description: \Dünya ölkələrinin, təqribən 98 faizində gömrük komitəsi adında mərkəzi icra hakimiyyəti orqanı yoxdur. Yəni ayrıca bir qurum yoxdur. Gömrük xidməti mövcuddur və bu, müxtəlif qurumların tərk

title: Vergilər Nazirliyinə geniş səlahiyyət verilməsi təklif olunur


description: Ermənistan hakimiyyəti biznes dostlarına vergiləri ödəməməyə və gəlirləri ofşorlarda gizlətməyə kömək edir, dövlət büdcəsi isə faktiki olaraq əhalinin hesabına doldurulur. Bunu Trend-ə müsa

title: Ermənistanı bu təhlükə gözləyir

fasttext_language: az


description: Azərbaycanın NATO yanında nümayəndəliyinin başçısı vəzifəsini icra edən Qaya Məmmədov NATO-nun Avropadakı Silahlı Qüvvələrinin komandanı, ordu generalı Körtis Skaparroti ilə görüş keçirib.

title: NATO Azərbaycana təşəkkür edib


description: “Azərbaycanda bütün əsas azadlıqlar, o cümlədən mətbuat azadlığı tam təmin olunur”. GUNDEMİNFO.AZ xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində “Str

title: “Medianın azad olmadığına dair tənqidlər əsassızdır”


description: Xəbər verdiyimiz kimi, Abşeron Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısının müavini Sərviz Süleymanov vəzifəsindən azad edilib. İcra hakimiyyətindən unikal.org-a bildirilib ki, Sərviz Süleymanov öz

title: İşdən çıxan icra başçısı müavininin başı dərddə


description: Yanvarın 22-də Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Böhran Vəziyyətlərində İdarəetmə mərkəzindən ANAMA-ya Sumqayıt şəhəri, H. Z. Tağıyev qəsəbəsində 1 ədəd mərminin tapılması barədə məlumat daxil o

title: Sumqayıtda 20 ədəd top mərmisi tapılıb


description: ATƏT-in Media azadlığı ofisi və onunla həmrəy olan maraqlı dairələr öz mövqeyində daha balanslı, obyektiv olmalı və Azərbaycana qarşı tendensioz yanaşmaya yol verməməlidirlər. Trend-in məlu

title: "Azərbaycanda söz və məlumat azadlığı təmin edilib"


description: Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan Suriya ilə həmsərhəd Hatay əyalətinə səfər edib. APA-nın NTV telekanalına istinadən verdiyi xəbərə görə, R.T.Ərdoğan Suriyanın Afrin bölgəsində apar


description: Qazaxıstanın Temirtau şəhərində qara rəngli qar yağıb. Trend-in məlumatına görə, bu anomaliyanın araşdırılması üçün qar nümunəsi laboratoriyaya təqdim olunub. Qarın bu rəngdə yağmasının i

title: Qazaxıstanda qara qar yağdı


description: Virtualaz.org “WarJournal” telegram-kanalına istinadən xəbər verir ki, son 8 gün ərzində Suriyanın hökumət ordusu beş briqada generalını itirib. Mənbəyə görə, bu gün Suriya Quru qoşunlarını

title: Bəşər Əsədin ordusu 8 günə 5 general itirdi


description: Almaniyanın \Bild” onlayn dərgisində Berlinin Noyköln rayonunda polis komissarı olan azərbaycanlı miqrant Lana haqqında məqalə dərc olunub. BakuPost xəbər verir ki, Lana 14 il əvvəl-2003-cü

title: Almaniyanın 29 yaşlı bakılı komissarı


description: Yanvarın 7-də Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Dep

title: Bəzi yerlərdə yağış, dağlıq ərazilərdə qar yağacaq


description: \Barselona\ daha bir dünya ulduzunu heyətinə qatmaq niyyətindədir. Kataloniya klubu Antuan Qrizmanı transfer etməyə yaxındır. \Daily Mail\ nəşrinin xəbərinə görə, bu futbolçu uzun müddətdi

title: Arda Qrizmanın qurbanı oldu


description: Avroviziya-2004 mahnı müsabiqəsinin qalibi ukraynalı müğənni Ruslana ölkəsinin sivilizasiyasının qədimliyi barədə danışıb. Kult.az xəbər verir ki, Ruslana ukraynalıların əcdadının e.ə II mi

title: Ruslana Ukraynanın qədim türk yurdu olduğunu dedi


description: Milli Televiziya və Radio Şurası (MTRŞ) ARB TV-nin bəzi verilişlərini xüsusi diqqətlə monitorinq edir. Bunu Report-a MTRŞ-nın Ekspertiza, proqramlaşdırma və analitik şöbəsinin müdiri Təvəkk

title: MTRŞ hansı verilişlərdən narazıdır


description: Bayıl yamacında, Bakı Televiziya Qülləsinin yaxınlığındakı sürüşmə ilə bağlı Səbail Rayon İcra Hakimiyyətində yaradılmış xüsusi qərargahın iclası keçirilib. Bu barədə APA-ya İcra Hakimiyyət

title: Teleqüllə ətrafındakı insanlar köçürülür


description: “Son 14 ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı 3,2 dəfə artıb, qeyri-neft iqtisadiyyatı, sənaye, kənd təsərrüfatı sahələrində ciddi artım qeydə alınıb”. APA-nın xəbərinə görə, bunu dövlət başçısı İl

title: Azərbaycan prezidenti: “Valyuta ehtiyatlarımız 42 milyard dollara çatıb”


description: SOCAR 2017-ci ildə qazma işlərin həcmini artırmaqla, neft və təbii qaz hasilatını stabilləşdirub. İl ərzində SOCAR tərəfindən 138 min metr qazma işi həyata keçirilib ki, bu da əvvəlki ilin m

title: Ötən il 38,7 milyon ton neft hasil olunub


description: “Azercell Telecom” MMC tərəfindən göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin daha da artırılması məqsədi ilə təkmilləşdirmə işləri aparılacaq. “Report” xəbər verir ki, bu barədə “Azercell Telecom”

title: “Azercell” abunəçilərinə xəbərdarlıq edib


description: Lənkəran rayonunun Liman şəhəri ərazisində evlərə girərək sakinləri döyməkdə şübhəli bilinən şəxs tutulub. APA-nın cənub bürosunun məlumatına görə, Liman şəhəri M.Ə. Rəsulzadə küçəsində qe

title: Lənkəranda sakinləri döyməkdə və öldürməkdə şübhəli sayılan şəxs saxlanılıb


description: Yeni il ərəfəsində ölkənin mobil rabitə bazarının lideriAzercell Telekom MMC öz abunəçilərini,hər zaman olduğu kimi, yeni kampaniya ilə sevindirdi. 28.12.2017 – 04.01.18 tarixlərində Park

title: Azercell-dən Yeni İl kampaniyası


description: Sözügedən müəssisənin fəhlələri “Yeni Müsavat”a ilginc faktlar açıqladılar; özəlləşmənin qarşısını alan səbəblər Zaqafqaziyada yeganə dəmir filizi dağ-zənginləndirici müəssisə “Daşkəsən Fil

title: Ələddinin “sehirli” əməlləri -


description: Rusiya Müdafiə Nazirliyi Suriyada Hmeymim hərbi bazasına hücum edən terrorçuların zərərsizləşdirilməsi ilə bağlı görüntüləri yayıb. Axar.az xəbər verir ki, əməliyyatda Rusiya hərbi kəşfiyya

title: Rusiya Hmeymimə hücum edənləri belə məhv etdi


description: Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanın nəzarətində “Əl-Saif Əl-Əcrab” adlı xüsusi təlim görmüş ordu yaradılıb. Axar.az xəbər verir ki, Ər-Riyad şahzadələrin korrupsiya ilə ba

title: Səudiyyə şahzadəsinin 5 minlik ordusu


description: Prezident İlham Əliyev yanvarın 30-da Qusarda Şahdağ” qış-yay turizm kompleksinin növbəti inkişaf planları ilə tanış olub. GUNDEMİNFO.AZ xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Baş nazirin

title: Prezident Şahdağda xizək sürdü


description: Niderland Krallığının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Onno Kerversin \Ölkə.Az\ xəbər portalına müsahibəsini təqdim edirik. - Niderland Krallığı Azərbaycanın müstəqilliyini ta

title: Səfir:

maintext: Niderland Krallığının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Onno Kerversin "Ölkə.Az" xəbər portalına müsahibəsini təqdim edirik.- Niderland Krallığı Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan dövlətlərdəndir. Cənab səfir, diplomatik əlaqələrin qurulduğu vaxtdan və indiyə qədər olan dövrdə münasibətlərin inkişaf dinamikasını necə dəyərləndirərdiniz?-Niderland Azərbaycan ilə diplomatik əlaqələri 1992-ci ildə qurdu və 2009-cu ildə Bakıda səfirliyini açdı. O vaxtdan bəri bizim əlaqələrimiz genişlənib və dərinləşib. İndi isə siyasi, iqtisadi, ticarət, demokratiya və insan haqları kimi sahələrdə diplomatik fəaliyyətimizi davam etdiririk.-Qarşılıqlı rəsmi səfərlər gözlənilirmi, ümumiyyətlə, iki ölkə arasında bağlanmış sazişlər və onların icrası barədə nə deyə bilərsiniz?-Dövlətlər arasında ikitərəfli əlaqələr dərinləşdikcə son illər ərzində bir sıra əhəmiyyətli görüşlər baş tutub və əminik ki, belə görüşlər gələcəkdə də davam edəcək. 2017-ci ilin sonlarında Hollandiyada yeni hökumət qurğulduğu üçün beynəlxalq rəsmi səfərlər ilə bağlı planlaşdırma hələ davam edir. Məmnuniyyətlə qeyd edə bilərik ki, fevralın əvvəlində Azərbaycan xarici işlər nazirliyinin rəsmi nümayəndə heyəti Haaqada Niderlandın XİN əməkdaşları ilə görüşəcək. Bundan sonra, biz bu ilin may ayında holland senator Rene van der Lindenin "Xəzər Kənd Təsərrüfatı Sərgisi"ndə iştirak etmək üçün Bakıya səfəri daxil olmaqla, ticarət məqsədli görüşlərin baş tutacağını da gözləyirik.Ölkələrimiz arasında bir sıra Anlaşma Memorandumu vardır və nümunə kimi biz su və infrastruktur sahəsində əməkdaşlığı göstərə bilərik. Həmçinin ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılmasına dair beynəlxalq sazişlər də mövcuddur və ötən il Azərbaycan Respublikasının xidməti pasport sahiblərinə münasibətdə viza tələbinin aradan qaldırılması üzrə ikitərəfli sazişlər da imzalanıb.- Niderland Avropa İttifaqına ilk qoşulan dövlətlərdəndir. Azərbaycanın Avropa İttifaqına inteqrasiyasına Niderlandın münasibəti məlumdur. Azərbaycan "Şərq Tərəfdaşlığı"na daxil olan ölkələrdən də biridir. Rəsmi Amsterdamın münasibəti necədir, ümumiyyətlə bu partnyorluq Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə kömək ola bilərmi?- Mənim ölkəm "Şərq Tərəfdaşlığı"nı dəstəkləyir, çünki bu tərəfdaşlıq Aİ və üzvləri və ŞT ölkələri arasında daha yaxın əlaqələrin qurulmasına yardım göstərəcək. Ötən il təşkil edilən ŞT sammitində “2020 üçün 20 hədəf” proqramı təsdiq edilib ki, proqramın məqsədi ŞT ölkələrindən olan insanları Aİ-ə cəlb etməkdir. Bu sivil cəmiyyət, yerli və beynəlxalq səviyyədə yeni iş imkanları, gənclər və təhsil imkanların artırılması, mədəniyyət kimi sahələrdə həyata keçirilməlidir. Bu kimi pozitiv fəaliyyət özünü yalnız mövcud münaqişələrin sülh yolu ilə həllində göstərə bilər.-Niderland dəniz ölkəsi olaraq böyük müvəffəqiyyətlər qazanıb. Dəniz tikintisi, gəmiqayırma sənayesi yüksək inkişaf edib. Bundan başqa Niderland çiçəklər ölkəsi də sayılır. Niderland iqtisadiyyatının bugünkü yüksək səviyyəyə çatması yollarından danışardınız.-Əsrlər boyunca Niderland əlverişli coğrafi mövqedə - Reyn və Maas kimi Avropanın aparıcı çaylarının deltasında yerləşməsindən və həm regional həm də beynəlxalq ticarət üçün imkanlar yaradan dənizlərə çıxışından yararlanıb. Ticarətin ən yaxşı halda inkişafının sülh və əmin-amanlıq şəraitində mümkünlüyünü nəzərə alsaq, sülh və əmin-amanlığın təbliği hər zaman bizim beynəlxalq siyasətimizin açarı olub. Eyni zamanda biz anladıq ki, yalnız texniki nou-hoular və innovasiyalar sayəsində iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək mümkündür. Buna görə də gəmiqayırma sənayesi və gülçülüyün inkişafı ilə yanaşı biz bu üsuldan həmçinin birinci dərəcəli logistikaya malik olmaq üçün istifadə elədik və bu gün biz avtomobil, dəmir yolu, dəniz yolu və ya hava yolu vasitəsilə istənilən yükləri asanlıqla daşıya bilirik.-Azərbaycan postneft dövründən sonra qeyri-neft sektorunun inkişafına böyük diqqət yetirir və farmakologiya sənayesinin inkişafı üçün Bakı yaxınlığında böyük sənaye parkı tikilir. Niderland iş adamlarının bu sahəyə investisiya yatırmaq planları varmı, ümumiyyətlə qarşılıqlı investisiyalar düşünülürmü?-Niderlandda şirkətlər istər neft, istərsə də qeyri-neft sektorunda iqtisadi əməkdaşlıq, ticarət və investisiyaların yatırılmasında olduqca maraqlıdırlar. Hələ ki, farmakoloji sektora investisiya yatırılması ilə bağlı hər hansı konkret plan olmasa da, sənaye parkına gəldikdə "Fluor Engineering" şirkətinin Hollandiya filialı "Sumqayıt Sənaye Parkı"nda inşa olunan ARDNŞ Polimer zavodunun tikintisi layihəsində layihənin idarə edilməsi üzrə podratçı qismində iştirak edir. Xarici investisiya cəlb edilməsi üçün Azərbaycanın real bazar iqtisadiyyatına keçidinin bir hissəsi olaraq Azərbaycanda investisiya şərtləri daha da yaxşılaşdırılmalıdır.-Bir çox ölkələrin hökumətləri ilə Azərbaycan hökuməti arasında müştərək iqtisadi komissiyalar fəaliyyət göstərir. Niderland və Azərbaycan arasında belə komissiya yaradılıbmı və ehtiyac varmı?-Hələ ki, Azərbaycan və Niderland arasında belə bir komissiya yoxdur. Məndə belə bir təəssürat var ki, holland şirkətləri Azərbaycan bazarına yol tapa bilərlər. Lakin sözsüz ki, yanıla da bilərəm!-Cənab səfir, Azərbaycanla Niderland arasında ticari-iqtisadi əlaqələr necədir və sizi qane edirmi?-Düşünürəm ki, bizim iqtisadi münasibətlərimiz əla səviyyədədir. Ənənəvi olaraq Holland şirkətləri Azərbaycanda enerji, su resurslarının idarə olunması, ətraf mühitin mühafizəsi, limanların inkişafı, neft-kimya, gəmiqayırma, logistika və təhsil kimi sahələrdə fəaldırlar. Azərbaycanda iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində prioritetin kənd təsərrüfatına verilməsi faktı Niderlandın dünyanın ikinci qida ixracatçısı olması və dünyanın ən inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı sahəsinə malik ölkələrdən biri olması ilə əlaqəlidir. Bizim Azərbaycanla kənd təsərrüfatı sahəsindəki əməkdaşlığımız inkişaf edir və digər sahələrlə yanaşı bağçılıq, toxumçuluq, istixana və istixana texnologiyası, süd məhsulları, quşçuluq və ət istehsalı sahələrində də ticarət və investisiya yatırımlarına başlanılıb.Ticarət və investisiyaların təbliği mənim əsas öhdəliklərimdən olduğundan, belə tez bununla kifayətlənmək olmaz. Düşünürəm ki, ölkələrimiz arasında ikitərəfli ticarət həcmini artırmaq mümkündür və bunun üçün daha çox investisiyalar cəlb etmək lazımdır. Buna görə də Azərbaycanın real bazar iqtisadiyyatına keçidinin bir hissəsi olaraq Azərbaycanda investisiya şərtləri yaxşılaşdırılmalıdır.-İki ölkə arasında birbaşa aviareyslər varmı və iki ölkə arasında ticari əlaqələr hansı yolla həyata keçirilir?-Hal-hazırda iki ölkə arasında birbaşa sərnişin reysləri yoxdur. Lakin bununla belə "Silk Way" aviaşirkəti Bakı və "Maastricht" hava limanı arasında birbaşa yükdaşımalar həyata keçirilir.-Avropa terrorizmlə üz-üzədir. Niderlanda qonşu olan Fransa və Belçikada da terrorlar böyük insan tələfatına səbəb oldu. Niderland Krallığında terrorla mübarizə necə aparılır?-Buna qısa cavab verməyə çalışacam, çünki, biz terrorizmlə bir çox yollarla mübarizə aparırıq. Biz Niderlandda mümkün hədəfləri qoruyur, radikallaşdırmanın qarşısını almağa və ya onu aşkar etməyə çalışır, terror, terror aktlarına hazırlıq və terrorist qruplaşmalara üzvlüyün qarşısını alırıq. Biz həmçinin terrorizmin maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə aparır və mümkün terror aktı törədə biləcək şəxsləri izləyirik. Beynəlxalq aləmdə isə biz Avropa İttifaqı çərçivəsində və Avropalı tərəfdaşlarımızla, həmçinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində və üçüncü ölkələrlə ikitərəfli əməkdaşlıq edirik. Holland hərbi qüvvələri ölkə xaricində hərbi əməliyyatlarda terrorizmə qarşı mübarizə aparır: “biz ISAF/Əfqanıstanda çox aktivik və hal-hazırda İraqda İŞİD –lə mübarizə yardım etmək üçün təlim missiyasına cəlb olunmuşuq. Bizim hərbi missiyamızda müdafiə, inkişaf və silahsızlaşdırma yanaşmamızın prinsipləri əsas rol oynayır”.- Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamağa başlayıb. Bu istiqamətdə Niderland ilə əməkdaşlıq qane edicidirmi?-Həqiqətən də "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropada enerji təhlükəsizliyi üçün əhəmiyyətlidir. Biz şimal-qərbi Avropada yerləşdiyimiz üçün CQD-nə qoşula bilmirik, buna görə də bizim bu layihədə birbaşa əməkdaşlığımız mümkün deyil. Bütün bunlara baxmayaraq, biz Azərbaycan, Aİ və bir sıra Aİ-na üzv dövlətlər arasındakı enerji sahəsində əməkdaşlığa açıq dəstək veririk.-İkinci dünya müharibəsi zamanı Niderland işğal olundu. Niderland xalqının azadlıq mübarizəsində azərbaycanlı Məmməd Məmmədov adlı bizim həmvətənimiz də iştirak edib. Bilirəm ki, onun xatirəsi Niderlandda əziz tutulur. Cənab səfir, Niderland və Azərbaycan arasında mədəni əlaqələr necədir, ümumiyyətlə iki ölkənin ərazisində Mədəniyyət Mərkəzləri varmı?-Bəli, “Medo” ləqəbli Məmməd Məmmədovu mənim ölkəmdə yaxşı xatırlayırlar. Xüsusilə də onun ikinci dünya müharibəsində "Holland Müqavimət Hərəkatı"nın üzvləri ilə birlikdə mübarizə apardığı Oistervijk şəhərində hər kəs onu tanıyır və hər il 4 may anım günündə o və yoldaşları yad edilir. Onun xatirəsi 2008-2015-ci illərdə Haaqa şəhərində Azərbaycan səfirliyinə çalışan azərbaycanlı diplomat Elxan Ələsgərov tərəfindən yazılan “İtkin Zaman” kitabında da yad edilib.Biz mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığa böyük önəm veririk, çünki belə əməkdaşlıq müxtəlif ölkələrdən, sivilizasiya və dinlərdən olan insanlara bir-birlərinin mədəniyyətini anlamağa yardım göstərir və buna görə də o, millətlər və sivilizasiyalar arasında körpü yolunu oynaya bilər. Bizim Azərbaycanda Mədəniyyət Mərkəzimiz olmasa da səfirliyimiz imkan daxilində bu sahədə aktivik və mədəni tədbirlərin keçirilməsinə yardımımızı göstəririk. Buna misal olaraq, "Bakı Caz Festivalı"nda holland musiqiçilərinin iştirakı, holland bədii və sənədli filmlərinin nümayişi və gender bərabərliyinin vurğulandığı teatr tamaşalarının təşkilini nümayiş etdirmək olar.-Dünyada baş verən vətəndaş müharibəsinə rəsmi Amsterdamın münasibəti necədir?-Niderland milli və beynəlxalq aləmdə silahlı münaqişələrin sülh yolu ilə həllinə dair BMT Nizamnaməsində əksini tapan beynəlxalq hüquq prinsiplərinin dəstəkləyicisidir. Vətəndaş müharibəsi ilə bölünmüş ölkələr anlamalıdır ki, münaqişələrin həlli hərbi yolla deyil, yalnız sülh yolu ilə mümkündür və bütün tərəflər sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşamalıdırlar.-Cənab səfir, diplomatik missiyanızı həyata keçirərkən iki ölkə arasında daha hansı sahələrdə inkişaf görmək istərdiniz?-İnanıram ki, iki ölkə arasında əlaqələr əla səviyyədədir, lakin bununla belə bu əlaqələri daha da yaxşılaşdırmaq üçün imkanlar var, ona görə də ümid edirəm ki, müsahibəmin əvvəlində qeyd etdiyim diplomatik fəaliyyətin hər bir sahəsində əməkdaşlıq daha da güclənəcək!


description: \Qarabağ\ klubu Rumıniya milli komandasının və Buxarest \Dinamo\sunun futbolçusu Steliano Filipi transfer etməyə hazırlaşır. Report-un məlumatına görə, 24 yaşlı sol cinah oyunçusu Azərbayca

title: "Qarabağ" Rumıniya millisinin futbolçusunu transfer edir?


description: Bakıda xüsusi üsulla torpağa basdırılaraq gizlədilmiş odlu silah aşkarlanıb. Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətindən APA-ya verilən məlumata görə, əməliyyat aparatının müxtəlif cinayətlə

title: Bakıda torpağa basdırılaraq gizlədilmiş odlu silah aşkarlanıb


description: Azərbaycanda 9 şirkət və bir fiziki şəxs Vergilər Nazirliyi yanında Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Departamentini məhkəməyə verib. “APA-Economics”in məlumatına görə, \Naviqator Mobil Servises\,

title: Azərbaycanda 9 şirkət Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Departamentini məhkəməyə verib


description: İran ikinci Suriyaya çevrilməyəcək, çünki bu ölkə regionda aparıcı qüvvələrdəndir. Trend-in məlumatına görə, bunu Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) sədr müavini və mətbu

title: "İran ikinci Suriyaya çevrilməyəcək"


title: Tanınmış dilçi alim Şərq-Qərb Nəşriyyatını ittiham etdi

maintext:
AMEA-nın Dilçilik İnstitutunda orfoqrafiya qaydalarının yenidən nəzərdən keçirilməsi və orfoqrafiya lüğətinin yenidən çapa hazırlanması elmi ictimaiyyət arasında böyük narahatlığa səbəb olub. Təkcə onu deyim ki, mən bir axşamın – 19 yanvar “Facebook”u vərəqlədim, aşağıda adları qeyd edilən yoldaşların müzakirəyə verilmiş orfoqrafiya layihəsi haqqında çıxışlarına rast gəldim: Şahlar Göytürk, Aqil Abbas, Mayıl Əsgərov, Qulu Məhərrəmli, F.Cəlilov, İdris Abbasov, Buludxan Xəlilov, Rafiq Yusifoğlu, Firuz Mustafa, Salam Sarvan, Nazim Nəsrəddinov, İradə Musayeva, Nəriman Əbdürrəhmanlı, Təranə Şükürlü, İlkin Əsgərov, Akif Aşırlı, Aynur Camalqızı, Səadət Şıxıyeva və b.
Akademik İsa Həbibbəyli, Dilçilik İnstitutunun direktoru Möhsün Nağısoylu və direktorun müavini Baba Məhərrəmli bir neçə dəfə çıxış edərək orfoqrafiya qaydaları üzərində işin əhəmiyyəti, mahiyyət və səbəbləri barədə izahat vermişlər. İnstitutun mətbuat xidmətinin katibi Təranə Şükürlü və bir sıra başqa yoldaşlar da eyni mövqedən çıxış etmişlər. Çıxış edən yoldaşların bir çoxu məsələyə tənqidi yanaşmışdır.
AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Sosiolinqvistika və Dil Siyasəti şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Mayıl Əsgərov müzakirələrdə iştirak edənləri üç qrupa ayırmışdır. Müəllif yazır:
Birincilər böyük əksəriyyət təşkil edir. Onlar həmin layihəni obyektiv şəkildə dəyərləndirə bilmək üçün nə lazım gələn elmi potensiala və qabiliyyətə, nə də lüğətçilik sahəsində müvafiq təcrübə və səriştəyə malikdir. Bununla belə, bir vətəndaş kimi nə isə demək, aktivlik göstərmək istəyirlər.
İkincilər ya müvafiq elmi potensial və qabiliyyətə, ya da lüğətçilik sahəsində müvafiq təcrübə və səriştəyə malik deyillər. Onlar da kifayət qədər çoxdurlar.
Üçüncülər isə həm layihəni düzgün dəyərləndirmək üçün müvafiq elmi potensial və qabiliyyətə, həm də lüğətçilik sahəsində müvafiq təcrübə və səriştəyə malikdirlər.
Çıxışları nəzərdən keçirdikcə bu cür bölgünün müvafiq olduğunu görürük. Lakin bir cəhəti qüvvətləndirmək lazımdır ki, bir çox yanlış fikirlər layihə ilə diqqətlə tanış olmamaqdan irrəli gəlmişdir.
Yazıçı, publisist, tərcüməçi Nəriman Əbdürrəhmanlı qaydalar üzərində işi, lüğətin hazırlanması işini alqışlasa da, faktik olaraq institutu başqa bir məsələdə ittiham etməyə, günahlandırmağa çalışmışdır: “Son həftələrin dil “çılğınlığı” Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin “Azərbaycan dilinin işlək orfoqrafiya sözlüyü”nün nəşrilə bağlıdır. Məni bir məsələ maraqlandırır: başbilənlərinin dediyinə görə, beş ildən bir yenilənməli olan orfoqrafik lüğətə bu vaxtacan məsul olanlar niyə indi tərpənirlər, nəyə görə bu zərurəti indiyəcən nəzərdən qaçırıblar. Heç olmasa, işlək olmayan minlərlə sözü latın qrafikasına keçid zamanı üzə çıxarılan nəşrdə nəzərə almaq lazım idi. Amma həmin nəşr kütləvi tirajla çap olundu, azı iyirmi il redaktorların, korrektorların və digər mütəxəssislərin istifadəsində oldu. Həmin müddətdə dilimizə dəyən zərbənin məsuliyyətini bəs kim daşıyacaq?" Bununla yanaşı, müəllif deyir: "Məncə, böyük zəhmət bahasına başa gələn sanballı bir işə sevinmək, ən azı, xeyirxah münasibət bəsləmək lazımdır. Xeyirxah niyyətlə atılmış addımı süngüylə qarşılamaq, sadəcə olaraq, təəssüf doğurur”.
Müəllifin iradı belədir ki, bu iş nə üçün vaxtında görülməyib? Nəyə görə bu zərurət Tərcümə Mərkəzinin buraxdığı lüğətdən sonra meydana çıxıb?
Əslində, qaydaya görə beş ildən bir çıxarılmalı olan lüğətin elə çap vaxtı indidir – 13-cü ildən 5 il keçir. Amma məsələ tamamilə başqa cürdür. Əvvələn, onu deyim ki, Tərcümə Mərkəzinin 70-80 il müddətində 5-6 dəfə Dilçilik İnstitutunun əməyi ilə çap olunmuş lüğəti götürüb bir sıra sözləri ixtisar etməklə lüğət çap eləməsi tamamilə qeyri-qanuni bir işdir və onların bu işə ixtiyarları yox idi. Çox olsa, onlar tərcümə işi, tərcümə terminologiyası ilə bağlı lüğət hazırlaya bilərdilər. Orfoqrafiya ilə bağlı çıxış edənlərdən "Azərnəşr"in baş redaktoru Əlövsət Ağalarov çox doğru deyir: "Bu sahə ilə rəsmi qurum olan AMEA-nın Dilçilik İnstitutu məşğul olmalıdır, diletantlar, qeyri-peşəkarlar yox! İndi bəzi qurumlar müxtəlif lüğət, dərs vəsaiti, metodik göstəricilər çap edib maliyyə vəziyyətlərini yaxşılaşdırmaqla məşğul olur. Buna sözüm yox, amma alternativ olaraq "Orfoqrafiya lüğəti" çap etmək absurddur! Alternativ də "Orfoqrafiya lüğəti" olar? Qeyd-şərtsiz belə vacib və məsuliyyətli işi Dilçilik İnstititu həyata keçirməli, dövlət və xalq qarşısında da hesabatı bu qurum verməlidir!"
İndi heç bir şey yerində deyil.
İkincisi də, Dilçilik İnstitutu lüğətin yeni çapına təzə başlamayıb. Vaxtından çox tez başlayıb. Bu hal 13-cü ildə çap olunmuş lüğətdəki nöqsanlarla bağlıdır.
Vəziyyət belədir ki, 2013-cü ildə çap olunmuş lüğətdə qüsurlar əmələ gəldi. Səbəb də bu oldu ki, lüğətin çapını kimlərsə həddən artıq tələsdirirdilər. Sovet dövründə, xüsusən 1958-ci il müzakirələri zamanı çox təkmil orfoqrafiya qaydaları yaradılmışdı. Lüğətin 1975-ci il çapında qaydaların sayı 116-dır. Hətta burası da yadımdadır ki, 13-cü ildə qaydalar hazır olmamış, lüğəti çap edirdilər. Mən institutun elmi şurasında bu məsələni xatırlatdım: qaydalar hazır olmadan lüğəti çap etmək düz deyil. Lakin, nədənsə, baxılmadı və lüğət tez çıxmalı oldu. Qaydalar bir qədər sonra çap olundu və məlum oldu ki, sovet dövründə hazırlanmış qaydalar son dərəcə azaldılıb. Cəmi 36 qayda saxlanılıb.
Qaydalar süni şəkildə yaradılmır, sözün, şəkilçinin, morfemin, səsin təbiətindən doğur. Odur ki onları bu qədər ixtsar edib yazılışı özbaşına buraxmaq olmazdı.
Nəticədə, gördüyümüz kimi, lüğətin 13-cü il çapı istifadəçilərə qüsurlu göründü. Burada əsas qüsur nədən ibarətdir? Doğrudur, tək-tək sözlərdə iki cür yazılış da var, lap elə orfoqrafik nöqsan da müşahidə olunur. Amma etiraz doğuran əsas məsələ lüğətə çoxlu sayda "anlaşılmaz" sözlərin daxil edilməsidir.
İndi burda mən şəxsən öz münasibətimi bildirmək istəyirəm. Qəliz terminlər var – onlar bizim terminoloji lüğətlərimizdə – sahə lüğətlərində əks olunur. Alınma sözlər var – onlar bizim kamil ərəb, fars sözləri lüğətimiz var, orada toplanmışdır. Şivə sözləri var – onlar bizim institut tərəfindən hazırlanıb dəfələrlə çap olunmuş dialektoloji lüğətlərimizdə əhatə olub. İnstitut kamil arxaik sözlər lüğəti üzərində işləyir – arxaik sözlər ora daxil ediləcək və s. Ruslar bir neçə ildən bir rus dilinə daxil olan yeni sözlərin ayrıca lüğətini hazırlayıb çap edirlər. Bizim "Orfoqrafiya lüğəti"miz də bu cür uzun təkmilləşmə yolu keçib. Lüğətlər birdən-birə yaranmır. Tədricən yaranır və tədricən təkmilləşir. Bunun üçün əvvəlcə orfoqrafik qaydalara nəzər salınır, köhnəlmiş qaydalar islah edilir, dilin öz inkişafı ilə bağlı yeni qaydalar yaranır.
Məlumdur ki, keçən minilliklər ərzində belə xüsusi yazılı qaydalar olmayıb. İlk dəfə Sovet hakimiyyətinin ilk illərində belə qaydalar müəyyənləşdirilib. İlk orfoqrafiya qaydaları 1925-ci ildə hazırlanıb çap edilmişdir. Bu qaydalar əsasında 1929-cu ildə ilk və yığcam "İmla lüğəti" nəşr edilmişdir. Bu lüğət Nizami adına Ədəbiyyat və Dil İnstitutu əməkdaşları tərəfindən zənginləşdirilərək 1940-cı ildə "Orfoqrafiya lüğəti" adı ilə çap olunmuşdur. Lüğətə 21000 söz daxil idi. 1958-ci ildə qaydalara yenidən baxılmış, bir sıra dəyişikliklər edilmişdir. O yazılıb a ilə tələffüz edilən (Maskva, Adessa, labaratoriya kimi sözlər) tipli sözlər (8-ci maddi) xoşa gəlmədiyi üçün bir il sonra Nazirlər Sovetinin qərarı ilə dəyişdirilmiş, belə sözlərin o ilə yazılması qərarlaşdırılmışdır. 1960-cı ildə yeni "Orfoqrafiya lüğəti" hazırlanmışdır. 1940-cı ildə çap olunmuş lüğət əsasında hazırlanmış bu lüğət 40 000-dən artıq sözü əhatə edirdi. 1975-ci ildə çap olunmuş "Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti"nə 58 000 söz daxil edilmişdir. 2004-cü ildə lüğət yenidən çap olunarkən artıq sözlərin sayı 80 000-ə yaxın idi. 2013-cü ildə (6-cı nəşr) lüğətə 30 000-dən çox yeni söz əlavə edilmişdir (110 min 563 söz). Yeni sözlər musiqi adları, xörək adları, siyasi terminlər, hüquq terminləri və s.-dən ibarət olmuşdur. Göründüyü kimi, lüğət hər dəfə təkmilləşdirilmiş, zənginləşdirilmişdir. Və hər dəfə "Qaydalar"a da baxılmış, cüzi də olsa, düzəlişlər edilmişdir. Məsələn, 1940-cı il qaydalarına ü hərfi daxil edilmədiyi halda, 1947-ci ilə qədər kortəbii şəkildə ü hərfindən istifadə edilmişdir. 1958-ci ilə qədər ə. ö, e hərflərindən istifadə edilmiş, yalnız 58-ci ildə bunlar ya, yu, ye şəklində yazılması qərarlaşdırılmışdır. Yəni həmişə təkmilləşmə olmuşdur.
Beləliklə, 2013-cü ildə lüğətə əlavə çoxlu söz daxil edilmişdir. Mən fikrimi deyirəm. Elmin, texnikanın müxtəlif sahələrinə aid olan bu cür yeni sözlərin bir qisminin mənasını mən bilmirəm, sən də bilmirsən. Amma həmin sahə sözlərinin öz adamları var. Orfoqrafiya lüğəti ondan ötrü deyil ki, sən söz öyrənəsən. Bu lüğət ondan ötrüdür ki, sən axtardığın sözün dəqiq yazılışını müəyyən edəsən. Başqa sözlə sənin nə işin var? O sözün öz yiyəsi var, o da onu axtarmalıdır. Sənin narazılığın ondan ibarətdir ki, lüğətdə "artıq" sözlər var və o sözlər sən axtardığın sözün asan tapılmasına mane olur, adamı qıcıqlandırır. Onda gərək dar sahənin mütəxəssisləri də deyə ki, sən bir belə ümumişlək sözü nə üçün bura doldurmusan ki, mən axtardığım sözü tapa bilmirəm. Lap asan tapmaq istəyirsən, məktəblinin orfoqrafiya lüğəti var, ora bax.
Amma onu da deyim ki, məsələ təkcə belə deyil. 13-cü ilin lüğətində felin məna növləri üzrə dəyişə bilən və əslində, çox nadir hallarda işlənə bilən, lap elə dəqiq desək, bir sıra qurama sözlər də var. Bu hal lüğəti gözdən salır.
Lüğət çap olunduqdan az sonra (13-cü il) narazılıqlar görünməyə başladı və Dilçilik İnstitutu da bunları boş buraxmadı.Tofiq müəllim – akad. T.Hacıyev direktor vəzifəsini tutduğu gündən bu işlə məşğul olmağa başladı. O zaman lüğət bu qədər səs-küyə səbəb olmamışdı və elə də bir ciddi narazılıq yox idi. Tofiq müəllim mənə tapşırdı ki, institutun özündən, digər ali məktəblərimizdən bu sahəyə yaxşı bələd olan mütəxəssisləri toplayıb bir komissiya yaradım və az vaxt ərzində lüğətin qüsurlarını aradan qaldırıb müzakirəyə və çapa verək. Mən Dilçilik İnstitutundan və başqa ali məktəblərimizdən bu işi yaxşı bilən 6 nəfərlik komissiya yaratmalı oldum. Biz həftədə bir neçə dəfə görüşüb işləməklə xeyli iş gördük. İki cür yazılışları, tam anlaşılmaz və artıq göpünən sözləri, lüğətə daxil edilməmiş yeni sözləri müəyyənləşdirməklə məşğul olduq və xeyli də iş gördük.
Biz məsələni o vaxt qurtaracaqdıq. Çox ciddi bir maneə ortalığa çıxdı. Çap olunmuş lüğəti yenidən kompüterdə yazdırmaq və onu yoxlayıb düzəltmək, sonra üzərində islahat aparmaq hədsiz dərəcədə vaxt tələb edərdi və bizim düzəltdiyimiz lüğət kompüter nöqsanlarına görə əvvəlkindən (13-cü il çapından) daha qüsurlu olardı. Odur ki biz qanuni yolla, üzərində işləmək üçün Şərq-Qərb Nəşriyyatından lüğətin elektron variantını almağa çalışdıq. Vermədilər, lap dövlət səviyyəsində çalışdıq, vermədilər. Ona görə vermədilər ki, illərdən bəri institutun əməkdaşlarının böyük zəhməti ilə meydana çıxan bu lüğəti çap edib satır və onun pulundan bir manat da institutun əməkdaşlarına vermirdilər. Zəhmət çəkən institut, fayda götürən nəşriyyat. Ona görə vermirdilər ki, lüğəti institut başqa bir mətbəədə çap etdirib fayda götürə bilərdi. Dedilər ki, siz düzəlişlərinizi verin, biz özümüz düzəldib çap edərik. Əgər elektron variantı əldə edə bilsə idik, o vaxt bu iş qurtarardı və indi məsələnin kökünü bilmədən meydana çıxarılan söz-söhbət də olmazdı, Nəriman müəllim Əbdürrəhmanlı da bizi danlamazdı. Tofiq müəllimin qəfil vəfatı da işin ləngiməsinə təsir etməmiş deyil.
Möhsün müəllim direktor olduqdan dərhal sonra bu işlə məşğul olmağa başladıq. Amma indi məsələ bir qədər genişlənmişdi. Belə ki təkcə lüğətə deyil, yenə qaydalara da nəzər salmaq lazım gəlir. Dediyim kimi, qaydalar çox ixtisar olunmuşdu, lüğəti düzəltmək üçün bir sıra qaydaları bərpa etmək lazım idi. Lakin bu sahədə də elə bir geniş iş aparmağa eytiyac yox idi. Çünki sovet dövründə nizama salınmış qaydaların çoxu müasir dilimiz üçün də yararlı idi, onları sadəcə bərpa etmək lazım idi. Yalnız bir neçə qaydada kiçik dəyişiklik edilmişdir.
Bir yeniliyi mən təklif etmişəm. Əvvəlki qaydalarda belə idi ki, idi, imiş ədatları adlardan ayrı yazılmalıdır: Həsən idi, yaxşı idi, tez idi və s. Bitişik yazmaq düz deyil, məs.: Həsəndi, tezdi və s. şəkiildə yazmaq nöqsan sayılır (amma bədii dildə bu cür yazanlar var). Bu qayda olduğu kimi qalır. Feillərdə belədir: feil samitlə qurtardıqda idi, imiş bitişik də yazıla bilər, ayrı da: yazmışdı – yazmış idi, alırdı, alır idi. Əslində, ayrı yazmağa ehtiyac yoxdur, lakin qaydaya toxunulmadı, beləcə də qaldı. Feil saitlə bitdikdə keçmiş qaydaya görə idi, imiş ayrı yazılmalıdır: almalı idi, almalı imiş. Lakin qaydalardan asılı olmayaraq, bu cür sözlər çox vaxt y bitişdiricisi ilə bitişik yazılır: almalıydı, gəlməliymiş. Praktikadan gəldiyi üçün biz bunu qəbul edib müzakirəyə verdik.
Qalan dəyişikliklər aşağıdakılardır.
1.Layihənin 22-ci maddisində deyilir:
22.Aşağıdakı sözlərin mənbə dildəki yazılışı əsas götürülərək, k hərfi ilə yazılması məqsədəuyğun sayılır: əs k ər, əs k inas, İs k əndər, iş k əncə və s.
Qeyd: Bu sözlər dilimizdə məhz tələffüzlərinə əsasən indiyədək g hərfi ilə yazılmışdır. Belə ki mənbə dildə yanaşı gələn kar samitlərdən (sk,şk ) ikincisi ( k ) tələffüzdə cingiltiləşərək, onun cingiltili qarşılığına ( g ) keçmişdir.
(Bir əhvalat yadıma düşdü. Bir yaşlı müəllimim var idi. Dedim ki, bu sözdə c olar, ç yox. Dedi ki, 40 ildir, dərs deyirəm. Heç vaxt ç ilə c, g ilə k hərflərini fərqləndirməmişəm).
Layihədəki bu qaydaya aşağıdakı yoldaşlar etiraz edir.
Qulu Məhərrəmli yazır: "Əsgər” sözünün "əskər”, "alqı-satqı” sözünün "alğı-satqı” yazılması təklifi məqbul sayılıb. "Əsgər”, "əsginaz” sözlərində əsas gətirirlər ki, mənbə dildə bu söz belə yazılır. Mənbə dilə istinad etmək kökündən yanlışdır. Bu sözlərin yazılışı ilə bağlı irəli sürülən təkliflərdə mən ciddi prinsip görmürəm".
Dilçilik İnstitutunun şöbə müdiri İ.Abbasov layihədə göstərilən İskəndər, Əskər, əskinaz, işkəncə sözlərini nəzərə alaraq əsgər çözü haqqında yazır: "Bu söz illərdir dilimizdə “əsgər” kimi qəbul edilib, dildə heç bir pis məna da vermir. Bu sözü dəyişmək əlavə problem yaratmaqdır. Bu qəbildən olan digər sözlərin dəyişməsinə də münasibətim eynidir, qəbul etmirəm. Türkiyə türkcəsində “asker” kimi yazılır, bizim dildə də yazılışı ona uyğunlaşdırmaq istəyirlər". "2004-cü ildə “alğı-satqı”, 2013-cü ildə "alqı-satqı" və 2018-ci ildə yenidən “alğı-satqı”.
İnstitutun şöbə müdiri Mayıl Əsgərov: "Birincisi, əsgər, əsginas, İsgəndər, işgəncə sözləri incə saitlər silsiləsi əsasında formalaşan sözlərdir və Azərbaycan dilinin fonetik qaydalarına əsasən incə sait silsiləli sözlərin orta hecalarında bir qayda olaraq cingiltili samitlər işlənir. Belə sözlərin ortasında kar samitin işlənməsi dilin təbii axıcılığını pozur, tələffüzdə çətinliklər yaradır. Əgər biz həmin hərfi [g] kimi tələffüz edəcəyiksə, onu [k] kimi yazmağın məntiqi səbəbi başa düşülən deyil".
M.Əsgərov yenə yazır: "Qeyd edilən əsgər, əsginas, İsgəndər, işgəncə sözlərində [g] samitini [k] samiti ilə əvəz edərək “ortaq türk dili” yaratdığını düşünən həmkarlarımızın nəzərinə bunu da çatdırmaq istərdik ki, bu sözlər türk dilində asker, eskinas, İskender, işkence kimi yazılır və [k] səsi ilə də tələffüz olunur. Çünki türk dilində həmin sözlər sabit incə sait silsiləsi əsasında yaranmış sözlər deyil. Həmin sözlərdə qalın-incə, neytral-incə sait əvəzlənmələri vardır. Bu səbəbdən də türk dilində həmin sözlərin təbii axıcılığında heç bir maneə hiss olunmur. Bir daha qeyd etmək istəyirik ki, bu dörd sözdə bir hərfi dəyişməklə “ümumtürk dili” yaranmır, amma Azərbaycan dilinə güclü zərbə dəyir".
B.Xəlilov belə sözlərin aid olduğu qaydanın daha geniş müzakirəsini gözlədiyini bildirmişdir.
Nazim Nəsrəddinov da həmin sözlərin əsgər, misgər, dülgər, səngər, zərgər, çilingər şəklində g ilə yazılışını düzgün sayır.
"Şərq” qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlı, "Teleqraf Holdinq”in rəhbəri Aynur Camalqızı da dəyişiklikləri bəyənməyib.
Beləliklə, qaydalardakı dəyişiklikdən biri budur ki, əs k ər, əs k inas, İs k əndər, iş k əncə tipli sözlərdəki k səsi bizim nitqimizdə g səsi ilə tələffüz olunsa da, həmin səsin mənşə dilə uyğun olaraq k ilə işarə edilməsi məsləhətdir.
2. Layihənin etiraz doğuran bir bəndi də belədir:
12. “Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti”nin 2013-cü il nəşrində metafor, profilaktori, sanatori şəklində verilmiş sözlərin metafora, profilaktoriya, sanatoriya kimi yazılması tövsiyə olunur".
Qulu Məhərrəmli yazır: "10-15 il bundan əvvəl "metafora” yazmışıq, 2013-cü ildə çıxan lüğətdə "metafor” edilib. İndi də təklif edirik ki, yazaq "metafora”. Bu onu göstərir ki, bu məsələlərə yanaşmada ciddi elmi prinsip yoxdur".
İ.Abbasov: "2004-cü ildə “metafora”, 2013-cü ildə “metafor”, 2018-ci ildə
yenidən “metafora”.
İdris Abbasov da bu sözlərin təklif olunan yeni yazılışına etiraz edir: "Demirəm ki, sözlər mənbə dildə olduğu kimi yazılmalıdır. Söz dilimizə rus dilindən metafora şəklində keçib və bu da normal idi. İllərdir metafora kimi işlətmişik və qəbul edilib. 2013-cü ildə sözün metafor edilməsinə ehtiyac yox idi. İndi yenidən 2004-cü ildəki variantına qayıdırıq. Bu, istənilən oxucuda, dil daşıyıcılarında Dilçilik İnstitutu, lüğəti tərtib edənlərlə bağlı qeyri-ciddi obraz yaradır". Müəllif profilaktoriya, sanatoriya sözləri haqqında da belə düşünür.
Deməli, bir məsələ də vaxtilə metafora şəklində – son a saiti saxlanmaqla yazılmış bir neçə sbzün son a saiti haqqındadır: əvvəlki lüğətlərdə a saiti olub, 13-cü ildə çıxarılıb, indi yenə bərpa etmək istəyirik və bu məsələ xoşa gəlmir.
3-cü bir məsələ. Layihənin 37-ci bəndi:
37 . Əvvəlki orfoqrafiya lüğətlərində tərkibində - iyyat,- iyyət və -iyyə şəkilçisi olan sözlər qoşa yy samiti ilə yazılmışdır. Hazırda həmin sözlər bir [ y] ilə tələffüz olunur. Buna görə də fonetik prinsipə əsaslanaraq tərkibində həmin şəkilçilər olan sözlərin bir y ilə yazılması məqsədəuyğun sayılır. Məsələn: cərrahiyyə - cərrahiyə, dövriyyə – dövriyə, ədəbiyyat – ədəbiyat, fəaliyyət – fəaliyət, maliyyə – maliyə , üslubiyyat – üslubiyat və s.
Qeyd: Qəyyum, səyyah, səyyar, səyyarə, təyyar kimi sözlər istisnadır. Ehtiyat, mərsiyə, saniyə, təhkiyə, tərbiyə, təziyə, tövsiyə kimi sözlər isə indiyədək bir y ilə yazılmışdır və onların yazılışı olduğu kimi qalır.
Bu qaydaya etiraz edənlər:
İ.Abbasov: "Bu təkliflə də razı deyiləm. Onsuz da bu sözlərə tarixən uyğunlaşmışıq, artıq deyilişdə hansı sözün bir, hansının iki “y” ilə yazılması anlaşılır. “İyyat”, “iyyət” şəkilçisi yoxdur, bunun dilimizə hansı dildən gəlməsi bəlli deyil. Ərəb dilində iyyun şəkilçisi var, biz bunu “i, vi” şəkilçisi kimi qəbul etmişik. “Bəşəri” sözünü onlar “bəşəriyyun” kimi yazırlar. “Bəşəriyyun” sözündən “bəşəriyyətun” sözü düzəlir, biz də onu bəşəriyyət sözü ilə uyğunlaşdırırıq. Ərəb dilində də “ət, at” şəkilçisi var, amma “iyyat” necə yaranıb, onu bilmirəm. “Bəşəriyyətun” sözündə -“bəşər” sözün kökü, “iyyun” nisbi sifət şəkilçisidir, “ətun” isə nisbi sifətdən yenidən isim düzəldən şəkilçidir. Ərəb dilində belə sözdüzəltmə var. Ümumiyyətlə, ərəb dilində -iyyat şəkilçisi yoxdur, çünki y-dan sonra “ə” heç zaman “a” ola bilməz. Poeziya dilində Mikayıl Müşfiq, Cəfər Cabbarlı şeirlərini tələffüz edəndə nəinki qoşa “yy” hərfinin (səsinin – Q.K.) birini ixtisar edir, hətta birini də artırırıq. Bu, psixolinqvistik aktın fonetik səviyyədə gerçəkləşməsidir. “İyyat”, “iyyət” şəkilçilərində ixtisara heç bir ehtiyac yoxdur. Ola bilər ki, dilimizi Türkiyə türkcəsinə uyğunlaşdırmaq, ortaq dil yaratmaq məqsədilə bu addım atılır. Lakin belə bir düşüncə ilə yanaşılırsa, bu, yanlış addımdır".
Q.Məhərrəmli də belə sözlərdə y hərflərindən birinin ixtisarı əleyhinədir.
Şahlar Göytürk belə sözlərdə y hərfinin birinin öləcəyini eşidib son dərəcə kədərlənmiş, ayrılıq anında –iyyət şəkilçisini böyük həyəcanla bağrına basaraq, ayrıla bilmək qorxusu ilə dərin üzrxahlıq edir: "Dilimin özəlliyi "-iyyət"im mənim! Sənin kəramətini indi-indi anlayıram. Bu "y"ların ürəyimə yağ kimi yayılır. Səni bir y ilə tələffüz etdiyim üçün bağışla məni!"
Aqil Abbas bu münasibətlə yazır: "Nə bilim iki samitin biri düşməlidi, «ədəbiyyat» yox, ədəbiyat» yazılmalıdı, «riyaziyyat» yox, «riyaziyat» yazılmalıdı. Deməli, adında iki samit olanlar gedib pasportlarını, şəxsiyyət vəsiqələrini dəyişməlidirlər də?! Məsələn, «Məhərrəm» yazılmalıdır «Məhərəm», adam da səhv elədi, ortadakı «ə»ni yedi, «Məhərəm» oldu «Məhrəm». Məsələn, «eşşək» sözünü «eşək» yazmalıyıq. «Eşək» hara, «eşşək» hara?! Hələ elə adamlar var ki, onlara «eşşək» deyəndə də ürəyin soyumur, üç «ş»la deyəndə ləzzət eləyir".
Aqil müəllim yumorlu və hazırcavab adamdır. Bir dəfə televiziya verilişində boşanmış bir müğənni (boşanmayanlar olduğunu bilmirəm) gileylənirdi ki, boşanmış qadınlara pis baxırlar, çəkilişdə olanlar buna yüngül etiraz edəndə həmin xanım Aqil Abbasa üz tutub soruşdu: “Bax, məsələn, Aqil müəllim, sən məni oğluna alarsanmı?” Aqil də cəld cavab verdi: “Oğlumu deyə bilmərəm, amma imkanım olsa, özüm alardım”.
İndi bu orfoqrafiya məsələsində də assosasiya ilə harda qoşa samit varsa, hamısını qatıb bir yerə. Amma doğru deyir, həqiqətən eşşək sözündə ikidən artıq ş deyəndə adama ləzzət verir. İxtisar bizim qaydalarda hər qoşa sözə deyil, ədəbiyyat tipli sözlərdə qoşa y samitinə aiddir və müzakirəyə də ona görə verilib ki, ziyalılarımızın münasibəti bilinsin.
Qaldı o eşşək söhbətinə, mən bu sözün lağa qoyulması ilə razı deyiləm. Çünki eşşəyin xətrinə dəyər. Eşşək son dərəcə məsum və təmiz heyvandır. Yalnız ot yeyir, bir dəfə palçığa girdimi, öldürsən də, bir daha girməz. Hamının yükünü daşıyır. Heç kəsə zərər vurmur. Hətta kişi xeylaqlarının başqa işləinə də yarayır.
Yenə keçək orfoqrafiya məsələlərinə.
Tənqidi fikirlərin bir qismi lüğətdəki sözlərə aiddir.
Şair Salam Sarvan lüğətdəki (2013) bir sıra sözləri çox məharətlə bir yerə toplayıb: “Ağacgəmirmə, arvadoğlu, asfaltsifət, ağızdanolma, bəstiqoyma, butulkaboğaz, buynuzaməxsus, cordanabənzərlər, cırrıtgetmə, cəmdəkyemə, çəngəlvarılıq, dodaqaltıazaylanma, donuzbala, çoşqabala, əndə-məndə, əngəbəngə, əsəbiyyəçi, əzginiş, fısafısetmə, fahişəolma, fisqü-ficurluq, gəzmələrdənolma, göbəkyazma, konfranszəng, lortçulökdodaq, milliləşdirmənigötürmə..."
Sonra yazır: "Sayı 40 000-dən artıq olan bu biabırçı “sözlərin” bu günə qədər hörmətli dilçilərimizin və onların havadarlarının nəzər-diqqətini cəlb eləməməsi ciddi sual doğurur. Dilimizi təhqir edən bu “sözlər”in lüğətlərdə yer almasına məsuliyyət daşıyan dilçilərimiz, ilk əvvəl, qoy bu suala cavab versinlər”.
Doğru deyir. Boynumuz qıldan nazikdir. Amma belə sözləri də ayrıca bir lüğətə yığmaq yaxşı olardı. Heç bir sözü itirmək düz deyil. Elə lüğətin yeni nəşrinin çətinliklərindən biri onu belə sözlərdən təmizləməkdən ibarətdir.
4.Başqa bir qayda.
33. Mənbə dildə bəzi təkhecalı və çoxhecalı sözlərin sonunda işlənən qoşa ss samitindən yalnız biri yazılır: ekspress – ekspres, konqress - konqres, stress – stres və s.
Bu qayda 13-cü ildə çap olunmuş qaydalarda yoxdur. Amma lüğət bu qayda əsasında tərtib edilmişdir və sözlər konqres, ekspres şəklində bir s ilə yazılmışdır. Bunun – bu qaydanın daxil edilməsinin elmi və tədris əhəmiyyəti vardır.
Vəssəlam. Bütün bü hay-haray bir sıra sözlərdə g>k əvəzlənməsi, metafora tipli bir neçə sözdə son a saitinin qalıb-qalmaması, ədəbiyyat tipli bir neçə sözdə y samitlərindən birinin atılıb-atılmaması ilə bağlıdır. Başlıca dəyişikliklər bunlardan ibarətdir.
Layihədə nəzərdə tutulanlardan əlavə, bir sıra yoldaşların təklifləri də vardır.
Hörmətli dilçilərimizdən Firidun Cəlilov qeyd edilən düzəlişlərin hamısını məqbul sayır, hələ bəlkə gecikmiş hesab edir. O, g - k keçidi ilə əlaqədar məsələyə münasibət bildirərək, bunun əskinas sözündəki s samiti düzəldilməklə (əskinaz şəklində) doğru olduğunu göstərir. Ədəbiyyat tipli sözlərin bir y ilə yazılması təşəbbüsünü düzgün hesab edən müəllif özünün kitablarında belə sözləri 15-20 il əvvəldən bir y ilə yazjığını söyləyir.
F.Cəlilov ortaq əlifba yaratmaq üçün əlifbamıza sağır ñ hərfinin salınmasını, küll, hiss sözlərindən başqa, qalan bu cür sözlərin sonunda bir samit yazılmasını da məsləhət bilmişdir.
Mayıl Əsgərov təklif edir ki, Səhiyyə naziri, Təhsil naziri kimi vəzifə adları, Əməkdar müəllim, Əməkdar elm xadimi kimi fəxri adlar cümlənin ortasında gəldikdə də ilk söz böyük hərflə yazılsın.
"Qaydalar"da nəzərdə tutulan dəyişikliklərin mahiyyəti bunlardan ibarətdir. Dəfələrlə "Qaydalar" və lüğət üzərində işin mahiyyət və səbəblərini izah edərək, orfoqrafiya komissiyasının sədri akad. İsa Həbibbəyli yazır: "Cəmiyyətdə səslənən təkliflərin hamısı bizim komissiya tərəfindən diqqətlə toplanılır və öyrənilir. Komissiya bu təklifləri, tənqidi mülahizələrin hamısını təhlil edib ortaq qərar qəbul edəndən sonra hazırkı orfoqrafiya qaydaları daha da təkmilləşdiriləcək". İsa müəllim yenə deyir: "Xalqın, geniş ictimaiyyətin, mütəxəssislərin əsgər, İsgəndər kimi sözlərdəki "g"nın "g", yaxud "k" ilə ifadə olunması ilə bağlı fikirlərini izləyəcəyik. İctimai fikir "k"nın tərəfində olsa, "k", "g"nın tərəfində olsa, "g" ilə ifadə edəcəyik".
İsa müəllim bu cür kiçik bir qrup alınma sözün yazılışının dəqiqləşdirilməsi barədə deyir: "Biz on ildən çox dildə müşahidə olunan hadisəni yazıda ifadə etmək istəyirik. Bu sözlər dildə dəyişilib, dil bunu edib. Biz bu dəyişikliyi etməkdə geçikmişik. Dəyişikliyi etməkdə əsas məqsəd alınma sözlərin Azərbaycan dilinin tələffüz qaydalarına uyğunlaşdırılmasıdır. Burada bir azərbaycançılıq mövqeyi var".
Komissiya sədrinin müavini, Dilçilik İnstitutunun direktoru M.Nağısoylu: "Mən şəxsən orfoqrafiyaya çox yenilik gətirməyin əleyhinəyəm. Çünki çox yenilik olanda nəsillərarası çaşqınlıq yaranır. Ona görə də bizim bu qaydalarda çox yenilik yoxdur".
Yenə: "Hər dəfə orfoqrafiya lüğəti hazırlananda onun qaydaları da kitaba daxil edilir. Qaydalarsız orfoqrafiya lüğəti yoxdur. İstənilən orfoqrafiya lüğətini açanda orda qaydalar olmalıdır. Və qaydalar Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunur. Əvvəlki orfoqrafiya lüğətlərinin hər biri Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunub. Ancaq 2013-cü ildə çıxan orfoqrafiya lüğəti Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunmayıb. Çünki orda heç bir yeni qayda verilməyib".
Möhsün müəllim yazır: "Yeni qaydalar hansı zərurətdən yarandı? Əvvəla, dilə yeni sözlər daxil olur. İkincisi, dilin öz qanunları var" və o qanunlar tədricən dəyişə bilir.
Yenə: "Komissiyanın hər bir üzvü əlavələrini edir. Sonra müzakirəyə çıxarıb ortaq məxrəcə gələcəyik. Bizim vaxtımız azdır, inşallah, aprel-may ayına qədər lüğəti təhvil verməliyik. Yeni sözlərdən nəyi çatdırsaq, lüğətə daxil edəcəyik. Ola bilər, müəyyən çatışmazlıq olsun. Hər lüğətdə çatışmazlıq ola bilər".
Möhsün müəllimin sözlərindən də aydın olur ki. 13-cü ilin "Orfoqrafiya qaydaları" Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilməyib. Deməli, əslində, hüquqi əsası yoxdur. Odur ki əvvəllər təsdiq olunmuş, 2013-cü ildə çıxarılmlş bir sıra qaydaların bərpası təbiidir.
Orfoqrafiya qaydalarını dəyişməyə çalışmağı "Günəşin Şərqdən yox, Qərbdən çıxmasını əmr etmək" kimi mənalandıran (amma yaxşı müqayisədir!) İdris Abbasov yazır: Dünyada 274 milyon insanın danışdığı fransız dili əsrlərdir ki, son dərəcə çətin olan orfoqrafiyasında bir hərf dəyişikliyi belə etmir. Hətta XVII əsrdə Por-Royal qrammatikləri belə bir təşəbbüslə çıxış etsələr də, bu, reallaşmayıb. Müasir fransız dilində nadir sözlər tapmaq olar ki, yazıldığı kimi tələffüz edilsin. Məsələn, fransız dilində [o] kimi tələffüz edilən “su” sözü üç hərflə yazılır: “eau”; yaxud [mo nuvo] kimi 6 səslə tələffüz edilən “yeni sözlər” birləşməsi yazıda “mots nouveaux” şəklində 12 hərflə ifadə olunur".
Afərin! İndi sən gör bu murdar imperialist siyasəti bu mağmun xalqın başına nə bəlalar gətirir. Ən murdar əlifba ingilis əlifbasıdır. İt yazırsan, at oxunur, at yazırsan, it oxunur. İngilis 300 ildir bir key e hərfini, fransız bir işarəsini dəyişmir, amma onların sualtı axınla gələn təzyiqi nəticəsində biz bu xalqa hərf yox, bir əsrdə dörd dəfə əlifba dəyişib öyrətmişik. Ərəb gəlib, əlifbamızı dəyişib, rus gəlib, əlifbamızı dəyişib, hakimiyyət öz əlimizə keçib, əlifbanı dəyişmişik. Bəs gürcü niyə dəyişməyib, ağılsız hesab etdiyimiz ermənilər niyə dəyişməyib. Çünki onlar xalqdır. Əslində, mənim bu sözüm də düz deyil. Xalqın əlində nə var ki? O, fəhlədir, icraçıdır, onu bu yola aparan var. Ac, suzuz, min dərdi olan millətə bir-iki onillikdən bir yeni əlifba öyrətmişik. Dilçilərin nə günahı var? Ağa deyib sür dərəyə, sürüblər. İndi də gəlib çıxıb bu yerə. Xarici təsiri, pisdir, yaxşıdır - fərqinə varmadan göydə tuturuq.
Aydın görünür ki, 1913-cü ildə lüğətə yeni sözlər daxil edilərkən bir sıra artıq sözlər də düşüb. O sözlərdən nə məişətdə, nə də ictimai dairələrdə, elmi-bədii əsərlərdə istifadə edilir.
1913-cü ildə 36 qayda, 2018-ci ildə 69 qayda. Oxucu nəzərə almalıdır ki, əsasən, yuxarıda dediyim üç məsələdən başqa, artırılan qaydalar 13-cü ildə çıxarılmış, amma, əslində, icra olunmaqda olan qaydalardır. Yəni həmin qaydalar praktik olaraq icra olunmaqdadır, amma təsdiq edilməmiş 13-cü il "Qaydalar"ında düzgün olmayaraq ixtisar edilmişdir. Deməli, sadəcə olaraq, işlənməkdə olan qaydaların bərpasıdır.
Əslində, fikrimcə, indi görülməkdə olan iş əvvəlki qüsurların aradan qaldırılması prosesidir. Metafora tipli sözlərdə son a səsinin atılması lap köhnə təşəbbüsdür. Mənim unudulmaz müəllimim Ə.Dəmirçizadə hələ keçən əsrin 60-cı illərində yazılarında bu sözü metafor kimi işlətmişdir. Amma söz bu cür mənimsənilmədi. 13-cü ildə metafor yazılsa da, qəbul olunmadı. Odur ki yeni redaksiyada bu səhvi düzəltmək lazım gəldi.
-iyyət şəkilçisi haqqında əksinə danışmaq olar, yəni bu şəkilçidə həqiqətən əksərən bir y tələffüuz edib, iki y yazırıq. Müzakirədir. Bəyənilməz, baxılar.
Orfoqrafiya lüğətində artıq görünən sözlər var, bir vaxtlar daxil edilib, indi yeni nəşrdə nəzərə alınması qərarlaşdırılıb. Bütün bunların heç birində həyəcana səbəb olan qorxulu bir şey yoxdur. Yaxşı cəhət orasındadır ki, müstəqilliyin əvvəllərində özünü göstərən bir sıra nöqsanları indi rahat müzakirə edib aradan qaldırmaq istəyirik. Ona görə də hörmətli alim, yazıçı və jurnalistlərimizin, ziyalılarımızın həvəslə bu işə qoşulması müsbət haldır. Amma bu qoşulma Dilçilik İnstitutuna hücum şəklində olmamalıdır.
Müzakirələrdə iştirak edən yoldaşların Dilçilik İnstitutunun əməyinə münasibətinə diqqət yetirək.
Bir sıra yoldaşlar məsələnin kökündən xəbəri olmadan dilçilərin üzərinə hücumdadır. Əlövsət Ağalarovun yazısında deyilir:"Son bir neçə ildir ki, dilimizin başına oyun açan "dilbaz"lar peyda olub, millətə necə yazmaq, hansı sözlərdən necə "yararlanmaq" dərsi keçirlər". – Bizim keçmiş görkəmli dilçilərimizi nəzərdə tutaraq yazır: "Bu alimlər heç vaxt subyektiv fikirlərini milli mənafeyimizə sırımağa cəhd etməyiblər. İndi nə dəyişdi, nə oldu ki, millətin dilinə bu qədər sərbəst müdaxilə edirsiniz? Kim sizə bu haqqı verib?"
İşə düşmək bax buna deyərlər. Sən iynə ilə gor qaz, kirpiyinlə od götür ki, irəliləyişə mane olan qüsurları, arxaik formaları aradan qaldırıb təhsilə, tədrisə kömək edəsən, aldığının müqabilində on qat artıq iş görəsən, başqaları da gəlib sənin üstünü kəsdirə ki, dəymə, çıx get işinə, düz eləmirsən.
Əlövsət müəllim, İndi o dediyin korifeylər yoxdur, amma indikilərdə Vətən eşqi onlardan az deyil.
İdris Abbasov: "Təəssüf ki, təkmilləşdirmənin ana dilinin lüğət tərkibində möhkəmlənmiş, xalqın kimlik şüurunda kök salmış sözlərin yazılışını vaxtaşırı dəyişdirmək kimi başa düşülməsi böyük fəsadlara, hətta milli identifikasiyanın zədələnməsinə gətirib çıxara bilər".
Aqil Abbas yazır: "Bu əlifba dəyişiklikləri ilə də milləti kökündən qoparıblar. İndi də yeni bir Orfoqrafiya lüğəti tərtib edirlər, məsələn, «qəşəng» sözü «qəşənk» yazılmalıdır".
"Kökündən qoparmaq" heç, amma qaydalar qəşəng tipli sözlərə aid deyil.
Firuz Mustafa: "İrlandiya 2005-ci ildə Avropa ilə ayaqlaşmaq üçün məsafə vahidini mildən kilometrə dəyişdi, milyonlarla (bəlkə də milyard) xərcə düşdü. Təkcə motoristlərə yeni sistemi öyrətmək üçün 2.5 milyon funt (5 mln manatdan çox) xərc çəkdi. Hələ yol işarələrini dəyişmək, rəsmi sənədlər, filan... Elə təkcə ölkə üzrə universitetlərdə riyaziyyat, ədəbiyyat kafedralarının, institutların adı yazılmış plakatları dəyişmək nə qədər puldur. Üzərinə gəl sənədlər, kitablar, filan". Bunlar çox doğrudur. Hələ məktəb dərslikləri, müəllim və şagird vərdişləri, Baloniya üsulunun savadsızlığa aparan testləri..
Mənim hörmətli filosof-tələbəm yenə zarafatla yazır: "Adamın ağlına qəribə fikirlər gəlir. Bəlkə bu "islahatı" aparmaqla, doğrudan da, bilmədiyimiz bir nəsnə var. Bəlkə bu qədər gəliri əldə etmək üçün dilçilərlə oliqarxlar əlbir olublar, konsensusa gəliblər?"
Pis cəhət odur ki, desək, eləməmişik, inanmayacaqlar.
Firuzun yazısına münasibətlə edilən qeydlər:
Sultan Mərzili. Bunlar hamısı təxribatıdr, Firuz bəy, özü də iqtisadiyyatın çöküş vaxtı baş verir. Hiss və his ~fərqli şeylərdir, biri duyğu, biri də tüstüylə bağlıdır, qarışanda olacaq xəşil.
Dilman Musaevin təklifi daha ağlabatandır: "Dilçilik İnstitutunu bağlamaq və o Möhsün Nağısoylunu həbs edib ən yüksək cəza kimi ona Azərbaycan türkcəsində danışmağı qadağan etmək lazımdır. Orxan müəllim, burda erməni barmağı var..."
Allah sənə insaf versin.
İradə Musayeva: "Vay-vay... "Həssas" sözü də "həsas" olacaq... Deyəcəyik: Sən heç həsas deyilsən, müəllim..."
İradə xanımın bu sözlərindən ilham alan və dəhşətə gələn bəzi yoldaşlar düşünürlər ki, kassa sözü kasa, millət sözü milət olacaq. Amma onların təskinlik tapdıqları sözlər də var: eşşək sözündən (yenə eşşək!) ş hərfinin birini atanda məmurlara xeyir olacaq, çünki onlara bu sözlə söyüş söyəndə söyüş bir az yumşalmış olacaq.
Qaydalarda belə şey yoxdur. Qorxmaq lazım deyil.
Elə bu cür fikirlərə görə, Mayıl Əsgərov orfoqrafiya maraqlılarını üç qrupa ayırıb. Mənim gözəl şair-tələbəm Rafiq Yusifoğlu isə təkid edir ki, dilimizi heç kimdən yox, bircə "dilçilərdən qorumaq" lapzımdır. Fikrini şeirlə ifadə edib:
Ey dili çörək ağacına
döndərən dilbilməz!
Dilin başında dəlləklik eləməyə
vəkil edib kim səni?
Dil xalqın sərvətidi,
onun bir sözünü belə dəyişməyə
haqqı yoxdu kimsənin…
Oxuduğun «Quran» olsa,
bəlkə də xoşumuz gələrdi
səsindən, avazından…
Dilin dilçəyini
çıxarmaqmı istəyirsən
millətin boğazından?!
Dil tapaq,
dil verməyək dilbilməzlərə!
Onları qoymayaq
dil-dil ötməyə!
Sonra söz də tapa bilməyəcəyik
yaratdıqları zir-zibilin
üstünü örtməyə…
Dilin sahibi
Dilçilər deyil, xalqdı…
Xalq isə həmişə haqlıdı…
Dili dilbilməz
dilçilərdən qorumaq
Xalqın haqqıdı!
Belə getsə,
Dilbilməz dilçilər
Dilimizi qoyacaqlar pis günə…
Ayrı-ayrı adlar axtaracaqlar
yağışa,
qara,
dumana,
çiskinə…
Əmanətə xəyanət eləməzlər –
Dil babaların, nənələrin
bizə əmanətidi!
Gəlin dilimizi qoruyaq
dilbilməz "dilçilər”dən! –
Dil xalqımızın sərvətidi!
Söz adamları həmişə
hazır olmalıdı
dilimiz uğrunda döyüşə!
Dili yaradan dilçi deyil ki,
onu da dilçi dəyişə!
Zad demişkən. Yaman deyib! Amma yaxşı şeirdir.
Hə… Balam, bu dilçilərdən nə istəyirsiniz? İş görən də onlar, döyülüb-söyülən də onlar. Dilçi alim boşanmış müğənni deyil ki, başından pul tökülə, o da təbiətin verdiyi səslə oxuya, kef eləyə. Dilçi fəhlədir. Kirpiyi ilə od götürür. 230-250 manata qane olub, bütün günü ya evdə, ya arxivlərdə kitabla əlləşir. Sən onun yazdığı kitabla, yaratdığı əlifba ilə dərs alıb böyümüsən – alim, şair, Milli Məclisin üzvü olmusan. Dilçilik İnstitutu ağır zəhmət içindədir. Əməkdaşların əməlli-başlı oturmağa, işləməyə yeri də yoxdur. Bir balaca otaqda 20 nəfərdən artıq adam oturur. Amma onun qarşısında dövlət planı var, il boyu onunla əlləşir. Əsas vəzifəsi onu yerinə yetirməkdir. Bununla yanaşı, o, keçmişiin nöqsanlarını aradan qaldırmaq, yenilikləri əlavə etmək, sənin hər gün istifadə etdiyin orfoqrafiya lüğətini təkmilləşdirmək üçün çalışır. Bəs sən ona bu işdə nə kömək etmisən? Dilçilik İnstitutuna bütün institut və ali məktəblərdən çox qayğı göstərilməlidir. Çünki bu institut sənin mənəvi varlığındır.
Narahat olma. Təbiətin köməyi ilə "Qaydalar" da düzələcək, orfoqrafiya lüğətimiz də gözəl çap olunacaq. Fikir söyləmək olar, fikir de. Amma əməlli fikir olsun. Bir işə köməyi dəysin. İnstitut əvvəlki dövrlərdən daha səmərəli, daha təmkinlə işləyir. Sən gəl bax gör aldığı 250 manatı sıxışdırıb, qənat edib nə qədər kitab çap etdiriblər. Bir toya Türkiyədən 700 min dollara (küy də olsa) müğənni çağıran milyarderlərimiz bir kitabın nəşrinə kömək etmirlər. Bir bina tikdirib Azərbaycan türk xalqının varlığını qoruyan Dilçilik İnstitutuna verib adlarını əbədiləşdirmək əvəzinə, müğənni çağırırlar. Onları başa salmaq lazımdır. Onu da nəzərə alın ki, maaş azlığı gənc oğlanların elmə gəlməsinə imkan vermir. Gələnlərin 99 faizi qadınlar, qızlardır. Ona görə də belə çətin günlərdə söz deyə bilən Əbdüləzəl Dəmirçizadə, Muxtar Hüseynzadə, Məmmədağa Şirəliyev yetişmir.
Xülasə …
Qəzənfər KAZIMOV
professor,
Əməkdar elm xadimi
dəfə oxundu
186


description: Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamenti tərəfindən əvvəlcədən xəbər verildiyi kimi yanvar ayının 1-dən 2-i səhərədək ölkə ərazisində bəzi yerlərdə yağ

title: Azərbaycanda 25 sm qar yağdı


description: Qubada dağlıq ərazidə itkin düşmüş “Gilavar” idman klubunun 3 üzvü - 1983-cü il təvəllüdlü Namin Bunyatzadə, 1990-cı il təvəllüdlü Babur Hüseynov və 1991-ci il təvəllüdlü Fəridə Cəbrayılzadə

title: İtkin düşən alpinistlərin axtarışı üçün Türkiyədən mütəxəssislər cəlb olundu


description: “Bu şəhərdə”nin aktyoru, əməkdar artist Rafael İsgəndərov mədəsindən müayinə olunub. Bu barədə Kult.az-a aktyor özü məlumat verib. “Gəncədə çəkilişlərdə olarkən mədəmdə problem yarandı. Gə

title: Rafaeli narkozdan belə ayıltdılar


description: Azərbaycanda fəaliyyət göstərən dövlət ali təhsil müəssisələrinin rektorlarının yaşları və rektorluq müddətləri açıqlanıb. BakuPost xəbər verir ki, bu barədə siyahını təhsil eksperti Kamran

title: Azərbaycanda hansı rektor neçə müddətdir, vəzifədədir?


description: Azərbaycanda ictimai yerlərdə tütün məhsullarının çəkilməsini qadağan edən qanunun qüvvəyə minməsindən sonra virtualaz.org-un dərc etdiyi yazıda göstərilənləri şərh edərkən Milli Məclis apar

title: Bakı kafelərində qəlyan qadağan olundu


description: Türkiyə Silahlı Qüvvələri yanvarın 20-də Suriyanın Afrin bölgəsində başladığı “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə gücünü növbəti dəfə nümayiş etdirdi. Müəyyən edilən hədəflərin 96 faizinin eyni v

title: Dünyanın danışdığı əməliyyatda “Barış qartalı”


description: Dövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) tərəfindən qanunsuz miqrasiyaya qarşı keçirilmiş tədbirlər zamanı 14 nəfər Pakistan İslam Respublikası və 1 nəfər Hindistan Respublikası vətəndaşı saxlanılıb.

title: Qanunsuz miqrasiya kanalı təşkil edən Pakistan və Hindistan vətəndaşları saxlanılıb


description: 2018-ci il yanvar ayının 26-dan 27-dək Azərbaycanın daxili işlər orqanlarında qeydə alınmış cinayət və hadisələr haqqında statistik məlumat açıqlanıb. Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidm

title: Azərbaycanda bir gündə axtarışda olan 58 nəfər tutulub


description: ABŞ-da gimnastika komandasının idman həkimi Larri Nassara 175 il həbs cəzası verilib. Modern.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, 156 gimnast qıza təcavüz edən həkimə cəza verildik

title: Hakim 156 qıza təcavüz edən həkimə:


description: Azərbaycanlı məmur və məmur övladlarının həyatına marağı nəzərə alaraq sizi Vüsal Musayevlə tanış edirik. Musayev Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyində rəhbər vəzifədə çalışır. Ya

title: Bu məmur oğlu krallar kimi həyat yaşayır


description: Nazirlər Kabineti “Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə qəbul Qaydası”nı təsdiq edib. APA-nın məlumatına görə, bu qayda uşaqların məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə qəbulu məsələlərini tənzim

title: Körpələr evi və uşaq bağçalarına qəbul qaydası açıqlanıb


description: İqtisadçı eksper Razi Abasbəyli Azərbaycanda potensial olaraq 2018-ci il üçün böyük gəlirlər əldə etməklə bağlı təkliflə çıxış edib. Ekspert hesab edir ki, ölkədə polietilen tullantıları tək

title: İqtisadçı ekspertdən 2018 üçün təklif


description: Lənkəranda döyülən qadınlardan biri dünyasını dəyişib. APA-nın cənub bürosunun xəbərinə görə, anası ilə birgə döyülərək xəstəxanaya yerləşdirilən Samirə Miriyeva aldığı xəsarətlərdən xəstə

title: Lənkəranda döyülən qadınlardan biri ölüb


description: Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamına uyğun olaraq, bu gündən – yanvarın 1-dən ölkəmizdə növbəti həqiqi hərbi xidmətə çağırış başlayıb. Bir ay davam edəcək çağırış prosesində minlərlə gənc h

title: Növbəti həqiqi hərbi xidmətə çağırış başladı


description: Bir müddət öncə \Lotu Quli”yə sui-qəsd iddiası ilə həbs olunan Rövşən Lənkəranskinin qardaşı Namiq Canıyev və digərlərinin azadlığa çıxdığını xəbər vermişdik. GUNDEMİNFO.AZ xəbər verir ki, y

title: Lənkəranskinin qardaşı bəraət aldı


description: Bakı və Abşeron yarımadasında müşahidə edilən hava şəraiti yanvar ayı üçün səciyyəvi deyil. \GUNDEMINFO\ APA-ya istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA)

title: Bakıdakı anomal hava şəraitinin səbəbi nədir?


description: Suriyanın şimalında yerləşən Afrində keçirilən əməliyyat çərçivəsində Türkiyə hərbi qulluqçuları tərəfindən erməni terrorçu saxlanılıb. Ordu.az Türkiyə KİV-lərinə istinadən xəbər xəbər veri

title: Afrində erməni YPG terrorçusu saxlanılıb


description: Qobustan rayonunda yetkinlik yaşına çatmayan qız qaçırılıb. Lent.az xəbər verir ki, rayonun Nabur kəndində yaşayan şəxs 13 yaşlı qızının zorla qaçırılması ilə bağlı polisə müraciət edib. Həm

title: Azərbaycanda 13 yaşlı qız qaçırılıb


description: Azərbaycanın dünya bazarına çıxararaq satdığı \Azeri LT CIF” markalı xam neftin 1 barelinin qiyməti 0,77 dollar və yaxud 1,08% artıb. BakuPost xəbər verir ki, \Azeri LT CIF” markalı neftin

title: Azərbaycan neftinin qiyməti 72 dolları ötdü


description: Fevralın 2-də Türkiyənin Antalya bölgəsində Azərbaycan və Kosovo milli komandaları arasında planlanlaşdırılan yoldaşlıq oyunu baş tutmayacaq. \Report\un AFFA-nın rəsmi saytına istinadən ver

title: Azərbaycan - Kosovo matçı ləğv olunub


description: Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidov Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞ PA) vitse-prezidenti seçilib.

title: Səməd Seyidov AŞ PA-nın vitse-prezidenti seçildi


description: Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi “Bakı” kinoteatrının sökülərək onun yerində univermaq tikilməsi ilə bağlı məlumatlara münasibət bildirib. Nazirliyin İnformasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr şöb

title: “Bakı” kinoteatrının söküb, yerində univermaq tikirlər


description: “Bizim dövr” qəzetinin baş redaktoru Surxay Əliyev və onun müavini Hikmət Nəcəflinin cinayət işində şoumen Kamran Həsənli zərərçəkən kimi tanınıb. Bu barədə Gununsesi.info-ya verilən məlumat

title: Şoumen Kamran Həsənli “reket” jurnalistlərin cinayət işində-


description: \Avropa Şurası (AŞ) maliyyə böhranı yaşayır, Rusiya və Türkiyədən yardımların eyni zamanda azalması ilə əlaqədar olaraq fəallığını azaltmaq məcburiyyətindədir\. \Report\ xəbər verir ki, bun

title: Baş katib:


description: Bu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Çudo Peçka” və “ÇP Aqro” MMC-nin təsisçisi Çingiz Cəlilovun cinayət işi üzrə məhkəmə iclası başlayıb. APA-nın xəbərinə görə, hakim Əhməd Quliyevin

title: “Çudo Peçka”nın təsisçisinin əmlakına həbs qoyulub


description: “Dövləti ədalət, təhlükəsizlik, sağlıq və təhsil prinsipləri ilə idarə etməyi əsas götürdük”. Bunu Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Ədalət Şurasının toplantısında bildirib. “Peyğəmbə

title: Ərdoğan: “Siyasi qərarlarla Türkiyəyə meydan oxumaq yolunu tutublar”


description: Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Səlim Müslümov daha bir kadr dəyişikliyi edib. GUNDEMİNFO.AZ Mia.az-a istinadən xəbər verir ki, Lənkəran rayon Məşğulluq Mərkəzinin direktorunu Rah

title: Səlim Müslümov direktoru işdən çıxardı


description: Rusiyada 2018-ci ilin 1 yanvarından 5-ci dərəcəli avtomobil benzini və dizel yanacağının aksiz (çox işlənən malların üzərinə qoyulan vergi) payları bahalaşıb. \Report\un məlumatına görə, bu

title: Rusiyada benzin və dizel yanacağının aksizləri bahalaşıb


description: Azərbaycan Vergilər Nazirliyi biznes sektorunda yoxlamaları tamamilə dayandırıb. GUNDEMINFO.AZ xəbər verir ki, bu barədə Trend-ə hökumətdəki mənbədən məlumat daxil olub. Qeyd edək ki, Azə

title: Nazirlik vergi yoxlamalarını tamamilə dayandırdı


description: Falçı Hüseyn Əlizadə və onun anasının 300 min manatlıq daha bir fırıldağı ifşa olunub. \Ölkə.Az\ xəbər verir ki, Falçı Hüseyn kimi tanınan Hüseyn Əlizadə anası ilə birlikdə Rübabə Ağayevadan

title: Falçıdan müdhiş fırıldaq —


description: Vergilər naziri Mikayıl Cabbarovun bir neçə gün öncə qeyri-müəyyən müddətə məzuniyyətə göndərdiyi nazir müavini Namiq Əliyev rəsmən vəzifədən kənarlaşdırılıb. GUNDEMINFO.AZ xəbər verir ki,

title: Fazil Məmmədovun qudası da işdən çıxarıldı


description: NATO-nun Avropada Birləşmiş Silahlı Qüvvələrinin (BSQ) Ali Baş Komandanı general Kertis Skaparroti Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi general Valeriy Gerasimov ilə görüşəcək. AP

title: Bakıda NATO və Rusiya hərbi rəhbərlərinin görüşü keçiriləcək


description: Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı… Əflatun Amaşov təmsil olunduğu hər iki institutla bağlı baş vesən proseslərdə fəallığı ilə seçilir Haqqında narazılıqlar da olma

title: “Siyahıdan kənarda qalanlar içərisində də ev almağa layiq olanlar az deyildi”


description: İpoteka kreditlərinin verilməsi sahəsində yeniliklərin tətbiqi, prosesin əhəmiyyətli dərəcədə sadələşdirilməsi və tam avtomatlaşdırılması bu kreditlərə əhali arasında yüksək tələbin formalaş

title: Ötən il rekord səviyyədə ipoteka krediti verilib


description: İlin birinci ayı başlayıb. Yaxın günlərdə hökumət köhnə ilə yekun vuraraq yeni ilin büdcəsinin icrasına başlayacaq. Azərbaycan regionda iqtisadi olaraq əhəmiyyətini artırmaq, bundan dolayı d

title: 2018-ci ildə Azərbaycan əhalisi necə yaşayacaq?


description: Yeni ilin ilk günlərində Azercell Telekomabunəçilərini yeni kampaniyaları ilə sevindirməyə davam edir. Şirkət 4,5 milyonluq abunəçi ailəsi üçün yeni smartfon kampaniyasına başlayır. Yanvar a

title: Azercell-dən General Mobile 6- yeni ilin ilk sərfəli kampaniyası


description: ABŞ-da məhkəmə qarşısına çıxarılan məşhur qızıl taciri Rza Zərrabın Türkiyəyə qarşı alətə çevrilməsi onun Türkiyədə, İranda və Azərbaycanda olan biznes şəbəkəsinin çökdürə bilər. Rza Zərrab

title: Zərrabın Bakıdakı biznesi təhlükədə

maintext: ABŞ-da məhkəmə qarşısına çıxarılan məşhur qızıl taciri Rza Zərrabın Türkiyəyə qarşı alətə çevrilməsi onun Türkiyədə, İranda və Azərbaycanda olan biznes şəbəkəsinin çökdürə bilər.Rza Zərrab ABŞ-da İrana qarşı maliyyə sanksiyalarını pozma, qeyri-leqal pul yuma əməliyyatları təşkil etmə ittihamları ilə mühakimə olunur. Lakin o, istintaqla anlaşaraq Türkiyənin dövlət bankı “Halkbank”ın idarə heyətinin sədr müavini, iş üzrə ABŞ-da həbs edilmiş Hakan Atillanın əleyhinə ifadə verməyə razılaşıb. Habelə İran pullarını yumaq üçün Türkiyəli bəzi nazirlərlə rüşvət qarşılığında anlaşdığını iddia edib.Bu da onu göstərir ki, o, elə əvvəlcədən ABŞ-da FETO-nu idarə edən çevrələrə bağlı olub. Zərrabın hay-küylü həbsində əsas məqsəd də ictimai rəyə onun Türkiyə hökumətinə bağlı, məxfi məlumatları bilən biri kimi sırımaqdı. Buna nail olduqdan sonra Zərrabı müttəhimdən şahidə çeviriblər. Bundan sonra Türkiyə hüquq-mühafizə orqanları Rza Zərrabın barəsində cinayət işi qaldıraraq onun bütün mülkünü İstanbul Cümhuriyyət Baş Prokurorluğu müsadirə edib. Belə ki, Zərrabla bərabər ona yaxın 23 nəfərin mülkü də müsadirə edilib.Onlardan biri də “NAB Holding”in kiçik səhmdarı, holdinqin icraçı direktoru Omid Oromidir. “NAB Holding»ə Nader Mohaghegh Oromi, Bahram Mohaghegh Oromi və Şahram Mohaghegh Oromi tərəfindən nəzarət edilir.Məlumatlara görə, «NAB Holding»in sahiblərindən Şəhram Oromi Rza Zərrabın bacısının əridir.Lakin şirkət rəhbərləri bunun Rza Zərrabla heç bir kommersiya əlaqəsi olmadığını bildirib.Şirkət rəhbəri Omid Eromi baş verənlərdən narahat olduqlarını deyib: “Yanlış məlumat ola bilər. Mənim və şirkətimizin Zarrabla kommersiya heç bir əlaqəsi yoxdur. Özünü də son on ildə bir iki dəfə görmüşəm. Bu danışıqlar da təşkil olunan dəvətlərdəki qarşılaşmalar şəkilində olub”.Amma Türkiyə hüquq mühafizə orqanları bu holdinqin də Rza Zərrabla bağlı olduğuna israrlıdır. Bu şirkətə Rza Zərrabın əmisi Omid Mohaghegh Oromini və onun oğlu Şahram Mohaghegh Oromi rəhbərlik etdiyi üçün bu fakt sübuta yetirilir.İddialardan sonra Rza Zərrabın bacısı əri Ş.Eromi “NAB Holdinq”in idarə heyəti üzvlüyündən də gedib.Türkiyə mətbuatı Rza Zərrabın Azərbaycandakı yatırımlarına da əl qoyulduğu barədə məlumat dərc edib. BakuPost.az mediada yayılmış məlumatlara əsasən qızıl tacirinin ölkəmizdə də bir çox məşhur şirkətlərin sahibi olduğunu bildirib.Rza Zərraba qarşı “casusluq” ittihamı ilə qaldırılmış cinayət işi çərçivəsində aktivlərinə həbs qoyulmuş “NAB Holding” Azərbaycanda “Bank of Baku”nun əsas səhmdarıdır.Bankın səhmlərinin 40 faizi bu holdinqə məxsusdur. Holdinqin saytında maliyyə sahəsində fəaliyyət olaraq “Bank of Baku” barədə məlumata yer verilib.«NAB Holding» Azərbaycanda “Auto Azerbaijan” avtomobil şirkətinə də nəzarət edir. Ölkəmizdə “Hyundai” markalı avtomobillərin və sərnişin avtobuslarının eksklüziv rəsmi distribyutorudur.«NAB Holding»in Azərbaycanda “Baku Electronics” şirkəti ilə də bağlılığını bildirib.Bununla belə, “Baku Electronics” şirkətinin sahibi və Samsung, Siemens, Bosch, Tefal, Nintendo, Moulinex, Sony, LG, Electrolux və Canon markaları ilə yanaşı və digər elektron avadanlıqlarının 80-a yaxın markasının rəsmi distribütorluğunu həyata keçirir və Azərbaycanda bu markalar istehlakçılara 50-dən çox satış nöqtəsi təklif edir.Bununla belə, Baş ofisi İstanbulda (Türkiyə) yerləşən, başda pərakəndə olmaqla yanaşı avtomobil və maliyyə sahələrində də fəaliyyət göstərən NAB Holding-ə daxil olan “Qafqaz Lizinq” ASC şirkəti də 2007-cü ildən ölkəmizdə fəaliyyət göstərir. “Qafqaz Lizinq” ASC Azərbaycanda ilk mikrolizinq məhsulları təqdim edən lizinq şirkətidir.Məlumatda qeyd edilir ki, bütün bu şirkətlərlə bağlı Türkiyə hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırma aparılır və yaxın günlərdə R.Zərrabın Azərbaycandakı bu mülkləri də əlindən alınacağı iddia edirlir.Xatırladaq ki, İran əsilli azərbaycanlılar olan Oromi qardaşlarının Azərbaycandakı biznesinə dair vaxtilə ABŞ-ın Bakıdakı səfiri olmuş Enn Dersi vaxtilə Vaşinqtona – Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə, Dövlət Departamentinə, Pentaqona və digər strukturlara 2009-cu ilin martında göndərdiyi məxfi teleqramda sensasion faktlar göstərmişdi. AzPolitika.info bildirir ki, həmin teleqramı 2011-ci ilin yayında WikiLeaks saytı yaymışdı.Həmin sənəddə bildirilirdi ki, Oromi qardaşları da əslən Təbrizdəndir, hazırda Türkiyə vətəndaşıdır, Azərbaycan və İranda fəal biznes fəaliyyətləri ilə məşğuldur.Diplomat məktubunda Rza Zərrabın bacısının əri Şəhram Oromi haqqında daha geniş məlumat verir: 1bor“Şəhram Oromi milliyyətcə azərbaycanlı olan iranlıdır. İran inqilabından sonra Türkiyə vətəndaşlığı alıb. Bununla belə, İranda təhsil alıb. O və qardaşı Bəhran 1988-ci ildə Türkiyədə “Dış Ticarət Limited” şirkətini təsis edib. İstanbulda yerləşən bu şirkətin Türkiyə, Yaxın Şərq və İranda geniş biznesi var.Bu şirkət Azərbaycanda da fəaldır. 1995-ci ildən şirkət “Hyundai” avtomobillərinin Azərbaycandakı rəsmi distribütoru olub. Mənbə deyir ki, Orominin biznes metodu müxtəlif ölkələrdəki nüfuzlu hökumət adamları vasitəsilə inhisar yaratmaq, rüşvət və hədiyyələrlə vəzifəli şəxsləri ələ almaq üzərində qurulub”.Bu qardaşların adı sənəddə başqa bir iranlı iş adamı- Cəmşid (“Juşkar”) Mahmudoğlu ilə birlikdə keçir. Cəmşid (“Juşkar”) Mahmudoğlu kimi göstərilən iranlının da milliyyətcə azərbaycanlı olduğu bildirilir.O və qardaşları Türkiyə vətəndaşlığı alıb: “Mahmudoğlu qardaşları əslən Təbrizdəndir, varlı ailədən çıxıblar, qızıl və valyuta alveri ilə məşğul olublar, ancaq İran inqilabından sonra biznesləri əllərindən çıxıb. Ailə Türkiyəyə qaçıb və bu ölkənin pasportlarını alıb. Onların Azərbaycan və Türkiyədəki biznes sövdələşmələrində tez-tez Oromi qardaşlarının adları da yer alır…İki iranlı m1nabənbə təsdiq edir ki, Cəmşid Mahmudoğlunun oğlu İranda keçmiş prezident, ayətullah Haşimi Rəfsəncaninin oğlu ilə biznes ortağıdır. Həmçinin Cəmşidin Azərbaycanın tanınmış biznes xadimləri və rəsmi şəxsləri ilə yaxın münasibətləri var. Çox güman ki, o, İran hakimiyyətinin təmsilçiləri üçün pulları yuyulması əməliyyatlarını, xaricdən lazım olan malların alınıb daşınmasını təşkil edir.”Sənəddə bildirilir ki, Mahmudoğlu və Oromi qardaşları Dubayda “Silsila General Trading” adlı şirkət təsis ediblər, bu şirkət “NAB Group”un tərkibinə daxildir. Onlar Almaniyanın “Bosh” şirkətinin lisenziyası əsasında istilik sistemləri istehsal edir.Bank-of BakuAzərbayca1benda adı çəkilən şəxslər “Baku Electronics” şirkəti və “Bank of Baku” ilə ortaqdır. “Bank of Baku”nun əvvəllər iqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyevin qohumlarına məxsus olduğu deyilirdi. Oromi qardaşlarından fərqli olaraq Cəmşid Mahmudoğlunun həmin bankda səhmdar olduğu bildirilir: “Mahmudoğlu və qardaşları “Bank of Baku”da iri səhmdarlardır. “Bank of Baku” bəzən türk bankı kimi də təqdim olunur.Ş.Oromi “Bank of Baku”nun qurulmasına da kömək edib, bu bankda 1999-2007-ci illər ərzində məsul vəzifə tutub, ancaq bu yaxınlarda (2009-cu ildə-red.) bankdakı hissələrini nüfuzlu azərbaycanlıya satıb. Orominin firmalarının İran rejiminin maraqları üçün işlədiyi bildirilir.Şəhram Oromi həm də İranın Bakdakı keçmiş səfiri, hazırda bu ölkənin Ali Təhlükəsizlik Şurasında işləyən Əhəd Qəzayinin yaxın dostudur.Teleqramda Enn Dersinin maraqlı başqa bir qeydi də yer alır: “Xalq Bank “Bank of Baku”nun keçmiş işçiləri tərəfindən qurulub. O, İran firmaları və biznesmenləri arasında çox populyardır. Həmçinin iranlılar “Royal Bank of Baku”(Royal Bank) ilə də sıx işləyir, bu bank əslən iranlı olan amerikalınındır”.“Xalq Bank”la1 yaxın biznesi olan iranlı iş adamı kimi isə Adil Şərəbaninin adı çəkilir: “O, iranlı valyuta alverçisi və Tehranda “sıx əlaqələri” olan şəxsdir. A.Şərəbani əvvəllər İran Milli Bankında menecer işləyib, hazırda Bakıdakı “Xalq Bank”la yaxın biznesi var.A.Şərəbani İranda müəmmalı şəraitdə müflis olduqdan sonra Bakıya köçüb. O, kifayət qədər varlı biridir və məlumatlara görə, İranın Fədailər Fondu (“Banyadeh Mostazafan” ) ilə işləyir. Bu fondun Azərbaycandakı biznesinə və investisiya fəaliyyətlərinə nəzarət edir. Fondun Bakıda yuyucu vasitələr, o cümlədən “Darya” sabunları istehsal edən fabriki var.İranlı mənbənin dediyinə görə, onun dostu bu yaxınlarda (2009-cu il) Şərəbaninin İrandan daxil olan 5 milyon dollar nağd pulu “Bank of Baku”ya yatırdığını görüb, bu pullar kitablarda əks olunmayıb. Mənbə pulların Şərəbaniyə hansı məqsədlə verildiyini bilməyib.İran rejiminə müxalif digər mənbə isə deyib ki, Şərəbani tez-tez “Bank of Baku”ya belə yatırımlar edir. İranlı biznesmen isə Şərəbaninin İran hakimiyyəti ilə yaxşı əlaqələri olduğunu, Tehran rejiminin pullarının yuyulmasını təşkil edən fiqur kimi tanındığını deyib”.


description: Tanınmş müğənni Günel Ələkbərovanın da Daxili işlər Nazirliyinin İnsan alveri üzrə Mübarizə İdarəsinə çağırıldığı xəbəri yayılıb. GUNDEMİNFO.AZ azxeber.com-a istinadən xəbər verir ki, bu haq

title: "Bu xəbəri kim çıxarıbsa, ənkə böyüyünün ağzi ilə qələt edir"


description: Türkiyənin Afrindəki əməliyyatları sadəcə terror təşkilatlarına qarşıdır. Axar.az xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan söyləyib. “Sözüm Avropa Parlamentində əməliyya

title: Ərdoğan Səməd Seyidova təşəkkür etdi


description: Alpinistlərin itkin düşməsi ilə bağlı cinayət işi açıldı. Dekabrın 23-də Quba rayonunun Xınalıq kəndindən Tufandağı istiqamətində \Gilavar” Hava və Ekstrim İdman Klubunun üzvləri Cəbrayılzad


description: ABŞ prezidenti Donald Tramp \Twitter\ səhifəsindəki məlumatları kimin yazdığını açıqlayıb Lent.az-ın \Evening Standard\a istinadən xəbərinə görə, dövlət başçısı məlumatların əksəriyyətini ö

title: Tramp “Twitter” səhifəsindəki məlumatları kimin yazdığını açıqladı


description: Azərbaycanda Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyində iki müavin vəzifədən azad olunub. GUNDEMİNFO.AZ unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, qurumda aparılan islahatlarla nazi

title: Nazirdən gözlənilməz qərar:


description: Qarabağ”ın futbolçusu Donald Gerye öz ölkəsində prezidentin qəbulunda olub. Apasport.az saytının məlumatına görə, bu barədə oyunçu özü instaqram hesabında şəkil paylaşıb. Cinah yarımmüdafi

title: “Qarabağ”ın futbolçusu ölkə prezidenti ilə görüşdü


description: \Azərbaycanda Cumhuriyyət parkı salınmalıdır”. \Report”un xəbərinə görə, bu təkliflə Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin bu gün keçirilən iclasında komitə sədri Rafael Hüseynov çıxış edib

title: Azərbaycanda Cümhuriyyət parkının salınması təklif edildi


description: \İqtisadiyyatın diversifikasiyası bizim əsas məqsədimizdir. Düşünürəm ki, bu istiqamətdə yaxış uğurlar əldə etmişik\. APA-nın məlumatına görə, bunun Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Davo

title: Azərbaycan prezidenti:


description: Son günlər paytaxtın Nəsimi rayonunda baş verən qanunsuzluqlar, tikinti məqsədilə yaşıllıqların qəsdən qırılması ilə bağlı çoxsaylı faktlar göstərilir. Savash.org-a daxil olan yeni məlumatla

title: Asif Əsgərovun inanılmaz “ixtira”sı:


description: Suriya hökuməti Türkiyənin ölkənin şimalındakı Afrin bölgəsində hərbi əməliyyata hazırlaşmasına münasibət bildirib. APA-nın xəbərinə görə, Suriya xarici işlər nazirinin müavini Feysal Mikd

title: Türkiyə hərbi təyyarələri ölkə ərazisinə daxil olsa, vurulacaq


description: Suriyanın Afrin şəhərində PKK terror təşkilatının Suriya qolu olan YPG/PYD-yə qarşı \Zeytun budağı\ əməliyyatını həyata keçirən Türkiyə Silahlı Qüvvələrinə qarşı canlı bomba ilə edilən hücum

title: Afrində qadın terrorçu özünü partlatdı


description: Yanvarın 19-da Şamaxı Rayon Polis Şöbəsinə Məlhəm kəndində yaşayan vətəndaşın evində quldurluğa məruz qalması barədə məlumat daxil olub. DİN-in mətbuat xidmətindən APA-ya verilən məlumata

title: Şamaxıda dörd maskalı şəxs evə basqın edərək külli miqdarda pul aparıb


description: Bank of Baku-nun keçmiş baş eksperti Eldar İsmayılov üst-üstə yığılmış borcları səbəbindən iri məbləğdə pul oğurlamaq qərarına gəlib. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a hüquq-mühafizə orqanlar

title: Yarım milyonu oğurlayıb xaricə qaçarkən tutuldu


description: Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin və Bolqarıstan baş naziri Boyko Borisovun nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş tərkibdə görüşü olub. APA-nın xəbərinə görə, bu barədə Azərbaycan p

title: Azərbaycan prezidentinin Bolqarıstan baş naziri ilə geniş tərkibdə görüşü olub


description: Xəbər verildiyi kimi, yanvarın 9-da güclü külək nəticəsində Binəqədi rayon bələdiyyəsinə məxsus qarajın hasarı 1992-ci il təvəllüdlü Əhməd Fərman oğlu Əliyevin üzərinə aşıb. Daşların arasınd

title: Bələdiyyə hasarının altında qaldı, maraqlanan olmadı


description: İlkin ehtimala görə, \28 May” metrostansiyası yaxınlığında, Dilarə Əliyeva küçəsində 18 mərtəbəli binanın altında yerləşən dəftərxanın zirzəmisindəki partlayışa qaz sızması səbəb olub. GUNDE

title: “28 May”dakı partlayışın səbəbi açıqlandı


description: Yanvarın 25-də saat 1 radələrində Xəzər rayonunun Buzovna qəsəbəsi ərazisində yolu keçən Maştağa qəsəbə sakini Səlim Zülfüqarov müəyyən edilməmiş avtomobillə vurulub. GUNDEMİNFO.AZ Lent.a

title: Bakıda


description: Azərbaycanda fəaliyyət göstərən daha dörd xarici şirkətin filialı ölkəni tərk edir. “Vergilər” qəzeti xəbər verir ki, bunlar “Bayholding İnvestment Limited”, “MRC Transmark İnternational B.

title: Daha 4 xarici şirkət Azərbaycandakı filialını bağladı


description: Rusiya Prezidenti Vladimir Putin İsa peyğəmbərin doğum günü və xaç suyuna salınma mərasimlərinə qatılıb. APA-nın xarici mətbuata istinadən xəbərinə görə, 65 yaşlı Putin paytaxt Moskvanın ş

title: Putin 7 dərəcə şaxtada gölə girib


description: Ağdam rayonunda 66 yaşlı kişinin intiharının təfərrüatı məlum olub. Quzanlı qəsəbə kənd sakinlərinin AzNews.az-a açıqlamasında bildirib ki, Cəbiyev Hikmət Araz oğlu Ağdam rayon Əliağa kənd

title: Azərbaycanda məmur intihar etdi


description: Xəbər verdiyimiz kimi, 2017-ci ilin noyabr ayında Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Keşlə postunun rəisi, qətlə yetrilmiş kriminal avtoritet Rövşən Lənkəranskinin qardaşı Namiq Canıyev tutduğu vəzi

title: Lənkəranskinin qardaşının yerinə təyinat oldu


description: Rusiyanın Həştərxan vilayətində avtomobilin vuraraq öldürdüyü azərbaycanlı jurnalist Ülviyyə Şamilqızı (Məmmədova) dəfn olunub. Gununsesi.info “report”a istinadən xəbər verir ki, mərhumun cə

title: Jurnalist Ülviyyə Şamilqızı dəfn olundu-


description: \Bank VTB (Azərbaycan)\ bankı bu ilin birinci rübündə kapitalını 265 milyon manat məbləğində artırmağı planlaşdırır. GUNDEMİNFO.AZ ölkə.az-a istinadən xəbər verir ki, bu vədi bankın prezide

title: Bu bank bağlanmamaq üçün prezidentə müraciət etdi


description: Demək olar ki, Goranboy rayonu mediada ən çox tənqid olunan rayonlardan biridir. Məsələ burasındadır ki, rayonda ciddi şəkildə xaotik mühit hökm sürür. Əhali icra strukturunda kök salmış məm

title: Nizaməddin Quliyevə ittiham:


description: Bərdə rayonunda altı yerli sakin bədbəxt hadisələr nəticəsində xəsarət alıb. Bərdə rayon Mərkəzi Xəstəxanasından \Report\un Qarabağ bürosuna verilən məlumata görə, rayon sakinləri olan 6 nə

title: Bərdədə 6 nəfər yıxılraq ağır xəsarət alıb


description: Müğənni Emil Bədəlovun travel şirkəti fəaliyyətini dayandırıb. Şirkətin yerləşdiyi ofis bağlanıb. Hazırda orada başqa bir şirkət fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda \S group travel” şirkətin

title: Azərbaycanlı müğənninin biznesi çökdü


description: Bu həftə ərzində “Bakı Metropoliteni”ndə ard-arda iki intihar hadisəsi qeydə alınıb. İntihar edənlərdən biri 1995-ci il təvəllüdlü Gəncə şəhər sakini Mustafazadə Rəşad Əlixan oğludur. O, yan

title: Zaur Hüseynov metrodakı İNTİHARLARLA


description: Bakı metrosunda növbəti hadisə baş verib. Bu barədə Trend-ə \Bakı Metropoliteni\ Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Nəsimi Paşayev məlumat verib. Onun sözlərinə görə, h

title: Bakı metrosunda hadisə, 26 yaşlı gənc qatar relsinə tullanaraq qaçmağa başladı


description: Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın sözlərinə mahnı bəstələnib.GUNDEMİNFO.AZ axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, \Ey sirdaşım” adlanan mahnını xalq artisti Brilliant Da

title: Brilliant Dadaşova Leyla Əliyevanın sözlərinə mahnı oxudu


description: Mikayıl Cabbarov artıq 4 aydır ki, Azərbaycan Qılıncoynatma Federasiyasında Nazim İbrahimovu əvəzləyib. Sentyabr ayının 20-də keçirilən növbədənkənar hesabat-seçki konfransında vergilər nazi

title: Nazirlik Mikayıl Cabbarovu tanımadı, Nazim İbrahimovu rəhbər hesab edir


description: Yanvarın 13-ü səhər saatlarından “Dərnəgül” Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzi sərnişinlərimizin istifadəsinə veriləcək. Bu barədə Bakı Nəqliyyat Agentliyinin (BNA) İctimaiyyətlə əlaqələr və maarifl

title: Bakıda 6 marşrutun son dayanacağı dəyişdirildi


description: İtkin düşən alpinistlərin getdiyi güman edilən və axtarış aparılan ərazilərdəki qarın əriməsi mayın sonlarından - iyun ayından başlayır. GUNDEMİNFO.AZ-ın məlumatına görə, bunu özəl olaraq Tr

title: İtkin düşmüş alpinistlərlə bağlı xəbər


description: Kubanın keçmiş lideri Fidel Kastronun qardaşı qızı Mariela Kastro ikinci dəfə Kuba parlamentinə namizədliyini irəli sürüb. Trend-in məlumatına görə, M.Kastronun parlamentə seçiləcəyi təqdir

title: Kubanın yeni lideri o olacaq?


description: Baş Prokurorluqda 2017-ci ildə prokurorluq orqanları tərəfindən görülmüş işlərin və qarşıda duran vəzifələrin müzakirəsinə həsr olunmuş əməliyyat müşavirəsi keçirilib. GUNDEMİNFO.AZ - ın Ba

title: “Korrupsiyaya qarşı mübarizə uğurla davam etdirilib”


description: İşğalçı Ermənistan, onun siyasi elitası və əhalisi Yeni ilin gəlişi ilə daha kritik aylar yaşamağa başlayıb. Yanvarın 1-dən gündəlik tələbat mallarının, benzin və maye qazın bahalaşmasının y

title: İşğalçı Ermənistanın üç əsas dərdi


description: Bakının Yasamal rayonu ərazisində intihar hadisəsi baş verib. Yasamal rayon Prokurorluğundan verilən məlumata görə, hadisə rayonun Zərdabi küçəsi 593-cü məhəllədə qeydə alınıb. Həmin ünvanda

title: Özünü 22-ci mərtəbədən atan şəxs bu maşının üzərinə düşdü


description: Ukraynanın Xarkov vilayətinin Krasnoqrad şəhərində azərbaycanlı sahibkar yoxa çıxıb. APA-nın məlumatına görə, 1966-cı il təvəllüdlü iş adamı Süleyman Əhmədəliyev yanvarın 2-də şəhər ətrafı

title: Ukraynada azərbaycanlı iş adamı itkin düşüb


description: Türkiyədə “Bank Asiya” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin üzvlərinə qarşı keçirilən əməliyyat nəticəsində 68 nəfər tutulub. “Report” Haberler-ə istinadən xəbər verir ki, onlar Fətullahçı Terror Təşk

title: Türkiyədə “Bank Asiya”nın 68 məsul şəxsi tutulub


description: “Biz bölgədə hərbi balansı qorumaq üçün Moskvadan güzəştli qiymətə silah alırıq”. “Report” Ermənistan KİV-inə istinadən xəbər verir ki, bunu ölkənin xarici işlər naziri Edvard Nalbandyan 201

title: Rusiya işğalçı Ermənistana yeni silahlar verib


description: Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin binasına ifadə verməyə gələn Mixail Saakaşvilinin səs nümunələri götürülüb. Modern.az Ukrayna KİV-nə istinadən xəbər verir ki, istintaq hərəkətləri çərçivəsi

title: İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü


description: Bakıda polisə silahlı müqavimət göstərən şəxs zərərsizləşdirilib. Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Qaynarinfo-ya verilən məlumata görə, polis və prokurorluq orqanlarının əməkda

title: Bakıda polisə müqavimət göstərən silahlı şəxs öldürüldü


description: \Keçən il baş verən çoxsaylı mina partlayışları \düşmən\ ərazilərinə yaxın aparılan fəaliyyətlərin nəticəsi olub\. Ermənistanda İnsan Hüquqları Naminə təşkilatın jurnalistləri 2017-ci ild

title: "Qarabağda fəal şəkildə minalama işləri aparılır"


description: “Turanbank”ın Bakıdakı filiallarından birinə basqın edən şəxsin kimliyi məlum olub. \Ölkə.Az\ xəbər verir ki, bu 1967-ci il təvəllüdlü Məmmədov Nazim Novruz oğlu basqın edib. Araşdırmalar z

title: Bakıda banka silahlı basqın edənin kimliyi bəlli oldu


description: 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar yanvarın 20-də səhər saat 08:00-dan etibarən tədbir tam başa çata qədər paytaxtın Parlament prospektinin Şəhidlər xiyabanı istiqamətində kəsişən bü

title: 20 Yanvar günü bu yollar bağlı olacaq


description: “Azərbaycanda elə jurnalistlər var ki, adi yazı qaydasını bilmirlər. Bir cümlələrində xeyli səhv tapmaq olur”. Gununsesi.info məlumatına görə, bu sözləri Milli Məclisin Elm və təhsil komitəs

title: “Azərbaycanda elə jurnalistlər var ki ...


description: Bugünkü ticarət sessiyasında dollar digər valyutalara qarşı ucuzlaşaraq 2014-cü ilin dekabrından bəri ilk dəfə ən minimum səviyyədə ticarət olunub. “APA-Economics” xəbər verir ki, dolların

title: Dollar kəskin ucuzlaşdı -


description: Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Davosda “Statoil” şirkətinin baş icraçı direktoru Eldar Saetre ilə görüşüb. APA-nın xəbərinə görə, bu barədə Azərbaycan prezidentinin mətbuat xidmətinin

title: Azərbaycan prezidenti “Statoil” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb


description: Vergilər Nazirliyi yanında Vergi Cinayətlərinin İbtidai Araşdırılması Departamenti rəisinin birinci müavini, keçmiş Vergilər naziri Fazil Məmmədovun yeznəsi Namiq Quliyevin işdən çıxarılması

title: Keçmiş nazirin


description: Yanvarın 12-də saat 12.38-də FHN-nin \112” Xidmətinə zəng edən naməlum şəxs ingilis dilində onlarda bomba olduğunu və terror hadisəsi olacağını bildirib. DİN-dən Qaynarinfo-ya verilən məlum

title: Bakıda terror həyəcanı:


description: Xalq artisti Brilliant Dadaşova “Səhər-səhər” verilişinin qonağı olub. GUNDEMİNFO.AZ xəbər verir ki, müğənni proqramda illər əvvəl yaşanan hadisədən danışaraq yeni bir qalmaqala imza atıb.

title: “Məni Heydər Əliyevlə görüşə aparmadılar...”


description: Ucar rayonunda yerləşən “Sultan” market şəhid övladlarına bayram ərəfəsində pulsuz xidmət göstərib. Mağazanın girişində bununla bağlı elan yerləşdirilib. Elanda bildirilir ki, şəhid övladlar

title: Ucarda bu mağaza şəhid övladlarına pulsuz xidmət göstərir


description: Moskva Çay Gəmiçiliyi İdarəsi 1934-cü ildə inşa edilmiş və “Stalinin yaxtası” kimi tanınan “Maskim Qorkiy” teploxodunu satışa çıxarıb. “APA-Economics”in “Kommersant” nəşrinə istinadən verd

title: “Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” 600 min manata “Stalinin yaxtası”nı almaq niyyətindədir


description: ““İşsizliyə görə müavinət” anlayışının “işsizlikdən sığorta” anlayışı ilə əvəzlənməsi bu ödəniş növünün ləğvi demək deyil”. Bu sözləri Modern.az-a açıqlamasında Əmək və Əhalinin Sosial Müda

title: “İşsizliyə görə ödənilən müavinət ləğv olunmayıb”


description: Avropa Parlamentinin Çexiyadan millət vəkili Yan Zaxradil bildirib ki, Azərbaycan ədalətsiz davranılan ölkələrdəndir. \Ölkə.Az\ xəbər verir ki, millət vəkili bu fikri iclas vaxtı söyləyib. A

title: Avropa Parlamentindən etiraf:


description: Bu gün Bakıda yerləşən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) əsas binasının elektrik enerjisi kəsilib. “Ölkə.Az”-ın əldə etdiyi məlumata görə, binanın elektrik enerjisinin kəsilməsi

title: AMEA zülmətə qərq oldu


description: Bariatrik-estetik cərrah Mübariz Məmmədli Unikal.org-a uzun müddətdir ki, liposaksiyadan əziyyət çəkdiyini deyib: \Elə bu məqsədlə özümü əməliyyat etməyi düşünürdüm. Əməliyyat qərarını təcil

title: Özünü əməliyyat edən cərrah DANIŞDI:


description: 3.3 milyardlıq problem neçə çözüləcək? Vahid Əhmədovdan SOS: “London məhkəməsinin qərarı ləğv edə bilməsək, büdcə üzərinə böyük ağırlıq gələcək” London Ali Məhkəməsi Azərbaycan Beynəlxalq B

title: Dövlət Beynəlxalq Banka görə çətin vəziyyətdə


description: \Mənim atam Azərbaycanda sayılıb-seçilən imkanlı adamdır\ Bu sözləri açıqlamasında qalmaqallı müğənni Şəbnəm Tovuzlu bildirib: \Anam rəhmətə gedəndən sonra xalam və onun həyat yoldaşı məni

title: Şəbnəm Tovuzlu Azərbaycanın vəzifəli şəxslərindən birinin qızı imiş


description: Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunda çalışan tibb elmləri namizədi Səbinə Məmmədovadan institutun direktoru Həqiqət Qədirova ilə mübahisəsi geniş müzakirəyə səbəb olub. Turkustan

title: İnstitutda qalmaqal:


description: Fransa və Avropanın bəzi ölkələri hücuma məruz qalacaq. Uzun və dəhşətli müharibələr olacaq. 2018-ci ilə yenicə girdiyimiz bir vaxtda fransız astroloqu və kahini Mişel Nostradamusun proqnozl

title: Böyük müharibə, dəhşətli zəlzələ, yandırıcı vulkan...


description: Məmurun qısa zamanda oliqarxa çevrilməsi günümüzün əsas reallıqlarından biridir.Görünən odur ki, bəzi şəxslər vəzifəni məhz biznes imperiyasına gedən yolun başlanğıcı hesab edir.Bu xətt üzrə

title: Oliqarxlıq yarışında uduzan məmurlar


description: Vəkillik fəaliyyəti bir illik dayandırılan Fəxrəddin Mehdiyev mətbuata açıqlamasında Maliyyə Nazirliyinin mətbuat katibi Mais Piriyevi bir müddət əvvəl məhkəmə prosesinin gedişi zamanı müdaf

title: Maliyyə Nazirliyindən Cahangir Hacıyevin vəkilinə


description: “Terror qruplaşmalarına ilk zərbəni ”Fərat qalxanı” ilə vurmuşduq”. “Report” xəbər verir ki, bunu Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan deyib. “Bizim kürd qardaşlarımızla problemimiz yox

title: Ərdoğan: “Afrindən geri çəkilməyəcəyik”


description: Məlum olduğu kimi, \Gilavar\ hava və ekstrim idman klubunun üzvü olan 3 alpinist - Babur Hüseynov, Namin Bünyatov və Fəridə Cəbrayılzadə 23 dekabr 2017-ci il tarixində Quba rayonunun Xınalıq

title: “10-15 metr qarın altındadırlar, donublar“


description: Son 16 ərzində Şimali Koreyadan Azərbaycana səfər edənlərin sayı açıqlanıb. “Report”un xəbərinə görə, 2002-2017-ci illər ərzində Şimali Koreyadan Azərbaycana 477 nəfər səfər edib. Azərbaycan

title: Son 16 ildə Şimali Koreyadan Azərbaycana 477 nəfər səfər edib


description: Ötən gün Bakı metrosunun \İnşaatçılar” stansiyasında özünü relslərin üstünə ataraq \Elmlər Akademiyası\ istiqamətinə qaçmağa başlayan gənclə bağlı yeni məlumatlar üzə çıxıb. BakuPost xəbər

title: Dünən metronu qarışdıran gənclə bağlı şok məlumatlar


description: “İnternet medianın dövlət tərəfindən maliyyələşməsi vacibdir. Saytlar da klassik Kütləvi İnformasiya Vasiələri (KİV) kimi dövlət tərəfindən maliyyələşməlidir. Çünki hüquqi baxımdan interne

title: Hansı saytlara dövlətdən maliyyə ayrılacaq?


description: Azərbaycanda məşhur iş adamı yarım milyon dollarlıq dələduzluqda ittiham edilir. Report”un məlumatına görə, Bakı şəhər sakini 1965-ci il təvəllüdlü Nəsimi Dadaşov hüquq-mühafizə orqanların

title: Məşhur iş adamı yarım milyonluq dələduzluqda günahlandırılır


description: Xəbər verdiyimiz kimi, Prezident İlham Əliyev ötən gün Nazirlər Kabinetinin 2017-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında yeni kənd t

title: Kənd təsərrüfatında yeni mərhələ başlayır


description: \28 il bundan əvvəl Bakıda tarixin ən qanlı faciələrindən biri yaşanıb. 20 Yanvar tarixə qara gün olaraq keçib. Biz bu acını ürəyimizdə hiss edirik\. APA-nın xəbərinə görə, bu sözləri Türk

title: Türkiyə səfiri:


description: Hesablama Palatasının Sosial Müdafiə və Sosial Təminat sahələrinin auditi şöbəsinin baş məsləhətçisi Eldar Abdullayev qəfil vəfat edib. GUNDEMİNFO.AZ lent.az-a istinadən xəbər verir ki, o, q

title: Azərbaycanda 2 məmur qəfil öldü


description: “Full” paketinə qoşul, “Nar”-dan “Samsung Galaxy S8” və ya “Ipad Pro” qazan! “Nar” öz istifadəçiləri üçün daha bir maraqlı kampaniya keçirir. Belə ki, 29 dekabr 2017-ci il – 28 yanvar 2018-


description: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində keçmiş deputat Gülər Əhmədovanın vəkili, dələduzluqda və rüşvət verməyə təhrikçilikdə ittiham edilən Əfsər Talıbova hökm oxunub. Gundeminfo.az-ın \Qafqazi

title: Gülər Əhmədovanın vəkili dələduzluq edib


description: Azərbaycan Güləş Federasiyasının prezidenti Fazil Məmmədovun əmri ilə baş katib Rəşad Əlizadə vəzifəsindən azad edilib. Federasiyadan Qaynarinfo-ya verilən məlumata görə, federasiya prezide

title: Fazil Məmmədov əmr verdi:


description: Prezident İlham Əliyev 2018-ci ili ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edib. APA-nın məlumatına görə, dövlət başçısı bunu Nazirlər Kabinetinin 2017-ci ilin sosial-iqtisadi ink

title: Prezident 2018-ci ili “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edib


description: İranda yoxsul əhalinin yumurtanın kəskin bahalaşmasına etiraz olaraq küçələrə çıxıb təhlükəsizlik qüvvələri ilə toqquşduğu bir vaxtda digər qatı müsəlman ölkəsi Səudiyyə Ərəbistanında da sos

title: Şahzadələr su və işıq puluna görə etiraz aksiyası keçirdi,


description: “Rezidentura” xüsusi buraxılışının 1-ci sayı Azərbaycan və rus dillərində nəşr olunacaq. Dövlət İmtahan Mərkəzindən Modern.az-a verilən məlumata görə, jurnalda baza ali tibb təhsili əsasında

title: “Gigiyena və Epidemiologiya ixtisasları üzrə plan yerlərinin hamısı boş qaldı”


description: Azərbaycanda 2017-ci ildə dini qurumların dövlət qeydiyyatı davam etdilərək 793-ə çatıb. İndiyədək dövlət qeydiyyatından keçmiş dini qurumlardan 765-i İslam, 28-i qeyri-islam təmayüllüdür.

title: Azərbaycanda ötən il 19 dini icmanın qeydiyyatı ləğv edilib


description: Azərbaycan 2018-ci ildə Dünya İqtisadi Forumunun (DİF) ənənəvi inklüziv inkişaf indeksində inkişaf edən ölkələr arasında üçüncü yeri tutub. Bu haqda DİF-in saytında bildirilib. Ümumi daxil

title: Dünya İqtisadi Forumunun məlumatı


description: Bir neçə gün bundan qabaq Zərdabi küçəsində yerləşən “Oriva” hotelinin 311 nömrəli otağında ərəb turistin ölməsi barədə məlumat vermişdik. Belə ki, ölən turistin 1962-ci il təvəllüdlü Məsfə

title: Otellərdə cütlüklərdən nigah kağızının istənilməsi


description: 2018-ci il Sarı İti ili üzərində təhvil olur. İlin hamisi Oğlaqlara, Əqrəblərə və Dolçalara mərhəmət göstərəcək, halbuki, ilk ayların onlar üçün çətin keçəcəyi proqnoz edilir. 2017-ci ilin s

title: Bürcləri 2018-ci ildə NƏ GÖZLƏYİR


description: Azərbaycan ərazisinə gətirilən mühərrik benzin növlərinə bu gündən yeni aksiz dərəcələri tətbiq edilir. APA-nın məlumatına görə, bu, Nazirlər Kabinetinin \Azərbaycan Respublikasının ərazis

title: Oktan ədədi 95-dən az olan benzin növlərinin aksiz vergisi 200 dəfə artırılıb


description: \Bu gün Azərbaycanda kifayət qədər yüksək savadı olan imkansız ailələrin övladları da var. Əgər mən onun müdiriyəmsə, vəzifəm və qeyrətim varsa, o zaman həmin gəncin imkanına deyil, savadına

title: “Kimsə övladımın tərbiyəsizlik etdiyini deyə bilməz”


description: Konspiroloji nəzəriyyələrə görə, masonluq ən böyük və məxfi fəaliyyət göstərən, özünün əmlakı, çox milyardlıq büdcəsi olan beynəlxalq təşkilatdır. Bildirilir ki, masonlar mason lojaları ol

title: Dünyanı idarə edən masonlar Azərbaycanda da varmı?


description: 34 yaşlı Sumqayıt sakini İsmayıl Hüseynov iddia edir ki, \Nikoil Bank\ onun adına saxta zaminlik sənədi hazırlayıb. Bu barədə Toplum.Tv-yə İsmayıl Hüseynov özü məlumat verib. O bildirib

title: Bu bankdan yenə şikayət var


description: \Gilavar\ hava və ekstrim idman klubunun üzvü olan 3 alpinist – Babur Hüseynov, Namin Bünyatov və Fəridə Cəbrayılzadə 23 dekabr 2017-ci il tarixində Quba rayonunun Xınalıq kəndindən Tufandağ

title: "Kimsə iki dövlət qurumunu üz-üzə qoymaq istəyir"


description: Sumqaylt Şəhər İcra Hakimiyyətində mühüm dəyişikliklər olub. Gundeminfo.az Mia-ya istinadən xəbər verir ki, icra başçısının birinci müavini Faiq Kərimov vəzifədən kənarlaşdırılıb. Artıq onun

title: İcra başçısı birinci müavini işdən çıxardı


description: Türkiyə millisinin və “Beşiktaş”ın futbolçusu Cenk Tosun karyerasını İngiltərədə davam etdirəcək. Apasport.az saytının məlumatına görə, İstanbul təmsilçisi “Everton”la 27 yaşlı hücumçunun

title: Cenk Tosun 27 milyon avroya “Everton”a keçib


description: \Azərbaycan prezidenti cənab İlham Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən ayrılan 3 milyon manat \Azərkosmos\un xərcləri və digər başqa xərclər hesablanmaqla 5 özəl telekanal arasında bərabər

title: 3 milyon manat 5 özəl telekanal arasında bərabər bölünəcək


description: Suriyanın Afrin anklavında Türkiyə qoşunlarına qarşı döyüşən YPG kürd silahlıları prezident Bəşər Əsədi köməyə çağırıblar və ondan ölkəsinin sərhədlərini qorumasını istəyirlər. Bu barədə “Th

title: Vəziyyət mürəkkəbləşdi, kürdlər Əsədi köməyə çağırdı


description: \O məni ömrümboyu şərləyib, bu gün də şərləməkdə davam edir. Küçələrə düşmüşəm, həyatım təhlükədədir” Bu sözləri açıqlama verən Anar Nağılbaz deyib. Repçi açıqlamasında keçmiş xanımının onu

title: “Arvadımın oturub-durduğu adamlar məni öldürmək istəyir”


description: Bu gün Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin qarşısına toplaşan bir qrup köçkün Binəqədi rayonunda məskunlaşdıqları tikililərin sökülməsinə görə narazılıq ediblər

title: Köçkünlər yolu bağladılar -


description: Bakı Dövlət Universitetində 20 Yanvar şəhidlərinin anım mərasimi keçirilib. Əvvəlcə universitetin həyətindəki Şəhidlər abidəsinin qarşısına gül dəstələri düzülüb, şəhidlərin xatirəsi 1 dəqiq

title: BDU-da 20 Yanvar şəhidlərinin anım mərasimi keçirilib


description: Rusiyada martın 18-də keçiriləcək prezident seçkisinin hələlik bir rəsmi namizədi var. Mərkəzi Seçki Komissiyası Dövlət Dumasının sədr müavini, Liberal Demokrat Partiyasının lideri Vladimir

title: 8 evi, 1 maşını, 30 milyon rubla yaxın pulu var


description: Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin əməkdaşları tərəfindən respublika ərazisində yerli meşə materiallarının qanunsuz yolla əldə edilməsi, daşınması, ağac emalı sexlərində istifadə olun

title: Nazirlik qanunsuz kömür hazırlayanları cərimələdi


description: “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin bəzi işçiləri sevinirlər. Onlar hər yerdə deyirlər ki, QSC-nin rəisi Rauf Vəliyevə yüksək vəzifə veriləcək. Daha doğrusu, guya

title: “Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”nin rəisi nazir olmağa hazırlaşır?


description: \Cari ildə struktur islahatları çərçivəsində yeni, daha ciddi addımlar atılacaq\. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu haqda keçmiş maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov yazıb. O qeyd edib ki,

title: Prezidentdən struktur islahatları ilə bağlı daha bir fərman


description: Sabiq Nəqliyyat naziri Ziya Məmmədovun müşaviri olmuş Çingiz Baxşıyevin 800 min manatlıq qızılını mənimsəməkdə təqsirləndirilən Rövşən Əhmədov həbs olunub. GUNDEMİNFO.AZ \Qafqazinfo”ya istin

title: Ziya Məmmədovun müşavirinin pulunu mənimsəyən şəxs həbs edildi


description: Dekabrın 31-də Sabirabad rayonunun Qalaqayın kəndi ərazisində şəhər sakini Vüqar Süleymanov, qardaşı İlqar ilə həmyerliləri Davud Fərəcov arasında baş vermiş münaqişə zamanı, V.Süleymanov tü

title: Sabirabadda silahlı insident


description: Bu gün Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, polkovnik-leytenant, Qarabağ müharibəsi şəhidi Şirin Mirzəyevin 71 yaşı tamam olur. Milli Qəhrəmanın ailə üzvləri, döyüş yoldaşları Şəhidlər Xiyabanına b

title: Milli Qəhrəmanın deputat xanımı:


description: Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin nümayəndələri (BQXK) Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində saxlanılan şəxslərlə görüşüb. BQXK-nın Azərbaycan nümayəndəliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi

title: BQXK əməkdaşları Azərbaycanda saxlanılan erməni diversantlara baş çəkib


description: Müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənovun rəhbərliyi ilə xidməti müşavirə keçirilib. Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən \Ölkə.Az\-a verilən məlumata görə, müdafiə nazirinin müa

title: Zakir Həsənov orduya tapşırıq verdi