title: "Асадзі назад!.."

maintext:
20 лістапада ў «Народнай Волі» быў надрукаваны артыкул дацэнта, сацыёлага Васіля Русовіча «Пражорлівы дзяржаўны апарат…». Паколькі ў ім закраналася звышхвалюючая тэма, звязаная з расходаваннем сродкаў агульнанацыянальнага бюд-
жэту, то ён выклікаў шырокі рэзананс. Як і прадбачылася, газетная публікацыя стала прадметам надзвычай гарачага абмеркавання ўдзельнікаў тэлевізійнай перадачы «Клуб рэдактараў». І ў гэтым нічога благога не было б, калі б не адна акалічнасць.
Танальнасць маналогаў вядучага Г.Давыдзькі і некаторых яго памагатых нагадвала тыя змрочныя часы, калі людзей пасля падобных абвінавачванняў ставілі да сценкі альбо ў лепшым выпадку адпраўлялі на Салаўкі без права перапіскі. З экрана даносілася: «Куда смотрит Министерство информации?», «Доцент, социолог – что он себе позволяет?» Ці: «Эту статью можно расценивать, если бы я был в какой-то комиссии и которая определяет это, как абсолютно голый экстремизм, как экстремистcкое явление».
Не будзем далей цытаваць спадара-таварыша Давыдзьку. Спішам яго
эмацыйны запал на тое, што хоць ён і вядзе «Клуб рэдактараў», але вопытным
рэдактарам, як і знакамітым журналістам, назваць яго не выпадае, ён больш вядомы як былы артыст (не народны) і цяперашні кіраўнік грамадскага аб’яднання «Белая Русь». Хоць, зазначым, нічога незвычайнага няма ў тым, што ён вырашыў на свой розум публічна адрэцэнзаваць артыкул дацэнта, сацыёлага Васіля Русовіча. Аўтар публікацыі і рэдакцыя газеты «Народная Воля» выказалі б яму ўдзячнасць, калі б гэта
было зроблена кампетэнтна, у адпаведнасці з законамі жанру. Ды, як кажуць, не па
Сеньцы шапка!
Генадзь Давыдзька сцвярджае, што «в проекте бюджета 65% запланированы расхо-
ды на оплату труда, пенсии, стипендии, пособия и другие выплаты». Цікава было б
даведацца, якім калькулятарам ён карыстаўся. Бо артыкулы расходавання дзяржбюджэту на 2018 год утрымліваюць наступныя лічбы:
– ахова здароўя – 4,53 працэнта;
– адукацыя – 4,44;
– сацыяльная палітыка – 8,98;
– фізічная культура, спорт,
культура і СМІ – 1,97 працэнта.
Калі падсумуем, то нават 20 працэнтаў не атрымаем…
Сцвярджэнні Г.Давыдзькі наконт таго, што з бюджэту прадугледжваюцца выплаты пенсій, – безумоўна, ад нячысціка. Для гэтага ёсць Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва. Калі з бюджэта пакрываюцца пенсіі, то толькі сілавікоў, а іх у агульнай
масе пенсіянераў – дробязь…
Поўны тэкст рэдакцыйнага артыкула чытайце ў газеце «Народная Воля» за 27 лістапада.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: 31 год у чарзе на кватэру…

maintext:
Гісторыя жанчыны, якая 45 гадоў пражыла ў Гродне, з іх 36 працавала, 31 год стаяла ў чарзе на атрыманне кватэры, але і да сённяшняга дня жыве… у інтэрнаце.
Пра горкі лёс Мілы Ракуць Міхал Карневіч расказаў у газеце “Народная Воля” за 13 лістапада.

fasttext_language: be


title: Аўтограф Ніла Гілевіча да 25-годдзя Таварыства беларускай мовы

maintext:
І гэты подпіс мае ўжо сваю гісторыю.
Былы старшыня Таварыства беларускай мовы, а цяпер выконваючы абавязкі рэктара Нацыянальнага ўніверсітэта імя Ніла Гілевіча Алег Трусаў змясціў здымкі на старонцы ў “Фэйсбуку” з подпісам: “Прапаную вам азнаёміцца з аўтографам Ніла Гілевіча на старонцы аднаго з яго апошніх зборнікаў вершаў “З божай ласкі – дасеўкі”. Аўтограф дадзены да 25-годдзя Таварыства беларускай мовы. Таксама ў зборніку ёсць і добры прыжыццёвы здымак нашага Народнага паэта”.
З дазволу Алега Трусава змяшчаем здымкі на сайце “Народнай Волі”.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Святлана Алексіевіч: "Людзі, прыйдуць хутка і за вамі!" (відэа)

maintext:
“Вы не думайце, што гэта прыйшлі за Марынай Золатавай”, — нобелеўская лаўрэатка Святлана Алексіевіч падтрымала журналістаў, абвінавачаных па крымінальнай “справе БЕЛТА”
Нобелеўская лаўрэатка Святлана Алексіевіч выказалася ў падтрымку журналістаў, якіх абвінавачваюць па крымінальнай «справе БелТА».
— Адбываецца наступ на адзін з самых моцных і самых цікавых, і самых разгорнутых рэсурсаў у нашай краіне. Дзяржава прыбірае яго да рук. Робіць гэта ўласцівымі ёй спосабамі. Папросту здзяйсняецца самаўпраўства. Часам самаўпраўства, часам злачынства.
Яны хочуць TUT.BY зрабіць паслухмяным сабе. Я думаю, мільёны два беларусаў былі там, самую галоўную інфармацыю атрымлівалі там. Вось гэта больш за ўсё і не падабаецца дзяржаве.
На жаль, наша садружнасць журналістаў не стала на абарону, як гэта адбылося б, дапусцім, на Украіне. Як гэта адбылося б у Прыбалтыцы. Тым больш я не кажу пра іншыя развітыя краіны. Там гэта было б папросту немагчыма.
Нас будуць знішчаць паасобку, а грамадства ў цэлым не становіцца на абарону. І не разумее, што гэты суд прайграе не Марына Золатава, не Зісер, не TUT.BY. Мы ўсе яго прайграем.
Кожны з нас павінен ва ўсякім выпадку казаць, крычаць, лямантаваць: “Людзі, прыйдуць хутка і за вамі! Вы не думайце, што гэта прыйшлі за Марынай Золатавай. Можа, так людзі прачнуцца”, — кажа пра рэзанансных справе Святлана Алексіевіч.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У 25 кіламетрах ад Мінска пачалі будаваць новы горад (відэа)

maintext:
У 25 кіламетрах ад Мінска пачалі будаваць новы горад. У беларуска-кітайскім індустрыяльным парку “Вялікі камень” стартавала будаўніцтва першага жылога дома. Яго ўзвядуць у 2019 годзе. Праз пяць гадоў там з’явіцца цэлы жылы квартал на 10 тысяч чалавек. Як адзначае тэлеканал “Беларусь 1”, паводле генплану, на тэрыторыі, прылеглай да парку, будуць жыць больш за 120 тысяч чалавек. “Вялікі камень” стане горадам-спадарожнікам Мінска, перадае Еўрарадыё.
У першым доме будзе шэсць паверхаў, 156 кватэр. У ім жа прадугледжаныя памяшканні грамадскага прызначэння — пошта, банк, паліклініка, аптэка, крамы, салон прыгажосці і нават аддзяленне міліцыі.
“Вялікі камень” — асаблівая эканамічная зона, якая пачала будавацца ў Смалявіцкім раёне ў 2010 годзе ў адпаведнасці з пагадненнем паміж уладамі Беларусі і КНР. Плануецца, што ў індустрыяльным парку будуць у асноўным экспартна-арыентаваныя, высокатэхналагічныя вытворчасці.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У гандлёвым цэнтры мінчук у знак пратэсту адрэзаў сабе мезенец і кінуў яго ў твар прадаўцу

maintext:
Здарэнне адбылося ў адным з гандлёвых цэнтраў сталіцы на вуліцы Кальварыйская, паведамляе ГУУС Мінгарвыканкама.
40-гадовы мінчук прыйшоў у салон сотавай сувязі з просьбай аформіць яму мабільны тэлефон у растэрміноўку. Дзяўчына паведаміла мужчыну, што ў яго ёсць непагашаныя даўгі за карыстанне мабільнымі паслугамі. На месцы мінчук пагасіў запазычанасць, аднак служба бяспекі аператара ўсё роўна не дазволіла яму ўзяць тэлефон.
Выйшаўшы з салона сувязі, мужчына накіраваўся ў гандлёвую залу. Адшукаў кухонны нож у адным з аддзелаў і распакаваў яго. Далей паклаў левую руку на падлогу і нанёс удар нажом па мезенцу. Пасля чаго ўзяў адрэзаную фалангу пальца і вярнуўся ў салон сувязі, дзе кінуў палец у твар кансультанткі.
Аператыўнікам мужчына растлумачыў, што тым самым ён адпомсціў супрацоўніку мабільнай кампаніі, якая прыняла аплату даўгоў, але нібыта яго падманула. Бо калі б ён загадзя ведаў, што не зможа аформіць новы крэдыт, даўгі б і не аплочваў.
Брыгадай хуткай медыцынскай дапамогі было ўстаноўлена, што мужчына знаходзіўся ў наркатычным ап’яненні. Ён быў дастаўлены ў бальніцу.
Устаноўлена, што ўлетку фігурант вызваліўся з месцаў пазбаўлення волі, дзе адбываў пакаранне за незаконны абарот наркотыкаў. Акрамя гэтага, раней таксама неаднаразова прыцягваўся да крымінальнай адказнасці за ўчыненне крадзяжоў.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Ганну Красуліну высылаюць з Беларусі за безбілетны праезд

maintext:
14 лістапада ў Мінску ў офісе Аб’яднанай грамадзянскай партыі прайшла прэс-канферэнцыя Ганны Красулінай, якую ўлады высылаюць з Беларусі. Красуліна — расіянка, жыве ў нашай краіне з 2002 года, з 2011-га — прэс-сакратар АГП. Яна абавязаная пакінуць Беларусь да 30 лістапада на тэрмін 1 год. У пашпарт ужо паставілі адпаведны штамп, перадае Еўрарадыё.
Ганна Красуліна паведаміла, што яе высылаюць “у інтарэсах грамадскага парадку”. У аддзеле па грамадзянстве і міграцыі Маскоўскага раёна сталіцы спаслаліся на тры адміністрацыйныя правапарушэнні, якія яна дапусціла. Два з іх — удзел у “несанкцыянаваных масавых акцыях” (выбарчы пікет 19 жніўня 2016-га, штраф; сустрэча затрыманых падчас Дня Волі на Акрэсціна 21 красавіка 2017-га, штраф). Яшчэ адзін — штраф за неаплачаны своечасова праезд у аўтобусе 23 сакавіка 2018 года.
Красуліна заявіла, што будзе абскарджваць рашэнне пра высылку ў судзе. “Мала таго, што вы разлучаеце мяне з маёй сям’ёй (у мяне муж, двое дзяцей — усе беларусы, працуюць, вучацца), — кажа прэс-сакратар АГП на адрас уладаў. — Мала таго, што вы наносіце мне маральныя і матэрыяльныя страты, мне няма куды ехаць. Я жыву тут. Тут мая сям’я, тут мае дзеці, тут мае бацькі, тут мае кватэра, мой дом. У мяне нічога няма ў Расійскай Федэрацыі”.
Яна падкрэсліла, што ў 2006 годзе перавезла з Расіі ў Беларусь сваіх бацькоў.
АГП патрабуе ад уладаў адмяніць рашэнне аб высылцы Красулінай.
У 2015-м з Беларусі была высланая грамадзянка Расіі, праваабаронца Алена Танкачова. У яе справе фігуравалі чатыры выпадкі відэафіксацыі нязначнага перавышэння хуткасці руху аўтамабілем.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Онкамамолаг: Тое, што пагражае жыццю, часцей за ўсё не баліць

maintext:
39-гадовая беларуская актрыса і спявачка Ганна Хітрык прызналася ў сваім Facebook, што змагаецца з ракам малочнай залозы трэцяй ступені. Аня прайшла некалькі курсаў хіміятэрапіі, наперадзе лячэнне і аперацыя.
“А потым валасы адрастуць, страх сыдзе, і я вярнуся да вас моцная…” — напісала Хітрык, і мы ўпэўненыя, што так яно і будзе.
Пост Ані прымусіў нас звярнуцца да вядомага беларускага онкамамолага Леаніда Путырскага. Леанід Аляксеевіч расказвае, што мусіць рабіць сучасная жанчына, каб кантраляваць сітуацыю і выявіць рак на пачатковай стадыі, перадае Еўрарадыё.
Жанчыны пасля 30 павінныя праходзіць два абследаванні: самаабследаванне і УГД
Еўрарадыё: Жанчыны ад 50 гадоў могуць зрабіць скрынінг раку малочнай залозы ў паліклініках. Якія абследавання і як часта павінныя праходзіць жанчыны ва ўзросце ад 30 да 50 гадоў, каб своечасова распазнаць хваробу?
Леанід Путырскі: Скрынінг малочнай залозы робяць з 50 гадоў, таму што мамаграфія — гэта рэнтгенаўскае даследаванне, якое ў маладым узросце праз шчыльнасць малочнай залозы не мае дыягнастычнай каштоўнасці. Мэта мамаграфіі — ранняе выяўленне “маленькіх ракаў”. Але мамаграфія — гэта ўсё ж такі апрамяненне, і калі яго робяць жанчынам да 50 гадоў, яно павялічвае пашкоджанне малочнай залозы.
Жанчыны пасля 30 гадоў павінныя праходзіць два даследаванні. Па-першае, самаабследаванне. Прыкладна 70% жанчын самі знаходзяць у сябе ўтварэнні, проста ім трэба ведаць, як правільна гэта рабіць. Другое — трэба паказвацца доктару і рабіць УГД. Ультрагукавы метад для маладых жанчын эфектыўнейшы, чым мамаграфія. Сусветны вопыт кажа, што да 40 гадоў УГД трэба рабіць раз на год, пасля 40 — кожныя паўгода. Прычым УГД можна рабіць і ў 50, і ў 70 гадоў — у прамежках паміж мамаграфіямі, паколькі мамаграфію робяць раз на два гады. Часцей гэта рабіць не варта, паколькі сама працэдура з’яўляецца прамянёвым пашкоджаннем малочнай залозы: малыя дозы маюць уласцівасць назапашвацца і таксама негатыўна ўплываць на здароўе.
Самастойны агляд жанчына павінная рабіць кожны месяц. Першы тыдзень пасля месячных — самы зручны час для гэтага. Трэба стаць перад люстэркам, апусціць рукі і паглядзець на стан грудзей. Калі ўсё ў парадку, грудзі не мяняюць форму, скура гладкая — без ямак, пачырванення і ацёчнасці, саскі не ўцягнутыя, на бялізне няма выдзяленняў, асабліва крывяністых.
Пасля гэтага трэба падняць рукі ўверх і пераканацца, што ў гэтым становішчы контуры грудзей засталіся авальнымі і роўнымі. Затым адну руку трэба паставіць на пояс, а пальцамі другой перабіраць паралельнымі рухамі зверху ўніз (пачынаць можна з любога краю) і сачыць, каб пад пальцамі не было, як кажуць жанчыны, гарошын, сліваў, праснакоў, арэхаў. Гэта значыць, грудзі павінныя быць раўнамерныя па шчыльнасці, а любая пухліна — гэта ўшчыльненне, якое паступова расце.
Затым трэба легчы на спіну: адну руку пакласці за галаву, а пальцамі другой перабіраць па коле. Седзячы або стоячы звычайна добра прамацваюцца верхнія аддзелы грудзей. Ніжнія зручна правяраць у становішчы лежачы: перабіраць ад перыферыі да саска па радыусах і заадно паглядзець яшчэ раз і верхнія аддзелы, паколькі седзячы і лежачы гэта па-рознаму выглядае. Паглядзелі грудзі, пераканаліся, што ўшчыльненняў няма, — жывіце спакойна, раз на паўгода наведвайце доктара. Калі знайшлі ўшчыльненне — адразу ідзіце да доктара.
Нервовы фактар уплывае на рызыку ўзнікнення раку малочнай залозы
Еўрарадыё: Наколькі інфарматыўныя аналізы на онкамаркёры раку малочнай залозы? Калі вынікі аналізу добрыя, можна не турбавацца?
Леанід Путырскі: Не. Онкамаркёры тыпу СА 15-3 не з’яўляюцца маркёрамі раку малочнай залозы. Мэта гэтага маркёра крыху іншая. Для ранняй дыягностыкі раку ні адзін мамолаг, які паважае сябе, не будзе грунтавацца на вынікі аналізу на онкамаркёры. Жанчынам трэба выконваць менавіта тое, пра што мы казалі вышэй.
Еўрарадыё: Ёсць меркаванне, што раздражняльнасць таксама можа служыць прыкметай анкалогіі. Ці так гэта?
Леанід Путырскі: У такім выпадку ўсе беларусы хворыя на рак (смяецца). Гэта глупства. Іншая рэч, што нервовы фактар уплывае на рызыку ўзнікнення раку малочнай залозы. Да прыкладу, жанчыны-настаўнікі, жанчыны-кіраўнічкі ў гарадах часцей хварэюць на рак малочнай залозы, чым жыхаркі сельскай мясцовасці, у якіх менш стрэсавых сітуацый і нервовасці. Прычын узнікнення гэтай хваробы шмат. Але галоўныя — гэта нервовы і гарманальны фактары і навакольны свет: маю на ўвазе ўзрост, спадчыннасць, харчаванне, навакольнае асяроддзе і г.д.
Тое, што ў грудзях баліць, часцей за ўсё жыццю не пагражае
Еўрарадыё: Калі баляць грудзі — ці трэба ісці да доктара? Ад чаго яны могуць балець?
Леанід Путырскі: Калі грудзі ніколі не балелі, а тут нечакана з’явіліся болі, вядома, трэба паказацца доктару. Хай гэта будзе ілжывая трывога, але потым можна спакойна жыць. Доктар або супакоіць, або прызначыць лекі. На шчасце, тое, што ў грудзях баліць, часцей за ўсё жыццю не пагражае. Тое, што пагражае жыццю, часцей за ўсё не баліць. Боль у грудзях могуць правакаваць розныя прычыны: стрэс, гарманальны збой, змена надвор’я… Многія прычыны могуць выклікаць боль у грудзях. Але ва ўсім павінен разбірацца доктар.
Еўрарадыё: У чым розніца паміж першай і трэцяй стадыямі раку малочнай залозы?
Леанід Путырскі: Першая — гэта пачатковая стадыя раку, калі пухліна не перавышае двух сантыметраў і ў лімфатычных вузлах няма метастазаў. Для трэцяй стадыі, як правіла, характэрная пухліна больш за пяць сантыметраў, наяўнасць хоць бы адной падпахавай метастазы. Чацвёртая стадыя — гэта калі з’яўляюцца аддаленыя метастазы, калі клеткі пухліны трапілі ў лёгкія, печань, у мозг, і там пачынаюць расці даччыныя пухліны. Чым старэйшая пухліна, тым складаней лячыць. Таму я заклікаю знаходзіць спецыяліста, лепш за ўсё анколага-мамолага, каб не прапусціць пачатак хваробы, бо жыццё — самае дарагое, што ў нас ёсць.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Беларускамоўны пасол, балетмайстар Купалаўскага: пяць фактаў пра новых прызначэнцаў Лукашэнкі

maintext:
Аляксандр Лукашэнка 13 лістапада правёў кадравы дзень. Пра некаторых з новых постацяў можна пачытаць у нашым матэрыяле.
З Дамаска — у Будапешт
Не такі ўжо і часты выпадак. Аляксандр Панамароў ад 2014 года працаваў паслом Беларусі ў гарачай Сірыі. Звычайна ў такіх выпадках дыпламатаў вяртаюць назад на радзіму, а ўжо праз нейкі час выпісваюць новую замежную камандзіроўку. Панамароў жа адразу прызначаны паслом у Венгрыі.
Аляксандру Панамарову 43 гады, ён мінчук. Вучыўся ў Акадэміі кіравання (1996). Адразу па сканчэнні ВНУ трапіў у МЗС. Працаваў там ва ўпраўленні міжнароднай бяспекі і кантролі над узбраеннямі.
Першую замежную місію Панамарову даверылі ў 2007 годзе, калі ён з’ехаў дарадцам прадстаўніка Беларусі ў ААН у Жэневе. Па вяртанні зноў працаваў у тым самым упраўленні міжнароднай бяспекі пры МЗС. Апошнім месцам працы была Сірыя.
Лёгкай працу ў Сірыі ніяк не назавеш: у краіне вядзецца грамадзянская вайна, у якую ўцягнутыя многія краіны свету. У 2016, калі армія Асада вызваліла прыгарады Дамаска, Панамароў напісаў на сваёй старонцы ў фэйсбуку: «Вялікая палёгка для ўсіх, хто доўгія шэсць гадоў жыў у сталіцы пад пагрозай абстрэлаў». Мабыць, меў на ўвазе і сябе.
Адметна, што частку допісаў у сацсетках Панамароў робіць па-беларуску. У дыпламата двое сыноў — Уладзімір і Арцём. Малодшы Арцём выстаўляе ў сваім акаўнце Укантакце шмат здымкаў з сірыйскіх гарадоў.
Сын намесніка кіраўніка Адміністрацыі
А вось новым паслом Беларусі ў Сірыі стаў Юрый Слука. Да апошняга часу ён узначальваў службу дзяржаўнага пратаколу пры МЗС.
Юрый — сын вядомага беларускага чыноўніка і выкладчыка Алега Слукі. Напрыканцы існавання СССР Алег Слука з’яўляўся дэканам факультэта журналістыкі БДУ. У 1995 стаў працаваць намеснікам кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта. Ад 1997 быў намеснікам міністра адукацыі.
У МЗС Слука быў намеснікам начальніка консульскага ўпраўлення. Пазней — консулам Беларусі ва Украіне. Цяпер у яго першая самастойная місія.
У Міністэрстве культуры балетмайстар замест ідэолага
Мы ўжо пісалі, што скандальная Ірына Дрыга пакінула пасаду першага намеснікам міністра культуры. Яе месца заняла Наталля Карчэўская.
Спадарыні Наталлі 44 гады, яна родам з Мінска. Скончыла Інстытут культуры, кандыдат мастацтвазнаўства. У родным універсітэце яна і працавала. Апошнім часам з’яўлялася першым прарэктарам. Да гэтага працавала дэканам факультэта традыцыйнай беларускай культуры і сучаснага мастацтва. Навуковыя інтарэсы — гісторыя і тэорыя харэаграфічнага мастацтва.
Карчэўская з’яўляецца харэографам у многіх спектаклях Купалаўскага тэатра. Напрыклад, у «Дзвюх душах», «Местачковым кабарэ», «Лістапад. Андэрсен».
Сын Аляксей падпісаны ў сацыяльных сетках па-беларуску. Ён вучыцца ў Акадэміі музыкі. Цяпер яна ў стасунках з акцёрам Канстанцінам Міхаленкам, ён маладзейшы за яе. У пары ёсць сын Фёдар.
Канстанцін Міхаленка посціць у сацыяльных сетках такія вершы: «Ці плачу я, ці пяю, // Ці размаўляю з матуляю — // Песню сваю, мову сваю // Я да грудзей прытульваю».
Тры пасады за тры месяцы, праз Мінск у Пінск
Старшынёй Пінскага райвыканкама стаў Іван Рабкавец. Пры гэтым ён застаецца дэпутатам Палаты прадстаўнікоў. На парламенцкіх выбарах 2016 года яго зрабілі пераможцам па Пінскай сельскай акрузе з вынікам 77,1%.
Да свайго абрання ў парламент Рабкавец доўгі час займаў пасаду дырэктара Пінскага аўтобуснага парка. А літаральна 31 жніўня 2018 года Рабкаўца паставілі намеснікам міністра транспарту. Выходзіць, што на гэтай пасадзе ён прабыў усяго 2,5 месяца. А цягам апошніх трох месяцаў пабыў у трох розных крэслах.
Рабкаўцу 43 гады, ён родам з Лунінца. Скончыў Палескі дзяржаўны ўніверсітэт. Гадуе дзвюх дачок.
Новыя першыя намеснікі ў эканоміцы і фінансах
Аляксандр Чарвякоў стаў першым намеснікам міністра эканомікі. Яму 52 гады, а родам з Бабінічаў Аршанскага раёна. Вучыўся ў сельскагаспадарчай акадэміі ў Горках. Да 2010 года з’яўляўся выкладчыкам у сваёй альма-матар.
У 2010 узначаліў Навукова-даследчыцкі эканамічны інстытут Міністэрства эканомікі. У 2017 стаў намеснікам міністра. Чарвякоў, як і большасць цяперашніх супрацоўнікаў Мінэканомікі, мае рэпутацыю рыначніка. Пры гэтым ён шмат супрацоўнічае з незалежнымі эканамічнымі цэнтрамі.
Юрый Селіверстаў заняў крэсла першага намесніка міністра фінансаў. Яму 40 гадоў, ён мінчук. Вучыўся ў Наргасе і Акадэміі кіравання. Адразу пасля вучобы трапіў на працу ў Міністэрства фінансаў. Узначальваў упраўленне бюджэтнай палітыкі ведамства. А 2015 — намеснік міністра.


title: Святлана Алексіевіч пра сваіх сабак, зварот Бардо да Лукашэнкі і здзекі з жывёлаў

maintext:
Нобэлеўская ляўрэатка Сьвятлана Алексіевіч расказала Радыё Свабода, што усё жыцьцё мела сабак, брала іх бяздомных на ператрымку, дапамагала ўладкоўваць у сем’і. Кажа, што адзіная партыя, у якую яна б уступіла, была б партыя абароны жывёлаў. Нашую размову мы пачынаем з абмеркаваньня звароту францускай акторкі Брыжыт Бардо да Аляксандра Лукашэнкі.
— Француская актрыса і абаронца жывёлаў Брыжыт Бардо апублікавала на сайце свайго фонду адкрыты ліст, адрасаваны Аляксандру Лукашэнку, у якім гаворыцца аб жорсткім абыходжаньні з жывёламі і аб патрэбе прыняць закон, накіраваны на гуманнае абыходжаньне зь бяздомнымі жывёламі. Я калісьці запісвала інтэрвію з зоаабаронцай Анастасіяй Жаўрыд, і тая казала, што ваш голас у абарону бяздомных жывёлаў мог бы дапамагчы палепшыць сытуацыю; каб у вас быў сабачка з прытулку, то гэта моцна паўплывала б на людзей…
— У мяне ёсьць сабачка Мальці пароды шэлці. Яна цяпер жыве з маёй сяброўкай, бо я ўвесь час у разьездах, а браць яе з сабой рызыкоўна для мяне. А ў дачкі — тры коцікі, двух яна падабрала, а аднаго купілі. Аднойчы зь сяброўкай мы ўзялі сабачку на ператрымку. Ён быў такі бедны, няшчасны, і мы яго ўзялі сабе. Усе казалі — які маленькі, а ён літаральна за паўгода стаў аграмадным. Гэты сабака быў не для сяброўкі, бо ў яе праблема з вачыма, і яго забралі ў Пецярбург. Сабачка быў вельмі трэніраваны, мы яго прывялі ў форму. Цяпер ён выступае ў сабачых гульнях.
— Ці былі ў вас сабакі ў дзяцінстве, юнацтве?
— У нас заўсёды былі сабакі. Шкада, што яны так мала жывуць — па 13—15 гадоў.
— Калі зоаабаронцы хацелі пачуць ваш голас у падтрымку бяздомных жывёлаў, што б вы сказалі?
— Я заўсёды кажу, што адзіная партыя, у якую я б уступіла, — гэта партыя абароны жывёлаў, дзе рэальна мы можам нешта зрабіць. Наша грамадзтва, вядома, вельмі жорсткае, гэта можна пабачыць у тым, як ставяцца да жывёлаў. У мяне некалькі разоў у маладосьці здараліся досыць жорсткія счэпкі зь людзьмі, якія былі вельмі жорсткія да жывёлаў, да кінутых жывёлаў. З аднаго сабачкі зьдзекаваліся, мы яго забралі і шукалі яму сямʼю. Я нават дала грошы, і мы знайшлі такую сямʼю. Проста зьдзекаваўся сусед зь яго, і мы сабачку проста выратавалі.
Закон, пра які кажа Брыжыт Бардо, павінен быць прыняты. Побач зь Беларусьсю — Украіна, дзе сёньня ідзе вайна, у якой вельмі шмат іншых праблемаў, але там ужо прыняты закон аб крымінальнай адказнасьці за зьдзекі з жывёлаў. І гэта закон, які дзейнічае. У нас нічога падобнага няма. У нас няма такога стану грамадзтва. Такога разуменьня каштоўнасьці іншага жыцьця.
Калі я пісала кнігу «Чарнобыльская малітва», я, як ніколі, адчула гэтую блізкасьць іншага сьвету, як кажуць, братоў нашых меншых. Гэта было самае жахлівае, калі мы езьдзілі па кінутых вёсках, і я даведвалася, што людзей ратавалі, а сабак пакідалі, а потым заходзілі салдаты ці паляўнічыя і забівалі іх. І гэтыя біямагільнікі з забітымі жывёламі — самыя сумныя відовішчы. Заўсёды сорамна было там стаяць.
І ты разумеў, у якім жорсткім і агрэсіўным грамадзтве жывеш, якое не разумее каштоўнасьці жыцьця ўвогуле. А Чарнобыль паказаў, што кожнае жыцьцё — гэта жыцьцё. Я памятаю старую, якая казала: «Я тут адна засталася, але ўсе жывуць, усе да мяне прыходзяць. Ужо пяць вожыкаў да мяне прыйшлі, я ім малачка наліла, сарока прылятала, я ёй нешта дала, вечарам воўк прыходзіў, пастаяў, паглядзеў, але яго не баюся. Ён прыходзіць, таксама, напэўна, хоча пабачыць людзей, бо людзей няма».
І вось гэтага адчуваньня цэльнасьці жывога сьвету я не знаходзіла ні ў генэралаў, ні ў чыноўнікаў, нават у навукоўцаў яго не было. Яно было толькі ў гэтых старых. Хаця павінна сказаць, што калі ішло абмеркаваньне перасяленьня вялікай колькасьці беларусаў (размова ішла пра 300 тысяч, 500 тысяч чалавек), раптам нечакана было пастаўленае пытаньне: «Людзей выратуем, а як выратуем жывёлу?» Амаль дзіцячае пытаньне. Такія пытаньні мне задавалі толькі дзеці, якія хавалі сваіх бедных котак і спрабавалі вывезьці з сабой.
На адным паседжаньні навуковай рады ў Акадэміі навук нехта з вучоных таксама задаў, напэўна, з гледзішча сёньняшняга здаровага сэнсу, дзіцячае пытаньне. А гэта, між іншым, пытаньні будучыні і той сьвет будучыні, да якога мы ідзем і ў якім калі-небудзь будзем жыць.
І таму сёньня невыносна бачыць такую велізарную колькасьць бяздомных маленькіх кацянят. Памятаю, як мая ўнучка выйшла выносіць вядро, вяртаецца з каробкай з-пад абутку, а ў ёй кацяня. Бацька давай на яе крычаць, што ў нас ужо двое кацянят. Яна тады ў 7 ці 8 клясе вучылася. І кажа: «А што ты хацеў? Ён плача, калі я яго пакіну і прыйду сюды. Ці я буду добрая? Як ты думаеш?» І добра, што маці падтрымала і яны забралі сабе гэтага ката.
— Ёсьць меркаваньне, што паколькі беларусы — збольшага вясковая нацыя, то ў іх да свойскіх жывёлаў прагматычнае стаўленьне: гэта ня сябра, не кампаньён, а маёмасьць, адсюль і такая сытуацыя ў краіне з бяздомнымі жывёламі, і мы істотна адрозьніваемся ў гэтым ад эўрапейскіх краінаў, і нават краінаў-суседзяў. Ці вы згаджаецеся з такой думкай?
— У пэўным сэнсе так. У мяне ўжо даўно дом у вёсцы, і я памятаю, як заўсёды мяне агаломшвала гэтае жорсткае стаўленьне нашага цудоўнага суседа, пчаляра, да свайго сабакі, да чужых сабак. Можа каменем кінуць, пакалечыць. І нават да каня. Я думаю, што гэта стаўленьне не як да маёмасьці, а як да нечага функцыянальнага, як да таго, што павінна служыць працы. Асабіста мяне гэта вельмі моцна ўражвала, але гэта праўда.
— Аляксандар Лукашэнка ахвотна кантактуе зь дзейнымі ці былымі зоркамі кіно — Жэрарам Дэпардзьё, Стывэнам Сыгалам ды іншымі. Брыжыт Бардо — легенда сусьветнага кіно. Ці можа яе зварот мець вынік? Ці пачуе ён яе?
— Ня ведаю. Ня думаю. Гэты чалавек жыве ў нейкім сваім коле, у сваім разуменьні рэчаў. Ён, як і Пуцін, перабольшвае сваю місію… Для гэтага ўсяго патрэбная культура, якой, на жаль, няма. Што такое зразумець і прыняць гэтую істоту зь іншага сьвету, зь меншага сьвету, як лічыцца? Шкадаваць яе, любіць, разумець, што гэта таксама жывое жыцьцё, што гэта таксама душа. Гэта пэўны ўзровень разуменьня рэчаў, гэта гуманітарнае разьвіцьцё, якога ў нас усё менш і менш. Я ня думаю.
— Вы шмат дапамагаеце людзям і не афішуеце гэта. Вы расказалі, што ахвяравалі грошы, каб уладкаваць сабачку. Магчыма, вы дапамагаеце прытулкам, уваходзіце ў зоаабарончыя ініцыятывы?
— Не. Толькі калі да мяне зьвярталіся і я магу дапамагчы, я дапамагаю. Мне падаецца, што гэта ў нас ня вельмі і разьвіта. Калі гэта прыме больш арганізаваныя формы, то, вядома, я вазьму ў гэтым удзел. У партыі абароны жывёлаў я вазьму ўдзел.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У Мінску развітваюцца з Ігарам Лучанком Фоты

maintext: У Мінску праходзіць развітанне з кампазітарам Ігарам Лучанком, што памёр 12 лістапада на 81-м годзе жыцця. Развітанне праходзіць у мінскім Доме афіцэраў.


title: Каментатараў у Беларусі будуць ідэнтыфікаваць і праз акаўнты ў сацсетках

maintext:
Каментатараў на сайтах у Беларусі будуць ідэнтыфікаваць і праз акаўнты ў сацсетках.
Дагэтуль называўся варыянт актывацыі ўліковага запісу на сайце праз СМС, атрыманы на нумар мабільнага тэлефона, пазначанага ў карыстальніцкім пагадненні, перадае Еўрарадыё.
Як паведамлялася раней, нядаўна Саўмін зацвердзіў парадак папярэдняй ідэнтыфікацыі карыстальніка інтэрнэт-рэсурса. Яму давядзецца заключаць дамову з уладальнікам сайта. Для гэтага трэба «засвяціць» свой нумар мабільнага тэлефона. У інтэрв’ю газеце «Беларусь сегодня» супрацоўніца Міністэрства інфармацыі Вікторыя Мялешка паведаміла, што азначае ў дакуменце «іншых ідэнтыфікацыйных дадзеных і тэхнічных сродкаў, якія дазваляюць ідэнтыфікаваць асобу карыстальніка». Паводле яе слоў, карыстальнік можа выкарыстаць для ідэнтыфікацыі свой акаўнт у сацыяльнай сетцы.
У Беларусі абавязковая ідэнтыфікацыя карыстальнікаў на сайтах уводзіцца з 1 снежня. Гэтага патрабуе абноўлены закон «Аб СМІ».


title: Мітрапаліт Павел: Баптысты як цыганы - агітуюць, пакуль не аббяруць чалавека

maintext:
Мітрапаліт Павел адзначыўся чарговымі вогненнымі выказваннем. Рэзанансныя заявы ён зрабіў у эфіры праграмы «Гутаркі з уладыкам Паўлам», якая выйшла 24 лістапада.
Пытанне пра баптыстаў нібыта задаў глядач перадачы. Маўляў, яго суседзі — баптысты. Дык як да іх ставіцца, як да хрысціян ці як да сектантаў?
У адказ Павел распавёў, што ў гады яго жыцця ў Карагандзе вакол «было вельмі шмат сектантаў — і баптыстаў, і евангелістаў».
«Быццам бы ўсё было нармальна, працавалі людзі, вучыліся, але як толькі яны прыходзяць, заводзяць свае размовы — гэта нешта становіцца страшнае, настолькі надакучліва… Галоўнае ў іх жыцці — місія, яны місіянерствуюць, хочуць усіх навярнуць у сваю секту, — сказаў мітрапаліт. —
Іх падрыхтоўка з самага ранняга ўзросту ідзе ў гэтым напрамку. Яны вядуць не пропаведзь, а прапаганду. Дзяўбуць у адно месца пастаянна і проста ні аб чым нельга гаварыць… Асабліва калі яны ўдвух прышлі!.. Ведаеце, як цыганы. Агітуюць, пакуль не аббяруць чалавека».
Павел таксама заклікаў не размаўляць з баптыстамі пра веру.
«Мы не супраць гэтых людзей. Працуеце — і працуйце. Калі вучыцеся ў нейкай навучальнай установе, не звяртайце ніякай увагі, якога яны веравызнання. Але як толькі будзе заведзеная гутарка пра веру, то адразу кажыце: «Стоп! Пра веру размаўляць не будзем, — параіў мітрапаліт Павел. — Прыйшоў папрасіць хлеба, солі — калі ласка. Але пра веру — прабачце, я праваслаўны, з вамі ні пра што не хачу гаварыць. Добрага яны нічога не скажуць, будуць агітаваць перайсці ў сваю секту».


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У Мінску адкрылі помнік Нілу Гілевічу (фота)

maintext:
Сёння на магіле народнага паэта Беларусі Ніла Гілевіча на Кальварыйскіх могілках у Мінску адбылося адкрыццё помніка.
Аўтарам помніка стаў беларускі скульптар Ігар Засімовіч.
Афіцыйная цырымонія пачалася, ў 13.00, прыйшло шмат людзей: блізкія Ніла
Сымонавіча, калегі-літаратары і проста тыя, для каго паэт быў і застаецца Майстрам.
Фота: Міхась Скобла


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Стала вядома, з кім Беларусь пазмагаецца за ўнікальнае права патрапіць на Еўра-2020

maintext:
Папярэдне запланавана, што ў сакавіку 2020 года зборная Беларусі па футболе правядзе паўфінальны матч дывізіёна D Лігі нацый супраць зборнай Грузіі. Наша каманда згуляе ў гасцях.
У іншым паўфінальным матчы пазмагаюцца Македонія і Косава.
Праз некалькі дзён пераможцы гэтых дзвюх сустрэч згуляюць паміж сабой фінал дывізіёна D — менавіта гэтая каманда трапіць на Еўра-2020. Дзе будзе праводзіцца матч, вырашыць лёсаванне.
Склад гэтых пар (Грузія — Беларусь і Македонія — Косава) сфарміраваўся па выніках груповага раўнда дывізіёна D Лігі нацый. Кожная з пералічаных зборных абагнала трох супернікаў. Каўказцы перамаглі ў сваёй групе найбольш пераканаўча, беларусы — найменш упэўнена.
Матчы з Грузіяй, а пасля, спадзяемся, з Македоніяй ці Косава — унікальная магчымасць для беларускіх футбалістаў трапіць на чэмпіянат Еўропы упершыню ў гісторыі. Зрэшты, ніводзін з нашых супернікаў таксама не ўдзельнічаў у топ-турнірах.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Прыйшлі пакараць мужа, бо жонка напісала заяву аб згвалтаванні. А забілі суседа - крывавая разборка ў Юравічах

maintext:
Уначы на 4 лістапада ў аграгарадку Юравічы Калінкавіцкага раёна адбылася крывавая бойка. Кампанія маладзёнаў у масках збіла гаспадара аднаго з дамоў, яго жонку і суседа. Сусед памёр у бальніцы.
Следчы камітэт пакуль высвятляе дэталі злачынства. Цалкам магчыма, што двум з трох нападнікаў будзе пагражаць расстрэл. Яшчэ адзін з непаўналетні, да яго закон будзе больш гуманны.
«Наша Ніва» распытала мясцовых жыхароў пра абставіны трагедыі.
Да мясцовага жыхара Аляксандра Г. маладзёны завіталі позна ноччу.
«Прыйшлі з сякерай, з ломам. У масках. Пачалі грукацца ў дзверы. Саша выйшаў. Пачалася бойка.
У гэты момант сусед, Сяргей Кучар, выйшаў на перакур. Пачуў шум, пайшоў паглядзець, што адбываецца. Кажуць, заступіўся за Сашу… Ну і атрымаў таксама.
Мне пазваніла жонка Сашы, кажа, прыйдзіце, ён разбіты… Я прыйшоў: сын ляжыць ля ганку, сусед — каля дома. Абодва ў крыві, хрыпяць, галовы разбітыя…», — распавёў «Нашай Ніве» бацька пацярпелага Аляксандра.
Неўзабаве прыехала хуткая. Аляксандра і жонку Аксану забралі ў бальніцу. Сусед, Сяргей Кучар, памёр ад траўмаў. Яму было 45 гадоў.
Аляксандар цяпер у рэанімацыі. Жонку Аксану таксама адвезлі ў бальніцу, але шпіталізаваць не сталі.
Прычыны канфлікту бацька не ведае.
Вядома, што нападнікаў было трое: Павел Т., Рыгор Дз. і Віталь К.
Бацька Паўла Т. таксама сцвярджае, што не ведае прычынаў нападу: «Гэта старыя разборкі ў іх. Але сын нас у дэталі не пасвячаў».
У загінулага Сяргея Кучара засталося двое дзяцей і двое ўнукаў. Ён працаваў у Расіі, у той трагічны вечар быў у матчынай хаце ў Юравічах, а наступнай раніцай мусіў вяртацца ў Расію на працу, распавяла «Нашай Ніве» яго жонка Ірына.
«Мы баімся за сваіх дзяцей і жыццё. Летам гэтая тройца хадзіла па дварах па вёсцы і страляла сабак. Мы і чакалі, што неўзабаве будуць страляць людзей. Рыгора судзілі летам за тое, што сабак страляў, але хутка адпусцілі.
Цяпер кажуць, што адзін з кампаніі будзе ўсё браць на сябе, каб астатніх адпусцілі», — кажуць у мясцовай школе пра нападнікаў.
«Раней іх дзядзькі нас пужалі, а цяпер гэтыя», — кажуць вяскоўцы і адзначаюць, што маладзёны ўжо прыцягваліся да крымінальнай адказнасці.
Але ў гэтай гісторыі не ўсё так проста. Мясцовыя кажуць, што адзін з нападнікаў, Павел, нядаўна згвалтаваў жонку Аляксандра. Аксана напісала заяву, а пасля разам з мужам пачала патрабаваць грошы з Паўла — маўляў, тады забярэ заяву (варта адзначыць, што ў такіх справах «забраць заяву» немагчыма).
Маці Паўла расказвае падобную гісторыю, якую, праўда, ведае са слоў сына. Яна кажа, што Павел і пацярпелы Аляксандр нярэдка выпівалі разам.
«Нядаўна Аксана сапраўды напісала на Паўла заяву аб згвалтаванні. Але там нічога не было, гэта яе муж падгаварыў зрабіць, хацеў «зняць» з майго сына грошы. Паўла забіралі ў міліцыю, але пасля адпусцілі. Ён мне расказаў, што тая Аксана пасля прызналася міліцыі, што не было згвалтавання і напісала паперу, што ўсё было па згодзе», — тлумачыць маці Паўла.
Што было пасля, яна не ведае. Ці пайшоў яе сын адпомсціць свайму крыўдзіцелю? Наўмысна хацеў забіць і Аляксандра, і яго жонку, а пасля збегчы? Адказаў у маці няма.
«Ведаю толькі, што калі адпусцілі сына з міліцыі, то да яго прыходзілі нейкія людзі ад таго Аляксандра. Сын казаў, што хацелі забіць яго, але ён патлумачыў, што нікога не гвалтаваў», — кажа жанчына.
А ў той вечар, калі адбылося збіццё, Аляксандр з жонкай заходзілі і да яе ў госці.
«Ён прыходзіў да нас з жонкай. Былі п’яныя. Ён яшчэ больш-менш, яна зусім ніякая. Прапаноўвалі, можа, я хачу што-небудзь у іх купіць, памяняць на гарэлку. Бетон, казалі ёсць, алюміній. Прасілі хоць па 100 грамаў. Дала я ім літр самаробнага віна, каб адчапіліся, ну і ўсё. А пазней, уначы, усё і здарылася. Прыйшоў да іх Павел з сябрамі…»
Цяпер усе трое нападнікаў пад вартай. Дакладныя матывы і абставіны здарэння высвятляюць следчыя.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: “Быць дабру!” - апошнія словы Ігара Лучанка сябру…

maintext:
Учора ў Мінску развіталіся з кампазітарам, народным артыстам Беларусі і СССР Ігарам Лучанком.
Пад мокрым снегам, які хутка пераўтварыўся ў дождж, да Дому афіцэраў бясконцай чарадой ішлі людзі. І былі сярод іх вядомыя – спевакі, музыканты, мастакі, пісьменнікі, спартсмены, палітыкі. Сціпласцю вылучаліся асобы непублічныя: простыя, але шчырыя прыхільнікі творчасці Маэстра. І ўсе з кветкамі – вялікімі і маленькімі букетамі белых і чырвоных руж ды гваздзік.
На сцэну адно за адным узнімалі вянкі, перавязаныя чорнымі стужкамі з подпісамі: ад родных, калег, сяброў, гуртоў, удзячных слухачоў. Вянок ад Прэзідэнта Беларусі ўсклала кіраўнік Адміністрацыі Наталля Качанава, якая наведала Дом афіцэраў яшчэ да пачатку паніхіды.
Людзей было столькі, што падчас жалобнага мітынгу многія нават стаялі ў праходах канцэртнай залы.
І кожнаму з тых, хто прыйшоў, было што сказаць пра Ігара Міхайлавіча, прыгадаць гісторыю знаёмства, падзякаваць за дапамогу, параду альбо добрае слова, якое стала пуцёўкай у жыццё.
Міхаіл Снітко, дырыжор Мінскага сімфанічнага аркестра “Алімпія класік”, расказаў “НВ”, як пазнаёміўся з Маэстра, пра адносіны Ігара Лучанка да дзяцей і жонкі, якое месца ў гісторыі сусветнай музыкі займае творчасць кампазітара:
– З Ігарам Міхайлавічам мы пазнаёміліся 30 гадоў таму ў горадзе Магдэбурге, калі я ўзначальваў ансамбль песні і пляскі Савецкай арміі, а ён як народны дэпутат БССР выязджаў з шэфскімі канцэртамі ў заходнюю групу войск. Скажу шчыра, беларуская музыка (а я вывучаў музычнае мастацтва не адно дзесяцігоддзе ў трох кансерваторыях – у Мінску, Маскве і Санкт-Пецярбургу) дасягнула найвышэйшага росквіту менавіта ў яго творчасці. Шэраг песень – сапраўдныя шэдэўры сусветнага і гістарычнага значэння. Яны будуць жыць вечна. Ігар Міхайлавіч меў выдатную адукацыю. Да таго ж, яго самавыхаванасць… Ён быў жаўрук. Уставаў у 4 гадзіны раніцы штодзень. Ведаю: ноты, якія можна сёння набіраць на камп’ютары, пісаў ад рукі. Шмат рабіў для людзей, калі знаходзіўся на пасадзе старшыні Саюза кампазітараў Беларусі. Дапамагаў з атрыманнем ганаровых званняў, жылля, пуцёвак у санаторыі. У яго ёсць песня “Спадчына”. Трэба сказаць, што слова гэтае – глыбокафіласоўскае. Ён вельмі ўдзячны быў бацькам. Тата купіў яму трафейнае імпартнае піяніна, доўга пасля аддаваў даўгі за яго. У Ігара Міхайлавіча цудоўная жонка, Аляксандра Рыгораўна. У апошнія гады глядзела за ім, як за дзіцём. А ён хваліўся: жонка гатуе ўсё лепш ды смачней. Ганарыўся Лучанок і дзецьмі: сынам Андрэем і дачкой Святланай. Увогуле ў іх вельмі дружная, моцная, цудоўная сям’я.
Пісьменнік, галоўны рэдактар часопіса “Вясёлка” Уладзімір Ліпскі прызнаваўся:
– Мне пашчасціла напісаць кніжку пра Ігара Лучанка, дакументальную аповесць “Басанож па зорках”. І гэта было пакутнае пісанне, трэба было пранікнуцца ў сутнасць генія. А Лучанок такі – геній! Апошнія два словы напісаў ён мне сёлета 6 жніўся, на сваё 80-годдзе: “Быць дабру”. Гэты надпіс застаўся на яго кнізе. Адчуваецца, рука была ўжо не такая ўпэўненая. Але два словы гэтыя вельмі моцныя. Я іх цяпер расшыфроўваю, як усім нам жывым наказ. Быць дабру нашай Беларусі, культуры, мове, прыгожым і таленавітым людзям. Такі быў яго дэвіз жыцця, яго праўда і жаданне. Ігар Лучанок адбыўся ва ўсіх іпастасях. А ўзнагароду – жыццё пасля жыцця – здабыў сабе сам. Ён жывы, і песні яго жывыя. На ўсе стагоддзі. Колькі будзе жыць Беларусь, столькі будуць жыць і песні Ігара Лучанка.
А народны артыст Беларусі, кампазітар Эдуард Ханок здзівіў:
– У перыяд нашага абаюднага з Ігарам Лучанком служэння савецкай песні мы не былі сябрамі, а канкурэнтамі. Але гэта быў здаровы і карысны тып канкурэнцыі. Пасля мы, канешне, зблізіліся, пасябравалі. Ён заўсёды быў рады мяне бачыць і вельмі чакаў на каву. Нашы гутаркі былі цікавыя. Аднак нашыя адносіны назаўсёды застануцца ў гісторыі як прыклад здаровай творчай канкурэнцыі.
Заслужаная артыстка Беларусі, член Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Ірына Дарафеева песні Ігара Лучанка выконвала яшчэ ў дзяцінстве. А ўжо ў дарослым узросце атрымала творчае бласлаўленне Маэстра:
– Узгадваю сябе маленькай дзяўчынкай, калі выходзіла разам з хорам на сцэну. Мы спявалі “Спадчыну”, “Мой родны кут”. Ужо тады ўражвалі глыбіня і шчырасць музыкі, якая пранікала ў самае сэрца. Праз гады пашчасціла пазнаёміцца з кампазітарам. Памятаю яго бадзёрым, энергічным. Заўсёды быў поўны творчасці. Аднойчы ён сказаў: “Іра, спявай ўсё, што табе падабаецца”. І я з задавальненнем выконваю яго песні, бясконца яму ўдзячна.
Заслужаны артыст БССР, саліст ВІА “Песняры” Леанід Барткевіч упэўнены:
– Ігар Лучанок – вялікі кампазітар, я ведаў яго больш за 50 гадоў. Ён стварыў “Песняроў” – гэта можна смела сказаць. А сваім мастацтвам праславіў Беларусь у свеце.
І сапраўды, калі б не творчае сяброўства Ігара Лучанка і Уладзіміра Мулявіна, і “Песняры” не былі б тымі “Песнярамі”. Пуцёўку ў жыццё даў творца многім сваім вучням – Віктару Вуячычу, Яраславу Еўдакімаву, Валерыю Кучынскаму, Уладзіміру Павалінскаму, іншым.
На жалобным мітынгу спачувальныя словы ад Прэзідэнта Беларусі зачытаў Міністр культуры Юрый Бондар. Пасля ад сябе дадаў:
– Маштаб страты нам яшчэ спатрэбіцца асэнсаваць. Ад нас сышоў чалавек, з якім звязана цэлая эпоха ў развіцці беларускага эстраднага мастацтва. Мы выраслі на яго песнях. Маё пакаленне з самага нараджэння было знаёма з бессмяротнымі творамі Ігара Міхайлавіча.
Выказвалі спачуванні родным, згадвалі сустрэчы з Ігарам Лучанком падчас мітынгу старшыня Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў Васіль Панасюк, памочнік міністра абароны Леанід Касінскі, рэктар Акадэміі музыкі Кацярына Дулава, кампазітар Галіна Гарэлава, паэт Леанід Дранько-Майсюк, першы сакратар цэнтральнага камітэта БРСМ Дзмітрый Варанюк, старшыня Пухавіцкага раённага Савета дэпутатаў Аляксандр Прановіч.
У апошні шлях любімага кампазітара Ігара Лучанка праводзілі пад гукі пахавальнага маршу і апладысменты.
Пахавалі кампазітара на Маскоўскіх могілках.
Нагадаем, памёр Маэстра ў ноч на 13 лістапада. Было Ігару Лучанку 80 гадоў.


title: Беларусы сталі меней набываць харчоў, але болей выдаткоўваюць на "камуналку"

maintext:
Паводле справаздачы Белстату, па выніках трэцяга кварталу сёлета, беларусы павялічылі выдаткі на камунальныя плацяжы, і ў той жа час хатнія гаспадаркі істотна скарацілі выдаткі на прадукты харчавання.
На пачатку бягучага году выдаткі на харчы складалі каля 40,8% у агульнай структуры размеркавання свайго бюджэту. А па выніках трэцяга кварталу беларусы сталі траціць на ежу 37,4% сваіх прыбыткаў.
Разам з тым выраслі выдаткі насельніцтва на аплату паслуг. Калі летась беларусы трацілі на гэтыя патрэбы 23,9% сваіх фінансаў, то ў трэцім квартале сёлета гэты паказнік вырас да 25,2%. У прыватнасці, павялічыліся выдаткі беларусаў за «камуналку» – з 5,9 % летась да 6,1% сёлета, а таксама на медычнае абслугоўванне – 1,2 % і 1,6 % адпаведна.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Паляк зарабіў на беларускіх рабах мільён еўраў

maintext:
Дапамагалі 42-гадоваму мужчыну «адмываць» грошы дзве жыхаркі Паморскага ваяводства.
Паліцыя выйшла на ашуканцаў у кастрычніку летась. Фірма падазраванага займалася нелегальным працаўладкаваннем іншаземцаў і мясцовых жыхароў на будоўлі ў Польшчы і Швецыі.
Шукалі ахвяраў праз рэкламу ў інтэрнэце і ў агенцтвах занятасці. Сярод працаўнікоў былі беларусы, украінцы, грузіны, малдаване. Людзей правяралі на ўспрымальнасць да маніпуляцыяў і паслухмянасць.
З імі не падпісвалі ніякіх дамоваў або падрыхтоўвалі на мове, якой яны не маглі зразумець, забіралі пашпарты, не выплочвалі заробку або толькі яго мізэрную частку. Нязгодным пагражалі дэпартацыяй, запалохвалі, прыніжалі і нават білі.
Злачынцы маглі прымусіць да працы больш за 540 чалавек і зарабіць больш як 4,5 млн злотых (больш за 1 млн еўраў).
Атрыманыя сродкі мужчына ўкладваў у свой легальны бізнес.
Затрыманых жанчын абвінавачваюць у адмыванні грошай. Мужчыну арыштавалі на тры месяцы. Справай займаецца пракуратура Гданьску. Яму прад’явілі абвінавачванне ў гандлі людзьмі. За гэта яму пагражае ад 3 гадоў турмы.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Антраполагі аднавілі аблічча чалавека, які жыў у Беларусі стагоддзі таму

maintext:
Айчынныя антраполагі аднавілі аблічча чалавека, які жыў у Беларусі некалькі стагоддзяў таму. Скульптурны партрэт узноўлены метадам пластычнай рэканструкцыі чэрапа. Як інфармуе тэлеканал “Беларусь 1”, мяркуецца, што гэта манах аднаго з найстаражытных праваслаўных цэнтраў нашай краіны — Лаўрышаўскага манастыра (Навагрудскі раён), альбо нават святар ці мітрапаліт.
Астанкі чалавека знайшлі два гады таму ў крыпце храма, што адносіцца да Лаўрышаўскага манастыра. Антрапалагічная экспертыза засведчыла ўзрост чалавека — 40-50 гадоў. Не выключаецца правядзенне радыевугляроднага аналізу. Гэта дапаможа вызначыць прыблізную дату пахавання, а значыць і асобу чалавека. У планах і экспертыза ДНК.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Сёння сістэма "Саюздруку" адзначае 100-гадовы юбілей

maintext:
Штодзень на прылаўкі кіёскаў, павільёнаў і крам «Белсаюздруку» паступае больш за 140 тысяч экзэмпляраў газет і часопісаў. Кожны месяц 650 найменняў прэсы знаходзяць свайго чытача. У дзень, калі адна з найстарэйшых сістэм распаўсюджвання друкаванага слова адзначае сваё стагоддзе, успамінаем, з чаго пачыналася яе гісторыя, і расказваем пра навінкі, якія чакаюць пакупнікоў у хуткім часе.
Рассылка авіяцыяй і газетныя аўтаматы
На пачатку мінулага стагоддзя распаўсюджваннем газет і кніг займаліся арцелі і прыватныя падпісныя канторы. Пакуль 21 лістапада 1918 года Савет народных камісараў не прыняў дэкрэт, згодна з якім са снежня ва ўсіх установах паштова-тэлеграфнага ведамства павінны былі пачаць прадаваць у розніцу перыёдыку і літаратуру. Гэта дазваляла шырока забяспечыць насельніцтва друкаванымі выданнямі.
Работу каардынавала агенцтва «Цэнтрадрук». Праз некалькі гадоў яго ліквідавалі, а распаўсюджванне газет і часопісаў даручылі выдавецтвам. У 1930-м, з-за росту тыражоў і найменняў прэсы, сістэму чарговы раз мадэрнізавалі — стварылі Усесаюзнае аб’яднанне «Саюздрук» з шырокай сеткай гарадскіх бюро. У 1941 годзе ў СССР было адкрыта 5,5 тысячы кіёскаў (толькі ў Мінску іх было 13), дзе выданні прадаваліся ў розніцу і па падпісцы.
У гады Вялікай Айчыннай вайны арганізацыя таксама працягвала працаваць. У першую чаргу цэнтральныя газеты дастаўляліся ў баявыя падраздзяленні. Потым прэсу атрымлівалі тылы арміі, а пасля — насельніцтва. Тыраж размяркоўваўся па прадпрыемствах, школах, калгасах. Для рассылкі прэсы на фронт часта выкарыстоўвалі авіяцыю.
Пасля вайны «Саюздрук» стаў аднаўляць сістэму кіёскаў. У Мінску ў 1950-я гады налічвалася больш за 40 гандлёвых пунктаў. Спачатку яны былі драўляныя, але, калі ў 1960-х гадах «Саюздруку» дазволілі адзін працэнт ад прыбытку накіроўваць на свае патрэбы, іх сталі будаваць з металу і пластыку. Навінкай сталі газетныя аўтаматы.
У 1970-я ў тым жа Мінску ўжо стаяла 185 кіёскаў. Цяперашні начальнік участка газетна-часопіснай экспедыцыі прадпрыемства Таццяна ПОЙДА, якая ў тыя гады якраз прыйшла на работу ў «Белсаюздрук», успамінае, што значная доля продажаў прыходзілася на кнігі. У модзе былі Маякоўскі, Дзюма, Мапасан, Мітчэл з яе раманам «Знесеныя ветрам».
У пачатку 1982 года падпісныя тыражы прэсы складалі два мільёны экзэмпляраў, рознічныя — крыху больш за 400 тысяч. Падпіска вялася праз дзевяць пунктаў горада. Рэалізацыяй перыёдыкі займаліся 270 кіёскаў, 15 крам, 63 аўтаматы для продажу газет. Каля 19 тысяч распаўсюджвальнікаў друку арганізоўвалі падпіску ў школах, інстытутах, на заводах.
А ў 1990-я, у часы дэфіцыту, чэргі ў кіёскі выстройваліся не толькі па прэсу і літаратуру. Як расказвае Таццяна Пойда, у гандлёвых пунктах «Белсаюздруку» можна было знайсці і трыкатаж, і сумкі, і бялізну — і ўсё імгненна разбіралася.
І газету купіў, і таксі заказаў
Сёння, у век інтэрнэту, важна, каб інфармацыя хутка даходзіла да спажыўца, таму сартаванне прэсы на прадпрыемстве ідзе ў дзве змены.
— Начная, напрыклад, цягнецца з 21 да 3 гадзін ночы. Адзін работнік сартуе газеты і часопісы прыкладна для 40 гандлёвых аб’ектаў. У тры мы павінны ўжо гэту прадукцыю загрузіць у машыны і адправіць па ўсіх кіёсках і крамах, каб зранку пакупнік знайшоў на прылаўку свежую прэсу, — дзеліцца Таццяна Пойда.
Улік руху кніг і часопісаў вядзецца аўтаматызавана. «У распараджэнні спецыялістаў знаходзіцца ўся інфармацыя па рэшце тавару ў рэжыме рэальнага часу, — адзначае начальнік аддзела праграмавання прадпрыемства Ірына ШУРАВА. — Аўтаматызацыя дазволіла павысіць хуткасць і якасць абслугоўвання, пашырыць праграмы лаяльнасці і матывацыі пакупнікоў, зрабіць празрыстай работу гандлёвых аб’ектаў. Для эфектыўнага кіравання велізарнай сеткай і паляпшэння фінансавых паказчыкаў мы ўкаранілі сучасную сістэму бізнес-аналітыкі Qlіk».
Кіёскі «Белсаюздрук» паступова замяняюцца на сучасныя павільёны. У некаторых з іх працуюць кавярні, дзе наведвальнікі могуць за кубкам кавы ці гарбаты азнаёміцца са свежай прэсай. Трэба сказаць, што новая форма гандлю ў пакупнікоў карыстаецца попытам. Пры замене кіёска на павільён самаабслугоўвання ў сярэднім таваразварот павялічыўся ў два разы. Стала таксама болей падпісчыкаў. А заробак у павільёне ў прадаўца вырас у 2—2,5 раза.
Да стагадовага юбілею прадпрыемства распрацавала канцэпцыю «разумнага» павільёна новага фармату — мультыфункцыянальнага. Наведвальнікі змогуць размаўляць з прадаўцом на любой мове (для гэтага там ёсць анлайн-перакладчык), падзараджаць электронныя прылады, выклікаць таксі і «хуткую», заказваць трансфер у аэрапорт і за межы горада. А ў будучыні — аплачваць «камуналку», набываць білеты на канцэрты і фестывалі і выбіраць падарункавыя сертыфікаты забаўляльных цэнтраў і буйных крам.
Спецыяльна да Еўрапейскіх гульняў — 2019 для замежных гасцей сталіцы ў павільёнах з’явяцца карысныя інтэрактыўныя памочнікі — гарадскі навігатар і электронны кансультант-перакладчык.
У хуткім часе будзе абноўлена інтэрнэт-крама bsресhаt.bу, дзе кожны ахвотны зможа праз смартфон ці камп’ютар заказаць неабходныя тавары ў зручны для яго кіёск і забраць па дарозе дадому. Больш сучасным стане і сайт прадпрыемства sоuzресhаt.bу: там знойдзецца актуальная інфармацыя аб падзеях у медыйнай прасторы краіны, вакансіях, навінках прадукцыі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Ці даведаюцца школьнікі ўсю праўду пра беларусаў замежжа?

maintext:
У 2018 годзе на замову “Бацькаўшчыны” было праведзенае даследаванне наконт таго, як прадстаўлена дыяспара ў сучасным адукацыйным працэсе ў Беларусі на прыкладзе сярэдняй школы. Вынікі даследавання засмучаюць: культурны і гістарычны ўнёсак беларусаў замежжа ў школьных падручніках амаль што цалкам праігнараваны. Больш за тое, некаторыя падручнікі гуманітарнага і гісторыка-грамадазнаўчага цыклу фармуюць негатыўнае стаўленне да беларускай дыяспары.
Да прыкладу, падручнік па грамадазнаўстве для 10 класа сцвярджае, што “…беларуская нацыя – гэта беларускі народ, які аб’ядноўвае ўсіх грамадзян нашай краіны…”, гэтым самым выключаючы з нашага народу 3,5 млн чалавек, якія, жывучы за мяжой і маючы грамадзянства іншых краін, вызнаюць сябе беларусамі. Не адпавядае рэчаіснасці і сцвярджэнне з падручніка па грамадазнаўстве для 9 класа, быццам бы “ў шматнацыянальных калектывах беларусы, як правіла, нясхільныя ўтвараць зямляцкія і нацыянальныя мікрагрупы, таму што цэняць у чалавеку перш за ўсё яго асабістыя якасці, а фактар этнічнай прыналежнасці для іх невырашальны” І гэта на фоне таго, што ў дваццаці пяці краінах свету працуюць больш за сто арганізацый беларускай дыяспары. Негатыўная ацэнка міграцыі як з’явы – “…людзі, абыякавыя да лёсу Бацькаўшчыны, гатовыя ў любы момант змяніць яе на іншыя краі, ніяк не могуць лічыцца патрыётамі…” – не здольная патлумачыць, чаму беларусы замежжа пры гэтым працягваюць стваральную працу на карысць нашай краіны.
Такая сітуацыя ідзе ўразрэз не толькі з рэчаіснасцю, але і з Законам “Аб беларусах замежжа”, прынятым у 2014 годзе праз актыўнае спрыянне ЗБС “Бацькаўшчына” і беларускіх асяродкаў у свеце (артыкул 17 Закона прадпісвае дзяржаўную палітыку ў дачыненнях з беларусамі замежжа накіроўваць на ўмацаванне сувязяў і выкарыстанне іх патэнцыялу для развіцця беларускай дзяржавы).
Згуртаванне перадало ў Нацыянальны інстытут адукацыі не толькі заўвагі, але і выкладзеныя экспертами прапановы. Днямі прыйшоў адказ: “Пры карэкціроўцы вучэбных праграм па вучэбных прадметах ”Гісторыя Беларусі“, ”Грамадазнаўства“ і ”Беларуская літаратура“ рабочым групам будзе прапанавана разгледзець пытанне аб магчымасці ўключэння інфармацыі пра дзейнасць прадстаўнікоў беларускай дыяспары, ролю і месца беларускай дыяспары ў развіцці грамадства, эканомікіі культуры”. Таксама ў лісце паведамляецца, што аўтарскім калектывам, якія рыхтавацьмуць новыя падручнікі па згаданых прадметах, будуць перададзеныя заўвагі наконт асвятлення пытання пра месца і ролю беларускай дыяспары.
Будзем спадзявацца, што вышэйзгаданыя рабочыя групы знойдуць магчымасць пазбавіць школьныя падручнікі прыкрасцяў і недарэчнасцяў, звязаных з тэмамі “эміграцыі” і “беларускага замежжа”. І беларусы з дзяцнства будуць мець магчымасць карыстацца культурнай спадчынай беларускага замежжа, ганарыцца асобамі, якія ўзбагачалі сваім талентам беларускую і замежную культуру, навуку, былі заўважнымі грамадскімі і палітычнымі дзеячамі іншых краін і стваралі пазітыўны імідж Беларусі. Адпаведныя лісты з просьбай спрыяння ў карэкціроўцы навучальнай праграмы паводле вынікаў згаданага даследавання Згуртаванне “Бацькаўшчына” накіравала таксама ў Міністэрства адукацыі, Палату Прадстаўнікоў і Адміністрацыю Прэзідэнта.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Аркадзя Ізраілевіча вызвалілі з СІЗА КДБ, абвінавачанне не прад'яўленае

maintext:
Аркадзя Ізраілевіча вызвалілі са следчага ізалятара КДБ у пятніцу, 9 лістапада. Пра гэта са спасылкай на яго жонку бізнесмена Маргарыту Ізраілевіч паведамляе Радыё “Свабода”.
Па словах Маргарыты, абвінавачанне Ізраілевічу не выставілі. Каментары наконт свайго затрымання ён даваць пакуль не хоча, перадае Еўрарадыё.
Звесткі пра затрыманне бізнэсоўца з’явіліся ўвечары 31 кастрычніка. Паведамлялася, быццам яго затрымалі напярэдадні пры спробе даць хабар.
Ніводная сілавая структура некалькі дзён не пацвярджала яго затрымання, а прэс-сакратар КДБ Андрэй Яраш 1 лістапада паведаміў Еўрарадыё, што “камітэт не затрымліваў гэтага бізнесмэна”. “Мы не маем дачынення да гэтага затрымання”, — дадаў Яраш.
Аднак пазней стала вядома, што Ізраілевіча знаходзіцца менавіта ў СІЗА КДБ: яго жонка перадавала туды перадачу. Не выключана, што затрымлівала яго адно ведамства, а следчыя дзеянні (калі яны былі) праводзіла іншае.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Адміністрацыя прэзідэнта стварыла базу будучых чыноўнікаў

maintext:
Адміністрацыя прэзідэнта бярэ курс на амаладжэнне. Пра гэта ў інтэрв’ю тэлеканалу АНТ заявіла кіраўніца адміністрацыі Наталля Качанава. Яна распавяла, што ў адміністрацыі створана база перспектыўнай моладзі, якая магла б працаваць у дзяржорганах, перадае Еўрарадыё.
“Я для сябе зрабіла дакладную выснову, якімі якасцямі павінен валодаць чалавек. Гэта адказнае стаўленна да той справы, якая яму даручана. Ён мусіць быць шчырым і прыстойным. І мусіць умець працаваць з людзьмі, ставіцца да іх па-добраму”, — кажа чыноўніца.
Качанава расказала, што ў Беларусі дзяржаўныя пасады займаюць больш за 800 чалавек, пры чым 80% з іх — мужчыны. Але чыноўніца не бачыць у гэтым нічога страшнага і не лічыць, што перад беларускімі жанчынамі закрычыя дзверы. Маўляў, пры жаданні можна ўсяго дабіцца.
Цікава, што курс на амаладжэнне дзяржаўных кадраў Беларусь узяла больш за 10 гадоў таму. Тым не менш у 2013 годзе ў топ-60 чыноўнікаў уваходзіў 21 пенсіянер. У 2016-м колькасць пенсіянераў у топе зменшылася да 15-ці. Чыноўнікі-пенсіянеры — нярэдкасць і ў 2018-м годзе.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Генадзь Давыдзька распавёў, хто разваліў Савецкі Саюз

maintext:
Нечаканы погляд на гісторыю выказаў старшыня “Белай Русі”, была кіраўнік Белтэлерадыёкампаніі Генадзь Давыдзька падчас інтэрв’ю ў праграме “Маркаў. Нічога асабістага” на тэлеканале АНТ, перадае Еўрарадыё.
Вядучы праграмы Марат Маркаў запытаўся ў Давыдзькі, чаму беларускае тэлебачанне не наладзіла масавую вытворчасць серыялаў на роднай мове. Пры тым, што ў Расіі, Украіне “і нават Казахстане” такія серыялы даўно выпускаюць “і закладаюць туды свой ідэалагічны і культурны код”. На гэта Давыдзька заявіў, што трэба было развіваць традыцыі серыяла “17 мгновений весны”, падчас паказаў якога “вуліцы пусцелі, людзі глядзелі гэтае патрыятычнае кіно”. “Няма разумення. Урад чакае нейкай каманды і не выходзіць на кіраўніка дзяржавы з ініцыятывай пра неабходнасць тэрміновай працы ў ідэалагічным плане па развіцці кінематографа”, — дадае Давыдзька.
Да таго ж, па словах чыноўніка, у Беларусі маленькі рынак і зарабіць грошай на кінематографе немагчыма. Тэлеканалы не змогуць выжыць без дзяржаўных датацыяў.
Былы кіраўнік Белтэлерадыёкампаніі спаслаўся на Таджыкістан і Узбекістан, дзе дзяржава вылучае дзяржканалам вялікія грошы на тэлесерыялы. Там гэтыя фільмы сталі настолькі паспяховымі, што іх паказвалі нават у іншых краінах. Прычым серыялы прапагандавалі культуру і гісторыю краін.
“Не ЦРУ разваліла Савецкі Саюз, а Галівуд. Зачараванне іншым светам. Мара пра нешта светлае”, — заявіў Давыдзька.


title: На Альманскіх балотах распрацоўваюць кар’еры?

maintext:
У рэдакцыю газеты «Народная Воля» прыйшло паведамленне ад грамадскай арганізацацыі «Ахова птушак Бацькаўшчыны» пра тое, што следчы камітэт Столінскага раёна распачаў крымінальную справу па факце несанкцыянаванай распрацоўкі кар’ераў на тэрыторыі заказніка «Альманскія балоты». Выявіла парушэнні Лясная рабочая група АПБ.
У арганізацыі паведамілі, што ўжо пацвердзіліся тры факты такіх парушэнняў, па якіх распачата крымінальная справа.
Несанкцыянаваная распрацоўка кар’ераў была заўважаная падчас маніторынгу месцаў пражывання ахоўных відаў жывёл, а спадарожнікавыя здымкі дапамаглі дадаткова выявіць некаторыя кар’еры і лакалізаваць дакладныя месцы размяшчэння ўсіх участкаў. Іх аказалася каля дзесяці. Для трох з іх упаўнаважанымі дзяржаўнымі органамі ўжо пацверджаныя факты незаконнай дзейнасці.
Сабраны экспертамі матэрыял па незаконных кар’ерах на Альманскіх балотах быў накіраваны для праверкі ў Міністэрства прыроды, Камітэт дзяржаўнага кантролю і Дзяржаўную інспекцыю аховы жывёльнага і расліннага свету.
Брэсцкі абласны камітэт прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя даў адказ, што ў лістападзе 2018 года на месца распрацоўкі кар’ераў выехалі тры інспекцыі: Столінская гарадская і раённая інспекцыя Мінпрыроды, а таксама Брэсцкая абласная і Столінская міжраённая інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету.
Па пацверджаных фактах несанкцыянаванай распрацоўкі трох кар’ераў у Палескім лясгасе на тэрыторыі заказніка «Альманскія балоты» Следчы камітэт Столінскага раёна распачаў крымінальную справу і цяпер вядзе расследаванне.
Па астатніх фактах вядзецца праверка.
Сочыць за гэтым пытаннем і Камітэт дзяржкантролю.
Пракаментаваў сітуацыю дырэктар АПБ Аляксандр Вінчэўскі:
— Вялікі дзякуй грамадскім эколагам, энтузіястам. Дзякуючы іх пільнасці яшчэ можна паспрабаваць выратаваць тэрыторыі. На дадзеным прыкладзе бачым, як нераўнадушныя людзі могуць дапамагчы прыродаахоўнікам у выяўленні парушэнняў. Чакаем вынікаў расследаванняў.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Шуневіч: змена антынаркатычнага заканадаўства не патрабуецца

maintext:
У міністра ўнутраных спраў Ігара Шуневіча 15 лістапада прайшла нарада па пытаннях процідзеяння незаконнаму абароту наркотыкаў і прафілактыкі наркаманіі. Удзел у нарадзе ўзялі прадстаўнікі Адміністрацыі прэзідэнта, Дзяржаўнага сакратарыята Савету Бяспекі, шэрагу міністэрстваў і ведамстваў.
Пра гэта паведамляе прэс-служба МУС.
Паводле слоў Шуневіча, пры ацэнцы наркасітуацыі ў Беларусі ўлічваюцца праваахоўныя, сацыяльныя і медычныя аспекты. Цяпер у краіне назіраецца ўстойлівая тэндэнцыя па зніжэнні колькасці злачынстваў, звязаных з незаконным абаротам наркотыкаў, у тым ліку па гэтым крымінальным артыкуле сталі прыцягваць да адказнасці менш непаўналетніх і раней судзімых асобаў.
«Міністэрства ўнутраных спраў на комплекснай аснове ацэньвае ўсе выклікі, рызыкі і пагрозы, звязаныя з наркасітуацяй у краіне. Мы можам канстатаваць, што ў цяперашні час змена крымінальнага заканадаўства, на нашу думку, не патрабуецца. Сёння трэба весці размову аб удасканаленні аператыўна-вышуковай дзейнасці органаў унутраных спраў, пытанняў рэабілітацыі, у тым ліку медычнай, рэсацыялізацыі і прафілактыкі», – дадаў Шуневіч.
Намеснік кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі Валерый Міцкевіч звярнуў увагу, што адных карных мер пры вырашэнні праблемы наркотыкаў відавочна недастаткова. Асноўным бар’ерам на шляху іх распаўсюджвання павінна стаць татальнае непрыняцце грамадствам, мяркуе Міцкевіч.
«Працаваць неабходна на апярэджанне, па лініі ўстаноў адукацыі і аховы здароўя, а таксама сямʼі. Вялікае значэнне тут мае ўдасканаленне антынаркатычнай прапаганды. Пры гэтым, улічваючы інтарэсы моладзі, нароўні з традыцыйнымі СМІ да гэтага пытання варта актыўна падключаць сацыяльныя сеткі і іншыя папулярныя віды рэсурсаў».
27 красавіка рух «Маці 328» абвясціў галадоўку, патрабуючы змякчыць пакаранне па «наркатычных» артыкулах у дачыненні да тых, хто ўжываў забароненыя рэчывы. Пасля 14 дзён галадоўкі «Маці 328» Палата прадстаўнікоў паабяцала разгледзець праект закону аб змякчэнні заканадаўства ў гэтай галіне. 29 траўня дэпутаты ў першым чытанні ўхвалілі змены ў Крымінальны кодэкс па «наркатычных артыкулах». Пры гэтым кіраўніцтва МУС неаднаразова падкрэслівала, што не падтрымлівае падобныя папраўкі.


title: Утварэнне Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі і пазіцыя мясцовых палітычных сіл

maintext:
Лістападаўская 1918 года рэвалюцыя ў Германіі і скасаванне Брэсцкага міру разбурылі той прасценак, які з сакавіка 1918 года існаваў паміж раёнамі германскай акупацыі і Савецкай Расіяй. Бальшавікі і мясцовыя антыбальшавіцкія палітычныя цэнтры апынуліся сам-насам. Абставіны ўнутрыпалітычнага парадку ў краі і распад акупацыйнай германскай арміі прадвызначылі адносна хуткае і практычна бяскроўнае ачышчэнне Беларусі ад германскіх акупантаў і мясцовых антыбальшавіцкіх сіл, паралізавалі спробы апошніх стварыць у краі мясцовы антыбальшавіцкі ўрад, прызнаны заходнімі дзяржавамі. Саветызацыі Беларусі ў канцы 1918 года не было альтэрнатывы. Але канкрэтныя формы савецкага дзяржаўнага будаўніцтва на беларускіх землях залежалі ад розных акалічнасцей.
Сяргей Траццяк, кандыдат гістарычных навук
Афіцыйная адмова Савецкай Расіі прызнаваць і паважаць усталяваныя Брэсцкім мірам дзяржаўныя граніцы на ўсходзе Еўропы, што вынікала з акта Усерасійскага цэнтральнага выканаўчага камітэта (УЦВК) ад 13 лістапада 1918 года, клала канец падзелу Беларусі на так званыя "германскую", "расійскую" і "ўкраінскую" часткі, стварала юрыдычную падставу для паяднання беларускіх зямель у складзе РСФСР і пад уладай яе Саўнаркама. Аднак урад Літвы, гетманскі і пятлюраўскі ўрады Украіны, што імкнуліся да захавання вызначаных Брэсцкім мірам літоўскіх і ўкраінскіх дзяржаўных граніц, а таксама кіраўнікі Беларускай Народнай Рэспублікі расцэньвалі такі паварот падзей як адкрытую праяву "чырвонага імперыялізму", як ігнараванне і падаўленне волі насельніцтва Беларусі. Кіраўніцтва адноўленай у выніку Лістападаўскай рэвалюцыі 1918 года ў Германіі Польскай дзяржавы выказвала намер анексіі літоўскіх, беларускіх і ўкраінскіх зямель, спасылаючыся пры гэтым на нібыта выказаную волю іх насельніцтва. Усе гэтыя ўрады шукалі дапамогі ў Антанты, абяцаючы змагацца з бальшавізмам. Ізноў, як і ў перыяд мірных перагавораў у Брэст-Літоўску, паўстала пытанне нацыянальна-дзяржаўнага самавызначэння Беларусі на савецкім грунце, але з улікам вопыту, назапашанага ў перыяд Брэсцкага міру.
Пасля Лістападаўскай рэвалюцыі ў Германіі, Камп'енскага перамір'я і дэнансацыі Брэсцкага міру шмат каму (і не толькі ў Савецкай Расіі) здавалася, што полымя Кастрычніцкай рэвалюцыі вось-вось перакінецца ў Еўропу. У той жа час афармленне антысавецкай кааліцыі вядучых імперыялістычных дзяржаў і відавочная падрыхтоўка імі "крыжовага паходу супраць бальшавізму" паказвалі ўсю глыбіню небяспекі, што навісла над РСФСР.
Нацыянальная палітыка савецкага ўрада ў раёнах, якія вызваляліся з-пад улады германскіх акупантаў, патрабавала істотнай карэкціроўкі. Ануляваўшы 13 лістапада 1918 года Брэсцкі мір, Усерасійскі цэнтральны выканаўчы камітэт прызнаў за працоўнымі ўсіх народаў права на самавызначэнне і заклікаў працоўных Расіі, Ліфляндыі, Эстляндыі, Польшчы, Літвы, Украіны, Фінляндыі, Крыма і Каўказа самім вырашаць свой лёс. 29 лістапада 1918 года ў дасланай тэлеграме Ленін патрабуе ад Галоўкама Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі І. Вацэціса выдаць спецыяльную дырэктыву камандаванню франтоў і армій Заходняга напрамку наконт аказання ўсебаковай падтрымкі абласным часовым савецкім урадам Украіны, Літвы, Латвіі і Эстляндыі. Такім чынам, у раёнах былой Расійскай імперыі, дзе існавалі прагерманскія ўрады, якія пасля паражэння Германіі перайшлі на бок Антанты і былі ў той ці іншай ступені прызнаны ёю, абралі курс на арганізацыю савецкіх рэспублік, звязаных з РСФСР адносінамі ідэалагічнага адзінства, палітычнага, эканамічнага і ваеннага саюза. Рэспублікі ж так званага "чырвонага буфера" аддзялялі РСФСР ад варожага капіталістычнага наваколля і з'яўляліся перадполлем рэвалюцыйнай вайны Савецкай Расіі супраць антысавецкай кааліцыі.
Карцiна Леанiда Дударэнкi, "Мiнск, 1919". 1977 год
З пастановы УЦВК і ленінскай тэлеграмы Вацэцісу вынікае наступнае. Нягледзячы на тое, што ў кастрычніку – лістападзе 1918 года савецкі бок двойчы вёў з А. Луцкевічам перагаворы наконт магчымага ўдзелу беларускіх сацыял-дэмакратаў у савецкім урадзе Беларусі, яна не разглядалася Масквой як частка "чырвонага буфера". У двух згаданых дакументах наогул няма ўпаміну пра Беларусь, яе абласны савецкі ўрад і права яе працоўнага народа на самавызначэнне ў поўным аб'ёме. На карысць такога рашэння паўплываў ваенна-геаграфічны фактар: Беларусь і Літва – натуральныя вароты ў Польшчу і ва Усходнюю Прусію. Канчатковае афармленне беларускай савецкай дзяржаўнасці, асабліва вызначэнне граніц Беларусі на ўсходзе і захадзе, ставілася ў залежнасць ад развіцця рэвалюцыі ў Польшчы, Літве і Германіі. Апошняй з беларускага плацдарма павінна была аказаць узброеную дапамогу савецкая Заходняя армія [1, с. 453; 2, арк. 1, 3–5]. Старшыня Мінскага ваеннага савета С. Берсан лічыў, што задача яго ваеннага савета "канчаецца ў Баранавічах і Маладзечне". "На Віленскім напрамку павінен быў дзейнічаць Віленскі Савет з літоўцаў. На Брэсцкім з палякаў. Гэта вынікае з пункту гледжання ЦК партыі ў пытанні аб Літве і Польшчы, выкладзенай тут Бухарыным", – даводзіў ён 13 снежня 1918 года Рэўваенсавету Заходняй арміі [2, арк. 1].
Характарызуючы становішча ў Беларусі ў пачатку 1919 года, кіраўнікі Рады БНР зазначалі: "Край зусім неарганізаваны. Мясцовыя сілы, якія прыймалі дзейсны ўдзел у дзяржаўным будаўніцтве, вымушаны пакінуць родны край..." [3, с. 326]. Савецкія вайскова-цывільныя ўлады не знаходзілі на пакінутай нямецкімі акупантамі тэрыторыі Беларусі ні слядоў дзяржаўнага будаўніцтва Беларускай Народнай Рэспублікі, ні мясцовых беларускіх адміністратараў, у той час як земска-гарадскія самакіраванні і органы рэвалюцыйна-дэмакратычнай улады ў краі заяўлялі аб сваёй лаяльнасці ў дачыненні да савецкага ўрада і не ўзнімалі пытанняў нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва ў Беларусі. У прыватнасці, Мінскі савет яшчэ 7 снежня 1918 года патрабаваў "найхутчэйшага ўваходу Беларусі ў Савецкую Федэрацыю на асновах цеснага саюзу і адзінства" [1, с. 199].
Аб'ектыўна гэта падмацоўвала памкненне смаленскіх "абласнікоў" заканадаўча праз УЦВК замацаваць самачынную аўтаномію Заходняй вобласці, яе новае імя (Заходняя Камуна) і граніцы (Смаленская, Віцебская, Магілёўская, Мінская, Гродзенская, Віленская і Ковенская губерні), зафіксаваныя ў пастанове Народнага камісарыята ўнутраных спраў РСФСР ад 31 кастрычніка 1918 года. Старшыня Абласнога выканаўчага камітэта Саветаў рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў Заходняй вобласці (Аблвыканкамзах) А. Мяснікоў і яго паплечнікі не сумняваліся ў сваёй перамозе, таму загадзя распрацавалі праект Канстытуцыі Заходняй Камуны і арганізацыі апарату ўлады [4, с. 221–222].
Пытанне пра лёс Заходняй і іншых абласцей разглядалася ў Адміністрацыйнай камісіі УЦВК у канцы лістапада – пачатку снежня 1918 года. Камісія пагадзілася з прапановай Я. Свярдлова захаваць Заходнюю вобласць у складзе губерняў Смаленскай, Віцебскай, Магілёўскай, Мінскай і "той часткі Віленскай, што зараз належыць Расіі", з цэнтрам у Мінску, асобна зазначыўшы: Смаленск застанецца ў Заходняй вобласці "толькі ў выпадку яго жадання" [5, с. 72]. У цэлым праект пастановы аб абласных аб'яднаннях задаволіў Аблвыканкамзах і быў апублікаваны ў абласным друкаваным органе газеце "Звезда" [6]. Але ўнесці адпаведныя карэктывы ў праект абласной канстытуцыі ў Смаленску не паспелі. 23 снежня 1918 года на падставе даклада Я. Свярдлова і рэкамендацый Адміністрацыйнай камісіі сесія УЦВК прыняла пастанову "Аб абласных аб'яднаннях". Згодна з ёй, да Заходняй вобласці адышлі губерні Смаленская, Магілёўская, Віцебская, Мінская і Гродзенская [7, с. 90].
На першае месца ў дзейнасці Беларускага нацыянальнага камісарыята пры Народным камісарыяце па справах нацыянальнасцей РСФСР (Белнацкам) і беларускіх секцый РКП(б) у новых умовах выйшла задача згуртавання ўсіх працоўных – жыхароў і ўраджэнцаў краю без адрознення нацыянальнасці, для сумеснай барацьбы за вызваленне Беларусі і за яе ўз'яднанне з РСФСР [8]. 13 лістапада 1918 года калегія Наркамнаца пастанавіла накіраваць у акупіраваныя раёны кіруючых работнікаў нацыянальных камісарыятаў, паколькі, "у сувязі з абвастрэннем рэвалюцыйнага крызісу ў акупіраваных абласцях, цэнтр цяжару савецкай работы павінен быць перасунуты з Масквы ў гэтыя вобласці" [9, с. 213].
У Беларусі выканаць гэтае рашэнне было надзвычай цяжка. Аблвыканкамзах і Паўночна-Заходні абкам РКП(б) працягвалі сваю "вайну з беларушчынай", прычым у пачатку снежня 1918 года яна дасягнула апагею. Тады абласная нарада прадстаўнікоў павятовых і губернскіх выканкамаў і парткамаў прыняла беспрэцэдэнтны зварот да цэнтральных органаў РСФСР наконт безумоўнага скасавання ўсялякага роду беларускіх арганізацый [10, с. 50]. Тым не менш Белнацкам і белсекцыі РКП(б) (найперш Маскоўская) наладжвалі кантакты з краем. У вызваленым Мінску пры партыйным клубе "ІІІ Інтэрнацыянал" таксама ўзнікла белсекцыя РКП(б). Мінскі губернскі ВРК станоўча ўспрыняў гэтую падзею і 18 снежня 1918 года даручыў беларускім камуністам выставіць адказнага таварыша для сувязі з Віленскім саветам [11, арк. 10 адв.]. 21 снежня 1918 года ў Вільню з мандатам Паўночна-Заходняга абкама РКП(б) для арганізацыі савецкай улады выехаў член Мінскай белсекцыі РКП(б) У. Раздзялоўскі [2, арк. 7, 14]. Але Белнацкам і белсекцыі ў Расіі, не атрымліваючы падрабязнай і дакладнай інфармацыі з Беларусі, рабілі няправільныя высновы аб грамадска-палітычнай абстаноўцы ў краі. Так, Петраградская белсекцыя РКП(б) лічыла: "Адсутнасць на Беларусі палітычных сіл (г. зн. белсекцый РКП(б). – С.Т.) ставіць там савецкую ўладу ў даволі няпэўнае становішча. Назіраецца поўная адсутнасць рэвалюцыйнай бадзёрасці і імпэту для вялікага подзвігу барацьбы з заклятым ворагам пралетарыяту – прыгнятальнікам і катам, эксплуататарам-капіталістам" [12, с. 383].
Высновы, падобныя да гэтай, рабіліся галоўным чынам на той падставе, што працоўныя і камуністы краю не выступалі ў падтрымку ідэі ўтварэння беларускай савецкай дзяржавы – ідэі, якую белсекцыі і Белнацкам узялі на ўзбраенне ў першыя ж дні Заходняга паходу Чырвонай арміі. Зм. Жылуновіч у артыкуле "Як жа з Беларуссю?", змешчаным у "Дзянніцы", прама абвінаваціў Наркамнац РСФСР і асабіста наркама І. Сталіна ў абыякавым стаўленні да Беларусі і патрабаваў неадкладна распачаць распрацоўку плана яе нацыянальна-дзяржаўнай будовы [13]. 27 лістапада 1918 года камітэт Маскоўскай белсекцыі РКП(б), улічваючы настроі беларусаў-бежанцаў у РСФСР, выказаўся за абвяшчэнне беларускай савецкай дзяржавы. Наркам па справах нацыянальнасцей І. Сталін, які прыняў дэлегацыю секцыі, падтрымаў ідэю склікаць з'езд беларускіх секцый, але не сказаў нічога канкрэтнага наконт планаў нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва ў Беларусі.
Наркам РСФСР па справах нацыянальнасцей І. Сталін і старшыня Савета народных камісараў РСФСР У. Ленін. 1919 год
Канферэнцыя беларускіх секцый РКП(б) прайшла 21–23 снежня 1918 года ў Маскве. Падчас яе работы высветліліся такія абставіны. Па-першае, секцыянеры, як прызнаваў Зм. Жылуновіч, "нягледзячы на інфармацыю прыехаўшых з Менску таварышоў, слаба ведалі сапраўднае становішча на Беларусі" [14, с. 344]. Па-другое, шмат удзельнікаў канферэнцыі, былых грамадаўцаў, як і раней, першачарговым лічылі нацыянальнае пытанне, а адсутнасць масавай падтрымкі ідэі Беларускай Савецкай Рэспублікі ў краі расцэньвалі як прыкмету непапулярнасці сацыялістычных ідэй наогул і слабасці пазіцый бальшавікоў.
Выстаўляючы лозунг "Праз нацыяналізм да сацыялізму", яны даказвалі неабходнасць вядзення спачатку нацыянальнай, а потым ужо сацыяльнай барацьбы і аб'яднання ўсіх нацыянальных сіл краю пад кіраўніцтвам беларускіх камуністаў. Гэта пазіцыя, што вынікала з нязжытай нацыянал-народніцкай ідэалогіі і дрэннага ведання становішча ў Беларусі, была раскрытыкавана іншымі дэлегатамі. Яны адмаўлялі любыя кааліцыі з "нацыянальнымі кулакамі і нацыянальнай буржуазіяй" і выступалі за аб'яднанне ўсіх камуністычных сіл Беларусі [15, с. 176]. Але абедзве групы дэлегатаў канферэнцыі белсекцый прыйшлі да высновы, што абставіны ўнутрыпалітычнага і знешнепалітычнага парадку "ўладна вымагаюць стварэння, у шчыльнейшым кантакце з вялікаю Расійскаю Сацыялістычнаю Федэратыўнаю Рэспублікаю, моцнага Беларускага рабоча-сялянскага ўрада, выяўніка волі беларускае беднаты" [14, с. 346]. Канферэнцыя абрала Цэнтральнае бюро белсекцый РКП(б) пад старшынствам Зм. Жылуновіча і даручыла яму склікаць пасля абласной партканферэнцыі Усебеларускі з'езд камуністычных арганізацый у Мінску.
Зусім нечакана як для абласных структур, так і для цэнтральнай улады думка пра неабходнасць хутчэйшага нацыянальна-дзяржаўнага самавызначэння Беларусі прагучала і ў Мінску. Орган Паўночна-Заходняга абкама РКП(б) газета "Звезда" горача вітала, як гаварылася ў нумары, "заходнеабласны працоўны народ" з вызваленнем Мінска: "Наша вобласць зноў становіцца на цвёрдыя ногі, у нас зноў пачнецца цяга да Мінска, як самага культурнага, вялікага і багатага сваімі традыцыямі цэнтра" [16]. Мінскі Ваенна-рэвалюцыйны камітэт узяў вышэйшую ўладу ў Мінскай губерні, абвясціў урад БНР звергнутым і распушчаным. Усе члены Беларускай Рады падлягалі арышту і перадачы ў рукі Мінгубрэўкама [17, с. 429]. Разам з тым, спрабуючы прыцягнуць да супрацоўніцтва беларускую інтэлігенцыю, Мінгубрэўкам не падвяргаў рэпрэсіям тых былых радаўцаў, якія засталіся ў Мінску.
З вызваленнем Мінска пачалася новая фаза Заходняга паходу. Раёны на захад ад горада, на якія прэтэндавалі Літоўская дзяржава і Польская Рэспубліка, не зведалі, паводле выразу В. Кнорына, "ста дзён Саветаў" у лістападзе 1917 – лютым 1918 года. Старшыня Мінскага ваеннага савета С. Берсан, у прыватнасці, лічыў, што паколькі Навагрудскі і Ашмянскі паветы савецкай улады ніколі не ведалі, то размова можа ісці не аб аднаўленні, а аб яе ўсталяванні, і карысна было б даручыць гэта Віленскаму ваеннаму савету, "у склад якога ўвесці літоўскіх і беларускіх камуністаў", прычым "пытанне аб Віленскім Савеце не датычыцца асоб, а датычыцца палітыкі" [2, арк. 3–4]. Член Рэўваенсавета Заходняй арміі А. Пыжоў 20 снежня 1918 года тэлеграфаваў С. Берсану: "...Ні аб якім падпарадкаванні Віленскага ваенсавета нашым ваенсаветам не можа быць размовы ў палітычных адносінах, паколькі прызнаем права на самавызначэнне" [2, арк. 5]. Усё гэта прымушала Мінгубрэўкам ставіць пытанне аб статусе Мінскай губерні і, шырэй, Беларусі і Літвы ў складзе Савецкай Расіі. 12 снежня 1918 года нарада сялянскіх дэпутатаў Мінскай губерні выказалася за хутчэйшае скліканне ў Мінску з'езда Саветаў Беларусі і Літвы, які вырашыць усе пытанні дзяржаўнай будовы Савецкай Беларусі і Літвы [17, с. 439]. Грунтуючыся на пастанове губернскай сялянскай нарады, 20 снежня 1918 года Мінгубрэўкам, мінаючы Аблвыканкамзах, звярнуўся непасрэдна да старшыні УЦВК Я. Свярдлова з прапановаю стварыць Беларускую і Літоўскую Працоўную Камуну ў федэратыўнай сувязі з РСФСР. На думку старшыні Мінгубрэўкама І. Рэйнгольда, такі крок патрабаваўся найперш "у інтарэсах недапушчэння абдурвання рабочых Антанты», паколькі лідары БНР, якія з'ехалі за мяжу, "будуць выдаваць сябе прадстаўнікамі дэмакратычных мас Беларусі, быццам бы задушаных сілай савецкіх войскаў" [14, с. 60–61].
Камандаванне 1-га Беларускага камуністычнага атрада і супрацоўнікі Петраградскага аддзела Белнацкама ля Публічнай бібліятэкі ў Петраградзе. 1919 год
Такім чынам, абставіны наступальнай рэвалюцыйнай вайны на Захадзе змянення статусу Беларусі не патрабавалі. А фактары ўнутранага парадку – слабасць, нетрываласць і нізкая папулярнасць у народзе Беларускай Рады і Часовага Савета органаў земскага і гарадскога самакіравання Беларускага краю, упартае нежаданне дзяржаў антысавецкай кааліцыі прызнаць хоць адзін з гэтых палітычных цэнтраў за легітымны ўрад Беларусі, існуючы пераважна прарасійскі і прасавецкі настрой у краі, слабасць руху за беларускую савецкую дзяржаўнасць дазвалялі адкласці нацыянальна-дзяржаўнае самавызначэнне Беларусі на няпэўны тэрмін. Але ў трэцяй дэкадзе снежня 1918 года кіраўніцтва Савецкай Расіі прыйшло да высновы, што ў хуткім часе трэба чакаць антысавецкай агрэсіі з боку Польскай дзяржавы. "Беларускі калідор" на вачах ператвараўся ў вароты з Захаду на Усход, і неабходнасць спяшацца з яго закрыццём для сіл "чорнага інтэрнацыяналум, паводле выразу А. Мяснікова, прадвызначыла маланкавую хуткасць, з якою разгарнуўся працэс нацыянальна-дзяржаўнага самавызначэння Беларусі.
Канчатковае рашэнне ЦК РКП(б) аб стварэнні незалежнай Беларускай Савецкай Рэспублікі, прынятае ўвечар 23 снежня 1918 года ці на наступны дзень, асобным дакументам не афармлялася. 25 снежня 1918 года Сталін тэлеграфаваў старшыні Аблвыканкамзаха А. Мяснікову пра рашэнне ЦК "па шмат якіх меркаваннях, пра якія зараз гаварыць не даводзіцца, пагадзіцца з беларускімі таварышамі на ўтварэнне Беларускага савецкага ўрада". "Пытанне гэтае вырашана і абмяркоўваць ужо не прыходзіцца, неабходна правесці толькі некаторыя змены ў канструкцыі Аблвыканкамзаха", – падкрэсліў наркам [12, с. 414–415]. Адначасова з дасылкаю дырэктывы Мяснікову 25 снежня 1918 года Сталін паведаміў адказным работнікам Белнацкама, што "з-за сучасных міжнародных адносін у мэтах умацавання і пашырэння заваёў сацыялістычнай рэвалюцыі ў сусветным маштабе ў сучасны момант цалкам наспела неабходнасць абвяшчэння Беларусі, як самастойнай ва ўсіх адносінах нацыі, незалежнай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікай" [14, с. 62].
Сустрэча І. Сталіна з А. Мясніковым і М. Калмановічам, на якой размова ішла аб дзяржаўных граніцах і юрыдычных формах абвяшчэння рэспублікі, аб прынцыпах фарміравання і межах кампетэнцыі рэспубліканскага ўрада і партыйнага цэнтра і г. д., адбылася ў другой палове дня 27 снежня 1918 года. Пункт 6 выпрацаваных на сустрэчы ўмоў, які пакідаў правы Цэнтральнага бюро Кампартыі Беларусі і аддзелаў урада рэспублікі такімі ж, як і ў былога абкама партыі і аддзелаў Аблвыканкамзаха, рэзка абмяжоўваў суверэнітэт будучай рэспублікі і павінен быў забяспечыць пераемнасць курсу і застрахаваць РСФСР ад нечаканасцей з боку Савецкай Беларусі незалежна ад асабовага складу яе будучага кіраўніцтва.
У ноч з 27 на 28 снежня 1918 года Сталін праінфармаваў аб выніках перагавораў прадстаўніка СНК РСФСР на Заходнім напрамку – старшыню савецкага ўрада Літвы В. Міцкявічуса-Капсукаса. У прыватнасці, наркам па справах нацыянальнасцей тэлеграфаваў, што Аблвыканкамзаха і Заходняй вобласці "больш не будзе", а пытанні аб Беларусі і размежаванні з Літвою вырашыць абласная партканферэнцыя. Не выключалася, што "абласнікі" ў кіраўніцтве новаабвешчанай рэспублікі будуць у меншасці: "Некаторыя работнікі Аблвыканкамзаха ўвойдуць у склад Беларускага савецкага ўрада, які днямі будзе абвешчаны" [12, с. 418–419].
30 снежня 1918 года дэлегацыя белсекцый (Зм. Жылуновіч, А. Чарвякоў, І. Лагун, П. Клыш, В. Ханін) накіравалася з Масквы на 6-ю абласную партканферэнцыю ў Смаленск, везучы з сабой праект Маніфеста Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусі і зацверджаны наркамам па справах нацыянальнасцей персанальны спіс членаў гэтага ўрада. Ад імя ЦК РКП(б) і асабіста У. Леніна Сталін прасіў Мяснікова прыняць секцыянераў "як малодшых братоў, можа быць яшчэ нявопытных, але гатовых аддаць сваё жыццё партыйнай, савецкай рабоце", і пракламаваць урад рэспублікі ў Мінску [18, с. 87].
30 снежня 1918 года, калі набраўся кворум – 181 дэлегат, 6-я Паўночна-Заходняя абласная канферэнцыя РКП(б) пачала работу. З дакладам па бягучым моманце выступіў старшыня Аблвыканкамзаха А. Мяснікоў. Ён прапанаваў абвясціць Заходнюю Камуну Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікай і даў зразумець, што ў падмурку гэтага акта ляжаць найперш знешнепалітычныя прычыны і толькі потым – патрабаванні белсекцый РКП(б) і Мінгубрэўкама [19, с. 60]. Дэлегаты абласной партканферэнцыі ўхвалілі даклад Мяснікова і пастанавілі лічыць гэту канферэнцыю 1-м з'ездам Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі. 1-ы з'езд КП(б)Б абвясціў незалежную Сацыялістычную Савецкую Рэспубліку Беларусі ў складзе Мінскай, Гродзенскай, Магілёўскай, Віцебскай і Смаленскай губерняў на чале з рабоча-сялянскім урадам у Мінску і вызначыў прыкладныя дзяржаўныя граніцы рэспублікі і яе адміністрацыйна-тэрытарыяльную будову – 7 раёнаў і 54 падраёны [20, с. 114–115].
Шмат хто з дэлегатаў з'езда палічылі сябе падманутымі і абражанымі. Бо яны аддана змагаліся з германскімі акупантамі і іх памагатымі пад сцягам аднаўлення савецкай улады і ўз'яднання Беларусі з РСФСР. Але прапановы свайго лідара з'езд прыняў без пратэстаў. Вострыя спрэчкі пачаліся 31 снежня 1918 года пасля прыезду ў Смаленск дэлегацыі белсекцый РКП(б). Негатыўная спадчына шматмесячнай вайны "абласнікоў" і нацыянал-камуністаў высунула на першы план рознагалоссі прынцыповага характару. Нягледзячы на агульныя падыходы да ваеннага будаўніцтва, аграрных пераўтварэнняў і іншых, супрацоўніцтва беларускай групы з былым смаленскім цэнтрам не атрымалася.
Цэнтральнае бюро КП(б)Б адмовілася проста зацвердзіць атрыманы з Масквы спіс урада. Такім чынам яно імкнулася і ў новаабвешчанай рэспубліцы звесці да мінімуму ўплыў апанентаў – былых белнацкамаўцаў і секцыянераў. У склад Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусі ўвайшлі 10 абласнікоў і 7 секцыянераў; дзве пазней створаныя калегіі на правах камісарыятаў таксама ўзначалілі "абласнікі". Старшынёй урада стаў Зм. Жылуновіч, але на справе першай асобай рэспублікі быў яе ваенны камісар А. Мяснікоў – праз яго, як старшыню ЦБ КП(б)Б і прадстаўніка ЦК РКП(б) у Беларусі, перадаваліся партыйныя дырэктывы ўраду. Менавіта такую форму набылі абяцаныя Сталіным "некаторыя змены ў канструкцыі Аблвыканкамзаха".
З-за зацяжных рознагалоссяў пры фарміраванні ўрада Маніфест Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусі аб абвяшчэнні ССРБ і арганізацыі яе Часовага ўрада быў апублікаваны толькі ў ноч на 2 студзеня 1919 года. Першы канстытуцыйны акт рэспублікі ўрачыста пракламаваў вызваленне працоўнага народа Беларусі ад векавой кабалы і ўтварэнне поўнасцю суверэннай Рэспублікі Саветаў рабочых, сялянскіх, батрацкіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў Беларусі [12, с. 431–435].
Савецкая Беларусь пачынала жыць як дзяржава з усімі дзяржаўнымі атрыбутамі – тэрыторыяй, насельніцтвам, сістэмай органаў публічнай улады, заканадаўствам, фінансавай сістэмай і інш. Патрабаваўся час, каб "тутэйшыя" – камуністы і некамуністы, усвядомілі сябе народам самастойнай Беларусі. Але не паспела яшчэ насельніцтва Беларусі адчуць, што жыве ў незалежнай савецкай дзяржаве, як 16 студзеня 1919 года ЦК РКП(б) вярнуўся да праекта месячнай даўніны: Віцебскую, Магілёўскую і Смаленскую губерні вярнуць у склад РСФСР, пакінуўшы ў складзе ССРБ Мінскую і Гродзенскую губерні; ССРБ, разам з савецкімі рэспублікамі Прыбалтыкі, павінна неадкладна пачаць перагаворы аб федэратыўным аб'яднанні з РСФСР.
На прыняцце такога рашэння ЦК, відавочна, паўплывалі паражэнне спартакаўцаў у Германіі, прыход да ўлады ў Варшаве варожага ў дачыненні да Расіі ўрада І. Падарэўскага, няўдачы савецкіх войскаў на Заходнім напрамку, разгортванне вялікай інтэрвенцыі Антанты ў Прыбалтыцы і Заходняй Беларусі. У канцы студзеня бальшавіцкі ЦК ізноў скарэкціраваў сваё рашэнне: пазбаўленая ўсходніх тэрыторый ССРБ павінна была аб'яднацца з Савецкай Рэспублікай Літвы ў новую дзяржаву – ССР Літвы і Беларусі (ССР Літбел). Аднак у пытанні аб граніцах Беларусі Масква нечакана сустрэла ўпартае супраціўленне абедзвюх груп у кіраўніцтве ССР. І гэта яскрава сведчыла аб тым, што ў Савецкай Беларусі – рэспубліцы "чырвонага буфера", з'явілася, нарэшце, уласная нацыянальная дзяржаўная эліта.
Унутраныя перадумовы для абвяшчэння незалежнай Беларускай Савецкай Рэспублікі ў канцы 1918 года ў краі адсутнічалі. Не спрыялі іх складванню і абставіны існавання савецкай улады, і само жыццё беларускага народа ва ўмовах Брэст-Літоўскай сістэмы. Папулярная ў асяроддзі беларусаў-бежанцаў у Расіі і беларускай народнай інтэлігенцыі ідэя аўтаномнай Савецкай Беларусі ў складзе РСФСР, што прапагандавалася Белнацкамам, па шэрагу прычын была чужой асноўнай масе насельніцтва краю. Абласное партыйнае і савецкае кіраўніцтва стаяла, па сутнасці, на пазіцыях заходнерусізму ў рэвалюцыйнай афарбоўцы. Максімум, на што гатовы былі пайсці мясцовыя бальшавікі, – гэта выступіць з прапановай стварэння Беларускай і Літоўскай Працоўнай Камуны ў складзе РСФСР. Але прычыны знешнепалітычнага парадку, а менавіта развіццё падзей у Польшчы ў непажаданым для РСФСР напрамку і адкрытая варожасць падтрыманага Антантай буржуазнага ўрада Польшчы ў дачыненні да РСФСР, прадвызначылі як імклівае стварэнне незалежнай буфернай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі (шляхам рэарганізацыі Заходняй вобласці – Заходняй Камуны РСФСР), так і імкненне Масквы трымаць апошнюю пад шчыльным ідэолага-палітычным кантролем.
Далейшы рост напружанасці на польскім напрамку і прагматызм кiраўніцтва РСФСР, для якога існаванне Беларускай Рэспублікі мела сэнс толькі з-за таго, што яна аддзяляе расійскія тэрыторыі ад Польшчы, у далейшым прадвызначылі спачатку скарачэнне тэрыторыі ССРБ удвая за кошт усходніх губерняў, а потым яе зліццё з Савецкай Рэспублікай Літвы ў новую буферную дзяржаву – ССР Літвы і Беларусі. Пры ажыццяўленні гэтага рашэння Масква сустрэла ўпартае супраціўленне маладой беларускай савецкай дзяржаўнай эліты. Рэспубліка "чырвонага буфера" пачынала жыць уласным нацыянальна-дзяржаўным жыццём.
Сяргей Траццяк,
кандыдат гістарычных навук
Пра аўтара Траццяк Сяргей Аляксандравіч. Нарадзіўся ў 1974 годзе ў г. Мінску. Скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1996), аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі (1999). У 1996–1999 гадах – у рэдакцыі часопіса Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь "Армія" (карэспандэнт, мастак). З 1999 года – малодшы навуковы, з 2007 – навуковы, з 2010 года – старшы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі НАН Беларусі. У 2011–2013 гадах – загадчык аддзела навейшай гісторыі Рэспублікі Беларусь, з 2014 года – загадчык аддзела навейшай гісторыі Беларусі Інстытута гісторыі НАН Беларусі. Кандыдат гістарычных навук (2005). Аўтар больш як 80 навуковых і навукова-папулярных публікацый, у тым ліку дзвюх манаграфій. Сфера навуковых інтарэсаў: палітычная, сацыяльная, эканамічная, ваенная і дыпламатычная гісторыя Беларусі ХХ стагоддзя, сусветная гісторыя, філасофія гісторыі.
Спіс выкарыстаных крыніц:
1. Кастрычнік на Беларусі: зборнік артыкулаў і дакументаў: матэрыялы да гісторыі Кастрычнікавай рэвалюцыі на Беларусі / Камісія ЦВК па адзначэнні 10-годдзя Кастрычнікавай рэвалюцыі і Гістпарту ЦК КП(б)Б; [складальнік] С. Агурскі. – Вып. І. – Мінск, 1927. – 485 с.
2. Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь (далей – НАРБ). – Ф. 5. Воп. 1. Спр. 9.
3. Архівы Беларускай Народнай Рэспублікі / Беларускі інстытут навукі і мастацтва, Таварыства беларускага пісьменства; [Уклад. С. Шупа]. – Т.1: у 2 кн. – Кн.1. – Вільня – Нью-Ёрк – Менск – Прага: БІНіМ – ТБП, 1998. – 850 с.
4. Маргунский, С.П. Интернациональное и национальное в государственном строительстве Белоруссии, 1917–1922 гг. / С.П. Маргунский, Л.И. Кукреш; АН БССР, Ин-т философии и права. – Минск: Наука и техника, 1978. – 224 с.
5. Канчер, Е. Белорусский вопрос: сб. статей / Е. Канчер. – Петроград, 1919. – 132 с.
6. Звезда. – 1918. – 15 декабря.
7. Свердлов, Я.М. Избранные произведения: в 3 т. / Я.М. Свердлов. – Т. 3. – М.: Госполитиздат, 1960. – 274 с.
8. Скалабан, В.В. Белорусский национальный комиссариат (январь 1918 – март 1919 гг.): дис. … канд. ист. наук: 07.00.02 / В.В. Скалабан; АН БССР, Ин-т истории. – Минск, 1987. – 200 с.
9. Бугаев, Е. Возникновение большевистских организаций и образование Компартии Белоруссии / Е. Бугаев. – М.: Госполитиздат, 1959. – 270 с.
10. Круталевич, В.А. История Беларуси: становление национальной державности (1917–1922 гг.) / В.А. Круталевич; НАН Беларуси. – Минск: Право и экономика, 1999. – 385 с.
11. НАРБ. – Ф. 5. Воп. 1. Спр. 3.
12. Борьба за Советскую власть в Белоруссии, 1918–1920 гг.: сб. документов и материалов: в 2 т. / Ин-т истории партии при ЦК КПБ – филиал Ин-та марксизма-ленинизма при ЦК КПСС
[и др.]. – Т. 1: Февраль 1918 г. – февраль 1919 г. – Минск: Беларусь, 1968. – 602 с.
13. Дзянніца. – 1918. – 19 лістапада.
14. Страницы истории Компартии Белоруссии: суждения, аргументы, факты / Под ред. Р.П. Платонова; Ин-т истории партии при ЦК КПБ – филиал Ин-та марксизма-ленинизма при ЦК КПСС. – Минск: Университетское, 1990. – 446 с.
15. Игнатенко, И.М. Октябрьская революция и самоопределение Белоруссии / И.М. Игнатенко; АН Белоруссии, Ин-т истории. – Минск: Наука и техника, 1992. – 254 с.
16. Звезда. – 1918. – 11 декабря.
17. Документы и материалы по истории Белоруссии / Ин-т истории АН БССР, Архивное управление БССР. – Т. 4: Из истории установления Советской власти в Белоруссии и образования БССР (1917–1919) / Ред. коллегия: А.И. Азаров [и др.]. – Минск: Изд-во АН БССР, 1954. – 515 с.
18. По воле народа: Из истории образования БССР и создания КП Белоруссии: документы и материалы / Ин-т истории партии при ЦК КПБ – филиал Ин-та марксизма-ленинизма при ЦК КПСС; [Сост. М.Ф. Шумейко и др.]. – Минск: Беларусь, 1988. – 254.
19. Мясников (Мясникян), А.Ф. Избранные произведения / А.Ф. Мясников (Мясникян); Институт марксизма-ленинизма при ЦК КПСС, Ин-ты истории партии при ЦК КП Азербайджана, Армении, Белоруссии и Грузии. – М.: Политиздат, 1985. – 263 с.
20. Образование СССР: сборник документов: 1917–1924 гг. / Под ред. [и с предисл.] Э.Б. Генкиной; АН СССР, Ин-т истории. – М.: Изд-во АН СССР, 1949. – 472 с.
"Беларуская думка"


authors:
Ирина Халип
Валерий Карбалевич
Максим Винярский
Владимир Халип

description: Фiльм «Непахісныя» прысьвечаны культавай беларускай паэтцы і яе мужу доктару Яну Геніюшу.

title: Адбылася прэм’ера фільма пра Ларысу Геніюш


authors:
Лилия Шевцова
Николай Статкевич
Евгений Афнагель
Виталий Портников

description: Гісторыя з Курапацкай варты.

title: "Хлопцы, мы вас падтрымліваем"


authors:
Виталий Портников
Ирина Халип
Валерий Карбалевич
Антон Орехъ

description: Незалежны журналіст паставіў на месца лукашэнкаўскага суддзю.

title: Канстанцін Жукоўскі: Як давяраць таму, чаго няма?


authors:
Ирина Халип
Аркадий Бабченко
Максим Винярский
Леонид Невзлин

description: Успаміны слуцкага паўстанца Тодара Данілюка.

title: "Нацыянальная свядомасць беларусаў пачала пашырацца з хуткасцю электрычнай іскры"


authors:
Анджей Почобут
Константин Скуратович
Ирина Халип
Владимир Халип

description: Палац графаў Пуслоўскіх называны ў іх «рыцарскай мрояй».

title: Беларускі помнік Тадэвуша Касцюшкі з'явіўся на паштоўках


authors:
Аркадий Бабченко
Максим Винярский
Леонид Невзлин
Ирина Халип

description: Праз 5 гадоў з моманту пачатку Еўрамайдана стала зразумела, што мы сталі сведкамі эпахальнай падзеі.

title: Бастыён свабоды


description: Злачынцы час ад часу мяняюць сваю знешнасць, прадстаўляюцца супрацоўнікамі камунальных службаў, газавай службы.

title: "Сезонныя" махляры


description: Мы ніколі не збудуем наш утульны агульны дом, калі не дакранёмся да гістарычнай праўды.

title: Ксёндз Вячаслаў Барок: Пакуль мы памятаем, ёсьць надзея на сьветлую будучыню


description: Як рабілі вялізны БЧБ-сцяг, які мы бачылі на матчы з Сан-Марына.

title: "Фаны зборнай, безумоўна, патрыёты"


authors:
Владимир Халип
Лилия Шевцова
Николай Статкевич
Евгений Афнагель

description: Трэцяму Статуту ВКЛ спаўняецца 430 гадоў.

title: Алесь Краўцэвіч: У Статуце ВКЛ было больш справядлівасці, чым у сённяшнiм заканадаўстве Беларусi


description: Архімандрыт Гаўрыіл памёр на 55 годзе жыцця.

title: На Беласточчыне памёр архімандрыт Гаўрыіл


description: Чаму нашыя продкі стрымалі ідэйны наступ русіфікатараў.

title: Як паўстанцы і этнографы давялі, што беларусы і расіяне - розныя народы


authors:
Игорь Яковенко
Ирина Халип
Аркадий Бабченко
Максим Винярский

description: Салдаты Случчыны даюць нам прыклад.

title: Будзем гатовымі бараніць Беларусь


authors:
Валерий Карбалевич
Максим Винярский
Владимир Халип
Ирина Халип

description: Што вядома пра дзень 1 лістапада.

title: Свята ўсяго трыумфальнага Касцёла


authors:
Антон Орехъ
Александр Хара
Ирина Халип
Валерий Карбалевич

description: Гэта быў ня ідал, а мэталалом.

title: Як самы вялікі помнік Леніну ў Беларусі пераплаўлялі на звон


description: Тэатр усядно працягваецца.

title: "Антысаветчына" і "антыбеларусчына"


description: Зварот старшыні Рады БНР з нагоды 98-х угодкаў Слуцкага Збройнага Чыну.

title: Івонка Сурвілла: Барацьба за вольную і дэмакратычную Беларусь працягваецца


description: Вернікі маліліся за спачын душаў продкаў.

title: Каталікі адзначылі Дзень Усіх Святых


authors:
Ирина Халип
Игорь Эйдман
Анджей Почобут
Константин Скуратович

description: Беларусам можа надакучыць, што ў іхняе жыццё ўмешваюцца.

title: Лісты шчасця


description: Новы каляндар будзе рэкордным па колькасці новых словаў і малюнкаў.

title: У продажы з’явіўся каляндар "Не маўчы па-беларуску!" на 2019 год


description: У якога помніка запрапанаваць папрасіць прабачэння пільным і мужным міліцыянтам?

title: Помнік, даруй!


description: Вернікі перадалі кіраўніку БПЦ мітрапаліту Паўлу зварот у сувязі з скасаваньнем беларускамоўных літургіяў.

title: Вернікі патрабуюць беларускамоўных літургіяў у прыходзе, зь якога звольнілі сьвятара Шрамка


description: Каля 70 актывістаў наведалі мясьціны Слуцкага збройнага чыну.

title: Зянон Пазьняк: Патрыятычныя дзеяньні продкаў няхай стануць нам прыкладам


description: У ВКЛ у розныя часы дзейнічалі Берасцейскі, Тыкоцінскі, Мітаўскі і іншыя манетныя двары.

title: Якія грошы былі ў ВКЛ?


description: Гісторыя вярнула нам падзею, будзем спадзявацца, што верне і імёны.

title: Пад Лідай знойдзены яшчэ адзін помнік паўстанцам Каліноўскага


authors:
Ирина Халип
Валерий Карбалевич
Антон Орехъ
Александр Хара

description: Напрыканцы кастрычніка ў яго здарыўся інфаркт.

title: Памёр пісьменнік і журналіст Уладзіслаў Ахроменка


description: Спогады камандзіра Слуцкай брыгады.

title: "Аб збройным змаганні Случчыны даведаліся шмат якія народы"


description: Рыская Дума ўганаравала яго за ўнёсак у адукацыю.

title: У Латвіі беларуса Вячку Целеша прызналі чалавекам году


description: Прэзентацыя новага максі-сінгла адбудзецца на канцэрце 17 лістапада ў клубе Coyote.

title: Гурт "Крама" прэзентуе максі-сінгл "Да неба"


description: Выезд жыхароў Беларусі за мяжу, асабліва апошнімі гадамі, набыў вельмі маштабны характар.

title: Пра нас і Гандурас


description: Калі знаходзяць мацэвы, іх звозяць да Мэмарыялу ахвяраў гета на вуліцу Сухую ў Менску.

title: Насупраць Гістарычнай майстэрні раскапалі мацэвы


description: Фінальны агляд прайшоў у Гайнаўскім доме культуры.

title: У Гайнаўцы прайшоў фінальны агляд калектываў "Беларускі абрад на сцэне"


authors:
Наталья Радина
Игорь Яковенко
Ирина Халип
Аркадий Бабченко

description: Колькі ні кажы — халва, а ў роце саладзей не стане.

title: "У беларусаў выспявае разуменне, што аўтарытарызм - гэта няўстойлівая сістэма"


description: Галоўны прыз узнагароды складае €60 000.

title: Беларускую царкву намінавалі на галоўную архітэктурную прэмію Эўразьвязу


description: 3 лістапада — 136 гадоў Якубу Коласу, які верыў, што змрок рэчаіснасьці можна адолець, калі настроіць струны сваёй скрыпкі на патрэбны лад.

title: 20 нечаканых фактаў пра Якуба Коласа


description: 7 лістапада ў амбасадзе Літвы ў Беларусі прайшла канфэрэнцыя «Курапацкая трагедыя.

title: 10 фактаў пра Курапаты, якія варта памятаць, каб трагедыя не паўтарылася


description: Ва ўсе часы ў нашай краiне хапала людзей, якiя змагалiся за свабоду.

title: Як студэнты мянялі лёс Беларусі


description: Каля 50 удзельнікаў акцыі ўжо наведалі вёску Грозава, дзе правялі мітынг.

title: КХП-БНФ ладзіць акцыю з нагоды гадавіны Слуцкага Збройнага Чыну


description: Cябры Слонімскага згуртавання дэмакратычных сіл спадзяюцца, што чыноўнікі звернуць увагу на сённяшні стан палаца Пуслоўскіх.

title: Слонімцы сабралі больш за 300 подпісаў у падтрымку палаца Пуслоўскіх


authors:
Евгений Афнагель
Виталий Портников
Ирина Халип
Валерий Карбалевич

description: Яно вядомае як Вяліскае паўстанне.

title: Як 100 год таму на Віцебшчыне пачалося буйнае антысавецкае паўстаньне


description: Выступ адбудзецца 3 лістапада ў гарадзенскай этнакраме «Цудоўня».

title: Іван Кірчук выступiць з праграмай "Дарога да дзядоў"


description: Вось і Леанід Ільліч любіў Кікабідзэ слухаць: «Мои года — мое богатство».

title: Не начальства, а "хлам и старье"


description: Невядомыя старонкі барацьбы за духоўную самастойнасць.

title: Беларуская Праваслаўная Царква: шлях да аўтакефаліі


description: Актывісты ушанавалі памяць пачынальнікаў дэмакратычнага руху ў Віцебску.

title: Барыс Хамайда: Той народ, што ня памятае мінулага, ня мае будучыні


authors:
Валерий Карбалевич
Антон Орехъ
Александр Хара
Ирина Халип

description: Курапаты – індыкатар нашых адносінаў да нашай будучыні.

title: Усе змяшалася на Галгофе


description: Купала пакінуў нам шмат загадкавых і спрэчных эпізодаў у сваім пакручастым лёсе.

title: Уладзімір Някляеў прысвяціў апошні раман Янку Купалу


description: Над былым СССР будзе вечна гучаць пытанне, якое паўтаралі мільёны.

title: Праўда і сіла за намі


description: Гiсторыкi звярнулiся да беларусаў з нагоды гадавiны Cлуцкага Збройнага Чыну.

title: "Наш беларускі родны дух, які тады ажыў, не згасае"


description: Музыка Ігара Лучанка будзе гучаць вечна.

title: Уладзімір Някляеў: Iгар Лучанок меў глыбока беларускі талент


description: Як старшыня Сьледчага камітэту дарыў дарогу за $660 тысяч.

title: Беларуская народная казка


description: Сямейная гісторыя беларуса ад Першай сусветнай вайны.

title: Усе мае Дзяды


description: У Слуцку мітынгавалі ў гонар абаронцаў радзімы ад бальшавікоў.

title: "Слава героям Случчыны!"


description: Гісторыя аднаго ліста ад Васіля Быкава.

title: Чаму гімн "Мы выйдзем шчыльнымі радамі" 25 гадоў таму ня стаў дзяржаўным


authors:
Владимир Халип
Наталья Радина
Игорь Яковенко
Ирина Халип

description: Некаторыя прапануюць увесці абавязковую ідэнтыфікацыю для бабулек на лавах каля пад’ездаў.

title: Беларусы троляць Мінінфармацыі


description: Тэксты прысьвечаныя небясьпечным зьявам і працэсам для існаваньня нацыі, культуры і цывілізацыі.

title: Зянон Пазьняк выдаў кнігу "Краявід перад нізінай"


description: 10 фактаў пра Рамана Скірмунта.

title: Прэм'ер БНР, які карміў увесь Менск


description: Рок-легенда распавеў гісторыю напісання галоўнай песні беларускіх заўзятараў.

title: Лявон Вольскі: На "Тры чарапахі" мяне натхніла кампазіцыя гурта Offspring


description: Паказуха і штурмаўшчына вынікаюць зь лёгікі функцыянаваньня існага рэжыму.

title: Паказуха як норма жыцьця


description: 20 незвычайных фактаў пра пісьменніка.

title: Сёння - дзень народзінаў Уладзіміра Караткевіча


description: Нашая мова актыўна выкарыстоўвалася нават у дыпламатычным ліставанні з Масковіяй.

title: Як беларуская мова зрабілася дзяржаўнай у ВКЛ


description: Пакрокавы даведнік.

title: Як за тыдзень скласьці свой радавод да пятага калена


description: Многія ўдзельнікі імпрэзы ўпершыню пачулі пра лёс і творчасць славутай паэткі.

title: У Гародні прыгадалі аўтара гiмну "Магутны Божа" Наталлю Арсенневу


description: I гэта на фоне таго, што ў дваццаці пяці краінах свету працуюць больш за сто арганізацый беларускай дыяспары.

title: Як са школьных падручнікаў "зніклі" 3,5 мільёнаў беларусаў замежжа


description: 100-годдзе незалежнасці Польшчы адзначылі ў Бярозаўцы.

title: Ксёндз-пробашч Андрэй Радзевіч: Заўсёды беларусы і палякі жылі ў згодзе


description: Дзясяткi людзей прыйшлі ў дзень памінання памерлых «Дзяды», ушанаваць памяць нявінна забітых.

title: У Магілёве ўшанавалі памяць ахвяр сталінскіх рэпрэсій


description: Па колькасці Праведнікаў народаў свету Беларусь займае восьмае месца ў свеце.

title: Беларускіх Праведнікаў народаў свету ўвекавечаць помнікам