title: BSUSat-1. Нанаспадарожнік у космасе, а што далей?

maintext:
Не так даўно апарат БДУ BSUSat-1 быў ведзены на арбіту вышынёй больш за 500 кіламетраў над паверхняй Зямлі з касмадрома ў Кітаі. Про тае, як перадаецца інфармацыя з нанаспадарожніка і як далей з ей працуюць выкладчыкі і студэнты, распавялі нашы навукоўцы.
Аляксандр СПІРЫДОНАЎ, старшы выкладчык кафедры фізікі і аэракасмічных тэхналогій ФРКТ:
– Стаялі задачы правесці папярэдні разлік арбіты апарата, правесці мадэляванне яго руху, распрацаваць навігацыйнабалістычнае забеспячэнне, праграмы па апрацоўцы тэлеметрыі і карыснай нагрузкі.
Аналізуючы інфармацыю паслястартавай дынамікі арбітальных параметраў касмічных апаратаў, запушчаных з кітайскага касмадрома Цзюцюань, мы правялі папярэдні разлік нашай арбіты. Да запуску касмічнага апарата выклалі гэту інфармацыю для ўсіх радыёаматараў, каб адразу пасля запуску яго сігнал можна было паспяхова прыняць. Але маніторынг руху апарата па арбіце – пастянны працэс, трэба сачыць за перамяшчэннем яго цэнтра мас, вызначаць і кіраваць яго вуглавым становішчам у прасторы. Прынятую інфармацыю ад датчыкаў трэба калібраваць, уводзіць паправачныя каэфіцыенты, каб выразна ведаць і арыентацыю апарата, і працаздольнасць усіх яго сістэм.
Адзначу важны момант, што самі студэнты выкарыстоўваюць і пішуць праграмныя прадукты па мадэляванні і прагназаванні руху касмічнага апарата, мадэлююць яго рухі з візуалізацыяй і магчымасцю разліку балістычных характарыстык, параметраў яго радыёсігналаў. Гэта дазваляе паспяхова прымаць і апрацоўваць інфармацыю з касмічнага апарата, вызначаць яго арыентацыю і выконваць алгарытмы па яго кіраванні. Акрамя гэтага мы таксама апрацоўваем дадзеныя і з нашых беларускіх касмічных апаратаў і малых касмічных апаратаў іншых універсітэтаў. Працуем са здымкамі дыстанцыйнага зандавання, бартавых сістэм і навуковай апаратуры. Такім чынам, студэнты навучаюцца на рэальных прыкладах.
Да запуску ўласнага спадарожніка ў адукацыйным працэсе мы выкарыстоўвалі інфармацыю, якую прымалі ад іншых апаратаў, у выніку чаго заставаліся «пасіўным бокам», мы не мелі магчымасці на штосьці паўплываць. Зараз мы можам кіраваць спадарожнікам, праводзіць эксперыменты і нават скарэкціраваць гэты эксперымент у працэсе, калі штосьці пайшло не так. Заўважыў, калі студэнты «судакранаюцца» з універсітэцкім лятучым аб’ектам, яны пачынаюць думаць інакш: з запалам бяруцца за вучобу, захапляюцца гэтым працэсам.
Уладзімір ЧОРНЫ, вядучы інжынерэлектроншчык Цэнтра аэракасмічнай адукацыі БДУ:
– Мне пашчасціла стаць першым у свеце, хто дэкадзіраваў тэлеметрыю са спадарожніка BSUSat1. Гэта адбылося праз 15 гадзін пасля запуску.
Першыя сігналы са спадарожніка былі зарэгістраваныя аўтаматычнай станцыяй глабальнай сеткі SatNOGS ужо праз 3 гадзіны пасля запуску, але яны не былі дэкадзіраваныя. Дзякуючы таму, што на радыёспектры гук нашага спадарожніка мае ўнікальную форму і падобны, як кажуць, да бусла, я быў упэўнены, што гэта сігналы BSUSat1. Але для таго, каб даказаць гэта, патрэбна было дэкадзіраванне тэлеметрыі.
Цяпер ад радыёаматараў па ўсім свеце мы бесперапынна атрымліваем і аналізуем тэлеметрыю, у якой змяшчаюцца дадзеныя пра тэмпературы, токі і розныя іншыя параметры, якія вызначаюць стан апаратуры.
Мы правялі спаборніцтва, і 20 чалавек, якія адправілі тэлеметрыю на наш сервер у першы тыдзень пасля запуску, атрымаюць прызы. За ўніверсітэцкім спадарожнікам бесперапынна назірае 341 аўтаматычная станцыя сеткі SatNOGS, і праведзены 274 запланаваныя запісы радыёсігналаў пралётаў BSUSat1. Сёння на нашым серверы ўжо прынята 2017 дэкадзіраваных тэлеметрычных пакетаў.
У Міжнародным саюзе электрасувязі наш спадарожнік зарэгістраваны як радыёаматарскі. Гэта агульнапрынятая практыка для ўніверсітэцкіх нанаспадарожнікаў, якая дазваляе зэканоміць значныя сродкі за аплату радыёчастотнага рэсурсу. У першыя ж дні палёту Міжнародны радыёаматарскі саюз прапанаваў нам найвышэйшую ўзнагароду для спадарожніка – радыёаматарскі «Оскар». Каб яго атрымаць, трэба выканаць шэраг умоў. Мы выканалі ўсе, акрамя адной: даць радыёаматарам магчымасць абменьвацца інфармацыяй праз спадарожнік. Для гэтага на BSUSat1 маецца лічбавы рэтранслятар, які зараз адключаны, але пасля правядзення навуковых і адукацыйных эксперыментаў ён будзе ўключаны.
У праекце ўніверсітэцкага спадарожніка я выступаю не толькі як навуковец, але і як радыёаматар, з‘яўляюся выканаўцам абавязкаў начальніка калектыўнай аматарскай радыёстанцыі БДУ. На базе нашай калектыўнай радыёстанцыі арганізавана першая наземная станцыя кіравання спадарожнікамі (ужо хутка будзе адкрыта другая). Дзверы нашай калектыўнай радыёстанцыі адчынены для студэнтаў БДУ і для ўсіх, хто жадае далучыцца да радыёаматарскага руху.
Для даведкі: у Міжнародным радыёаматарскім саюзе BSUSat1 зарэгістраваны на У. Чорнага. Ён з‘яўляецца адным з самых усходніх назіральнікаў міжнароднай сеткі SatNOGS, і таму тэлеметрыя, атрыманая ім, унікальная. За апошні год ён прыняў, дэкадзіраваў і паслаў  на сервер больш за мільён пакетаў тэлеметрычнай інфармацыі. Таксама ён з‘яўляецца адным з лідараў сярод радыёаматараў па колькасці прынятых спадарожнікаў.
Павел ПЯТРОЎ, старшы выкладчык кафедры фізічнай электронікі і нанатэхналогій ФРКТ:
– Атрыманая інфармацыя радыёаматарамі ад BSUSat1 акумулюецца на створаным намі інтэрнэтпартале bsusat.com.
Гэты рэсурс адкрыты, таму загружаную ў базу дадзеных тэлеметрыю могуць свабодна скачаць і выкарыстоўваць не толькі супрацоўнікі і студэнты БДУ, але і ўся сусветная супольнасць радыёаматараў і навукоўцаў. Сайт bsusat.com арыентаваны на міжнародную супольнасць, таму мы зрабілі яго англамоўным. Хуткім часам будзе створана версія сайта на рускай мове.
Загрузка тэлеметрыі адбываецца наступным чынам: радыёаматары падчас пралёту нанаспадарожніка BSUSat1 наладжваюць свае прыёмныя станцыі на працоўныя частоты нашага спадарожніка, прымаюць тэлеметрыю і перадаюць дадзеныя па інтэрнэце на сервер праекта, дзе гэта інфармацыя захоўваецца, дэкадзіруецца і аналізуецца. Мы адмініструем гэты сервер, а таксама вэбсайт, на якім адлюстроўваецца аператыўная інфармацыя пра тэлеметрыю: хто яе прыняў, час прыёму, параметры спадарожніка.
Галоўны наш абавязак у праекце – падтрыманне сайта ў працоўным стане 24/7, каб карыстальнікі ў любы момант маглі адправіць дадзеныя на сервер праекта для кантролю параметраў палёту спадарожніка. Бесперапынна ідзе камунікацыя з замежнымі радыёаматарамі. Каля 20 чалавек з розных краін рэгулярна адпраўляюць нам тэлеметрыю.
На партале прадугледжана магчымасць адсочваць месцазнаходжанне карыстальнікаў. Зразумела, што часцей за ўсё на сайт заходзяць з Беларусі, але ў цэлым статыстыка паказвае, што партал карыстаецца папулярнасцю ў 36 краінах свету.
На галоўнай старонцы размясцілі невялікі блог, тут размешчана гісторыя стварэння праекта, можна ўбачыць фатаграфіі, даведацца больш пра выпрабаванні, якія праводзіліся, а таксама пазнаёміцца ў цэлым з навуковай праграмай БДУ.
Варта адзначыць, што дадзеныя працы выконваюцца з прыцягненнем студэнтаў і магістрантаў. Праект паказаў, што ўніверсітэт здольны вырашаць шырокае кола складаных навуковатэхнічных задач.
Алёна ЛЯЎШЭНЯ


title: Растопім лёд разам! На каньках і з клюшкамі адзначылі Дзень студэнта ў БДУ [+відэа]

maintext:
У гонар Міжнароднага дня студэнта 17 лістапада прафсаюзная арганізацыя зноў сабрала студэнтаў БДУ на катку, каб зрабіць гэты дзень сапраўды незабыўным. Імпрэза да Міжнароднага дня студэнта на лёдзе ўжо стала штогадовай традыцыяй студэнтаў галоўнай ВНУ краіны. І на гэты раз у атмасферу свята ўсё пагрузіліся на пляцоўцы "Мінск-Арэны".
З віншавальнымі словамі для студэнтаў выступілі рэктар БДУ Андрэй Кароль і старшыня прафсаюзнай арганізацыі студэнтаў БДУ Вольга Локцева. Прагучалі віншаванні ад беларускіх і замежных студэнтаў з Ірана, Туркменістана, Мазамбіка, Кітая. Парадавала спецыяльна падрыхтаванае прафсаюзным актывам факультэта міжнародных адносін БДУ online-віншаванне ад замежных студэнтаў з Германіі, Іспаніі, Азербайджана, Кітая і Анголы. Адбылася ўрачыстая цырымонія ўзнагароджання найлепшых студэнтаў – прафсаюзных актывістаў: падзячнымі лістамі і памятнымі падарункамі былі ўзнагароджаны Вераніка Грэсь – студэнтка 4 курса юрыдычнага факультэта БДУ, Ганна Блізнюк – студэнтка 4 курса гістарычнага факультэта БДУ, Аляксандра Цяцеркіна – студэнтка 4 курса геаграфічнага факультэта, Аліна Берднік – студэнтка 3 курса філалагічнага факультэта БДУ.
Зачаравальныя падтрымкі і віртуозныя кручэнні на лёдзе прафесійных фігурыстаў Нацыянальнай зборнай Рэспублікі Беларусь па фігурным катанні на каньках не пакінулі абыякавым нікога. Перад публікай выступілі Аліна Супоненка – студэнтка 2 курса фізічнага факультэта БДУ з лірычнай кампазіцыяй, Якаў Зянько, Карына Сідарэнка і Максім Яленіч з кампазіцыяй "Вальс і танга "Вайна і мір".
Яшчэ адной неспадзеўкай для студэнтаў стаў майстар-клас ад спецыяльных гасцей святочнай акцыі – спартсменаў Мінскай СДЮШАР БФСГ "Дынама": Паўла Асоўскага, Генадзя Колесава, Ільі Жура і Уладзіслава Шэлеста. Усе атрымалі велізарнае задавальненне ад паказальных выступленняў хакеістаў і зарадзіліся станоўчымі эмоцыямі на ўвесь вечар ад каманды чароўных дзяўчат па чэрлідынгу Phoenix cheer team спартыўнага клуба чэрлідынгу Phoenix.
Артысты эстрады БДУ падрыхтавалі свае запальныя музычныя нумары. Перад студэнтамі выступілі Alen Hit, Валерыя Несміян, Іван Мурзін, Уладзіслаў Макарэвіч і Валерыя Казлова.
На лёдзе ўдзельнікі лядовага шоу змаглі паспрабаваць шчасця ў розыгрышы прызоў ад прафсаюзнай арганізацыі студэнтаў БДУ: іміджавай прадукцыі, квіткоў на вялікі сольны канцэрт Алега Шчуцкага і партнёраў мерапрыемства: спартыўнага клуба "Татэм", вытворцы мясных снэкаў, дэлікатэсаў і паўфабрыкатаў "Вкусняшки ад Сашки".
Мы ўпэўнены, гэтыя прызы сталі прыемным дадаткам да займальнага часу на катку.
Сваімі эмоцыямі і ўражаннямі падзяліся студэнты БДУ:
- студэнтка 4 курса Інстытута бізнесу Дар'я Катлярова: "Падобныя мерапрыемствы – выдатная магчымасць для студэнтаў добра правесці час, адпачыць ад вялікай навучальнай нагрузкі. Пацешыла колькасць выступленняў і насычаная праграма. Неверагодна прыгожымі былі нумары фігурыстаў, аж займала дух! Годна разагрэў публіку вядучы. Выдатная ідэя са строямі гарнітурамі снегавікоў і сцяганосцамі: дзеці весялілі, заваблівалі ўсіх для фотаздымкаў. А якое цудоўнае было відэавіншаванне са святам ад студэнтаў з розных кропак свету! Абавязкова ўдзельнічайце ў наступным годзе!"
- студэнтка 2 курса ФФСН Паліна Матвеева дадала: "Класна, што арганізавалі такую "дзвіжуху" ў гонар Дня студэнта, што дало магчымасць пазнаёміцца і пагутарыць са студэнтамі з іншых факультэтаў, а таксама сустрэць старых знаёмых. Лёд быў выдатны, канькі завостраны на "ўра". Дзякуй пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі студэнтаў БДУ, што растапіла лёд у нашых сэрцах!"
Пярвічная прафсаюзная арганізацыя студэнтаў БДУ яшчэ раз віншуе ўсіх са святам! Хай гады ва ўніверсітэце будуць яркімі, насычанымі і незабыўнымі. І хай у сэрца кожнага заўсёды будзе цяпло, якое зможа растапіць нават самы моцны лёд!
Прафкам студэнтаў БДУ
Фота Андрэя Сабалевіча
Відэа:

fasttext_language: be


title: Эпоха камсамола. Віктар Шадурскі : “Калі здарыўся землятрус у Арменіі, адразу сфарміравалі атрад, сабралі рэчы для пацярпелых”

maintext:
Дэкан факультэта міжнародных адносін Віктар ШАДУРСКІ быў сакратаром камітэта камсамола БДУ з 1989 г. па 1990 г. Ён рассказаў, чым яму запомніўся гэты час, і пра тое, як камсамольцы праводзілі лета.
– З камсамолам быў звязаны з першых дзён ва ўніверсітэце, на 5 курсе стаў вызваленым работнікам – намеснікам сакратара камітэта камсамола БДУ па інтэрнацыянальным выхаванні. Затым улетку 1986 і 1987 гг. кіраваў занальным штабам студэнцкіх атрадаў у Карэліі. Незабыўныя ўражанні! Пазней, ужо кандыдатам гістарычных навук, быў абраны сакратаром камітэта камсамола. Мне было ўсё цікава, асабліва падабалася праца з замежнымі студэнтамі, тэма міжнародных сувязяў.
Студэнцкія будаўнічыя атрады даюць самую вялікую ежу для ўспамінаў. Кіраўнікі і актыў атрадаў – залаты фонд камсамола. У наш час такім шляхам студэнты маглі ўбачыць свет, дарогу аплачвала прымаючае прадпрыемства. Таксама была добрая магчымасць зарабіць. Звычайна была такая практыка: першы год ці два працавалі ў Беларусі, а далей з’язджалі за мяжу. Напрыклад, дзяўчаты адпраўляліся ў Малдову і Краснадарскі край, а хлопцы – у Карэлію, Цюмень, Якуцію, на БАМ. Былі і атрады, якія выязджалі ў Балгарыю, Германскую Дэмакратычную Рэспубліку.
Вядома, існавала нямала складанасцяў, у прыватнасці, шматтысячны камсамол БДУ не меў уласных фінансавых сродкаў, па сутнасці, усё трымалася на запале. Маштабныя мерапрыемствы арганізоўвалі і фінансавалі практычна з уласных сродкаў. Займаліся валанцёрствам, праводзілі дні факультэтаў, конкурсы, вечары сяброўства. Падарожнічалі як маглі, квіткі каштавалі нядорага, але іх было цяжка дастаць. Калі здарыўся землятрус у Арменіі, адразу сфарміравалі атрад, сабралі рэчы для пацярпелых. Яшчэ збіралі грошы для ліквідацыі наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Актыўна працаваў дыскусійны клуб «Палітыкус», у якім бралі ўдзел студэнты з розных краін. Тут адточвалі сваё майстэрства ў аналізе міжнароднага становішча.
Мы працягвалі традыцыю прыязджаць у Вязынку і праводзіць там фэсты. Моладзі гэта падабалася. Дапамогу з электратэхнікай аказвалі ваенныя. У дадатак яны прывозілі палявую кухню і раніцай пасля начной дыскатэкі ў лесе варылі кашу.
Лічу, мы арганізоўвалі вельмі цікавыя і эмацыйна афарбаваныя мерапрыемствы, прысвечаныя Сусветнаму фэсту моладзі ў Маскве (1985). Вырашылі захапіць студэнцтва якасна новым мерапрыемствам – мітынгам-канцэртам, дзе былі песні, танцы і ўрыўкі з дакументальных фільмаў. Уключалі кінастужкі пра Фідэля Кастра, выходзілі лацінаамерыканцы з песнямі пра Чэ Гевару, выступалі афганскія студэнты. А пад канец вечара вырашылі зачытаць зварот студэнтаў БДУ. Гэтую функцыю вырашыў узяць на сябе. Памятаю, поўная ўніверсітэцкая актавая зала, у якой раскідалі ўлёткі з балкона. Я выйшаў – цішыня, і потым мы ўсе як адзін зачытвалі гэты зварот. Прыйшло разуменне, што мерапрыемства атрымалася.
Сёння маладыя людзі ў большай ступені індывідуалісты. Цяпер вышэйшая бытавая і эстэтычная культура, ёсць зручныя сродкі інфармацыі і камунікацыі. На маё меркаванне, цяперашняя моладзь больш прывыкла да камфорту, мыж былі менш патрабавальныя ў гэтым плане. «Маладосць» – вечная катэгорыя. Цябе ўсё вабіць, шмат ілюзій, шмат чаго хочацца паспрабаваць. Аднак, як і раней, людзям важна, каб яны былі запатрабаваны, каб іх заўважылі. Камсамол даваў такую магчымасць. Яшчэ больш магчымасцяў існуе сёння.
Алена ЛЯЎШЭНЯ


title: Для юрыстаў - схемы, для географаў - карты. Лаўрэаты прэмій імя У. І. Пічэты і А. Н. Сеўчанкі падрыхтавалі для студэнтаў арыгінальныя навучальныя выданні - Унiверсiтэт

maintext:
Калі да выніку навуковай, педагагічнай і метадычнай працы выкладчыка дадаецца жаданне перадаць свой досвед студэнту – з’яўляюцца навучальныя дапаможнікі і нават цэлыя навучальна-метадычныя комплексы. Найлепшыя з іх атрымліваюць прэміі імя У. І. Пічэты (у галіне сацыяльных і гуманітарных навук) і імя А. Н. Сеўчанкі (у галіне прыродазнаўчых і тэхнічных навук) у намінацыі «Адукацыя».
Сёлета за свае распрацоўкі, якія дапамагаюць студэнтам асвойваць спецыяльнасць, адзначаны прэміямі два калектывы аўтараў: юрыдычнага і геаграфічнага факультэтаў. Мы даведаліся, як выданні лаўрэатаў паляпшаюць навучальны працэс, укараняюць інавацыйныя тэхналогіі і наколькі карысныя для галоўных чытачоў – студэнтаў.
Для юрыстаў – схемы
На юрыдычным факультэце стварылі тры дапаможнікі па навучальнай дысцыпліне «Крымінальны працэс». Над выданнямі папрацаваў калектыў аўтараў: загадчык кафедры крымінальнага працэсу і пракурорскага нагляду Анатоль Данілевіч і дацэнты гэтай жа кафедры Вольга Пятрова і Вадзім Самарын. У сваіх працах аўтары імкнуліся адысці ад канцэпцыі традыцыйнага падручніка і зрабіць дапаможнікі, у якіх інфармацыя
будзе падавацца наглядна, каб студэнт лепш зразумеў і засвоіў інфармацыю. Ідэя прадстаўляць матэрыял у візуальнай форме ўзнікла на аснове ўласнага досведу аднаго з аўтараў:
– Калі я сам быў студэнтам, то спрабаваў занатаваць у канспекце лекцыі і іншы матэрыял схематычна, разбіць доўгія азначэнні. Гэта дапамагала мне зразумець, а значыць, запомніць, – расказвае Вадзім Самарын. – Калі стаў выкладчыкам, то пачаў даваць студэнтам матэрыял на практычных занятках схематычна, з дапамогай прэзентацый у Power Point. І калі пазней абмяркоўваліся навучальна-метадычныя пытанні выкладання крымінальнага працэсу на чарговым пасяджэнні кафедры, было вырашана падысці комплексна і выпусціць для студэнтаў схемы па ўсіх тэмах дысцыпліны «Крымінальны працэс», дзеля чаго свае намаганні аб’ядналі ўсе суаўтары.
У дапаможніках упершыню прадстаўлены курс па крымінальным працэсе Рэспублікі Беларусь у наглядным выглядзе, што дапамагае студэнтам лепш зразумець яго працэдуры, алгарытмы дзейнасці следчага, пракурора, суддзі і абаронцы.
Для далейшага метадычнага забеспячэння быў падрыхтаваны дапаможнік, які ўключыў тэарэтычную і практычную часткі. Першая прадстаўлена канспектам лекцый, што раскрывае асноўныя пытанні, якія павінны вывучыць студэнты па дысцыпліне «Крымінальны працэс». Канспект лекцый падрыхтаваны на падставе аналізу дзейнага заканадаўства Рэспублікі Беларусь, практыцы яго прымянення, міжнародных прававых актаў з улікам найноўшых тэарэтычных палажэнняў (апеляцыйнае судаводства, дасудовае пагадненне аб супрацоўніцтве, альтэрнатыўныя спосабы вырашэння спрэчак і інш.). Другі раздзел змяшчае матэрыялы для практычных заняткаў.
Працы карыстаюцца попытам і па-за межамі нашай краіны, пра што сведчыць іх цытаванне ў навуковых артыкулах, напрыклад, у Расійскай Федэрацыі.
Для географаў – карты
«Навучальна-метадычны комплекс па зямельных інфармацыйных сістэмах, землеўпарадкаванні, глебазнаўстве і зямельных рэсурсах», над якім працавалі дэкан геафака Мікалай Клебановіч і загадчык кафедры глебазнаўства і зямельных інфармацыйных сістэм Дзмітрый Курловіч, здзіўляе маштабам: 24 навучальныя выданні і 13 навучальных карт, 6 з якіх падрыхтаваны для англамоўнага замежнага картаграфічнага выдання. Пры гэтым 11 выданняў і 1 карта распрацоўваліся без суаўтарства. Усе навучальныя выданні ўнікальныя і не маюць прамых аналагаў у Беларусі.
Комплекс складаецца з трох блокаў: зямельныя інфармацыйныя сістэмы, землеўпарадкаванне, глебазнаўства і зямельныя рэсурсы. Усе выданні НМК накіраваны на тое, каб падрыхтаваць студэнтаў да выканання індывідуальных і групавых навукова-даследчых праектаў. Напрыклад, дапаможнікі, якія ўваходзяць у блок «Зямельныя інфармацыйныя сістэмы (ЗІС)», утрымліваюць інавацыйныя аўтарскія пакрокавыя лабараторныя працы, выконваючы іх, студэнт вучыцца ствараць базы геададзеных ЗІС, выконваць перадапрацоўку, візуальнае і аўтаматызаванае дэшыфраванне аэрафота- і космаздымкаў, фарміраваць трохмерныя мадэлі рэльефу і накладваць на іх лічбавыя глебавыя карты, фарміраваць вэб-карты і геаінфармацыйныя парталы ЗІС у асяроддзі Інтэрнэт. У выданнях блока «Землеўпарадкаванне» змяшчаюцца інавацыйныя аўтарскія практычныя заданні, прапанаваныя студэнтам у рамках праходжання навучальнай практыкі па землеўпарадкаванні. Выконваючы гэтыя заданні, студэнт можа самастойна, напрыклад, абгрунтаваць выбар размяшчэння новых сельскагаспадарчых і нясельскагаспадарчых аб’ектаў з выкарыстаннем ГІС, прапанаваць варыянты аптымізацыі пасеваў сельскагаспадарчых культур.
Унікальным з’яўляецца і выданне трэцяга блока – навучальны дапаможнік «Глебазнаўства і зямельныя рэсурсы», які адрозніваецца ад іншых падручнікаў па глебазнаўстве значным зямельна-рэсурсавым складнікам, наяўнасцю асобнай часткі па глебах Беларусі, выкладам упершыню ў рускамоўнай глебазнаўчай навучальнай літаратуры блока інфармацыі па глебах свету ў рамках сучаснай міжнароднай класіфікацыі WRB.
– На аснове выданняў комплексу мы таксама распрацавалі шэраг электронных навучальных курсаў у асяроддзі САП «e-University». Гэтыя курсы рэалізуюць адразу некалькі відаў навучання: кантэкстнае, імітацыйнае, праблемнае, модульнае, дыстанцыйнае – і дапамагаюць студэнтам цалкам засвоіць неабходныя веды па спецыяльнасці, – адзначае Дзмітрый Курловіч.
А што думаюць студэнты?
Аляксей Кацман, студэнт 4 курса юрыдычнага факультэта
– Навучальны дапаможнік па дысцыпліне «Крымінальны працэс» карысны пры падрыхтоўцы да семінараў, таксама ён утрымлівае, напрыклад, умовы ролевай гульні, якая дапамагае акунуцца ў атмасферу судовага пасяджэння і атрымаць неабходныя навыкі паводзін у судзе. Акрамя таго, увесь матэрыял у навучальным дапаможніку выкладзены паслядоўна, выключаны рознага роду памылкі ў тлумачэнні нормаў права, інфармацыя, якая ў ім змяшчаецца, актуальная і адпавядае дзейнаму заканадаўству. Таксама варта асобна адзначыць схемы, якія выпускаюцца ў дзвюх частках (агульная і асаблівая). Яны з’яўляюцца дадатковымі «памочнікамі» ў вывучэнні і сістэматызацыі пройдзенага матэрыялу, дапамагаюць выбудаваць у галаве сістэму кожнай пройдзенай тэмы. Навучальны дапаможнік і схемы дапаўняюць адно аднаго, што дапамагае студэнту лепш засвойваць матэрыял.
Анастасія Крэўчык, студэнтка 3 курса юрыдычнага факультэта
– Крымінальна-працэсуальнае права – адна з асноўных і важных дысцыплін на юрыдычным факультэце, без ведаў якой не можа абысціся ніводзін студэнт-юрыст. На жаль, на лекцыйных занятках не атрымліваецца закрануць і абмеркаваць усе тэмы, таму выдатным памочнікам у вывучэнні прадмета з’яўляецца падручнік па дысцыпліне «Крымінальны працэс». У дадзеным дапаможніку можна знайсці не толькі пазіцыю аўтараў, але і меркаванні іншых навукоўцаў-юрыстаў. Адзначу, што аўтары не ідэалізуюць палажэнні крымінальна-працэсуальнага кодэкса і пры наяўнасці прабелаў у заканадаўстве абавязкова паказваюць на гэты недахоп. Такі падыход дазваляе студэнтам не проста «зубрыць» матэрыял, а дае глебу для ўласных разважанняў. А навучальна-метадычны дапаможнік «Крымінальны працэс у схемах» дапамагае хутка паўтарыць і замацаваць пройдзены матэрыял, асабліва перад залікам або іспытам, калі ў паніцы здаецца, што нічога не памятаеш, хоць вучыў.
Аліна Марчык, студэнтка 4 курса юрыдычнага факультэта
– Калі вывучаеш крымінальна-працэсуальны кодэкс, галава круціцца ад шматлікіх лічбаў і сухога тэксту закона, хочацца закрыць яго і адкласці ў бок. Здаецца, і на лекцыі тлумачаць, і ў законе ўсё напісана, а інфармацыя ў галаве не ўкладваецца. І што сапраўды прыходзіць на дапамогу, дык гэта схемы па крымінальным працэсе, у якіх норма раскладваецца па палічках, даюцца тлумачэнні па асобных пытаннях, а пры неабходнасці можна дапісаць штосьці сваёй рукой. Схемы часта ратавалі, калі часу на падрыхтоўку было мала. З іх дапамогай можна хутка вывучыць самае неабходнае па тэме і ісці на семінар – там будзе магчымасць разабрацца лепш.
Вадзім Дубавец, студэнт 4 курса геаграфічнага факультэта
– Навучальныя дапаможнікі і навучальныя карты комплексу мы выкарыстоўваем пры вывучэнні многіх дысцыплін: «Глебазнаўства
і зямельныя рэсурсы», «Землеўпарадкаванне», «Зямельны кадастр», «ГІС-картаграфаванне земляў», «ГІС-аперацыі і тэхналогіі», «ГІС -аналіз і мадэляванне». Хачу адзначыць навучальны дапаможнік «Навучальная землеўпарадкавальная практыка з прымяненнем ГІС-тэхналогій і сістэм спадарожнікавага пазіцыянавання», у якім апісаны канкрэтныя метадычныя прыёмы, якія я выкарыстоўваў, калі праходзіў навучальную землеўпарадкавальную практыку на НГС «Заходняя Бярэзіна» ў Валожынскім раёне на другім курсе. Выданні комплексу дапамагаюць падрыхтавацца да будучай прафесіі, да выканання навукова-даследчых праектаў. Так, на трэцім курсе я ўдзельнічаў у праекце, які перамог на конкурсе грантаў БДУ. Па яго выніках падрыхтаваў некалькі публікацый, у верасні ўдзельнічаў у працы міжнароднай канферэнцыі і хутка буду прадстаўляць свой геаінфармацыйны праект на конкурсе ГІС-праектаў.
Лада Шайтар, студэнтка 4 курса геаграфічнага факультэта
– Навучальныя дапаможнікі, якія ўваходзяць у комплекс, мы выкарыстоўваем літаральна на кожным курсе нашага навучання ва ўніверсітэце. Таксама выданні комплексу сталі асновай для распрацоўкі нашымі выкладчыкамі ў асяроддзі САП «e-University» некалькіх электронных навучальных курсаў. На партале САП нам даступныя прэзентацыі лекцый, заданні па лабараторных і практычных працах. Тут жа мы праходзім прамежкавае тэсціраванне па дысцыплінах, а на форуме можна задаць пытанне і атрымаць кансультацыю выкладчыка.
Валерыя БАНДАРЧЫК


title: "Гэта былі самыя лепшыя вакацыі!" 5 сезон праекта "Студэнт БДУ на тыдзень" завершаны

maintext:
Падчас восеньскіх і веснавых школьных вакацый БДУ ўвасабляе мары абітурыентаў. Дзіва што: хто не марыць пабыць студэнтам і паглядзець, як вучаць і вучацца на жаданым факультэце? Праект, распачаты на факультэце журналістыкі,
з 29 кастрычніка па 3 лістапада ахапіў 15 факультэтаў і каля 120 абітурыентаў.
Для таго, каб стаць студэнтам, вучні 10 і 11 класаў напісалі матывацыйны ліст. На філалагічны факультэт «залічылі» рэкордных 14 абітурыентаў, на астатнія па 6-10. За пяць дзён новыя «студэнты» наведалі пары, пагутарылі з адміністрацыяй і зазірнулі на творчыя мерапрыемствы. Праект «Студэнт БДУ на тыдзень» – адзін з самых моцных ва ўніверсітэце. Ён выйграў конкурс «Найлепшы моладзевы праект» і не абдзелены ўвагай СМІ. І нездарма: за 4 сезоны праз праект прайшлі 250 школьнікаў, вялікая частка з іх паступіла ў БДУ, і кожны з іх на практыцы «пратэсціраваў», ці падыходзіць яму абраныя факультэт і спецыяльнасць.
Кожны дзень абітурыенты адкрывалі для сябе новыя прадметы, зразумелі, што вывучае кожная спецыяльнасць.
Галіна Аўхімовіч: «Увесь тыдзень прайшоў вельмі насычана, былі як і цяжкія і незразумелыя пары, так і цалкам прыдатныя для школьнікаў.Я навучалася на беларускай філалогіі, і ў далейшым збіраюся туды паступаць».
Ксюша: «Чаму я сапраўды дзіўлюся, дык гэта выкладчыкам: кожны з іх так дакладна ведае свой прадмет і так даступна яго тлумачыць, што нават мне (а я яшчэ не скончыла і школу) зразумелы матэрыял чацвёртага курса».
Абітурыенты хімфака патрапілі і на забаўляльную праграму «Восеньскі фэст».
Кацярына: «Імправізаваныя столікі з пачастункамі, агні і ўтульныя пледы, прыгожыя галасы выканаўцаў і гучанне гітары – усё гэта частка той казачнай атмасферы, з якой не хочацца развітвацца. Дзякуй студэнцкаму саюзу за арганізацыю свята, не толькі за магчымасць прыняць удзел у адукацыйным працэсе, але і за гэтыя чароўныя хвіліны».
У канцы тыдня некаторыя дзеці сустрэліся з адміністрацыяй. У Інстытуце бізнесу за гарбатай і тортам з намеснікам дырэктара Наталляй Усцюшэнкай і намеснікам дэкана факультэта бізнес-адміністравання Наталляй Панамаровай абітурыенты распавялі пра свае ўражанні ад лекцый і семінараў і зносіны са студэнтамі.
Дар’я Белая: «Гэты праект рэальна цудоўны, менавіта дзякуючы яму атрымалася даведацца пра жыццё студэнтаў знутры, адчуць усю атмасферу ўнівера і проста пагрузіцца ў гэты перыяд жыцця, яшчэ не з’яўляючыся студэнтам».
А арганізатары ўжо запрашаюць на веснавы тыдзень праекта. Да хуткай сустрэчы!
Надзея МАРХЕЛЬ


title: Эпоха камсамола. Анатолій Тозік: “Фарміравалі студэнцкія атрады да 3 тысяч чалавек, якія раз’язджаліся па СССР”

maintext:
Ленінскаму саюзу моладзі споўнілася 100 гадоў 29 кастрычніка. Пра тое, якім быў той час, распавёў Анатолій Тозік, дырэктар Рэспубліканскага інстытута кітаязнаўства імя Канфуцыя. Сакратар камітэта камсамола БДУ з 1975 г. па 1979 г.
– Да таго часу, калі я ўзначаліў універсітэцкі камсамол, ужо абараніў кандыдацкую дысертацыю. Працаваць у арганізацыі было вельмі цікава. Памятаю дакладна, як доўга я быў сакратаром, – 3 гады, 3 месяцы і 9 дзён. Памятаю і колькасны склад нашага саюза БДУ – на 1 студзеня 1976 года было 10614 чалавек. Мы пачуваліся самастойнымі, старэйшыя таварышы назіралі за намі, але не заміналі. Як знаходзіць сродкі – гэта былі ўжо нашы праблемы. Тады камітэт камсамола БДУ меў правы райкама, у нас было больш за 10 штатных работнікаў.
Мы самі арганізоўвалі летні працоўны семестр. Ганаруся тым, што фарміравалі студэнцкія атрады да 3 тысяч чалавек, якія раз’язджаліся па ўсёй краіне. Асабліва шмат атрадаў выязджала ў Расію (Якуцію, Сібір, Карэлію), Казахстан, Малдову. Тады кожны дзень быў у напружанні. За тваёй спінай – тысячы людзей, за якіх ты нясеш адказнасць перад іх бацькамі і ўніверсітэтам. Ганаруся, што за мае 3 гады працы не было ніводнай смерці.
Упершыню ў БДУ ў тыя гады пачалі фарміравацца зімовыя студэнцкія будаўнічыя атрады. Працавалі яны ў перыяд вакацый, іх удзельнікі загадзя здавалі сесію.
Мы пачыналі злёты першых будатрадаў. Ехалі ў Вязынку, Мікалаеўшчыну. Гэтыя некалькі дзён гуртавалі калектыў, дапамагалі лепш даведацца адзін аднаго.
Многія з тых, у каго была школа камсамола, сталі вядомымі кіраўнікамі, навукоўцамі, бізнесменамі. Гэта каласальны досвед кіравання людзьмі. Камсамол даў мне шмат для будучай прафесійнай дзейнасці. Лічу, гэта самыя шчаслівыя гады жыцця.
Алёна ЛЯЎШЭНЯ


title: Каб студэнт стаў профі ў любой сферы. Форум “М.І.Р.” сабраў у БДУ моладзевых лідараў з 16-ці краін

maintext:
Развіццё студэнцкага самакіравання абмеркавалі на III Міжнародным моладзевым форуме "Моладзь. Інтэграцыя. Развіццё", які прайшоў у БДУ з 29 па 31 кастрычніка і сабраў каля 70 удзельнікаў з 16 краін Еўропы і Азіі.
"М.І.Р." у БДУ ўжо ў трэці раз. На міжнародны форум прыйшло больш за пяцьсот заявак. Па выніку было ўхвалена каля пяцідзесяці: гэта старшыні студэнцкіх аб'яднанняў з Нідэрландаў, Славакіі, Германіі, Японіі і іншых краін.
Ключавым мерапрыемствам стаў круглы стол па пытаннях развіцця студэнцкага самакіравання і далейшага супрацоўніцтва са Студэнцкай асамблеяй. Замежныя ўдзельнікі форуму прадставілі розныя мадэлі студэнцкага кіравання, самакіравання, распавялі пра ролю моладзевага ўплыву на прыняцце рашэнняў у ВНУ. Акрамя таго, былі разгледжаны пытанні рэалізацыі сумесных праектаў паміж БДУ і ВНУ-партнёрамі. Ужо распрацаваны праект па адукацыйным турызме. Беларускія студэнты змогуць наведваць замежныя ВНУ-партнёры і падрабязна вывучаць сістэму адукацыі за мяжой, а таксама знаёміцца з культурай краіны.
Гэты праект ужо рэалізуецца. У лістападзе 2017 г. дэлегацыя БДУ наведала Латвійскі ўніверсітэт. Напярэдадні форуму студэнты вярнуліся з Малдоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта, дзе ў рамках паездкі абмеркавалі пытанні, якія тычацца адукацыйнага і навуковага супрацоўніцтва ВНУ. Былі расстаўлены акцэнты ў працы з міжнароднымі праграмамі і ў навуковых дасягненнях малдоўскай ВНУ.
Удзельнікі міжнароднага форуму папрацавалі ў чатырох тэматычных воркшопах. На семінары "Праектная дзейнасць, фінансавае суправаджэнне студэнтаў у рамках міжнародных праграм і праектаў" разглядаліся пытанні міжнародных абменаў і магчымасцяў навучання за мяжой. Намеснік начальніка ўпраўлення міжнародных сувязяў Аляксандр Рытаў распавёў пра адукацыйныя праграмы, стажыроўкі, даступныя як студэнтам БДУ, так і замежным гасцям.
На семінары "Нефармальная адукацыя моладзі як элемент комплекснай падрыхтоўкі кіраўнічых кадраў" начальнік упраўлення выхаваўчай работы з моладдзю Аляксей Багамазаў прадставіў вынікі апытання студэнтаў па тэме дадатковай адукацыі і фарміравання лідарскіх якасцяў. Характэрна, што ў апошнія гады ўсё больш студэнтаў ставяцца да студэнцкіх арганізацый як да рэальнай формы прафесійнага развіцця.
Найбольшую цікавасць выклікала секцыя "Удзел студэнтаў у стварэнні "прадпрымальніцкай экасістэмы" ўніверсітэта", якую мадэраваў намеснік начальніка аддзела моладзевай палітыкі і маніторынгу інфармацыйнай прасторы УВРМ Рыгор Пасрэднік. Пытанне фінансавання студэнцкіх праектаў – актуальная праблема як для студактыву, так і для адміністрацыі. У двухбаковым фармаце былі разгледжаны магчымыя рашэнні з улікам практыкі замежных ВНУ.
Пра добраахвотніцкую дзейнасць распавяла начальнік аддзела моладзевых праграм і праектаў УВРМ Наталля Ярашэвіч. Гэты семінар прысвечаны студэнцкім добраахвотніцкім ініцыятывам, дзе ўдзельнікі дзяліліся сваім досведам.
Тэма, якую мы абмяркоўвалі, з аднаго боку без формул, без складаных паняццяў. З іншага боку, гэта якраз тая тэма, якая стварае базіс для жыцця, – падзялілася Наталля. Так, меркаванне аднаго прадстаўніка замежнага ўніверсітэта – гэта яшчэ не ўвесь досвед краіны. Аднак меркаванні цікавыя. Напрыклад, у Германіі студэнты дапамагаюць за грошы. Універсітэт мае фонд каля паўмільёна еўра ў год на арганізацыю студэнцкіх мерапрыемстваў. І пытанне "дапамагчы – не дапамагчы" больш звязана з тэмай "зарабіць – не зарабіць”. Студэнт з Японіі ўвогуле спытаў, навошта дапамагаць тым, каго не ведаеш. Толькі краіны з падобным менталітэтам (Беларусь, Украіна, Малдова) аб'ядналіся ў разуменні сэнсу валанцёрства. Аддаючы іншым, атрымліваеш больш. Досвед і softskills прымаюцца як вынік валанцёрства".
У змяшаных групах студэнты дэманстравалі досвед сваіх універсітэтаў у рэалізацыі задач. Мадэратары ў рэжыме нон-стоп задавалі тэмы для дыскусіі, ператварыўшы проста лекцыі ў эфектыўныя практыкумы.
Вы высока паднялі планку правядзення такіх карысных форумаў, – адзначыў прадстаўнік Малдоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта Уладзімір Койцан. – Толькі я паспеў падумаць пра структуру самакіравання – як у тую ж хвіліну мне расклалі ўсё па паліцах. Прадуктыўна! Мы ўжо ведаем, які праект хочам рэалізаваць сумесна з беларусамі. І нават выведзем яго на еўрапейскі ўзровень!" Ні хвіліны на адпачынак, і гэта выдатна. За пару дзён – неверагодная колькасць адказаў на цікавыя для нас пытанні. Прыемна, што беларускія студэнты такія актыўныя. Тут, у Беларусі, створана выдатная пляцоўка, каб студэнт стаў профі ў любой сферы! – падзяліўся Алішэр Жумабай, удзельнік з Казахстана. – З'язджаю не толькі з багажом уражанняў, але і з папкай ідэй для калегаў".
Ідэі ёсць і ў студэнтаў БДУ. Досвед калегаў з Нідэрландаў плануюць выкарыстоўваць у рэарганізацыі навучальнага працэсу. Студэнты Амстэрдамскага ўніверсітэта прымаюць актыўны ўдзел у фарміраванні выкладчыцкага складу. Калі група лічыць выкладчыка некампетэнтным, то дэканат абавязаны прапанаваць іншага педагога. Падобную практыку ў БДУ праводзіць студэнцкі савет па якасці адукацыі. Арганізацыя працуе толькі на асобных факультэтах і пакуль мае пераменны поспех. Ініцыятыву падтрымліваюць толькі некаторыя дэканы. Адной з формаў уліку студэнцкага меркавання можа стаць правядзенні анлайн-анкетавання. Кожны студэнт зможа прайсці яго ў асабістым кабінеце. Апытанне накіравана на ацэньванне запатрабаванасці і актуальнасці прадмета, узроўню ведаў выкладчыка, педагагічных здольнасцяў выкладчыка, аб'ектыўнасці выстаўлення адзнак выкладчыкам.
Атрыманы на форуме досвед дапаможа не толькі адкрыць новыя праекты, але і рэарганізаваць ужо наяўныя. Гэта тычыцца і самога "М.І.Р.". Арганізатары абяцаюць: праект стане больш маштабным.
Форум расце вельмі вялікімі тэмпамі. Ён ужо выйшаў за межы таго фінансавання і таго фармату, якімі мы валодаем, – падзяліўся меркаваннем галоўны каардынатар форуму старшыня Студэнцкай асамблеі БДУ Яўген Харук. У будучыні хочам бачыць мадэратараў і спікераў з Еўропы. Наперадзе – апгрэйд для нашых гасцей".
У БДУ дынамічна прасоўваецца студэнцкае міжнароднае супрацоўніцтва шмат у чым дзякуючы Студэнцкай асамблеі – вышэйшаму прадстаўнічаму органу студэнцкага самакіравання ў нашым універсітэце. Асамблея прадстаўляе інтарэсы студэнцтва БДУ перад органамі кіравання ВНУ, выкладчыцкім корпусам, грамадскімі і дзяржаўнымі арганізацыямі, умацоўвае міжуніверсітэцкія сувязі. Пад эгідай асамблеі працуюць сем студэнцкіх арганізацый, кожная з якіх зацікаўлена ў атрыманні міжнароднага досведу.
Арганізатарамі форуму выступілі Студэнцкая асамблея БДУ і Інфармацыйны пункт Савета Еўропы ў Мінску.
Паліна ДАЎГІЛЕНКА
Фота Васіля Кузьмічкіна


title: Эпоха камсамола. Пётр Брыгадзін: “Запомніўся наш праект - адкрыццё моладзевага кафэ “Гаўдэамус”

maintext:
Сваімі ўспамінамі пра ВЛКСМ падзяліўся Пётр БРЫГАДЗІН, дырэктар Інстытута бізнесу. Ён быў сакратаром камітэта камсамола БДУ з 1979 г. па 1981 г.
– У склад камітэта камсамола ўніверсітэта я быў абраны ў 1973 годзе, затым быў намеснікам сакратара камітэта, начальнікам штаба працоўных спраў, а потым узначаліў арганізацыю. Тады камітэт ЛКСМБ БДУ быў з правамі райкама, наш штат вызваленых работнікаў складаўся з 11 ставак.
Што мне запомнілася? Мне запомніўся энтузіязм. Не маючы сур’ёзных фінансаў і рычагоў уплыву, мы прыдумлялі праекты, якія аб’ядноўвалі моладзь. Будатрады былі сапраўднай школай станаўлення. Мы накіроўвалі студэнцкія будатрады ў самыя розныя куткі Савецкага Саюза. Мне пашчасціла ўзначальваць зборны беларускі студэнцкі атрад на Камчатцы, працаваць галоўным інжынерам зборнага атрада ў Сібіры, камандзірам зборнага атрада ў Мінскай вобласці.
Невыпадкова наш камсамольскі актыў складаўся з камандзіраў і камісараў студэнцкіх атрадаў. Калі чалавек змог вывесці шматлікую каман арганізаваць яе працу, побыт, бяспечныя ўмовы працы, значыць, у ім быў стрыжань, такія станавіліся кіраўнікамі. На працы не спалі начамі, кантралявалі і ўтрымлівалі моладзь у рамках дысцыпліны. Адзначу, за мае 5 гадоў на пасадзе намесніка сакратара і сакратара камітэта ЛКСМБ БДУ студэнты вярталіся з працоўных семестраў цэлымі і здаровымі.
Запомніўся яшчэ адзін наш праект – адкрыццё моладзевага кафэ «Гаўдэамус». Знайшлі памяшканне на вул. Кастрычніцкай, дзе на той момант была сталовая. Думалі, як атрымаць палову гэтай сталовай.
У выніку дамагліся дазволу мясцовых уладаў, райкама партыі. Як толькі вырашылі арганізацыйныя моманты, распачалі працу. Прыдумлялі, прыцягвалі спецыялістаў, актыў працаваў часам усю ноч. Мастак Сяргей Салохін напісаў карціны, усталяваў перагародку з разьбой па дрэве. Была зробленая гіпсавая ляпніна на сценах, выкладзены паркет. Шкло і падсветку зрабілі на шклозаводзе «Нёман». Дапамог камітэт камсамола завода. Барную стойку зрабілі з чырвонага дрэва, якое праўдамі і няпраўдамі дасталі ў Стоўбцах. А дзе было ўзяць сродкі? У той час рэктарам быў акадэмік Уладзімір Белы, віцэ-прэзідэнт Акадэміі навук, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР. Характар – нардычны, але да камсамола ставіўся па-бацькоўску. Калі да яго звяртаўся па дапамогу, то ён пытаўся: «Ты хто такі? Сакратар камітэта камсамола! Дык дзейнічай!» І мы прыдумлялі суботнікі, дамаўляліся з будаўнічымі арганізацыямі, зараблялі грошы. Пасля ўсіх нашых намаганняў кафэ адкрылі. У гэтым жа будынку на першым паверсе зрабілі палітычны дыскусійны клуб «Палітыкус».
Маладыя людзі – гэта адна песня на ўсе часы. Але думаю, што матывацыя ў нас была ў разы мацнейшай. Ва ўніверсітэт было складана трапіць, быў велізарны конкурс. Мы ў большасці былі бедныя, для нас стыпендыя шмат значыла. Цяпер іншы тэмп жыцця. Мне бачыцца, што зараз моладзь жыве ў больш спакойным і забяспечаным рытме, чым мы. Аднак калі раней камсамол мог завабіць студэнтаў 1–2 праектамі, то цяпер гэта павінны быць разнапланавыя мерапрыемствы, каб студэнты захацелі паўдзельнічаць у іх.
Алена ЛЯЎШЭНЯ


title: BSUSat-1. Як будавалася “Лятучая навучальна-навуковая лабараторыя”?

maintext:
НДЛ інфармацыйна-вымяральных сістэм ўвайшла ў праект нанаспадарожніка больш за тры гады таму. Пра тое як, ствараўся апарат BSUSat-1, распавёў Сяргей СЕМЯНОВІЧ, вядучы навуковы супрацоўнік лабараторыі.
– Супрацоўнікі лабараторыі ўвайшлі ў праект нанаспадарожніка больш за тры гады таму. З тых часоў мы так захапіліся ім, што нават даводзілася прытарможваць нашы асноўныя праекты.
Першапачаткова праца над «электронным» складнікам праекта нас не палохала: за плячыма лабараторыі быў вопыт стварэння складаных індустрыяльных прыбораў і ўнікальнай медыцынскай тэхнікі. Але арбітальныя ўмовы эксплуатацыі зусім іншыя. Гэта перапады тэмпературы, касмічныя выпраменьванні, вібрацыя на этапе запуску ракеты – вар’яцкія перагрузкі. Каб электроніка не рассыпалася і захавала працаздольнасць на арбіце, даводзілася рабіць мноства тэстаў і наземных эксперыментаў. Акрамя рашэння канструктарскіх, фізічных і хімічных задач камандзе прыйшлося справіцца з невідавочнымі складанасцямі па юрыдычным і мытным афармленні запуску, з праблемамі транспарціроўкі і нават з кур’ерскай місіяй па дастаўцы грузу на касмадром. Мы ганарымся, што прайшлі гэтыя этапы.
BSUSat-1 – гэта касмічны апарат невялікіх памераў – 20x10x10 сантыметраў і з масай крыху больш за 1,6 кг. Аднак у гэтыя памеры нам удалося змясціць усе неабходныя падсістэмы. Вядома, пры распрацоўцы апарата мы адштурхоўваліся ад стандарту CubeSat, які ў свой час прыдумаў Каліфарнійскі і Стэнфардскі ўніверсітэты.
З чаго складаецца апарат? Яго каркас выраблены з алюмініевага сплаву – лёгкага, трывалага і з высокай цеплаправоднасцю, бо на нізкай калязямной арбіце тэмпература на адной грані спадарожніка можа быць +50°C, а на процілеглай -10°C. Ёсць падсістэма энергазабеспячэння, радыёсувязі, розныя мікрамеханічныя і аптычныя датчыкі, бартавы камп’ютар для працы з карыснай нагрузкай, фотакамера і іншае. Пяць граняў спадарожніка аблеплены высокаэфектыўнымі сонечнымі панэлямі з ККД каля 30%. У склад навуковай нагрузкі апарата ўваходзяць айчынныя электронныя модулі –навігацыйны прыёмнік, гама-спектрометр, радыяцыйна ўстойлівая мікрасхема памяці. У апарата створана цікавая сістэма антэн радыёсувязі, яны раскрыліся ў розныя бакі, як вушы зайца, толькі пасля аддзялення спадарожніка ад ракетаносьбіта. Ёсць у спадарожніка кіраваная падсістэма арыентацыі, рэалізаваная з дапамогай 3 узаемна перпендыкулярных ЭМ-шпулек, што дазваляюць адштурхоўвацца ад сілавых ліній магнітнага поля Зямлі. Больш за тры гады ствараўся і выпрабоўваўся лётны ўзор спадарожніка, каля года ўзгаднялі кантракт па яго запуску, паўгода пайшло на стварэнне і выпрабаванне адмысловай прылады (дыплоера), з дапамогай якога спадарожнік аддзяліўся ад ракетаносьбіта. Два тыдні вялі падрыхтоўчыя работы на касмадроме. На памяць засталася арыгінальная чырвоная стужка Remove Before Flight, з дапамогай якой вымаюць ключ з апарата пасля мантажу на ракетаносьбіце ў знак гатоўнасці да запуску. Мы маглі назіраць, як ракета ляцела пару хвілін, хоць увесь яе палёт да арбіты складаў дзесьці 12 хвілін. Правялі тры гадзіны нервовага напружання да першага пачутага радыёсігналу, яшчэ гадзіны аддалі на расшыфроўку першай тэлеметрыі, якая пацвярджае працаздольнасць спадарожніка. Слоган «Лятучая навучальна-навуковая лабараторыя» дастаткова дакладна апісвае прызначэнне спадарожніка. Студэнты ўжо цяпер могуць адпраўляць каманды для спадарожніка, атрымліваць і аналізаваць арбітальныя дадзеныя, вывучаць іанасферу. Таксама змогуць адпрацоўваць алгарытмы кіравання, выконваць эксперыменты, якія ім не дазволяць зрабіць на вялікіх спадарожніках. Акрамя таго, ёсць яшчэ адна грамадская функцыя ў спадарожніка. Адно з патрабаванняў Міжнароднага цэнтра, які каардынуе радыёчастоты інтэрнацыянальнай супольнасці радыёаматараў – гэта папулярызацыя радыёсувязі. Наш спадарожнік зможа выконваць ролю бясплатнага тэлеграфа-рэпітара. Ужо два тыдні адначасова з тэлеметрыяй спадарожнік перадае ў радыёэфір паведамленне „Наша мара – лётаць над вясёлкай, так высока“. Каля 95 хвілін доўжыцца адзін віток вакол Зямлі, і толькі каля 10 хвілін спадарожнік даступны для радыёсувязі любому радыёаматару. Такім чынам, радыёаматары з усяго свету змогуць адпраўляць электронную тэлеграму сваім калегам. Плануем зладзіць і конкурсы для радыёаматараў – перадаваць радыёпазлы з беларускімі сімваламі. Усё гэта прыдумана для таго, каб, рашаючы галаваломку, радыёаматары сачылі за спадарожнікам і адначасова атрымлівалі ад яго інфармацыю і перадавалі нам. Больш актуальнай інфармацыі пра спадарожнік – гэта аператыўны кантроль яго стану і пашырэнне межаў для касмафізічных эксперыментаў. Пажадаем доўгага арбітальнага жыцця спадарожніку.
Алёна ЛЯЎШЭНЯ


description: Военным готовят машину будущего

title: На базе Ка-52 построят супервертолет


authors: Анатолий Глаз

description: У рамках праекта «Беларускія ўікэнды» ў мінскі кінапракат упершыню выходзіць мультфільм режысёра Уэса Андэрсана «Неверагодны містар Фокс». Знакаміты фільм у беларускай агучцы можна будзе ўбачыць у кінатэатрах з 22 да 25 лістапада.

title: "Неверагодны містар Фокс" у беларускай агучцы выходзіць у пракат


description: Сняг утре

title: Сняг утре


authors:
Общество Гомель
Патологоанатом Padolski
Наташа Богданова

title: Чаму на плошчы Леніна ў Гомелі не пабудавалі падземныя пераходы

maintext:
У 2016 годзе жыхары Гомеля сутыкнуліся з нечаканай рэканструкцыяй вуліцы Кірава. Аб тым, што пачнуцца працы, паведамлялася загадзя. Але ніхто з гараджанаў не ўяўляў, якія канкрэтна адбудуцца змены. Тады ўсе падумалі: «Ну пакладуць новы асфальт, ды і ўсё».
У выніку будаўнічага прац, вул. Кірава змянілася да непазнавальнасці: з-за пашырэння праезджай частцы на ёй амаль не засталося дрэваў, ходнікі крытычна звузіліся, а месцаў для пераходу вуліцы стала меней. Усе гэтыя захады былі накіраваныя на тое, каб забяспечыць праезд як мага большай колькасці аўтатранспарту праз цэнтр гораду.
Гэтая рэканструкцыя шмат каго засмуціла і нават раззлавала. Варта хаця б узгадаць, як першапачаткова з-за новых кальцавых перакрыжаванняў праз вуліцу не змаглі праязджаць маршрутныя аўтобусы-«гармонікі». Ужо зробленыя перакрыжаванні прыйшлося перарабляць. Тады да гомельцаў прыйшло разуменне, што інфармацыю пра горадабудаўнічыя планы варта адсочваць да таго, як на вуліцы выедуць экскаватары.
Новыя праекты, якія павінны былі зрабіць жыццё гараджанаў «яшчэ лепей», не прымусілі сябе доўга чакаць. У 2016 годзе былі анансаваны планы пабудаваць тры падземных пешаходных перахода на плошчы Леніна. У дзяржаўных СМІ даводзілася, што падземныя пераходы дапамогуць павысіць прапускную здольнасць дарог у цэнтры гораду, палепшаць экалогію і бяспеку. Пры гэтым тыя ж СМІ нічога не распавядалі пра альтэрнатыўныя шляхі вырашэння праблемы (напрыклад, будаўніцтва аб’язных дарог, якія даўно закладзеныя ў горадабудаўнічыя планы). Ці пра з’яўленне штучнага бар’еру для пешаходаў і раварыстаў пасля рэалізацыі праектаў.
Самае цікавае, што планы па будаўніцтву падземных пераходаў увогуле не павінны былі нарадзіцца. Уся тэрыторыя плошчы Леніна з’яўляецца ахоўнай зонай Палацава-паркавага ансамбля. У межах гэтай зоны забараняецца будаўніцтва новых збудаванняў. У выніку, будаўніцтва супярэчыла заканадаўству, ды яшчэ цягнула за сабой вялікія грашовыя выдаткі (ад 500 тысяч да 5 млн долараў за будаўніцтва аднаго падземнага перахода — такая лічба агучвалася ў дзяржаўных СМІ).
Планы па будаўніцтву трох падземных пераходаў на плошчы Леніна, так і засталіся планамі. Прынамсі, у апошніх афіцыйных адказах з гарвыканкаму яшчэ за 2017 год паведамлялася, што канчатковае рашэнне аб будаўніцтве так і не прынята. Чаму чыноўнікі не вырашыліся з гэтым пытаннем? На жаль, рэальныя прычыны яны не паведамлялі. Але, можна меркаваць, што на спыненне працэсу паўплывала грамадская актыўнасць.
Адразу, як з’явілася першая інфармацыя аб будаўніцтве падземных пераходаў на плошчы Леніна, была сфармаваная грамадская ініцыятыва «Вместе защитим зелёные улицы Гомеля». Яе прадстаўнікі мэтанакіравана адсочвалі сітуацыю вакол праблемы, здзейснілі шэраг захадаў супраць ператварэння плошчы ў суцэльную транспартную развязку.
За кошт чаго, ініцыятыва аказалася паспяховай:
Рэзананс
Адна з задач ініцыятывы была ў тым, каб распавесці пра праблему як мага большай колькасці гараджанаў. Былі задзейнічаны эксперты, якія даступнымі метадамі падрабязна тлумачылі ў незалежных СМІ ўсе плюсы і мінусы ад рэалізацыі праектаў. У выніку, праблема атрымала вялікі грамадскі рэзананс, яна шырока абмяркоўвалася ў сацыяльных сетках, у каментарах пад артыкуламі.
Скаргі
Аб тым, што чыноўнікі не на словах збіраліся пабудаваць падземныя пераходы, сведчыла правядзенне афіцыйных таргоў на перадпраектную дакументацыю будучага праекту. Інфармацыя пра тэндар была выкладзена на сайце электронных закупак icetrade.by. За стварэнне перадпраектнай дакументацыі для будаўніцтва трох падземных пераходаў арганізацыі-пераможцы першапачаткова прапаноўвалася ўзнагарода ў памеры 87 мільёнаў беларускіх рублёў. Вядома, што тэндар выйграла невялікая арганізацыя з Мінску.
Дзякуючы своечасова знойдзенай інфармацыі аб тэндары, прадстаўнікі ініцыятывы напісалі шэраг скаргаў у пракуратуру і дзяржкантроль. У скаргах гомельцы звярталі ўвагу на тое, што бюджэтныя сродкі вылучаюцца на праект, які не можа быць рэалізаваны, бо будаўніцтва супярэчыць заканадаўству. У выніку, інфармацыя пра вылучэнне бюджэтных грошай была прыбрана з сайта icetrade.by. А арганізацыя, якая перамагла ў тэндары, рабіла перадпраектную дакументацыю за ўласныя сродкі.
Акцыі
Ініцыятыўнай групай было праведзена шэраг акцый супраць будаўніцтва: збіраліся подпісы супраць будаўніцтва падземных пераходаў, ладзіліся перформансы. Грамадская дзейнасць у гэтым кірунку стварала моцны ціск на чыноўнікаў. Адказам мясцовых уладаў на актыўнасць гараджанаў сталі артыкулы ў мясцовых дзяржаўных СМІ, у якіх даводзілася афіцыйная кропка гледжання на праблему.
Альтэрнатывы
«Крытыкуеце? То прапануйце лепшае!» — адзін з папулярных каментароў прыхільнікаў горадабудаўнічых рашэнняў чыноўнікаў. Канешне гараджане не абавязаны ствараць альтэрнатыўныя праекты. Для гэтага, як мінімум, патрэбныя незалежныя эксперты. Але якраз у сітуацыі, што склалася вакол падземных пераходаў, актывістам ужо было што прапанаваць.
Яшчэ ў 2015 годзе краязнаўцы разам са студэнтамі-архітэктарамі запусцілі ідэю аднаўлення на плошчы Леніна касцёла, які быў знішчаны ў 1940 годзе. Была створаная 3D рэканструкцыя касцёла. Ужо ў 2016 годзе студэнты стварылі альтэрнатыўны праект рэканструкцыі плошчы, на якой прапаноўвалі аднавіць касцёл, стварыць веласцежкі, надаць ёй больш грамадскіх функцый і г. д.
Пошук саюзнікаў сярод чыноўнікаў
Магло бы падавацца, што ў такіх пытаннях саюзнікаў сярод чыноўнікаў не можа быць. Але, як правіла, і ў гарвыканкаме знаходзяцца людзі, якія думаюць аб наступствах рэалізацыі шкодных праектаў. Такія людзі вельмі каштоўныя, бо ад іх можна своечасова атрымаць карысную інфармацыю. У пытаннях абароны плошчы ад падземных пераходаў прыхільнікі з гарвыканкаму і нават аблвыканкаму дапамаглі кансультацыямі, звярнулі ўвагу на некаторыя слабыя юрыдычныя моманты ў рэалізацыі планаў па будаўніцтву.
На сёння грамадскасць Гомеля паказала, што ўмее адстойваць свае правы ў сферы горадабудаўніцтва. Некаторы досвед ініцыятывы па абароне плошчы ад падземных пераходаў быў выкарыстаны жыхарамі гораду ў вырашэнні іншых праблем. Напрыклад, законы аб ахоўных зонах цэнтра Гомеля аказаліся карыснымі для жыхароў вуліц Карла Маркса і Арцёма. У 2017 годзе мясцовыя жыхары даведаліся, што ў раёне гэтых двух вуліц плануецца пабудаваць 2 шматпавярховых дома. Яны выступілі супраць і сваю пазіцыю аргументавалі тым, што будаўніцтва на гэтай тэрыторыі абмежавана законамі аб ахоўных зонах цэнтра гораду.
У той жа час, сёлета перад рэзананснай будоўляй двух прыбіральняў на набярэжнай Сажа быў страчаны момант, і абскардзіць гэтае рашэнне не атрымалася. Сітуацыя вакол гэтых будоўляў вельмі нагадвае тую, што склалася вакол плошчы Леніна. Прыбіральні аказаліся занадта дарагімі. Таксама існуе альтэрнатыўнае больш таннае і сучаснае вырашэнне праблемы (модульныя прыбіральні — аўтаматызаваныя з добрым дызайнам, іх можна пабачыць у гістарычных цэнтрах еўрапейскіх гарадоў; іх не трэба будаваць; іх абслугоўванне не патрабуе вялікіх выдаткаў). І самае галоўнае — будаўніцтва 2-х прыбіральняў адбылося ў зоне аховы ландшафту гістарычнага цэнтру Гомеля. Згодна пастанове міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь ад 27.06.2011 № 24 «Об утверждении проекта зон охраны историко-культурных ценностей, расположенных на территории исторического центра г. Гомеля» на тэрыторыі зоны аховы ландшафту забараняецца новае капітальнае будаўніцтва будынкаў і збудаванняў.


authors:
Патологоанатом Padolski
Общество Гомель
Яўген Меркіс
Наташа Богданова

title: "Усходні абход" у Гомелі: вырашэнне транспартных праблем ці шлях у нікуды? - фота

maintext:
Напрыканцы кастрычніка ў Міністэрства транспарту Рэспублікі Беларусь і гомельскі гарвыканкам была накіравана петыцыя, у якой неабыякавыя жыхары абласнога цэнтра прасілі хутчэй скончыць будаўніцтва т.зв. «Усходняга абхода». Нягледзячы на тое, што каля 2700 чалавек пакінулі свой подпіс пад петыцыяй, у праекта дагэтуль застаецца і шмат праціўнікаў, якія адзначаюць шматлікія недахопы, якія прынясе гораду яго рэалізацыя. Паспрабуем разабрацца з пытаннямі і рызыкамі, якія нясе ў сабе сканчэнне ўзвядзення Усходняга абхода.
Нерэалізаваныя альтэрнатывы і касмічная рэальнасць
Над вырашэннем транспартных пытанняў Гомеля задумваліся яшчэ ў савецкія часы. З разлікам на перспектыву мясцовыя архітэктары ўжо тады закладвалі ў сваіх планах будаўніцтва ва ўсходняй частцы горада новай транспартнай магістралі, што злучыць паўночны і ўсходні кірункі.
На адным з планаў бачныя нават два варыянты гэтай дарогі.
Першы прадугледжваў будаўніцтва злучальнай трасы бліжэй да цэнтра горада і быў узяты за аснову сённяшняга Усходняга абхода з мастом праз Сож у раёне т.зв. Валодзькінага возера і выхаду на Цэнтральную вуліцу ў пас. Перамога.
Другі варыянт прадугледжваў пашырэнне і падаўжэнне сучаснай вуліцы Алімпійскай, працяг трасы на Плёсы, будаўніцтва маста праз Сож і ўжо праз пасёлкі Ільіч, сучасны мікрараён Чырвоны Маяк яна мусіла выйсці на Улукаўе.
Існавала і ідэя падоўжэння вул. Галавацкага каля царквы св. Мікалая з будаўніцтвам маста праз Сож, перакрыжаваннем з вул. Луначарскага і выхадам шашы на пас. Перамога.
Пры разглядзе старых планаў лёгка завіраваць у развагах аб тым, які з варыянтаў размяшчэння аб’яздной дарогі быў бы лепей. Але ўсім прыхільнікам альтэрнатыўных маршрутаў ці наогул праціўнікам будаўніцтва «Усходняга абходу» варта памятаць, што ўзвядзенне аб’екта ўжо пачалі і па розных звестках на папярэднія працы сыйшло ад 8 да 12 мільёнаў даляраў.
Так былі расчышчаны тэрыторыі для транспартнай магістралі, створаны шматмятровыя насыпы з пяску, закладзены фундамент берагавой апоры для маста праз Сож. Вынік гэтых прац нават можна назіраць з космасу праз здымкі ў Google Maps ці Яндэкс.Мапах.
Калі ўсё так адназначна і «Усходні абход» — адзінае выйсці з існых транспартных і лагістычных праблем, то што бянтэжыць гомельцаў у гэтым праекце?
Пытанні і блытаны генплан
Паводле планаў новая аб’яздная дарога пачнецца 400-метровым мастом праз Сож, пройдзе каля т.зв. Валодзькінага возера, Вяслярнага канала, перасячэ вул. Луначарскага і выйдзе на пас. Перамога. Аматары адпачынку ў зарэчнай частцы гомельскага парку хвалююцца, што новая шаша разрэжа гэтую частку і ўскладніць доступ да пляжа на «заліве».
Выказваюцца засцярогі, што побач з новай дарогай хутка пачнуць узнікаць і разнастайныя аб’екты прыдарожнага сэрвіса, жылыя дамы, а кавалкі пляжа стануць платнымі або будуць аддадзеныя пад іншыя патрэбы.
Такую занепакоенасць падаграе і абмежаванасць у інфармацыі. Так з асноўнымі рэгламентамі і палажэннямі гомельскага генплана азнаёміцца ў вольным доступе немагчыма. Даступныя для агляду мапы генплана пакідаюць сумневы датычна таго, як будзе выкарыстоўвацца частка земляў каля «Усходняга абхода» ў будучыні.
Каля пасёлка Перамога ў межах рысы горада запланавана і знішчэнне прылеглага да «Усходняга абхода» кавалка леса на карысць пабудовы новых дамоў.
Але ж самае вялікае пытанне ў абаронцаў прыроды выклікае той факт, што асноўная дарога, якая злучыць Навабеліцу з «Усходнім абходам» пройдзе наўпрост праз заказнік мясцовага значэння «Мнемазіна» або «Чорны Апалон».
Сваё найменне ён атрымаў у гонар рэдкага віда матыля, які занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь і мае ІІІ катэгорыю аховы. Дадзены від знаходзіцца пад прамой пагрозай знікнення, але ў сілу сваіх марфа-/фізіялагічных і/альбо асаблівасцяў у паводзінах з’яўляюцца вельмі ўразлівымі нават да нязначных зменаў навакольнага асяроддзя.
Пры гэтым на тэрыторыі заказніка афіцыйна забараняецца правядзенне меліяратыўных або любых іншых прац, што прывядуць да змены ландшафта, правядзенне вырубкі леса і інш.
Зразумець занепакоенасць падобнымі горадабудаўнічымі планамі магчыма, але ж адкуль яны бяруцца?
Мінскі след гомельскага генплана
У новым генеральным плане Гомеля, прынятым у 2016 г. хапае дзіўных рашэнняў і з’яваў, што выклікаюць адно пытанні. Пры спробах удакладніць інфармацыю ў аддзеле архітэктуры гомельскага гарвыканкама адмыслоўцы шчыра прызнаюцца, што дакумент распрацоўвалі ў «Белнііпгорадабудаўніцтва» ў Мінску і яны да яго мелі толькі ўскоснае дачыненне. У выпадку «Ўсходняга абхода» гэта лёгка заўважыць і ў выпадку часткі дарогі, што пройдзе каля пас. Перамога. Так для яе будаўніцтва давядзецца знесці ладную частку будынкаў 2335-й базы захоўвання медыцынскай тэхнікі і маёмасці ўзброеных сілаў РБ і палявы вучэбны цэнтр БелДУТа. А замест аднаго маста праз чыгунку цяпер, чамусьці, вырашана будаваць яшчэ і наземны пераезд у гэтым месцы, хаця яшчэ на генплане 2003 г. ўсё выглядала інакш.
Адказы на ўсе пытанні — толькі на мапе генплана
Сур’ёзна ўскладняе спробы разабрацца ў будучыні будаўніцтва «Ўсходняга абхода» ў Гомелі, а таксама цэлага шэрагу іншых праектаў адсутнасць у вольным доступе асноўных палажэнняў і рэгламентаў генеральнага плана Гомеля.
Пры гэтым дадзены дакумент не з’яўляецца сакрэтным і не носіць статус дакумента для службовага карыстання. Так жыхары Мінска маюць вольны доступ да тэкставай часткі ўласнага генплана.
У адпаведнасці з указам Прэзідэнта РБ № 334 ад 2016/09/05 г. «Аб зацвярджэнні Асноўных напрамкаў дзяржаўнай горадабудаўнічай палітыкі Рэспублікі Беларусь на 2016-2020 гады» інфармацыйнае забеспячэнне горадабудаўнічай палітыкі, сярод іншага, прадугледжвае «ўдасканаленне інфармацыйнага забеспячэння горадабудаўнічай дзейнасці ў мэтах пашырэння дасведчанасці насельніцтва аб планаваных зменах асяроддзя жыццядзейнасці, павышэння абгрунтаванасці праектных рашэнняў, эфектыўнасці іх рэалізацыі і без уліку думкі насельніцтва».
Без ведання асноўных рэгламентаў і палажэнняў гомельскім актывістам і неабыякавым гараджанам даводзіцца аматарскім шляхам вывучаць даступную на сайце гарвыканкама мапу генплана і рабіць вывады самастойна.
Такі падыход з боку гарадскога кіраўніцтва не спрыяе даверу да органаў улады і нараджае шматлікія канфлікты. Гомельская ўрбаністычная ініцыятыва «Smart Homel» стварыла з гэтай нагоды петыцыю, якая заклікае апублікаваць асноўныя палажэнні і рэгламенты генеральнага плана Гомеля. Але ці здолеюць стваральнікі дамагчыся свайго пакажа толькі час.
Усходні абход як універсальнае вырашэнне транспартных праблем горада
Гомельскія архітэктары і чыноўнікі відавочна разумеюць, што збудаваць «Усходні абход» хутка не атрымаецца. З гэтай прычыны ў генплан закладзена стварэнне адразу некалькіх дадатковых дарог, што здолеюць палегчыць злучэнне Навабеліцы і паўночных раёнаў горада.
Так запланавана злучэнне з «Усходнім абходам» вуліцы Свярдлова і Паркавай. Каля навабеліцкага вакзала для гэтай дарогі пабудуюць пуцеправод з выхадам на вуліцу Войкава, якую ў сваю чаргу працягнуць за трэніровачным стадыёнам ФК «Гомель» і навабеліцкімі вазёрамі на вул. Зайцава.
Ці варта жыхарам гэтых вуліц ужо зараз хвалявацца за свае дамы, якія могуць пайсці пад знос пры пашырэнні гэтай дарогі пакуль што невядома. Гэта ў чарговы раз даказвае як неабходнасць вольнага доступа да тэкставай часткі генплана, так і вартасць удзелу ў грамадскіх абмеркаваннях горадабудаўнічых рашэнняў.
Другім рашэннем для разгрузкі навабеліцкага кірунка стане запланаваная рэканструкцыя старага пуцепровада каля мясакамбіната і працяг гэтай дарогі паралельна вул. 2-я Луначарскага да «Ўсходняга абхода».
Улічваючы колькасць аварыйных мастоў у вобласці і неабходнасць вялікіх фінансавых затрат рэалізацыя гэтых варыянтаў таксама адкладзена да лепшага часу.
Але пры гэтым важна разумець, што будаўніцтва «Ўсходняга абхода» — не ўніверсальны ключык для вырашэння транспартных праблем у горадзе. У гэтай галіне відавочна неабходны ўніверсальны падыход:
1) Змены ў прыярытэтах транспартнай мабільнасці ў горадзе. Піраміда асноўных груп мабільнасці мае на першае месца ў цэнтры горада ставіць пешаходаў, маламабільныя групы грамадзян, раварыстаў і грамадскі транспарт.
2) Стварэнне сістэмы платных парковак. На дадзены момант у горадзе створаны спрыяльныя ўмовы толькі для аўтамабілістаў — большасць інвестыцый скіравана на падвышэнне перасоўвання па горадзе на ўласным аўто. Да таго ж бясплатныя парковачныя месцы спрыяюць безадказнаму карыстанню прыватных сродкаў перасоўвання. Вялізныя грошы, якія йдуць на стварэнне новых парковачных месцаў усё адно ніколі не задаволяць усё узрастаючы попыт.
3) Граматнае размяшчэнне светлафораў і стварэнне «зялёных хваляў». Сярод нашых чыноўнікаў дагэтуль пануе ўяўленне аб светлафорах як сродках, якія спыняюць перасоўванне транспарта па горадзе. У той жа час правільная наладка таймера іх функцыянавання і размяшчэнне здольныя раўнамерна размяркоўваць транспартныя плыні ў горадзе і пазбягаць вялікіх коркаў.
4) Сканчэнне будаўніцтва чаканых дарог. Так ужо шмат год не мае працягу будаўніцтва вул. Жукава з выхадам на вул. Багдана Хмяльніцкага. Жыхары Шведскай горкі не могуць дачакацца працягу вул. Пенязькова і трапляюць у свой раён штодня выключна праз вул. Карбышава. Аўтамабілісты ўжо дзесяцігоддзі чакаюць злучэння вул. Лепяшынскага і вул. Ефрэмава. Падобных прыкладаў хапае па ўсім горадзе і яны здольныя істотна палепшыць размеркаванне транспартных плыняў і разгрузіць гістарычны цэнтр.
5) Стымуляваць даследаванні транспартнай мабільнасці ў горадзе. У горадзе дзейнічае адразу некалькі тэхнічных ВНУ, адна з якіх нават спецыялізуецца на развіцці транспарта (БелДУТ; універсітэт імя Сухога). У горадзе існуе і шэраг праектных бюро з адмыслоўцамі, якія таксама могуць займацца даследаваннямі магчымых шляхоў вырашэння транспартных праблем Гомеля. Усё залежыць толькі ад волі і жадання кіраўніцтва горада...
Грамадская актыўнасць як выратаванне
Відавочна, што лакальныя вырашэнні агульную карціну не палепшаць, таму праблемы трэба вырашаць комплексна. Але ж што ў гэтым выпадку могуць зрабіць гараджане?
Правільны адказ на гэта — актыўная грамадская пазіцыя, удзел у грамадскіх абмеркаваннях, валанцёрства ў ініцыятывах, што спрыяюць зменам у горадзе.
Калі гомельскія ўлады задумалі на пачатку 2010-х гг. пашырыць галоўную вуліцу ў пас. Перамога, каб такім чынам вырашыць праблему адсутнасці сродкаў на сканчэнне будаўніцтва «Ўсходняга абхода», то мясцовыя жыхары згуртаваліся і адстаялі свае правы.
У выніку ў новым генплане ад гэтай ідэі цалкам адмовіліся і дарога пройдзе побач з пасёлкам без руйнавання хат яго насельнікаў.
Ці здолеюць гомельцы абараніць сваё права на камфортны і разумны горад залежыць цяпер толькі ад іх саміх. Галоўнае — імкнуцца вырашаць праблемы комплексна, не спадзявацца на адзіныя верныя рашэнні і гуртавацца пры адстойванні сваіх інтарэсаў. Тады і ад будаўніцтва «Ўсходняга абхода» выйграюць усе.
Абмеркаваць будаўніцтва аўтамагістралі «Ўсходняга абхода», а таксама правядзенне грамадскіх кампаній можна на Гарадскім сходзе ГДФ. На мерапрыемства прыязджае мінскі блогер і актывіст Антон Матолька з аглядам лепшых рашэнняў гарадскіх праблем. Арганізатары запрашаюць усіх зацікаўленых 8 снежня ў 16.30 у офіс ТБМ (вул. Працоўная, д. 7а, 2 паверх). Уваход бясплатны. Рэгістрацыя па спасылцы: http://bit.ly/2UfUGK2


title: Суд аштрафаваў затрыманых на Курапацкай варце Севярынца і Аннянкова

maintext:
Суд пакараў Паўла Севярынца і Сяргея Аннянкова за нібыта непадпарадкаванне супрацоўнікам міліцыі.
Як паведамляе belsat.eu, Павел Севярынец асуджаны на 49 базавых велічыняў (1200 рублёў 50 капеек), Сяргей Аннянкоў – 38 базавых велічыняў (931 рубель).
На судзе затрыманыя сведчылі, што ніякага непадпарадкавання не было. Тым больш, што затрымалі палітыкаў супрацоўнікі ДАІ. Але суддзя вырашыў іначай.
Палітыкаў затрымалі 12 снежня каля Курапатаў. Ноч яны правялі ў ізалятары УУС Мінскага раёну на вуліцы Францыска Скарыны ў Мінску.
Пасля суда палітыкаў адпусцілі.


title: Мясьніковіч: "Да чаго ж мы, бульбашы, дажыліся!"

maintext:
Нечаканая тэма была ўзьнятая падчас супольнага паседжаньня палат Нацыянальнага сходу: чаму ў Беларусі няма заводу для вытворчасьці бульбы фры?
Як сказаў старшыня Савету Рэспублікі Міхаіл Мясьніковіч, беларусы штогод спажываюць як мінімум 5,5 тысячы тон бульбы фры — менавіта столькі завозяць гэтага прадукту з-за мяжы, перадае Радыё Свабода.
«Я ведаю, што сёньня ў Польшчы працуюць пяць заводаў па вытворчасьці бульбы фры, прычым практычна ўсе яны арыентаваныя на Беларусь. Да чаго ж мы, бульбашы, дажыліся?» — абурыўся Міхаіл Мясьніковіч.
Паводле чыноўніка, у Беларусі ўжо нейкі час спрабуюць пабудаваць завод па вытворчасьці бульбы фры, у прыватнасьці ў Талачыне на Віцебшчыне. Аднак на розных этапах інвэстыцыйныя праекты зацягваюцца ці наогул згортваюцца. Мясьніковіч раскрытыкаваў за гэта старшыню Дзяржаўнага камітэту навукі і тэхналёгій Аляксандра Шуміліна.
Як выказаўся Мясьніковіч, ведамства мусіць хадзіць зь ліхтарыкам і высьвечваць любыя інвэстпраекты, а насамрэч усё заканчваецца на этапе абмеркаваньня.
Шумілін паспрабаваў апраўдацца: маўляў, праект абмяркоўваўся ня болей за тры месяцы, тэхнічныя ды іншыя пытаньні зьнятыя, але дзеля яго рэалізацыі ў бюджэце няма сродкаў.
«Мы ня можам знайсьці банк, які б крэдатаваў будаўніцтва такога прадпрыемства», — паскардзіўся кіраўнік Дзяржкамітэту навукі і тэхналёгій.
Тым часам Мясьніковіч выказаў перакананьне, што рэстараны «Макдональдс» ды іншыя фастфуды з задавальненьнем набывалі б бульбу ў Беларусі, чым мець клопат завозіць яе з-за мяжы.


title: Кніга мэмуараў Ларысы Геніюш "Споведзь" выйшла па-чэшску

maintext:
Над перакладам тэкстаў на працягу дзесяці месяцаў працавала Святлана Вранава, вершаў – Макс Шчур, а тлумачэнні і каментарыі падрыхтавалі чэшскія беларусы Алена Ціхановіч і Сяргей Кнырэвіч. Унук паэткі Міхась Геніюш перадаў для выдання сямейныя фатаграфіі і іншыя дакументы.
У продажы кніга з’явіцца ў пачатку новага года.


title: Аформім падпіску на “Народную Волю” для 600 бібліятэк!

maintext:
Вядома, што за бюджэтныя сродкі ў бібліятэкі нашай краіны трапляюць толькі дзяржаўныя газеты. А таму мы вырашылі запусціць на платформе Talaka.org спецыяльны праект, каб сабраць грошы для паўгадавой падпіскі на “Народную Волю” для 600 бібліятэк.
Калі ласка, заходзьце на сайт Talaka.org, шукайце на галоўнай старонцы наш праект пад назвай “Падпішы бібліятэку на “Народную Волю!” і выбірайце адну з 12 намінацый.
Напрыклад, пералічыўшы 5 рублёў, вы атрымаеце ад нас падзяку, а калі ахвяруеце 50 – акрамя падзякі станеце ўладальнікам адмысловага нумара газеты “Народная Воля” з аўтографамі галоўнага рэдактара і знакамітых аўтараў. Пералічыце 1000 – вас чакае персанальная вячэра з галоўным рэдактарам “Народнай Волі” Іосіфам Сярэдзічам у нефармальнай абстаноўцы.
З усімі іншымі варыянтамі можна азнаёміцца непасрэдна на сайте Talaka.org.
Як пералічыць грошы, якія мы выкарыстаем на падпіску газеты “Народная Воля” для бібліятэк?
Калі вы маеце плацежную картку, то зрабіць гэта вельмі проста – праз сістэму bePaid. Вам трэба толькі вызначыць суму, якую вы гатовы ахвяраваць, і ўвесці дадзеныя сваёй карткі.
Калі вы раней ніколі не праводзілі плацяжы ў інтэрнэце праз картку ці ўвогуле не маеце карткі, а за камунальныя паслугі па-ранейшаму плаціце на пошце ці ў банку, то вось вам разліковы рахунак выдавецкага прыватнага ўнітарнага прадпрыемства «Народная Воля». На яго таксама можна закінуць грошы на падпіску для бібліятэк з пазнакай “Праект”.
р/с BY08PJCB30120065351000000933
в «Приорбанк» ОАО, ЦБУ 113
BIC: PJCBBY2X
УНП 100961759
Нам вельмі важна сабраць усю суму, і мы будзем вам шчыра ўдзячны за кожны рубель.
Дарагія сябры!
Паважаныя суайчыннікі!
Звярнуцца да Вас мяне вымушаюць асобыя абставіны.
Верагодна, многія з Вас з’яўляюцца чытачамі незалежнай газеты «Народная Воля» і ведаюць: для яе вось ужо 24 гады няма нічога важней за ПРАЎДУ. На жаль, доступ да яе, ПРАЎДЫ, сёння маюць далёка не ўсе. Гэтаму ёсць розныя прычыны, але адна з іх відавочная – фінансавыя цяжкасці. З-за нявыкруткі не кожны чалавек можа падпісацца на нашу газету – «Народную Волю».
Якое выйсце? Яно ёсць – трэба, каб «Народная Воля» была ў публічных бібліятэках. Давайце ўсёй грамадой збяром грошы і аформім падпіску на першую палову 2019 года для 600 бібліятэк нашай краіны. Упэўнены: кожны нумар газеты пройдзе праз мноства рук, і тая ПРАЎДА, якая даносіцца са старонак газеты, знойдзе водгук у душах і сэрцах многіх тысяч людзей. Пагадзіцеся: з ПРАЎДАЙ не толькі лягчэй жыць, яна спрыяе павышэнню нашай грамадзянскай актыўнасці, узнімае нацыянальную самасвядомасць. У канчатковым выніку – змяняе наша жыццё да лепшага.
Сабраць сродкі на афармленне паўгадавой падпіскі на «Народную Волю» для 600 бібліятэк нам трэба да 20 снежня.
Агульная сума – 30.000 рублёў.
Рэдакцыя знойдзе магчымасць аддзячыць кожнаму, хто возьме ўдзел у гэтай вельмі важнай дабрачыннай акцыі.
Магчыма, у Вас ёсць жаданне асабіста выступіць з нейкім артыкулам у «Народнай Волі» – калі ласка, мы гатовы не толькі яго апублікаваць, але пры неабходнасці нават дапамагчы падрыхтаваць.
Жадаеце бліжэй пазнаёміцца з работай рэдакцыі, з тым ці іншым журналістам, з галоўным рэдактарам – да вашых паслуг.
Мы гатовы абмеркаваць з Вамі ў неафіцыйнай абстаноўцы любое пытанне, якое Вас цікавіць, так бы мовіць, сустрэцца на нейтральнай паласе. Прадумваем і некаторыя іншыя бонусы ў будучыні.
Іосіф СЯРЭДЗІЧ, галоўны рэдактар газеты “Народная Воля”


title: Як гродзенскі студэнт зарабляе грошы

maintext:
Кірыл Казакевіч – студэнт эканамічнага факультэта Гродзенскага аграрнага ўніверсітэта. Акрамя гэтага ён прыватны прадпрымальнік, які запусціў у Гродне незвычайны праект, звязаны з паслугамі насельніцтву, – стварыў кампанію па вынасе смецця з кватэр. Праект стаў магчымым тады, калі некалькі гадоў таму амаль ва ўсіх жылых дамах Гродна заварылі смеццеправоды. Людзі прывыклі, што смецце можна выкінуць адразу за дзвярыма кватэры, а зараз трэба прайсці 10-20 метраў, а то і ўсе сто.
«А калі вось такое дрэннае надвор’е, ты прыйшоў з працы, і табе ўжо не хочацца цягнуцца зноў на двор, а смецце вывальваецца з вядра…» – разважае Кірыл. І прапаноўвае выносіць смецце за 7 рублёў у месяц. Напачатку кожны жылец дома выстаўляе смецце каля дзвярэй у канкрэтны час, і на працягу тыдня пакеты штодня выносяцца бясплатна. Калі чалавеку спадабаецца такая паслуга, з ім заключаюць дамову, і працэс пайшоў…
Поўны тэкст артыкула аб тым, як гродзенскі студэнт, не ўкладваючы ніякіх сродкаў, пачаў падлічваць прыбытак, чытайце ў газеце «Народная Воля» за 18 снежня


title: Эканаміст: Лукашэнку трэба біцца за кожны долар як ільву!

maintext:
Вяртаемся да эмацыйнага выступу Аляксандра Лукашэнкі ў Санкт-Пецярбургу на паседжанні Савету ЕАЭС. Хочацца разабрацца, ці ў гэтым саюзе нам надалей выгадна ўдзельнічаць, ці варта пашукаць нейкія альтэрнатыўныя арганізацыі. Ды чаму Лукашэнка не пачакаў, пакуль за прэсай зачыняць дзверы, і выліў сваю незадаволенасць на камеры журналістаў?
Тлумачыць эканаміст Леў Марголін (Мінск):
«У гэтым розніца паміж стылем паводзінаў Лукашэнкі і Пуціна. Лукашэнка выкарыстоўвае ўсе магчымасці, каб заявіць пра свае прэтэнзіі, каб яны сталі дастаяннем усёй грамадскасці, у тым ліку прэсы. Пуцін любіць весці перамовы ў больш такой таемнай абстаноўцы. Таму ён і сказаў, што, калі журналісты сыдуць, мы пагаворым на гэтыя тэмы. […]
Шмат чаго ў гэтых дамовах несправядлівага. Скажам пра тое, што цана на газ, хоць я на і меншая, чым для заходніх краінаў, але ўсё ж такі яна большая, чым для Смаленскай вобласці, больш чым удвая. Як кажуць, бачылі вочы, што пакупалі. Калі беларускі прэзідэнт падпісваў пагадненне, ён усё гэта ведаў, ведаў, што рынак будзе адкладзены да 20125 году, але сітуацыя прыспешвае. Ён тады не ведаў, што ў 2019 годзе будзе такая сітуацыя, што кожны рубель, кожны долар будзе на ўліку. І зараз яму як ільву трэба біцца за кожны долар…»


title: Беларусь накіруе ў Сірыю гуманітарную дапамогу на $ 470 тыс.

maintext:
На Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале апублікаваная пастанова савету міністраў Беларусі аб аказанні гуманітарнай дапамогі Сірыі. Агулам у Сірыю будзе накіравана тавараў на Br988,79 тысяч (каля $ 470 тыс).
Сірыі перададуць самазвалы і аўтобус МАЗ, дызельную электрастанцыю, кампрэсарную станцыю, сэрцавыя клапаны, медыкаменты, 14 відаў трэнажораў (усе ў адным экзэмпляры), гімнастычныя абручы, адзенне і абутак для дзяцей, школьныя сшыткі, сухое малако, а таксама пнеўманажніцы, 6 малаткоў і 2 ручных лома.
Акрамя таго, у Сірыю камандзіруюць чатырох супрацоўнікаў Міністэрства па надзвычайных сітуацыях і аднаго спецыяліста з МАЗа.


title: Сёння Лукашэнка ў Маскве сустрэнецца з Пуціным: што яны будуць абмяркоўваць

maintext:
25 снежня Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін правядуць перамовы ў Маскве. Сустрэча ёсць у графіку прэзідэнта Расіі. Як паведамляе прэс-служба Пуціна, у ходзе перамоваў кіраўнікі краінаў абмяркуюць «ключавыя пытанні двухбаковых адносін» і «перспектывы далейшага прасоўвання інтэграцыйных працэсаў на еўразійскай прасторы», перадае Еўрарадыё.
На нарадзе, якая прайшла ў Мінску 24 снежня, Лукашэнка назваў перамовы, якія маюць адбыцца, няпростымі. Чыноўнікам, якія сабраліся ў Палацы Незалежнасці: прэм’ер-міністру Сяргею Румасу, кіраўніку Савета Рэспублікі Міхаілу Мясніковічу, кіраўніку Адміністрацыі прэзідэнта Наталлі Качанавай, старшыні КДБ Валерыю Вакульчыку і кіраўнікам некалькіх міністэрстваў — ён прапанаваў абмеркаваць «далейшы рух у вырашэнні інтэграцыйных пытанняў, непахісна паважаючы суверэнітэт дзвюх краін і асабліва выбар народаў — расіян і беларусаў».
Па словах Лукашэнкі, адкрытым застаецца «шэраг пытанняў у нафтагазавай сферы»: «У сярэдзіне гэтага года мы павінны былі пачаць і скончыць да канца года пытанні па цэнах на газ (мы ў Піцеры дамаўляліся з Уладзімірам Уладзіміравічам), вырашыць пытанні нафтавыя ў сувязі з падатковым манеўрам у Расійскай Федэрацыі. Аднак на ўсе нашыя прапановы Расія не пайшла, і гэтыя тэрміны фактычна сарваныя. І нашая частка дэлегацыі заўтра на перамовах, і расійская павінны будуць адказаць на пытанне, чаму прынятае двума прэзідэнтамі рашэнне не было выкананае ў гэтым годзе».
Пры гэтым па газе на 2019 год цэны ўрэгуляваныя. Што да нафты, дык кіраўнік Беларусі настойвае, што за тры апошнія гады праз падатковы манеўр у нафтавай сферы Расіі Беларусь страціла амаль $4,5 млрд. «Мы разумеем, што ў бліжэйшыя гады, прыкладна да 2024 года, панясем страт яшчэ на $10,5 млрд», — заявіў Лукашэнка.
Паводле яго слоў, раней ўрад Расіі не адмаўляў гэтага факту, і было «жорстка абяцана», што расіяне не дапусьцяць пагаршэння эканамічнай сітуацыі ў Беларусі і гатовыя кампенсаваць страты за кошт бюджэту. «І потым раптам усё спынілася. Я хацеў бы атрымаць адказ на пытанне: чаму спыніліся гэтыя перамовы, калі ў прынцыпе ўсё было гатова для прыняцця рашэння нават на саюзным Саўміне ў Брэсце? » — сказаў Лукашэнка, дадаўшы, што варыянтаў падчас перамоваў у Крамлі — шмат, але «беларускі бок павінен выразна пазначыць і адстойваць сваю пазіцыю».


title: "Народную Волю" - для 600 бібліятэк!

maintext:
Рады зрабіць першую справаздачу пра тое, як рэалізуецца наш дабрачынны праект
“Аформім падпіску на “Народную Волю” для 600 бібліятэк”. Нагадаем, што пералічэнне грошай ідзе не толькі праз электронную платформу Talaka.org, але і праз разліковы рахунак непасрэдна рэдакцыі газеты. Мы вельмі ўдзячны ўсім, хто аператыўна падтрымаў нашу ініцыятыву і ўжо ахвяраваў пэўную суму на добрую справу. Дзякуй Вам, шаноўныя, вялікі дзякуй! Многія з Вас атрымаюць пазней спецыяльны нумар газеты “Народнай Волі” з аўтографамі галоўнага рэдактара і вядомых аўтараў, кнігі знакамітых беларускіх пісьменнікаў з іх пажаданнямі. Помнім мы і пра наша абяцанне наконт кавы з галоўным рэдактарам, сняданку ці вячэры з любімым журналістам, фінансавага лікбезу ад прафесара, доктара эканамічных навук Барыса Жалібы, персанальнай вячэры ў нефармальнай абстаноўцы з галоўным рэдактарам Іосіфам Сярэдзічам.
На ўчарашні дзень налічвалася больш за 120 прэтэндэнтаў на 12 нашых намінацый. У агульным спісе значацца прозвішчы як тых, хто пералічыў грошы праз платформу Talaka. org, так і тых, хто перавёў фінансавыя сродкі непасрэдна на рахунак рэдакцыі газеты.
Інфармуем: усяго на падпіску на “Народную Волю” для 600 бібліятэк паступіла ўжо
амаль 5000 рублёў.
Асобы, якія пералічылі сродкі праз Talaka.org:
Gleb Anisimov,
Елена Кашевская,
fd,
Николай Калацкий,
Анонимный спонсор,
Aliaksandr Karnilovich,
Андрей Дейнека,
Анонимный спонсор,
Serge Adzinets,
Александр Ободов,
Таццяна Сіняўская,
Анонимный спонсор,
Marina Zhouravleva,
Hanna Sous,
Tsimafei Padvitski,
Alex Labanouski,
Zoja Bartosh,
Siarhiej Mudračenka,
Vasil Okunievič,
vv vv,
Домарад Татьяна,
Анонимный спонсор,
Anya Tolchikova,
Владимир Шабуня,
Yury Burkouski,
Стас Будько,
Анонимный спонсор,
Mikalai Marus,
Анонимный спонсор,
Alyaksandr Staravoitau,
Альбина Каролик,
Васiль Паулавец,
Анонимный спонсор,
Міхась Гром,
Анонимный спонсор,
Ala Zhak,
Надя Улога,
Сергей Желобовский,
Slava Alkhovik,
Raman Ye Rashenia,
Олег Шабан,
Владимир Щурко,
Геннадий Кулинкович,
Анонимный спонсор,
Антон Чудак,
Олег Эйсмонт,
Irina Avchinnikova,
Анонимный спонсор,
Инна Коржик,
Иван Гапонов,
Inna Nahmanovich,
Зміцер Ступчык,
Yury Voskresensky,
Ольга Варакса,
Евгений Король,
Olga Chekulaeva,
Анонимный спонсор,
Mieczyslaw Lysy,
Валерий Исаев,
Aliaksandr Yarashuk,
Alexandr Gaspodarik,
Александр Середич,
Анонимный спонсор,
Юрый Удалоў,
Лада Майсеня,
Siarhei Boksha,
Анонимный спонсор.
Асобы, якія пералічылі сродкі непасрэдна на рахунак “Народнай Волі”:
Татьяна Печенёва,
Николай Витиков,
Наталья Пилько,
Алексей Бобер,
Марина Шибко,
Николай Бичан,
Ольга Юрчук,
Михаил Дудко,
Валентина Закревская,
Раиса Синкевич,
Василий Залевский,
Е.А.Базыльчик,
Вячеслав Василенко,
В.Н.Варущенко,
В.Б.Наконечный,
Леонид Колодко,
Сергей Смашный,
Соколовская
А.В.Зеленкевич,
Вячеслав Навицкий,
Раиса Гурецкая,
Дина Гурченко,
Тамара Адзерихо,
Александр Туля,
Зоя Позднякова,
Сергей Русан,
Валентина Шустик,
Анатолий Войтов,
Эдуард Ган,
Таисия Бубен,
Михаил Змушко,
Е.И.Олеярник,
Владимир Мархвида,
Геннадий Логацкий,
Владимир Шилович,
Р.И.Гончарова,
Г.А.Зиновчик,
Анонимно,
Р.М.Володенкова,
Антонина Юркевич,
Ольга Сенчило,
Геннадий Пашков,
Николай Горошко,
Антон Шостак,
З.А.Аднамах,
Константин Бубен,
Алла Толок,
С.М.Жданович,
Лариса Якубова,
Виктор Шупенев,
Ромуальд Гаманович,
Зинаида Тарасевич,
Анонимно,
В.С.Авласенко,
Валентина Хартанович.
Да заканчэння рэалізацыі праекта засталося менш за два тыдні. Збіраць грошы на паўгадавую падпіску на “Народную Волю” для 600 публічных бібліятэк мы будзем да 20 снежня. Сума грошай, якую трэба сабраць, – 30.000 рублёў.
У чарговы раз нагадваем: калі вы маеце плацежную картку, то пералічыць грошы можна лёгка праз платформу Talaka.org, выкарыстоўваючы сістэму bePaid. Вам трэба толькі на сайце вызначыць суму, якую вы гатовы ахвяраваць, і ўвесці дадзеныя сваёй карткі.
Калі карткі няма, грошы можна пералічыць праз пошту альбо банк звычайным плацяжом з пазнакай “Праект”.
р/с BY08PJCB30120065351000000933
в «Приорбанк» ОАО, ЦБУ 113
BIC: PJCBBY2X
УНП 100961759
Дабрачынная акцыя працягваецца. Рады будзем, калі агульнымі намаганнямі зробім
добрую справу. За бюджэтныя сродкі ў бібліятэкі нашай краіны трапляюць толькі дзяржаўныя газеты. А калі праект будзе паспяхова рэалізаваны, то ў іх чытальных залах з 1 студзеня 2019 года з’явіцца і “Народная Воля”, якая нясе слова ПРАЎДЫ, спрыяе павышэнню грамадзянскай актыўнасці, узнімае нацыянальную самасвядомасць. У канчатковым выніку – змяняе наша жыццё да лепшага.
Рэдакцыя газеты “Народная Воля”


title: "Курапацкі помнік з без’языкім звонам адпавядае нашаму часу"

maintext:
30 гадоў у дзяржавы не даходзілі рукі, каб ушанаваць памяць бязвінна загінуўшых у Курапатах, выканаць яшчэ савецкага часу ўрадавую пастанову аб мемарыялізацыі ўрочышча. 30 гадоў там стыхійна ствараўся народны мемарыял, вакол якога неаднойчы ўспыхвалі агмені ледзь не грамадзянскай вайны. 30 гадоў межы ўрочышча скарачаліся – то пад наступам кальцавой дарогі, то пад націскам дзіўных рэстаратараў, якія з падазронай упартасцю сляпіцаю лезлі менавіта ў Курапаты. І вось нарэшце дзяржава пачула голас грамадства і ўсталявала – праз пасрэдніцтва Федэрацыі прафсаюзаў – помнік ахвярам палітычных рэпрэсій. Але гэта не прынесла чаканай згоды. Чаму? На гэта пытанне за «круглым сталом» паспрабавалі адказаць культуролаг Вацлаў Арэшка, грамадскі актывіст Марат Гаравы, мастакі Генадзь Драздоў і Аляксей Марачкін, скульптары Генадзь Лойка і Алесь Шатэрнік, кінарэжысёр Вольга Мікалайчык і аўтары ўсталяванага помніка Вольга Нячай і Сяргей Аганаў.
– Шаноўнае спадарства, дзякуй вам, што адгукнуліся на запрашэнне паўдзельнічаць у нашым «круглым стале»! Як выглядае, нядаўна ўсталяваны ў Курапатах афіцыйны помнік успрыняты ў грамадстве неадназначна. Да таго ж па-ранейшаму працягваецца супрацьстаянне каля адчыненага там рэстарана. Давайце абмяркуем сітуацыю, выкажам сваё бачанне далейшага развіцця падзей.
Аляксей Марачкін: – Курапаты – наш сакральны сімвал. Гэта зразумела ўсім, апрача беларускай улады. Але і ёй пад ціскам грамадскасці не было куды падзецца – паставіла нарэшце свой помнік.Толькі праблемы засталіся. Іх застаецца як мінімум тры. Першая – мемарыялізацыя ў самым цэнтры Курапатаў, на гэтак званай Галгофе, дзе ўжо ёсць памятны камень, дзе нядаўна з’явіўся помнік-капліца. Другая праблема – крыжы па перыметры. І трэцяя – народны супраціў, пікеты каля рэстарана «Поедем поедим».
Марат Гаравы: – Удакладню: для нас Курапаты – сімвал пакутніцтва, сімвал змагання, сімвал апошняй у ХХ стагоддзі хвалі нацыянальнага Адраджэння. І – народны мемарыял. Народ там забівалі, народ тое месца адкрыў, народ ставіў крыжы, народ бараніў. З усяго гэтага мы і сыходзім. Мы сабралі грамадскі аргкамітэт конкурсу па мемарыялізацыі Курапатаў, журы ўзначаліў Аляксей Марачкін. Мы правялі выставу, падвялі вынікі. На конкурс былі дасланы 44 праекты. Адзін з самых цікавых праектаў прадставіў польскі Інстытут нацыянальнай памяці. Яны размясцілі музей гісторыі Курапатаў на падземным паверсе на глыбіні 2,5 м (сярэдняя глыбіня пахаванняў), на сярэднім паверсе – экуменічную капліцу, а на верхнім – аглядавую пляцоўку. І злучылі ўсе тры паверхі светлавым ліхтаром – свет памерлых са светам жывых. А паэт-мысляр Алесь Разанаў прапанаваў на ўваходнай браме напісаць радкі: «Словы аціхлі: у цішыню стукае сэрца…»
– Дык ці вызначылі вы праект-пераможцу?
Гаравы: – Мы хацелі, каб мастакі зрабілі мемарыял, прысвечаны грамадскаму пакаянню. Гэта была і ёсць наша канцэпцыя. Не прымірэння катаў з забойцамі, а пакаяння ўсяго грамадства за тое, што яно такое дапусціла. Мы правялі першы этап конкурсу, двойчы зладзілі ў Палацы мастацтва выставу «Праўда пра Курапаты: факты, дакументы, сведчанні». Нягледзячы на мноства праектаў, журы на чале са спадаром Марачкіным вырашыла, што канчатковыя вынікі падводзіць рана. Тэма складаная, шматзначная. Нездарма французы кажуць: каханне – дзіця свабоды.Так і творчасць не можа быць дзіцём насілля. А тут дзяржаваза паўтара-два месяцы ўсё вырашыла… Помнік паставіць – не стог абы-як скідаць.
– А ці кантактавалі вы з Міністэрствам культуры, якое абвяшчала свой конкурс?
Гаравы: – Вясной мінулага года мы хадзілі да міністра культуры, яшчэ Барыса Святлова. Ён прапаноўваў нам далучыцца да іхняга конкурсу. Мы сказалі: не, у такой спешцы мы нічога добрага не зробім. Дзе імёны загубленых? Адкрыйце іх. І давайце дамовімся, што конкурс павінен быць празрысты, з грамадскім абмеркаваннем, з улікам ужо зробленага. Бо, нагадаю, на пачатку 1990-х таксама адбыўся конкурс, тады журы ўзначальваў народны мастак Васіль Шаранговіч. І што? Дзяржава прыслухалася да нашага меркавання? Не.
Вольга Нячай: – Спадар Гаравы гаварыў пра наш помнік як знак прымірэння. Мы лічым, што ніякага прымірэння з рэпрэсіямі не можа быць увогуле. І мы як аўтары не ставілі перад сабой мэту зрабіць помнік, які прымірыў бы катаў і ахвяр. Як з гэтым можна прымірыцца? Калі брат брата арыштоўваў, сын на бацьку даносіў. Калі план па знішчэнні людзей выконвалі. Не хапае – чалавека ў машыну і павезлі… Наша сям’я таксама пацярпела ад рэпрэсій. Калі мы хадзілі ў Мінкультуры, нам там сказалі адназначна: вы робіце помнік менавіта ахвярам палітычных рэпрэсій 1930–1940-х гадоў. І толькі такую канцэпцыю мы і ўвасаблялі.
Сяргей Аганаў: – Як можна прымірыцца з катам, які страляе ў твайго дзеда, у бацьку, у маці? У Курапатах жа не проста стралялі «ворагаў народа», «польскіх шпіёнаў» ці яшчэ каго. Там забівалі мірных людзей. На помніку адназначна патлумачана, каму ён усталяваны. На адмысловай шыльдачцы па-беларуску, а неўзабаве павінны з’явіцца яшчэ тры – на польскай, на рускай і на ідыш. Яны цяпер якраз вырабляюцца, прычым за наш з Вольгай кошт, бо гэта была наша ініцыятыва.
– Вы гаворыце пра надпіс «Ахвярам палітычных рэпрэсій 1930–1940-х гадоў», які змешчаны на прыкручанай шыльдзе. Але яе можна адкруціць.
Вольга Нячай: – У тым і справа, што адкруціць яе немагчыма. Ні адкруціць, ці адарваць. Яна так прымацавана, што зняць яе без пашкоджання самога помніка нельга.
Вольга Мікалайчык: – У Курапатах існуе народны мемарыял – помнік народу, бязвінна забітаму, ад народа жывога. Вось што галоўнае. І калі без абмеркавання з грамадскасцю, якая гадамі апекавалася Курапатамі, прывезлі і паставілі гэтую гаргару, там адразу ўсё парушылася. Там глядзелася ўсё абсалютна гарманічна, а помнік – нешта чужароднае, ён занадта вялікі.
Вацлаў Арэшка: – Ён зроблены цалкам у савецкай стылістыцы. Калі прыбраць з яго шыльду, ён можа быць помнікам ахвярам нацызму, ахвярам капіталізму, загінуўшым савецкім танкістам – каму заўгодна. Гэта, на маю думку, мякка кажучы, прахадны твор. Месца гэтаму помніку не на Галгофе, ён не павінен займаць цэнтральнае месца. Чамусьці аўтары вырашылі, што кантакт з уладамі для іх больш важны, чым кантакт з грамадскасцю.
Генадзь Драздоў: – Ва ўсіх краінах постсавецкай прасторы месцы масавых рэпрэсій даўно ўшанаваны. Беларусь заставалася адзінай краінай, якая не мела свайго помніка. І вось нібыта мае. Але немагчыма за такі кароткі час зладзіць якасны конкурс, гэта проста нерэальна. Спешка ў такой справе заўсёды прывядзе да сырых вынікаў. Так і сталася. Мінкультуры запрашала і нас паўдзельнічаць у конкурсе. Але мы выставілі ўмову – адкрыць архівы, назваць прозвішчы расстраляных. Бясспрэчна, што ў архівах КДБ яны ёсць.
– Вы патрабавалі ад Міністэрства культуры адкрыць архівы КДБ?
Драздоў: – Мы патрабавалі ад дзяржавы – праз Мінкультуры. І яшчэ адзін момант. Калі праводзіўся наш конкурс, ладзілася ананімнае апытанне. І праект Сяргея Гумілеўскага набраў больш за 2000 галасоў, а праект Аганава і Нячай – амаль у два разы менш. Але ўлады адкінулі праект Гумілеўскага. Фактычна грамадскага абмеркавання ўсталяванага помніка не было, дзяржава проста выкарыстала тых скульптараў, якія ўзяліся літаральна за паўтара месяца зрабіць помнік. Яны дапамаглі дзяржаве, якая ўсталявала яго ў Курапатах і, падобна, ужо забылася пра яго. З тым помнікам яшчэ трэба працаваць, там ёсць някепская задумка, але ён сыры.
Алесь Шатэрнік: – Я ўдзельнічаў у шмат якіх конкурсах, набіў нямала шышак, і ў мяне да ўсталяванага помніка, прызнаюся, было адмоўнае стаўленне. Пакуль я яго не пабачыў на свае вочы. Калі ж прыйшоў у Курапаты і пабачыў, то змяніў свой погляд. Лічу, што ў Вольгі і Сяргея атрымаўся твор мастацтва. Ведаю, ім ніхто не дыктаваў, што і як рабіць. Ні Аляксандр Лукашэнка, ні Зянон Пазьняк. Помнік надзвычай удала ўпісаўся ў пейзаж. Сасна ўнізе чорная, пасля пачынае, як свечка, гарэць… Я, шчыра кажучы, пазайздросціў калегам. І, заўважце, помнік не лезе ў цэнтр, ён збоку. Але сёе-тое там варта было б дадаць. Вось калі б там зрабіць сем званоў. У мяне ёсць эскіз, зроблены два гады таму.
– Дык помнік добры, трэба толькі дадаць нейкія элементы?
Шатэрнік: – На маю думку – так.
– Помнік усталяваны, але афіцыйнага адкрыцця так і не адбылося. Як вы лічыце, чаму?
Генадзь Лойка: – Дык зададзеная ўладай канцэпцыя была – прымірэнне. Але скульптары тую канцэпцыю адкінулі. Таму і афіцыйнага адкрыцця няма. Ідзе барацьба. І невядома яшчэ, чыя возьме.
Марачкін: – Наконт адкрыцця ў мяне ёсць ідэя – хай бы ў Курапаты прыехаў міністр Шуневіч у форме НКВД і правёў там экскурсію…
Мікалайчык: – А Шуневічу помнік спадабаецца. Мне бачыцца ў ім нешта мілітарысцкае. У форме НКВД міністр будзе добра глядзецца поруч з помнікам. З нямым помнікам. Мне так і ўгадваюцца думкі Шуневіча: усе маўчаць – можна і паўтарыць…
Нячай: – Для мяне самае галоўнае, што помнік стаіць. Перад усталяваннем мы гаварылі, што ніводнага крыжа не парушым – так яно і атрымалася. Хоць складана было ўсё пралічыць, каб тэхніка заехала. Яму пад фундамент капалі ўручную. Я разумею, што нехта на Курапатах робіць палітычны піяр, нехта дзейнічае шчыра. Усіх я намагаюся зразумець. Супрацоўнічаць з дзяржавай ці не супрацоўнічаць… Прызнацца, я не вельмі вялікая прыхільніца нашай дзяржавы, але іншай у нас пакуль няма. А памяць расстраляных ушанаваць трэба.
Мікалайчык: – Вы ўручную яму капалі? Дык у вас жа ганарары вялікія! А мы там сотні разоў працавалі на талацэ бясплатна.
Гаравы: – Разумееце, твор мастацтва павінен уражваць. Вось прысутны тут Генадзь Лойка падаваў на конкурс свой праект – ён мяне ўразіў. Бусел, насаджаны на вострыя калы, не можа ўзляцець… Калі мы ў 2014 годзе рабілі яўрэйскі камень для Курапатаў, мы зрабілі твор кранальны. Ён просты. Але ён зроблены з пастамента помніка Сталіну. А тут ад імя дзяржавы ставіцца нейкая бязадрасная спаруда, чым і каго яна кране?
Аганаў: – Мы зрабілі ўсяго толькі памятны знак. Гэта не мемарыял, не помнік, як вы кажаце. На гэтым ніхто не ставіць кропку. Курапаты маюць дастаткова вялікую плошчу. Там пакуль што няма ўваходнай брамы. Рабіце – з намі, без нас, няважна. Толькі падыход павінен быць комплексны і прафесійны. Ёсць пэўныя напрацоўкі ў «Мінскпраекта», ёсць у нас. Як я разумею, і ў вас ёсць, але разрозненыя. Неабходна спалучыць усё ў адзіны комплекс.
Марачкін: – Сапраўды, справа павінна працягвацца. Пры гэтым палітычным ладзе, я лічу, годнага мемарыяльнага комплексу ў Курапатах не з’явіцца. Усталяваны помнік – застанецца помнікам не ад беларускага народа, а ад улады. Што рабіць далей? 7 званоў там дадаць ці 10… Я ўспамінаю, як на пачатку 1980-х гадоў мы хацелі паставіць помнік Рагнедзе і Ізяславу ў Заслаўі. Да нас у майстэрню на Дзімітрава, 3 прыйшоў Уладзімір Караткевіч, і Алесь Шатэрнік паказаў яму свой эскіз. Крытычна настроены Яўген Кулік зірнуў і сказаў: «Ты, Шура, яшчэ не дарос да гэтага помніка». А Караткевіч усхадзіўся: «Ён не дарос, ты не дарос, а прыйдзе які-небудзь хлопчык з вуліцы і паставіць абы-што!».
– Помнік Рагнедзе ў Заслаўі, дарэчы, усталявалі. І неблагі.
Марачкін: – На жаль, Караткевіч яго ўжо не пабачыў. Таму, калі магчымасць ёсць, творца павінен рабіць. Дзяржава была вымушана далучыцца да мемарыялізацыі Курапатаў, пра гэта тут ужо гаварылася. А далучыўшыся, хоча ўсё ўзяць у свае рукі і камандаваць. Я ведаю Сяргея і Вольгу – гэта сумленныя людзі з адкрытымі сэрцамі, але яны несвабодныя. Зроблены імі помнік адпавядае нашаму часу. Прыгадайма, Мінскі гарвыканкам да 100-годдзя БНР паабяцаў павесіць памятную шыльду, зробленую Шатэрнікам. Дзе яна? Не ўсталявана. А перад гэтым 25 Сакавіка мітынг быў дазволены. Так і з мемарыялізацыяй Курапатаў – крок уперад, два крокі назад. Помніце, Лукашэнка сказаў: каб сёлета стаяў помнік прымірэння. Я тады заўважыў: гэта як пяцігодку за тры гады выканаць. Выканалі. Паставілі. І нельга сказаць, што сітуацыя цалкам правальная. Помнік стаіць збоку, упісваецца ў сасновы краявід. А тое, што там няма імёнаў, дык гэта наш маўклівы час. І звон там – без’языкі. Маўчыць. І народ маўчыць. Колькі пратэстоўцаў збіраецца каля рэстарана «Поедем поедим»? 5–10 чалавек. А дзе народ? Адсутнічае і маўчыць.
Нячай: – Мы несвабодныя ў якім сэнсе? Наш праект быў абмеркаваны на манументальным савеце. Думкі там выказваліся настолькі розныя, што ўрэшце канчатковае рашэнне пакінулі за аўтарамі. Яшчэ раз падкрэслю: мы на конкурс прапаноўвалі комплексны праект. Там быў задзейнічаны і пешаходны пераход пад кальцавой дарогай, там была брама з боку, адкуль пад’язджалі машыны з прыгаворанымі. Усталяваны знак – толькі частка прапанаванага намі.
Гаравы: – Абавязкова павінны быць адкрыты імёны. Без імёнаў помнік бязадрасны, безназоўны, бязвобразны. Але пры гэтай уладзе архівы ніхто не адкрые, бо яна афіцыйна абвяшчае сябе пераемніцай той улады. Тут ужо гучала, што нездарма міністр Шуневіч прыходзіць на парады ў форме НКВД. Гэта вельмі яскравы паказчык.
Марачкін: – Мы позна ці рана прыйдзем да пакаяння і ачышчэння. І будуць адкрыты імёны – і ахвяраў, і катаў, і стукачоў. Без гэтага ніякага пакаяння быць не можа.
– Неяк я спытаўся ў Станіслава Шушкевіча, чаму тады, на пачатку 1990-х, не былі адкрыты архівы КДБ? І ён адказаў: каб не распальваць у народзе варажнечы…
Гаравы: – У тыя часы, калі была вольніца, я трапіў у архіў гомельскага ўпраўлення КДБ і цалкам прачытаў справу свайго дзядзькі. Я ведаю, як яго бралі, на падставе чаго, хто данёс. І што? Хіба я буду помсціць сыну ці ўнуку даносчыка? Таму размовы пра варажнечу – звычайныя адгаворкі. Помнік у Курапатах крытыкаваць, вядома ж, можна. Але прынагодна я хачу падзякаваць яго аўтарам. Бо праз гэты помнік да Курапатаў прыцягнулі БРСМ, Федэрацыю прафсаюзаў, Беларускае тэлебачанне стала адтуль сюжэты паказваць. Афіцыйныя структуры толкам нічога не разумеюць, але іх прыцягнулі, яны ходзяць і нешта там робяць. І гэта таксама перамога грамадства. Бо ў апошняе дзесяцігоддзе народ стаў забываць пра Курапаты. А забываць пра іх нельга.
Драздоў: — У гісторыю ўвайсці нескладана. Выйсці – цяжэй, практычна немагчыма. Мастак мусіць адчуваць адказнасць перад будучыняй, перад гісторыяй. І думаць – брацца ці не брацца за нейкую працу.
– Пра ўваходжанне ў гісторыю ёсць трапная эпіграма ў Ніла Гілевіча: «Дзверы ў гісторыю вузкія вельмі – / Цяжка праходзяць і людзі, і шэльмы. / Дзверы адтуль – шырэй за вароты, / Вылеціш вон, і не ўспомняць, хто ты!». Дык што будзе з вашым конкурсам, з тым жа праектам Гумілеўскага?
Гаравы: – Ладзячы свой конкурс, мы ставілі мэту – усё зробленае ў Курапатах захаваць, зрабіць як бы мастацкае абрамленне ў сучасным стылі з улікам беларускіх нацыянальных традыцый.
Нячай: – Дык і мы нічога парушаць не збіраліся. Наш мемарыяльны знак як бы «абапіраецца» на ўсталяваныя крыжы, ён з’яўляецца іх дапаўненнем. Паўтаруся, мемарыялізацыя Курапатаў не мусіць абмяжоўвацца нашым памятным знакам. Калі стануць вядомы імёны – ім знойдзецца месца.
Арэшка: – Помнік ужо стаіць. І мы не прэтэндуем на тое, каб яго знесці. Зроблены пэўны крок у працэсе мемарыялізацыі, але яе неабходна працягваць. Наш конкурс будзе доўжыцца, і нам трэба працаваць разам. Вобраз Курапатаў далёкі ад завяршэння. Трэба над ім працаваць, трэба да яго ісці. Пакуль маем тое, што ёсць. Калі гэта памятны знак – ён прымальны. Калі гэта цэнтральная частка кампазіцыі, тады ўзнікаюць пытанні. Мы плануем зрабіць трэцюю выставу праектаў у наступным годзе. Запрашаю да ўдзелу ў ёй і прысутных тут творцаў.
– На жаль, нашу гутарку не ўдасца закончыць на мажорнай ноце. Днямі невядомыя зламыснікі надрапалі на курапацкім помніку шасціканцовую зорку. Як вы лічыце, кім і навошта гэта зроблена?
Гаравы: – Гэта не першы выпадак вандалізму ў Курапатах. За прамінулыя гадоў 20 мы бачылі іх дзясяткі. То свастыку на памятным камені намалююць, то «лаўку Клінтана» разаб’юць, то крыжы паваляць. Для вандалаў з маленькім сталіным у галаве няма значэння – дзяржаўны помнік ці грамадскі. Почырк у іх адзіны – зняважыць усё, што нагадвае пра рэпрэсіі і тэрор у Беларусі.
Артыкул выйшаў у газеце «Народная Воля», № 101 (4353) за 21 снежня 2018


title: Актывістаў, якія прынеслі папяровыя караблікі да пасольства Расіі, прысудзілі да вялікіх штрафаў

maintext:
У судзе Цэнтральнага раёна Мінска 22 снежня адбыўся разгляд адміністрацыйных спраў удзельнікаў акцыі з папяровымі караблікамі каля амбасады Расіі.
Нагадаем, увечары 26 лістапада да амбасады Расіі ў Мінску прыйшло каля дзесяці чалавек, пераважна з «Моладзі БНФ», якія ўсклалі на парапет агароджы папяровыя караблікі, афарбаваныя ў колеры ўкраінскага сцяга.
Такім чынам актывісты выказалі салідарнасць з украінскімі маракамі, абстралянымі і захопленымі ў палон у Азоўскім моры.
За акцыяй назіралі супрацоўнікі міліцыі ў цывільным і вялі аператыўную відэаздымку.
Пазней некалькі ўдзельнікаў атрымалі па пошце пратаколы аб адміністрацыйным правапарушэнні. Сярод іх Яўген Батура, Святлана Каваленка, Дзяніс Урбановіч, Сяргей Тарасенка і журналістка «Новага Часу Дзіяна Серадзюк, якая асвятляла акцыю.
Анатоль Лябедзька і Мікалай Казлоў выставілі ў судзе караблікі. Супрацоўнік міліцыі ў цывільным падыйшоў і забраў караблікі. Людзі паставілі новыя, жартуюць, што іх захапілі піраты.
Святлана Калаенка прызнала, што ўсталявала тры караблікі. «Гэта не пікет, а акт салідарнасці. Я не лічу, што акт салідарнасці трэба санкцыянаваць», — патлумачыла яна.
Яна звярнула ўвагу суддзі, што за акт салідарнасці з людзьмі, сем’і якіх пацярпелі ў Кемерава, на людзей не складалі пратаколаў.
Пастанова суддзі: Святлана Каваленка — штраф 20 базавых велічынь, Яўген Батура — штраф 20 базавых велічынь, Дзіяна Серадзюк — штраф 20 базавых велічынь, усім роўна па 490 рублёў.
Суд на Дзянісам Урбановічам працягваецца.
* * *
Апроч гэтага, праваабаронцам стала вядома, што на некалькі непаўнагадовых актывістаў «Моладзі БНФ» таксама склалі пратаколы правапарушэнняў, якія перададзены для разгляду ў Адміністрацыйныя камісіі па месцы іх жыхарства.


title: Барадзіно ці Беразіна?

maintext:
Сыну ў гімназіі задалі вывучыць на памяць лермантаўскае “Барадзіно”. Верш доўгі, два дні вучыў ды так і не вывучыў. Перашкодзіла не толькі колькасць радкоў, але і іхні сэнс. Я чуў, як сын без асаблівай ахвоты намагаўся “чужие изорвать мундиры о русские штыки” і наўслед за бравым палкоўнікам вяла паўтараў: “Ребята, не Москва ль за нами? Умрёмте ж под Москвой…” Урэшце мой гімназіст звярнуўся да мяне з пытаннем: “Тата, а чаму мы павінны паміраць пад Масквой?”
І праўда – чаму? Тое “Барадзіно” і я ў свой час вучыў – да гэтай пары памятаю. Але гэта было трыццаць пяць гадоў таму, калі Масква з’яўлялася сталіцай нашай краіны, і нас, школьнікаў, туды на экскурсію вазілі. Спявалі мы тое “Барадзіно” і ў савецкім войску, ідучы ў параднай “каробцы”, – так гарланілі, што генералы на трыбуне вушы затулялі. Што ж, “быў час, быў век, была эпоха”…
Але чаму павінен зубрыць “Барадзіно” з яго расійскімі патрыятычнымі мантрамі юны грамадзянін незалежнай Беларусі? Ці не дэфармуе яго псіхіку гэта самурайскае “умрёмте под Москвой”? І чаму ён – разам з усёй Расіяй – мусіць помніць пра дзень Барадзіна?…
Калонку Міхася Скоблы чытайце ў газеце «Народная Воля» за 4 снежня


title: У МЗС Беларусі заявілі, што візавай дамове з ЭЗ замінае адна краіна, але не сказалі, якая

maintext:
13-га сьнежня ў Брусэлі пачалося 6-е пасяджэньне каардынацыйнай групы Беларусь — Эўразьвяз, паведаміў прэсавы сакратар МЗС Беларусі Анатоль Глаз. Сярод шэрагу тэмаў, якія абмяркоўваюцца, ёсьць і пытаньне аб спрашчэньні візавага рэжыму і рэадмісіі.
Паводле Анатоля Глаза, Беларусь зацікаўленая ў падпісаньні дамовы аб спрашчэньні візавых працэдур з Эўразьвязам, паведамляе Радыё Свабода.
«Дзякуючы сур’ёзнай працы мы дамагліся, што беларускія грамадзяне цяпер могуць атрымліваць візы ў краіны Эўразьвязу ня толькі ў візавых цэнтрах, але і ў амбасадах краін ЭЗ, якія знаходзяцца ў Беларусі», — сказаў Глаз.
Хто затрымлівае падпісаньне дамовы?
Афіцыйны прадстаўнік МЗС Беларусі заявіў, што «перамовы працягваюцца, і толькі адна з 28 краін Эўразьвязу хоча ператварыць гэты працэс у нейкую гульню ў адны вароты».
«Я хачу сказаць, што калі гэтае пагадненьне будзе падпісанае, то колькасьць візаў, якія будуць выдавацца грамадзянам Беларусі, не павялічыцца, а зьменшыцца за кошт таго, што будзе выдавацца больш шматразовых. І толькі адна краіна з 28 лічыць, што колькасьць візаў, якія будуць выдавацца грамадзянам Беларусі, павялічыцца».
На пытаньне, якая гэта краіна, ці ня Польшча, Анатоль Глаз ня даў адказу.