title: І конь ператвараецца ў зебру! У БДУ прайшла лекцыя пра выявы і штучныя нейронныя сеткі

maintext:
Чаму машыннае навучанне – гэта няпроста? Як ашукаць штучныя нейронавыя сеткі, і дзе наогул іх можна выкарыстоўваць? Адказы на гэтыя пытанні змаглі даведацца слухачы 4 кастрычніка на лекцыі, арганізаванай Саветам маладых навукоўцаў БДУ. Спікер – Віктар АТЛІГА, асістэнт кафедры дыскрэтнай матэматыкі і алгарытмікі ФПМІ БДУ, назва яго выступлення – "Як ператварыць каня ў зебру, ці Апрацоўка выяў з дапамогай штучных нейронных сетак".
Віктар разгледзеў з розных бакоў тэму машыннага навучання, штучных нейронных сетак. У сваё апавяданне дадаў трохі гісторыі і вядомых імёнаў з гэтай галіны, сюды ж уключыў формулы і прыклады з практыкі, падзяліўся развагамі са сваіх навуковых прац. Наведалі сустрэчу ўсе ахвочыя студэнты і супрацоўнікі БДУ. Малады навуковец распавядаў пра машыннае навучанне і пра тое, у якіх галінах яго можна прымяніць. Гэта свайго роду новы інструмент, новы шлях інжынерыі. Напрыклад, так можна вызначыць лекавую ўстойлівасць па геноме, пераўтварыць маўленне ў тэкст, класіфікаваць выявы, прадказаць змены коштаў на біткойн і іншае.
Па словах спікера, “усё найлепшае, увасобленае ў навуцы, было падгледжана ў прыроды”. Сярод такіх капірак – штучныя нейронныя сеткі. Гэта матэматычная мадэль пабудавана па прыкладзе працы сетак нервовых клетак арганізма. Як тлумачыць спікер, інфармацыя ўспрымаецца дзякуючы ўзаемадзеянню велізарнай колькасці нейронаў – клетак, з якіх складаецца мозг. Як адзначае Віктар, дадзеную канцэпцыю распрацавалі аж у 1930-х, але ключавыя матэматычныя разлікі для яе правялі пазней, праз паўстагоддзя. Лектар робіць акцэнт на выбарцы дадзеных для навучання сеткі, іх апрацоўка з'яўляецца самым складаным этапам працы.
Штучныя нейронныя сеткі дазваляюць распазнаць, што намалявана на выяве. Яны таксама ўжываюцца для апрацоўкі выяў і аналізу дадзеных. Ці можна ашукаць такую няпростую тэхналогію? Так. Лектар паказвае на экран і кажа: "Напрыклад, можна дадаць шуму да выявы без знешняй змены малюнка. Такім чынам, атрымліваем, што калі раней сетка распазнавала на малюнку панду з упэўненасцю ў больш чым 50 %, то з гэтым зменай яна выдае, што на малюнку 90 % гібон, хоць мы бачым, што гэта ўсё тая ж панда".
Таксама з дадзенай тэхналогіяй магчыма змяніць змест малюнкаў, змяняем тэкстуры і ператвараем каня ў зебру, а яблык – у апельсін. "Але гэта спецыфічная забаўка, – жартуе лектар. – Нагадвае папулярнае прыкладанне Prisma, якое можа апрацоўваць фатаграфіі ў стылі прац вядомых мастакоў".
Савет маладых навукоўцаў арганізуе падобныя лекцыі амаль штомесяц. Поўны пералік даступны на старонцы СМН. Ужо хутка можна будзе наведаць семінары па падрыхтоўцы навуковых прац.
Для даведкі пра лектара Віктар Атліга – распрацоўшчык напрамку беспілотных аўтамабіляў кампаніі "Яндэкс", выкладчык курса "Машыннае навучанне" ў школе аналізу дадзеных “Яндэкса”. Скончыў з залатым медалём Ліцэй БДУ, з адзнакай – ФПМІ БДУ. Летась скончыў магістратуру з паглыбленай падрыхтоўкай спецыяліста па спецыяльнасці "Алгарытмы і сістэмы апрацоўкі вялікіх аб'ёмаў інфармацыі".
Алена ЛЯЎШЭНЯ
Фота Васіля Кузьмічкіна
Яшчэ больш фота у лічбавым фотаархіве БДУ


title: Экскурсіі і сюрпрызы ад прафкама работнікаў: як разнастайна правесці вольны час

maintext:
Канцэрты, спектаклі і выставы і экскурсіі – усё тое, што прыўносіць у наш вольны час разнастайнасць, – асноўныя напрамкі дзейнасці культурна-масавай камісіі Пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі работнікаў БДУ.
Старшыня камісіі Алена Кінчыкава расказала, як плануюць мерапрыемствы, імкнучыся ўлічыць пажаданні ўсіх, і чаму немагчыма дагадзіць кожнаму.
Камісія па культурна-масавай рабоце актыўна ўдзельнічае ў арганізацыі і правядзенні шматлікіх агульнаўніверсітэцкіх мерапрыемстваў, найбліжэйшае і, мабыць, галоўнае з іх – святочны канцэрт, прысвечаны 97-годдзю БДУ «Музыка на ўсе часы». Сёлета прафкам падрыхтаваў для супрацоўнікаў сюрпрыз: розыгрыш каштоўных прызоў, таму захоўвайце запрашальныя білеты да заканчэння канцэрта. Працуе культурна-масавая ў супрацоўніцтве з іншымі камісіямі прафкама – спартыўна-масавай, камісіяй па рабоце сярод жанчын, ахове сям’і і мацярынства, працы з ветэранамі вайны і працы. «Сумесна мы, напрыклад, праводзім мерапрыемствы да Дня маці, арганізуем паездкі ў дзіцячы дом.
Калі ездзілі да дзяцей у мінулым годзе, запрасілі ветэранаў працы БДУ, якія распавялі пра наш універсітэт, падзяліліся сваімі цікавымі ўспамінамі пра вучобу». Таксама прафкам падтрымлівае творчыя калектывы мастацкай самадзейнасці – дзіцячы танцавальны ансамбль «Літарынка» і народны хор «Родніца», які, дарэчы, шукае маладыя таленты і чакае ўсіх ахвотных.
Паездкі па Беларусі – яшчэ адзін напрамак работы культурна-масавай камісіі. Экскурсіі карыстаюцца вялікім попытам: работнікі вельмі мабільныя, многія часта ездзяць па свеце, а вось куткі роднай краіны практычна не бачаць.
– Экскурсіі арганізуюцца максімум на 45 чалавек, а жадаючых нашмат больш, таму часам мы практыкуем па дзве экскурсіі па адным напрамку. Ездзім і ў буйныя гарады, і ў аграгарадкі, бо кожны куток краіны – гэта чыясьці малая радзіма. Вельмі спадабалася экскурсія ў Вялікі тэатр оперы і балета. Яе я ладзіла ўпершыню ў мінулым годзе для дзяцей супрацоўнікаў. Да гэтага, вядома, шмат хто быў на пастаноўках у гэтым тэатры, а вось трапіць за кулісы і паглядзець на яго знутры давялося ўпершыню, было цікава.
Алена Уладзіміраўна кажа, што часцяком работнікі спыняюць яе ў калідорах галоўнага корпуса з пытаннямі: «Калі паедзем? Куды?» Попыт ёсць, таму планы на наступны год у старшыні амбіцыйныя: узімку, калі надвор’е не спрыяе паездкам, арганізаваць экскурсію па закуліссі Белдзяржцырка, вясной з’ездзіць у Брэсцкую крэпасць, звадзіць ветэранаў вайны і працы ў музей ВАВ, а таксама працаваць у напрамку вытворчых экскурсій. Вось экскурсійны тур у Ліду ўключае наведванне завода «Нёман».
Зараз камісія вядзе падрыхтоўку да Новага года, гэты напрамак дзейнасці, як адзначае старшыня, самы маштабны:
– Праца пачынаецца яшчэ ў верасні, калі мы абзвоньваем буйныя тэатральныя і канцэртныя пляцоўкі. Даведваемся пра прапановы, параўноўваем цэны, выбіраем пастаноўкі, выкупляем квіткі. Мы стараемся з рознымі пляцоўкамі наладжваць сувязі, весці шчыльнае супрацоўніцтва, у выніку якога атрымліваем ад іх зніжкі. У прыватнасці, цесныя адносіны склаліся з канцэртнай залай «Мінск», у іх мы выкупляем квіткі на навагоднія прадстаўленні ўжо трэці год запар. Квіткі на гэтыя прадстаўленні для дзяцей, як і падарункі – цукерачныя наборы, цалкам аплачвае прафсаюз.
Больш складана ідуць справы з арганізацыяй паходаў у тэатры для дарослых:
– У нас членаў прафсаюза болей за 6000. І перад намі заўсёды паўстае пытанне: «Колькі білетаў выкупляць?» Былі выпадкі, калі мы набывалі 200 білетаў у тэатр, а потым рэалізоўвалі іх не без складанасцяў, г. зн. гэты момант вельмі цяжка пралічыць. Вядома, нашы работнікі вельмі дапытлівыя, усім цікавяцца, але трэба разумець, што мы не можам улічыць інтарэсы абсалютна ўсіх.
Старшыня культурна-масавай камісіі запэўнівае, што, калі ёсць магчымасць, заўсёды ідзе насустрач:
– Два гады запар была сітуацыя, калі шматдзетнаму работнiку не хапала білетаў для дзяцей на навагоднія прадстаўленні. Я размаўляла з прадстаўнікамі канцэртнай залы «Мінск», і яны пагадзіліся паставіць дадатковыя крэслы. Мы стараемся ўсім дапамагчы і задаволіць жаданні, наколькі магчыма. Мне б хацелася, каб работнікі праяўлялі ініцыятыву, я гатова выслухаць усе прапановы па нашай працы і ўзяць на заметку нейкія ідэі.
Прапановы па кожным канкрэтным мерапрыемстве разам з інфармацыяй пра суму выдаткаў на яго старшыня культурна-масавай камісіі выносіць на абмеркаванне прэзідыума прафкама, пасяджэнне якога праходзіць два разы на месяц. У выпадку, калі калегіяльна прапанова адобрана, уся інфармацыя размяшчаецца на сайце прафкама і рассылаецца па электроннай пошце старшыням прафбюро падраздзяленняў. Алена Уладзіміраўна заклікае: «Будзьце актыўнымі, сачыце за інфармацыяй і падтрымлівайце кантакт са сваімі старшынямі».
Валерыя БАНДАРЧЫК

fasttext_language: be


title: Эўрыстыка ў навучанні: на філфаку прэзентавалі заняткі-вандраванне з замежнымі студэнтамі

maintext:
У гэтым навучальным годзе філфак БДУ пачаў актыўна ўкараняць інавацыйныя падыходы ў выкладанне філалагічных дысцыплін. 5 кастрычніка сваю аўтарскую навукова-практычную распрацоўку ў навучальнай дзейнасці прадставіла кафедра рыторыкі і методыкі выкладання мовы і літаратуры. Аўдыторыі прэзентавалі рэпартажную відэастужку «Вандраванне да пазнання і творчасці: анталогія творчых заданняў».
Адпраўны пункт – творчасць, канчатковая мэта – стварыць новы ўнікальны прадукт: кадры відэастужкі прадэманстравалі, як праходзілі эўрыстычныя заняткі-вандраванне ў групе замежных студэнтаў з выкарыстаннем метаду праектнай працы. Перад навучэнцамі было пастаўлена адкрытае заданне – распрацаваць прэзентацыйны каляндар пра Мінск.
– Гэта методыка інавацыйнага характару, якая разлічана на экспарт адукацыйных паслуг, гэта значыць на тое, каб выклікаць цікавасць у замежных студэнтаў і адпаведным чынам пазіцыянаваць наш універсітэт, – распавядае аўтар заняткаў-вандравання загадчыца кафедры рыторыкі і методыкі выкладання мовы і літаратуры Ірына ТАЯНОЎСКАЯ. – Студэнты з вялікай цікавасцю ўспрымаюць падрыхтоўку ўласных адукацыйных прадуктаў, паколькі такая дзейнасць дае ім магчымасць самавыяўлення. Якая б ні была індывідуальнасць студэнта, у рамках інавацыйнага навучання кожны зможа знайсці сябе. Мне здаецца, самае галоўнае ў распрацаваных намі занятках – тое, што кожны студэнт можа адчуць сябе чалавекам-творцам.
У практыка-арыентаванай распрацоўцы заняткаў-вандравання ўвасобіліся ідэі праектна-эўрыстычнага навучання, пабудовы асацыяграм ключавых паняццяў і выкарыстання эйдас-канспектаў. Апошні, дарэчы, можа весціся выкладчыкам на дошцы падчас заняткаў. Эйдас-канспект – гэта форма апорнага канспекта, у якой сінтэзуюцца логіка і эмоцыі, за кошт чаго перадаецца цэласны вобраз бачання тэмы. Важнасць такога канспекта ўзрастае пры працы з замежнай аўдыторыяй, якой неабходная нагляднасць.
– Класічна эйдас-канспект выкарыстоўваецца на занятках па літаратуры, дзе ёсць зварот да мастацкага тэксту. Аднак мы на кафедры трактуем тэрмін «эйдас-канспект» нашмат шырэй і лічым, што ён можа быць дастасоўны на любой навучальнай дысцыпліны, таму што гэта апора на асацыятыўнае, эмацыйна ўзбагачанае ўспрыманне студэнта, якое нясе пэўны асобасна значны сэнс, – тлумачыць Ірына Таяноўская.
На прэзентацыі выкладчыкі і студэнты падчас прагляду відэастужкі абмеркавалі важныя ў эўрыстычным навучанні пытанні: ці можна ацэньваць пастаўленыя студэнтамі праблемныя пытанні па тэме акадэмічным балам? Наколькі пры пастаноўцы адкрытага задання апраўдана даваць узоры і ўводзіць элементы тлумачэння ў аўдыторыі студэнтаў-замежнікаў? Абавязковая ці факультатыўная роля рэфлексіі ў адукацыйным працэсе?
На стварэнне канцэпцыі заняткаў-вандравання паўплывалі супрацоўнікі кафедры рыторыкі і методыкі выкладання мовы і літаратуры, кваліфікаваную дапамогу ў распрацоўцы аказа-ла навучальна-метадычная лабараторыя інавацый у адукацыі БДУ. Серыю мерапрыемстваў па ўкараненні інавацыйных падыходаў у выкладанні на філалагічным факультэце неўзабаве плануецца працягнуць, у прыватнасці, адкрытай лекцыяй-дыялогам старшага выкладчыка кафедры класічнай філалогіі Ю. А. Сядзінінай-Баркоўскай.
Валерыя БАНДАРЧЫК


title: Бацькоўскі месяц у БДУ: вопыт пакаленняў і традыцыйныя каштоўнасці

maintext:
Захаванне сямейных каштоўнасцяў – важная задача не толькі дзяржавы, але і ўніверсітэта. Псіхалагічная служба БДУ ўжо ў другі раз правяла "Бацькоўскі месяц". Гэтым разам у вельмі цікавай форме: чатыры тыдні кастрычніка прысвечаны "старэйшым" бацькам, маці, бацьку і будучым бацькам. Шматстайнасць формаў і тэм уцягнула студэнтаў у абмеркаванне асноватворных каштоўнасцяў і паглыбіла іх разуменне сябе. Чым быў насычаны гэты месяц, распавядзе газета "Універсітэт".
"Некалькі гадоў назад у БДУ была прынята праграма сямейнага выхавання, якую рэалізуюць усе факультэты і падраздзяленні. Ініцыятар – Псіхалагічная служба БДУ. Сёлета мы вырашылі аб'яднаць сямейныя святы. Дзень пажылых людзей (1 кастрычніка), Дзень маці (14 кастрычніка), Дзень бацькі (23 чэрвеня) і Дзень сям'і (15 мая)", – кажа метадыст Алена Усціненка.
Месяц адкрыў тыдзень "старэйшых" бацькоў – нашых дзядуляў і бабуль, прымеркаваны да Міжнароднага дня пажылых людзей. Студэнты знайшлі крэатыўныя варыянты для таго, каб людзі ва ўзросце не пачуваліся самотнымі і пакінутымі, і сышліся на тым, што самае галоўнае – часцей ім нагадваць, што іх любяць і памятаюць. У інтэрнаце № 3 каля 70 чалавек сабрала псіхалагічная гасцёўня "Сувязь пакаленняў і шануем свае карані". "Усе падзяліліся невялікімі гісторыямі, асабістымі ўспамінамі, пра якія ў звычайных размовах рэдка згадваюць", – падзялілася студэнтка Вікторыя Мярзлова. А на гістарычным і хімічным факультэтах студэнты запоўнілі дрэва "Сілы роду" мноствам сваіх цёплых пачуццяў да продкаў.
Наступны тыдзень быў прысвечана маці. Глыбокае апусканне і "Кола сямейнага балансу" атрымаліся з праектам ФФСН PsyFox, студэнты працавалі з метафарычнымі картамі. У інтэрнатах № 4 і № 7 гаварылі пра мам і ўсведамлялі свае пачуцці да іх. Упершыню адбылася сустрэча круглагадовай псіхалагічнай групы для дзяўчат "Я гаспадыня свайго жыцця", ахвотнікаў палепшыць свой эмацыйны дабрабыт. У інтэрнатах праходзілі відэасалон і кансультаванне "Маці і дзіця: дыялог даўжынёю ў жыццё".
Тыдзень бацькі пачалася з гульні "Хто ў хаце гаспадар?". Група падтрымкі "Роля бацькі для дачкі: чаму можа навучыць толькі тата" паказала, што ў сям'і і выхаванні бацька іграе далёка не апошнюю ролю. Часта здараецца такое, што галоўная для нас мама, а тата – сіла, апора і абарона на другіх ролях. Але без таты складана стаць паўнавартаснай асобай і сфарміраваць здаровыя адносіны. Таксама два дні праходзіла псіхалагічнае кансультаванне "Праблема бацькоўства. Мужчына ў зменлівым свеце" і анлайн-брыфінг.
Завяршыў "Бацькоўскі месяц" тыдзень будучых бацькоў. На круглым стале "Навошта патрэбныя дзеці" студэнты з работнікамі Псіхалагічнай службы БДУ абмеркавалі традыцыйныя сямейныя каштоўнасці. "Кожны раз мы пераконваемся, што важна і трэба казаць пра традыцыйныя каштоўнасці. Цешыць, што большасць студэнтаў арыентавана на сям'ю і дзяцей, для іх важная не толькі кар'ера, але і сямейнае шчасце", – дзеліцца Алена Усціненка.
На працягу ўсяго месяца праходзілі дыягностыкі на гатоўнасць да сям'і, брыфінгі на платформе "Укантакце". На кожны тыдзень псіхалагічная служба падрыхтавала кансультаванні, круглыя сталы, псіхалагічныя гульні, брыфінгі, відэасалоны і групы псіхалагічнай падтрымкі. Калі ў вас ёсць пытанні пра сям'ю і пабудову адносін, звяртайцеся да Псіхалагічнай службы БДУ.
Надзея МАРХЕЛЬ


title: Срэбраны матыў залатой восені: конкурсу “Сярэбраныя струны” 20 гадоў! [+cлайды]

maintext:
Сапраўды легендарны вечар прайшоў 18 кастрычніка ў рамках фэсту студэнцкай песні "Сярэбраныя струны". Конкурсу, які з году ў год аб'ядноўвае тых, каму дарагія паэзія і музыка, які дае магчымасць заявіць пра сябе і прапанаваць на суд гледачоў песні ўласнага сачынення ці выканаць улюбёную кампазіцыю, 20 гадоў.
З кожным годам "Струны" набываюць усё вялікую папулярнасць сярод навучэнцаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Яшчэ ў 2017 годзе ў адборачным этапе ўдзельнічалі 44 выканаўцы, а ўжо сёлета журы адбору ўбачыла і пачула 60 нумароў. Па традыцыі арганізатарам конкурсу выступіў Студэнцкі гарадок БДУ.
"З году ў год конкурс студэнцкай песні збірае ўсё больш гасцей і ўдзельнікаў, многія з іх, захоўваючы адданасць традыцыям, выступаюць ужо не першы раз, а робяць гэта штогод на працягу вучобы ва ўніверсітэце. Дужа прыемна разумець, што наш конкурс карыстаецца такой папулярнасцю. Да нас прыходзіць шмат таленавітых і непаўторных дзяцей. І з кожным годам усё складаней адабраць патрэбную колькасць выступоўцаў, таму што ўсім хочацца даць шанец" , – распавяла дырэктар студэнцкага гарадка Ала Мелех.
Юбілейным "Сярэбраным струнам" даў старт Максім Клімовіч, які ў далёкім 1999 годзе, студэнтам другога курса БДУ, з'яўляўся вядучым гэтага конкурсу. Ён таксама пагутарыў з запрошанымі гасцямі, якія маюць непасрэднае дачыненне да дадзенага штогадовага мерапрыемства і яго гісторыі. Асноўным жа вядучым стаў Арцём Латышаў, студэнт 3 курса эканамічнага факультэта.
Як і ў папярэднія 20 гадоў, конкурс не абышоўся без запрошанага журы. Сёлета калегію прадставілі ўладальнік гран-пры "Сярэбраных струн–2006” Уладзімір Басько, кампазітар, гітарыст і вакаліст Андрэй Маркуц, намеснік дырэктара радыёстанцыі "Мінская хваля" па інфармацыйна-аналітычным вяшчанні, тэле- і радыёвядучы Дзмітрый Анісавец, харавы дырыжор, вакалістка Ганна Тамашэвіч і вядучы, акцёр, шоўмен Дзмітрый Нікалайзен. Менавіта гэтыя людзі былі мелі гонар судзіць нашых канкурсантаў, і выканалі гэту задачу на ўра.
20 – гэты менавіта тая сімвалічная колькасць нумароў, якую мы ўбачылі ў фінале юбілейнага музычнага спаборніцтва. Усе выдатна выступілі, паказалі сябе, сваю творчасць і атрымалі мноства авацый і мора станоўчых эмоцый. Але найлепшымі сталі ўсяго чацвёра. У намінацыі "Аўтар" першае месца было прысуджана Андрэю Шунько, студэнту МДЭІ імя А. Д. Сахарава, з кампазіцыяй "Вечнасць".
Екатерина Кунц c песней «Girl on fire». Номинация «Исполнитель» Даниил Кузьменков с композицией «Утро», номинация «Исполнитель» гран-при Андрей Кухарев и Никита Симанюк с композицией «Василёк», номинация «Автор» «Исполнитель»_«Brother»_Марк Кривоблоцкий солистка септета
Найлепшым выканаўцам песні пад назвай "Гэтыя сны" стаў выдатны дуэт Яраслава Дабрыніна і Дар'і Крупскай. А ўладальнікам галоўнага прыза, гран-пры конкурсу студэнцкай песні "Сярэбраныя струны", стала чароўная Аліна Данілава, якая выступіла ў намінацыі "Выканаўца" з кампазіцыяй "Дзве дарогі".
Ствараць, дарыць самыя выдатныя пачуцці і эмоцыі гледачам, даносіць свае ідэі праз песню – усё гэта сабраў юбілейны конкурс студэнцкай песні "Сярэбраныя струны".
Анастасія БАЛТОЎСКАЯ
Фота Аляксандры Прыгодзіч


title: 20% усіх гульцоў - праграмісты. Эрудыты разбіраліся з “вузкімі” пытаннямі на інтэлектуальным турніры

maintext:
XIV Кубак Еўропы па інтэлектуальных гульнях сярод студэнцкіх каманд прайшоў з 5 па 7 кастрычніка ў Ліцэі БДУ. Удзел у ім прынялі 36 каманд з Беларусі, Расіі, Украіны, Арменіі, Азербайджана і Латвіі. Гэта пераможцы і прызёры нацыянальных адборачных тураў. Ад Беларусі былі прадстаўлены восем каманд, адна з якіх – "Раніца ў забароненым лесе" – узяла бронзу ў "Што? Дзе? Калі?" і "Эрудыт-квартэце".
Мінулы чэмпіянат упершыню праходзіў у Мінску, да гэтага 11 разоў – у Санкт-Пецярбургу, 12-ы – у Віцебску, 13-ы і 14-ы ў Мінску. Удзельнікі і госці вельмі добра ацанілі арганізацыю і месца правядзення кубка, таму выбар ізноў прыпаў на Мінск. "Адказныя арганізатары – мы, беларусы, дапамагаць прыязджаюць з Украіны, Расіі", – тлумачыць Герман Чэпікаў, член аргкамітэта, намеснік дырэктара Беларускай лігі інтэлектуальных каманд.
Гульцы на гэтым чэмпіянаце – усе, хто нарадзіўся раней за 1 верасня 1994 года. Пад гэты студэнцкі ўзрост падыходзяць і нестуденты. Напрыклад, 15–20 % усіх гульцоў – праграмісты. А хто ёсць са студэнтаў? "Менавіта гэты чэмпіянат Еўропы – камандны, гульцы могуць прадстаўляць розныя ВНУ. БДУ і БДУІР лідары студэнцкага руху. Аднак БДУ мае вельмі вялікі пласт – гэта 60–70 % гульцоў. Летась каманда з БДУ "Раніца ў забароненым лесе" ўзяла бронзу, сёлета ад іх чакалася перамога". Узнагароду каманда пацвердзіла і сёлета! Трэцяе месца пасля дзвюх расійскіх каманд недасяжнага ўзроўню, як кажуць беларускія эксперты-знаўцы.
Прычын некалькі. Па-першае, Расія – флагман па інтэлектуальных гульнях. "Што? Дзе? Калі?" – гульня, прыдуманая ў Маскве, як правіла, расіяне – найлепшыя гульцы элітарнага клуба. У іх моцнае трэнерства і традыцыі. Па-другое, расійскія трэнеры ведаюць больш, але не ўсімі методыкамі і ведамі дзеляцца з беларусамі. Вось і атрымліваецца, што сярэдні ўзровень іх каманд заўсёды вышэйшы, але беларускія каманды заўсёды на ўзроўні. Пытанні рыхтавалі рэдактары з Украіны, Расіі, Беларусі, Казахстана. Як жа атрымліваюцца цікавыя пытанні, над якімі даводзіцца паламаць галаву? "Гэта фокус увагі: фіксуеш цікавыя факты, калі чытаеш кнігу, глядзіш фільм ці ідзеш па вуліцы і бачыш цікавую шыльду. З гэтых фактаў могуць нарадзіцца добрыя пытанні. З 45 напісаных пытанняў звычайна адсейваюцца дзве траціны. Неадназначная сітуацыя з "вузкімі" пытаннямі, гэта хваравітая праблема для сусветнага ШДК. Некаторыя лічаць, што штосьці пытаць нельга, а іншыя ім адказваюць "вы павінны несці веды ў масы". Я займаю бок апошніх: калі ёсць факт, які карысна ведаць гульцу і проста чалавеку, то гэта можна спытаць. Не адказалі – затое даведаецеся", распавядае Герман Чэпікаў.
Прызёрамі студэнцкага кубка Еўропы–2018 сталі:
"Што? Дзе? Калі?": першае месца – Das Gemeine (Санкт-Пецярбург), другое – "Першая зборная" (Масква), трэцяе за намі – "Раніца ў забароненым лесе" (Мінск).
У эрудыт-квартэце: золата за "Манікюрам для Нагльфара" (Санкт-Пецярбург), серабро за Das Gemeine, бронза за "Раніцай у забароненым лесе".
У "Брэйн-рынгу" першае месца за Іркуцкам – "Кудраўчык і Вахрыўка", другое і трэцяе – Мінск, Black Jack і "Аксамітавы Сазон".
У "Сваёй гульні" першае месца ў Станіслава Адаскевіча з Мінска, Ягора Мамантава з Іркуцка, Уладзіслава Тарасава з Цюмені.
Надзея МАРХЕЛЬ
Фота Васіля Кузьмічкіна
Яшчэ больш фота у лічбавым фотаархіве БДУ


title: Сустрэча пакаленняў: 100 гадоў ВЛКСМ адзначаюць у БДУ

maintext:
Можна па-рознаму ставіцца да ідэалаў мінулага, але той факт, што справы камсамольцаў захаваліся ў гісторыі Беларусі і канкрэтна нашага ўніверсітэта, адмаўляць нельга. Гісторыя камсамола – гэта наша гісторыя.
"Камсамол – мой лёс"! Так мог сказаць пра сябе любой з гасцей сустрэчы, прысвечанай 100-годдзю Усесаюзнага ленінскага камуністычнага саюза моладзі, якая прайшла 22 кастрычніка на факультэце філасофіі і сацыяльных навук і была арганізаваная камітэтам БРСМ БДУ. У постсавецкія гады жыццё былых актывістаў і лідараў камітэта склалася па-рознаму, але 100-гадовы юбілей камсамола зноў сабраў іх разам.
Сустрэча пакаленняў прайшла ў фармаце адкрытага дыялогу пад назвай "Камсамол. Традыцыі. Будучыня".
З задавальненннем прынялі ўдзел у дадзеным мерапрыемстве дырэктар Рэспубліканскага інстытута кітаязнаўства імя Канфуцыя БДУ Анатоль Тозік, у мінулым пасол Беларусі ў КНР, намеснік прэм'ер-міністра Беларусі; дырэктар Інстытута бізнесу Пётр Брыгадзін, у мінулым міністр адукацыі Беларусі, першы прарэктар БДУ; дацэнт філалагічнага факультэта, празаік, член Саюза пісьменнікаў Беларусі Уладзімір Навумовіч. У свой час яны былі сакратарамі камітэта камсамола БДУ – лідарамі моладзі нашага ўніверсітэта.
А маладое пакаленне на сустрэчы годна прадстаўлялі актывісты Беларускага рэспубліканскага саюза моладзі – спадкаемца найлепшых традыцый ВЛКСМ. Па іх словах, для іх вельмі каштоўнае знаёмства з людзьмі, якія так шмат зрабілі для арганізацыі, нашага ўніверсітэта, краіны. "І самае галоўнае тое, што "старэйшыя таварышы" па камсамоле вядуць актыўны лад жыцця, поўныя запалу і аптымізму, шануюць свае сяброўскія сувязі. Гэта годны прыклад для моладзі", – падзяліліся ўражаннямі ад сустрэчы актывісты БРСМ.
Размова пачалася з чытання Уладзімірам Навумовічам верша.
Нам, цяперашнім, вельмі цікава, чым запомніліся камсамольскія гады тым, хто яшчэ зусім нядаўна зваў сябе: "Я – камсамолец". Менавіта пра гэта нам і распавялі лідары камсамольскага руху нашага ўніверсітэта. "Досвед камсамола нельга так проста перанесці ў сучаснае жыццё. У той час была адна адзіная арганізацыя, як, увогуле, і адна партыя. Зараз жа іншыя ўмовы: мадэль сучасная выглядае зусім па-іншаму".
Ці патрэбны нам досвед ВЛКСМ? Гэта адно з галоўных пытанняў, закранутых на мерапрыемстве. " Бясспрэчна, патрэбны! Бо новае – гэта добра забытае старое", – адказвае на пастаўленае пытанне адзін з былых сакратароў камітэта камсамола БДУ. Сапраўды, бо нават у сучасных моладзевых аб'яднаннях мы можам убачыць рысы ВЛКСМ, асаблівасці, яму ўласцівыя. "Цяпер у моладзевых арганізацыях ёсць свая структура, ёсць свой статут. Гэта ўсё ўзята адтуль і сюды ўкладзена".
Сакратар камітэта БРСМ БДУ Кастусь Андрусевіч адзначыў: "Сучасная моладзь максімальна мабільная. Цяперашнія ўмовы, у якіх мы ўзаемадзейнічаем з маладымі людзьмі, таксама мабільныя і імкліва развіваюцца. Напэўна, у гэтым наша адрозненне ад камсамола. Але мы з вялікім імпэтам і годна працягваем традыцыі студатрадаўскага руху БДУ, развіваем добраахвотніцкую дзейнасць, клапоцімся пра ветэранаў вайны і працы, пажылых людзях. Праводзім спартыўныя і турысцкія злёты, паходы. Падтрымліваем і развіваем таленты нашай моладзі, штогод праводзім універсітэцкія буйныя праекты, якія цікавыя студэнцкай моладзі – пасродкам разнастайнай дзейнасці выхоўваем і развіваем патрыятызм моладзі БДУ. Мы ўдзячныя нашым папярэднікам за тое, што маем сёння".
Таксама падчас дыялогу былі атрыманы адказы і на іншыя пытанні, запрошаныя госці змаглі падзяліцца цікавымі гісторыямі пра сваё камсамольскае студэнцтва, пагутарыць з цяперашнім пакаленнем, падзяліцца досведам і сваімі ідэямі пра развіццё моладзевага руху БДУ. Хвалюючыя ўспаміны – яркае сведчанне таго, што ў жыцці заўсёды ёсць месца і час для вялікіх, важных і карысных спраў.
Для адных юбілей ВЛКСМ – гэта настальгія па маладосці. Для іншых – надзея на найлепшую будучыню. І ўсіх мы віншуем са 100-гадовым юбілеем моладзевага руху!
Ульяна БЫЧКОВА


title: Three Days Grace у Мінску (Фота)

maintext:
Канадцы Three Days Grace выступілі ў мінскім клубе Prime Hall. Лірычныя цяжкавагавікі прывезлі ў Беларусь новы альбом "Outsider", з якім катаюцца па Еўропе з пачатку кастрычніка. Перад канцэртам у Мінску 3DG выходзілі на сцэну амаль штодня: 18 канцэртаў за 26 дзён!
Так што ў Prime Hall група выглядала злёгку стомленай. Але фанатам, якіх сабраўся поўны клуб, гэта не перашкодзіла ні скакаць пад прыпеў "I Hate Everything About You", ні хорам спяваць "Get Out Alive", якую Three Days Grace зайгралі ў акустыцы.
Еўрарадыё пабывала на мінскім канцэрце 3DG і зрабіла некалькі фотаздымкаў:


description: ЯРКАЙ падзеяй у калейдаскопе святочных дажыначных мерапрыемстваў стала ўрачыстае

title: “Дожинки-2018″ в Мяделе: открытие ЗАГСа


description: У Дзень пажылых людзей, 1 кастрычніка, раённая арганізацыя Беларускага грамадскага

title: День пожилых людей: фотофакт


description: — КОЖНАЯ сям’я рыхтуецца да сустрэчы гасцей. СёМння ў ролі гаспадароў выступаюць

title: Алла Балюк: “Мядель - это уже курортный городок европейского плана”


description: Судом раёна разгледжана крымінальная справа па абвінавачванні грамадзян Ч. і Т. у

title: Суд по делу “Незаконная ловля рыбы”


description: Наша арганізацыя, несумненна, унесла важкі ўклад у правядзенне абласных “Дажынак”.

title: Стараннямі камунальнікаў


description: Вернасць справе  і роднай зямлі АПАГЕЕМ фестывалю-кірмашу з’явіліся ўрачыстае

title: “Дожинки-2018″ в Мяделе: как это было (1)


description: Адышло ў гісторыю яшчэ адно лета, папесціўшы нас у першай палове верасня цёплымі і

title: Гатоўнасць да зімы


description: Прадстаўнікі Нацыянальнага дзіцячага адукацыйна-аздараўленчага цэнтра «Зубраня»

title: “Зубренок” на международном фестивале во Владивостоке!


description: Напісаць пра прыёмную маці Жанну Залатуху з Будслава параіла галоўны спецыяліст па

title: Хоць і чужыя, а ўсё роўна як свае, родныя!


description: “Дажынкі-2018” прадставілі ўдзельнікам свята і гасцям Мядзела неверагодную колькасць

title: “Дожинки-2018″ в Мяделе: Город мастеров


description: Як паведамілі з аддзела загс райвыканкама, у верасні на Мядзельшчыне зарэгістравана 17

title: Новости Мядельского района


description: Мая суразмоўца, а аповед ідзе пра Валянціну Малько, — сувязіст. Яна родам з Гомельшчыны,

title: Валянціна Малько: усе абавязкі - толькі на “выдатна”!


description: Наша ферма стабільна лідзіруе па надоях малака па гаспадарцы і ў раёне. Нядрэнна ідуць

title: Сумленныя, адказныя і вельмі дружныя


description: 5 кастрычніка супрацоўнікі крымінальнага вышуку адзначылі гучны юбілей — стагоддзе з

title: 100 лет службе уголовного розыска


description: МАРШ Мендэльсона для мядзельскіх маладажонаў з гэтай пары будзе гучаць у абсалютна

title: У Мядзеле - новы загс


description: У маладосці я крыху папрацавала ў магазіне, а ўсё маё далейшае жыццё звязана з фермай

title: У шчырым імкненні да лепшага


description: Як паведамілі з УП “Ілаўскае”, на прадпрыемстве напярэдадні зімы плануюць пачаць

title: Новости Мядельского района


description: БІБЛІЯТЭКАР санаторыя “Нарачанка” Святлана ВАЛАЧКО карыстаецца ў сваім калектыве

title: Святлана ВАЛАЧКО: “Прафесія бібліятэкара не вельмі запатрабаваная, але цікавая”


description: Гэты крылаты выраз даўно стаў галоўным дэвізам працоўнага жыцця для настаўніка

title: Таццяна Казельская: “Вучацца ў тых, каго любяць!”


description: ШКОЛЬНЫЯ гады — гэта такая пара, калі, яшчэ не самастойны, ты ўбіраеш у сябе чужыя

title: З Чарнігава на крылах мары


description: Працавала шмат тэматычных пляцовак. На адной з іх — “Дзівосныя травы” — годна

title: “Дожинки-2018″ В Мяделе: тематические площадки


description: Такую думку выказаў вядучы заатэхнік дзяржаўнай прыродаахоўнай установы

title: Алег Смалячкоў: "Там, дзе няма развіцця, пачынаецца дэградацыя"


description: ЮЗЭФА Фабіянаўна заўсёды любіла кветкі. У яе двухпакаёўцы на першым паверсе яны былі на

title: Калі побач добрыя людзі


description: Да Дня пажылых людзей на Мядзельшчыне была прымеркавана акцыя “Вы — не адзінокія”.

title: Вы - не адзінокія!


description: З’яўленне на свет маленькага чалавека — радасная і хвалюючая падзея для яго бацькоў,

title: Тройчы ўрачыстасць


description: У раённым аддзеле ўнутраных спраў 19 верасня сабраліся супрацоўнікі і грамадзянскі

title: 79 лет районному отделу внутренних дел


description: На абласным свяце працаўнікоў вёскі “Дажынкі-2018” было прадстаўлена мноства розных

title: Конкурс “Властелин села” на “Дожинках-2018″


description: ХЛОПЧЫКІ і дзяўчынкі, якія прыехалі на змену «Зубраняцкае шматбор’е, ці Класныя

title: "Зубраняцкае шматбор’е, ці Класныя змаганні"


description: Скажу шчыра, калі мінулай восенню ўпершыню пачуў пра тое, што сталіцай урачыстасці

title: Анатолій ВАЙНІЛКА: Да новых здзяйсненняў і здабыткаў


description: Штогод у пачатку навучальнага года Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі праводзіць

title: В школу с “Добрым сердцем”


description: «Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў» пры падтрымцы Міністэрства ЖКГ Беларусі

title: Новости Мядельского района


description: На абласным фестывалі-кірмашы працаўнікоў вёскі «Дажынкі-2018» зладзілі падворак ад

title: Падворак ад раённай арганізацыі Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя
Олег Иванович

title: У аптэках больш не будзе "Колдрэксу", "Фервексу" і "Тэрафлю"

maintext:
Імпартныя лекі супраць прастуды, да якіх мы прызвычаіліся і якія сапраўды дапамагаюць, зніклі з аптэк. Беларусам прапануюць набываць замяняльнікі айчыннай вытворчасці. Яны таннейшыя, але ці эфектыўныя?
Поруч з восеньскаю вільгаццю ідзе прастуда… А яе носьбіты накіроўваюцца ў аптэкі па знаёмыя лекі. Працаўніца аптэкі Галіна Дюсекава расказвае:
«Фервексу няма ў горадзе. Колдрэксу даўно не атрымлівалі. Мы заходзім на старонку www.tabletka.by і глядзім – Фервексу няма».
Гэтых лекаў няма на складах і адпаведна на ўзгаданай даведкавай старонцы. У шкляной шафе на пацыентаў чакаюць пара іншых імпартных лекаў і густы шэраг айчынных… Жыхары Менску дзеляцца меркаваннем:
«І беларускія лекі дапамагаюць часам, але не заўжды. Канешне дрэнна. Мусіць быць выбар».
«Залежыць, якія лекі. Ёсць неблагія замяняльнікі, а ёсць агідныя».
«Я вучуся ў медычным, дзе нам кажуць, што лепш імпартныя набываць, чым замяняльнікі».
Пра гэта непублічна кажуць студэнтам, але не пішуць у дзяржаўных медыях. Якія лекі больш эфектыўныя і маюць менш пабочных эфектаў – спажыўцы тэстуюць самастойна.
«Даследаванняў не было, якія б далі кампетэнтны і абгрунтаваны адказ, якія параўноўвалі б беларускія аналагі і вось гэтыя сусветна вядомыя брэндавыя прэпараты», – каментуе Андрэй Вітушка, кандыдат медычных навук.
Інфармацыі няма, але ёсць дзяржаўны загад, які не пакідае насельніцтву выбару – замяшчаць імпарт на айчыннае. Кіраўнік Беларусі Аляксандр Лукашэнка заяўляе:
«Мы яшчэ па імпарце столькі завозім, што ў вачах часам робіцца цёмна».
Пасвятлець у вачах можа за кошт адразу дзвюх замежных фармацэўтычных кампаніяў – «Новартыс» і «Дэльта Мэдыкал», у якіх скончылася рэгістрацыя на беларускім рынку. Сітуацыю скаментавала прэс-сакратарка міністэрства здароўя Юлія Барадун.
«Мы выдаем рэгістрацыю ўсім ахвочым. У нас заяўны тып рэгістрацыі. Калі яны самі хочуць рэгістравацца, то зарэгіструюцца».
Аднаго жадання не заўсёды стае – яшчэ і ўмовы патрэбныя. Кошты айчынных супрацьпрастудных сродкаў дзяржава замацавала ў разы ніжэйшыя. Склад застаецца практычна такім жа – гэта парацэтамол, вітамін С і рэчывы для стрымання насмарку.
«На самой справе няма нейкіх пераканаўчых доказаў, што гэтая камбінацыя з’яўляецца нечым вельмі-вельмі карысным пры рэспіраторных вірусных інфекцыях», – дадае кандыдат медычных навук Андрэй Вітушка.
Нямала ў грамадстве людзей, якія трымаюцца воддаль ад аптэк. Але калі моцна прыцісне, то і айчынны «Грыпамікс» прымеш.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Пагранічнік у Ашмянах застрэліўся праз няўдалае каханне

maintext:
Напачатку лістапада ў Ашмянах адбылася трагедыя — застрэліўся малады пагранічнік, 23-гадовы Фёдар Б.
Як кажуць сябры хлопца, прычынай стала няўдалае каханне.
Фёдар быў мясцовым хлопцам, адслужыў тэрміновую ў пагранічніках і потым застаўся на кантракт.
У Ашмянах у яго была маладзейшая дзяўчына Ангеліна Р. — толькі сёлета яна скончыла школу.
У Ашмянах не было дзе атрымаць вышэйшую адукацыю, таму дзяўчына паступіла ва ўніверсітэт у Баранавічы.
Праз адлегласць і змену парадку жыцця пара разышлася.
Неўзабаве ў дзяўчыны з’явіўся новы хлопец, а вось Фёдар загаіць сардэчныя раны не здолеў і застрэліўся.
Апошнім рэверансам у бок былога кахання стаў допіс УКантакце:
«Нехта не даражыў стасункамі з вамі, а цяпер плача, гледзячы на вашыя фота».


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: У мінскім гандлёвым цэнтры Арэна-Сіці абвалілася столь, ёсць пацярпелыя ФОТЫ, ВІДЭА

maintext:
У мінскім гандлёвым цэнтры «Арэна-Сіці» абвалілася столь. Пра гэта паведаміў карэспандэнт «НН», які стаў відавочцам падзей.
Адна дзяўчыну вынеслі на руках, але яна ў прытомнасці. Другую заваліла так, што яна апынулася пад лаўкай. Але ў выніку змагла сысці на сваіх нагах.
Пацярпелі крама кветак і пункт продажу аксесуараў для мабільнай сувязі.
Усё пачалося з левага крыла гандлёвага цэнтра. Спачатку пачуўся грукат, нібыта ідуць нейкія будаўнічыя працы. Затым паляцелі кавалкі столі і пачуўся жаночы крык.
Столь падала кавалкамі: гэта гіпсакартон на алюмініевых канструкцыях. Першыя кавалкі ўпалі на дзяўчыну ў кветкавай краме. Яе прываліла, але калі стала зразумела, што абрынулася ўжо ўсё, што магло, наведнікі дасталі дзяўчыну з-пад завалаў. Яна была ў шоку, казала, баліць нага і рэбры.
Заваліла яшчэ адну дзяўчыну. Але ёй пашанцавала больш — яна залезла пад лаўку, калі пабачыла, што са столі падаюць кавалкі.
Цяпер на месцы працуюць ратавальнікі, дактары і міліцыя.
У МНС карэспандэнту «НН» паведамілі, што абрынулася каля 150 квадратных метраў перакрыцця. Інфармацыя аб пацярпелых удакладняецца.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Пражорлівы дзяржаўны апарат…

maintext:
Аналіз дзеючага бюджэту Рэспублікі Беларусь дае падставы для высновы аб тэндэнцыйным яго перакосе на карысць панавання адміністрацыйна-бюракратычнага апарату (блока). Мяркуйце самі: 50,74% бюджэту накіроўваецца на ўтрыманне дзяржаўнага апарату альбо, іншымі словамі, вертыкалі ўлады. Гэта ні многа ні мала – 11,437 млрд долараў. Даследаваўшы больш за 200 бюджэтаў краін свету, я ні ў адным з іх не знайшоў, каб на артыкул «дзяржаўнае будаўніцтва» выкарыстоўвалася больш паловы бюджэту. Назавіце, калі ласка, больш забюракратызаваную краіну, чым наша. Няма такой!
Поўны тэкст артыкула дацэнта, сацыёлага Васіля Русовіча чытайце ў газеце “Народная Воля” за 20 лістапада.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Святлана Алексіевіч атрымала прэмію "Ганаровы грамадзянін Цэнтральнай Еўропы"

maintext:
Святлана Алексіевіч стала першай лаўрэаткай прэміі “Honorary Central European” (“Ганаровы грамадзянін Цэнтральнай Еўропы”), паведамляе Беларускі ПЭН-Цэнтр.
Гэтая ўзнагарода ўручаецца за ўнёсак у развіццё дэмакратыі і грамадзянскай супольнасці, перадае Еўрарадыё.
Прэмію сёлета заснаваў Цэнтральнаеўрапейскі форум (CEF) — міжнародная арганізацыя, якая існуе ўжо дзесяць гадоў. Запрашальны ліст на ўручэнне прэміі падпісаў прэзідэнт Славацкай рэспублікі Андрэй Кіска. “Вашая прысутнасць на цырымоніі будзе гонарам для народу маёй краіны”, — напісаў ён на адрас беларускай пісьменніцы.
У кансультатыўную Раду форума ўваходзяць такія вядомыя інтэлектуалы, як Адам Міхнік (Польшча), Міклаш Харасці (Венгрыя), Славенка Дракуліч (Харватыя) ды іншыя еўрапейскія дзеячы культуры і палітыкі.
Цырымонія ўручэння прэміі прайшла 17 лістапада ў Браціславе на плошчы Славацкага нацыянальнага паўстання. Падчас уручэння быў зачытаны ўрывак з кнігі Святланы Алексевіч “Час сэканд-хэнд” у славацкім перакладзе.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Беларускіх Праведнікаў народаў свету ўвекавечаць помнікам

maintext:
14 лістапада на офісе Таварыства беларускай мовы адбыўся сход ініцыятыўнай групы па стварэнні Арганізацыйнага камітэта па ўсталяванні помніка беларусам – праведнікам народаў свету, людзям, якія ратавалі яўрэяў падчас Халакосту.
У часы Другой сусветнай вайны ў Беларусі загінула больш за 800 тысяч яўрэяў (не толькі з Беларусі, але і прывезеных з іншых краін Еўропы). Выжыла толькі каля 30 тысяч, і ў большасці выпадкаў – дзякуючы неабыякавасці жыхароў нашай краіны, якія, рызыкуючы сваімі жыццямі і жыццямі сваіх блізкіх, хавалі і ратавалі яўрэяў. Па колькасці Праведнікаў народаў свету Беларусь займае 8-е месца ў свеце: на пачатак 2018 г. гэтае званне атрымала больш за 900 чалавек (42 з іх жывыя). Відавочна, задакументаваць удалося далёка не ўсе выпадкі, іх значна болей.
Але дагэтуль у Мінску няма ніводнага помніка, які б сведчыў пра гераізм і ахвярнасць жыхароў нашай краіны. І выправіць гэтую гістарычную несправядлівасць яшчэ не позна.
Дзеля гэтага створаная ініцыятыўная група, у якую ўвайшлі Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны, Згуртаванне беларусаў свету “Бацькаўшчына”, Саюз беларускіх пісьменнікаў, Беларускае добраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры, Саюз беларускіх яўрэйскіх грамадскіх аб’яднанняў і абшчын, Гістарычная майстэрня імя Леаніда Левіна, Беларускі саюз мастакоў і Беларускі саюз дызайнераў.
Меркаванне на сходзе было аднадушнае: ушанаванне памяці мусіць быць супольным клопатам грамадскасці і дзяржавы. Таму ініцыятыўная група заклікае грамадскія непалітычныя арганізацыі і ініцыятывы далучыцца да стварэння Арганізацыйнага камітэта па ўшанаванні памяці Праведнікаў народаў свету з Беларусі.
Падаць заяўку на ўваходжанне ў Арганізацыйны камітэт можна да 28 лістапада, запоўніўшы анкету. Да моманту абрання старшыні Арганізацыйнага камітэта каардынуе працу ініцыятыўнай групы Алена Анісім, старшыня Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Да ведама: Праведнікі народаў свету – гэта неяўрэі, якія ў гады Вялікай Айчыннай вайны, рызыкуючы ўласным жыццём і жыццём сваіх блізкіх, ратавалі яўрэяў ад смерці падчас Халакосту. Ганаровае званне “Праведнік народаў свету” прысуджаецца Ізраільскім інстытутам Катастрофы і Гераізму Нацыянальнага мемарыяла Яд ва-Шэм. Узнагароджаныя гэтым званнем атрымліваюць ганаровы дыплом і імянны медаль з надпісам “Той, хто выратаваў адну душу, выратаваў цэлы свет”.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Каталіцкі святар: Хрысціянін не павінен уступаць у БРСМ

maintext:
«Ці магу я ўступіць у БРСМ? Чаму некаторыя гэта лічаць няправільным?» З такім пытаннем часам звяртаецца да святароў моладзь. Адказ дае кс. Андрэй Радзевіч, піша catholic.by.
Пытанне гэта сёння вельмі актуальнае і хвалюе многіх беларускіх юнакоў і дзяўчат.
Напачатку трэба сказаць, што Касцёл не выказваўся афіцыйна пра моладзевую арганізацыю БРСМ і што афіцыйнай забароны ўступаць у яе няма.
Хоць варта ўзгадаць і пра прынцып, што не ўсё тое, што не забаронена, абавязкова дазволена. Мне вельмі падабаецца другая частка пытання, дзе хутчэй сцвярджаецца, што прыналежнасць да гэтай арганізацыі для хрысціяніна няправільная. Бо тут мы кажам не столькі пра забарону Касцёлам, колькі пра разуменне самім чалавекам, чаму не трэба ўступаць у такую арганізацыю.
Я лічу, што дзіцячыя і моладзевыя арганізацыі павінны быць. Паколькі ў добрай арганізацыі, якая пабудавана на станоўчых прынцыпах, малады чалавек мае шанц большага развіцця, самарэалізацыі, выхавання ў сабе многіх добрых рысаў. Аднак паўстае пытанне, ці кожная арганізацыя добрая і ці кожная служыць духоўнаму і маральнаму ўзрастанню чалавека.
Калі мы кажам пра БРСМ, то трэба ясна адзначыць, што гэтая арганізацыя, зрэшты, як напісана ў яе статуце, з’яўляецца спадкаемцай Ленінскага камуністычнага саюза моладзі — камсамолу.
У сваю чаргу камсамол будаваўся на камуністычных, а значыць антырэлігійных прынцыпах. У самім статуце камсамолу згадвалася, што кожны, хто належыць да гэтай арганізацыі, мае абавязак «рашуча змагацца з любымі праявамі буржуазнай ідэалогіі, рэлігійнымі забабонамі і іншымі чужымі сацыялістычнаму ладу жыцця поглядамі і звычаямі».
Тут трэба сказаць, што Каталіцкі Касцёл з першай хвіліны існавання камунізму ясна выказаўся супраць яго ідэй. Ужо ў 1846 г. папа Пій ІХ у энцыкліцы Qui pluribus асудзіў камуністычную дактрыну, назваўшы яе агіднай. Потым Папа Леў XIII у энцыкліцы 1878 г. Quo apostolici muneris акрэсліў ідэалогію камунізму як «смяротную заразу, якая агортвае ўнутраныя органы чалавечага грамадства і вядзе яго да канчатковага крызісу».
Рашучае асуджэнне камуністычнай ідэалогіі было сфармулявана ў выдадзенай у 1937 г. энцыкліцы папы Пія XI Divini Redemptors. Пантыфікат Пія XI — гэта час бязлітаснай барацьбы камуністычнага таталітарызму з Каталіцкім Касцёлам. У розных краінах з рознай моцай вялася барацьба з каталіцтвам. Так было і ў Беларусі. Папа Пій ХІІ таксама адназначна асудзіў камунізм у сваіх дакументах ад энцыклікі Orientales omnes Ecclesias (1945) да энцыклікі Ad Apostolorum Principis (1958) i энцыклікі Meminisse iuvat (1958), лічачы камуністычны атэізм найвялікшай пагрозай для Каталіцкага Касцёла.
Гледзячы на гісторыю, мы сцвярджаем, што камунізм мае на сваім сумленні велізарную колькасць чалавечых ахвяраў, якіх трэба лічыць у дзясятках мільёнаў. Камуністычныя кіраўнікі імкнуліся да рэалізацыі сваіх мэтаў, не зважаючы на чалавечае жыццё. Галоўнай з ідэй камунізму была барацьба з рэлігіяй. Гэтая сістэма знішчыла шмат святыняў і забіла шмат духоўных і свецкіх вернікаў. Ва ўсё гэта быў умяшаны таксама камсамол. Гэта камсамольцы часта пасылаліся нішчыць святыні, а нават забіваць духавенства.
Памятаю, як яшчэ падчас працы ў Гродне я быў запрошаны на такія сустрэчы, дзе ўдзельнічалі прадстаўнікі Каталіцкага Касцёла, Праваслаўнай Царквы і прадстаўнікі арганізацыі БРСМ і піянераў. Была магчымасць задаваць пытанні. І праваслаўны святар запытаў прадстаўніка БРСМ аб статуце гэтай арганізацыі, яе мэтах і метадах дзейнасці і тым, чым яна адрозніваецца ад камсамолу. Прадстаўнік БРСМ адказаў, што ў гэтай арганізацыі мэты іншыя, чым у камсамола, аднак метады працы падобныя. І тады святар сказаў, што ў адной з парафій камсамольцы ў свой час забілі бацюшку лапатамі, а БРСМ пакінуў тыя самыя метады.
Усё гэта паказвае, што камсамол быў антыхрысціянскай, бязбожнай і атэістычнай арганізацыяй.
Калі БРСМ — спадкаемца камсамола, то веруючы чалавек не павінен уступаць у арганізацыю, якая мае такую гісторыю і такі фундамент.
З жалем назіраю, калі ў кастрычніку гэтага года ў некаторых месцах былі плакаты з камсамольскім значком з Леніным і надпісам «Это наша с тобой история». Так, гэта гісторыя, але ж гісторыя, у якой няма чым ганарыцца. Адно безумоўна: на гнілым фундаменце не пабудуеш добры будынак.
На фундаменце камсамолу не пабудуеш сёння добрую моладзевую арганізацыю. Калі мы сапраўды клапоцімся пра моладзь, то патрэбна парваць з бязбожным камсамолам, асудзіць крывавы камуністычны тэрор і пачаць будаваць штосьці новае: арганізацыю, якая будзе выхоўваць моладзь любіць сваю Айчыну, любіць сваю зямлю, яе мову, культуру і традыцыі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Былы польскі пасол у Мінску адказаў Лукашэнку наконт вайсковых базаў

maintext:
Колішні пасол Польшчы ў Беларусі Лешэк Шарэпка адказаў на сваёй старонцы ў фэйсбуку на заяву Аляксандра Лукашэнкі, перадае Радыё Свабода.
Кіраўнік краіны заявіў у нядзелю пра магчымую рэакцыю Беларусі і Расеі на амэрыканскую вайсковую базу ў Польшчы.
«Я міністру замежных справаў сказаў — ён выступаў у нас у Мінску: мы з вамі ваяваць не зьбіраемся. Таму ня трэба ствараць лішнія базы. У адваротным выпадку мы з расейцамі павінны будзем адказваць. Значыць, мы будзем вымушаныя нешта разьмяшчаць, каб вам процідзейнічаць», — заявіў кіраўнік дзяржавы на сустрэчы з жыхарамі пасёлка Балбасава.
Лешэк Шарэпка адказаў на гэта ў сваім Фэйсбуку:
«Шаноўны Аляксандар Рыгоравіч, у нас няма лішніх базаў, затое не хапае патрэбных. Калі расейскія жаўнеры выйдуць з Грузіі, Украіны, а таксама зь Беларусі, тады можна будзе гандлявацца. А пакуль гэта ў вас ёсьць нагода таргавацца з Масквой за большыя датацыі», — напісаў Шэрэпка.
Лешэк Шарэпка працаваў амбасадарам у Мінску ў 2011-2015 гг. У крызісны час беларускія ўлады «папрасілі» яго пакінуць Беларусь. Шарэпка вымушаны быў зьехаць з краіны разам з Майрай Морай — кіраўніцай прадстаўніцтва Эўразьвязу ў Беларусі. Пасьля таго як сытуацыя стала спакайнейшая, амбасадар вярнуўся ў Беларусь.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

maintext:
У Беларусі абмежавалі доступ да 37 інтэрнэт-рэсурсаў, паведамляе прэс-служба Міністэрства інфармацыі. Прычына — на іх змяшчалася інфармацыя “пра продаж наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх прэкурсораў і аналагаў”. Адзначаецца, што Мінінфарм прыняў рашэнне на падставе пісьмовых паведамленняў Міністэрства ўнутраных спраў, перадае Еўрарадыё.
Якія менавіта інтэрнэт-рэсурсы былі заблакаваныя, невядома.


title: У Мінск з Кіева вярнулі амаль 50 расейцаў, якія ляцелі самалётамі "Белавія"

maintext:
Почти пятьдесят граждан России, которые летели в Киев через Минск, вернули в белорусский столицу, так как их не пропустили украинские пограничники. Информацию подтверждает Государственный пограничный комитет Беларуси.
Амаль пяцьдзесят грамадзян Расіі, якія ляцелі ў Кіеў празь Мінск, вярнулі ў беларускую сталіцу, бо іх не прапусьцілі ўкраінскія памежнікі, паведамляе Tut.by. Інфармацыю пацьвердзіў Дзяржаўны памежны камітэт Беларусі, перадае Радыё Свабода.
Паводле інфармацыі расейскіх «Известий», увечары 26 лістапада памежнікі Ўкраіны не пусьцілі ў краіну каля 30 расейцаў, якія прыехалі ў Кіеў (аэрапорт Жуляны) рэйсамі «Белавія». Авіякампанія павінна была адправіць расейцаў назад у Мінск першым жа рэйсам.
У Дзяржаўным памежным камітэце Беларусі ў размове з Tut.by пацьвердзілі інфармацыю аб вяртаньні некаторых расейцаў.
«Пачынаючы з учорашняга дня амаль 50 чалавек вярнулі ў Мінск. Гэта закранула чатыры рэйсы „Белавія“: тры ўчора і яшчэ адзін сёньня. Самая шматлікая група вернутых была сёньня. Калі ўчора вярнуліся 12 чалавек, дык сёньня — 35», — распавёў афіцыйны прадстаўнік Дзяржаўнага памежнага камітэту Антон Бычкоўскі.
Бычкоўскі адзначыў, што да ўсіх гэтых расейцаў у беларускіх памежнікаў на вылеце пытаньняў ня ўзьнікла.
«Прычына няпропуску не называецца. Інфармацыі ад дзяржаўнай памежнай службы Ўкраіны па змяненьні парадку перасячэньня мяжы замежнымі грамадзянамі, у тым ліку Расейскай Фэдэрацыі, не паступала», — паведаміў Бычкоўскі.
Мінскі аэрапорт як транзытны для палётаў ва Ўкраіну выкарыстоўваюць у тым ліку пасажыры ўкраінскай авіякампаніі «МАУ». Паводле інфармацыі Дзяржаўнага памежнага камітэту Беларусі, з гэтых рэйсаў грамадзян Расейскай Фэдэрацыі ў Мінск не вярталі.
Расея і Ўкраіна спынілі прамыя авіязносіны паміж краінамі 25 кастрычніка 2015 году. З тых часоў грамадзяне абедзьвюх краін вымушаныя дабірацца транзытам, празь іншыя дзяржавы, часта — празь Мінск.
З ваенным становішчам гэта ня зьвязана — Памежная служба Ўкраіны
У Дзяржаўнай памежнай службе Ўкраіны не пацьвярджаюць інфармацыю аб колькасьці грамадзян Расіі, якім сёньня адмовілі ва ўезьдзе на ўкраінскую тэрыторыю.
«Звычайна, пасьля агрэсіі Расіі супраць Украіны, якая пачалася ў 2014 годзе, мы больш пільную ўвагу скіроўваем менавіта на грамадзян Расіі. Згодна з украінскім заканадаўствам, мы можам адмовіць замежным грамадзянам ва ўезьдзе, калі яны ня могуць пацьвердзіць мэту сваёй паездкі або ўяўляюць пагрозу нацыянальнай бясьпецы», — паведамілі Свабодзе ў прэсавым цэнтры Дзяржаўнай памежнай службы Ўкраіны.
У той жа час, паводле прадстаўніка прэсавага цэнтру, сёньняшнія дзеяньні ўкраінскіх памежнікаў у аэрапорце не зьвязаныя з увядзеньнем ваеннага становішча ў 10 абласьцях Украіны:
«Ваеннае становішча будзе абвешчана толькі з заўтрашняга дня. Цяпер мы рыхтуем дакумэнты, якія вызначаць дзеяньні нашых падразьдзяленьняў на ўсіх участках мяжы пасьля ўвядзеньня асаблівага прававога рэжыму. Пакуль мы працуем у звычайным рэжыме».
26 лістапада Вярхоўная Рада Ўкраіны зацьвердзіла законам указ прэзыдэнта Пятра Парашэнкі аб увядзеньні ваеннага становішча ў сувязі з «чарговым актам агрэсіі Расейскай Фэдэрацыі 25 лістапада ў раёне Керчанскай пратокі супраць караблёў Ваенна-марскіх сілаў Украіны».


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Былы генсакратар NATO: Еўрасаюз і NATO хочуць бачыць Беларусь у сваіх шэрагах

maintext:
NATO і Еўрасаюз гатовыя ў перспектыве прыняць Беларусь у свае шэрагі пры ўмове правядзення рэформаў. Пра гэта былы генеральны сакратар NATO Андэрс Фог Расмусэн заявіў у інтэрв’ю “Польскаму радыё“.
На яго думку, Расія будзе ціснуць на беларускія ўлады. “Мы ўжо бачылі, як Расія падштурхоўвае беларускія ўлады размясціць у краіне базы і забяспечыць прысутнасць расійскіх сілаў у Беларусі на пастаяннай аснове”, — патлумачыў Расмусэн.
Ён падкрэсліў, што далейшы лёс Беларусі залежыць толькі ад саміх грамадзян краіны, і параіў браць прыклад з Украіны і Грузіі. “Цалкам магчымы рост апазіцыйных сіл, якія маглі б аказаць супрацьстаянне ўладам у Мінску, і гэта адзіны шлях рухацца наперад”, — мяркуе палітык.
Па словах Расмусэна, у ЕС і NATO ёсць цікавасць да ўключэння Беларусі ў свае шэрагі, але для гэтага наша краіна мусіць правесці рэформы. У будучыні Беларусь можа адыграць вельмі важную ролю як буфер паміж Еўропай і Расіяй, дадае былы генсакратар Альянса.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Лукашэнка ўзнагародзіў 8 вайскоўцаў з вучэбнага цэнтра, дзе загінуў Коржыч

maintext:
Аляксандр Лукашэнка ўзнагародзіў 8 вайскоўцаў з 72-га гвардзейскага аб’яднанага вучэбнага цэнтра падрыхтоўкі прапаршчыкаў і малодшых спецыялістаў Узброеных сіл у Печах, дзе восенню мінулага года загінуў салдат Аляксандр Коржыч. Яны атрымалі медалі “за ўзорнае выкананне службовых абавязкаў”. Указ кіраўніка дзяржавы № 447 аб узнагароджанні быў падпісаны 16 лістапада. У аўторак, 20 лістапада, дакумент апублікаваны на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале, перадае Еўрарадыё.
Медалём “За бездакорную службу” II ступені ўзнагароджаны старшы лейтэнант Аляксандр Ляўкоўскі, камандзір вучэбнага ўзвода вучэбнай роты 114-й гвардзейскай школы па падрыхтоўцы прапаршчыкаў і спецыялістаў харчовай службы. Медалём “За бездакорную службу” III ступені — лейтэнант Максім Габруковіч, камандзір вучэбнай роты 59-й школы падрыхтоўкі спецыялістаў па эксплуатацыі аўтамабільнай тэхнікі і рамонтных падраздзяленняў; падпалкоўнік Людміла Загорская, намеснік начальніка штаба па мабілізацыйнай рабоце аператыўна-мабілізацыйнага аддзялення; старшы прапаршчык Алег Лаўскі, ад’ютант начальніка 72-га вучэбнага цэнтра; прапаршчык Аліна Лаўская, начальнік сакрэтнай часткі, старшы спецыяліст спецыяльнай сувязі аддзялення забеспячэння вучэбнага працэсу вучэбнага ўзвода спецсувязі 12-й школы падрыхтоўкі спецыялістаў падраздзяленняў сувязі; старшы прапаршчык Аляксандр Нікіфараў, старшы тэхнік, інструктар палігона батальёна забеспячэння цэнтра тэхнічнага забеспячэння; падпалкоўнік Дзяніс Траццяк, начальнік інжынернай службы; старшы прапаршчык Валерый Язерскі, камандзір аварыйна-рамонтнага тэхнічнага ўзвода 495-га асобнага батальёна матэрыяльнага забеспячэння.
Блогер Віктар Малішэўскі падлічыў, што ў 2018 годзе медаль за бездакорную службу атрымалі 20 вайскоўцаў са згаданага вучэбнага цэнтра. Адзін з іх — з 3-й гвардзейскай школы падрыхтоўкі спецыялістаў танкавых і артылерыйскіх падраздзяленняў. “Гэта перамога над дзедаўшчынай”, — піша Малішэўскі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Ад Грозава да Відзаў… Унікальны праект падарожніка Уладзіміра Цвіркі

maintext:
Пасля васьмі гадоў падарожжаў па Беларусі вядомы мастак-рэстаўратар, дызайнер, вітражыст Уладзімір Цвірка распрацаваў 200 турыстычных маршрутаў, якія назваў залатымі. А родную краіну, якую аб’ехаў літаральна ўздоўж і папярок, лічыць ён бясконца чароўнай.
– Беларусь – краіна незвычайная, не падобная ні на якую іншую ў свеце, – казаў Уладзімір Цвірка на адкрыцці сваёй фотавыставы “Сілуэты спадчыны” ў адной з мінскіх бібліятэк. – Яе прыгажосць трэба ўмець разглядзець, адчуць душой.
Вандраваць па Беларусі Уладзімір Андрэевіч пачаў проста таму, што вельмі хацелася. Як водзіцца, верным спадарожнікам яго быў фотаапарат. Калі збіраўся ў пэўную мясціну, даведваўся пра яе гісторыю, славутасці, чытаў пра людзей, якія там нарадзіліся. З цягам часу вандроўкі сталі нават не захапленнем, а стылем жыцця. Аднойчы ўзнікла ідэя: распрацаваць турыстычныя маршруты па Беларусі для такіх жа апантаных падарожжамі людзей, як ён сам.
– Я не лічу, што ў нас мала турыстычных кніг і даведнікаў. Наадварот, можа, іх ужо і залішне, – тлумачыць Уладзімір Цвірка. – Я ж распрацоўваю амаль што індывідуальныя маршруты для людзей, якія выпраўляюцца ў падарожжы самастойна, на асабістым транспарце. Усе яны – з дакладным указаннем каардынат, адлегласцяў, са звесткамі, якія кафэ і гатэлі знаходзяцца побач. Кожны маршрут па працягласці разлічаны на дзень-два, не болей.
Адразу ў планах падарожніка было распрацаваць 100 маршрутаў. Аднак хутка ён зразумеў, што іх будзе значна болей, і павялічыў колькасць да 150. Сёння канчатковая лічба, якая значыцца і ў назве праекта, – 200. Але і яна – умоўная.
– Проста трэба было недзе нарэшце паставіць кропку, – усміхаецца Уладзімір.
Маршруты ў падарожніка падзелены па абласцях. Самая багатая на славутасці – Гродзенская вобласць. Туды можна здзейсніць больш за 50 вандровак. Бяднейшая – Гомельская, у ёй Уладзімір вылучыў каля 12 маршрутаў.
Распрацаваны аўтарам таксама і тэматычныя вандроўкі. Напрыклад, “Каменныя крыжы”, “Крыніцы”, “Піраміды Беларусі”.
– Асаблівую цікавасць выклікаюць піраміды, – кажа Уладзімір. – Многія не разумеюць, што гэта, пытаюць: “Шкляныя піраміды? Такія, як на плошчы Незалежнасці ў Мінску?” Канешне, не! У нас ёсць піраміды сапраўдныя, гістарычныя помнікі, якім больш за 300 гадоў. У асноўным гэта – капліцы, а створаны яны ў выглядзе пірамід. Калі бачыш такое, хочацца даведацца, адкуль яны, калі і чаму ўзніклі?
Акрамя гэтых, ёсць маршруты, прысвечаныя беларускім знакамітасцям – Адаму Міцкевічу, Яну Чачоту, Напалеону Ордзе, Уладзіславу Сыракомле, Чэславу Неману, іншым.
– Часам кажуць, які ж Чэслаў Неман беларус. Гэта ж паляк! – кажа Уладзімір Цвірка. – А ён да 19 гадоў жыў у Беларусі: рос, вучыўся, ствараў, спяваў, выступаў. Ён – наш! Адзіны ў свеце музей Чэслава Немана – у Беларусі. Не шмат хто ведае, што і Напалеон Орда пахаваны на Радзіме.
Згадаў падарожнік і сваю першую вандроўку. Гэта быў аграгарадок Грозава Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Аднак сёння з гэтым месцам у Уладзіміра Андрэевіча звязаны балючыя ўспаміны. Восем гадоў таму быў у Грозава прыгожы палац, пабудаваны ў класічным стылі. Але яго аддалі нейкай арганізацыі, а тая рабіла рамонт: на сцены палажылі металічныя балкі, а зверху цяжкія бетонныя перакрыцці. І дом рухнуў.
Той сядзібны дом сярэдзіны XIX ст. застаўся толькі на фота.
– Калі езджу ў Грозава, заходжу ў мясцовую адміністрацыю, – кажа Уладзімір. – Дабіваюся, каб накрылі дах. Будынак жа разбураецца…
А ўмоўна апошняя паездка аўтара праекта была ў пасёлак Відзы, што ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці.
– Трэба ж было недзе паставіць кропку! Калі фатаграфаў Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі, разумеў: гэта – мой апошні аб’ект. Аж мурашкі па спіне пайшлі, – прызнаваўся Уладзімір.
Увесь сабраны матэрыял – фотаздымкі, гістарычныя звесткі пра мясціны і іх жыхароў, легенды – аўтар называе пасланнем ў будучыню. Спадзяецца, што ўсё гэта спатрэбіцца архітэктарам, рэстаўратарам, мастакам.
Пасляслоўе
Уладзімір Цвірка: “Праект “200 унікальных залатых маршрутаў па маёй Беларусі” закончаны, ён атрымаўся. Гэта – вялізны аб’ём інфармацыі, толькі фотаздымкаў храмаў, сядзіб, замкаў, капліц – каля трох мільёнаў. Сёння ж перада мной наступная задача: падзяліцца здабыткам з іншымі. Думаю, хутка гэты скарб увасобіцца ў асобны сайт. Аднак і не вандраваць я больш не змагу. Беларусь – бясконцая… У ёй шмат нязведанага і цікавага”.
Фотаздымкі Уладзіміра Цвіркі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Пра беларускую птушку напісалі ў нямецкім часопісе. Матэрыял стаў сенсацыяй.

maintext:
Мінулы год для беларускіх арнітолагаў увогуле быў багатым на адкрыцці. У арганізацыі «Ахова птушак Бацькаўшчыны» карэспандэнту “НВ” паведамілі, што былі ўпершыню заўважаны і зарэгістраваны такія новыя віды, як стрынатка-крошка ды сібірскі чорнагаловы ерчык. Зафіксавана таксама гнездаванне шыладзюбкі. Аднак сенсацыйнай падзеяй, па меркаванні еўрапейскіх вучоных, стаў выпадак гнездавання ў Беларусі стэпавага луня (Circus macrourus).
Заўважылі рэдкую птушку, якой не было ў краіне больш за 100 гадоў, летась на Магілёўшчыне. Фотаздымкі птушкі, зробленыя арнітолагам Уладзімірам Вінчэўскім, і гісторыю назірання за ёй, апісанай Уладзімірам Бондарам, змясцілі ў нямецкім часопісе Der Falke, што выдаецца ў Баварыі.
Матэрыял аказаўся цікавым многім чытачам.
Дарэчы, раней ў гэтым часопісе змяшчалі грунтоўныя артыкулы пра назіранні за вяртлявай чаротаўкай у Беларусі, прыроду Тураўшчыны, а таксама пра міграцыю баталёнаў праз Прыпяць.


title: У Беларусі адзначаюцца ўгодкі Слуцкага паўстання - Дзень герояў

maintext:
27 лістапада ў Беларусі адзначаецца неафіцыйны Дзень герояў — свята ў гонар Слуцкага паўстання (Слуцкага збройнага чыну).
У лістападзе 1920 года на Случчыне ўзнялося паўстанне ў абарону Беларускай Народнай Рэспублікі. Аснову яго склалі падраздзяленні, сфармаваныя пераважна з сялянаў — па розных падліках іх было 5-10 тысячаў, перадае Еўрарадыё.
27 лістапада пачаліся баі паўстанцаў з войскам бальшавікоў. Баі случчакоў працягваліся да канца снежня 1920-га. Потым іх падраздзяленні адступілі на тэрыторыю, падкантрольную польскім войскам. Але частка паўстанцаў працягвала партызаніць у родных мясцінах яшчэ некалькі гадоў.


title: Заробкі будаўнікоў у Беларусі з Новага года вырастуць на траціну

maintext:
З 1 студзеня 2019 года заробкі будаўнікоў у Беларусі вырастуць на траціну. Такую лічбу міністр архітэктуры і будаўніцтва Дзмітрый Мікулёнак у праграме «Галоўны эфір» на тэлеканале «Беларусь 1».
Сярэдні заробак у будаўнікоў у Мінску перавышае 1000 рублёў, у рэгіёнах — на ўзроўні 800-900 рублёў. Па словах міністра, яго ведамства рыхтуе нарматыўны дакумент, які павысіць гэтыя лічбы на 30-35%, перадае Еўрарадыё.
Пры гэтым будуць ліквідаваныя розныя ўмовы ў аплаце працы для рабочых у сталіцы і рэгіёнах. Мікулёнак прызнаў, што розніца ў індэксацыі працы сапраўды існавала, але яе адменяць ужо з 1 снежня.
Міністр заявіў, што будаўнічая галіна адчувае недахоп кадраў. Павышэнне заробкаў, як разлічваюць у ведамстве, дазволіць выправіць сітуацыю.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Беларусь галасавала супраць праекту рэзалюцыі ААН аб Крыме

maintext:
Супраць рэзалюцыі ААН выступілі Расія, Арменія, Беларусь, Балівія, Бурундзі, Камбоджа, Кітай, Куба, КНДР, Эрытрэя, Іран, Нікарагуа, Сербія, ПАР, Паўднёвы Судан, Судан, Сірыя, Уганда, Венесуэла, Зімбабвэ ды іншыя, піша «Радыё Свабода».
Трэці камітэт Генеральнай асамблеі ААН у чацвер, 15 лістапада, ухваліў абноўлены праект рэзалюцыі аб парушэннях правоў чалавека ў Крыме і Севастопалі.
За праект рэзалюцыі прагаласавалі 67 краінаў, устрымаліся — 82, супраць — 26 дэлегацый.
У паведамленні прадстаўніцтва Украіны пры ААН удакладняецца, што супраць рэзалюцыі выступілі Расія, Арменія, Беларусь, Балівія, Бурундзі, Камбоджа, Кітай, Куба, КНДР, Эрытрэя, Індыя, Іран, Казахстан, Кыргызстан, М’янма, Нікарагуа, Сербія, ПАР, Паўднёвы Судан, Судан, Сырыя, Таджыкістан, Уганда, Узбекістан, Венесуэла і Зімбабвэ.
Праект будзе накіраваны на разгляд Генасамблеі ААН, дзе галасаванне чакаецца ў снежні гэтага года.
19 снежня 2017 году Генеральная асамблея ААН канчаткова ўхваліла папярэднюю рэзалюцыю «Сітуацыя з правамі чалавека ў Аўтаномнай Рэспубліцы Крым і горадзе Севастопаль (Украіна)». Тады 70 краін падтрымалі дакумент, 26 выступілі супраць, 76 устрымаліся. Супраць рэзалюцыі выступілі ў тым ліку Арменія, Беларусь, Расія, Сырыя і іншыя краіны.
У дакуменце змяшчалася патрабаванне да Расіі выканаць часовыя захады рэкамендацый Міжнароднага суду ААН аб адмене забароны Меджлісу крымскататарскага народу ў Крыме і забяспечыць навучанне на ўкраінскай і крымскататарскай мовах на паўвостраве.
Міжнародныя арганізацыі прызналі акупацыю і анексію Крыму незаконнымі і асудзілі дзеянні Расіі. Краіны Захаду ўвялі супраць яе шэраг эканамічных санкцыяў. Расія адмаўляе акупацыю паўвострава і называе гэта «аднаўленнем гістарычнай справядлівасці». Вярхоўная Рада Украіны афіцыйна абвясціла датай пачатку часовай акупацыі Крыму і Севастопаля Расіяй 20 лютага 2014 года.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Артур Міхальскі, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Польшчы ў Беларусі: "Мы павінны наша суседства ўспрымаць як шанец, а не як пагрозу"

maintext:
11 лістапада Польшча адзначае Дзень незалежнасці. Мы вырашылі, што гэта добрая нагода запрасіць на інтэрв’ю і пазнаёміць нашых чытачоў з Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Польшча ў Беларусі Артурам МІХАЛЬСКІМ, які ўзначаліў дыпмісію ў Мінску ў маі гэтага года.
– Спадар Пасол, Польшча ў гэтым годзе адзначае 100-годдзе вяртання
незалежнасці. Што для вас значыць гэта свята?
– Гэта вялікае свята. Сто гадоў таму тысячагадовая Польская Дзяржава зноў стала незалежнай. Шматнацыянальная Рэч Паспалітая пасля 123 гадоў існавання пад гнётам
суседніх імперый – Прусіі, Аўстрыі і Расіі – зноў з’явілася на карце Еўропы. 1918 год быў важным для палякаў, а таксама для беларусаў, якія ў сакавіку адзначалі 100-годдзе
ўтварэння Беларускай Народнай Рэспублікі. Як палякі мы выстаялі і зноў сталі свабоднымі, таму што ніколі не пагадзіліся з тым, што нехта іншы будзе вырашаць наш лёс. Нас выратавала мова, культура, вера, моцнае пачуццё супольнасці, усведамленне багатай гісторыі.
Поўны тэкст інтэрв’ю чытайце ў газеце “Народная Воля” за 9 лістапада.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Помнік паэту Нілу Гілевічу будзе адкрыты 23 лістапада на яго магіле

maintext:
Ён быў адным з асноўных стваральнікаў Закона аб мовах, які надаў дзяржаўны статус беларускай мове.
На магіле народнага паэта Беларусі Ніла Гілевіча на Кальварыйскіх могілках у Менску 23 лістапада адбудзецца адкрыцьцё помніка, паведамляе прэс-служба Саюза беларускіх пісьменьнікаў (СБП). Аўтарам помніка стаў беларускі скульптар Ігар Засімовіч.
Афіцыйная цырымонія пачнецца ў 13.00. СБП запрашае на яе блізкіх Гілевіча, яго сяброў, калег і прыхільнікаў, каб ушанаваць памяць паэта, перадае Польскае Радыё са спасылкай на БелаПАН.
Ніл Гілевіч нарадзіўся 30 верасьня 1931 года ў вёсцы Слабада Лагойскага раёна Менскай вобласьці ў сялянскай сям’і. Скончыў Менскае пэдагагічнае вучылішча імя Н.К.Крупскай (1951), філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэта (1956) і асьпірантуру пры ім. У 1951 годзе працаваў настаўнікам у адной са школ Менска, у 1960-1986-я гады – на катэдры беларускай літаратуры БДУ.
У розныя гады Гілевіч быў літаратурным кансультантам газэты „Звязда”, першым сакратаром праўленьня Саюза пісьменьнікаў Беларускай ССР, старшынёй „Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны”, галоўным рэдактарам бюлетэня гэтай арганізацыі „Наша слова”. Ён быў адным з асноўных стваральнікаў Закона аб мовах, які надаў дзяржаўны статус беларускай мове й спрыяў працэсу беларусізацыі ва ўсіх сфэрах грамадзкага й культурнага жыцьця краіны ў першай палове 1990-х гадоў.
Дэпутат Вярхоўнага савета XI і XII скліканьняў (1985—1995), старшыня камітэта па адукацыі, культуры й захаваньні гістарычнай спадчыны ў 1990-1995-я гады, член прэзідыума Вярхоўнага савета Беларускай ССР.
Ніл Гілевіч — заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1980), ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларускай ССР імя Янкі Купалы (1980), ляўрэат Міжнароднай прэміі імя Хрыста Боцева (1986), кандыдат філялягічных навук, прафэсар, член Саюза пісьменьнікаў СССР (1954).
Пасьля зьмены палітычнага курсу ў другой палове 1990-х Гілевіч актыўна выступаў у абарону беларускай мовы й культуры ў незалежным друку, быў пастаянным аўтарам часопіса „Дзеяслоў”, газэт „Народная воля” й „Літаратурная Беларусь”. На сваю пэнсію, без дапамогі дзяржавы, выдаў 23 тамы сваіх твораў, апошні том выйшаў у 2013 годзе.
Ніл Гілевіч быў апошнім народным паэтам Беларусі. Гэтае званьне прысуджаецца за асаблівы ўнёсак у разьвіцьцё беларускай літаратуры й стварэньне выдатных твораў. У розны час яго былі ўдастоеныя Янка Купала, Якуб Колас, Пятрусь Броўка, Аркадзь Куляшоў, Максім Танк, Пімен Панчанка, Рыгор Барадулін.
Народны паэт Беларусі памёр 29 сакавіка 2016 году ў Менску пасьля цяжкай хваробы.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: 20 лістапада - Cемінар па беларускай мове ў Новасібірску

maintext:
Цэнтр беларускай культуры ДНК ім. Г.Д. Заволокина запрашае наведаць семінар па беларускай мове.
20 лістапада ў 11.00 у ДНК ім. Г.Д. Заволокина (г. Новасібірск, вул. Ельцоўская, 5)
Семінар праводзіць Валянціна Васільеўна Панежа – старшы выкладчык беларускай і рускай мовы як замежнай, кафедра «Гуманітарныя дысцыпліны» Беларуска-Расійскага ўніверсітэта (г. Магілёў, Беларусь).
У першай частцы заняткаў вы зможаце істотна пашырыць ўяўленне пра Беларусь і яе славутасці, убачыць фота і відэа аб краіне, пазнаёміцца з фанетычнымі асаблівасцямі беларускай мовы, вымаўленнем асобных гукаў, правіламі націску на аснове нормаў сучаснай літаратурнай мовы. Падчас заняткаў Валянціна Васільеўна дае лексічны каментар да тэксту, што спрыяе лёгкаму засваенню матэрыялу.
У другой частцы вы пяройдзеце да практычных заняткаў. Паспрабуеце зразумець і адгадаць беларускія загадкі, пачуць і правільна вымавіць прыказкі і прымаўкі, прачытаць вершы класікаў беларускай літаратуры – Янкі Купалы і Якуба Коласа.
Адчуйце ўсю вобразнасць беларускай мовы!


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Прыбіральню за мільён долараў у Гомлі закрылі пасля візіту Лукашэнкі і Парашэнкі

maintext:
Самая дарагая прыбіральня краіны, якую ў аўральным рэжыме намагаліся адкрыць да прыезду кіраўнікоў Беларусі і Украіны 25–26 кастрычніка, цяпер стаіць зачыненая.
Канчатковы кошт «маўзалею», як ахрысцілі грамадскую прыбіральню мясцовыя жыхары, размешчанага на набярэжнай Сажа, не называюць. Вядома, што фінансаваўся ён з мясцовага бюджэту, на што першапачаткова вылучалі $ 750 тысячаў.
Мы паспрабавалі даведацца, чаму прыбіральня, якую адчынілі падчас наведання гораду Лукашэнкам і Парашэнкам, цяпер не працуе. На мінулых выходных у яе, дарэчы, пускалі бясплатна.
Дырэктарка Гомельскага палацава-паркавага ансамблю ў каментары belsat.eu адзначыла, што прыбіральню яшчэ афіцыйна не ўвялі ў эксплуатацыю. Ірына Пыркова параіла звяртацца да будаўнікоў.
У прыёмнай Упраўлення капітальнага будаўніцтва нам паведамілі, што яе закрылі праз надвор’е.
Тэрміны працы над праектам некалькі разоў пераносіліся: паводле тэндарнай дакументацыі будаўніцтва павінна было распачацца ў лютым 2018 года і скончыцца ў чэрвені. Аднак будаваць прыбіральню пачалі толькі ў чэрвені.
Неафіцыйна ва ўпраўленні адзначаюць, што, спяшаючыся, яе як след не дарабілі. Цяпер гэтым займаюцца будаўнікі.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Нашы Руіны. Шчорсы: “Мураванка Храптовічаў”. Фота

maintext:
Наша вандроўка ў аграгарадок Шчорсы, што ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Адлегласць ад сталіцы не такая ўжо і вялікая, усяго нейкіх 140 км. Але Шчорсы таго каштуюць, каб пабываць у іх і дакрануцца да рэшткаў некалі квітнеючай гаспадаркі.
Як маёмасць магнацкага роду Храптовічаў, Шчорсы згадваюцца з 1471 года. Але ёсць успаміны пра іх і шмат ранейшыя: з 1265-га, калі недалёка ад тых мясцін вялікім князем Войшалкам быў заснаваны Лаўрышаўскі манастыр.
Для турыстаў цікавыя Шчорсы руінамі, што засталіся ад некалі магутнай, квітнеючай і заможнай гаспадаркі.
Гаспадарчы двор меў назву “Мураванка Храптовічаў”. Гэта вялізны комплекс розных будынкаў з чырвонай цэглы.
Вядома, што ўзніклі гэтыя пабудовы ў сярэдзіне ці нават у другой палове ХІХ ст. Адважуся нават назваць дату непасрэднага заканчэння будаўніцтва – 1847 год!
У гэтым, на сучасны лад кажучы, прамысловым раёне маёнтка XVIII – XIX стст. варылі піва, выраблялі колы і фурманкі. Займаліся племянной жывёлагадоўляй. Выраблялі смачныя сыры мясцовых гатункаў. Усе гэтыя прысмакі траплялі на сталы заможных літоўцаў і еўрапейцаў.
Ёсць у гаспадарчага комплекса ў Шчорсах адметная асаблівасць – яго вежы.
Не паверу, што руплівыя гаспадары будавалі іх толькі дзеля таго, каб гэты двор быў падобны, ці толькі здалёк нагадваў нейкі замак.
І вось пытанне да чытачоў: дзеля чаго ўзводзіліся вежы, у якім гаспадарчым кірунку яны выкарыстоўваліся?
Калі ёсць меркаванні, пакідайце свае здагадкі ў каментарыях.
Але каб цалкам ахапіць усе архітэктурныя каштоўнасці, якія яшчэ захаваліся ад былога гаспадарчага комплексу маёнтка “Мураванка Храптовічаў”, трэба, канешне, прыехаць сюды і на свае вочы пабачыць усю гэтую непаўторную і, на жаль, знікаючую прыгажосць…
Аўтар праекта “Нашы Руіны” Уладзімір Цвірка
Фотаздымкі аўтара


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: "У архівах сямейных легенд захаваўся адрас…"

maintext:
Пра падрыхтоўку да Міжнароднага форуму “Беларусы свету на Байкале”, раскол паміж землякамі Іркуцка і пра тое, чаму праз 100 гадоў нашы людзі зноў пераязджаюць у Сібір, расказвала старшыня Іркуцкага таварыства беларускай культуры імя Яна Чэрскага Алена Сіпакова.
Пляцоўка для знаёмтсваў
Нядаўна ад сяброўкі ў “Фэйсбуку” з Іркуцка Алены Сіпаковай атрымала паведамленне: “Кацярына, я ў Мінску! Хачу сустрэцца-пагутарыць”.
З думкай, наколькі ўсё ж сацыяльныя сеткі спрыяюць развіццю стасункаў, сціраюць межы і значна палягчаюць жыццё, еду на сустрэчу з зямлячкай. У прыватнай бяседзе (але пад уключаны дыктафон) даведваюся: сёлетні прыезд спадарыні Алены ў Мінск звязаны з падрыхтоўкай да форуму “Беларусы свету на Байкале”. І хоць пройдзе ён у жніўні будучага года ў Іркуцку, з патэнцыяльнымі партнёрамі ды ўдзельнікамі мерапрыемства дамовы трэба заключаць ужо сёння. Сярод тых, хто падтрымаў ідэю, – Рэспубліканскі цэнтр нацыянальных культур, Таварыства па сувязях з суайчыннікамі за мяжой “Радзіма”, Згуртаванне беларусаў свету “Бацькаўшчына”, этнаграфічныя клубы, а таксама асобныя фалькларысты і музыканты.
Гэтыя дамоўленасці, растлумачвала Алена Сіпакова, патрэбныя ёй для напісання падрабязнага сцэнарыя форуму і атрымання Гранту на яго правядзенне. Думаю, у суайчынніцы ўсё зладзіцца. Тым больш што злёты беларусаў свету на Байкале становяцца традыцыйнымі: першая такая сустрэча прайшла ў 2015 годзе.
– Вельмі хочацца, каб як мага больш было ўдзельнікаў з Беларусі, – сказала Алена. – Мы, беларусы замежжа, калі адрываемся ад Радзімы, шмат страчваем. Адчуваем патрэбу, каб нас падбадзёрылі беларускасцю. А Байкал – такое асаблівае месца, дзе адбываюцца цуды. Калі нешта добрае там ладзіцца, яно падпітваецца энергіяй прыроды, узмацняецца, праз час дае свае вынікі. Думаю, форум “Беларусы свету на Байкале” абавязкова стане месцам для знаёмстваў і наладжвання кантактаў паміж землякамі з розных краін, у тым ліку і прадпрымальнікаў.
Сібірачка беларускага паходжання
Алена Сіпакова – беларуска ў Сібіры ажно ў чацвёртым пакаленні. У канцы 20-х гадоў мінулага стагоддзя перабраліся з тагачаснай Магілёўскай губерні ў Іркуцкую вобласць яе прабабуля і прадзядуля. Як тысячы беззямельных сялян ехалі яны па лепшую долю. А там абяцалі: колькі захочаш зямлі, столькі і возьмеш. Дарэчы, хваля перасяленняў 1920-30-х гадоў не першая. Самай масавай лічыцца міграцыя пачатку ХХ стагоддзя – па сталыпінскай рэформе. Аднак яшчэ да яе Сібір “асвойвалі” хадакі, якія самастойна адпраўляліся ў шлях, каб знайсці лепшае месца пад сонцам.
– Спачатку прабабуля і прадзядуля пасяліліся ў вёсцы Мяцёлкіна Заларынскага раёна, якую заснавалі “сталыпінцы”, выхадцы з Магілёўшчыны, – згадвала сямейную гісторыю Алена. – Пасля жылі ў Новамяцёлкіна. А ў сувязі з тым, што у тых месцах знайшлі радовішча графіту, жыхароў перасялілі ў вёску Марыінск. Там ужо і мая маці нарадзілася. Сёння, на жаль, гэтае сяло – выміраючае. З “нашых” там толькі адзін мамін стрыечны брат застаўся. У Новамяцёлкіна я была апошні раз у 2015-м на сустрэчы выпуснікоў школы, ад якой там – толькі фундамент. Цікава, што амаль усе з былых вучняў лічаць сябе беларусамі. А ў вёсцы той толькі тры хаты, і ў адной з іх жыла бабулька 1930-га або 1929 года нараджэння, дачка першых перасяленцаў.
Зямлю беларусам, як абяцалі, далі. І яны, шчаслівыя, працавалі на ёй з асаблівай апантанасцю. Так, што многім ў 30-я пагражала раскулачванне. Ледзь не трапіў пад рэпрэсіі і прадзед Алены. Але яго брат, які быў старшынёй калгаса, своечасова папярэдзіў: “Навум, уступай у калгас, а то ўначы за табой прыедуць…
А вось з якой вёскі Беларусі з’ехалі родныя, Алена дакладна не ведае. Аднак у архівах сямейных легенд захаваўся адрас: вёска Слаўня, Быхаўскі ўезд Магілёўскай губерні. Яго называюць і астатнія жыхары сібірскіх сёл Марыінск і Новамяцёлкіна… На сучаснай карце краіны – дзве вёскі з такой назвай: адна знаходзіцца на мяжы Магілёўскай і Гомельскай абласцей, другая – на Гомельшчыне.
– Калі арыентавацца па тых жаночых строях, што засталіся ад перасяленцаў (адзін ад хадакоў – заснавальнікаў вёскі Марыінск, другі належыць сям’і, якая пераехала ў Сібір ў 30-ыя гады), то нашы продкі з’ехалі з вёскі Слаўня, што на мяжы Магілёўскай і Гомельскай абласцей, – дзялілася высновамі Алена Сіпакова. – Але я да той Слаўні яшчэ не даехала. Гэта ў планах чарговага майго падарожжа па Беларусі.
Дарэчы, Алена Сіпакова ўпершыню пабывала на радзіме продкаў у 2001 годзе, калі ўдзельнічала ў экспедыцыі студэнцкага этнаграфічнага таварыства па адным з раёнаў Беларусі. Пасля былі з’езды беларусаў свету 2009, 2013 і 2017 гадоў, стажыроўкі на творчых курсах для кіраўнікоў грамадскіх аб’яднанняў суайчыннікаў замежжа, удзел у фестывалях мастацтваў беларусаў свету і Міжнародным фестывалі этнакультурных традыцый “Зоў Палесся”, шмат чаго іншага.
У пошуках лепшай долі ў Сібір і сёння пераязджаюць беларусы
Увогуле кажуць, што ў Сібіры жывуць каля 350 тысяч выхадцаў з Беларусі. І большая частка з іх – нашчадкі перасяленцаў з самай беднай вобласці краіны Магілёўскай, далей – з Гомельскай, Віцебскай, Мінскай…
– Зразумела, ехалі ад беднасці, – удакладніла Алена Сіпакова. – Дабіраліся ў цяплушках, абозамі, пешшу. Першую зіму, бабуля расказвала пра сваіх бацькоў, зімавалі ў зямлянках. Па вясне ўжо будавалі хаты. Талакой: дапамагалі адзін аднаму. І не абы якія ўзводзілі, а дыхтоўныя, прыгожыя… Паказальная ў гэтым плане вёска Тургенеўка, што ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці. Дагэтуль там захаваліся хаты пачатку і сярэдзіны мінулага стагоддзя.
Што цікава, перасяленне працягваецца і сёння. Нядаўна далучылася да Іркуцкага таварыства беларускай культуры імя Яна Чэрскага сям’я Лабароў, якая два гады таму пераехала ў Іркуцк з горада Крычава Магілёўскай вобласці. На новым месцы жыхарства яны адкрылі салон прыгажосці, збіраюць грошы на кватэру. Да іх хутка збіраецца пераязджаць і бабуля.
Вельмі актыўная ў новых сяброў суполкі дачка Аляксандра.
– Саша Лабар узначаліла маладзёжнае крыло арганізацыі. У мяне на яе вялікія спадзяванні, – прызнаецца Алена Сіпакова. – Дзяўчынка і танчыць, і спявае. Гэта сапраўдная знаходка для нас, яна скончыла музычную школу, аддзяленне харэаграфіі, пераможца шматлікіх творчых конкурсаў. Аляксандра актыўна ўключылася ў дзейнасць суполкі, і яе лідарства я падтрымліваю. Мы стварылі гурток па традыцыйных побытавых і сучасных танцах. З сяброўкамі Саша ладзіць майстар-класы па танцах для моладзі, у тым ліку і ў беларускіх вёсках раёна і вобласці.
Летам актывісты таварыства здзейснілі праект “Беларускія вёскі Прыбайкалля”, у трох сёлах Іркуцкай вобласці праводзілі краязнаўчыя конкурсы, майстар-класы па традыцыйных рамёствах, ладзілі выставы мастацка-прыкладной творчасці. Так, пабывалі ў буйнейшай на сённяшні дзень беларускай вёсцы Андрушына Куйтунскага раёна, сёлах Жызнёўка Заларынскага раёна і Чарчэт Кайшэцкага раёна. І ўсюды да ўдзелу у прэзентацыях беларускай культуры Алена Сіпакова прыцягвала моладзь.
На наступны ж год у планах кіраўніцы таварыства адправіць маладых актывістак ў летнік “Беларусь”, які штогод праходзіць у Верхнядзвінску, якраз на мяжы трох дзяржаў – Беларусі, Расіі і Латвіі – і збірае ўдзельнікаў з розных краін.
– Саша, ведаю, пасля школы збіралася ехаць у Маскву вучыцца ў Расійскай акадэміі музыкі імя Гнесіных, – казала Алена. – Але тата яе адгаварыў: будзе паступаць у інстытут чыгуначнага транпарту ў Іркуцку на спецыяльнасць “мытная справа”. І я радуюся: на 4-5 гадоў дзяўчынка застанецца з намі. Я і так у апошні час страціла ажно пяць актывістаў: пераехалі ў Санкт-Пецярбург. Што казаць, там перспектыў болей…
Чаму беларус беларусу ў Іркуцку – не брат
Закранулі мы ў гутарцы з Аленай і балючае для яе пытанне – разлад з заснавальнікам і былым кіраўніком Іркуцкага таварыства беларускай культуры імя Яна Чэрскага Алегам Рудаковым.
– Я змяніла Алега на пасадзе старшыні таварыства па дамоўленасці з ім жа. І тым выратавала, – згадвае Алена. – Было гэта ў 2012 годзе. Да нашай суполкі прыбіліся нейкія неадназначныя асобы, называлі сябе язычнікамі. А чырвонай лініяй у дзейнасці суполкі заўсёды былі і ёсць народныя абрадавыя святы, іх яны вельмі цікавілі. І вось у час Міжнароднага лагера “Байкал-2020”, у якім удельнічалі прадстаўнікі розных нацыянальнасцяў, з’явіўся дзіўны хлопец. Ён быў у чорных джынсах, на пражцы папругі – нямецкі арол, шынель са свастыкай на рукаве і ў… беларускай кашулі. Яго ўсе фатаграфавалі. А пасля былі вобыскі ў нашым офісе, у кватэры Алега… А ў нас справаздачна-выбарчы сход праз некалькі дзён: абралі мяне старшынёй, каб нікога не правакаваць. Алег мяне сам угаворваў стаць кіраўніком. Дагэтуль жа я была намеснікам, і мне гэтага хапала. Я і сёння ўпэўнена, што кіраваць павінен мужчына, а жанчына займацца пытаннямі культуры, наладжваць сувязі з грамадскасцю, прымаць гасцей. У нас жа дзелавы свет, мужчынскі, і поспех – за моцнай паловай чалавецтва. Таму абвінавачванні, што я “падсядзела” Алега, – несправядлівыя. Я хоць заўтра саступлю яму месца, калі ён выраша вярнуцца. Алег Рудакоў – гэта сапраўды асоба, велічыня, імя яго вядома далёка за межамі Іркуцка і Беларусі. Цяпер Алег у складзе рады Іркуцкага беларускага клуба “Крывічы”. Яны шмат чаго цікавага робяць. Аднак дзейнасць дзвюх беларускіх арганізацый горада ніяк не перасякаецца. На вялікі жаль!
Сэрцайкам жа Іркуцкага таварыства беларускай культуры імя Яна Чэрскага з’яўляецца сёння сямейны вакальны ансамбль “Ленушка”. Выступаюць у ім мастацкі кіраўнік гурта Таццяна Сіпакова, маці Алены, сама Алена і яе сястра Кацярына. А ў рэпертуары трыа ў асноўным тыя песні, якія прывезлі шмат гадоў таму з сабой ў Сібір продкі-перасяленцы.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Мікалай Аксаміт: "Беларус як завядзецца, то будзе ісці, як танк"

maintext:
У фракцыю БНФ у Вярхоўным Савеце 12-га склікання ўваходзіла ўсяго 28 дэпутатаў. Але яны змаглі павесці за сабой парламенцкую большасць (ад ветэранаў да камуністаў) з мэтай прыняцця жыццёва неабходных для незалежнай Беларусі законаў. Зразумела, ім спрыяў сам час, але і ад высілкаў апазіцыі ў парламенце залежала шмат. Уся краіна разам з імі перажывала падзеі ў Вярхоўным Савеце – ад трыумфу ў верасні 1991-га, калі ў якасці дзяржаўных сімвалаў былі зацверджаны бел-чырвона-белы сцяг і Пагоня, да трагедыі ў красавіку
1995-га, калі дэпутатаў збівалі ўзброеныя салдаты проста ў зале пасяджэнняў.
Некалькі гадоў таму «Народная Воля» вырашыла надрукаваць серыю гутарак з дэпутатамі фракцыі БНФ: іх успаміны, аповеды пра далейшае жыццё, бачанне сучаснай сітуацыі ў краіне. На жаль, з-за перагружанасці газеты з’явіліся толькі некалькі такіх матэрыялаў. Мы вырашылі вярнуцца да ранейшай ідэі і працягнуць цыкл ужо пад рубрыкай «Дэпутаты Незалежнасці». Сённяшняя размова – з Мікалаем Аксамітам, які ў 1990–1995 гадах, з’яўляючыся актыўным сябрам фракцыі БНФ у Вярхоўным Савеце, прадстаўляў інтарэсы выбаршчыкаў Ваўкавыска.
Поўны тэкст размовы Міхася Скоблы з Мікалаем Аксамітам, чытайце ў газеце “Народная Воля” за 16 лістапада.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Вучняў выганяюць на пераменах у калідоры. Што адбываецца ў мінскіх школах?

maintext:
Пасля восеньскіх канікул у мінскай школе №28 дзяцей пачалі выганяць на пераменах у калідор і зачыняць кабінеты на ключ. Пра гэта паведаміла маці адной з навучэнак старэйшых класаў, якая папрасіла не называць яе імя. Еўрарадыё разабралася, ці сапраўды школьнікі больш не могуць заставацца ў класах на перапынку і ці было такое распараджэнне зверху.
“У бацькоўскім чаце ў Viber класная напісала пра тое, што з новай чвэрці ў школе дзейнічае правіла: на перапынках вучні выходзяць з кабінета, ён зачыняецца на ключ, час да пачатку наступнага ўрока дзеці праводзяць у калідорах, — распавядае маці школьніцы. — Нам патлумачылі, што гэта загад зверху, маўляў, у канцы мінулай чвэрці з акна школы ў Фрунзенскім раёне выпала дзяўчынка — усё робяць дзеля бяспекі нашых дзяцей”.
З перапіскі: “Дзеці павінны выходзіць з класаў у калідор і будуць на перапынках НЕ ў кабінетах. Усе настаўнікі распісаліся ў загадзе па школе і АБАВЯЗАНЫЯ яго выконваць. Разумею, што не ўсім спадабаецца, таму прашу вас паразмаўляць з дзецьмі. Гэты ўказ і з’явіўся ў сувязі з іх бяспекай. У нас, як толькі што-небудзь здарылася, адразу трэба прыдумаць што-небудзь, каб гэтага больш не было. Таму хай настройваюцца, што са званком хутка выходзяць з класа, таму што настаўніку на перапынку трэба схадзіць даць справаздачу, каго няма і па якой прычыне, замовіць харчаванне ў сталовай, здаць журнал, а цяпер яшчэ знайсці наступнага настаўніка, каб перадаць ключ”.
У Следчым Камітэце Еўрарадыё пацвердзілі: “Сапраўды, 26 кастрычніка з акна школы ў Фрунзенскім раёне выпала дзяўчынка 2006 года нараджэння. Пасля таго што здарылася, яе шпіталізавалі ў бальніцу. Яна жывая. Па дадзеным факце заведзеная крымінальная справа. Следчыя правяраюць абставіны здарэння, у тым ліку версію давядзення да самагубства непаўналетняй”.
“200-300 дзяцей у вузкіх калідорах, дзе таксама ёсць вокны, а яшчэ і лесвіцы”
Суразмоўца кажа, што новым правілам задаволеныя сапраўды не ўсё. Па-першае, на думку бацькоў, школьнікаў пазбаўляюць магчымасці сядзець за партамі і паўтараць ўрокі. Па-другое, вялікая колькасць вучняў у калідорах спрыяе распаўсюджванню розных вірусаў і грыпу. Ну і нарэшце, гэта проста небяспечна.
“Два дзяжурныя настаўнікі на паверсе не змогуць прасачыць за ўсімі хлопцамі, — мяркуе маці школьніцы. — 200-300 дзяцей у вузкіх калідорах, дзе, дарэчы, таксама ёсць вокны, а яшчэ і лесвіцы! Правілы ніяк не вяжуцца з нормамі пажарнай бяспекі. Цікава, колькі пераломаў спатрэбіцца, каб выйшла новая пастанова — замыкаць дзяцей у класах і не пускаць у калідор?”
Маці апытала знаёмых, у якіх дзеці вучацца ў іншых школах. Большасць пра такія правілы не чулі: часцей за ўсё, каб дзеці не адчынялі вокны, з іх здымаюць ручкі. Праўда, адна з навучэнак школы №34, якая, як і 28-я, знаходзіцца ў Савецкім раёне Мінска, распавяла, што і ў іх замыкаюць кабінеты на перапынках.
“Цяпер гэта як загад для ўсіх, — кажа дзяўчына. — Нам таксама тлумачаць гэта мерамі бяспекі, звязанымі з нейкім трагічным выпадкам”.
Па тлумачэнне сітуацыі Еўрарадыё звярнулася да дырэктараў школ, дзе, па словах бацькоў і вучняў, дзяцей выганяюць на пераменах у калідоры.
СШ №28: “У нас кабінеты не замыкаюць”
“У многіх школах дзяцей выводзяць у калідоры на перапынках, каб школьнікі не сядзелі на скразняку падчас праветрывання, — кажа дырэктар СШ №28 Інэса Класінская. — Я сама мама, і разумею, як гэта небяспечна, а мы заўсёды прымалі меры па абароне нашых дзяцей. У нашай школе замыкаюць кабінеты толькі падчас праветрывання —гэтае правіла дзейнічае спрадвеку, і яно ніяк не звязанае з трагічнай падзеяй, бо ў калідорах таксама ёсць вокны”.
“Усе кабінеты не зачыненыя. Калі настаўнік лічыць патрэбным праветрыць, ён можа выйсці з хлопцамі з класа або, калі ў яго ёсць іншыя справы, за навучэнцамі у калідорах прыглядаюць дзяжурныя. Калі малодшыя школьнікі ідуць арганізавана ў сталовую на экспрэс-сняданкі ці абеды, кабінеты, вядома, зачыненыя. Так было заўсёды”, — кажа яна.
СШ №34: “Мы ўжо неяк разбяромся, каб усё было правільна”
Хто даў распараджэнне зачыняць кабінеты і выганяць вучняў у калідоры? Ці сапраўды яно было? Дырэктар школы №34 Святлана Сацукевіч адказвае ўнікліва:
“Калі вы ставіце пытанне пра тое, што дзеці будуць праводзіць перапынкі на калідорах, мы ўжо як-то разбяромся, каб усё было правільна. Дзеці будуць знаходзіцца там, дзе павінны знаходзіцца. Падчас урокаў — на ўроках, падчас перамен — у сталовай ці дзе-небудзь яшчэ. Не абавязкова, што яны будуць стаяць пад дзвярыма і без мэты марнаваць свой час. У нас усё гэта разумна прадумана. Пытанне нават не ў тым, дзе будуць знаходзіцца дзеці, а ў тым, што трэба звярнуць увагу на тое, каб дзеці не заставаліся адны, былі пад наглядам. Вы пытаецеся, “ці сапраўды было распараджэнне”? Я не разумею, для чаго вам гэта трэба. Да пабачэння”.
“Калі бацькі не згодныя з новаўвядзеннямі, мы правядзём праверку”
Ва ўпраўленні адукацыі адміністрацыі Савецкага раёна нам сказалі, што ніякіх распараджэнняў зачыняць кабінеты ў школах падчас перапынкаў не было. У навучальных установах існуюць правілы праветрывання памяшканняў, іх трэба выконваць, але гэта не значыць, што на кожным перапынку класы павінны быць зачыненыя.
“Калі бацькі не згодныя з нейкімі новаўвядзеннямі ў школах, яны могуць прыходзіць да нас на прыём са сваёй праблемай, мы правядзём праверку”, — дадалі ва ўпраўленні адукацыі.
З патрабаванняў да санітарна-тэхнічнага добраўпарадкавання ўстаноў адукацыі Пастановы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь №206 ад 27 снежня 2012 года: “Да і пасля заканчэння навучальных заняткаў, а таксама паміж першай і другой зменамі вучэбных заняткаў пры абавязковай адсутнасці вучняў павінна праводзіцца скразное праветрыванне навучальных памяшканняў. Працягласць скразнога праветрывання вучэбных памяшканняў залежыць ад умоў надвор’я (тэмпература знешняга паветра, кірунак ветру), эфектыўнасці ацяпляльнай сістэмы. Працягласць праветрывання рэгламентуецца зніжэннем тэмпературы паветра ў памяшканні ў халодны час года да +14° C. Забараняецца скразное праветрыванне навучальных і іншых памяшканняў праз памяшканні санітарнага вузла. Аднабаковае праветрыванне памяшканняў можа праводзіцца ў прысутнасці вучняў: у цёплую пару года — бесперапынна, у халодную — да зніжэння тэмпературы паветра ў памяшканні да +17° C. Праветрыванне рэкрэацыйных памяшканняў праводзіцца падчас вучэбных заняткаў”.
“Міністэрства адукацыі проста не магло даваць такога роду распараджэнне”
Першы намеснік міністра адукацыі Ірына Старавойтава распавяла, што ніякіх загадаў зачыняць кабінеты на перапынках і прымушаць школьнікаў чакаць званка ў калідорах Мінадукацыі не выносіла, і паабяцала правесці ў школах №28 і №34 праверкі.
“Міністэрства адукацыі проста не магло даваць такога роду распараджэнне, — запэўнівае першая намесніца міністра. — Ніякіх дакументаў няма. Тым не менш адміністрацыя ўстановы адукацыі павінна забяспечваць бяспечнае знаходжанне дзіцяці ў гэтай установе як падчас урокаў, так і падчас перапынкаў”.
“Я магу выказаць здагадку, што правіла ўвялі, каб праветрываць кабінеты. Але адна справа, калі гэта адбываецца па графіку (напрыклад, можна вылучыць пяць хвілін на вялікім перапынку), іншае — сістэматычна на кожным перапынку. Замыкаць кабінеты на ключ падчас усіх перамен небяспечна з-за вялікай колькасці дзяцей. Мы звяжамся з кіраўніцтвам школ і ўдакладнім, што ў іх там адбываецца, ці сапраўды і на якой падставе было дадзенае такое распараджэнне. Калі будзе неабходна пракантраляваць, выедзем на месца”, — сказала Ірына Старавойтава.


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: Рэйкі Андрэя Караля вядуць у тупік

maintext:
Пра міжнароднае супрацоўніцтва ў Беларускім дзяржаўным універсітэце дбалі заўсёды. Памятаю, як мае аднакурснікі выязджалі на практыку то ў Енскі ўніверсітэт (тагачасная ГДР), то ў Тбіліскі, то ў Рыжскі. Што замежны накірунак для флагмана беларускай навукі прыярытэтны і сёння, пацвердзіў і нядаўні візіт новапрызначанага рэктара Андрэя Караля ў Маскоўскі ўніверсітэт імя Ламаносава. Пратакол аб сумесных магістарскіх праграмах, супольны для абодвух універсітэтаў Дзень дружбы, анлайн-абароны дысертацый… Здавалася б, усё цудоўна, узаемавыгадна і варта пахвалы. Каб не адно “але”… Вярнуўшыся з Масквы, Андрэй Кароль зрабіў дзіўную заяву па выніках сваёй камандзіроўкі. Цытую ў арыгінале: “Речь идет о синхронизации взглядов на очень многие вещи, ведь у нас общая история. И это согласование во многом отсекает какие бы то ни было иные трактовки исторических событий” (“Советская Белоруссия”, 18.10.2018).
Як гэта разумець? Якога блёкату ў гарбату беларускаму рэктару падсыпаў яго маскоўскі калега Віктар Садоўнічы? Ці ў Андрэя Караля, які яшчэ нядаўна кіраваў Гродзенскім універсітэтам, галавакружжа ад поспехаў? Дарэчы, за ім у Гродне, кажучы словамі расійскага класіка, даўно “дурная слава шелестела”.
Поўны тэкст калонкі Міхася Скоблы чытайце ў газеце “Народная Воля” за 13 лістапада.


title: Асвея: сядзібна-паркавы комплекс. Фота

maintext:
Сёння мы накіроўваемся ў Асвею, невялічкі гарадок у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці.
Існуе паселішча з самага пачатку XV ст. Было вядома як цэнтр воласці ў межах Полацкіх зямель. З пачатку XVІ ст. уваходзіла ў склад Полацкага ваяводства ВКЛ.
З 1505 г. мястэчка Асвея належыць полацкаму ваяводзе Станіславу Глябовічу. Затым тут гаспадарыць род Кішкаў, ад іх ужо сядзібу набывае Леў Сапега.
Каля 150 гадоў Сапегі валодаюць Асвеей. А ў 1749 г. з’яўляецца новы гаспадар — мінскі ваявода Ян Аўгуст Гільзен, вядомы як фундатар будаўніцтва каталіцкіх святынь.
Менавіта пры Яне Аўгусце Гільзене ў 1782 г. будуецца велізарны палац — з цэглы, у стылі класіцызму, з рысамі італьянскіх віл часоў Рэнесансу.
Трэба пазначыць, што з 1695 г. Асвею называлі горадам. У яго межах існаваў кляштар місіянераў, гатычны касцёл, які быў савецкай уладай знішчаны у 1937 г.
Працавалі вучылішчы, дзейнічалі габрэйскія малітоўныя дамы, аптэкі, два разы на год у горадзе ладзіліся кірмашы, вядомыя аж у Ліфляндзіі ды Прусіі.
Разам з палацам быў закладзены пейзажны парк, які і сёння з’яўляецца лепшым узорам паркавага мастацтва Віцебшчыны.
Большая палова палаца зруйнаваная. Але нават тое, што засталося, ўражвае, а ў цішыні парку, здаецца, вітае столькі пяшчоты і натхнення… Столькі жалю…
Аўтар праекта “Нашы Руіны” Уладзімір Цвірка.
Фотаздымкі аўтара


authors:
Калі Ласка
Увядзіце Ваша Імя

title: “Легенду не маглі іншую прыдумаць?” Раман Пратасевіч адпушчаны з РУУС

maintext:
Журналіст Раман Пратасевіч выйшаў з Першамайскага РУУС Мінска. Яго пратрымалі там блізу дзвюх гадзін.
Фармальнай нагодай для дастаўкі ў аддзяленне міліцыі стала справа аб збіцці кіроўцы аўтобуса ў 20-х чыслах верасня, распачатая па ч.1 арт.339 (“Хуліганства”) Крымінальнага кодэкса. Па словах Пратасевіча, у РУУС яго некалькі разоў пераводзілі з кабінета ў кабінет.
Следчыя распавялі яму, што яго мабільны тэлефон знаходзіўся ў тых жа “сотах”, па якіх прагялае маршрут аўтобуса. Журналісту задалі некалькі пытанняў пра тое, як ён “па п’янай лавачцы” напаў на кіроўцу. Таксама міліцыянтаў цікавіў тэлефон Пратасевіча: па яго словах, следчыя ўважліва перагледзелі яго змест і зрабілі некалькі здымкаў экрана.
З афіцыйных дакументаў хлопец атрымаў толькі даведку пра тое, што знаходзіўся ў РУУС 5 лістапада з 7:20 па 9:35.
Як паведамлялася раней, каля 7:00 у кватэру, дзе жыве Раман Пратасевіч, прыйшлі супрацоўнікі крымінальнага вышуку. Сведкамі гэтага сталі бацькі журналіста. Яго маці ў размове з Еўрарадыё распавяла, што бацькі чулі ад міліцыянтаў такую фразу: “Ну што, легенду не маглі іншую прыдумаць?”
“У раёне 7:20 у дзверы патэлефанавалі. Мы збіраліся на працу, Рома яшчэ толькі прачынаўся. Муж адкрыў, прадставіліся, паказалі “корачку”, — распавядае Еўрарадыё маці Рамана Пратасевіча. — Мы сталі распытваць, па якой прычыне. Адказалі: “Даведаецеся пазней”. Як гэта так? Мы ж бацькі! Што за прычына? Мы маем права ведаць. Прычына — нейкая недарэчнасць прыдуманая. Нібыта каля месяца таму ў нейкім аўтобусе [Раман] дэбашырыў. Я Роме кажу: “Рома, што гэта такое? На цябе гэта наогул не падобна”. Ён кажа: “Мама, ты што, хіба я калі-небудзь увогуле мог такое зрабіць? Ты сабе можаш такое ўявіць? Я выхаваны чалавек, такога быць не можа”. Потым мы з мужам пайшлі ў іншы пакой, пачалі збіраць рэчы. І муж пачуў, што яны [супрацоўнікі крымінальнага вышуку] гавораць паміж сабой: “Ну, што, легенду не маглі іншую прыдумаць?”. То бок, гэта, як відаць, з-за палітычных поглядаў Ромы. Не ведаю”.
З 1 верасня 2018 года Раман Пратасевіч часова акрэдытаваны пры МЗС у якасці карэспандэнта Еўрарадыё. Тэрмін акрэдытацыі скончыўся 31 кастрычніка. У сярэдзіне кастрычніка мінскі карпункт Еўрарадыё звярнуўся ў знешнепалітычнае ведамства для працягу акрэдытацыі.
Еўрарадыё расцэньвае працэсуальныя дзеянні ў дачыненні да свайго супрацоўніка як працяг кампаніі па ціску на незалежную прэсу, пачатай улетку. Нагадаем, 7-9 жніўня ў рэдакцыях TUT.BY, інфармагенцтва БелаПАН, іншых СМІ, а таксама ў кватэрах журналістаў прайшлі вобшукі. Былі затрыманыя 8 журналістаў і рэдактараў, уключна з галоўнымі рэдактарамі TUT.BY і БелаПАН. Іх абвінавачваюць у несанкцыянаваным доступе да камп’ютарнай інфармацыі дзяржаўнага інфармагенцтва БелТА.


title: Новы фільм "Унутры сябе": за беларускае кіно перастае быць сорамна

maintext:
Выходзіць у пракат першы беларускі псіхалагічны трылер «Унутры сябе». Першы паказ адбудзецца 6 лістапада ў Доме кіно.
У галоўных ролях прыгажунчык Павел Харланчук, абаяльны Ігар Сігоў і па-скандынаўску шэры, сталёва-пахмурны Мінск.
Рэжысёр фільма Сяргей Талыбін («Сляды апосталаў») падкрэслівае: «Кіно – гэта Бергман, гэта Таркоўскі, а мы знялі не кіно, а фільм».
Стваральнікі патрацілі на здымкі 100 тысяч даляраў, столькі ж уклалі ў маркетынг.
Спадзяюцца зарабіць на пракаце ў Беларусі і за межамі (ва Украіне правы на паказ ужо набыла «Inter Media Group») – і інвеставаць у новыя праекты.
Фільм рабіла выключна беларуская каманда, здымалі ўсяго дванаццаць дзён. Грошы на здымкі далі беларускія прадзюсеры, дзяржава ў трылеры ніяк не паўдзельнічала (напэўна, і добра).
Сучаснаму гледачу, выхаванаму на звышякасным еўрапейскім, амерыканскім, выкшталцоным скандынаўскім кіно, вынесці прагляд беларускага фільма (як і большасці расійскіх ды ўкраінскіх) вельмі, вельмі цяжка. Няўмелыя дыялогі, нягеглыя жэсты ды ўвогуле, як то пішуць у інтэрнэце, «чаму іграюць яны, а сорамна мне?»
Але «Унутры сябе» паказала, што, здаецца, выходзім-такі на ўзлёт. Акцёры нашы пазбаўляюцца тэатральнасці, пачынаюць іграць «па-кіношнаму». У параўнанні са «Слядамі апосталаў» выглядаюць натуральна, размаўляюць амаль жыццёвымі інтанацыямі.
Сюжэт: фатограф Максім (Павел Харланчук) атрымлівае замову тэрмінова зняць акно дома на рагу Ракаўскай і Вызвалення. Робячы фота, ён раптам стае сведкам забойства.
Фіксуе ўсё на плёнку. Але калі праяўляе, аказваецца на здымках толькі пустое акно… Блізкія раяць Максіму звярнуцца да псіхіятра, і толькі следчы – герой Сігова – спрабуе адшукаць у здарэнні нейкую логіку…
Сюжэт бадзёры. Інтэр’еры – залюбуешся (не саступаюць дацкім фільмам, якія называюць «мэблевым порна»).
А які атмасферны, аказваецца, наш горад! Так, шэры – але хто думаў, што шэрасць можа быць такой стылёвай!
Варта паглядзець кіно хаця б для таго, каб пагуляць з сябрамі ў гульню «хто пазнае больш месцаў». Не буду раскрываць, што пазнала. Скажу толькі пра старадаўні цагляны будынак у Ракаўскім прадмесці, вядомы сярод мінчукоў як Дом з мязузай (у дзявярах тут захоўвалася мязуза – ніша для фрагментаў Торы, яна ёсць у кожным яўрэйскім жытле). Ён атрымаў, дзякуючы фільму, новую легенду.
І для тых, у каго ў кінатэатрах зацякаюць калені: стваральнікі паабяцалі выпусціць таксама і двухсерыйны тэлефільм. Дзякуй, чакаем.


title: У Гомелі затрымалі кіраўніка інфекцыйнай бальніцы

maintext:
У Гомелі затрыманы галоўны ўрач абласной інфекцыйнай бальніцы Віктар Кармазін. Праваахоўныя органы пакуль не каментуюць інцыдэнт.
Крыніца ў сыстэме аховы здароўя паведаміла Свабодзе, што кіраўніка нібыта ўзялі за хабар, зьвязаны з закупкамі мэдыцынскага абсталяваньня.
«Віктар Васільевіч адсутнічае на працоўным месцы, сувязі зь ім няма. Будзе адсутнічаць няпэўны тэрмін. Нам нічога не вядома», — кажуць у адміністрацыі Гомельскай абласной інфэкцыйнай бальніцы.
Абавязкі галоўнага ўрача цяпер выконвае яго намесьнік па лячэбнай працы Сяргей Бірыч.
У верасьні 2018 году Аляксандар Лукашэнка на нарадзе з нагоды праблемных пытаньняў у сыстэме аховы здароўя паведаміў пра карупцыю сярод чыноўнікаў-мэдыкаў. Паводле яго, праваахоўныя органы вядуць 95 крымінальных спраў, 100 чалавек — прадстаўнікі сыстэмы мэдыцыны, знаходзяцца пад сьледзтвам. Па дадзеных кіраўніка КДБ Валерыя Вакульчыка, праз карупцыю кошт лекаў і абсталяваньня завышаўся на 10-60%, у асобных выпадках — на 100%.