title: Спектакль "Летели качели" в Молодежном театре вызвал протесты. Критик Стрельников: Спасибо за смелость!

maintext:
Прэм’ера п’есы Канстанціна Сцешыка «Ляцелі арэлі» ў Гомельскім гарадскім маладзёжным тэатры чакана зрабілася прычынай скандалу. Частка публікі ў сацыяльных сетках і пісьмовых водгуках на спектакль выказалася катэгарычна супраць спектакля, былі нават заклікі пісаць звароты ў Міністэрства культуры: «Гэта разбурае псіхіку моладзі, яна і так падарваная».
«Чаму бюджэтныя грошы расходуюцца на прапаганду гвалту, суіцыду, разбэшчвання малалетніх і асацыяльных паводзінаў».
Жорсткая праўда ў тым, што дзеля таго, каб перапыніць «гвалт, суіцыды, разбэшчванне малалетніх і асацыяльныя паводзіны», робіцца вельмі шмат, але недастаткова. Менавіта таму тэма здаецца такой балючай і дыскусія ў сацыяльных сетках сягае за сотню каментароў. Дырэктар тэатра, акцёры і многія гледачы адстойваюць сваё права на шчырую размову, вынікам якой можа зрабіцца якраз новыя шляхі для рашэння складаных праблем.
Як правільна разумець смерць?
Канстанцін Сцешык — адзін з самых вядомых прадстаўнікоў новай хвалі беларускай драматургіі. Сучасных беларускіх драматургаў сапраўды часта папракаюць у чарнушнасці, але для тых, хто клапаціцца, каб тэатр адказваў на важныя выклікі сённяшняга дня, такога пытання не ўзнікае.
П’есу Сцешыка «Запалкі» для малой сцэны ўпадабаў нават Мікалай Пінігін, хаця, трэба прызнаць, прэм’ера ў Купалаўскім тэатры не зрабілася поспехам. А вось у гомельскай пастаноўцы, на маю думку, рэжысёрам і акцёрам удалося падабраць правільныя ключыкі да сучаснага аўтара.
Але каб завяршыць тэму дыскусіі вакол гомельскага спектакля, то яна цікавым чынам паўтарае калізію самой п’есы. Адна са шматлікіх сюжэтных ліній п’есы пра 16-гадовую дзяўчыну Ксенію з суіцыдальнымі схільнасцямі, якая шукае сустрэч з дарослым мужчынам Стасем. Пры знаёмстве ён падзяліўся з ёй творчасцю групы «Грамадзянская абарона», і Ксеніі падалося, што менавіта такі чалавек дапаможа ёй звесці рахункі з жыццём. Чаму? Таму што, яна так лічыць, гэта песні пра смерць.
Стась так не лічыць, для яго творчасць Летава — пра каханне і жыццё (у спектаклі шмат разоў тое падкрэсліваецца). «Ты ўсё няправільна зразумела,» — кажа ён Ксеніі. «А ты ўпэўнены, што сам правільна зразумеў?» — перарывае дзяўчынка, і ўвесь спектакль і п’еса, уласна кажучы, пра гэта.
Гульня ў даросласць
Галоўны выканаўца ролі Стася Зміцер Попчанка цудоўна трапляе ў свайго персанажа. Мне «пашэнціла» сядзець побач з гледачом, які ўспрымаў дзею нават занадта эмацыйна, хіхікаючы і каментуючы самыя жвавыя моманты. Вось Ксенія прапануе Стасю яе забіць, я чую збоку нервовы смяшок і каментарый кшталту: «Класна прыдумала...» І праз імгненне той жа смяшок і саркастычная рэпліка: «Які магутны план!..» — гучыць ужо са сцэны. Тое, якім яго грае Дзмітрый Попчанка, Стась цалкам увасабляе сабой пакаленне 30-гадовых. Новая драма, прадстаўніком якой называлі Канстанціна Сцешыка, прамаўляла лозунг «Шукаю героя!». Героя тады не знайшлі, але персанажы навадрамных п’ес пасталелі і зрабіліся дарослымі ў свеце, дзе даросласць лічыцца ці не самай важнай каштоўнасцю. Спектакль правільна назваць такой гульнёй у дарослае жыццё.
Рэжысёр Дзяніс Паршын рабіў чытку гэтай п’есы ў рамках конкурсу беларускай драматургіі «Writebox», спектакль таксама зроблены ў манеры рэжысёрскага эскізу. Героі з крэйдай у руках пазначаюць на сценах, дошках, драўляных кубах месца дзеяння, свае думкі ці, напрыклад, паленне цыгарэт. Спектакль складаецца з ланцужка гульнявых эпізодаў, хоць некаторыя здаюцца зацягнутымі. Але менавіта гэтая ўмоўнасць разнявольвае акцёраў, яны гуляюцца паміж сабой і раптам самастойна ў ключавых эпізодах знаходзяць інтанацыю, без якой сучасная п’еса гучыць так бездапаможна, якая так цяжка даецца артыстам, што прызвычаіліся да прынцыпова іншай манеры выканання. Як гульня ў тэатр становіцца сапраўдным тэатрам, так і гульня ў даросласць галоўнага героя робіць яго сапраўдным дарослым.
Смеласць застацца разгубленым
Галоўны канфлікт Стася да даросласці цягнецца з дзяцінства, са складаных, не вырашаных адносін з бацькам. Цягам п’есы ён увесь час цягнецца да яго ў дом састарэлых, прамаўляе доўгія маналогі, якія можна прыняць за споведзі. Цягнецца, але адначасова не хоча зрабіцца такім самым. Але якім быць? Стась не хавае сваёй разгубленасці, ён сапраўды няўпэўнены ў тым, што робіць.
Менавіта гэтая шчырая разгубленасць Стася становіцца аргументам, быццам няма ніякага жыцця і любові. Заблытанасць у стасунках з сям’ёй, з бацькам, з сябрамі — усё гэта вельмі лёгка прызнаць слабасцю, якую вельмі лёгка рассекчы адным «моцным» суіцыдальным ударам. Менавіта такой рэзкай і канкрэтнай робіць сваю Ксенію актрыса Святлана Жукава. Усё становіцца на месцы, калі мы ўсведамляем, што гэта логіка 16-гадовай дзяўчынкі, якая назірае складанасці дарослага жыцця звонку. А Стась, які сапраўды іх перажывае, не толькі мае волю змагацца са сваімі складанасцямі, адстойваць сваю праўду, але і бярэ на сябе цяжар адказнасці за слабасці іншых.
Спектакль заканчваецца на пахаванні Ксеніі, яе маці (дарэчы, цудоўная праца ў спектаклі артысткі Лізы Астрахавай, якая грае адразу некалькі роляў) просіць праспяваць Летава, і Стась зацягвае песню пра арэлі. Музыка, якая ўспрымалася як нешта, што штурхае да смерці, дапамагае гэтую смерць перажыць. І што яшчэ важней, дапамагае перажыць яе разам.
Мне здаецца, у гэтым галоўны сэнс спектакля. Невырашальнымі праблемы застаюцца, калі мы застаёмся з імі сам-насам. Сапраўдным дарослым трэба лічыць таго, хто гатовы прыадкрыцца незнаёмым людзям, несці з імі іх ношу, быць гатовымі да цяжкіх і непрыемных размоваў. Таму ўвесь гэты спектакль Маладзёжнага тэатра можна назваць прыкладам дарослага, смелага ўчынку, за які калектыву тэатра трэба сказаць «дзякуй».


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя
Яўген Мурашка

title: Незалежным прафсаюзам дазволілі мітынг на 1 мая ў Мінску

maintext:
Упершыню за 10 год Мінгарвыканкам дазволіў незалежным прафсаюзам правесці першамайскую акцыю. Паводле заяўкі Рады Беларускага кангрэсу дэмакратычных сіл, акцыя адбудзецца 1 траўня з 14 па 16 гадзіну ў Кіеўскім скверы.
Незалежныя прафсаюзы ў сваёй заяўцы прапанавалі тры магчымыя месцы акцыі ў Мінску: пляцоўку каля Тэатра оперы і балета, парк Янкі Купалы і Кіеўскі сквер. У выніку дазвол атрымалі на тое, каб правесці акцыю ў Кіеўскім скверы.
Лідар Беларускага кангрэсу дэмакратычных прафсаюзаў Аляксандр Ярашук распавёў «Свабодзе», што прафсаюзныя актывісты ўжо болей за 10 гадоў не атрымлівалі дазволу ўладаў на свае маёўкі.
Ён удакладніў, што летась БКДП замаўляў шэсце ад кінатэатру «Кастрычнік» да плошчы Бангалор і на ёй мітынг. Тады ўлады забаранілі шэсце, але дазволілі мітынг. І прафсаюзы разам з апазыцыйнымі палітычнымі партыямі, якія далучыліся да ініцыятывы, супольна вырашылі «не ісці на такую здзелку з уладамі».
Сёння, паводле Ярашука, сітуацыя трохі іншая. Ад самага пачатку заяўнікамі мітынгу выступалі чатыры незалежныя прафсаюзы, што ўваходзяць у БКДП.
Кіраўнік БКДП кажа, што прафсаюзныя актывісты не лічаць 1 траўня святам працы.
«Гэта той дзень, калі рабочыя ў розных краінах патрабуюць ад сваіх урадаў годных умоў працы, годных заробкаў, спынення пераследу прафсаюзных актывістаў. І мы таксама будзем гэтым займацца», — сказаў ён.
Незалежныя прафсаюзы будуць высоўваць патрабаванні аб змене эканамічнага курсу, сацыяльнай паліыткі беларускай дзяржавы. Будуць таксама патрабаванні аб падвышэнні заробкаў і пенсіяў і адмены сумнавядомых дэкрэтаў Аляксандра Лукашэнкі.
У Раду БНК ўваходзяць Вацлаў Арэшка, Уладзімір Някляеў, Андрэй Саннікаў, Вячаслаў Сіўчык, Мікалай Статкевіч, Станіслаў Шушкевіч, Генадзь Фядыніч і 14 кіраўнікоў рэгіянальных кааліцый дэмакратычных сіл.

fasttext_language: be


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У Польшчы адзначаюць Дзень памяці ахвяр Катынскага злачынства

maintext:
13 красавіка 1943 года нямецкае радыё паведаміла, што ў катынскім лесе знойдзеныя парэшткі тысяч польскіх жаўнераў.
Міністр абароны Польшчы Марыюш Блашчак у адмысловым звароце заявіў, што масавы расстрэл у Катыні, здзейснены па загадзе Сталіна, быў прызваны пазбавіць Польшчу эліты краіны.
Кіраўнік Мінабароны Польшчы нагадаў, што ад рук НКУС у Катыні, Харкаве і Медным загінулі тысячы польскіх афіцэраў, навукоўцаў, юрыстаў, прадстаўнікоў духавенства, лекараў і палітыкаў — эліта Другой Рэчы Паспалітай.
«Гэта былі героі, якія заплацілі самую высокую цану за свабоду Польшчы. Іх таемна закопвалі ў катынскім лесе і многіх іншых месцах. Трагедыя іх сем’яў, якія доўгі час нічога ня ведалі пра лёс сваіх блізкіх, гэта вялікая рана, якая не зажыла. На працягу многіх гадоў праўду пра гэта злачынства спрабавалі хаваць. Але гэты злачынны ўдар не зламаў польскага духу і не пазбавіў нас адвагі», — сказаў кіраўнік Мінабароны Польшчы.
13 красавіка з нагоды Дня памяці ахвяраў Катынскага злачынства па ўсёй Польшчы прайшлі мерапрыемствы. Раніцай прэмʼер-міністр Польшчы Матэвуш Маравецкі ўсклаў кветкі і запаліў свечкі ля памятнай табліцы ў Катынскім музеі ў Варшаве.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У Беларусі ў сёмы раз з пачатку года павышаюцца цэны на бензін

maintext:
Канцэрн «Белнафтахім» зноў змяняе кошт аўтамабільнага паліва. З 14 красавіка на аўтазаправачных станцыях Беларусі рознічныя цэны на дызельнае паліва зніжаюцца на 1 капейку, на аўтамабільны бензін — павялічваюцца на 1 капейку.
Як паведамляе канцэрн, кошт 1 літра бензіну АІ-92-К5-Еўра складзе 1 рубель 27 капеек, АІ-95-К5-Еўра — 1 рубель 35 капеек, АІ-98-К5-Еўра — 1 рубель 56 капеек, дызельнага паліва — 1 рубель 36 капеек.
Цяперашняе падаражанне бензіну стане сёмым з пачатку года, у сакавіку цэны павышаліся чатыры разы. Першае адбылося 8 лютага, калі кошт паліва вырас на 2 капейкі, 10, 15, 24 і 30 сакавіка і 4 красавіка кошт паліва павышаўся на 1 капейку.
Раней крыніца ў нафтахімічнай галіне заявіла, што на працягу бліжэйшых месяцаў плануецца павысіць беларускія цэны на аўтамабільнае паліва да ўзроўню цэн на прыгранічных запраўках у Расіі. Меркавалася, што цяперашні этап павышэння ўнутраных цэн на паліва працягнецца да мая.
Як адзначалі спецыялісты, рашэнне аб паэтапным павышэнні цэн на паліва абумоўленае стратнай дзейнасцю нафтаперапрацоўчых заводаў. У пачатку бягучага года страты ад рэалізацыі паліва на ўнутраным рынку прыкладна ў два разы перавышалі прыбытак заводаў ад рэалізацыі прадукцыі на экспарт.
У 2017 годзе цана на паліва павялічвалася сем разоў, а да гэтага больш за два гады (пасля 13 студзеня 2015 года) не змянялася.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Тэлеграма Лукашэнкі кайзэру

maintext:
Можа ў будучыні хопіць хоць бы разуменьня, каб устрымацца ад недарэчных папрокаў за «тэлеграму кайзэру», якую беларуская ўлада, баюся, яшчэ доўга будзе дасылаць. І, магчыма, атрымліваючы той жа адказ.
На прэсавай канфэрэнцыі 10 красавіка Аляксандар Лукашэнка ізноў выказаўся на тэму БНР. Паводле яго з гэтай рэспублікай «ня ўсё відавочна»: стваральнікі БНР, з аднаго боку, «хацелі адзінства дзяржавы», але з другога, «зьвярталіся па дапамогу да нямецкага кайзэра». З гэтага кіраўнік дзяржавы зрабіў палітычную выснову, што калі так невідавочна, то і рабіць 25 сакавіка дзяржаўным сьвятам недарэчна.
Варта сказаць, што можна ўбачыць пэўны новы акцэнт у стаўленьні Лукашэнкі да БНР у параўнаньні зь яго ж выступам напярэдадні сёлетняга Дня волі. Тады ён казаў, што тымі падзеямі ня варта ганарыцца, што гэта «сумная падзея» і наагул параўноўваў БНР нават з Галакостам.
Зараз прынамсі яму «ня ўсё відавочна» у гэтай справе. Гэта ўжо прагрэс. Але цікава, што дзеячам БНР па сутнасьці нічога, акрамя той злашчаснай «тэлеграмы кайзэру», і не закідаецца ў адмоўным сэнсе.
Гэтую тэлеграму памінаў і сам Лукашэнка, і колішні кіраўнік БТ, цяпер старшыня «Белай Русі» Генадзь Давыдзька , і міністар замежных справаў Уладзімер Макей у інтэрвію Euronews, калі тлумачыў: «Мяне, напрыклад, вучылі ў школе, што кіраўнікі БНР былі здраднікамі, якія спрабавалі ўсталяваць шчыльнае супрацоўніцтва з кайзэрам».
Грунтоўныя адказы з гістарычнага пункту гледжаньня давалі ў свой час на гэтыя звыклыя абвінавачваньні Андрэй Чарнякевіч і Сяргей Шупа.
Але я — больш пра палітычны сэнс гэтай фіксацыі ў догме, пра спадчыну БНР, пра адвечна беларускае, увасобленае ў тых жа Лукашэнку, Макеі і Давыдзьку.
Найперш — пра догму. Яна нават у назьве адрасата — «тэлеграма кайзэру». А чаму не нямецкаму ці германскаму імпэратару? А пісалі б брытанскаму каралю, дык папракалі б «тэлеграмай кінгу»? Антрапалягічна цікавае «завісаньне ў часе». Расейскі друк часоў Першай сусьветнай прыдумаў гэты слоўны трук, немцы ж ворагі — дык няможна і нашага і іх манарха аднолькава называць, будзем іхняга замежным словам называць. І дарослыя людзі праз 100 гадоў працягваюць гуляцца ў гэтую дзіцячую магію — нельга назваць імпэратарам, толькі кайзэр.
Тут варта прыгадаць яшчэ адну тэлеграму, якую ў савецкія часы ніхто не прыгадваў і якой БНР ніхто не папракаў. А тэлеграма гэтая была прэзыдэнту ЗША Вудра Вільсану. І пасланая яна была пасьля капітуляцыі Нямеччыны ў Першай сусьветнай вайне і перад пэрспэктывай заняцьця тэрыторыі Беларусі Чырвонай арміяй. Прыводжу па кнізе Сяргея Шупы «Падарожжа ў БНР»:
У імя культуры і чалавечнасьці, у імя пачаткаў гуманнасьці, абвешчаных панам Прэзыдэнтам Паўночна-Амэрыканскіх Злучаных Штатаў Рада Беларускай Народнай Рэспублікі просіць уратаваць бездапаможную Беларусь ад разгрому і ў гэтых мэтах ужо цяпер да адыходу акупацыйнай арміі забясьпечыць ёй вонкавую недатыкальнасьць прызнаньнем яе самастойнасьці і незалежнасьці і ўнутраную бясьпеку перадачай у рукі Рады цывільнага кіраваньня краем.
Калі глядзець палітычна, дык зварот куды больш антысавецкі і антырасейскі, чым тая тэлеграма нямецкаму імпэратару. Вільгельма ІІ не прасілі абараніць Беларусь ад расейскай арміі, гэта было забясьпечана аўтаматычна — капітуляцыяй Расеі ў Берасьці за 3 тыдні да ўтварэньня БНР. А Вільсана наўпрост прасілі прадухіліць беларускі паход Чырвонай Арміі.
Але што цікава — ніякія савецкія падручнікі, гістарыяграфія, прапаганда ніколі не папракалі Раду БНР гэтай тэлеграмай Вільсану. Чаму? У 20-я гады напэўна таму, што заставалася рэха Першай сусьветнай, амэрыканцы ўсё ж былі саюзьнікі хай і царскай, але Расеі. Ды і далёка тады была Амэрыка, яна не ўспрымалася, як гаспадыня сьвету. Ну напісалі і напісалі. А вось кайзэру — гэта непрыгожа.
Дарэчы, і тут зь цягам часу адбылося парадаксальнае атаясамленьне розных асобаў і часоў. Лукашэнка, Макей і Давыдзька вучыліся ў школе ў 50-60 гады, пасьля ўжо Другой сусьветнай вайны. І ў прапагандзе, і ў гістарыяграфіі ды і масавай сьвядомасьці савецкіх людзей адбылася «склейка» Вільгельма ІІ і Гітлера. Першая сусьветная была сапраўды жахлівай вайной, хіба ня самай жахлівай за ўсю папярэднюю гісторыю. Але нават у разгар яе ніхто, нават самыя зацятыя ворагі, не ўспрымалі кіраўнікоў супрацьлеглага боку як абсалютнае зло.
Ніякага аналягу Нюрнбэрскага працэсу пасьля Першай сусьветнай вайны не было, таго ж Вільгельма, а тым больш нямецкіх генэралаў і палітыкаў, не судзілі і ня вешалі. Ну вайна, ну крывавая, ну ворагі былі, але ворагі — не злачынцы. Так тады глядзелі на гэта.
Юзэф Пілсудзкі падчас той вайны ня тое што слаў тэлеграмы, а ствараў польскія вайсковыя часткі для ўдзелу ў вайне з Расеяй на баку Нямеччыны і Аўстра-Вугоршчыны дзеля стварэньня незалежнай Польшчы. І ніхто яго тым пасьля вайны не папракаў. Таму што Вільгельм ІІ не ўспрымаўся як вырадак роду чалавечага.
Ну а савецкія школьнікі Давыдзька, Лукашэнка і Макей так і ўспрымалі — як Гітлера. Дык якая ж была жахлівая БНР — Гітлеру тэлеграмы слала.
Насамрэч, як ні парадаксальна, але тая тэлеграма Вільгельму была ня столькі дэманстрацыяй ляяльнасьці, колькі спробай здабыць, забясьпечыць пэўныя ўладныя паўнамоцтвы. Бо трэба разумець палітычны кантэкст. Расея капітулявала ў вайне. Расея аддала гэтую тэрыторыю пераможнаму праціўніку. Гэта зараз, праз сто гадоў, мы ведаем, што літаральна празь некалькі месяцаў Нямеччына прайграла вайну. Адкуль у сакавіку 1918 году дзеячы БНР маглі ведаць, што гісторыя павернецца менавіта так?
Ну так, дзеячы БНР не былі зацятымі і адданымі патрыётамі Расеі. Гэта праўда. Маглі б напісаць тэлеграму Вільгельму — праклінаем цябе, вернецца яшчэ матухне-Расеі яе спрадвечная Белая Русь. Ну хіба тым можна папракнуць, што такую не напісалі. Але ў суседзяў, таксама адданых Расеяй пад кантроль пераможцы, у Літве, ва Ўкраіне Нямеччына прызнала нацыянальныя ўрады. Акупацыйны кантроль, рэальную ўладу і там ажыцьцяўлялі акупацыйныя нямецкія войскі. Дык насамрэч і перад Радай БНР не было дылемы — ці мы застаёмся вернымі Расеі ці мы прызнаем нямецкі кантроль. Была дылема — ці ў межах нямецкага кантролю, сілавога панаваньня, мы вырвем нейкі кавалак самастойнасьці, засталбім, хай на будучыню, нашае права на ўладу, ці гэта будзе тэрыторыя, кіраваная выключна немцамі. І яшчэ раз — размова ішла не пра немцаў з зондэркамандамі, Галакостам і спаленымі Хатынямі, чаго тады і блізка не было.
Дык у кантэксьце гэтай рэальнай дылемы, што азначала тэлеграма кайзэру? Спроба вырваць кавалак самастойнасьці, магчымасьць зьбіраць падаткі, ствараць войска і паліцыю, вучыць дзяцей грамаце. Кайзэр (ну ўжыву чарговы раз нехлямяжы савецкі тэрмін) не адказаў. Як і Вільсан напрыканцы 1918 году.
Але я — ня толькі пра палітыка-гістарычны экскурс. Але і пра сучаснасьць. А вось чаму Беларусь не прызнала незалежнасьць Абхазіі і Паўднёвай Асэтыі? Нашы ж людзі там, рускія, скажа нехта. Лукашэнка некалі тлумачыў на саміце СНД — дык заходнікі ціснуць. А гэта не «тэлеграма кайзэру»? А езьдзіць у Кіеў да Парашэнкі, калі у Данбасе «рускія людзі змагаюцца з украінскім нацыстамі», а пасылаць Макея ў Лёндан, калі «англичанка гадит» матухне-Расеі — гэта не «тэлеграма кайзэру»?
Не выключаю, што паўстань з труны Луцкевічы, Тарашкевіч і іншыя дзеячы БНР і сустрэнься з тымі ж Лукашэнкам ці Макеям, дык і сказалі б ім: «Мужыкі, мы вас разумеем. Такі няўдалы расклад, такія суседзі ў нашай Бацькаўшчыны — далёкія і блізкія. Такі наш беларускі лёс. Але вам больш пашанцавала, чым нам».
Ніхто цяжкія беларускія дылемы ніякім цудам не вырашыць. І яны насамрэч прыкладна аднолькавыя, што сто гадоў таму, што зараз, што ў будучыні.
Ну, можа, у той будучыні хопіць хоць бы разуменьня, каб устрымацца ад недарэчных папрокаў за «тэлеграму кайзэру». Якую беларуская ўлада, баюся, яшчэ доўга будзе дасылаць. І, магчыма, атрымліваючы той жа адказ.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Беларусы ахвяравалі на пяцітомнік Святланы Алексіевіч у 5 разоў больш, чым трэба

maintext:
Краўдфандынгавая кампанія па зборы сродкаў на пяцікніжжа Святланы Алексіевіч прынесла ў 5 разоў больш грошай, чым было неабходна. Мэтай кампаніі была сума ў 40 тысяч рублёў, але па стане на 12 красавіка сабрана ўжо 216 тысяч рублёў. Да канца збору сродкаў застаецца 8 дзён.
Большую частку сумы — 150 тысяч рублёў — пералічыў Белгазпрамбанк.
Ініцыятарам і асноўным рухавіком краўдфандынгавай кампаніі стала кнігарня «Логвінаў». Па словах выдаўца Ігара Логвінава, у хуткім часе яны плануюць пачаць друкаваць кнігі:
“Мы плануем надрукаваць па 5 тысячаў асобнікаў. Цяпер выбіраем тыпаграфію, якая будзе гэта рабіць, — распавядае Логвінаў. — Кнігі абавязкова трапяць у беларускія бібліятэкі. Займацца іх рассылкай будзе Белгазпрамбанк. Ён “забярэ” надрукаваны наклад і зладзіць туры-прэзентацыі па ўсіх абласцях Беларусі”.
Праект «Галасы Утопіі», які складаецца з пяці кніг Святланы Алексіевіч, будзе ўпершыню выдадзены на беларускай мове без цэнзарскіх правак. Кампанія па зборы сродкаў стала самай маштабнай у гісторыі беларускага краўдфандынгу.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя
Яўген Мурашка
Латышев Сергей Викторович

title: Ганна Канапацкая распавяла, пра што пыталася ў Лукашэнкі і які атрымала адказ

maintext:
24 красавіка Аляксандр Лукашэнка выступіў перад Нацыянальным сходам. А пасля дэпутаты задавалі яму свае пытанні. Гэта частка традыцыйна не трапляе ў тэлетрансляцыю.
Ганна Канапацкая распавяла «Нашай Ніве», пра што пыталася ў Лукашэнкі і які атрымала адказ.
«Я спытала наконт дэцэнтралізацыі рэгіёнаў. Скарачаецца ініцыятыва мясцовых уладаў па паступленнях у бюджэт, зніжаюцца стымулы прадпрымальніцкай і інвестыцыйнай ініцыятывы, і ўсё гэта — прычына павышэння ўзроўню карупцыі на месцах. І для барацьбы з прычынамі карупцыі прыйшоў час перадаць уладу на месцах людзям праз свабодныя шчырыя выбары, а кантроль за уладай перадаць грамадзянскай супольнасці. І я спытала, ці гатовы прэзідэнт падтрымаць рэформу мясцовага самакіравання, — паведаміла Канапацкая.
На гэта я атрымала адказ, што так, Лукашэнка гатовы падтрымаць любую рэформу, калі будзе бачыць, што яна наспела ў грамадстве. Але ён адзначыў, што ў нас з ім рознае разуменне грамадзянскай супольнасці: маўляў, на яго думку, я пад грамадзянскай супольнасцю маю на ўвазе толькі апазіцыю, а ён лічыць грамадзянскай супольнасцю і прафсаюзы, і саюзы жанчын і грамадскія аб’яднанні».
Пытанні іншых дэпутатаў Канапацкая назвала не вартымі ўзроўню Лукашэнкі.
«Некалькі дэпутатаў пыталіся пра адное і тое ж, пра чэргі на жыллё, пра арэнду зямлі… Гэта не узровень Лукашэнкі, думаю, што дэпутаты самі могуць браць на сябе адказнасць і выносіць заканадаўчыя ініцыятывы, калі іх тое турбуе», — сказала Ганна Канапацкая.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Чаму не мяняюцца лідэры апазыцыйных партый

maintext:
Застой у палітычнай сыстэме аднолькава адмоўна ўплывае як на ўладу, так і на апазыцыю.
Вялікі розгалас у незалежных мэдыях выклікала інфармацыя пра тое, што моладзевая арганізацыя Аб’яднанай грамадзянскай партыі «Маладыя дэмакраты» прапанавала ўнесьці ў партыйны статут абмежаваньне, паводле якога «адна і тая ж асоба мае права займаць пасаду старшыні ня болей за тры прадугледжаныя гэтым статутам тэрміны». Праблема ўзьнікла ў зьвязку з тым, што цяперашні кіраўнік АГП Анатоль Лябедзька пераабіраўся на гэтую пасаду 9 разоў — цягам 18 гадоў.
Радыё Свабода зьвярнула ўвагу, што згаданая праблема тычыцца ня толькі АГП . Лідэр Беларускай партыі левых «Справядлівы сьвет» Сяргей Калякін узначальвае арганізацыю 24 гады. Старшыя БСДГ Станіслаў Шушкевіч займае сваю пасаду 20 гадоў. Зянон Пазьняк ачольвае партыю КХП-БНФ 19 гадоў, а калі ўлічыць яго кіраўніцтва БНФ (з 1989 г.), то гэта ўжо 29 гадоў. Можна таксама ўзгадаць Сяргея Гайдукевіча, які ўзначальвае Лібэральна-дэмакратычную партыю 23 гады.
Некаторыя партыі спрабуюць абмяжоўваць тэрміны кіраўніцтва штучна, з дапамогай статутных палажэньняў. Напрыклад, у Партыі БНФ паводле статуту адна асоба ня можа займаць пасаду старшыні больш чым два тэрміны запар. Таксама і ў статуце БСДП (Грамада) запісана, што адзін і той самы сябар партыі ня можа быць выбраны старшынёй больш як на тры тэрміны (6 гадоў) запар.
Тым ня менш праблема доўгажыхарства на пасадах палітычных кіраўнікоў існуе, і яна тычыцца ня толькі Лукашэнкі. Прычына гэтай праблемы — сыстэмная, яна хаваецца ў самой недэмакратычнай прыродзе палітычнай сыстэмы Беларусі, якая адмоўна ўплывае як на ўладу, так і на апазыцыю.
У дэмакратычных краінах галоўны чыньнік зьмены кіраўнікоў, як на дзяржаўных пасадах, так і на чале палітычных партый, — выбары. Прэзыдэнтамі, прэм’ер-міністрамі, сьпікерамі парлямэнту становяцца пераможцы выбарчых кампаній.
Тое ж самае тычыцца і лідэраў палітычных партый. Тыя арганізацыі, якія пацярпелі паразу на выбарах, мяняюць лідэра, бо той выявіў сваю палітычную неэфэктыўнасьць. Паколькі ў Беларусі сапраўдных выбараў няма, то ўзьнікае праблема: як, паводле якіх крытэраў вызначыць эфэктыўнасьць старшыні партыі? Усё вельмі суб’ектыўна. І калі сам кіраўнік ня хоча сыходзіць, то канфлікт часта выліваецца ў раскол. Такія расколы перажылі БНФ, сацыял-дэмакраты. Нават у ЛДП была спроба скінуць Гайдукевіча, і канфлікт вырашала Міністэрства юстыцыі.
Другая праблема, цесна зьвязаная зь першай. У партыях няма рэальнай канкурэнцыі за лідэрства. Бо партыі ў Беларусі — пятае кола палітычнай сыстэмы, яны ў гэтай сыстэме проста непатрэбныя. Тут, адрозна ад дэмакратычных краін, зрабіць палітычную кар’еру з дапамогай партый немагчыма. Хто імкнецца да кар’ернага росту, ідзе ў БРСМ ці ў «Белую Русь». Наадварот, уступіўшы ў апазыцыйную партыю, можна назаўсёды паставіць крыж на сваёй кар’еры, а ў горшым выпадку нават трапіць у турму.
Таму ў партыях няма прытоку сьвежай крыві. Моладзь пасьля чарговай выбарчай кампаніі прыходзіць, а потым, патусаваўшыся, сыходзіць. Пра гэта вам раскажа любы, нават рэгіянальны апазыцыйны лідэр. Бо людзі ня бачаць пэрспэктываў. Таленавітыя і амбітныя маладзёны зьяжджаюць за мяжу, ідуць у бізнэс ці яшчэ куды, дзе ёсьць нейкая пэрспэктыва.
Палітычнае доўгажыхарства на кіроўнай пасадзе — гэта, безумоўна, дрэнна. Але зьмена лідэраў павінна быць натуральным працэсам. Увогуле ў прыродзе маладое, здаровае, эфэктыўнае, крэатыўнае натуральным чынам выцясьняе старое, хворае, неэфэктыўнае, заскарузлае. Але якраз гэтага ў апазыцыйных партый і няма. У выніку ўзьнікае культавае беларускае пытаньне: а хто замест Х? Звычайна гэтае пытаньне абывацель задае, калі гаворка ідзе пра замену Лукашэнкі. Але такое ж пытаньне цалкам натуральна можна задаць адносна Лябедзькі, Калякіна, Пазьняка. Ці ведаеце вы іншых вядомых палітыкаў у АГП, «Справядлівым сьвеце» або КХП-БНФ, акрамя іх цяперашніх лідэраў? Сапраўды, раўнацэннай замены ім проста няма. І зьвярніце ўвагу, у тых апазыцыйных партыях, у якіх зьмены адбыліся, — не сказаў бы, што новыя лідэры там больш эфэктыўныя, чым іхнія папярэднікі. Нельга адзначыць, да таго ж, што палітычная вага партый, у якіх адбылася ратацыя, стала большай, чым у тых, дзе кіруюць нязьменныя лідэры. Таму штучнае абмежаваньне тэрмінаў кіраўніцтва празь зьмены статуту можа нават нашкодзіць партыям. Такі парадокс.
Калі вяртацца да той жа АГП, то сам Лябедзька казаў, што вось ёсьць добры кандыдат на пасаду старшыні — гэта Ганна Канапацкая. Ня будзем зьвяртаць увагу на тое, што ўлада ўмяшалася ў гэты працэс, прызначыўшы Ганну на пасаду дэпутата Палаты прадстаўнікоў і тым самым надаўшы ёй палітычную вагу. Больш важна тое, што Канапацкая, паспрабаваўшы стварыць арганізацыю «Наперад, Беларусь» бязь ведама АГП, моцна сапсавала свой імідж сярод аднапартыйцаў. Таму мяркую, што Лябедзька застанецца на сваёй партыйнай пасадзе.


title: Затрыманы актывісты, што пікетавалі за легалізацыю марыхуаны

maintext:
3 красавіка ў 14.00 ля пад’езда свайго дома быў затрыманы актывіст Алесь Таўстыка, паведамляе сайт spring96.org.
Нагадаем, што ўчора група актывістаў правяла пікет каля Дома ўраду, агітуючы за адмену заканадаўства ў сферы абароту лёгкіх наркотыкаў. Акцыя была прымеркавана да адкрыцця вясновай сесіі парламента. Сваім пікетам актывісты прыцягваюць увагу да руху “Маці 328”, якія лічаць заканадаўства ў гэтай сферы занадта суровым.
Каля 16.00 Алесь Таўстыка выйшаў на сувязь і паведаміў, што знаходзіцца ў РУУС Маскоўскага раёна.
Дакладныя прычыны затрымання Талстыкі пакуль не вядомы, аднак гэта можа быць звязана з яго ўдзелам у мірнай акцыі за дэкрыміналізацыю малых колькасцяў кантраляваных рэчываў, якая адбылася ў Мінску за дзень да гэтага.
Таксама іншы актывіст, які прымаў удзел у дадзенай акцыі, Вячаслаў Касінераў паведаміў што з 11 ранку ля пад’езда яго дома стаяў сіні бус, а яму ў дзверы перыядычна звоняць супрацоўнікамі міліцыі.
Пасля 16.00 Вячаслаў Касінераў і яго жонка Марына выйшлі з дому, каб забраць дачку Вячаслава з дзіцячага саду. На зваротным шляху яго затрымалі два супрацоўнікі АМАП і адзін у цывільным. Вядома, што яго павезлі ў Маскоўскі РУУС.
Акрамя таго сябры не могуць датэлефанавацца да актывіста Пятра Маркелава, які таксама ўдзельнічаў ва ўзгаданай акцыі. Пасля трох гадзін дня ён мусіў прыехаць на запланаваную сустрэчу, аднак так і не з’явіўся на ёй.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Моладзь АГП прапануе старшыні партыі Анатолю Лябедзьку не ісці на 10-ы тэрмін

maintext:
Маладзёжная арганізацыя Аб’яднанай грамадзянскай партыі “Маладыя дэмакраты” прапануюць унесці змены ў статут, каб адна і тая ж асоба не магла ачольваць АГП больш за тры разы. Як вядома, яе кіраўніком з’яўляецца 56-гадовы Анатоль Лябедзька. Упершыню старшынём АГП ён быў абраны ў красавіку 2000 года. З таго часу ён знаходзіцца на гэтай пасадзе ўжо 9-ы тэрмін!
У заяве “Маладых дэмакратаў” адзначаецца: “Ва ўмовах нязменнага праўлення прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Лукашэнкі партыі, якія абараняюць дэмакратычныя каштоўнасці, павінны дэманстраваць на сваім прыкладзе вопыт дэмакратычнага, транспарэнтнага кіравання і змяняльнасці ўлады. Мэтай абмежавання колькасці тэрмінаў кіраўніцтва адной асобы, у дэмакратычным грамадстве, з’яўляецца забеспячэнне дынамічнасці дэмакратычнага працэсу і недапушчэння застойных з’яў”.
У той жа час “Маладыя дэмакраты” прызнаюць “бясспрэчныя заслугі” Анатоля Лябедзькі «ў справе прасоўвання дэмакратычных каштоўнасцяў у Беларусі, развіцця партыі”, а таксама яго “вялізны досвед” і рэкамендуюць яго кандыдатуру на пасаду ганаровага старшыні Аб’яднанай грамадзянскай партыі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя
Латышев Сергей Викторович

title: У Гомелі адкрылася выстава лістоў палітзняволеных

maintext:
У гомельскім грамадска-палітычным цэнтры «Палеская, 52» 19 красавіка адкрылася выстава «Лісты палітвязняў з 1996 года да нашых дзён».
Экспазіцыю падрыхтаваў Цэнтр даследаванняў грамадзянскай супольнасці Беларусі, а арганізаваў мерапрыемства закрыты ўладамі праваабарончы цэнтр «Вясна» сумесна з грамадскай кампаніяй «Будзьма!».
Як паведаміла на адкрыцці праваабаронца і літаратар Паліна Сцепаненка, у экспазіцыі сабраная частка лістоў палітычных зняволеных, а ўсяго такіх лістоў у даследчыкаў налічваецца каля 1.400.
«Праведзеная вялікая праца, бо першы палітвязень у незалежнай Беларусі з’явіўся ўжо ў 1996 годзе, гэта быў паэт Славамір Адамовіч, і з таго часу ў Беларусі з’явіліся больш за 200 палітвязняў, паводле падлікаў праваабаронцаў. Увесь гэты час ішоў нябачны, негвалтоўны супраціў, перапіска з палітвязнямі. Гэтую тэму мала хто асэнсоўваў, але той жа Гомель быў актыўным у перапісцы з палітвязнямі», — адзначыла Сцепаненка.
Паводле яе слоў, праваабаронцы сабралі тую частку лістоў, якія аўтары былі згодныя апублікаваць, адсканавалі іх і заархівавалі, каб паказаць, што адбывалася ў Беларусі за апошнія 22 гады, як ішла падтрымка людзей, якія сядзелі за кратамі за свае перакананні.
«І вось у нас 11 стэндаў з лістамі, якія з’яўляюцца з 1996 года. Сёння важна пісаць гісторыю праваабарончага руху, бо дзяржава піша свае падручнікі, манапалізуе права на нацыянальную памяць, і калі грамадскасць не будзе пісаць успаміны, фіксаваць тое, што было, гэта можа знікнуць бясследна», — лічыць праваабаронца.
Падчас адкрыцця выставы адбылася таксама прэзентацыя кнігі Бяляцкага «Халоднае крыло Радзімы», напісанай у турме. Вядомы праваабаронца распавёў на мерапрыемстве аб сваім турэмным вопыце.
«Мы бачым, што новая гісторыя Беларусі непарыўна звязаная з рэпрэсіямі, і так атрымалася, што праца нашага праваабарончага цэнтра фактычна з самага пачатку была накіраваная на дапамогу рэпрэсаваным. Фактычна праца» Вясны «пачалася з «Чарнобыльскага шляху» 1996 года, калі было вельмі шмат затрыманых. Першыя грошы, якія пачалі збіраць, — у падтрымку Славаміра Адамовіча. У мяне быў цэлафанавы пакет, і падчас аднаго з мітынгаў я збіраў грошы, людзі кідалі, хто што мог. Назбіраўся цэлы пакет купюр, які мы аддалі маці Адамовіча. Грошы тады былі таннымі, але людзі, чым маглі, аказвалі салідарнасць».
Бяляцкі заўважыў, што пачатку пратэстаў апазіцыі ў 90-х не было ні аднаго года, каб хто-небудзь не сядзеў у турме за свае палітычныя перакананні: «Былі гады, калі гэта былі некалькі чалавек. Мы арыентуемся на міжнародныя стандарты, якія выпрацавалі на працягу дзесяцігоддзяў. Часта справы вельмі заблытаныя, часам яны маюць крымінальны падтэкст, а потым аказваецца, што руку прыклаў КДБ, што яны былі справакаваныя. Гэтыя загадкі нашай гісторыі, напэўна, адкрыюцца пазней, тым не менш, мы маем відавочныя прыклады парушэння правоў, якія звязаныя з пераследам людзей за адстойванне грамадскіх і палітычных правоў».
У Гомелі выстава будзе працаваць да 5 мая, а затым яе пакажуць у іншых гарадах Беларусі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Гурт Vuraj запісвае новы альбом "Lito"

maintext:
Фолк-гурт Vuraj распачынае працу над чацвёртым альбомам пад назвай «Lito», у аснову якога пакладзеныя старажытныя песні беларускага Палесся.
Музыкі запусцілі краўдфандынг на платформе Ulej.by: https://ulej.by/project?id=696955.
«Што спяваеце?» – «Літо!»
Вось так проста – адным словам «літо» – на Палессі называюць цыкл абрадавых песень, у якіх знайшлі адбітак звычаі, павер’і і ўяўленні нашага народа.
«Літо» – гэта беражліва сабраныя, вывучаныя, пераасэнсаваныя і літаральна наноў створаныя каляндарна-абрадавыя песні беларускага Палесся.
Сяргей Доўгушаў і Vuraj на працягу чатырох гадоў шукалі іх у экспедыцыях, знаходзілі і надавалі кожнай сваё адметнае «вурайскае» гучанне.
У новым альбоме будзе падкрэслівацца ўнікальнасць кожнага рэгіёна Палесся – аўтэнтычныя мелодыі і музычны строй, адметнасці мікрамоў і дыялектаў, – усё гэта будзе захоўвацца, каб перадаць магію абрадавых песень, таямніцу старажытных рытуалаў і моц сувязі з продкамі.
Падчас запісу будуць выкарыстоўвацца колавая ліра, беларускія народныя духавыя інструменты. Запіс, звядзенне і мастэрынг плануюцца на студыі TRStudio у Варшаве.
Перадзамовіць дыск з унікальнымі песнямі можна наўпрост зараз, падтрымаўшы праект на краўдфандынгавай платформе Ulej.by.
А для тых, хто асабліва паспрыяе запісу і выданню дыска, музыкі падрыхтавалі крутыя падарункі: запрашальнікі на канцэрт, майстар-клас па народных спевах, карпаратыўны канцэрт, напісанне музыкі і ўдзел у сапраўднай этнаграфічнай экспедыцыі.
Некаторыя песні з новага альбома прагучаць на канцэрце 17 красавіка ў клубе BRUGGE (пр. Партызанскі, 6А) ў Менску, дзе Vuraj зайграе разам з польскім этна-джазавым гуртом T/Aboret.
Людзі сыходзяць, разам з імі сыходзяць і песні. Удзельнікі гурта прапануюць разам захаваць галасы продкаў і даць старажытным спевам новае жыццё. Падтрымаць палескі альбом Vuraj можна на Ulej.by: https://ulej.by/project?id=696955. Краўдфандынг будзе доўжыцца да 8 чэрвеня.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Чарнобыльскі шлях пройдзе па традыцыйным маршруце

maintext:
Пра падрыхтоўку акцыі Чарнобыльскі шлях распавялі “Еўрарадыё” Ігар Барысаў (БПСД (Грамада)), Аляксей Янукевіч (БНФ), Юрась Губарэвіч (Рух “За Свабоду!”) і Зміцер Кучук (Партыя “Зялёныя”).
Юрась Губарэвіч паведаміў, што заяўка на правядзенне Чарнобыльскага шляху ўжо пададзена напачатку красавіка, і адказ павінен быць не пазней 21 красавіка, за 5 дзён да мерапрыемства. “Хаця хацелася б, каб адказ па заяўцы далі як найхутчэй, пажадана ўжо на гэтым тыдні, — адзначыў Губарэвіч. Пры станоўчым раскладзе, акцыя пачнецца 26 красавіка а 18 гадзіне каля Акадэміі Навук.
«Мы свядома падавалі неканфрантацыйную заяўку; шлях пройдзе па традыцыйным маршруце. Мы спадзяемся, што гарадскія ўлады не будуць зацягваць з рашэннем, каб можна было пачынаць падрыхтоўку,” — дадаў Аляксей Янукевіч.
Арганізатары разлічваюць на тысячу чалавек, аднак мяркуюць, што ўдзельнікаў можа быць нашмат болей, дзякуючы селётняму Дню Волі.
Акрамя традыцыйнага шэсця, плануецца шэраг мерапрыемстваў і пасля 26 красавіка.
Тэмы – не толькі наступствы выбуху на Чарнобыльскай АЭС, але і прадухіленне магчымых будучых аварый.
“75% радыяцыі пасля выбуху на АЭС выпала на Беларусь. Каля 2 млн чалавек жывуць зараз на забруджаных тэрыторыях. Сусветныя трэнды – адмова ад ядзернай энергетыкі; так робяць, напрыклад, Швецыя, Бельгія. Шкада, што Беларусь не ў гэтым трэндзе,” — адзначыў Ігар Барысаў.
“Беларуская партыя “Зялёных” плануе круглы стол з удзелам міжнародных, літоўскіх экспертаў. Асноўная тэма — стрэс-тэсты, якія павінны былі быць праведзены ў 2011 годзе, але праводзяцца толькі зараз, — распавёў Зміцер Кучук. “Пасля аварыі на Фукусіме такія тэсты праводзяцца па ўсёй Еўропе, але, на жаль, Беларусь выбрала свой шлях. Напэўна, гэта уплыў Расіі, якая навязвае атамную станцыю ў Астраўцы. І мы гатовы пратэставаць супраць гэтай станцыі, якая будуецца за беларускія грошы, але расійскай стараной. Мы паспрабуем вывучыць стрэс-тэсты і атрымаць адказы ад міжнародных экспертаў, як АЭС паўплывае на бяспеку насельніцтва ў Беларусі і на міжнародную экалагічную абстаноўку.”
Аргкамітэт распавёў пра кампанію “Астравецкі шлях”: будуць праведзены акцыі і грамадскія сустрэчы ў гарадах паміж Мінскам і Астраўцом – гэта Маладзечна, Ашмяны, Заслаўе, Смаргонь, Вілейка. Да “Астравецкага шляху” плануецца далучыць Навалукомль і Белаазёрск: у гэтых гарадах працуюць ДРЭС, якія з’яўляюцца горадаўтвараючымі прадпрыемствамі, і з’яўленне новай АЭС паўплывае на працаўладкаванасць у гэтых гарадах. Па словах Ігара Барысава, спецыялісты ўжо назіраюць адток насельніцтва адтуль і іх прыток у Ашмянах.
Па інфармацыі Аляксея Янукевіча, 26 красавіка будзе не адна акцыя. “Кансерватыўна-хрысціянская партыя плануе сваё мерапрыемства каля Кіеўскага сквера, і яны абвесцяць пра яго пасля рашэння выканкама.” У любым разе, акцыі не будуць перашкаджаць адна адной, можна наведаць некалькі, дадаў палітык.
Янукевіч нагадаў, што сёлета арганізатары хацелі б “вярнуцца да вытокаў Чарнобыльскага шляху”.
“У мінулыя гады Чарнобыльскі шлях пачаў ператварацца ў кірмаш праблемаў кожнага, калі любыя арганізацыі імкнуліся выкарыстаць яго для самапіяру.” Палітык заклікаў паставіцца адказна, бо “Чарнобыльскі шлях — гэта акцыя смутку па ахвярах. Па-другое, гэта пратэст, найперш супраць антыэкалагічных захадаў.”


title: Польскага святара высылаюць з Беларусі за парушэнне правіл дарожнага руху

maintext:
Ксёндз Кшыштаф Пасвята CSMA нясе служэнне ў мястэчку Гатава пад Мінскам, дзе будуе новы касцёл. Але cкончыць распачатую будоўлю не паспее — да 30 красавіка ён павінен выехаць з Беларусі. За апошні год ён тройчы перавысіў хуткасць на дарозе, у выніку яму адмовілі ў падаўжэнні дазволу на служэнне, паведамляе сайт catholic.by.
Перамовы выніку не далі
27 красавіка Мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч правёў сустрэчу з Упаўнаважаным па справах рэлігій і нацыянальнасцей Леанідам Паўлавічам Гулякам, падчаc якой вырашалася, ці зможа кс. Кшыштаф несці далейшую працу на Беларусі.
Але пазітыўных навін сустрэча не прынесла.
Згодна з Пастановай аб прабыванні замежных грамадзян і асобаў без грамадзянства, прынятай у Беларусі ў 2008 годзе, два і больш адміністратыўныя парушэнні могуць прывесці да адмовы ў прабыванні.
Мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч звярнуў увагу на наступны момант:
«Закон аб прававым становішчы замежных грамадзян і асобаў без грамадзянства, прыняты ў Беларусі ў 2010 годзе, гаворыць, што замежнік можа не атрымаць візу, калі мае пяць і больш адміністратыўных правапарушэнняў.
Гаворка ідзе пра пяціразовае парушэнне, а не двух- ці трохразовае. Выходзіць, замежнікаў дзеляць на два гатункі: просты чалавек і святар. Гэта сапраўдная дыскрымінацыя замежных святароў.
Ніхто не ставіць пад сумнеў, што беларускія законы павінны захоўвацца, але гэты юрыдычны аспект варта ўлічваць».
Афіцыйнай прычынай неўзгаднення далейшага служэння сталі парушэнні правіл дарожнага руху.
Дазвол на служэнне заўсёды выдаваўся на пэўны тэрмін: тры месяцы, паўгода, год. І праз пэўны час яго трэба было працягваць. І так з усімі замежнымі святарамі і кансэкраванымі асобамі, якія працуюць у Беларусі.
Святар не адмаўляе: так, парушэнні былі.
«Галава часта забітая клопатамі пра служэнне, пра парафію — і не заўсёды, націскаючы на педаль, бачыш, на якой хуткасці едзеш. Але калі парушыў, можна забраць аўтамабіль, забараніць ездзіць на нейкі перыяд, але навошта высылаць мяне з Беларусі, якую я так палюбіў?..» — уздыхае святар.
Будаўніцтва касцёла
Упершыню ў Беларусь кс. Кшыштаф прыехаў у 1992 годзе яшчэ дыяканам. Тады яго вельмі кранула вера беларусаў і іх гасціннасць. Праз 20 гадоў ён вырашыў прыехаць сюды ўжо на душпастырскую працу.
Сёння святар-міхаліт — пробашч парафіі Св. Міхала Арханёла ў Гатаве. Дзякуючы яго намаганням тут быў узведзены пастырскі цэнтр для дзяцей і моладзі з капліцай і араторыем. А цяпер ідзе будаўніцтва касцёла. Гэта будзе пяціметровая святыня, адна з вежаў якой будзе дасягаць 35 метраў у вышыню. Першы паверх касцёла ўжо ўзведзены.
«Касцёл разлічваем пабудаваць за пяць гадоў, гэта будзе першая каталіцкая святыня ў Гатаве», — адзначае святар.
«На тэрыторыі парафіі, да якой адносяцца таксама прылеглыя Міханавічы і Мачулішчы, жыве каля дзевяці тысяч чалавек. Тут ёсць царква, касцёла ж яшчэ не было».
Фота і размова са святаром па спасылцы


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У Рэчыцы вынесены прысуд урачам за неналежнае выкананне абавязкаў, што пацягнула смерць пацыента

maintext:
Суд Рэчыцкага раёне 11 красавіка вынес прыгавор двум дактарам раённай бальніцы — кардыёлагу Таццяне Краўчанцы і тэрапеўту Кацярыне Шабетнік, абвінавачаным у неналежным выкананні прафесійных абавязкаў, што пацягнула смерць па неасцярожнасці (ч. 2 арт. 162 КК).
Кожная з абвінавачаных прыгавораная да абмежавання волі на тры гады без накіравання ва ўстанову адкрытага тыпу, а таксама штрафу ў 40 базавых велічынь. Суд спагнаў з іх кампенсацыю маральнай шкоды на карысць пацярпелай у 60 тысяч рублёў. Маладым спецыялістам забаронена займацца медыцынскай практыкай на працягу пяці гадоў.
Жыхар Рэчыцы Анатоль Кавалевіч памёр ад лёгачна-сардэчнай недастатковасці ў маі 2016 года. У інфекцыйнае аддзяленне раённай бальніцы ён трапіў з дыягназам «фалікулярная ангіна». Пацыент неаднаразова выказваў скаргі на боль у горле, прасіў выклікаць оталарынголага, але дзяжурныя лекары Краўчанка і Шабетнік праігнаравалі яго просьбы. У мужчыны пачаліся ўскладненні, у тым ліку стэноз гартані, рэанімацыйныя дзеянні не далі выніку.
Жонка Кавалевіча звярталася са скаргамі ў розныя інстанцыі, крымінальная справа тройчы распачыналася і спынялася. У выніку ўрачоў усё-такі прыцягнулі да адказнасці. Сваю віну яны цалкам і «катэгарычна» не прызналі, на судзе заявілі, што аказалі пацыенту неабходную дапамогу, а ўскладненні могуць мець вокамгненны характар.
Прадстаўнік пракуратуры Мікалай Беларусаў у судовых спрэчках адзначыў, што віна медыкаў даказаная матэрыяламі справы і паказаннямі сведак. Паводле яго слоў, хоць смерць Кавалевіча і неналежнае выкананне прафесійных абавязкаў і не маюць простай прычыннай сувязі, але маюць апасродкаваную. Пракурор нагадаў, што медыкі не адрэагавалі належным чынам на скаргі Кавалевіча, а на яго просьбы выклікаць лор-урача адказалі, што «сёння выхадны». Пры гэтым дзяжурныя лекары мелі паўнамоцтвы выклікаць вузкага спецыяліста або сабраць кансіліум, але не зрабілі гэтага. Яны таксама не ацанілі цяжар стану хворага, не правялі дынамічнае назіранне. Гэтыя і іншыя фактары прывялі да несвоечасовай дыягностыкі ўскладненняў. Пракурор заўважыў, што ва ўрачоў была магчымасць аказаць кваліфікаваную дапамогу ў поўным аб’ёме.
Пацярпелая Ганна Кавалевіч цяпер адна гадуе траіх дзяцей, малодшаму сыну ў маі споўніцца тры гады, дачцэ — восем, старэйшаму сыну 14 гадоў. У каментары БелаПАН яна адзначыла, што не заўсёды ў падобных выпадках сваякі могуць дамагчыся распачынання крымінальнай справы і судовага разбору, бо даказаць віну медыкаў вельмі складана. «На гэта трэба шмат маральных і псіхічных сіл. Гэта адняло ў мяне частку жыцця. Але я прашу людзей, каб яны не былі абыякавымі, не праходзілі міма такіх выпадкаў халатнасці і безадказнасці. Калі людзі будуць абыякавымі, то бяда можа прыйсці і ў іншыя шчаслівыя сям’і», — заўважыла Кавалевіч.
Яна задаволеная тым, што лекары пакараныя і не будуць на працягу пяці гадоў займацца медыцынай.


title: Алесь Талстыка аштрафаваны на 15 базавых велічынь

maintext:
Прадпрымальнік і член Партыі БНФ Алесь Талстыка аштрафаваны на 15 базавых велічыняў. (367,5 рубля).
Пратакол быў складзены на падставе артыкула 23.34 КоАП (парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў). Справу разгледзеў суд Маскоўскага раёна Мінска, паведаміў БелаПАНу актывіст.
Талстыку затрымалі 3 красавіка ў 13.50 ля пад’езда яго дома і даставілі ў РУУС, а праз больш як тры гадзіны даставілі ў суд. Разгляд справы доўжыўся прыблізна дзве гадзіны. Талстыка заявіў аб адводзе суддзі, але ў задавальненні хадайніцтвеа было адмоўлена.
Затрыманне Талстыкі было звязана з пікетам у падтрымку легалізацыі марыхуаны і іншых кантраляваных рэчываў, якая прайшла 2 красавіка на плошчы Незалежнасці насупраць Дома ўрада. Акцыю арганізавалі актывісты кампаніі Legalize Belarus.
Талстыка пацвердзіў затрыманне яшчэ двух удзельнікаў акцыі: актывіста анархісцкага руху Вячаслава Касінерава і кіраўніка медыяслужбы грамадскага руху «Дзея» Пятра Маркелава.
Нагадаем, што Legalize Belarus праводзіць грамадскую кампанію за рэфармаванне артыкула 328 Крымінальнага кодэкса (незаконны абарот наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх прэкурсораў і аналагаў), які прадугледжвае працяглыя тэрміны зняволення за захоўванне і распаўсюджванне наркотыкаў.
27 лютага намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення па наркакантролі і супрацьдзеянні гандлю людзьмі МУС Андрэй Саладоўнікаў паведаміў на прэс-канферэнцыі, што ўжо сёлета можа адбыцца дэкрыміналізацыя некаторых злачынстваў паводле артыкула 328 КК.
Аднак праз месяц, 27 сакавіка, міністр унутраных спраў Ігар Шуневіч у інтэрв’ю тэлеканалу «Беларусь 1» заявіў, што казаць пра лібералізацыю антынаркатычнага заканадаўства вельмі шкодна: «Па-першае, гэта вельмі небяспечна. Калі хто-небудзь думае, што, абараняючы асуджанага, ён выконвае нейкую сацыяльна значную місію, я б назваў яе са знакам мінус». Паводле слоў Шуневіча, кожны актывіст грамадскага руху, які прапануе лібералізацыю антынаркатычнага заканадаўства, абараняе канкрэтнага чалавека — свайго сына, брата і г. д., які трапіў «у месцы не такія аддаленыя». Аднак «сярод іх няма ніводнага, чые дзеці загінулі, памерлі, захварэлі, а іх сотні і тысячы», дадаў ён. «Кожны наркаман за час сваёй прафесійнай дзейнасці залучае ад 8 да 10 чалавек ва ўжыванне наркотыкаў», — заявіў міністр.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У Гомелі памёр бацька Героя Украіны Міхаіла Жызнеўскага

maintext:
8 красавіка ў Гомелі памёр 72-гадовы Міхаіл Жызнеўскі — бацька Героя Украіны ўдзельніка Майдана Міхаіла Жызнеўскага. Як паведамілі БелаПАН блізкія сям’і Жызнеўскіх, Жызнеўскі-старэйшы памёр прыблізна а 15-й гадзіне, раней ён скардзіўся на сэрца і ціск.
Сур’ёзныя праблемы са здароўем і ў маці Героя Украіны Ніны Жызнеўскай. Гэтай вясной сям’я планавала на запрашэнне ўкраінскага боку палячыцца і адпачыць у санаторыі. Нядаўна паводле распараджэння прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі Ніне Жызнеўскай быў дастаўлены інвалідны вазок.
Кабінет міністраў Украіны прызначыў пажыццёвыя выплаты сям’і загінулага на Майдане Жызнеўскага.
Міхаіл Жызнеўскі быў забіты падчас супрацьстаяння на вуліцы Грушэўскага ў Кіеве 22 студзеня 2014 года. На месцы яго гібелі ўсталяваны помнік. Герой Украіны пахаваны на могілках вёскі Знамя Працы Гомельскага раёна.


title: Некалькі думак наконт лозунгаў і спраў

maintext:
Мікола Статкевіч, выйшаўшы з колькігадзіннага зняволення, апублікаваў свае меркаванні пад гучным загалоўкам: “Канцэртамі свабоду не заваюеш”. У мяне як удзельніка Аргкамітэта святкавання стагоддзя нашай Незалежнасці, створанага ў сакавіку 2016 года, ёсць на гэтую тэму свае меркаванні.
Мікола Статкевіч і некалькі яго паплечнікаў далучыліся да працы Аргкамітэта вельмі позна – у студзені гэтага года. Праз якую пару тыдняў яны рашуча перасталі хадзіць на пасяджэнні Аргкамітэта. Адбылося гэта толькі таму, што большасьць гэтага Аргкамітэту дэмакратычна, большасцю галасоў вырашыла, што свету (і той жа Маскве) важней паказаць тысячы людзей і паболей моладзі пад бел-чырвона-белымі сцягамі, чым разгон і арышты падстаўленых некалькіх дзясяткаў людзей.
Канцэртамі, вядома, свабоду не заваюеш. Але і абсалютна не падрыхтаванымі (каторы ўжо раз!) акцыямі–таксама.
Падкрэсліваю: Аргкамітэт ад самага пачатку быў за тое, каб вялікае Свята суправаджалася шэсцем па цэнтры Мінска і да апошніх дзён вёў з уладамі перамовы пра гэта. Рашэнне не дазволіць шэсце ва ўладаў саспела толькі недзе да 20 сакавіка. У гэты дзень кіраўнік дзяржавы раптам пачаў тлумачыць беларускім студэнтам, што ахвяры бацькоў БНР былі дарэмнымі і паўтарыў даўно заезджаны і абвергнуты навукоўцамі тэзіс пра тое, нібыта БНР была абвешчана ў згодзе з германскім кайзерам. (У сваіх публікацыях у рубрыцы “Гісторыя БНР: 100 год таму…” я таксама паказаў недарэчнасць гэтага тэзіса).
Звяртаю ўвагу таксама, што Аргкамітэт яшчэ ў прысутнасці таго ж Міколы Статкевіча вызначыў (аднагалосна!) адказных па самых розных кірунках працы. У тым ліку і тых, хто павінен узяць на сябе няпростую задачу – дамовіцца, каб 100 годдзе БНР адзначалася легальна і не дзе-небудзь на ўскраіне Мінска.
Свята 25 Сакавіка ад самага пачатку яго адраджэння ў нашй краіне ў 1990 годзе было задумана як кансалідацыйнае свята – не для апазіцыі, а для ўсіх беларусаў, незалежна ад іх палітычных поглядаў, веравызнання, штодзённай мовы, узросту, полу. Асабліва важна тое, каб ідэі нашай Незалежнасці трансляваліся і перадаваліся непаўналетнім, падлеткам, дзецям. На пасяджэнне ў гонар 75-годдзя БНР ў Беларускую філармонію і на масавае шэсце мы, тагачасныя дэпутаты ад БНФ і Дэмакратычнага клуба, запрашалі кожнага свайго калегу, усіх членаў урада Кебіча, кіраўніцтва Мінска– незалежна ад іх поглядаў і стаўлення да нас асабіста.
Элемент пратэсту пачаў прысутнічаць у свяце для ўсіх беларусаў з 1995 года– калі ўлада першы раз паспрабавала ўжыць супраць мірных дэманстрантаў міліцыю і спецсродкі. Але гэта былі пратэсты не супраць нізкіх заробкаў, пенсій (для такіх пратэстаў ёсьць іншыя дні), несправядлівых выбараў, а пратэсты супраць таго, што ўлада ніяк не дае нармальна, без правакацый, адсвяткаваць у цэнтры горада гістарычны подзвіг герояў БНР.
Палякі-праціўнікі прамаскоўскага камуністычнага рэжыму свайго часу паверылі, што свабоду можна адваяваць, калі ў пачатку 80-х прыйшлі ў велізарнай колькасьці на малітвы папы Яна Паўла ІІ (дзе не было ніводнага закліку да актыўнага пратэсту!) падчас яго першага візіту на Радзіму. Прыйшоўшы на гэтыя малітвы, яны раптам убачылі, як іх шмат!
Сёлета ў адказных за арганізацыю свята 100-годдзя Беларускай Народнай Рэспублікі было некалькі варыянтаў дэталёва распрацаваных плянаў. У арганізатараў пратэстнага шэсьця, як выявілася, не было ані «плана А», ані «плана Б».
Той, хто мае нават элементарную вайсковую адукацыю, мусіць ведаць такія азы: калі ты рыхтуеш наступальную аперацыю, ты павінен мець як мінімум у 2 разы больш жывой сілы, чым яе мае праціўнік. Ты павінен таксама мець значна больш розных іншых сродкаў, каб таго праціўніка перамагчы. Калі ты такой сілы ня маеш, ты мусіш арганізаваць эфектыўную абарону і захаваць жыцці і здароўе як мага большай колькас ці сваіх байцоў. Не кажу пра тое, што любая аперацыя павінна мець запасное камандаванне…
Цяпер жа маскоўскія стратэгі, убачыўшы кадры затрыманняў на плошчы Якуба Коласа, безумоўна, чарговы раз парадаваліся, што ў іх сярод камандзіраў беларускіх сілавых структурах столькі аднадумцаў (у выпадку чаго іх можна ўзяць на службу да сябе). Але я ўпэўнены, што не вельмі яны парадаваліся і нават сур’ёзна раздражніліся, калі ўбачылі, колькі беларусаў (збольшага маладых) гатовыя стаць пад нашы гістарычныя сцягі і адзначаць свята, якое не любіць Масква і яе тутэйшыя служкі.
Я шчыра салідарны з ахвярамі незаконных затрыманняў і брутальных дзеянняў з боку інфільтраваных «рускім мірам» сілавых структураў і, як любы нармальны чалавек, перажываю за іх. Але я супрацьманіпулявання людзьмі, падстаўляння іх пад выглядам хаатычнай і не арганізаванай «барацьбы». Да гэтага часу не разумею, чым завінаваціліся перад Міколам Статкевічам, напрыклад, тыя дзяўчаты з праваабарончага цэнтру “Вясна”, якім у дзень найвялікшага свята нашай нацыі прыйшлося перажыць здзекі (а па сутнасці, катаванні) у адным з міліцэйскіх пастарункаў горада Мінска…


title: Праваабаронца Наста Лойка пакідае "Вясну"

maintext:
Словазлучэнне «вядомая праваабаронца» не гучыць, але пра Настассю Лойку можна было б так сказаць. У Беларусі яе ведае кожны, хто патрапіў пад рэпрэсіі дзяржавы і звярнуўся па дапамогу ў праваабарончы цэнтр «Вясна». Мы сустрэліся ў офісе «Вясны» – звычайнай менскай трохпакаёўцы, каб пагутарыць пра незвычайныя рэчы. Суды, вобшукі, допыты, «маскі-шоу». Прайшоўшы праз усё за гэта за восем гадоў, Наста Лойка вырашыла пакінуць працу ў «Вясне», але сваю місію па-ранейшаму бачыць у тым, каб «зрабіць улады больш гуманнымі».
Як усё пачыналася
-Чаму восем гадоў таму ты вырашыла прыйсці ў сферу абароны правоў чалавека? З чаго ўсё пачалося для цябе?
– Насамрэч, я пачала больш за дзевяць гадоў таму – да «Вясны» я працавала ў Камітэце абароны рэпрэсаваных «Салідарнасць». Праваабарончая дзейнасць для мяне была адзінай сферай, дзе я бачыла магчымасць якасна прыкласці сваю юрыдычную адукацыю, хаця ў самой юрыспрудэнцыі ў Беларусі была ўжо глыбока расчараваная.
У 19 гадоў я дакладна ведала, што мне важна вырашаць грамадскія праблемы, ну і хацела, каб на працу можна было ў кедах хадзіць. І тады мне вельмі пашанцавала пазнаёміцца з праваабаронцай Энірай Браніцкай, яна працавала ў «Салідарнасці» і запрасіла мяне. Аднак пасля сыходу Эніры ў дэкрэт мне было дыскамфортна працягваць, я звольнілася і думала, чым бы далей заняцца. Быў варыянт паспрабаваць сабе ў фотакарэспандэнцыі, але Валянцін Стэфановіч паклікаў у «Вясну». З 1 сакавіка 2010 года я пачала працаваць у грамадскай прыёмнай «Вясны».
– Ну а пасля кароткай лібералізацыі наступіла Плошча і зіма 2011-га з масавымі рэпрэсіямі… Як выглядала тады твая праца?
– Колькі слёз пабачыла гэтая кватэра! Ведаеш, сваякі некаторых арыштаваных за Плошчу, часта далёкія ад палітыкі, спачатку верылі, што іх сын – злачынца. Мая справа была тлумачыць, што не, ён пакараны несправядліва, вінаватая дзяржава, а не ён. Мабыць, такія моманты пакінулі найбольш яскравае ўражанне.
– А хто з калегаў ці сяброў моцна паўплываў на цябе як на асобу і праваабаронцу?
– Эніра Браніцкая і Валянцін Стэфановіч шмат чаму мяне навучылі. Магу назваць імя расейскага праваабаронцы Андрэя Юрава. Вельмі люблю замежных калегаў – Машу Шышчанкову з Front Line Defenders, Сашу Кулаева з FIDH, ну і мае беларускія калегі шмат у чым на мяне ўплывалі. Не магу не адзначыць Алеся Бяляцкага, якому я асабліва ўдзячная за падтрымку Валанцёрскай службы «Вясны». Паўла Сапелку і Ўладзя Лабковіча лічу вельмі крутымі юрыстамі. Яшчэ падчас працы ў «Вясне» мне падабалася супрацоўнічаць са смелымі адвакатамі, а калі іх рэпрэсавалі за кантакты з намі – вельмі перажывала і адчувала персанальную віну.
– Скажы, як у цябе складаліся стасункі ўнутры «Вясны»? Што магло стаць нагодай для дыскусіі ці нават спрэчкі?
– Ты маеш на ўвазе прычыну звальнення? Першасная прычына майго сыходу – стомленасць. Восем гадоў ты працуеш з праблемамі, якія глабальна не вырашаюцца. Мець справу толькі з наступствамі парушэнняў правоў чалавека складана, ну праўда. Вызваленне палітвязняў першапачаткова цешыць, але потым саджаюць новых і кола замыкаецца.
«Вясна» – структура шмат у чым іерархічная, новая ініцыятыва не заўсёды ўспрымаецца. Гэтак сталася з маім жаданнем дапамагаць замежнікам, якіх пераследуюць у Беларусі і высылаюць на радзіму. У першую чаргу, гаворка пра чачэнцаў. У 2016 годзе мы з паплечнікамі на ўласным энтузіязме заснавалі ініцыятыву Human Constanta. Праца там займала час, гэта не падабалася калегам з «Вясны».
Ну і трошкі адрозніваецца падыход да працы і да разумення правоў чалавека калегаў старэйшага пакалення і «маладняка». Шмат маладых людзей загараюцца рознымі аспектамі абароны правоў чалавека, але не могуць сябе рэалізаваць у арганізацыях, якія не бачаць сэнсу ў пашырэнні сваёй дзейнасці. Таксама для большасці праваабаронцаў старэйшага пакалення прабеларускія каштоўнасці (мова, сімволіка) важнейшыя за роўнасць, свабоду і чалавечую годнасць.
Вялікае інтэрв’ю з Настай Лойка чытайце на Белсаце


title: Е28 стане платнай — Народная Воля

maintext:
Пасля рэканструкцыі траса М6/Е28 (Мінск — Гродна — мяжа Польшчы) стане платнай. Пра гэта паведаміў міністр транспарту і камунікацый Анатоль Сівак, адказваючы 2 красавіка на пытанні дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў.
У папярэднія гады, нагадаў ён, была прынятая норма, паводле якой дарогі, якія рэканструююцца, робяцца платнымі. Выключэннем з’яўляецца другая кальцавая дарога, падкрэсліў Сівак.
Згодна з дзяржаўнай праграмай па развіцці і ўтрыманні аўтамабільных дарог у Беларусі на 2017—2020 гады да 2021 года працягласць платных дарог складзе 1.786 км.
За 2017—2020 гады ў рэспубліканскі бюджэт ад збірання платы за праезд па платных аўтамабільных дарогах мяркуецца паступленне каля 817 мільёнаў рублёў. Гэтыя грошы будуць накіраваныя на ўтрыманне, рамонт і развіццё рэспубліканскіх аўтамабільных дарог, у першую чаргу платных.


title: Лябедзька сыходзіць: палітык пакідае кіраванне АГП пасля 18 гадоў старшынства

maintext:
У хуткім часе мае адбыцца з’езд Аб’яднанай грамадзянскай партыі, дзе адбудуцца выбары новага старшыні.
Гэтым разам кандыдатуры на лідарства дзьве, і сярод іх няма Анатоля Лябедзькі — барацьба разгорнецца паміж Васілём Паляковым і Ганнай Канапацкай.
Выходзіць, пасля 18 гадоў лідарства ў партыі Анатоль Лябедзька вырашыў сысці? Пра гэта палітык расказаў «Нашай Ніве».
«Гэта праўда, цяпер я займаюся сваімі надзённымі справамі і не маю ў сваім графіку пункта аб балатаванні ў старшыні АГП. Чым буду займацца далей? Вазьму нейкі тайм-аўт, вызначуся…», — сказаў Лябедзька.
Мы папрасілі яго падсумаваць 18 год свайго старшынства ў партыі.
«Самаацэнка будзе хіба што няслушнай — хай іншыя ацэняць. Галоўнае, пры сённяшняй хліпкасці беларускай партыйнай сістэмы АГП, усё ж такі, на фоне іншых палітычных структур выглядае, мне падаецца, трохі лепш. З гледзішча патэнцыялу, інфраструктуры, захавання традыцый. Вядома, што самая галоўная праблема, якая замінала нам развівацца — гэта адсутнасць выбараў. Вось, гэта тое чаго бракуе, што не дае магчымасці зірнуць, які рэальны патэнцыял партыі», — сказаў Лябедзька.
Мы таксама ўдакладнілі, ці не можа паўтарыцца такой, уласцівай Беларусі сітуацыі, калі кіраўнікі партый, страціўшы лідарства, стваралі нейкія альтэрнатыўныя рухі.
«Не, такіх планаў у нас няма, — сказаў Лябедзька. — Я чалавек каштоўнасны і ідэалагічны. Тыя людзі, якія ў партыі, яны для мяне камфортныя як для палітыка і каштоўныя як для чалавека».


title: МЗС: Беларусь гатова да канструктыўнага дыялогу з Еўрапарламентам, але ў ім няма месца натацыям

maintext:
Еўрапарламент у чарговы раз спрабуе гаварыць той мовай, якую ён беспаспяхова выкарыстоўваў у адрас Беларусі да гэтага больш за 20 гадоў, заявіў прэс-сакратар МЗС Беларусі Дзмітрый Мірончык, каментуючы прынятую напярэдадні рэзалюцыю Еўрапарламента.
«Гэта мова таго, хто хоча толькі дэклараваць, не клапоцячыся пра тое, ці будуць яго словы пачутыя і зразуметыя», — падкрэсліў Мірончык.
Паводле яго слоў, у сённяшнім дыялогу паміж Беларуссю і іншымі органамі ЕС, а таксама яго краінамі-членамі «такая мова ўжо стала анахранізмам». «Яна не апраўдала сябе, — сказаў Мірончык. — Беларусь і ЕС прыходзяць да новых рэалій ва ўзаемаадносінах, новых эфектыўных і дэмакратычных фарматаў зносін. Дзякуючы ім кожны бок зараз можа прасоўваць уласныя інтарэсы, прынцыпы і каштоўнасці, паважаючы пры гэтым інтарэсы, прынцыпы і каштоўнасці іншага партнёра. І такія зносіны прыносяць плён, прычым абодвум бакам».
Гэты факт рэзалюцыя Еўрапарламента цалкам ігнаруе, тым самым спрабуючы абясцэніць намаганні дыпламатыі самога Еўрасаюза, адзначыў Мірончык. «Але складальнікі дакумента наўрад ці імкнуліся да аб’ектыўнасці, іх мэты былі іншымі, — сказаў прэс-сакратар МЗС. — Таму я думаю, іх не здзівіць, што наша стаўленне да гэтага дакумента будзе такім жа, як і да іншых падобных рэзалюцый. Іх «штампоўка» цікавая, па ўсёй бачнасці, толькі іх аўтарам».
«Тым не менш мы ўпэўненыя, што рана ці позна Еўрапарламент зойме пазіцыю, якая будзе ў большай ступені адпавядаць яго рэнамэ аўтарытэтнага дэмакратычнага інстытута, а таксама мэтам і задачам Еўрасаюза ў цэлым. Гэта толькі пытанне часу. Беларусь заўсёды гатова да ўзаемадзеяння з Еўрапейскім парламентам у канструктыўным ключы, што зусім не выключае крытыку. Аднак у такім дыялогу няма месца натацыям», — рэзюмаваў прэс-сакратар.
У прынятай 19 красавіка на сесіі ў Страсбургу рэзалюцыі Еўрапарламент заклікаў улады Беларусі выконваць правы чалавека.
«Хоць ЕС неаднаразова падкрэсліваў, што паважанне фундаментальных свабод, вяршэнства закону і правоў чалавека з’яўляецца абавязковай умовай для паляпшэння і далейшага развіцця адносінаў з Беларуссю, сітуацыя з правамі чалавека ў краіне працягвае выклікаць занепакоенасць», — гаворыцца ў рэзалюцыі.
Адзначаецца, што ў Беларусі працягваецца практыка запалохвання і пераследу грамадскіх і апазіцыйных актывістаў, палітыкаў, журналістаў. Еўрапарламент шкадуе пра затрыманні апазіцыйных актывістаў і палітыкаў, у тым ліку Мікалая Статкевіча і Уладзіміра Някляева, напярэдадні і падчас Дня Волі.
Еўрапарламент таксама заклікаў улады неадкладна вызваліць двух беларускіх палітвязняў Міхаіла Жамчужнага і Дзмітрыя Паліенку і аднавіць у грамадзянскіх і палітычных правах усіх былых палітвязняў.
Акрамя таго ў рэзалюцыі таксама ўтрымліваецца заклік да ўладаў «неадкладна аднавіць працу па рэфармаванні выбарчага заканадаўства». Адзначана, што Беларусь працягвае ігнараваць рэкамендацыі БДІПЧ АБСЕ і Венецыянскай камісіі па паляпшэнні выбарчага заканадаўства. Мясцовыя выбары, якія прайшлі ў лютым 2018 года, зноў прадэманстравалі наяўнасць сур’ёзных недахопаў і працэдурных парушэнняў, у тым ліку праблемы з назіраннем за галасаваннем і падлікам галасоў.
Еўрапарламент выказвае шкадаванне ў сувязі з пераследамі журналістаў і незалежных СМІ ў Беларусі, у тым ліку «незаконным выдаленнем» з выбарчага ўчастка падчас мясцовых выбараў прадстаўніка тэлеканала «Белсат» Андрэя Козела і блакаваннем сайта «Хартыя-97».
Аўтары рэзалюцыі заклікаюць беларускія ўлады неадкладна і безумоўна спыніць блакаванне «Хартыі-97» і адмовіцца ад прыняцця паправак у закон аб СМІ, якія ўяўляюць «сур’ёзную пагрозу для свабоды слова ў краіне».
У дакуменце падкрэсліваецца, што Беларусь працягвае заставацца апошняй краінай у Еўропе, якая прымяняе смяротнае пакаранне. Беларусь заклікаюць неадкладна ўвесці мараторый на смяротнае пакаранне ў якасці першага кроку на шляху да яго поўнай адмены.
Еўрапарламент расчараваны неаднаразовымі адмовамі ў рэгістрацыі дэмакратычным апазіцыйным партыям і заклікае ўлады Беларусі ліквідаваць перашкоды для іх рэгістрацыі, а таксама выключыць з Крымінальнага кодэкса артыкул 193.1, які прадугледжвае адказнасць за дзейнасць ад імя незарэгістраванай арганізацыі.
Аўтары рэзалюцыі рэкамендуюць уладам Беларусі «пачаць канструктыўны і адкрыты дыялог з дэмакратычнай апазіцыяй і грамадзянскай супольнасцю», гарантаваць грамадзянам захаванне іх правоў на свабоду сходаў, асацыяцый, мірных дэманстрацыяй і забяспечыць свабодную працу ўсіх СМІ.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: МЗС: Сітуацыя ў Сірыі ператвараецца ў міждзяржаўны ўзброены канфлікт

maintext:
Беларусь рашуча асуджае ўдары, нанесеныя па тэрыторыі Сірыйскай Арабскай Рэспублікі 14 красавіка, гаворыцца ў заяве беларускага Міністэрства замежных спраў.
«Тым самым сітуацыя ў Сірыі фактычна ператвараецца ў міждзяржаўны ўзброены канфлікт, які нясе ў сабе далейшую некантралюемую эскалацыю, якая выходзіць за рамкі рэгіёну», — адзначаецца ў заяве.
Беларускае МЗС заклікае ўсе залучаныя бакі неадкладна спыніць прымяненне ваеннай сілы супраць іншых дзяржаў і шукаць шляхі ўрэгулявання канфліктаў мірнымі сродкамі за сталом перамоў.
«Прымяненне забароненых відаў зброі масавага паражэння не павінна заставацца без наступстваў. Аднак крокі ў адказ павінны грунтавацца на адназначных і правераных фактах і прадпрымацца ў строгай адпаведнасці з нормамі міжнароднага права. Ні адзін з гэтых крытэрыяў не быў выкананы тымі, хто сёння нанёс удар па Сірыі» , — падкрэсліваецца ў заяве.
Як лічаць у МЗС Беларусі, Арганізацыя па забароне хімічнай зброі павінна мець магчымасць тэрмінова праверыць інфармацыю аб прымяненні хімічнай зброі ў Сірыі і паведаміць вынікі расследавання Савету бяспекі ААН.
«Лічым, што ўсе члены Савета бяспекі ААН павінны прыкласці максімальныя намаганні для выканання ўскладзенай на іх міжнароднай супольнасцю задачы па аднаўленні і падтрыманні міжнароднага міру і бяспекі», — адзначае беларускае знешнепалітычнае ведамства.
Узброеныя сілы ЗША, Вялікабрытаніі і Францыі 14 красавіка нанеслі ўдары па цэлях у Сірыі. Рашэнне было прынята ў сувязі з хімічнай атакай, якая меркавана адбылася ў суботу, 7 красавіка, у сірыйскім горадзе Дума.
НАТА падтрымала рашэнне кааліцыі. ЗША не апавясцілі Расію аб маючай адбыцца атацы. Дзеянні ЗША і іх саюзнікаў не застануцца без наступстваў, паабяцаў пасол РФ у Вашынгтоне.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Мінкультуры выказваецца за больш жорсткую адказнасць за халатнасць у сферы аховы гісторыка-культурнай спадчыны

maintext:
Адказнасць за халатнасць у сферы аховы гісторыка-культурнай спадчыны для службовых асоб неабходна зрабіць больш жорсткай, заявіла на прэс-канферэнцыі 13 красавіка намеснік начальніка ўпраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Міністэрства культуры Наталля Хвір.
Удзельнікі сустрэчы з прэсай абмяркоўвалі лёс езуіцкага касцёла сярэдзіны XVIII стагоддзя ў Мсціславе (Магілёўская вобласць), частка якога абрушылася ў канцы 2017 года. Мясцовыя ўлады ведалі пра жаласны стан культавага будынка і атрымлівалі адпаведныя сігналы ад грамадскасці, але не спяшаліся займацца яго захаваннем.
Загадчык аддзела старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Барыс Лазука пацікавіўся ў прадстаўніцы Мінкультуры, ці панёс хто-небудзь з мясцовых улад адказнасць за частковае разбурэнне касцёла. «Калі ў цябе ў доме дах падае, ты што, не ведаў, што такое будзе? Там сядзелі канкрэтныя людзі, якія павінны былі ведаць [у якім стане касцёл]. Што стала з адказнымі работнікамі, якія сядзелі за сталамі?» — задаў пытанне навуковец.
У адказ Хвір заявіла: «Ёсць правілы дарожнага руху, Крымінальны кодэкс, і калі чалавек іх парушае, то яго могуць і пасадзіць. Я працую ў сваёй вобласці 25 гадоў і не памятаю такога выпадку, каб хтосьці за злачынства [у сферы аховы гісторыка-культурнай спадчыны] атрымаў такое пакаранне».
«Мне здаецца, калі б тыя ж самыя адказныя работнікі, якія сядзелі за сталамі, але не «сядзелі» [у месцах пазбаўлення волі], калі б адказнасць у нас была больш сур`ёзная за тое, што яны зрабілі, такога б не было. Такія парушэнні здараюцца найперш з-за халатнасці Я думаю, што трэба нешта мяняць у гэтым кірунку. Калі б хтосьці панёс адказнасць за такое парушэнне, гэта было б паказальна», — заявіла чыноўніца.
Хвір падкрэсліла, што «ніякае Міністэрства культуры не можа арганізаваць і пракантраляваць» захаванне аб`екта гісторыка-культурнай спадчыны, калі ў гэтым не зацікаўлены мясцовыя органы ўлады. Разам з тым, сказала яна, у гэтай справе павінны быць зацікаўленыя і мясцовыя жыхары.
«Я як чалавек, які займаецца сваёй справай даўно, бачу, што нават простым мясцовым жыхарам часам нецікава аднаўляць нейкую старую драўляную царкву, а прасцей пабудаваць побач аб`ект з пластыку з сайдынгам. Ніхто людзей не папракае, што яны так да гэтага ставяцца. Можа быць, гэта ад недахопу адукаванасці. Але я ведаю шмат такіх прыкладаў, калі закідваюць старыя царквы — намоленыя сцены — і будуюць побач новую прыгожую з залатымі [купаламі]», — адзначыла прадстаўніца міністэрства.
Нагадаем, што нядаўна ў вёсцы Паланечка пад Баранавічамі абваліліся дзве сцяны правага флігеля палаца Радзівілаў, пра што Свабодзе паведаміла мясцовая жыхарка Тарэза Мяноўская. Ніхто не пацярпеў. 2 красавіка будынак былога палаца Радзівілаў чацвёрты раз выставілі на аўкцыён за стартавую цану 19 210 рублёў 72 капейкі. Намесніца дырэктара фонду «Брэстаблмаёмасць» Надзея Стральцова расказала Свабодзе, што хоць сцены флігеля абваліліся, пачатковую цану на палац змяншаць немажліва паводле заканадаўства. Паводле яе інфармацыі, абваленая частка будынка не мае гісторыка-культурнай каштоўнасці.


title: Католікі, грэка-католікі і пратэстанты святкуюць Вялікдзень

maintext:
Католікі, грэка-католікі і значная частка пратэстантаў адзначаюць свята Уваскрэсення Хрыстовага — Вялікдзень, альбо Пасху. Ва ўсіх каталіцкіх касцёлах, грэка-каталіцкіх капліцах і пратэстанцкіх малітоўных дамах Беларусі прайшлі святочныя набажэнствы.
У пастырскім пасланні да вернікаў і ўсіх людзей добрай волі мітрапаліт Мінска-Магілёўскі арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч адзначае: «Мы з’яўляемся часткай культуры, якая ўсімі магчымымі і немагчымымі спосабамі адкідвае смерць». Людзі сярэдняга веку ўсяляк імкнуцца «захаваць малады выгляд» і не паказваць, што старэюць. Калі гэтыя сучасныя тэндэнцыі «стараюцца затрымаць час, то Пасха вядзе нас наперад», бо з’яўляецца «святам не мінулага, але будучыні». Вялікдзень абвяшчае «праўду аб тым, што будучыня мае сэнс, бо ёй валодае не хтосьці іншы, а ўваскрэслы Хрыстос», які чакае «не толькі ў небе, але і на зямлі, каб дапамагаць у гэтым жыцці», -гаварыцца ў пасланні.
Сучасны свет, адзначае арцыбіскуп Кандрусевіч, «ніяк не можа выйсці з эканамічнага і фінансавага крызісаў, яго скаланаюць палітычныя і сацыяльныя крызісы, з кожным днём нарастае міграцыйны крызіс». «Многія краіны свету адмаўляюцца ад устаноўленага Богам інстытута сям’і і прапагандуюць гомасексуальныя саюзы з усімі правамі нармальнай сям’і. Божы дар жыцця становіцца таварам, ім можна гандляваць і маніпуляваць, яго можна беспакарана забіваць ва ўлонні маці. Тэрарыстычныя акты трымаюць у страху цэлыя народы, бо невядома, калі і дзе можа здарыцца бяда. Поўнамаштабная, а можа, нават і ядзерная, вайна зазірае нам у вочы. Нявырашаная праблема сацыяльнай справядлівасці вядзе да паўстання новых канфліктаў», — наракае каталіцкі іерарх.
Надзея свету палягае «ва ўваскрэслым Езусе». Будучы ўключанымі «праз хрышчэнне ў смерць і ўваскрэсенне Хрыста», людзі закліканы «адкінуць старога чалавека, які канцэнтруецца выключна на самім сабе, стараецца падкрэсліць сваю пазіцыю ў грамадстве і імкнецца да ўлады, багацця і прыемнасцяў», гаварыцца ў пасланні.
«Хрысціянін павінен быць тым, хто ўсведамляе, што ўсё, што ён мае, з’яўляецца Божым дарам і ягонай ласкай, што яго жыццё кароткае, што ён слабы і грэшны, — адзначыў клірык. — Нягледзячы на гэта, ён застаецца ўмілаваным дзіцём Божым. Усведамленне гэтага вызваляе з няволі эгаізму, з боязі не страціць сваёй сацыяльнай пазіцыі ў грамадстве і страху перад будучыняй. Таму неабходна жыць ідэяй уваскрэсення, бо мэта нашага зямнога жыцця — дасягнуць вечнага жыцця з Богам. Гэта азначае, што ўсе прывязанасці да часовай рэчаіснасці з’яўляюцца адноснымі, а не абсалютнымі».
Кандрусевіч зычыць «ласкі ўваскрэслага Езуса, яго святла і бласлаўлення, моцнай веры і любові Бога і бліжняга ўсім нам і нашай Бацькаўшчыне Беларусі, каб яна з дня на дзень уваскрасала да новага жыцця. «Няхай праўда ўваскрэсення стане новай духоўнай ін’екцыяй, якая адновіць жыццё нашага грамадства, а ўваскрэслы Збаўца будзе нашай надзеяй і вядзе ў шчаслівую будучыню — да новай абяцанай зямлі, якой з’яўляецца Божае Валадарства», — гаварыцца у пастырскім пасланні.
Рымска-каталіцкі касцёл у Беларусі прадстаўлены Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіяй і трыма дыяцэзіямі — Віцебскай, Гродзенскай і Пінскай. Паводле статыстычных дадзеных за 2013—2016 гады, апублікаваных на афіцыйным партале касцёла (catholic.by), да каталіцкай веры сябе адносяць звыш 1,4 млн грамадзян краіны, аб’яднаных у 486 парафій.
Колькасць пратэстантаў у Беларусі ацэньваецца, паводле розных дадзеных, на ўзроўні ад 200 тысяч да 500 тысяч вернікаў, грэка-католікаў — прыкладна 10 тысяч чалавек.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

maintext:
Творы Янкі Купалы плануюць выдаць на карэйскай мове, паведаміла дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы Алена Ляшковіч у час прэзентацыі кнігі аднаго верша Купалы «А хто там ідзе?» на 100 мовах свету ў Мінску, перадае БЕЛТА.
«Работу па перакладзе будзем прадаўжаць. Ведаю, што ўжо сёння ёсць новыя пераклады, якія не паспелі ўвайсці ў гэту кнігу. Дзякуючы паслу Рэспублікі Карэя ёсць дамоўленасць аб выданні твораў Янкі Купалы на карэйскай мове», — сказала Алена Ляшковіч. У час яе стажыроўкі ў гэтай краіне дырэктар музея пазнаёмілася таксама з калегам з Бангладэш, які абяцаў перакласці творы Купалы на бенгальскую мову.
Цяпер вядзецца работа па перакладзе вершаў Купалы на грузінскую, італьянскую мовы. «Чым больш будуць ведаць пра Янку Купалу, тым больш будуць ведаць пра Беларусь», — адзначыла Алена Ляшковіч.
Дырэктар выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» Уладзімір Андрыевіч расказаў, што верш «А хто там ідзе?» першымі на сваю мову пераклалаі ўкраінцы, потым літоўцы, рускія, чэхі, палякі. Характэрна, што гэты паэтычны твор можна прачытаць і на мовах малых народаў.
Загадчыца рэдакцыі літаратуры, мастацтва і культуралогіі выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» Вольга Давідовіч падкрэсліла, што прадстаўленая кніга — унікальнае выданне. У яе ўвайшлі самыя лепшыя пераклады (у некаторых мовах ёсць некалькі варыянтаў). Выданне дапоўнена ілюстрацыямі вядомых беларускіх мастакоў, а таксама замежных майстроў, у тым ліку з Кітая.
Складальнікамі кнігі аднаго верша Купалы «А хто там ідзе?» на 100 мовах свету сталі доктар філалагічных навук, прафесар, ганаровы старшыня Міжнароднага фонду Янкі Купалы Вячаслаў Рагойша і дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы Алена Ляшковіч. Адкрывае кнігу факсіміле гэтага верша, якое захоўваецца ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы.


title: Ці справядліва, што прэміяльныя алімпійцаў у тры разы большыя за паралімпійскія?

maintext:
Падчас сустрэчы з паралімпійскімі і алімпійскімі чэмпіёнамі Аляксандр Лукашэнка асаблівую падзяку выказаў менавіта спартсменам з фізічнымі абмежаваннямі.
“Вы проста прыгажуны! Я балеў за вас не менш, чым за нашых алімпійцаў”, — цытуе кіраўніка дзяржавы БЕЛТА.
Чаму тады за паралімпійскі залаты медаль чэмпіён атрымлівае ў тры разы меней грошай ад дзяржавы — толькі 50 тысяч долараў?
За срэбраны і бронзавы медаль алімпійцы атрымліваюць 100 і 50 тысяч долараў адпаведна, паралімпійцы — 30 і 20.
Футбаліст Аляксандр Глеб лічыць, што прызавыя павінны быць аднолькавая для ўсіх.
“Усім трэба даваць аднолькавую суму. Усё ж такі людзі нават з фізічнымі абмежаваннямі, з праблемамі са здароўем дасягаюць шмат чаго, праслаўляюць Радзіму”.
Трохразовая паралімпійская чэмпіёнка (лыжныя гонкі) гульняў у Пхёнчхане Святлана Саханенка якраз была на сустрэчы з прэзідэнтам. За свае медалі яна атрымае агулам 170 тысяч долараў (за тры залатыя па 50 і 20 тысяч — за бронзу).
Святлана не ведае, чаму алімпійцы атрымліваюць болей, паралімпійцам гэтыя грошы вельмі патрэбныя.
“Чалавеку з інваліднасцю ўвогуле не так проста зарабіць грошы. Для нас вялікае шчасце, што нам далі магчымасць выступаць на гульнях, і тое, што нам нейкія прэміяльныя даюць. Не магу сказаць, што грошы — гэта была самая галоўная матывацыя браць першыя месцы. Але ў нас няма магчымасці шмат зарабляць. Для мяне галоўнае цяпер — гэта жыллё. Сваю прэмію я патрачу на гэта”.
Па словах чэмпіёнкі, падтрымліваць спартсменаў грашыма трэба, таму што яны аддаюць спорту большую частку свайго вольнага часу і ўвогуле жыцця, што замінае часта бачыцца з роднымі.
Алімпійскі чэмпіён гульняў у Пекіне, цяжкаатлет Андрэй Арамнаў, звяртае ўвагу, што еўрапейскія краіны не фінансуюць чэмпіёнаў з дзяржаўнага бюджэту.
“Не думаю, што спорт так моцна павінен рэгулявацца дзяржавай. У Еўропе развітая спонсарская, рэкламная дзейнасць, менеджары. Там далі спорт народу, як яно і павінна быць”.
Беларускія прэміяльныя алімпійскім чэмпіёнам Арамнаў лічыць маленькімі!
“За такія дасягненні трэба даваць усім пароўну, і нават болей, чым даюць цяпер. І паралімпійцам, і алімпійцам не хапае. Што такое сто тысяч долараў? Заробкі ў нас маленькія. На гэтыя грошы немагчыма нават пабудаваць спартовую школу, каб потым перадаваць свае веды”.
Грошы ў асноўным ідуць на падрыхтоўку да іншых спаборніцтваў. Прынамсі Арамнаў патраціў сваю прэмію менавіта на гэта.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Лукашэнка: Пакуль я прэзідэнт, 25 сакавіка не будзе абвешчанае дзяржаўным святам

maintext:
Беларусам яшчэ трэба будзе зразумець ролю Беларускай Народнай Рэспублікі, заявіў 10 красавіка Аляксандр Лукашэнка на сустрэчы з кіраўнікамі і калектывамі дзяржаўных СМІ.
Кіраўнік краіны зазначыў, што як гісторык па адукацыі звяртаўся да гэтай тэмы, вывучаў існыя меркавання. І прыйшоў да высновы, што ў Беларусі пакуль не разумеюць, што такое БНР і якую ролю яна адыграла, паведамляе інфармагенцтва БелТА.
На думку афіцыйнага лідара, «у гэтай частцы беларускай гісторыі не ўсё відавочна». З аднаго боку, стваральнікі БНР хацелі адзінства для краіны, з іншага — звярталіся па дапамогу да нямецкага кайзера, адзначыў ён. Адказваючы на пытанне, якое паступіла ад інтэрнэт-карыстальнікаў, кіраўнік дзяржавы сказаў, што «заўчасныя размовы пра тое, каб зрабіць 25 сакавіка дзяржаўным святам». Лукашэнка падкрэсліў, што пакуль ён знаходзіцца на пасадзе прэзідэнта, гэтага не будзе. Афіцыйны лідар нагадаў: «У нас ёсць Дзень Незалежнасці, і калі б мы тады не перамаглі, то сапраўды ніякай незалежнасці не было б» (адзначаецца 3 ліпеня, у дзень вызвалення Мінска ад нямецкіх захопнікаў. — БелаПАН.).
Беларуская Народная Рэспубліка была абвешчаная ў ноч на 25 сакавіка 1918 года. Традыцыйна дэмакратычная грамадскасць Беларусі 25 сакавіка адзначае неафіцыйны Дзень Волі. Сёлета стагоддзе падзеі — апазіцыйныя і грамадскія актывісты арганізавалі маштабнае святкаванне даты ў сталіцы і рэгіёнах.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Чарнобыльскую АЭС адкрылі для наведвання грамадскасці

maintext:
Кіраўніцтва Чарнобыльскай АЭС прыняло рашэнне адкрыць тэрыторыю прамысловай пляцоўкі ЧАЭС для наведвання шырокай грамадскасцю, што дазволіць усім жадаючым у адпаведнасці з законам Украіны «Аб выкарыстанні ядзернай энергіі і радыяцыйнай бяспецы» ўбачыць гэты легендарны аб’ект.
Цяпер любы жыхар Украіны або грамадзянін іншай дзяржавы пры выкананні пэўных умоў можа ўбачыць, чым жыве станцыя сёння, як адбываецца працэс зняцця з эксплуатацыі і пераўтварэння аб’екта «Сховішча» ў экалагічна бяспечную сістэму, паведамілі БелаПАН 11 красавіка ў прэс-службе ЧАЭС.
«Мы даем магчымасць наведвальнікам атрымаць поўнае ўяўленне аб працы станцыі і аб праектах, якія рэалізуюцца на прамысловай пляцоўцы. Дастаткова складана на словах расказаць пра сучасны стан і нашу працу людзям, якія ніколі не былі на атамнай электрастанцыі. Таму мы вырашылі прытрымлівацца прынцыпу «лепш адзін раз убачыць, чым сто разоў пачуць», — адзначыў старшыня дзяржаўнага агенцтва па кіраванні зонай адчужэння Віталь Пятрук.
Ліміт наведвальнікаў у дзень складае 15 чалавек, і для замовы даступныя тры працоўныя дні на тыдзень. Для наведвальнікаў, якія прыбываюць у зону адчужэння праз горад Славуціч, знаёмства з працай станцыі пачынаецца з электрацягніка, які перавозіць персанал ЧАЭС, і кантрольна-прапускнога пункта «Сяміходы», дзе знаходзіцца найбуйнейшы санітарны прапускнік станцыі. На прамысловай пляцоўцы візіцёры змогуць азнаёміцца з шырокім спісам аб’ектаў ЧАЭС, пачынаючы з ахоўнага збудавання на выпадак надзвычайных сітуацый, заканчваючы асноўнымі памяшканнямі энергаблокаў, з якіх адбывалася кіраванне рэактарам. Акрамя таго, усе жадаючыя змогуць убачыць у дзеянні інтэграваную аўтаматызаваную сістэму кантролю аб’екта «Сховішча», больш даведацца аб новым бяспечным канфайнменце, дадалі на ЧАЭС.
Для бяспечнага знаходжання на аб’екце ўсе наведвальнікі забяспечваюцца сродкамі індывідуальнай абароны і праходзяць абавязковы дазіметрычны кантроль. У перспектыве — пашырэнне пераліку маршрутаў: наведванне такіх аб’ектаў, як цэнтральная зала аднаго з энергаблокаў, блокавы шчыт кіравання рэактара № 4 (унутры «Саркафага»), выхад у прастору пад аркай новага бяспечнага канфайнмента. Заяўкі на наведванне ЧАЭС падаюцца на афіцыйным сайце станцыі, на старонцы https://visit.chnpp.gov.ua, дзе наведвальнік можа азнаёміцца з умовамі арганізацыі візіту на ЧАЭС і правіламі знаходжання ў зоне адчужэння, вывучыць магчымыя маршруты, высветліць кошт візіту, выбраць зручную для яго дату, а таксама бяспечна аплаціць візіт праз сістэму LiqPay. Цана для аднаго чалавека за наведванне станцыі складае 2.700 грыўнаў (каля 100 долараў ЗША у эквіваленце).
У прэс-службе ЧАЭС адзначылі, што на праходжанне базавага маршруту па станцыі падалі заяўкі ўжо больш за 100 чалавек з паўтара дзясятка краін. У 2017 годзе станцыю наведалі больш як 4,7 тысячы чалавек у складзе амаль 400 дэлегацый.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: "Белавія" мае намер адкрыць рэйсы ў Мюнхен і Мадрыд

maintext:
«Белавія» плануе адкрыць рэйсы ў Мюнхен і Мадрыд у 2019 годзе, паведаміў 9 красавіка на прэс-канферэнцыі ў Мінску генеральны дырэктар авіякампаніі Анатоль Гусараў.
«Мы ў 2018—2021 гадах маем намер істотна развіць сетку маршрутаў, адкрыць новыя авіялініі і кардынальна абнавіць флот. У нашых планах адкрыццё ў гэтым годзе новых рэгулярных рэйсаў у Растоў-на-Доне і Казань, а што тычыцца наступнага года, мы прапрацоўваем пытанне адкрыцця палётаў у Мюнхен, Мадрыд і расійскі Варонеж», — сказаў Гусараў.
Паводле яго слоў, у 2020 годзе плануецца адкрыць новыя рэйсы ў краіны Еўрасаюза і «да нашых суседзяў на Усходзе, у тым ліку ў рэгіёны Сярэдняй Азіі».
«Каб рэалізоўваць гэтыя планы, мы выпрацавалі алгарытм. Будзем абнаўляць свой флот, які будзе складацца з самалётаў двух вытворцаў — Embraer і Boeing. Паколькі набываць ва ўласнасць досыць дорага, мы прапрацоўваем і варыянты набыцця самалётаў у лізінг», — сказаў гендырэктар «Белавія».
Паступова ў авіякампаніі будуць выведзены з эксплуатацыі самалёты Boeing-737/500 і Boeing-737/300, якія знаходзяцца ў лізінгу. Наўзамен будуць набыты новыя самалёты Embraer-175/195 і Boeing-737/800.
У гэтым годзе за кошт крэдытаў беларускага Банка развіцця і бразільскага фінансавага агенцтва «Белавія» набывае тры самалёты: адзін Embraer-175 і два Embraer-195. Першы самалёт павінен паступіць ужо ў красавіку. Да летняга перыяду гэтыя самалёты будуць у складзе флоту авіякампаніі.
Акрамя таго, завершаны перамовы з ірландскай кампаніяй Nordic Aviation Capital па набыцці ў лізінг пяці самалётаў Embraer. Паводле ўмоў дагавораў, «Белавія» атрымае тры самалёты Embraer-195 і два — Embraer-175. Пастаўка першых трох самалётаў, двух Embraer-195 і аднаго Embraer-175, чакаецца ў красавіку 2019 года. Два іншыя авіялайнеры будуць пастаўлены ў снежні 2019 і красавіку 2020 года.
«Акрамя таго, у найбліжэйшы час мы выйдзем на завяршэнне перамоў з адной з лізінгавых кампаній ЗША па набыцці ў лізінг чатырох самалётаў Boeing 737 Max. Гэта самалёты новага пакалення», — падсумаваў Гусараў.
«Белавія» — найбуйнейшы авіяперавозчык Беларусі, базуецца ў Нацыянальным аэрапорце Мінск. Флот авіякампаніі налічвае 26 паветраных суднаў (пяць Boeing 737-800, шэсць Boeing 737-500, сем Boeing 737-300, два Embraer-175, два Embraer-195, чатыры CRJ-100/200).
У 2017 годзе «Белавія» выконвала рэгулярныя рэйсы з Мінска ў 48 аэрапортаў 27 краін. Акрамя таго, у летні перыяд рэгулярныя палёты ў Калінінград выконваліся з абласных аэрапортаў (Брэст, Віцебск, Гродна, Гомель). Упершыню авіякампаніяй за год было перавезена 3 млн пасажыраў, што на 20,6% больш, чым у 2016 годзе.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Ці можна на "Чарнобыльскі шлях" прыйсці з БЧБ-сцягам? Адказвае намміністра МУС

maintext:
25 сакавіка ля Опернага тэатра ў Мінску прайшоў вялікі канцэрт, прысвечаны Дню Волі. Многія прыйшлі на яго з бел-чырвона-белымі сцягамі, пад якімі 100 гадоў таму была абвешчаная незалежнасць Беларускай Народнай Рэспублікі.
Міліцыя нікога не чапала, але калі гледачы пачалі разыходзіцца, затрымала некалькі чалавек з БЧБ-сцягамі на плячах.
26 красавіка ў сталіцы пройдзе яшчэ адно традыцыйнае мерапрыемства беларускай апазіцыі — жалобнае шэсце «Чарнобыльскі шлях». Яго ўдзельнікі таксама заўсёды прыносяць бел-чырвона-белыя сцягі. Ці будуць іх затрымліваць?
Еўрарадыё задало гэтае пытанне намесніку міністра ўнутраных справаў Аляксандру Барсукову. І вось што ён адказаў:
«Вы былі ў Чарнобылі? А я быў. Ведаеце, дзе афіцыйныя мерапрыемствы будуць праходзіць? Там, дзе проста трэба прыйсці і схіліць галаву за тых, хто там быў, хто атрымаў шкоду здароўю. Хто там, не дай Божа, галаву склаў. Ёсць насупраць сквера ў Савецкім раёне, дзе праходзяць усе грамадска-палітычныя мерапрыемствы, царква. Вы туды прыйдзіце і памаліцеся, калі ласка.
Я гэта вам кажу як чарнобылец і перасяленец. А ператвараць гэта ў палітычную акцыю, калі вы ні слыхам, ні духам, пра што гаворка, я б вам не рэкамендаваў.
Гэта грэх вялікі».
Скончыўшы рэпліку, намеснік міністра паклаў слухаўку.
Зразумелі цяпер, ці будуць затрымліваць на «Чарнобыльскім шляху» за БЧБ-сцяг?
Аляксандр Барсукоў нарадзіўся ў красавіку 1965 года ў Гомельскай вобласці. У міліцыі з лістапада 1985-га — пачынаў у патрульна-паставой службы ў Гомелі. У 1990 годзе скончыў школу міліцыі ў Мінску. Працаваў следчым у Хойніцкім і Веткаўскім раёнах — яны сур’ёзна пацярпелі ад выбуху на Чарнобыльскай АЭС. Пазней пераехаў у Мінск, у 2011 годзе ўзначаліў сталічную міліцыю, а ў лістападзе 2017 года стаў намеснікам міністра ўнутраных справаў.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Усе да абменнікаў? Чаго беларусам чакаць ад падзення расійскага рубля

maintext:
ЗША ўвялі новыя эканамічныя санкцыі супраць Расіі, і гэта імгненна адбілася на курсе расійскага рубля. Па інфармацыі Цэнтрабанка РФ, за два дні курсы долара і еўра ў Расіі выраслі на некалькі рублёў. Крызіс імгненна перадаўся ў Беларусь: долар і еўра таксама пачалі расці, а расійскі рубель падае — і адносна іх, і адносна беларускага рубля.
Да чаго гэта можа прывесці і як адаб’ецца на беларускай эканоміцы і шараговых беларусах, тлумачыць старшы аналітык кампаніі «Альпары» Вадзім Іосуб.
Як падзенне курса расійскага рубля ўплывае на курс беларускага
Моцнае падзенне расійскага рубля прыводзіць да стандартнай і імгненнай рэакцыі беларускага валютнага рынка — долар і еўра адносна беларускага рубля растуць, а расійскі рубель падае. Так было ўчора, і такую ж карціну мы назіраем падчас сённяшніх таргоў. З пункту гледжання валютнага кошыка беларускі рубель умацоўваецца. А ўсё таму, што расійскі рубель у валютным кошыку займае 50%, і падзенне расійскага рубля да беларускага пераважвае рост долара і еўра.
Як падзенне расійскага рубля адаб’ецца на беларускай эканоміцы
Калі падзенне расійскага рубля адносна беларускага працягнецца, пацерпіць і беларуская эканоміка, і беларускі валютны рынак. У Расію ідзе вялікая частка беларускага экспарту, ад “малочкі” да самазвалаў. Падзенне расійскага рубля адносна беларускага робіць беларускую прадукцыю на расійскім рынку больш дарагой і менш канкурэнтаздольнай.
Але калі ў найбліжэйшы час падзенне расійскага рубля спыніцца, глабальных наступстваў для беларускай эканомікі можа і не быць.
Ці выгаднае падзенне курса расійскага рубля шараговым беларусам
Калі падзенне курса расійскага рубля працягнецца, можа ўзнікнуць сітуацыя, аналагічная той, што была ў 2014 годзе, калі беларусы паехалі ў Расію па “танныя” аўтамабілі і электратэхніку. Праўда, у 2014 годзе гэтае паломніцтва беларусаў у Расію пачалося пасля таго, як расійскі рубель упаў адносна беларускага больш як на 30%. Цяпер жа, па выніку двух дзён, расійскі рубель адносна беларускага ўпаў на 4%.
У якой валюце лепш захоўваць свае зберажэнні
Пасля таго як у 2014 годзе Расія зрабілася аб’ектам санкцый, стала зразумела, што расійская валюта — рызыкоўны аб’ект для захоўвання зберажэнняў. Сёння мы маем дадатковае пацверджанне гэтаму. Таму дэпазіт лепш захоўваць у беларускіх рублях, а кэш дзяліць паміж доларам і еўра.
Ці чакаць далейшага падзення курсу расійскага рубля
Цалкам імаверна, што сёння падзенне расійскага рубля спыніцца. І ўжо ад заўтра курс расійскага рубля можа стабілізавацца — як да долара і еўра, так і да беларускага рубля. Але ёсць і пэўная нявызначанасць з прычыны санкцый: вядома, што ўжо актыўна абмяркоўваюцца новыя санкцыі праз датычнасць Расіі да хімічных атак у Сірыі. І будучыня расійскага рубля залежыць ад узроўню санкцый — будуць яны “плюшавымі” ці такімі ж эфектыўнымі, як пятнічныя.
Ці будзе Нацбанк рэгуляваць курсы, калі падзенне расійскага рубля працягнецца
Гэта малаімаверна. У нас “плаваючы” курс, і асаблівасць яго ў тым, што рынак сам сябе збалансуе і скарэктуе. Калі расійскі рубель рэзка абваліцца адносна беларускага, беларусы павялічаць попыт на валюту дзеля пакупак у Расіі. Паступленні валюты з Расіі захаваюцца, і ўжо беларускі рубель пачне падаць адносна расійскага, выраўняецца з ім. У той жа час працягнецца рост курсаў долара і еўра. Тое ж было на мяжы 2014 і 2015 гадоў.


title: Прапановы дэпутаткі Анісім аб беларусізацыі заканадаўства заблякавалі яе ж калегі

maintext:
Гэта адбылося 18 красавіка на пленарным пасяджэньні Палаты прадстаўнікоў. Апошнім пытаньнем парадку дня былі дапаўненьні і зьмяненьні ў рэглямэнт працы палаты.
Алена Анісім прапанавала зьмяніць артыкул № 119 рэглямэнту і запісаць, што законы Палата прадстаўнікоў прымае на беларускай і рускай мовах, а не на беларускай і (альбо) расейскай мовах, як гэта прапісана цяпер.
Старшыня камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраваньні і рэглямэнце Леанід Цупрык сказаў дэпутатам, што, на думку камісіі, ініцыятыва Алены Анісім супярэчыць адразу двум законам: «Аб Нацыянальным сходзе» і «Аб мовах». Бо ў абодвух гэтых нарматыўных актах прапісана аб прыняцьці законаў на беларускай і (альбо) расейскай мовах. Таму, сказаў Цупрык, камісія ня мае падставаў станоўча паставіцца да прапановы дэпутаткі.
Разам з тым, падкрэсьліў старшыня камісіі, Алена Анісім, як і кожны дэпутат Палаты прадстаўнікоў, мае права заканадаўчай ініцыятывы. А гэта азначае, што яна можа вынесьці на разгляд калегаў свае зьмены да двух згаданых раней законаў.
Анісім: «Я не спынюся»
Адразу пасьля паседжаньня спадарыня Анісім пракамэнтавала сытуацыю для Свабоды.
«Мяне гэтым не спыніць. Я хацела вырашыць задачу найпрасьцейшым спосабам. Нічога, буду рыхтаваць зьмены да двух законаў. Гэта, зразумела, зойме дадатковы час, але што зробіш. Ад сваёй мэты не адступлюся. І ня ўсё так страшна», — сказала яна.
Дэпутатка таксама сказала, што адначасова будзе прасоўваць прыняцьцё законаў на дзьвюх дзяржаўных мовах пры другім чытаньні. На круглым стале ў Палаце прадстаўнікоў, паводле яе, усе юрысты казалі, што юрыдычных перашкодаў для гэтага няма.
«У мяне складаецца ўражаньне, што прынцыповых праціўнікаў прыняцьця законаў на дзьвюх мовах няшмат. Галоўны іхны аргумэнт — неабходнасьць дадатковага фінансаваньня. І вось тут трэба добра падумаць, як мінімізаваць выдаткі», — сказала дэпутатка.
«Паколькі законаў на беларускай мове няма, пераклады іх ня маюць юрыдычнай сілы»
На думку Алены Анісім, адсутнасьць усіх законаў на беларускай мове — прамое парушэньне Канстытуцыі, якое не дае грамадзянам абараніць свае правы ў судовым парадку. Бо пакуль законаў на беларускай мове няма, пераклады іх ня маюць юрыдычнай сілы.
«Людзі зьвяртаюцца з тым, што іхнія правы парушаюцца, асабліва ў судах, і спасылаюцца на адсутнасьць заканадаўства на беларускай мове. А мы як заканадаўцы, атрымліваецца, самі перашкаджаем іх канстытуцыйнаму праву і абвешчанай роўнасьці моваў», — кажа Алена Анісім.


title: Салігорская птушкафабрыка паставіла ў крамы загадзя асвячоныя да Вялікадня яйкі

maintext:
Салігорская птушкафабрыка паставіла ў крамы загадзя асвячоныя да Вялікадня курыныя яйкі, што выклікала абурэнне некаторых праваслаўных вернікаў.
Прадстаўнікі царквы адзначаюць, што асвяціць яйкі да Вялікадня можна толькі ў храмах у дзень Уваскрэсення Хрыстовага альбо ў суботу Перадвелікоднага тыдня. Сырыя яйкі не могуць быць асвячоныя на фабрыцы за тыдзень да Вялікадня і быць у продажы. Да таго ж такія «асвячоныя» яйкі ў крамах могуць абразіць пачуцці вернікаў іншых канфесій, лічаць у праваслаўных прыходах.
У адміністрацыі Салігорскай птушкафабрыкі БелаПАН паведамілі, што не бачаць парушэнняў са свайго боку. «Гэта была наша ідэя, бацюшка пагадзіўся, атрымаў дазвол ад свайго начальства. Ніякага падману няма, настаяцель мясцовага храма сапраўды асвячае свежыя курыныя яйкі штодня. Надпісы на этыкетцы з ім таксама ўзгаднялі. Лічым, што ў пакупніка павінен быць выбар: ці ўзяць яйкі, якія ўжо асвячоныя, або ісці асвячаць у храм», — адзначыла намеснік дырэктара прадпрыемства Марына Скрашчук.
У Слуцкай епархіі, да якой адносіцца святар, што асвяціў яйкі на птушкафабрыцы, пакуль не каментуюць яго дзеянні. «Мы ўзялі тлумачальную, як і чаму ён гэта зрабіў. Кажа, што яго проста запрасілі асвяціць лінію. Яшчэ трэба сустрэцца з кіраўніцтвам фабрыкі, але цяпер Перадвелікодны тыдзень, таму зробім гэта пасля Вялікадня. А пакуль не пачуем іншага боку, не можам нічога сцвярджаць, каб не спакушаць людзей», — сказалі ў епархіі.
Вялікдзень праваслаўныя вернікі будуць святкаваць 8 красавіка.


title: У Мінску судзяць удзельнікаў пікета ў падтрымку палітвязняў на Чарнобыльскім шляху

maintext:
28 красавіка ў судзе Першамайскага раёна Мінска да 7 сутак арышту прысудзілі актывіста «Еўрапейскай Беларусі» Максіма Вінярскага. Пра гэта Свабодзе распавяла журналістка Любоў Лунёва, якая прысутнічала ў судзе.
Вінярскага абвінавацілі ва ўдзеле ў несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве (парушэнне арт. 23.34 КаАП).
«Яго судзілі за пікет 26 красавіка, які адбыўся падчас збору Чарнобыльскага шляху, але па іншым баку праспекта. Паколькі гэта ўжо Першамайскі раён, то там і судзілі», — кажа Лунёва.
Вінярскага затрымалі пасля таго, як ён выйшаў з дома ў краму. Актывіст прасіў замяніць пакаранне на штраф, бо дома ў яго засталася 76-гадовая маці, якую ён даглядае.
«Маці Вінярскага мае гіпертанію, і ёй нельга хвалявацца. А яна нават не ведае, куды знік сын. Выйшаў у краму і знік. Ён прасіў даць іншае пакаранне, абы не суткі, але не атрымалася», — распавяла Любоў Лунёва.
Сам актывіст паспеў распавесці прысутным, што лічыць сваё затрыманне спробай нейтралізацыі напярэдадні акцыі 1 траўня.
Таксама ў суд даставілі даставілі актывістку Вольгу Мікалайчык. Прытым, Мікалайчык была затрымана сілай, быў выламаны замок ва ўваходных дзвярах, пра што распавёў у сваім Фэйсбуку праваабаронца Сяргей Сыс.
26 красавіка актывісты ўдзельнічалі ў акцыі «Чарнобыльскі шлях». Аднак да пачатку шэсця яны сабраліся не каля кінатэатра «Кастрычнік», а цераз дарогу, насупраць будынка Акадэміі навук. Актывісты разгарнулі плакаты з партрэтамі зняволеных Тараса Аватарава, Міхаіла Жамчужнага, Змітра Паліенкі і Святаслава Барановіча, а затым запалілі фаеры.


title: У цэнтры Мінска адкрыецца выстава беларускага сюррэаліста Георгія Скрыпнічэнкі

maintext:
Урачыстае адкрыццё экспазіцыі «Мастак і горад» адбудзецца 17 траўня ў Мінску, пад адкрытым небам на плошчы Якуба Коласа. Гарадскі праект у гэтым годзе прадставіць працы знакамітага жывапісца Георгія Скрыпнічэнкі — знакавай постаці ў айчынным выяўленчым мастацтве. Маштабная выстава на працягу больш за пяць месяцаў будзе адкрыта для жыхароў і гасцей Мінска, а з 20 верасня працягне сваю працу ў Віцебску.
17 траўня на святочным адкрыцці плошча Якуба Коласа пагрузіцца ў атмасферу сюрэалістычнага мастацтва. Выступленне вулічных акцёраў, атмасферная абстаноўка і сюрпрызы чакаюць усіх наведвальнікаў у гэты дзень.
У гэтым годзе выстава «Мастак і горад» прысвечана творчасці Георгія Скрыпнічэнкі, беларускага мастака, які стаяў ля вытокаў айчыннага сюрэалізму. Яго працы адрознівае адмысловая манера выканання на мяжы фантазіі і рэчаіснасці — невыпадкова Георгія Скрыпнічэнку часта называюць «беларускім Сальвадорам Далі». У сваіх карцінах мастак выкарыстоўвае вопыт вялікіх папярэднікаў, аднак, ён адмовіўся ад залішняй эпатажнасці, і пісаў свае сюрэалістычныя сюжэты, абапіраючыся на беларускую міфалогію і гістарычны кантэкст. Скрыпнічэнка ніколі не тлумачыў свае творы. Як распавядаў сам аўтар, для яго было важным, каб карціны, поўныя метафар і алегорый, заставаліся для гледача фантастычным рэбусам. Арганізатары выставы запрашаюць усіх жадаючых разгадаць рэбус дзіўных карцін мастака. У Мінску выстава пад адкрытым небам будзе даступная да верасня.
Выставачны праект «Мастак і горад» рэалізуецца ўжо 7 гадоў. У 2018 годзе праект пашырыць сваю геаграфію, і з 20 верасня мастацкая экспазіцыя работ Георгія Скрыпнічэнкі адкрыецца для жыхароў і гасцей горада Віцебска.
Традыцыйна рэпрадукцыі мастака будуць суправаджацца біяграфіяй і тэкставым апісаннем на трох мовах — беларускай, рускай і англійскай. Уся дадатковая інфармацыя аб праекце размешчана на сайце higminsk.by, дзе будуць выстаўлены карціны мастака, прадстаўленыя на экспазіцыі, з магчымасцю запампоўкі ў якасці шпалер працоўнага стала на кампутар і на мабільную прыладу.
Пяты год генеральным партнёрам экспазіцыі выступіць банк ВТБ (Беларусь). Праект рэалізуе камунікацыйная кампанія «GBS» сумесна з Нацыянальным цэнтрам сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь і Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта.


title: Як прымусіць дэпутатаў прымаць законы па-беларуску?

maintext:
5 красавіка ў Палаце прадстаўнікоў адбудзецца круглы стол па беларусізацыі заканадаўства. Дэпутатка Алена Анісім больш за год змагаецца за тое, каб законы прымаліся парлямэнтам адначасова на дзьвюх дзяржаўных мовах — расейскай і беларускай. Бо пакуль законаў на беларускай мове няма, пераклады іх ня маюць юрыдычнай сілы.
Ініцыятар круглага стала — камісія па адукацыі, культуры і навуцы
Тэма сфармуляваная так: «Заканадаўства на беларускай мове: праблемы і іх практычнае вырашэньне на аснове Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь».
Для таго каб законы прымаліся парлямэнтам адначасова на дзьвюх дзяржаўных мовах — расейскай і беларускай, неабходна прыняць Закон аб нарматыўна-прававых актах — базавы дакумэнт, які рэгулюе ўсё заканадаўства, усе прававыя акты, і ў ім павінна быць замацаваная такая норма.
Паколькі законаў на беларускай мове няма, пераклады іх ня маюць юрыдычнай сілы
На думку Алены Анісім, адсутнасьць усіх законаў на беларускай мове — прамое парушэньне Канстытуцыі, якое не дае грамадзянам абараніць свае правы ў судовым парадку. Бо пакуль законаў на беларускай мове няма, пераклады іх ня маюць юрыдычнай сілы.
«Людзі зьвяртаюцца з тым, што іхнія правы парушаюцца, асабліва ў судах, і спасылаюцца на адсутнасьць заканадаўства на беларускай мове. А мы як заканадаўцы, атрымліваецца, самі перашкаджаем іх канстытуцыйнаму праву і абвешчанай роўнасьці моваў. Пытаньне важнае.
З майго пункту гледжаньня, яно вырашаецца дастаткова проста, а з пункту гледжаньня юрыстаў — чамусьці складана. Пры гэтым яны забываюцца, што становяцца парушальнікамі Канстытуцыі — самі юрысты. Адсутнасьць заканадаўства на беларускай мове насамрэч спараджае шмат праблем», — робіць выснову Алена Анісім.
Пакуль невядома, ці запрасілі на круглы стол перакладчыкаў
На круглы стол запрошаныя мовазнаўца, акадэмік Аляксандар Лукашанец, былы старшыня Канстытуцыйнага суду, а цяпер прафэсар БДУ Рыгор Васілевіч, экс-дэпутат, былы старшыня Таварыства беларускай мовы Алег Трусаў, прадстаўнікі Нацыянальнага цэнтру заканадаўчых і прававых дасьледаваньняў, супрацоўнікі міністэрстваў, дзейныя дэпутаты зь іншых камісій.
Дэпутатка Алена Анісім настойвала, каб на паседжаньне запрасілі і прадстаўнікоў грамадзкай ініцыятывы, якая займалася перакладамі заканадаўства на беларускую мову, але пакуль невядома, ці будуць на круглым стале гэтыя перакладчыкі.
Алена Анісім спадзяецца, што пасьля абмеркаваньня будуць зробленыя і высновы — будзе прынята рэзалюцыя, або рэкамэндацыі, або пэўныя прапановы, каб як мага хутчэй прыняць базавы Закон аб нарматыўна-прававых актах.
«Пасьля прыняцьця Закону аб нарматыўна-прававых актах можна будзе гаварыць, што мэханізм прыняцьця законаў на дзьвюх мовах гатовы да запуску. Наша задача — вярнуць Беларусь у прававое поле ў справе прыняцьця законаў», — кажа яна.