Tiṣa fipa ba ọmọ ọdun mejila lo pọ n’Ilọrin, awọn ọlọpaa ti mu un

Stephen Ajagbe, Ilorin Ọwọ ọlọpaa agbegbe Adewọle, niluu Ilọrin, ti tẹ olukọ ẹni ọdun mejilelọgbọn kan, Ahmed Yusuf, to n gbe ni Gaa-Odota, lori ẹsun pe o fipa ba ọmọ ọdun mejila kan laṣepọ. Afurasi ọhun toun pẹlu obi ọmọbinrin naa jọ jẹ ayalegbe ni wọn lo fọgbọn fa oju iyẹn mọra lati ṣe aburu to wa lọkan rẹ. ALAROYE gbọ pe aimọye igba lo ti ba ọmọ naa lo pọ ko too di pe ọwọ palaba rẹ ṣẹgi. Gbogbo igba ti Yusuf fi n ba ọmọ yii laṣepọ ni tipa, o maa n halẹ mọ ọn pe ko gbọdọ sọ fun ẹnikẹni. O ni to ba sọ, ọjọ naa lo maa ri aye mọ. Ibẹru ohun to sọ yii ni ko jẹ ki ọmọbinrin naa le sọ fun ẹnikẹni.


Gbogbo igba ti Yusuf fi n ba ọmọ yii laṣepọ ni tipa, o maa n halẹ mọ ọn pe ko gbọdọ sọ fun ẹnikẹni. O ni to ba sọ, ọjọ naa lo maa ri aye mọ. Ibẹru ohun to sọ yii ni ko jẹ ki ọmọbinrin naa le sọ fun ẹnikẹni. Ṣugbọn eyi ti Yusuf ṣe gbẹyin lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni akara rẹ fi tu sepo. Bawọn ayalegbe yooku ṣe mu afurasi naa ni wọn wọ ọ lọ si tesan ọlọpaa lati ṣalaye ara rẹ. ALAROYE tiẹ gbọ pe awọn obi rẹ ti n sa gbogbo ipa lati mu ki obi ọmọbinrin naa jawọ lori ẹjọ ọhun, ṣugbọn awọn yẹn ta ku pe o gbọdọ jẹ iya to ba tọ si i. Nibi ti wọn ni kinni ọhun le de, ẹgbẹ awọn agbẹjọro obinrin, International Federation of Women Lawyers (FIDA), ti da si ọrọ naa, wọn ni awọn yoo tọpinpin ẹjọ naa titi tile-ẹjọ yoo fi ṣedajọ ododo fun afurasi naa.


Ṣugbọn eyi ti Yusuf ṣe gbẹyin lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni akara rẹ fi tu sepo. Bawọn ayalegbe yooku ṣe mu afurasi naa ni wọn wọ ọ lọ si tesan ọlọpaa lati ṣalaye ara rẹ. ALAROYE tiẹ gbọ pe awọn obi rẹ ti n sa gbogbo ipa lati mu ki obi ọmọbinrin naa jawọ lori ẹjọ ọhun, ṣugbọn awọn yẹn ta ku pe o gbọdọ jẹ iya to ba tọ si i. Nibi ti wọn ni kinni ọhun le de, ẹgbẹ awọn agbẹjọro obinrin, International Federation of Women Lawyers (FIDA), ti da si ọrọ naa, wọn ni awọn yoo tọpinpin ẹjọ naa titi tile-ẹjọ yoo fi ṣedajọ ododo fun afurasi naa.


Ijamba mọto gbẹmi eeyan meji loju ọna Gbọngan si Ifẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Eeyan meji lo gbẹmii mi ninu ijamba ọkọ kan to ṣẹlẹ laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, loju ọna Gbọngan si Ifẹ, nipinlẹ Ọṣun. Gẹgẹ bi Alukoro ajọ ẹṣọ oju popo nipinlẹ Ọṣun, Agnes Ogungbemi, ṣe sọ, aago mẹta idaji ọjọ Iṣẹgun nijamba naa ṣẹlẹ laarin mọto meji, Toyota Camry kan to ni nọmba FKJ 746 DU lo fori sọ bọọsi Hiace kan to ni nọmba FKJ 634 XW. Eeyan mẹtalelogun lo wa ninu awọn ọkọ naa, loju ẹsẹ lawọn meji jade laye, nigba ti ọpọ fara pa. Ogungbemi ṣalaye pe ileewosan Obafemi Awolowo University Teaching Hospital ni wọn ko awọn ti wọn fara pa lọ fun itọju, nigba ti awọn ẹru ti wọn ba ninu mọto mejeeji wa ni agọ ọlọpaa to wa niluu Ipetumodu. O waa rọ awọn onimọto lati tubọ kiyesara si i, paapaa, lasiko ọdun yii.


Awọn ile-ẹjọ kaakiri ipinlẹ Eko yoo bẹrẹ isinmi ọdun

Faith Adebọla, Eko Titi ni awọn ilẹkun ile-ẹjọ gbogbo yoo wa nipinlẹ Eko bẹrẹ lati Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu yii, titi di ọjọ karun-un, oṣu ki-in-ni, ọdun to n bọ. Adajọ agba ipinlẹ Eko, Onidaajọ Kareem Alogba, lo sọ eyi di mimọ ninu atẹjade kan ti Abilekọ Busọla Okunọla fi lede lọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Atẹjade naa ni yatọ si bi ẹjọ kan ba jẹ pajawiri to kọja bẹẹ, eyi ti adajọ ti wọn ba yan fun un yoo bojuto laaye ara ẹ, gbogbo ẹjọ ati iwe ẹsun to wa nilẹ yoo ni lati duro di oṣu ki-in-ni, ọdun 2021, ti iṣẹ idajọ yoo bẹrẹ lakọtun. Alogba ni ẹsẹ ofin kọkandinlaaadọta, isọri kẹrin, iwe ofin to wa fun eto idajọ nipinlẹ Eko lo fun oun laṣẹ lati tilẹkun ile-ẹjọ lasiko yii, kawọn oṣiṣẹ kootu atawọn adajọ naa le gbadun isinmi Keresi ati ọdun tuntun pẹlu awọn mọlẹbi wọn. O ni kawọn agbẹjọro atawọn mi-in tọrọ kan ma ṣe mu iwe ẹsun tuntun wa titi di igba tile-ẹjọ ba ṣilẹkun pada, afi ti ẹsun naa ba jẹ pajawiri to le nikan.


Awọn ọmọ ‘yahoo’ mejilelọgbọn balẹ sahaamọ EFCC l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Afi bii igba tawọn apẹja n fi awọn wọn kore ẹja, bẹẹ lajọ to n gbogun tiwa jibiti ati ṣiṣe owo ilu baṣubaṣu, EFCC, n fi pampẹ ofin gbe awọn afurasi ọdaran ti wọn yan ṣiṣe jibiti ori ẹrọ ayelujara laayo, awọn ọmọ ‘yahoo’ mejilelọgbọn lọwọ ajọ naa tẹ lọjọ Aje, Mọnde yii, wọn ti n jẹwọ ẹṣẹ wọn fawọn agbofinro. Orukọ awọn afurasi naa ni Waris Adediran, Ọlasunkanmi Oluwabunmi Oni, Adeoye David, Godwin Ifeanyi, Tunde Ọlabire, Mike Oiseomaye, Anthony Nicholas, Adebayọ Ọbabire, Ebuka Nwosu, Udenta Obiora, Quadri Yusuf, Shedrack Idoko, Andrew Agbai, Mercy Adedoyin ati Ọlamide Mubarak. Awọn to ku ni Charles Maduabuchi Oli, Usman Shittu, Junior Salami, Damilare Babalọla, Idris Mutairu, Micheal Adebiye, Ọlawaye Ọlayẹmi, Idris Amodu, Ahmed Adeniyi, Chibueze Okafor, Damilare Morounfayọ, Micheal Makanjuọla, Samuel Oyindamọla, Haruna Mubarak Okiki, Ọpẹyẹmi Hassan, Idris Adaṣọfunjo ati Rasak Adaṣọfunjo ti wọn jẹ tẹgbọn-taburo. Olobo kan lo ta ajọ EFCC, ẹka ti Eko, nipa irin awọn afurasi yii, wọn lawọn aladuugbo kan lo tẹ ajọ naa laago, lawọn agbofinro ba ka wọn mọ ile kan ti wọn fi ṣe ibuba wọn ni Plot 12, Road 2, Goodnews Estate, laduugbo Ṣangotẹdo, lọna Lẹkki si Ajah. Awọn mọkandilogun la gbọ pe ọwọ ba nibẹ. Inu ile kan to wa ni Chevyvies Estate, lọna Chevron, lagbegbe Lẹkki yii kan naa lọwọ ti ba awọn to ku.


Olobo kan lo ta ajọ EFCC, ẹka ti Eko, nipa irin awọn afurasi yii, wọn lawọn aladuugbo kan lo tẹ ajọ naa laago, lawọn agbofinro ba ka wọn mọ ile kan ti wọn fi ṣe ibuba wọn ni Plot 12, Road 2, Goodnews Estate, laduugbo Ṣangotẹdo, lọna Lẹkki si Ajah. Awọn mọkandilogun la gbọ pe ọwọ ba nibẹ. Inu ile kan to wa ni Chevyvies Estate, lọna Chevron, lagbegbe Lẹkki yii kan naa lọwọ ti ba awọn to ku. Gẹgẹ bi Alukoro ajọ naa ṣe sọ, Ọgbẹni Wilson Uwajuremi sọ pe ọpọ kọmputa alaagbeletan, foonu, awọn nnkan eelo abana-ṣiṣẹ ati oogun abẹnu gọngọ lawọn ka mọ awọn afurasi wọnyi lọwọ. O ni gbogbo wọn ti n ṣalaye ara wọn fun ẹka to n ṣiṣẹ iwadii, ati pe laipẹ lawọn yoo taari wọn siwaju adajọ.


Gẹgẹ bi Alukoro ajọ naa ṣe sọ, Ọgbẹni Wilson Uwajuremi sọ pe ọpọ kọmputa alaagbeletan, foonu, awọn nnkan eelo abana-ṣiṣẹ ati oogun abẹnu gọngọ lawọn ka mọ awọn afurasi wọnyi lọwọ. O ni gbogbo wọn ti n ṣalaye ara wọn fun ẹka to n ṣiṣẹ iwadii, ati pe laipẹ lawọn yoo taari wọn siwaju adajọ.


FRSC yoo ti ibudokọ to ba lodi sofin Covid-19 pa ni Kwara – Ọwọade

Stephen Ajagbe, Ilorin Ọga agba ajọ to n mojuto igboke-gbodo ọkọ loju popo, FRSC, nipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Jonathan Ọwọade, ti ṣekilọ fawọn awakọ ero pe ibudokọ yoowu ti ko ba tẹle ilana Covid-19 lasiko pọpọsinsin ọdun Keresimesi ati ọdun tuntun yoo di titi. Ọwọade sọrọ ọhun lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, niluu Ilọrin, lasiko to n ṣalaye nipa igbaradi ajọ naa lati mu irin ọkọ ja gaara. O ni awọn ko ni i fọwọ yẹpẹrẹ mu ọrọ Korona, nitori naa, gbogbo awọn awakọ atawọn ero inu ọkọ ni wọn gbọdọ tẹle ilana tijọba apapọ pa nipa lilo ibomu ati bẹẹ bẹẹ lọ. O rọ awọn ẹgbẹ awakọ lati pa awọn ofin gbigbe ero niwọnba ati kikan an nipa fun awọn ero lati lo ibomu. “Ijọba ti fun wa laṣẹ lati ti ibudokọ ti ko ba tẹle ilana ati ofin Covid-19 ati ofin irinna ọkọ pa. Asiko ọdun la n wọ yii, oriṣiriiṣii eeyan ni yoo si maa rọ wọle, a ni lati ṣọra ṣe, ka si pa gbogbo ofin mọ.” Ọwọade gba awọn awakọ nimọran lati ri i pe wọn ṣe awọn atunṣe to ba yẹ lara ọkọ ko too di pe wọn gbe e soju titi. Bakan naa, o ṣekilọ pe ko gbọdọ si gbigbe ọkọ sẹgbẹẹ titi, nibi to le fa ijamba tabi fifi nnkan di nọmba ara ọkọ.


O rọ awọn ẹgbẹ awakọ lati pa awọn ofin gbigbe ero niwọnba ati kikan an nipa fun awọn ero lati lo ibomu. “Ijọba ti fun wa laṣẹ lati ti ibudokọ ti ko ba tẹle ilana ati ofin Covid-19 ati ofin irinna ọkọ pa. Asiko ọdun la n wọ yii, oriṣiriiṣii eeyan ni yoo si maa rọ wọle, a ni lati ṣọra ṣe, ka si pa gbogbo ofin mọ.” Ọwọade gba awọn awakọ nimọran lati ri i pe wọn ṣe awọn atunṣe to ba yẹ lara ọkọ ko too di pe wọn gbe e soju titi. Bakan naa, o ṣekilọ pe ko gbọdọ si gbigbe ọkọ sẹgbẹẹ titi, nibi to le fa ijamba tabi fifi nnkan di nọmba ara ọkọ. O tun gba awọn awakọ ero ati aladaani niyanju lati yẹ ilera ara wọn wo ko too di pe wọn bẹrẹ irin-ajo, ki wọn si ṣọra fun titẹ foonu tabi ipe lasiko ti wọn ba n wa ọkọ. O fi kun un pe ẹgbẹrun meji oṣiṣẹ FRSC lawọn ti da sita lati ri i pe lilọ-bibọ ọkọ loju titi lọ geere. O rọ araalu lati pe nọmba pajawiri, 122, ti iṣẹlẹ pajawiri kan ba ṣẹlẹ loju titi kawọn le tete debẹ.


O tun gba awọn awakọ ero ati aladaani niyanju lati yẹ ilera ara wọn wo ko too di pe wọn bẹrẹ irin-ajo, ki wọn si ṣọra fun titẹ foonu tabi ipe lasiko ti wọn ba n wa ọkọ. O fi kun un pe ẹgbẹrun meji oṣiṣẹ FRSC lawọn ti da sita lati ri i pe lilọ-bibọ ọkọ loju titi lọ geere. O rọ araalu lati pe nọmba pajawiri, 122, ti iṣẹlẹ pajawiri kan ba ṣẹlẹ loju titi kawọn le tete debẹ. O ni ajọ FRSC yoo jọ ṣiṣẹ papọ pẹlu ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Kwara to n mojuto eto irinna, KWARTMA, ọlọpaa, NSCDC lasiko ọdun.


O ni ajọ FRSC yoo jọ ṣiṣẹ papọ pẹlu ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Kwara to n mojuto eto irinna, KWARTMA, ọlọpaa, NSCDC lasiko ọdun.


Ina jo ṣọọbu mọkanla gburugburu ninu ọja Ipata, n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Ṣọọbu mọkanla toun pẹlu ọja inu ẹ nijamba ina kan to ṣẹ yọ laarin oru ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, jo ninu Ọja Ipata, to wa niluu Ilọrin. Agbegbe awọn to n ta eroja ọbẹ atawọn nnkan isebẹ mi-in bii ẹja ati bẹẹ lọ lo fara gba iṣẹlẹ naa ju. ALAROYE gbọ pe ko si ẹnikankan nitosi tabi ninu ọja naa lasiko ti ina ti wọn ko mọ ibi to ti ṣẹ yọ naa bẹrẹ, idi niyi to fi jo awọn ṣọọbu naa ko too di pe wọn fi to ileeṣẹ panapana leti. Akitiyan awọn oṣiṣẹ panapana to lọ sibẹ lo mu ki wọn tete ri ina naa pa ko too di pe o ran awọn ṣọọbu bii ọgọrun-un marun-un to wa ninu ọja naa. Alukoro ileeṣẹ panapana nipinlẹ Kwara, Hakeem Hassan Adekunle, ni Ọgbẹni Hawali lo pe awọn lori foonu lati fi iṣẹlẹ naa to awọn leti. O ni loootọ niroyin iṣẹlẹ naa pẹ ko too kan awọn lara, ṣugbọn to ba jẹ pe awọn ko debẹ lasiko yẹn, o ṣee ṣe ko jẹ gbogbo ọja naa lo maa jona patapata.


Ọrọ ẹni ti yoo jẹ imaamu ilu Iniṣa ni Ajiboṣo n ba wọn pari to fi ṣubu lulẹ, to si ku- Adetoyi

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọtun ilu Iniṣa, Oloye Adetoyi Abimbọla, to jẹ ọkan pataki lara awọn ọrẹ Oloye Enoch Ajiboṣo, ẹni to jade laye lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde ti ṣapejuwe iku ọkunrin oloṣelu naa gẹgẹ bii alafo nla ti yoo gba ọpọ asiko lati di. Ọkunrin naa sọ pe kayeefi ni iku Ajiboṣo to jẹ Eesa ilu Iniṣa, nijọba ibilẹ Odo-Otin, nipinlẹ Ọṣun, naa jẹ fun oun. O ṣalaye pe ọrọ wahala ẹni ti yoo jẹ Imaamu Agba ilu naa ni wọn lọ yanju ni gbọngan nla wọn (Town Hall), niwọn igba to si jẹ pe ẹni ti gbogbo eeyan bọwọ fun ni oloogbe naa, oun naa wa nibẹ lati ran Oluniṣa lọwọ. O ni gbogbo ariwo ti Oloye Ajiboṣo n pa ninu ipade naa ni pe ki awọn eeyan yẹra fun fifi agbara wa ipo, o si n sọrọ lọwọ lo deede ṣubu lulẹ nibẹ. Oloye Adetoyi ni kia ni Oluniṣa atawọn ti wọn wa nibẹ ṣeto lati gbe e lọ sileewosan, ṣugbọn bi wọn ṣe gbe e debẹ lawọn dokita kede pe o ti jade laye. Baba yii fi kun ọrọ rẹ pe ko si aisan kankan to n ṣe Oloye Ajiboṣo, nitori awọn jọ jokoo ṣere laaarọ ọjọ Aiku, Sannde naa, ko too di pe o ku ninu ipade ni nnkan bii aago meji ọsan.


O ni gbogbo ariwo ti Oloye Ajiboṣo n pa ninu ipade naa ni pe ki awọn eeyan yẹra fun fifi agbara wa ipo, o si n sọrọ lọwọ lo deede ṣubu lulẹ nibẹ. Oloye Adetoyi ni kia ni Oluniṣa atawọn ti wọn wa nibẹ ṣeto lati gbe e lọ sileewosan, ṣugbọn bi wọn ṣe gbe e debẹ lawọn dokita kede pe o ti jade laye. Baba yii fi kun ọrọ rẹ pe ko si aisan kankan to n ṣe Oloye Ajiboṣo, nitori awọn jọ jokoo ṣere laaarọ ọjọ Aiku, Sannde naa, ko too di pe o ku ninu ipade ni nnkan bii aago meji ọsan. Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni ọfiisi oun ti gbọ si i. Oloye Ajiboṣo ti figba kan jẹ alaga ijọba ibilẹ Agege, nipinlẹ Eko, ko too di pe o pada lọ siluu rẹ, nipinlẹ Ọṣun.


Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni ọfiisi oun ti gbọ si i. Oloye Ajiboṣo ti figba kan jẹ alaga ijọba ibilẹ Agege, nipinlẹ Eko, ko too di pe o pada lọ siluu rẹ, nipinlẹ Ọṣun.


Ijiya to tọ si arufin laa maa fi jẹ ẹni ti ko ba lo ibomu l’Ọṣun – Ẹgbẹmọde

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Kọmisanna feto iroyin ati ilanilọyẹ nipinlẹ Ọṣun, Funkẹ Ẹgbẹmọde ti ṣekilọ pe oju ọta aabo nijọba yoo fi wo ẹnikẹni ti ko ba lo ibomu, iru ijiya to ba si tọ si i naa ni yoo gba. Ninu atẹjade kan ti kọmisanna ọhun fi sita nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, lo ti ṣalaye pe pẹlu irọkẹkẹ wahala ajakalẹ arun Korona ẹlẹẹkeji yii, o pọn dandan ki olori di ori rẹ mu. O ni gbogbo awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun ni wọn gbọdọ mọ pe awọn ko gbọdọ tura silẹ rara, gbogbo ilana to yẹ lati tẹle to wa nilẹ nipa idena arun naa lonikaluku gbọdọ pada si i ṣe bayii. Ẹgbẹmọde fi kun ọrọ rẹ pe fifọ ọwọ pẹlu ọṣẹ, lilo sanitaisa, lilo ibomu, jijinna sira ẹni ati imọtoto agbegbe ti pọn dandan bayii, ijọba ko si ni i fi ọwọ yẹpẹrẹ mu ẹnikẹni to ba ṣe lodi si awọn nnkan yii. O ni gbogbo ẹnuubode to wọle sipinlẹ Ọṣun lo ti wa ni ṣiṣi, awọn eeyan n wọle, bẹẹ ni wọn n jade, lai mọ ẹni to ti lugbadi arun naa, idi si niyi ti onikaluku fi gbọdọ ṣọra gidigidi, ki wọn si ti ijọba lẹyin ninu ipa to n sa lati dena arun naa.


Oyetọla bura fawọn adajọ kootu ibilẹ ko-tẹ-mi-lọrun meji l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Gboyega Oyetọla, ti sọ pe ijọba oun ko ni i dawọ duro ninu gbogbo igbesẹ lati fi iṣẹ rọ awọn adajọ lọrun, ki wọn le maa ṣedajọ lai ṣegbe si ẹyin ẹnikankan. Lasiko to n ṣebura fun awọn oadajọ tuntun meji fun kootu ibilẹ ko-tẹ-mi-lọrun (Customary Court of Appeal), niluu Oṣogbo ni gomina sọrọ ọhun. O ni oun nigbagbọ ninu idajọ ododo ti ko ni eru ninu, ti ko si mu ẹru kankan lọwọ rara. Awọn mejeeji ọhun ni Adajọ Ayọade Aderẹmi Adeṣina ati Adajọ Ojo Ọlayinka Muibat. Bi wọn ṣe bura fun wọn tan ni gomina fi kọkọrọ ọkọ tuntun ti wọn yoo maa lo le wọn lọwọ. Oyetọla ṣapejuwe ẹka eto idajọ gẹgẹ bii ireti awọn araalu, bẹẹ lo ni ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun yoo jẹ ibi isadi fun ẹnikẹni ti ko ba ri idajọ ododo gba lati kootu agbegbe ibilẹ kọọkan.


Awọn mejeeji ọhun ni Adajọ Ayọade Aderẹmi Adeṣina ati Adajọ Ojo Ọlayinka Muibat. Bi wọn ṣe bura fun wọn tan ni gomina fi kọkọrọ ọkọ tuntun ti wọn yoo maa lo le wọn lọwọ. Oyetọla ṣapejuwe ẹka eto idajọ gẹgẹ bii ireti awọn araalu, bẹẹ lo ni ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun yoo jẹ ibi isadi fun ẹnikẹni ti ko ba ri idajọ ododo gba lati kootu agbegbe ibilẹ kọọkan. Gomina waa ke si awọn adajọ mejeeji naa lati fi otitọ inu ṣiṣẹ, ki wọn ma ṣe ja awọn araalu ni tan-an-mọ, ki wọn si di opo iwa ọmọluabi ti gbogbo eeyan mọ ẹka eto idajọ ipinlẹ Ọṣun mọ. O ni wọn gbọdọ maa ranti atubọtan ninu gbogbo idajọ ti wọn ba n ṣe, ki wọn si lo aaye tuntun ti wọn bọ si naa fun idagbasoke ọmọniyan ati tipinlẹ Ọṣun. Bakan naa lo ṣeleri pe gbogbo atilẹyin to yẹ nijọba yoo fun awọn adajọ naa lati le ṣiṣẹ wọn lai foya rara.


Gomina waa ke si awọn adajọ mejeeji naa lati fi otitọ inu ṣiṣẹ, ki wọn ma ṣe ja awọn araalu ni tan-an-mọ, ki wọn si di opo iwa ọmọluabi ti gbogbo eeyan mọ ẹka eto idajọ ipinlẹ Ọṣun mọ. O ni wọn gbọdọ maa ranti atubọtan ninu gbogbo idajọ ti wọn ba n ṣe, ki wọn si lo aaye tuntun ti wọn bọ si naa fun idagbasoke ọmọniyan ati tipinlẹ Ọṣun. Bakan naa lo ṣeleri pe gbogbo atilẹyin to yẹ nijọba yoo fun awọn adajọ naa lati le ṣiṣẹ wọn lai foya rara. Ninu ọrọ idupẹ rẹ, Onidaajọ Ayọade Aderẹmi Adeṣina dupẹ fun anfaani ti gomina fun wọn lati sin ipinlẹ Ọṣun. O ṣeleri pe awọn yoo di opo idajọ ododo mu, bẹẹ ni awọn ko ni i bẹru ẹnikẹni lati huwa ti ko tọ.


Ninu ọrọ idupẹ rẹ, Onidaajọ Ayọade Aderẹmi Adeṣina dupẹ fun anfaani ti gomina fun wọn lati sin ipinlẹ Ọṣun. O ṣeleri pe awọn yoo di opo idajọ ododo mu, bẹẹ ni awọn ko ni i bẹru ẹnikẹni lati huwa ti ko tọ.


Ijọba Eko gbẹsẹ le ọkada bii aadoje, wọn ni wọn ṣẹ sofin irinna

Jide Alabi Nitori pe wọn n rin lawọn ibi ti ijọba ti fofin de pe wọn ko gbọdọ de, awọn ọkada bii aadoje ni ijọba ipinlẹ Eko ti gbẹsẹ le nipinlẹ Eko lọjọ Aje, Mọnde, ọse yii. Ileeṣẹ to n ri si titẹle ofin imọtoto nipinlẹ Eko (Lagos State Sanitation Enforcement Agency), lo ko awọn ọkada ọhun. Bakan naa ni wọn mu awọn awakọ marun-un to wakọ lodi si ofin irinna. Aarọ kutu ọjọ Aje, Mọnde, ni awọn ikọ bii ọgọrin ọhun, eyi ti ọga wọn, Shola Jẹjẹloye to jẹ ọga ọlọpaa dari, ya bo awọn ọlọkada to n gbero lawọn ibi ti ijọba sọ pe wọn ko gbọdọ ti maa ṣiṣẹ n’Iyana Ipaja. Abule-Ẹgba ni wọn mori le nigba ti wọn kuro ni Iyana Ipaja, nibi ti awọn ọkọ ti n gba ọna ti ko yẹ ki wọn gba, ti awọn ọlọkada atawọn onimọto mi-in si n kọju si awọn ọkọ to n bọ, leyii ti wọn fi da sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ silẹ ni gbogbo agbegbe naa. Bi wọn ṣe n ri wọn ni wọn n fọwọ ofin mu wọn.


Aarọ kutu ọjọ Aje, Mọnde, ni awọn ikọ bii ọgọrin ọhun, eyi ti ọga wọn, Shola Jẹjẹloye to jẹ ọga ọlọpaa dari, ya bo awọn ọlọkada to n gbero lawọn ibi ti ijọba sọ pe wọn ko gbọdọ ti maa ṣiṣẹ n’Iyana Ipaja. Abule-Ẹgba ni wọn mori le nigba ti wọn kuro ni Iyana Ipaja, nibi ti awọn ọkọ ti n gba ọna ti ko yẹ ki wọn gba, ti awọn ọlọkada atawọn onimọto mi-in si n kọju si awọn ọkọ to n bọ, leyii ti wọn fi da sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ silẹ ni gbogbo agbegbe naa. Bi wọn ṣe n ri wọn ni wọn n fọwọ ofin mu wọn. Jẹjẹloye ni lati ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lawọn ti bẹrẹ eto ọhun, gbogbo asiko ọdun lawọn yoo maa jade lati mojuto bi awọn ọlọkada ṣe n ṣiṣẹ wọn lati ri i pe awọn ti wọn maa n fi ọkada jale lasiko ọdun ko raaye ṣịṣẹ buruku naa. Bẹẹ lo sọ pe ki awọn ọlọkada ti ko ba ti ṣẹ sofin tabi ti wọn ko lọ si awọn ibi ti ijọba ba ni ki wọn ma lọ ma ṣe foya, nitori awọn ko ni i de ọdọ wọn. O fi kun un pe awọn ko wa lati da wahala silẹ tabi lati gba ounjẹ lẹnu ẹnikẹni, bi ko ṣe lati ri i pe ohun gbogbo lọ bo ṣe yẹ, ati pe awọn onimọto ati ọlọkada bọwọ fun ofin irinna.


Jẹjẹloye ni lati ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lawọn ti bẹrẹ eto ọhun, gbogbo asiko ọdun lawọn yoo maa jade lati mojuto bi awọn ọlọkada ṣe n ṣiṣẹ wọn lati ri i pe awọn ti wọn maa n fi ọkada jale lasiko ọdun ko raaye ṣịṣẹ buruku naa. Bẹẹ lo sọ pe ki awọn ọlọkada ti ko ba ti ṣẹ sofin tabi ti wọn ko lọ si awọn ibi ti ijọba ba ni ki wọn ma lọ ma ṣe foya, nitori awọn ko ni i de ọdọ wọn. O fi kun un pe awọn ko wa lati da wahala silẹ tabi lati gba ounjẹ lẹnu ẹnikẹni, bi ko ṣe lati ri i pe ohun gbogbo lọ bo ṣe yẹ, ati pe awọn onimọto ati ọlọkada bọwọ fun ofin irinna.


Nitori Korona: Ijọba apapọ fofin de ipejọpọ, ile igbafẹ, ayẹyẹ igbeyawo atawọn mi-in

Pẹlu bi arun asekupani Korona ṣe ti tun pada de bayii, to si n fojoojumọ gbilẹ si i, ijọba apapọ ti kede pe ki gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba ti wọn wa ni ipele kejila sisalẹ jokoo sile wọn fun odidi ọsẹ marun-un, bẹẹ ni wọn ni iwọle awọn akẹkọọ di ọjọ kejidinlogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Bakan naa nijọba ti tun fofin de awọn ile igbafẹ kaakiri, bẹẹ ni wọn tun sọ pe ipejọpọ awọn ẹlẹsin ko gbọdọ kọja aadọta eeyan lẹẹkan ṣoṣo. Alaga igbimọ amuni-fọba tileeṣẹ Aarẹ gbe kalẹ, (Presidential Task Force), Boss Mustapha, lo sọ eyi di mimọ nibi ipade to ṣe pẹlu awọn oniroyin niluu Abuja. O ni ni ibamu pẹlu aṣẹ ti Aarẹ Muhammadu Buhari fun awọn, o ti di ojuṣe aw2ọn bayii lati ri i pe ọwọja arun naa ko tan kalẹ mọ. Lati dẹkun eyi ni awọn si fi ṣe agbekalẹ awọn ilana kan ti awọn araalu yoo maa tẹle. Lara ilana naa ni pe gbogbo ile ọti, ile faaji, ibi igbafẹ ati awọn ibi ti wọn n lo fun ayẹyẹ gbọdọ di titi.


O ni ni ibamu pẹlu aṣẹ ti Aarẹ Muhammadu Buhari fun awọn, o ti di ojuṣe aw2ọn bayii lati ri i pe ọwọja arun naa ko tan kalẹ mọ. Lati dẹkun eyi ni awọn si fi ṣe agbekalẹ awọn ilana kan ti awọn araalu yoo maa tẹle. Lara ilana naa ni pe gbogbo ile ọti, ile faaji, ibi igbafẹ ati awọn ibi ti wọn n lo fun ayẹyẹ gbọdọ di titi. Gbogbo awọn ile ounjẹ lo gbọdọ wa ni titi pa, yatọ si awọn ti wọn n ṣiṣẹ akanṣe bii ipese ounjẹ fun awọn oloteẹli tabi awọn ti wọn n lọọ gbe ounjẹ fun awọn eeyan nile. Ko gbọdọ si a n wọle ounjẹ lọọ jẹun lawọn ile ounjẹ igbalode. Gbogbo awọn ayẹyẹ bii igbeyawo, ipade, idanilẹkọọ, ijọsin ati apejẹ ko gbọdọ ju aadọta eeyan lọ lẹẹkan naa.


Gbogbo awọn ile ounjẹ lo gbọdọ wa ni titi pa, yatọ si awọn ti wọn n ṣiṣẹ akanṣe bii ipese ounjẹ fun awọn oloteẹli tabi awọn ti wọn n lọọ gbe ounjẹ fun awọn eeyan nile. Ko gbọdọ si a n wọle ounjẹ lọọ jẹun lawọn ile ounjẹ igbalode. Gbogbo awọn ayẹyẹ bii igbeyawo, ipade, idanilẹkọọ, ijọsin ati apejẹ ko gbọdọ ju aadọta eeyan lọ lẹẹkan naa. Ki awọn ijọ ẹlẹsin ri i pe wọn bọwọ fun ofin imọtoto, ki wọn si ri i pe awọn eeyan takete sira wọn. Nibi to ba ti pọn dandan lati gba awọn eeyan to ju aadọta lọ laaye, iru eto bẹẹ gbọdọ waye ni ita gbangba. Awọn awakọ paapaa ko gbọdọ gbe ju ilaji iye ero ti ọkọ wọn le gba lọ lati jẹ ki awọn ti wọn gbe le jinna sira wọn.


Ki awọn ijọ ẹlẹsin ri i pe wọn bọwọ fun ofin imọtoto, ki wọn si ri i pe awọn eeyan takete sira wọn. Nibi to ba ti pọn dandan lati gba awọn eeyan to ju aadọta lọ laaye, iru eto bẹẹ gbọdọ waye ni ita gbangba. Awọn awakọ paapaa ko gbọdọ gbe ju ilaji iye ero ti ọkọ wọn le gba lọ lati jẹ ki awọn ti wọn gbe le jinna sira wọn.


Awọn ọdọ adugbo dana sun ọkunrin kan, wọn lo ji ọmọ araadugbo awọn gbe Amuloko, n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii niṣẹlẹ ọhun waye nigba ti awọn araadugbo ọhun kan ka ọmọọlọmọ mọ ọkunrin ti ẹnikẹni ko mọ orukọ rẹ yii lọwọ. Meji ni wọn pe awọn afurasi ajinigbe ọhun, nigba ti akara wọn tu sepo lawọn mejeeji fẹsẹ fẹ ẹ, ṣugbọn ti ọwọ ba ọkan ninu wọn. Awọn eeyan ko si ṣe meni ṣe meji, niṣe ni wọn dana sun ọkunrin naa, to si jona gburugburu. Olugbe agbegbe ọhun kan ṣalaye fakọroyin wa pe “Awọn ikọ Amọtẹkun wa lati gba ọkunrin yẹn silẹ, ṣugbọn awọn eeyan yii yari kanlẹ, wọn ni awọn ko ni i jẹ ko lọ laaye. “Emi naa ko si nile lasiko to ṣẹlẹ, ṣugbọn wọn lọmọ ti wọn ji gbe yẹn ko le ju ọmọ ọdun mẹjọ lọ. Lẹgbẹẹ titi ni wọn dana sun eyi tọwọ tẹ ninu wọn si laduugbo Akoyọmọ, l’Amuloko.


Olugbe agbegbe ọhun kan ṣalaye fakọroyin wa pe “Awọn ikọ Amọtẹkun wa lati gba ọkunrin yẹn silẹ, ṣugbọn awọn eeyan yii yari kanlẹ, wọn ni awọn ko ni i jẹ ko lọ laaye. “Emi naa ko si nile lasiko to ṣẹlẹ, ṣugbọn wọn lọmọ ti wọn ji gbe yẹn ko le ju ọmọ ọdun mẹjọ lọ. Lẹgbẹẹ titi ni wọn dana sun eyi tọwọ tẹ ninu wọn si laduugbo Akoyọmọ, l’Amuloko. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii, SP Fadeyi ti i ṣe Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ yii rọ awọn eeyan lati maa fi iṣẹlẹ to ba ni i ṣe pẹlu eto aabo to awọn agbofinro leti, dipo ki wọn maa fiya jẹ awọn afurasi ọdaran lọwọ ara wọn.


Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii, SP Fadeyi ti i ṣe Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ yii rọ awọn eeyan lati maa fi iṣẹlẹ to ba ni i ṣe pẹlu eto aabo to awọn agbofinro leti, dipo ki wọn maa fiya jẹ awọn afurasi ọdaran lọwọ ara wọn.


Eeyan mẹrin padanu ẹmi wọn nibi ijamba ọkọ ni Mọniya

Ọlawale Ajao, Ibadan Eeyan mẹrin lo ku loju-ẹsẹ ninu ijamba ọkọ kan to waye ni Mọniya, n’Ibadan, ni nnkan bii aago mejila ọsan ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Nibi ti ọkọ tasin micra kan to n na Sango si Mọniya ti n gbiyanju lati ya ọkọ tirela to wa niwaju ẹ ṣilẹ laduugbo ti wọn n pe ni Funduck, ni Mọniya, nijamba ọhun ti waye, nigba ti ọkọ tasin naa lọọ fori sọ tirela mi-in to n bọ latọna Ijaye wa sigboro Ibadan. Ọgbẹni Fẹmi Ilọri tiṣẹlẹ ọhun ṣoju ẹ ṣalaye fun akọroyin wa pe afọwọfa awakọ tasin ọhun lo ṣokunfa ijamba ọhun, o ni ainisuuru lo ko ba a. “Nibi ti gálọ́ọ̀bù wa, to jẹ pe gbogbo ọkọ to n lọ ati eyi to n bọ ni wọn maa n du apa ibi to daa ni onimicra yẹn ti fẹẹ ofatéèkì tirela, o ro pe tirela yẹn maa ni suuru fun oun ni, sugbọn iyẹn ko ni suuru fun un rara. Bo ṣe lọọ kọ lu ọkọ mi-in to bọ niwaju niyẹn. “Eeyan mẹrin lo ku loju-ẹsẹ, ẹni karun-un ko ku, ṣugbọn o fara pa gan-an.” ALAROYE gbọ pe awọn oṣiṣẹ FRSC, iyẹn ajọ to n ri si eto aabo loju popo ni wọn gbe ẹni ti ori ko yọ lọwọ iku oro yii lọ sileewosan ijọba ipinlẹ Ọyọ, ti wọn si tọju awọn mẹrẹẹrin to padanu ẹmi wọn pamọ si yara ti wọn n ṣe oku lọjọ si nileewosan ọhun.


Wahala nbọ o, awọn alaṣẹ Fasiti Ifẹ atawọn eeyan ilu naa fẹẹ gbena woju ara wọn nitori ọrọ ilẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awọn alaṣẹ ileewe Obafemi Awolowo University, Ile-Ifẹ, ti kilọ fun gbogbo awọn eeyan Ifẹ ti wọn kọle sori ilẹ ileewe naa lati gbe e kuro nibẹ ko too di pe awọn yoo bẹrẹ si i wo o funra awọn. Ninu ipade oniroyin kan ni ọga agba ile-ẹkọ giga naa, Ọjọgbọn Eyitọpẹ Ogunbọdẹde, ti sọ pe awọn eeyan kan ti n wọnu ilẹ awọn lagbegbe Parakin, niluu Ileefẹ. Gẹgẹ bo ṣe wi, eeka ilẹ to din diẹ ni ẹgbẹrun mejila lo jẹ ti ileewe naa lati ọdun 1961, ṣugbọn ṣe ni awọn kan deede dide, ti wọn sọ pe ilẹ ti awọn baba-nla awọn niluu Ileefẹ fun awọn ti pọ ju, ki awọn yọnda abala to wa lagbegbe Parakin. Gẹgẹ bi Ogunbọdẹde ṣe wi, “Awada la kọkọ pe ọrọ naa, afigba ti wọn bẹrẹ si i kọle sori ilẹ wa, koda, wọn tun bẹrẹ si i ta a fawọn ẹlomi-in. Awa alaṣẹ lọ sọdọ Ọọni Adeyẹye Ogunwusi to jẹ alaga igbimọ alamoojuto ileewe wa, bẹẹ la ṣepade pẹlu awọn adari ilu Ileefẹ, sibẹ, ko so eso kankan. “Idi niyi ti a fi ro o pe asiko ti to lati gbe igbesẹ ofin lori ọrọ naa.


Gẹgẹ bi Ogunbọdẹde ṣe wi, “Awada la kọkọ pe ọrọ naa, afigba ti wọn bẹrẹ si i kọle sori ilẹ wa, koda, wọn tun bẹrẹ si i ta a fawọn ẹlomi-in. Awa alaṣẹ lọ sọdọ Ọọni Adeyẹye Ogunwusi to jẹ alaga igbimọ alamoojuto ileewe wa, bẹẹ la ṣepade pẹlu awọn adari ilu Ileefẹ, sibẹ, ko so eso kankan. “Idi niyi ti a fi ro o pe asiko ti to lati gbe igbesẹ ofin lori ọrọ naa. Ijọba apapọ ati Minisita to n ri si eto ẹkọ lorileede yii, Mallam Adamu Adamu paṣẹ, pe ka ṣe ikede lori redio Ọṣun lati kilọ fun awọn ti wọn n huwa naa lati dẹkun ẹ. “Ileewe wa ko ṣetan lati fi ilẹ kankan silẹ fun ẹnikẹni, ohunkohun ti ẹnikẹni ba si ti kọ sori rẹ, ki wọn tete gbe e kuro nitori a maa gbe igbesẹ akọkọ ti i ṣe mimọ fẹnsi yi gbogbo ilẹ wa ka. “A ti ṣalaye gbogbo ẹ fun awọn agbofinro, ẹnikẹni to ba si tapa si aṣẹ yii, yoo da ara rẹ lẹbi” Ṣugbọn nigba to n fesi si ọrọ naa, agbẹnusọ fun awọn eeyan Ifẹ, Banwo Ogundipẹ, sọ pe awawi lasan ni awọn alaṣẹ OAU n sọ, ati pe ṣe ni wọn kan fẹẹ fi ọrọ didun fa oju awọn alaimọkan mọra lori ọrọ ilẹ ọhun.


Ijọba apapọ ati Minisita to n ri si eto ẹkọ lorileede yii, Mallam Adamu Adamu paṣẹ, pe ka ṣe ikede lori redio Ọṣun lati kilọ fun awọn ti wọn n huwa naa lati dẹkun ẹ. “Ileewe wa ko ṣetan lati fi ilẹ kankan silẹ fun ẹnikẹni, ohunkohun ti ẹnikẹni ba si ti kọ sori rẹ, ki wọn tete gbe e kuro nitori a maa gbe igbesẹ akọkọ ti i ṣe mimọ fẹnsi yi gbogbo ilẹ wa ka. “A ti ṣalaye gbogbo ẹ fun awọn agbofinro, ẹnikẹni to ba si tapa si aṣẹ yii, yoo da ara rẹ lẹbi” Ṣugbọn nigba to n fesi si ọrọ naa, agbẹnusọ fun awọn eeyan Ifẹ, Banwo Ogundipẹ, sọ pe awawi lasan ni awọn alaṣẹ OAU n sọ, ati pe ṣe ni wọn kan fẹẹ fi ọrọ didun fa oju awọn alaimọkan mọra lori ọrọ ilẹ ọhun. O ni ki wọn mu aworan ilẹ naa (map), jade, ninu eyi ti wọn ti le fọwọ sọya pe ilẹ Parakin wa lara ilẹ ti wọn fun ileewe naa lọdun 1961. O fi kun ọrọ rẹ pe aworan kan ti wọn ya funra wọn lọdun 1987 ni wọn n gbe kaakiri, ati pe ti ọrọ naa ba da wọn loju, ṣe ni ki wọn gbale-ẹjọ lọ.


O ni ki wọn mu aworan ilẹ naa (map), jade, ninu eyi ti wọn ti le fọwọ sọya pe ilẹ Parakin wa lara ilẹ ti wọn fun ileewe naa lọdun 1961. O fi kun ọrọ rẹ pe aworan kan ti wọn ya funra wọn lọdun 1987 ni wọn n gbe kaakiri, ati pe ti ọrọ naa ba da wọn loju, ṣe ni ki wọn gbale-ẹjọ lọ.


Banki apapọ ilẹ wa ti banki alabọọde mejilelogoji pa, wọn ni kawọn to lowo nibẹ waa gbowo wọn pada

Faith Adebọla, Eko Ileeṣẹ abanigbofo owo ti wọn ba fipamọ (Nigeria Deposit Insurance Corporation) ti gbawe aṣẹ lọwọ awọn banki alabọọde (microfinance banks) mejilelogoji kaakiri orileede yii, banki apapọ ilẹ wa (Central Bank of Nigeria) si ti fontẹ lu u. Lori atẹ ayelujara NDIC ti wọn ti kede ọrọ ọhun, wọn ni igbesẹ naa waye latari bawọn banki tọrọ naa kan ko ṣe kun oju oṣuwọn mọ, ti owo idokoowo wọn ko tẹwọn to mọ, ti gbese si ti mu wọn lomi. Latari eyi, bẹrẹ lati ọjọ kejila, oṣu kẹsan-an, ọdun yii, ni awọn banki naa ti kogba sile, wọn si ti gba iwe aṣẹ lọwọ wọn. Diẹ lara awọn banki tọrọ naa kan nipinlẹ Eko ni Credit Express MFB, n’Isalẹ Eko; King Solomon MFB, n’Ipọnri; Riggs MFB, ni Victoria Island; Billionaire Blue Bricks, Ajah; Susu MFB, ni Yaba, Aguda Titun MFB ati Metro MFB, ni Ọgba, Wealthstream MFB, Apapa. Omi-in ni Ibogun MFB, Ifọ, nipinlẹ Ogun, awọn to ku si wa lawọn ipinlẹ kaakiri orileede yii. Nipari ikede naa, wọn ni: Latari eyi, NDIC fẹ ki awọn to fowo pamọ sawọn banki wọnyi tete lọ si adirẹsi tawọn banki naa wa, wọn yoo ba awọn oṣiṣẹ NDIC nibẹ lati ṣayẹwo iwe wọn, ki wọn si ṣeto lati san owo wọn pada, bẹrẹ lati ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kejila, titi di ọjọ kẹrinlelogun, oṣu naa. Iwadii wa fihan pe eto isanwo pada naa ti bẹrẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii.


Ara Muyiwa Ademọla ko ya o

Ara gbajumọ oṣere nni, Muyiwa Ademọla ko ya o. Bi a si ti n wi yii, ọsibitu ni ọkan pataki ninu awọn oṣere ọmọ Yoruba naa wa. Funra rẹ lo gbe e si ori ẹrọ abẹyẹwo, instagram, rẹ, ohun to si kọ sibẹ ni pe ojojo n ṣogun, ara ogun ko le. O ni oun ko kọ iru eleyii sita ri, ṣugbọn bi kinni naa ṣe wa lasiko yii yẹ ki oun wi, nitori awọn ọriṣiriiṣ iṣẹ to wa niwaju oun. Muyiwa Ademọla ya fọto ara rẹ, nibi ti wọn ti so omi mọ ọn lapa gan-an si ni. Ni gbara ti kinni naa jade ni awọn eeyan ti bẹrẹ si pariwo, ti awọn eeyan si n sọ pe iru ki leleyii, ti kaluku awọn ololufẹ rẹ si n ṣadura fun un. Ṣugbọn aya awọn eeyan mi-in ja debi pe wọn ro pe aisan nla kan lo n ṣe Muyiwa, ti wọn si bẹrẹ si i ronu, ti awọn mi-in n tori ẹ gbarayilẹ pe kinni kan ko ni i ṣe e. Loootọ si ni o, bi eeyan ri fọto rẹ nibi ti wọn ti ki abẹrẹ bọ ọ lọwọ, ti wọn so omi mọ ọn lapa yii, aya yoo ja oluwa rẹ.


Ara Muyiwa Ademọla ko ya o

Muyiwa Ademọla ya fọto ara rẹ, nibi ti wọn ti so omi mọ ọn lapa gan-an si ni. Ni gbara ti kinni naa jade ni awọn eeyan ti bẹrẹ si pariwo, ti awọn eeyan si n sọ pe iru ki leleyii, ti kaluku awọn ololufẹ rẹ si n ṣadura fun un. Ṣugbọn aya awọn eeyan mi-in ja debi pe wọn ro pe aisan nla kan lo n ṣe Muyiwa, ti wọn si bẹrẹ si i ronu, ti awọn mi-in n tori ẹ gbarayilẹ pe kinni kan ko ni i ṣe e. Loootọ si ni o, bi eeyan ri fọto rẹ nibi ti wọn ti ki abẹrẹ bọ ọ lọwọ, ti wọn so omi mọ ọn lapa yii, aya yoo ja oluwa rẹ. Ṣugbọn ọkan ninu awọn to sun mọ ọn daadaa, Wuraọla, ba awọn oniroyin Punch sọrọ nigba ti pipe ati ariwo naa pọ ju, ti kaluku saa n fẹẹ mọ ohun to n ṣe Muyiwa Ademọla gan-an. O ni aisan naa ki i ṣe eyi to le dan-in dan-in kan o, o n i iṣẹ ojoojumọ ti Muyiwa n ṣe lo da aisan si i lara, nitori ki i ri aaye sinmi rara. “Ẹ wo o, ki ṣe ohun kan to le o jare.


Ara Muyiwa Ademọla ko ya o

Ṣugbọn ọkan ninu awọn to sun mọ ọn daadaa, Wuraọla, ba awọn oniroyin Punch sọrọ nigba ti pipe ati ariwo naa pọ ju, ti kaluku saa n fẹẹ mọ ohun to n ṣe Muyiwa Ademọla gan-an. O ni aisan naa ki i ṣe eyi to le dan-in dan-in kan o, o n i iṣẹ ojoojumọ ti Muyiwa n ṣe lo da aisan si i lara, nitori ki i ri aaye sinmi rara. “Ẹ wo o, ki ṣe ohun kan to le o jare. O gbọdọ wa nibi to wa yẹn fun odidi ọsẹ kan ni. Ki i fun ara rẹ nisinmi rara, bi ko si lori foonu, yoo wa nibi to ti n ṣiṣẹ, yoo sa maa ri kinni kan ṣe ṣaa ni, bẹ ara n fẹ isinmi. Nitori ko le sinmi yẹn gan-an ni wọn ṣe da a duro, ko le gba agbara rẹ pada, ki i se aisan kan to la okun ẹmi lọ!” Bẹẹ ni Wuraọla wi, eleyii si fi ọkan awọn eeyan balẹ pe aarẹ ara lasan lo mu Muyiwa Ademọla, ki i ṣe aisan kan gidi.


Ara Muyiwa Ademọla ko ya o

O gbọdọ wa nibi to wa yẹn fun odidi ọsẹ kan ni. Ki i fun ara rẹ nisinmi rara, bi ko si lori foonu, yoo wa nibi to ti n ṣiṣẹ, yoo sa maa ri kinni kan ṣe ṣaa ni, bẹ ara n fẹ isinmi. Nitori ko le sinmi yẹn gan-an ni wọn ṣe da a duro, ko le gba agbara rẹ pada, ki i se aisan kan to la okun ẹmi lọ!” Bẹẹ ni Wuraọla wi, eleyii si fi ọkan awọn eeyan balẹ pe aarẹ ara lasan lo mu Muyiwa Ademọla, ki i ṣe aisan kan gidi.


Awọn ọmọ ita gbajọba n’Ibadan, wọn fọ ọpọlọpọ ṣọọbu lọsan-an gangan

Ọlawale Ajao, Ibadan Bii ilu ti ko lofin ati adari n’Ibadan ri lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pẹlu bi awọn janduku ṣe gbajọba adugbo Gbaremu Idi-Obi, nigboro ilu naa, ti wọn si bẹrẹ si i ja awọn ṣọọbu oniṣọọbu jale laago mejila ọsan gangan. Lati okeere lawọn ontaja ti wọn ja lole ọhun ti n woran bi wọn ṣe n ji wọn lẹru ko lẹyin ti awọn tọọgi naa ti fi apola igi le wọn jade ni ṣọọbu wọn. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ija lo bẹ silẹ laarin awọn ọmọ iṣọta agbegbe naa ti wọn fi bẹrẹ si i fi apola igi le ara wọn kiri. Nibi ti awọn ontaja to wa nibẹ si ti n sa asala fun ẹmi wọn lawọn janduku ọhun ti lo oorẹ-ọfẹ naa lati jale. Awọn Amọtẹkun, iyẹn ikọ eleto aabo ilẹ Yoruba, ẹka tipinlẹ Ọyọ, la gbọ pe wọn lọ sibẹ lati tu awọn adaluru ọhun ka, ti awọn ara agbegbe naa fi le fẹ̀dọ̀ lérí òróǹro. Nigba ti akọroyin wa pe agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, lati fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni wọn ko ti i fi ọrọ naa to awọn leti.


Fulani darandaran, fijilante ati ikọ Amọtẹkun kọ lu ara wọn niluu Kọmu

Olu-Theo Omolohun Oke-Ogun Ilu Kọmu, nijọba ibilẹ Itẹsiwaju, nipinlẹ Ọyọ, ni wahala ti waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja, lakooko ti ikọ Amọtẹkun fẹẹ gba awọn ohun ija oloro tawọn Fulani darandaran kan lagbegbe ọhun saaba maa n ko kiri, eyi ti wọn ni wọn ko gbọdọ wọnu ọja ilu naa pẹlu awọn nnkan ija bẹẹ. Gegẹ bi ẹni tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣe ṣalaye f’ALAROYE, o ni pẹ tawọn araalu naa ti maa n kọ fawọn Fulani yii pe wọn ko gbọdọ wọnu ibi ti ero pọ si pẹlu awọn nnkan ija ọhun, ṣugbọn nigba mi-in, wọn maa n rufin naa. Eyi lo mu kawọn ikọ Amọtẹkun ti wọn wa lẹnubode ati awọn ọja gbegi dina fun wọn lọjọ naa. Wọn ni nigba tawọn Fulani de ọdọ awọn Amọtẹkun yii ti wọn yẹ ara wọn wo, wọn ri awọn nnkan ija bii ida oloju meji, ọbẹ aṣooro atawọn oogun abẹnu gọngọ mi-in. Ni wọn ba gba a silẹ lọwọ wọn pe ki wọn waa gba a pada ti wọn ba ti na ọja tan. Eyi ni wọn ni ko tẹ awọn Fulani naa lọrun, wọn lawọn o le fi nnkan agbara awọn silẹ, bẹẹ lawọn o le ṣe kawọn ma na ọja, bọrọ ṣe di ariyanjiyan ree.


Wọn ni nigba tawọn Fulani de ọdọ awọn Amọtẹkun yii ti wọn yẹ ara wọn wo, wọn ri awọn nnkan ija bii ida oloju meji, ọbẹ aṣooro atawọn oogun abẹnu gọngọ mi-in. Ni wọn ba gba a silẹ lọwọ wọn pe ki wọn waa gba a pada ti wọn ba ti na ọja tan. Eyi ni wọn ni ko tẹ awọn Fulani naa lọrun, wọn lawọn o le fi nnkan agbara awọn silẹ, bẹẹ lawọn o le ṣe kawọn ma na ọja, bọrọ ṣe di ariyanjiyan ree. Nibi ti wọn ti n fa ọrọ yii lọwọ lawọn Fulani ẹgbẹ wọn mi-in ti de, ti wọn si kọju ija si ikọ Amọtẹkun. ALAROYE gbọ pe lakooko wahala naa ni ọkan lara ọmọ ẹgbẹ fijilante (VGN) igun ti Sunday Ọlajide lati ilu Ọyọ bẹrẹ si i ba ọkan lara ẹṣọ Amọtẹkun ja, ti Fulani naa si fẹsun kan an pe ẹgbẹrun lọna igba naira (N200,000) ti sọnu lọwọ oun, afi ki awọn Amọtẹkun ba oun wa a lawari. Ọkunrin Fijilante ọhun la gbọ pe o mu Fulani yii lọọ fẹjọ sun lagọọ ọlọpaa pe awọn Amọtẹkun ti ja owo gba lọwọ oun.


Nibi ti wọn ti n fa ọrọ yii lọwọ lawọn Fulani ẹgbẹ wọn mi-in ti de, ti wọn si kọju ija si ikọ Amọtẹkun. ALAROYE gbọ pe lakooko wahala naa ni ọkan lara ọmọ ẹgbẹ fijilante (VGN) igun ti Sunday Ọlajide lati ilu Ọyọ bẹrẹ si i ba ọkan lara ẹṣọ Amọtẹkun ja, ti Fulani naa si fẹsun kan an pe ẹgbẹrun lọna igba naira (N200,000) ti sọnu lọwọ oun, afi ki awọn Amọtẹkun ba oun wa a lawari. Ọkunrin Fijilante ọhun la gbọ pe o mu Fulani yii lọọ fẹjọ sun lagọọ ọlọpaa pe awọn Amọtẹkun ti ja owo gba lọwọ oun. Ẹsun ole jija yii la gbọ pe o bi awọn Amọtẹkun ti wọn ṣẹṣẹ pari idanilẹkọọ wọn ninu ti wọn fi tutọ soke foju gba a pe ohun to ba gba lawọn yoo fun un lati ṣawari owo ti wọn lo poora ọhun ati pe awọn ti ṣetan lati lo ọgbọn ibilẹ foju asebajẹ han laarin wọn. Ibẹ ni wọn fori ọrọ naa ti si di bayii. Onirọ ti ilu Kọmu, Ọba Jonah Ọlagboyega, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti gbe igbimọ kan dide ti yoo ri si bi alaafia yoo ṣe jọba laarin ilu.


Ẹsun ole jija yii la gbọ pe o bi awọn Amọtẹkun ti wọn ṣẹṣẹ pari idanilẹkọọ wọn ninu ti wọn fi tutọ soke foju gba a pe ohun to ba gba lawọn yoo fun un lati ṣawari owo ti wọn lo poora ọhun ati pe awọn ti ṣetan lati lo ọgbọn ibilẹ foju asebajẹ han laarin wọn. Ibẹ ni wọn fori ọrọ naa ti si di bayii. Onirọ ti ilu Kọmu, Ọba Jonah Ọlagboyega, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti gbe igbimọ kan dide ti yoo ri si bi alaafia yoo ṣe jọba laarin ilu. O ni lara awọn ipinnu ti wọn ṣe ni pe ko gbọdọ si Fulani tuntun mi-in niluu naa yatọ sawọn ti wọn ti wa nibẹ tẹlẹ, tawọn to si wa nibẹ tẹlẹ naa gbọdọ kọwọ bọwe adehun alaafia.


O ni lara awọn ipinnu ti wọn ṣe ni pe ko gbọdọ si Fulani tuntun mi-in niluu naa yatọ sawọn ti wọn ti wa nibẹ tẹlẹ, tawọn to si wa nibẹ tẹlẹ naa gbọdọ kọwọ bọwe adehun alaafia.


Ọwọ tẹ Rasaki ati Wasiu nibi ti wọn ti n ja awọn onimọto lole lori biriiji Ọtẹdọla

Faith Adebọla, Eko Ọwọ ọlọpaa ikọ ayaraṣaṣa, Rapid Response Squad (RRS) ti tẹ awọn afurasi ẹlẹgbẹ okunkun meji kan ti wọn fẹsun kan pe wọn n da awọn onimọto ati ero laamu lori biriiji Ọtẹdọla, loju ọna marosẹ Eko si Ibadan, nipinlẹ Eko. Awọn mejeeji tọwọ ba lọjọ Abamẹta to kọja yii ni Rasaki Babatunde, ẹni ọdun mẹjilelogun, to niṣẹ mẹkaniiki loun n ṣe, ati Idowu Wasiu, ọmọ ọdun mẹrindinlogun, telọ loun pera ẹ. Gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Olumuyiwa Adejọbi, ṣe sọ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’ALAROYE, o ni ni nnkan bii aago mọkanla alẹ ni wọn ri awọn mejeeji yii mu, ṣugbọn wọn ju meji lọ, awọn yooku ti sa lọ ni. Adejọbi ni ọkada kan to ni nọmba NND 268 WZ ni wọn gbe wa, wọn ba ibọn iṣere ọmọde kan ati awọn nnkan ija bii ọbẹ ati aake lara wọn. Wọn ni nigba ti wọn ṣewadii laṣiiri tu pe ọmọ ẹgbẹ okunkun ‘Awawa bọis’ ni wọn, agbegbe Isọ-Koko, l’Agege, ni wọn n gbe, ibẹ si ni wọn jẹwọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to ku wa. Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe ki wọn taari awọn mejeeji si ẹka ọtẹlẹmuyẹ, o lawọn ti n fimu finlẹ, iwadii si ti n lọ ni pẹrẹu lati ri awọn to sa lọ atawọn ẹlẹgbẹ okunkun yooku mu, ki wọn le fi wọn jofin.


Latigba ti Buhari ti gbajọba ni wahala Boko Haram ti lọ silẹ-Fẹmi Adeṣina

Pẹlu ibinu lawọn eeyan fi n sọrọ si Oludamọran fun eto iroyin fun Aarẹ orilẹ-ede yii, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina, lori ọrọ to sọ laipẹ yii pe niṣe lo yẹ ki awọn ọmọ Naijiria maa dupẹ ti bọmbu ko maa dun leralera lọsọọsẹ mọ, ṣugbọn to n waye lẹẹkọọkan bayii. Lori tẹlifiṣan kan niluu Eko ni ọkunrin oniroyin yii ti sọrọ yii lasiko to n fesi si bi eto aabo ṣe mẹhẹ bayii, paapaa nigba to n fesi si bi wọn tun ṣe paayan nibi marun-un ọtọotọ laarin ọjọ meloo kan sẹyin. Adeṣina sọ pe nigba kan ri, ojoojumọ ni bọmbu maa n dun, ninu eyi ti ọpọ ẹmi ti maa ṣofo, ti bọmbu mẹfa le dun laarin ọjọ kan ṣoṣo. O ni latigba ti Aarẹ Muhammed Buhari ti wa nipo ni wahala awọn Boko Haram ti lọ silẹ daadaa ni Naijiria, ti awọn janduku afẹmiṣofo yii ki i raaye ju bọmbu deede mọ, to jẹ pe ẹẹkan bayii laarin oṣu mẹta ni wọn n ju u. Bi ọkunrin naa ṣe sọrọ yii tan lawọn eeyan ti gba a mọ ọn lẹnu, ti wọn si sọ pe dajudaju, ijẹkujẹ ti oun naa ti n ri jẹ ninu ijọba Buhari ni ko jẹ ko le sọ otitọ mọ. Adeṣina sọ pe ni bayii, laarin ọpọlọpọ ọsẹ ati oṣu, eeyan le maa gburoo pe wọn ju bọmbu nibi kan, eyi tiru ẹ ki i waye tẹlẹ ki Buhari too di Aarẹ, ati pe niṣe lo yẹ ki awọn ọmọ Naijiria maa dupẹ ti iṣẹlẹ pe oun ki i ṣe ojojumọ mọ


Ileegbimọ aṣofin agba mejeeji buwọ lu aba eto iṣuna ọdun 2021

Awọn aṣofin ilẹ wa ti buwọ lu aba eto isuna owo ti Naijiria yoo na lọdun 2021 ta a fẹẹ mu yii. Tiriliọnu mẹtala ati ẹgbẹta naira din diẹ (N13.588 trillion) ni wọn fọwọ si. Ọsan ọjọ Aje, Mọnde, ni ile-aṣofin mejeeji faṣẹ si aba naa, wọn si pinnu lati fi i ṣọwọ si Aarẹ Muhammadu Buhari lati fọwọ si i, ki eto iṣuna naa le bẹrẹ iṣẹ. Ninu aba naa, owo to fẹrẹ to ẹgbẹta miliọnu lawọn aṣofin naa tun fi kun iyẹ tijọba gbe siwaju wọn lati yẹ wo. Tiriliọnu mẹtala ati mejilelọgọrin naira (N13.082 trillion) ni Buhari gbe kalẹ niwaju wọn lọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa yii, ṣugbọn tiriliọnu mẹtala ati ẹgbẹta naira din diẹ (N13.588 trillion) lawọn aṣofin naa panu-pọ le lori, oun si ni wọn fọwọ si lọjọ Aje. Wọn ni bọjẹẹti ti wọn pe akọle ẹ ni ‘Amusọji ọrọ-aje’ naa maa jẹ ki ọrọ-aje Naijiria sunwọn si i, o maa jẹ ki a wo awọn ọna mi-in ti owo le gba wọle yatọ si ti epo rọbi, o si maa din iṣẹ ati inira to n ba awọn araalu finra ku gan-an.


Ninu aba naa, owo to fẹrẹ to ẹgbẹta miliọnu lawọn aṣofin naa tun fi kun iyẹ tijọba gbe siwaju wọn lati yẹ wo. Tiriliọnu mẹtala ati mejilelọgọrin naira (N13.082 trillion) ni Buhari gbe kalẹ niwaju wọn lọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa yii, ṣugbọn tiriliọnu mẹtala ati ẹgbẹta naira din diẹ (N13.588 trillion) lawọn aṣofin naa panu-pọ le lori, oun si ni wọn fọwọ si lọjọ Aje. Wọn ni bọjẹẹti ti wọn pe akọle ẹ ni ‘Amusọji ọrọ-aje’ naa maa jẹ ki ọrọ-aje Naijiria sunwọn si i, o maa jẹ ki a wo awọn ọna mi-in ti owo le gba wọle yatọ si ti epo rọbi, o si maa din iṣẹ ati inira to n ba awọn araalu finra ku gan-an. Nnkan bii tiriliọnu mẹta aabọ ni wọn yoo fi san pada ninu awọn gbese ti orileede wa jẹ, tiriliọnu mẹrin o le diẹ lo maa ba iṣẹ ilu ati awọn ohun amayedẹrun lọ, nigba ti tiriliọnu marun-un aabọ maa lọ sori awọn owo-oṣu ati ajẹmọnu gbogbo. Iṣiro ogoji owo dọla Amẹrika fun agba epo kan ni wọn lawọn fi ṣiro aba eto iṣuna naa. Awọn aṣofin naa ni tijọba ba buwọ lu u, ti wọn si tẹle e, nile loko lafẹfẹ igbe aye ọtun yoo fẹ de lorileede yii.


Nnkan bii tiriliọnu mẹta aabọ ni wọn yoo fi san pada ninu awọn gbese ti orileede wa jẹ, tiriliọnu mẹrin o le diẹ lo maa ba iṣẹ ilu ati awọn ohun amayedẹrun lọ, nigba ti tiriliọnu marun-un aabọ maa lọ sori awọn owo-oṣu ati ajẹmọnu gbogbo. Iṣiro ogoji owo dọla Amẹrika fun agba epo kan ni wọn lawọn fi ṣiro aba eto iṣuna naa. Awọn aṣofin naa ni tijọba ba buwọ lu u, ti wọn si tẹle e, nile loko lafẹfẹ igbe aye ọtun yoo fẹ de lorileede yii.


O ma ṣe o, nibi ti alaga kansu Eko tẹlẹ ti n pari ija lo ku si ni Iniṣa

Dada Ajikanje Titi di asiko ti a n ko iroyin yii jọ ni ̀ọrọ iku kọmiṣanna nipinlẹ Eko nigba kan, Enoch Ajiboṣo, ṣi n ya awọn eeyan lẹnu. Idi ni pe ọkunrin naa ko saisan telẹ, ọpọ eeyan lo si n sọ pe awọn ri i ni ọjọ diẹ si asiko ti yoo ku yii ti ohunkohun ko ṣe e. Afi bi ọkunrin naa ṣe n ba awọn kan pari ijani aafin ọba Iniṣa, to si digbo lulẹ, to ku ki wọn too gbe e de ọsibitu. ALAROYE gbọ pe aafin Ọba Iniṣa, Joseph Ọladunjoye, nijọba ibilẹ Odo-Ọtin, nipinlẹ Ọṣun, ni ọlọjọ de ba Ajiboṣo, ẹni ti wọn pe ni ẹni aadọrin ọdun. Ọkan lara awọn ọmọ oloogbe naa, Fẹmi Ajiboṣo lo fidi rẹ mulẹ fawọn oniroyin pe ija ni baba naa lọọ pari laarin awọn meji kan, ati pe nibi to ti n pẹtu si aawọ ọhun ni baba naa ti ṣubu lojiji, ti titan si de ba a, ki ẹnikẹni too le ran an lọwọ. Yatọ si ipo kọmiṣanna fun eto ọgbin ti baba naa di mu, ẹẹmeji ọtọtọ ni wọn lo ti dipo alaga ijọba ibilẹ Agege mu nipinlẹ Eko. Bakan naa la gbọ ọkunrin naa ti ṣiṣẹ nileefowopamọ First Bank laarin ọdun 1980 si 1997.


Atiku gba ijọba nimọran: Lati dena itankalẹ Korona, ẹ fofin de awọn ọkọ ofurufu lati ilẹ Gẹẹsi

Dada Ajikanje Lati le fopin si bi arun Korona ṣe tun bẹrẹ si i ran kaakiri ilẹ wa lẹẹkeji, igbakeji aarẹ ilẹ wa tẹlẹ, Alaaji Atiku Abubakar, ti gba ijọba Buhari nimọran lati ma ṣe gba awọn ọkọ ofurufu to n wa lati orileede Gẹẹsi, United Kingdom, laaye nilẹ wa. O ni lati ibi iwọle awọn eeyan to n ba ọkọ ofurufu ọhun wọle ni arun naa fi tun fẹẹ maa ran ka bii ina alẹ nilẹ Naijiria bayii. Ninu atẹjade kan to fi sita niluu Abuja lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, eyi to pe akọle rẹ ni ‘‘ Ki a dena nnkan dara ju ka maa nawo repẹtẹ si i lọ’’ lo ti sọrọ naa. Igbakeji aarẹ tẹlẹ naa ni, awọn orileede ti wọn mọ ohun ti wọn n ṣe ti n gbe igbesẹ lati dena wahala naa nipa titi ẹnubode wọn pa. Pẹlu bi ọkọ ofurufu si ṣe n lọ to n bọ lati ilẹ wa si ilẹ Gẹẹsi, o ti yẹ ki ijọba wa gbe igbesẹ lori rẹ. O ṣalaye pe o yẹ ki ilẹ wa Naijiria naa ṣe awokọṣẹ awọn ilẹ Yuroopu, eyi ti ko gba ki ọkọ ofurufu lati ilẹ Gẹẹsi wọ ilẹ wọn lati le dẹkun itankalẹ arun Korona to ti tun n pọ si i bayii. Atiku ni, a ko gbọdọ sa fun otitọ ọrọ to wa nilẹ bayii pe pẹlu bi eto ilera ṣe ri nilẹ wa, ko si ohun ti a fi le koju arun Korona yii bo ba burẹkẹ tan.


Igbakeji aarẹ tẹlẹ naa ni, awọn orileede ti wọn mọ ohun ti wọn n ṣe ti n gbe igbesẹ lati dena wahala naa nipa titi ẹnubode wọn pa. Pẹlu bi ọkọ ofurufu si ṣe n lọ to n bọ lati ilẹ wa si ilẹ Gẹẹsi, o ti yẹ ki ijọba wa gbe igbesẹ lori rẹ. O ṣalaye pe o yẹ ki ilẹ wa Naijiria naa ṣe awokọṣẹ awọn ilẹ Yuroopu, eyi ti ko gba ki ọkọ ofurufu lati ilẹ Gẹẹsi wọ ilẹ wọn lati le dẹkun itankalẹ arun Korona to ti tun n pọ si i bayii. Atiku ni, a ko gbọdọ sa fun otitọ ọrọ to wa nilẹ bayii pe pẹlu bi eto ilera ṣe ri nilẹ wa, ko si ohun ti a fi le koju arun Korona yii bo ba burẹkẹ tan. Ọkunrin naa ni ọpọlọpọ ẹmi la ti sọnu nipasẹ arun aṣekupani yii, ko si tun waa yẹ ka tun sọ ẹmi nu lasiko yii mọ. O fi kun un pe aitete gbe igbesẹ to yẹ nigba ti arun naa kọkọ bẹrẹ, ti awọn eeyan si n pariwo pe ki ijọba ti awọn ẹnubode wa, ṣugbọn ti wọn ko gbọ lo fa a ti arun naa fi wọle sọdọ wa, to si mu ẹmi opọ eeyan lọ.


Ọkunrin naa ni ọpọlọpọ ẹmi la ti sọnu nipasẹ arun aṣekupani yii, ko si tun waa yẹ ka tun sọ ẹmi nu lasiko yii mọ. O fi kun un pe aitete gbe igbesẹ to yẹ nigba ti arun naa kọkọ bẹrẹ, ti awọn eeyan si n pariwo pe ki ijọba ti awọn ẹnubode wa, ṣugbọn ti wọn ko gbọ lo fa a ti arun naa fi wọle sọdọ wa, to si mu ẹmi opọ eeyan lọ.


Pẹlu eto tijọba ṣe, ko sẹni to le yọ wọle lati awọn ẹnuubode orileede yii mọ – Arẹgbẹṣọla

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Minisita fun ọrọ abẹle nilẹ wa, Ọgbẹni Rauf Adesọji Arẹgbẹṣọla, ti ṣalaye pe pẹlu igbesẹ iforukọsilẹ tijọba apapọ gbe bayii, ko si anfaani fun ẹnikẹni lati yọ wọ orileede yii latẹnuboode wa mọ. Arẹgbẹṣọla sọrọ naa nibi eto kan niluu Ileṣa lopin ọsẹ to kọja. O ni o ti pọn dandan lati bẹrẹ si i mọ bi awọn eeyan ṣe n wọle, ti wọn si n jade, latawọn ẹnubode wa kaakiri, idi niyi ti wọn fi bẹrẹ ohun ti wọn pe ni Migration Information Data Analysis System. O fi kun ọrọ rẹ pe eto iforukọsilẹ naa ti bẹrẹ ni ẹnubode ilẹ wa mẹrẹẹrin tijọba apapọ paṣẹ pe ko di ṣiṣi laipẹ yii, wọn yoo gba orukọ, fọto, adirẹsi atawọn nnkan mi-in nipa ẹnikẹni to ba wọle tabi jade. Arẹgbẹṣọla sọ pe pẹlu bijọba ṣe si awọn ẹnubode ilẹ naa, ofin ṣi de kiko awọn nnkan bii irẹsi, tọki, awọn nnkan ija oloro pẹlu awọn nnkan mi-in wọle. Ni ti ipinlẹ Ọṣun, Arẹgbẹṣọla ṣalaye pe ko si ija kankan laarin oun ati Gomina Gboyega Oyetọla.


O fi kun ọrọ rẹ pe eto iforukọsilẹ naa ti bẹrẹ ni ẹnubode ilẹ wa mẹrẹẹrin tijọba apapọ paṣẹ pe ko di ṣiṣi laipẹ yii, wọn yoo gba orukọ, fọto, adirẹsi atawọn nnkan mi-in nipa ẹnikẹni to ba wọle tabi jade. Arẹgbẹṣọla sọ pe pẹlu bijọba ṣe si awọn ẹnubode ilẹ naa, ofin ṣi de kiko awọn nnkan bii irẹsi, tọki, awọn nnkan ija oloro pẹlu awọn nnkan mi-in wọle. Ni ti ipinlẹ Ọṣun, Arẹgbẹṣọla ṣalaye pe ko si ija kankan laarin oun ati Gomina Gboyega Oyetọla. O ni digbi lẹgbẹ oṣelu APC wa, ati pe ẹgbẹ naa tun ti ṣetan fun idibo to ba n bọ l’Ọṣun.


O ni digbi lẹgbẹ oṣelu APC wa, ati pe ẹgbẹ naa tun ti ṣetan fun idibo to ba n bọ l’Ọṣun.


Lati le mu ki alaafia jọba, ajọ to n ri si gareeji fẹẹ le awọn oniparaga atawọn ọmọọta nipinlẹ Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Nitori ọdun Keresimesi ati ọdun tuntun, ajọ to n ri si idagbasoke awọn gareeji nipinlẹ Ogun (Ogun State Parks and Garages Development Agency (PAGADA), ti bẹrẹ eto lati gbogun ti awọn ti wọn n ta paraga lawọn gareeji, pẹlu awọn ọmọọta ti wọn n mugbo nibẹ, ti wọn si n jale. Koda, wọn ti fọrọ naa to ajọ to n ri si lilo oogun oloro (NDLEA) leti, bẹẹ naa si ni awọn ọlọpaa atawọn ẹṣọ alaabo loju popo pẹlu ti ni ajọsọ lori igbesẹ yii lati palẹ awọn tọwọ wọn ko ba mọ ni gareeji mọ. Alaga PAGADA nipinlẹ Ogun, Ọnarebu Abeeb Ajayi, lo sọ eyi di mimọ l’Ọjọbọ to kọja yii niluu Abẹokuta. Ọkunrin naa sọ pe yatọ si tawọn eeyan ti ko ṣiṣẹ ọmọluabi ni gareeji tawọn fẹẹ ko kuro nibẹ yii, o ni aṣẹ tun ti wa pe kawọn onitirela ti wọn n daamu ọna marosẹ Eko s’Ibadan ṣọra wọn gidi, paapapa awọn ti wọn maa n paaki sẹba ọna l’Ogere. O fi kun alaye naa pe gbogbo ohun to n fa sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ lawọn ọna bii Mowe, Ibafo ati Ogere ni ajọ yii fẹẹ mojuto bayii, idi si niyẹn ti wọn ṣe fidi kootu alagbfeeka kan kalẹ si Ogere, eyi to jẹ ti FRSC. Awọn awakọ to n tapa sofin irinna ni wọn yoo maa mu, ti wọn yoo si maa gba idajo oju ẹsẹ gẹgẹ bi Ajayi ṣe wi.


Ọkunrin naa sọ pe yatọ si tawọn eeyan ti ko ṣiṣẹ ọmọluabi ni gareeji tawọn fẹẹ ko kuro nibẹ yii, o ni aṣẹ tun ti wa pe kawọn onitirela ti wọn n daamu ọna marosẹ Eko s’Ibadan ṣọra wọn gidi, paapapa awọn ti wọn maa n paaki sẹba ọna l’Ogere. O fi kun alaye naa pe gbogbo ohun to n fa sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ lawọn ọna bii Mowe, Ibafo ati Ogere ni ajọ yii fẹẹ mojuto bayii, idi si niyẹn ti wọn ṣe fidi kootu alagbfeeka kan kalẹ si Ogere, eyi to jẹ ti FRSC. Awọn awakọ to n tapa sofin irinna ni wọn yoo maa mu, ti wọn yoo si maa gba idajo oju ẹsẹ gẹgẹ bi Ajayi ṣe wi. Bakan naa lo ni ijọba ti paṣẹ pe akọsilẹ orukọ awọn to n ṣiṣẹ ni gareeji gbọdọ wa, yala awakọ ni tabi ọmọ ẹyin ọkọ, yatọ si bo ṣe jẹ awọn ọmọ ole atawọn ọmọọta kun awọn gareeji gbogbo. Gbogbo igbesẹ yii ki i ṣe lati gba iṣẹ lọwọ awọn yuniọn tabi lati ba wọn pin iṣẹ wọn ṣe, Alaga PAGADA sọ pe ohun tijọba Dapọ Abiọdun ran awọn ni lati le awọn eeyan ti iṣẹ wọn ko ran ẹnikẹni lọwọ kuro ni gareeji, ki sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ dinku patapata, ko si ma si alọnilọwọgba atawọn oniparaga ni gareeji kankan mọ nipinlẹ yii.


Bakan naa lo ni ijọba ti paṣẹ pe akọsilẹ orukọ awọn to n ṣiṣẹ ni gareeji gbọdọ wa, yala awakọ ni tabi ọmọ ẹyin ọkọ, yatọ si bo ṣe jẹ awọn ọmọ ole atawọn ọmọọta kun awọn gareeji gbogbo. Gbogbo igbesẹ yii ki i ṣe lati gba iṣẹ lọwọ awọn yuniọn tabi lati ba wọn pin iṣẹ wọn ṣe, Alaga PAGADA sọ pe ohun tijọba Dapọ Abiọdun ran awọn ni lati le awọn eeyan ti iṣẹ wọn ko ran ẹnikẹni lọwọ kuro ni gareeji, ki sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ dinku patapata, ko si ma si alọnilọwọgba atawọn oniparaga ni gareeji kankan mọ nipinlẹ yii.


L’Abẹokuta, Ṣeyi ta mọto ti wọn ni ko tunṣe, lo ba fowo gbọ bukaata ara ẹ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ọkunrin mẹkaniiki kan ti wọn pe orukọ ẹ ni Ṣeyi Ọrẹbajo, ni kootu Majisreeti ilu Abẹokuta ti ran lẹwọn oṣu mẹta bayii, nitori wọn lo ta mọto ti wọn ni ko tunṣe, o si fowo ọkọ naa gbọ bukaata ara tiẹ. Ọgbẹni Samuel Solomon lo ni mọto naa gẹgẹ bi Agbefọba, ASP Ọlakunle Shọnibarẹ, ṣe ṣalaye. O ni logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020, ni Ṣeyi ta mọto Honda naa ti iye rẹ to ẹgbẹrun lọna igba ataabọ naira (250,000). Agbegbe Obada, niluu Abẹokuta, lo ti huwa naa. Agbefọba sọ ọ di mimọ pe nigba ti Ṣeyi ko ri mọto da pada fun ẹni to ni in, iyẹn fi ọlọpaa mu un. O ni olujẹjọ gba lati sanwo ọkọ naa pada, o si san ẹgbẹrun lọna ogun naira ninu ẹ, ṣugbọn ko ri omi-in san mọ latigba to ti san ti akọkọ.


Agbegbe Obada, niluu Abẹokuta, lo ti huwa naa. Agbefọba sọ ọ di mimọ pe nigba ti Ṣeyi ko ri mọto da pada fun ẹni to ni in, iyẹn fi ọlọpaa mu un. O ni olujẹjọ gba lati sanwo ọkọ naa pada, o si san ẹgbẹrun lọna ogun naira ninu ẹ, ṣugbọn ko ri omi-in san mọ latigba to ti san ti akọkọ. Nigba ti ọrọ naa de kootu lo foju han pe Ṣeyi ti kọkọ gba ẹgbẹrun mẹwaa naira owo iṣẹ lọwọ Solomon, kaka ko si ṣiṣẹ ọhun, niṣe lo gbe mọto ta, eyi to lodi sofin ijọba, to si ta ko iwa ọmọluabi pẹlu. Abala irinwo din mẹwaa, ipin kẹsan-an (390) (9) lo ta ko ẹsun ti Ṣeyi n jẹjọ ẹ yii ninu iwe ofin iwa ọdaran ipinlẹ Ogun ti wọn se lọdun 2006. Nigba to n ṣalaye ara ẹ, olujẹjọ loun ko jẹbi.


Nigba ti ọrọ naa de kootu lo foju han pe Ṣeyi ti kọkọ gba ẹgbẹrun mẹwaa naira owo iṣẹ lọwọ Solomon, kaka ko si ṣiṣẹ ọhun, niṣe lo gbe mọto ta, eyi to lodi sofin ijọba, to si ta ko iwa ọmọluabi pẹlu. Abala irinwo din mẹwaa, ipin kẹsan-an (390) (9) lo ta ko ẹsun ti Ṣeyi n jẹjọ ẹ yii ninu iwe ofin iwa ọdaran ipinlẹ Ogun ti wọn se lọdun 2006. Nigba to n ṣalaye ara ẹ, olujẹjọ loun ko jẹbi. Ṣugbọn Adajọ Abilekọ M.O Ṣomẹfun sọ pe gbogbo ẹri lo foju han pe iwa ole ni Ṣeyi Ọrẹbajo hu, o si jẹbi ẹsun ti ile-ẹjọ fi kan an. Sibẹ naa, adajọ fun un lanfaani lati san ẹgbẹrun mẹwaa owo iṣẹ to gba lọwọ Solomon, ko si san ẹgbẹrun lọna igba ati ọgbọn naira to ṣẹku ninu owo mọto yii, ko fi ṣe itanran ọran to da. Ṣugbọn Ṣeyi ko ri ẹgbẹrun mẹwaa naa san debi ti yoo tilẹ san ẹgbẹrun lọna igba ati ọgbọn, bi wọn ṣe gbe e lọ sọgba ẹwọn Ibara, niluu Abẹokuta, niyẹn.


Ṣugbọn Adajọ Abilekọ M.O Ṣomẹfun sọ pe gbogbo ẹri lo foju han pe iwa ole ni Ṣeyi Ọrẹbajo hu, o si jẹbi ẹsun ti ile-ẹjọ fi kan an. Sibẹ naa, adajọ fun un lanfaani lati san ẹgbẹrun mẹwaa owo iṣẹ to gba lọwọ Solomon, ko si san ẹgbẹrun lọna igba ati ọgbọn naira to ṣẹku ninu owo mọto yii, ko fi ṣe itanran ọran to da. Ṣugbọn Ṣeyi ko ri ẹgbẹrun mẹwaa naa san debi ti yoo tilẹ san ẹgbẹrun lọna igba ati ọgbọn, bi wọn ṣe gbe e lọ sọgba ẹwọn Ibara, niluu Abẹokuta, niyẹn.


Ijọba fẹẹ maa gbowo lọwọ awọn tiṣẹ wọn n ko idọti ba awujọ l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn ti wọn n ṣe omi inu ọra, omi inu ike, awọn onilailọọọnu atawọn mi-in ti wọn n ṣe awọn nnkan eelo tawọn eeyan n lo tan ti wọn n ju sọnu yoo bẹrẹ si i sanwo diẹdiẹ sapo ijọba ipinlẹ Ogun lati ọdun to n bọ lọ, gẹgẹ bi ileeṣẹ to n ri si imọtoto ayika nipinlẹ yii ṣe sọ. Kọmiṣanna fun ayika nipinlẹ Ogun, Ọnarebu Abiọdun Abudu-Balogun, lo sọ ọrọ yii di mimọ lọsẹ to kọja, lasiko to n ṣalaye lori aba iṣuna ọdun 2021, nile igbimọ aṣofin ipinlẹ yii. Ọga ileeṣẹ imọtoto naa ṣalaye pe awọn nnkan bii ike omi, bii lailọọọnu atawọn nnkan bẹẹ lo n di koto idominu lọpọ igba, ti wọn si tun maa n kun oju titi kaakiri. Bẹẹ, ewu ni wọn jẹ fun alaafia awọn eeyan, eyi to fa a tijọba fi n nawo ribiribi lori wọn lati ko wọn kuro. Lati le ran ijọba lọwọ ninu inawo naa ni Ọnarebu Abiọdun sọ pe o fa a ti awọn ileeṣẹ wọnyi yoo fi maa sanwo diẹdiẹ si apo ijọba. O ni kekere lowo ti wọn yoo maa san latọdun to n bọ naa, bi a ba wo iye ti ijọba n na lori wahala awọn ike ati lailọọnu yii.


Bẹẹ, ewu ni wọn jẹ fun alaafia awọn eeyan, eyi to fa a tijọba fi n nawo ribiribi lori wọn lati ko wọn kuro. Lati le ran ijọba lọwọ ninu inawo naa ni Ọnarebu Abiọdun sọ pe o fa a ti awọn ileeṣẹ wọnyi yoo fi maa sanwo diẹdiẹ si apo ijọba. O ni kekere lowo ti wọn yoo maa san latọdun to n bọ naa, bi a ba wo iye ti ijọba n na lori wahala awọn ike ati lailọọnu yii. O fi kun un pe ijọba yoo ṣe awọn koto idaminu sawọn ọja ati agbegbe kaakiri si i, bẹẹ ni wọn yoo la awọn koto nla ti wọn n pe ni kanaali (Canal), ki ọna ati da ẹgbin nu tun le rọrun si i. Balogun pe fun ifọwọsowọpọ awọn ileeṣẹ tọrọ kan, o ni ki wọn ma ri igbesẹ yii bii irẹnijẹ, ṣugbọn ki wọn gba a bii ọna kan lati ran ilu lọwọ latara iṣẹ wọn ti wọn n ṣe.


O fi kun un pe ijọba yoo ṣe awọn koto idaminu sawọn ọja ati agbegbe kaakiri si i, bẹẹ ni wọn yoo la awọn koto nla ti wọn n pe ni kanaali (Canal), ki ọna ati da ẹgbin nu tun le rọrun si i. Balogun pe fun ifọwọsowọpọ awọn ileeṣẹ tọrọ kan, o ni ki wọn ma ri igbesẹ yii bii irẹnijẹ, ṣugbọn ki wọn gba a bii ọna kan lati ran ilu lọwọ latara iṣẹ wọn ti wọn n ṣe.


O ma ṣe o, kọmisanna Akeredolu mi-in tun ku lojiji

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Iyalẹnu nla lo jẹ fawọn eeyan ipinlẹ Ondo lati gbọ ikede iku kọmisanna mi-in ninu iṣejọba Gomina Rotimi Akeredolu lẹyin bii oṣu marun-un pere ti kọmisanna feto ilera, Dokita Wahab Adegbenro, jade laye. Ọjọgbọn Bayọnle Ademodi to jẹ kọmisanna to n ri sọrọ ibaṣepọ to wa laarin ipinlẹ Ondo atawọn orilẹ-ede mi-in lagbaaye lo deedee fo sanlẹ, to si gba ọrun lọ nileewosan kan niluu Ọba. Alaga afunsọ fun ijọba ibilẹ Ila-Oorun Ondo tẹlẹ, Wale Akinlọsotu, lo kọkọ tufọ iku agba oloṣelu ọhun lọsan-an ọjọ Abamẹta, Satide. Lati fidi iṣẹlẹ iku ọmọ bibi ilu Ondo ọhun mulẹ, Kọmisanna feto iroyin, Donald Ọjọgo, ti ranṣẹ ibanikẹdun sawọn ẹbi rẹ lorukọ Gomina Akeredolu. Ninu ọrọ ibanikẹdun wọn, ẹgbẹ APC, ẹka tipinlẹ Ondo, juwe iku Ọjọgbọn Ademodi bii adanu nla fẹgbẹ wọn.


Dare ati Emmanuel fipa ba ọmọ ọlọmọ lo pọ l’Ọta, wọn tun fidio ihooho ẹ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Damilare Oyeniyi, ẹni ọgbọn ọdun, ati Emmanuel Okori, toun jẹ ẹni ogun ọdun, ko le ṣe Keresi ati ọdun tuntun nile wọn, idi ni pe wọn fipa ba ọmọ ọdun mọkandinlogun lo pọ, l’Ọta, ọwọ palaba wọn si ti segi. Ọjọ kejila, oṣu kejila yii, ni wọn huwa naa, ṣugbọn ọjọ kẹrindinlogun, lọwọ awọn ọlọpaa ba awọn mejeeji. Ọmọ ti wọn ṣe kinni fun lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Sango. Ọmọbinrin naa ṣalaye pe ile kan naa loun atawọn gende yii n gbe, niṣe ni wọn si fi agbara fa oun wọ yara ọkan ninu wọn, wọn ja oun sihooho, wọn si fidio ihooho oun ki wọn too ba oun lo pọ nikọọkan. Nigba ti DPO teṣan naa, CSP Godwin Idehai atawọn eeyan yoo fi de ile tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, awọn afurasi mejeeji ti sa lọ. Ṣugbọn l’Ọjọruu to kọja yii, awọn ọlọpaa wa wọn ri, wọn si mu awọn mejeeji ṣinkun.


Ọmọbinrin naa ṣalaye pe ile kan naa loun atawọn gende yii n gbe, niṣe ni wọn si fi agbara fa oun wọ yara ọkan ninu wọn, wọn ja oun sihooho, wọn si fidio ihooho oun ki wọn too ba oun lo pọ nikọọkan. Nigba ti DPO teṣan naa, CSP Godwin Idehai atawọn eeyan yoo fi de ile tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, awọn afurasi mejeeji ti sa lọ. Ṣugbọn l’Ọjọruu to kọja yii, awọn ọlọpaa wa wọn ri, wọn si mu awọn mejeeji ṣinkun. Awọn gende meji yii jẹwọ pe loootọ lawọn ba ọmọdebinrin ọhun lo pọ, awọn si fidio ihooho ẹ loootọ. Wọn ni ko ma baa loun yoo sọ feeyan lawọn ṣe ya aworan ihooho ẹ, awọn fi dẹru ba a ko ma baa sọ ni, awọn ko mọ pe yoo pada gbe ọrọ naa de teṣan. DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ pe ọga awọn, CP Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn atilaawi mejeeji lọ sẹka to n ri si ṣiṣe ọmọ niṣekuṣẹ,wọn si ti wa nibẹ, wọn n gba atẹgun olooru.


Awọn gende meji yii jẹwọ pe loootọ lawọn ba ọmọdebinrin ọhun lo pọ, awọn si fidio ihooho ẹ loootọ. Wọn ni ko ma baa loun yoo sọ feeyan lawọn ṣe ya aworan ihooho ẹ, awọn fi dẹru ba a ko ma baa sọ ni, awọn ko mọ pe yoo pada gbe ọrọ naa de teṣan. DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ pe ọga awọn, CP Edward Ajogun, ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn atilaawi mejeeji lọ sẹka to n ri si ṣiṣe ọmọ niṣekuṣẹ,wọn si ti wa nibẹ, wọn n gba atẹgun olooru.


Ko si aisan ti ewe at’egbo ti Ọlọrun fun Yoruba ko gbọ, ṣugbọn a ko kọbi ara si i mọ-Ẹlẹbuibọn

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Lọsẹ to kọja yii ni Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, pepade awọn alẹnulọrọ ninu lilo tewe-tegbo ilẹ wa fun iwosan si gbọngan Iṣẹmabaye ‘June 12’ to wa ni Kutọ, l’Abẹokuta. Nibẹ ni Araba Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn ti jẹ ko di mimọ pe nnkan ti n sọnu nilẹ Yoruba, paapaa awọn nnkan iṣẹdalẹ, o si ṣe ni laaanu pe a o fura. Oloye Ẹlẹbuibọn ṣalaye pe ko si aisan naa ti ewe ategbo ti Ọlọrun fun ilẹ Yoruba ko gbọ, ṣugbọn awọn eeyan ko kọbi ara si i mọ. O ni oogun oyinbo to jẹ to ba wo aisan kan, yoo ko wahala mi-in ba ara ni wọn n fowo gọbọi ra, ohun to si n fa iku aitọjọ fawọn mi-in niyẹn. Nigba to n ṣalaye lori awọn nnkan ti Yoruba n sọnu, baba onifa naa sọ pe ede Yoruba ti a n sọ paapaa le lọ si okun igbagbe, nigba ti awọn eeyan ko ba sọ ọ mọ, nitori ede oyinbo lo ku ti ọpọ obi n sọ si awọn ọmọ wọn nile bayii. Bẹẹ, wọn ti n sọ Yoruba ni Brazil, Trinidad ati Tobago, ṣugbọn awa ti a ni ede naa ko fi yangan mọ, bii pe ohun to jẹ tiwa ko wu wa mọ la n ṣe.


O ni oogun oyinbo to jẹ to ba wo aisan kan, yoo ko wahala mi-in ba ara ni wọn n fowo gọbọi ra, ohun to si n fa iku aitọjọ fawọn mi-in niyẹn. Nigba to n ṣalaye lori awọn nnkan ti Yoruba n sọnu, baba onifa naa sọ pe ede Yoruba ti a n sọ paapaa le lọ si okun igbagbe, nigba ti awọn eeyan ko ba sọ ọ mọ, nitori ede oyinbo lo ku ti ọpọ obi n sọ si awọn ọmọ wọn nile bayii. Bẹẹ, wọn ti n sọ Yoruba ni Brazil, Trinidad ati Tobago, ṣugbọn awa ti a ni ede naa ko fi yangan mọ, bii pe ohun to jẹ tiwa ko wu wa mọ la n ṣe. O fi kun un pe kawọn to n fi tewe-tegbo ṣewosan lọọ kọ ewe nibi to ti n jẹ, ki wọn si ma ṣe ohun ti wọn ko mọ loogun fawọn eeyan, ko ma baa di pe ijọba n le wọn kiri. Ninu ọrọ Gomina Dapọ Abiọdun, ẹni ti Igbakeji ẹ, Onimọ-ẹrọ Nọimọt Salakọ, ṣoju fun, o rọ awọn to n fi tewe-tegbo ṣewosan pe ki wọn mọ iṣẹ ti wọn n ṣe naa dunju, ki wọn ma si faaye gba awọn aṣawọ, nitori ẹmi ṣe koko.


O fi kun un pe kawọn to n fi tewe-tegbo ṣewosan lọọ kọ ewe nibi to ti n jẹ, ki wọn si ma ṣe ohun ti wọn ko mọ loogun fawọn eeyan, ko ma baa di pe ijọba n le wọn kiri. Ninu ọrọ Gomina Dapọ Abiọdun, ẹni ti Igbakeji ẹ, Onimọ-ẹrọ Nọimọt Salakọ, ṣoju fun, o rọ awọn to n fi tewe-tegbo ṣewosan pe ki wọn mọ iṣẹ ti wọn n ṣe naa dunju, ki wọn ma si faaye gba awọn aṣawọ, nitori ẹmi ṣe koko.


Ijamba ina tun ṣẹlẹ lori biriiji Ọtẹdọla

Jide Alabi Ko ti i sẹni to mọ ohun to fa ijamba ina kan to tun ṣẹlẹ nibi biriiji Ọtẹdọla, nitosi Sẹkiteriati Alausa. Niṣe ni ina n sọ lalaala, ti onikaluku si n sa asala fun ẹmi rẹ. Iṣẹlẹ ina yii ti fa sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ọkọ ni gbogbo agbegbe naa. Ibẹrubojo iṣẹlẹ yii lo mu ki ọpọ mọto maa ṣẹri pada, ti awọn mi-in si sa jade ninu mọto, ti wọn n fẹsẹ rin lọ sibi ti wọn ro pe ko sewu. Gbogbo awọn to wa nibi iṣẹlẹ yii ni wọn n pariwo pe o yẹ ki ijọba wa nnkan ṣe si ọna naa pẹlu bi ijamba ina ṣe maa n fi gbogbo igba ṣẹlẹ nibẹ. Tẹ o ba gbagbe, ko ti i pẹ rara ti ijamba ina kan ṣẹlẹ nibẹ.


Ẹfun abeedi! Benedict sa ọrẹ rẹ pa n’Ipele o tun ge ori rẹ pamọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Adajọ kootu Majisreeti to wa lagbegbe Oke-Ẹda, l’Akurẹ, ti ni ki wọn si lọọ fi ọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn kan, Owalum Benedict Ochin, pamọ sọgba ẹwọn lori ẹsun pe o gbe ori ọrẹ rẹ, Ekon, pamọ lẹyin to ti kọkọ ṣa a ladaa pa mọ inu igbo, nitosi Ipele, nijọba ibilẹ Ọwọ. Iṣẹlẹ yii ni wọn lo waye ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kọkanla, ọdun ta a wa yii. Ninu alaye ti olujẹjọ ọhun ṣe lasiko to n fara han nile-ẹjọ, o ni lati ilu Calabar loun ti wa, ati pe ọrẹ timọtimọ loun ati oloogbe. O ni ibi ti oun ti n wa iṣẹ toun fẹẹ maa ṣe loun ti pade Blessing Opor atawọn meji mi-in ti awọn mẹrẹẹrin si jọ n ṣiṣẹ lebira ninu oko igbo kan to wa nitosi Ipele. Ọrọ ewe kan ti Ekon fi sinu ọbẹ ti wọn se lọjọ iṣẹlẹ naa lo ni o da wahala silẹ laarin awọn mejeeji, nitori pe ko si igba ti oun jẹ kinni ọhun ti ki i pa oun lara. Benedict ni ibi tawọn ti n fi ada ṣa ara awọn ni ọrẹ oun ti fara pa to si gba ibẹ ku.


O ni ibi ti oun ti n wa iṣẹ toun fẹẹ maa ṣe loun ti pade Blessing Opor atawọn meji mi-in ti awọn mẹrẹẹrin si jọ n ṣiṣẹ lebira ninu oko igbo kan to wa nitosi Ipele. Ọrọ ewe kan ti Ekon fi sinu ọbẹ ti wọn se lọjọ iṣẹlẹ naa lo ni o da wahala silẹ laarin awọn mejeeji, nitori pe ko si igba ti oun jẹ kinni ọhun ti ki i pa oun lara. Benedict ni ibi tawọn ti n fi ada ṣa ara awọn ni ọrẹ oun ti fara pa to si gba ibẹ ku. Lẹyin eyi lo tun fada ge ori rẹ, eyi to lọọ ri mọlẹ nibi kan, ki asiri rẹ ma baa tu pe o ti paayan. Ẹsun ipaniyan ati igbiyanju lati ṣeku pa ẹnikan ti wọn n pe ni Blessing Opor ni wọn fi kan an n’ile-ẹjọ. Awọn ẹsun yii ni Agbefọba, Uloh Goodluck, ni o lodi labẹ ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006.


Lẹyin eyi lo tun fada ge ori rẹ, eyi to lọọ ri mọlẹ nibi kan, ki asiri rẹ ma baa tu pe o ti paayan. Ẹsun ipaniyan ati igbiyanju lati ṣeku pa ẹnikan ti wọn n pe ni Blessing Opor ni wọn fi kan an n’ile-ẹjọ. Awọn ẹsun yii ni Agbefọba, Uloh Goodluck, ni o lodi labẹ ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Adajọ kootu ọhun, Onidaajọ N. T. Aladejana, ni ki olujẹjọ ọhun ṣi lọọ maa ṣere rẹ ninu ọgba ẹwọn titi tile-ẹjọ yoo fi ri imọran gba lati ọdọ ajọ to n gba adajọ nimọran. Ọjọ kọkanlelọgbọn, osu kin-in-ni, ọdun 2021, lo sun igbẹjọ mi-in si.


Adajọ kootu ọhun, Onidaajọ N. T. Aladejana, ni ki olujẹjọ ọhun ṣi lọọ maa ṣere rẹ ninu ọgba ẹwọn titi tile-ẹjọ yoo fi ri imọran gba lati ọdọ ajọ to n gba adajọ nimọran. Ọjọ kọkanlelọgbọn, osu kin-in-ni, ọdun 2021, lo sun igbẹjọ mi-in si.


Dandan ni ki Fayẹmi dupo aarẹ ni 2023 – APC Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) tipinlẹ Ekiti ti ni dandan ni ki Gomina Kayọde Fayẹmi dupo aarẹ ilẹ Naijiria lọdun 2023, bi ko tilẹ wu u ko ṣe e. Alaga igbimọ fidi-hẹ ẹgbẹ naa, Ọnarebu Paul Ọmọtọṣọ, lo sọrọ yii niluu Ayede-Ekiti, nijọba ibilẹ Ọyẹ, lasiko ti oloye ẹgbẹ naa kan, Ọmọwe Oluṣẹgun Ọṣinkọlu, ṣayẹyẹ Keresi fun ẹgbẹrun kan ọmọ ẹgbẹ ọhun lẹkun idibo Ariwa Ekiti. Ọmọtọṣọ, ẹni ti Ọnarebu Ade Ajayi to jẹ Alukoro ẹgbẹ naa ṣoju fun, sọ pe bo tilẹ jẹ pe Fayẹmi ko ti i fifẹ han si ipo aarẹ, awọn yoo ri i daju o pe dupo naa dandan nitori iṣẹ nla to ti ṣe lagbo oṣelu. Ọmọtọṣọ ni, ‘‘Gbogbo ẹnu la le fi sọrọ pe APC ni yoo tun jawe olubori ninu ibo gomina ipinlẹ yii lọdun 2022, nitori awọn nnkan ribiribi ti Fayẹmi ti ṣe, a ko si fẹ ki ẹgbẹ rau-rau kan gbajọba ki wọn tun ba Ekiti jẹ. ‘‘Lori ipo aarẹ ni 2023, asiko ti to ki aarẹ wa lati Ekiti. Idi niyi ta a fi n rọ gbogbo yin kẹ ẹ ṣatilẹyin fun Gomina Fayẹmi. ‘‘Bo tilẹ jẹ pe Fayẹmi ko ti i sọ pe oun fẹẹ dupo, a maa wọ ọ sinu idije naa dandan ni nitori o kunju oṣuwọn, o ni ifarajin, bẹẹ lo jẹ oloootọ si APC.


‘‘Lori ipo aarẹ ni 2023, asiko ti to ki aarẹ wa lati Ekiti. Idi niyi ta a fi n rọ gbogbo yin kẹ ẹ ṣatilẹyin fun Gomina Fayẹmi. ‘‘Bo tilẹ jẹ pe Fayẹmi ko ti i sọ pe oun fẹẹ dupo, a maa wọ ọ sinu idije naa dandan ni nitori o kunju oṣuwọn, o ni ifarajin, bẹẹ lo jẹ oloootọ si APC. Bakan naa ni Ọmọtọṣọ gboriyin fun Ọsinkọlu to jẹ alaga ipolongo fun Buhari ati Oṣinbajo nipinlẹ Ekiti lasiko ibo ọdun 2019, ẹni to ni o duro ṣinṣin sinu ẹgbẹ, bo tilẹ jẹ pe igba meji lo padanu anfaani lati di sẹnetọ. Ninu ọrọ Ọṣinkọlu ti amugbalẹgbẹẹ ẹ, Ọgbẹni Ayọdeji Ọlọrunfẹmi, ṣoju fun, o bẹ awọn ọmọ ẹgbẹ naa lati sowọ pọ, ki wọn si ṣatilẹyin ti ko lẹgbẹ fun APC, eyi to pe ni ẹgbẹ gbogbo araalu.


Bakan naa ni Ọmọtọṣọ gboriyin fun Ọsinkọlu to jẹ alaga ipolongo fun Buhari ati Oṣinbajo nipinlẹ Ekiti lasiko ibo ọdun 2019, ẹni to ni o duro ṣinṣin sinu ẹgbẹ, bo tilẹ jẹ pe igba meji lo padanu anfaani lati di sẹnetọ. Ninu ọrọ Ọṣinkọlu ti amugbalẹgbẹẹ ẹ, Ọgbẹni Ayọdeji Ọlọrunfẹmi, ṣoju fun, o bẹ awọn ọmọ ẹgbẹ naa lati sowọ pọ, ki wọn si ṣatilẹyin ti ko lẹgbẹ fun APC, eyi to pe ni ẹgbẹ gbogbo araalu.


Iyawo ka ọkọ mọ ori ale ninu yara wọn, nigbeyawo ọdun mẹẹẹdogun ba tu ka

Faith Adebọla, Eko Ile-ẹjọ kọkọ-kọkọ kan to wa n’Igando ti fopin si igbeyawo ọdun mẹẹẹdogun kan lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, iyaale ile ẹni ọdun mẹrinlelogoji kan, Rebecca Adeniyi, lo loun o nifẹẹ ọkọ oun, Yusuf Adeniyi, ẹni ọdun mẹtadinlaaadọta mọ, tori agbere ọkunrin naa kọja ohun ti oun le fara da, ki nnkan mi-in ma lọọ ṣẹlẹ. Olupẹjọ naa ṣalaye ni kootu pe iwa ṣina ṣiṣe wọ ọkọ oun lẹwu debii pe oun ka a mọ ori ale lọjọ kan, ihooho goloto lawọn mejeeji wa, ori ara wọn loun si ba wọn ti wọn n laṣepọ. O ni lati ọjọ naa lọkan oun ti yọ pata ninu igbeyawo awọn, tori niṣe lọkunrin naa n run bii igbẹ soun latigba naa, Bẹẹ ṣaaju akoko yii, eti oun ti kun nigboro fun iwa palapala ti wọn n sọ foun pe ọkọ oun n hu pẹlu awọn obinrin olobinrin, to fi mọ awọn iyawo ile ẹlomi-in. O ni loootọ ni Yusuf bẹ oun lọjọ toun ka wọn mọ, to ni koun ma taṣiiri ale naa, ṣugbọn latigba naa ni iwa rẹ ti yipada soun, ko ki i foun lowo ounjẹ mọ, ko si gbọ bukaata ninu ile, niṣe lo n kanra bii aja elekuru, inu oun ko si dun si i mọ, ifẹ ẹ ti domi lọkan oun. O tun fẹsun kan ọkọ ẹ pe oogun abẹnugọngọ lo fi fẹ oun, kinni naa si ti ka kuro loju oun lati ọdun marun-un sẹyin. Nigba ti wọn ni ki Yusuf fesi si ẹsun tiyawo ẹ fi kan an, o ni oun gbọdọ so ootọ, ko si irọ ninu ẹjọ tiyawo oun ro, loootọ lo ka oun mọ ori ale lori bẹẹdi awọn, ṣugbọn oun ti bẹ ẹ, o si loun ti gbọ, eyi lo mu koun ro pe ọrọ naa ti pari sibẹ.


O ni loootọ ni Yusuf bẹ oun lọjọ toun ka wọn mọ, to ni koun ma taṣiiri ale naa, ṣugbọn latigba naa ni iwa rẹ ti yipada soun, ko ki i foun lowo ounjẹ mọ, ko si gbọ bukaata ninu ile, niṣe lo n kanra bii aja elekuru, inu oun ko si dun si i mọ, ifẹ ẹ ti domi lọkan oun. O tun fẹsun kan ọkọ ẹ pe oogun abẹnugọngọ lo fi fẹ oun, kinni naa si ti ka kuro loju oun lati ọdun marun-un sẹyin. Nigba ti wọn ni ki Yusuf fesi si ẹsun tiyawo ẹ fi kan an, o ni oun gbọdọ so ootọ, ko si irọ ninu ẹjọ tiyawo oun ro, loootọ lo ka oun mọ ori ale lori bẹẹdi awọn, ṣugbọn oun ti bẹ ẹ, o si loun ti gbọ, eyi lo mu koun ro pe ọrọ naa ti pari sibẹ. Ni ti ẹsun oogun abẹnugọngọ, olujẹjọ ni ko si ohun to jọ bẹẹ, iyawo oun lo n ṣe oogun, tori oun mọ pe o maa n lọ sọdọ awọn babalawo kan, eyi lo si jẹ ki iwa oun yipada si i. Lẹyin atotonu awọn mejeeji, Adajọ Adeniyi Kọledoye to jẹ Aarẹ kootu naa sọ pe ẹri to wa niwaju oun fihan pe ko si ifẹ mọ laarin olupẹjọ ati olujẹjọ naa. “Ile-ẹjọ yii ko ni nnkan mi-in lati ṣe ju ka fọwọ si ẹbẹ olupẹjọ. Nitori naa, lati akoko yii lọ, ile-ẹjọ yii tu igbeyawo to wa laarin Abilekọ Rebecca Adeniyi ati Yusuf Adeniyi ka, ẹyin mejeeji ki i ṣe tọkọ-taya mọ”.


Ni ti ẹsun oogun abẹnugọngọ, olujẹjọ ni ko si ohun to jọ bẹẹ, iyawo oun lo n ṣe oogun, tori oun mọ pe o maa n lọ sọdọ awọn babalawo kan, eyi lo si jẹ ki iwa oun yipada si i. Lẹyin atotonu awọn mejeeji, Adajọ Adeniyi Kọledoye to jẹ Aarẹ kootu naa sọ pe ẹri to wa niwaju oun fihan pe ko si ifẹ mọ laarin olupẹjọ ati olujẹjọ naa. “Ile-ẹjọ yii ko ni nnkan mi-in lati ṣe ju ka fọwọ si ẹbẹ olupẹjọ. Nitori naa, lati akoko yii lọ, ile-ẹjọ yii tu igbeyawo to wa laarin Abilekọ Rebecca Adeniyi ati Yusuf Adeniyi ka, ẹyin mejeeji ki i ṣe tọkọ-taya mọ”. Bẹẹ ni adajọ kede.


Wọn ti sinku Lanre Jimoh, ọga ọlọpaa ipinlẹ Cross River to jẹ ọmọ bibi Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilọrin Ọjọ Abamẹta, Satide, ni wọn sinku Abdulkadir Lanre Jimọh, ọmọ bibi ilu Ilọrin to jẹ kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Cross River, si ile rẹ to wa ni GRA, niluu Ilọrin. Ọpọlọpọ awọn olubanikẹdun lo pejọ sagbegbe ti wọn ti sinku naa pẹlu bi awọn ọlọpaa ṣe bu ọla ikẹyin fun un. Imaamu agba ilu Ilọrin, Dokita Mohammad Bashir Imam Soliu (OON), lo ṣaaju adura isinku naa ni nnkan bii aago meji kọja, lẹyin naa ni wọn gbe oku ọkunrin naa wọ kaa ilẹ lọ. Bo tilẹ jẹ pe ko ti i sẹni to mọ pato ohun to pa a, sibẹ, Ọga agba ilewosan ẹkọṣẹ Fasiti ilu Calabar, UCTH, Ikpeme Ikpeme, to kede iku ọkunrin naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ni oku ẹ ni wọn gbe de ọsibitu naa laaarọ ọjọ to jade laye. Ṣugbọn Ikpeme gba awọn to ni ibaṣepọ laipẹ yii pẹlu oloogbe naa nimọran lati lọ fun ayẹwo korona, (Covid-19), ki wọn takete sawọn eeyan, ki wọn si wa nigbele titi ti esi ayẹwo wọn yoo fi jade, ati fun igba diẹ. Ẹwẹ, ẹgbẹ ọmọ bibi ilu Ilọrin, Ilọrin Emirate Descendants Progressive Union (IEDPU), ti ba ẹbi Elegede to wa ni Ẹruda Quarters, niluu Ilọrin, kẹdun iku ọmọ wọn, Lanre Jimọh.


Bo tilẹ jẹ pe ko ti i sẹni to mọ pato ohun to pa a, sibẹ, Ọga agba ilewosan ẹkọṣẹ Fasiti ilu Calabar, UCTH, Ikpeme Ikpeme, to kede iku ọkunrin naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ni oku ẹ ni wọn gbe de ọsibitu naa laaarọ ọjọ to jade laye. Ṣugbọn Ikpeme gba awọn to ni ibaṣepọ laipẹ yii pẹlu oloogbe naa nimọran lati lọ fun ayẹwo korona, (Covid-19), ki wọn takete sawọn eeyan, ki wọn si wa nigbele titi ti esi ayẹwo wọn yoo fi jade, ati fun igba diẹ. Ẹwẹ, ẹgbẹ ọmọ bibi ilu Ilọrin, Ilọrin Emirate Descendants Progressive Union (IEDPU), ti ba ẹbi Elegede to wa ni Ẹruda Quarters, niluu Ilọrin, kẹdun iku ọmọ wọn, Lanre Jimọh. Aarẹ IEDPU, Alhaji Aliyu Otta Uthman, ninu atẹjade kan sọ pe iku ọlọpaa naa gẹgẹ bii eyi to ba wọn lojiji. O ṣapejuwe oloogbe naa gẹgẹ bii akinkanju ọlọpaa to mu iyi ba ilu rẹ ni gbogbo asiko to fi wa laye.


Aarẹ IEDPU, Alhaji Aliyu Otta Uthman, ninu atẹjade kan sọ pe iku ọlọpaa naa gẹgẹ bii eyi to ba wọn lojiji. O ṣapejuwe oloogbe naa gẹgẹ bii akinkanju ọlọpaa to mu iyi ba ilu rẹ ni gbogbo asiko to fi wa laye.


Makinde fẹẹ fi awọn to n tọrọ baara to ko kuro loju titi n’Ibadan sẹnu iṣẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Mẹsan-an ninu awọn to n tọrọ baara nigboro Ibadan nijọba ipinlẹ Ọyọ ti palẹmọ kuro loju titi l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, o ni ko saaye fun agbe ṣiiṣe nipinlẹ yii mọ. Alakooso ọrọ ayika atawọn ohun alumọọni nipinlẹ Ọyọ, Dokita Abdullateef Idowu Oyeleke, lo fidi iroyin yii mulẹ lẹyin eto ipalẹmọ awọn oníbáárà nigboro Ibadan. Dokita Oyeleke sọ pe ijọba ipinlẹ Ọyọ ti ṣeto bayii lati palẹ gbogbo awọn to n tọrọ owo nibi gbogbo kaakiri ipinlẹ Ọyọ mọ nitori ipa ti awọn eeyan naa n ko lori itankalẹ ẹgbin ati ajakalẹ arun ki i ṣe kekere. O ni ni General Gas, laduugbo Akobọ, n’Ibadan, ni ikọ amúṣ́ẹ́ṣe ti oun kó sòdí ti ko awọn eeyan mẹsẹẹsan ọhun nibi ti wọn ti n tọrọ owo lẹgbẹẹ titi. Kọmiṣana yii sọ siwaju pe “Awọn oníbáára ki i bikita nipa imọtoto ati ilera wọn. Nipa iru igbesi aye bẹẹ, aisan ki i jinna si pupọ ninu wọn, wọn si maa n ko o ran awọn eeyan.


O ni ni General Gas, laduugbo Akobọ, n’Ibadan, ni ikọ amúṣ́ẹ́ṣe ti oun kó sòdí ti ko awọn eeyan mẹsẹẹsan ọhun nibi ti wọn ti n tọrọ owo lẹgbẹẹ titi. Kọmiṣana yii sọ siwaju pe “Awọn oníbáára ki i bikita nipa imọtoto ati ilera wọn. Nipa iru igbesi aye bẹẹ, aisan ki i jinna si pupọ ninu wọn, wọn si maa n ko o ran awọn eeyan. “Iyẹn nikan kọ, oriṣiiriṣii nnkan aburu bii ifipabanilopọ, ijinigbe, ìfiniṣètùtù, ati bẹẹ bẹẹ lọ lo maa n ṣẹlẹ si awọn eeyan yii. “Ọna to daa ju lọ lati yọ wọn ninu awọn ajaga yii ni lati ko wọn kuro loju titi, ka si kọ wọn niṣẹ ọwọ to le maa mowo wọle fun wọn lẹyin ta a ba ti kọkọ pese eto ilera to peye fun wọn.” O waa gba awọn ara ipinlẹ naa niyanju lati maa mu eto imọtoto ara ati ayika wọn ni pataki lati dena ajakalẹ arun lawujọ. Inu ọgba ajọ to n ri si ìpamọ́ ofin eto imọtoto ayika l’ALAROYE gbọ pe wọn ko awọn oníbáárà ọhun lọ.


“Iyẹn nikan kọ, oriṣiiriṣii nnkan aburu bii ifipabanilopọ, ijinigbe, ìfiniṣètùtù, ati bẹẹ bẹẹ lọ lo maa n ṣẹlẹ si awọn eeyan yii. “Ọna to daa ju lọ lati yọ wọn ninu awọn ajaga yii ni lati ko wọn kuro loju titi, ka si kọ wọn niṣẹ ọwọ to le maa mowo wọle fun wọn lẹyin ta a ba ti kọkọ pese eto ilera to peye fun wọn.” O waa gba awọn ara ipinlẹ naa niyanju lati maa mu eto imọtoto ara ati ayika wọn ni pataki lati dena ajakalẹ arun lawujọ. Inu ọgba ajọ to n ri si ìpamọ́ ofin eto imọtoto ayika l’ALAROYE gbọ pe wọn ko awọn oníbáárà ọhun lọ. Inu ọfiisi kan nibẹ ni wọn n sun titi ta a fi pari akojọ iroyin yii.


Inu ọfiisi kan nibẹ ni wọn n sun titi ta a fi pari akojọ iroyin yii.


Nitori owu jijẹ, ọmọọdun mẹwaa ju aburo rẹ si kanga l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kayeefi lọrọ naa ṣi n jẹ fun awọn eeyan, nitori o ṣoro pupọ fawọn mi-in lati gbagbọ pe ọmọdebinrin ẹni ọdun mẹwaa pere le ronu ati binu ju aburo rẹ sinu kanga nitori owu jijẹ. Pupọ eeyan ni wọn ka iṣẹlẹ yii si ahesọ lasan, afi igba tawọn ọlọpaa too ṣafihan ọmọbinrin ọhun, ẹni ti wọn porukọ rẹ ni Suliya Abubakar ni olu ileesẹ wọn to wa ni Alagbaka, lọsan-an ọjọ Ẹti, Furaidee, lo ṣẹṣẹ han sawọn to n siyemeji pe loootọ ni. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, iyawo meji ni Ọgbẹni Abubakar to jẹ baba Suliya fẹ, iya rẹ bimọ meji pere, iyẹn Suliya ati aburo rẹ kan, nigba ti iyawo keji bimọ bii meje. Ọsẹ to kọja yii lo ki ọkan ninu awọn ọmọ iyawo ti wọn fẹ le iya rẹ, Usman Abubakar, mọlẹ, to si ju u sinu kanga lai fu ẹnikẹni lara. O kọkọ parọ fun baba rẹ pe awọn ajinigbe kan lo ji ọmọ naa gbe nigba to ṣakiyesi pe wọn ti n wa ọmọ to ṣeku pa ọhun. Funra rẹ lo tun pe baba rẹ jokoo, to si jẹwọ pe oun loun ju u si kanga nitori pe inu oun ko dun bi baba awọn ṣe n fun ọmọ naa nitọju ju ti awọn yooku lọ.


Ọsẹ to kọja yii lo ki ọkan ninu awọn ọmọ iyawo ti wọn fẹ le iya rẹ, Usman Abubakar, mọlẹ, to si ju u sinu kanga lai fu ẹnikẹni lara. O kọkọ parọ fun baba rẹ pe awọn ajinigbe kan lo ji ọmọ naa gbe nigba to ṣakiyesi pe wọn ti n wa ọmọ to ṣeku pa ọhun. Funra rẹ lo tun pe baba rẹ jokoo, to si jẹwọ pe oun loun ju u si kanga nitori pe inu oun ko dun bi baba awọn ṣe n fun ọmọ naa nitọju ju ti awọn yooku lọ. Lẹyin eyi ni wọn fi iṣẹlẹ naa to awọn agbofinro leti loju ẹsẹ to ti jẹwọ fun baba rẹ, awọn ni wọn si wa gbogbo ọna ti wọn fi gbe oku ọmọ naa kuro ninu kanga. Ọdọ awọn ọlọpaa lọmọbinrin naa ṣi wa ni gbogbo asiko ta a n kọ iroyin yii lọwọ.


Lẹyin eyi ni wọn fi iṣẹlẹ naa to awọn agbofinro leti loju ẹsẹ to ti jẹwọ fun baba rẹ, awọn ni wọn si wa gbogbo ọna ti wọn fi gbe oku ọmọ naa kuro ninu kanga. Ọdọ awọn ọlọpaa lọmọbinrin naa ṣi wa ni gbogbo asiko ta a n kọ iroyin yii lọwọ.


Mọto pa ọmọ ọdun mẹwaa l’Ọṣunjẹla, lawọn araalu ba fẹhonu han

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Bi ki i ba ṣe ti abẹnugan ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ọṣun to rin sasiko wahala to ṣẹlẹ latari ijamba ọkọ kan niluu Ọṣunjẹla, ko sẹni to le sọ nnkan ti ọrọ naa iba yọri si. Ọmọdebinrin ọmọ ọdun mẹwaa kan ti wọn forukọ bo laṣiiri la gbọ pe o fẹẹ sọda si odikeji titi laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, ṣugbọn ṣe ni mọto Primera kan to n bọ gbe e hanu nidojukọ orita Ọlọja-Ibala, niluu naa. Loju-ẹsẹ la gbọ pe awakọ mọto ọhun sọkalẹ, to si gbe ọmọ naa digbadigba sinu mọto pẹlu ọkan lara awọn obi rẹ, wọn mori le ọsibitu LAUTECH, niluu Oṣogbo. Wọn ko ti i rin jinna rara ti ọmọdebinrin naa fi jade laye, eleyii si bi awọn eeyan ilu naa ninu pupọ. Atọmọde atagba ni wọn fọn soju titi, wọn n fẹhonu han kaakiri, wọn dana sun taya, bẹẹ ni wọn ko faaye gba mọto kankan lati kọja sọna Oṣogbo tabi si ọna Ileṣa, eleyii si fa ọpọlọpọ sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ. Ohun to n bi wọn ninu ni pe ijamba ọkọ ti maa n ṣẹlẹ ju loju-ọna yẹn, wọn ni aimọye ẹmi lo ti ṣofo latari bijọba ṣe kọ lati ba wọn ṣe idanuduro (Bumps) sibẹ.


Wọn ko ti i rin jinna rara ti ọmọdebinrin naa fi jade laye, eleyii si bi awọn eeyan ilu naa ninu pupọ. Atọmọde atagba ni wọn fọn soju titi, wọn n fẹhonu han kaakiri, wọn dana sun taya, bẹẹ ni wọn ko faaye gba mọto kankan lati kọja sọna Oṣogbo tabi si ọna Ileṣa, eleyii si fa ọpọlọpọ sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ. Ohun to n bi wọn ninu ni pe ijamba ọkọ ti maa n ṣẹlẹ ju loju-ọna yẹn, wọn ni aimọye ẹmi lo ti ṣofo latari bijọba ṣe kọ lati ba wọn ṣe idanuduro (Bumps) sibẹ. Lasiko yii ni abẹnugan ile-igbimọ aṣofin, Timothy Owoẹyẹ, n kọja lọ, o sọkalẹ ninu mọto, o si fẹsẹ rin lọ sorita ti awọn ọdọ naa kora jọ si. O ba wọn kẹdun iku ọmọ naa, o si fi da wọn loju pe ohun ti wọn fẹ ti di ṣiṣe nitori funra oun loun yoo gbe igbesẹ lori rẹ. Lẹyin ọrọ idaniloju yii lawọn eeyan ilu naa ko ina kuro loju titi, ti wọn si wọ lọ sile awọn to padanu ọmọ wọn.


Lasiko yii ni abẹnugan ile-igbimọ aṣofin, Timothy Owoẹyẹ, n kọja lọ, o sọkalẹ ninu mọto, o si fẹsẹ rin lọ sorita ti awọn ọdọ naa kora jọ si. O ba wọn kẹdun iku ọmọ naa, o si fi da wọn loju pe ohun ti wọn fẹ ti di ṣiṣe nitori funra oun loun yoo gbe igbesẹ lori rẹ. Lẹyin ọrọ idaniloju yii lawọn eeyan ilu naa ko ina kuro loju titi, ti wọn si wọ lọ sile awọn to padanu ọmọ wọn.


Awọn kan ninu awọn akẹkọọ ti wọn ji ko ni Katsina lawọn ko ni i pada sileewe mọ

Jide Alabi Bi inu obi awọn ọmọ Hausa ti awọn janduku ajinigbe kan ji gbe ṣe n dun pe wọn ti gba itusilẹ, bẹẹ lawọn ọmọ naa ti n ba awọn oniroyin sọrọ nipa ohun ti oju wọn ri fun odidi ọjọ mẹfa lakata awọn ajinigbe. Ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja lọhun-un, lawọn ajinigbe ya wọ ileewe kan to n jẹ Government Science Secondary School, ni Kankara, nipinlẹ Katsina, ṣugbọn ni bayii, gbogbo wọn pata ti iye wọn jẹ ọọdunrun ati mẹrinlelogoji (344) ni wọn ti gba itusilẹ. Oriṣiiriṣii iriri lawọn ọmọ ọhun n sọ bayii nipa ohun ti oju wọn ri, bẹẹ ni wọn sọ pe irọ lawọn eeyan ọhun pa, wọn ki i ṣe Boko Haram, ati pe nigba ti awọn ri i bi awọn ẹṣọ agbofinro ọhun ṣe n rọjo ibọn lu awọn lati oju ofurufu lo jẹ kawọn pe wọn ni Boko Haram. Ọkan ninu awọn ọmọ naa sọ pe pẹlu ibẹru-bojo lọkan ninu wọn fi ni ki oun sare ṣe fidio pe ti awọn ẹṣọ ọhun ko ba dawọ ibọn ti wọn n yin duro, pipa lawọn yoo pa gbogbo awọn danu. Farouq Aminu ninu ọrọ tiẹ sọ pe, “Bi mo ṣe n sọrọ yii, ara mi ko ti i balẹ rara, mo nilo alaafia gidi, ọpọ maili lawọn ajinigbe yii fipa mu wa rin, bẹẹ ni wọn tun fiya jẹ awọn kan ninu wa ti irin wọn ko ya kanmọ-kanmọ bii tiwọn. Odunkun ni wọn fun wa jẹ ati ẹgẹ, bẹẹ ki i ṣe ojoojumọ la n jẹun, iya buruku ni wọn fi jẹ wa, bẹẹ lawọn mi-in ninu wa ri awọn eeso jẹ pẹlu.’’ Ọmọ yii fi kun un pe oun ko gbọ pe ẹnikẹni ku ninu awọn.


Ọkan ninu awọn ọmọ naa sọ pe pẹlu ibẹru-bojo lọkan ninu wọn fi ni ki oun sare ṣe fidio pe ti awọn ẹṣọ ọhun ko ba dawọ ibọn ti wọn n yin duro, pipa lawọn yoo pa gbogbo awọn danu. Farouq Aminu ninu ọrọ tiẹ sọ pe, “Bi mo ṣe n sọrọ yii, ara mi ko ti i balẹ rara, mo nilo alaafia gidi, ọpọ maili lawọn ajinigbe yii fipa mu wa rin, bẹẹ ni wọn tun fiya jẹ awọn kan ninu wa ti irin wọn ko ya kanmọ-kanmọ bii tiwọn. Odunkun ni wọn fun wa jẹ ati ẹgẹ, bẹẹ ki i ṣe ojoojumọ la n jẹun, iya buruku ni wọn fi jẹ wa, bẹẹ lawọn mi-in ninu wa ri awọn eeso jẹ pẹlu.’’ Ọmọ yii fi kun un pe oun ko gbọ pe ẹnikẹni ku ninu awọn. O ni bi wọn ṣe tu awọn silẹ, wọn kọkọ ko awọn lọ si ibi kan nipinlẹ Zamfara, iyẹn Tsafe, ko too di pe wọn ko awọn wa si Katsina. Abubakar Sodiq sọ ni tiẹ pe ni kete ti wọn ti ji awọn gbe ni wahala ọhun ti bẹrẹ, bi wọn ṣe n yinbọn soke ni wọn n kilọ fawọn pe awọn ko waa ṣere o, ẹni to ba fẹẹ ṣe bii akọni laarin awọn, iku ni o. ‘‘Igba to ba wu wọn ni wọn n fun wa lounjẹ, bẹẹ omi to dọti patapata ni wọn tun n fun wa mu pẹlu.


O ni bi wọn ṣe tu awọn silẹ, wọn kọkọ ko awọn lọ si ibi kan nipinlẹ Zamfara, iyẹn Tsafe, ko too di pe wọn ko awọn wa si Katsina. Abubakar Sodiq sọ ni tiẹ pe ni kete ti wọn ti ji awọn gbe ni wahala ọhun ti bẹrẹ, bi wọn ṣe n yinbọn soke ni wọn n kilọ fawọn pe awọn ko waa ṣere o, ẹni to ba fẹẹ ṣe bii akọni laarin awọn, iku ni o. ‘‘Igba to ba wu wọn ni wọn n fun wa lounjẹ, bẹẹ omi to dọti patapata ni wọn tun n fun wa mu pẹlu. Eyi gan-an lo ṣokunfa bi awọn kan ninu wa ṣe dubulẹ aisan, emi paapaa, ara mi ko ya rara, mo fẹẹ lọ sile.” Yusuf Sulaiman ninu ọrọ tiẹ sọ pe eto aabo ti ko munadoko to nileewe awọn lo fa a ti awọn janduku ajinigbe ọhun ṣe raaye wọle, ti wọn si ji awọn gbe. Ọmọ yii ti sọ fawọn oniroyin pe ko daju pe oun yoo tun pada sileewe ọhun mọ, nitori ko si aabo gidi kan bayii nibẹ. Yatọ si eyi, ọkan lara awọn ọmọ ti wọn tu silẹ yii to wa ninu fidio ti awọn to ji wọn gbe fi sita sọ pe niṣe ni wọn fipa mu oun ki oun sọ pe awọn Boko Haram ti Abubakar Shekau, gan-an lo ji awọn gbe.


Eyi gan-an lo ṣokunfa bi awọn kan ninu wa ṣe dubulẹ aisan, emi paapaa, ara mi ko ya rara, mo fẹẹ lọ sile.” Yusuf Sulaiman ninu ọrọ tiẹ sọ pe eto aabo ti ko munadoko to nileewe awọn lo fa a ti awọn janduku ajinigbe ọhun ṣe raaye wọle, ti wọn si ji awọn gbe. Ọmọ yii ti sọ fawọn oniroyin pe ko daju pe oun yoo tun pada sileewe ọhun mọ, nitori ko si aabo gidi kan bayii nibẹ. Yatọ si eyi, ọkan lara awọn ọmọ ti wọn tu silẹ yii to wa ninu fidio ti awọn to ji wọn gbe fi sita sọ pe niṣe ni wọn fipa mu oun ki oun sọ pe awọn Boko Haram ti Abubakar Shekau, gan-an lo ji awọn gbe. Eyi ati ohun mi-in loriṣiiriṣii lawọn ọmọ naa n sọ, paapaa nipa iriri wọn. Bi awọn kan ninu wọn ṣe n sọ pe ko daju pe awọn yoo pada sileewe ọhun mọ, bẹẹ lawọn mi-in paapaa n sọ pe ohun ti oju awọn ri ki i ṣe ohun to rọju rara. Tẹ o ba gbagbe, Sultan ilu Sokoto paapaa ti sọ pe wahala tawọn janduku ajinigbe atawọn Boko Haram n ko ba agbegbe awọn, bii ẹni mọ-ọn-mọ fẹẹ ṣakoba fun ọjọ ọla awọn ti awọn jẹ Hausa ni, nitori iru iṣẹlẹ bẹẹ yoo mu awọn obi ma ran ọmọ lọ sileewe mọ, bẹẹ lawọn ọmọ paapaa le tori ibẹru maa sa nileewe.


Eyi ati ohun mi-in loriṣiiriṣii lawọn ọmọ naa n sọ, paapaa nipa iriri wọn. Bi awọn kan ninu wọn ṣe n sọ pe ko daju pe awọn yoo pada sileewe ọhun mọ, bẹẹ lawọn mi-in paapaa n sọ pe ohun ti oju awọn ri ki i ṣe ohun to rọju rara. Tẹ o ba gbagbe, Sultan ilu Sokoto paapaa ti sọ pe wahala tawọn janduku ajinigbe atawọn Boko Haram n ko ba agbegbe awọn, bii ẹni mọ-ọn-mọ fẹẹ ṣakoba fun ọjọ ọla awọn ti awọn jẹ Hausa ni, nitori iru iṣẹlẹ bẹẹ yoo mu awọn obi ma ran ọmọ lọ sileewe mọ, bẹẹ lawọn ọmọ paapaa le tori ibẹru maa sa nileewe.


Agbẹnusọ Buhari tọrọ aforiji pẹlu bo ṣe ni akẹkọọ mẹwaa lo sọnu ni Katsina

Dada Ajikanje Agbẹnusọ Aarẹ Buhari lori eto iroyin, Garba Sheu, ti tọrọ aforiji lori ọrọ ti oun sọ pe awọn akẹkọọ mẹwaa pere lo sọnu nileewe Kankara, nipinlẹ Katsina, lọsẹ to kọja. Garba ni ẹni to yẹ ko mọ nipa iṣẹlẹ naa to sọrọ yii foun lo ṣi oun lọna. O ni oun ko lo ikede naa lati le din pataki iṣẹlẹ naa ku rara. ‘‘Ẹ jọwọ, ẹ gba aforiji ti mo tọrọ lori ọrọ yii, bi a ti n gbiyanju lati mu itẹsiwaju ba ilẹ wa. Ẹ ṣeun’’ Garba lo sọ bẹẹ. Tẹ o ba gbagbe, Garba ti kọkọ sọ nibi ifọrọwerọ kan to ṣe pẹlu ileeṣẹ iroyin BBC Hausa pe irọ ni awọn eeyan n pa pe akẹkọọ to sọnu le ni ọọdunrun, o ni awọn mẹwaa pere ni wọn ṣi n wa.


‘‘Ẹ jọwọ, ẹ gba aforiji ti mo tọrọ lori ọrọ yii, bi a ti n gbiyanju lati mu itẹsiwaju ba ilẹ wa. Ẹ ṣeun’’ Garba lo sọ bẹẹ. Tẹ o ba gbagbe, Garba ti kọkọ sọ nibi ifọrọwerọ kan to ṣe pẹlu ileeṣẹ iroyin BBC Hausa pe irọ ni awọn eeyan n pa pe akẹkọọ to sọnu le ni ọọdunrun, o ni awọn mẹwaa pere ni wọn ṣi n wa. Afi bi Gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Masari ṣe jade sita, toun si sọ pe awọn akẹkọọ to lẹ mẹtalelọgbọn ni ọọdunrun ni wọn ko ti i ri. Nigba ti aṣiri ọrọ naa yoo pada tu, aọn akẹkọọ ti wọn ri gba pada tun le mẹwaa si iye ti gomina Katsina funra ẹ pe wọn.


Afi bi Gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Masari ṣe jade sita, toun si sọ pe awọn akẹkọọ to lẹ mẹtalelọgbọn ni ọọdunrun ni wọn ko ti i ri. Nigba ti aṣiri ọrọ naa yoo pada tu, aọn akẹkọọ ti wọn ri gba pada tun le mẹwaa si iye ti gomina Katsina funra ẹ pe wọn.


Buhari gbalejo awọn akẹkọọ ti wọn ji gbe ni Katsina

Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, ni Aarẹ Muhammadu Buhari gbalejo awọn akẹkọọ ileewe ijọba to wa ni Kankara, nipinlẹ Katsina, ti awọn ajinigbe ya bo, ti wọn si ko awọn bii ọọdunrun le diẹ ninu awọn akẹkọọ naa lọ. Lasiko ti Aarẹ n ba awọn akẹkọọ naa sọrọ ni Banquet Hall, to wa nile ijọba, nipinlẹ Katsina, lo gba awọn ọmọ naa niyanju pe ki awọn akẹkọọ yii ma jẹ ki iṣẹlẹ to ṣẹlẹ naa, ati iriri ti wọn ni lọwọ awọn janduku ọhun da omi tutu si wọn lọkan, ki wọn kọju mọ iwe wọn daadaa. Buhari to ṣalaye awọn ohun ti oun naa dojukọ laye sọ pe oun ko jẹ ki awọn idojukọ yii di oun lọọ lati tẹsiwaju. Aarẹ ni, ‘‘Mo ki ẹyin akẹkọọ yii ku oriire, ẹ ma jẹ ki iriri yin lọdọ awọn janduku yii da omi tutu si yin lọkan, ẹ gbagbe gbogbo ohun to ti ṣẹlẹ, kẹ ẹ si kọju mọ iwe yin. ‘‘Ijọba yoo tẹsiwaju lati pese eto aabo to yẹ kaakiri awọn ileewe lorileede yii.’’ O waa rọ awọn oṣiṣẹ eleto aabo lati maa fi ootọ inu ati ibẹru Ọlọrun ṣiṣẹ wọn, bẹẹ lo dupẹ lọwọ Gomina Aminu Masari fun akitiyan rẹ lati ri i pe wọn tu awọn ọmọ naa silẹ.


Adajọ ti ni ki wọn yẹgi fun mẹkaniiki to digunjale n’Ileṣa

Idowu Akinrẹmi, Ikire Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii ni Adajọ Isiaka Adeleke, ti ile-ẹjọ giga ilu Ileṣa, dajọ iku fun ọkunrin mẹkaniiki kan, Ṣọla Emorua, ẹni ti wọn lo jẹbi ẹsun idigunjale ati igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi. Ọdun 2018 ni igbẹjọ Ṣọla bẹrẹ ni kootu naa, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun naa, ni wọn kọkọ gbe e wa sile-ẹjọ ọhun, ti wọn fẹsun idigunjale ati igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi kan an, k’adajọ too ni ki wọn lọọ yẹgi fun un lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kejila, ọdun 2020. Nigba to n ṣalaye ẹjọ naa fun kootu, Aṣoju ileeṣẹ eto idajọ, Mọtọlani Ṣokẹfun, sọ pe ni nnkan bii aago marun-un aabọ irọlẹ ọjọ keje, oṣu karun-un, ọdun 2015, ni olujẹjọ atawọn yooku rẹ duro pẹlu awọn nnkan ija bii ibọn, ada ati ọbẹ lọwọ wọn, lagbegbe Ayorunbọ, loju ọna Ileṣa si Akurẹ, nipinle Ọṣun. O ṣalaye pe wọn pawọ pọ ja awakọ tirela epo kẹrosinni kan torukọ rẹ n jẹ Ismaila Azeez lole, wọn si de e mọlẹ sinu igbo. Ọsẹ diẹ lẹyin igba naa lo ni Emorua atawọn yooku ẹ tun digun ja awakọ epo bẹntiroolu mi-in torukọ tiẹ n jẹ Ibrahim Azeez lole, ọwọ ọlọpaa si tẹ meji ninu wọn nigba naa. Ṣokẹfun ṣalaye pe awọn ọlọpaa ranṣẹ pe awọn awakọ tirela mejeeji yii fun iwadii, awọn mejeeji si jẹrii si i pe Emorua wa lara awọn adigunjale to kọlu awọn lọjọ tiṣẹlẹ naa ṣẹlẹ.


O ṣalaye pe wọn pawọ pọ ja awakọ tirela epo kẹrosinni kan torukọ rẹ n jẹ Ismaila Azeez lole, wọn si de e mọlẹ sinu igbo. Ọsẹ diẹ lẹyin igba naa lo ni Emorua atawọn yooku ẹ tun digun ja awakọ epo bẹntiroolu mi-in torukọ tiẹ n jẹ Ibrahim Azeez lole, ọwọ ọlọpaa si tẹ meji ninu wọn nigba naa. Ṣokẹfun ṣalaye pe awọn ọlọpaa ranṣẹ pe awọn awakọ tirela mejeeji yii fun iwadii, awọn mejeeji si jẹrii si i pe Emorua wa lara awọn adigunjale to kọlu awọn lọjọ tiṣẹlẹ naa ṣẹlẹ. Nigba to n gbe idajọ kalẹ, Adajọ Adeleke sọ pe Ṣọla Emorua jẹbi ẹsun mejeeji ti wọn fi kan an, o si paṣẹ pe ki wọn lọọ yẹgi fun un titi ti ẹmi yoo fi bọ lara ẹ.


Nigba to n gbe idajọ kalẹ, Adajọ Adeleke sọ pe Ṣọla Emorua jẹbi ẹsun mejeeji ti wọn fi kan an, o si paṣẹ pe ki wọn lọọ yẹgi fun un titi ti ẹmi yoo fi bọ lara ẹ.


Ọlọpaa fẹsun ijinigbe kan awọn Fulani mẹta

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ti fẹsun ijinigbe kan awọn mẹta kan ti wọn jọ Fulani, tawọn eeyan si fura si bii darandaran. Awọn afurasi naa ni Sabiu Yusuf, Barga Mohammadu ati Bello Abubakar. Gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu, ṣe ṣalaye, ni nnkan bii aago kan aabọ ọsan ọjọ kẹsan-an, oṣu yii, ni ikọ ọlọpaa mu awọn mẹtẹẹta ninu igbo kan to wa laarin Ikẹrẹ-Ekiti si Igbara Odo-Ekiti. O ni awọn eeyan kan lo ta ikọ naa lolobo ti wọn fi gbe igbesẹ ọhun, nigba tọwọ si tẹ Sabiu, Barga ati Bello, wọn ko ri alaye gidi kankan ṣe lori idi ti wọn fi wa ninu igbo naa. Awọn nnkan ti Abutu sọ pe wọn ba lọwọ awọn eeyan naa ni ọkada Bajaj, Maggi, iyọ, epo pupa ati oogun abẹnugọngọ, eyi to jọ pe wọn fẹẹ lọọ ko fawọn kan ninu igbo kijikiji ọhun. Abutu ni awọn eeyan naa gbọdọ jẹjọ iwa ti wọn hu nitori gbogbo ẹri to wa nilẹ fi han pe ọwọ wọn ko mọ, wọn si n ṣiṣẹ ibi pẹlu awọn kan tọwọ ko ti i tẹ.


O ni awọn eeyan kan lo ta ikọ naa lolobo ti wọn fi gbe igbesẹ ọhun, nigba tọwọ si tẹ Sabiu, Barga ati Bello, wọn ko ri alaye gidi kankan ṣe lori idi ti wọn fi wa ninu igbo naa. Awọn nnkan ti Abutu sọ pe wọn ba lọwọ awọn eeyan naa ni ọkada Bajaj, Maggi, iyọ, epo pupa ati oogun abẹnugọngọ, eyi to jọ pe wọn fẹẹ lọọ ko fawọn kan ninu igbo kijikiji ọhun. Abutu ni awọn eeyan naa gbọdọ jẹjọ iwa ti wọn hu nitori gbogbo ẹri to wa nilẹ fi han pe ọwọ wọn ko mọ, wọn si n ṣiṣẹ ibi pẹlu awọn kan tọwọ ko ti i tẹ. Alukoro naa waa ni ko saaye fawọn ajinigbe ati ọdaran l’Ekiti, nitori ojoojumọ nileeṣẹ ọlọpaa n gbiyanju lati ṣeto aabo to nitumọ.


Alukoro naa waa ni ko saaye fawọn ajinigbe ati ọdaran l’Ekiti, nitori ojoojumọ nileeṣẹ ọlọpaa n gbiyanju lati ṣeto aabo to nitumọ.


Awọn aṣofin buwọ lu aba eto iṣuna ọdun 2021 l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lẹyin oṣu kan ti Gomina Gboyega Oyetọla ti gbe aba eto iṣuna tipinlẹ Ọṣun yoo lo lọdun to n bọ lọ sile-igbimọ aṣofin, awọn aṣofin ti buwọ lu u lọsan-an ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii. Aba eto iṣuna naa ni apapọ owo inu rẹ din diẹ ni biliọnu lọna aadọfa naira (#109,855,051,640). Owo tijọba yoo na lori awọn iṣẹ akanṣe le diẹ ni biliọnu lọna aadọta naira, nigba ti owo ti yoo ba awọn ti ki i ṣe iṣẹ akanṣe lọ din diẹ ni biliọnu lọna aadọta naira. Abẹnugan ile, Rt. Hon. Timothy Owoẹyẹ, gboriyin fun awọn ẹgbẹ rẹ fun ifaraji ati ifọwọsowọpọ wọn lati ṣiṣẹ lori aba eto iṣuna naa kiakia.


Abẹnugan ile, Rt. Hon. Timothy Owoẹyẹ, gboriyin fun awọn ẹgbẹ rẹ fun ifaraji ati ifọwọsowọpọ wọn lati ṣiṣẹ lori aba eto iṣuna naa kiakia. O ni nnkan ti bọjẹẹti naa da le lori ju lọ ni bi ipinlẹ Ọṣun yoo ṣe jajabọ lori wahala ti ajakalẹ arun korona ti mu ba eto iṣuna ninu ọdun yii. Bakan naa lo ni ọrọ awọn ọdọ ko ipa pataki ninu eto iṣuna naa nitori bii biliọnu kan aabọ naira (#1.4b) nijọba ya sọtọ lati na lori idagbasoke awọn ọdọ lọdun to n bọ. Owoẹyẹ ke si awọn ileeṣẹ ijọba lati tẹpa mọṣẹ, ki wọn si ṣe gbogbo nnkan ti wọn kọ silẹ ninu aba eto iṣuna naa pe awọn fẹẹ ṣe.


O ni nnkan ti bọjẹẹti naa da le lori ju lọ ni bi ipinlẹ Ọṣun yoo ṣe jajabọ lori wahala ti ajakalẹ arun korona ti mu ba eto iṣuna ninu ọdun yii. Bakan naa lo ni ọrọ awọn ọdọ ko ipa pataki ninu eto iṣuna naa nitori bii biliọnu kan aabọ naira (#1.4b) nijọba ya sọtọ lati na lori idagbasoke awọn ọdọ lọdun to n bọ. Owoẹyẹ ke si awọn ileeṣẹ ijọba lati tẹpa mọṣẹ, ki wọn si ṣe gbogbo nnkan ti wọn kọ silẹ ninu aba eto iṣuna naa pe awọn fẹẹ ṣe. O ni loorekoore lawọn yoo maa ṣepade pẹlu awọn ileeṣẹ naa lati mọ bi wọn ṣe n gbiyanju si lẹnu iṣẹ wọn. Lori irọkẹkẹ wahala korona to tun wa nilẹ bayii, Owoẹyẹ rọ gbogbo awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun lati ma ṣe tura silẹ rara, o ni gbogbo alakalẹ ati ilana ti yoo dena itankalẹ arun naa di dandan fun gbogbo eeyan lati maa tẹle bayii. O ni kiakia lawọn yoo gbe aba ti awọn buwọ lu naa lọ sọdọ gomina, ki oun naa le buwọ lu u, ko si le di ofin to ṣe e mu lo.


O ni loorekoore lawọn yoo maa ṣepade pẹlu awọn ileeṣẹ naa lati mọ bi wọn ṣe n gbiyanju si lẹnu iṣẹ wọn. Lori irọkẹkẹ wahala korona to tun wa nilẹ bayii, Owoẹyẹ rọ gbogbo awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun lati ma ṣe tura silẹ rara, o ni gbogbo alakalẹ ati ilana ti yoo dena itankalẹ arun naa di dandan fun gbogbo eeyan lati maa tẹle bayii. O ni kiakia lawọn yoo gbe aba ti awọn buwọ lu naa lọ sọdọ gomina, ki oun naa le buwọ lu u, ko si le di ofin to ṣe e mu lo.


Nitori arun korona to tun gbode, ijọba fofin de awọn awọn ile-ijọsin l’Ekoo

Jide Alabi Nitori arun korona to tun ti n ran bii ina alẹ kaakiri ilẹ wa, Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, ti tun fofin de awọn ile-ijọsin nilẹ wa lori bi eto ijọsin yoo ṣe maa waye ni mọṣalaasi ati ṣọọṣi. Ni ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, ni gomina kede pe awọn ile ijọsin ko gbọdọ ṣẹ isin kọja wakati meji, ipejọpọ wọn ko si gbọdọ kọja aadọta eeyan lẹẹkan ṣoṣo ni mọsalaasi ati ṣọọṣi. Yatọ si eyi, ijọba tun fofin de eyikeyii ipejọpọ, wọn ni ko gbọdọ si ayẹyẹ kanifa ati awọn ayẹyẹ oriṣiiriṣii ti wọn maa n ṣe lasiko ọdun. Siwaju si i, gomina ni ofin to de awọn ile-ijo ṣi wa sibẹ, ko gbọdọ si ile-ijo kankan to gbọdọ patẹ titi ti aṣẹ mi-in yoo fi jade. Gomina gba awọn ileeṣẹ, awọn olokoowo ati awọn aaye kaakiri ki wọn ṣi tesiwaju pẹlu ofin ‘Ko si ibomu, ko si iwọle’ iyẹn ni pe ẹni ti ko ba ti bo imu rẹ ko gbọdọ ni anfaani si awọn ileetaja, awọn ibi iṣẹ ati ibi ti awọn ero pọ si. Bakan naa nijọba ti tun paṣẹ pe ki awọn oṣiṣẹ ijọba ti wọn wa lati ipele mẹrinla sisalẹ lati maa ṣiṣẹ wọn nile lati ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, di ọjọ kẹrinla si asiko naa.


Siwaju si i, gomina ni ofin to de awọn ile-ijo ṣi wa sibẹ, ko gbọdọ si ile-ijo kankan to gbọdọ patẹ titi ti aṣẹ mi-in yoo fi jade. Gomina gba awọn ileeṣẹ, awọn olokoowo ati awọn aaye kaakiri ki wọn ṣi tesiwaju pẹlu ofin ‘Ko si ibomu, ko si iwọle’ iyẹn ni pe ẹni ti ko ba ti bo imu rẹ ko gbọdọ ni anfaani si awọn ileetaja, awọn ibi iṣẹ ati ibi ti awọn ero pọ si. Bakan naa nijọba ti tun paṣẹ pe ki awọn oṣiṣẹ ijọba ti wọn wa lati ipele mẹrinla sisalẹ lati maa ṣiṣẹ wọn nile lati ọjọ kọkanlelogun, oṣu yii, di ọjọ kẹrinla si asiko naa. Bẹẹ nijọba ni ofin konilegbele to bẹrẹ lati aago mẹrin aarọ tijọba apapọ ṣe ṣi fidi mulẹ. Sanwoolu waa dupẹ lọwọ awọn ara Eko fun aduroti wọn, bẹẹ lo ni ara oun ti n ya.


Bẹẹ nijọba ni ofin konilegbele to bẹrẹ lati aago mẹrin aarọ tijọba apapọ ṣe ṣi fidi mulẹ. Sanwoolu waa dupẹ lọwọ awọn ara Eko fun aduroti wọn, bẹẹ lo ni ara oun ti n ya.


Awọn ajinigbe tun ji ọba alaye gbe ni Kogi

Ọrọ awọn agbebọn yii ti waa kọja sisọ bayii, bi awọn kan ṣe n bọ loko ẹru wọn ni wọn tu n ji awọn mi-in gbe. Ni nnkan bii aago marun-un aabọ aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, yii, ni wọn tun ji Adele ọba kan, Alaaji Shaibu Usman, Eje ti ilu Ankpa, nipinlẹ Kogi lọ. Mọṣalaaṣi ilu naa to wa ni Ankpa, ni ọba naa n lọ lati kirun ti wọn fi dena de e, ti wọn si gbe e lọ sibi ti ẹnikẹni ko ti i mọ di ba a ṣe n sọ yii. ALAROYE gbọ pe wọn ti dena de ọkunrin naa nitosi mọṣalaaṣi yii ko to debẹ, bi ọba alaye naa si ṣe n wọbẹ bayii ni wọn gbe e, ti ko si ti i sẹni to mọ ibi to wa, bẹẹ lawọn ajinigbe yii ko ti i kan si awọn mọlẹbi lati mọ ohun ti wọn n fẹ gan-an. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Kogi, Ayuba Edeh, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, bẹẹ lo ni gbogbo ipa lawọn yoo ṣa lati ri ọba alaye yii gba pada lọwọ awọn ajinnigbe naa.


Ẹẹkan ṣoṣo la jẹun laarin ọjọ meji, a ko wẹ fun ọjọ meje, ibi ti wọn ni ka sun si naa la n yagbẹ si – Awọn akẹkọọ Kankaara

Faith Adebọla, Eko Awọn ọmọọleewe ojilelọọọdunrun o din mẹfa ti wọn ṣẹṣẹ tu silẹ lahaamọ awọn afẹmiṣofo Boko Haram ti ni ounjẹ ẹẹkan ni wọn fawọn laarin ọjọ meji nigba tawọn fi wa lahaamọ. Lori eto ileeṣẹ tẹlifiṣan Channels kan ti wọn ti fọrọ wa awọn ọmọleewe naa lẹnu wo laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee yii, lawọn ọmọ naa ti ṣalaye inira ati ewu ti wọn la kọja nigba ti wọn fi wa nigbekun Boko Haram. Wọn tun sọ pe nnkan naa buru gan-an, tori wọn ko jẹ kawọn kuro loju kan naa ti wọn ko awọn jọ si, tawọn ba fẹẹ yagbẹ, wọn maa ni kawọn yagbẹ soju kan naa nibẹ, kawọn da yẹẹpẹ bo o, to ba si di alẹ, oju kan yẹn naa lawọn maa sun si. Awọn ọmọ naa ni ko sẹni to wẹ ninu awọn fun odidi ọjọ meje gbako tawọn fi wa nigbekun ọhun, ṣugbọn wọn maa n fawọn lomi mu, bo tilẹ jẹ pe omi naa ki i ṣe omi to mọ gaara. Awọn akẹkọọ yii ni ibi gbalasa kan ni wọn ko awọn si, oorun pa boto sawọn lara. Ni bayii, ijọba ipinlẹ Katsina ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn ọmọ naa lọ sọsibitu fun ayẹwo ati itọju, ki amojuto le wa lori ilera wọn.


Awọn ọmọ naa ni ko sẹni to wẹ ninu awọn fun odidi ọjọ meje gbako tawọn fi wa nigbekun ọhun, ṣugbọn wọn maa n fawọn lomi mu, bo tilẹ jẹ pe omi naa ki i ṣe omi to mọ gaara. Awọn akẹkọọ yii ni ibi gbalasa kan ni wọn ko awọn si, oorun pa boto sawọn lara. Ni bayii, ijọba ipinlẹ Katsina ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn ọmọ naa lọ sọsibitu fun ayẹwo ati itọju, ki amojuto le wa lori ilera wọn. Oru Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni wọn tu awọn ọmọleewe ijọba Kankara, nipinlẹ Katsina, tawọn Boko Haram ji gbe lọjọ Ẹti, ọjọ kọkanla, oṣu kejila yii, ninu ọgba ileewe wọn.


Oru Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni wọn tu awọn ọmọleewe ijọba Kankara, nipinlẹ Katsina, tawọn Boko Haram ji gbe lọjọ Ẹti, ọjọ kọkanla, oṣu kejila yii, ninu ọgba ileewe wọn.


Awọn agbebọn pa ẹṣọ Emir ipinlẹ Zamfara meji, ọlọpaa mẹta ati awakọ rẹ

Faith Adebọla, Eko Wọn ti sinku mẹjọ lara awọn to wa pẹlu Ẹmir ilu Kaura Namoda, nipinlẹ Zamfara, Alaaji Sanusi Mohammad Asha, tawọn agbebọn pa lasiko ti wọn da wọn lọna nigba ti wọn n bọ lati ilu Abuja lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee yii, ṣugbọn ẹ ni wọn ku iku oro lojiji. ALAROYE gbọ pe oju ọna marosẹ Abuja si Zamfara niṣẹlẹ ọhun ti waye, wọn ni ọba alaye naa n dari rele lati ibi ipade kan to lọọ ṣe nilu Abuja ni, aajin si ti jin ko too de ibi tawọn agbebọn ọhun ti lugọ de e. Gẹgẹ bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa, NAN, ṣe sọ, ko sohun to ṣe Ẹmir Sanusi, ori ko o yọ, ṣugbọn eeyan mẹjọ lo ba iṣẹlẹ ibanujẹ naa lọ, inu ọkọ Toyota Hilux kan to kọwọọrin pẹlu ọba alaye naa ni wọn wa, lara wọn ni ẹṣọ aafin meji, ọlọpaa mẹta, dẹrẹba Ẹmir, ati awọn ijoye Zamfara meji. Wọn ni eto ti n lọ lọwọ bayii lati lọọ ko oku awọn to doloogbe naa, ki wọn le sin wọn, bẹẹ lawọn agbofinro ti bẹrẹ si i tọpa awọn agbebọn to ṣọṣẹ ọhun. Ọba yii ni alaga igbimọ lọbalọpa ipinlẹ Zamfara.


Ọlọrun ti kọyin si ẹgbẹ APC – Makinde

Faith Adebọla, Eko Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Oluṣeyi Makinde ti ṣọ pe o yẹ kawọn ọmọ Naijiria fura bayii pe Ọlọrun ti kọyin si ẹgbẹ oṣelu to n ṣejọba lọwọ yii, iyẹn APC, o ni omi ti tan lẹyin ẹja wọn. Atẹjade kan ti gomina naa fi sode lẹyin ipade to ṣe pẹlu awọn adari ẹgbẹ oṣelu PDP lati ẹkun Iwọ-Oorun l’Ọjọbọ, Tọsidee yii, eyi to waye nile ijọba to wa l’Agodi, n’Ibadan, lo ti sọrọ naa pe gbogbo awọn ti wọn ti n polongo ibo silẹ de ọdun 2023, atawọn to ṣẹṣẹ fẹẹ bẹrẹ, ṣugbọn to jẹ ẹgbẹ APC yii ni wọn fẹẹ ba jade maa kabaamọ gbẹyin ni, tori ẹgbẹ t’Ọlọrun ti kọyin si ni. Ọgbẹni Taiwo Adisa to jẹ Akọwe iroyin gomina lo sọ eyi di mimọ ninu atẹjade kan to tẹ akọroyin wa lọwọ pe Ṣeyi Makinde ṣekilọ fawọn aṣaaju ẹgbẹ PDP ti wọn n jẹjọ lọdọ ajọ EFCC, ti wọn fẹẹ tori ẹ kuro lẹgbẹ ọhun pe ki wọn tun ero wọn pa. O ni ẹwọn ti wọn n sa fun naa lẹgbẹ APC ṣi maa ran wọn tori bo ṣe ṣẹlẹ si gomina ipinlẹ Plateau tẹlẹ, Joshua Dariye, niyẹn, gomina ipinlẹ Taraba tẹlẹ, Rẹfurẹndi Jolly Nyame, titi kan tipinlẹ Abia igba kan, Orji Uzor Kalu, to ṣẹṣẹ jade lẹwọn laipẹ yii. O ni arun oju ni bi iṣejọba APC ṣe ri, ko sẹni to wa lorileede yii ti ko mọ bi iṣakoso naa ṣe nira to. Makinde waa rọ awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu rẹ tinu n bi lati duro de igbimọ apẹtusaawọ ti Ọlagunsoye Oyinlọla ṣe alaga rẹ, ki wọn baa le ojutuu si ohunkohun to ba n bi wọn ninu. O lo da oun loju pe didun lọsan yoo so.


Iba Lasa ti ṣeku pa ọgọrin eeyan l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Eeyan bii ọgọrin larun iba Lasa ti ṣeku pa laarin ọdun kan soso nipinlẹ Ondo. Adele Kọmisanna feto ilera, Dokita Jibayọ Adeyẹye, lo fidi ọrọ naa mulẹ nibi eto ilanilọyẹ kan lori arun iba Lasa niluu Ọwọ, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja. O ni iye awọn eeyan ipinlẹ Ondo ti arun Lasa ti ran sọrun ọsan gangan laarin ọdun 2020 nikan ju iye awọn ti arun korona pa lọ. Ninu awọn ipinlẹ mẹta ti arun Lasa ti gbilẹ ju lọ lorilẹ-ede yii, ipinlẹ Ondo ni kinni ọhun ti paayan ju pẹlu bi o ṣe ko ida mẹrindinlogoji ninu marundinlọgọrin. Kọmisanna ọhun ni eeyan mọkanlelogoji pere lo ba iṣẹlẹ arun korona lọ nipinlẹ Ondo, nigba tawọn to ti ku nipasẹ arun iba Lasa le lọgọrin daadaa. O ni ọjọ pẹ ti arun yii ti n sọsẹ, ti ko si figba kan kuro nilẹ, bo tilẹ jẹ pe asiko ẹẹrun ta a fẹẹ wọ yii lo maa n wọpọ ju laarin awọn eeyan.