prop · H50368 · 2017-12-15 00:00:00 — oahkkádusa lávdegottis mii stivre eiseválddi dehe bidjat eret dan seamma (dehe Dán vejolašvuohta Sámedikkis lea dan sajis, muhto go Sámediggi ii uovvul Sámeskuvlastivrra doaimma ja Sámeskuvlastivra ii ge lea Sámedikki de šaddá eahpe ielggas gii váldá dan oppalaš ovddasvástádusa Sámeskuvlastivra lea ásahuvvon dego lávdegoddeeiseváldi, jo ihanhápmi mii ii leat heivehuvvon eiseválddi doibmii ja hedjona eavttuid beaktilis siskkáldas Dasa lassin Sámedikki nammadeapmi Sámeskuvlastivrra jo iheapmái ii váldde vuhtii eiseválddi goh osa. olaš jurdda lea ahte jo lávdegoddeeiseválddis galgá válljejuvvot daid gáibádusaid ja vuordámušaid vuo mat bidjot eiseváldái man birra lea sáhka. Sámediggi nammada dan sajis Sámeskuvlastivrra lahtuid politihkalaš vuođuid mielde. Skuvllat lea okta oassi doaimmas mii doaibma buoremusat at leat boahtán ovdan de Riikarevišuvdna árvvoštallá ahte sámeskuvllain doaibma bures, mii guoská daid osiid maid R I K S R E V I S I O N E N E N G R A N S K N I N G S R A P P O R T F R Å N R I K S R E V I S I O N E N Riikarevišuvdna lea dárkkistan. Oahppit geat leat vázzán Sámeskuvllas olahit unnimus seamma buorre máhttobohtosiid dego iežá oahppit seamma gielddas. Dat guoská sihke ohppiide 6 luohkás ja 9 luohkás. Bargit ovdaskuvllas ja skuvllas beroštit sakka sihke ohppiid skuvlavázzimis ja sin iežas barggus, ja vel mii guoská osa gaskkustit sámi kultuvrra ja historjjá ohppiide. sámeskuvllaide leat goitge stuorrát. Jagi 2015 golut juohke ohppii lea sullii njealje gearddi alibut go vuo oskuvllain mu Seammás ii sáhte sihkkarit dehe manne leat dakkár earuhusat, danne go dadjat man stuorra earut leatđđ Sámeskuvlastivrra rapporteren ja analysa goluin lea ila váilevaš. Gávdnojit maid indikatuvrrat ahte oahppit eai oa u doarvái buori eavttuid olahit ulbmiliid sámegielas, mii lea okta dain bargogohčč osiin mii earuha sámeskuvllaid iežá skuvlahámiin. Riikarevišuvdna oaivvilda ahte sámeskuvla dárbbaha ovddidit buoret strategiijaid vai ráhkada eavttuid mat vástidit daid beroštumi ja movttiidahttima man bargit vuosehit sámeskuvllain. Riikarevišuvdna árvvoštallá ahte sirdin Sámeskuvlastivrra bargogoh osiin Sámediggái liv ii buktán má ga positiivvalaš bohtosiid ja buoridit eavttuid nu riikabeaivvi ulbmilat sámi oahpahusa ektui stuorit muddui olahuvvojit. soaitá stuorimus ovdamunni liv ii leamaš ielgaseappot stivrenráidu. us uovvuleapmái ja ovddasvástádusgáibádus ii rievdaduvvot dakkár vuogi mielde ahte Sámediggái addu ielga ovddasvástádus jo ihit barggu sámi oahpahusain. Dasa lassin galggalii moanat at duohtan dahkat ja Sámedikki seamma dáhki vuollái. ovttastahttima bokte ovttastuvvot. osiid Sámediggái lea maid ehushámi linnjá mielde, gos boahtá ovdan ahte sámiid vejolašvuohta doalahit ovddidit iežas kulturja servodateallima galgá ovddiduvvot. mearridii 1962 ahte mánát sámiide galge leat guokte sullasaš oahpahusmolssaeavttu: stáhtalaš sámeskuvla ja gielddalaš vuo Mearrádusa jelgii sámeskuvla galggai bissut erenoamáš go sámit iežat háliidedje dan. Sámi váikkuhanvejolašvuohta sámi oahpahusa i mielde lassánan, ja 1994 riikabeaivi mearridii ahte Sámediggi iheami ákkastallamiin ahte sámit galge đa sámi oahpahusáššiin. oažžut ”muhtin” váikkuhanvejolašvuo Sámediggi eiseváldin galggalii oažžut guovddáš rolla barggus hábmet sámi oahpahusa boahtteáiggis, man vuostá riikabeaivi ii R I K S R E V I S I O N E N S A M I S K U T B I L D N I N G – D A G S F Ö R E N O M S T A R TVáttis ovttastahttit ulbmiliidRiikarevišuvdna lea ávžžuhusas siskkildit Sámeskuvlastivrra Sámediggáiđ vuolgán das ahte riikabeaivviđđ ulbmilat ja áigumušat sámi váikkuhanvejolašvuo aid ektui ja vel ahte rá ehusa eavttut váldit ovddasvástádusa stáhta doaimmas – guokte ambišuvnnat mat muhtin muddui dagahit ulbmilriiddu. Riikabeaivi ii leat cealkán makkár gaskavuohta dain ulbmiliid galge leat guhte guoibmái, ja Riikarevisudna ii leat ge dahkan siskkildas árvvoštallama daid gaskkas. ččRiikarevišuvdna oaivvilda ahte sirdin Sámeskuvlastivrra bargogohđđumiin Sámediggái sáhtálii buoridit eavttuidččbuoret ulbmilceavzimiidđđ . Rá ehusas eavttut stivret doaimma ii goitge liv ii rievdat. Rá ehus boahtá váillahit nammadanfámu maid rievdaduvvonđđ organisašuvdnii. go Sámediggi, degoSámeskuvlastivra, lea eiseváldi rá ehusa vuolde de goitge stáhta doaibmaváldi ja ovddasvástádus doaimmas bistá.Guorahalađeavttuid čačđahit Sámeskuvlastivrra bargogohččosiidččUlbmilaš jo ihanhápmi,đ ielga ovddasvástádusráidu,č muhto bargogoh us dovddus eiseváldejo ihemiin ja bistevaš oavddus skuvlahoavdasajádahkiiđ lea dehálaš eavttut vai doaimma man Sámeskuvlastivra jo iha galgá leat beaktil ja ulbmilaš.Riikarevišuvdnađ č đháliida seammás deattuhit ahte Sámeskuvlastivrra guhkes áiggi váttisvuo at a ahit iežas doaimma ja vástidit daidđ oppalaš gáibádusaideđ mat bidjot stáhtalašč eiseváldái maid vuoseha eanet vu olaš váttisvuo a, mii dušše oassái ovdojuvvo das ahte doaibma siskkilduvvo Sámedikkis. Eiseválddi bagadeapmi ja ruhtadeapmiđdárbbaha jáhkehahtti rievdaduvvotčč vai eiseválddis galgá leat duohtađ vejolašvuo a birgetč iežas bargogoh osiidđ č. Váikko váilevašvuo at Sámeskuvlastivrra uovvuleapmái ja boa us ilgehussii dahkáváddásit eanet kvalifiserejuvvonđ analysaid man beaktil doaibma lea, leat nu ollu ja guhkesáigásaš váilevašvuoč đ at ulbmilceavzimisččahte ollu muitala ahte eiseválddis eai leat doarvái eavttut a ahit iežas bargogoh osiid.Riikarevišuvnnađđ ávžžuhusatRá ehus galggalii:• veardiditđ eavttuhit riikabeaivái ahte dat doaimma man Sámeskuvlastivra đđjo iha siskkilduvvo Sámediggái. č đRá ehus galggalii, beroškeahttá makkár eiseválddis lea ovddasvástádus a ahit Sámeskuvlastivrra doaimmaid: č đ čč• guorahallat Sámeskuvlastivrra/Sámedikki eavttuidč đ a ahit bargogoh ččosiid,• guorahallat iežá skuvlaeiseválddiid eavttuid a ahit muhtin bargogoh osiid, ovdamearkka dihte ovddideapmi oahpponeavvobuvttadeamis, ja 78 R I K S R E V I S I O N E N E N G R A N S K N I N G S R A P P O R T F R Å N R I K S R E V I S I O N E N •ovddidit čuovvuleami Sámeskuvlastivrra doaimmas áigumušain sáhttit dahkat ulbmilaš árvvoštallama eiseválddi bohtosiin. •ráhkadit ulbmilašđ č ja beaktilis doaibmastivrema, •ovddidit boa us uovvuleami, •ráhkadit vieruid mii dahká vejolažžan guhkesáigásaš ja nanu kvalitehtabarggu sámeskuvllas, ja •ráhkadit guhkesáigásaš ja ulbmilaš barggu sámigiela oahpahusa ektui. R I K S R E V I S I O N E N S A M I S K U T B I L D N I N G – D A G S F Ö R E N O M S T A R T Rapportens sammanfattning på sydsamiska Saemien ööhpehtimmie – tïjje daam orrestidh Rïjhkerevisjovne lea staaten barkoeh saemien ööhpehtimmesne goerehtamme mejtie Saemieskuvleståvroe tjïrrehte. Goerehtimmesne gaskem jeatjebh goerehti jis Saemieskuvleståvroe dejtie ulmide jaksa mah åejvieladtje åtna jïh jis reerenassen stuvreme Saemieskuvleståvroste buerie tsiehkieh skaepede åejvieladtjen barkose. Saemieskuvleståvroe edtja evtiedidh gaajhkh saemiej maanah åadtjoeh seammavyörtegs ööhpehtimmiem saemien ööhpehtimmiesisveginie. Guktie daejtie ulmide jaksedh, Saemieskuvleståvroe laavenjassem åtna, staaten åejviemaennievoetem saemieskuvline illedh (aarehskuvleklaasse – jaepiekuvsje 6) jïh jeatjah ööhpehtimmieinstansine tjïrrehtidh learohkigujmie mah ovmessie sjïeki gaavhtan eah saemieskuvlesne vaedtsieh. Reerenassen mietie saemieskuvle edtja dåarjoehtidh saemien gïelem jïh saemien kultuvrem gorredidh jïh evtiedidh. Goerehtimmien åvtelen Rïjhkerevisjovne lea reektehtsh lohkeme gaskem jeatjebh Rïjhkerevisjovne fïerhten jaepien revisovrijste, Ekonomijestuvremevïerhkeste jïh Skuvleinspeksjovneste mah vuesiehtin mah liejmieh Saemieskuvleståvroen bieleste barkosne. Rïjhkerevisjovne aaj vuartasji learohkelåhkoe saemieskuvline guhkiem onne orreme, unnemes saemieskuvlesne vuesiehtimmien gaavhtan jaepien 2016 9 learohkh. Rïjhkerevisjovne aaj tjaeliesti låhkoe learoehkijstie mah saemiengïelem luhkieh maadthskuvlen jaepiekuvsje 9 lea ånnanamme dej minngemes luhkie jaepiej mietie. Jïh dah lin 19 lohkemejaepien 2015/16. Staaten barkoej ulmiejakseminie saemien ööhpehtimmide mah åejvieladtje Saemieskuvleståvroe tjïrrehte leah gellie vuekine vuelehts. Daate sæjhta jiehtedh barkoeh eah åadtjoeh ussjedamme effekth rïjhkebiejjien bijjemes ulmide saemien ööhpehtimmesne jïh kultuvresne. Daate aaj sæjhta jiehtedh saemien learohkh saemieskuvline kaanne vaahrese båetieh eah nuekies buerie tsiehkieh åadtjoeh ööhpehtimmien ulmide jaksedh jïh saemien learohkh saemieskuvlen ålkoelisnie eah åadtjoeh ööhpehtimmiem saemien lïerehtimmiebiehkine. 80 R I K S R E V I S I O N E N E N G R A N S K N I N G S R A P P O R T F R Å N R I K S R E V I S I O N E N vuarjesje Saemieskuvleståvroen vuelehts ulmiejakseme sjædta destie liejmieh åejvieladtjen barkoste jïh guktie reerenasse åejvieladtjem stuvreme. Goerehtimmien leah dah vuartasjimmieh jïh illedahkh vadteme. Gellie liejmieh saemieskuvleståvroen barkoste Goerehtimmie vuesehte Saemieskuvleståvroe guhkies boelhken mietie ij leah gellie sov laavenjassijste dorjeme jallh daejtie båajhtode vuekine dorjeme jïh aaj åejvieladtje idtji maehtieh dah våaromen krïevemh darjodh mah staaten åejvieladtjeste krïevesåvva. Rïjhkerevisjovne meala daate båajhtode ulmiejakseme sjïdteme dan gaavhtan Saemiskuvleståvroe idtji leah guhkies barkeme jïh idtji leah eensi struktuvrh skaepiedamme åejvieladtjen barkojne. Jïlhts Saemieskuvleståvroe lea åejvieladtje mij lea guhkiem orreme, ij tjïelke soejkesjimmieh, dåarjomh jïh evtiedimmieh gååvnesh gellie åejvieladtjen barkoesuerkine. Daate sæjhta jiehtedh gaskem jeatjebh aarebi dååjresh jïh maahtoeh evtiedimmiebarkoej bïjre mah leah gååvnesamme ij leah maahteme åejvieladtjen evtiedimmiebarkosne gïetedamme. Juktie idtji naan struktuvrh gååvnesh dellie skuvleåvtehke jïh kanslije tjoerin dïedtem vaeltedh dovne dejtie bijjemes jïh strategijen laavenjasside jïh aaj operatijven laavenjasside. Daate löövles barkoe mij destie båateme bïhkede dah liejmieh åejvieladtjen ulmiejaksemistie jïh dïhte lea Rïjhkerevisjovnen mietie aaj akte sjïeke man gaavhtan åejvieladtjen barkoe lea dan reaktijve. Dej minngemes jaepiej jaabnan gaertjies ekonomije lea aaj daejtie tendenside veaksahkåbpoe dorje. Dah liejmieh ulmieilledahkeste jïh tsiehkijste eah leah orre Saemieskuvleståvroe ij nuekies buerie tsiehkide skaepedh barkose åejvieladtjen saemieskuvline. Dah liejmieh öörnedihks kvaliteetebarkoste jïh aktanimmesne dej ovmessie saemieskuvli gaskem, mejtie joe 2003 Skuvlevïerhke jïh viht 2013 Skuvleinspeksjovne vueptiestamme annje gååvnesieh. Indikasjovnh vuesiehtieh learohkh eah nuekies daajroem åadtjoeh saemiengïelefaagesne, daate ij leah orre vueptiestimmie, joe 2003 Skuvlevïerhke daam vueptiesti. Saemien integreereme lïerehtimmie lea vihkeles ööhpehtimmiehammoe learoehkidie mah eah saemieskuvlesne. Learohkelåhkoe lea gaskem medtie 150 jïh 200 minngemes decennien mietie jeerehtamme, men læjhkan barkoen sisvegem jïh vijriedimmiem ij leah ennje evtiedamme. Gellie evtiedimmiesuerkieh mah Skuvlevïerhke lea 1994 jïh 2003 vueptiestamme ennje gååvnesieh. Dïhte lea våaromen tsiehkie saemien learoevierhtieh jïh lohkehtæjjah saemiengïelesne gååvnesieh guktie Saemieskuvleståvroe edtja dejtie sov ulmide jaksedh. 1977 reerenasse vihtiesti vaenie lohkehtæjjah saemiengïelesne heerredi saemien ööhpehtimmiegeajnoem evtiedidh jïh daerpies saemien R I K S R E V I S I O N E N S A M I S K U T B I L D N I N G – D A G S F Ö R E N O M S T A R T ööhpehtimmien learoevierhtieh nænnoestehti. Daah ennje faatoes. Lohkehtæjjaööhpehtimmie saemien faagelohkehtæjjide lea 2015 raejeste gååvnesamme men ij naan tjaalasovveme studeenth utnieh. Jaepien 2005 raejeste lea Saemieskuvleståvroe meatan orreme 12 saemien learoevierhtieh gaervies darjodh. Jis nöörjen Saemiedigkine viertiestidh jaepien 2009 raejeste 2013 raajan dïhte 252 learoevierhtieh gaervies darjoeji. Gaertjiedamme barkoeh saemien learoehkidie mah eah leah saemieskuvlesne Saemieskuvleståvroen ulmie lea evtiedidh gaajhkh saemien maanah åadtjoeh seammavyörtegs ööhpehtimmiem buerie kvaliteetine saemien lïerehtimmiebiehkine. Lissine dejtie medtie 180 maanah saemieskuvline unnemes 500 learohkh gååvnesieh tjïelti jïh frijjeskuvline, giej skuvlevaedtsemem maahta Saemieskuvleståvroen barkoste tsevtsedh, vuesiehtimmien gaavhtan saemien integreereme lïerehtimmien tjïrrh. Gellie stoerre liejmieh gååvnesieh Saemieskuvleståvroen barkoste dej laavenjassigujmie mah learoehkidie saemieskuvlen ålkoelisnie vadteme. Vuesiehtimmien gaavhtan åejvieladtjen barkojne integreereme lïerehtimmiem evtiedidh jïh vijriedidh jïh barkojne saemieskuvlide bïevnedh jïh barkojne maam faalehte lea dan gaertjiedamme. Medtie 95 proseenth åejvieladtjen dåarjoste saemieskuvlide vadta jïh dan gaavhtan ij leah dejtie jeatjah laavenjasside dorjeme. Seamma aejkien lea Saemieskuvleståvroen prioriteradamme åejviemaennievoeteste saemieskuvlide iemie, juktie dïhte lea dan tjïelkemes stuvreme laavenjasse gaskem jeatjebh skuvlelaakeste, vuartasjimmeste jïh åejvieladtjen regleeremeprievine. Reerenassen ståvrome ij leah nuekies Læjhkan Saemieskuvleståvroen dåeriesmoerh dejtie sov ulmide jaksedh jïh dan sov laavenjassh tjïrrehtidh guhkiem lij daajroes, gellie aamhtesinie decennierinie, idtji reerenasse buektehth daajroste sjïehteles vuekiem evtiedidh åejvieladtjem stuvredh. Idtji Reerenasse leah effektijveles stuvremem tjïrrehtamme dej mieriej sisnie daaletjen struktuvresne jallh orre struktuvrem raeriestamme. Daaletjen vuekie stuvredh ij leah tjïelkes jïh ij ulmide jaksh. Ij Reerenasse maehtieh tsevtsedh guktie moenehtsem nommehtehtedh mij åejvieladtjem stuvrie jallh daam orrije (jallh skuvleåvtehke). Saemiedigkie daam nuepiem åtna, men juktie Saemiedigkie ij Saemieskuvlen barkoem dåarjoehtidh jïh Saemieskuvleståvroe ij leah Saemiedigkien nuelesne, dellie sjædta dan ovtjïelkes mij dam bijjemes dïedtem åtna Saemieskuvleståvroen barkoen åvteste. Saemieskuvleståvroe lea tseegkeme goh moenehtseåejvieladtje, stuvremehammoe mij ij leah sjïehteles åejvieladtjen barkose jïh mij tsiehkieh nåakebe darjodh guktie effektijveles sisnjelde stuvremem sjædta. Lissine ij Saemiedigkien nammoehtahteme Saemieskuvleståvroen åvtehkidie krööhkesth åejvieladtjen barkose. Våaromen åssjaldahke lea åvtehkh moenehtseåejvieladtjesne edtjieh 82 R I K S R E V I S I O N E N E N G R A N S K N I N G S R A P P O R T F R Å N R I K S R E V I S I O N E N veeljedh våaroemisnie dej krïevemh jïh vuartoeh mah leah åejvieladtjen barkosne. Saemiedigkie Saemieskuvleståvroen lïhtsegidie politihken våaroemisnie nammoehtahta. Dah skuvlh leah bielie barkoste mij bööremes juhtieh Jïlhts dah liejmieh barkoste mah vuesiehtamme, Rïjhkerevisjovne vuarjesje barkoe Saemieskuvline hijvenlaakan jåhta, dah bielieh mah Rïjhkerevisjovne vuarjasji. Learohkh mah saemieskuvlesne vaadtseme unnemes seamma hijven maahtoeilledahkh åadtjoeh goh jeatjah learohkh seamma tjïeltine. Daate dovne learohkh jaepiekuvsjesne 6 jïh jaepiekuvsjesne 9. Barkijh aarhskuvline jïh skuvline leah eadtjohke dovne learohki skuvlevaedtsiemisnie jïh dej jïjtse barkojne, sjïere gosse laavenjassine berkieh saemien kultuvrem jïh histovrijem learoehkidie lïerehtieh. Saemieskuvlen åasa lea jolle. Jaepien 2015 lij fïerhten learohken åasa njieljiengïerts jollebe maadthskuvleste. Seamma aejkien ij gåaredh vihtieslaakan jiehtedh man stoerre dah joekehtsh leah jallh mestie dah joekehtsh båetieh, liejmie daehtie bieleste guktie Saemieskuvleståvroen reekti jïh åasah analyseradi. Aaj indikasjovnh gååvnesieh ij learoehkidie sjïehteles tsiehkieh vedtieh dejtie ulmide saemiengïelesne jaksedh, mij lea akte dejstie laavenjassijste mij lea sjïere jïh saemieskuvle jeatjah skuvlijste juaka. Rïjhkerevisjovne meala saemieskuvle tjuara buerebe strategijh evtiedidh guktie learohkh ulmide jeksieh. Saemienskuvleståvroen åvtehkh jïh reerenasse tjuerieh tsiehkieh tseegkedh mah sjïehtedieh saemieskuvli barkijh eadtjohke vuekiem barkedh. Rïjhkerevisjovne vuarjesje Saemieskuvleståvroen laavenjasside Saemiedægkan juhtedh edtja maehtedh gellie positijven effekth sjïdtedh jïh tsiehkide bueriedidh rïjhkebiejjien ulmieh saemien ööhpehtimmien bïjre jaksedh buerebelaakan. Kaanne dïhte vihkielommes aevhkie edtja tjïelkebe stuvremeöörnege årrodh. Incitamenth jïh nuepieh illedahkide dïedtekrïevemidie vuarjasjidh edtja jeatjahtehtedh vuekine Saemiedigkie tjïelkebe dïedtem åådtje barkoem saemien ööhpehtimmine stuvredh. lissine byöroe gellie ektiedimmievïtnemh sjidtieh dan tjïrrh Saemiedigkien gïelebarkoe jïh Saemieskuvleståvroen ööhpehtimmielaavenjassh seamma gåetesne tjåanghkenieh. Aaj gåabpatjahki åejvieladtji bïevneselaavenjasside edtjieh maehtedh aktanidh jis dah tjåanghkenieh. Saemieskuvleståvroen laavenjassh Saemiedigkesne aaj reerenassehammoen mietie, gusnie tjåådtje saemiej nuepieh dej jïjtse kultuvrejïh siebriedahkejieledem gorredidh jïh evtiedidh edtja freemmedh. Rïjhkebiejjie jaepien 1962 moeni saemiej maanah edtjieh göökte seammavyörtegs ööhpehtimmiealternatijvh utnedh: staaten saemieskuvle jïh tjïelten maadthskuvle. Moenemen mietie edtja saemieskuvle årrodh sjïere skuvlehammojne dan R I K S R E V I S I O N E N S A M I S K U T B I L D N I N G – D A G S F Ö R E N O M S T A R T guhkiem saemieh jïjtse daam sijhtieh. Saemiej stuvremh saemien ööhpehtimmien bïjre lea jeananamme, jïh 1994 rïjhkebiejjie moeni Saemiedigkie edtja Saemieskuvleståvroen åvtehkh nammoehtidh dan motiveeremen mietie saemieh edtjieh ”bieliem” saemien ööhpehtimmiegyhtjelassijste moenedh. Seamma aejkien proposisjovnesne tjåadtjoeji Saemiedigkie åejvieladtjine byöroe jarnges råållam utnedh barkosne saemien ööhpehtimmiem båetije biejjide hammoedidh, idtji rïjhkebiejjie daam gïrrh. Gïerve dah ulmieh aktanieh Rïjhkerevisjovne lea raeriestimmesne Saemieskuvleståvroem Saemiedægkan juhtedh aalkeme rïjhkebiejjien ulmijste jïh intensjovnijste barkedh saemien moenemem jïh reerenassen tsiehkide dïedtem vaeltedh staaten barkosne – göökte ambisjovnh mestie ulmieovvaantoe maahta båetedh. Ij Rïjhkebiejjie leah jeahteme guktie dah ulmieh edtjieh sinsitniem årrodh, jïh Rïjhkerevisjovne ij leah naan sisnjelde vierhtiedimmiem dorjeme dej gaskem. Rïjhkerevisjovne meala Saemieskuvleståvroen laavenjasside Saemiedægkan juhtedh maahta tsiehkide bueriedidh jollebe ulmieilledahkese. Reerenassen tsiehkien barkoem stuvredh ij jeatjahtovvh. Reerenasse nommehtehtemefaamoem faatoes aaj jeatjahtehteme organisasjovnesne. Dannasinie Saemiedigkie, seamma goh Saemieskuvleståvroe, lea åejvieladtje reerenassen nuelesne lea staaten åejviemaennievoetem jïh dïedtem barkose aajmene. Våaromen ulmieovvaantoem loevenidh staaten dïedten jïh åejviemaennievoeten bïjre jïh seamma aejkien edtja saemien jïjtjeraarehkem dåarjoehtidh lea daan goerehtimmien ålkoelisnie. Tsiehkieh goerehtieh guktie Saemieskuvleståvroen barkoem tjïrrehtidh Sjïehteles stuvremehammoe, tjïelke dïedteöörnege, akte åejvieladtjestuvreme mij barkoem damta jïh staeries öörnege skuvleåvtehkeposisjovne leah vihkeles tsiehkieh barkose mejnie Saemieskuvleståvroe barka edtja effektijveles jïh maereles årrodh. Rïjhkerevisjovne sæjhta seamma aejkien jiehtedh Saemieskuvleståvroen guhkies dåeriesmoerh dejtie sov barkojde tjïrrehtidh jïh sïejhme krïevemh vaestiedidh mah staaten åejvieladtjen utnedh aaj vuesehte jienebh dåeriesmoerh våaroemisnie, man ajve bielieh buaranieh jis barkoem Saemiedægkan juhtieh. Åejvieladtjen instruksjovne jïh finansereereme daarpesjieh gujht orrestehtedh jis åejvieladtje edtja nuepieh åadtjoeh dan barkojde buektiehtidh darjodh. Jïlhts liejmieh Saemieskuvleståvroen dåarjoemisnie jïh illedahkevuesiehtimmesne gïervebe darjodh jienebe kvalifiseradamme analysh darjodh man effektijveles barkoem dorje, lea dah liejmieh ulmiejaksemisnie dan gellie jïh guhkies guktie destie jeahta åejvieladtje ij nuekies tsiehkieh utnieh dan barkoem tjïrrehtidh. 84 R I K S R E V I S I O N E N E N G R A N S K N I N G S R A P P O R T F R Å N R I K S R E V I S I O N E N •ussjedidh rïjhkebeajjan raeriestidh barkoem mejnie Saemieskuvleståvroe barka Saemiedægkan juhtedh. Reerenasse byöroe, saaht mij åejvieladtjide man dïedte Saemieskuvleståvroen barkoem tjïrrehtidh: •Saemieskuvleståvroen/Saemiedigkien tsiehkide goerehtidh barkoem tjïrrehtidh, •jeatjah skuvleåejvieladtji tsiehkieh goerehtidh naakenh dejstie laavenjassijste darjodh, vuesiehtimmien learoevierhtiedarjomem •goerehtimmiem evtiedidh Saemieskuvleståvroen barkoste dan mïelen mietie maereles vuarjasjimmieh darjodh åejvieladtjen illedahkijste. •sjïehteles jïh effektijveles dorjesestuvremh skaepiedidh •rutijnh skaepiedidh mestie nuepieh vedtedh guhkies jïh ïedtjeles kvaliteetebarkoem saemieskuvlesne, jïh •guhkies jïh ulmiejakseme barkoem skaepiedidh lïerehtimmien bïjre saemiengïelesne R I K S R E V I S I O N E N SAMISK UTBILDNING – DAGS FÖR EN OMSTART Sameskolstyrelsen ska arbeta för att alla samers barn får tillgång till en likvärdig utbildning av god kvalitet med samiska undervisningsinslag. Myndigheten ska bland annat fullgöra statens huvudmannaskap för sameskolan, främja samisk läromedelsproduktion och samverka med andra skolhuvudmän så att samiska elever som inte går i en sameskola kan få undervisning med samiska inslag. har granskat statens insatser inom samisk utbildning med Sameskolstyrelsen som ansvarig myndighet. Granskningen visar bland annat att flera mål med verksamheten inte nås, till exempel när det gäller läromedelsproduktionen. Dessutom genomför Sameskolstyrelsen några av sina uppgifter bristfälligt. Bristerna innebär att samiska elever i sameskolan riskerar att inte få tillräckligt bra förutsättningar för att nå utbildningens mål och att samiska elever utanför sameskolan inte får tillgång till utbildning med samiska undervisningsinslag. är arbetet i sameskolan det som fungerar bäst av myndighetens uppgifter. Eleverna som gått i en sameskola når minst lika goda resultat som elever som gått i andra skolor. Enligt är både regeringens styrning och myndighetens eget arbete orsaker till Sameskolstyrelsens låga måluppfyllelse. De långvariga och omfattande bristerna i myndighetens verksamhet tyder också på att Sameskolstyrelsen inte har tillräckliga förutsättningar för att genomföra sina uppgifter. rekommenderar därför att Sameskolstyrelsens verksamhet inryms i och att regeringen utreder vilka förutsättningar som krävs för att ska kunna genomföra uppgifterna. nybrogatan 55, 114 90 Utdrag ur protokoll vid regeringssammanträde Närvarande: statsminister , ordförande, och statsråden , , M , Baylan, Bucht, , , Hellmark , , , Bah Kuhnke, Shekarabi, , , , , , Regeringen beslutar skrivelse om samisk utbildning