title: Беларусы пераходзяць на электронныя бальнічныя

maintext:
Міністэрства аховы здароўя змяніла правілы выдачы бальнічных, паведамляе прэс-служба ведамства. Адпаведная пастанова афіцыйна апублікаваная на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале.
Новаўвядзенні пачнуцца з 31 студзеня 2019 года. Змены закранулі як парадак выдачы дакументаў — лістка непрацаздольнасці і даведкі аб часовай непрацаздольнасцi, так і парадак іх афармлення.
Плануецца, што ўсе бальнічныя ў Беларусі стануць электроннымі. Гэта ў каментары Еўрарадыё пацвердзіла прэс-сакратар Мінздароўя Юлія Барадун. Пры гэтым папяровыя лісткі непрацаздольнасці (дваедкі аб часовай непрацаздольнасці) будуць выдавацца да таго часу, пакуль не скончацца ўжо надрукаваныя бланкі.
Новы закон удакладняе кола асобаў, якім выдаецца лісток непрацаздольнасці і даведка аб часовай непрацаздольнасці, а таксама ў дакуменце дэталізуюцца выпадкі іх выдачы. Асобам працаздольнага ўзросту, якія не працавалі і не стаяць на ўліку на біржы працы ў якасці зарэгістраваных беспрацоўных, будзе выдавацца даведка аб часовай непрацаздольнасці.
Больш падрабязна пра іншыя змены пры выдачы бальнічных можна паглядзець на сайце Мінздароўя.


title: У Нясьвіжы мужчына "ўчыніў самагубства" ў міліцэйскай машыне

maintext:
Ва ўпраўленьні ўнутраных спраў Мінскага аблвыканкаму Свабодзе паведамілі, што праводзяць праверку самазабойства грамадзяніна ў міліцэйскай машыне ў Нясьвіжы. Праверка ўжо «на стадыі завяршэньня». Расьсьледаваньнем сьмерці затрыманага займаецца Сьледчы камітэт.
У канале Telegram была распаўсюджаная інфармацыя, што ў Нясьвіжы нібыта расьсьледуецца забойства хлопца супрацоўнікамі міліцыі. У паведамленьні гаворыцца, што пасьля забойства міліцыянты імітавалі самагубства хлопца ў міліцэйскай машыне.
«Гэта інфармацыя адназначна не адпавядае сапраўднасьці. Гаворка ідзе пра суіцыд, а не пра забойства. Вышуковы аддзел Нясьвіскага раёну праводзіць праверку. Унутраная праверка ў нас таксама праводзіцца, яна на стадыі завяршэньня. Але інфармацыя пра забойства трактуецца няправільна. Мы адразу гэта трактавалі як суіцыд», — сказаў карэспандэнту Свабоды прадстаўнік Мінскай абласной міліцыі Яўген Сачэк.
У такіх выпадках абавязкова праводзіцца праверка, сказалі ў міліцыі.
«Суіцыд адбыўся ў службовай міліцэйскай машыне. Гэта так. Гэта было каля двух тыдняў таму».

fasttext_language: be


title: Мініфарм закавалі ў ланцугі (фота)

maintext:
Прыкладна а палове на адзінаццатую 10 снежня маладзёны наклеілі на калонны галоўнага ўвахода у Міністэрства інфармацыі вялізныя плакаты з цытатай 33-га артыкула Канстытуцыі і 19-га артыкула Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека, а таксама навязалі на дзвярныя ручкі ланцугі.
Такім чынам уваход у міністэрства быў на некаторы час заблакаваны. Некаторыя мінакі спыняліся і зацікаўлена назіралі за падзеяй, а таксама чыталі вытрымкі з Канстытуцыі пра тое, што кожнаму гарантуецца свабода меркаванняў і іх выказванне, а манапалізацыя сродкаў масавай інфармацыі і цэнзура не дапускаюцца.
Праз хвілін дваццаць да ўвахода падбеглі міліцыянты. Яшчэ праз некаторы час з’явіліся слесары і вызвалілі ўваход з дапамогай малатка і кусачак. Першым сарвалі цытату з Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека. Вытрымка з Канстытуцыі правісела на 5 хвілін болей.
Верагодна, акцыя прымеркаваная да 10 снежня — Міжнароднага дня правоў чалавека.


description: Напярэдадні Новага года, 31 снежня 2018 года горад Мінск атрымае незвычайны падарунак — манументальна-дэкаратыўны арт-аб'ект, выкананы ў выглядзе

title: У Мінску з'явяцца арт-аб'екты ў гонар беларускай мовы

maintext:
Напярэдадні Новага года, 31 снежня 2018 года горад Мінск атрымае незвычайны падарунак — манументальна-дэкаратыўны арт-аб’ект, выкананы ў выглядзе скульптурнай кампазіцыі «Белы птах».
Устаноўка арт-аб’екта на тэрыторыі, прылеглай да праспекта Пераможцаў (набярэжная, злева ад Палаца спорту), будзе зрэалізавана ў межах спецыяльнага сацыяльна-культурнага праекта «Веліч роднай мовы» Нацыянальным цэнтрам сучасных мастацтваў пры садзейнічанні і падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, а таксама Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, піша «Наша Ніва».
Спецыяльна распрацаваны праект «Веліч роднай мовы» пакліканы папулярызаваць родную мову, пашырыць яе прысутнасць у паўсядзённым жыцці горада, па-новаму, з дапамогай арт-аб’ектаў, раскрыць семантыку беларускага слова. Унікальнасць праекта складаецца ў спалучэнні адукацыйнай і мастацкай функцый, сімвалы роднай мовы падаюцца пры дапамозе прыёмаў і сродкаў выразнасці мастацтва.
Ідэя праекта прадугледжвае ўстаноўку арт-аб’ектаў у гарадскім асяроддзі (парках, плошчах, адкрытых прасторах) з тэматычнай прывязкай да месца ўстаноўкі, выкананых у выглядзе скульптурнай кампазіцыі або малой архітэктурнай формы.
Прыклады такіх слоў — Каханне, Нябёсы, Маці, Запавет, Мова і інш. — якія нясуць у сабе выключна пазітыўнае пазіцыянаванне менталітэту беларускага народа, яго духоўнай спадчыны. Асобнай задачай для праекта з’яўляецца развіццё турыстычнага патэнцыялу сталіцы і ўсёй Рэспублікі.
Да распрацоўкі арт-аб’ектаў далучыліся беларускія мастакі і дызайнеры, члены творчых саюзаў Рэспублікі Беларусь, якія працуюць у сумежных тэхніках і жанрах, выкладчыкі вышэйшых навучальных устаноў мастацкага профілю, а таксама студэнты, з ліку найлепшых, Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў і кафедры «Дызайну архітэктурнага асяроддзя» архітэктурнага факультэта Беларускага нацыянальнага тэхнічнага універсітэта.
Аўтарам скульптурнай кампазіцыі «Белы птах» выступіў вядомы беларускі мастак-скульптар, сябра Беларускага саюза мастакоў, Валерый Малахаў.


title: Грошы: ідэалогія беларускасці

maintext:
У Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры прайшла дыскусія «Грошы як культурны артэфакт: месца дызайну ў гісторыі».
Аўтарка і навукоўца Ксенія Шталенкова прэзентавала манаграфію, прысвечаную дызайну беларускіх грошай. Грунтоўнае даследаванне ахоплівае перыяд 1917-2016 гг.
Сярод экспертаў быў Уладзімір Голубеў, дацэнт-laudatio праграмы “Візуальны дызайн і медыя” Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта, сябар Беларускага саюза дызайнераў і Беларускага саюза мастакоў.
У кнізе прадстаўлены і параўнальны аналіз беларускіх рублёў з грашыма Літвы, Украіны, Польшчы і Расіі.
Падчас дыскусіі адзначалася, што грошы – найвялікшае вынаходніцва чалавецтва. Яны былі і застаюцца сродкам масавай інфармацыі, бо нясуць у сябе вельмі ёмкую і важную інфармацыю аб краіне, дзяржаве, народзе.
Вядома, дзяржава можа існаваць без грошай, але грошай без дзяржавы быць не можа. Атрымаўшы стасус незалежнасці, Беларусь адразу стала фарміраваць свае грошы.
Цікава, што той “звярынец”, які быў выпушчаны 25 мая 1992 года, былі не грошамі, а шматразовымі купонамі. Мэта іх – абараніць спажывецкі рынак. “Зайчыкі” выступалі паралельна з банкнотамі дзяржаўнага банка СССР. А Нацыянальны банк, выконваючы пастанову Прэзідыума Вярхоўнага савета, ствараў ужо сваю валюту. Мы маглі б мець грошы з выявамі людзей, а таксама манеты, на аверсе якіх была б Пагоня. Але абставіны склаліся так, што ў 1993 годзе Расія адазвала старыя грошы, і мы засталіся з “зайчыкамі”.
Сёння можна іранічна глядзець на намінальны рад, ад зайчыкаў да зубраў, але і гэта – перыяд нашай гісторыі. І яны – своеасаблівы сімвал самастойнасці.
На сучасных беларускіх грошах 2009 года знаходзяцца выявы архітэктурных аб’ектаў. На банкнотах — пазнавальныя будынкі кожнай з шасці абласцей Беларусі і горада Мінска. Грошы маюць апалітычны характар.
Беларускія памятныя манеты, пры вырабе якіх асноўны акцэнт робіцца на дызайн, неаднаразова адзначаліся на шматлікіх міжнародных конкурсах. Яны лічуцца аднымі з лепшых у свеце.
Імпрэза прайшла пры падтрымцы грамадскай культурніцкай кампаніі “Будзьма беларусамі!” і грамадскага аб’яднання “Саюз беларускіх пісьменнікаў”.


title: У Google трапілі звесткі ажно 52,5 мільёнаў карыстальнікаў

maintext:
У сувязі з істотнай выцечкай звестак карыстальнікаў, у карпарацыі адзначылі, што Google+ спыніць працу для звычайных карыстальнікаў значна раней, чым планавалася першапачаткова.
Выцечка звестак адбылася праз недапрацоўку у абноўленым праграмным забеспячэнні, распаўсюджаным у лістападзе, і была ліквідаваная толькі праз тыдзень. Як адзначаецца ў заяве кампаніі, непаладка закранула прыкладна 52,5 мільёнаў карыстальнікаў, праўда, пры гэтым у Google не знайшлі прыкметаў нядобрасумленнага стаўлення да інфармацыі.
Прадстаўнікі Google адзначылі, што ў сувязі з інцыдэнтам кампанія мае намер раней, чым чакалася, спыніць працу Google+ для звычайных карыстальнікаў. Планавалася, што гэта будзе зроблена да жніўня наступнага года, цяпер мяркуецца, што гэта адбудзецца да красавіка.


title: У Польшчы на канцэрце хору Аляксандрава скандавалі: “Рукі прэч ад Украіны”

maintext:
У Польшчы на канцэрце расійскага хору Аляксандрава праўкраінскія актывісты выскачылі на сцэну і скандавалі “Рукі прэч ад Украіны”.
Як паведамляе Еўрарадыё са спасылкай на партал oko.press, гэта адбылося ў пятніцу ў горадзе Быдгашч, дзе гастралявалі расіяне.
Паміж выкананнем канцэртных нумароў двое палякаў выскачылі на сцэну і разгарнулі транспаранты. Мужчыны скандавалі: “Рукі прэч ад Украіны” і “Слава ўкраінцам, якія змагаюцца за нашу і вашу свабоду”. Гэта выклікала апладысменты ў публікі.
Актывістаў вывела з залы ахова. Паліцыя перапісала ў іх дадзеныя і адпусціла.


title: Пачаявічы: рэшткі святыні часоў першага падзелу Рэчы Паспалітай. Фота

maintext:
Кажуць, час гоіць раны мінулага. Магчыма, у гэтага храма даўно прытупілася крыўда на тых, хто яго калісьці разбураў. А, магчыма, знявечаныя сцены і сёння памятаюць усё…
Мы ў вёсцы Пачаявічы, што ў Чашніцкім раёне Віцебшчыны.
Захаваліся звесткі, што, верагодней усяго, гэтая святыня была пабудавана яшчэ перад пачаткам першага падзелу Рэчы Паспалітай.
З самай сярэдзіны ХІХ ст. гаспадары гэтых зямель, прадстаўнікі знакамітага ў Вялікім Княстве Літоўскім магнацкага роду Храптовічаў, будуюць тут заможную сядзібу.
Прыбыткова працавалі: вадзяны ды паветраны млыны, бровар, сыраварня, вялізная жывёлагадоўчая ферма. Быў закладзены фруктовы сад. Мясцовыя жыхары сцвярджалі: у 1930-ыя гады царква яшчэ дзейнічала. Успаміналі, між іншым, пра Саюз бязбожнікаў…
…які быў заснаваны ў 1925 г. А ў 1929-ым на з’ездзе ў Мінску да асноўнай назвы Саюза дадалі яшчэ адно слова – “ваяўнічы”.
Мала гэтага, у 1933 г. Саюзам абвешчана пяцігодка па знішчэнні культавых храмаў і духоўных людзей. А час той быў: першая палова ХХ ст.!
Якім годам скончылася гэтая пяцігодка? Ажно 1937-м! І той год працягнуў многапакутны, вынішчальны і жудасны час для нашага краю, для нашай Бацькаўшчыны.
Трэба свята помніць, дзе і калі нарадзілася, адкуль яна паўзла, гэтая зараза. Хаця, і сярод “сваіх” не мала было ворагаў роду чалавечага…
Аўтар праекта “Нашы руіны” Уладзімір Цвірка.
Фота аўтара.


title: Дзяржкантроль у шоку: у Мінску стаяць пустымі амаль 1000 дзяржаўных кватэр

maintext:
Камітэт дзяржаўнага кантролю праверыў, як улады Мінска выкарыстоўваюць дзяржаўны жыллёвы фонд.
«Мы ўбачылі фармалізм і безадказнасць, якія мяжуюць з безгаспадарчасцю. Адсюль і заканамерны вынік — штогадовы рост пустуючага дзяржжылфонда. На пачатак сакавіка гэтага года яго колькасць склала 965 жылых памяшканняў», —
абураецца ў размове з карэспандэнтам «СБ. Беларусь сёння» начальнік упраўлення кантролю за выкарыстаннем дзяржаўнай уласнасці КДК Мікалай Зеньчык.
Больш за ўсё новых кватэр, якія забудоўшчыкі бясплатна перадавалі Мінгарвыканкаму. Іх 553. Сюды павінны былі перасяліць людзей з дамоў пад знос. Аднак насамрэч, адзначаюць у КДК, патрэбы ў такіх аб’ёмах жылплошчы менавіта для гэтай мэты не было: «Нягледзячы на гэта, Мінгарвыканкам не прымаў належных мер, каб выкарыстоўваць кватэры эфектыўна, напрыклад, для скарачэння чарзе на паляпшэнне жыллёвых умоваў».
Крыху больш за траціну пустуючага дзяржжылфонда (32%) — другаснае, арэнднае жыллё. Такіх кватэр 308. Хоць Жыллёвым кодэксам выстаўлена жорсткае патрабаванне па засяленні жылля на працягу аднаго месяца пасля яго вызвалення. У Мінску гэтая норма, як бачым, не выконвалася, а асобныя жылплошчы пуставалі больш за 10 гадоў.
За ўтрыманне пустых жылых метраў у горадзе Мінгарвыканкам на працягу 2015 — 2017 сплаціў 1 мільён рублёў.


description: Спецыялізаваную медыцынскую дапамогу ў аддзяленні будуць атрымліваць пацыенты з хранічнай хваробай нырак з Драгічынскага і Іванаўскага раёнаў,

title: Аддзяленне гемадыялізу адкрылася ў цэнтральнай раённай бальніцы ў Драгічыне


title: Пас Сяргея Румаса

maintext:
Падводзячы вынікі футбольнага сезона на цырымоніі «Зорны мяч-2018», Сяргей Румас нечакана выступіў па-беларуску. Што гэта сталася неспадзяванкай для ўсіх прысутных, было відно па здзіўленых тварах вядоўцаў і – асабліва – па імправізаваным выступленні міністра спорту Сяргея Кавальчука. Трохі разгубіўшыся, ён (усё ж кадравы вайсковец) хутка узяў сябе ў рукі і прамаўляў таксама на першай дзяржаўнай, папярэдне агаварыўшыся: «Калі начальнік па-беларуску, то і я павінен».
У гэтай агаворцы – увесь наш нацыянальны характар. Можна прыняць дзесяць законаў у падтрымку беларускай мовы, але калі на ёй не загаворыць вярхоўная ўлада, то і народ не абзавецца. Хоць у апытальных лістах падчас перапісу назаве мову роднай, пры нагодзе – прыгожай і мілагучнай, але штодзённа карыстацца ёю не адважыцца. А вось калі прыклад пакажа начальнік – тады другая справа. Следам за дзедам і мы з суседам.
Прэм’ер-міністр – другая асоба ў дзяржаве. І хоць на ролю «дзеда» спадару Румасу ранавата (і па гадах, і на пасадзе ён усяго пару месяцаў), падначаленыя, як бачым, ісці за ім гатовы. Здавалася б, учынак прэм’ера заслугоўвае падтрымкі і з боку грамадства, асабліва той часткі, якая штодзённа «змагаецца за Беларусь». Маю на ўвазе розныя інтэрнэт-форумы, дзе паказаць геройства можна, не вылазячы з-пад коўдры. Аднак Румасава прамова выклікала больш крытыкі, чым пахвалы. І ад сваіх, і ад чужых. Свае папракалі прэм’ера за чытанне з паперкі і заіканне. Ды і выступаў ён, маўляў, не як кіраўнік урада, а як старшыня футбольнай федэрацыі.
Што ж, яшчэ гэткі не спаткаўся, каб усім спадабаўся. Як відавочца падзеі, хачу ўдакладніць: Сяргей Румас глядзеўся ўпэўнена і годна, у паперку заглядваў, але не трымаўся напісанага, як сляпы плоту, не заікаўся, бо ад прыроды не заіклівы. Што да статусу, то подпіс на тэлеэкране сведчыў адназначна – выступае прэм’ер-міністр. Гэта дадаткова пацвердзіў і міністр спорту, ужыўшы слова «начальнік». Бо як старшыня федэрацыі Румас для яго хутчэй падначалены.
Але ўся крытыка сваіх выглядае бяскрыўднай пóдмазкай у параўнанні з атрутнай слінай, у якой ледзь не захлынулася расійскае інфармагенцтва «Рэгнум». Рыгнула так, што захацелася папшыкаць асвяжальнікам паветра для прыбіральняў.
Беларускамоўнае выступленне Румаса «Рэгнум» назваў «бандеровским поступком»…
Поўны тэкст калонкі Міхася Скоблы чытайце ў газеце «Народная Воля» за 11 снежня


title: Любча 20-50-х гадоў. Унікальныя фотаадбіткі са старога чамадана

maintext:
У Нацыянальным гістарычным музеі працуе выстава “Сава Сіўко (1888 – 1978). Фатограф Любчанскага краю. Да 130-годдзя з дня нараджэння”.
На выставе ўпершыню прадстаўлена творчая спадчына вясковага фатографа Савы Уладзіміравіча Сіўко (1888 – 1978), які нарадзіўся ў вёсцы Сенна каля беларускага мястэчка Любча і працаваў у гэтым рэгіёне больш за 30 гадоў. Прадстаўленыя матэрыялы з’яўляюцца ўнікальнай скарбніцай візуальнай інфармацыі пра паўсядзённае жыццё беларусаў – “заходнікаў” у складаную эпоху перамен – 20–50–я гады ХХ стагоддзя.
Але ж не так проста было высветліць імя аўтара ўнікальных фотаадбіткаў, якія выпадкова патрапілі ў Нацыянальны гістарычны музей. З чаго ўсё пачыналася, расказала на адкрыцці выставы яе куратар Надзея Саўчанка:
— Паўтары гады мы ішлі да гэтай выставы. Аднойчы ў фонды музея патрапілі два невялікія чамаданчыкі са старымі шклянымі пласцінкамі міжваеннага часу. Прынёс іх адзін з беларускіх калекцыянераў, а купіў ён іх у Маскве. Здымкі былі настолькі прыцягальныя сваёй прастатой, расказвалі пра людзей, іх лад жыцця. Але ні аўтар, ні дакладныя месцы на фотаздымках былі невядомыя.
Музейшчыкі на адным са здымкаў убачылі вежы Любчанскага замка. З гэтага і пачала раскручвацца гісторыя. Пасля яшчэ на двух адбітках разабралі надпісы: “Двухкласная агульнаадукацыйная польска-беларуская школа ў Загор’і”, “Курсы рукадзелля ў Загор’і Сеннецкай, 1937 г.”. Потым разгледзелі некалькі храмаў. Зразумелі: цэрквы знаходзяцца ў Загор’і Сеннецкай, Лаўрышава. Такім чынам быў вызначаны рэгіён, куды ў хуткім часе і накіраваліся спецыялісты.
У час экспедыцыі ў Любчу, вёскі Купіск, Сенна, Нянькава на шляху музейшчыкаў сустракалася шмат цікавых людзей. Без іх дапамогі імя аўтара ніколі б не стала вядомае. Гэта – і былая настаўніца ангельскай мовы любчанскай школы Тамара Леанідаўна Гаўрытэнка, і 98–гадовы жыхар з вёскі Нянькава Іван Ігнацьевіч Комар, іншыя.
Дарэчы, менавіта Іван Ігнацьевіч Комар першым назваў імя аўтара ўнікальнага архіва Савы Уладзіміравіча Сіўко.
Аказалася, што ў вёсцы Сенно, адкуль быў родам фатограф, пражывае яго пляменнік Павел Паўлавіч Сіўко. Той і расказаў шмат цікавага пра дзядзьку.
А ў вёсцы захавалася хата Савы Сіўко, вялікая, светлая. І ў ёй на паддашы знайшлі яшчэ каля 400 шкляных негатываў. Сярод розных цікавых рэчаў была адна сапраўды ўнікальная — маляваны фатаграфічны экран, на фоне якога ў 1930–я гады рабіў партрэтныя фотаздымкі аўтар.
— Калі зразумелі, што гэта за тканіна такая, мы былі шчаслівыя, — прызнавалася Надзея Саўчанка. – Але фон быў у вельмі дрэнным стане. За яго рэстаўрацыю ўзялася мастак-рэстаўратар музея Юлія Дранец. Дзякуючы ёй, фон стаў адным з ключавых экспанатаў выставы.
І сапраўды, наведвальнікі з задавальненнем фатаграфаваліся на фоне адноўленага каляровага палатна.
Усяго на выставе прадстаўлены 170 фатаграфій Савы Сіўко. Большасць з іх – гэта сапраўдныя жэлаціна–срэбныя фотаадбіткі, надрукаваныя з арыгінальных фотанегатываў метадам кантактнага фотадруку сучасным фотамастаком Альбертам Цэхановічам. А ўсю калекцыю цалкам (а гэта больш за 1000 здымкаў) можна пабачыць на адным з манітораў, устаноўленым у выставачнай зале.
— Вельмі хацелася, каб тыя кранальныя гісторыі жыхароў краю, што чулі мы падчас вандроўкі, пачулі іншыя, — казала Надзея Саўчанка. — Таму зрабілі аўдыянарэзкі і “агучылі “ імі фотаздымкі. Так, 21 “жывая” фатаграфія мовай удзельнікаў распавядае сваю гісторыю. Іван Ігнацьевіч Комар расказвае, як хадзіў у школу, Надзея Дзмітрыеўна Раманчык згадвае сваю вучобу ў Купіску. Некалькі здымкаў і вітрын з асабістымі рэчамі Савы Сіўко агучваў Павел Паўлавіч Сіўко. Цяпер маюць магчымасць выслухаць гэтыя асабістыя гісторыі “з першых вуснаў” усе наведвальнікі выставы.
Гаварылася таксама, што па матэрыялах экспедыцый адмыслова для гэтага выставачнага праекта была створана кароткаметражная відэаінсталяцыя (рэжысёр, аўтар сцэнарыя і аператар Андрэй Васкрасенскі). Стужка дэманструецца ў прасторы выставачнай залы ў рэжыме нон–стоп.
Цяпер у планах музейшчыкаў выдаць вялікі мастацкі фотаальбом Савы Сіўко на 270 старонак. Арыгінал-макет яго ўжо падрыхтаваны, а вось на выданне патрэбны грошы – больш за 20 тысяч беларускіх рублёў. У музеі спадзяюцца: знойдзецца спонсар, і вялікая мара ажыццявіцца.
З першых вуснаў
Павел Паўлавіч Сіўко, пляменнік фатографа:
— Якая праца праведзена! Мы думалі, што гэтыя рэчы нікому не патрэбныя, у такім дрэнным стане яны знаходзіліся. Усё, што сам ведаў, расказваў… Вельмі ўдзячны супрацоўнікам Нацыянальнага гістарычнага музея. Рады, што столькі людзей могуць пабачыць фоты, зробленыя маім дзядзькам. І гэта тое, што засталося пасля яго.
Іван Антонавіч Пячынскі, заснавальнік і дырэктар добраахвотнага фонду “Любчанскі замак”:
— Дзякуючы гэтаму фотаархіву, мы маем уяўленне пра цэлы пласт гісторыі 20-50-х гадоў мінулага стагоддзя. На асобных здымках знаходзім сваіх продкаў. Асабіста я знайшоў свайго дзядзьку Міхаіла. Хацеў бы яшчэ знайсці другога дзядзьку Івана, бо ніводнага здымка яго не засталося… Думаю, не толькі я, але ўсе, хто жыў у Любчанскім краі, іх нашчадкі, могуць звяртацца да архіва і “пісаць” гісторыю свайго роду.
Мне вельмі прыемна, што гэтай выставай да Любчы прыцягнулі ўвагу. З 2003-га аднаўляецца Любчанскі замак. Гэта вельмі карпатлівая, цяжкая праца. Ёй бы заняцца прафесійна… Сёння ж яна – на плячыма валанцёраў. Людзей, якія неабыякава адносяцца да гісторыі. Аднак мы ідзем па тым шляху, каб у Беларусі з’явіўся трэці (пасля Мірскага і Лідскага) замак, пабудаваны і адноўлены ў стылі Рэнесансу. Праз Любчанскі замак ужо афіцыйна прайшло больш за 2 тысячы валанцёраў. А як яны працуюць! Да ночы. Бо бачаць вынікі сваёй працы. Хацеў бы, каб Любча стала прыкладам для іншых беларускіх мястэчак па аднаўленні сваёй гісторыі. Ад гэтага мы больш станем беларусамі, альбо, я бы нават сказаў, ліцвінамі!
Алег Трусаў, кандыдат гістарычных навук:
— Прыемна ў гістарычным музеі ўбачыць жывую гісторыю. Нарэшце сталі рабіць тое, што іншыя народы робяць гадоў 70. Немцы ўжо пасля Другой сусветнай збіралі лісты, рэчы канкрэтных людзей, сем’яў, выстаўлялі гэта. Цяпер вывучаць гісторыю простых людзей пачалі і мы. Жыхарам Любчы пашанцавала болей, чым, да прыкладу, майго роднага Мсціслаўля. У 30-я гады на Усходзе Беларусі ўсе хатнія архівы спальваліся, бо былі сталінскія рэпрэсіі, людзі баяліся. На ўсялякі выпадак знішчалася ўсё. На Захадзе ж неяк больш ацалела дакументаў, лістоў, фатаграфій.
У ХХ стагоддзі ў рэстаўратаў з’явіліся спецыяльныя методыкі раскопак на гарышчах, у падвалах. Не так даўно рабілі рэстаўрацыю Купалаўскага тэатра, разабралі дах. Адзін электрык прынёс мне цэлую тэчку папер, па яго – “смецця”. Там аказаліся дакументы 1-га Беларускага з’езда 1917 года, выява бела-чырвона-белага сцяга, газеты. На аснове гэтага “смецця” зладзілі выставу ў Купалаўскім музеі.
Добра было б, каб вопыт Нацыянальнага гістарычнага музея перанялі і мясцовыя краязнаўчыя музеі. Бо ў нас сёння назіраецца татальная змена пакаленняў. Вёскі паміраюць, а беларусы сталі гарадской нацыяй. Краіна займае 3-яе месца ў Еўропе па колькасці гарадскога насельніцтва. На першым месцы знаходзіцца Англія, на другім – Бельгія, на трэцім — мы. Вясковая краіна стала ультрагарадской, у адным Мінску пражывае 2 мільёны чалавек! Калі мы не будзем праводзіць раскопкі на гарышчах і ў падвалах, праз гадоў 10 усё знікне. Калі ж у мясцовых музеях, Клімавічах, Бешанковічах і іншых, пачнуць ладзіць выставы пра канкрэтныя сем’і, яны будуць поўныя. Глядзіце, як сёння шмат людзей ў гістарычным музеі.
Альберт Цэхановіч, фотамастак:
— Шкляныя негатывы Сава Сіўко купляў гатовыя ў фотамагазінах альбо заказваў. Павел Паўлавіч, пляменнік, расказваў, што дзядзька вельмі любіў кеды. І не таму, што аддаваў даніну модзе, а проста шмат хадзіў пешшу. Нават у Мінск, за 80 км, за фотарэактывамі і пласцінкамі. Такі лёгкі абутак, як кеды, быў найлепшым варыянтам, практычным. Фатаграфаваць жыхароў навакольных вёсак таксама хадзіў пешшу. Сава Уладзіміравіч быў вельмі лёгкі на ўздым. 5-10 км ад дома для яго былі невялікімі адлегласцямі.
Пра аўтара фатаархіва мы ведаем таксама, што у час Першай сусветнай вайны ён знаходзіўся ў палоне ў Германіі, быў на сельскагаспадарчых працах на зямлі Баварскай. А вярнуўся дадому з ведамі, уменнямі і нават з фотаапаратам. Па-першае, ён навучыўся ездзіць на трактары, закончыў у Баварыі сельскагаспадарчую школу, атрымаў прафесію, па-другое, навучыўся фатаграфаваць. Па-трэцяе, ён вырабляў такія сыры ды віна, што слава пра іх разыходзілася далёка за межы Сенна і Любчы.
Пра Саву Уладзіміравіча Сіўко можна расказваць доўга. Гэта быў сапраўды неардынарны чалавек, надзелены талентам у розных сферах. Але хачу засяродзіць увагу на наступным. Калі мы былі ў Сенна, Павел Паўлавіч адвёў нас на могілкі. На драўляным крыжы на магіле Савы Сіўко няма нават таблічкі з прозвішчам. Я лічу, што адна з найпершых нашых задач — усталяваць помнік Саве Сіўко, фатографу — самародку Любчанскага краю.
Фота аўтара


title: Дзякуй! - Народная Воля

maintext:
Сёння завяршыўся першы этап рэалізацыі праекта “Народную Волю” – для 600 бібліятэк!”. Усяго ўдзел у ім узялі амаль 300 чалавек. Разам сабралі больш за 15.000
рублёў. Гэтых сродкаў хапіла, каб аформіць падпіску для 600 бібліятэк на першы квартал 2019 года.
Пералічэнне грошай праз электронны партал Talaka.org спынена, але другі этап рэалізацыі праекта працягнецца праз перавод фінансаў на разліковы рахунак непасрэдна рэдакцыі газеты “Народная Воля”.
Нагадаем рэквізіты:
р/с BY08PJCB30120065351000000933
в «Приорбанк» ОАО, ЦБУ 113
BIC: PJCBBY2X
УНП 100961759
Сёння друкуем прозвішчы тых, хто зрабіў унёсак у рэалізацыю праекта ў апошнія дні (глядзіце таксама “Народную Волю” за 14 і 21 снежня).
Асобы, якія пералічылі грошы праз Talaka.org у апошнія дні:
Борис Арбузов,
Антон Мотолько,
Dmitry Palchinsky,
Лявонцій Зданевіч,
Viktar Fenchuk,
Иван Гесть,
Олег Шелюта,
Tatyana Zhlobich,
Allegro Movers,
Galina Paklonskaya,
Дмитрий Костицин,
Андрэй Лапуць.
Асобы, якія пералічылі грошы на рахунак “Народнай Волі” ў апошнія дні:
Галина Котова,
Екатерина Зарецкая,
Владимир Малей,
Вячеслав Якубовский,
Ольга Хальпукова,
Галина Бекоева,
Иван Кононович,
А.Татун,
Людмила Драгунова,
Любовь Стативка,
Леанід Бастунец,
Елена Молочко,
Диана Самускевич,
Уруил Ашуров,
В.М.Петрикевич,
Ия Соловей,
Зинаида Аднамах,
Николай Верховодко,
Елизавета Пучко,
Виктор Романов,
Лидия Ковалева,
Иван Мартюхов,
Владимир Матусевич,
Т.В.Ракицкая,
Юрий Врубель,
Н.И.Коляда,
Валентина Даревская,
Тамара Макарова,
Лилия Лабус,
Петр Лабус,
Лев Митин,
Вячеслав Сосновский,
Н.В.Коленчиц,
Цезария Гаврик,
Георгий Шемятовец,
В.А.Каскевич.
Дзякуй, вялікі дзякуй, шаноўныя сябры! Спадзяёмся, што разам нам удасца рэалізаваць праект у поўным аб’ёме. Калі 600 публічных бібліятэк будуць атрымліваць “Народную Волю”, то кожны нумар газеты пройдзе праз мноства рук, і тая ПРАЎДА, якая даносіцца са старонак выдання, знойдзе водгук у душах і сэрцах многіх тысяч людзей. Пагадзіцеся: з ПРАЎДАЙ не толькі лягчэй жыць, яна спрыяе павышэнню нашай грамадзянскай актыўнасці, узнімае нацыянальную самасвядомасць. У канчатковым выніку – змяняе наша жыццё да лепшага.
Рэдакцыя газеты “Народная Воля”


title: Радзім Гарэцкі: "Беларусь магла набыць пару радовішчаў і не мець праблем з нафтай"

maintext:
Акадэміку Радзіму Гаўрылавічу Гарэцкаму – 90. Але і на дзясятым дзясятку ён не развітваецца з Нацыянальнай акадэміяй навук, дзе доўгі час узначальваў Інстытут геахіміі і геафізікі, актыўна ўдзельнічае ў грамадскім жыцці. Лаўрэат Дзяржаўных прэмій СССР і Беларусі, доктар геолага-мінералагічных навук, знаўца зямных нетраў, ён яшчэ і дасведчаны гарэцказнавец – аўтар захапляльных кніг пра сваіх знакамітых бацьку і дзядзьку. Пра схаваныя ў зямлі багацці і верагоднасць землятрусаў на Астравеччыне, пра беларускую «дзвюхдушнасць» і род Гарэцкіх Міхась Скобла пагутарыў з юбілярам у яго дома…
Поўны тэкст чытайце ў газеце «Народная Воля» за 7 снежня


title: "Заводу тут не месца!"

maintext:
Гісторыя змагання жыхароў Брэста супраць будаўніцтва ў ваколіцах горада акумулятарнага завода прэтэндуе на тое, каб стаць самай гучнай грамадзянскай кампаніяй 2018 года.
Як у Брэсце вядуць барацьбу за права мець спрыяльнае навакольнае асяроддзе — чытайце ў газеце «Народная Воля» за 7 снежня


title: "Народная Воля" - з Вами!

maintext:
Каб мець магчымасць рэгулярна трымаць у руках свежыя нумары “Народнай Волі”, выйсце адно – падпісацца!
Шаноўныя сябры! Мы ўжо не раз паведамлялі: газета “Народная Воля” і аднайменны сайт рэдакцыі – розныя рэчы. Таму ўжо каторы месяц матэрыялы, якія друкуюцца на старонках выдання, выстаўляюцца ў інтэрнэт толькі праз два тыдні, для архіва, а не для аператыўнага азнаямлення. Для таго каб Вы ведалі, якія найбольш важныя матэрыялы змешчаны ў чарговым нумары, на сайце даюцца спецыяльныя анонсы.
Паўтараем: каб мець магчымасць рэгулярна трымаць у руках свежыя нумары “Народнай Волі”, выйсце адно – падпісацца! Калі Вы гэта зробіце па 26 снежня, то ўжо з 1 студзеня паштальёны будуць прыносіць Вам дахаты “Народную Волю”.
Прыхільнікаў “Народнай Волі” чакаюць ва ўсіх паштовых аддзяленнях, а мінчан – яшчэ і ў спецыялізаваных пунктах “Белсаюздруку”.
Вы – з “Народнай Воляй”,
“Народная Воля” – з Вамі!


title: Оперныя артысты з 34 краін выступяць на сцэне Вялікага тэатра Беларусі

maintext:
Прадстаўнікі 34 краін прымуць удзел у IХ Мінскім міжнародным Калядным оперным форуме і V Мінскім міжнародным Калядным конкурсе вакалістаў.
Аб гэтым паведаміў на прэс-канферэнцыі генеральны дырэктар Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі Уладзімір Грыдзюшка, перадае БЕЛТА.
«Дзевяць гадоў таму ў нашым оперным форуме ўдзельнічала ўсяго толькі дзевяць краін. Сёння пра свой удзел заявілі 34 краіны, артысты з 21 краіны выступяць на оперным форуме і 332 выканаўцы з 26 краін прыслалі заяўкі на конкурс вакалістаў. Напярэдадні фестывалю ля ўвахода ў Вялікі тэатр будуць устаноўлены 34 сцягі, і гэта сведчыць аб вялікім аўтарытэце, які набылі нашы мерапрыемствы, і ўвазе, якую праяўляе да іх сусветная оперная грамадскасць», — адзначыў дырэктар тэатра.
«Любы фестываль — гэта свята, якое рыхтуюць вельмі шмат людзей. Акрамя прыезджых артыстаў, у ім будуць актыўна ўдзельнічаць і беларускія — салісты оперы, хор і сімфанічны аркестр. Вельмі важна, каб быў святочны эмацыянальна-адкрыты настрой, які, спадзяюся, будзе суправаджаць усе нашы мерапрыемствы», — падкрэсліў галоўны дырыжор Вялікага тэатра заслужаны артыст Украіны Віктар Пласкіна.
Паводле яго слоў, адкрые оперны форум адзін з самых папулярных музычных спектакляў у жанры опера-буфа «Дон Паскуале» Даніцэці.
Вялікі тэатр оперы і балета Беларусі на працягу дзевяці гадоў збірае на сваёй сцэне прызнаных зорак опернай сцэны і запрашае гледачоў убачыць новыя пастаноўкі, лепшыя спектаклі бягучага і мінулых сезонаў і фестывальныя прэм’еры.
У гэтым годзе Мінскі міжнародны Калядны оперны форум пройдзе з 13 па 21 снежня. За гэты час у тэатры пакажуць чатыры оперныя пастаноўкі і два вялікія канцэрты.


title: Баравое: капліца-пахавальня Дыбоўскіх. Фота

maintext:
Недалёка ад Мінска, у Дзяржынскім раёне, размешчаная капліца-пахавальня шляхціцаў Дыбоўскіх. Пабудавана яна ў форме невялікай неагатычнай вежы. І здалёк нагадвае нават нейкі замак. Альбо, хутчэй, тое, што ад яго засталося, — руіны, канешне.
Баравое раней належала Радзівілам. Вядома, што вёска ў 1589 годзе ўваходзіла ў Койданаўскую воласць. У 1756 годзе тут была пабудавана праваслаўная царква, ў 1867-м — пачатковая школа.
Даты будаўніцтва капліцы супярэчлівыя. Адны крыніцы называць 1825 год, другія 1875-ы… У трэціх увогуле агульна значыцца 19 стагоддзе.
Калісьці на ўзгорку побач з пахавальняй стаяла драўляная праваслаўная царква. На жаль, яна была спаленая ў савецкія часы. Захавалася толькі надмагільная пліта святара.
Калі хочаце пачаць адкрываць для сябе Беларусь, збірайцеся ў Баравое. Нават узімку там надта хораша.
Фота Рамана Казлова.


title: “Крумкачы” ператвараюцца ў “Незвычайна фантастычную каманду” (НФК)

maintext:
Незалежны футбольны клуб “Крумкачы” прыдумаў сабе новую назву — цяпер гэта будзе НФК (расшыфроўваецца як “Незвычайна фантастычная каманда”). Назва зафіксаваная ў даведцы, якую атрымаў у Мінгарвыканкаме дырэктар клуба Юрый Давідовіч.
Як паведамляе Еўрарадыё, цяпер ТАА “Футбольны клуб Незвычайна фантастычная каманда” зможа прайсці працэдуру рэбрэндынгу, што дазволіць камандзе выступаць у першай лізе.
Год таму “Крумкачы” былі пазбаўленыя ліцэнзіі на выступ у вышэйшай лізе, бо мелі завінавачанасці перад гульцамі. Тады заснавальнік клуба Дзяніс Шунто саступіў права на выкарыстанне назвы Юрыю Давідовічу, які зарэгістраваў каманду “НФК “Крумкачы” і заявіў яе ў другую лігу.
Па выніках гэтага сезона клуб заняў другое месца ў Д3 і атрымаў права выступаць у прафесійным Д2, аднак ФБФФ заявіла, што не дапусціць “Крумкачоў” у першую лігу, бо існуе клуб з такой самай назвай, які не разлічыўся з запазычанасцямі. Тады каманда вырашыла мяняць назву.
За тыдзень ад моманту абвяшчэння конкурсу на новую назву было атрымана каля 200 лістоў з прапановамі ад заўзятараў. У выніку спыніліся на варыянце “НФК”.


title: 90 год Радзіму Гарэцкаму: "Маё жыццё прайшло пад дамоклавым мячом. Нас у Беларусь не пушчалі"

maintext:
7 снежня акадэміку Радзіму Гаўрылавічу Гарэцкаму спаўняецца 90 год. Напярэдадні ён даў інтэрв’ю «Салідарнасці».
У мяне пастаянна пытаюцца: якія прычыны вашага даўгалецця? Ды я сам дзіўлюся. У мяне дахрэна сур’ёзных хвароб, ад якіх ужо даўно павінен быў адысці ў лепшы свет.
***
Ужо каля 10 гадоў у мяне рак. Лекар мне сказаў: «Вам так пашэнціла!»Я ў здзіўленні: чаму? «У вас самы лепшы рак – рак прастаты! Ён так марудна развіваецца ў старасці, што вы памрэце ад чаго-небудзь іншага».
***
Першае і самае важнае – у мяне вельмі добрыя гены. Бацька памёр ў 88, брат – амаль у 85, маці і яе бацькі – усе пражылі да 93. Другое – нягледзячы на хваробы, я не звяртаю на іх увагі. Я паводжу сябе быццам бы здаровы, не губляю любоў да жыцця.
***
У дзяцінстве бачыў, як людзей выкопвалі з зямлі. Пасля вызвалення з турмы бацька пагадзіўся працаваць на будоўлі Беламорска-Балтыйскага канала, сям’я пераехала да яго. Жыццё ў зняволеных было жахлівае, часта ладзілі ўцёкі. Каб схавацца, закопваліся ў зямлю. Іх шукалі, бегалі з сабакамі. Дастаюць мужчыну з зямлі – а ён ужо задыхнуўся.
***
Мы з братам раслі сярод урак, але ўсё ж сталі нармальнымі людзьмі. Дзякуючы бацькам, і асабліва дзеду і бабе па мамінай лініі – Марыі Міхайлаўне і Осіпу Іванавічу. Галоўным чынам яны нас выхоўвалі – бацька быў то ў турме, то ў камандзіроўках. Калі б не яны, мог бы стаць і хуліганам, і чорт ведае кім.
***
Маё жыццё прайшло пад дамоклавым мячом – я ж сын «ворага народа». Калі скончыў у Маскве інстытут, бацька хацеў, каб я трапіў на працу ў Мінск. На яго ліст прыйшоў адказ: няма месцаў. У той час хлусня была ўсюды. А можа і добра, што тады мяне не пусцілі. Забіраць перасталі толькі пасля смерці Сталіна.
***
Доўга не мог уладкавацца на працу ў Геалагічны інстытут Акадэміі навук СССР. Пашанцавала, што бацька якраз атрымаў ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга за Цымлянскую ГЭС – пра вялікую будоўлю камунізму пісалі ва ўсіх газетах. Калі даведаліся, адразу ж узялі мяне на працу.
***
Калі трапіў у Парыж, быў у шоку. Навуковая канферэнцыя праходзіла падчас перадвыбарчай кампаніі. Дэ Голю супрацьстаялі камуністы. Па ўсім горадзе партрэты і плакаты, а на іх выявы – зорачка раўняецца свастыцы. Значыць, камунізм – тое самае што фашызм. Я думаў: як яны пасмелі? Мы ж у дзяцінстве ўвесь час крычалі «Да здравствует Сталин!». «Спасибо товарищу Сталину за наше счастливое детство!» Пазней толькі ўбачыў сутнасць рэжыму.
***
Стараюся папраўляць людзей, калі кажуць, што ў СССР быў камунізм ці сацыялізм. У Савецкім Саюзе быў бальшавізм.
***
Наколькі дзікімі мы былі ў параўнанні з заходнімі краінамі! Нават з ГДР. Майго старэйшага сябра па геалагічным інстытуце, які часта ездзіў у камандзіроўкі, жанчыны прасілі: купі бюстгальтар (у нас паршывыя былі).
Хлопцы прасілі: набудзь прэзерватываў. Там як было? Заходзіш у прыбіральню – унутры аўтамат. Кідаеш цэнты – выскаквае прэзерватыў. Галоўнае слова савецкіх грамадзян – дэфіцыт.
***
Нас у Беларусь не пушчалі. Бацьку рэабілітавалі ў 1958 годзе, але толькі праз дзесяць гадоў дазволілі вярнуцца. Яму было ўжо пад 70, стары чалавек, ды яшчэ столькі перажыў – да расстрэлу два разы прысуджалі.
***
Дыктат, хлусня, страх – на гэтым трымалася савецкая і трымаецца сённяшняя ўлада.
***
Згодны з Якубам Коласам – калі начальства загаворыць па-беларуску, дык і народ загаворыць. Многія без прымусу не могуць.Памятаю, як аднойчы перад паседжаннем у Акадэміі навук з гары паступіла каманда – даклады зрабіць па-беларуску. І ўсе выступілі па-беларуску! Загаварылі нават акадэмікі, якія раней у гэтым заўважаныя не былі. Лукашэнка – стопрацэнтна савецкі чалавек, таму шанцаў пры ім няшмат. Але ж ён не навечна.
***
Жонку кахаю. У яе таксама дзень народзінаў – 70 год споўнілася на днях.
***
Без працы, без навукі я не магу. З вялікім задавальненнем хаджу на працу – у той самы будынак, дзе амаль 20 гадоў узначальваў Інстытут геахіміі і геафізікі (пасля, на жаль, ліквідаваны). На ўваходзе – памятная шыльда, прысвечаная бацьку. Заўсёды вітаюся як праходжу: прывітанне, тата! Працую за сваім сталом над навуковымі праграмамі.І выгляд з кабінета ў мяне добры – гляджу на прыроду і нягледзячы ні на што, радуюся жыццю.


title: Рудня: палац Тышкевічаў. Фота

maintext:
Калі глядзець з процілеглага боку паляны, добра бачны рэшткі палаца, які памірае ў адзіноце… А зусім побач удалеч бяжыць дарога, не прыпыняючыся, не звяртаючы ні на каго ўвагі…
Мы каля вёскі Рудня, недалёка ад Валожына, што на Міншчыне.
Уражвае дзівосны кантраст паміж белымі карнізамі ды філёнкамі з чырвонай цэглы на фоне ізумрудна-зялёнага лесу, што зачароўвае адразу.
Два летнія палацы прадстаўнікі шляхецкага роду Тышкевічаў збудавалі у гэтых мясцінах, недалёка ад Валожына, яшчэ на пачатку ХІХ ст.
Сёння для нашчадкаў застаўся толькі адзін палац, які ўтульна прыхіліўся сваёю цаглянаю спіною да берага р. Іслач.
Незвыклая пабудова ў стылі эклектыкі мае прасторную, адкрытую галерэю, якая глядзіць на вялізную клумбу…
…Якая ў савецкі час была прыстасавана пад бульбяное поле. Раз на год сціплыя яго кветкі цешылі руіны сваім белым колерам.
Частка лесу пры Тышкевічах была адведзена пад вялізны звярынец. Новая ўлада выкарыстоўвала яго да сярэдзіны ХХ ст. як дзяржаўны запаведнік.
Шкада, але ад былой велічы мінулага засталіся толькі руіны гэтага палаца. Але і яны кінуты без належнага дагляду.
Ад велізарнай архітэктурнай спадчыны краіны засталіся нейкія драбніцы. Не змясці б іх з нашага нацыянальнага стала… Мы ж руплівыя гаспадары? Так?
Аўтар праекта “Нашы Руіны” Уладзімір Цвірка.
Фотаздымкі аўтара


title: На церемонии "Звёздного мяча" Румас выступил на белорусском

maintext:
Глава БФФ Сергей Румас на церемонии «Звездный мяч-2018» подвел итог футбольного сезона в Беларуси, причем обратился к аудитории на белорусском языке.
Церемония «Звездный мяч — 2018» прошла в Минске 4 декабря.
Сяргей Румас: Паважаныя сябры, дазвольце вас павіншаваць с заканчэннем футбольнага сезона. А БАТЭ — з залатымі медалямі. Прыемна, што наш чэмпіен працягвае барацьбу ў Лізе Еўропы і мае добрыя шансы забяспечыць краіне футбольную еўравясну. Хачу павіншаваць і нацыянальную каманду з паспяховым завяршэннем 2018 года ў Лізе нацый. Нейкі час Ігар Мікаалевіч Крывушэнка прымусіў нас пахвалявацца, але ў адказны момант яго зборная праявіла характар. Прыемна, што наша зборная стала адзінай, якая не прапусціла ніводнага мяча. Так што чакаем ад нашых хлопцаў прыгожага футбола і далей. Ад імя федэрацыі хачу падзякаваць усіх, хто зрабіў футбольны год запамінальным. Наперадзе нас чакаюць новыя перамогі.


title: Сілуанаў заявіў, што Беларусь страціла давер саюзніка ў Расіі

maintext:
Першы віцэ-прэм’ер, міністр фінансаў Расіі Антон Сілуанаў заявіў пра перыядычныя парушэнні мытнага рэжыму Беларусі і Расіі. Разам з тым чыноўнік абвінаваціў Беларусь ва ўвозе санкцыйных і мытных тавараў на тэрыторыю РФ.
«Мы кажам беларускаму боку, што вы наш сусед, наш саюзнік, але ў апошні час давер страчаны. Усе гэтыя растваральнікі, санкцыйка ідзе да нас, мытныя тавары – цыгарэты, наш рынак запаўняюць», – адзначыў Антон Сілуанаў, паведамляе ТАСС.
Паводле яго словаў, Беларусь не цалкам выконвае ўмовы саюзнай дамовы 1999 года, які прадугледжвае стварэнне адзінай падатковай, мытнай, грашова-крэдытнай, акцызнай, эканамічнай палітыкі.
«Усё элементы нашай саюзнай дамовы ад 1999 года, там усё гэта прапісана, але не выконваецца», – сказаў віцэ-прэмʼер.
У якасці прыкладу ён прывёў адсутнасць да гэтага часу адзінай валюты дзвюх краін.
Аляксандр Лукашэнка падчас сустрэчы з Уладзімірам Пуцінам жадае дамагчыся кампенсацыі за падатковы манеўр у нафтавай сферы, які прывядзе да падаражэння нафты для беларускіх НПЗ. Беларусь ацэньвае свае страты ў 2019 годзе на ўзроўні 383 мільёнаў долараў пры кошце барэля нафты 70 долараў. Па словах віцэ-прэмʼера Ігара Ляшэнка, Беларусь разлічвала атрымаць ад Расеі 310- 315 мільёнаў долараў. Аднак Сілуанаў заявіў, што Крэмль ніякіх абяцанняў саюзніку не даваў.
Пры гэтым Расія гатовая прадставіць беларускім нафтаперапрацоўчым заводам субсідыю толькі ў выпадку выканання ўзятых абязальніцтваў у межах Саюзнай дзяржавы і больш поўнай інтэграцыі эканомік дзвюх краін.
«Падатковы манеўр – наша ўнутраныя справа, калі вы хочаце, каб мы стваралі такія ж умовы для вашых нафтаперапрацоўшчыкаў, як у нас, давайце, каб гэта рухалася выгадна для кожнага з бакоў. Давайце акцызную палітыку абʼяднаем. У нас ёсць недавер да працы вашых мытнікаў – няхай і нашы мытнікі там працуюць, наладзім абмен дадзенымі», – сказаў Сілуанаў.
Паводле яго слоў, беларускі бок просіць Расію субсідаваць НПЗ у памеры 2 мільярды долараў у год, але Расія пакуль не гатовая на такія выдаткі, у тым ліку праз неабходнасць рэалізоўваць нацыянальныя праекты.
«Гэта вялікія грошы, такі кошт інтэграцыі, вядома ж, мы гатовыя плаціць, але хацелі б бачыць сустрэчныя крокі, мы павінны разумець, за што мы павінны такую субсідыю даваць нашаму партнёру, лепшага суседу, вельмі блізкаму. Ва ўмовах нашых патрэбаў, нацпраектаў, абмежаванняў, запазычанняў », – падкрэсліў першы віцэ-прэмʼер.
Раней Сілуанаў казаў, што Расія і Беларусь рыхтуюць прапановы па кампенсацыі Менску стратаў праз падатковы манеўр у нафтавай галіне ў РФ, рэалізацыя якога да 2024 года пазбавіць Беларусь схаванай субсідыі ў памеры 2 мільярды долараў у выніку зняцця экспартнай мыты на нафту і нафтапрадукты.


title: Расплата за імперскія мазгі

maintext:
“Гугл” усё расстаўляе на свае месцы. На запыт пра скульптуры гарадавога ў Расіі ён паведамляе, што такія статуі ўсталяваны ў Пецярбургу, Чалябінску, Елабузе, Навасібірску, Омску, Ржэве, Яраслаўлі, Ніжнім Ноўгарадзе, Ульянаўску, Калузе, Уладзікаўказе… Прычым у Пецярбургу, напрыклад, помнік быў адкрыты да 200-годдзя Міністэрства ўнутраных спраў Расіі.
І тут усё становіцца зразумела з геніяльным рашэннем айчыннага праваахоўнага начальства. Яно проста змалпавала ідэю ва ўсходніх суседзяў, вырашыўшы ў свой час паставіць падобны помнік у Мінску да стагоддзя айчыннай міліцыі.
Але тое, што выглядае натуральным для сённяшняй Расіі, якая падкрэслівае сваю пераемнасць з імперыяй, становіцца недарэчным сімвалам для незалежнай Беларусі. Бо ідэя нашай незалежнасці грунтуецца акурат на выхадзе з абдымкаў імперыі – спачатку расійскай, а потым савецкай.
Вось гэтага, здаецца, не разумее міністр Шуневіч, калі абураецца правакацыйнымі паводзінамі і нібыта вандалізмам тых, хто ладзіць розныя перформансы з той скульптурай. Міліцэйскаму начальству здаецца, што гэта проста хуліганства і непавага да праваахоўнага ведамства. Таму ў беларускім МУС думаюць, што, ганяючыся за свавольнікамі (апафеозам “выхаваўчай работы” сталі змушаныя выбачэнні падлетка перад помнікам), абараняюць гонар мундзіра.
Але ж мундзір не той – імперскі, панове праваахоўнікі! Прачніцеся, эпоха праклятага царызму даўно прайшла! А вобраз гарадавога – і над гэтым добра папрацавала класічная літаратура – трывала асацыіруецца шмат у каго менавіта з царскім самадзяржаўем, прыгнётам, здушэннем свабоды…
Поўны тэкст калонкі Аляксандра Класкоўскага чытайце ў газеце “Народная Воля” за 14 снежня


title: ФЭ на пастаменце

maintext:
У свой час Уладзімір Маякоўскі, названы Сталіным найлепшым і найталенавіцейшым паэтам савецкай эпохі, настойліва раіў юнакам «делать жизнь с товарища Дзержинского». У 1927 годзе гэты заклік успрымаўся з уласцівым таму часу энтузіязмам – як і плакатныя вершы таго самага аўтара пра «чырвонаскурую пашпарціну» і самыя непрамакальныя ў свеце савецкія галёшы.
Яшчэ нядаўна здавалася, што якраз галёшы з усяго вышэйназванага самыя жывучыя – і пашпартоў тых даўно няма, і гарласты паэт сам сябе надзейна пахаваў пад пірамідай рыфмаваных лозунгаў. Нават «бронзы мнагапуддзе» і тое не ўстаяла – помнік Дзяржынскаму на Лубянцы знеслі і адправілі на пераплаўку.
Пераплаўленаму ў домне гісторыі зноў ускараскацца на пастамент надзвычай складана. Метал пайшоў не той якасці, ды і ранейшых ідэалагічных падпорак няма. Каб вярнуць такому помніку былую веліч, патрэбны хітрамудрыя алхімікі і папіхачы з бульдозернай сілай. Як ні дзіўна, такія алхімікі знайшліся. У Гродне, у дзяржаўнай гімназіі №6. А папіхачом выступіла абласное ўпраўленне КДБ…
Поўны тэкст калонкі Міхася Скоблы чытайце ў газеце «Народная Воля» за 18 снежня


title: Сярод сяброў Купалы былі беларускія яўрэі-паэты, пісьменнікі, мастакі…

maintext:
Купалаўскія чытанні прайшлі ля памятнага знака ў гонар народнага паэта Беларусі Я. Купалы на плошчы ў ізральскім Ашдодзе.
Інфармацыя аб гэтым размешчана на старонцы беларускага пасольства ў Ізраілі ў Фэйсбуку. Арганізатарамі мерапрыемства выступілі мэрыя Ашдода, Ашдодскае аддзяленне Усеізраільскага аб’яднання выхадцаў з Беларусі і Пасольства Рэспублікі Беларусь у Дзяржаве Ізраіль.
Мерапрыемства адкрыў прадстаўнік кіраўніцтва муніцыпалітэту Ашдода Элі Нахт, які зазначыў дасягнуты стан беларуска-ізраільскага супрацоўніцтва ў галіне культуры і падкрэсліў намер садзейнічаць яго далейшаму развіццю.
Пасол Беларусі Уладзімір Скварцоў расказваў пра шчырае стаўленне Янкі Купалы да людзей незалежна ад іх нацыянальнасці і веравызнання. Так, пясняр, сярод блізкіх сяброў якога былі беларускія яўрэі-паэты, пісьменнікі, мастакі і скульптары, шмат твораў прысвяціў яўрэйскай тэматыцы. Пасол прачытаў урывак з незавершанай балады паэта “9 асінавых колляў”, распавядаючай пра тое, як падчас Вялікай Айчынай вайны мясцовыя жыхары-беларусы адмовіліся ўдзельніцаць у пакаранні яўрэяў і былі закатаваныя разам з імі.
Вершы Купалы чыталі таксама выхадцы з Беларусі Ала Нільсэн, Давід Грэнадзёр, Эфраім Шпрыц, Жанна Ягадзіна і Маргарыта Гур-Ар’е.
Намеснік старшыні гарадской кампаніі па культуры Віталь Слуцкі прачытаў зроблены сёлета ізраільскім паэтам Зэевам Гейзелем пераклад на іўрыт верша Я.Купалы “А хто там ідзе?”, які раней быў апублікаваны больш чым на 100 мовах свету.


description: Міністр абароны Андрэй Раўкоў даў інтэрв'ю расійскаму інфармацыйнаму агенцтву «РИА Новости». Асаблівую ўвагу ён надзяліў амерыканскай вайсковай базе ў

title: Міністр абароны Андрэй Раўкоў назваў чатыры прычыны, навошта Польшчы патрэбна амерыканская вайсковая база

maintext:
Міністр абароны Андрэй Раўкоў даў інтэрв’ю расійскаму інфармацыйнаму агенцтву «РИА Новости». Асаблівую ўвагу ён надзяліў амерыканскай вайсковай базе ў Польшчы.
Ніхто не хоча вайны
Большасць экспертаў сыходзяцца ў меркаванні, што размяшчэнне амерыканскай базы ў Польшчы наўрад ці наблізіць вялікую вайну ў Еўропе — гэтага не хочуць ні ЗША, ні еўрапейцы, ні тым больш Расія, але такім крокам амерыканцы могуць узмацніць кантроль над Еўрапейскім саюзам.
Адначасова стварэнне амерыканскай базы ў Польшчы можа падарваць адзінства НАТА. Ёсць імавернасць таго, што іншыя члены альянсу таксама запатрабуюць будаўніцтва амерыканскіх баз на сваёй тэрыторыі.
***
Пра ваенную пагрозу для Беларусі
Што да Беларусі, то любое размяшчэнне замежных войскаў на сумежных тэрыторыях так ці інакш успрымаецца ў якасці крыніцы ваеннай пагрозы для нашай дзяржавы, гэта значыць з’яўляецца фактарам або сукупнасцю фактараў, якія пры пэўных умовах могуць прывесці да нарастання ваеннай небяспекі да ўзроўню ваеннай пагрозы, як гэта вызначана ў Ваеннай дактрыне Беларусі.
У сувязі з гэтым заявы нашых польскіх суседзяў мы ўспрымаем сур’ёзна, бо гэта можа актывізаваць далейшы рост напружанасці па лініі Захад-Усход. Відавочна і тое, што такія крокі не садзейнічаюць умацаванню міжнароднай і рэгіянальнай бяспекі і стабільнасці.
***
Навошта Польшчы вайсковая база
Што тычыцца пераследуемых мэтаў, то, на мой погляд, намеры ваенна-палітычнага кіраўніцтва Польшчы прагматычныя і ўмоўна звязаныя з забеспячэннем нацыянальнай бяспекі. Гаворка ідзе хутчэй пра атрыманні рэальнай выгады ў палітыцы і эканоміцы.
Па-першае, наяўнасць так званай амерыканскай базы дазволіць Польшчы спаганяць з ЗША арэндную плату за выкарыстанне зямель і інфраструктуры на сваёй тэрыторыі.
Па-другое, гэта дадатковыя высокааплатныя працоўныя месцы для шэраговых палякаў, бо функцыі абслугоўвання непазбежна будуць выконваць менавіта яны.
Па-трэцяе, атрыманне дадатковых прэферэнцый у структуры блока НАТА пры безумоўнай падтрымцы ЗША як вядучага дзяржавы альянсу.
І па-чацвёртае, дэманстрацыя вядучым краінам Еўропы сваёй незалежнасці ў знешняй палітыцы і нарастаючага значэння Польшчы ў рамках Еўрасаюза.
Такім чынам, раздзіманне ўяўнай расійскай ваеннай пагрозы — не што іншае, як падстава для рэалізацыі сваіх планаў.


description: Днямі Музею-запаведніку «Нясвіж» споўнілася 25 гадоў. Прапануем прагуляцца па Нясвіжскім палацава-паркавым комплексе, які размяшчаецца каля замка

title: Шпацыр па Нясвіжскім парку. Фота


title: Топ заяваў Лукашэнкі з нарады са сталічнымі чыноўнікамі

maintext:
У чацвер, 20 снежня, Аляксандр Лукашэнка правёў нараду з кіраўніцтвам Мінску. Belsat.eu сабраў асноўныя заявы: пра заробкі, недахоп школаў, міліцыю на вуліцах ды іншае.
1. Пра падвышэнне заробкаў
«Дваццаць адсоткаў жыхароў гораду да гэтага часу атрымліваюць менш за чатырыста рублёў у месяц. Таму задача па павышэнню заробкаў нізкааплатных катэгорыяў працаўнікоў актуальная і для Мінску. Тым больш што кошты на тавары і паслугі тут самыя высокія ў краіне», – канстатаваў Лукашэнка.
2. Пра зніжкі ў гандлёвых цэнтрах
Паводле Лукашэнкі, хаця ў Мінску за апошнія пяць гадоў гандлёвыя плошчы павялічыліся амаль у тры разы, рост канкурэнцыі мала паўплываў на палітыку коштаў.
«Па-ранейшаму рэальных зніжак няма альбо яны сімвалічныя, а заходнееўрапейскі шопінг у мінчукоў лічыцца больш прывабным», – сказаў ён.
Лукашэнка адзначыў, што нягледзячы на прыход на рынак вялікіх сетак гіпермаркетаў, «нельга даць угробіць крамы крокавай дасяжнасці».
3. Пра недахоп садкоў і школаў
Паводле Лукашэнкі, у Мінску ёсць патрэба ў адкрыцці яшчэ мінімум у 20 дзіцячых садкоў і 7 школаў.
«Праблема перапоўненасці дашкольных устаноў і школ не знятая. На 100 месцаў прыходзіцца 117 дзетак. Асобныя школы перагружаны амаль у два разы. Двухмільённаму Мінску трэба яшчэ як мінімум 20 дзіцячых садкоў і 7 школаў», – сказаў ён.
Акрамя таго, існуе праблема з кадрамі: на дадзены момант свабоднымі застаюцца 273 вакансіі выхавальнікаў у садках, а ў школах не хапае 159 педагогаў.
4. Пра гарады-спадарожнікі
Лукашэнка лічыць недастатковымі тэмпы рэалізацыі праграммы па развіцці гарадоў-спадарожнікаў сталіцы. Некалькі гадоў таму было вырашана, што апорныя кропкі мінскай агламерацыі павінны перамяшчацца ў бок гарадоў-спадарожнікаў – Дзяржынска, Заслаўя, Лагойска, Смалявічаў, Фаніпаля і Рудзенска.
«Аднак з 2012 года справа не прасунулася далей за адзін здадзены дом у Смалявічах. Яна і не зрушыцца, калі дзяржаўная праграма па вынасе вытворчых аб’ектаў праваленая. А перанос запланаваных 12 прадпрыемстваў (напрыклад, «Беларускія шпалеры», абутковая фабрыка «Луч», Мінскі завод ацяпляльнага абсталявання і іншыя) прыцягнуў бы ў рэгіёны працоўную сілу», – заявіў ён.
5. Пра безбарʼернае асяроддзе і кантроль за бяспекай на вуліцах
Мінск павінен стаць эталонам па добраўладкаванні безбарʼернага асяроддзя на ўсіх абʼектах, сцвярджае кіраўнік краіны. На сённяшні дзень для асобаў з аслабленымі фізічнымі магчымасцямі застаюцца дасяжнымі толькі 36% будынкаў.
Паводле яго, працу па стварэнні безбарʼернага асяроддзя неабходна вывесці на новы якасны ўзровень. У першую чаргу гэта датычыць транспартнай інфраструктуры, а таксама абʼектаў масавага знаходжання людзей.
«Аднак лепшы шлях – гэта планаванне гарадскога асяроддзя такім чынам, каб пазбегнуць штучных перашкодаў», – сказаў ён.
Да таго ж, Лукашэнка прапануе максімальна аўтыматызаваць кантроль за бяспекай на вуліцах гораду.
«Мы паступова павінны пераходзіць да больш сучасных, эфектыўных формаў забеспячэння бяспекі, у тым ліку на аснове лічбавых тэхналогіяў. На гэты конт рашэнні мною ўжо прынятыя. Трэба больш актыўна развіваць сістэму маніторынгу грамадскай бяспекі, каб максімальна аўтаматызаваць кантроль за спакоем на вуліцах і не трымаць там лішніх супрацоўнікаў».
6. Пра адмову ад пластыкавай упакоўкі
Пластыкавая тара забруджвае навакольнае асяроддзе, таму ад яе трэба адмаўляцца. Пачаць можна з бутэлек для вады.
«Нам трэба сыходзіць ад поліэтылену, для пачатку хаця б для разліву вады. У нас дастаткова вытворчасці Шкляны посуд. І не трэба цкаваць людзей. Упэўнены, што ў вялікіх і малых начальнікаў ужо вадзіца ў шкле. У свеце пайшла тэндэнцыя вызваляцца ад поліэтылену і больш арыентавацца на экалагічна чыстую тару. Гэта задача для вас», – сказаў Лукашэнка.


description: У беларускім скансэне правялі рэканструкцыю абрадавага свята “Першая, вялікая куцця”. Адбыўся таксама традыцыйны абыход двароў “Калядоўшчыкамі”,

title: Каляды ў Беларускім дзяржаўным музеі народнай архітэктуры і побыту. Фоты


title: Лукашэнка сустрэнецца з Пуціным 25 снежня

maintext:
Аляксандр Лукашэнка сустрэнецца з Уладзімірам Пуціным 25 снежня ў Маскве. Дату назваў беларускі кіраўнік у канцы сустрэчы з прадстаўнікамі расійскіх СМІ. Паводле яго слоў, гэта прапанова Пуціна. Пазней ТАСС дату пацвердзіў прэс-сакратар расійскага прэзідэнта Дзмітрый Пяскоў.
6 снежня ў Санкт-Пецярбургу па выніках самітаў Еўразійскага эканамічнага саюза і СНД Лукашэнка заявіў, што на наступным тыдні ён сустрэнецца з Пуціным і яны расставяць «усе кропкі над «і» у пытаннях кампенсацыі Беларусі за «падатковы манеўр» у нафтавай сферы ў Расіі, у цане за газ. Аднак на гэтым тыдні і на будучым сустрэчы не будзе, яе прызначылі на каталіцкія Каляды.
На сённяшняй сустрэчы Аляксандр Лукашэнка выказаў спадзяванне, што праблемныя пытанні падчас сустрэчы з Пуціным удасца вырашыць: «У бліжэйшы час мы разам з расійскім калегам пастараемся іх вырашыць. Так што інфармацыйныя нагоды вам яшчэ будуць забяспечаны».


description: На Сойме Маладога Фронту 15 снежня абраны новы старшыня арганізацыі. Ім стаў абаронца Курапатаў Дзяніс Урбановіч. Пра гэта на сваёй старонцы ў фейсбуку

title: Абраны новы старшыня Маладога фронту


title: У Курапатах ушанавалі памяць ахвяр камуністычных рэпрэсій

maintext:
Актывісты Руху салідарнасці «Разам» ушанавалі памяць ахвяраў камуністычных рэпрэсій у Курапатах і далучыліся да штодзённай Курапацкай варты, якая трывае нават у навагоднія святы.
Гаворыць сустаршыня Руху Алена Талстая:
– У нас – у Курапатах, адбылася акцыя ўшанавання ахвяраў камуністычных рэпрэсіяў. Вялікая падзяка ўсім сябрам Руху салідарнасці «Разам», усім неабыякавым, усім прадстаўнікам іншых партый, рухаў, якія прыходзілі на штодзённую варту каля незаконнай, злачыннай забаўляльнай рэстарацыі «Бульбаш-хол», каб паказаць, што беларусы мусяць адстойваць Курапаты, як сваю святыню. І тут не месца ніякім забаўляльным установам.
Рух салідарнасці «Разам» штомесяц праводзіць акцыі ў Курапатах у памяць 29 лістапада 1937 года, калі ў адну ноч камуністы расстралялі больш за сотню беларускіх палітычных, культурных і навуковых дзеячоў.


title: Як гродзенскі студэнт, не ўкладваючы ніякіх сродкаў, пачаў падлічваць прыбытак

maintext:
Кірыл Казакевіч – студэнт эканамічнага факультэта Гродзенскага аграрнага ўніверсітэта. Акрамя гэтага ён прыватны прадпрымальнік, які запусціў у Гродне незвычайны праект, звязаны з паслугамі насельніцтву, – стварыў кампанію па вынасе смецця з кватэр. Праект стаў магчымым тады, калі некалькі гадоў таму амаль ва ўсіх жылых дамах Гродна заварылі смеццеправоды. Людзі прывыклі, што смецце можна выкінуць адразу за дзвярыма кватэры, а зараз трэба прайсці 10-20 метраў, а то і ўсе сто.
«А калі вось такое дрэннае надвор’е, ты прыйшоў з працы, і табе ўжо не хочацца
цягнуцца зноў на двор, а смецце вывальваецца з вядра…» – разважае Кірыл.
І прапаноўвае выносіць смецце за 7 рублёў у месяц. Напачатку кожны жылец дома выстаўляе смецце каля дзвярэй у канкрэтны час, і на працягу тыдня пакеты што-дня выносяцца бясплатна. Калі чалавеку спадабаецца такая паслуга, з ім заключаюць
дамову, і працэс пайшоў.
«Для кожнага дома ёсць канкрэтны час, – распавядае Кірыл. – Скажам, у адным мы забіраем мяшкі са смеццем у 19.30, у другім – у 19.40 і г.д. Нікому ў дзверы не звонім, нікога не турбуем, а сістэмна пад’езд за пад’ездам, дом за домам абслугоўваем».
Ідэю падглядзеў у інтэрнэце
Кірыл распавядае, што некалькі гадоў падпрацоўваў у самых розных фірмах і ўвесь час думаў над бізнес-праектам, які мог бы стварыць і ўзначаліць сам. Падоўгу сядзеў у інтэрнэце на бізнес-форумах і ідэю па вынасе смецця ўпершыню ўбачыў на расійскіх сайтах. Паводле яго слоў, многія ў суседняй краіне спрабавалі здзейсніць гэты праект, але не ва ўсіх гэта атрымлівалася.
Многіх, паводле слоў Казакевіча, падобная паслуга прыводзіла проста ў замяшальніцтва, паколькі людзі не здагадваліся, што нешта падобнае можа існаваць у нашай краіне. Але, калі пачалі гэтым карыстацца, дзяліцца са знаёмымі і суседзямі,
працэс крануўся з месца.
Людзі, паводле меркавання Казакевіча, за тыдзень хутка прывыкаюць да зручнай паслугі. Са стокватэрнага дома прыкладна каля 70 чалавек пагаджаюцца на тое, каб тыдзень ім выносілі смецце бясплатна, і пасля гэтага прыкладна 35–40 чалавек заключаюць дамову.
«Рэкламу мы нідзе не даём, я гэтага не вітаю, мой бізнес грунтуецца на тым, каб мінімум затрат і максімум прыбытку, – гаворыць Кірыл. – Я вельмі доўга думаў над тым, як аўтаматызаваць гэты працэс, і ў выніку распрацаваў сваю сістэму. Зараз я толькі кірую працэсам і сачу за яго ходам. У кожным раёне ёсць упраўляючы, ёсць людзі, якія займаюцца заключэннем дамоў з кліентамі, і ёсць тыя, хто непасрэдна выносіць смецце».
Зараз Казакевіч і ягоныя памагатыя аказваюць свае паслугі ў трох буйных мікрараёнах горада: «Дзевятоўцы», «Вішняўцы» і «Фолюшы». Іх паслугамі, са слоў Кірыла, карыстаюцца звыш 450 чалавек.
Хто працуе ў фірме і хто ў ёй абслугоўваецца?
Кірыл кажа, што аддае перавагу маладым супрацоўнікам. У штаце зараз працуюць
тры чалавекі і яшчэ 10 – па дамове.
«Большасць з іх гэта такія ж студэнты, як і я, – распавядае малады прадпрымальнік.
– Праўда, апошнім часам мы пачалі даваць заяўку ў Цэнтр занятасці, і адтуль таксама пачалі прыходзіць людзі старэйшага веку. Ёсць у нас адзін спадар, які прыходзіць працаваць пасля сваёй асноўнай работы. Для многіх, мушу ска-заць, работа адразу выглядае даволі нязвыкла, але кожны бачыць, што перасільвацца не даводзіцца, а капейку зарабляюць».
Колькі дакладна зарабляюць людзі, выносячы смецце з чужых кватэр, Кірыл не сказаў, але зазначыў, што ён плаціць болей, чым мінімальны заробак у краіне. «Уявіце, што работа ў тых, хто заключае дамовы з кліентамі, пачынаецца ў 17.30 і працягваецца максімум да 21 гадзіны, – кажа Кірыл.
– А тыя, хто выносіць смецце, звычайна прыходзяць пасля 19 гадзін і заканчваюць работу пасля 21 гадзіны. Як правіла, адзін чалавек абслугоўвае каля 200 кватэр. Думаю, што за гэтыя грошы ёсць сэнс працаваць. Тым больш што субота і нядзеля ў нас выхадныя дні».
«Думаем пашырацца…»
Казакевіч распавядае, што сам не чакаў, як імкліва можа развівацца ягоны бізнес.
У планах прапанаваць свае паслугі ўсяму гораду, вось толькі пакуль не стае рабочых рук. Зараз, паводле яго слоў, вядзецца праца над рэгістрацыяй малога прадпрыемства.
«Нягледзячы на тое, што там будуць большыя падаткі, але ў нас абаротных
сродкаў хапае, і я думаю пра іншыя магчымасці, – кажа Казакевіч. – Мы распрацавалі новую паслугу, прапануем мыццё пад’ездаў праз дзень. Прычым не хлоркай, а сучаснымі сродкамі. Ужо пралічылі, што гэта будзе каштаваць для жыхароў 5 рублёў 50 капеек у месяц».
Паводле слоў Кірыла, на гэтую ідэю іх навялі самі жыхары дамоў. Зараз гэтую паслугу аказвае ЖЭС, пад’езды мыюцца толькі раз на месяц, людзі за гэта плацяць грошы і застаюцца незадаволенымі. Гэтая паслуга, са слоў Казакевіча, зараз тэсціруецца ў некаторых дамах і пакуль робіцца бясплатна.
Артыкул выйшаў у газеце «Народная Воля», № 100 (4352) за 18 снежня 2018 г.


title: Камсамольскае дэжавю

maintext:
«Ніколі такога не было – і вось зноў». Гэты крылаты выраз колішняга расійскага прэм’ера Чарнамырдзіна надта ж пасуе да навіны пра стварэнне аргкамітэта дзеля святкавання стагоддзя ЛКСМБ, так бы мовіць, беларускага камсамола. Стоп, а што ж тады нядаўна, 29 кастрычніка, адзначалі з помпай? – спахопіцца чытач. Дзяржаўныя рупары трубілі акурат пра стагоддзе камсамола. Выстаўкі, канферэнцыі, вечарыны, канцэрты, урачыстыя сходы, казённая патэтыка…
Дык вось дакладваю: тое было стагоддзе ВЛКСМ, а дэ-факта – І з’езда РКСМ. Расшыфроўваю: расійскага камсамола.
Арганізатары святкавання той даты ў нас усяк стараліся замаскіраваць гэты слізкі момант, гэты прагін перад Масквой, цвердзілі пра стагоддзе камсамола, не ўдакладняючы якога. Цяпер шыла вылезла з меха…
Поўны тэкст калонкі Аляксандра Класкоўскага чытайце ў газеце “Народная Воля” за 26 снежня


description: Па інфармацыі Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, бальнічныя арганізацыі аховы здароўя будуць працаваць наступным чынам: 29 снежня - па

title: Графік працы бальніц і паліклінік у выходныя і святочныя дні


title: Жорсткая бойка навучэнцаў мінскага каледжа трапіла на відэа (18+). Мама ахвяры: Нічога страшнага

maintext:
Увечары 10 снежня двое студэнтаў Мінскага прафесійна-тэхнічнага каледжа дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва імя М.А.Кедышкі вырашылі высветліць адносіны ў курылцы. Скончылася бойка даволі жорстка.
Відэа ў сваім тэлеграм-канале апублікаваў блогер Максім Пушкін.
Адзін са студэнтаў упаў у бруд і страціў прытомнасць, яго пачало курчаць.
Хлопцу выклікалі хуткую, але ў бальніцу не забіралі. Медыцынскую дапамогу аказалі ў медпункце каледжа. Пасля пацярпелага, першакурсніка Дзмітрыя Ц., адпусцілі.
«Усё з Дзмітрыем нармальна. Я прыехала, забрала яго з каледжа. Нічога страшнага: ранка, гематома ды і ўсё, — распавяла «Нашай Ніве» Алена, маці пацярпелага хлопца. — Пасля схадзіла з Дзімам да доктара, той таксама сказаў, што ўсё ў парадку».
Відэа, дзе яе сын ляжыць у брудзе, жанчына не бачыла. Але ўпэўненая, што ўсё нармальна.
«Прычын бойкі сын мне не сказаў: сказаў, ай, мама, не ўлазь. Але я лічу, што нічога такога не адбылося. Хлопцы маладыя, здараецца. У міліцыю мы звяртацца не плануем.
Каб там было штосьці сур’ёзнае… А так мы нічога раздзімаць не будзем. Такі ў іх узрост, гармоны гуляюць, ледзь зачапі — пачынаюць кулакамі махаць», — лічыць маці Дзмітрыя.
«Наша Ніва» звязалася з пацярпелым хлопцам, але ён не захацеў размаўляць.
«Са мной усё нармальна. Я не хачу каментаваць ніяк гэтую тэму. Пакарання для таго, з кім біўся, таксама не хачу», — паведаміў Дзмітры.
Біў Дзмітрыя 16-гадовы вучань Кірыл Г., таксама першакурснік.
Ці будуць у Кірыла праблемы ў каледжы праз гэтую гісторыю, пакуль невядома. У адміністрацыі каледжа адмовіліся каментаваць сітуацыю.


title: Ігар Комлік: "Пра шампанскае на Новы год трэба забыць"

maintext:
Фігурант “справы прафсаюзаў” расказаў “Народнай Волі”, што яму забаронена з 19 снежня.
Нагадаем, што суд прызнаў лідараў прафсаюза РЭП Генадзя Фядыніча і Ігара Комліка вінаватымі ў парушэнні ч. 2 арт. 243 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (ухіленне ад выплаты падаткаў у буйным памеры) і прыгаварыў кожнага да 4 гадоў “хатняй хіміі” з забаронай займаць кіруючыя пасады тэрмінам на 5 гадоў.
На мінулым тыдні Ігара Комліка выклікалі ва Упраўленне выканання пакаранняў Фрунзенскага раёна Мінска і азнаёмілі з умовамі адбыцця абмежавання волі.
Абмежаванні пачалі дзейнічаць з 19 снежня.
– Узялі падпіску, што азнаёмлены з правіламі, – кажа Ігар Комлік. – І трэба сказаць, што абмежаванняў даволі шмат. Напрыклад, у працоўныя дні абавязаны знаходзіцца ва ўласнай кватэры кожны дзень з 21.00 да 6 гадзін раніцы. У выхадныя і святочныя дні наогул не маю права выходзіць з дома, таму нават прагуляцца па вуліцы не магу.
Таксама не маю права наведваць фізкультурна-аздараўленчыя, масава-спартыўныя і культурныя мерапрыемствы, дзе прадаюць спіртныя і слабаалкагольныя напоі. Мяне нават папярэдзілі, што можна ездзіць на веласіпедзе па вуліцы, але не набліжацца да месцаў, дзе, скажам, прадаюць разліўное піва.
– На якой адлегласці трэба трымацца ад бочкі з півам?
– Пра гэта, на жаль, не паведамілі. Але сказалі, што родныя да мяне могуць прыйсці ў госці, а мне да іх нельга. Напрыклад, я жыву ў адным доме з сынам, але ў розных кватэрах. Сынможа наведваць мяне, а я да яго схадзіць не магу.
Увогуле, трэба адзначыць, што Дэпартамент выканання пакаранняў вельмі клапоціцца пра маё здароўе, бо чатыры гады забаронена ўжываць алкаголь. Нават на Новы год нельга падняць келіх з шампанскім, бо ў любы час дня і ночы дахаты да мяне можа завітаць любы прадстаўнік міліцыі. Дарэчы, інспектар ва Упраўленні выканання пакаранняў параіла мне назапасіць прадуктаў на чатыры дні навагодніх святаў, бо схадзіць у магазін не будзе магчымасці.
– Вы працуеце прадстаўніком прафсаюза РЭП па Мінску і Мінскай вобласці, а значыць, працоўныя абавязкі прадугледжваюць службовыя камандзіроўкі…
– Выезд за межы сталіцы забаронены. Тры месяцы будуць прыглядацца да маіх паводзін, а затым, калі ўсё добра, у якасці заахвочвання могуць і дазволіць выехаць з горада. Але ў любым выпадку на гэта трэба будзе браць спецыяльны дазвол.
Я, дарэчы, запытаўся ў інспектара, як Дэпартамент выканання пакаранняў ставіцца да працоўнай тэрапіі. Меў на ўвазе магчымасць з’ездзіць на лецішча. Аказваецца, і туды мне пакуль нельга, хаця часам трэба нешта і прывезці, і папрацаваць там.
– Ці можна вам удзельнічаць у акцыях, якую будзе арганізоўваць ваш прафсаюз?
– Здаецца, ніякай забароны няма, калі мерапрыемства дазволена. Калі ж акцыя несанкцыянаваная, то могуць прыцягнуць да адказнасці. Тры такія парушэнні – і будуць судзіць ужо па крымінальным артыкуле.
P.S. Як паведаміў іншы фігурант “справы прафсаюзаў” Генадзь Фядыніч, яго пакуль не выклікалі ва Упраўленне выканання пакаранняў, а таму і абмежаванняў яшчэ няма.
Артыкул выйшаў у газеце «Народная Воля», № 101 (4353) за 21 снежня 2018


title: У Ізраілі знойдзеныя залатыя манеты часоў крыжовых паходаў

maintext:
Ізраільскія археолагі выявілі схаваны 900 гадоў таму збан з залатымі манетамі на раскопках старажытнага горада Кесарыя.
Рэдкая знаходка была знойдзена ў шчыліне ў сцяне каменнага дома. У бронзавым збанку было 24 залатыя манеты, а таксама адна залатая завушніца.
Мяркуючы па ўсім, гаспадары скарба збіраліся вярнуцца і забраць яго, але зрабіць ім гэта па невядомых прычынах не ўдалося.
Ізраільскія археолагі кажуць, што гаспадары скарба павінны былі быць багатымі людзьмі, паколькі кожная з манет была эквівалентная гадавому даходу тагачаснага селяніна.
Па словах археолагаў, гаспадары манет маглі быць забітыя пасля таго, як Кесарыю захапілі крыжакі ў 1101 годзе.
«Гэта сведчанне аднаго з самых драматычных перыядаў гісторыі Кесарыі: яе заваяванне крыжакамі», — гаворыцца ў паведамленні аб знаходцы скарба на сайце Упраўлення старажытнасцяў Ізраіля.
Паводле летапісаў, амаль усе жыхары Кесарыі былі забітыя войскамі Балдуіна I Іерусалімскага, які кіраваў Святой Зямлёй паміж 1100 і 1118 гадамі.
«Можна меркаваць, што гаспадар скарба і яго сям’я альбо былі забітыя, альбо прададзеныя ў рабства, і так і не змаглі вярнуцца і забраць яго», — кажуць кіраўнікі археалагічнай экспедыцыі Петэр Гендельман і Махамед Хатар.
Манеты былі знойдзены паблізу папярэдніх выяўленых тайнікоў — чаркай з залатымі і срэбнымі манетамі, знойдзенай у 1960-х гадах, і калекцыяй бронзавых сасудаў, выяўленай у 1990-я гады. Гэтыя скарбы выстаўлены ў Ізраільскім музеі ў Ерусаліме.
У 2015 годзе аквалангісты выпадкова выявілі найбуйнейшую калекцыю залатых манет на міжземнаморскім узбярэжжы Ізраіля. На дне мора ляжалі больш за дзве тысячы залатых манет тысячагадовай даўніны.


title: Мядзведзеў стварыў працоўную групу, якая зоймецца праблемамі беларуска-расійскай інтэграцыі

maintext:
Кіраўнік ураду Расіі Дзмітрый Мядзведзеў падпісаў распараджэнне аб стварэнні супольнай працоўнай групы, якая будзе займацца спрэчнымі пытаннямі ў працэсе інтэграцыі Беларусі і Расіі, паведамляе Белсат са спасылкай на interfax.ru.
Паводле Мядзведзева, з расійскага боку групу ўзначаліць міністр эканамічнага развіцця Максім Арэшкін. Хто ўзначаліць беларускі блок у гэтай групе пакуль не вядома.
Расійскі прэм’ер удакладніў, што «туды ўвойдуць прадстаўнікі ўсіх ведамстваў – і не толькі ўрадавых».
Рашэнне аб стварэнні групы было прынятае 25 снежня ў Маскве падчас сустрэчы прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна і кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі.
29 снежня ў Маскве адбудзецца яшчэ адна сустрэча Лукашэнкі і Пуціна, на якой будуць абмяркоўвацца кошты на энерганосьбіты для Беларусі і падатковы манеўр Расіі.


description: «Зачасьцілі...., надакучылі адзін аднаму», — сказаў Лукашэнка напачатку сустрэчы з Пуціным. Навошта езьдзіў Сапраўды, пытаньне, навошта зноў сустракаліся

title: Пасьляслоўе да паездкі Аляксандра Лукашэнкі ў Маскву. І чаго езьдзіў, можа нешта хацеў сказаць?

maintext:
«Зачасьцілі…., надакучылі адзін аднаму», — сказаў Лукашэнка напачатку сустрэчы з Пуціным.
Навошта езьдзіў
Сапраўды, пытаньне, навошта зноў сустракаліся лідэры, калі зусім нядаўна, на гэтым тыдні, 25 сьнежня яны цягам чатырох гадзін правялі грунтоўныя перамовы, цалкам лягічнае. Здавалася, тады можна было вырашыць усе спрэчныя пытаньні.
Адказ відавочны. Новая сустрэча спатрэбілася таму, што мінулая ня дала плёну. Тады, пасьля перамоваў 25 сьнежня афіцыйна паведамлялася, што дамовіліся стварыць працоўную групу. Але што яна будзе абмяркоўваць, калі не дамовіліся пра парадак дня, пра тое, якія пытаньні выносяцца на абмеркаваньне?
Два падыходы
Зьвяртае на сябе ўвагу, што бакі па рознаму фармулююць задачу гэтай працоўнай групы. Першы віцэ-прэм’ер і міністар фінансаў Расеі Антон Сілуанаў адзначаў, што згаданая група ствараецца «для падрыхтоўкі прапановаў па інтэграцыі і вырашэньні спрэчных пытаньняў». То бок, на першым месцы менавіта тэма будаўніцтва Саюзнай дзяржавы.
Беларускія чыноўнікі ухіляюцца ад дакладнага фармуляваньня таго, што ж яны зьбіраюцца абмяркоўваць.
Гэтая розьніца была заўважаная і цяпер. Уладзімер Пуцін у вітальным слове ў пачатку сустрэчы зазначыў галоўнае пытаньне парадку дня перамоваў: «Папрацуем у кірунку разьвіцьця нашых плянаў у будаўніцтве Саюзнай дзяржавы». Рэплікі Аляксандра Лукашэнкі наконт тэмы перамоваў былі больш расплывістыя.
На што разьлічваў Лукашэнка
Думаю, Лукашэнка зноў прыехаў у Маскву, каб пераканаць Пуціна зьмяніць парадак дня перамоваў, адмовіцца ад пазыцыі, што расейскія субсыдыі Беларусі захаваюцца толькі пры згодзе Менску на далейшую інтэграцыю з Расеяй на аснове дамовы аб стварэньні Саюзнай дзяржавы ад 1999 году.
Цяпер Лукашэнка прыехаў адзін — у адрозьненьне ад перамоваў 25 сьнежня гэтым разам ніякай дэлегацыі не было, размова была сам-насам. Тое была яшчэ адна адчайная спроба дамовіцца «па паняцьцях». 19 гадоў гэта ўдавалася.
Магчыма, разьлік быў на тое, што ультыматум Менску (грошы толькі у абмен на аб’яднаньне) выстаўлялі кіраўнік ўраду Дзьмітрый Мядзьведзеў, першы віцэ-прэм’ер РФ Антон Сілуанаў. Сам Пуцін так дакладна і катэгарычна на публіцы пытаньне не ставіў. Таму быў спадзеў, што прэзыдэнт Расеі зможа ўсё адкруціць назад, ня страціўшы твару.
Спроба Расеі зьменшыць субсыдыі — ня першая
Варта заўважыць, што ня першы раз пуцінская Расея плянавала рэзка скараціць субсыдыі беларускай эканоміцы. Такая спроба была ў 2006 годзе. Яна вылілася у беларуска-расейскую нафтагазавую вайну на мяжы 2006-2007 гадоў, перакрыцьцём нафтаправоду і іншыя захады.
Другая спроба была у 2010 годзе, ёй спадарожнічала інфармацыйная вайна, сэрыял «Хросны Бацька».
Абедзьве кампаніі скончыліся кампрамісам, больш выгадным Беларусі. Масква адмаўлялася ад радыкальных намераў. Цалкам лягічна, што Лукашэнка, на падставе папярэдняга досьведу, разьлічвае нейкім чынам зноў пераканаць Пуціна, каб той захаваў схему «танныя газ і нафта ў абмен на пацалункі».
Пасьля трох з паловай гадзін перамоваў, пра вынікі нічога не паведамляецца. Хутчэй за ўсё, бакі «засталіся пры сваіх інтарэсах». То бок не дамовіліся.
Што далей
У сытуацыі вострага канфлікту Лукашэнка, звычайна пераносіць спрэчку ў публічную плашчыню, пачынае сварыцца, скандаліць, стукаць кулаком на стале, апэляваць да «братэрскага» расейскага народу. Можа стане пужаць Маскву выхадам з Эўразійскага эканамічнага саюзу.
Таму будзем уважліва слухаць. Думаю, хутка пачуем шмат цікавага пра злавесную і каварную сутнасьць крамлёўскіх.
Але што дакладна можна сказаць, стукаць дзьвярыма і спальваць масты, насамрэч выходзіць з інтэграцыйных аб’яднаньняў Лукашэнка ня стане. Бо нафтавы грант — гэта толькі адзін з кірункаў расейскіх субсыдый. А яшчэ ж засталіся льготная цана на газ, льготныя ўмовы экспарту беларускай прадукцыі на расейскі рынак, расейскія крэдыты. Бо ёсьць рызыка пазбавіцца і ўсяго гэтага.


description: Прэмія Французскай рэспублікі «Свабода - Роўнасць - Братэрства» за 2018 год прысуджана беларускаму праваабаронцу Леаніду Судаленка. Нацыянальная

title: Беларус стаў лаўрэатам французскай прэміі за ўклад у абарону правоў чалавека

maintext:
Прэмія Французскай рэспублікі «Свабода — Роўнасць — Братэрства» за 2018 год прысуджана беларускаму праваабаронцу Леаніду Судаленка.
Нацыянальная кансультатыўная камісія па правах чалавека Францыі ўжо павіншавала лаўрэата з прэміяй і запрасіла на цырымонію ўзнагароджання, якая адбудзецца ў панядзелак, 10 снежня, у 11:30 у Міністэрстве юстыцыі ў Парыжы. Прэмія будзе ўручацца міністрам юстыцыі Ніколь Беллобе і прэзідэнтам няўрадавай арганізацыі CNCDH Крысцінай Лазергес. У адзначэнне 70-й гадавіны Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і 20-годдзя Дэкларацыі аб праваабаронцах запланавана таксама сустрэча ў міністэрстве замежных спраў Францыі.
Пасольства Францыі ў Беларусі таксама далучылася да віншаванняў лаўрэата. Амбасадар Дыдзье Канесс асабіста запрасіў яго абмяняцца думкамі падчас сумеснай вячэры.
Штогод 10 снежня ў міжнародны дзень правоў чалавека Нацыянальная кансультатыўная камісія па правах чалавека Францыі узнагароджвае 5 праваабарончых арганізацый з розных краін свету прэміяй Французскай рэспублікі «Свабода, роўнасць і братэрства» за іх уклад у справу абароны правоў чалавека.


description: Абрад Мікольская «Свяча» правялі ў вёсцы Матнявічы Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці. «Свяча» - сапраўдны феномен нематэрыяльнай спадчыны, абрадавай

title: Жывая спадчына: Мікольская "Свяча" ў Матнявічах. Фота


title: Алексіевіч і чырвоныя чалавечкі...

maintext:
Мяркуючы па накладах, кожная другая беларуская кніга не даходзіць нават да раённых бібліятэк, не кажучы пра вясковыя. На новыя кнігі (далёка не танныя) не хапае грошай, зарабляць якія бібліятэкі мусяць самі – праз гэтак званыя платныя паслугі. Каб выканаць даведзены аддзеламі культуры план па тых паслугах, бібліятэкаркі часам вымушаны скідвацца са сваіх мізэрных заробкаў. Што і казаць, сітуацыя ганебная – і з дзяржаўным абіраннем звышцярплівых бібліятэкарак, і з абнаўленнем фондаў.
Выпхнутыя з ласкі Мінкульту на жабрацкі цвінтар перыферыйныя бібліятэкі заўсёды з удзячнасцю прымаюць кніжныя навінкі ў дар. Думаю, калегі-пісьменнікі пацвердзяць: тое ўжо стала прыемным абавязкам аўтараў і выдаўцоў, якія зрэдку ў тыя бібліятэкі завітваюць.
Таму громам з яснага неба прагучала вестка, што бібліятэчныя сеткі трох абласцей – Брэсцкай, Гродзенскай і Магілёўскай – адмовіліся ад пераднавагодняга падарунка – пяцітомніка Святланы Алексіевіч «Галасы Утопіі». «Белгазпрамбанку», які выступіў у ролі шчодрага Дзеда Мароза, было патлумачана: кніг названай аўтаркі ў нас хапае, просім з намі клопату не мець.
Прызнацца, мне стала сорамна за бібліятэчных начальнікаў…
Поўны тэкст калонкі Міхася Скоблы чытайце ў газеце «Народная Воля» за 28 снежня


description: Пра гэта паведаміў Глеб Лабадзенка на сваёй старонцы ў Фэйсбуку. "Ушацкія ўлады ўсталявалі білборд з Васілём Быкавым. Дзякуй! А налета плануем разам з імі

title: Ушачскія ўлады ўсталявалі білборд з Васілём Быкавым


title: Віктар Хурсік: “Магдаленай Радзівіл я зацікавіўся не толькі як палітычнай асобай, але як жанчынай”

maintext:
У Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь было прадстаўлена дакументальнае даследаванне жыцця і дзейнасці Магдалены Радзівіл з роду Завішаў, кніга Віктара Хурсіка “Vale!”.
— Жыццё любой жанчыны – вялікая таямніца, — адзначаў у інтэрв’ю “Народнай Волі” Віктар Хурсік. — Жанчына — перш за ўсё маці, дае жыццё, працягвае род. Спачатку такі падыход быў у мяне і да Магдалены Радзівіл. Я бачыў у ёй сухую пані, якая распараджаецца грашамі, ажыццяўляе маёмасныя справы. Але чым далей я знаёміўся з дакументамі, тым усё больш паўставаў перада мной вобраз незвычайнага чалавека. Яна была адораная не столькі прыроднай прыгажосцю, як незвычайнай жаночай абаяльнасцю. Мусіць толькі мужчыны могуць ацаніць, што гэта такое. Усе мужчынскія позіркі заўсёды былі скіраваны да Магдалены. Я падумаў: “А чаму я застаюся ў баку?”. Я таксама захацеў адчуць пах яе цыгарэткі і выдатных французскіх духоў. Сапраўды гэтую жанчыну нельга было абысці ўвагай. Яе пакручасты лёс не мог пакінуць і мяне раўнаважным.
У кнізе пра род і лёс Магдалены Радзівіл прадстаўлены біяграфічныя факты. Дзякуючы ім аўтар высвечвае гістарычную непарушнасць беларускага этнасу. Выснова такая зроблена і ў адносінах да Завішаў, як буйных беларускіх магнатаў, і простых сялян, чые імёны таксама прыводзяцца ў кнізе.
Асноўная думка даследавання ў тым, што нацыянальная адметнасць беларусаў у мінуўшчыне відавочная, не патрабуе доказаў.
Аўтар на працягу многіх гадоў працаваў у архівах Беларусі, Літвы, Польшчы, Расіі. Адкрыццём у кнізе з’яўляюцца лісты да Магдалены, яе асабістыя ўспаміны, тэстамент і, канешне, яе фотаздымкі, якія друкуюцца ўпершыню. Іх перадалі ўнукі і праўнукі Магдалены Радзівіл.
У кнізе прыводзяцца спасылкі больш чым на 300 крыніц. Гэта, пераважна, архіўныя дакументы якія распавядаюць пра род Завішаў у кантэксце гістарычных падзей і ў сямейным жыцці, паказваюць месца магнатаў у час падзелаў Рэчы Паспалітай.
І хоць кніга “Vale!” ужо пабачыла свет, даследаванне не спыняецца.
— Яшчэ дасканала не даследаваны літоўскія архівы, не перакладзены тысячы пісьмаў Магдалены Радзівіл з французскай мовы, — казаў Віктар Хурсік, — Кожны дзень з’яўляюцца новыя звесткі. Аднаўляецца яе маёнтак у Кухцічах. Буду і далей працаваць у архівах Польшчы. Вельмі дапамагае ў справе напісання роду праўнук Магдалены Радзівіл. Дзякуючы яму кніга перакладаецца на польскую мову. Упэўнены, у суседняй краіне яна выклікае такое ж здзіўленне, як і ў нас.
Увогуле ж я дзіўлюся: многія людзі ўжо ведаюць Магдалену Радзівіл як мецэнатку, грамадскую дзяячку. Сапраўды адбываецца вяртанне яе на Радзіму, нанова адкрываецца імя. Вялікі грамадскі рэзананс выклікала і падзея пачатку года – перапахаванне парэшткаў Магдалены Радзівіл у касцёле Святога Роху ў Мінску.
Назва кнігі “Vale!” азначае “Бывайце!”. “Vale!”, – сумна развітваецца Магдалена на тытульнай старонцы кнігі. – Ці правільна я зрабіла, што паставіла мэтай жыцця адраджэнне Беларусі – судзіць вам. Я любіла сваю зямлю, свой народ… На жаль, мне не дадзена ўбачыць яго росквіт. Vale!”
Даведка “Народнай Волі”
Віктар Хурсік – выдавец, журналіст. Галоўнае крэда даследчыка: падзеі павінны падавацца так, як засведчана ў дакументах. Першую кніжку, якую ён напісаў пра Магдалену Радзівіл, была “Белы лебедзь у промнях славы”.
Фота аўтара.


description: У Нацыянальным кангрэсе Аргенціны адкрылася выстава “Завуся я толькі Янка Купала”. Экспазіцыю падрыхтавалі супрацоўнікі Дзяржаўнага літаратурнага музея

title: Выстава пра беларускага Песняра адкрылася ў Аргенціне


title: Беразавец: рэшткі царквы. Фота

maintext:
Яскравы прыклад таго, як не раз звярнуўшыся безвынікова за дапамогай да каго толькі можна, жыхары вёскі самастойна і як змаглі ўдыхнулі жыццё ў гэтыя каменныя руіны.
Мы ў вёсцы Беразавец, што пад Карэлічамі на Гродзеншчыне.
Валодалі гэтымі мясцінамі ў свой час прадстаўнікі знакамітых шляхецкіх родаў Кмітаў, а затым Радзівілаў. Гаспадарыў тут і ўнук Марылі Верашчакі.
Пабудавана святыня з цэглы ды камення ў 1880 г. У гады Першай сусветнай царква атрымала значныя пашкоджанні.
Але здзекі над знявечаным храмам працягваліся і ў савецкі час. Згубіўшы веру ў Бога, ваяўнічыя атэісты тэхнікай сцягвалі купалы і “разрывалі” царкоўныя сцены.
Частка сцен засталася як папрок, як заўсёднае пытанне да нашчадкаў, ці дазволяць яны зноў такому паўтарыцца.
Уражвае другое. Як мясцовыя жыхары сёння імкнуцца не даць канчаткова памерці велічнаму храму. Сваімі рукамі, агульнай верай, еднасцю, адной мэтай паспрабавалі ўдыхнуць жыццё ў гэтае святое месца.
І маладыя, і старыя з задавальненнем успаміналі, як яны ўсе разам, і калі каму было зручна, выносілі з царквы смецце, высякалі хмызняк.
Потым у храм насілі пясок, чысцілі сцены, садзілі кветкі. Казалі, што ў час набажэнняў ніколі не ішоў дождж!
І верыў я ім усім сэрцам, безагаворачна!
Ганаруся сваімі землякамі!
Аўтар праекта “Нашы руіны” Уладзімір Цвірка.
Фота аўтара.


description: Ліквідацыя бар'ераў, выключэнняў і абмежаванняў на рынку ЕАЭС ідзе недапушчальна марудна. З такой заявай на пасяджэнні Вышэйшага Еўразійскага эканамічнага

title: Лукашэнка крытыкуе ЕАЭС за бар'еры ў стварэнні адзінага рынку

maintext:
Ліквідацыя бар’ераў, выключэнняў і абмежаванняў на рынку ЕАЭС ідзе недапушчальна марудна. З такой заявай на пасяджэнні Вышэйшага Еўразійскага эканамічнага савета ў Санкт-Пецярбургу выступіў Аляксандр Лукашэнка, перадае Еўрарадыё са спасылкай на БЕЛТА.
Ён адзначыў, што на пачатку 2018 года Расія як старшыня ў органах ЕАЭС працягнула ліквідоўваць бар’еры і абмежаванні, якія перашкаджаюць фармаваць агульны рынак ЕАЭС. Але адбываецца гэтая праца надзвычай марудна. «Больш за тое, на змену прыбраным бар’ерам узводзяцца новыя. І гэта стала практыкай», — падкрэсліў кіраўнік Беларусі. Па яго словах, гэта парушае дасягнутыя дамоўленасці паміж дзяржавамі.
Лукашэнка мяркуе, што важна не толькі прыбіраць перашкоды, але і ствараць такія ўмовы, каб гэтыя бар’еры не ўзнікалі паўторна. «У гэтай сувязі прапаную даць нашай Еўразійскай эканамічнай камісіі паўнамоцтвы прымаць рашэнні ў выпадку паўторнага ўвядзення якой-небудзь дзяржавай-удзельніцай абмежаванняў ці падаўжэння ўжо дзейсных», — сказаў ён.


description: Пра гэта ў сваім фэйсбуку паведаміла жонка палітыка Вольга. Актывіст Курапацкай варты Дзмітрый Казакевіч вёў стрым затрымання. Каля рэстарацыі «Поедем,

title: Паўла Севярынца з Курапацкай варты павезлі ў міліцыю - будзе суд


description: Амаль палова з тых, хто паўдзельнічаў у нашай апошняй апытанцы, час ад часу купляе газету і заходзіць на сайт. Так выказалася 49% рэспандэнтаў. 14%  -

title: Вынікі апытанкі: як хто чытае “Народную Волю”

maintext:
Амаль палова з тых, хто паўдзельнічаў у нашай апошняй апытанцы, час ад часу купляе газету і заходзіць на сайт.
Так выказалася 49% рэспандэнтаў.
14% — тыя, хто рэгулярна купляюць альбо з’яўляюцца сталымі падпісчыкамі газеты “Народная Воля”.
5% з апытаных з’яўляюцца падпісчыкамі PDF-версіі газеты.
32% — выпадковыя наведвальнікі сайта.
Усяго на нашыя пытанні адказала больш за 200 чалавек. Дзякуй за актыўнасць!
Нагадваем, пра ўсе магчымыя варыянты падпіскі як на друкаваную газету “Народная Воля”, так і на PDF-версію можна даведацца ў раздзеле “Падпіска” на нашым сайце.


description: Вопратка будзе ўтрымліваць надпіс "БЕЛАРУСКІ ДАРМАЕД" і выяву вілаў побач. Крэатыўную ідэю вырашылі ажыццявіць у краме Symbal.by, якая вырабляе

title: У Беларусі выпусцяць цішоткі для дармаедаў


title: Ці павінны плаціць тыя, каму "адвалілі бабла"?

maintext:
Падчас нарады па пытаннях развіцця спорту Аляксандр Лукашэнка заявіў, што таленавітыя спартсмены могуць змяняць спартыўнае грамадзянства, але пры гэтым павінны заплаціць кампенсацыю.
«Папярэджваю катэгарычна: не дай бог за мяжу з’ездзе хоць адзін здольны спартсмен, – сказаў ён. – Адразу ж пойдзе па вертыкалі праверка, чаму з’ехаў. Мы нікога трымаць не збіраемся, але вы павінны заключыць з кожным дзіцём (бацькамі) дамову. Яны тут вырастаюць чэмпіёнамі, а едуць альбо ад нашай «бязглуздзіцы», альбо таму, што ім там, як вы кажаце, бабла адвалілі. Дык заплаці – гэта ў дамове павінна быць прапісана. Заплаці за сваю падрыхтоўку і будзь вольны. За гэтыя грошы мы падрыхтуем іншых.
Я гэта кажу не першы год. Але не дай бог гэта не будзе рэалізавана – мала не пакажацца ні старшыням федэрацый, ні назіральным саветам, ні выканкаму НАК, ні іншым».
Ці слушная такая прапанова? З гэтым пытаннем мы звярнуліся да некаторых вядомых у спартыўных колах людзей…
Поўны тэкст артыкула Алеся Сівага чытайце ў газеце «Народная Воля» за 21 снежня.


authors:
Майкл Карпентер
Константин Скуратович
Ирина Халип
Владимир Халип

description: Час спрасоўвае падзеі, сьцірае нюансы, пакідаючы Гісторыі галоўнае.

title: Прэзыдэнт, які прызнаў Беларусь


authors:
Константин Скуратович
Ирина Халип
Наталья Радина
Владимир Халип

description: Яшчэ адна бліскучая перамога зброі ВКЛ.

title: З кім біліся нашыя продкі на Іван-полі?


authors:
Валерий Карбалевич
Константин Скуратович
Франак Вячорка
Ирина Халип

description: Актывісты ўжо больш 10 гадоў ладзіць акцыі памяці вялікага сына беларускага народа.

title: Пад Менскам ушанавалі ксяндза Вінцэнта Гадлеўскага, які ўваходзіў у Раду БНР


authors:
Ирина Халип
Лилия Шевцова
Александр Обухович
Майкл Карпентер

description: Штраф атрымала i жонка палiтыка.

title: Мікалай Статкевіч аштрафаваны за акцыю ля будынка КДБ


authors:
Александр Обухович
Майкл Карпентер
Константин Скуратович
Ирина Халип

description: Адшукалі ў Гродне лекара, што заўсёды пераходзіць на мову пацыента.

title: "Беларускамоўны лекар адганяе хваробу і падымае настрой"


description: Партыя Мікалая Статкевіча апублікавала праект праграмы «Беларусь, якую мы пабудуем».

title: Выбары праз інтэрнэт і скарачэньне міліцыі ўдвая: якую Беларусь хоча пабудаваць Статкевіч


authors:
Дмитрий Бондаренко
Евгений Афнагель
Константин Скуратович
Ирина Халип

description: Маці салдата Аляксандра Коржыча, які загінуў у беларускім войску, мужна змагаецца за праўду і справядлівасьць для ўсіх маці і ўсіх сыноў.

title: Сьвятлана Коржыч: Гэты характар у мяне ад прабабкі


description: «Калядны фэст» сёлета пройдзе ўжо дванаццаты раз.

title: У Менску адбудзецца традыцыйны "Калядны фэст"


description: Чэмпіёнка сьвету ў фольк-музыцы дакранулася да жывога беларускага слова.

title: Як расейская сьпявачка натхнілася беларушчынай


description: Свяціцель Мікалай з’яўляецца адным з самых шанаваных святых у праваслаўным свеце.

title: Праваслаўныя адзначаюць Дзень свяціцеля Мікалая Цудатворца


description: Абвясьцілі пераможцаў прэміі і ўдзельнікаў канцэрту «Героі году» ад TuzinFM.

title: Стаў вядомы найлепшы беларускі гурт 2018 году