description: ኣብ ዝተፈላለየ ዓውዲ ተኣምር ዝሰርሑን፡ ኣብ ምርግጋጽን ምውሓስን ሃገር ዘደንቕ ቅያ ዝፈጸሙ ብዙሓት ጀጋኑ፡ ባዕሎም ታሪኾም እንተዘይጺሒፎም ወይ ዘዘንትወሎም ኣካልን ዝነግረሎም ትካልን እንተዘይረኺቦም ተረሲዖም ከምዝተርፉ ታሪኽ ብረታዊ ተጋደሎና ዓቢ ምስክር እዩ። ታሪኽ ስነ-ጥበባዊ ፍቕረ ግን ዝተፈልየ እዩ። ግን ስለምንታይ?

title: ስነጥበባዊ ፍርያት ፍቕረ ገብረየሱስ ኣብ 'ቤተ መዘክር ኣፍሪቃውያን ድያስፖራ' ሕመኣ

maintext:
Image copyright Mihret Ghebreyesus
ብዙሓት ስነጥበባውያን፡ ንመጻኢ ዝዛረቡሎም ሓድግን ፍርያትን ገዲፎም ስለዝሓልፉ ብስርሖም ወትሩ ይዝከሩን ይኽበሩን። ሓደ ካብቶም ነባሪ ቅርሲ ቅብኣታት ሓዲጉ ዝሓለፈ፡ ስሙይ ስነ ጥበባዊ ፍቕረ ገብረየሱስ፡ ካብ መስከረም ክሳብ ትማሊ ሰንበት 16 ታሕሳስ፡ ኣብ 'ቤተ መዘክር ኣፍሪቃውያን ድያስፖራ' ሳንፍራንሲስኮ፡ ስነጥበባዊ ስርሓቱ ብኹሉ በጻሒ ክረአ ዝሓገየ፡ ብስርሑ ዝዝከር፡ ግን ከኣ ብዙሕ ክንገር ዝግበኦ ታሪኽ ዘለዋ ኤርትራ፡ ካብ እትኾርዓሎም ዜጋታታ ሓደ እዩ።
ኣርቲስት ፍቕረ ኣብ ኣስመራ እዩ ተወሊዱ ዓብዩ። ክሳብ ካብ ዘፍቅራ ሃገሩ ብፖለቲካዊ ምኽንያት ንስደት ዘምርሕ ከኣ ብሓልዮት ወለዱ ማሚቚ ብፍቕሪ አሕዋቱ ሓንቂቑ እዩ ዓብዩ።
ኣብ መወዳእታ 70ታት ካብ ሃገሩ ብጸቕጢ መግዛእቲ ተደፊኡ ዝወጽአ ፍቕረ፡ መጀመርታ ንሱዳን ካብኡ ንጥልያን ብድሕሪኡ ንጀርመን ኣብ መወዳእታ ከኣ ናብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ተሰዲዱ።
ካብ ካርቱም ንሮማ ኣብ ዝኣተወሉ ገና 20 ከይመልአ ዝረኸቦ ኤልያስ ሃብተስላሰ፡ ፍቕረ መስተውዓሊ ሕውሱን ትኩርን መንእሰይ ምንባሩ፡ ብፍላይ ንኣመሪካ ምስ ኣተወ ከኣ ኣብ ማሕበር መንእሰያት ህዝባዊ ግንባር ተወዲቡ፡ ንሃገራዊ ዕማም ብኹለ ዓቕሙ የበርክት ምንባሩ ይዝክር።
ብክቱር ንባብን ሃገራዊ ፍቕርን ዝልለ ፍቕረ፡ ኣብ ርእሲ ኣብ ስደቱ ክገብሮ ዝጸንሐ ኣበርክቶ ኣብ 1985-1986 ንሜዳ ኤርትራ ብምኻድ ነቶም ኣብ ሰናጭሮ ሳሕል ቤት ትምህርቲ ሰውራ ተዓቚቦም ዝመሃሩ ዝነበሩ መንእሰያት ን13 ኣዋርሕ ምሂሩ ነይሩ።
ኣብ ሳሕል ኣብ ዝጸንሓሉ እዋናት ከኣ፡ ዓቕሙ ብዘፍቅዶ ንናብራን ህይወትን ተጋደልትን ተማሃሮኡን ብስእሊ፡ ቅብኣን ድምጽን ንታሪኽ ዝኸውን ሰነዳት ኣትሪፉ።
Image copyright Mihret Ghebreyesus
ፍቕረ ኣብ 1981 ኤልዛቤት ኣለክሳንደር ምስ እትበሃል ፕሮፌሰር ዩኒቨርሰቲ የል ቃል ኪዳን ኣሲሩ፡ ሰሎሞንን ሳይሞንን ዝተባህሉ ክልተ ቖልዑ ኣፍርዩ። ሕጂ ደቁ ኣብታ ኣቦኦም ዝተማህረላን ወላዲቶም እትምህረላን ዩኒቨርስቲ የል ተማሃሮ ሳልሳይን ቀዳማይን ዓመት ኣለው።
እዞም ብተግባራት ወላዲኦም ዝሕበኑ ቖልዑ ወትሩ ኣሰር ኣቦኦም ክኽተሉን ባህሪ ወላዲኦም ክወርሱን እዮም ዝምነዩ።
ፍቕረ ብሰደት ንኣሜሪካ ድሕሪ ምምርሑ፡ ቀዳማይ ዲግሪ ትምህርቱ እናተኸታተለ፡ ኣብ ጉዳይ ነጻነት ኤርትራን፡ ሰብኣዊ ረድኤትን ንሰብኣዊ መሰላት ይጣበቕ ነይሩ። ኣብ ጉዳይ ህዝቡን ሃገሩን እናሰርሐ፡ ቅብኣን ሕትመትን ኣጽኒዑ። ዳሕራይ ኣብ 2002 ካብ የል ዩኒቨርስቲ ክምረቕ እንከሎ ብቕብኣ ብሉጽ ሽልማት 'ካሮል ስክሎስበርግ' ተዋሂቡ።
ኣብ ኒዉ ሃቨን ኣሜሪካ፡ ምስ በዓልቲ ቤቱ ኤልዛቤት ኣሌክሳንደር፡ ደቆም ሰለሞንን ስምኦንን ንሰላሳ ዓመት ተቐሚጡ።
ካብ 1992 - 2008 ኣብታ ምስ ኣሕዋቱ ዝውንና፡ ኣዝያ ህብብቲ፡ ካፈ ኣዱሊስ ዋና ከሻኒ ኮይኑ ሰሪሑ። እታ ካፈ፡ ባህላዊ መግብታት ኤርትራ፡ ንነበርቲ ኒው ሃቨንን ኒው ዮርክን ዘላለየት ፍትውቲ ካፈ እያ።
ፍቕረ ክሳብ ዕለተ ሞቱ (2012)፡ ምሉእ ግዚኡ ንስነጥበብ ወፍዩ ይሰርሕ ነይሩ። ኣብ 2000 ዓመተ ምሕረት ናብታ ዝተማህረላ ዩኒቨርስቲ የል ኣብ ዘቕረቦ ቅጥዒ እዚ ዝስዕብ ሓሳብ ዝሓቖፈ ጽሒፉ ነይሩ።
"ንቅብኣ ቅድሚ 10 ዓመት'ኳ እንተጀመርኩዎ ስእሊ ግን ምሉእ ህይወተይ እየ ዝስእል ነይረ። መብዛሕትኦም ዝስእሎም ዝነበርኩ ስእልታት፡ ምስቲ ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ንናጸነት ኤርትራ (1961-1991) ዝሓለፍክዎ ስቅያት፡ ስደትን ነዚ ዝሰዓበ ክገጥሞ ዝተገደድኩ ስነልቦናዊ መዋጥርን ዝተኣሳሰሩ ኢዮም። ብቅብኣ ኣቢለ ቃንዛይ ከውጽእ ክኢለ ኢየ።
"ኣብ ሕብረተሰብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፡ ኣፋዊ ዛንታ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ክመሓላለፍ ጸኒሑ ኣሎ። ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ መናድቕ ኣብያት ክርስትያን ኣርቶዶክስ፡ ብስእልን ምስልን መልእኽቶም የመሓላልፉ ነይሮም። ኣብ ርእሲኡ ዝተፈላለየ ከባቢታት ከተማ ኣስመራ ዝተሳእለ ስእልታት ማርክስ፡ ኤንግልስ፡ ለኒንን መንግስቱ ሃይለማርያምን እናርኣኹ ኢየ ዓብየ።
"ኣስመራ ኣስታት 2,400 ሜትሮ ብራኸ ዘለዋ ኣብ እዋን መግዛእቲ ጥልያን ዝተደኮነት ምጭውቲ ከተማ ኢያ። ኣብታ ከተማ ሓጸልጸል ዝብላ ታንክታትን ኣብ ሰማይ ዝዝምብያ ነፍርቲ ኲናትን ዝዓጠቑ ወትሃደራትን ነይሮም። እቶም ዕጡቓት ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ኤርትራዊ ድላዮም ክገብሩ ስልጣን ነይሩዎም። እቲ ፍርሒ ክሳብ ሎሚ ዝለቐቐኒ ኣይመስለንን።
"ኣብ ዕዳጋታት እታ ከተማ ካብ ወለዶታት ክሰጋገር ዝጸንሐ፡ ፍርያት ኢደ-ጥበብ ትርኢ። ወላዲተይ'ውን ብቅብኣታት ቅድመ ታሪኽ ዝወቀበ በዓትታት ካብ ዝርከቦ ከባቢ እያ በቚላ።
"ኣብዚ እዋን ኣብ ቤት መግበይ ብምኽሻን ህይወተይ ይመርሕ ኣለኹ። ክበጽሖ ዝደሊ ንጹር ሕልምታት ግን ኣሎኒ። ንሕልምታትካ ክውን ክትገብር ርእስኻ እንተ ዘይወፈኻን ናብ ካልኦት እንተ ዘይኣሰጋጊርካዮን እንታይ ይዓብስ? ስለዚ፡ ሓደ ብሉጽ ቀባኢ ክኸውን'የ ዝደሊ። እዚ ድማ ግዜን ጻዕርን ሓዊሰ ከም ዝገብሮን ዝበጽሖን ርግጸኛ'የ።
"ብተወሳኺ ቤት ትምህርቲ ስነጥበብ ብምኽፋት ናይ ገንዘብ ሕጽረት ንዘለዎም ኤርትራውያን ቆልዑ ክሕግዝ እደሊ። እቲ ቤት ትምህርቲ ነቶም ዕድል ዘይረኸቡ ብሉጻት ኤርትራውያንን ኣፍሪቃውያንን ስነጥበባውያን ንዓለም ከላሊ ኢዩ። ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ናይ ፈውስን ሰላምን ብሉጽ ዘርኢ ከም ዝርከብ እኣምን።
"ስለዚ፡ ሕጂ ርእሰይ ንቅብኣ ዝውፍየሉ ዘለኹ ቀንዲ ምኽንያት ተውህቦይ ብምብርባር ፍልጠት ምውህላልን ፍልጠተይ ናብ ካልኦት ንምስግጋር ንክሕግዘንን እዩ" ይብል።
በዓልቲ ቤቱ ኤሊዛቤት ኣሌክሳንደር ብዛዕባ ፍቕረ እነታይ ትብል?
በዓልቲ ቤቱ ፕሮፌሰር ኤልዛቤት፡ ብዛዕባ እቲ ኣዚያ እተፍቅሮ በዓል ቤታ "ዘ ላይት ኦፍ ዘ ዎርልድ!" እትብል መጽሓፍ ጽሒፋ ኣላ። መጽሓፋ ከኣ "FOR SOLOMON AND SIMON, WHO WALK THEIR FATHER'S WALK" ብምባል ኣሰር ወላዲኦም ንዝጓዓዙ ዘለው ደቃ ወፍያታ ኣላ።
Image copyright JIM WATSON ናይ ምስሊ መግለጺ ኤሊዛቤት ኣሌክሳንደር ኣብ ምጽባል ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ
እዛ ሽዱሽተ መጻሕፍቲ ዝጸሓፈት፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ጽምብል መሓዝኣ፡ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ፡ "መዝሙር ምስጋና እዛ መዓልቲ" ብዝብል ኣርእስቲ፡ ስነጥበባዊ ስራሕ ዘቕረበት፡ ገጣሚት፡ ጸሓፊት፡ ደራሲትን ኣመሪካዊት መምህርን፡ ኤልዛቤት ኣለክሳንደር፡ ብዛዕባ ኤርትራዊ በዓል ቤታ ፍቕረ ገብረየሱስ እንታይ እያ ትብል?
"ኣብ 1996 ምስ ፍቕረ ክንራኸብ እንከሎና ፈለማ፡ ስእልታቱ ኢዩ ኣርእዩኒ። ኣብቲ ምስ ኣሕዋቱ ዝውንኖ ካፈ ኣዱሊስ ክኽሽን ኣምስዩ ስራሕ ድሕሪ ምዕጻው፡ ክሳብ ወጋሕታ ክስእል ይሓድር ነይሩ።
"ኣብቲ ዝነበረሉ ዝነበረ ገዛ፡ ዝርአ ስእልታቱ ናይታ ዘፍቅሮ ምድሪ [ኤርትራ] ተዘክሮታት ኲናት ዘንጸባርቕ ኢዩ። ቃልሲ ናጽነት ኤርትራ ፍቕረ ቅድሚ ምውላዱ፡ ቅድሚ ሒደት ዓመታት'ዩ ተጀሚሩ።
"ኣብ ህንጻ ቤት ጽሕፈት ረይበርን፡ ባይቶ ኣሜሪካ ንምርኢት ዘዳለዎ፡ ብዝሕ ዝበለ ፎቶግራፍ'ውን ነይርዎ። እቲ ፎቶግራፋት፡ ንዛንታ ኤርትራን ህዝባን ዘንጸባርቕ እዩ።
"ኣብ ሚያዝያ 1998፡ በዂሪ ወድና ምስ ወለድና፡ ናብ ጎደና 45 ሊቪንግተን ግዒዝና፤ ኣብኡ ፍቕረ፡ ስቱድይኡ ኣብ ጋራጅ ብምግባር ምስኣል ቀጸለ። ሽዑ ድማ ናብ ኣብስትራክት [ዓይነት ቅብኣ] ብምድሃብ ከም ህዋ፡ ቅርጻ ምድሪ ዝኣመሰሉ ነገራት ክስእል ዝጀመረ።
"ፍቕረ ኣብ ቤት ትምህርቲ ስነጥበብ ዘሕለፎ ግዜ ዝተሓዋወሰ እዩ። ሕሉፍ ድልየት ናይ ትምህርቲ ዝነበሮ፡ ግን ከኣ ብቐሊሉ ዘይጽሎ በጽሒ እዩ ነይሩ።
"ፍቕረ፡ ፍርያቱ ሰባት ክርእይዎ ዘሕጉሶ'ኳ እንተኾነ፡ ስራሓቱ ምሻጥ ግን ኣይፈቱን ነበረ። ኣብ ስነጥበብ ዝነጥፉን ዘይነጥፉን ኣዝዮም ብዙሓት መሓዙቱ፡ ንስራሓቱ ከርእዩ ይመጽኡ እሞ፡ ካብ ፍርያቱ ክዕድግሉ ይልምንዎ ነይሮም። ንሱ ግን ጨሪሱ፡ ድልው ኣይነበረን። 'ኣይወዳእክዎን'፡ ወይ 'ገና የዐርዮ ኣለኹ' ዝብል ምላሽ ይህቦም ነይሩ። ኣነ ግን ይቕበሎ ስለዘይነበርኩ 'ፍቕረይ፡ ኣነ ምስ ሓለፍኩ ሰባት ክርእይዎ ኢዮም' ይብለኒ ነይሩ።
Image copyright Mihret Ghebreyesus
"ወላ'ኳ ሕጂ ኣብ ጎድነይ እንተ ዘየሎ፡ ግዚኡ ነዚ ስራሓት ክሰርሕ ብምጥፍኡ ኣዝዩ የሕጉሰኒ።
"ፍቕረ፡ ብንእሽቲኡ 'ማንጅያ ሊብሮ' ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ክቱር ናይ ምንባብ ፍቕሪ ዝነበሮ ሰብ እዩ። ከም ሓደስቲ ፍቑራት፡ ምሉእ ለይቲ ብዘንበብናዮም መጻሕፍቲ ከነዕልል ንሓድር ነይርና። ብዕምቆት ናይ ፍልጠቱ ኣዝየ'የ ዝድነቕ።
"ኣብ ርእሲ እቲ ንመጽሓፍቲ ዝነበሮ ፍቕርን፡ ህንጡይነትን፡ ኣብ ቋንቋ እውን ፍሉይ ፍቕሪ'ዩ ነይሩዎ። ደቅና ኣብ ቤት ትምህርቲ ላቲን ክመሃሩ ምስ ጀመሩ፡ ምሳታቶም ከጽንዕ ጀመረ።
"ሸውዓተ ቋንቋታት- ትግርኛ፡ ኣምሓርኛ፡ ጥልያን፡ እንግሊዝኛ፡ ዓረብኛ፡ ጀርመንን ስጳኛን ይመልኽ ነይሩ። ብዘይካ'ዚ ብኣዝዩ ብዙሕ ቋንቋታት 'ሰላም' ከምኡ'ውን 'የቐንየለይ' ክብል ይኽእል ነበረ። ብዙሓት ከም ዘስተውዓልዎ ዝበዝሕ ግዜ ስእልታቱ ብዛዕባ ቋንቋን ዝርርብን ኢዮም።
"ሙዚቃ'ውን ንናይ ቅብኣ ህይወቱ ኣገዳሲ ኢዩ። ጃዝን ብሉስን ዝበሃል ዓይነት ሙዚቃ የዘውትር፤ ክራርን ከበሮን ድማ ይጻወት ነይሩ።
"ቅድሚ ምማቱ ዝነበራ ክልተ ዓመታት፡ ብኣድማዕነት እዩ ተጠቒሙለን። መዓልታዊ ኣብ ስቱድይኡ ይሰርሕ ነይሩ።
"ኣብታ ናይ መወዳእታ መዓልቱ፡ ኣብ ስቱድዮኡ ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንደቁ ካብ ቤት ትምህርቲ ኣውጺኡ፡ ናብ ሓኪም ስኒ ንከብጽሖም፡ ኣቐዲሙ እዩ እስትድዩኡ ዓጽዩ። ግን ሃንደበት ኣብ ቅድሚ ሰለስቴና ኣብ ገዛና ዓሪፉ።
"ገለ መዓልትታት ድሕሪ ሞቱ ናብ ስቱድይኡ ምስ ኣተኹ፡ ኣብኡ ከም ዘሎ ኾይኑ ተሰምሚዑኒ። ነቲ ስቱድዮ ኣጻፊፉን ኣጽርዩን እዩ ገዲፍዎ። ነቲ ኣብኡ ዝነበረ ነገራት ከለዓዕል ምስ ጀመርኩ፡ ኣማኢት ቅብኣታት ረኺበ። እቲ ፎቶግራፋት እሞ ቁጽሪ የብሉን። ናይ ምሉእ ህይወቱ ስራሓት'ዩ ሓዲጉልና ከይዱ።
Image copyright Mihret Ghebreyesus
"ነፍሲ ወከፍ ንጉሆን ምሸትን፡ ንናይ ፍቕረ ቅብኣታት ይርኢ። ነቲ ናይ ፈለማ ርክብና ድማ የዘኻኽረኒ። ኣብ ሓደ ካብ ቅብኣታቱ፡ ሓደ ሰብኣይን ሓንቲ ሰበይትን ህያብ ይለዋወጡ። እታ ሰበይቲ፡ ንወላድነታ ዝውክል፡ ደሚቕ ቀይሕ ኮሚደረ ከም ህያብ ትህቦ፡ እቲ ጕሁይ ሰብኣይ ድማ ኣብ ሸሓኒ ገይሩ ዓይኑ ይህባ።
"ፍቕረ ንኹላትና ዝሃበና እዚ'ዩ። ኣብ ውሽጡ ኮይንና፡ ከምቲ ንሱ ንዓልም ዝርእያ ዝነበረ ጌርና ክንርእያ ክኢልና።
"እቲ ዓይኒ፡ ምልክት'ውን ኢዩ፡ ንመጻኢ ህይወትን ውሕስነት ስድርኡን ዝልግሶ ህያብ ኢዩ።
"እቶም መጻመድቲ ንፈለማ እዋን ዝራኸቡ እኳ እንተ ነበሩ በቶም ድሕሪ ቁሩብ እዋን ዝህልውዎም ውሉድ፡ ብምስሊ መላእኽቲ ተኸቢቦም ኣለው።
ኣብ ስራሓት ፍቕረ፡ መላእኽቲ ኣብ ፈቐድኡ ኢኻ ትርኢ" ብምባል ስምዒታ ትገልጽ።
ንሳ ኣብ ኩሉ ዕላላ ብዛዕባ ፍቐረ አዕሊላ ኣይትጸግብን እያ። ብድሕሪኡ ከኣ ድሮ ነቶም ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ ዝርከቡ ደቆም ብምሕብሓብ ትጸናናዕ።
Image copyright Mihret Ghebreyesus
ሓደ ካብ ቀረባ ፈለጥቱ ጳውሎስ ተስፋጊዮርጊስ ኣብ ገበር ካርድ-መርድእ ፍቕረ "ፈታው ሓዳሩን ደቁን፡ መኽበሪ ህዝቡን አዕርኽቱን ፍቕረ፡ ብባህርያትካን ስራሕካን ኣብ ዝኽርና ወትሩ ህያው ኢኻ። ፍርያትካ ከኣ ሓደ መዓልቲ ብመፍቀርቲ ስነ-ጥበብ መላእ ዓለም ክረአ እዩ" ክብል ጽሒፉሉ ነይሩ።
እቲ ዝተመነዮ ክውን ኮይኑ 'ቤተ መዘክር ኣፍሪቃውያን ድያስፖራ' ንቅብኣታት ፍቕረ መሰቕረቦ፡ ምስ ኣጋይሽ ኣፍቀርቲ ስነ-ጥበብ ኮይኑ፡ ብስርሑን ጥበቡን ዘልኣለም ንዝነብር ንኡስ ዓርኩ፡ ብሕልንኡ እናዘከረን እናነኣደን ዳግማይ ንስርሓት ፍቕረ ኣስተማቒሩዎ።
ኣብ መኽፈቲ እቲ፡ ትማሊ ሰንበት ዝተዓጽወ፡ ንኣስታት ኣርባዕተ ወርሒ ዝጸንሐ ዓውደ ምርኢት ሰርሓት ፍቕረ፡ ኣሽሓት ሰባት እዮም ተዓዚቦሙዎ። ብዙሓት ፈለጥቱን ቤተሰቡን መቕርቡን እውን ኣብቲ ቦታ ዳግማይ ምስ ፍቕረ ብመንፈስ ተራኺቦም።
"ሞት ናይ ብዙሓት እስታቲክ እዩ፡ ሞት ናይ ሓደ ግን ትራጄዲ'ዩ!" ብዝብል ብሂል ብሞት ንኡስ ሓዋ ኣዝያ እትቑንዞ ምሕረት ገብረየሱስ፡ ብስራሕን ተግባራትን ሓዋ አዕሊላ ኣይትጸግብን እያ።
ምሕረት በቲ ሓያሎ ፈለጥቱን ናይ ቀረባ በዓልቲ ቤቱን ዝምስክርሉ፡ ክቱር ንባብ መጻሕፍትን ሰናይ ባህርን ልውሃትን ሓዋ ኣዚያ ትድነቕ። ንባዕላ'ውን ሓንቲ ካብቶም ኣንበብቲ እያ'ሞ ንነብሳ ዕስሪት ናይ ፍቕረ ኣይትህባን እያ።
ፍቕረ ኣብ ኣመሪካ ንዝነብሩ ዝፈልጦም ኤርትራውያን ኮም፡ "ደቅና ተቖኒኖም ተሶቚሮም ተመሺጦም ኢልኩም ኣይትጨቓጨቑዎም ጥራሕ ንክመሃሩ ኣተባብዑዎም" ብምባል፡ ሰብ እንተተማሂሩ መጻኢኡ ንምቅላስ ከምዘይጽግሞ ይሕብርን ይምህርን ምንባሩ ፈለጥቱ ይዛረብሉ።
"ከም ፍቕረ ንትምህርቲ ዘፍቅርን ብትምህርቲ ዝግደስን ሰብ ዘሎ ኣይመስለንን" ብምባል ከኣ ተድንቖ ብሃንደበታዊ ሞቱ ክሳብ ሕጂ እትነብዕን እትናፍቖን ሓብቱ።
Image copyright Mihret Ghebreyesus
ፍቕረ ካብ መጻሕፍቲ ብዙሕ ዓይነት ፍልጠት ስለዝደለበ ኣብ ዝኾነ ዓውዲ ከዕልልን ክዛረብን ጸገም ኣይነበሮን። ሕሉፍ ኣንባቢ እዩ ነይሩ - የንብብ የንብብ።
ብብቑልን ዘራእትን ብዕጸዋትን ዕምበባን ብሓመድን ማይን ብኣዕዋፍን ለመምትን ብዓሳታትን ብስነ ጥበብን፡ ብግጥምን ስነ-ጽሑፍን ብቅብኣን ፎቶግራፍን ብዝኾነ ዓውዲ፡ ኣዚዩ ዓሚቚ ፍልጠትን ክእለትን ስለ ዝነበሮ ምስ ዝኾነ ሞያዊ ብዕምቆት ከዕልል ይኽእል ነይሩ።
ፈለጥቲ ፍቕረ፡ ቅኑዕን ሓቀኛን ልዕሊ ኩሉ ፈታዊ ስራሕን ተሓጋጋዝን ምንባሩ ይዛረቡ።
ወላዲኡ ኣቶ ገብረየሱስ "ሓሶት፡ ስርቅን ቅትለትን ኩለን ሓንቲ እየን። ፍልልይ የብለንን። ዓቢ ነገር ስረቕ ንእሽቶ፡ ዓዲ ዘናቑት ከቢድ ነገር ሓሱ፡ ንእሽቶ ነገር፡ ኩሉ ካብ ቅትለት ኣይሰንፍን እዩ። ስለዚ ኣብ ህይወትኩም ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ነገር ክትጥንቀቑ ኣለኩም።
"ሓቂ ብምዝራብኩም ብደሆታትን ዕንቅፋታትን ከጋጥመኩም ይኽእል እዩ። ብዝወሓደ ግን ንጹህ አእምሮን ሕልናን ስለዝህልወኩም ቀሲንኩም ከማን ትሓድሩ" ብምባል ይመኽሩዎም ምንባሮም ትዝክር ዓባይ ሓፍቱ ምሕረት።
ፍቕረ ካብ ንእስነቱ ኣትሒዙ እዩ፡ ሃገራዊ ፍቕሪ ኣሕዲሩ።
እቲ እዋን'ቲ ኤርትራ መግዛእትን ናጽነትን ብዝብሉ ቃላት ትናዓብ ብምንባራ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ገዛ ብዛዕባ ንሓርነታዊ ቓልሲ ዝተሰለፉ ተጋደልቲ ናጽነትን፡ መግዛእቲ ከርግኡ ዝዓጠቑ ሓይልታት ሃይለስላሰን ደርግን ይዕለል ስለዝነበረ፡ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ኣኣብ ዕደመኡ ብሃገራዊ ስምዒት ናብ ቃልሲ ዝጽንበረሉ ዝነበረ እዋን እዩ ነይሩ።
ኣብ እንዳ ፍቕረ ግን ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ኣርብዓታት ኣትሒዙ እዩ ነይሩ። ኣጋጣሚ ኮይኑ እቲ ስድራ "ኤርትራ ንኤርትራውያን!" ኣብ ዝበሃለሉ ዝንበረ እዋን ፖለቲካዊ ተሳትፎ ስለዝነበሮ፡ ኣቡኡን ኣዲኡን በብዓቕሞም ዝፈልጡዎ ዘበለ ታሪኽ እናምሃሩን እናሰሓሉን ስለዘዕበዩዎም ዓቢ መንቋሕቋሕታ ነይሩዎ ፍቕረ።
ኣብ 1979 ዝተሰውአ ዓቢ ሓዎም ከበደ ገብረየሱስ ናብ ቃልሲ ተሰሊፉ ብምንባሩ ከኣ ናቱ ጽልዋ እውን ነይሩዎ ፍቕረ።
ፊደል ቆጺረን ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ከንብባ ዓቕሚ ዝነበረን ወላዲቱ ንዕለታዊ ዓንቀጻት ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም እናንበባ እቲ ዝኸውን ዝነበረ ነገር፡ ንደቀን ከም ታሪኽ የዘንትዋሎም ብምንባረን ብዛዕባ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ብኣግኡ እዩ ፍልጠት ነይሩዎም።
ኣቦይ ወልደኣብ ብዘጋጠሞም ተጻብኦ፡ ድሕሪ ሸውዓተ ናይ ቅትለት ፈተነ፡ ካብ ሃገር ተገዲዶም ምስ ወጽኡ፡ ኣዲኦም፡ "ናይ ትምህርትን ጽሕፈትን ዕድል ኤርትራውያን ምስ ምውጻእ ወልደኣብ ክዳኸም እዩ" ከምዝበላ ትዝክር ምሕረት።
ስለዚ እዩ እምበኣር ፍቕሪ ካብ ንእስነቱ ብጉዳይ ሃገርን ህዝብን ልዑል ተገዳስነት ብምሕዳር ክሳብ ንሜዳ ወሪዱ ንቓልሲ ውፉያት ተጋደልቲ ክስንድን ክምዝግብን ዝኸኣለ።


description: የጠብታ አምቡላንስ ጅማሮ ምን ይመስላል? ዛሬስ የት ደረሰ? ስንል ከባለቤቱ ከአቶ ክብረት አበበ ጋር ቆይታ አድርገን ነበር። የሥራ ፈጠራ ህይታቸውን ከውጣ ውረዱና ከስኬቱ ጋር አጣምረው አጫውተውናል።

title: "ህልም ያላቸው ወጣቶች ድህነትን ከላያቸው ላይ ነቅለው መጣል ይችላሉ" የጠብታ አምቡላንስ ባለቤት

fasttext_language: am


description: በመላው ዓለም የሚገኙ ሴቶችን ህይወታቸውን በሚፈልጉት ልክ እንዳይኖሩ የትኞቹ ቁሶች እንደሚያግዷቸው እንጠይቃለን።

title: የነጻነት ቅርጫት: ጉርሻ


description: ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ ኣይተ ለማ መገርሳ፡ ኣብ መዳውብቲ ከባብታት ክልላት ኦሮሚያን ቤንሻንጉል ጉምዝን ብዝተፈጠረ ጸገም ህዝቢ ስለዝተጎድአ ''ንህዝብና ይቕረታ ንሓትት'' ኢሉ።

title: ኣይተ ለማ መገርሳ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ንዝበጽሐ ጉድኣት ይቕረታ ሓቲቶም


description: ተጠላብነቶም እናነከየ ዝመጽኡ ዓውድታት ስራሕ ኣየነዎት'ዮም?

title: ቴክኖሎጂ ብሰባት ዝስርሑ ዝነበሩ ዕዮታት ብምትካእ ሓደጋ ይኸውን ኣሎ


description: የቻይናው ቴሌኮም ኩባንያ ሁዋዌ ባለቤት ሴት ልጅ ካናዳ ውስጥ ለእሥር ተዳርጋለች፤ ወደ አሜሪካ ልትላክ እንደምትችልም እየተነገረ ነው።

title: የሁዋዌ ባለቤት ልጅ ካናዳ ውስጥ ታሠረች


description: ካብቶም ኣብ ቀይዲ ዝወዓሉ፡ ምክትል ሓላፊ ጸጥታ ናይቲ ክልልን ከንቲባ ከተማ ኣሶሳ ነበርን ከምዝርከቡዎም ተገሊጹ።

title: ፌደራል ፖሊስ ንሓሙሽተ ሓለፍቲ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ኣብ ቀይዲ ኣእትዩ


description: የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን አሜሪካ የቀዝቃዛው ጦርነት ስምምነት ጥላ ከወጣች ሩሲያ ሚሳዬል መገንባት ትጀምራለች ብሏል።

title: ፑቲን፡ አሜሪካ ስምምነቱን ጥላ ከወጣች ሩሲያ ሚሳዬል ትገነባለች


description: እዚ ውሳነ፡ ዋንጫ ሱፐር ካፕ ኣፈሪካ ካብ ኣፈሪቃ ወጻኢ ክካየድ ናይ መጀመርታ ክገብሮ'ዩ።

title: ኵዕሶ እግሪ፡ ጸወታ ሱፐር ካፕ ኣፈሪቃ ኣብ ቐጠር ክካየድ ተወሲኑ


description: በጓቲማላ እርስ በርስ ጦርነት ቤተሰቦቹ ከተገደሉበት ከ36 ዓመታት በኋላ ራሚሮ ኦሶሪዮ የተባለው ግለሰብ በጉዳዩ ዋነኛ ተጠያቂ የተባለው ሰው ላይ ፍርድ ቤት ቆሞ መስክሯል።

title: አባቱ ላይ 5000 ዓመት ያስፈረደው ልጅ


description: ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣካዳሚ ሳይንስ መናእሰይ ኢትዮጵያ ምስ ካልኦት መሓዙት ኣካላት ብምትሕብባር ኣብ ዘዳለዎ መድረኽ፡ ውድድር መናእሰይ ኣፍሪቃ ተኻይዱ። ሃና ጥላሁንን መሓዙታን ብዝሰርሐኦ ምህዞ ድማ ተዓወትቲ ኾይነን።

title: ሃና ጥላሁንን መሓዙታን፡ ሕርሲ ዝከታተል መሳርሒ ምሂዘን


description: ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ንኣዋጅ መጣየሲ ኮምሽን ዕርቀ-ሰላም ብሓደ ተቓውሞን ብሓደ ድምጸ ተዓቅቦን ኣጽዲቑ።

title: ኮሚሽን ዕርቀ ሰላም ንመን እዩ ክዓርቕ?


description: በህንዷ ግዛት ማሀራሽትራ በጥሞና ላይ የነበሩት መነኩሴ በአቦሸማኔ እንደተገደሉ የአካባቢው ባለስልጣናት ገለፁ።

title: በጥሞና ላይ የነበሩት የቡድሂስት መነኩሴ በአቦሸማኔ ተገደሉ


description: ላዕለዋይ ባይቶ ኣመሪካ፡ ኣብ የመን ንዝካየድ ኲናት ዝዋሃብ ወተሃደራዊ ሓገዝ ደው ንምባል ዘሕለፎ ውሳነን ንወራሲ ዓራት ልኡል`ታ ሃገርን ብቕትለት ጋዜጠኛ ጀማል ካሾግጂ ምውቃሱን ኮኒናቶ።

title: ስዑዲ ዓረብ 'ንኢድ ኣእታውነት' ባይቶ ኣሜሪካ ኮኒና


description: ስነ ስርዓት ቀብሪ መበል 41 ፕረዝደንት ኣሜሪካ፡ ንጉስ ወልስ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ዝተረኸብሉ ክፍጸም'ዩ።

title: ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ ንምቕባር መራሕቲ ሃገራት ንኣሜሪካ ኣትዮም


description: በጎንደር ዩኒቨርሲቲ በኤሌክትሪካልና ኮምፒዩተር ምህንድስና የአንደኛ ዓመት ተማሪ የሆነው ሃምዛ ሃሚድ ከ20 በላይ የፈጠራ ሥራዎች ሲኖሩት በተለይ ገመድ አልባው የኤሌክትሪክ ማስተላለፊያው ( Wi -Power) ሥራው አድናቆትን አትርፏል።

title: የሃምዛ ሃሚድ ፈጠራ የአዕምሮ ንብረት ባለቤትነቱ ሊጠበቅለት ነው


description: ስዑድያ 11 ሰባት ናብ ፍርዲ ከተቕርቦም ኮላ፡ ናይቲ ወራስ ዓራት ልኡል ሙሓመድ ቢን-ሰልማን ተሳትፎ ኣብቲ ቅትለት ግና ነጺጋቶ።

title: ቕትለት ኻሾጊ፡ ሓደ ኣባል ሰኔት ኣሜሪካ ንንጉስ ስዑዲ "ጽሉል ኢሉዎ"


description: የዩጋንዳው ፕሬዚዳንት ዩዌሪ ሙሴቪኒ የአፍሪካ ቆንጆ ተብላ የተሰየመችውን የዩጋንዳ ቁንጅና ተወዳዳሪ የህንድ ፀጉር ቀጥላለች በሚል ተቹ።

title: የዩጋንዳ ፕሬዚዳንት የቁንጅና ውድድር አሸናፊዋ በተፈጥሮ ፀጉሯ ልታጌጥ ይገባል ሲሉ ተቹ


description: ማርቲን ፕላውት፡ ምስሊ ኤርትራ ንምድዋን ኢዩ ዝሰርሕ' ብዝብል ምኽንያት ብዓርቢ ብሓደ ኤርትራዊ ተቐማጢ ለንደን መጥቃዕቲ ኣጋጢሙዎ።

title: ማርቲን ፕላውት፡ "ብሓቂ ዘቆጥዕ ተግባር ኢዩ"


description: የኤርትራውን ሚኒስትር በጥይት ያቆሰለው መያዙ ተነገረ

title: የኤርትራውን ሚኒስትር በጥይት ያቆሰለው መያዙ ተነገረ


description: ሰሞኑን ባልተወለዱ ልጆች የሚከናወን የአከርካሪ ቀዶ ጥገና የብሔራዊ ጤና ሽፋን አካል ሊሆን እንደሆነ የእንግሊዝ የጤና ባለስልጣናት አስታውቀዋል።

title: ባልተወለዱ ልጆች ላይ የሚከናወን የአከርካሪ ቀዶ ጥገና የእንግሊዝ የብሔራዊ ጤና ሽፋን አካል ሊሆን ነው


description: ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሰለስቲአን ሃገራት ኣብ ሶርያ ሓድሽ ኮሚቴ ሕገመንግስቲ ንምቛም ክሰማምዑ ኣይከኣሉን።

title: ሩስያ፣ ኢራንን ቱርክን ኣብ ሶርያ ኮሚቴ ሕገመንግስቲ ንምቛም ክሰማምዓ ኣይከኣላን


description: ፐረዚደንት ብሩንዲ ነበረ ፔረ ብዮያ ፡ በቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ንኽኣቱ ብዝሓለፈ ውሳነ ኣዝዩ ከምዝተገረመ ብምሕባር፡ ምእሳሩ ዓሌታዊ ምትፍናን ከኸትል ምኳኑ ኣጠንቒቑ።

title: ፕረዚደንት ብሩንዲ ነበር፡ ንምእሳሩ ዝሓለፈ ወሳነ ኣመልኪቱ ኣጠንቑቑ


description: የአማራ ክልል ትምህርት ቢሮ ኩረጃን ለመከላከል የጠየቀውን የስም ለውጥ እግድ ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ተቀብሎ ጊዜያዊ እግድ ጥሎ ነበር፤ ይሁን እንጂ ጉዳዩ የግለሰቦችን መብት የሚጥስና ስህተት መሆኑን በማመኑ እግዱን አንስቷል።

title: በአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ኩረጃን ለመከላከል የተጣለው የስም ለውጥ እግድ ተነሳ


description: ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኣሜሪካ፡ ጆን ቦልተን፡ ክቀትለኒ ይንቀሳቐስ ኣሎ ክብል መራሒ ቨንዝዌላ ከሲሱ።

title: ፕረሲደንት ቬንዙዌላ: ''ኣሜሪካ ክትቀትለኒ ትደሊ`ላ'' ኢሉ


description: ባለፈው የመስከረም ወር የተከፈተው የዛላምበሳ ድንበር ባልታወቀ ምክንያት ከፌደራል መንግሥት ፍቃድ ለሌላቸው ተጓዦች መከልከሉን የጉሎመኸዳ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ገብረህይወት ገብረየሱስ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

title: የዛላምበሳ ድንበር ከፌደራል መንግሥት ፍቃድ ላልያዙ ተጓዦች ተከለከለ


description: ኣብ ሓደ መንበሪ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ዝጠፈኣ ርግኦ ንምርካብ፡ ክንዲ ካብ ኣማኢት ታይዋናውያን ከፈልቲ ግብሪ ክእከበ ዝኽእል መጠን ገንዘብ ወጻኢ ተገይሩ።

title: ታይዋን፡ ሓንቲ ተምሃሪት ብስርቂ ርግኦ መርመራ ዲኤንኤን ክካየድ ሓቲታ


description: 3 ቶን የሚመዝን አፍሪካዊ የዝሆን ጥርስ በካምቦዲያ ተያዘ

title: ሶስት ቶን የሚመዝን አፍሪካዊ የዝሆን ጥርስ በካምቦዲያ ተያዘ


description: ቻይናን ሩስያን፡ ጽልውአን ኣብ ኣፍሪቃ ንምዕባይ፡ ግቡእ ዘይኮነ መገዲ ይጥቀማ ምህላወን፡ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኣሜሪካ ገሊጹ።

title: ሓድሽ ፖሊሲ ኣሜሪካ ንምብዳህ ቻይናን ሩስያን ኣብ ኣፍሪቃ


description: የአለማየሁ ተፈራ ፖለቲካዊ ካርቱኖች

title: የአለማየሁ ተፈራ ፖለቲካዊ ካርቱኖች


description: ኢትየጵያ ከ80 በላይ የሚሆኑትን ብሔር፣ ብሔረሰቦች በአንድ ላይ ያሰባሰበች ኃገር ናት።

title: በፎቶ: የኢትዮጵያውያን የሰላም ከበሮዎች


description: የሚዲያ ባለሙያዋ ማቲልዴ ሱስከም የእጮኝነት ቀለበት ለሴቶች ውድቀት እንደሆነ ታምናለች።

title: የእጮኝነት ቀለበት ሴቶችን እንዴት ይገልፃቸዋል?


description: የላውሮ ግምት፡ ማንቸስተር ዩናይትድ በአዲሱ አሰልጣኝ ስር ውጤታማ ይሆናል?


description: አርበኞች ግንቦት ሰባት ንቅናቄ ፈርሶ አዲስ ፓርቲ ሊመሰረት መሆኑን የአርበኞች ግንቦት ሰባት ንቅናቄ የአዲስ አበባ ጊዜያዊ አደራጅ ምክትል ሰብሳቢ አቶ እዮብ መሳፍንት ለቢቢሲ ገልፀዋል።

title: አርበኞች ግንቦት ሰባት ንቅናቄ ፈርሶ አዲስ ፓርቲ ሊመሰረት ነው


description: አሜሪካ በሶማሊያ በሚንቀሳቀሰው የአልሸባብ ታጣቂ ቡድን ላይ በሰነዘረችው የአየር ጥቃት 62 የቡድኑ ታጣቂዎች መገደላቸው ይፋ ሆኖዋል።

title: አሜሪካ በአየር ጥቃት 62 የአልሸባብ ታጣቂዎችን ገደልኩ አለች


description: በጾታ እኩልነት የሚያምኑ ወንዶች የትኞቹ ናቸው. . .?

title: በጾታ እኩልነት የሚያምኑ ወንዶች የትኞቹ ናቸው. . .?


description: ተቓዋሚ ግንባር ሓርበኛታት-ጉንበት ሸውዓተ፡ ስያምኡን ቅርፁን ብምቕያር ከም ሓድሽ ክጣየስ ከም ዝኾነ ምክትል ሓላፊ እቲ ግንባር ገሊፁ።

title: ኢትዮጵያ፡ ግንባር ሓርበኛታት-ጉንበት7 ፈሪሱ ከምብሓድሽ ክጣየሽ 'ዩ ተባሂሉ


description: ባለፉት ወደ ሦስት አስርት ዓመታት የሚጠጋ የኢህአዴግ የስልጣን ዘማናት ህወሓት ከሌሎች የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የበለጠ ስልጣን እንዳልነበረው የሚናገሩት አቶ አባይ ፀሐዬ ለተፈፀሙ መጥፎም ሆነ መልካም ነገሮች ሁሉም የጋራ ኃላፊነት አለባቸው ይላሉ።

title: አባይ ፀሐዬ፡ መጠየቅ ካለብን የምንጠየቀው በጋራ ነው


description: በሙስና ወንጀል ተጠርጥረው እስር ላይ ያሉት ሜጀር ጀነራል ክንፈ ዳኘውና ወንድማቸው አቶ ኢሳይያስ ዳኘው፣ የቀድሞው የብሔራዊ መረጃና ደኅንነት መምሪያ ኃላፊ የደህንነት አቶ ተስፋየ ኡርጌ በዛሬው ዕለት የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 10ኛ ወንጀል ችሎት ቀርበዋል።

title: ሜጀር ጄነራል ክንፈ ዳኘው ለረቡዕ ተቀጠሩ


description: የቀድሞ የአልሸባብ መሪ በኢትዮጵያ ሠራዊት በሶማሊያ በቁጥጥር ሥር ዋለ


description: መነኮሳቱ ወደ ቬጋስ ተጉዘው ቁማር ለመጫዎት ገንዘብ የሰረቁት የሚሉና ሌሎች አጫጭር ዜናዎች


description: ቀዳመይቲ እመቤት ዙምባብዌ ነበር ግሬስ ሙጋቤ፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ጆሃንስበርግ ንሓንቲ ሞዴል ወቒዓ ዝብል ክሲ ቀሪብዋ እዩ።

title: ግሬስ ሙጋቤ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ትእዛዝ ማእሰርቲ ወጺእዋ


description: የአሜሪካ ፍትህ ሚኒስቴር የምእራቡ አገራት ኮምፒተር ኔትወርኮችን ሃክ አድርገዋል ያላቸውን ሁለት ቻይናዊያን ከሰሰ።

title: አሜሪካ ሁለት ቻይናዊያን 'ኢንተርኔት በርባሪዎችን' ከሰሰች


description: ኣብ ዝሓለፈ ቐዳም ደሴታት ሱማትራን ጃቫን ዝተላዕለ ሓያል ማዕበል 281 ሰባት እንትሞቱ 1,016 ድማ ቆሲሎም።

title: ኣብ ኢንዶኔዢያ ሱናሚ 281 ሰባት ቀቲሉ


description: በኦሮሞ የትግል ጉዞ ላይ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤት በተደረገው የውይይት ላይ የተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ተነስተው ነበር። በመድረኩ ላይ ትኩረት ካገኙ ጉዳዮች መካከል ጉልሆቹን መለስ ብለን ቃኝተናቸዋል።

title: ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ በቅዳሜው ውይይት ላይ ምን አሉ?


description: የካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ ላለፉት 2 ዓመታት ሮቦቷን ሲጠቀምባት የነበረ ሲሆን በእሳት ለመያያዟ ሰዎች የሰሩት ስህተት ምክንያት ነው ተብሏል።

title: በካሊፎርኒያ ኪዊቦት የተባለችዋ ምግብ አመላላሽ ሮቦት በእሳት ተያያዘች


description: ናህሪ ዋጋታት ባኒን ነዳዲን ዘንቀሎ ካልኣይ መዓልቱ ዘቑጸረ ህዝባዊ ናዕቢ ሱዳን ናብ ጎነጽን ሞትን ከም ዘምረሐ ጸብጻባት ካብታ ሃገር ይገልጹ ኣለዉ። እቲ ተቓውሞታት ናብ ርእሰከተማ ካርቱም'ውን ልሒሙ'ሎ።

title: ሱዳን፡ ዋጋ ነዳዲን ባኒን ዘንቀሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት


description: በቪዲዮው ላይ በሴረኛው ፍራንክ አንደርውድ የአነጋገር ዘዬን በመጠቀም " አንዳንዶች ሁሉንም ነገር ያምናሉ። እንድናዘዝም በጉጉት እየጠበቁ ነው" ብሏል።

title: የሀውስ ኦፍ ካርዱ ፍራንክ አንደርውድ በፆታዊ ትንኮሳ ክስ ተመሰረተበት


description: ኣብቶም ዝሓለፉ መዓልታት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኦሮሚያ፡ ሰልፍታት ተቓውሞ ክካየዱ ቐንዮም። እዞም ሰልፍታት ዝሓዙዎ ትርጉም'ዶ ይህሉ?

title: ኢትዮጵያ፡ ሰልፍታት ተቓውሞ ኦሮሚያ እንታይ ይውክሉ?


description: ታዋቂው የአሜሪካ 'ታይም' መጽሄት የተገደሉና የታሰሩ ጋዜጠኞችን የ2018 ምርጥ ሰዎች ብሎ መርጧል።

title: የተገደሉና የታሰሩ ጋዜጠኞች የዓመቱ የታይም መፅሔት ምርጥ ሰዎች ዝርዝር ውስጥ ተካተቱ


description: ስመ ጥር ጋዜጠኛ ሃሰተኛ ዜናዎችን በመፈብረክ ከስራው ተባረረ

title: ስመ ጥሩ ጋዜጠኛ ሃሰተኛ ዜናዎችን በመፈብረኩ ከስራው ተባረረ


description: የብሪስቶል ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ያለቦታው የነበረውን የዘር ፍሬ ወደ ትክክለኛ ቦታው ለመመለስ ባደረጉት ቀዶ ጥገና ወቅት በተፈጠረው ስህተት ይቅርታ ጠይቀዋል።

title: በእንግሊዝ የሁለት ዓመቱ ታዳጊ በተፈጠረ የህክምና ስህተት መከነ


description: እታ ህጻን ዝተዓመጸት ብሰምበት ክኸውን ከሎ፡ እቲ መዓልቲ ድማ ዝኽሪ ናይታ ቅድሚ ሽድሽተ ዓመት ኣብ ኣውቶቡስ ብብዙሓት ኣወዳት ዝተዓመጸት ጓል ኣንስተይቲ እዩ ነይሩ።

title: ዝተዓመጸት ጓል ሰለስተ ዓመት ህጻን፡ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣላ


description: ጎረባብቲ ሃገራት ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ሓድሽ ዲፕሎማሲያዊ ምዕራፍ ካብ ዝኸፍታ ንደሓር፡ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃ ሓደሽቲ ተስፋታት ውህደትን ምዕባለን ክፈጥር ትጽቢት ይግበረሉ። ኣካል እዚ ቐጠና ኣብ ዝኾነት ኤርትራ ድማ፡ ኣብ ክሊ እቶም ግዳማዊ ምዕባለታት ውሽጣዊ ፖለቲካውን ማሕበራውን ለውጥታት ክመጽእ ልዑል ሃንቀውታ ኣሎ።

title: ኤርትራውያን፡ "መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰኸኽ ዝብልለሉ መድረኽ ክንፈጥር ኣለና"


description: በአሁን ወቅት ገንዘብ እጅ በእጅ የማይቀበሉ የንግድ ድርጅቶች በየቦታው ብቅ ብቅ ማለት ጀምረዋል።

title: የወረቀት ገንዘብ የማይከፈልባቸው አገልግሎቶች እየተበራከቱ ነው


description: በአሜሪካዋ ካሊፎኒያ ግዛት የሚገኝ የ29 ዓመት ወጣት ለሁለት ቀናት ተቀርቅሮ ከቆየበት የሬስቶራንት ፍሳሽ ማስወገጃ ቱቦ ውስጥ በአደጋ ጊዜ ሰራተኞች ነጻ መውጣቱን ፖሊስ አስታወቀ።

title: ለሁለት ቀናት የፍሳሽ ማስወገጃ ውስጥ ተቀርቅሮ የነበረው ነጻ ወጣ


description: ዓመታት ብዘይሕጋዊ አሰጋገርቲ ዝተዓገተት ኣርጀንቲናዊት ድሕሪ 30 ዓመታት ብምስጢር ነፃ ወፂኣ።

title: ቅድሚ 30 ዓመታት ዝተዓገተት ኣርጀንቲናዊት ኣደ ሓራ ወፂኣ


description: ሓዳሽ ኣማሓዳሪት ዞባ ፑዌብላ ኮይና ዝተመርጸት ማርታ ኤሪካ ኣለንሶ 14 ታሕሳስ 2018'ያ ቃለ-መሓላ ፈጺማ።

title: ኣመሓዳሪት ዞባ ሜክሲኮ ማርታ ኤሪካ ኣሎንሶ፡ ብሓደጋ ነፋሪት ሞይታ


description: ኳታር ከነዳጅ አምራች እና ላኪ ሃገራት ማኅበር ኦፔክ እራሷን ማግለሏን የቡድኑ ስብሰባው ከመደረጉ ከአንድ ቀን በፊት አስታውቃለች።

title: ኳታር ከነዳጅ አምራች እና ላኪ ሃገራት ማኅበር -ኦፔክ ራሷን አገለለች


description: መጥባሕቲ መንሽሮ ሓንጎል ሙሳ ማንዚኒ ዘካየደ ክኢላ፡ ብዘይ መደንዘዚ ዝካየድ መጥባሕቲ ጉድኣት ሓንጎል ከም ዝንኪ ይሕብር።

title: ደቡብ ኣፍሪቃዊ ሙዚቀኛ ጃዝ፡ መጥባሕቲ ሓንጎል እናተገበረሉ ጊታር ወቒዑ


description: የ16ኛው የፕሪሚየር ሊግ ሳምንት ቼልሲን ከ ከሊጉ መሪዎች ማንችሰተር ሲቲ ያገናኛል። ምናልባትም በስታንፎርድ ብሪጅ የሚካሄደውን ጨዋታ ቼልሲ አሸንፎ የሊጉን መሪነት ሊቨርፑል ይረከብ ይሆናል።

title: ቼልሲ ከሲቲ፡ የላውሮ የፕሪሚየር ሊግ ግምቶች


description: ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ጀርሚ ሃንት ኣብ ዓለም ጥቕዓት ዝበጽሖም ዘለው ክርስቲያን ንምሕጋዝ፡ 'ዝከኣለና ነገር ኩሉ ክንገብር ኣለና' ኢሉ።

title: እንግሊዝ፡ ጉዳይ ኣብ ዓለም ጥቕዓት ዝበጽሖም ክርስቲያን ክጽናዕ ኣዚዛ


description: ፈረንሳይ ስለሩዋንዳው ፕሬዚዳንት አሟሟት ጀምራ የነበረውን ምርመራ አቋረጠች


description: ከ14 በላይ የሚሆኑ የኦሮሞን ጥያቄ ማዕከል ያደረጉ ፓርቲዎች የጋራ ፎረም ለማቋቋም ከስምምነት ላይ ደርሰዋል። ስምምነቱ የተደረሰው በዛሬው ዕለት 'የኦሮሚያ ተጨባጭ ሁኔታ እና የዲሞክራሲ ሽግግር'' በሚል መሪ ሃሳብ በአዲስ አበባ በኦሮሞ ባህል ማዕከል ውስጥ ምክክር ባደረጉበት ወቅት ነው።

title: የኦሮሞ ፓርቲዎች የጋራ ፎረም ለማቋቋም ከስምምነት ላይ ደረሱ


description: የመጀመሪያው ስምምነት ዓለም አቀፉ የፋይናንስ ኮርፖሬሽን ለተመረጡ የኢትዮጵያ ባንኮች በዓለም አቀፍ የንግድ ፋይናንስ መርኃ ግብር አማካይነት ድጋፍ የሚያደርግበት ሲሆን ሁለተኛው ስምምነት ደግሞ ኮርፖሬሽኑ ለኢትዮጵያ በብር ብድር የሚያቀርብበት ነው ተብሏል።

title: ብሄራዊ ባንክ ከዓለም አቀፉ የፋይናንስ ኮርፖሬሽን ጋር የግሉን ዘርፍ ለማገዝ ስምምነቶችን አደረገ


description: የእርቀ-ሰላም እና ይቅርታ ኮሚሽን ከደቡብ አፍሪካ እስከ ኢትዮጵያ


description: ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዑደት ከካይድ ዝቐነየ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ተሓጋጋዚ ጸሓፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ቲቦር ናጊ፡ ኣብ ናይሮቢ ንጋዜጠኛታት ንዝቐረበሉ ብርክት ዝበሉ ሕቶታት መብርሂ ሂቡ።

title: ቲቦር ናጊ፡ ኣብ ናይ ኤርትራ ጻንሒቱ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት ኣልዒሉ ዶ?


description: ለልጃቸው "ሂትለር" የሚል ስም የሰጡ እናትና አባት ተፈረደባቸው


description: ፕረዚደንት ናይጀርያ ሙሓሙድ ቡሃሪ ነቲ ሞይቱን ንዕኡ ብዝመስል ተተኪኡ ዝብል ዘረባ ኣሉታዊ ምላሽ ሂቡሉ

title: ናይጀርያ፡ ፕረዚደንት ቡሃሪ ኣይሞትኩን ንዓይ ብዝመስል'ውን ኣይተተካእኩን ኢሉ


description: በአሁኑ ወቅት ግብፅ የምትገኘው የመናዊት ሼማ ስዊለህ የትራምፕ አስተዳደር በሙስሊም አገራት ዜጎች ላይ በጣለው የጉዞ እገዳ ምክንያት በአሜሪካ በመሞት አፋፍ ላይ ያለው ልጇን ለመጨረሻ ጊዜ ማየት አልቻለችም ነበር።

title: የመናዊቷ በሞት አፋፍ ላይ የሚገኘው ህፃን ልጇን እንድታይ ተፈቀደላት


description: ሞ ሳላሕ የዓመቱ ምርጥ የቢቢሲ አፍሪካዊ ተጫዋች በመሆን ለ2ኛ ጊዜ ተመረጠ


description: ችዬኮ አሳካዋ ከ14 ዓመቷ ጀምሮ ዓይነ ስውር የነበረች ሲሆን ለዓይነ ስውራን ብዙ ትክኖሎጂዎችን አበርክታለች።

title: ዓይነ ስውሯ ሰዎችን ለመርዳት ስትል በርካታ ፈጠራዎችን አበርክታለች


description: ሓደ ካብ ኣዘዝቲ ጉጅለ ኣልሸባብ ዝነበረን፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ክካየድ ተመዲቡ ኣብ ዘሎ ዞባዊ ምርጫ ክወዳደር ምድላዋት ክገብር ዝጸንሐ ወልቀሰብ ብሓይልታት ጸጥታ ከም ዝተቐየደ ጸብጻባት ካብታ ሃገር ሓቢሮም።

title: ሶማልያ፡ ሓደ ካብ መስረቲ ኣልሸባብ ተኣሲሩ


description: ቄስ ሚጉኤል ጉቫራ ሴትዮዋ አሲዱን ስትወረውርባቸው የኑዛዜ ስርዓቱን ሰምተው ጨርሰው ነበር

title: የኒካራጓው ቄስ በኑዛዜ ሥነ ሥርዓት ላይ የአሲድ ጥቃት ተፈፀመባቸው


description: ወደ 200 የሚጠጉ የሃገራት ተወካዮች በአውሮፓዊቷ ሃገር ፖላንድ ተሰባስበው ስለ የአየር ንብረት ለውጥ ይመክራሉ። በአየር ንብረት ለውጥ የት ደረስን? መንግሥታት እና ግለሰቦችም የአየር ንብረት ለውጥን ለመግታት ምን ማድረግ ይችላሉ?

title: የአየር ንብረት ለውጥ፤ የት ደረስን?


description: የታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ችግሮችን ለመፍታት ልምድ ያላቸውን የውጭ ተቋራጮች ለማስገባት ዕቅድ የተያዘ ሲሆን፤ ከአራት ዓመት በኋላ ግንባታው እንደሚጠናቀቅና ይህን እውን ለማድረግም ምንም የበጀት ችግር እንደማይኖር የግድቡ ፕሮጀክት ዋና ስራ አስኪያጅ ይናገራሉ።

title: የሜቴክ የህዳሴ ግድብ ውል ለፈረንሳይና ጀርመን ኩባንያዎች ሊሰጥ ነው