
Mae pwyllgor o Aelodau Seneddol wedi dweud na ddylid cyflwyno newidiadau i brisiau tocynnau trên yn ystod yr oriau brig.
Mae tocynnau eisoes yn ddrutach rhwng 7am a 10am a rhwng 4pm a 5pm ond mae yna awgrym y dylid cyflwyno amrywiaethau pellach mewn ymgais i geisio rheoli nifer y teithwyr yn ystod yr oriau hynny.
Ond yn ôl adroddiad y Pwyllgor Dethol Seneddol ar Drafnidiaeth, fe fyddai hynny yn dreth ar gymudwyr sy'n gorfod teithio ar drenau yn ystod adegau prysur, nifer o'r rheiny ar gyflogau isel.
Mae Llywodraeth San Steffan yn cynnal adolygiad o brisiau tocynnau sydd i fod i gael ei gwblhau erbyn mis Mai mewn ymdrech i leihau cyfraniad trethdalwyr at gost cynnal gwasanaethau trên.
Dywedodd y Gweinidog Trafnidiaeth Simon Burns y byddai angen i unrhyw newidiadau a gyflwynir o ganlyniad i'r adolygiad fod yn rhai "cytbwys a theg".
Ar y Post Cyntaf dywedodd yr Athro Stuart Cole o Ganolfan Ymchwil Trafnidiaeth Cymru, Prifysgol Morgannwg, fod prisiau uwch yn ystod yr oriau brig yn debyg o barhau a hynny am nad yw Llywodraeth San Steffan am gynyddu cyfraniad y trethdalwyr tuag at gost rhedeg gwasanaethau trên ar hyn o bryd.


description: Axmed Cabdi Sheekh Maxamed (Ilkacase) wuxuu 1986 ku dhashay magaalada Garbo ee gobolka Fiiq. Jaamacadda Diri-dhabe ayuu ka baxay 2012, isagoo bartay dhaqaalaha iyo istaatistikada. 2017 ayuu shahaadada darajada labaad ee maaraynta masiibooyinka ka qaatay jaamacadda Bahir Dar.

title: Taariikh nololeedka madaxweynaha DDSI oo kooban


description: Y lluniau gorau o'r Maes a'r Pafiliwn ar ail ddiwrnod yr Eisteddfod // Check out today's pictures from the Eisteddfod

title: Lluniau'r Steddfod: Dydd Sul // Sunday's picture round-up from the Eisteddfod

maintext:
Dyma rhai o'r golygfeydd o Fae Caerdydd ar ail ddiwrnod Eisteddfod Genedlaethol 2018. Cofiwch bod newyddion, canlyniadau, uchafbwyntiau a fideo byw o'r Pafiliwn yn ein hadran arbennig ar Cymru Fyw.
All the best pictures from the second day of the National Eisteddfod in Cardiff Bay. You can watch live video from the pavilion with English commentary, and see highlights and results on our Eisteddfod website.
Image caption Pawb ar eu traed! Roedd 'na gynulleidfa dda a chanu cryf yn y Gymanfa Ganu yn y Pafiliwn fore Sul // The Gymanfa Ganu got the Eisteddfod underway at the Wales Millennium Centre's Donald Gordon theatre on Sunday morning.
Image caption Sofia o'r Bontfaen yn cyfarfod ei harwr, Cadi y môr-leidr. // Shiver my timbers! Sofia welcomes ashore a real-life pirate!
Image caption Côr Ysgol Glanaethwy yn cael cyfle i ymarfer dan gysgod to y Senedd. // Côr Ysgol Glanaethwy practise their routine in the shadow of the Senedd.
Image caption Efeilliaid, Srivik a Nivik (4 oed) o Gaerdydd yn mwynhau hufen ia gyda Mam a Dad. // A tasty ice cream treat for twins Srivik and Nivik.
Image caption Awyr las a'r tymheredd yn uchel! Roedd hi'n ddiwrnod gwych o haf yn y Bae. // Blue sky and blazing sun as temperatures soared in Cardiff Bay.
Image caption Roedd CF1 yn un o naw côr wnaeth godi to'r Pafiliwn yng nghystadleuaeth cyntaf y dydd. // The first competition of the day saw nine amazing choirs take to the main stage including Côr CF1, from Cardiff.
Image caption Hattie, dwy oed o Gaerdydd, yn mwynhau ei Eisteddfod cyntaf erioed ar 'sgwydda' ei thad, Chris. // Hattie enjoying her first trip to the Eisteddfod - and it's a great view from dad Chris's shoulders.
Image copyright bbc Image caption Mae'n rhaid dod o hyd i lefydd anarfeol i ymarfer weithiau. Dyma Adran Bro Taf yn ymarfer canu tu allan i'r Ganolfan Red Dragon. // An unusual setting for a practice session, outside the Red Dragon Centre.
Image caption Mae hi wir yn 'Steddfod yn y Ddinas' gyda Geraint Jarman yn cadw llygaid ar bethau. // Geraint Jarman, the "father of Welsh rock", keeps a close eye on all the goings-on.
Hefyd o ddiddordeb // Also of interest:


description: BBC Cymru yn deall fod menter radio gymunedol yn y gorllewin yn anhebygol o gydfynd â thri maen prawf gafodd eu gosod gan y corff rheoleiddio, Ofcom.

title: Radio Beca: Dyfodol ansicr?


title: Catrin Dafydd yn ennill Coron yr Eisteddfod Genedlaethol

maintext:
Catrin Dafydd yw enillydd Coron Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018.
Yn wreiddiol o Waelod y Garth, graddiodd yn Aberystwyth lle'r oedd hi'n Llywydd UMCA o 2003-2004. Erbyn hyn mae 'n byw yng Nghaerdydd, ac yn aelod o dîm ysgrifennu Pobol y Cwm.
Cafwyd 42 casgliad o gerddi eu cyflwyno yn y gystadleuaeth. Tasg y beirdd oedd cyflwyno casgliad o gerddi heb fod mewn cynghanedd gyflawn, ac heb fod dros 250 o linellau, ar y testun 'Olion'.
Y beirniaid oedd y cyn-Archdderwydd Christine James, Ifor ap Glyn a Damian Walford Davies.
Llwyddodd 14 o feirdd i gyrraedd dosbarth cyntaf o leiaf un o'r beirniaid, gyda'r tri beirniad yn gytun bod pump yn cyrraedd brig y gystadleuaeth eleni.
Image copyright Eisteddfod Genedlaethol Cymru
Wrth draddodi'r feirniadaeth dywedodd Christine James: "Er nad oeddem fel beirniaid yn gwbl unfryd ynghylch safle pob bardd yn y gystadleuaeth, roeddem yn bur gytun o'r cychwyn ynghylch y goreuon.
Ac er bod "pob un hefyd yn syrthio'n brin o'i safonau uchaf ei hunan ar brydiau", roedd y beirniaid hefyd yn gytun bod tri o'r pump yn deilwng o'r Goron eleni, gyda chasgliad 'Yma' yn dod i'r brig o drwch blewyn.
Casgliad 'amserol ac apelgar'
Ychwanegodd Christine James: "Cymreictod 'cymysg' Trelluest (Grangetown) - yr ardal sydd am yr afon â safle'r Eisteddfod eleni - yw testun y casgliad hwn. Ynddo, fe'n cyflwynir trwy gyfres o fonologau dramatig i gymuned o gymeriadau a osodwyd ar 'fap' o strydoedd lleol.
"Gall 'Yma' ganu'n dyner, ond hefyd â'i dafod-yn-y-boch, fel yn y gerdd 'Jentrifficeshyn', sy'n codi cwestiynau dilys ynghylch beth yn union sy'n digwydd pan fydd Cymry Cymraeg yn 'coloneiddio' rhan o'r ddinas.
Image caption Dyma Eisteddfod olaf Geraint Llifon fel Archdderwydd
"Dyma gasgliad amserol ac apelgar o obeithiol gan fardd sy'n lladmerydd huawdl dros Gymreictod cymysg, byrlymus y brifddinas."
Awdur a bardd
Mae Catrin Dafydd yn awdur pum nofel, gyda'r diweddaraf, Gwales, yn ennill Wobr Ffuglen cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn eleni.
Bu'n olygydd ar gylchgrawn Tu Chwith a Dim Lol ac yn 2011, roedd ymhlith y beirdd a sefydlodd nosweithiau annibynnol Bragdy'r Beirdd.
Image caption Wrth draddodi'r feirniadaeth dywedodd Christine James fod y beirniaid yn bur gytun o'r cychwyn ynghylch y goreuon yn y gystadleuaeth
Yn dilyn y seremoni fe fydd yn paratoi ar gyfer y 'Siwper Stomp' ar lwyfan y Pafiliwn nos Lun, lle bydd yn perfformio gyda gweddill criw'r Bragdy.
Yn Llyfrgell Ganolog Caerdydd y cyfansoddwyd talp helaeth o'r cerddi, ac mae Catrin yn ddiolchgar i'w chariad, Dyfed, am y sgyrsiau, y chwerthin ac am ei hannog i ddal ati gyda cherddi'r Goron yn ystod misoedd oer y gaeaf.
Coron yr Eisteddfod
Cafodd y Goron ei rhoi gan Brifysgol Caerdydd gyda'r enillydd yn derbyn £750 yn rhoddedig gan Manon Rhys a Jim Parc Nest - dau sydd wedi ennill y gystadleuaeth yn y gorffenol.
Laura Thomas o Gastell-nedd oedd yn gyfrifol am ddylunio'r Goron, gan dreulio 400 awr ar y gwaith. Mae hi'n adnabyddus am ei defnydd o waith parquet lle mae'n gosod argaenau pren mewn arian pur.
Mae'r Goron yn cynnwys dros 600 o argaenau chweochrog, pob un wedi cael ei ychwanegu â llaw.
Y tro diwethaf i'r brifwyl gael ei chynnal yn y brifddinas enillwyd y Goron gan Hywel Meilyr Griffiths, Siôn Eirian enillodd y Goron yn Eisteddfod Caerdydd 1978 ac ym mhrifwyl y brifddinas yn 1960 fe enillwyd y goron gan W J Gruffydd (Elerydd).


description: Mae mam wedi rhoi teyrnged i'w mab "ardderchog" wnaeth farw ar ôl disgyn o glogwyn gyda'i gariad yn ne Cymru.

title: Teyrnged i fab fu farw yn Southerndown


description: Un o ddarlithwyr Prifysgol Bangor mewn cyflwr difrifol mewn ysbyty yng Ngwlad Thai.

title: Prifysgol Bangor: Darlithydd mewn coma yng Ngwlad Thai


authors:
Arwyn Jones
Gohebydd Addysg Bbc Cymru

description: Ar y cyfan, mae disgyblion TGAU Cymru wedi llwyddo i gau y bwlch gyda gweddill Prydain.

title: Canlyniadau TGAU: Cymru'n cau'r bwlch gyda gweddill Prydain


description: Heddlu'r Gogledd yn cadarnhau bod Bwlch yr Oernant wedi ailagor wedi i gerbyd adael y ffordd ddydd Mawrth.

title: Gwrthdrawiad: Bwlch yr Oernant wedi ailagor


description: Canlyniadau'r cystadlaethau a chlipiau'r enillwyr // Full results round-up and video clips of the winners

title: Canlyniadau'r wythnos yn llawn a chlipiau fideo // Results round-up and clips

maintext:
Y canlyniadau yn llawn o holl gystadlaethau Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 gan gynnwys prif seremonïau'r wythnos a chlipiau fideo.
Full results of all the competitions at the National Eisteddfod of Wales 2018, including the week's main ceremonies and video clips.
Canlyniadau Dydd Sul 5 Awst // Results for Sunday 5 August
Canlyniadau Dydd Sadwrn 4 Awst // Results for Saturday 4 August


description: Cefnogwyr mudiad iaith yn cychwyn ympryd 24 awr er mwyn tynnu sylw at alwad i wella'r Bil Cynllunio cyn pleidlais yn y Cynulliad.

title: Ympryd mudiad iaith 'i wella'r Bil Cynllunio'


description: Madaxweyne Donald Trump ayaa wuxuu sheegay wararka ugu badan ee isaga ku saabsan eoo laga daalacdo Google iney yihiin kuwa saameyn xun u geysto.

title: Trump oo furka ku tuuray Google


description: Tua 100 o bobl yn mynychu cyfarfod cyhoeddus yn Llannefydd i drafod cynlluniau dadleol i osod degau o beilonau yn Nyffryn Clwyd.

title: Pryder am beilonau


description: Pennaeth S4C yn dweud er gwaethaf toriadau yn eu cyllid mae ymrwymiad y sianel i symud eu pencadlys i Gaerfryddin "mor gryf ag erioed".

title: S4C: Ymrwymiad i symud pencadlys 'mor gryf ag erioed'


description: Y lluniau gorau o'r Maes ar ddiwrnod cyntaf yr Eisteddfod // Check out today's pictures from the Eisteddfod

title: Lluniau'r Steddfod: Dydd Sadwrn // Saturday's pictures from the Eisteddfod

maintext:
Y lluniau gorau o ddiwrnod agoriadol yr Eisteddfod Genedlaethol ym Mae Caerdydd.
Gallwch weld y newyddion diweddaraf o'r Maes yn ein hadran arbennig ar Cymru Fyw.
All the best pictures from the opening day of the National Eisteddfod in Cardiff Bay. You can catch up with the day's news and highlights on our special Eisteddfod website.
Image caption Mae rhai pobl yn llwyddo i dwyllo disgyrchiant ar Faes y Brifwyl // Somehow you can cheat gravity on the Maes
Image caption Yr Eglwys Norwyaidd, gyda'r dociau yn y cefndir a Chaffi Maes B gerllaw // The Norwegian Church with the docks in the background and Caffi Maes B nearby
Image caption Syr Bryn Terfel yn perfformio yn y gyngerdd agoriadol neithiwr yng Nghanolfan y Mileniwm // Sir Bryn Terfel performed in last nights opening concert
Image caption Bant â'r cart! // It can be a bit difficult getting things around
Image caption Mae fel 'Who's Who' 'ma...Huw Stephens a Jason Mohammad yn rhannu jôc ar y Maes // Local boys made good... DJ Huw Stephens and Jason Mohammad share a laugh on the Maes
Image caption Paratoi'n feddylion i ddawnsio gwerin yn y bar Gwyrdd // Folk dancer contemplates his future
Image caption Aha! Dyna sut mae'n gwneud e! // Aha! So that's how he did it!
Image caption Paned fach cyn cystadlu? // Quick coffee?
Image caption Os chi'n llwyddo i gyrraedd y llwyfan, mae'n bwysig sefyll mas o'r dorf // If you are successful and reach the stage, it's important you stand out from the crowd
Image caption Ffan mwya'r Eisteddfod? // The Eisteddfod certainly has its fans
Image caption Wnes i anghofio gosod y fideo! // I forgot to set the Betamax!
Image caption Arweinydd seindorf arian Dyffryn Nantlle... yn arwain // The conductor of Dyffryn Nantlle silver band... conducts
Hefyd o ddiddordeb:


description: Everton yn dathlu yn y Liberty wedi gôl hwyr gan y dyn ifanc Ross Barkley.

title: Abertawe 1-2 Everton


description: Yn Llys y Goron Caernarfon mae dyn wedi ei garcharu am 12 mlynedd am herwgipio.

title: Carchar am 12 mlynedd am herwgipio dyn


description: Dynes wedi marw yn dilyn gwrthdrawiad ar slipffordd yr M4 ger Abertawe.

title: Dynes wedi marw wedi gwrthdrawiad ar yr M4 ger Abertawe


description: Llywodraeth Cymru'n "cytuno" â chyn-bennaeth Bwrdd yr Iaith Gymraeg mai dim ond gweithredu ar lefel leol all achub yr iaith.

title: 'Dim ond hybu lleol all sicrhau dyfodol y Gymraeg'


description: Nid yw heddluoedd Cymru mewn sefyllfa i gynnig cefnogaeth i ferched sy'n diodde' troseddau 'enw da,' yn ôl adroddiad newydd.

title: Troseddau merched: Heddlu ddim yn barod


description: Y gwasanaethau brys yn delio gyda thân mewn seler adeilad ar Stryd Y Llyn yng nghanol Caernarfon.

title: Diffoddwyr yn delio â thân mewn adeilad yng Nghaernarfon


description: Toulon yn trechu tîm Scarlets wedi'i daro gan anafiadau yng Nghwpan Pencampwyr Ewrop.

title: Scarlets 3-26 Toulon


authors:
Vaughan Roderick
Golygydd Materion Cymreig Y Bbc

description: Mae'n ymddangos i mi felly bod dyddiau David Cameron fel Prif Weinidog yn prysur dynnu i ben beth bynnag yw canlyniad y refferndwm.

title: Poni welwch chwi hynt y gwynt a'r glaw?

maintext:
Pan oeddwn i'n grwt roedd y teulu yn cadw ieir yn yr ardd gefn a'n nhasg i oedd eu bwydo a chasglu'r wyau. Gwynfor oedd enw'r ceiliog a Harriet, Jemima a Georgia oedd ei gymheiriaid. Cewch chi weithio mas ar ôl pwy yr oedd y dofednod wedi eu henwi - ond efallai bod hi'n help i chi wybod taw casglu llofnodion gwleidyddion oedd fy hobi ar y pryd!
Chwi gasglwch o hynny fy mod wedi bod â dileit mewn gwleidyddiaeth ers i mi fod yn fach a does yr un digwyddiad gwleidyddol wedi methu ac ennyn fy niddordeb ers hynny. Roedd hyd yn oed y pleidleisiau sych ar y Sul a refferendwm y bleidlais amgen yn ddigon i hela 'nghalon i rasio.
Nid hwn. Dim y tro yma. Rwyf wedi diflasu'n llwyr, wedi cael digon, llond bol o'r peth.
Cyfeirio ydw i at y refferendwm Ewropeaidd, wrth gwrs, ond yn fwy arbennig at denor y ddau ymgyrch - dwy domen o negyddiaeth sy'n cystadlu â'i gilydd i godi braw a darogan gwae.
Mewn un ystyr roedd hynny'n anorfod. O safbwynt yr ochr 'aros' mae'r rheiny sydd a'u calonnau'n cyflymu o glywed bariau agoriadol 'An die Freude' eisoes yn eu cornel. Pa werth sy 'na mewn gwastraffu'ch anadl ar y rheiny sydd eisoes yn addoli Jean Monnet?
Yn yr un modd byddai chwarae 'Rule Brittania' ar yr uchelseinydd a chwifio baner San Siôr yn dwyn fawr o elw i'r ochor 'gadael'. Mae'r rheiny sy'n hoffi pethau felly wedi hen benderfynu yn lle y bydd eu croes.
Rydym yn byw mewn byd o fwganod a chorachod felly, un lle mae afanc ym mhob llyn a bwnshi ym mhob cors a'r unig fordd i fod yn ddiogel yw trwy bleidleisio dros... wel, penderfynwch chi.
Nawr mae i hyn oll oblygiadau hir dymor beth bynnag yw canlyniad y refferendwm. Pa ochor bynnag sy'n ennill mae hi bron yn anorfod y bydd cyfran sylweddol o'u gwrthwynebwyr o'r farn bod y bleidlais wedi ei thwgyd ac nad yw'r mater mewn gwirionedd wedi eu setlo.
Mae'n ymddangos i mi felly bod dyddiau David Cameron fel Prif Weinidog yn prysur dynnu i ben beth bynnag yw'r canlyniad mewn pythefnos. O golli, does fawr o amheuaeth gen i y byddai'n rhaid iddo ymddiswyddo o fewn wythnosau os nad dyddiau i'r canlyniad. Pe bai'r etholwyr yn pleidleisio dros aros ar y llaw arall fe fyddai carfan o rebeliaid Ceidwadol yn ei gwneud hi bron yn amhosib iddo lywodraethu.
Enoch Powell oedd yn gyfrifol am y wireb bod gyrfa pob gwleidydd yn diweddu mewn methiant ond mae 'na rywbeth Wagneraidd bron yn y götterdämmerung sy'n disgwyl David Cameron a'r eironi yw ei fod wedi dwyn y cyfan ar ei ben ei hun.


description: Cymru Fyw yn manylu ar y cwest i farwolaeth tri milwr ym Mannau Brycheiniog, wedi i'r crwner ddyfarnu rheithfarn naratif.

title: Cwest SAS: Penllanw chwe mis o hyfforddi


description: BBC Cymru yn cyhoeddi y bydd Proms yn y Parc y BBC yn cael eu cynnal ym Mae Colwyn eleni am y tro cyntaf.

title: Proms yn y Parc yn teithio i Fae Colwyn eleni


description: Batio gwych Hamish Rutherford yn rhwystro Morgannwg rhag cael pumed fuddugoliaeth yn yr Ail Adran.

title: Rutherford yn rhwystro Morgannwg rhag ennill


description: Cwmni adfer plastig yn creu 30 o swyddi, o bosib yn cyflogi 80 ymhen tair blynedd.

title: Cwmni plastig yn creu 30 o swyddi

maintext:
Image caption Gallai'r cwmni gyflogi 80 ymhen tair blynedd
Bydd cwmni newydd sy'n adfer plastig yn creu 30 o swyddi ac o bosib yn cyflogi 80 ymhen tair blynedd.
Mae Viridis Plastics wedi dweud eu bod am sefydlu un o'r busnesau adfer plastig mwyaf yn y pedair gwlad ar ôl iddo brynu asedau cwmni arall o'r enw Plastics Sorting yn y Coed Duon.
Dywedodd y cwmni y byddai'r cyfleuster yn agor ym mis Mehefin a'u bod wedi dechrau recriwtio staff.
Bydd Viridis yn allforio cynnyrch i Ffrainc, yr Almaen a'r Iwerddon ar y cychwyn.
100,000 troedfedd sgwâr
Roedd Plastics Sorting wedi sefydlu canolfan 100,000 o droedfeddi sgwâr er mwyn didoli a phuro deunyddiau plastig yn y Coed Duon yn 2007.
Roedd deunydd gwastraff fel poteli plastig yn cael eu hailgylchu ond aeth y cwmni i ddwylo'r gweinyddwyr a chollwyd 30 o swyddi.
Mae Viridis Plastics UK, is-gwmni Grŵp Viridis Plastics o'r Iwerddon, yn cael cyllid ad-daladwy oddi wrth Lywodraeth Cymru fel bod modd caffael asedau a chyfarpar Plastic Sorting a'u cadw yng Nghymru.
'Potensial'
Dywedodd y Gweinidog Busnes Edwina Hart: "Drwy gefnogi'r buddsoddiad, rydym yn creu cyfle i sefydlu busnes cynaliadwy ac mae potensial hefyd i'r cwmni ehangu gan ddod â manteision economaidd a swyddi i Gymru.
"Yn y sector ynni ac amgylcheddol mae'r cwmni hwn yn gweithredu, un o'r sectorau y mae Llywodraeth Cymru yn eu blaenoriaethu am fod yma botensial ar gyfer twf.
"Mae'n dda iawn gen i glywed am gynlluniau hirdymor y busnes hwn."
'Hirdymor'
Dywedodd Gregg Twomey, Rheolwr Gyfarwyddwr Viridis Plastics Group: "Rydym wedi ymrwymo i fuddsoddiad mawr a hirdymor yn y prosiect hwn.
"Y safle yn y Coed Duon yw'r unig gyfleuster ailgylchu o'r fath yng Nghymru a'r un mwyaf yng ngorllewin y DU."
Ychwanegodd eu bod eisoes wedi derbyn archebion sylweddol am 20,000 o dunelli o PET (Polyethylene terephthalate) ac maen nhw'n disgwyl cyrraedd eu lefel gynhyrchu lawn o fewn 18 mis.


description: Torri menyw'n rhydd o'i cherbyd oherwydd damwain rhwng saith gerbyd am 5.20pm.

title: Damwain: Torri menyw'n rhydd


description: gwag - -

title: Ngôi Sao


description: xu 10 xu hướng hot - -

title: xu 10 xu hướng hot


description: xu huo - -

title: Ngôi Sao


description: Nộm xu hào - -

title: Nộm xu hào


description: Y cyn-Weinidog Ceidwadol yn cefnogi ymgyrch i'r cyhoedd gael pleidlais ar unrhyw gytundeb Brexit.

title: Guto Bebb yn galw am refferendwm arall


description: Criwiau ffilm wedi eu gweld yng Nghwmaman yn cynhyrchu rhan o gyfres nesaf y ddrama deledu boblogaidd.

title: Ail-greu trychineb Aberfan ar gyfer drama The Crown


description: Dani Rowe yw'r unig gynrychiolydd o Gymru ym Mhencampwriaeth Seiclo Ffordd y Byd ar ôl i Geraint Thomas gael ei orffwys.

title: Geraint Thomas ddim yn rhan o dîm seiclo ffordd Prydain


description: Dwy chwaer o Ddinbych yn darganfod fod bag aur Art Deco oedd bron â chael ei roi yn y bin yn werth miloedd o bunnau.

title: Achub bag aur gwerth miloedd o bunnau rhag mynd i'r bin


description: Samariaid Cymru'n cyhoeddi manylion pecyn i helpu rheolwyr a staff ymateb yn well i argyfyngau iechyd meddwl yn y gweithle.

title: Pecyn Samariaid Cymru i sicrhau tosturi yn y gweithle

maintext:
Image copyright PA
Ar Ddiwrnod Atal Hunanladdiad y Byd mae Samariaid Cymru wedi cyhoeddi manylion pecyn cymorth newydd i weithleoedd yng Nghymru.
Mae'r pecyn yn cynnig awgrymiadau i staff ar sut i wrando'n well a gwybod beth i wneud pan fo cydweithiwr yn cael argyfwng iechyd meddwl.
Dywedodd llefarydd ar ran Samariaid Cymru eu bod am "bwysleisio pwysigrwydd trin gweithwyr sy'n mynd trwy gyfnod anodd gyda thosturi".
Bwriad 'Gweithio gyda Thosturi - Pecyn Cymorth i Gymru' yw hybu diwylliant lle mae gan bobl hyder i ofyn am help, ac i roi help i eraill pan fo angen.
Mae yna ymdrechion hefyd i gael gwared ag unrhyw stigma sydd ynghlwm wrth iechyd meddwl.
Dywedodd llefarydd: "Ry'n i gyd yn dioddef trallod emosiynol ar ryw adeg yn ein bywydau ac mae gan un ym mhob pedwar ohonom iechyd meddwl gwael, felly dylem ddefnyddio'r profiadau hyn i ymdrin â phobl â thosturi."
Pobl di-waith yn teimlo'n isel
Wrth lawnsio'r pecyn cymorth mae'r Samariaid hefyd yn cyhoeddi canlyniadau gwaith ymchwil sy'n dangos bod cyfraddau hunanladdiad ddwywaith i deirgwaith yn uwch mewn ardaloedd difreintiedig.
Mae'r ymchwil yn dangos fod pobl sy'n ddi-waith ddwywaith i deirgwaith yn fwy tebygol o farw trwy hunanladdiad na phobl sydd mewn gwaith.
Mae'n nodi hefyd bod risg ymddygiad hunanladdol yn cynyddu pan fo unigolyn yn wynebu digwyddiadau negyddol mewn bywyd, gan gynnwys tor-perthynas a theimlo'n unig o fewn cymdeithas, neu'n wynebu stigma, trallod emosiynol neu iechyd meddwl gwael.
Mwy yn lladd eu hunain
Dywedodd cadeirydd Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau y Cynulliad, John Griffiths AC ei fod yn cefnogi'r pecyn cymorth gan obeithio" y bydd yn helpu llawer o weithleoedd i ddeall pwysigrwydd tosturi yn eu bywydau gwaith dyddiol.
"Mae hunanladdiad yn fater o bwys ym maes iechyd y cyhoedd," dywedodd. "Mae'r ffaith fod Samariaid Cymru'n profi y gall tlodi fod yn ffactor cyfrannol o bwys yn dangos bod arnom angen strategaeth tlodi trosfwaol yng Nghymru i helpu'r nifer cynyddol o unigolion sy'n cael trafferth i ymdopi."
Image copyright Thinkstock Image caption Mae ffigyrau diweddar yn dangos bod hunanladdiad ar gynnydd
Mae ffigyrau newydd yn dangos fod mwy o achosion o hunanladdiad wedi eu cofnodi yng Nghymru yn 2017 - 360 o'i gymharu â 322 yn 2016.
Dywedodd cyfarwyddwr gweithredol y Samariaid yng Nghymru, Sarah Stone: "Gwyddom fod hunanladdiad ac anghydraddoldeb yn gysylltiedig. Mae ein hymchwil wedi canfod bod ardaloedd â mwy o amddifadedd economaidd gymdeithasol yn tueddu i fod â chyfraddau hunanladdiad uwch.
"Yng Nghymru, mae bron chwarter y boblogaeth yn byw mewn tlodi a gwyddom fod yr amgylchiadau hyn yn cynyddu'r risg o fod mewn trallod emosiynol.
"Rydym wedi llunio'r pecyn cymorth hwn i helpu gweithleoedd, o ganolfannau gwaith i fanciau, i weithredu'n fwy tosturiol wrth ymdrin â chwsmeriaid neu gleientiaid sy'n mynd trwy galedi."
Rhif ffôn gwasanaeth Cymraeg di-dâl y Samariaid yw 0808 164 0123.


description: Gwyddonwyr Prifysgol Abertawe'n datblygu ffordd newydd o droi gwastraff plastig yn hydrogen sydd â'r potensial i redeg ceir.

title: Datblygu gwastraff plastig all redeg ceir hydrogen


authors:
Sian Elin Dafydd
Newyddion Bbc Cymru

description: Mae galw am well darpariaeth cyfrwng Cymraeg i blant a thystion bregus wrth iddyn nhw fynd drwy'r system cyfiawnder.

title: Angen gwell darpariaeth Gymraeg i blant a thystion bregus


description: Beth sydd yn eich atig chi?

title: Gitâr yn y to: Talp o hanes cerddoriaeth Gymraeg... yn yr atig


authors:
Aled Ap Dafydd
Gohebydd Gwleidyddol Bbc Cymru

description: Leanne Wood yn dweud nad yw'r tir canol yng ngwleidyddiaeth Cymru 'yn fan atyniadol' a'i bod wedi'i synnu bod yna her i'w harweinyddiaeth.

title: Leanne Wood: 'Tir canol ddim yn atyniadol'

maintext:
Image caption Dywed Leanne Wood nad yw ei gwrthwynebwyr wedi ei herio ar faterion polisi
Dyw'r tir canol yng ngwleidyddiaeth Cymru ddim yn fan atyniadol i fod ynddo, medd arweinydd Plaid Cymru.
Wrth siarad â Newyddion9 dywedodd Leanne Wood ei bod wedi'i synnu bod yna her i'w harweinyddiaeth gan Adam Price a Rhun ap Iorwerth.
Dywedodd Ms Wood: "Mae'r tir canol yng Nghymru yn cael ei ddal gan Lafur a phan mae pobl yn siarad â fi am ddod yn fwy canolog dwi'n meddwl am y Democratiaid Rhyddfrydol a Tony Blair.
"Dyw e ddim yn fan atyniadol i fod ynddo ac mae'n fan poblog."
Cyflwynodd y ddau ymgeisydd arall eu henwau am yr arweinyddiaeth oriau cyn oedd disgwyl i'r enwebiadau ddod i law ym mis Gorffennaf.
'Synnu bod her'
Pan ofynnwyd i Ms Wood a oedd hi wedi'i synnu fod yna her i'w harweinyddiaeth, dywedodd Ms Wood: "Mae'r rhan fwyaf o heriau yn seiliedig ar wleidyddiaeth a pholisi ac felly mae'n debyg fy mod i wedi cael fy synnu."
Wrth gael ei holi am ba bolisïau roedd eu gwrthwynebwyr yn anghytuno â nhw dywedodd AC Rhondda ac arweinydd Plaid Cymru ers 2012: "Does neb erioed wedi dweud wrthyf fod y polisïau sydd gennym o fewn y blaid yn rhai problematig.
Image copyright Plaid Cymru Image caption Mae Adam Price a Rhun ap Iorwerth yn herio Leanne Wood am arweinyddiaeth Plaid Cymru
"Felly mi fyddwn yn herio unrhyw un i ddweud sut rwyf wedi cyfeirio'r blaid i gyfeiriad arbennig.
"Cyn belled â dwi'n gwybod does yna ddim anhapusrwydd am ein rhaglen - rhaglen waith a gafodd ei rhoi at ei gilydd gan Adam Price cyn yr etholiad."
'Dim cytundeb'
Dywedodd Leanne Wood ymhellach "ei bod hi'n bosib" y bydd Mr Price a Mr ap Iorwerth yn dod i gytundeb â'r Ceidwadwyr wedi etholiad 2021.
Ychwanegodd: "Os yw pobl yn fodlon pleidleisio ar gyfer ymgeisydd a fyddai'n Brif Weinidog Plaid Cymru fel y gwnaethon nhw o'r blaen neu os ydynt yn fodlon pleidleisio dros ein rhaglen mewn llywodraeth neu ein cyllideb - yna dwi'n fwy na bodlon i dderbyn y pleidleisiau.
"Mi fydd y pleidleisiau hynny yn cael eu cymryd ar delerau Plaid Cymru ac nid wrth wrth lunio cytundebau, yn enwedig gyda'r Ceidwadwyr."
Bydd y canlyniad yn cael ei gyhoeddi ar Fedi 28.


description: Yr heddlu yn apelio am wybodaeth wedi i berson farw mewn gwrthdrawiad ger Bwlch Nant y Garth yn Sir Ddinbych.

title: Gwrthdrawiad angeuol yn Sir Ddinbych


description: Buddugoliaeth i'r Gweilch yn Stadiwm Liberty yn erbyn Caeredin yn y Pro 14.

title: Pro 14: Gweilch 17-13 Caeredin


description: Dyn o Wynedd gollodd ei bartner i ganser wedi galw ar Lywodraeth Prydain i newid eu polisi o wrthod taliadau i gynnal plant cyplau sydd heb briodi ar ôl i un rhiant farw.

title: Galw i newid polisi lwfans rhieni gweddw


description: Ni ddylai Cyngor Gwynedd gau unrhyw ganolfan ailgylchu mewn ymdrech i arbed arian, yn ôl adroddiad.

title: Cyngor Gwynedd: Dim newid i safleoedd ailgylchu


description: Llywodraeth Cymru i dderbyn £23.5m yn ychwanegol yn dilyn penderfyniad adran addysg Llywodraeth y DU i roi codiad cyflog i athrawon yng Nghymru a Lloegr.

title: San Steffan i dalu codiad cyflog athrawon


description: Y Dreigiau yn parhau yn yr ail safle ar ôl buddugoliaeth gyfforddus ar y Cae Ras.

title: Y Gynghrair Genedlaethol: Wrecsam 4-0 Ebbsfleet


description: Undeb yn mynegi pryderon bod system 'fethedig' yn cyfyngu ar nifer y cleifion y gall deintyddion eu trin dan y GIG.

title: Rhai'n teithio hyd at 90 milltir am ofal deintydd GIG


description: Llanc 17 oed o Sir Gaerfyrddin yn cael ei ddedfrydu i garchar am oes am lofruddio ei lysfam.

title: Carchar am oes i lanc 17 oed am lofruddio ei lysfam

maintext:
Image copyright Heddlu Dyfed-Powys Image caption Cafodd Rueben Brathwaite ei garcharu am isafswm o 15 mlynedd
Mae bachgen 17 oed o Sir Gaerfyrddin wedi cael ei ddedfrydu i garchar am oes am lofruddio ei lysfam.
Fe wnaeth Rueben Brathwaite ymosod ar Fiona Scourfield, 54 oed, gyda bwyell a chleddyf 'Samurai' ar fferm Broadmoor ger Talacharn ym mis Mawrth.
Dywedodd y barnwr Mr Ustus Picken fod yr ymosodiad yn un bwystfilaidd yn erbyn menyw oedd methu amddiffyn ei hun.
Bydd rhaid iddo dreulio lleiafswm o 15 mlynedd dan glo.
Cyfaddefiad
Clywodd Llys y Goron Abertawe fod yr ymosodiad wedi digwydd ar ôl "diwrnod ysgol arferol."
Fe wnaeth e' daro Ms Scourfield ar ei phen gyda bwyell, cyn torri ei gwddf gyda chleddyf Samurai oedd wedi ei gymryd o ystafell wely ei dad.
Yn dilyn yr ymosodiad fe wnaeth Brathwaite ffonio 999 gan gyfaddef yr hyn oedd wedi ei wneud.
Yn ystod yr alwad dywedodd: "Rwyf wedi cael llond bol o fy mywyd, Roeddwn am ladd fy hunan ond doeddwn ddim yn sicr y byddwn yn gallu."
Clywodd y llys ei fod hefyd wedi ystyried ymosod ar ei dad, ond wedyn fe wnaeth feddwl y byddai ef yn rhy gryf ac yn "ymladd yn ôl".
Image copyright Heddlu Dyfed-Powys Image caption Fe wnaeth Brathwaite ymosod ar ei lysfam ar ol "diwrnod ysgol arferol"
Person peryglus
Fe wnaeth y llanc gymryd lluniau ar ôl yr ymosodiad a cheisio'n aflwyddiannus i uwchlwytho'r lluniau i wefan yn yr Unol Daleithiau.
Cyn y llofruddiaeth roedd Brathwaite wedi dechrau edrych ar ddelweddau o drais eithafol a llofruddiaeth ar y we.
Clywodd y llys fod Brathwaite wedi ysgrifennu llythyr yn disgrifio ei berthynas gyda'i lysfam fel un lle roedd "cymaint o gariad tuag ataf".
Dywedodd hefyd fod gwaith ei fam ar gyfer elusen i gwn yn waith "ffantastig".
"Roedd hi'n credu yn gryf ynof ac roedd hi am i mi fynd i'r brifysgol," ychwanegodd.
Dywedodd yr amddiffyniad fod y diffynnydd cydnabod ei fod yn berson peryglus.
Dywedodd: "Heb y lefel cywir o gymorth rwy'n credu y byddaf yn parhau i fod yn fygythiad i fi fy hun."
Cafodd datganiad ar ran mam Fiona Scourfield, Charlotte Scourfield ei ddarllen i'r llys.
Image copyright Llun Teulu Image caption Fiona Scourfield: "...byth yn dweud ddim byd drwg am unrhyw un"
"Hi oedd cannwyll fy llygad. Doedd hi byth yn dweud ddim byd drwg am unrhyw un, roedd yn well ganddi hi weld y da ym mhawb.
"Hi oedd fy ffrind gorau."
"Fe wnaeth hi wneud i Rueben deimlo yn gartrefol ...rwy'n credu fod yna gariad mawr yn cysylltu'r ddau.
"Mae fy mywyd wedi ei ddifetha."
Dywedodd y barnwr y byddai'r diffynnydd, pe bai wedi bod dros 18 oed adeg y drosedd, wedi ei ddedfrydu i isafswm o 25 mlynedd.
Dydd Gwener cafodd ei ddedfrydu i isafswm o 15 mlynedd dan glo.


description: Yr heddlu yn apelio am wybodaeth ar ôl i ddynes 79 oed farw yn dilyn gwrthdrawiad ym Maldwyn.

title: Gwrthdrawiad angheuol yn y canolbarth


description: Dyn o'r Barri sydd wedi'i gyhuddo o gyfres o droseddau rhyw wedi dweud nad oedd yn defnyddio'i wraig fel "abwyd" i ddenu plant.

title: Achos Y Barri: 'Gwraig ddim yn abwyd' i ddenu plant


description: Yr heddlu sy'n ymchwilio i athrawes sydd wedi bod ar goll o'i chartref yn dod o hyd i gorff ar draeth.

title: Heddlu sy'n chwilio am athrawes yn canfod corff ar draeth


description: Arddangosfa yn dangos gwaith y prifardd Dic Jones yn rhan o brosiect i weddnewid hen adeiladau yng nghanol tre Aberteifi.

title: Cofeb Aberteifi i'r prifardd Dic Jones


description: Dyma un o dim Ambiwlans Awyr Cymru yn dangos yr offer angenrheidiol sydd ar hofrenyddion y gwasanaeth.

title: Cipolwg tu fewn i un o hofrenyddion Ambiwlans Awyr Cymru


description: Mae cannoedd o bobl wedi cymryd rhan mewn protest yn erbyn creu canolfan ailgylchu yn Aber-miwl, Powys.

title: Protest yn erbyn canolfan ailgylchu newydd ym Mhowys


description: Faint ydych chi'n ei wybod am rai o gaffis enwocaf Cymru?

title: Cwis: Caffis Cymru


description: Cwyn fod dynes wedi duo ei chroen ar gyfer cystadleuaeth gwisg ffansi yng Ngŵyl Llanuwchllyn.

title: Gŵyl yn 'ymddiheuro' dros ffrae hiliaeth


description: Mae bwyty'r cogydd teledu wedi cael gwobr am ei goginio "Cymreig di-ffws"

title: Bwyty Bryn Williams yn ennill un o deitlau Michelin

maintext:
Image copyright S4C
Mae bwyty'r cogydd Bryn Williams ym Mhorth Eirias, Bae Colwyn, wedi ennill teitl 'Bib Gourmand' gan Michelin yn y fersiwn ddiweddaraf o'u canllaw i fwytai Prydain Fawr ac Iwerddon.
Dyma deitl sydd yn cael ei rhoi i fwytai ag awyrgylch gyfeillgar, sydd yn gweini bwyd am brisiau rhesymol.
Yn ôl Michelin, cafodd y bwyty ei wobrwyo am ei goginio "Cymreig di-ffws, gyda bwyd môr lleol yn goron ar y cyfan".
Bellach mae tri bwyty yng Nghymru yn gallu brolio fod ganddyn nhw'r anrhydedd yma - mae Hare & Hounds, Aberthin, a Felin Fach Griffin, ger Aberhonddu, yn dal eu gafael yn dynn ar y teitl a roddwyd iddyn nhw yng nghanllaw y llynedd.
Ond beth yw'r Bib Gourmand?
Mae Bib Gourmand un cam yn is na seren Michelin - sef rhywbeth mae'r rhan fwyaf o gogyddion a bwytai yn anelu tuag ato. Gall Michelin wobrwyo hyd at dair seren am fwyd eithriadol o dda.
Dim ond pump bwyty yn Michelin Guide Great Britain and Ireland 2018 oedd yn haeddu tair seren.
Y llynedd, roedd gan saith bwyty yng Nghymru un seren Michelin yr un, sef Sosban and The Old Butchers, The Checkers, The Whitebrook, Ynyshir, Restaurant James Sommerin, The Walnut Tree Inn a Tyddyn Llan.
Image copyright Kiran Ridley Image caption The Walnut Tree, Llanddewi Ysgyryd
Fodd bynnag, rydyn ni'n gwybod yn barod na fydd The Checkers ar restr eleni, oherwydd fod perchnogion y bwyty wedi cyhoeddi'n ddiweddar eu bod am roi eu seren yn ôl.
Cafodd y seren ei gwobrwyo i'r bwyty gyntaf yng nghanllaw 2012, ond bellach mae Stephane Borie a Sarah a Kathryn Francis wedi penderfynu eu bod eisiau mwy o amser gyda'u teuluoedd, gan nodi fod ceisio cadw'r safon uchel sydd yn haeddu seren Michelin yn anodd a blinedig tu hwnt.
Image copyright The Checkers Image caption Stephane Borie a Sarah a Kathryn Francis, perchnogion The Checkers
Bydd rhaid aros tan y cyhoeddiad ar 1 Hydref i ddarganfod pa newidiadau eraill fydd i'r rhestr o fwytai gorau Cymru.


description: Stori bersonol dwy fam am eu profiadau nhw pan darodd y clefyd Sepsis eu babanod bach.

title: Sepsis: 'Rhaid ymateb yn gyflym'

maintext:
A hithau'n Diwrnod Sepsis y Byd, diwrnod sydd wedi'i glustnodi i godi ymwybyddiaeth am Sepsis (sy'n gallu cael ei alw yn wenwyn gwaed neu septicaemia), mae dwy fam o Gaerdydd yn rhannu eu profiadau er mwyn ceisio helpu eraill i ddeall symtomau a pheryglon y cyflwr creulon hyn:
'Rhywbeth mawr yn bod'
Cafodd Osian, mab Alice Rothwell, ei daro'n wael ym mis Mai 2016 pan oedd yn 15 mis oed.
"Roedd gan Osian dymheredd uchel iawn ac roedd yn ddi-hwyl a ro'n i'n poeni amdano felly aethon ni at y meddyg teulu. Dywedodd y meddyg am gadw llygad arno a dod nôl os oedden ni'n poeni.
"Erbyn y diwrnod wedyn cafon ni ein hanfon i'r Ysbyty Athrofaol. Ar ôl i feddygon yno gadw llygad arno, roedd yn ymddangos yn well, yn gallu cadw hylif i lawr ac ymhen rhai oriau cafodd ddod adre.
"Doedd hi ddim tan y trydydd diwrnod i ni sylweddoli bod rhywbeth mwy difrifol yn bod arno. Roedd fy mam yng nghyfraith yn gofalu amdano a sylwodd nad oedd yn yfed unrhyw hylif a'i fod yn flinedig iawn. Rhuthrais adre, ac erbyn i fi gyrraedd y tŷ roedd ei wefus yn troi'n las, ei gorff yn welw ac yn frith (mottled) a ro'n i'n gallu dweud yn syth bod rhywbeth mawr yn bod.
"Ffoniais 999 gan esbonio'r symptomau, roedd e'n anadlu'n gyflym iawn a doedd e ddim yn ymateb rhyw lawer i ddim byd o'i gwmpas ac roedd ei ddwylo a'i draed yn anghyffredin o oer. Cyrhaeddodd yr ambiwlans o fewn 10 munud, ac erbyn iddo gyrraedd yr ysbyty mi roedd y doctoriaid i gyd yn aros amdanon ni ac yn gwybod yn union beth i'w wneud.
Profion
"Roedden nhw'n trio'n galed i ffeindio gwythïen er mwyn cael hylif i mewn i'w gorff ac mi oedd yn rhaid iddo fynd i'r adran gofal dwys.
"Fe wnaethon nhw llwyth o brofion, ond doedden nhw ddim yn gallu dweud yn union beth oedd wedi achosi'r Sepsis, ond taw ymateb eilradd i haint firaol oedd e. Fe fuodd yn yr ysbyty am bum diwrnod, ond yn ffodus iawn, fe wellodd yn gyflym."
Fe gafodd Osian Sepsis pan oedd yn fis oed hefyd, wedi iddo gael ei eni dri mis yn gynnar mewn ysbyty ym Mharis, esbonia Alice, ond am ei fod yn cael triniaeth yn yr adran neo natal yn y fan honno, doedd hi ddim mor ymwybodol o'r clefyd bryd hynny.
"Cafodd antibiotics a thrawsblaniad gwaed bryd hynny. Ond pan ddigwyddodd yr ail dro, roeddwn i'n gwybod yn iawn bod rhaid ymateb yn gyflym.
"Y cyngor fyswn i'n ei roi yw i fod yn ymwybodol o'r symptomau, ac i ymateb yn gyflym. Os ydych chi'n gallu gwneud diagnosis yn syth yna mae rhywun yn gallu gwella'n iawn, ond os nad ydy'n cael ei ddiagnosio'n ddigon buan, yna mae rhywun yn gallu marw."
Mae Lindsay Lewis yn fam i Cadi Mair, ac roedd meddygon yn amau mai Sepsis oedd ar ei babi hithau, pan oedd yn 12 wythnos oed.
Golau glas
"Pan aethon ni â Cadi Mair i gael ei phigiadau 12 wythnos yn y feddygfa, fe wnaeth un o'r pigiadau waedu llawer. Er ei bod hi'n dawel ac roedd ychydig o fever arni ar ôl y pigiadau, mae hynny i'w ddisgwyl a doedd dim achos i boeni i ddechrau.
"Doedd hi ddim tan tua 11 o'r gloch y nos pan wnaeth hi ddechrau actio'n od. Fe sylwon ni bod ei breichiau hi'n gorwedd un bob ochr i'w chorff, ac mi oedd hi'n gwneud sŵn undonog, ddim fel hi ei hunan o gwbwl. Wedyn fe sylwon ni bod un o amrannau ei llygad yn syrthio i lawr ychydig bach, felly fe ffoniais y doctor out of hours am gyngor.
"Fe ddywedon nhw'n syth bod hyn yn achos 999 ac fe ddaeth yr ambiwlans o fewn 10 munud. Er bod Cadi Mair yn ymddangos ychydig yn well erbyn hynny, dywedon nhw ei bod hi'n brotocol i fynd â babi o dan 3 mis oed i'r ysbyty, ond erbyn i ni ei chario hi lawr y grisiau i fynd i'r ambiwlans roedd ei chyflwr wedi newid.
"Roedd ei chorff yn frith, ac fe wnaeth y paramedics ymateb yn sydyn iawn a rhoi chwistrelliad o penicillin iddi. Aethon ni i'r ysbyty gyda golau glas ar yr ambiwlans. Ro'n i'n gofyn "ydy hi'n mynd i farw?" Doedden nhw'n methu ateb.
"Erbyn i ni gyrraedd yr ysbyty roedd yr holl feddygon yn disgwyl amdanon ni.
"Fe fuon ni'n yr ysbyty am bum diwrnod a chafodd Cadi Mair brofion a'i thrin gyda antibiotics. Doedden nhw'n methu dweud 100% taw Sepsis oedd e, neu oedd hi wedi ymateb yn wael i'r pigiadau yr oedd hi wedi eu cael.
"Erbyn hyn mae ail blentyn 'da fi. Roedd hi'n sâl hefyd yn bump wythnos oed. Cafodd hi'r un ymateb yn yr ysbyty rhag ofn bod Sepsis arni hi (protocol babis o dan 3 mis erbyn hyn) ond doedd e ddim yn Sepsis yn y diwedd."
"Mae pob plentyn gyda tymheredd 38 ac o dan 3 mis yn cael meddyginiaeth nawr, rhag ofn, ond mae'n hanfodol i ymateb yn gyflym a ffonio 999 os ydych chi'n sylwi ar unrhyw un o'r symptomau."
Mae mwy o wybodaeth am Sepsis, y symptomau a beth i'w wneud ar gael yma:


description: Esgob Bangor o blaid caniatáu priodasau hoyw wrth i'r Eglwys yng Nghymru baratoi i drafod y mater am y tro cyntaf mewn tair blynedd.

title: Yr Eglwys yng Nghymru'n paratoi i drafod priodasau hoyw


description: Ni fydd cynghorydd yn wynebu unrhyw gamau pellach ar ôl i ymchwiliad heddlu i honiadau o ymosod ddod i ben.

title: Ymchwiliad i gynghorydd o Wrecsam bellach 'wedi cau'


description: Gostyngiad wedi bod yn nifer y myfyrwyr o fewn yr UE a thu hwnt sy'n ymgeisio i astudio ym mhrifysgolion Cymru.

title: Nifer y myfyrwyr sydd am astudio yng Nghymru yn gostwng


description: Mae gan Gwenda Owen Motor Niwron ac eisiau gweld y gyfraith ar roi cymorth i farw yn newid

title: 'Mae genna'i hawl i fyw, mae gen i hawl i ddewis peidio byw'


description: Mae angen mwy o gefnogaeth ymarferol ac emosiynol ar deuluoedd sy'n mabwysiadu, yn ôl y Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol ond mae eraill yn canmol y gefnogaeth.

title: Profiad positif un fam sydd wedi mabwysiadu


description: Mae penderfyniad ar gynllun i greu parc gwledig, llyn ac atyniad ar safle hen lofa brig wedi cael ei ohirio er bod argymhelliad i'w gymeradwyo.

title: Gohirio penderfyniad ar gynllun am atyniad mewn glofa


description: Tad bachgen ysgol 14 oed wnaeth ladd ei hun yn siarad am effaith bwlio ar ei fab.

title: Tad yn rhybuddio am effaith bwlio


description: Ysgol yn Sir Fynwy yn gobeithio codi statws a thynnu sylw rhieni at addysg Gymraeg yn yr ardal.

title: Ysgol Gymraeg y Ffin: Ceisio newid delwedd


description: Y cyfnod enwebu ar gyfer arweinyddiaeth Llafur Cymru wedi agor ar ôl i Carwyn Jones roi hysbysiad ffurfiol o'i fwriad i ymddiswyddo.

title: Cyfnod enwebu arweinydd nesaf Llafur Cymru ar agor


description: Perchennog gwesty yng Nghaernarfon yn galw ar Lywodraeth Cymru i dynhau'r broses o reoleiddio'r cwmni llety, airbnb.

title: Galw am reoleiddio'r cwmni llety, airbnb yn fwy gofalus


description: Canlyniadau'r penwythnos yng ngêmau Uwch Gynghrair Cymru.

title: Canlyniadau Uwch Gynghrair Cymru


description: Swyddogion yn ymchwilio i achos o lygredd sydd wedi lladd "nifer sylweddol" o bysgod yn Afon Clywedog ger Wrecsam.

title: Llygredd yn lladd nifer o bysgod yn Afon Clywedog


description: Un Bore Mercher, Craith a Bang ymhlith y rhaglenni teledu sydd wedi derbyn enwebiadau am wobr BAFTA Cymru.

title: Cyhoeddi enwebiadau gwobrau BAFTA Cymru 2018


description: Grŵp sy'n gobeithio trefnu eisteddfod flynyddol yng Nghaerdydd yn dweud mai'r nod yw cynnal yr un cyntaf mewn llai na 18 mis.

title: Ceisio sefydlu eisteddfod flynyddol yng Nghaerdydd


description: Myfyrwyr mewn coleg yng Ngheredigion wedi cael eu dewis i fod yn rhan o brosiect rhyngwladol i greu cofeb i'r Rhyfel Byd Cyntaf.

title: Myfyrwyr Ceredigion yn creu cofeb i gofio'r rhyfel mawr


description: Cynghorwyr Môn i ystyried cais i glirio'r tir ar gyfer Wylfa Newydd, ond rhai grwpiau'n mynegi pryder am yr effaith amgylcheddol.

title: Ystyried cais i glirio'r tir ar gyfer codi Wylfa Newydd


description: Trenau Great Western yn ymddiheuro am anhrefn a achosodd i un teithiwr orfod talu £300 am dacsi adref o Fryste i Abertawe.

title: Ymddiheuro am anhrefn ar drenau i dde Cymru


description: Cicio cadarn Leigh Halfpenny a cheisiau i Ken Owens a Gareth Davies yn sicrhau'r tri phwynt i'r Sgarlets.

title: Pro 14: Scarlets 23 - 21 Leinster


description: Cofio'r dyn wnaeth achosi cenhedlaethau o bobl i dalu 5c i groesi Cob Porthmadog

title: Pen-blwydd hapus i'r Cob


description: Mam merch â pharlys yr ymennydd yn dweud y byddai rhieni a phlant yn elwa pe tasai 'na fwy o drafodaeth ynghylch anableddau.

title: Llyfryn i helpu gwneud bywyd plant anabl yn haws


description: Ydi Miss Wales yn fwy na phasiant arwynebol?

title: Miss Wales: Mwy na gwên a cholur?

maintext:
Ers blynyddoedd mae pasiantau harddwch fel cystadleuaeth Miss Wales yn rhwygo barn.
Mae rhai yn ei weld fel digwyddiad arwynebol sy'n israddio merched tra bod eraill yn dadlau bod yna lawer mwy i'r gystadleuaeth na gwenu ac edrych yn ddel.
Mae BBC Cymru Fyw wedi cael barn dwy sydd â safbwyntiau tra gwahanol ar y pwnc.
Image copyright Lee Dare Image caption Rhai o gystadleuwyr Miss Wales 2014
"Newidiodd fy mywyd am byth!"
Mi enillodd Sara Manchipp o Bort Talbot y gystadleuaeth yn 2011, ac mae hi'n credu bod cael gwisgo coron Miss Wales wedi agor drysau a rhoi cyfleoedd lu iddi:
"Pan 'nes i geisio am Miss Cymru yn 2011, roedd dim clem 'da fi ynglŷn â pha mor fawr oedd y gystadleuaeth ei hun. Roeddwn i a fy ffrind wedi penderfynu ymgeisio ar ôl gweld rhywun o'n hardal ni yn siarad amdano ar Facebook.
"Pan ges i fy enwebu ar gyfer y rhestr fer, newidiodd fy mywyd am byth!
"Y peth sy'n fy siomi 'da beauty pageants yw bod pobl sydd â ddim diddordeb yn y digwyddiad yn cael y syniad taw'r unig bwrpas i'r peth yw cerdded rownd yn gwisgo bikinis, gwenu lot ac edrych yn ddel o flaen cynulleidfa. 'Falle taw dyna oedd y peth yn y 70au ond nid nawr.
"Y dyddiau 'ma mae 'na lawer o bethau yn digwydd y tu ôl i'r llenni ac mae pob pasiant yn gysylltiedig ag elusen ei hun ac mae'n rhaid i'r cystadleuwyr godi arian os 'dyn nhw am gystadlu."
"Mae gan ferched fwy i gynnig"
Daw Heledd Melangell o Nant Peris, ac yn credu fod angen canolbwyntio ar fwy na dim ond sut mae merched yn edrych:
"Mae'r cysyniad o gystadleuaeth harddwch yn eithaf syml, a dydw i ddim yn siŵr sut buasai'n bosib cael y syniad 'anghywir' amdanynt. Efallai mai'r ffordd y maen nhw'n cael eu marchnata yn wahanol nawr i'r 70au, ond mae'r egwyddor yr un fath.
"Merched yn cystadlu yn erbyn ei gilydd i weld pwy gaiff y wobr o fod yr un sydd yn cadw at safonau afrealistig, photoshopaidd ni o harddwch ydi o yn y bôn.
"O ran codi arian i elusen, dydw i ddim yn gweld sut mae hynny yn golygu bod y fath gystadlaethau wedi datblygu i fod yn rhywbeth cadarnhaol. Mae cwmnïau mawrion, fel cwmnïau niwclear a chwmnïau arfau yn defnyddio'r un dacteg er mwyn edrych yn dda.
"Mae llawer o elusennau yn gwneud gwaith da, ond os ydi rywun am newid pethau er gwell yn y byd, be am wneud rhywbeth yn uniongyrchol? Mae gan ferched lawer mwy i gynnig na'u harddwch yn unig!"
Mae'r merched 'ma yn ddigon cyfforddus â'u cyrff fel eu bod nhw'n hapus i fynd ar lwyfan a dangos pawb does 'na ddim i fod o gywilydd amdano, ac os maen nhw'n ddigon hyderus i wneud na, beth yw'r broblem? Sara Manchipp, Miss Wales 2011
"Dewis yr unigolyn"
Mae Sara o'r farn bod gan bob merch yr hawl i gystadlu neu beidio, ac mai dewis yr unigolyn yw'r cwbl:
"Dwi'n deall bod lot o bobl dal yn erbyn y fath 'ma o gystadleuaeth, ond ar ddiwedd y dydd, dewis y merched yw hi i gystadlu, does neb yn 'fforsio' nhw i wneud.
"Mae'r merched 'ma yn ddigon cyfforddus â'u cyrff fel eu bod nhw'n hapus i fynd ar lwyfan a dangos pawb does 'na ddim i fod o gywilydd amdano, ac os maen nhw'n ddigon hyderus i wneud na, beth yw'r broblem?
"Mae 'na lot yn cael ei 'sgwennu'r dyddiau yma gan y wasg yn dweud bod merched yn poeni gormod am y ffordd maen nhw'n edrych, ac mae'r gystadleuaeth yma'n dangos nad oes raid i ti ofni rhoi dy hunan mas 'na, a dangos i'r byd dy fod yn hapus a chyfforddus yn dy groen dy hun.
"Does neb ar y llwyfan wedi cael ei photoshoppio, mae pawb lan na warts and all gyda dim i guddio tu ôl."
"Dwi'n gweld y gystadleuaeth 'ma yn gyfle i rymuso merched, i godi hyder merched. Dyw pobl ddim yn ystyried faint o hyder mae'n cymryd i sefyll ar lwyfan o flaen cannoedd o bobl wrth gael eich beirniadu.
"Dwi'n teimlo dros y blynyddoedd diwethaf bod y stereoteip wedi newid - dydi'r cystadleuwyr ddim yn cael eu portreadu fel blonde bimbos rhagor. Mae nifer o'r enillwyr yn alluog tu hwnt, roedd enillydd Miss Wales 2006 yn ddoctor, 2007 yn faethegydd, 2008 yn nyrs, a dwi fy hun wed cwblhau gradd mewn Seicoleg."
Gosod Esiampl
Mae Heledd yn dadlau bod gwell esiamplau i'w dilyn na merched sy'n rhoi pwyslais ar edrychiad:
"O ran cystadlaethau harddwch yn grymuso merched, alla i ddim deall hyn o gwbl. Sut mae sefyll ar lwyfan a chael eich beirniadu ar sail eich edrychiad yn medru grymuso rhywun? Pa hawl sydd gan rywun feirniadu person ar sail hynny?
"Efallai bod ennill cystadleuaeth o'r fath yn codi hyder rhywun am sbel ond be' am bawb sydd yn colli?
"Be' am ferched sydd wedi newid hanes go iawn? Be' am Lucy Parsons a Emmeline Pankhurst? Merched fel Meinir Ffransis ac Angharad Tomos yng Nghymru? Dyna ferched sydd nid unig wedi bod yn rhan o hanes - ond wedi newid hanes!"
Image copyright Sara Manchipp Image caption Hunlun Sara cyn cystadleuaeth Miss Wales 2014
"Dim ond ychydig bach o hwyl ydi e."
Mae Sara yn cytuno bod pwysau yn cael ei roi ar ferched ifanc, ond ei fod yn rhy hawdd i feio cystadleuaeth fel Miss Cymru:
"Mae cymdeithas hefyd yn rhoi pwysau ar bobl ifanc i brofi ei hunain mewn sawl ffordd arall hefyd. Mae pwysau ar bawb i wneud eu gorau yn yr ysgol ac i fynd ymlaen i gael gyrfa lwyddiannus. Dyw hi ddim yn bosib i bawb fod yn glyfar a hyderus, yr un ffordd nad yw pawb yn edrych fel modelau seis 6!
"Mae'r ddau yn gynrychiolaeth afrealistig o'r "gymdeithas ddelfrydol", ac nid yw pawb yn mynd i ffitio mewn i'r un blwch bob tro.
"Mae gan bawb ddiddordebau gwahanol. Er enghraifft, mae llawer o bobl ifanc yn cystadlu mewn cystadlaethau chwaraeon. Yw hyn yn rhoi pwysau ar y cyhoedd i fod yn sporty?
"Dyw cwisiau ddim yn rhoi pwysau ar bobl i fod yn fwy deallus... yr un yw'r pwynt yma, dim ond achos bod merched (a bechgyn) yn cystadlu yng nghystadleuaethau fel Miss Wales, dyw e ddim yn awgrymu dylai bawb droi'n superficial.
"Dim pasiantau fel Miss Cymru sydd ar fai bod gymaint o stereoteips yn bodoli'r dyddiau yma. Dwi'n teimlo bod rhai pobl yn gwneud fwy o beth allan o'r pasiantau yma nag sydd rhaid. Nid y gystadleuaeth yma yw'r be all and end all i'r merched yma.
"Mae'r rhan fwyaf o'r merched dwi wedi cwrdd drwy'r broses yn cystadlu er mwyn codi hunan hyder ac adeiladu cymeriad. Mae rhai'n ei weld fel dihangfa o'u bywydau cyffredin nhw, gydag eraill yn cystadlu er mwyn dysgu sgil a mabwysiadu diddordeb newydd. Ar ddiwedd y dydd, dim ond bach o hwyl ydi e!"
Ond mae Heledd yn anghytuno:
"Efallai mai 'ychydig o hwyl' ydi o, neu ddihangfa o fywyd pob dydd rhai merched dwi'n credu ei fod o yn symptom o orthrwm yn ein cymdeithas. Buasai pasiantau o'r fath ddim yn bodoli petasai patriarchaeth wedi ei chwalu.
Fel menyw dwi'n gwbod yr oriau, arian ac amynedd sy'n mynd i mewn i drio edrych yn 'dderbyniol' o ran safonau cymdeithas! Pam ein bod yn teimlo'r angen i wneud hyn? Heledd Melangell Williams
"Mae'n wir fod y wasg yn hollol rywiaethol. Pur debyg fod menywod sydd yn cymryd rhan yn y cystadlaethau yma yn cael eu gweld fel bimbos gan rai pobl ragfarnllyd. Ond os wyt ti'n cytuno fod y wasg mor bwerus, ei fod yn gallu camarwain pobol i ragfarnu rhai merched - pam ddim ystyried bod y wasg yn ein camarwain ni fel merched ynglŷn â phwysigrwydd edrychiad yn y lle cyntaf?
"Fel menyw dwi'n gwybod yr oriau, arian ac amynedd sy'n mynd i mewn i drio edrych yn 'dderbyniol' o ran safonau cymdeithas! Pam ein bod yn teimlo'r angen i wneud hyn? A hyd yn oed cymryd rhan mewn pasiantau ynghylch y peth!
"Dydi elit y diwydiant ffasiwn ddim yn malio iot am y menywod sy'n gweithio am bron ddim byd i wnïo'r ffrogiau ffansi rydym yn mwynhau gwisgo.
"Dydyn nhw ddim yn malio dim chwaith am y merched, sydd yn cael y syniad wedi ei stwffio i'w pen bod rhaid iddyn nhw brynu'r steiliau diweddara i fod yn hardd. Dim ond elw sydd ar eu meddyliau nhw.
"Dydi pethau ddim yn ddu a gwyn. Ie, mae pobl yn cael hwyl mewn pasiantau, ond ma' nhw'n symptom o rywbeth ehangach sy'n bod ar ein cymdeithas, yr obsesiwn gyda merched edrych yn ddel, pwy sy'n elwa? Dim ni, ond nifer fechan o ddynion busnes, yr 1%."
Cafodd yr erthygl yma ei chyhoeddi gyntaf yn 2014


description: Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn galw ar yr heddlu i drin yn hytrach na chadw unigolion sy'n profi argyfwng iechyd meddwl.

title: Angen 'gwneud mwy' wrth drin dioddefwyr iechyd meddwl


description: Mae ffermwr o Sir Gaerfyrddin wedi osgoi carchar er iddo bledio yn euog i gyfres o droseddau lles anifeiliaid.

title: Ffermwr Caerfyrddin yn euog o droseddau lles anifeiliaid


description: Diswyddiadau gorfodol 'yn anochel' o fewn ysgolion, medd arweinydd Cyngor Castell-nedd Port Talbot, heb arian ychwanegol.

title: Diswyddiadau gorfodol yn 'anochel' medd arweinydd cyngor


description: Mae ymgyrch recriwtio wedi dechrau i ddenu rhagor i helpu, fel yr esbonia Simon Roome o Wasanaeth Tân ac Achub y De.

title: Angen denu rhagor o ddiffoddwyr 'ar alw'


description: Dyn 64 oed yn pledio'n euog i dri chyhuddiad o ymosod yn rhywiol ar blentyn dan 16, yn dyddio nôl i'r 1970au.

title: Pallial: Dyn yn pledio'n euog i dri chyhuddiad


description: Cynghorwyr Môn yn dweud eu bod mewn sefyllfa "amhosib" o ganlyniad i doriadau mewn gwasanaethau cyhoeddus.

title: Cyngor Ynys Môn mewn sefyllfa 'amhosib' oherwydd toriadau


description: Mae Helen Mary Jones yn dweud bod cefnogi disgyblion bregus yr un mor bwysig â sicrhau canlyniadau da.

title: Helen Mary: 'Ysgolion yn fwy na chanlyniadau'n unig'


description: Becky Williams sy'n trafod y broses o alaru wedi iddi golli ei gŵr, Irfon

title: 'Dydy cariad byth yn marw'

maintext:
Image copyright S4C Image caption "Pan mae rhywbeth da yn digwydd 'da ni'n meddwl pa mor dda fyddai cael Irfon yma," meddai Becky Williams.
Ym mis Mai 2017 fu farw Irfon Williams, yr ymgyrchydd canser a sylfaenydd ymgyrch Hawl i Fyw.
Roedd Irfon yn dod o Fangor, yn 46 oed ac yn dad i bump o blant.
Nos Sul 23 Medi mae gan S4C raglen arbennig yn edrych ar sut wnaeth gwraig Irfon, Becky, a'u dau o blant ddelio gyda'r galar. Mae Siôn bellach yn naw oed, a Ianto'n saith.
Mae'r rhaglen yn dilyn Becky a'r hogiau o fis Hydref 2017. Cafodd Cymru Fyw sgwrs gyda Becky i glywed sut mae hi'n delio gyda galar a'r siwrne emosiynol mae hi a'r meibion wedi bod arno.
'Diolchgar am Irfon'
Mi roedd yn gyfnod anodd, hynod o galed. Ond dwi'n gallu edrych nôl rŵan dros y flwyddyn a hanner diwethaf, a dwi'n gallu gweld y newid, yn y fi'n hun a'r plant.
Rŵan 'da ni'n ddiolchgar am Irfon a 'da ni'n gallu siarad am Irfon mewn ffordd bositif. Dydi'r tristwch ddim yna drwy'r amser bellach, ac mae'n rhyddhad i mi mewn gwirionedd. Dwi'n gallu chwerthin pan 'da ni'n cofio'r pethau doniol o'dd o'n 'neud.
Dydi galar ddim yn diflannu, mi fydd genna' i hwn drwy fy mywyd rŵan, a'r hogiau hefyd. Pan mae rhywbeth da yn digwydd 'da ni'n meddwl pa mor dda fyddai cael Irfon yma.
Ond mae'n rhaid i ni fel teulu ddysgu sut mae byw efo'r galar 'ma - dyna'r her i ni rŵan.
'Galaru'n iawn'
Dwi 'di bod yn darllen lot am alaru, ac o'n i'n benderfynol iawn i alaru yn iawn. Os dwyt ti ddim yn mynd drwy'r galar, mae'r teimladau'n ailymddangos rhywle yn y dyfodol.
O'n i'n benderfynol mod i a'r hogia'n teimlo'r emosiynau anodd sy'n dod i'r wyneb. Does 'na ddim ffordd rownd hynna, mae'n rhaid i ti fynd drwy'r boen.
Mae yna gymysgedd o emosiynau, ac yn ôl y seiciatrydd Dr Elizabeth Kübler Ross mae 'na bum cam i alaru (gwrthod derbyn, dicter, bargeinio, iselder a derbyn). Mae'r hyn mae Dr Kübler Ross yn ddweud yn gosod fframwaith, ac mae wedi bod yn help i ni er mwyn cydnabod y broses emosiynol dwi'n mynd drwyddo.
Image caption Tra roedd Irfon yn sâl fe sefydlodd gwmni Hanner Llawn i roi cyngor a chefnogaeth i bobl ar agweddau iechyd meddwl
Does 'na ddimstops ar y ffordd, dwyt ti ddim yn stopio ar y ffordd efo cyfnodau o ryw dair wythnos yn flin ac yna mynd yn ôl fel oeddat ti. Ond drwy ddefnyddio'r fframwaith, mae'n helpu i ddeall pethau'n gliriach.
Dwi'n gallu gweld rŵan fy mod wedi mynd drwy'r camau o alaru fy hun. O'n i'n flin pan fu farw Irfon a gofyn "Pam fi?!". Ond o'n i wedi dechrau galaru cyn i Irfon farw, achos o'n i'n gallu gweld bod o am farw. Felly mewn ffordd oeddan ni wedi dechrau galaru gyda'n gilydd, ac mae wedi bod yn broses hir.
Roedd Irfon yn galaru wrth gwrs, achos oedd o'n gwybod bod o am farw, ac oddan ni'n gallu cael sgyrsia' efo'n gilydd am y dyfodol a beth oedd am ddigwydd i'r hogiau. Roedd hwnna'n gysur mawr i mi, fy mod yn magu'r hogiau fel y byddai Irfon eisiau.
Defnyddio technegau 'Mindfulness'
Dydi mindfulness ddim yn cuddio'r boen, ond mae o'n cadw dy hun yn y presennol. O'n i'n poeni lot am y dyfodol, beth oedd am ddigwydd i fi a sut o'n i am ymdopi efo bywyd - roedd o'n achosi pryder mawr.
Image copyright S4c Image caption Becky gyda'i meibion, Siôn a Ianto, ac hefyd Rhys Edwards and Ems Jones a oedd yn gweithio yn cynhyrchu'r rhaglen deledu
Mae mindfulness yn stopio fi i boeni am y dyfodol ac mae'n helpu i mi gydnabod fy emosiynau. Felly os dwi'n teimlo'n drist fe alla i eistedd gyda'r emosiwn yna, a'i deimlo fo hefyd. Mae 'di bod yn help i fy ngalluogi i gysgu hefyd.
Mae'r hogia' 'di dangos diddordeb mewn mindfulness ac maen nhw'n defnyddio ap mindfulness i blant - dwi'n gweld hyn yn bositif iawn.
Balchder
'Da ni'n falch iawn o Irfon a beth wnaeth o gyflawni. Pan mae rhywun yn marw mae'n drist bod chi ddim yn siarad amdano. Ond 'da ni'n lwcus bod 'na legacy mawr efo Irfon, a 'da ni'n siarad amdano fo bob dydd. Mae 'na lyfr ac mae 'na raglen teledu wedi bod, felly mae yna lot ar gael i'r hogia ddysgu am Dad.
Dydy cariad ddim yn marw, mae hwnna a'r atgofion efo ni, a da ni'n falch iawn o rhain.
Mae'r rhaglen yn dangos bywyd teulu ifanc yn mynd try alar, achos dwi'n meddwl bod pobl efo syniad o sut beth yw galar, ond 'da ni'n aml yn meddwl mai jest tristwch ydi o - ond mae 'na lot o emosiynau eraill.
Mae mynd drwy'r galar yn brofiad unig iawn, yn enwedig os ti'n ifanc, ac ar y dechrau o'n i'n teimlo mai fi oedd yr unig wraig weddw yn y byd. Os yw rhywun yn wynebu colli rhywun, neu wedi colli rhywun ac yn teimlo'n unig ac yn desbret a ddim yn gwybod beth i'w wneud... dwi'n teimlo os fydd un person yn cael help drwy'r rhaglen, fydd o'n werth chweil.
Image copyright S4C Image caption Mae galar yn cwmpasu llawer iawn o emosiynau, nid tristwch yn unig meddai Becky
Mae'r rhaglen Byw heb Irfon yn rhan o gyfres Drych ar S4C.
Hefyd o ddiddordeb:


description: Archeolegwyr wedi dechrau gweithio yng Nghastell y Waun ger Wrecsam er mwyn canfod tystiolaeth allai roi gwybodaeth am oed Clawdd Offa.

title: Archeolegwyr yn ceisio profi union oed Clawdd Offa


description: Arweinydd undeb yn galw am roi chwistrelli llonyddu i staff carchar i'w gwarchod rhag ymosodiadau gan garcharorion.

title: Galw am roi chwistrelli llonyddu i staff Carchar Berwyn


description: Cymru yn colli o ddwy gôl i ddim yn erbyn Denmarc yng Nghynghrair y Cenhedloedd.

title: Cynghrair y Cenhedloedd: Denmarc 2 - 0 Cymru


authors:
Steffan Messenger
Gohebydd Amgylchedd Bbc Cymru

description: Bydd rhaid i Gymry ddangos "elfen o wladgarwch" tuag at fwyd lleol os bydd Brexit heb gytundeb, yn ôl un o gyn-comisiynwyr yr UE.

title: 'Angen dangos elfen o wladgarwch tuag at fwyd lleol'


description: Cwmni theatr ar fin mynd ar daith i godi ymwybyddiaeth pobl ifanc o'u hawliau ac atal achosion posib o gam-fanteisio rhywiol.

title: Drama i godi ymwybyddiaeth am gam-fanteisio rhywiol


description: Yr Ysgrifennydd Cyllid Mark Drakeford yn cyhoeddi ei fod yn gwneud newidiadau mawr i'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol.

title: Gwasanaeth caffael yn dod i ben 'yn ei ffurf bresennol'


description: Gorchymyn cymunedol o ddwy flynedd i Rhian DeSouza, prifathrawes ysgol gynradd, am greu lluniau anweddus o blentyn.

title: Dedfrydu prifathrawes am greu lluniau anweddus


authors:
Bethan Lewis
Gohebydd Addysg Bbc Cymru

description: Y drefn gyllido newydd i fyfyrwyr yn hael, meddai'r Ysgrifennydd Addysg, ond pryderon y bydd myfyrwyr yn wynebu mwy o ddyledion.

title: 'Yng Nghymru mae cynllun myfyrwyr mwyaf hael y DU'

maintext:
Wrth i'r drefn newydd o gyllido myfyrwyr ddod i rym dywed yr Ysgrifennydd Addysg ei bod yn fwy hael na'r un cynllun tebyg yn y DU ond mae rhai yn ofni y bydd myfyrwyr yn wynebu mwy o ddyledion.
O dan y drefn newydd does yna ddim grant tuag at ffïoedd dysgu i'r rheini sy'n dechrau yn y brifysgol, ond bydd yna gyfraniad at gostau byw a mwy o gymorth i fyfyrwyr rhan amser.
Yn ôl y ffigyrau diweddaraf, mae lefelau dyled myfyrwyr o Gymru wedi codi i dros £20,000 ar gyfartaledd am y tro cyntaf.
Dywedodd un corff ymchwil bod y drefn newydd yn golygu y byddai myfyrwyr o Gymru yn gadael prifysgol gyda dyledion "llawer iawn yn fwy" nag yn y gorffennol.
Mae ffigyrau Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn dangos bod gan fyfyrwyr o Gymru ar gyfartaledd ddyled o £21,000 pan mae nhw'n dechrau ad-dalu.
Dywedodd Yr Ysgrifennydd Addysg, Kirsty Williams: "Rwy'n hollol hyderus bod yr hyn rydyn ni wedi gallu ei gyflwyno yng Nghymru y cynllun mwyaf hael yn y Deyrnas Unedig, ac mae'n unigryw yn Ewrop.
Ennill £25,000 cyn ad-dalu
"Nid yn unig ry'n yn rhoi cymorth i is-raddedigion llawn amser - rydyn ni wedi gallu darparu cymorth ar gyfer myfyrwyr rhan amser ac ar gyfer ôl-raddedigion hefyd."
Yn ôl yr Ysgrifennydd Addysg, mae hi wedi gwrando ar arbenigwyr a myfyrwyr ac roedden nhw eisiau cymorth ar gyfer costau byw ar ddechrau eu cyrsiau.
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais Myfyrwyr Prifysgol Caerdydd yn rhoi eu barn ar y drefn gyllido newydd i'r arbenigwr ariannol Lowri Clement
Bydd yn rhaid i fyfyrwyr fenthyg yr arian i dalu am y ffïoedd dysgu i gyd ond mae Kirsty Williams yn sicrhau na fydd angen iddyn nhw dalu yr arian yn ôl nes iddyn nhw ddechrau gweithio ac ennill dros £25,000.
"Y bwriad," medd yr arbenigwraig ariannol Lowri Clement, "yw sicrhau bod unrhyw un yn gallu mynd i goleg.
"O'm mhrofiad i dyw myfyrwyr ddim yn becso lawer am y sefyllfa - dyw e ddim yn ddyled sy'n cael ei ystyried fel dyledion eraill mewn bywyd, hynny yw fel dyled cerdyn credyd."
'Myfyrwyr tlotaf ar golled'
Ond mae'r Higher Education Policy Institute yn credu nad yw effeithau negyddol y newidiadau wedi cael digon o sylw.
Yn ôl y Cyfarwyddwr, Nick Hillman mae yna "rai agweddau positif iawn" - er enghraifft, rhoi cymorth i uwchraddedigion a myfyrwyr rhan amser - ond mae'n dweud bod yna lai o arian ar gael i'r myfyrwyr tlotaf fel rhan o'r drefn newydd.
Dywedodd: "Dan yr hen drefn, sydd dal mewn grym i fyfyrwyr ddechreuodd cyn eleni, mae'r myfyrwyr tlotaf yn gallu hawlio hyd at £9,500 trwy gymysgedd o grantiau a benthyciadau, ond dim ond £9000 sydd ar gael iddynt erbyn hyn."
Ychwanegodd bod y drefn newydd hefyd wedi ei llunio ar y sail na fyddai disgwyl i rieni orfod cyfrannu.
"Y canlyniad yn y pendraw," meddai, "yw y bydd myfyrwyr yn gadael prifysgolion gyda dyledion llawer, llawer, llawer yn fwy nag erioed o'r blaen."


description: Gobaith y caiff cerflun o arth, gafodd ei symud o ymyl yr A48 ar ôl cael y bai am achosi damwain yno, ei weld yn yr ardal unwaith eto.

title: Gobaith o gartref newydd i gerflun arth Llanwrtyd


description: Heddlu'r De yn parhau i ymchwilio wedi i berson geisio dwyn o fanc mewn digwyddiad arfog yn ardal y Rhath yng Nghaerdydd.

title: Yr heddlu'n ymchwilio i ymgais i ddwyn o fanc


description: Gohebwyr BBC Cymru, James Williams a Carl Roberts yn cael tro ar egluro'r termau allweddol sy'n ymwneud â Brexit.

title: Ein gohebwyr James a Carl yn egluro Brexit


description: Batwyr Morgannwg allan am 186 rhediad ar ddiwrnod cynta'r chwarae yn erbyn Caint.

title: Pencampwriaeth y Siroedd: Morgannwg allan am 186


description: Felodrôm Cenedlaethol Cymru wedi ei ailenwi'n swyddogol i nodi camp y Cymro cyntaf i ennill y Tour de France.

title: Ailenwi Felodrôm yn swyddogol i anrhydeddu Geraint Thomas


description: Wrth i rieni Matthew Rhys drafod ei lwyddiant ar gyfer rhaglen Newyddion 9, cawson nhw alwad annisgwyl...

title: Matthew Rhys: Ennill Emmy yn 'swrreal'


description: Cyrff o'r byd busnes ac amaeth yn galw ar ASau Cymru i warchod y diwydiant bwyd a diod drwy gefnogi cynlluniau Brexit y llywodraeth.

title: Diwydiant bwyd yn annog cefnogaeth i gynlluniau Brexit


description: Mae gan Gwenda Owen gyflwr Motor Niwron, ac eisiau gweld y gyfraith ar roi cymorth i farw yn newid.

title: Gwenda Owen: 'Mae gen i hawl dewis peidio byw'


description: Mae'r Gwasanaeth Tân yn ymateb i adroddiadau o deiars ar dân mewn adeilad diwydiannol yn Llansawel.

title: Taclo tân mewn adeilad diwydiannol yn Llansawel


authors:
Siôn Pennar
Gohebydd Bbc Cymru

description: Bydd cabinet Cyngor Sir Ddinbych yn trafod sefydlu ardal gwella busnes yn Y Rhyl mewn ymgais i adfywio'r dref.

title: Trafod sefydlu ardal gwella busnes newydd yn Y Rhyl


description: Ymgyrch Diogelu Cymru Wledig yn poeni fod gormod o unedau ieir yn cael eu codi ym Mhowys.

title: Elusen yn poeni am effaith siediau ieir ar Bowys


description: Dyw arweinydd presennol Plaid Cymru ddim wedi sicrhau cefnogaeth yr un o Aelodau Seneddol y blaid yn y ras am yr arweinyddiaeth.

title: Dim cefnogaeth i Leanne Wood ymysg ASau Plaid Cymru


description: Yr actor o Gaerdydd, Matthew Rhys yn ennill un o brif wobrau seremoni'r Emmys yn Los Angeles am ei ran yn y gyfres ddrama The Americans.

title: Matthew Rhys yn ennill un o brif wobrau'r Emmys

maintext:
Image copyright Getty Images
Mae'r actor o Gaerdydd, Matthew Rhys wedi cipio un o brif wobrau'r noson yn seremoni'r Emmys yn Los Angeles.
Daeth i'r brig yng nghategori'r actor gorau mewn cyfres ddrama am ei berfformiad yn The Americans.
Mae wedi cael ei enwebu am y wobr ddwywaith o'r blaen am ei bortread o'r cymeriad Phillip Jennings.
"Mae rhannau fel hyn yn brin," meddai, wrth dderbyn y wobr.
'Tragwyddol ddyledus'
Ychwanegodd yn ei araith y byddai'n "dragwyddol ddyledus" i Joe Weisberg - yr awdur, cynhyrchydd teledu a chyn-swyddog CIA sy'n gyfrifol am greu'r gyfres.
Mae The Americans yn dilyn hanes dau ysbïwr o Rwsia sy'n byw yn yr Unol Daleithiau yn y cyfnod wedi i Ronald Reagan ddod yn arlywydd.
Y KGB sydd wedi trefnu i'r ddau briodi a symud i Washington DC gan ffugio bod yn Americanwyr.
Daeth y gyfres i ben yn gynharach eleni wedi 75 o benodau.
Cymar Matthew Rhys, Keri Lynn Russell sy'n portreadu ei wraig, Elizabeth Jennings, yn y gyfres.
Dywedodd mai hithau "yw'r ddynes wnaeth gael y wobr yma i mi mewn gwirionedd, trwy sefyll o'm mlaen a rhoi lan 'da fi.... does gen i mo'r geiriau, does gen i mo'r amser i wneud cyfiawnder â ti, Keri Lynn heb law diolch".
'Prowd iawn'
Dywedodd cyfnither yr actor, y colurwraig Elain Edwards - sydd hefyd yn byw yn Los Angeles - ei bod yn "prowd iawn ohono".
"Mae o wedi gweithio'n galed - mae'n neis gweld o'n cael y clod i gyd rŵan," meddai wrth Post Cyntaf.
"Mae o wedi bod yn rhan heriol. Mae o'n cael chwarae rhannau gwahanol o fewn y sioe... o fewn y cymeriad Rwsiaidd, mae o'n cogio bod yn bobol gwahanol."
Disgrifiodd sut y bu'n rhaid iddi ei gyfarfod at jet breifat er mwyn ei baratoi ar gyfer y seremoni ar ôl iddo hedfan o Pittsburg lle mae yng nghanol cymryd rhan mewn ffilm gyda Tom Hanks.
"Mae o'n anhygoel o beth... ond dwi'n meddwl bod o'n mynd yn eitha' nerfus yn meddwl tasa fo'n ennill - er bod o isio ennill - mae ginno fo gymaint o ofn gorfod siarad yn gyhoeddus i dderbyn y wobr - dyna o'dd yn ei boeni fo fwya'."


description: Y Scarlets yn colli gêm gyntaf y tymor yn y Pro 14 wedi gôl gosb ddramatig funud olaf John Cooney i Ulster.

title: Pro14: Ulster 15 - 13 Scarlets


description: Peilot wedi ei achub o awyren fechan ddisgynnodd i'r môr oddi ar draeth Porth Mawr yn Sir Benfro.

title: Achub peilot wedi i awyren ddisgyn i'r môr ger Tyddewi


description: Morgannwg yn trechu Sir Gaerlŷr yng Nghaerdydd i sicrhau eu buddugoliaeth gyntaf ym Mhencampwriaeth y Siroedd ers mis Ebrill.

title: Morgannwg yn ennill am y tro cyntaf ers mis Ebrill


description: Cysylltiadau Cymreig Coleg yr Iesu, Rhydychen

title: Cymry Coleg yr Iesu


description: Gwyliwch yr uchafbwyntiau wedi i Ferched Cymru gael eu trechu o 3-0 gan Loegr yn Rodney Parade yng Nghasnewydd nos Wener.

title: Uchafbwyntiau: Merched Cymru 0-3 Merched Lloegr


authors: Gohebydd Celfyddydau A Chyfryngau Bbc Cymru

description: Casgliad o 40 o ddramodwyr wedi cyhuddo National Theatre Wales o danseilio artistiaid a theatr Gymreig.

title: National Theatre Wales yn 'tanseilio' artistiaid Cymreig


description: Ymgeisydd am arweinyddiaeth Llafur Cymru'n dweud fod angen i Jeremy Corbyn weithio'n "aruthrol galed" i daclo gwrth-Semitiaeth o fewn y blaid Lafur.

title: Gwrth-Semitiaeth: 'Angen gwaith caled'


description: Cannoedd o bobl yn bresennol mewn digwyddiad i dalu teyrnged i fachgen ifanc 14 oed a gredir o fod wedi lladd ei hun mewn ysgol yn Llanelli,

title: Cannoedd yn talu teyrnged i Bradley John


description: Canlyniadau'r ddau dîm o Gymru - Cei Connah a'r Seintiau Newydd - yng Nghwpan Her Yr Alban ddydd Sadwrn.

title: Canlyniadau ail rownd Cwpan Her Yr Alban


description: Cafodd y person ei gludo i Ysbyty Athrofaol Cymru wedi'r digwyddiad yn oriau mân bore Iau.

title: Cerbyd yn taro cerddwr yng Nghaerdydd


description: Perfformiad cryf gan Leinster yn yr ail hanner yn chwalu'r Dreigiau yn y Pro 14.

title: Pro 14: Leinster 52-10 Dreigiau


description: S4C yn cyhoeddi eu bod wedi arwyddo cytundeb les newydd ar gyfer eu swyddfa yng Nghaernarfon.

title: S4C yn ymrwymo i swyddfa Caernarfon


description: Damion Harris yn mynd gerbron Llys y Goron i wynebu cyhuddiad o gynnau tân gyda'r bwriad o beryglu bywyd.

title: Tân Aberystwyth: Dyn gerbron llys


description: Rhybudd bod defnydd o gyffur Spice wedi cyrraedd "epidemig" yng Nghaerdydd, meddai elusen i'r digartref.

title: Defnydd Spice gan ddigartref Caerdydd yn 'apocalyps'


description: Cydnabyddodd Paul Davies bod angen eglurder ar bwy yw arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig.

title: Ennill seddi'n flaenoriaeth i Paul Davies


description: Cynghorydd yn beirniadu safon y fwydlen newydd ar gyfer cinio ysgol yng Ngwynedd, gan ei ddisgrifio fel un "gwan ofnadwy".

title: Beirniadu bwydlen cinio ysgol newydd Cyngor Gwynedd


description: Heddlu Gwent yn cynnal ymchwiliad i honiadau o "anghysonderau ariannol" yng Nghyngor Blaenau Gwent.

title: Ymchwiliad i 'anghysonderau' posib ym Mlaenau Gwent


authors:
Owain Clarke
Gohebydd Iechyd Bbc Cymru

description: Newidiadau pellgyrhaeddol i wasanaethau iechyd y gorllewin i'w cadarnhau mewn cyfarfod yn dilyn rhybudd bod angen newidiadau mawr.

title: Penderfyniad allweddol ar ddyfodol ysbytai y gorllewin


description: Pryder ymysg rhai o bobl Y Bala ynglŷn â dyfodol neuadd sydd wedi bod yn "ganolbwynt i'r gymuned ers dros ganrif".

title: Apêl i gadw Neuadd Buddug Y Bala ar agor


description: Mae tîm criced Morgannwg wedi cael eu diwrnod gorau ers tro ar ail ddiwrnod y gêm bencampwriaeth yn erbyn Sir Gaerlŷr.

title: Diwrnod campus i Forgannwg


description: Trigolion Llanystumdwy yn clywed am gynlluniau i godi dros £200,000 er mwyn prynu’r dafarn leol.

title: Pentrefwyr am brynu Tafarn y Plu yn Llanystumdwy


description: Un fam yn canmol y gefnogaeth gan awdurdodau ar ôl mabwysiadu, er i adroddiad alw am fwy o gymorth ymarferol ac emosiynol.

title: Profiad positif un fam sydd wedi mabwysiadu


description: Y tywydd yn amharu ar nifer o deithwyr gyda'r bore, gan gau heolydd ac amharu ar y rheilffyrdd.

title: Glaw trwm dros nos yn effeithio ar deithwyr y bore


description: Mewn cam anarferol, yr Ysgrifennydd Materion Gwledig yn cyhuddo undeb o gamarwain ffermwyr dros gynlluniau ariannu amaeth wedi Brexit.

title: Cyhuddo undeb o gamarwain ffermwyr am gyllido wedi Brexit


description: Bant a ni eto, felly. I'r graddau y bu yna wyliau haf yn y byd gwleidyddol eleni maen nhw ar ben.

title: Diwedd Haf


description: Aelodau Cabinet Ceredigion yn penderfyu cadw safle Gwastraff Rhydeinion, ger Llanarth, ar agor on lleihau ei oriau agor.

title: Cyfyngu ar oriau safle gwastraff yng Ngheredigion


description: Hyfforddwr rygbi Cymru wedi datgan ei fod yn "poeni" am y flwyddyn i ddod, gan obeithio y bydd yn gorffen ar nodyn cadarnhaol.

title: Warren Gatland eisiau'r flwyddyn olaf i 'fod yn un dda'


description: Campws ysgol uwchradd Gymraeg newydd ym Mhort Talbot yn agor ei drysau'n swyddogol i ddisgyblion ddydd Iau.

title: Agor campws ysgol uwchradd Gymraeg ym Mhort Talbot


description: Gallai cynghorau Cymru fod yn gweithredu'n anghyfreithlon trwy fuddsoddi mewn cwmnïau sy'n ymwneud â ffracio, medd adroddiad.

title: Buddsoddiadau ffracio cynghorau yn 'anghyfreithlon'


description: Vaughan Gething yn dweud y byddai'n sefydlu Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol pe bai'n dod yn brif weinidog nesaf Cymru.

title: Vaughan Gething yn awgrymu treth gofal am ddim i bobl hŷn


description: Yr actores Sera Cracroft sy'n cael ei holi yr wythnos yma

title: Ateb y Galw: Yr actores Sera Cracroft

maintext:
Yr actores Sera Cracroft sy'n Ateb y Galw yr wythnos yma, wedi iddi gael ei henwebu gan Beth Robert yr wythnos diwethaf.
Beth ydi dy atgof cyntaf?
Dad yn gwthio fi mewn pushchair o dan bont newydd yr A55 ac yn canu I'm looking over a fourleaf clover. Roedd hi tua 1968.
Pwy oeddet ti'n ei ffansio pan yn iau?
Donny Osmond, a Terry Gerrard mewn bywyd go iawn!
Image caption Tybed oedd Terry Gerrard yn edrych fel Donny Osmond...?!
Beth oedd y digwyddiad a gododd y mwya' o gywilydd arnat ti erioed?
Peidio datgan fy siom pan oedd pobl yn sarhaus am yr iaith Gymraeg. Ma' pethe 'di newid erbyn hyn.
Pryd oedd y tro diwethaf i ti grïo?
Wythnos diwethaf - poeni am iechyd f'annwyliaid
Oes gen ti unrhyw arferion drwg?
Dwi ar Facebook gormod!
Dy hoff le yng Nghymru a pham?
Llangefni. Atgofion melys o dreulio pob gwylie haf yno a'r rhyddid i gymysgu efo pobl ifanc mewn tref lle oedd y mwyafrif llethol yn siarad Cymraeg.
Y noson orau i ti ei chael erioed?
Ma' 'na ormod ohonynt ond noson efo nheulu a ffrindie. Canu caneuon Cymreig a Gwyddelig tan orie mân y bore!
Image caption Pobol y Cwm: Priododd Denzil ac Eileen yn 1991, ond yn anffodus, chwalodd y briodas
Disgrifia dy hun mewn tri gair.
Cariadus, gwleidyddol, angerddol.
Beth yw dy hoff lyfr neu ffilm?
The Color Purple.
Byw neu farw, gyda phwy fyddet ti'n cael diod. Pam?
Tony Benn, oherwydd ei egwyddorion diffuant. O'dd o hefyd yn caru yfed te, yr un fath â fi.
Dyweda rywbeth amdanat ti dy hun nad oes yna lawer o bobl yn ei wybod.
Nes i ennill y naid hir ym mabolgampau'r sir pan o'n i'n 11!
O Archif Ateb y Galw:
Ar dy ddiwrnod olaf ar y blaned, beth fyddet ti'n ei wneud?
Mwynhau cwmni fy nheulu a ffrindiau a thrio cyfleu i fy mhlant pa mor falch ydw i ohonynt a faint dwi'n eu caru.
Beth yw dy hoff gân a pham?
Calon Lân. Dwi ddim yn cofio adeg pan doeddwn i ddim yn 'nabod y gân. Ma' hi'n atgoffa fi o Nain a dwi wrth fy modd yn ei chlywed hi yn cael ei chanu mewn ffyrdd traddodiadol neu fodern. Ma'r geirie a'r dôn yn syml ond effeithiol.
Cwrs cyntaf, prif gwrs a phwdin - beth fyddai'r dewis?
Prawns mewn garlleg a tsili. Fish,chips a mushy peas. Treiffl diwrnod 'Dolig.
Petaset yn gallu bod yn rhywun arall am ddiwrnod, pwy fyddai fo/hi?
Gweinidog ar gyfer iechyd mewn llywodraeth Cymru annibynnol.
Image caption Mae Jonathan a Sera yn cael dipyn o hwyl wrth actio Colin ac Eileen ar Pobol y Cwm
Pwy sydd yn Ateb y Galw wythnos nesaf?
Jonathan Nefydd


description: Meddyg yn dweud ei fod yn "hyderus" yng ngallu swyddog oedd yn gyfrifol pan fu farw tri milwr mewn ymarferiad ym Mannau Brycheiniog.

title: Milwyr y Bannau: 'Hyder' gan feddyg yng ngallu swyddog


description: Ni fydd tîm pêl-droed merched Cymru yng Nghwpan y Byd 2019 ar ôl i ganlyniadau eraill fynd yn eu herbyn ddydd Mawrth.

title: Dim lle yng Nghwpan y Byd i dîm pêl-droed merched Cymru


description: Y Swyddfa Dramor yn cadarnhau eu bod mewn cysylltiad â'r awdurdodau yn Indonesia, yn dilyn marwolaeth dinesydd Prydeinig.

title: Cymraes wedi ei chanfod yn farw tra ar wyliau yn Bali


description: Y Gweilch yn ildio saith cais mewn perfformiad siomedig yn erbyn Munster oddi cartref.

title: Pro 14: Munster 49 - 13 Gweilch


description: Yr amddiffynnwr Ben Davies yn sgwrsio â BBC Cymru am gêm nos Iau, y gystadleuaeth newydd a'r hyn mae'r rheolwr Ryan Giggs yn ei gyfrannu i'r garfan.

title: Ben Davies yn edrych 'mlaen at herio Gweriniaeth Iwerddon


description: Y gantores a chyflwynwraig sy'n trafod yr ymdrechion i feichiogi

title: Elin Fflur: 'Gwneud unrhywbeth i gael teulu bach ein hunain'

maintext:
Image copyright S4C
Mae cael plant yn gallu bod yn broses hawdd i rai cyplau, ond yn broses hir a phoenus i eraill.
Rhywun sydd ar y daith o drio cael plentyn ar hyn o bryd yw'r gantores a chyflwynydd Elin Fflur.
Ar Ddydd Sul Medi 9, am 12:00, mae Elin yn sgwrsio gyda Beti George ar y rhaglen Beti a'i Phobol ar BBC Radio Cymru.
Ar y rhaglen mae Elin yn esbonio i Beti pam ei bod wedi caniatáu i gamerâu i'w dilyn hi drwy'r broses IVF, ar gyfer rhaglen arbennig ar S4C. Fydd y rhaglen honno'n cael ei ddarlledu Ddydd Sul, Medi 9 am 21:00.
"Roedd o'n benderfyniad anodd ac eto'n rhywbeth eithaf hawdd. Dwi 'di arfer efo'r camerâu o'n mlaen i wrth gwrs ond mae fy ngŵr i'n gweithio yn y byd adeiladu ac iddo fo falle o'dd o'n anoddach. Ond o'dd o bron mor bendant â fi dros wneud hyn, achos mae o'n sgwrs sydd ddim cweit ddigon agored yn ein barn ni.
"'Da ni wedi teimlo'n unig iawn ar y daith yma, mae'r sgwrs yn dod i ben yn syth os 'da chi'n godi fo a dydi pobl ddim yn siŵr iawn sut mae ymateb pan 'da chi'n deud bo' chi methu cael plant a bo' ni'n mynd trwy IVF.
"Mae pawb yn delio efo sefyllfaoedd fel hyn yn ei ffyrdd eu hunain wrth gwrs, ac mae rhai pobl yn penderfynu cadw fo o fewn pedair wal, ac mae hynny'n berffaith iawn i rai.
"Ond oedden ni'n teimlo'n unig iawn, a dwi wastad wedi dweud bod hi'n llawer iawn gwell os 'da ni'n gallu rhannu profiadau a thrafod yr hyn 'da chi'n teimlo yn onest ac yn agored efo'ch gilydd i helpu'ch gilydd.
"Efo IVF 'da chi'n mynd drwy gyfnod mor anodd ac emosiynol, mae'r elfen iechyd meddwl yn dod i mewn iddo hefyd. Mae'n cael gymaint o effaith ar ein bywydau ni, felly os fysa fi a Jason [gŵr Elin] wedi gweld rhaglen fel hyn cyn cychwyn mi fysa fo 'di bod o help mawr i ni.
"Mae'r syniad o orfod chwistrelli'ch hun a gwneud y pigiadau bob bore eich hun yn ddigon i ddychryn rhywun, ond 'da ni ddim isho i bobl fod ofn - 'da ni'n gobeithio bydd pobol yn dysgu lot.
"Hefyd i rheiny sydd ddim yn gorfod mynd drwy IVF dwi'n gobeithio bydd o'n agoriad llygaid iddyn nhw gael gweld be' mae pobl yn gorfod mynd drwyddo i gael plant.
"Does 'na neb yn dymuno bod yn y sefyllfa yma yn amlwg, ond os allwn ni drwy ein stori bersonol ni helpu eraill, wel dwi'n teimlo bo' ni wedi cyflawni rhywbeth mawr yn ein bywydau."
Image copyright S4C Image caption Roedd Elin yn gorfod chwistrellu ei hun yn ddyddiol fel rhan o'r broses IVF
Cefnogaeth y teulu
Dywed Elin bod hi a'i dau frawd wedi cael magwraeth ddelfrydol, a bod teulu yn ganolbwynt i'r cyfan.
"Ar yr adegau lle mae'r teulu yn dod at ei gilydd, fel y Nadolig neu'r Pasg - dwi'n caru'r amseroedd yna, ac mae gen i gefndryd sydd fel dau frawd i mi hefyd.
"Roedd y syniad 'ma ohonon ni gyd fel plant, i gyd efo'n gilydd yn chwarae a gwneud efo'n gilydd... o'n i wastad wedi edrych 'mlaen at hynny. Cael teulu mawr efo tri o blant, llond tŷ. Dyna o'dd y ddelwedd o'dd gennai yn fy mhen o'r hyn fysa'n digwydd i ni.
"Drwy fynd drwy rywbeth fel hyn mae'r teulu'n mynd drwy'r daith efo chi. Mae'r gefnogaeth 'da ni'n cael gan y teulu yn amhrisiadwy a 'da ni'n ofnadwy o agos at ein teuluoedd, y ddwy ochr, ac mae hynny wedi bod yn gefn anferthol i ni ar adegau sy' 'di bod yn eitha anodd.
"Da ni wedi gallu cael sgyrsiau agored, gonest iawn efo'r teulu ac mae hynny wedi bod yn arbennig o bwysig i'r ddau ohonon ni.
Yr 'amser cywir 'i gael plentyn
"Ges i wybod [am anawsterau cael plant] pedair blynedd yn ôl. Mi ro'dd fy ngyrfa yn bwysig i mi ac o'n i wedi dechrau gweithio mewn byd sydd falle'n anodd gwybod pryd i ddod allan ohono i gael plentyn.
"Ond o'n i wastad yn gefn fy meddwl yn deud 'fydda i'n gwybod pryd fydd yr amser cywir', ar ôl gweithio'n galed a chael 'chydig bach o bres tu nôl i fi.
"Mae 'na ambell un wedi gofyn i mi os dwi'n difaru ei 'adael o bach rhy hwyr' achos mi o'n i bron yn 30 yn dod i'r penderfyniad yma.
"Ond dwi ddim yn mynd i ddifaru hynny achos mae gen i lot fawr i fod yn ddiolchgar ohono yn fy mywyd, a dwi'n teimlo mod i wedi cyrraedd lle arbennig yn fy ngyrfa a dwi'n diolch am hynny. Falla bod y broblem yma wedi bod gen i erioed, ac mae'n siŵr mai dyna ydy'r achos.
Darganfod y gwirionedd
"Da chi'n gorfod trio am ryw flwyddyn cyn mynd at y doctor. Aethon ni at y doctor, yna'r gynaecologist, a nhw'n deud y byddai rhaid cael triniaeth ddiagnostig, dan anesthetig, i edrych i mewn i be' oedd yn digwydd.
"Roedd hynny nôl ym Medi 2016. Nes i ddeffro o'r driniaeth a'r doctor yn gorfod dweud wrtha'i bod gen i ddim gobaith cael plant yn naturiol.
"Odd hwnna yn un o'r profiadau gwaetha' dwi'n meddwl achos oedd o fel rhoi'r full stop ar ddiwedd y frawddeg. Cau'r llyfr, dyna fo, doedd 'na ddim byd mwy i fod.
"Roedd yna ddiffygion yn y ddau diwb fallopian. Er fod fy sefyllfa i yn anobeithiol, be' oedd yn bositif i fi oedd 'mod nhw'n gwybod beth oedd y broblem. Mae lot fawr o bobl allan 'na sydd ddim yn gwybod pam bod nhw methu cael plentyn.
"Wedyn pan da chi'n mynd trwy IVF a ddim yn gwybod pam bo' chi methu beichiogi mae'n anodd iawn delio gyda'r broblem, mae wedyn yn 'awn ni amdani a gweld be ddaw'".
Image copyright S4C Image caption Fe briododd Elin a Jason yn 2012
Triniaeth IVF
"Mae'r driniaeth yn dibynnu ar lle 'da chi'n byw i ddweud gwir, mae hi'n postcode lottery. Dwi ddim yn gwybod be' ydy'r sefyllfa ar draws Cymru gyfan, ond yn fy achos i nathon nhw drefnu dwy driniaeth i mi ar y Gwasanaeth Iechyd, yn Lerpwl gan mai fan'na oedd y clinig agosaf oedd yn cael ei gynnig i mi.
"Mi ges i'r driniaeth yn Lerpwl, ond doedd ddim yn llwyddiannus yn anffodus. Roeddwn i ar fin cychwyn yr ail pan ges i'r alwad ffôn i ddeud bod yna ddim cyllid i mi gario 'mlaen efo'r driniaeth.
"Roedd hi'n anodd iawn, ac yng nghanol wythnos Eisteddfod Genedlaethol yn Ynys Môn. Roedd gymaint o bethau'n digwydd, o'n i'n delio gyda hynny a thrio darganfod sut i fynd 'mlaen. Wedyn ffeindio bysa'n rhaid i mi ailgofrestru ac wedyn ella aros blwyddyn i gael lle mewn clinig.
"Mae o'n anghyson iawn o ran sut mae IVF yn cael ei gynnig i bobl ar draws Prydain, achos yn rhai siroedd yn Lloegr maen nhw'n cael cynnig tair triniaeth ar y Gwasanaeth Iechyd, ac mewn siroedd eraill 'di nhw'm yn cael dim!
"Dwi ddim yn licio gweld bai ar y Gwasanaeth Iechyd achos mae o'n rwbath ffantastig yma ym Mhrydain. Ond ar adegau fel hyn, 'da chi'n meddwl mai cysondeb sydd angen a bod un rheol i bawb, a phawb yn cael yr un tegwch. Dwi'n meddwl yn bendant bod angen edrych ar hynny."
Ail driniaeth
Fe dalodd Elin a Jason am yr ail driniaeth, cyn cael y newyddion torcalonnus eu bod nhw wedi colli'r babi yn fuan iawn yn y beichiogrwydd:
"Mae IVF fel rhes o hurdles, a 'da chi'n gorfod neidio dros un a chyflawni'r nesa'. Os oes rhywbeth yn mynd o'i le ar hyd y rhes yna o hurdles, dyna fo, mae rhaid dechrau eto neu ail-edrych ar y sefyllfa.
"Mi gafon ni'r canlyniad oedden ni isho, o'dd bron iawn yn neud o'n fwy poenus byth pan wnaeth o ddim yn gweithio allan.
"Ond mae IVF yn cynnig gobaith arbennig iawn i gyplau allan 'na fel fi a Jason, fysa'n gwneud unrhywbeth i gael teulu bach ein hunain."
Image copyright S4C Image caption Dal i chwerthin, mae Jason ac Elin yn parhau i fod yn bositif ar y daith i gael plentyn
Ydy Elin a Jason yn bwriadu mynd am driniaeth arall?
"Yndan, da ni am fynd amdani. Efo'r clinig preifat 'da ni efo mae 'na gynhigion gwahanol, felly wnaethon ni dalu am ddau dro mewn un.
"Mae ganddon ni'r un tro 'ma ar ôl, ac mae rhaid cofio'r positif i mi gymryd o'r driniaeth ddiwetha' sef bod fi wedi gallu beichiogi, er mor boenus oedd o yn y diwedd i golli'r baban.
Mabwysiadu?
"Mae'n sgwrs 'da ni wedi cael, wedi gorfod cael i ddweud gwir, achos mae rhaid bod yn realistig yn y sefyllfa yma. Dwi'n siarad efo chi yma yn meddwl 'fyddai'n iawn os 'dio'n dod i hynny', ond dwi ddim yn gwybod nacdw."
"Ond 'da ni yn cael y sgwrs yna, ac un peth dwi'n sicr ohono ydy mod i'n gwybod mod gen i a Jason ddigon o gariad i roi i blant na fyddo'n perthyn gwaed i ni. Yn ein bywydau, 'da ni'n caru pobl sydd ddim yn perthyn gwaed i ni dydan, ffrindiau a theulu yng nghyfraith...
"Ond y ffordd 'da ni'n byw ydy cam wrth gam, o ddydd i ddydd, a nawn ni groesi'r bont yna os 'da ni'n ei chyrraedd hi dwi'n meddwl."


description: Is-reolwr Cymru, Osian Roberts yn dweud ei bod yn "amser cyffrous" i garfan ifanc Cymru wedi'r fuddugoliaeth dros Weriniaeth Iwerddon.

title: Osian Roberts: 'Amser cyffrous' i garfan ifanc Cymru


description: Cyngor i gymryd camau cyfreithiol yn erbyn gwaith glo brig mwyaf Prydain am fethu a thalu costau adfer y tir.

title: Cyngor yn dal i ddisgwyl am arian adfer tir Ffos-y-Frân


description: Nifer o chwaraewyr Denmarc yn annhebygol o chwarae yn erbyn Cymru oherwydd dadl am hawliau masnachol.

title: Cymru i elwa o ddadl rhwng chwaraewyr a CBD Denmarc?


description: Dyma ni felly yn ol yn y Bae ac mae'n saff fod 'na lawer ar feddwl Cawryn Jones wrth iddo gychwyn ar ei dymor olaf fel Prif Weinidog.

title: Cwestiwn i Carwyn


description: Bydd Llywodraeth y DU yn sicrhau bod economi Cymru'n derbyn "cefnogaeth lawn" ar ôl gadael yr UE, yn ôl y Canghellor Philip Hammond.

title: Hammond yn addo cefnogi economi Cymru ar ôl Brexit

maintext:
Image copyright AFP
Bydd Llywodraeth y DU yn sicrhau bod economi Cymru yn derbyn "cefnogaeth lawn" ar ôl gadael yr UE, yn ôl y Canghellor Philip Hammond.
Ar ymweliad ag Abertawe, dywedodd y byddai trafodaethau'n cael eu cynnal ar gronfa rhannu llewyrch - fyddai'n cymryd lle grantiau'r UE - yn ddiweddarach eleni.
Daw yn dilyn pryder am ddyfodol y gyllideb ar gyfer datblygu sgiliau pobl ifanc mewn rhannau difreintiedig o Gymru ar ôl Brexit.
Mae Cymru wedi derbyn £4bn gan yr UE hyd yn hyn.
Mae'r Wales Co-operative Centre yn ofni y bydd Llywodraeth y DU yn penderfynu rhoi arian tuag at y syniadau gorau, yn hytrach na'r mannau sydd wir mewn angen ar ôl gadael yr Undeb Ewropeaidd.
Image copyright Technocamps Image caption Mae clybiau ar ôl ysgol i ddatblygu sgiliau cyfrifiadurol ar gael ar hyd prifysgolion Cymru
Un cynllun sydd wedi derbyn mwy na £5m gan Gronfa Gymdeithasol Ewrop fel rhan o'r taliadau diwethaf yw Technocamps.
Wedi ei arwain gan Brifysgol Abertawe, mae'r cynllun yn annog miloedd o ddisgyblion i gymryd rhan mewn clybiau ar ôl ysgol er mwyn datblygu sgiliau cyfrifiadurol - fel creu apiau a chodio.
Mae Technocamps eisoes wedi helpu dros 40,000 o ddisgyblion ers 2011, ond cyllideb gan yr UE sydd wedi galluogi iddynt gyflogi 25 aelod o staff, ac mae ansicrwydd nawr am yr hyn fydd yn digwydd ar ôl 2023.
Brwdfrydedd
Cafodd Alfie Hopkin o Lanelli ei ysbrydoli i ddatblygu apiau ei hun pan yn 14 oed, ar ôl ymweld â gweithdy Technocamps.
Nawr yn 20 oed, mae Mr Hopkin yn gweithio fel datblygwr meddalwedd ym Mhen-y-bont tra'i fod o hefyd yn cwblhau gradd ym Mhrifysgol Abertawe.
Image caption Yn ôl Alfie Hopkin fe wnaeth Technocamps helpu iddo benderfynu ar drywydd ei yrfa
"Roedd Technocamps yn wych oherwydd roedd pobl yn frwdfrydig am yr hyn roedden nhw'n ei wneud. Roedd o'n galluogi i mi ddarganfod os mai dyma oeddwn i am ei wneud gyda fy mywyd," meddai.
"Doeddwn i 'mond yn ifanc, ac roedd cael pobl tu ôl i mi fel yna yn beth eithaf mawr.
"O ran ariannu prosiectau fel Technocamps, 'dwi'n gobeithio bydd y DU yn parhau i'w gyllido gan eu bod nhw wir yn helpu ac mae'r sector dechnoleg yn tyfu."
Dywedodd Lynn Davies, rheolwr Mr Hopkin ei bod yn "poeni na welwn ni'r lefel yma o gyllideb wrth fynd yn ein blaenau".
Cyfnod 'ansicr'
Yn ôl yr athro Faron Moller, y gwyddonydd cyfrifiadureg sy'n gyfrifol am raglen Technocamps, mae arian yr UE wedi galluogi iddynt gyrraedd dros 40,000 o bobl ifanc ar hyd Cymru.
Bellach mae ganddynt hwb ar gyfer gweithdai ysgolion ym mhob adran cyfrifiadureg ym mhrifysgolion Cymru - ac wedi llwyddo i gyrraedd canran uchel o ferched, sydd ddim yn niferus ar gyrsiau gradd.
"Gyda'r DU yn gadael yr UE blwyddyn nesaf, mae cyllid Technocamps yn ansicr iawn, ac er bod arian yr UE yn cynnal y rhaglen ar hyn o bryd, nid oes dewis arall amlwg unwaith mae'r cyllid yma yn dod i ben" meddai.
Image caption Mae'r ganolfan yma yn y Rhondda yn rhan o gynllun y Fern Partnership
Yng Nghwm Rhondda, mae Fern Partnership wedi tyfu dros y tair blynedd diwethaf a bellach yn gweithio o fewn saith adeilad cymunedol yn cynnig gofal plant, cyrsiau hyfforddi, clybiau swyddi a chyfleusterau llyfrgell.
Mae'r bartneriaeth wedi derbyn cyngor ar sut i ddatblygu'r Wales Co-operative Centre a'u prosiect busnes cymdeithasol.
Dywedodd Michelle Corburn-Hughes, cyfarwyddwr datblygiad cymunedol Fern Partnership: "Does neb yn gwybod ar hyn o bryd, fel sefydliad, oes bydd y gyllideb yn cael ei dynnu 'nol, hoffwn feddwl y byddwn ni'n ei gwneud hi beth bynnag.
"Yr hyn fydd yn anodd i ni yw pa mor galed fydd y siwrne honno."
Image caption Philip Hammond on a visit to Swansea
Mae disgwyl i brosiectau gwerth £3.2bn barhau hyd at 2020, gyda £2.1m o'r UE yn cael ei rannu rhwng y gronfa gymdeithasol ac arian datblygu cymdeithasol.
Yn ôl Derek Walker o'r Wales Co-operative Centre mae cyllid yr UE wedi helpu hyfforddi sgiliau, helpu gyda chynnig swyddi yn ogystal â chefnogi mentrau cymunedol mewn ardaloedd difreintiedig.
"Heb gyllideb yr UE rydyn ni'n poeni am yr hyn all ddigwydd nesaf, ac yn ansicr o be fydd yn cefnogi'r swyddi a'r gwasanaethau hyn yn ein cymunedau," meddai.
"Dydw i ddim yn meddwl bydd neb arall yn camu i mewn. Nid oes yna farchnad ar gyfer y fath yma o wasanaethau felly os nad yw Llywodraeth Cymru yn derbyn yr arian, o le fydd o yn dod?"
'Trawsnewidiad technolegol'
Ond dywedodd Mr Hammond ddydd Mercher bod gan Lywodraeth y DU record gref o ran ariannu prosiectau ar gyfer pobl ifanc.
"Byddwn yn sicrhau bod economi Cymru - sy'n gwneud yn dda iawn ar hyn o bryd - yn parhau i gael cefnogaeth fel y gall chwarae ei rhan yn nhrawsnewidiad technolegol economi'r DU," meddai.
Ychwanegodd y byddai'r gronfa rhannu llewyrch yn cael ei gyflwyno dim ots beth fyddai canlyniad y trafodaethau gyda'r UE, ond bod y llywodraeth yn dal i weithio ar y manylion.


description: Mi gewch chi'r atebion, ond rhaid dyfalu'r cwestiynau

title: Cwis go-chwith!


description: Perchennog cwmni bysiau o Wynedd yn gwadu defnyddio cerdyn teithio rhatach yn dwyllodrus ac o roi cyfarwyddyd i eraill wneud yr un fath.

title: Express Motors: Gwadu ceisiadau ffug am daliadau


description: Fedrwch chi adrodd geiriau'r anthem genedlaethol i gyd?


description: Cricedwyr Morgannwg yn ceisio taro nôl ar ôl siomedig gwael yn erbyn Sir Gaerloyw.

title: Dechrau siomedig i Forgannwg yn erbyn Sir Gaerloyw


description: Eogiaid a brithyll ifanc yn cael eu gweld yn Afon Elan am y tro cyntaf ers y 1970au.

title: Eogiaid ifanc yn dychwelyd i afon wedi 40 mlynedd


description: Dafydd Iwan yn dweud bod Recordiau Sain yn "gorfod torri'n ôl i oroesi" yn dilyn cynnydd mewn ffrydio ar y we.

title: Colli swyddi wrth i Recordiau Sain ailstrwythuro


description: Bu Dafydd Hughes yn ddifrifol wael am bump wythnos gyda syndrom Guillain–Barré

title: Profiad Dafydd Hughes o syndrom Guillain-Barré


description: Dyn o Abertawe wedi ei ddedfrydu ar ôl iddo wneud salíwt Natsïaidd yn ystod gêm bêl-droed.

title: Dedfrydu cefnogwr Abertawe am wneud salíwt Natsïaidd


description: Mike Flynn yn ymddiheuro i gefnogwyr ar ôl i'w dîm gael cweir ar Rodney Parade.

title: Adran Dau: Casnewydd 0-6 Yeovil


description: Perfformiad ymosodol trawiadol gan y tîm cartref wrth iddynt drechu'r Southern Kings ym Mharc y Scarlets.

title: Pro 14: Scarlets 54-14 Southern Kings


description: Nam ar awyren Cymru yng Nghaerdydd yn golygu oedi i siwrne Ryan Giggs a'r chwaraewyr i Denmarc

title: Oedi i dîm pêl-droed Cymru cyn eu gêm yn Denmarc


description: Crwner yn cofnodi casgliad naratif wedi i Tony Pemberton syrthio o dacsi yn dilyn ffrae gyda'r gyrrwr am gost y daith.

title: Cwest: Dyn wedi marw ar ôl disgyn o dacsi ar yr M4


description: Mae "miloedd ar filoedd o bysgod wedi marw" yn dilyn achos o lygredd yn Afon Clywedog ger Wrecsam.

title: 'Miloedd ar filoedd o bysgod wedi marw' achos llygredd


description: Disgwyl oedi i yrwyr am bum wythnos yn Llanddulas wrth i waith atgyweirio ddigwydd ar ffordd yr A55.

title: Gwaith ffordd ar yr A55 i bara am bum wythnos


description: Dynes 51 oed o Gaerdydd yn ymddangos yn y llys wedi ei chyhuddo o droseddau ffrwydron a bod â dogfennau terfysgol yn ei meddiant.

title: Dynes o Gaerdydd yn y llys ar gyhuddiadau terfysgaeth


description: Disgwyl i Storm Helene gyrraedd Cymru yn gynt na'r disgwyl ond gydag ychydig llai o rym.

title: Storm Helene yn cyrraedd yn gynnar