Igbimọ naa ni awọn ẹlẹri ti Atiku ko wa sile ẹjọ ko lee fi idi ọrọ mule pe aarẹ Buhari ṣe magomago ninu idibo ọhun. Bẹẹ ni igbimọ naa tun ṣalaye pe ẹgbẹ PDP ko pese ẹri to daju lati fi han pe, oludije ninu ẹgbe APC ko ni iwe ẹri to yẹ lati dije sipo aarẹ. Agbẹjọro agba fun Atiku, Mike Ozekhome ni, ipẹjọ naa da lori idi mẹrindinlaadọrin ti ko fi yẹ ki ile ẹjọ to n gbọ ẹsun eto idibo kede aarẹ Buhari gẹgẹ bi ẹni to jaweolubori ninu idibo to kọja. Bi o tilẹ jẹ pe Ozekhome ko mẹnuba ọpọ ninu awọn idi ti ẹjọ kotẹmilọrun naa da le lori, sugbọn ẹjọ naa rọ mọ ọrọ iwe ẹri aarẹ Buhari ati ẹrọ ayara bi aṣa ajọ INEC. Atiku n fẹ ki ile ẹjọ giga yii da idajo ti igbimọ to n ri si eto idajọ idibo da lọjọ kọkanla oṣu yii nu, ko si kede oun gẹgẹ ẹni to yege ninu idibo ọhun. Bi ile ẹjọ naa ko ba lee ṣe eyi, Atiku fẹ ki ile ẹjọ giga naa da ibo sipo aare naa nu, ko si kede pe ki idibo miran waye.


Buhari vs Atiku: Atiku ní kí ilé ẹjọ́ kéde òun gẹ́gẹ́ bí ẹni tó jáwé olúborí

Bi o tilẹ jẹ pe Ozekhome ko mẹnuba ọpọ ninu awọn idi ti ẹjọ kotẹmilọrun naa da le lori, sugbọn ẹjọ naa rọ mọ ọrọ iwe ẹri aarẹ Buhari ati ẹrọ ayara bi aṣa ajọ INEC. Atiku n fẹ ki ile ẹjọ giga yii da idajo ti igbimọ to n ri si eto idajọ idibo da lọjọ kọkanla oṣu yii nu, ko si kede oun gẹgẹ ẹni to yege ninu idibo ọhun. Bi ile ẹjọ naa ko ba lee ṣe eyi, Atiku fẹ ki ile ẹjọ giga naa da ibo sipo aare naa nu, ko si kede pe ki idibo miran waye.


El-Zakzaky: Aago méjìlá ọ̀sán ku ogún ìṣẹ́jú lọ́jọ́ Ẹtì ni bàálù rẹ̀ gúnlẹ̀

Asaaju ikọ ẹlẹsin Shiite, Ibrahim El Zakzaky ati aya rẹ ti gunlẹ si orilẹede Naijiria bayii. Gẹgẹ bi akọroyin BBC to wa ni papakọ ofurufu Nnamdi Azikwe nilu Abuja ti wi, deede aago mejila ku ogun isẹju lọsan ọjọ Ẹti ni baalu Ethiopia E9-11 to gbe tọkọ-taya naa balẹ. Iroyin naa ni awọn agbofinro ko jẹ ki ẹnikẹni tabi akọroyin kankan fi oju kan Zakzaky ati aya rẹ, titi ti wọn fi gbe wọn gba ọna miran lọ fi si ahamọ. Papakọ ofurufu Nnamdi Azikwe nilu Abuja ti kun fọfọ bayii fun awọn agbofinro ti oju wọn ko rẹrin, ti wọn gbarodan sibẹ fun igbaradi ipadabọ asaaju ẹsin Shiite, Sheik Ibrahim El-Zakzaky lati orilẹede India. Bẹẹ ba gbagbe, iroyin ti gbalẹ kan pe Zakzaky ti pinnu lati pada si orilẹede Naijiria, lẹyin ti igbesẹ lati mu ko gba itọju nile iwosan Mandata lorilẹede India fori sanpọn. Akọroyin BBC to wa ni papakọ ofurufu naa salaye pe, aago mejila ọsan yii lo seese ki baalu Ethiopia to gbe Zakzaky balẹ si papakọ ofurufu naa, ti igbaradi si ti doju ọgbagade lati ọdọ awọn agbofinro fun abọ asaaju ẹsin Shiite naa ati aya rẹ.


Papakọ ofurufu Nnamdi Azikwe nilu Abuja ti kun fọfọ bayii fun awọn agbofinro ti oju wọn ko rẹrin, ti wọn gbarodan sibẹ fun igbaradi ipadabọ asaaju ẹsin Shiite, Sheik Ibrahim El-Zakzaky lati orilẹede India. Bẹẹ ba gbagbe, iroyin ti gbalẹ kan pe Zakzaky ti pinnu lati pada si orilẹede Naijiria, lẹyin ti igbesẹ lati mu ko gba itọju nile iwosan Mandata lorilẹede India fori sanpọn. Akọroyin BBC to wa ni papakọ ofurufu naa salaye pe, aago mejila ọsan yii lo seese ki baalu Ethiopia to gbe Zakzaky balẹ si papakọ ofurufu naa, ti igbaradi si ti doju ọgbagade lati ọdọ awọn agbofinro fun abọ asaaju ẹsin Shiite naa ati aya rẹ. Iroyin naa ni lara awọn ikọ agbofinro to wa nikalẹ la ti ri awọn ọlọpaa, osisẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS, awọn ologun, ati osisẹ aabo ara ẹni laabo ilu ( Civil Defence). Akọroyin BBC ni, gbogbo igbiyanju oun lati ya awọn agbofinro to pọ bii esú naa lo ja si pabo, nitori wọn ko gba akọroyin kankan laaye lati duro sẹba ibi ti wọn wa. Kii ṣe iroyin mọ pe ede aiyede bẹ silẹ laarin ikọ aṣaaju ẹsin Shiite lorilẹede Naijiria, Ibrahim Elzakzaky ati ijọba India, eyi to n pagidina  itọju rẹ lẹyin ti ileejọ fun laaye lọsẹ to kọja.


Iroyin naa ni lara awọn ikọ agbofinro to wa nikalẹ la ti ri awọn ọlọpaa, osisẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS, awọn ologun, ati osisẹ aabo ara ẹni laabo ilu ( Civil Defence). Akọroyin BBC ni, gbogbo igbiyanju oun lati ya awọn agbofinro to pọ bii esú naa lo ja si pabo, nitori wọn ko gba akọroyin kankan laaye lati duro sẹba ibi ti wọn wa. Kii ṣe iroyin mọ pe ede aiyede bẹ silẹ laarin ikọ aṣaaju ẹsin Shiite lorilẹede Naijiria, Ibrahim Elzakzaky ati ijọba India, eyi to n pagidina  itọju rẹ lẹyin ti ileejọ fun laaye lọsẹ to kọja. Ba a ṣe n sọrọ yii, iroyin kan ti ni Ibrahim El-Zakzaky ti n ṣẹri bọ wa sile. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, agogo marun irọlẹ ọjọbọ ni iroyin naa gbe pe yoo gbera kuro ni orilẹede India. Gẹgẹ bi awọn iroyin abẹle ṣe sọ, pẹlu fidio kan ti El-Zakzaky funra rẹ gan ti sọrọ, anfani meji ni wọn fun olori ẹsin naa.


Ba a ṣe n sọrọ yii, iroyin kan ti ni Ibrahim El-Zakzaky ti n ṣẹri bọ wa sile. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, agogo marun irọlẹ ọjọbọ ni iroyin naa gbe pe yoo gbera kuro ni orilẹede India. Gẹgẹ bi awọn iroyin abẹle ṣe sọ, pẹlu fidio kan ti El-Zakzaky funra rẹ gan ti sọrọ, anfani meji ni wọn fun olori ẹsin naa. Wọn ni yala ko fara mọ awọn ilana ti ijọba fun un tabi ki wọn daa pada sorilẹede Naijiria, amọ o dabi ẹni pe anfani keji ni El-Zakzaky nawọ mu. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn ọmọlẹyin rẹ n lọọgun pe ohun to n sẹ́lẹ yii ni ọwọ ijọba Naijiria ninu amọ ijọba paapaa n pariwo. Ijọba ni aifi ọwọ sibi ti ọwọ ngbe aṣaaju ijọ Shitte ọhun lo n faa, ti gbogbo nnkan nipa itọju rẹ nilẹ okeere ṣe lọju pọ.


Wọn ni yala ko fara mọ awọn ilana ti ijọba fun un tabi ki wọn daa pada sorilẹede Naijiria, amọ o dabi ẹni pe anfani keji ni El-Zakzaky nawọ mu. Bi o tilẹ jẹ wi pe awọn ọmọlẹyin rẹ n lọọgun pe ohun to n sẹ́lẹ yii ni ọwọ ijọba Naijiria ninu amọ ijọba paapaa n pariwo. Ijọba ni aifi ọwọ sibi ti ọwọ ngbe aṣaaju ijọ Shitte ọhun lo n faa, ti gbogbo nnkan nipa itọju rẹ nilẹ okeere ṣe lọju pọ. Nibayii, ibeere to gba ẹnu ọpọ eeyan ni pe, bi ọrọ ṣe wa ri yii, bi El-Zakzaky ba pada de nibo ni yoo wa? Ṣe ile rẹ ni yoo gba lọ ni, ṣe ileewosan kan ni Naijiria ni yoo lọ ni tabi yoo pada sinu ahamọ awọn agbofinro DSS, eyi to ti wa fun bii ọdun mẹrin gbako?


Nibayii, ibeere to gba ẹnu ọpọ eeyan ni pe, bi ọrọ ṣe wa ri yii, bi El-Zakzaky ba pada de nibo ni yoo wa? Ṣe ile rẹ ni yoo gba lọ ni, ṣe ileewosan kan ni Naijiria ni yoo lọ ni tabi yoo pada sinu ahamọ awọn agbofinro DSS, eyi to ti wa fun bii ọdun mẹrin gbako?


APC: O jẹ́ tètè jẹ́wọ́ àwọn tó rán ọ níṣẹ́ torí àwa kìí fún apààyàn lówó

Yoruba ni to ba buru tan, iwọ nikan ni yoo ku. Bẹẹ lọrọ ri fun afurasi ajinigbe kan ti ẹnu ko sin lara rẹ lẹnu ọjọ mẹta yii, Hamisu Bala, ti gbogbo eeyan mọ si Wadume, ẹni to kede pe ẹgbẹ oselu APC fun oun ni miliọnu mẹtala naira lasiko eto idibo apapọ to kọja. Bẹẹ ba gbagbe, afurasi yii ni awọn ọlọpa fẹ gbe nipinlẹ Taraba, amọ ti awọn ologun gbaa silẹ, ti wọn si gbẹmi ọlọpa mẹta ati araalu kan lasiko isẹlẹ naa. Nigba ti ọwọ wa tẹ Wadume, lo ba figbe ta pe oun kii se apaayan abi ajinigbe rara, oloselu ni oun, ti ẹgbẹ oselu APC si mọ oun bii ẹni mọ owo, koda wọn fun oun ni miliọnu mẹtala naira lasiko ibo to kọja fun ipolongo ibo, amọ ti oun na miliọnu meje naira nibẹ. Sugbọn niwọn igba to jẹ pe oku ni eeyan pa irọ mọ ti kii lee fọhun, ẹgbẹ oselu APC ti wa kigbe sita fun Wadume pe, yoo dara ko tete sọ awọn to ran nisẹ ibi nitori APC kii fun awọn apaayan ati ajinigbe ni owo. Lanre Issa Onilu, tii se akọwe ipolongo apapọ fun ẹgbẹ APC salaye pe, ọrọ Wadume dabi afomọ to n wa gbongbo ti yoo so mọ ni lasiko to fẹ subu sinu odo, o si di dandan ki Wadume to n koju idajọ fẹ wa awọn ti yoo fẹyin ti ni.


Nigba ti ọwọ wa tẹ Wadume, lo ba figbe ta pe oun kii se apaayan abi ajinigbe rara, oloselu ni oun, ti ẹgbẹ oselu APC si mọ oun bii ẹni mọ owo, koda wọn fun oun ni miliọnu mẹtala naira lasiko ibo to kọja fun ipolongo ibo, amọ ti oun na miliọnu meje naira nibẹ. Sugbọn niwọn igba to jẹ pe oku ni eeyan pa irọ mọ ti kii lee fọhun, ẹgbẹ oselu APC ti wa kigbe sita fun Wadume pe, yoo dara ko tete sọ awọn to ran nisẹ ibi nitori APC kii fun awọn apaayan ati ajinigbe ni owo. Lanre Issa Onilu, tii se akọwe ipolongo apapọ fun ẹgbẹ APC salaye pe, ọrọ Wadume dabi afomọ to n wa gbongbo ti yoo so mọ ni lasiko to fẹ subu sinu odo, o si di dandan ki Wadume to n koju idajọ fẹ wa awọn ti yoo fẹyin ti ni. "Ẹgbẹ tiwa kii ya owo sọtọ fun awọn janduku. Asiko yii yatọ si igba ti ẹgbẹ to n sejọba maa n tọwọ bọ apo ilu lati fi owo gbọ bukata ipolongo ibo ati idibo pẹlu, bi ọwọ eku ẹgbẹ oselu wa se mọ, lo fi n họri lasiko yii." Onilu ni, taa ba gbọ ohun ti Wadume sọ yii daada, a jẹ pe ọmọ ẹgbẹ APC ni yoo jẹ pẹlu awọn alaye to se.


"Ẹgbẹ tiwa kii ya owo sọtọ fun awọn janduku. Asiko yii yatọ si igba ti ẹgbẹ to n sejọba maa n tọwọ bọ apo ilu lati fi owo gbọ bukata ipolongo ibo ati idibo pẹlu, bi ọwọ eku ẹgbẹ oselu wa se mọ, lo fi n họri lasiko yii." Onilu ni, taa ba gbọ ohun ti Wadume sọ yii daada, a jẹ pe ọmọ ẹgbẹ APC ni yoo jẹ pẹlu awọn alaye to se.


#NotTooYoungToRun: Seun Fakorede ẹni ọdún 27 di kọmísánà l'Oyo

Ọdọmọde ọmọ ọdun mẹtadinlogbọn gba kọmiṣọna nipinlẹ Oyo. Awọn eeyan kan ti kọkọ ṣe ifẹhonuhan nileeṣẹ Ijọba niluu Ibadan l'Ọjọbọ pe awọn ko faramọ pe ki Seun Fakorode ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn naa di kọmiṣọna. Ṣeyi Makinde to je gomina ipinlẹ Oyo, labẹ ẹgbẹ oṣelu PDP. lo fi forukọ rẹ ranṣẹ sile aṣofin. Awọn to ṣe iwọde naa ni idi abajọ ni wi pe Fakorede jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu alatako APC. Lẹyin eyi ni awọn ọdọ miran fariga pe dandan Fakorede gbọdọ di kọmiṣọna nipinlẹ Oyo nitori pe ọdọ ni wọn n fẹ.


lo fi forukọ rẹ ranṣẹ sile aṣofin. Awọn to ṣe iwọde naa ni idi abajọ ni wi pe Fakorede jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu alatako APC. Lẹyin eyi ni awọn ọdọ miran fariga pe dandan Fakorede gbọdọ di kọmiṣọna nipinlẹ Oyo nitori pe ọdọ ni wọn n fẹ. Sẹ ilẹkẹ ma ja sile, ma ja sita ni ọrọ ọhun, Lẹyin ọ rẹyin, ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Oyo buwọlu iyansipo rẹ l'Ọjọbọ. Eyi si sọ Fakorede di ọkan lara awọn kọmiṣọna nipinlẹ Oyo. Ọpọlọpọ awọn eniyan lo ti gboriyin fun Seyi Makinde pe awọn ọdọ Naijiria ko kere ju lati di ipo oṣelu mu lasiko yii.


Sẹ ilẹkẹ ma ja sile, ma ja sita ni ọrọ ọhun, Lẹyin ọ rẹyin, ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Oyo buwọlu iyansipo rẹ l'Ọjọbọ. Eyi si sọ Fakorede di ọkan lara awọn kọmiṣọna nipinlẹ Oyo. Ọpọlọpọ awọn eniyan lo ti gboriyin fun Seyi Makinde pe awọn ọdọ Naijiria ko kere ju lati di ipo oṣelu mu lasiko yii.


Ilé ẹ́jọ́ tó ń gb'ẹ́sùn ìdìbò wọ́gilé ẹjọ́ tí Ajimọbi pè tako Kọla Balogun

Sẹnẹtọ to n ṣoju ẹkun idibo guusu ipinlẹ Oyọ, Kola Balogun ti sọrọ lori ifidirẹmi Sẹnetọ Abiola Ajimobi to pẹjọ tako lori ipo Senetọ. Balogun ni idajọ naa jẹ aṣeyọri fun iṣejọba awa-ara-wa ni Naijiria ati fawọn eeyan ẹkun idibo guusu ipinlẹ Oyo. O wa sọ pe ti Sẹnẹtọ Ajimobi ba fẹ maa ba Ọlọrun ja lori idajọ naa ''ki o mura sii, a o wo ẹni ti yoo pegede.'' Sẹnetọ naa sọ ọrọ yi nigba ti o n ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin aṣeyọri rẹ nilu Ibadan Saaju ni Ile ẹjọ to n gb'ẹsun idibo ni agbegbe Iyaganku niluu Ibadan ti wọgile ẹjọ ti gomina tẹlẹri ni ipinlẹ Ọyọ Ṣẹnetọ Isiaka Abiọla Ajimọbi. O pe ẹjọ yii tako ẹni ti wọn kede gẹgẹ bi olubori ninu idije si ipọ Sẹnetọ ẹkun idibo guusu ipinlẹ Ọyọ, Sẹnetọ Kọla Balogun.Adajọ Anthony Apkovi  ti o ṣoju igbimọ ẹlẹni mẹta ti o risi igbẹjọ naa lo kede abajade iṣẹ iwadii wọn lọjọ Iṣẹgun.Lara awọn ẹsun ti Abiọla Ajimọbi fi kan Kọla Balogun naa ni aiṣe eto idibo abẹnu ninu ẹgbẹ oṣelu PDP ki o to dije, ṣiṣẹ amulo awọn janduku lati ji apoti ibo gbe, titọwọ bọ akọsilẹ ẹsi ibo ati bẹẹ bẹẹ lọ. Sugbọn ile ẹjọ ni gbogbo ẹsun naa ni ko ri ẹsẹ walẹ nitori aisi ẹri aridaju.Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu awọn akọrọyin, ọkan lara awọn agbẹjọro fun Sẹnetọ Kọla Balogun, Amofin Isiaka Abiọla Ọlagunju ṣe alaye wi pe ohun ti ko kan Ajimọbi lo n dasi.


Sẹnetọ naa sọ ọrọ yi nigba ti o n ba awọn akọroyin sọrọ lẹyin aṣeyọri rẹ nilu Ibadan Saaju ni Ile ẹjọ to n gb'ẹsun idibo ni agbegbe Iyaganku niluu Ibadan ti wọgile ẹjọ ti gomina tẹlẹri ni ipinlẹ Ọyọ Ṣẹnetọ Isiaka Abiọla Ajimọbi. O pe ẹjọ yii tako ẹni ti wọn kede gẹgẹ bi olubori ninu idije si ipọ Sẹnetọ ẹkun idibo guusu ipinlẹ Ọyọ, Sẹnetọ Kọla Balogun.Adajọ Anthony Apkovi  ti o ṣoju igbimọ ẹlẹni mẹta ti o risi igbẹjọ naa lo kede abajade iṣẹ iwadii wọn lọjọ Iṣẹgun.Lara awọn ẹsun ti Abiọla Ajimọbi fi kan Kọla Balogun naa ni aiṣe eto idibo abẹnu ninu ẹgbẹ oṣelu PDP ki o to dije, ṣiṣẹ amulo awọn janduku lati ji apoti ibo gbe, titọwọ bọ akọsilẹ ẹsi ibo ati bẹẹ bẹẹ lọ. Sugbọn ile ẹjọ ni gbogbo ẹsun naa ni ko ri ẹsẹ walẹ nitori aisi ẹri aridaju.Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu awọn akọrọyin, ọkan lara awọn agbẹjọro fun Sẹnetọ Kọla Balogun, Amofin Isiaka Abiọla Ọlagunju ṣe alaye wi pe ohun ti ko kan Ajimọbi lo n dasi. O ni ki lo kan Ajimọbi nipasẹ ẹsun ti o fi kan pe Sẹnetọ Balogun ko kopa ninu eto idibo abẹnu ki o to dije ninu ẹgbẹ oṣẹlu PDP. Ọlagunju tẹsiwaju wi pe ifẹ ọkan awọn ara ilu lo gbe onibara oun de ipo ti ko si ni ohunkohun ṣe pẹlu ẹsun mago-mago ti ẹgbẹ oṣelu APC fi kan an.O ni ohun idunnu nla lo jẹ wi pe idajọ naa so eso rere fun Sẹnetọ Kọla Balọgun lẹyin ọpọlọpọ atotonu. A gbiyanju lati ba awọn agbẹjọrọ ati alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu APC sọrọ lẹyin idajọ naa, ṣugbọn pabo lo jasi.Ariwo ọkan-o-jọkan orin lo gba ẹnu gbogbo awọn alatilẹyin Sẹnetọ Kọla Balogun kan lẹyin idajọ naa.


O ni ki lo kan Ajimọbi nipasẹ ẹsun ti o fi kan pe Sẹnetọ Balogun ko kopa ninu eto idibo abẹnu ki o to dije ninu ẹgbẹ oṣẹlu PDP. Ọlagunju tẹsiwaju wi pe ifẹ ọkan awọn ara ilu lo gbe onibara oun de ipo ti ko si ni ohunkohun ṣe pẹlu ẹsun mago-mago ti ẹgbẹ oṣelu APC fi kan an.O ni ohun idunnu nla lo jẹ wi pe idajọ naa so eso rere fun Sẹnetọ Kọla Balọgun lẹyin ọpọlọpọ atotonu. A gbiyanju lati ba awọn agbẹjọrọ ati alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu APC sọrọ lẹyin idajọ naa, ṣugbọn pabo lo jasi.Ariwo ọkan-o-jọkan orin lo gba ẹnu gbogbo awọn alatilẹyin Sẹnetọ Kọla Balogun kan lẹyin idajọ naa. Kọla Balogun ti o ti fi igba kan ri jẹ kọmiṣọna fun karakata ati amojuto awọn ẹgbẹ alajẹṣẹku ni ipinlẹ Ọyọ ni wọn kede gẹgẹ bi ẹni ti o jawe olubori ninu eto idibo si ipo Ṣẹnetọ ẹkun idibo guusu ipinlẹ Ọyọ naa. Eto idibo naa o waye lọjọ kẹtaleogun, oṣu keji ọdun 2019. O ni akojọpọ ibo 105,720, ti gomina tẹlẹri nipinlẹ Ọyọ Abiọla Ajimobi si ṣẹ ipo keji pẹlu onka ibo 92,218.


Kọla Balogun ti o ti fi igba kan ri jẹ kọmiṣọna fun karakata ati amojuto awọn ẹgbẹ alajẹṣẹku ni ipinlẹ Ọyọ ni wọn kede gẹgẹ bi ẹni ti o jawe olubori ninu eto idibo si ipo Ṣẹnetọ ẹkun idibo guusu ipinlẹ Ọyọ naa. Eto idibo naa o waye lọjọ kẹtaleogun, oṣu keji ọdun 2019. O ni akojọpọ ibo 105,720, ti gomina tẹlẹri nipinlẹ Ọyọ Abiọla Ajimobi si ṣẹ ipo keji pẹlu onka ibo 92,218. Senetọ Ajimọbi ni oun ni oun jawe olubori ninu eto idibo to kọja nipinlẹ Oyo. Idibo yii ni oun ati Kola Balogun ti PDP ti dijọ dupo lori ṣiṣoju guusu ipinlẹ Oyo ni Abuja. Loni ni igbẹjo naa waye nile ẹjọ ọhun.


Senetọ Ajimọbi ni oun ni oun jawe olubori ninu eto idibo to kọja nipinlẹ Oyo. Idibo yii ni oun ati Kola Balogun ti PDP ti dijọ dupo lori ṣiṣoju guusu ipinlẹ Oyo ni Abuja. Loni ni igbẹjo naa waye nile ẹjọ ọhun. Ẹjọ ti Ajimọbi fi sun ni wi pe Kọla Balogun kọ ni awọn eeyan dibo fun ninu eto idibo to waye loṣu keji ọdun yii. Gbogbo awọn alatilẹyin igun mejeeji ti ji de ile ẹjọ ni kutukutu owurọ oni ti wọn si n reti ohun ti yoo gbẹyin ẹjọ naa. Laipe yii ni akọwe ile ẹjọ naa ranṣẹ wi pe o di aago meji ọsan oni ki idajọ to waye.


Ẹjọ ti Ajimọbi fi sun ni wi pe Kọla Balogun kọ ni awọn eeyan dibo fun ninu eto idibo to waye loṣu keji ọdun yii. Gbogbo awọn alatilẹyin igun mejeeji ti ji de ile ẹjọ ni kutukutu owurọ oni ti wọn si n reti ohun ti yoo gbẹyin ẹjọ naa. Laipe yii ni akọwe ile ẹjọ naa ranṣẹ wi pe o di aago meji ọsan oni ki idajọ to waye.


Election Tribunal: Lai Muhammed àti Oshiomole ní òfo ni ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn PDP yóò já sí

Ọrọ ko tii jẹ rodo lọ mumi lori idajọ ti igbimọ olugbẹjọ nipa awuyewuye ibo aarẹ gbe kalẹ, eyi to ni aroye oludije fun ipo aarẹ fẹgbẹ oselu PDP, Alhaji Atiku Abubakar se niwaju igbimọ naa ko lẹsẹ nlẹ. Lara awọn ohun to n jẹyọ lẹyin idajọ naa ni bi awọn alasẹ ati ẹgbẹ oselu APC lapapọ se n fi ẹgbẹ PDP to gbe wọn lọ sile ẹjọ se yẹyẹ. Ijọba apapọ ilẹ yii, ti ẹgbẹ oselu APC n dari lo kọkọ kesi ẹgbẹ oselu PDP pe, ta ba le ni, ta ba ba ni iwọn laa bani se ọta mọ, yoo si dara ki PDP tete yara mọ agba lẹgbọn, ko si tọrọ aforiji lọwọ APC pe ko ma binu. Minisita feto iroyin ati asa, Lai Muhammed lo kede bẹẹ nigba to n fesi lori idajọ ti igbimọ olugbẹjọ naa gbe kalẹ lọjọru. Sugbọn ẹgbẹ oselu PDP naa ti wa fesi pada fun pe yoo dara ki ẹgbẹ APC ati Lai Muhammed dunnu mọ niwọn lori idajọ naa, nitori ẹni to ba rin ẹrin igbẹyin lo ri ẹrin rin. Akọwe ipolongo fẹgbẹ PDP Kọla Ọlọgbọndiyan salaye pe, idajọ ti APC n dunnu si yii ko lee jẹyọ nile ẹjọ to ga julọ lorilẹede yii, ti awọn si ti setan lati tun ẹjọ naa gbe dide nibẹ.


Minisita feto iroyin ati asa, Lai Muhammed lo kede bẹẹ nigba to n fesi lori idajọ ti igbimọ olugbẹjọ naa gbe kalẹ lọjọru. Sugbọn ẹgbẹ oselu PDP naa ti wa fesi pada fun pe yoo dara ki ẹgbẹ APC ati Lai Muhammed dunnu mọ niwọn lori idajọ naa, nitori ẹni to ba rin ẹrin igbẹyin lo ri ẹrin rin. Akọwe ipolongo fẹgbẹ PDP Kọla Ọlọgbọndiyan salaye pe, idajọ ti APC n dunnu si yii ko lee jẹyọ nile ẹjọ to ga julọ lorilẹede yii, ti awọn si ti setan lati tun ẹjọ naa gbe dide nibẹ. Bakan naa ni alaga fun ẹgbẹ oselu APC, Adams Oshiomole naa ti n rẹrin keke si ọrọ PDP yii, to si ni bi wọn ba fẹ, wọn lee pe ẹjọ kotẹmilọrun ni kootu agbaye, ohun to si da ohun loju ni pe pabo naa ni ọrọ wọn yoo ja si. Lasiko to n jẹwọ pẹlu awọn akọroyin nile ijọba nilu Abuja lẹyin to se ipade tan pẹlu aarẹ Buhari, Oshiomole salaye pe gbigba fun Ọlọrun ni isisnmi, ko si si ẹjọ kankan to tuntun ti PDP fẹ gbe lọ sile ẹjọ to ga julọ nilẹ yii nitori wọn ko ni ẹri kankan gidi to fi ẹsẹ mulẹ.


Bakan naa ni alaga fun ẹgbẹ oselu APC, Adams Oshiomole naa ti n rẹrin keke si ọrọ PDP yii, to si ni bi wọn ba fẹ, wọn lee pe ẹjọ kotẹmilọrun ni kootu agbaye, ohun to si da ohun loju ni pe pabo naa ni ọrọ wọn yoo ja si. Lasiko to n jẹwọ pẹlu awọn akọroyin nile ijọba nilu Abuja lẹyin to se ipade tan pẹlu aarẹ Buhari, Oshiomole salaye pe gbigba fun Ọlọrun ni isisnmi, ko si si ẹjọ kankan to tuntun ti PDP fẹ gbe lọ sile ẹjọ to ga julọ nilẹ yii nitori wọn ko ni ẹri kankan gidi to fi ẹsẹ mulẹ.


Kogi PDP Primaries: Wada fẹ̀yìn Dino gbálẹ̀ nínú ìbò abẹ́lé PDP fún ìpò gómìnà ní Kogi

Amoju ẹro Musa Wada la Sẹnẹtọ Dino Melaye mọ lẹ ninu ibo abẹnu ẹgbẹ oṣelu PDP fun ibo gomina ipinlẹ Kogi oṣi kọkanla. Amoju ẹrọ Wada jawe olubori ninu eto idibo ọhun pẹlu ibo aadọta le ni ẹẹdẹgbẹrin o din meji. Ọgbẹni Ibrahim Abubakar lo ṣe ipo keji pẹlu mẹwaa le ni ẹẹdẹgbẹrin. Nibayii, Wada ni yoo ṣoju ẹgbẹ oṣelu PDP ninu ibo gomina ti yoo waye lọjọ kẹriundinlogun oṣu kọkanla ọdun 2019. Wada yoo ta kaungbọn pẹlu Gomina Yahaya Bello to jẹ ọmọ ẹgbẹ APC atawọn oludigbe ẹgbẹ oṣelu miiran ninu ibo ọhun. Àwọn èèyàn Yahaya Bello ló da ìbò abẹ́nú wa ní Kogi rú- PDP Awọn eeyan Gomina Yahaya Bello lo wa fibọn da eto ibo abẹnu ẹgbẹ oṣelu PDP niluu Lokoja ru.


Nibayii, Wada ni yoo ṣoju ẹgbẹ oṣelu PDP ninu ibo gomina ti yoo waye lọjọ kẹriundinlogun oṣu kọkanla ọdun 2019. Wada yoo ta kaungbọn pẹlu Gomina Yahaya Bello to jẹ ọmọ ẹgbẹ APC atawọn oludigbe ẹgbẹ oṣelu miiran ninu ibo ọhun. Àwọn èèyàn Yahaya Bello ló da ìbò abẹ́nú wa ní Kogi rú- PDP Awọn eeyan Gomina Yahaya Bello lo wa fibọn da eto ibo abẹnu ẹgbẹ oṣelu PDP niluu Lokoja ru. Alukoro ẹgbẹ oṣelu PDP, Kola Ọlọgbọndiyan to ba BBC Yoruba sọrọ, ṣalaye pe ayẹwo ibo lawọn n ṣe lọwọ nigba ti awọn janduku ọhun yabo gbọngan idibo naa ti wọn si bẹrẹ si ni yinbọn pẹrẹpẹ. Ọgbẹni Ọlọgbọdiyan ni ọpọ eeyan lo farapa nigba tawọn mii si dero ile iwosan ninu iṣẹlẹ ọhun lolu ilu ipinlẹ Kogi ti eto idibo naa ti waye. O ṣalaye siwaju si pe oun ko le sọ bi Gomina Ahmadu Fintri ipinlẹ Adamawa to jẹ alaga eto idibo abẹnu naa ṣe mo ri bọ nigba tawọn agbebọn dabọn bo lẹ.


Alukoro ẹgbẹ oṣelu PDP, Kola Ọlọgbọndiyan to ba BBC Yoruba sọrọ, ṣalaye pe ayẹwo ibo lawọn n ṣe lọwọ nigba ti awọn janduku ọhun yabo gbọngan idibo naa ti wọn si bẹrẹ si ni yinbọn pẹrẹpẹ. Ọgbẹni Ọlọgbọdiyan ni ọpọ eeyan lo farapa nigba tawọn mii si dero ile iwosan ninu iṣẹlẹ ọhun lolu ilu ipinlẹ Kogi ti eto idibo naa ti waye. O ṣalaye siwaju si pe oun ko le sọ bi Gomina Ahmadu Fintri ipinlẹ Adamawa to jẹ alaga eto idibo abẹnu naa ṣe mo ri bọ nigba tawọn agbebọn dabọn bo lẹ. Amọ, o fikun ọrọ rẹ pe atundi ibo ko ni waye nitori eto idibo naa si n tẹsiwaju lonii, koda o sọ pe igbimọ eto idibo abẹnu yoo kede ẹni to ba bori ninu idibo abẹnu naa l'Ọjọru. O ni ohun kan to ku ni lati kede orukọ ẹni to jawe olubori ninu ibo ki wọn to ko ibọn wọ le. Ọgbẹni Ọlọgbọndiyan sọ pe ni gbogbo igba ti Gomina Bello ipinlẹ Kogi ba ti ri wi pe ẹgbẹ mii fẹ fa eeyan ka lẹ lati koju òun ninu ibo lo maa n da iru eto bẹẹ ru.


Amọ, o fikun ọrọ rẹ pe atundi ibo ko ni waye nitori eto idibo naa si n tẹsiwaju lonii, koda o sọ pe igbimọ eto idibo abẹnu yoo kede ẹni to ba bori ninu idibo abẹnu naa l'Ọjọru. O ni ohun kan to ku ni lati kede orukọ ẹni to jawe olubori ninu ibo ki wọn to ko ibọn wọ le. Ọgbẹni Ọlọgbọndiyan sọ pe ni gbogbo igba ti Gomina Bello ipinlẹ Kogi ba ti ri wi pe ẹgbẹ mii fẹ fa eeyan ka lẹ lati koju òun ninu ibo lo maa n da iru eto bẹẹ ru. Ẹwẹ, ẹgbẹ oṣelu PDP tun kilọ fun Gomina Yahaya Bello ati ẹgbẹ APC pe iwa jagidijagan ko le gba wọn ninu idibo gomina to n bọ ninu oṣu kọkanla. Ọlọgbọndiyan ninu atẹjade to fi sita lorukọ ẹgbẹ PDP sọ pe mimi kan ko le mi ẹgbẹ naa ohun to wu ki ẹgbẹ APC ṣe.


Ẹwẹ, ẹgbẹ oṣelu PDP tun kilọ fun Gomina Yahaya Bello ati ẹgbẹ APC pe iwa jagidijagan ko le gba wọn ninu idibo gomina to n bọ ninu oṣu kọkanla. Ọlọgbọndiyan ninu atẹjade to fi sita lorukọ ẹgbẹ PDP sọ pe mimi kan ko le mi ẹgbẹ naa ohun to wu ki ẹgbẹ APC ṣe.


Kogi: Ilé aṣòfin ti bẹ́rẹ́ ìgbésẹ̀ àti rọ igbákejì gómìnà ìpínlẹ̀ Kogi lóyè

Afaimọ ki ipinlẹ Kogi maa ni igbakeji gomina miran laipẹ. Ti iku kọ, bẹẹ ni kii ṣe ti arun, ṣugbọn o ṣee ṣe ki iji aawọ to n waye laarin igbakeji gomina ipinlẹ Kogi, Simon Achuba ati Ọga rẹ, iyẹn gomina Bello o gbe igbakeji gomina naa lọ. Gẹgẹ bii ara apẹrẹ iji naa ni bi ile aṣofin ipinlẹ kogi ṣe bẹrẹ igbesẹ ati rọọ loye ni ọjọ iṣẹgun. Ile aṣofin ipinlẹ naa ti ke si adajọ agba ipinlẹ naa, Onidajọ Nasir Ajanah lati gbe igbimọ ẹlẹni meje kan kalẹ lati se iwadii awọn ẹsun aṣemaṣe ti wọn fi kan igbakeji gomina naa. Kike si adajọ agba lati gbe igbimọ oluwadi kalẹ ni igbesẹ keji ti ofin orilẹede Naijiria la kalẹ fun yiyọ awọn to ba di ipo mu bii aarẹ, igbakeji aarẹ, gomina ati igbakeji gomina ipinlẹ lorilẹede Naijiria. Olori ọmọẹgbẹ oṣelu to pọ julọ nile aṣofin ipinlẹ Kogi, Abdullahi Bello-Balogun lo lewaju aba kan ti wọn gbe ka iwaju ile naa lori ẹsun pe igbakeji gomina ọhun gbiyanju ati da yẹyẹ gomina Yahaya Bello ati ijsba ipinlẹ naa sita gbangba ati pe gbangba bayii lo ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ alatako lasiko idibo aarẹ to kọja.


Ile aṣofin ipinlẹ naa ti ke si adajọ agba ipinlẹ naa, Onidajọ Nasir Ajanah lati gbe igbimọ ẹlẹni meje kan kalẹ lati se iwadii awọn ẹsun aṣemaṣe ti wọn fi kan igbakeji gomina naa. Kike si adajọ agba lati gbe igbimọ oluwadi kalẹ ni igbesẹ keji ti ofin orilẹede Naijiria la kalẹ fun yiyọ awọn to ba di ipo mu bii aarẹ, igbakeji aarẹ, gomina ati igbakeji gomina ipinlẹ lorilẹede Naijiria. Olori ọmọẹgbẹ oṣelu to pọ julọ nile aṣofin ipinlẹ Kogi, Abdullahi Bello-Balogun lo lewaju aba kan ti wọn gbe ka iwaju ile naa lori ẹsun pe igbakeji gomina ọhun gbiyanju ati da yẹyẹ gomina Yahaya Bello ati ijsba ipinlẹ naa sita gbangba ati pe gbangba bayii lo ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ alatako lasiko idibo aarẹ to kọja. Mẹtadinlogun ninu aṣofin mọkandinlogun to wa ni ile naa ni wọn fi ọwọ si igbesẹ naa; ti wọn si fun adajọ agba ni gbedeke ọjọ meje lati gbe igbesẹ agbekalẹ igbimọ naa. Laipẹ yii ni Igbakeji gomina ipinlẹ Kogi, Simon Achuba pariwo fun aye gbọ lasiko to ba awọn oniroyin sọrọ pe aarin oun ati ọga oun ko gun eyi to jẹ koko ninu gbun-gbun-gbun to ti n waye laarin awọn mejeeji lati igba diẹ sẹyin. Ninu ọrọ to ba BBC Yoruba sọ, agbẹnusọ fun Olori ié aṣofin ipinlẹ Kogi, Ọgbẹni Fẹmi Olugbemi ni igbesẹ ti Achuba gbe lati lọ sọ ọrọ ile si ita gbangba dipo ko wa siwaju ile naa lati fi ẹjọ ọga rẹ sun, iyẹn bi ọga rẹ ba ṣẹ ẹ nitotọ lo jẹ ki wọn gbe igbesẹ naa.


Mẹtadinlogun ninu aṣofin mọkandinlogun to wa ni ile naa ni wọn fi ọwọ si igbesẹ naa; ti wọn si fun adajọ agba ni gbedeke ọjọ meje lati gbe igbesẹ agbekalẹ igbimọ naa. Laipẹ yii ni Igbakeji gomina ipinlẹ Kogi, Simon Achuba pariwo fun aye gbọ lasiko to ba awọn oniroyin sọrọ pe aarin oun ati ọga oun ko gun eyi to jẹ koko ninu gbun-gbun-gbun to ti n waye laarin awọn mejeeji lati igba diẹ sẹyin. Ninu ọrọ to ba BBC Yoruba sọ, agbẹnusọ fun Olori ié aṣofin ipinlẹ Kogi, Ọgbẹni Fẹmi Olugbemi ni igbesẹ ti Achuba gbe lati lọ sọ ọrọ ile si ita gbangba dipo ko wa siwaju ile naa lati fi ẹjọ ọga rẹ sun, iyẹn bi ọga rẹ ba ṣẹ ẹ nitotọ lo jẹ ki wọn gbe igbesẹ naa. Amọṣa, gomina ipinlẹ Kogi ni oun ko mọ nipa ohun ti oju igbakeji oun n ri lọwọlọwọ. Agbẹnusọ fun un, Onogu Muhammed ni Gomina Bello ko mọ ni pa oun to waye nile aṣofin ipinlẹ naa nitori awọn n bọwọ fun eto konko jabele kaluku lo mi ṣe ti ẹ laarin awọn ẹka ijọba gbogbo nibẹ.


Amọṣa, gomina ipinlẹ Kogi ni oun ko mọ nipa ohun ti oju igbakeji oun n ri lọwọlọwọ. Agbẹnusọ fun un, Onogu Muhammed ni Gomina Bello ko mọ ni pa oun to waye nile aṣofin ipinlẹ naa nitori awọn n bọwọ fun eto konko jabele kaluku lo mi ṣe ti ẹ laarin awọn ẹka ijọba gbogbo nibẹ.


Oyo Tribunal: Olùdámọ̀ràn ìṣèlú fún Makinde ní Adelabu kò ní ẹ̀rí tó dájú láti pe ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn

Ìgbìmọ̀ olùgbẹ́jọ́ to n gbọ́ awuyewuye ibo gomina nipinlẹ Ọyọ ti kede pe gomina Seyi Makinde ló borí ìbò gómìnà to waye losu kẹta ọdun 2019. Igbimọ̀ naa kede eyi lasiko to n gbe idajọ̀ kalẹ nile ẹjọ giga to wa ni Iyaganku Ibadan, lori ibo lati mọ ẹni to jawe olubori ninu ibo gomina naa. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Suraju Muhammed to ko igbimọ olugbẹjọ to n gbọ ẹhonu ibo naa sodi salaye pe, gbogbo awọn ẹsun ti ẹgbẹ oselu APC ati oludije rẹ gbe wa siwaju igbimọ naa, lo jẹ otubantẹ. Adajọ Muhammed salaye pe, ẹsun ti Adebayọ Adelabu fi kan ajọ eleto idibo pe, iye ibo ti wọn di pọ ju awọn oludibo to tẹ ika lọ ni ko fidi mulẹ, bẹẹ ni ko si ni ẹri to daju pe iye awọn oludibo ju iye awọn ti ajọ Inec fi orukọ wọn silẹ lọ. Ẹwẹ, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lẹyin ikede igbimọ olugbẹjọ ẹhonu ibo naa, asaaju agbẹjọro fun Adelabu ni awọn yoo lọ se asaro lori idajọ igbimọ naa lati mọ boya awọn yoo tun pe ẹjọ kotẹmilọrun abi bẹẹ kọ. Sugbọn lero ti oludamọran agba feto iselu fun gomina Seyi Makinde, eyiun Asofin Babatunde Oduyọye salaye pe, ko si ọrọ fifi tọrọ di kọbọ loju lori agbekalẹ idajọ naa, nitori pe igun olupẹjọ ko ni ẹri to daju lati fi ti awọn ẹsun rẹ lẹyin.


Adajọ Muhammed salaye pe, ẹsun ti Adebayọ Adelabu fi kan ajọ eleto idibo pe, iye ibo ti wọn di pọ ju awọn oludibo to tẹ ika lọ ni ko fidi mulẹ, bẹẹ ni ko si ni ẹri to daju pe iye awọn oludibo ju iye awọn ti ajọ Inec fi orukọ wọn silẹ lọ. Ẹwẹ, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lẹyin ikede igbimọ olugbẹjọ ẹhonu ibo naa, asaaju agbẹjọro fun Adelabu ni awọn yoo lọ se asaro lori idajọ igbimọ naa lati mọ boya awọn yoo tun pe ẹjọ kotẹmilọrun abi bẹẹ kọ. Sugbọn lero ti oludamọran agba feto iselu fun gomina Seyi Makinde, eyiun Asofin Babatunde Oduyọye salaye pe, ko si ọrọ fifi tọrọ di kọbọ loju lori agbekalẹ idajọ naa, nitori pe igun olupẹjọ ko ni ẹri to daju lati fi ti awọn ẹsun rẹ lẹyin. Bẹẹ ba gbagbe, oludije fun ẹgbẹ oselu APC , Adebayọ Adelabu lo morile iwaju igbimọ olugbẹjọ to n gbọ awuyewuye ibo gomina, lati tako esi ibo to gbe alatako rẹ latinu ẹgbẹ oselu PDP, Seyi Makinde wọle bii gomina. Ajọ eleto idibo nipinlẹ Ọyọ, lo ti kede saaju lẹyin ibo gomina naa to waye lojọ Kẹsan osu Kẹta ọdun yii pe, Onimọ ẹrọ Seyi Makinde lo moke ninu ibo naa. Inec ni  ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta (515,621) ni Seyi Makinde to gbegba oroke ko, nigbati Adebayọ Adelabu si se ipo keji pẹlu ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun lọna ọdunrun ati aabọ (357,982).


Bẹẹ ba gbagbe, oludije fun ẹgbẹ oselu APC , Adebayọ Adelabu lo morile iwaju igbimọ olugbẹjọ to n gbọ awuyewuye ibo gomina, lati tako esi ibo to gbe alatako rẹ latinu ẹgbẹ oselu PDP, Seyi Makinde wọle bii gomina. Ajọ eleto idibo nipinlẹ Ọyọ, lo ti kede saaju lẹyin ibo gomina naa to waye lojọ Kẹsan osu Kẹta ọdun yii pe, Onimọ ẹrọ Seyi Makinde lo moke ninu ibo naa. Inec ni  ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta (515,621) ni Seyi Makinde to gbegba oroke ko, nigbati Adebayọ Adelabu si se ipo keji pẹlu ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun lọna ọdunrun ati aabọ (357,982). Bakan naa ni ajọ Inec ni Makinde yege ibo ni ijọba ibilẹ mejidinlọgbọn ninu mẹtalelọgbọn to wa nipinlẹ naa, ti Adelabu si moke ni ijọba ibilẹ mọkanla pere. Ni bayii na, se ni awọn ololufẹ gomina Seyi Makinde ati ẹgbẹ oselu PDP n fo fẹrẹ fayọ nile ẹjọ ati laarin igboro ni kete ti wọn gbọ ibi ti igi ẹjọ naa wo si.


Bakan naa ni ajọ Inec ni Makinde yege ibo ni ijọba ibilẹ mejidinlọgbọn ninu mẹtalelọgbọn to wa nipinlẹ naa, ti Adelabu si moke ni ijọba ibilẹ mọkanla pere. Ni bayii na, se ni awọn ololufẹ gomina Seyi Makinde ati ẹgbẹ oselu PDP n fo fẹrẹ fayọ nile ẹjọ ati laarin igboro ni kete ti wọn gbọ ibi ti igi ẹjọ naa wo si.


Election Tribunal: Atiku kùnà! Buhari ló borí ní ìgbẹ́jọ́ ìdìbò 2019

Wọn ti kede Buhari pe oun lo jawe olubori lori ẹjọ ti Atiku pe lori idibo aarẹ to kọja Ile ẹjọ to n gbọ ẹsun eto idibo lorilẹ-ede Naijiria, Tribunal ti wogile ẹjo ti oludije si ipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu APC pe. Atiku Abubakar pe ẹjọ yii lati tako ibo to gbe Aarẹ Muhammadu Buhari wọle gẹgẹ bii Aarẹ ninu idibo gbogboogbo ti ọdun 2019. Atiku fi ẹsun kan ẹgbẹ oselu APC wi pe wọn ṣe ọpọlọpọ magomago ninu idibo sipo aarẹ naa, ati pe ajọ eleto idibo INEC ko ṣe amọ ile-ẹjọ fagile awọn ẹsun naa. PDP bere fun iwọgile awọn esi idibo aarẹ lati ipinlẹ Zamfara, Nasarawa, Bornu ati Yobe. Ẹgbẹ oṣelu PDP tun ṣalaye pe ni ipinlẹ Yobe iye awọn eeyan to dibo pọ ju iye awọn oludibo ti wọn forukọ silẹ ni ipinlẹ naa, pẹlu ẹri wi pe iru ibo bẹ ko lẹṣẹ nlẹ.


Osun Cabinet: Kí ló fàá tí gómìna ìpínlẹ̀ osun kò fi yan kọmíṣọ́nà lẹ́yìn oṣù mẹ́sàn án?

Wọn ni bi a ba de idi iṣẹ ṣiṣe laa ṣe e, amọṣa awọn kan ti n kọminu lori bi awọn gomina kan lorilẹede Naijiria, paapaa julọ lagbegbe iwọ oorun gusu orilẹede Naijiria, ṣe n fi ọrọ agbekalẹ igbimọ iṣejọba wọn falẹ. Lara awọn gomina ti aje ọrọ yii ṣi mọ lori ni gomina ipinlẹ Ọṣun, Gboyega Oyetọla. Oun pẹlu si ti dide lati gbeja ara rẹ pe, o ni idi ti ọrọ fi ri bẹẹ fun oun lẹyin oṣu mẹsan ti oun gun ori aleefa. Gomina Oyetọla ni oun ṣi n wa awọn eeyan to ni iran kan naa pẹlu oun lori iṣejọba ipinlẹ naa ni. O ṣalaye ọrọ yii lasiko ti o fi n ba awọn oniroyin sọrọ ni ile rẹ to wa nilu Iragbiji tii ṣe ilu rẹ. Gomina Oyetọla ni, awọn ti yoo lee mu ki ilepa ijọba oun atawọn ileri ti oun ṣe faraalu o tete wa si imuṣẹ, loun n wa ati pe laipẹ lawọn eeyan naa yoo ṣarajọ.


Gomina Oyetọla ni oun ṣi n wa awọn eeyan to ni iran kan naa pẹlu oun lori iṣejọba ipinlẹ naa ni. O ṣalaye ọrọ yii lasiko ti o fi n ba awọn oniroyin sọrọ ni ile rẹ to wa nilu Iragbiji tii ṣe ilu rẹ. Gomina Oyetọla ni, awọn ti yoo lee mu ki ilepa ijọba oun atawọn ileri ti oun ṣe faraalu o tete wa si imuṣẹ, loun n wa ati pe laipẹ lawọn eeyan naa yoo ṣarajọ. Lẹnu lọwọ lọwọ yii, ni iroyin gbode pe awọn eekan ẹgbẹ oṣelu APC ni ipinlẹ naa atawọn ọmọ ẹgbẹ naa kan, ti n gbe ina woju ara wọn lori fifi orukọ awọn ti yoo jẹ kọmiṣọna ranṣẹ si gomina naa. Gomina Oyetọla ni oun ti " ranṣẹ si awọn aṣiwaju ẹgbẹ oṣelu APC lati ṣawari awọn ti yoo kopa ninu igbimọ iṣejọba oun. Idi ti a fi fi ọrọ naa kọ ẹgbẹ lọrun ni lati rii pe gbogbo eeyan lo lọwọ si yiyan awọn ti yoo jẹ kọmiṣọna."


Lẹnu lọwọ lọwọ yii, ni iroyin gbode pe awọn eekan ẹgbẹ oṣelu APC ni ipinlẹ naa atawọn ọmọ ẹgbẹ naa kan, ti n gbe ina woju ara wọn lori fifi orukọ awọn ti yoo jẹ kọmiṣọna ranṣẹ si gomina naa. Gomina Oyetọla ni oun ti " ranṣẹ si awọn aṣiwaju ẹgbẹ oṣelu APC lati ṣawari awọn ti yoo kopa ninu igbimọ iṣejọba oun. Idi ti a fi fi ọrọ naa kọ ẹgbẹ lọrun ni lati rii pe gbogbo eeyan lo lọwọ si yiyan awọn ti yoo jẹ kọmiṣọna." O ni oun fẹ ki ilana yiyan kọmiṣọna si ijọba oun jẹ eyi ti yoo ko akoyawọ lo tun faa, ti igbesẹ naa fi n falẹ.


O ni oun fẹ ki ilana yiyan kọmiṣọna si ijọba oun jẹ eyi ti yoo ko akoyawọ lo tun faa, ti igbesẹ naa fi n falẹ.


Oyo House: Ilé ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀ Oyo buwọ́lu ìyànsípò kọmíṣọ́nà mẹ́rìnlá àtàwọn míì

Ile igbimọ aṣofin Ipinlẹ Oyo ṣayẹwo fun awọn kọmiṣọna mẹrinla ti Gomina Ṣeyi Makinde fi orukọ wọn ranṣẹ sile, bẹẹ ni wọn si buwọ lu iyansipo gbogbogbo wọn. Orukọ awọn mẹrinla naa ni Gomina Makinde fi ṣọwọ si ile, ti adari ile Ọgbẹni Adebo Ogundoyin, si ka a nibi ijoko ile to waye lọjọbọ. Mẹrin lara awọn eeyan to fẹ jẹ kọmiṣọna naa ti jẹ asofin ri, awọn eeyan naa ni Ọgbẹni Kehinde Ayoola (adari ile tẹlẹ ri), Amofin Adeniyi Farinto, Iyaafin Funmilayo Orisadeyi (oun nikan lobinrin) ati Ọgbẹni Muyiwa Jacob Ojekunle. Awọn miiran ni Oloye Bayo Ojo, Dokita Bashir Abiodun Bello, Ọjọgbọn Oyelowo Oyewo, Ọjọgbọn Dawud Sangodoyin, Ọgbẹni Olasunkanmi Olaleye ati Ọgbẹni Adeniyi Olabode AdebisiAdebisi. Awọn to ku ti ile fọwọ si iyansipo ni Ọgbẹni Raheem Abiodun Abdulraheem, Ọgbẹni Seun Asamu, Dokita Wasiu Olatunbosun ati ỌgbẹniAkinola Ojo. Diẹ lara wọn to sọrọ lẹyin ti ile fọwọ si iyansipo wọn gẹgẹ bi kọmiṣọna sọ pe, awọn ri iyansipo awọn gẹgẹ bi anfani lati sin awọn eeyan ipinlẹ Oyo ati lati kopa ninu iṣejọba rere, eyi ti Gomina Ṣeyi Makinde ṣeleri fawọn eeyan ipinlẹ naa.


Awọn miiran ni Oloye Bayo Ojo, Dokita Bashir Abiodun Bello, Ọjọgbọn Oyelowo Oyewo, Ọjọgbọn Dawud Sangodoyin, Ọgbẹni Olasunkanmi Olaleye ati Ọgbẹni Adeniyi Olabode AdebisiAdebisi. Awọn to ku ti ile fọwọ si iyansipo ni Ọgbẹni Raheem Abiodun Abdulraheem, Ọgbẹni Seun Asamu, Dokita Wasiu Olatunbosun ati ỌgbẹniAkinola Ojo. Diẹ lara wọn to sọrọ lẹyin ti ile fọwọ si iyansipo wọn gẹgẹ bi kọmiṣọna sọ pe, awọn ri iyansipo awọn gẹgẹ bi anfani lati sin awọn eeyan ipinlẹ Oyo ati lati kopa ninu iṣejọba rere, eyi ti Gomina Ṣeyi Makinde ṣeleri fawọn eeyan ipinlẹ naa. Bakan naa, ile tun buwọlu iyansipo Ọmọwe Nureni Adeniran gẹgẹ bi alaga igbimọ to ri si eto ẹkọ kariaye nipinlẹ Oyo, State Universal Basic Education Board(SUBEB), ti Ọgbẹni Akeem Oladeji ati Ọgbẹni Dayo Ogungbenro si jẹ ọmọ igbimọ naa. Adari ile, Asofin Debọ Ogundoyin, ninu ọrọ tiẹ ṣapejuwe gbogbo awọn kọmiṣọna tile buwọlu iyansipo wọn naa, gẹgẹ bi awọn to kọṣẹ mọṣẹ ti wọn si jẹ olori pipe ẹda ninu iṣẹ ti wọn yan laayo. Gomina Makinde yoo ṣe ibura fun gbogbo wọn laipẹ.


Bakan naa, ile tun buwọlu iyansipo Ọmọwe Nureni Adeniran gẹgẹ bi alaga igbimọ to ri si eto ẹkọ kariaye nipinlẹ Oyo, State Universal Basic Education Board(SUBEB), ti Ọgbẹni Akeem Oladeji ati Ọgbẹni Dayo Ogungbenro si jẹ ọmọ igbimọ naa. Adari ile, Asofin Debọ Ogundoyin, ninu ọrọ tiẹ ṣapejuwe gbogbo awọn kọmiṣọna tile buwọlu iyansipo wọn naa, gẹgẹ bi awọn to kọṣẹ mọṣẹ ti wọn si jẹ olori pipe ẹda ninu iṣẹ ti wọn yan laayo. Gomina Makinde yoo ṣe ibura fun gbogbo wọn laipẹ.


Goodluck: Ṣèbí ajagunfẹ̀yìntì ni Buhari, o yẹ kó mọ ohun tó yẹ láti kápá ìpèníjà ààbò

Aarẹ ana lorilẹ-ede Naijiria, Goodluck Jonathan ti gba aarẹ Buhari ni imọran pe ko yi eto ati ilana ti o n lo lati gbogun ti ipenija aabo to mẹhẹ ni Naijiria. Ọmọwe Jonathan fun aarẹ Buhari ni imọran yii lasiko to fi ṣe abẹwo si ile alagba Rueben Faṣọranti lori iku ọmọ rẹ ti wọn ni awọn agbebọn pa ni ọjọ Ẹti to kọja. Aarẹ ana orilẹ-ede Naijiria naa ni ọjọ ti pẹ to ti yẹ ki aarẹ yi ọwọ pada lori eto igbogun ti iwa ọdaran niwọn igba ti o jẹ wi pe ajagun fẹyinti ni ko to darapọ mo oṣelu. "Ibanijẹ lo jẹ fun wa nigba ti a gbọ iṣẹlẹ buruku yii, o si yẹ ki ijsba apapọ tete wa wọrọkọ fi ṣada ki irufẹ eyi ma baa tun waye mọ." "Asiko to lati lo imọ ẹrọ tuntun ki alaafia lee jọba ki iwa ọdaran si lee wọlẹ." Akọwe ijọba ipinlẹ Ondo, atawọn kọmiṣọna ni ipinlẹ Ondo ni wọn ba Aarẹ ana, Goodluck Jonathan kọwọrin.


"Ibanijẹ lo jẹ fun wa nigba ti a gbọ iṣẹlẹ buruku yii, o si yẹ ki ijsba apapọ tete wa wọrọkọ fi ṣada ki irufẹ eyi ma baa tun waye mọ." "Asiko to lati lo imọ ẹrọ tuntun ki alaafia lee jọba ki iwa ọdaran si lee wọlẹ." Akọwe ijọba ipinlẹ Ondo, atawọn kọmiṣọna ni ipinlẹ Ondo ni wọn ba Aarẹ ana, Goodluck Jonathan kọwọrin. Alagba Faṣọranti dupẹ lọwọ rẹ fun abẹwo ati ibanikẹdun rẹ.


Alagba Faṣọranti dupẹ lọwọ rẹ fun abẹwo ati ibanikẹdun rẹ.


Osun Supreme: Àwọn èèyàn Ọṣun rọ Oyetọla láti jẹ́ kí àsìkò rẹ̀ tú aráàlú lára

Lẹyin idajọ ileẹjọ to ga julọ nilẹ wa pe, gomina ipinlẹ Ọṣun, Adegboyega Oyetọla ni ojulowo gomina fun ipinlẹ naa, BBC Yoruba fẹsẹ kan de ilu Ẹdẹ ati Osogbo lati gbọ ero awọn araalu nipa isẹlẹ naa. Ọpọ awọn eeyan to ba wa sọrọ nilu Ẹdẹ lo rọ gomina Oyetọla, lati mase fi oju alatako ati alaida wo awọn eeyan ilu Ẹdẹ. Bakan naa ni wọn rọ gomina, lati se atunse awọn opopona to wa nilu ọhun ti ọpọ wọn ti dẹnu kọlẹ. Awọn eeyan ipinlẹ Ọsun tun panupọ parọwa si gomina Oyetọla, lati jẹ ki igba rẹ tu awọn lara, ko ma si jẹ awọn osisẹ ọba lowo osu wọn.


Babangida: Èròǹgbà ọmọ Nàíjíríà pọ̀ èyí tó ṣòro láti bá pàdé

Olori orilẹede Naijiria tẹlẹ ri, ajagunfẹhinti Ibrahim Babangida ti ṣapejuwe Naijiria gẹgẹ bi orilẹede to ṣoro lati dari. Babangida fọrọ yii lede lasiko tawọn alaṣẹ ẹgbẹ oṣelu PDP kan sii nile rẹ niluu Minna, ni ipinlẹ Niger. Babangida tun lo anfani naa lati kepe awọn aṣofin gbọdọ ṣiṣẹ takuntakun lati rii wi pe orilẹede Naijiria wa ni iṣọkan. O ṣalaye pe, gbogbo ohun to n ṣẹlẹ ni Naijiria ni oun n fi ọkan ba lọ, to si gbe oṣuba kare fawọn alaṣẹ ile igbimọ aṣoju ṣofin l'Abuja, adari ile ati gbogbo ile lapapọ. O rọ wọn wi pe, ki wọn maa kaarẹ ninu akitiyan lati ri wi pe Naijiria toro, nitori oriiṣiriiṣi erongba lawọn ọmọ Naijiria ni eyi to jẹ ko ṣoro fun awọn alaṣẹ lati dari. Babangida fun wọn ni idaniloju pe, oun wa pẹlu wọn ninu igbesẹ wiwa ilọsiwaju fun orilẹede Naijiria.


O ṣalaye pe, gbogbo ohun to n ṣẹlẹ ni Naijiria ni oun n fi ọkan ba lọ, to si gbe oṣuba kare fawọn alaṣẹ ile igbimọ aṣoju ṣofin l'Abuja, adari ile ati gbogbo ile lapapọ. O rọ wọn wi pe, ki wọn maa kaarẹ ninu akitiyan lati ri wi pe Naijiria toro, nitori oriiṣiriiṣi erongba lawọn ọmọ Naijiria ni eyi to jẹ ko ṣoro fun awọn alaṣẹ lati dari. Babangida fun wọn ni idaniloju pe, oun wa pẹlu wọn ninu igbesẹ wiwa ilọsiwaju fun orilẹede Naijiria. O tun gba wọn nimọran pe, ki wọn mase gbagbe lati mu awọn ileri ti wọn ṣe fawọn to dibo yan wọn lẹkun ti wọn n ṣoju sẹ, nibayii ti wọn ti wa nile aṣofin l'Abuja.


O tun gba wọn nimọran pe, ki wọn mase gbagbe lati mu awọn ileri ti wọn ṣe fawọn to dibo yan wọn lẹkun ti wọn n ṣoju sẹ, nibayii ti wọn ti wa nile aṣofin l'Abuja.


Bayelsa Election: Ẹgbẹ́ òṣèlú APC kọ̀ láti kópa nínú ìdìbò, PDP jáwé olúborí

Ẹgbẹ́ alátakò to pọ̀ jùlọ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà People's Democratic Party (PDP) ti pegedé nínú ìdìbò alága kansu àti ti kánsẹlọ̀ tó wáyé lásìkò ìdìbò ìjọba ìbílẹ̀ to wáyé ní ìpínlẹ̀ Bayelsa ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹ́jọ ọdun 2019. Ìròyìn to tẹ BBC lọ́wọ́ sọ pé àwọn ènìyàn péréte lo jáde lọ si ibi idibò náà, sùgbọ́n ìrọwọ́ rọsẹ̀ ni wáye Alága, elétò ìdìbò ìpínlẹ̀ Bayelsa, ọjọgbọ́n Remember Ogbe sàlàyé fún BBC pé eto ìdìbò  náà wáyé ni ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́jọ tó gbé ìpínlẹ̀ Bayelsa ró, ó sì jẹ ìdìbò to lọ ni ìrọwọ́rọsẹ̀ júlọ ní ìpínlẹ̀ Bayelsa."Ìdìbò ti a lé fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ìdá ọgọ́ta nínú àwọn olùdibò jáde wá àànú Ọlọ́run ni a fi ṣe ìdìbò náà ti kò si sí ìjà tàbi kí ẹnikẹ́ni kú, gbogbo àyíká wà ni dídákẹ́ rọ́rọ́, a dupẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run" Ọ̀jọ̀gbọ́n Ogbe sọ pé mẹ́rìnlélógójì nínú mọ́kànléláàdọ́run àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú to forukọ sílẹ̀ lókópa nínú ìdìbò náà, sùgbọ́n ẹgbẹ́ òṣèlu tó ń bẹ lóri àléfaà All Progressives Congress (APC) wà lára àwọn ẹgbk òṣèlú tí kò kópa nínú ìdìbò náà Ìgbìyànjú BBC láti bá alága ẹgbẹ́ òṣèlú APC Jotan Amos sọ̀rọ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára, ìdí ti wọn kò fi kópa nínú ìdìbò náà, sùgban kò gbé aago rẹ̀.


Osun elections: APC pè fún àdúrà lórí ìdájọ́ kóòtù àgbà tó ń bọ̀ lórí gómìnà l'Ọ́ṣun

Ọjọ Ẹti ọsẹ yii ni ile ẹjọ to ga julọ lorilẹ-ede Naijiria yoo gbe idajọ kalẹ lori ẹni gan an ni pato ti awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun dibo yan an gẹgẹ bii gomina wọn. Ni oṣu kẹsan an ọdun 2018 lawọn eeyan ipinlẹ Ọṣun dibo lati yan gomina to wu wọn. Lati igba naa wa, awọn meji to lewaju ninu esi ibo ọhun- Gboyega Oyetọla ti ẹgbẹ oṣelu APC pẹlu Ademọla Adeleke ti ẹgbẹ oṣelu PDP-ti n wọle jade nile ẹjọ kaakiri pẹlu ẹsun emi ni mo bori-iwọ kọ. Adeleke bori ni ipele akọkọ ni ile ẹjọ to gbọ awuyewuye idibo l'Ọṣun, Oyetọla lo rẹrin bọ ni ile ẹjọ kotẹmilọrun, ni bayii ọrọ ti wa di ti ile ẹjọ to ga julọ. Eyi lo mu ki alaga ẹgbẹ oṣelu APC ni ipinlẹ Ọṣun, Gboyega Famodun o ke sawọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu naa lati wọ inu adura lọ bayii ki nnkan lee ṣe ẹnuure bọ fun wọn lati ile ẹjọ naa. Ninu atẹjade kan to fi sita, Ọmọọba Famodun ni 'adura ṣe pataki lati wawọ awọn igbesẹ awọn ẹni ibi lori  lori idajọ naa.'


Ondo Election Tribunal: APC jáwé olúborí ní ìdìbò sílé asojúsòfin

Agbẹjọro fun Gboluja Ikengboju to jẹ asofin to n ṣoju ẹkun Okitipupa/Ilajẹ ni ipinlẹ Ondo n'ile Igbimọ Asofin, Olumide Ogunjẹ ti ni awọn ko fara mọ idajo ile ẹjọ to n gbẹsun to nii ṣe pẹlu eto idibo ni Naijiria. Eyi ko sẹyin bi ile ẹjọ́ se wọ́gilé ìbò tó gbé Ikengboju Gboluga tó ń sojú ẹkùn ìdìbò Okitipupa/Irele nítorí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀èdè méjì, ti wọn si gbe e fun Albert Akintoye to ṣe ipo keji ninu eto idibo ọdun 2019. Ogunje lasiko to n ba BBC sọrọ ni wi pe Asofin Ikengboju ni asẹ labẹ ofin orilẹede Naijiria lati dije dupo bi o ti le jẹ ọmọ orilẹede meji, amọ to jẹ orilẹede Naijiria ni wọn ti bi oun ati awọn obi rẹ. O ni awọn n duro de adajo lati fun awọn ni iwe idajọ rẹ, ki awọn le lọ si ile ẹjọ kotẹmilorun fun igbẹjọ ti wọn naa. Amọ, Agbẹjọrọ fun Albert Akintoye,Adamson Adeboro ni ẹjọ to yẹ ni adajọ da nitori Gboluga sọ fun ile ẹjọ wi pe oun ti jẹjẹ fun Ilẹ Gẹẹsi(UK) gẹgẹ bi ile oun, ti oun yoo si tẹlẹ gbogbo asẹ wọn. Kí ni òfin sọ nípa asòfin tó bá jẹ́ ọmọ orílẹ̀èdè méjì?


O ni awọn n duro de adajo lati fun awọn ni iwe idajọ rẹ, ki awọn le lọ si ile ẹjọ kotẹmilorun fun igbẹjọ ti wọn naa. Amọ, Agbẹjọrọ fun Albert Akintoye,Adamson Adeboro ni ẹjọ to yẹ ni adajọ da nitori Gboluga sọ fun ile ẹjọ wi pe oun ti jẹjẹ fun Ilẹ Gẹẹsi(UK) gẹgẹ bi ile oun, ti oun yoo si tẹlẹ gbogbo asẹ wọn. Kí ni òfin sọ nípa asòfin tó bá jẹ́ ọmọ orílẹ̀èdè méjì? Ofin naijiria se alakalẹ lẹsẹẹsẹ lori ẹni to lasẹ lati dije dupo lorilẹede Naijiria fun ipo asojusofin ni Ile Igbimọ Asofin Naijiria. Gẹgẹ bi ofin Naijiria se la a kalẹ, ọmọ bibi Naijiria ni asẹ lati dije dupo lorilẹede Naijiria. Ṣaaju iwadii BBC Yoruba yii, ile ẹjọ to n gbọ ẹsun idibo ni ipinlẹ Ondo ti sọ wi pe oludije ni ẹgbẹ oselu APC, Albert Akintoye lo jawe olubori ni idibo sile asofin Naijiria, lẹyin to wogile idibo Ikengboju Gboluga to n soju ẹkun idibo Okitipupa/Irele ni ipinlẹ Ondo.


Ofin naijiria se alakalẹ lẹsẹẹsẹ lori ẹni to lasẹ lati dije dupo lorilẹede Naijiria fun ipo asojusofin ni Ile Igbimọ Asofin Naijiria. Gẹgẹ bi ofin Naijiria se la a kalẹ, ọmọ bibi Naijiria ni asẹ lati dije dupo lorilẹede Naijiria. Ṣaaju iwadii BBC Yoruba yii, ile ẹjọ to n gbọ ẹsun idibo ni ipinlẹ Ondo ti sọ wi pe oludije ni ẹgbẹ oselu APC, Albert Akintoye lo jawe olubori ni idibo sile asofin Naijiria, lẹyin to wogile idibo Ikengboju Gboluga to n soju ẹkun idibo Okitipupa/Irele ni ipinlẹ Ondo. Ile ẹjọ naa wọgile idibo to gbe Gboluga ti ẹgbẹ oselu PDP wọle nitori Wọn fi ẹsun kan pé o jẹ ọmọ orilẹede meji(Uk ati Naijiria). Ile ẹjọ ni o lodi si ofin ki oloselu to jẹ ọmọ orilẹede miiran yatọ si Naijiria, ki o dije dupo si Ile Igbimọ Asofin, gẹgẹ bi ẹsẹ ofin Section 66 (1) ti iwe ofin orilẹede Naijiria. Amọ agbẹjọro asofin naa, Olumide Ogunje ni awọn n lọ si ile ẹjọ kotẹmilọrun.


Ile ẹjọ naa wọgile idibo to gbe Gboluga ti ẹgbẹ oselu PDP wọle nitori Wọn fi ẹsun kan pé o jẹ ọmọ orilẹede meji(Uk ati Naijiria). Ile ẹjọ ni o lodi si ofin ki oloselu to jẹ ọmọ orilẹede miiran yatọ si Naijiria, ki o dije dupo si Ile Igbimọ Asofin, gẹgẹ bi ẹsẹ ofin Section 66 (1) ti iwe ofin orilẹede Naijiria. Amọ agbẹjọro asofin naa, Olumide Ogunje ni awọn n lọ si ile ẹjọ kotẹmilọrun. Labẹ ofin, Gboluga ṣi lẹ́tọ̀ọ́ lati wa ni ipo titi ti ile ẹjọ kotẹmilọrun ati ile ẹjọ to gajulọ ba da ẹjọ naa.


Labẹ ofin, Gboluga ṣi lẹ́tọ̀ọ́ lati wa ni ipo titi ti ile ẹjọ kotẹmilọrun ati ile ẹjọ to gajulọ ba da ẹjọ naa.


PDP Osun: A fẹ́ fún Ademola Adeleke ní tíkẹ́ẹ́tì ọ̀fẹ́ láti díje dupò gómìnà ní 2022

Alaga ẹgbẹ oselu PDP ni ipinlẹ Ọsun, Soji Adagunodo ti fesi lori ọrọ ti ẹgbọn Ademọla Adeleke, eyiun Deji sọ lori ibo gomina Ọṣun lọdun 2022. Deji Adeleke lo sọ wi pe, Sẹnetọ Adeleke fẹ sinmi fun igba diẹ, nitorina, ki ẹgbẹ oselu PDP dawọ duro lori ero wọn lati fa a silẹ gẹgẹ bi oludije fun ipo gomina ni ọdun mẹrin si isinyi. Nigba to n fesi si ọrọ naa, Adagunodo salaye pe PDP yoo lo ẹbi ati ara Adeleke fun idije si ipo oselu ni ipinlẹ naa nitori wọn ni ero to pọ lẹyin wọn, paapaa awọn ọmọ ẹgbẹ to pọju. Soji Adagunodo fikun wi pe, kii se adari ẹgbẹ lo n yan ẹnikẹni lati dije dupo, amọ awọn eniyan to ba ni ọmọlẹyin to pọju, nitori ẹni ti wọn ba di ibo fun ni awọn ma a gbe si iwaju. Alaga ẹgbẹ oselu PDP ni ipinlẹ Osun naa wa fikun wi pe, o ti ye gbogbo ẹgbẹ patapata ipo ti Ademọla Adeleke wa ninu ẹgbẹ, ati ifojusun rẹ fun idije si ipo gomina ni ọdun 2022. Laipe yii ni sẹnetọ Adeleke kuna ni ile ẹjọ to gaju, lẹyin ti ile ẹjọ ni Oyetola lo jawe olubori ninu idibo si ipo gomina to waye ni ọdun 2018 ni ipinlẹ Osun.


Election Tribunal: INEC ní òfin kò ní kí èsì ìbò ààrẹ wà lórí ''server''

Ala ti ko lee ṣẹ ni ''server'' ti oludije ipo aarẹ fẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar n beere fun. Atiku n beere esi idibo ibo aarẹ orilẹ-ede Naijiria to waye ninu oṣu keji, ọdun 2019. Kọmiṣọna ajọ eleto idibo INEC, Festus Okoye lo ṣalaye ọrọ naa nigba to ba BBC sọrọ lọjọ Ẹti. Ọgbẹni Okoye sọ pe esi ibo aarẹ ko si ninu ''server'' INEC tabi ẹrọ kọmputa nibi kankan. O ṣalaye pe ofin eto idibo lorilẹ-ede Naijiria ko sọ pe ki ajọ INEC ko esi idibo aarẹ sinu ''server'' kọmputa INEC. Okoye ni ọwọ ni wọn fi kọ esi ibo ni gbogbo ibudo idibo kaakiri orilẹ-ede Naijiria, eleyi ti gbogbo awọn aṣoju ẹgbẹ osẹlu to wa nibẹ foju ri ti wọn si ni ẹda rẹ.


Ọgbẹni Okoye sọ pe esi ibo aarẹ ko si ninu ''server'' INEC tabi ẹrọ kọmputa nibi kankan. O ṣalaye pe ofin eto idibo lorilẹ-ede Naijiria ko sọ pe ki ajọ INEC ko esi idibo aarẹ sinu ''server'' kọmputa INEC. Okoye ni ọwọ ni wọn fi kọ esi ibo ni gbogbo ibudo idibo kaakiri orilẹ-ede Naijiria, eleyi ti gbogbo awọn aṣoju ẹgbẹ osẹlu to wa nibẹ foju ri ti wọn si ni ẹda rẹ. O sọ pe awọn esi ibo yii ni wọn fi ṣọwọ si ajọ INEC lawọn ipinlẹ to fi de olu ile iṣẹ INEC nilu Abuja. Ẹwẹ, l'Ọjọbọ ni ajọ INEC ṣi aṣọ loju ọrọ yii nigba to sọ fun igbimọ igbẹjọ ibo aarẹ l'Abuja pe oun ko ni ''server'' ti Atiku ati PDP n beere fun.


O sọ pe awọn esi ibo yii ni wọn fi ṣọwọ si ajọ INEC lawọn ipinlẹ to fi de olu ile iṣẹ INEC nilu Abuja. Ẹwẹ, l'Ọjọbọ ni ajọ INEC ṣi aṣọ loju ọrọ yii nigba to sọ fun igbimọ igbẹjọ ibo aarẹ l'Abuja pe oun ko ni ''server'' ti Atiku ati PDP n beere fun.


Seyi Makinde: Èmi kò yẹsẹ̀ kúrò nínú àdéhùn àjùmọ̀ṣe láti pín ipò

Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti sẹ lori ẹsun kan ti oludije fun ipo gomina to kọja, ninu ẹgbẹ oselu ADC, Sẹnetọ Olufẹmi Lanlẹyin, fi kan gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọ ẹrọ Seyi Makinde pe, o n se aisododo lori adehun ti wọn fi ẹnu ko le lori nipa agbekalẹ ijọba alajumọse. Olugbaninimọran fun gomina Seyi Makinde lori aato ati eto oselu, Asofin Babatunde Oduyọye lo kede eyi ninu atẹjade kan to fi sita, eyi to fi n fesi lori igbesẹ Lanlẹyin to ni oun yọwọ-yọsẹ kuro ninu adehun agbekalẹ ijọba alajumọse ti wọn fẹnu ko le lori saaju idibo gomina to kọja. Nigba to n kede ipinnu rẹ naa ni owurọ ọjọ Isẹgun, Lanlẹyin salaye pe, oun gbe igbesẹ naa nitori pe o ti n foju han bayi pe gomina Makinde ti n yẹsẹ lori iwe adehun ti wọn fẹnu ko le lori. Lanlẹyin tun fikun pe, oun gẹgẹ bii ẹnikan ko ni nkan se pẹlu adehun ajumọse naa mọ, to ba si wu ẹgbẹ oselu oun, tii se ẹgbẹ ADC, o lee tẹsiwaju pẹlu adehun naa. Nigba to n fesi, Oduyọye ni irọ to jinna sootọ ni ọrọ ti Lanlẹyin sọ yii, koda, o ni afomọ ni ọrọ naa, ko lẹsẹ nlẹ, ti ko si ba ohun to n waye lọwọlọwọ bayii mu, nitori Makinde ti sa ipa rẹ lati ko gbogbo ẹgbẹ oselu ti wọn jọ se adehun ajumọse mọra. Atẹjade naa fikun pe, wọn ti gbe ilana bi wọn yoo se pin ipo kalẹ lori adehun ajumọse naa, ti eto si ti de oju ọgbagade lati ri daju pe wọn se amusẹ adehun naa, ti gbogbo ẹgbẹ oselu to kan si ti fọwọsi ilana naa.


Lanlẹyin tun fikun pe, oun gẹgẹ bii ẹnikan ko ni nkan se pẹlu adehun ajumọse naa mọ, to ba si wu ẹgbẹ oselu oun, tii se ẹgbẹ ADC, o lee tẹsiwaju pẹlu adehun naa. Nigba to n fesi, Oduyọye ni irọ to jinna sootọ ni ọrọ ti Lanlẹyin sọ yii, koda, o ni afomọ ni ọrọ naa, ko lẹsẹ nlẹ, ti ko si ba ohun to n waye lọwọlọwọ bayii mu, nitori Makinde ti sa ipa rẹ lati ko gbogbo ẹgbẹ oselu ti wọn jọ se adehun ajumọse mọra. Atẹjade naa fikun pe, wọn ti gbe ilana bi wọn yoo se pin ipo kalẹ lori adehun ajumọse naa, ti eto si ti de oju ọgbagade lati ri daju pe wọn se amusẹ adehun naa, ti gbogbo ẹgbẹ oselu to kan si ti fọwọsi ilana naa. Oduyọye wa kesi Sẹnetọ Lanlẹyin pe, ko mase wọ orukọ gomina Seyi Makinde sinu ijakulẹ to n koju ninu ẹgbẹ oselu ADC, nitori adehun ajumọse naa ko wa fun ifẹ ẹnikẹni, bikose fun ifẹ awọn olugbe ipinlẹ Ọyọ.


Oduyọye wa kesi Sẹnetọ Lanlẹyin pe, ko mase wọ orukọ gomina Seyi Makinde sinu ijakulẹ to n koju ninu ẹgbẹ oselu ADC, nitori adehun ajumọse naa ko wa fun ifẹ ẹnikẹni, bikose fun ifẹ awọn olugbe ipinlẹ Ọyọ.


8TH Assembly: FRSC kò yan Saraki sọjú pé kó dá nọ́mbà ọkọ̀ tó lò padà

Ko si idi kankan fún wa lati yan Saraki sọju -FRSC Ajọ to n ri si igbokegbodo ọkọ lorilẹ-ede Naijiria, FRSC ti sọ pe oun ko yan adari ile igbimọ aṣofin ana ṣoju. O fidi eyi mulẹ lẹyin ti ajọ naa sọ fun awọn aṣofin ti ko pada sile lati da nọmba mọtọ ti wọn lo pada. Alukoro fun ajọ FRSC, Bisi Kareem to ba BBC sọrọ fidi rẹ mu lẹ pe awọn aṣofin ti ko pada sile le lo nọmba yii laarin ọdun 2015 titi di oṣu kẹfa, ọdun 2019. Sẹnẹtọ mọkandinlaadọrin pẹlu aṣoju ṣofin mọkanlelaadọjọ ni FRSC n beere pe ki wọn dá awọn nọmba ọkọ yii pada. Bisi Kareem ṣalaye pe ko si otitọ kan ninu iroyin to n tan kalẹ pe ajọ FRSC yan Saraki ṣọju ni. Ọgbẹni Kareem sọ pe ọrọ naa ko nii ṣe pẹlu Saraki nikan, gbogbo ọmọ ile ti ko pada sile lo kan. Alukoro fun ajọ FRSC fikun ọrọ rẹ pe ajọ naa sọ fun akọwe ile igbimọ aṣofin agba lati awọn nọmba ọhun nitori oun lo sun mọ wọn ju.


Sẹnẹtọ mọkandinlaadọrin pẹlu aṣoju ṣofin mọkanlelaadọjọ ni FRSC n beere pe ki wọn dá awọn nọmba ọkọ yii pada. Bisi Kareem ṣalaye pe ko si otitọ kan ninu iroyin to n tan kalẹ pe ajọ FRSC yan Saraki ṣọju ni. Ọgbẹni Kareem sọ pe ọrọ naa ko nii ṣe pẹlu Saraki nikan, gbogbo ọmọ ile ti ko pada sile lo kan. Alukoro fun ajọ FRSC fikun ọrọ rẹ pe ajọ naa sọ fun akọwe ile igbimọ aṣofin agba lati awọn nọmba ọhun nitori oun lo sun mọ wọn ju. Awọn ilumọọka Sẹnẹtọ bi Tayo Alasoadura, Yele Omogunwa ti wọn ṣoju ipinlẹ Ondo pẹlu Godswill Akpabio lati ipinlẹ Akwa Ibom lo fidi rẹmi ninu ibo ile igbimọ aṣofin agba to lọ.


Awọn ilumọọka Sẹnẹtọ bi Tayo Alasoadura, Yele Omogunwa ti wọn ṣoju ipinlẹ Ondo pẹlu Godswill Akpabio lati ipinlẹ Akwa Ibom lo fidi rẹmi ninu ibo ile igbimọ aṣofin agba to lọ.


Presidential Candidates: Ọ̀rọ̀kọ́rọ̀ ni àbọ̀ EU lóri ìbò 2019

Olùdíje dupò ààrẹ to tó ọgọta nínú ìdìbò gbogboogbò ọdun 2019 ti bu ẹnu àtẹ lu ẹgbẹ́ òṣèlú People's Democratic Party, PDP, àti olùdije lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ náà, Atiku Abubakar, lóri ọ̀rọ̀ awuyewuye to n waye nipa oju òpó ayélujára àjọ elétò ìdìbò, èyí ti wọ́n sàpèjúwe pé, ọ̀rọ̀ ti kò nílári ni. Bákan náà ni wọ́n bu ẹnu atẹ́ lu àbájáde ìwádìí EU lóri bi ètò ìdìbò ṣe lọ ni Nàìjíríà, tí wọ́n si sàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bii èyí ti kò jágara tó, ti kò si tọ ìlànà òfin ìdìbò. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ naa, lábẹ àbùrada ẹgbẹ gbogbo olúdije dupò ààrẹ to to ọgọ́ta niye àti àwọn alága ẹgbẹ́ wọ́n (Joint Forum of Sixty Presidential Candidates àn national Chairmen), sọ èyí di mímọ̀, lásiko ti wọ́n pé ìpàdé pẹ̀lú àwọn akọroyin. Alhaji  Muhammed Shittu lo soju fun ẹgbẹ naa, to si sàlàyé pé ajọ INEC kún ojú òsùwọ̀n tó. Shittu ni "a ń tẹnu mọ pé, awuyewuye lori ọ̀rọ̀ oju opo ayelujara INEC kò ni ìtùmọ kankan, nítori pé, nínú gbogbo ìpàdé ti a se ki ètò ìdìbò tó dé, kò si ìgbà ti a jọ sọ̀rọ̀ lóri lílo oju opo ayélujára láti fí èsì ìdìbò ránṣẹ́, ọ̀nà láti yẹ̀yẹ́ àjọ elétò ìdìbò lásán ni." Wọ́n fi kún pé " A rọ ààrẹ Muhammadu Buhari  lati yara buwọlu àbádofin lóri àtunṣe to wáye nínú iwé òfin ilẹ wa, eyi to nii ṣe pèlu ètò ìdìbò, ní kété ti àwọn ilé ìgbìmọ aṣòfin bá ti gbe aba naa dé ìwáju rẹ̀.


Alhaji  Muhammed Shittu lo soju fun ẹgbẹ naa, to si sàlàyé pé ajọ INEC kún ojú òsùwọ̀n tó. Shittu ni "a ń tẹnu mọ pé, awuyewuye lori ọ̀rọ̀ oju opo ayelujara INEC kò ni ìtùmọ kankan, nítori pé, nínú gbogbo ìpàdé ti a se ki ètò ìdìbò tó dé, kò si ìgbà ti a jọ sọ̀rọ̀ lóri lílo oju opo ayélujára láti fí èsì ìdìbò ránṣẹ́, ọ̀nà láti yẹ̀yẹ́ àjọ elétò ìdìbò lásán ni." Wọ́n fi kún pé " A rọ ààrẹ Muhammadu Buhari  lati yara buwọlu àbádofin lóri àtunṣe to wáye nínú iwé òfin ilẹ wa, eyi to nii ṣe pèlu ètò ìdìbò, ní kété ti àwọn ilé ìgbìmọ aṣòfin bá ti gbe aba naa dé ìwáju rẹ̀. Shittu fi kún pé, èyí yóò túbọ ràn ìlànà ètò ìdìbò Nàìjíríà lọ́wọ́ síí ni.


Shittu fi kún pé, èyí yóò túbọ ràn ìlànà ètò ìdìbò Nàìjíríà lọ́wọ́ síí ni.


Buhari: Ọwọ́ fẹ́rẹ̀ tẹ àwọn agbébọn lókè Ọya

Irọ ati arumọjẹ ni gbogbo awọn agbebọn ti wọn n paayan tan, ti wọn wa n pariwo Allahu Akbar n pa. Aarẹ Muhammadu Buhari ni ko tọ si ọmọ ole ko maa pariwo ọlọpaa n bọ. Aarẹ Buhari sọ ọrọ yii lasiko to ṣe abẹwo si ibudo awọn atipo eeyan ti eeyan bii ẹgbẹrun kan le aadọta, ti ogun agbebọn Boko haram le kuro nile wa, eyi to wa ni ipinlẹ Katsina. Aarẹ si ti fi da wọn loju pe, oun yoo dẹkun awọn agbebọn to n dun mọhurumọhuru mọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria. Buhari ni awọn to n fi orukọ ọlọrun boju pa eniyan, kii ṣe ẹlẹsin tootọ. O ni o ṣeeṣe o ko jẹ pe wọn ko mọ Ọlọrun ni, abi ko jẹ pe ọrọ wọn ati Ọlọrun ko wọ. "Gbogbo awọn eeyan to jẹ pe iṣẹ ti wọn mọ ni ṣiṣe ko ju ki wọn pa eeyan lọ, ki wọn si maa pariwo "Allahu Akbar", n pa irọ ni nitori Ọlọrun o ṣe ibi.


Buhari ni awọn to n fi orukọ ọlọrun boju pa eniyan, kii ṣe ẹlẹsin tootọ. O ni o ṣeeṣe o ko jẹ pe wọn ko mọ Ọlọrun ni, abi ko jẹ pe ọrọ wọn ati Ọlọrun ko wọ. "Gbogbo awọn eeyan to jẹ pe iṣẹ ti wọn mọ ni ṣiṣe ko ju ki wọn pa eeyan lọ, ki wọn si maa pariwo "Allahu Akbar", n pa irọ ni nitori Ọlọrun o ṣe ibi. O ko lee gbe ibọn tabi ado oloro, ida tabi ọbẹ lati pa alaiṣẹ, ki o si maa pariwo "Allahu Akbar". Ohun ti eyi tumọ si ni pe o ṣeeṣe ki o maa mọ Ọlọrun tabi ki o maa ni igbagbọ ninu rẹ." "Bakan naa lo tun rọ awọn eeyan agbegbe naa lati joye oju lalakana fii n ṣọ ori nitori pe gbogbo igbesẹ ti awọn agbebọn naa n gbe ko ṣẹyin alami ti awọn kan lara araalu n ṣe fun wọn."


O ko lee gbe ibọn tabi ado oloro, ida tabi ọbẹ lati pa alaiṣẹ, ki o si maa pariwo "Allahu Akbar". Ohun ti eyi tumọ si ni pe o ṣeeṣe ki o maa mọ Ọlọrun tabi ki o maa ni igbagbọ ninu rẹ." "Bakan naa lo tun rọ awọn eeyan agbegbe naa lati joye oju lalakana fii n ṣọ ori nitori pe gbogbo igbesẹ ti awọn agbebọn naa n gbe ko ṣẹyin alami ti awọn kan lara araalu n ṣe fun wọn."


Adeleke Vs Oyetola: Òní ni ilé ẹjọ́ tó ga jù lọ yóò kéde ìdájọ́ lórí èsì ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Ọṣun

Ọjọ a da ti pe. Loni ni ile ẹjọ to ga ju lọ lorileede Naiijiria yoo kede idajọ lori esi idibo Gomina ipinlẹ Osun. Gomina Gboyega Oyetọla ati Sẹnẹtọ Ademola Adeleke ni wọn jijọ n ṣẹjọ lori ọrọ yii. Ṣaaju ni ile ẹjọ kotẹmilọrun ti sọ pe Oyetola lo jawe olubori ninu idibo naa. Amọ ṣa oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Sẹnẹtọ Ademola Adeleke ta ko idajọ yIi to si gba ile ẹjọ giga lọ. Bi nnkan ba ti ṣe n lọ si ni BBC Yoruba yoo ma fi too yin leti.


Ṣaaju ni ile ẹjọ kotẹmilọrun ti sọ pe Oyetola lo jawe olubori ninu idibo naa. Amọ ṣa oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Sẹnẹtọ Ademola Adeleke ta ko idajọ yIi to si gba ile ẹjọ giga lọ. Bi nnkan ba ti ṣe n lọ si ni BBC Yoruba yoo ma fi too yin leti. Ileeṣẹ ọlọpaa Ipinlẹ Osun naa ti ni awọn ti wa nikalẹ, lati pese aabo fun awọn ara ilu ibikibi to wu ki idajọ ile ẹjọ to ga ju lọ ni Naijiria, lori esi idibo gomina ipinlẹ Osun to waye ni ọdun to kọja ba fi si ni ọjọ Ẹti. Alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ naa, Folashade Odoro sọ fun awọn akọroyin ni ipinlẹ naa wi pe awọn ti wa ni digbi. Ẹjọ naa lọ ile ẹjọ kotẹmilọrun lẹyin ti oludije ẹgbẹ oṣelu APC Gboyega Oyetola bori oludije PDP, Ademola Adeleke, nigba ti wọn kọkọ gbe ẹjọ naa lọ iwaju ile ẹjọ kotẹmilọrun ni oṣu karun un.


Ileeṣẹ ọlọpaa Ipinlẹ Osun naa ti ni awọn ti wa nikalẹ, lati pese aabo fun awọn ara ilu ibikibi to wu ki idajọ ile ẹjọ to ga ju lọ ni Naijiria, lori esi idibo gomina ipinlẹ Osun to waye ni ọdun to kọja ba fi si ni ọjọ Ẹti. Alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ naa, Folashade Odoro sọ fun awọn akọroyin ni ipinlẹ naa wi pe awọn ti wa ni digbi. Ẹjọ naa lọ ile ẹjọ kotẹmilọrun lẹyin ti oludije ẹgbẹ oṣelu APC Gboyega Oyetola bori oludije PDP, Ademola Adeleke, nigba ti wọn kọkọ gbe ẹjọ naa lọ iwaju ile ẹjọ kotẹmilọrun ni oṣu karun un. Ti ẹ ba ranti, ile ẹjọ to n gbọ ẹjọ esi idibo kọkọ dajọ ni oṣu Kẹta ọdun yii wi pe, Adeleke lo jawe olubori ṣugbọn Oyetola gba ile ẹjọ kotẹmilọrun lọ lori ọrọ naa. Ṣugbọn ile ẹjọ kotẹmilọrun yii ẹjọ naa danu, ki Adeleke to gbori le ile ẹjọ agba patapata ni Naijiria. Ọjọbọ ni Adeleke yoo mọ ibi ti ọrọ yoo fi si, ti awọn ara Ipinlẹ Osun yoo si mọ ẹni ti yoo jẹ ojulowo gomina wọn.


Ti ẹ ba ranti, ile ẹjọ to n gbọ ẹjọ esi idibo kọkọ dajọ ni oṣu Kẹta ọdun yii wi pe, Adeleke lo jawe olubori ṣugbọn Oyetola gba ile ẹjọ kotẹmilọrun lọ lori ọrọ naa. Ṣugbọn ile ẹjọ kotẹmilọrun yii ẹjọ naa danu, ki Adeleke to gbori le ile ẹjọ agba patapata ni Naijiria. Ọjọbọ ni Adeleke yoo mọ ibi ti ọrọ yoo fi si, ti awọn ara Ipinlẹ Osun yoo si mọ ẹni ti yoo jẹ ojulowo gomina wọn.


Ìgbìmọ̀ ìgbẹ́jọ́ ìdìbò ààrẹ kọ ẹ̀bẹ̀ ẹgbẹ́ PDP láti yẹ ojú òpó ayélujára INEC wò

Igbimọ to n gbọ ẹsun to su yọ lori eto idibo aarẹ ti kọ ẹbẹ oludije ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP, lati ṣayẹwo oju opo ayelujara ajọ INEC eyi ti wọn pe ni "Server". Awọn ọmọ igbimọ maraarun naa fi ẹnu ko lori igbesẹ ọhun lati ma fi aaye gba ẹgbẹ oṣelu PDP ati oludije rẹ, Atiku Abubakar, nitori awọn nkan mii to tun ti kún ẹjọ naa nipa oju opo ayelujara INEC. Awọn adajọ naa sọ pe nibi ti nkan de bayii,  igbimọ ọhun ko tun le ti ọwọ bọ wahala boya INEC lo ẹrọ ayelujara lati ṣafihan esi idibo tabi ko lo o. Ọnidajọ Garba to ka idajọ naa sita sọ pe ṣiṣe bẹ 'ko mu ọgbọn dani''. O ni ti ile ẹjọ ba fi aaye gba ẹgbẹ PDP, eyi tumọ si pe 'wọn ti gba pe oju opo ayelujara apapọ kan wa ti gbogbo esi idibo ọjọ kẹtalelogun, oṣu Keji wa.''


Osun: Gboyega Oyetola, Adeleke ń ṣe àríyànjiyàn lórí èyí tó dárajù nínú 'oníjó' àti 'akówójẹ'

Ọrọ naa bẹrẹ pẹlu gomina Gboyega Oyetola to ni inu oun bajẹ gidigidi wi pe onijo lo ba oun du ipo gomina ipinlẹ Oṣun lasiko idibo gomina to waye lọdun 2018. Oyetola sọrọ yii lasiko to gbalejo awọn agbaagba ẹgbẹ oṣelu SDP to wa ki i ni ile ijoba nilu Osogbo. Oyetọla ni aikun oju iwọn eto idibo orilẹede Naijiria lori yiyan awọn oludije lo fun iru awọn eeyan bi Adeleke lanfani lati dije tako oun. Ẹ jẹ ki a wo bi o ṣe sọọ gan ni ẹkunrẹrẹ: "Ọpọ igba ti mo ba joko ti mo si ronu lọ sori pe iru Adeleke, to jẹ pe ijo jijo nikan lo ti jafafa,  ni mo n ba dije du ipo gomina, ara mi a si bu maṣọ, oju ara mi a si gba mi ti. Ajalu nla nii ba jẹ fun ipinlẹ wa ka ni ọna miran lọrọ yii ba yọ ni." Barrister ló sọ mí di èèyàn ńlá - Ayinla Kollington Supreme Court : Oyetola fẹ̀yìn Adeleke janlẹ̀ nílé ẹjọ́ tó ga jù lọ!


Ẹ jẹ ki a wo bi o ṣe sọọ gan ni ẹkunrẹrẹ: "Ọpọ igba ti mo ba joko ti mo si ronu lọ sori pe iru Adeleke, to jẹ pe ijo jijo nikan lo ti jafafa,  ni mo n ba dije du ipo gomina, ara mi a si bu maṣọ, oju ara mi a si gba mi ti. Ajalu nla nii ba jẹ fun ipinlẹ wa ka ni ọna miran lọrọ yii ba yọ ni." Barrister ló sọ mí di èèyàn ńlá - Ayinla Kollington Supreme Court : Oyetola fẹ̀yìn Adeleke janlẹ̀ nílé ẹjọ́ tó ga jù lọ! Amoṣa ki ni Sẹnetọ Ademola Adeleke to jẹ oludije ẹgbẹ oṣelu PDP lasiko idibo naa gbọ eyi si, o ni wọn ko gbe ẹnu toun naa fun alagbafọ. Oun pẹlu wa fi gbolohun diẹ ṣọwọ si Gomina Oyetọla pe oun dupẹ toun o pe oun jẹ onijo, ṣugbọn ijo jijo kii ṣe aisan. Koda o tun tẹsiwaju, O ni o san fun oun lati jẹ onijo ki oun si fi ays inu oun han ju ki oun maa "po ẹkọ ibinujẹ ati wahala faraalu nipa lilu aṣuwọn owo ilu ni ponpo."


Amoṣa ki ni Sẹnetọ Ademola Adeleke to jẹ oludije ẹgbẹ oṣelu PDP lasiko idibo naa gbọ eyi si, o ni wọn ko gbe ẹnu toun naa fun alagbafọ. Oun pẹlu wa fi gbolohun diẹ ṣọwọ si Gomina Oyetọla pe oun dupẹ toun o pe oun jẹ onijo, ṣugbọn ijo jijo kii ṣe aisan. Koda o tun tẹsiwaju, O ni o san fun oun lati jẹ onijo ki oun si fi ays inu oun han ju ki oun maa "po ẹkọ ibinujẹ ati wahala faraalu nipa lilu aṣuwọn owo ilu ni ponpo." Adeleke ni ọpọlọpọ ere lo n bẹ ninu ijo jijo. Nigba ti yoo parí ọrọ rẹ, Sẹnetọ Adeleke ni..."ijo jijo san ju ka lu owo ilu ni ponpo lọ" O wa ranṣẹ ọrọ si Oyetọla pe, "Jẹ ki n ran Oyetọla leti pe iwe rẹ gẹgẹ bii olori awọn oṣiṣẹ fun Rauf Arẹgbẹṣọla fihan gbangba peko kun oju iwọn gẹgẹ bii alakoso, ṣugbọn o jafafa ninu ka lu owo ilu ni ponpo." Ọrọ yii ti n ja ranyinranyin laarin awọn ololufẹ igun mejeeji at'awọn onwoye.


Adeleke ni ọpọlọpọ ere lo n bẹ ninu ijo jijo. Nigba ti yoo parí ọrọ rẹ, Sẹnetọ Adeleke ni..."ijo jijo san ju ka lu owo ilu ni ponpo lọ" O wa ranṣẹ ọrọ si Oyetọla pe, "Jẹ ki n ran Oyetọla leti pe iwe rẹ gẹgẹ bii olori awọn oṣiṣẹ fun Rauf Arẹgbẹṣọla fihan gbangba peko kun oju iwọn gẹgẹ bii alakoso, ṣugbọn o jafafa ninu ka lu owo ilu ni ponpo." Ọrọ yii ti n ja ranyinranyin laarin awọn ololufẹ igun mejeeji at'awọn onwoye. Bi awọn kan ṣe n wi pe o yẹ ki awon mejeeji o ṣọra pẹlu ọrọ wọn gẹgẹ bíi opomulero ni ipinlẹ naa l'awọn kan n jiyan lori ọrọ mejeeji.


Bi awọn kan ṣe n wi pe o yẹ ki awon mejeeji o ṣọra pẹlu ọrọ wọn gẹgẹ bíi opomulero ni ipinlẹ naa l'awọn kan n jiyan lori ọrọ mejeeji.


PDP South West: Ọ̀rọ̀ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ ìjọba tó pòórá kìí ṣe ìṣẹ̀lẹ̀ àfojúfò

Ẹgbẹ oselu PDP lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria ti faraya lori gbolohun kan ti gomina ana nipinlẹ Ọyọ, Abiọla Ajimọbi sọ pe, ọrọ ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn lo poora jẹ isẹlẹ kekere ti ko lowura rara. Idi si niyi ti ẹgbẹ oselu PDP naa fi n nahun kesi gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọ ẹrọ Seyi Makinde pe ni kia mọsa, ko yara tete tanna wadi bi ijọba Ajimọbi se lọ, ki awọn ohun ikọkọ lee foju han ni gbangba. Atẹjade kan ti ẹgbẹ oselu PDP lẹkun iwọ oorun Guusu Naijiria fisita, eyi ti akọwe ẹgbẹ lẹkun naa, Ayọ Fadaka fọwọsi lo sisọ loju ọrọ yii, lasiko to n fesi si ọrọ kan ti Abiọla Ajimọbi sọ pe iti ọgẹdk lasan ni awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn lo sọnu, ko to ohun ti a n yọ ada si. PDP sọ siwaju si pe igbesẹ sise ayẹwo isejọba to kọja yoo fun ijsba tuntun to wa nipinlẹ Ọyọ ni anfaani lati mọ ọpọ igbesẹ ti ijọba Ajimọbi gbe lori aleefa. Atẹjade naa salaye pe "Ijọba ipinlẹ Ọyọ lo n gbọ bukata lori awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti ijọba Ajimọbi ra lati osu keji ọdun 2019, amọ ti awọn ọkọ naa ti di awati bayii, irufẹ awọn ọkọ tuntun yii si ni a ko lee sọ pe wọn ko se lo mọ." Ẹgbẹ oselu PDP wa n kesi Ajimsbi pe ko maa ranti atubọtan, ati itan ti ọjọ ọla yoo sọ nipa rẹ ati isejọba rẹ, ti wọn si n rọọ lati kesi awọn eeyan to yan sipo pe ki wọn tete da awọn ọkọ ayọkẹlẹ naa pada.


Fasoranti: Ẹ̀mí àwọ̀n darandaran Fulani kò dè mọ́ ní Gúsù Nàìjíríà, kí wọ́n padà sókè ọya ní kíákíá

Hmmm... a ma n pe ọrọ yii lowe o ma n laro ninu. Lori ọrọ ipenija aabo to n ranju mọọ mọ Naijiria yii ni ẹgbẹ awọn agba loke ọya Naijiria, Northern Elders Forum (NEF) ati agbarijọpọ awọn ẹgbẹ kan nibẹ ti ni kawọn darandaran fulani o ṣẹri wale si apa oke ọya. Wọn ni oke ọya ni awọn ti lee fi ọwọ sọya lori ẹmi wọn ati maluu wọn. Ẹgbẹ awọn agba apa oke Ọya orilẹ-ede Naijiria naa ni ilu ogun tawọn kan n lu lapa guusu ilẹ yii lori wọn n kọ awọn lominu. Bi ẹ ko ba gbagbe, laipẹ yii ni awọn agbebọn kan ti ọpọ furasi gẹgẹ bi awọn darandaran Fulani pa arabinrin Funkẹ Olakunrin. Eni to jẹ ọmọ ọkan lara awọn agba to lorukọ nilẹ Yoruba, Rueben Faṣọranti.


Ẹgbẹ awọn agba apa oke Ọya orilẹ-ede Naijiria naa ni ilu ogun tawọn kan n lu lapa guusu ilẹ yii lori wọn n kọ awọn lominu. Bi ẹ ko ba gbagbe, laipẹ yii ni awọn agbebọn kan ti ọpọ furasi gẹgẹ bi awọn darandaran Fulani pa arabinrin Funkẹ Olakunrin. Eni to jẹ ọmọ ọkan lara awọn agba to lorukọ nilẹ Yoruba, Rueben Faṣọranti. Eyi si ti fa ọpọ ipe da ina ogun, da ina ọtẹ lataọdọ awọn eekan kan ni ilẹ Yoruba lori lemọlemọ iṣẹlẹ ijinigbe ati igbenipa to n waye lapa iwọ oorun guusu orilẹ-ede Naijiria. Ninu ọrọ ti wọn ba awọn oniroyin sọ, Ọjọgbọn Ango Abdullahi to jẹ alaga ẹgbẹ agba oke ọya Naijiria ni nibi ti ọrọ de duro bayii, ko daju pe ẹmi awọn darandaran Fulani de mọ ni apa guusu orilẹ-ede Naijiria ti wọn wa. O ni lootọ ni iṣọkan Naijiria jẹ awọn logun ṣugbọn ko de ibi ati fi ẹmi ẹya kan ra a pada.


Eyi si ti fa ọpọ ipe da ina ogun, da ina ọtẹ lataọdọ awọn eekan kan ni ilẹ Yoruba lori lemọlemọ iṣẹlẹ ijinigbe ati igbenipa to n waye lapa iwọ oorun guusu orilẹ-ede Naijiria. Ninu ọrọ ti wọn ba awọn oniroyin sọ, Ọjọgbọn Ango Abdullahi to jẹ alaga ẹgbẹ agba oke ọya Naijiria ni nibi ti ọrọ de duro bayii, ko daju pe ẹmi awọn darandaran Fulani de mọ ni apa guusu orilẹ-ede Naijiria ti wọn wa. O ni lootọ ni iṣọkan Naijiria jẹ awọn logun ṣugbọn ko de ibi ati fi ẹmi ẹya kan ra a pada. O wa pe fun idasilẹ igbimọ oluwadi kan ti yoo ṣe ọfin toto ọwọja wahala awọn darandaran ati agbẹ olohun ọgbin ki wọn le e san owo ofo to ṣẹ koowa fun un.


O wa pe fun idasilẹ igbimọ oluwadi kan ti yoo ṣe ọfin toto ọwọja wahala awọn darandaran ati agbẹ olohun ọgbin ki wọn le e san owo ofo to ṣẹ koowa fun un.


Àwọn agbébọn jí ìyàwó bàbá Sẹ́nétọ̀ Abbo tó lu obìnrin nílùú Abuja gbé ní Adamawa

Ṣe ẹ ranti Sẹnetọ Ishaku Abbo ti fidio fihan laipẹ yii nibi to ti n lu arabinrin kan nile itaja nilu Abuja? Awọn agbebọn ti pa mọlẹbi rẹ kan; wọn si tun ti ji orogun iya rẹ kan gbe lọ lasiko ti wọn kọlu ilu rẹ nipinlẹ Adamawa lọjọ satide. Sẹnetọ Abbo ṣalaye fun BBC News Yoruba pe ile ẹbi oun lagbegbe Muchalla nijọba ibilẹ Mubi North nipinlẹ Adamawa ni nnka bii agogo kan oru. Sẹnetọ Abbo ṣalaye pe iya oun ni awọn agbebọn naa kọkọ beere lọwọ baba oun nigba ti wọn wọle wa pẹlu ibọn AK47 lọwọ wọn ki awọn aburo oun to sọ fun wọn pe iya oun ti jade laye. Eyi lo mu ki wọn beere fun iyawo baba oun to ṣẹṣẹ bimọ ni ọsẹ meji sẹyin. Sẹnetọ Abbo ṣalaye siwaju sii pe ni kete tawọn agbebọn naa gunlẹ si agbegbe ọhun, 'taarata ni wọn gba ile awọn lọ nibẹ ni wọn si ti fi ipa ji iyawo baba mi to ṣẹṣẹ bims ni ọjs mọkanla sẹyin gbe lọ tawọn ti ibọn AK 47 lọwọ.'


Sẹnetọ Abbo ṣalaye pe iya oun ni awọn agbebọn naa kọkọ beere lọwọ baba oun nigba ti wọn wọle wa pẹlu ibọn AK47 lọwọ wọn ki awọn aburo oun to sọ fun wọn pe iya oun ti jade laye. Eyi lo mu ki wọn beere fun iyawo baba oun to ṣẹṣẹ bimọ ni ọsẹ meji sẹyin. Sẹnetọ Abbo ṣalaye siwaju sii pe ni kete tawọn agbebọn naa gunlẹ si agbegbe ọhun, 'taarata ni wọn gba ile awọn lọ nibẹ ni wọn si ti fi ipa ji iyawo baba mi to ṣẹṣẹ bims ni ọjs mọkanla sẹyin gbe lọ tawọn ti ibọn AK 47 lọwọ.' O tun sọ pe bi wọn ṣe fẹ maa gbe arabinrin naa lọ ni aburo baba sẹnetọ Abbo jade sita to si pariwo lẹyin to ri awọn agbebọn naa. Lẹsẹkẹsẹ lawọn agbebọn naa si yin in nibọn. Bakan naa la gbọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti ran awọn ikọ kogberegbe ọga ọlọpaa tẹlẹ wọn.


O tun sọ pe bi wọn ṣe fẹ maa gbe arabinrin naa lọ ni aburo baba sẹnetọ Abbo jade sita to si pariwo lẹyin to ri awọn agbebọn naa. Lẹsẹkẹsẹ lawọn agbebọn naa si yin in nibọn. Bakan naa la gbọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti ran awọn ikọ kogberegbe ọga ọlọpaa tẹlẹ wọn.


How to stop snoring: Orin kíkọ́ àti àwọn ìgbésẹ̀ mìí tó le ràn ọ́ lọ́wọ́ láti dẹ́kun bí o ṣe n han'run

Ẹni to ba n han'run ṣaba ma n koju ikorira tabi idẹyẹsi, paapa ti wọn ba sun ti ẹni ti kii han'run. Koda, nkan yii ma n fa ija laarin awọn ololufẹ miran, nitori pe ariwo ti imu ẹni to n han'run le di oorun ẹnikeji lọwọ. Abi, bawo lẹ ṣe ro pe ọrọ yoo ri, ki eniyan meji sun papọ sinu yara tabi ibusun kan naa, ki ariwo to n jade ni iho imu ẹnikan lara wọn o rinlẹ ju boṣe lọ? Ayelujara eto ilera webmd.com ati atẹjade kan lori itakun agbaye BBC sọ pe eeyan ma n han'run nitori pe awọn iṣan to wa ni ọfun ati ọrùn iru ẹni bẹẹ ma n gbọn bi atẹgun ba ṣe n sare gba inu ara wọn kọja. Idi ti o fi n han'run: Ti ogiri awọn iho imu rẹ ko ba ri bo ṣe yẹ, abala kan le kere si ikeji - awọn onimọ iṣegun oyinbo n pe e ni deviated septum. Eyi le mu ki o nira fun ọ lati mi daadaa, yoo si mu ki o ma han'run.


Ayelujara eto ilera webmd.com ati atẹjade kan lori itakun agbaye BBC sọ pe eeyan ma n han'run nitori pe awọn iṣan to wa ni ọfun ati ọrùn iru ẹni bẹẹ ma n gbọn bi atẹgun ba ṣe n sare gba inu ara wọn kọja. Idi ti o fi n han'run: Ti ogiri awọn iho imu rẹ ko ba ri bo ṣe yẹ, abala kan le kere si ikeji - awọn onimọ iṣegun oyinbo n pe e ni deviated septum. Eyi le mu ki o nira fun ọ lati mi daadaa, yoo si mu ki o ma han'run. Iru nkan bayii naa tun le ṣẹlẹ ti o ba fi imu pa lasiko ijamba. Nitori naa, ba dokita rẹ sọrọ ti o ba n ni iriri yii, iṣẹ abẹ le yanju rẹ. Ti oke ẹnu rẹ (soft palate) ba kere, to si nipọn, o le mu ki aaye ti eemi n gba o kere, ti yoo si mu ki o ma a han'run.


Iru nkan bayii naa tun le ṣẹlẹ ti o ba fi imu pa lasiko ijamba. Nitori naa, ba dokita rẹ sọrọ ti o ba n ni iriri yii, iṣẹ abẹ le yanju rẹ. Ti oke ẹnu rẹ (soft palate) ba kere, to si nipọn, o le mu ki aaye ti eemi n gba o kere, ti yoo si mu ki o ma a han'run. Bakan naa ni ọrọ yoo ri, ti isan kekere to wa ni oke ẹnu ba gun ju bo ṣe yẹ lọ. O ṣe e ṣe ki wọn o bi ọ mọ awọn nkan yii, ṣugbọn o le buru si ti o ba sanra ju sugbọn iṣẹ abẹ le ṣe atunṣe. Ti o ba n han'ran, o le jẹ apẹẹrẹ aisan alagbara kan ti wọn n pe ni obstructive sleep apnea.


Bakan naa ni ọrọ yoo ri, ti isan kekere to wa ni oke ẹnu ba gun ju bo ṣe yẹ lọ. O ṣe e ṣe ki wọn o bi ọ mọ awọn nkan yii, ṣugbọn o le buru si ti o ba sanra ju sugbọn iṣẹ abẹ le ṣe atunṣe. Ti o ba n han'ran, o le jẹ apẹẹrẹ aisan alagbara kan ti wọn n pe ni obstructive sleep apnea. Eyi ma n waye ti eemi ba deede dawọ duro lasiko ti eeyan n sun. O ti ẹ le mu ki o ma mi gule-gule, tabi ji ọ silẹ loju oorun. Awọn ami ti aisan yii ma n fihan ni ki ẹnu rẹ o ma a gbẹ, ori fifọ, tabi ki ọfun o ma a dun ọ. Iwadii ti ẹ tun sọ pe, o ni nkan ṣe pẹlu aisan rọpa-rọsẹ, ifunpa giga, ati aarun ọkan.


Eyi ma n waye ti eemi ba deede dawọ duro lasiko ti eeyan n sun. O ti ẹ le mu ki o ma mi gule-gule, tabi ji ọ silẹ loju oorun. Awọn ami ti aisan yii ma n fihan ni ki ẹnu rẹ o ma a gbẹ, ori fifọ, tabi ki ọfun o ma a dun ọ. Iwadii ti ẹ tun sọ pe, o ni nkan ṣe pẹlu aisan rọpa-rọsẹ, ifunpa giga, ati aarun ọkan. Ba dokita rẹ sọrọ, wọn le ṣe iṣẹ abẹ si eyi tabi ki wọn fun ọ ni ẹrọ ti yoo jẹ ki o ma a mi daadaa. Kii ṣe nkan ti ko wọpọ ki ọmọde ma a han'run lẹkọọkan, paapa to ba n ṣe ọfinkin. Ṣugbọn nigba mii, o le jẹ apẹẹrẹ aisan ninu ọfun, ẹdọ fooro tabi aisan mii.


Ba dokita rẹ sọrọ, wọn le ṣe iṣẹ abẹ si eyi tabi ki wọn fun ọ ni ẹrọ ti yoo jẹ ki o ma a mi daadaa. Kii ṣe nkan ti ko wọpọ ki ọmọde ma a han'run lẹkọọkan, paapa to ba n ṣe ọfinkin. Ṣugbọn nigba mii, o le jẹ apẹẹrẹ aisan ninu ọfun, ẹdọ fooro tabi aisan mii. Nitori naa, ti o ba ṣakiyesi pe ọmọ rẹ n han'run to ba sun, ri i pe o sọ fun dokita ọmọ wẹwẹ. Gẹgẹ bi iwadii kan ti BBC ṣe akọsilẹ rẹ lori ayelujara, awọn nkan yii le ran ọ lọwọ lati dẹkun ki o ma a han'run Ọti mimu ma n mu ki awọn iṣan ara, sinmi ju ti tẹlẹ lọ lasiko ti a ba sun - nitori naa, ọna ti eemi n gba jade nimu rẹ yoo kere si. Nidi eyi, ma ṣe mu ọti amupara to ba ti to asiko ti o fẹ sun.


Nitori naa, ti o ba ṣakiyesi pe ọmọ rẹ n han'run to ba sun, ri i pe o sọ fun dokita ọmọ wẹwẹ. Gẹgẹ bi iwadii kan ti BBC ṣe akọsilẹ rẹ lori ayelujara, awọn nkan yii le ran ọ lọwọ lati dẹkun ki o ma a han'run Ọti mimu ma n mu ki awọn iṣan ara, sinmi ju ti tẹlẹ lọ lasiko ti a ba sun - nitori naa, ọna ti eemi n gba jade nimu rẹ yoo kere si. Nidi eyi, ma ṣe mu ọti amupara to ba ti to asiko ti o fẹ sun. Ti o ba fi ẹyin sun, ahọn, ẹrẹkẹ ati ọra to wa ni abẹ agbọn rẹ le di eemi lọwọ, ti yoo si mu ki o han'run. Oriṣiriṣi ẹrọ lo wa to le fi opin si ki eeyan o ma a han'run. Wọn si n ta wọn ni awọn ile itaja oogun oyinbo.


Ti o ba fi ẹyin sun, ahọn, ẹrẹkẹ ati ọra to wa ni abẹ agbọn rẹ le di eemi lọwọ, ti yoo si mu ki o han'run. Oriṣiriṣi ẹrọ lo wa to le fi opin si ki eeyan o ma a han'run. Wọn si n ta wọn ni awọn ile itaja oogun oyinbo. Iṣẹ ti awọn irin'ṣẹ yii n ṣe ni pe, wọn o jẹ ki imu rẹ ṣi silẹ, to ba jẹ pe imu lo fi n han'run. Ṣugbọn ko ti i si ẹri to l'agbara pe, awọn ẹrọ naa n ṣiṣẹ. Ti o ba n ṣe ọfinkin, ti imu rẹ si di pa, o ṣe e ṣe ki o han'run.


Iṣẹ ti awọn irin'ṣẹ yii n ṣe ni pe, wọn o jẹ ki imu rẹ ṣi silẹ, to ba jẹ pe imu lo fi n han'run. Ṣugbọn ko ti i si ẹri to l'agbara pe, awọn ẹrọ naa n ṣiṣẹ. Ti o ba n ṣe ọfinkin, ti imu rẹ si di pa, o ṣe e ṣe ki o han'run. Nitori naa, gbiyanju lati fọn ikun imu rẹ jade, ki o to sun. Iwadi BBC fihan pe, ti o ba sanra ju, ọra yoo pọ ni agbọn ati ọrùn rẹ, to si le fun ọna ti eemi n gba jade tabi wọle si ara rẹ, pọ. Mimu adinku ba ara sisan ju yoo ran ọ lọwọ lati le ma a mi daadaa, ti yoo si dena ki o ma a han'run.


Nitori naa, gbiyanju lati fọn ikun imu rẹ jade, ki o to sun. Iwadi BBC fihan pe, ti o ba sanra ju, ọra yoo pọ ni agbọn ati ọrùn rẹ, to si le fun ọna ti eemi n gba jade tabi wọle si ara rẹ, pọ. Mimu adinku ba ara sisan ju yoo ran ọ lọwọ lati le ma a mi daadaa, ti yoo si dena ki o ma a han'run. Bakan naa ni ileeṣẹ eto ilera orilẹ-ede United Kingdom, NHS, sọ pe orin kikọ gẹgẹ bi ere idaraya le fi opin si ki eyan o han'run. Abọ iwadii kan ti ileeṣẹ eto ilera naa fi sita lori ayelujara sọ pe, iwadii fihan pe awọn orin kikọ ni gbogbo igba gẹgẹ bi ere idaraya, le ṣe awọn to n hna'run ni anfaani tabi mu adinku ba.


Bakan naa ni ileeṣẹ eto ilera orilẹ-ede United Kingdom, NHS, sọ pe orin kikọ gẹgẹ bi ere idaraya le fi opin si ki eyan o han'run. Abọ iwadii kan ti ileeṣẹ eto ilera naa fi sita lori ayelujara sọ pe, iwadii fihan pe awọn orin kikọ ni gbogbo igba gẹgẹ bi ere idaraya, le ṣe awọn to n hna'run ni anfaani tabi mu adinku ba.


Wo bí òfin Covid-19 tuntun ṣe kàn ọ́ tó o bá ń rìnrìnàjò pẹ̀lú bàálù

Ni irọlẹ Ọjọ Aje ni ijọba Naijiria tun kede awọn ofin tuntun kan to nii se pẹlu awn arinrinajo to n lọ silẹ okeere. Awọn ofin tuntun ọhun si lo foju han ninu atẹjade kan ti igbimọ amusẹya to wa fun akoso itankalẹ arun Covid-19 labẹ ijọba apapọ fi sita. Agbekalẹ ofin tuntun naa ni wọn lo ni nnkan se pẹlu bi ọwọja arun Covid-19 se n lọ silẹ lorilẹede yii ati ni ọpọ orilẹede jakejado agbaye. Nibayii, ọpọ awọn ofin to de arun Coronavirus yii si ni ijọba ti yipada eyi to ni ohun se pẹlu awọn eeyan to n lọ si papakọ ofurufu tabi rinrinajo lọ soke okun. Lara awọn ohun to se koko ninu awọn ofin tuntun tijọba gbe sita naa ree: Lilo ibomu taa mọ si Facemask ko pọn dandan mọ ninu papakọ ofurufu ati awọn ayika rẹ. Ki awọn osisẹ ọkọ ofurufu atawọn ero maa lo ibomu ninu ọkọ ofurufu gan kii se ọranyan mọ Kikida awọn eeyan to pọn dandan fun lati lo ibomu ni awọn ero ti ọjọ ori wọn ti le ni ọgọta ọdun.


Nibayii, ọpọ awọn ofin to de arun Coronavirus yii si ni ijọba ti yipada eyi to ni ohun se pẹlu awọn eeyan to n lọ si papakọ ofurufu tabi rinrinajo lọ soke okun. Lara awọn ohun to se koko ninu awọn ofin tuntun tijọba gbe sita naa ree: Lilo ibomu taa mọ si Facemask ko pọn dandan mọ ninu papakọ ofurufu ati awọn ayika rẹ. Ki awọn osisẹ ọkọ ofurufu atawọn ero maa lo ibomu ninu ọkọ ofurufu gan kii se ọranyan mọ Kikida awọn eeyan to pọn dandan fun lati lo ibomu ni awọn ero ti ọjọ ori wọn ti le ni ọgọta ọdun. Ofin naa tun rọ awọn eeyan to ba sisẹ abẹ lati paarọ ẹya ara kan si omii atawọn to ni arun jẹjẹrẹ lati maa lo ibomu. Bakan naa ni awọn eeyan to ni aisan atọgbẹ, aisan ọkan ati ẹjẹ riru nilo lati maa lo ibomu. Ko tan sibẹ, wọn tun gbọdọ maa fọ ọwọ wọn loore-koore pẹlu ọsẹ ati omi, ki wọn si maa fi sanitaisa ra ọwọ nigba ti wọn ba wa laarin ọpọ ero.


Ofin naa tun rọ awọn eeyan to ba sisẹ abẹ lati paarọ ẹya ara kan si omii atawọn to ni arun jẹjẹrẹ lati maa lo ibomu. Bakan naa ni awọn eeyan to ni aisan atọgbẹ, aisan ọkan ati ẹjẹ riru nilo lati maa lo ibomu. Ko tan sibẹ, wọn tun gbọdọ maa fọ ọwọ wọn loore-koore pẹlu ọsẹ ati omi, ki wọn si maa fi sanitaisa ra ọwọ nigba ti wọn ba wa laarin ọpọ ero. Awọn ero ko nilo lati maa lọ se ayẹwo arun Covid-19 mọ lasiko ti wọn ba fẹ wọ baalu tabi sọkalẹ, boya wọn gba abẹrẹ ajẹsara ni tabi wọn ko gba a. Ayẹwo PCR fawọn ero ti ko gba abẹrẹ ajẹsara pe gan ko wulo mọ. Gbogbo awọn ilana ofin tuntun ta kọ soke saaju feto irinna ofurufu labẹle naa lo kan awọn arinrinajo soke okun. Arinrinajo ko nilo fọọmu to n fun ni lasẹ lati rinrinajo soke okun mọPermission to Iwe ibeere kan soso ti ko nii ohunkohun se pẹlu Covid-19 ni wọn yoo maa fun awọn arinrinajo to n bọ wa si Naijiria lati dahun rẹ Oju opo ayelujara Nigeria International Travel Portal (NITP) ni awọn arinrinajo to n bọ ni Naijiria naa yoo ti fọwọsi iwe ibeere ọhun Awọn arinrinajo ti ko ba dahun iwe ibeere naa lori ayelujara ni wọn yoo fun ninu baalu lati fọwọsi tabi ninu ọgba papakọ ofurufu nigba ti wọn ba gunlẹ tan.


Awọn ero ko nilo lati maa lọ se ayẹwo arun Covid-19 mọ lasiko ti wọn ba fẹ wọ baalu tabi sọkalẹ, boya wọn gba abẹrẹ ajẹsara ni tabi wọn ko gba a. Ayẹwo PCR fawọn ero ti ko gba abẹrẹ ajẹsara pe gan ko wulo mọ. Gbogbo awọn ilana ofin tuntun ta kọ soke saaju feto irinna ofurufu labẹle naa lo kan awọn arinrinajo soke okun. Arinrinajo ko nilo fọọmu to n fun ni lasẹ lati rinrinajo soke okun mọPermission to Iwe ibeere kan soso ti ko nii ohunkohun se pẹlu Covid-19 ni wọn yoo maa fun awọn arinrinajo to n bọ wa si Naijiria lati dahun rẹ Oju opo ayelujara Nigeria International Travel Portal (NITP) ni awọn arinrinajo to n bọ ni Naijiria naa yoo ti fọwọsi iwe ibeere ọhun Awọn arinrinajo ti ko ba dahun iwe ibeere naa lori ayelujara ni wọn yoo fun ninu baalu lati fọwọsi tabi ninu ọgba papakọ ofurufu nigba ti wọn ba gunlẹ tan. Ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti kede pe awọn ti wọgile ayẹwo Corona fun awọn arin irinajo to n bọ tabi ti wọn kuro lorilẹede naa Ikede yii wa ninu atẹjade kan ti akọwe ijọba apapọ orilẹee, Boss Mustapha bu wọlu fun awọn akọroyin lọjọ Aje ọsẹ yii. O ni Aarẹ Buhari gbe igbesẹ naa lẹyin ti awọn igbimọ to n ṣe iwadii lori aarun Corona virus pinnu pe asiko ti to lati wọgile awọn ofin to rọ mọ aarun naa. Ni bayii, ko kii ṣe dandan lati lo ibomu ati awọn nnkan yoku lati fi dena aarun naa.


Ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti kede pe awọn ti wọgile ayẹwo Corona fun awọn arin irinajo to n bọ tabi ti wọn kuro lorilẹede naa Ikede yii wa ninu atẹjade kan ti akọwe ijọba apapọ orilẹee, Boss Mustapha bu wọlu fun awọn akọroyin lọjọ Aje ọsẹ yii. O ni Aarẹ Buhari gbe igbesẹ naa lẹyin ti awọn igbimọ to n ṣe iwadii lori aarun Corona virus pinnu pe asiko ti to lati wọgile awọn ofin to rọ mọ aarun naa. Ni bayii, ko kii ṣe dandan lati lo ibomu ati awọn nnkan yoku lati fi dena aarun naa. “Gbogbo arinrinajo, to n bọ tabi ti wọn kuro lorilẹede Naijria ni wọn ko nilo ayẹwo aarun Corona mọ. “Pẹlu bi a ṣe ti wọgile ofin yii, awọn arinrinajo ko nilo lati fi iwe ẹri pe wọn ṣe ayẹwo si ori iwe irinajo wọn sugbọn a rọ yin, ẹ rii pe ẹ gba abẹrẹ ajẹsara Corona yin pe. Ninu oṣu Keji ọdun 2020 ni orilẹede Naijria ṣe akọsilẹ ẹni to kọkọ ni aarun Corona, ti ileeṣẹ ijọba to n risi irinajo ori ofurufu si fi ofin de irinajo ni paapa ofurufu Muritala Muhammed niluu Eko ati Nnamdi Azikwe niluu Abuja."


“Gbogbo arinrinajo, to n bọ tabi ti wọn kuro lorilẹede Naijria ni wọn ko nilo ayẹwo aarun Corona mọ. “Pẹlu bi a ṣe ti wọgile ofin yii, awọn arinrinajo ko nilo lati fi iwe ẹri pe wọn ṣe ayẹwo si ori iwe irinajo wọn sugbọn a rọ yin, ẹ rii pe ẹ gba abẹrẹ ajẹsara Corona yin pe. Ninu oṣu Keji ọdun 2020 ni orilẹede Naijria ṣe akọsilẹ ẹni to kọkọ ni aarun Corona, ti ileeṣẹ ijọba to n risi irinajo ori ofurufu si fi ofin de irinajo ni paapa ofurufu Muritala Muhammed niluu Eko ati Nnamdi Azikwe niluu Abuja."


Mr Macaroni sọ nípa eré tí Freaky Freaky, Sugar Daddy, You are doing well, Freaky Spicy fẹ́ran láti máa ṣe

Mo jẹ oniwaasu lori ọrọ ifẹ lọjọkọjọ- Mr Macaroni BBC Yoruba gbalejo alawada adẹrinpoṣonu ni Mr Macaroni Oun naa ni Freaky Freaky, ti wọn tun n pe ni Sugar Daddy, Freaky Spicy, ati You are doing well. Ohun marun un ree ti awọn eeyan ko mọ nipa Mr Macaroni. Mr Fabulous tun mẹnuba asiko to maa ṣe igbeyawo pe ko i to nitori oun ko ni obinrin afẹsọna rara.


Ghana, Morocco,fi òfin de ìrìnàjò láti China lẹ́yìn tí Covid-19 tún búyọ níbẹ̀

Ijọba orilẹ-ede Ghana ti kede ofin Covid-19 tuntun fun awọn arinrinajo lati China, to ba n wọ orilẹ-ede naa. Ikede naa waye lẹyin ti ajakalẹ aarun naa tun gbilẹ ni China, eyi to mu ki awọn orilẹ-ede bi UK, US, australia, Canada, ati awọn mii kede ilana tuntun fun awọn ọmọ China. Awọn alaṣẹ papakọ ọkọ ofurufu ni Ghana, GACL, sọ pe ọjọ kẹfa, oṣu Kinni, ọdun 2023, ni ofin naa yoo bẹrẹ iṣẹ. Ninu atẹjade ti wọn fi sita, awọn alaṣẹ ni Ghana sọ pe awọn arinrinajo lati China gbọdọ fi esi ayẹwo Covid-19 to fihan pe wọn ko ni aarun naa han. Ko si gbọdọ tii ju wakati mejidinlaadọta lọ lẹyin ti wọn kuro ni China. Amọ, awọn arinrinajo to ba wọ Ghana, yala ọmọ ilu, alejo tabi awọn to n gbe nibẹ, to si ti gba abẹrẹ ajẹsara wọn pe, ko ni ṣe ayẹwo kankan ki wọn to kuro ni orilẹ-ede ti wọn ti n bọ, tabi wọle si Ghana, ayafi awọn to ba n bọ lati China nikan.


Ninu atẹjade ti wọn fi sita, awọn alaṣẹ ni Ghana sọ pe awọn arinrinajo lati China gbọdọ fi esi ayẹwo Covid-19 to fihan pe wọn ko ni aarun naa han. Ko si gbọdọ tii ju wakati mejidinlaadọta lọ lẹyin ti wọn kuro ni China. Amọ, awọn arinrinajo to ba wọ Ghana, yala ọmọ ilu, alejo tabi awọn to n gbe nibẹ, to si ti gba abẹrẹ ajẹsara wọn pe, ko ni ṣe ayẹwo kankan ki wọn to kuro ni orilẹ-ede ti wọn ti n bọ, tabi wọle si Ghana, ayafi awọn to ba n bọ lati China nikan. Lara nkan to tun wa ninu atẹjade naa ni pe ileeṣẹ ọkọ ofurufu to ba tapa si ofin tuntun naa, nipa gbigbe eero ti ko gba abẹrẹ pe tabi wọ China lai si esi ayẹwo pe ko ni Covid-19, yoo san ẹgbẹrun mẹta aabọ Dọla, gẹgẹ bi owo itanran. Bakan naa ni wọn tun sọ pe dandan ni bayii fun awọn arinrinajo lati ma a wọ ibomu . Ni awọn orilẹ-ede mii bi US, ọjọ karun-un, oṣu Kinni, ni wọn o bẹrẹ ayẹwo ni dandan fun awọn arinrinajo lati China.


Lara nkan to tun wa ninu atẹjade naa ni pe ileeṣẹ ọkọ ofurufu to ba tapa si ofin tuntun naa, nipa gbigbe eero ti ko gba abẹrẹ pe tabi wọ China lai si esi ayẹwo pe ko ni Covid-19, yoo san ẹgbẹrun mẹta aabọ Dọla, gẹgẹ bi owo itanran. Bakan naa ni wọn tun sọ pe dandan ni bayii fun awọn arinrinajo lati ma a wọ ibomu . Ni awọn orilẹ-ede mii bi US, ọjọ karun-un, oṣu Kinni, ni wọn o bẹrẹ ayẹwo ni dandan fun awọn arinrinajo lati China. Ajọ to n mojuto ajakalẹ aarun tun sọ pe awọn ọmọ orilẹ-ede US yoo ni lati tun ero wọn pa nipa irinajo si China, Hong Kong ati Macau. Ni orilẹ-ede France, ọjọ kinni, oṣu Kinni, ni wọn ti n beere esi ayẹwo Covid-19, wọn si tun n ṣe ayẹwo PCR fun awọn to ba wọ orilẹ-ede naa lati China. Iru igbesẹ yii naa ni Canada naa n gbe.


Ajọ to n mojuto ajakalẹ aarun tun sọ pe awọn ọmọ orilẹ-ede US yoo ni lati tun ero wọn pa nipa irinajo si China, Hong Kong ati Macau. Ni orilẹ-ede France, ọjọ kinni, oṣu Kinni, ni wọn ti n beere esi ayẹwo Covid-19, wọn si tun n ṣe ayẹwo PCR fun awọn to ba wọ orilẹ-ede naa lati China. Iru igbesẹ yii naa ni Canada naa n gbe. Ṣugbọn ni Morocco, to jẹ orilẹ-ede Africa to tun ti gbe ofin Covid-19 mii jade, wọn ni awọn yoo fi ofin de awọn eeyan lati ma wọ Morocco lati China, bẹrẹ lati ọjọ kẹta, oṣu Kinni. Wọn ni eyi yoo denaa itankalẹ aarun naa lọtun.


Ṣugbọn ni Morocco, to jẹ orilẹ-ede Africa to tun ti gbe ofin Covid-19 mii jade, wọn ni awọn yoo fi ofin de awọn eeyan lati ma wọ Morocco lati China, bẹrẹ lati ọjọ kẹta, oṣu Kinni. Wọn ni eyi yoo denaa itankalẹ aarun naa lọtun.


Olusegun Obasanjo: Màá fi ìyókù ayé mi sin Ọlọ́run áti ènìyàn

Ààrẹ tẹ́lẹ̀ ní orílẹ̀èdè Nàíjíríà, Matthew Okikíola Arẹmu Olusegun Obasanjo, ti salaye pe koko ni ara ọta le fun oun, tori pe oun jẹ ọmọ oko. Lásìkò tó ń bá BBC Yorùba sọ̀rọ̀, Ọbasanjọ ni ki ọ̀rọ̀ òun tó dayọ, ojú ti rí, pàápàá jùlọ lásìkò ti òun wà lọ́gbà ẹ̀wọ̀n. Lasiko to n sọ ohun ti oju rẹ ti ri lọgba ẹwọn, Obasanjo sàlàyé pé, òhun kò ni ìrètí mọ ninu ọgba ẹwọn, nítori àṣẹ Abacha ni pé a fi ti òun ba kú ni òun àti àwọn méjì míràn to lé jáde lẹ́wọ̀n. Ọbasanjọ ni riro ni ti eniyan lọrọ naa jẹ, tori sise ni ti Ọlọrun ọba, sùgbọ́n nípa ore ọfẹ́ Ọlọ́run, oun nìkan ni oun jáde laaye lọgba ẹwọn. Obasanjo wá sàlàyé pé nígbà ti Ọlọ́run ti ṣe irú oore yìí fún oun, kò si ǹkankan to ku fun oun ju láti máa dúpẹ́ lọ. Obasanjo dupe lọwọ Olorun pe oun pada jade lẹwọn.


Ọbasanjọ ni riro ni ti eniyan lọrọ naa jẹ, tori sise ni ti Ọlọrun ọba, sùgbọ́n nípa ore ọfẹ́ Ọlọ́run, oun nìkan ni oun jáde laaye lọgba ẹwọn. Obasanjo wá sàlàyé pé nígbà ti Ọlọ́run ti ṣe irú oore yìí fún oun, kò si ǹkankan to ku fun oun ju láti máa dúpẹ́ lọ. Obasanjo dupe lọwọ Olorun pe oun pada jade lẹwọn. O ni MKO Abiola, Oun ati Shehu Yaradua ni Abacha sọ pe awọn ko ni jade lẹwọn ṣugbon oun, Obasanjọ ri aanu gba. O gbadura pe ki ohun rere pada jade lorilẹ-ede Naijiria laipẹ.


O ni MKO Abiola, Oun ati Shehu Yaradua ni Abacha sọ pe awọn ko ni jade lẹwọn ṣugbon oun, Obasanjọ ri aanu gba. O gbadura pe ki ohun rere pada jade lorilẹ-ede Naijiria laipẹ.


Yemi Ayebo, Yemi My Lover: Ìdí rèé tí orin kíkọ fi máa ń pò nínú sinimá mi...

Bi ẹ ba jẹ ẹni to n fi ọkan ba ere sinima lorileede Naijiria bọ daadaa, kete ti wọn ba ti darukọ Yemi My Lover, ko ni ṣe yin ni kayeefi. Gbajugbaja elere sinima yii, Yemi Ayebo ni BBC Yoruba gba lalejo lori eto wa loju opo Facebook. Ninu ifọrọwero naa ti pupọ awọn ololufẹ rẹ ti darapọ mọ wa Yemi My Lover tu kẹkẹ ọrọ silẹ nipa awọn nkankan. Lara ohun to sọ fawọn ololufẹ rẹ ni ipa to ko ninu ere sinima Naijiria paapaa julọ nipa ṣiṣe atọna fawọn elere sinima to ti wa gun oke agba loni. O sọ pe Afees Ọwọ ti o wa di ilumọọka loni jẹ ọkan lara awọn to kọṣẹ sinima lọdọ ohun. Koda o ni orukọ inagijẹ rẹ''Ọwọ'' to n jẹ ''emi ni mo fun un.''


Lara ohun to sọ fawọn ololufẹ rẹ ni ipa to ko ninu ere sinima Naijiria paapaa julọ nipa ṣiṣe atọna fawọn elere sinima to ti wa gun oke agba loni. O sọ pe Afees Ọwọ ti o wa di ilumọọka loni jẹ ọkan lara awọn to kọṣẹ sinima lọdọ ohun. Koda o ni orukọ inagijẹ rẹ''Ọwọ'' to n jẹ ''emi ni mo fun un.'' Ọmọ bibi ikarẹ ni Ilu Ondo,Yemi Ayebo wa lara awọn to kọkọ tan irawọ ere sinima agbelewo lede Yoruba pèlu awọn sinima bi Yemi My Lover, Joke Onibudo ati Ọdẹ Aperin. Nigba ti BBC Yoruba beere lọwọ rẹ boya o ṣi n ṣe ere sinima,Yemi Ayebọ sọ pe ''oun ko fi igba kan fi sinima lọrun silẹ' ''Ninu igbagbọ temi,ki eeyan ma han ninu sinima ni gbogbo igba ko tumọ si pe ere to n gbe jade ni ẹkọ tawn eeyan le kọ'' O tẹsiwaju pe ''bi eniyan ba ni sinima kan laarin ọdun mẹta awọn eeyan ko ni gbagbe rẹ'' O tun ṣalaye idi ti orin fi maa n pọ ninu awọn ere sinima rẹ nipe oun feran orin kiko gan an ni. ''Ẹni ti o ba ṣe fiimu ti ko fi orin sinu rẹ, ko ti ṣisẹ ere sinima.


Ọmọ bibi ikarẹ ni Ilu Ondo,Yemi Ayebo wa lara awọn to kọkọ tan irawọ ere sinima agbelewo lede Yoruba pèlu awọn sinima bi Yemi My Lover, Joke Onibudo ati Ọdẹ Aperin. Nigba ti BBC Yoruba beere lọwọ rẹ boya o ṣi n ṣe ere sinima,Yemi Ayebọ sọ pe ''oun ko fi igba kan fi sinima lọrun silẹ' ''Ninu igbagbọ temi,ki eeyan ma han ninu sinima ni gbogbo igba ko tumọ si pe ere to n gbe jade ni ẹkọ tawn eeyan le kọ'' O tẹsiwaju pe ''bi eniyan ba ni sinima kan laarin ọdun mẹta awọn eeyan ko ni gbagbe rẹ'' O tun ṣalaye idi ti orin fi maa n pọ ninu awọn ere sinima rẹ nipe oun feran orin kiko gan an ni. ''Ẹni ti o ba ṣe fiimu ti ko fi orin sinu rẹ, ko ti ṣisẹ ere sinima. Eyi ni ẹkọ taa kọ lati ọdọ Ade Love ati Hubert Ogunde'' O ni sọ nipa pataki orin kikọ ninu aṣa ati igbelarugẹ ede Yoruba


Eyi ni ẹkọ taa kọ lati ọdọ Ade Love ati Hubert Ogunde'' O ni sọ nipa pataki orin kikọ ninu aṣa ati igbelarugẹ ede Yoruba


How Abiodun Oyebanji won in Ekiti: Fídíò bí Oyebanji ṣe la Oni, Kolawole mọ́lẹ̀ rèé

Kedere ni oju awọn aṣoju ẹgbẹ oṣelu kọọkan la kalẹ ni ibudo ajọ eleto idibo INEC to wa ni ipinlẹ Ekiti nibi ti wọn ti ka gbogbo esi idibo ijọba ibilẹ kọọkan. Oru mọjumọ oni si ni wọn pari rẹ gẹgẹ baa ṣe n mu awọn esi idibo naa jade fun yin lọlọkan o jọkan. Ẹwẹ, ni kete ti wọn ka awọn esi idibo naa tan ni Ọjọgbọn Fasiti ti ajọ INEC gba lati wa ṣe alamojuto agba nibi idibo naa, Ọjọgbọn Kayode Adebowale kede ẹni to jawe olubori. INEC kéde Abiodun Oyebanji pé òun ló mókè nínú ìbò gómìnà l‘Ekiti Máàpù tó ṣàlàyé gbogbo èsì ìdìbò Gómìnà ìpínlẹ̀ Ekiti rèé O ṣalaye bi ohun gbogbo ṣe lọ ni ibamu ofin ajọ INEC Fídíò bí Oyebanji ṣe la Segun Oni ti SDP ati Bisi Kolawole ti PDP mọ́lẹ̀ rèé.


Kini itumọ ‘International passport’ l'ede Yoruba?

BBC Yoruba ko fẹ ki ede Yoruba parun ni iran yii ni a ṣe maa n ran ara wa leti awọn ọrọ kan ki a le tumọ rẹ fun ara wa. Loni, itumọ International Passport ni a fẹ kọ ara wa ni ede Yoruba. Itumọ "international passport" l'ede Yoruba ni iwe irinna Agbaye.


Oba Oloyede Akinghare youngest king: Oba Oloyede ti pari ìwé mẹ́wàá báyìí,ó sọ ohun tí àwọn Olùkọ ṣe fun un nilé ẹ̀kọ́

Lati ẹnu ọna afin ni ipele ipele ati isọri isọri awọn eeyan agbaye ti n ko okiki Ọba tuntun to gori itẹ gẹ́gẹ́ bi ọdọ. Ọba Oloyede Akinghare lo gba ade gẹgẹ bi ọba to kere julọ nilẹ Yoruba. BBC Yoruba lọ ṣe Kaabiyesi rẹ ni aafin Ọba Oloyede nilu Okelusẹ gẹgẹ bi Ọbalayé tó kéré jùlọ nílẹ̀ Yorùbá, Oloyede Akinghare tó gbadé . Lootọ, o ṣeeṣe ki iru eyi ti waye ri lawọn ẹya orilẹede Naijiria mii ṣugbọn ko wọpọ, nilẹ Yoruba, ipinlẹ Ondo ni Ọba to kere julọ ti kọkọ ṣẹ wa. Oloyede Akinghare gun ori itẹ gẹgẹ bii Kabiyesi Arujale Ojima ti ilu Okelusẹ ni ijọba ibilẹ Ọsẹ, ni ipinlẹ Ondo. Lẹyin ọdun mẹta ti baba rẹ waja lo gori itẹ.


Lootọ, o ṣeeṣe ki iru eyi ti waye ri lawọn ẹya orilẹede Naijiria mii ṣugbọn ko wọpọ, nilẹ Yoruba, ipinlẹ Ondo ni Ọba to kere julọ ti kọkọ ṣẹ wa. Oloyede Akinghare gun ori itẹ gẹgẹ bii Kabiyesi Arujale Ojima ti ilu Okelusẹ ni ijọba ibilẹ Ọsẹ, ni ipinlẹ Ondo. Lẹyin ọdun mẹta ti baba rẹ waja lo gori itẹ. To fi mọ awọn ọmọ ileẹ̀kọ́ rẹ lo wa tilu tifọn ti wọn n yẹ ọba wọn si. Gẹgẹ bi ọkan lara oun ti a mubọ, Ọba Oloyede ṣi wa lẹnu ẹkọ rẹ, o ni ipo ti oun wa ko fa idiwọ kankan fun ẹkọ oun. "Ọlọrun maa ran wa lọwọ, nkan ti mo ba ti sọ naa ni ilu maa tẹle ti wọn maa gba bẹẹ́".


To fi mọ awọn ọmọ ileẹ̀kọ́ rẹ lo wa tilu tifọn ti wọn n yẹ ọba wọn si. Gẹgẹ bi ọkan lara oun ti a mubọ, Ọba Oloyede ṣi wa lẹnu ẹkọ rẹ, o ni ipo ti oun wa ko fa idiwọ kankan fun ẹkọ oun. "Ọlọrun maa ran wa lọwọ, nkan ti mo ba ti sọ naa ni ilu maa tẹle ti wọn maa gba bẹẹ́". Ẹwẹ, Kabiyesi Akinghare ni ko tii si ọrọ fifẹ iyawo lọrọ oun o!


Ẹwẹ, Kabiyesi Akinghare ni ko tii si ọrọ fifẹ iyawo lọrọ oun o!


Domestic Violence: Ǹkan mẹ́jọ tó máa kọ́kọ́ ṣẹlẹ̀ kí olólùfẹ́ méjì tó pa ara wọn

Ọpọlọpọ iṣẹlẹ lo maa n bi ija ati aigbọra-ẹni ye laarin ololufẹ meji. O din diẹ ni ẹgbẹrun lọna ọgbọn obinrin kaakiri agbaye ti wọn n doloogbe lati ọwọ ololufẹ wọn ti wọn n fẹ lọwọ tabi ti wọn ti fẹ sẹyin lọdun 2017. Omowe Jane Monckton Smith to jẹ onimọ ijinlẹ nipa iwa ẹda lo ṣẹṣẹ fi abajade iwadii to ṣe sita lori iwa ipa laarin ololufẹ. Ọmọ Biritiko to n kọni nipa iwa ọdaran yii sọ nipa ihuwasi awọn ti wọn ni ẹmi ati pa ololufẹ wọn hande. Omowe Smith ni ẹni to ba ti fẹran lati maa jẹ gaba ninu ibaṣepọ ololufẹ meji lee ṣe iku pa ẹnikeji rẹ nijọ ti iyẹn ba kọ. O ni ida ọgọrin ninu ọgọrun un awọn ti ololufẹ wọn n pa ti maa n fura tẹlẹ ṣaaju ki wọn to pa wọn.


Ọmọ Biritiko to n kọni nipa iwa ọdaran yii sọ nipa ihuwasi awọn ti wọn ni ẹmi ati pa ololufẹ wọn hande. Omowe Smith ni ẹni to ba ti fẹran lati maa jẹ gaba ninu ibaṣepọ ololufẹ meji lee ṣe iku pa ẹnikeji rẹ nijọ ti iyẹn ba kọ. O ni ida ọgọrin ninu ọgọrun un awọn ti ololufẹ wọn n pa ti maa n fura tẹlẹ ṣaaju ki wọn to pa wọn. Lẹyin ọpọlọpọ iṣẹ iwadii yii lo mu abajade ihuwasi mẹjọ wọnyii jade to yẹ ki onikaluku woye daadaa. 1) Iṣẹlẹ nína ara ẹni a ti maa waye diẹdiẹ latẹyinwa ninu ajọṣepọ ololufẹ mejeeji. 2) Kiakia ni ina ifẹ wọn maa n sare jo ni kete ti wọn ba ti dẹnu ifẹ kọ ara wọn.


Lẹyin ọpọlọpọ iṣẹ iwadii yii lo mu abajade ihuwasi mẹjọ wọnyii jade to yẹ ki onikaluku woye daadaa. 1) Iṣẹlẹ nína ara ẹni a ti maa waye diẹdiẹ latẹyinwa ninu ajọṣepọ ololufẹ mejeeji. 2) Kiakia ni ina ifẹ wọn maa n sare jo ni kete ti wọn ba ti dẹnu ifẹ kọ ara wọn. 3) Eni kini ni yoo maa dari ẹnikeji lai ki n fẹ gba imọran ẹlomiran mo tirẹ rara, o maa maa kó ololufẹ rẹ ni papa mọra. Ko ni fẹ ki o sunmọ ọrẹ tabi alabaṣe to le kọ ọ si oun lọjọ iwaju. 4) Nkan iyatọ kan a ṣẹlẹ to maa ṣokunfa ipaniyan naa bii ki ẹnikeji ni oun ko ṣe mọ tabi pe oun n fẹ ayipada si ija, iya ati nina lojoojumọ.


3) Eni kini ni yoo maa dari ẹnikeji lai ki n fẹ gba imọran ẹlomiran mo tirẹ rara, o maa maa kó ololufẹ rẹ ni papa mọra. Ko ni fẹ ki o sunmọ ọrẹ tabi alabaṣe to le kọ ọ si oun lọjọ iwaju. 4) Nkan iyatọ kan a ṣẹlẹ to maa ṣokunfa ipaniyan naa bii ki ẹnikeji ni oun ko ṣe mọ tabi pe oun n fẹ ayipada si ija, iya ati nina lojoojumọ. Eyi yoo jẹ ki ẹni to fẹran lati maa dari ẹnikeji ro pe agbara oun n dinku ninu ajọṣepọ naa. 5) Lẹyin ibeere fun ayipada yii ni iru ẹni to le pa ololufẹ rẹ yii a bẹrẹ si ni mu gbogbo nkan le ninu ajọṣepọ naa. O maa maa ṣafikun si awọn ofin to fi n dari ololufẹ rẹ, o maa maa ṣọ ọ lọwọ-lẹsẹ pẹlu ara gbigbona.


Eyi yoo jẹ ki ẹni to fẹran lati maa dari ẹnikeji ro pe agbara oun n dinku ninu ajọṣepọ naa. 5) Lẹyin ibeere fun ayipada yii ni iru ẹni to le pa ololufẹ rẹ yii a bẹrẹ si ni mu gbogbo nkan le ninu ajọṣepọ naa. O maa maa ṣafikun si awọn ofin to fi n dari ololufẹ rẹ, o maa maa ṣọ ọ lọwọ-lẹsẹ pẹlu ara gbigbona. O tun maa maa dunkooko mọ ololufẹ rẹ pe oun a pa ara oun ti ololufẹ naa ba fi oun silẹ. 6) Iru ẹni bayii a wa gbe igbesẹ akin to ba de ori gongo. O le yi ọkan rẹ pada ko kuku moju kuro lara ololufẹ ọhun patapata ki o tẹ siwaju ninu irin ajo aye rẹ.


O tun maa maa dunkooko mọ ololufẹ rẹ pe oun a pa ara oun ti ololufẹ naa ba fi oun silẹ. 6) Iru ẹni bayii a wa gbe igbesẹ akin to ba de ori gongo. O le yi ọkan rẹ pada ko kuku moju kuro lara ololufẹ ọhun patapata ki o tẹ siwaju ninu irin ajo aye rẹ. Tabi ko kuku pa eeyan ni igbẹsan lori ajọṣepọ awọn mejeeji. 7) Iru ẹni yii a wa bẹrẹ si ni ronu ọna ti yoo gba pa ololufẹ rẹ to ba kọ lati moju kuro. O maa maa ronu awọn igbesẹ ati ọna ti oun a gba ṣiṣẹ ibi naa ti ko fi ni lẹyin lọjọ iwaju.


Tabi ko kuku pa eeyan ni igbẹsan lori ajọṣepọ awọn mejeeji. 7) Iru ẹni yii a wa bẹrẹ si ni ronu ọna ti yoo gba pa ololufẹ rẹ to ba kọ lati moju kuro. O maa maa ronu awọn igbesẹ ati ọna ti oun a gba ṣiṣẹ ibi naa ti ko fi ni lẹyin lọjọ iwaju. O maa lọ ra ohun ija oloro to fẹ lo, tabi ko maa ronu awọn anfani to fi le ka ololufẹ rẹ mọ. 8) Ipaniyan: Eyi ni nigba to ba kuku gbẹmi ololufẹ rẹ patapata. Koda, o le tun pa ọmọ, ẹbi, ara ati ẹnikẹni to ba fẹ kẹfin ipaniyan yii ki aṣiri rẹ ma baa tu lọjọ iwaju.


O maa lọ ra ohun ija oloro to fẹ lo, tabi ko maa ronu awọn anfani to fi le ka ololufẹ rẹ mọ. 8) Ipaniyan: Eyi ni nigba to ba kuku gbẹmi ololufẹ rẹ patapata. Koda, o le tun pa ọmọ, ẹbi, ara ati ẹnikẹni to ba fẹ kẹfin ipaniyan yii ki aṣiri rẹ ma baa tu lọjọ iwaju. Dokita Smith ni asiko kan ti igbesẹ yii le yatọ ni ti iru ẹni bẹẹ ko ba ti ṣe iru rẹ ri tẹlẹ. Eyi tumọ si pe ko ni ni itan iru iṣẹlẹ bẹẹ nitori ko ti ko si àwọn ìfẹ́ ri. O ṣalaye fun BBC pe ọpọ igba ni awọn onimọ maa n pe iru iwa ọdaran yii ni: iwa ọdaran ipaniyan nitori ifẹ (Crime of passion) Ọmọwe Monckton Smith ti kọ awọn agbẹjọrọ, onimọ nipa ironusi ọpọlọ ẹda, ati awọn agbofinro ni ọpọlọpọ igba lori iṣẹ iwadii yii ni UK.


Dokita Smith ni asiko kan ti igbesẹ yii le yatọ ni ti iru ẹni bẹẹ ko ba ti ṣe iru rẹ ri tẹlẹ. Eyi tumọ si pe ko ni ni itan iru iṣẹlẹ bẹẹ nitori ko ti ko si àwọn ìfẹ́ ri. O ṣalaye fun BBC pe ọpọ igba ni awọn onimọ maa n pe iru iwa ọdaran yii ni: iwa ọdaran ipaniyan nitori ifẹ (Crime of passion) Ọmọwe Monckton Smith ti kọ awọn agbẹjọrọ, onimọ nipa ironusi ọpọlọ ẹda, ati awọn agbofinro ni ọpọlọpọ igba lori iṣẹ iwadii yii ni UK. Igbagbọ rẹ ni pe awọn ololufẹ a tubọ ṣọ ihuwasi ara wọn ki ọrọ ifẹ ma la okun ẹmi ololufẹ lọ.


Igbagbọ rẹ ni pe awọn ololufẹ a tubọ ṣọ ihuwasi ara wọn ki ọrọ ifẹ ma la okun ẹmi ololufẹ lọ.


How well do you speak Yoruba: Kíni Yorùbá ń pé ní 'Pen'?

BBC Yoruba wa fun gbigbe ede ati asa Yoruba ga. Ohun ti a da a sile fun ni lati mu idagbasoke ba ede ati aṣa Yoruba ni agbaye. Se ẹyin dantọ ninu ede Yoruba sisọ? To ba jẹ bẹẹ, kini Yoruba n pe 'Pen'? A wadii boya awọn eniyan mọ nkan ti wọn n pe "pen" ni ede Yoruba. Esi ti a ri gba ya wa lẹnu. Bi awọn kan ṣe ni kalamu ni, ni awọn miran ni bíìrò ni, lawọn miran ni gege ikọwe ni ti awọn miran ni takada ni


World cultism day, Cultism in Nigeria: Afurasí sọ fúnlé ẹjọ pé ẹgbẹ́ búburú tóun kó ló ṣàkóbá fún òun

Bawo ni ẹgbẹ́ okunkun se bẹ̀rẹ̀? Akẹkọọ ọlọdun kini fasiti Naijiria kan ni Roland jẹ nigba to darapọ mọ ẹgbẹ  okunkun Buccaneers. Laarin oru ni wọn ṣe etutu igbaniwọle ṣẹgbẹ fun un ninu igbo kijikiji. Awọn to ba ninu ẹgbẹ naa rọ yika wọn, wọn si fi orin, ilu, ijo ati egba to le ki oun ati awọn ọmọ ẹgbẹ tuntun miiran kaabọ bẹrẹ lati oru titi di afẹmọjumọ. Pataki etutu yi ni ki wọn ba le gbọn gbogbo ojora kuro lara wọn kí wọn si sọ wọn di akin. Roland sọ fun BBC pe "Bi o ba fi le wọ ibẹ ti o si jade, o ti di ẹlomiran ni yen," Awọn ẹgbẹ okunkun yi ni orisirisi orukọ bi Vikings, Black Axe, Eiye ati Buccaneers.


Awọn to ba ninu ẹgbẹ naa rọ yika wọn, wọn si fi orin, ilu, ijo ati egba to le ki oun ati awọn ọmọ ẹgbẹ tuntun miiran kaabọ bẹrẹ lati oru titi di afẹmọjumọ. Pataki etutu yi ni ki wọn ba le gbọn gbogbo ojora kuro lara wọn kí wọn si sọ wọn di akin. Roland sọ fun BBC pe "Bi o ba fi le wọ ibẹ ti o si jade, o ti di ẹlomiran ni yen," Awọn ẹgbẹ okunkun yi ni orisirisi orukọ bi Vikings, Black Axe, Eiye ati Buccaneers. Wọn a ma tẹle ilana ipasẹ eleyi to fara jọ t'awọn ologun. Wọn  a ma lo ọrọ ti o se pe awo lo le ye, ọgbẹri ko le mọ koda wọn a tun ma lo ami idanimọ to ṣafihan irinṣẹ ijayi wọn fẹran julọ pẹlu awọ ti wọn ṣa lesa. Wọn a ma fi da ọmọ ẹgbẹ wọn loju pe mimi kan ko le mi wọn lati ọdọ awọn ẹgbẹ to ku.


Wọn a ma tẹle ilana ipasẹ eleyi to fara jọ t'awọn ologun. Wọn  a ma lo ọrọ ti o se pe awo lo le ye, ọgbẹri ko le mọ koda wọn a tun ma lo ami idanimọ to ṣafihan irinṣẹ ijayi wọn fẹran julọ pẹlu awọ ti wọn ṣa lesa. Wọn a ma fi da ọmọ ẹgbẹ wọn loju pe mimi kan ko le mi wọn lati ọdọ awọn ẹgbẹ to ku. Agbara ati gbajumọ wa lara nnkan ti wọn fi n tori rẹ ṣẹgbẹ okunkun. Ijọba  Naijiria tapa si jijẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun ti wọn si ti n fi panpẹ ofin mu ogunlọgọ awọn to darapọ mọ awọn ẹgbẹ yi. Sibẹsibẹ awọn ẹgbẹ wọn yi ko jáwọ nínú iwa buruku yi ti wọn si n pẹka sii paapa julọ lawọn fasiti Naijiria nibi ti wọn ti ko awọn ọmọ ẹgbẹ mii wọle.


Agbara ati gbajumọ wa lara nnkan ti wọn fi n tori rẹ ṣẹgbẹ okunkun. Ijọba  Naijiria tapa si jijẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun ti wọn si ti n fi panpẹ ofin mu ogunlọgọ awọn to darapọ mọ awọn ẹgbẹ yi. Sibẹsibẹ awọn ẹgbẹ wọn yi ko jáwọ nínú iwa buruku yi ti wọn si n pẹka sii paapa julọ lawọn fasiti Naijiria nibi ti wọn ti ko awọn ọmọ ẹgbẹ mii wọle. 'Iroyin ẹlẹjẹ nipa ikọlu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun' Wọn ti fẹsun kan awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun pe awọn ni wọn wa nidi ikọlu lawọn fasiti kaakiri Naijiria ti wọn a si tun ma dunkoko mọ awọn olukọ lati fun wọn ni maaki. Lawọn ibomiran wọn a ma fi ileri anfaani ipo tabi siso awọn ọmọ ẹgbẹ yi mo awọn ti yoo ran wọn lọwọ tan wọn jẹ. Ọpọ awọn ẹgbẹ yi lo ti ni ẹka laarin awọn ti ko si ni ọgba fasiti ti awọn wọn yi a si ma gbe igbe aye ole jija ati iwa janduku.


'Iroyin ẹlẹjẹ nipa ikọlu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun' Wọn ti fẹsun kan awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun pe awọn ni wọn wa nidi ikọlu lawọn fasiti kaakiri Naijiria ti wọn a si tun ma dunkoko mọ awọn olukọ lati fun wọn ni maaki. Lawọn ibomiran wọn a ma fi ileri anfaani ipo tabi siso awọn ọmọ ẹgbẹ yi mo awọn ti yoo ran wọn lọwọ tan wọn jẹ. Ọpọ awọn ẹgbẹ yi lo ti ni ẹka laarin awọn ti ko si ni ọgba fasiti ti awọn wọn yi a si ma gbe igbe aye ole jija ati iwa janduku. Lawọn ilu bi Eko ati Portharcourt awọn ẹgbẹ okunkun yi a ma saba fa awọn ọmọ keekeke wọnu ẹgbẹ janduku ladugbo ti iru awọn wọnyi a si wa pada wa di booran nigba ti wọn ba de fasiti. Loṣu Kẹrin ọdun yi, awọn ara ipinlẹ Eko ati Ogun ko ara wọn jọ lati ma ṣe fijilante ladugbo kọọkan nitori iroyin to gbode pe awọn ọmọ ẹgbẹ janduku One Million Boys ati Awawa Boys n doju ija kọ awọn eeyan ladugbo wọn. Isede wa lasiko yi nitori Coronavirus.