O ṣoju mi koro (Apa kin-in-ni)

Eyi ni pe ofin wa, awọn olori wa gan-an ni ko tẹle ofin. Ofin kan ṣoṣo ti awọn aṣofin ilẹ wa le ṣe naa ni ki wọn maa paṣẹ fun Buhari pe ipade apero lori ofin Naijiria ti wọn ṣe ni 2014 to gbe pamọ si yara ẹ, ko gbe e jade, ko si ṣe amulo rẹ, gbogbo ohun ti Naijiria n fẹ lo wa nibẹ, awọn ọmọ Naijiria funra wọn ni wọn si ṣe ofin naa, nitori awọn ti awọn eeyan yan lo ṣe e. Bi awọn aṣofin yii ko ba ti le ṣe iyẹn, ki wọn yee jokoo sibi kan ko wa lowo min jare, ki wọn yee pariwo awọn n ṣe ayẹwo ofin, ki wọn yee mu tii jẹ Ṣikin lọfẹẹ, ki wọn fi ofin silẹ, ki wọn tun iwa wọn ṣe. Ko ju bẹẹ lọ o jare. Ojoojumọ la n gbọ bẹẹ; ẹ wo o, o ti su wa jare Ọga awọn ṣọja patapata, Tukur Burutai, ti sọ pe nibi ti ọrọ de bayii, ileeṣẹ ologun ilẹ yii ko ni i fi ọwọ bọrọ mu ọrọ awọn janduku to n da ilu laamu yii mọ, o ni awọn yoo gbogun ti wọn gidigidi. O ni gbogbo awọn ọdaran ti wọn n daamu ilu yii lawọn yoo ba fija pẹẹta, awọn yoo si foju wọn ri mabo laipẹ rara. Ọrọ naa kuku daa, o si dun-un gbọ leti.


O ṣoju mi koro (Apa kin-in-ni)

Ojoojumọ la n gbọ bẹẹ; ẹ wo o, o ti su wa jare Ọga awọn ṣọja patapata, Tukur Burutai, ti sọ pe nibi ti ọrọ de bayii, ileeṣẹ ologun ilẹ yii ko ni i fi ọwọ bọrọ mu ọrọ awọn janduku to n da ilu laamu yii mọ, o ni awọn yoo gbogun ti wọn gidigidi. O ni gbogbo awọn ọdaran ti wọn n daamu ilu yii lawọn yoo ba fija pẹẹta, awọn yoo si foju wọn ri mabo laipẹ rara. Ọrọ naa kuku daa, o si dun-un gbọ leti. O daa gan-an ni paapaa, abi nigba ti olori awọn ṣọja funra ẹ ba fi ọkan awọn araalu balẹ pe awọn ọdaran ti rogo lọwọ awọn, ki awọn araalu maa jo, ki wọn maa yọ lo ku! Ṣugbọn awọn ọmọ Naijiria ko ni i ṣe bẹẹ, nitori o fẹrẹ jẹ lojojumọ ni wọn n gbọ iru ariwo bayii lati ọdọ ijọba wa, paapaa lati ọdọ awọn ṣọja yii, wọn si ti da kinni naa si idannu, tabi ẹnu didun lasan, iyẹn bi ki i baa ṣe ẹtan. Wọn ni lojoojumọ ni Buratai n sọ pe awọn yoo ba janduku ja, ojoojumọ naa si lawọn janduku n pa awọn ọmọ awọn.


O ṣoju mi koro (Apa kin-in-ni)

O daa gan-an ni paapaa, abi nigba ti olori awọn ṣọja funra ẹ ba fi ọkan awọn araalu balẹ pe awọn ọdaran ti rogo lọwọ awọn, ki awọn araalu maa jo, ki wọn maa yọ lo ku! Ṣugbọn awọn ọmọ Naijiria ko ni i ṣe bẹẹ, nitori o fẹrẹ jẹ lojojumọ ni wọn n gbọ iru ariwo bayii lati ọdọ ijọba wa, paapaa lati ọdọ awọn ṣọja yii, wọn si ti da kinni naa si idannu, tabi ẹnu didun lasan, iyẹn bi ki i baa ṣe ẹtan. Wọn ni lojoojumọ ni Buratai n sọ pe awọn yoo ba janduku ja, ojoojumọ naa si lawọn janduku n pa awọn ọmọ awọn. Ṣugbọn nibi ti iṣoro wa naa ni pe Buratai funra ẹ ko gba pe ki i ṣe awọn janduku lo n da Naijiria laamu, awọn afẹmiṣofo ni, awọn apaayan lai nidii, awọn ọmọ ogun Fulani loriṣiiriṣii. Ohun ti ijọba Buhari ko fẹẹ gbọ niyi, ohun ti Burantai funra rẹ ko si le sọ naa niyẹn. Lọjọ ti wọn ba gba pe awọn ọmọ ogun afẹmiṣofo lo n yọ wa lẹnu, pe ki i ṣe janduku to kan fẹẹ ji owo ko, to jẹ apaayan lai inidii ti gbogbo aye n pe ni tẹrọriisi (terrorist) lawọn Fulani yii, nnkan yoo yipada fun wa awọn jagunjagun wa yoo si le koju awọn eeyan buruku yii pẹlu irinṣẹ to dara.


O ṣoju mi koro (Apa kin-in-ni)

Ṣugbọn nibi ti iṣoro wa naa ni pe Buratai funra ẹ ko gba pe ki i ṣe awọn janduku lo n da Naijiria laamu, awọn afẹmiṣofo ni, awọn apaayan lai nidii, awọn ọmọ ogun Fulani loriṣiiriṣii. Ohun ti ijọba Buhari ko fẹẹ gbọ niyi, ohun ti Burantai funra rẹ ko si le sọ naa niyẹn. Lọjọ ti wọn ba gba pe awọn ọmọ ogun afẹmiṣofo lo n yọ wa lẹnu, pe ki i ṣe janduku to kan fẹẹ ji owo ko, to jẹ apaayan lai inidii ti gbogbo aye n pe ni tẹrọriisi (terrorist) lawọn Fulani yii, nnkan yoo yipada fun wa awọn jagunjagun wa yoo si le koju awọn eeyan buruku yii pẹlu irinṣẹ to dara. Iṣọro awọn eeyan yii ni pe wọn ko fẹẹ pe Fulani ni afẹmiṣofo, wọn fẹẹ maa fi oori pa wọn lori, ki wọn le ṣe ohun ti wọn ba fẹẹ ṣe. Eyi lọrọ Buratai ko ṣe wọ ẹnikẹni leti, asiko si ti to koun naa wa nnkan mi-in sọ.


O ṣoju mi koro (Apa kin-in-ni)

Iṣọro awọn eeyan yii ni pe wọn ko fẹẹ pe Fulani ni afẹmiṣofo, wọn fẹẹ maa fi oori pa wọn lori, ki wọn le ṣe ohun ti wọn ba fẹẹ ṣe. Eyi lọrọ Buratai ko ṣe wọ ẹnikẹni leti, asiko si ti to koun naa wa nnkan mi-in sọ.


Saare ti wọn ṣe fun Ajimọbi di ariyanjiyan nla

Nise ni awọn eeyan n gba ọrọ saare Ajimọbi ti awọn mọlẹbi rẹ ṣe bii aafin ọba bii ẹni gba igba ọti. Niṣe ni wọn ṣe saare ọkunrin naa ringindin. Aga wa nibẹ, ohun amuletutu wa nibẹ, bẹẹ ni wọn fa ina sibẹ to mọlẹ rokoso. Ẹrọ amunawa paapaa wa nibẹ bi ina ijọba ba lọ. Bawọn kan ṣe n sọ pe ohun to daa ni, pe ko si ohun ti mọlẹbi ko le ṣe fun eeyan wọn ti wọn ba fẹran, ṣugbọn to ku. Ṣugbọn awọn kan sọ pe ifowoṣofo gbaa ni.


Ẹrọ amunawa paapaa wa nibẹ bi ina ijọba ba lọ. Bawọn kan ṣe n sọ pe ohun to daa ni, pe ko si ohun ti mọlẹbi ko le ṣe fun eeyan wọn ti wọn ba fẹran, ṣugbọn to ku. Ṣugbọn awọn kan sọ pe ifowoṣofo gbaa ni. Wọn ni ẹni to ti ku ti ba tiẹ lọ, oku rẹyin. Ati pe wọn ko nilo iru nnkan bẹẹ. Awọn eeyan yii sọ pe wọn le lo awọn owo ti wọn na danu lasan yii fun nnkan daadaa mi-in.


Wọn ni ẹni to ti ku ti ba tiẹ lọ, oku rẹyin. Ati pe wọn ko nilo iru nnkan bẹẹ. Awọn eeyan yii sọ pe wọn le lo awọn owo ti wọn na danu lasan yii fun nnkan daadaa mi-in. Wọn le fun awọn alaini lawujọ Ẹ gbọ, ki lẹyn ri sọ si i. Fidio:


Wọn le fun awọn alaini lawujọ Ẹ gbọ, ki lẹyn ri sọ si i. Fidio:


Ọwọ tẹ awọn mẹrin ti wọn lu ọlọpaa pa ni Dalemọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn ọkunrin mẹrin kan, Jẹmili Ismaila, Amidu Bankọle, Elijah Samson ati Moses Proboye lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ bayii lori iku agbofinro kan ti orukọ ẹ n jẹ Agada Akoh, ti wọn ni wọn lu pa ni Dalemọ, Sango Ọta, lọjọ kẹtala, oṣu kẹsan-an yii. Ipinlẹ Kogi la gbọ pe ọlọpaa to doloogbe yii ti n bọ gẹgẹ bi Abimbọla Oyeyẹmi, alukoro ọlọpaa ṣe ṣalaye. O ni ọga rẹ lo tẹle wa lati Idah, nipinlẹ Kogi. Igba ti wọn de Sango ninu mọto wọn ti wọn n gbe bọ ni Jamili Ismaila toun n wa tirela wa mọto tiẹ niwakuwa, to bẹẹ to jẹ diẹ lo ku ko kọlu awọn ọlọpaa yii. Eyi lo mu awọn agbofinro naa sọkalẹ ninu mọto wọn, ti wọn si kilọ fun Jamili pe ko yee wa iwakuwa. Ṣugbọn wọn ni niṣe ni Jamili binu, to ni awọn ọlọpaa naa loun ko fẹẹ kọlu toun fi bọ si koto, ti taya mọto oun kan si bẹ.


Igba ti wọn de Sango ninu mọto wọn ti wọn n gbe bọ ni Jamili Ismaila toun n wa tirela wa mọto tiẹ niwakuwa, to bẹẹ to jẹ diẹ lo ku ko kọlu awọn ọlọpaa yii. Eyi lo mu awọn agbofinro naa sọkalẹ ninu mọto wọn, ti wọn si kilọ fun Jamili pe ko yee wa iwakuwa. Ṣugbọn wọn ni niṣe ni Jamili binu, to ni awọn ọlọpaa naa loun ko fẹẹ kọlu toun fi bọ si koto, ti taya mọto oun kan si bẹ. Ibinu naa ni wọn lo jẹ ko pe awọn ọmọ ganfe to wa nitosi lati gbeja oun, n lawọn iyẹn ba mu nnkan ija oriṣiisriṣii jade, ni wọn ba kọju ija sawọn ọlọpaa, agaga Agada to jẹ ọmọọṣẹ, bi wọn ṣe bẹrẹ si i lu u bii ko ku niyẹn. Alukoro sọ pe nibi ti wọn ti n lu ọlọpaa naa lo daku si, awọn ẹlẹyinju aanu lo sare gbe e lọ sileewoan Jẹnẹra Ọta, ṣugbọn nibi ti wọn ti n tọju rẹ lo dakẹ si. Awọn ọmọ ganfe to lu u sa lọ nigba ti wọn ri i pe ọlọpaa naa ti daku, ṣugbọn ọwọ pada tẹ awọn mẹrin yii, nigba tawọn ọlọpaa ṣọ wọn daadaa ni wọn ka wọn mọ ibuba wọn.


Ibinu naa ni wọn lo jẹ ko pe awọn ọmọ ganfe to wa nitosi lati gbeja oun, n lawọn iyẹn ba mu nnkan ija oriṣiisriṣii jade, ni wọn ba kọju ija sawọn ọlọpaa, agaga Agada to jẹ ọmọọṣẹ, bi wọn ṣe bẹrẹ si i lu u bii ko ku niyẹn. Alukoro sọ pe nibi ti wọn ti n lu ọlọpaa naa lo daku si, awọn ẹlẹyinju aanu lo sare gbe e lọ sileewoan Jẹnẹra Ọta, ṣugbọn nibi ti wọn ti n tọju rẹ lo dakẹ si. Awọn ọmọ ganfe to lu u sa lọ nigba ti wọn ri i pe ọlọpaa naa ti daku, ṣugbọn ọwọ pada tẹ awọn mẹrin yii, nigba tawọn ọlọpaa ṣọ wọn daadaa ni wọn ka wọn mọ ibuba wọn. Mọṣuari ileewosan jẹnẹra Ọta ni wọn gbe oku Agada Akoh si bayii, bẹẹ ni wọn ṣi n wa awọn ọmọ ganfe yooku to sa lọ.


Mọṣuari ileewosan jẹnẹra Ọta ni wọn gbe oku Agada Akoh si bayii, bẹẹ ni wọn ṣi n wa awọn ọmọ ganfe yooku to sa lọ.


Awọn araalu n binu si Ọba wọn lEkoo

Aderounmu Kazeem Niluu Ajiran nijọba ibilẹ Eti Ọsa l’Ekoo lawọn eeyan kan ti n binu o, ẹni ti wọn si n binu si ko ju kabiyesi wọn lọ, Ọba Tijani Akinloye, Ojomu tiluu Ajiran. Ọkunrin kan ti wọn pe orukọ ẹ ni Yẹkinni Wasiu lo duro gẹgẹ bi agbẹnusọ fawọn eeyan to n binu yii. Ẹsun ti wọn si fi kan Ọba alaye naa ni pe gbogbo ohun to jẹ ogun ibi awọn pata lo ti ta tan, ti ohun idagbasoke kan bayii ko si ninu ilu naa. Wọn ni ko si ileewe kan to jẹ ojulowo, ọsibitu naa ko si atawọn ohun amayedẹrun mi-in bẹẹ lawọn to jẹ arugbo paapaa ko ri anfaani gidi kan bayii jẹ ninu gbogbo owo ti kabiyesi ti gba lọwọ awọn to ta ilẹ ilu naa fun. Iwọde lawọn eeyan yii ṣe lọ sileeṣẹ iwe iroyin lEkoo nibi ti wọn ti fidi ẹ mulẹ wi pe awọn ti fọrọ ọhun to ileeṣẹ ọlọpaa leti, bẹẹ lawọn oloye ilu naa mọ si i daadaa, ṣugbọn ti won ko ri ohunkohun ṣe si i. Bẹẹ gẹgẹ ni wọn sọ pe awọn ti ba ọba alaye ọhun sepade lọpọ igba, ṣugbọn pabo ni gbogbo igbiyanju awọn ja si. Wọn ni pupọ ninu awọn ileeṣẹ nlanla bii Chevron, ileepo Shell atawọn mi-in ni wọn wa lori ilẹ Ajiran, ṣugbọn gbogbo anfaani to yẹ ki awọn ọmọ ilu maa jẹ, ọdọ ọba alaye yii lo n wọlẹ si.


Awọn araalu n binu si Ọba wọn lEkoo

Wọn ni ko si ileewe kan to jẹ ojulowo, ọsibitu naa ko si atawọn ohun amayedẹrun mi-in bẹẹ lawọn to jẹ arugbo paapaa ko ri anfaani gidi kan bayii jẹ ninu gbogbo owo ti kabiyesi ti gba lọwọ awọn to ta ilẹ ilu naa fun. Iwọde lawọn eeyan yii ṣe lọ sileeṣẹ iwe iroyin lEkoo nibi ti wọn ti fidi ẹ mulẹ wi pe awọn ti fọrọ ọhun to ileeṣẹ ọlọpaa leti, bẹẹ lawọn oloye ilu naa mọ si i daadaa, ṣugbọn ti won ko ri ohunkohun ṣe si i. Bẹẹ gẹgẹ ni wọn sọ pe awọn ti ba ọba alaye ọhun sepade lọpọ igba, ṣugbọn pabo ni gbogbo igbiyanju awọn ja si. Wọn ni pupọ ninu awọn ileeṣẹ nlanla bii Chevron, ileepo Shell atawọn mi-in ni wọn wa lori ilẹ Ajiran, ṣugbọn gbogbo anfaani to yẹ ki awọn ọmọ ilu maa jẹ, ọdọ ọba alaye yii lo n wọlẹ si. Ẹsun tawọn eeyan yii fi kan ọba wọn ree, bẹẹ lo jọ pe Kabiyesi paapaa ko ṣetan lati ba awọn oniroyin sọ ohunkohun. Balogun ilu Ajiran, Alhaji Yẹkinni Bakare ni tiẹ sọ pe, lori iṣẹlẹ ọhun, ohun kan bayii ko ni i tẹnu oun jade.


Awọn araalu n binu si Ọba wọn lEkoo

Ẹsun tawọn eeyan yii fi kan ọba wọn ree, bẹẹ lo jọ pe Kabiyesi paapaa ko ṣetan lati ba awọn oniroyin sọ ohunkohun. Balogun ilu Ajiran, Alhaji Yẹkinni Bakare ni tiẹ sọ pe, lori iṣẹlẹ ọhun, ohun kan bayii ko ni i tẹnu oun jade.


‘Ọga mi ni Ọdunlade Adekọla, ko si nnkan mi-in laarin wa’

Mo ti lẹni ti mo fẹẹ fẹ – Ẹniọla Ajao Arẹwa ni, oju rẹ tun pawo pẹlu, bi wọn ba si n sọ pe ta lọmọ ti wọn n sọ lasiko yii lagboole tiata, Ẹniọla Ajao ni. Eyi tumọ si pe laarin awọn oṣẹrebinrin ilẹ Yoruba lonii, ṣaaṣa eeyan ni wọn yoo darukọ ọmọbinrin yii leti ẹ ti yoo ni oun ko mọ ẹni to n jẹ bẹẹ, gbajumọ oṣere gbaa ni. Ibeji ni Ẹniọla, o kan jẹ pe ikeji rẹ ki i ṣe tiata ni, ileefowopamọ niyẹn wa to ti n ṣiṣẹ aje. Eyi atawọn nnkan mi-in ni Ẹniọla Ajao ba akọroyin AKEDE AGBAYE, ADEFUNKẸ ADEBIYI, sọ lọsẹ to kọja yii loko ere kan n’Imọta. ẸNIỌLA AJAO: Orukọ mi ni Ẹniọla Ajao, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ni wọn bi emi ati ekeji mi (ibeji ni mi), siluu Ẹpẹ ti i ṣe ilu baba wa. Ọmọ mẹfa lawọn obi wa bi, awa ibeji si ni abigbẹyin wọn.


Eyi atawọn nnkan mi-in ni Ẹniọla Ajao ba akọroyin AKEDE AGBAYE, ADEFUNKẸ ADEBIYI, sọ lọsẹ to kọja yii loko ere kan n’Imọta. ẸNIỌLA AJAO: Orukọ mi ni Ẹniọla Ajao, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ni wọn bi emi ati ekeji mi (ibeji ni mi), siluu Ẹpẹ ti i ṣe ilu baba wa. Ọmọ mẹfa lawọn obi wa bi, awa ibeji si ni abigbẹyin wọn. Mo lọ sileewe alakọọbẹrẹ Saint Micheal’s Anglican School, Ẹpẹ, ati Army Secondary School, toun naa wa l’Ẹpẹ. Lẹyin iyẹn ni mo lọ sileewe Gbogboniṣe Yaba College of Tecnology, mo kẹkọọ nipa iṣiro owo nibẹ fun ipele akọkọ ti wọn n pe ni ND. Mo ṣẹṣẹ waa lọ si Yunifasiti ipinlẹ Eko, nibi ti mo ti gba BSc ninu iṣiro owo kan naa.


Mo lọ sileewe alakọọbẹrẹ Saint Micheal’s Anglican School, Ẹpẹ, ati Army Secondary School, toun naa wa l’Ẹpẹ. Lẹyin iyẹn ni mo lọ sileewe Gbogboniṣe Yaba College of Tecnology, mo kẹkọọ nipa iṣiro owo nibẹ fun ipele akọkọ ti wọn n pe ni ND. Mo ṣẹṣẹ waa lọ si Yunifasiti ipinlẹ Eko, nibi ti mo ti gba BSc ninu iṣiro owo kan naa. BI MO ṢE BẸRẸ IṢẸ TIATA Mo bẹrẹ iṣẹ tiata lọdun 2004, ọdun kẹrindinlogun sasiko yii. Ilu Eko yii naa ni mo ti bẹrẹ, latigba ti mo ti wa nileewe girama ni mo ti nifẹẹ si i, emi ni mo maa n ṣaaju ninu gbogbo ere ta a maa n ṣe nigba yẹn. Ṣugbọn mi o ro pe mo le fi ṣiṣẹ ṣe, afi nigba ti mo de Yaba Tech, ti mo pade ẹgbọn ọga ti mo kọṣẹ lọwọ ẹ, olootu fiimu lawọn, Adesanya Adeshina lorukọ wọn, ọdọ wọn ni mo ti maa n lọọ ṣe rihasa, ti a maa jo daadaa pẹlu awọn ẹkọ yooku.


BI MO ṢE BẸRẸ IṢẸ TIATA Mo bẹrẹ iṣẹ tiata lọdun 2004, ọdun kẹrindinlogun sasiko yii. Ilu Eko yii naa ni mo ti bẹrẹ, latigba ti mo ti wa nileewe girama ni mo ti nifẹẹ si i, emi ni mo maa n ṣaaju ninu gbogbo ere ta a maa n ṣe nigba yẹn. Ṣugbọn mi o ro pe mo le fi ṣiṣẹ ṣe, afi nigba ti mo de Yaba Tech, ti mo pade ẹgbọn ọga ti mo kọṣẹ lọwọ ẹ, olootu fiimu lawọn, Adesanya Adeshina lorukọ wọn, ọdọ wọn ni mo ti maa n lọọ ṣe rihasa, ti a maa jo daadaa pẹlu awọn ẹkọ yooku. Mo wa nibẹ fọdun meji, mo gbayọnda lọdọ wọn lọdun 2006. Loootọ lawọn eeyan maa n ro pe Ọgbẹni Ọdunlade Adekọla lo kọ mi niṣẹ, ọdọ wọn kọ ni mo ti bẹrẹ, bii pe keeyan pari yunifasiti nibi kan, ko waa lọọ ṣẹ Masita nibomi-in ni ẹkọ ti mo kọ lọdọ Ọdunlade Adekọla. AWỌN ẸBI MI KO LODI SI TIATA TI MO DARAPỌ MỌ Dadi mi mọ pe mi o ki i ṣe ọmọkọmọ, wọn mọ pe bi mo tiẹ n ṣe tiata, iyẹn ko ni ki ma kọju si ẹkọ mi.


Mo wa nibẹ fọdun meji, mo gbayọnda lọdọ wọn lọdun 2006. Loootọ lawọn eeyan maa n ro pe Ọgbẹni Ọdunlade Adekọla lo kọ mi niṣẹ, ọdọ wọn kọ ni mo ti bẹrẹ, bii pe keeyan pari yunifasiti nibi kan, ko waa lọọ ṣẹ Masita nibomi-in ni ẹkọ ti mo kọ lọdọ Ọdunlade Adekọla. AWỌN ẸBI MI KO LODI SI TIATA TI MO DARAPỌ MỌ Dadi mi mọ pe mi o ki i ṣe ọmọkọmọ, wọn mọ pe bi mo tiẹ n ṣe tiata, iyẹn ko ni ki ma kọju si ẹkọ mi. Wọn fẹ ki n kawe, ki n di onimọ iṣiro, mo dẹ ka a, ko di iwe mi lọwọ. Nigba ti mo sọ fun wọn pe mo fẹẹ ṣe tiata, wọn kan sọ fun mi pe ki n ranti ọmọ ẹni ti mo n ṣe ni, wọn ko sọ pe ki n maa ṣe e. Wọn mọ pe mo tiẹ ti fẹẹ pari ẹkọ mi nigba ti mo ni mo fẹẹ maa ṣe tiata yẹn. Ikeji mi n ṣiṣẹ nileefowopamọ ni tiẹ, banka loun, o dẹ tun n ṣowo.


Wọn fẹ ki n kawe, ki n di onimọ iṣiro, mo dẹ ka a, ko di iwe mi lọwọ. Nigba ti mo sọ fun wọn pe mo fẹẹ ṣe tiata, wọn kan sọ fun mi pe ki n ranti ọmọ ẹni ti mo n ṣe ni, wọn ko sọ pe ki n maa ṣe e. Wọn mọ pe mo tiẹ ti fẹẹ pari ẹkọ mi nigba ti mo ni mo fẹẹ maa ṣe tiata yẹn. Ikeji mi n ṣiṣẹ nileefowopamọ ni tiẹ, banka loun, o dẹ tun n ṣowo. OJU TI RI KI N TOO DI GBAJUMỌ OṢERE Ko yiisi rara o, oju ti ri oriṣiiriṣii nnkan ki n too di gbajumọ oṣere. Ẹni ti ko ba farabalẹ ninu iṣẹ wa yii, to kan ro pe oun le sare wọbẹ koun dẹ sare di gbajumọ, irọ lo pa. Akọkọ ni pe keeyan kọkọ mọ nnkan to n ṣe, ko tẹnu ara ẹ wo ko mọ pe oun fẹẹ ṣiṣẹ yii, ko dẹ foju si i. Kikọ ni mimọ, ko sẹni to gbe e wa latọrun. Teeyan ba foju siṣẹ, owo maa de, orukọ maa de.


OJU TI RI KI N TOO DI GBAJUMỌ OṢERE Ko yiisi rara o, oju ti ri oriṣiiriṣii nnkan ki n too di gbajumọ oṣere. Ẹni ti ko ba farabalẹ ninu iṣẹ wa yii, to kan ro pe oun le sare wọbẹ koun dẹ sare di gbajumọ, irọ lo pa. Akọkọ ni pe keeyan kọkọ mọ nnkan to n ṣe, ko tẹnu ara ẹ wo ko mọ pe oun fẹẹ ṣiṣẹ yii, ko dẹ foju si i. Kikọ ni mimọ, ko sẹni to gbe e wa latọrun. Teeyan ba foju siṣẹ, owo maa de, orukọ maa de. Ṣugbọn teeyan ba n gbọn kiri, ti ko duro nibi kan, o kan maa maa sa kiri naa ni, ko le ri nnkan kan nidii iṣẹ yii. LỌJỌ TI MO KỌKỌ DOJUKỌ KAMẸRA Kamẹra lasan maa n dẹru baayan ti wọn ba gbe e seeyan loju fun igba akọkọ. Ẹru ba mi lọjọ ti mo kọkọ dojukọ kamẹra, ti wọn ni ki n maa sọrọ, ki wọn si maa ya mi.


Ṣugbọn teeyan ba n gbọn kiri, ti ko duro nibi kan, o kan maa maa sa kiri naa ni, ko le ri nnkan kan nidii iṣẹ yii. LỌJỌ TI MO KỌKỌ DOJUKỌ KAMẸRA Kamẹra lasan maa n dẹru baayan ti wọn ba gbe e seeyan loju fun igba akọkọ. Ẹru ba mi lọjọ ti mo kọkọ dojukọ kamẹra, ti wọn ni ki n maa sọrọ, ki wọn si maa ya mi. Mo ranti pe ere ti mo kọkọ ṣe to gbe mi jade ni wọn pe ni ‘Igba aimọ, ọdun 2006 lo jade, emi dẹ ni mo ko ipa olubori (lead role) nibẹ. Ni bayii, ere ti mo ti kopa ninu ẹ ti le ni marundinlọgọrin (75). AWỌN TI WỌN N SỌ PE ỌRẸKUNRIN MI NI ỌDUNLADE ADEKỌLA Mi o fẹẹ dahun ibeere yii tẹlẹ, mo fẹẹ sọ pe kẹ ẹ ma mẹnu lọ sibẹ ni, ṣugbọn ma a dahun.


Mo ranti pe ere ti mo kọkọ ṣe to gbe mi jade ni wọn pe ni ‘Igba aimọ, ọdun 2006 lo jade, emi dẹ ni mo ko ipa olubori (lead role) nibẹ. Ni bayii, ere ti mo ti kopa ninu ẹ ti le ni marundinlọgọrin (75). AWỌN TI WỌN N SỌ PE ỌRẸKUNRIN MI NI ỌDUNLADE ADEKỌLA Mi o fẹẹ dahun ibeere yii tẹlẹ, mo fẹẹ sọ pe kẹ ẹ ma mẹnu lọ sibẹ ni, ṣugbọn ma a dahun. Ọga mi ni Ọdunlade Adekọla, ko si nnkan mi-in mọ lẹyin iyẹn laarin emi pelu wọn. Iyawo wọn (Iyawo Ọdunlade), bii ọrẹ mi ni wọn jẹ, bii ẹgbọn mi ni wọn jẹ. Ile wọn, bii ile mi naa ni, famili wọn, bii famili mi ni.


Ọga mi ni Ọdunlade Adekọla, ko si nnkan mi-in mọ lẹyin iyẹn laarin emi pelu wọn. Iyawo wọn (Iyawo Ọdunlade), bii ọrẹ mi ni wọn jẹ, bii ẹgbọn mi ni wọn jẹ. Ile wọn, bii ile mi naa ni, famili wọn, bii famili mi ni. Nigba ti ọkan mi ba ti mọ pe ko si nnkan kan laarin wa, ariwo ọja leyi ti wọn n sọ kiri yẹn. Ṣẹ ẹ ri rumọọsi, ara iṣẹ wa naa ni. Eeyan o le wa a ti ninu iṣẹ wa yii.


Nigba ti ọkan mi ba ti mọ pe ko si nnkan kan laarin wa, ariwo ọja leyi ti wọn n sọ kiri yẹn. Ṣẹ ẹ ri rumọọsi, ara iṣẹ wa naa ni. Eeyan o le wa a ti ninu iṣẹ wa yii. Ẹni ti ko ba ti ni ara to fi maa gba awọn ọrọ bii eyi si, ko ni i de ibi kankan. Eeyan meloo ni mo fẹẹ maa sọ fun pe ko si nnkan kan laarin wa. BI MO ṢE MANEEJI ASIKO KORONA Ẹkọ nla ni Korona waa kọ wa, lo waa kọ gbogbo aye.


Ẹni ti ko ba ti ni ara to fi maa gba awọn ọrọ bii eyi si, ko ni i de ibi kankan. Eeyan meloo ni mo fẹẹ maa sọ fun pe ko si nnkan kan laarin wa. BI MO ṢE MANEEJI ASIKO KORONA Ẹkọ nla ni Korona waa kọ wa, lo waa kọ gbogbo aye. Arun yẹn waa kọ wa pe Ọlọrun wa, omugọ eeyan lo maa ni Ọlọrun ko si. Nigba teeyan ba wa laye lo n lọ soke sodo, to n ṣe wahala kiri. Ẹ wo bi Koro ṣe de ti gbogbo nnkan dawọ duro, to jẹ pe awọn eeyan ku lọ rẹpẹtẹ ni.


Arun yẹn waa kọ wa pe Ọlọrun wa, omugọ eeyan lo maa ni Ọlọrun ko si. Nigba teeyan ba wa laye lo n lọ soke sodo, to n ṣe wahala kiri. Ẹ wo bi Koro ṣe de ti gbogbo nnkan dawọ duro, to jẹ pe awọn eeyan ku lọ rẹpẹtẹ ni. Ọlọrun n sọ fun wa pe Oun ni Ọlọrun, igba to ba wu Oun loun le dawọ ohun gbogbo duro, ti ko si sẹnikan ti yoo mu un si i. Gbogbo wahala ti a n ṣe kiri yii, nigba teeyan ṣi wa laye ni o, ti a ba ti ku, o tan, ohun aye aa baye lọ ni. Korona waa kọ wa pe ka maa sin Ọlọrun ni o, nitori Ọlọrun le mu wa sọdọ nigba to ba wu u. Bi mo ṣe maneenji ara mi ninu Korona, hmmm, o daa keeyan ni ajaṣẹku, ko daa keeyan maa fi ọwọ mẹwẹẹwa jẹun. Ajẹṣẹku ni mo fi gbera lasiko Koro, igba yẹn le gan-an, gbogbo eeyan lo kan. Awọn tiwọ fẹẹ lọọ ba fun iranlọwọ gan-an n maneeji ara wọn ni, nitori o kan awọn naa.


Ọlọrun n sọ fun wa pe Oun ni Ọlọrun, igba to ba wu Oun loun le dawọ ohun gbogbo duro, ti ko si sẹnikan ti yoo mu un si i. Gbogbo wahala ti a n ṣe kiri yii, nigba teeyan ṣi wa laye ni o, ti a ba ti ku, o tan, ohun aye aa baye lọ ni. Korona waa kọ wa pe ka maa sin Ọlọrun ni o, nitori Ọlọrun le mu wa sọdọ nigba to ba wu u. Bi mo ṣe maneenji ara mi ninu Korona, hmmm, o daa keeyan ni ajaṣẹku, ko daa keeyan maa fi ọwọ mẹwẹẹwa jẹun. Ajẹṣẹku ni mo fi gbera lasiko Koro, igba yẹn le gan-an, gbogbo eeyan lo kan. Awọn tiwọ fẹẹ lọọ ba fun iranlọwọ gan-an n maneeji ara wọn ni, nitori o kan awọn naa. A ṣaa dupẹ f’Ọlọrun ṣa, bo ṣe le to, Oluwa gba akoso. BI MO ṢE MAA N SINMI Mo maa n gba asiko isinmi ni, mo le gba ọsẹ kan tabi ọjọ mẹta, ma a sinmi, mi o ni i lọ sibi kankan. Mo kan maa wa nile ni ti mo ba ti ri i pe mo ti ṣiṣẹ mi de ibi to lapẹẹrẹ.


A ṣaa dupẹ f’Ọlọrun ṣa, bo ṣe le to, Oluwa gba akoso. BI MO ṢE MAA N SINMI Mo maa n gba asiko isinmi ni, mo le gba ọsẹ kan tabi ọjọ mẹta, ma a sinmi, mi o ni i lọ sibi kankan. Mo kan maa wa nile ni ti mo ba ti ri i pe mo ti ṣiṣẹ mi de ibi to lapẹẹrẹ. MO TI LỌKỌ AFẸSỌNA Mo lẹni ti mo n fẹ, ọkọ afẹsọna mi. Lagbara Ọlọrun, gbogbo ẹ aa jọra wọn laipẹ. OUNJẸ TI MO FẸRAN JU Emi o lounjẹ kan pato ti mo fẹran, ka ṣaa ti ri nnkan fi sẹnu ni, mo wa ok ti mo ba ti ri nnkan fi sẹnu.


MO TI LỌKỌ AFẸSỌNA Mo lẹni ti mo n fẹ, ọkọ afẹsọna mi. Lagbara Ọlọrun, gbogbo ẹ aa jọra wọn laipẹ. OUNJẸ TI MO FẸRAN JU Emi o lounjẹ kan pato ti mo fẹran, ka ṣaa ti ri nnkan fi sẹnu ni, mo wa ok ti mo ba ti ri nnkan fi sẹnu.


Eeyan meji ku nibi ijamba ọkọ oju-irin l’Oṣodi

Faith Adebọla, Eko Bawọn kan ṣe n kawọ leri, ti wọn n fẹsẹ janlẹ, bẹẹ ni igbe oro ati idaro gba ẹnu awọn mi-in, latari ijamba to waye lafẹmọju ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nibi ti ọkọ reluwee ti ka mọto meji mọ oju irin rẹ, to run awọn mọto naa womuwomu, to si ṣeku pa tọkọ-taya kan loju ẹsẹ. ALAROYE gbọ pe tọkọ-tiyawo kan lo wa niwaju mọto Toyota Sienna ti nọmba rẹ jẹ LAGOS FST-723-FL, wọn ni wọn tete ji de iwaju ọja igbalode Nigeria Army Shopping Arena to wa ni ibudokọ Bọlade, wọn fẹẹ wọ inu ọja naa lati bẹrẹ kara-kata wọn. Gẹgẹ bi ọlọpaa kan, S. A. Buladima, ṣe ṣalaye f’ALAROYE, o ni mọto meji ni reluwee to ṣe yọ lati ọna Ikẹja naa ka mọ oju irin rẹ, mọto kan ti tọkọ-taya yii wa ninu rẹ ati ekeji to ko awọn ero bii mẹjọ. Latokeere ni reluwee naa ti n fọn fere rẹ leralera, ṣugbọn ko ṣee ṣe fun eyikeyii ninu awọn ọkọ ọhun lati sare kuro, tori ọgangan oju irin naa lawọn mejeeji wa, awọn ọkọ mi-in si ti di wọn mọ niwaju ati lẹyin wọn. Ori ko dirẹba mọto keji ati awọn ero to wa ninu rẹ yọ nitori o ṣee ṣe fun wọn lati bẹ danu bi reluwee naa ṣe sun mọ itosi wọn, mọto nikan ni wọn ko raaye gbe kuro. Ṣugbọn wọn ni ibi ti ọkunrin tiyawo rẹ jokoo ṣẹgbẹẹ rẹ ninu mọto keji ti n ṣe akitiyan boya mọto rẹ yoo raaye kuro ni reluwee ka wọn mọ, oju ẹsẹ lawọn mejeeji si ti doloogbe.


Latokeere ni reluwee naa ti n fọn fere rẹ leralera, ṣugbọn ko ṣee ṣe fun eyikeyii ninu awọn ọkọ ọhun lati sare kuro, tori ọgangan oju irin naa lawọn mejeeji wa, awọn ọkọ mi-in si ti di wọn mọ niwaju ati lẹyin wọn. Ori ko dirẹba mọto keji ati awọn ero to wa ninu rẹ yọ nitori o ṣee ṣe fun wọn lati bẹ danu bi reluwee naa ṣe sun mọ itosi wọn, mọto nikan ni wọn ko raaye gbe kuro. Ṣugbọn wọn ni ibi ti ọkunrin tiyawo rẹ jokoo ṣẹgbẹẹ rẹ ninu mọto keji ti n ṣe akitiyan boya mọto rẹ yoo raaye kuro ni reluwee ka wọn mọ, oju ẹsẹ lawọn mejeeji si ti doloogbe. Womuwomu ni reluwee naa run awọn ọkọ mejeeji, o si wọ ọkan lara ọkọ naa lati Bọlade de abẹ biriiji Oṣodi ko too duro. Nigba ti akọroyin debi iṣẹlẹ naa, wọn ni awọn ẹṣọ alaabo oju popo ti gbe oku awọn mejeeji naa lọ si mọṣuari. Titi di akoko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ko ti i sẹni to mọ orukọ tabi adiresi awọn to doloogbe naa, bo tilẹ jẹ pe wọn ni inu ọja igbalode naa ni wọn ti n taja.


Womuwomu ni reluwee naa run awọn ọkọ mejeeji, o si wọ ọkan lara ọkọ naa lati Bọlade de abẹ biriiji Oṣodi ko too duro. Nigba ti akọroyin debi iṣẹlẹ naa, wọn ni awọn ẹṣọ alaabo oju popo ti gbe oku awọn mejeeji naa lọ si mọṣuari. Titi di akoko ti a fi n ko iroyin yii jọ, ko ti i sẹni to mọ orukọ tabi adiresi awọn to doloogbe naa, bo tilẹ jẹ pe wọn ni inu ọja igbalode naa ni wọn ti n taja.


Wọn yinbọn pa adari ileeṣẹ ijọba ibilẹ l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Inu ibẹru nla lawọn eeyan adugbo Umesi, lagbegbe Igirigiri, niluu Ado-Ekiti, wa di asiko yii pẹlu bi awọn agbebọn kan ṣe pa ọkan lara awọn adari ileeṣẹ ijọba ibilẹ nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni David Jejelowo, sinu ile ẹ. ALAROYE gbọ pe ni nnkan bii aago kan oru ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii niṣẹlẹ naa waye, bẹẹ ni ko sẹni to mọ boya awọn adigunjale ni tabi awọn agbanipa. Nigba to n ba ALAROYE sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alukoro ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu, sọ pe loootọ ni wọn yinbọn pa ọkunrin naa, inu yara ẹ gan-an ni wọn si ṣeku pa a si. O ni ko sẹni to mọ nnkan to ṣẹlẹ ki iṣẹlẹ naa too waye, eyi si ni afojusun iwadii ọlọpaa. O ni, ‘‘Titi di asiko yii, a ko mọ idi ti wọn fi pa ọkunrin naa, bakan naa ni ko sẹni to mọ awọn to ṣiṣẹ ọhun, ṣugbọn nnkan ta a le fidi ẹ mulẹ ni pe wọn yinbọn pa a ni.’’ Abutu sọ ọ di mimọ pe wọn ti gbe oku oloogbe naa lọ si mọṣuari ileewosan ẹkọṣẹ Faisiti Ekiti (EKSUTH) to wa niluu Ado-Ekiti.


‘Awọn abinu-ẹni oloṣelu lo pa Bọla Ige’

Niluu Ibadan, ni ọjọ Aiku, Sannde to kọja yii, ni ọmọ Oloogbe Bọla Ige, Muyiwa Ige, sọrọ kan lasiko ti wọn n ṣe ayajọ ọjọọbi baba rẹ ti iba pe ẹni aadọrun-un ọdun (90) ka ni pe o ṣi wa loke eepẹ pe nitori owu gbigbona to n da awọn eeyan kan to n da ti awọn ti baba oun jọ wa ninu oṣelu laamu ni wọn fi pa a danu. Ninu St Anne’s Church, Mọlete, n’Ibadan, nibi ti isin iranti naa ti waye lo ti sọrọ ọhun. Muyiwa fi kun ọrọ ẹ wi pe bi baba oun ṣe fẹran awọn ọdọ, to si ni agbọye fun wọn lo maa n bi awọn ẹgbẹ ẹ kan nidii oṣelu ninu, eyi to dibajẹ si wọn lara, ti wọn fi ṣeku pa a laipe ọjọ Ọmọ oloogbe yii ti sọ pe bo tilẹ jẹ pe wọn ṣeku pa ọkunrin oloṣelu yii, sibẹ, oun nigbagbọ pe baba naa wa saye, bẹẹ lo ṣe iwọn to le ṣe, to si jẹ ohun manigbagbe titi lae. Tẹ o ba gbagbe, titi di asiko yii ni wọn ko ti i ri ẹni to pa gomina ipinlẹ Ọyọ nigba kan, to tun pada jẹ olori eto idajọ lorilẹ-ede yii ninu ijọba Ọbasanjọ ọhun.


Awọn ileewe Ekiti yoo ṣi lati ọsẹ to n bọ

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Lati ọjọ Aje, Mọnde, to n bọ, lawọn ileewe ipinlẹ Ekiti yoo bẹrẹ si i wọle gẹgẹ bii aṣẹ tuntun ti Gomina Kayọde Fayẹmi pa lalẹ ọjọ Aiku, Sannde, ana. Fayẹmi kede pe ọjọ Aje to n bọ lawọn akẹkọọ ipele agba keji (SS2), ipele girama kẹta (JS3) ati kilaasi kẹfa ileewe alakọọbẹrẹ (Pry 6) yoo wọle, nigba ti ipele agba kin-in-ni (SS1), ipele girama keji (JS2) pẹlu awọn onikilaasi kẹrin ati ikarun ileewe alakọọbẹrẹ (Pry 4 & 5) yoo wọle ni Mọnde to tẹle e. Iwọle awọn onipele kin-in-ni girama (JS1) ati ileewe alakọọbẹrẹ kin-in-ni si ẹkẹta (Pry 1-3) di oṣu to n bọ, iyẹn ọjọ kẹwaa, oṣu naa, nigba tawọn ọmọ keekeeke yoo wọle lọjọ keji, oṣu kejila. Fun awọn tileewe giga, lati ọjọ keji, oṣu to n bọ, ni wọn ti lanfaani lati wọle, ṣugbọn wọn gbọdọ ṣe awọn eto fun ilera oṣiṣẹ ati ọmọleewe. Bakan naa ni Fayẹmi ni awọn ileejọsin le maa ṣe isin meji lopin ọsẹ, ṣugbọn ko ti i si anfaani fun iṣọ-oru tabi isin aarin ọsẹ. O ni awọn gbọngan ayẹyẹ le maa ba iṣẹ wọn lọ, ṣugbọn awọn to n ṣe ṣayẹyẹ ko gbọdọ ju aadọta eeyan. Gomina naa waa kilọ fawọn araalu pe ofin lilo ibomu ati titakete sira ẹni ṣi wa digbi, awọn agbofinro yoo si tun maa mu awọn arufin.


Awọn ọlọpaa ti mu Tobilọba, fidio onihooho lo lọọ ṣe leti odo Ọṣun Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọmọkunrin kan, Tobilọba Isaac Jọlaosho, ẹni ti gbogbo eeyan mọ si King Tblack, lọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ bayii lori ẹsun pe o ṣe fidio pẹlu ọmọbinrin to wa nihooho leti odo Ọṣun Oṣogbo. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, ASP Yẹmisi Ọpalọla, fidi rẹ mulẹ pe lati ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu keje, ọdun yii, ni baba kan, Amọo Awosunwọn, to n gbe lagbegbe Idilẹkẹ Temples, Atẹlẹwọ, niluu Oṣogbo, ti lọọ sọ lagọọ ọlọpaa pe oun ri Tblak leti odo naa. Awosunwọn sọ fun awọn ọlọpaa pe ṣe ni ọmọkunrin naa wọ aṣọ bii ti awọn olubọ Ọṣun Oṣogbo, ti ọmọbinrin kan to wa nihooho duro niwaju rẹ leti odo naa, ti wọn si jọ n ya fidio. Lẹyin to ya fidio naa tan, ṣe lo tun gbe e sori ikanni ayelujara, to si jẹ iwa to lodi si aṣa ati iṣe ilu Oṣogbo, nitori ibi ọwọ ni odo Ọṣun Oṣogbo. Latigba naa si lawọn ọlọpaa ti n wa Tblak. A gbọ pe ọkan lara awọn ẹlẹsin ibilẹ lorileede yii, Traditional Religion Association Worshippers of Nigeria, ni Baba Awosunwọn.


Lẹyin to ya fidio naa tan, ṣe lo tun gbe e sori ikanni ayelujara, to si jẹ iwa to lodi si aṣa ati iṣe ilu Oṣogbo, nitori ibi ọwọ ni odo Ọṣun Oṣogbo. Latigba naa si lawọn ọlọpaa ti n wa Tblak. A gbọ pe ọkan lara awọn ẹlẹsin ibilẹ lorileede yii, Traditional Religion Association Worshippers of Nigeria, ni Baba Awosunwọn. Ni ti Tblak, aworan ati fidio ihooho awọn ọdọbinrin lo maa n gbe sori ẹrọ ayelujara bii fesibuuku, tuita, instagiraamu ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ni bayii ti wọn ti mu un, Ọpalọla sọ pe ọmọkunrin naa yoo foju bale-ẹjọ ni kete ti iwadii ba ti pari lori ọrọ rẹ. @@@@@


Ni ti Tblak, aworan ati fidio ihooho awọn ọdọbinrin lo maa n gbe sori ẹrọ ayelujara bii fesibuuku, tuita, instagiraamu ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ni bayii ti wọn ti mu un, Ọpalọla sọ pe ọmọkunrin naa yoo foju bale-ẹjọ ni kete ti iwadii ba ti pari lori ọrọ rẹ. @@@@@


Kẹhinde ati Emeka to n ta ayederu foonu n’Ikẹja ti ha!

Faith Adebọla, Eko Ẹni ba ri Kẹhinde Ọlabọde, ẹni ọdun mẹrinlelọgbọn, ati Chukwuemeka Ogbona, ẹni ọdun marundinlaaadọta, nibi kanta ti wọn lawọn ti n tun foonu ṣe ni Computer Village, to wa n’Ikẹja, eeyan yoo kọkọ ro pe ‘ẹnjinnia’ ni wọn ni, ṣugbọn iṣẹ jibiti foonu lori ayelujara lawọn afurasi naa n ṣe. Ẹnikan ti wọn ṣẹṣẹ ṣe gbaju-ẹ foonu I-Phone X ti owo rẹ to ẹgbẹrun lọna ọtalerugba naira (N260,000) lo ṣokunfa bọwọ ṣe tẹ wọn l’Ọjọruu, Tọsidee, to kọja yii. Ninu alaye ti wọn lawọn afurasi naa fẹnu ara wọn ṣe lagọọ ọlọpaa, wọn lawọn kan n dibọn pe ẹnjinnia foonu lawọn ni, ayederu foonu lawọn maa n ta lori ikanni fẹni to ba ko sakolo awọn. Wọn lori atẹ ayelujara ti wọn ti n ta ọja aloku tabi tokunbọ lawọn ti maa n lọọ polowo foonu olowo iyebiye ni pọntọ, kawọn eeyan le nifẹẹ lati ra a, awọn yoo si ṣeto bi wọn yoo ṣe pade ẹni to ba fẹẹ ra ọja ti wọn polowo ọhun, ibẹ ni wọn yoo ti lu ọnitọhun ni jibiti. Kẹhinde ni ẹgbẹrun lọna marundinlaaadọjọ naira (N155,000) loun polowo foonu I-phone X yii sori ikanni naa, toun si gbe fọto foonu iru ẹ sibẹ loriṣiiriṣii, ni onibaara yii ba loun fẹẹ raa, awọn si jọ ṣadehun lati pade ni ṣọọbu kan ninu ọja Computer Village lọjọ naa. Nigba ti onibaara naa de, awọn fi foonu I-phone X gidi han an, o yẹẹ wo, o si sanwo, ibi tawọn si ti n ba a tẹẹsi foonu naa lawọn ti dọgbọn paarọ ẹ si ayederu to jọra pẹlu eyi ti wọn ti fi han an tẹlẹ, ni wọn ba sa lọ.


Wọn lori atẹ ayelujara ti wọn ti n ta ọja aloku tabi tokunbọ lawọn ti maa n lọọ polowo foonu olowo iyebiye ni pọntọ, kawọn eeyan le nifẹẹ lati ra a, awọn yoo si ṣeto bi wọn yoo ṣe pade ẹni to ba fẹẹ ra ọja ti wọn polowo ọhun, ibẹ ni wọn yoo ti lu ọnitọhun ni jibiti. Kẹhinde ni ẹgbẹrun lọna marundinlaaadọjọ naira (N155,000) loun polowo foonu I-phone X yii sori ikanni naa, toun si gbe fọto foonu iru ẹ sibẹ loriṣiiriṣii, ni onibaara yii ba loun fẹẹ raa, awọn si jọ ṣadehun lati pade ni ṣọọbu kan ninu ọja Computer Village lọjọ naa. Nigba ti onibaara naa de, awọn fi foonu I-phone X gidi han an, o yẹẹ wo, o si sanwo, ibi tawọn si ti n ba a tẹẹsi foonu naa lawọn ti dọgbọn paarọ ẹ si ayederu to jọra pẹlu eyi ti wọn ti fi han an tẹlẹ, ni wọn ba sa lọ. Ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira pere ni wọn n ta eyi ti wọn fi paarọ fun un yẹn lori igba. Ọkunrin to lugbadi jibiti wọn yii lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa to wa ninu ọja naa, wọn si pada ri awọn afurasi ọdaran naa mu nirọlẹ ọjọ naa. Kẹhinde lawọn pọ tawọn jọ maa n lu jibiti naa, o loun ti kọkọ ṣeto awọn ti wọn maa fi ọrọ de onibaara naa mọlẹ, ti ko fi ni i fọkan si i tabi mọ igba toun ba fẹẹ paarọ foonu ojulowo si ayederu rara.


Ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira pere ni wọn n ta eyi ti wọn fi paarọ fun un yẹn lori igba. Ọkunrin to lugbadi jibiti wọn yii lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa to wa ninu ọja naa, wọn si pada ri awọn afurasi ọdaran naa mu nirọlẹ ọjọ naa. Kẹhinde lawọn pọ tawọn jọ maa n lu jibiti naa, o loun ti kọkọ ṣeto awọn ti wọn maa fi ọrọ de onibaara naa mọlẹ, ti ko fi ni i fọkan si i tabi mọ igba toun ba fẹẹ paarọ foonu ojulowo si ayederu rara. Chukwuemeka ni tiẹ jẹwọ pe nigba mi-in, niṣe lawọn maa n fi ayederu owo naira paarọ ojulowo tawọn eeyan ba fi sanwo fawọn, iyẹn ti onitọhun ba loun ko fẹ ọja naa mọ, to si fẹẹ gba owo ẹ pada. Wọn tun darukọ Ibrahim, wọn loun lọga awọn nidii jibiti lilu yii, ṣugbọn o ti sa lọ. Ọrọ yii ti de ọdọ kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Kayọde Odumosu, o si ti paṣẹ ki wọn taari awọn mejeeji tọwọ ba naa si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n bojuto iwa jibiti ati ole jija.


Chukwuemeka ni tiẹ jẹwọ pe nigba mi-in, niṣe lawọn maa n fi ayederu owo naira paarọ ojulowo tawọn eeyan ba fi sanwo fawọn, iyẹn ti onitọhun ba loun ko fẹ ọja naa mọ, to si fẹẹ gba owo ẹ pada. Wọn tun darukọ Ibrahim, wọn loun lọga awọn nidii jibiti lilu yii, ṣugbọn o ti sa lọ. Ọrọ yii ti de ọdọ kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Kayọde Odumosu, o si ti paṣẹ ki wọn taari awọn mejeeji tọwọ ba naa si ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n bojuto iwa jibiti ati ole jija.


Loootọ ni mo n lu ẹlẹhaa iyawo mi, ọdọ ọkunrin loun naa maa n yọ lọ lalẹ- Aafa Salami

Ọlawale Ajao, Ibadan “Loootọ ni mo maa n lu u. Gbogbo igba ta a ba ti n sun lọwọ lalẹ lo maa n yọ kẹlẹkẹlẹ dide lẹgbẹẹ mi lori ibusun, ti yoo si lọọ ba bọ́ì kan ti oun naa rẹnti yara kan sinu ile merẹnti ta a jọ n gbe. Aimọye igba ni mo ti kilọ fun un pe ko yee maa lọ sibẹ laajin mọ ti ko gbọ, idi ti mo ṣe maa n lu u niyẹn.” Ọkọ ẹlẹhaa kan, Aafaa Naheem Salami lo ṣe bẹẹ sọrọ ninu awijare ẹ si ẹjọ ikọnisilẹ ti iyawo ẹ, Ẹlẹhaa Taiwo Salami pe e si kootu ibilẹ Ọjaba to wa ni Mapo, n’Ibadan, l’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja. Aafaa to n kọ awọn ọmọ ni keu nigboro Ibadan yii ṣalaye siwaju pe “Mo ti da majẹmu pe mi o ni i maa na an, ṣugbọn alaigbọran obinrin ni. Mo ti fẹjọ ẹ sun aafaa mi, wọn ti ṣe waasu fun un laimọye igba, ṣugbọn ko si ayipada kankan.” Ṣaaju l’Ẹlẹhaa Taiwo ti rọ ile-ẹjọ lati tu yigi to wa laarin oun ati aafaa nitori tọkunrin naa maa n lu oun nigba gbogbo, igba kan si wa to lu oun ja sihooho toun ti bi oun ṣe jẹ ẹlẹhaa to. Ṣugbọn olujẹjọ bẹ igbimọ awọn adajọ kootu naa lati ma ṣe tu igbeyawo ọhun ka nitori ọjọ iwaju awọn ọmọ ti obinrin ẹlẹhaa naa bi foun. Gẹgẹ bii awijare olujẹjọ lati kọ ọkọ ẹ silẹ ni kootu, “Gbogbo igba ni wọn (aafaa) maa n lu mi.


Mo ti fẹjọ ẹ sun aafaa mi, wọn ti ṣe waasu fun un laimọye igba, ṣugbọn ko si ayipada kankan.” Ṣaaju l’Ẹlẹhaa Taiwo ti rọ ile-ẹjọ lati tu yigi to wa laarin oun ati aafaa nitori tọkunrin naa maa n lu oun nigba gbogbo, igba kan si wa to lu oun ja sihooho toun ti bi oun ṣe jẹ ẹlẹhaa to. Ṣugbọn olujẹjọ bẹ igbimọ awọn adajọ kootu naa lati ma ṣe tu igbeyawo ọhun ka nitori ọjọ iwaju awọn ọmọ ti obinrin ẹlẹhaa naa bi foun. Gẹgẹ bii awijare olujẹjọ lati kọ ọkọ ẹ silẹ ni kootu, “Gbogbo igba ni wọn (aafaa) maa n lu mi. Koda, wọn maa lu mi lasiko ti mo ba wa ninu oyun ati nigba ti mo ba n tọ ọmọ lọwọ. Wọn maa n gbe mi ṣepe, wọn si maa n sọko ọrọ ranṣẹ sawọn obi mi. “Iṣẹ abẹ ni wọn ṣe fun mi nigba ti mo bimọ, awọn obi mi ni wọn sanwo ẹ fawọn dokita, ko si kọbọ ọkọ mi ninu owo yẹn.


Koda, wọn maa lu mi lasiko ti mo ba wa ninu oyun ati nigba ti mo ba n tọ ọmọ lọwọ. Wọn maa n gbe mi ṣepe, wọn si maa n sọko ọrọ ranṣẹ sawọn obi mi. “Iṣẹ abẹ ni wọn ṣe fun mi nigba ti mo bimọ, awọn obi mi ni wọn sanwo ẹ fawọn dokita, ko si kọbọ ọkọ mi ninu owo yẹn. “Nitori iya ti wọn fi maa n jẹ mi ni mo ṣe ko jade kuro nile wọn. Ileewe aladaani ni mo ko awọn ọmọ wa lọ ti Ọlọrun si n ran mi lọwọ lati ri owo ileewe wọn san. Ṣugbọn ṣadeede lọkọ mi waa fi tipatipa ko awọn ọmọ kuro lọdọ awọn obi mi, to si ko wọn lọ sileewe ijọba.


“Nitori iya ti wọn fi maa n jẹ mi ni mo ṣe ko jade kuro nile wọn. Ileewe aladaani ni mo ko awọn ọmọ wa lọ ti Ọlọrun si n ran mi lọwọ lati ri owo ileewe wọn san. Ṣugbọn ṣadeede lọkọ mi waa fi tipatipa ko awọn ọmọ kuro lọdọ awọn obi mi, to si ko wọn lọ sileewe ijọba. Nitori pe ko si fẹẹ nawo kankan lori awọn ọmọ ni. “Latigba tawọn omọ ti pada sọdọ ẹ, iya buruku lo fi n jẹ wọn, Lọjọ ti mo ri awọn ọmọ yẹn gbẹyin, inu mi bajẹ nitori ẹkun ebi lawọn ọmọ yẹn sọ n sun. “Mo rọ ile-ẹjọ yii lati tu igbeyawo wa ka, kẹ ẹ si jẹ ki awọn ọmọ wa pẹlu mi ki n le maa tọju wọn nitori alainikan-an-ṣe ni baba wọn, wọn, ko le tọju wọn rara.


Nitori pe ko si fẹẹ nawo kankan lori awọn ọmọ ni. “Latigba tawọn omọ ti pada sọdọ ẹ, iya buruku lo fi n jẹ wọn, Lọjọ ti mo ri awọn ọmọ yẹn gbẹyin, inu mi bajẹ nitori ẹkun ebi lawọn ọmọ yẹn sọ n sun. “Mo rọ ile-ẹjọ yii lati tu igbeyawo wa ka, kẹ ẹ si jẹ ki awọn ọmọ wa pẹlu mi ki n le maa tọju wọn nitori alainikan-an-ṣe ni baba wọn, wọn, ko le tọju wọn rara. “Ni ti ọdọ ọkunrin ti wọn ni mo maa n lọ, baba nla irọ ni, wọn o ka mi mọdọ ọkunrin kankan ri.” Igbimọ awọn adajọ kootu ọhun, labẹ akoso Oloye Ọdunade Ademọla, ti fopin si igbeyawo to seso ọmọ meji ọhun. Ile-ẹjọ paṣẹ fun Aafaa lati maa san ẹgbẹrun mẹwaa Naira (N10,000) loṣooṣu fun ẹlẹhaa gẹgẹ bii owo ti yoo fi maa ṣeto ounjẹ fawọn ọmọ wọn mejeeji lẹyin ti wọn ti yọnda itọju awọn ọmọ naa fun olupẹjọ.


“Ni ti ọdọ ọkunrin ti wọn ni mo maa n lọ, baba nla irọ ni, wọn o ka mi mọdọ ọkunrin kankan ri.” Igbimọ awọn adajọ kootu ọhun, labẹ akoso Oloye Ọdunade Ademọla, ti fopin si igbeyawo to seso ọmọ meji ọhun. Ile-ẹjọ paṣẹ fun Aafaa lati maa san ẹgbẹrun mẹwaa Naira (N10,000) loṣooṣu fun ẹlẹhaa gẹgẹ bii owo ti yoo fi maa ṣeto ounjẹ fawọn ọmọ wọn mejeeji lẹyin ti wọn ti yọnda itọju awọn ọmọ naa fun olupẹjọ.


Akinwale, Profẹsọ to n ṣere tiata, ku lojiji

Kazeem Ọlajide Lojiji ni iroyin ọhun gba igboro lọwọ aṣaale ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, nigba ti wọn gbọ pe Ọjọgbọn onimọ nla ninu iṣẹ sinima, Ayọbami Akinwale, ti ku. ALAROYE gbọ pe aisan ranpẹ lo ṣe baba naa, nibi ti wọn si ti n ṣe itọju ẹ lọwọ ni ọlọjọ ti de, ti gbajumọ nla nidii iṣẹ tiata yii ko si le ba ara aye jẹun mọ. Ileewe giga Yunifasiti ilu Ilọrin ni Ọjọgbon Ayọbami Akinwale ti n kọ awọn ọmọ lẹkọọ iṣẹ sinima ati ere ori-itage. Yatọ si pe o jẹ olukọni agba, bakan naa lo tun maa n kopa daadaa ninu awọn fiimu Yoruba ati oyinbo, paapaa awọn sinima to n jade lati ileeṣẹ Main Frame ti Ọgbẹni Tunde Kilani atawọn fiimu mi-in. Bi okiki iku ẹ yii ti ṣe gba igboro kan lawọn ẹlẹgbẹ ẹ nidii iṣẹ sinima ti n kẹdun ẹ gidigidi, bẹẹ lawọn akẹkọọ to ti kọ niwee ri paapaa naa ṣedaro olukọ nla yii. Ninu ọrọ Ọga Bello, iyẹn Ọtunba Adebayọ Salami, lo ti sọ pe, “Ohun ikaya nla ni iku Ọjọgbọn Ayọ Akinwale jẹ fun mi nigba ti mo gbọ, ọga agba ni ti a ba n sọ nipa oṣere to laami-laaka, bẹẹ lo tun jẹ oludari ere to mọ iṣẹ ọhun debi gongo.


Yatọ si pe o jẹ olukọni agba, bakan naa lo tun maa n kopa daadaa ninu awọn fiimu Yoruba ati oyinbo, paapaa awọn sinima to n jade lati ileeṣẹ Main Frame ti Ọgbẹni Tunde Kilani atawọn fiimu mi-in. Bi okiki iku ẹ yii ti ṣe gba igboro kan lawọn ẹlẹgbẹ ẹ nidii iṣẹ sinima ti n kẹdun ẹ gidigidi, bẹẹ lawọn akẹkọọ to ti kọ niwee ri paapaa naa ṣedaro olukọ nla yii. Ninu ọrọ Ọga Bello, iyẹn Ọtunba Adebayọ Salami, lo ti sọ pe, “Ohun ikaya nla ni iku Ọjọgbọn Ayọ Akinwale jẹ fun mi nigba ti mo gbọ, ọga agba ni ti a ba n sọ nipa oṣere to laami-laaka, bẹẹ lo tun jẹ oludari ere to mọ iṣẹ ọhun debi gongo. Ti a ba tun n sọ nipa ẹni to le ṣe lameyitọ iṣẹ sinima daadaa, ọga ni ọ, bakan naa lo tun jẹ oludari pataki pẹlu. Eeyan nla ni ẹgbẹ oṣere sọnu yii, paapaa ẹka ẹgbẹ wa to wa niluu Ilọrin. Ki Ọlọrun rọ awọn ẹbi ẹ loju, ati gbogbo ẹgbẹ oṣere lapapọ.” Ọkan lara awọn akẹkọọ ti oloogbe yii ti kọ ri, Ọgbẹni Tunde Olaoye, naa ko sai kẹdun iku Ọjọgbọn Ayọbami, bẹẹ lo ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bii olukọ nla, to tun jẹ oṣere gidi pẹlu.


Ti a ba tun n sọ nipa ẹni to le ṣe lameyitọ iṣẹ sinima daadaa, ọga ni ọ, bakan naa lo tun jẹ oludari pataki pẹlu. Eeyan nla ni ẹgbẹ oṣere sọnu yii, paapaa ẹka ẹgbẹ wa to wa niluu Ilọrin. Ki Ọlọrun rọ awọn ẹbi ẹ loju, ati gbogbo ẹgbẹ oṣere lapapọ.” Ọkan lara awọn akẹkọọ ti oloogbe yii ti kọ ri, Ọgbẹni Tunde Olaoye, naa ko sai kẹdun iku Ọjọgbọn Ayọbami, bẹẹ lo ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bii olukọ nla, to tun jẹ oṣere gidi pẹlu. Bakan naa lo sọ pe awokọṣe rere ni fun gbogbo eeyan to pade ẹ nigba to wa laye. O ni, “Aṣe wura nla ni awọn olukọ wa.” Bi awọn eeyan ṣe n fi ẹdun ọkan wọn han ree, ti kaluku si n fidi ẹ mulẹ wi pe erin nla lo wo laarin awọn oṣere tiata ni Nigeria, ati pe Ọjọgbọn Akinwale yii, adanu nla ni iku ẹ jẹ laarin awọn oṣere gbogbo.


Bakan naa lo sọ pe awokọṣe rere ni fun gbogbo eeyan to pade ẹ nigba to wa laye. O ni, “Aṣe wura nla ni awọn olukọ wa.” Bi awọn eeyan ṣe n fi ẹdun ọkan wọn han ree, ti kaluku si n fidi ẹ mulẹ wi pe erin nla lo wo laarin awọn oṣere tiata ni Nigeria, ati pe Ọjọgbọn Akinwale yii, adanu nla ni iku ẹ jẹ laarin awọn oṣere gbogbo.


O ṣẹlẹ: Buhari ju bọmbu ọrọ pada s’Ọbasanjọ

Nigba ti aarẹ tẹlẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ti kọkọ sọ oko ọrọ ranṣẹ si olori ijọba ilẹ wa, Muhammadu Buhari, lọsẹ to kọja yii lawọn eeyan ti mọ pe ko si ki ọrọ naa ma di ija awọn aloku ṣọja meji, wọn mọ pe Buhari yoo fesi pada ṣaa ni. Ni irọlẹ Ọjọ Aiku, Sannde yii, ni esi ọrọ naa jade. Ṣugbọn ki i ṣe esi lasan, bombu ọrọ ni. Ileeṣẹ aarẹ ni bi awọn kan ba wa ti wọn fẹẹ pin Naijiria si wẹwẹ, tabi ti wọn fẹẹ sọ awọn ọmọ Naijiria di ọta ara wọn, iru awọn eeyan bẹẹ ko le ni olori tabi alaga meji ju Oluṣẹgun Ọbasanjọ lọ. Bi ẹ ko ba ti i gbagbe, Ọjọbọ to kọja yii, iyẹn ọjọ Alamisi, ni Ọbasanjọ ju oko ọrọ ranṣe si Buhari, nibi ipade kan ti awọn agbaagba ẹya gbogbo ni Naijiria ṣe ni ilu Abuja. Nibẹ ni Ọbasanjọ ti sọ pe Buhari ati ijọba rẹ lo n sọ awọn ọmọ Naijiria di ọta ara wọn, awọn ni wọn n ṣe ijọba ẹlẹyamẹya, oun ko si ri iru rẹ ri lati ọjọ ti oun ti daye.


Ileeṣẹ aarẹ ni bi awọn kan ba wa ti wọn fẹẹ pin Naijiria si wẹwẹ, tabi ti wọn fẹẹ sọ awọn ọmọ Naijiria di ọta ara wọn, iru awọn eeyan bẹẹ ko le ni olori tabi alaga meji ju Oluṣẹgun Ọbasanjọ lọ. Bi ẹ ko ba ti i gbagbe, Ọjọbọ to kọja yii, iyẹn ọjọ Alamisi, ni Ọbasanjọ ju oko ọrọ ranṣe si Buhari, nibi ipade kan ti awọn agbaagba ẹya gbogbo ni Naijiria ṣe ni ilu Abuja. Nibẹ ni Ọbasanjọ ti sọ pe Buhari ati ijọba rẹ lo n sọ awọn ọmọ Naijiria di ọta ara wọn, awọn ni wọn n ṣe ijọba ẹlẹyamẹya, oun ko si ri iru rẹ ri lati ọjọ ti oun ti daye. Ṣugbọn Buhari sọrọ, lati ẹnu agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu, o ni nigba ti oun Buhari n wa gbogbo ọna lati mu iṣọkan ba Naijiria, Ọbasanjọ pẹlu awọn kan wa nibi kan ti wọn n fi ọrọ ẹsin ati ẹlẹyamẹya pin Naijiria wẹlẹwẹlẹ. Shehu ni Buhari ti ṣe bẹbẹ, ẹgan ni hẹẹ, ati pe gudugudu meje pẹlu yaayaa mẹfa ti baba naa n ṣe lo jẹ ki awọn eeyan bii Ọbasanjọ maa ṣe ilara ẹ, o ni ko si ohun meji to n da Ọbasanjọ laamu ju owu jijẹ lọ. O ni, “Buhari ti sọ Naijiria di ọrẹ awọn ilu odikeji, o ti mu idagbasoke ba eto ọrọ aje, bẹẹ lo ti ṣe agbekalẹ awọn ohun amayedẹrun gbogbo to ti bajẹ, o si tun ku oriṣiriṣi ti yoo ṣe.


Ṣugbọn Buhari sọrọ, lati ẹnu agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu, o ni nigba ti oun Buhari n wa gbogbo ọna lati mu iṣọkan ba Naijiria, Ọbasanjọ pẹlu awọn kan wa nibi kan ti wọn n fi ọrọ ẹsin ati ẹlẹyamẹya pin Naijiria wẹlẹwẹlẹ. Shehu ni Buhari ti ṣe bẹbẹ, ẹgan ni hẹẹ, ati pe gudugudu meje pẹlu yaayaa mẹfa ti baba naa n ṣe lo jẹ ki awọn eeyan bii Ọbasanjọ maa ṣe ilara ẹ, o ni ko si ohun meji to n da Ọbasanjọ laamu ju owu jijẹ lọ. O ni, “Buhari ti sọ Naijiria di ọrẹ awọn ilu odikeji, o ti mu idagbasoke ba eto ọrọ aje, bẹẹ lo ti ṣe agbekalẹ awọn ohun amayedẹrun gbogbo to ti bajẹ, o si tun ku oriṣiriṣi ti yoo ṣe. Ki waa ni awọn bii Ọbasanjọ ko ni i jowu rẹ si, nigba to jẹ ohun ti awọn ko le ṣe ni Buhari n ṣe!” Buhari gba ẹnu Shehu sọro pe ori oke giga ni Ọbasanjọ wa ti gbogbo eeyan to o si, ṣugbọn o ti ko itiju ba awọn ti wọn fẹran rẹ pẹlu awọn ọrọ to n sọ, nitori wọn ro pe yoo maa pari ija nibi ti nnkan ba ti fẹẹ daru ni, ṣugbọn awọn naa ti ri i pe oun gan-an lo n da rugudu silẹ. Omọ Buhari yii waa ni Ọbasanjọ fẹran lati maa fi ara rẹ han gẹgẹ bi Mesaya ti aye n wi, oun naa si maa n ri ara rẹ bẹẹ pe Mesaya kan loun, eleyii lo si maa n jẹ ko ṣiwa hu, tabi ko ṣi ọrọ sọ, ti yoo si maa ro pe ko sẹni to le ṣe ilu daadaa bii toun. O ni nitori ẹ lo ṣe fẹẹ yi ofin pada nijọsi, ko le lo ju saa meji lọ lori aga ijọba, ko too di pe iyẹn ko ṣee ṣe fun un.


Ki waa ni awọn bii Ọbasanjọ ko ni i jowu rẹ si, nigba to jẹ ohun ti awọn ko le ṣe ni Buhari n ṣe!” Buhari gba ẹnu Shehu sọro pe ori oke giga ni Ọbasanjọ wa ti gbogbo eeyan to o si, ṣugbọn o ti ko itiju ba awọn ti wọn fẹran rẹ pẹlu awọn ọrọ to n sọ, nitori wọn ro pe yoo maa pari ija nibi ti nnkan ba ti fẹẹ daru ni, ṣugbọn awọn naa ti ri i pe oun gan-an lo n da rugudu silẹ. Omọ Buhari yii waa ni Ọbasanjọ fẹran lati maa fi ara rẹ han gẹgẹ bi Mesaya ti aye n wi, oun naa si maa n ri ara rẹ bẹẹ pe Mesaya kan loun, eleyii lo si maa n jẹ ko ṣiwa hu, tabi ko ṣi ọrọ sọ, ti yoo si maa ro pe ko sẹni to le ṣe ilu daadaa bii toun. O ni nitori ẹ lo ṣe fẹẹ yi ofin pada nijọsi, ko le lo ju saa meji lọ lori aga ijọba, ko too di pe iyẹn ko ṣee ṣe fun un. O ni ki Ọbasanjọ lọọ jokoo jẹẹ, ko sinmi owu jijẹ ati ilara, ko si yee ro pe mesaya nla kan loun.


O ni ki Ọbasanjọ lọọ jokoo jẹẹ, ko sinmi owu jijẹ ati ilara, ko si yee ro pe mesaya nla kan loun.


Ijọba fẹẹ fofin de ọti inu ọra (pẹlẹbẹ), ati igo keekeeke

Ijọba ti ni awọn yoo fofin de awọn ọti ti wọn n ṣe keekeeke, eyi ti wọn n ṣe sinu ọra ti wọn n pe ni pẹlẹbẹ, eyi ti wọn n ṣe sinu igo atawọn lailọọnu mi-in. Ọga agba ajọ to n ri si ọrọ ounjẹ ati oogun lilo nilẹ wa, (NAFDAC), Ọjọgbọn Mojisọla Adeyẹye, lo sọrọ naa ni Satide opin ọsẹ to kọja. Obinrin naa ni, ‘‘Ileeṣẹ NAFDAC, labẹ idari ileeṣẹ eto ilera ilẹ wa fi n to gbogbo ilu leti pe opin yoo de ba pipese awọn ọti lile sinu ọra, ike ati igo keekeeke.’’ Obinrin naa ni mimu awọn nnkan wọnyi lai bikita n ṣe akoba fun awọn to n mu un lai kiyesara, bẹẹ lo tun n ṣakoba fun ilera ati aabo awọn araalu. Adeyẹye ni bi awọn eeyan ṣe n ni anfaani si awọn ọti pẹlẹbẹ ateyi ti wọn n ṣe sinu igo to jẹ olowo pọọku yii n jẹ ki awọn eeyan ṣi i lo nipa mimu un ni amuju, eyi to ni o n fa aṣilo ọti, to si n ṣakoba ti ko kere fun awujọ wa. O fi kun un pe iwadii Ajọ Eleto Ilera Agbaye (WHO) jẹ ko di mimọ pe mimu awọn ọti yii lai bikita ti ṣokunfa iku eeyan to to bii miliọnu mẹta kaakiri agbaye, ọpọ ni ilera wọn ko da pe mọ, to si ti sọ ọkẹ aimọye eeyan di alaabọ ara. Adeyẹye ni ojuṣe NAFDAC ni lati ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn alẹnulọrọ lawujọ, lati din ọsẹ ti awọn ilokulo ọti yii n ṣe ku.


Lẹyin tawọn Fulani yii ja iyaale ile kan lole tan ni wọn tun fipa ba ọmọ ẹ lo pọ l’Ewekoro

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lọjọ kẹsan-an, oṣu kẹsan-an yii, ni ọwọ ọlọpaa ba Abu Adamu ati Muhammadu Aliyu tawọn mejeeji jẹ Fulani darandaran. Inu igbo kan l’Ewekoro, nipinlẹ Ogun, ni wọn ti mu wọn lẹyin ti wọn ni wọn ja idile kan lole owo, ti wọn tun mu ọmọ awọn ẹbi naa, ọmọ ọdun mẹrindinlogun lọ sinu oko paki, ti wọn si fipa ba a lo pọ. Oru lawọn Fulani yii wọnu ile obinrin kan torukọ ẹ n jẹ Aminat Okeshọla. Abule Afowowa Gbelu, l’Ewekoro, ni iya naa n gbe pẹlu ọmọ ẹ obinrin tawọn Fulani naa ba lo pọ yii. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ yii, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣalaye pe awọn Fulani naa ti maa n da maaluu wọn kọja lojumọmọ labule naa tẹlẹ, awọn ara abule si mọ wọn daadaa. Ṣugbọn ni nnkan bii aago kan oru ni wọn ya wọ ile Arabinrin Okeshọla gẹgẹ bo ṣe wi, wọn dira ogun wa, wọn si bẹrẹ si i daamu iya naa ati ọmọ ẹ, awọn mẹta ni wọn wa.


Abule Afowowa Gbelu, l’Ewekoro, ni iya naa n gbe pẹlu ọmọ ẹ obinrin tawọn Fulani naa ba lo pọ yii. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ yii, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣalaye pe awọn Fulani naa ti maa n da maaluu wọn kọja lojumọmọ labule naa tẹlẹ, awọn ara abule si mọ wọn daadaa. Ṣugbọn ni nnkan bii aago kan oru ni wọn ya wọ ile Arabinrin Okeshọla gẹgẹ bo ṣe wi, wọn dira ogun wa, wọn si bẹrẹ si i daamu iya naa ati ọmọ ẹ, awọn mẹta ni wọn wa. Ẹgbẹrun lọna ogoje naira (140,000)ni wọn digun gba lọwọ iya yii, lẹyin naa ni wọn mu ọmọ rẹ obinrin, ẹni ọdun mẹrindinlogun, lọ sinu oko paki iya rẹ, awọn mẹtẹẹta si ba a laṣepọ nikọọkan. Bi wọn ṣe n huwa laabi ọhun lọwọ lawọn kan fi ipe ranṣẹ si teṣan ọlọpaa Ewekoro, awọn iyẹn si wa, wọn bẹrẹ si i wa awọn Fulani naa kiri inu igbo yii. Nibi ti wọn ti n wa wọn ni wọn ti ri awọn meji yii, Abu Adamu ati Muhammed Aliyu, ẹni kẹta wọn ni wọn ko ri mu.


Ẹgbẹrun lọna ogoje naira (140,000)ni wọn digun gba lọwọ iya yii, lẹyin naa ni wọn mu ọmọ rẹ obinrin, ẹni ọdun mẹrindinlogun, lọ sinu oko paki iya rẹ, awọn mẹtẹẹta si ba a laṣepọ nikọọkan. Bi wọn ṣe n huwa laabi ọhun lọwọ lawọn kan fi ipe ranṣẹ si teṣan ọlọpaa Ewekoro, awọn iyẹn si wa, wọn bẹrẹ si i wa awọn Fulani naa kiri inu igbo yii. Nibi ti wọn ti n wa wọn ni wọn ti ri awọn meji yii, Abu Adamu ati Muhammed Aliyu, ẹni kẹta wọn ni wọn ko ri mu. Bi wọn ṣe mu awọn meji yii naa ni obinrin ti wọn ja lole atọmọ ti wọn ba sun ti naka si wọn pe awọn ni wọn ko ogun waa ja awọn, ti wọn gbowo lọ, ti wọn si tun ba ọmọdebinrin naa sun. Awọn mejeeji tọwọ ba yii ti wa lọdọ ẹka SCID to n tọpinpin iwa ọdaran, CP Edward Ajogun si ti paṣẹ pe ki wọn wa ẹni kẹta wọn naa lawaari, koun naa le ba wọn jẹjọ idigunjale ati ifipabanilopọ ti wọn yoo ro ni kootu laipẹ


Bi wọn ṣe mu awọn meji yii naa ni obinrin ti wọn ja lole atọmọ ti wọn ba sun ti naka si wọn pe awọn ni wọn ko ogun waa ja awọn, ti wọn gbowo lọ, ti wọn si tun ba ọmọdebinrin naa sun. Awọn mejeeji tọwọ ba yii ti wa lọdọ ẹka SCID to n tọpinpin iwa ọdaran, CP Edward Ajogun si ti paṣẹ pe ki wọn wa ẹni kẹta wọn naa lawaari, koun naa le ba wọn jẹjọ idigunjale ati ifipabanilopọ ti wọn yoo ro ni kootu laipẹ


Jẹgẹdẹ bẹrẹ ipolongo ibo l’Akurẹ, o loun ni kawọn araalu dibo fun

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọgọọrọ ero lo pe jọ sinu ọgba Dẹmokiresi MKO Abiọla to wa lagbegbe Ọja Ọba, l’Akurẹ, lasiko ti oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Eyitayọ Jẹgẹdẹ, n ṣe ifilọlẹ eto ipolongo ibo rẹ lọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja. Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, to kọkọ sọrọ nibi ayẹyẹ ifilọlẹ ọhun rọ awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati fi ibo wọn gbe Jẹgẹdẹ wọle ninu eto idibo to n bọ lọjọ kẹwaa, oṣu kẹwaa, ọdun ta a wa yii. O ni oun gbọ tawọn to waa polongo fun Akeredolu n pariwo pe kawọn eeyan dibo fun ẹgbẹ APC ki ipo aarẹ baa le wa silẹ Yoruba lọdun 2023, ṣugbọn o ni irọ gbuu leyi, tori eto idibo sipo gomina ipinlẹ Ondo ko ni nnkan kan i ṣe pẹlu ipo aarẹ ilẹ Yoruba. Makinde bẹ awọn eeyan lati dibo fun Jẹgẹdẹ ti i ṣe oludije labẹ asia ẹgbẹ PDP, ki ipinlẹ Ondo naa le darapọ mọ awọn ipinlẹ to n ja fun ṣiṣe atunto orilẹ-ede yii. O ni kawọn eeyan ma ṣe bẹru agbara tijọba apapọ le fẹẹ lo lasiko eto idibo ọhun nitori pe ẹgbẹ APC lo wa lori aleefa l’Abuja. O ni niwọn igba toun lu ẹgbẹ wọn lalubolẹ nipinlẹ Ọyọ ninu eto idibo gbogbogboo ọdun to kọja, ko le ṣoro o ṣe fawọn naa.


Makinde bẹ awọn eeyan lati dibo fun Jẹgẹdẹ ti i ṣe oludije labẹ asia ẹgbẹ PDP, ki ipinlẹ Ondo naa le darapọ mọ awọn ipinlẹ to n ja fun ṣiṣe atunto orilẹ-ede yii. O ni kawọn eeyan ma ṣe bẹru agbara tijọba apapọ le fẹẹ lo lasiko eto idibo ọhun nitori pe ẹgbẹ APC lo wa lori aleefa l’Abuja. O ni niwọn igba toun lu ẹgbẹ wọn lalubolẹ nipinlẹ Ọyọ ninu eto idibo gbogbogboo ọdun to kọja, ko le ṣoro o ṣe fawọn naa. Makinde ni eto idibo yii ṣe pataki pupọ sawọn eeyan, o rọ wọn lati lo anfaani rẹ lati gba ara wọn lọwọ ilo ẹru ti ẹgbẹ APC n lo wọn. Alaga pata fun ẹgbẹ PDP, Uche Secondus, ni Aarẹ Buhari gbọdọ ri i daju pe oun ṣeto idibo ti ko lọwọ eru ninu nipinlẹ Ondo ati Edo. O ni ki ẹgbẹ APC maa reti ibinu gbigbona Ọlọrun ti wọn ba fi dabaa ati ṣe ojooro ninu eto idibo naa.


Makinde ni eto idibo yii ṣe pataki pupọ sawọn eeyan, o rọ wọn lati lo anfaani rẹ lati gba ara wọn lọwọ ilo ẹru ti ẹgbẹ APC n lo wọn. Alaga pata fun ẹgbẹ PDP, Uche Secondus, ni Aarẹ Buhari gbọdọ ri i daju pe oun ṣeto idibo ti ko lọwọ eru ninu nipinlẹ Ondo ati Edo. O ni ki ẹgbẹ APC maa reti ibinu gbigbona Ọlọrun ti wọn ba fi dabaa ati ṣe ojooro ninu eto idibo naa. Alaga yii ni kawọn eeyan ipinlẹ naa gbiyanju lati fi ibo wọn le Akeredolu pada sibi to ti wa lọjọ kẹwaa, oṣu to n bọ. Jẹgẹdẹ ninu ọrọ apilẹkọ to ka lẹyin to gba asia ẹgbẹ lọwọ alaga ẹgbẹ tan ni ẹgbẹ APC ti gba iwe gbele-ẹ latari inira nla ti iṣejọba wọn mu ba awọn araalu. Lara awọn to wa nibi ifilọlẹ yii ni, Gomina ipinlẹ Sokoto, Aminu Tambuwa, Gomina ipinlẹ Ekiti nigba kan ri, Onimọ-ẹrọ Sẹgun Oni, Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla atawọn eeyan nla mi-in ninu ẹgbẹ PDP.


Alaga yii ni kawọn eeyan ipinlẹ naa gbiyanju lati fi ibo wọn le Akeredolu pada sibi to ti wa lọjọ kẹwaa, oṣu to n bọ. Jẹgẹdẹ ninu ọrọ apilẹkọ to ka lẹyin to gba asia ẹgbẹ lọwọ alaga ẹgbẹ tan ni ẹgbẹ APC ti gba iwe gbele-ẹ latari inira nla ti iṣejọba wọn mu ba awọn araalu. Lara awọn to wa nibi ifilọlẹ yii ni, Gomina ipinlẹ Sokoto, Aminu Tambuwa, Gomina ipinlẹ Ekiti nigba kan ri, Onimọ-ẹrọ Sẹgun Oni, Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla atawọn eeyan nla mi-in ninu ẹgbẹ PDP.


O ma ṣe o, ọmọ olorin fuji kan ku lojiji

Aderohunmu Kazeem Ninu ibanujẹ nla ni gbajumọ olorin fuji nni, Kareem Ayinde Ọsọba, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Kabiesi Olomide wa bayii, iku ojiji lo pa ọmọ ẹ obinrin, Rachael Ọlamide Ayọka Ọsọba, lọjọ Abamẹta, Satide, to kọja. Lori ẹrọ ayelujara Facebook ẹ, Kareem Ayinde Kabiesi, lo gbe ọrọ ọhun si, nibi tawọn eeyan ti n ba a kẹdun gidigidi. Ohun ti ọkunrin naa kọ nipa ọmọ ẹ yii, Rachael Ọlamide Ayọka Ọsọba ko ṣai mu ọpọ eeyan ba a kẹdun gidigidi, ti wọn si n tọrọ wi pe ki Ọlọrun foriji ọmọ naa, ko si ba a da awọn yooku si. Ohun ti Kabiesi Olomide kọ ree, “Rachael Ọlamide Ayọka Ọsọba, ala rẹ lati jẹ ojulowo ọmọ orilẹ-ede Nigeria yii ninu iṣẹ ọlọpaa ko le pada wa si imuṣẹ mọ. “Lati le di ọlọpaa to yaranti lọjọ iwaju lo mu ẹ darapọ mọ ileewe Police Force Secondary School, n’Igbo-Ọra, nipinlẹ Ọyọ, nibi to o ti ṣẹṣẹ pari ipele akọkọ ẹkọ girama laipẹ yii. Ọjọ kẹrin, oṣu yii, naa lo pari idanwo rẹ, ti o si pada waa ba wa nile.


Ohun ti Kabiesi Olomide kọ ree, “Rachael Ọlamide Ayọka Ọsọba, ala rẹ lati jẹ ojulowo ọmọ orilẹ-ede Nigeria yii ninu iṣẹ ọlọpaa ko le pada wa si imuṣẹ mọ. “Lati le di ọlọpaa to yaranti lọjọ iwaju lo mu ẹ darapọ mọ ileewe Police Force Secondary School, n’Igbo-Ọra, nipinlẹ Ọyọ, nibi to o ti ṣẹṣẹ pari ipele akọkọ ẹkọ girama laipẹ yii. Ọjọ kẹrin, oṣu yii, naa lo pari idanwo rẹ, ti o si pada waa ba wa nile. “Nigba to di Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii. lọwọ aarọ lo sọ pe ara n ro ẹ, loju ẹsẹ naa la si gbe ẹ lọ si ileewosan ijọba. Nigba to di Furaidee, ọjọ Ẹti, to tẹle e, funra ẹ naa lo ji, o gbadura gẹgẹ bii iṣe rẹ, bẹẹ lo bu omi sara, ti o si tun jẹ awọn eeso ti a ni nile, ṣugbọn lojiji ni gbogbo nnkan daru, ti a si sare gbe ẹ lọ si ileewosan Jẹnẹra n’Ifakọ Ijaye, nibi ti o ti mi eemi ikẹyin.


“Nigba to di Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii. lọwọ aarọ lo sọ pe ara n ro ẹ, loju ẹsẹ naa la si gbe ẹ lọ si ileewosan ijọba. Nigba to di Furaidee, ọjọ Ẹti, to tẹle e, funra ẹ naa lo ji, o gbadura gẹgẹ bii iṣe rẹ, bẹẹ lo bu omi sara, ti o si tun jẹ awọn eeso ti a ni nile, ṣugbọn lojiji ni gbogbo nnkan daru, ti a si sare gbe ẹ lọ si ileewosan Jẹnẹra n’Ifakọ Ijaye, nibi ti o ti mi eemi ikẹyin. “Bo tilẹ jẹ pe awọn oṣiṣẹ ileewosan naa gbiyanju agbara wọn, sibẹ, a fẹ ọ ni o, ṣugbọn Ọlọrun lo fẹ ọ ju, ki Ọlọrun ba mi tẹ ọ safẹfẹ rere, nigba ti a oo tun pade lọjọ ajinde…O daarọ, Ọla mi.” Ohun ti gbajumọ olorin fuji yii, to tun jẹ ọkan pataki ninu awọn oloye ẹgbẹ PMAN, gbe sori Facebook ẹ ree, ti awọn eeyan bẹrẹ si ki i, ti wọn si n ba a kẹdun gidigidi.


“Bo tilẹ jẹ pe awọn oṣiṣẹ ileewosan naa gbiyanju agbara wọn, sibẹ, a fẹ ọ ni o, ṣugbọn Ọlọrun lo fẹ ọ ju, ki Ọlọrun ba mi tẹ ọ safẹfẹ rere, nigba ti a oo tun pade lọjọ ajinde…O daarọ, Ọla mi.” Ohun ti gbajumọ olorin fuji yii, to tun jẹ ọkan pataki ninu awọn oloye ẹgbẹ PMAN, gbe sori Facebook ẹ ree, ti awọn eeyan bẹrẹ si ki i, ti wọn si n ba a kẹdun gidigidi.


Ileeṣẹ ọlọpaa n wa agbofinro to n fa shisha ninu fidio kan

Oluyinka Soyemi Olu-ileeṣẹ ọlọpaa nilẹ yii to wa niluu Abuja ti bẹrẹ iwadii lori fidio kan to n lọ kaakiri agbaye bayii, ninu eyi ti ọlọpaa kan ti n fa shisha, eyi to jẹ eefin ti wọn ṣe sinu akoto. Ninu fidio ọhun ni ọkunrin to wọ aṣọ ọlọpaa naa ti n gbadun ara ẹ pẹlu siga aramanda yii ni kọrọ ile kan. Ninu atẹjade ti Alukoro ọlọpaa nilẹ yii, Frank Mba, fi sita, o ni iwadii ijinlẹ yoo waye lati mọ boya ojulowo ọlọpaa lẹni naa, tabi ayederu ẹda kan, tabi onitiata to n ṣe fiimu lọwọ. O ni bo tilẹ jẹ pe aṣọ ọlọpaa lọkunrin naa wọ, eyi ko fi bi ileeṣẹ naa ṣe ri han nitori awọn eeyan gidi lawọn n gba siṣẹ. O waa rọ araalu to ba mọ ọna ti ọkunrin yii fi le di riri lati kan si ileeṣẹ naa lori pressforabuja@police.gov.ng tabi awọn ẹka intanẹẹti wọn. Fidio ọlọpaa to n fa shisha ọhun ree:


Sanwo-Olu ni kawọn akẹkọọ alakọọbẹrẹ ati girama kan ma wọle mọ loṣu yii

Faith Adebọla, Eko Ijọba ipinlẹ Eko ti yi ipinnu rẹ lati jẹ kawọn ọmọleewe alakọọbẹrẹ ati girama lawọn ileewe to jẹ tijọba, wọle lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kọkanlelogun, ọsu kẹsan-an yii, wọn ni kawọn kan ninu wọn ma ti i wọle na, ki wọn ṣi jokoo sile wọn. Awọn tọrọ kan ni awọn ọmọleewe alakọọbẹrẹ atawọn to wa ni ipele ọdun kin-in-ni ati ikeji ni ileewe girama akọkọ (JSS 1&2), ati ipele kin-in-ni girama agba, (SS1), wọn ni kawọn naa ṣi fidi mọle bayii, wọn ko ti i le wọle. Kọmiṣanna feto ẹkọ nipinlẹ Eko, Abilekọ Fọlaṣade Adefisayọ, lo sọrọ naa laaarọ ọjọ Aiku, Sannde yii, ninu atẹjade kan ti adari ẹka ọrọ to kan araalu lọfiisi naa, Kayọde Abayọmi, fi sọwọ sawọn oniroyin. O ni kiki awọn akẹkọọ to wa nipele JS kẹta ati SS keji lawọn ileewe sẹkọndiri to jẹ tijọba ni yoo wọle lọjọ kọkanlelogun, oṣu yii. O fikun un pe niṣe nijọba tubọ fẹẹ woye bi arun Koronafairọọsi yii ṣe n lọ silẹ si, tori oju lalakan fi n ṣọri, awọn ko si fẹ kawọn ọmọleewe rọ wọle biba leekan naa ni wọn ṣe yi eto ti wọn ti kọkọ kede rẹ pada. Ni ti awọn ileewe aladaani, o ni awọn alakooso ileewe kọọkan lo maa pinnu boya ki gbogbo awọn akẹkọọ ileewe wọn wọle lẹẹkan naa tabi ki wọn wọle diẹdiẹ, bi wọn ba ṣe fẹ.


O ni kiki awọn akẹkọọ to wa nipele JS kẹta ati SS keji lawọn ileewe sẹkọndiri to jẹ tijọba ni yoo wọle lọjọ kọkanlelogun, oṣu yii. O fikun un pe niṣe nijọba tubọ fẹẹ woye bi arun Koronafairọọsi yii ṣe n lọ silẹ si, tori oju lalakan fi n ṣọri, awọn ko si fẹ kawọn ọmọleewe rọ wọle biba leekan naa ni wọn ṣe yi eto ti wọn ti kọkọ kede rẹ pada. Ni ti awọn ileewe aladaani, o ni awọn alakooso ileewe kọọkan lo maa pinnu boya ki gbogbo awọn akẹkọọ ileewe wọn wọle lẹẹkan naa tabi ki wọn wọle diẹdiẹ, bi wọn ba ṣe fẹ. Kọmiṣanna naa ṣalaye pe iwọle awọn akẹkọọ to wa nipele JS3 ati SS3 yii yoo jẹ ki wọn le gbaradi fun idanwo aṣekagba Basic Education Certificate Examination, BECE, ti wọn yoo fi bọ si ipele ẹkọ mi-in. Ni bayii, ijọba ni kawọn akẹkọọ to wa lawọn kilaasi ti ijọba ko ti i faaye gba lati wọle ṣi maa ba eto ẹkọ wọn lọ lori ikanni ayelujara ti wọn ti n lo, ati lori eto tṣlifiṣan gbogbo. O rọ gbogbo awọn alakooso ileewe aladaani lati ri i pe wọn tẹle awọn alakalẹ tijọba paṣẹ lori idena arun Korona yii, tori awọn oṣiṣẹ ẹka eto ẹkọ yoo maa lọ lati ileewe kan si omi-in fun ayẹwo bi ileewe naa ba ṣe pa ofin ijọba mọ si.


Kọmiṣanna naa ṣalaye pe iwọle awọn akẹkọọ to wa nipele JS3 ati SS3 yii yoo jẹ ki wọn le gbaradi fun idanwo aṣekagba Basic Education Certificate Examination, BECE, ti wọn yoo fi bọ si ipele ẹkọ mi-in. Ni bayii, ijọba ni kawọn akẹkọọ to wa lawọn kilaasi ti ijọba ko ti i faaye gba lati wọle ṣi maa ba eto ẹkọ wọn lọ lori ikanni ayelujara ti wọn ti n lo, ati lori eto tṣlifiṣan gbogbo. O rọ gbogbo awọn alakooso ileewe aladaani lati ri i pe wọn tẹle awọn alakalẹ tijọba paṣẹ lori idena arun Korona yii, tori awọn oṣiṣẹ ẹka eto ẹkọ yoo maa lọ lati ileewe kan si omi-in fun ayẹwo bi ileewe naa ba ṣe pa ofin ijọba mọ si.


Umar Sadiq dero ileewosan lẹyin ija ni Russia

Oluyinka Soyemi Abẹṣẹ-ku-bii-ojo ọmọ ilẹ wa, Umar Sadiq, ti n gba itọju nileeowsan bayii lẹyin ija to ja pẹlu Fyodor Chudinov nilẹ Russia. Ẹni ọdun mejilelọgbọn naa ni wọn sọ pe o pọ ẹjẹ lẹyin to fidi-rẹmi nipele to gbẹyin ija WBA Gold Belt, eyi lo si jẹ ki wọn sare gbe e lọ si ọsibitu, ṣugbọn ara ẹ ti ya daadaa bayii. Umar to ti di ọmọ ilẹ Britain lo gba lati ja ija ọhun lasiko to kere jọjọ siye ọjọ to yẹ ko fi gbaradi, ṣugbọn o ni ko sewu, oun yoo koju Fyodor. Ija to waye gbẹyin yii ni igba keji ti Umar yoo fidi-rẹmi ninu ija mejila to ti ja, ninu mẹwaa to si ti jawe olubori, igba mẹfa lo fi ẹṣẹ gbe awọn alatako ẹ ṣubu. Ilẹ Naijiria ni wọn bi Umar si ko too kọja si Britain, ọdun 2017 lo si ja ija akọkọ lagbo ẹṣẹ kikan.


Ọgbara ojo to rọ lanaa gbe ọmọ meji lọ ni Ketu

Wọn ṣii n wa awọn ọmọ meji kan lagbegbe Ketu ni ilu Eko o, inu ibanujẹ si ni gbogbo ara adugbo naa wa, nitori wọn mọ pe ọgbara ojo lo gbe awọn ọmọ naa lọ. Ni bii aago mẹjọ alẹ ana, lasiko ti ojo naa n rọ wii wii ni iṣelẹ naa ṣelẹ ni popo Oyebajo ni Ketu. Ajọ to n ri si ọrọ iṣẹlẹ pajawiri ni ipinlẹ eko, LASEMA, sọ ninu alaye wọn lori awọn nipa awọn ohun to ṣẹlẹ lasiko ojo naa pe ipe pajawiri n iwọn pe awọn lati adugbo naa ti awọn si sare lọ. Ọga agba LASEMA yii, Omọwe Olufẹmi Oke-Ọsanyintolu, sọ pe nigba tawọn eeyan oun debẹ ni wọn gbọ pe ni bii aagọ mẹjọ alẹ ni ọgbara ojo gba awọn ọmọ mejeeji lọ, ati pe awọn n ṣe gbogbo aapọn lati ri wọn fa yọ, tabi mọ ibi ti ayalu omi naa gbe wọn lọ. Koda, awọn ileeṣẹ panapana Eko ati awọn ẹka gbogbo to n da si iru iṣẹlẹ ojiji bayii ni wọn wa nibẹ lati ri i pe wọn ri awọn ọmọ naa wa jade.


O ma ṣe o: Wọn yinbọn pa Risikatu alaboyun n’Ikorodu

Kazeem Adeounmu Lojiji ni obinrin alaboyun kan ti wọn pe orukọ ẹ ni Risikatu ku niluu Ikorodu, awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ni wọn yinbọn pa a. Lọwọ aṣalẹ ni deede aago mẹjọ ni wọn sọ pe awọn janduku ọmọ egbẹ okunkun, Ẹyẹ ati Aiye. bẹrẹ ija niluu Aleke. Nibi ti wọn ti n fi ibọn lera wọn kiri ni wọn ti yinbọn fun obinrin naa ninu ọja to wa niluu ọhun, loju-ẹsẹ ni wọn sọ pe o ba iṣẹlẹ ọhun lọ. Ọmọ ipinlẹ Kwara ni wọn pe Risikatu ti wọn pa yii, bẹẹ iya ọlọmọ meji ni. Baalẹ ilu Aleke, Oloye Adeniyi Okemati ti ba awọn oniroyin sọrọ, alaye to si ṣe ni pe, bo tilẹ jẹ pe awọn ranṣẹ pe awọn ọlọpaa, sibẹ ki wọn too de niṣẹlẹ buruku ọhun ti waye. Bẹẹ lo fi asiko yii ke si ijọba lati wa ojuutu si bi awọn janduku yii ṣe n fi ọpọ igba da wahala silẹ lagbegbe ọhun, ti wọn si maa n ṣe ọpọ ẹmi ati dukia lofo A gbọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe oku ẹ fun awọn mọlẹbi ẹ, ati pe wọn ti gbe e lọ si ilu ẹ nipinlẹ Kwara.


Dansu fi irin pa ẹgbọn iya ẹ n’Ipokia, o lajẹẹ ni

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko sẹni to mọ pe Dansu Asogba, ọkunrin ẹni ọdun mẹtalelogun yii lọwọ ninu iku ẹgbọn iya ẹ, Iyabọ Dansu, ẹni ọgọta ọdun ti wọn ṣadeede gbọ iku ẹ lọjọ kejilelogun, oṣu kẹjọ, to kọja yii. Afi nigba ti wọn fẹẹ ro oku naa, ti ọmọkunrin yii bẹrẹ si i bẹ awọn agba ile wọn pe ki wọn ma ṣe bẹẹ, nitori oun loun pa iya naa, oun fi irin lu u pa ni. Ipokia niṣẹlẹ yii ti waye. Ohun ti DSP Abimbọla Oyeyẹmi, alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, ṣalaye f’ALAROYE ni pe meji ninu awọn ọmọ iya to ku yii lo lọọ ṣalaye fawọn ọlọpaa pe Asogba jẹwọ pe oun loun pa iya naa sinu ile, toun si yọ jade lai jẹ ki ẹnikẹni mọ ohun to ṣẹlẹ. Alukoro sọ pe awọn ọmọ naa ṣalaye pe ojiji lawọn gbọ iku iya awọn lai jẹ pe o ṣaarẹ tẹlẹ, wọn kan pe awọn lati Ipokia lọjọ naa pe iya awọn ku ni. Wọn ni nigba tawọn ko fura sẹnikẹni lori iku naa lawọn ṣe sin mama naa lai tiẹ sọ fọlọpaa rara, to jẹ awọn gba f’Ọlọrun ni.


Ohun ti DSP Abimbọla Oyeyẹmi, alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, ṣalaye f’ALAROYE ni pe meji ninu awọn ọmọ iya to ku yii lo lọọ ṣalaye fawọn ọlọpaa pe Asogba jẹwọ pe oun loun pa iya naa sinu ile, toun si yọ jade lai jẹ ki ẹnikẹni mọ ohun to ṣẹlẹ. Alukoro sọ pe awọn ọmọ naa ṣalaye pe ojiji lawọn gbọ iku iya awọn lai jẹ pe o ṣaarẹ tẹlẹ, wọn kan pe awọn lati Ipokia lọjọ naa pe iya awọn ku ni. Wọn ni nigba tawọn ko fura sẹnikẹni lori iku naa lawọn ṣe sin mama naa lai tiẹ sọ fọlọpaa rara, to jẹ awọn gba f’Ọlọrun ni. Wọn ni ṣugbọn awọn eeyan sọ fawọn pe Asogba ni wọn ri lọdọ iya naa lọjọ to ku ọhun, wọn ni bo ṣe lọ tan ni ko sẹni to gburoo iya nita mọ, afi bo ṣe jẹ oku rẹ ni wọn ba ninu ile. Iku iya yii fu awọn eeyan agbegbe naa lara pupọ, wọn si lawọn yoo ro oku iya ọhun lati mọ ohun to pa a. Bẹẹ, bi wọn ba ro oku naa, ẹni to ba lọwọ ninu iku rẹ yoo tẹle e lọ sọrun kia ni. Ohun to ba Asogba lẹru ree, lo ba ni ki wọn ma ro oku naa, oun loun pa a. Nigba ti wọn beere ohun ti ẹgbọn iya rẹ ṣe fun un to fi pa a, Dansu sọ pe oun fura si oloogbe naa pe oun lo pa ọmọ toun kọkọ bi, o ni iyawo oun tun loyun ẹlẹẹkeji, oyun naa tun walẹ, oun si gbagbọ pe ẹgbọn iya oun yii lo wa nidii ẹ, ohun to jẹ koun wọle lọọ pa a niyẹn.


Wọn ni ṣugbọn awọn eeyan sọ fawọn pe Asogba ni wọn ri lọdọ iya naa lọjọ to ku ọhun, wọn ni bo ṣe lọ tan ni ko sẹni to gburoo iya nita mọ, afi bo ṣe jẹ oku rẹ ni wọn ba ninu ile. Iku iya yii fu awọn eeyan agbegbe naa lara pupọ, wọn si lawọn yoo ro oku iya ọhun lati mọ ohun to pa a. Bẹẹ, bi wọn ba ro oku naa, ẹni to ba lọwọ ninu iku rẹ yoo tẹle e lọ sọrun kia ni. Ohun to ba Asogba lẹru ree, lo ba ni ki wọn ma ro oku naa, oun loun pa a. Nigba ti wọn beere ohun ti ẹgbọn iya rẹ ṣe fun un to fi pa a, Dansu sọ pe oun fura si oloogbe naa pe oun lo pa ọmọ toun kọkọ bi, o ni iyawo oun tun loyun ẹlẹẹkeji, oyun naa tun walẹ, oun si gbagbọ pe ẹgbọn iya oun yii lo wa nidii ẹ, ohun to jẹ koun wọle lọọ pa a niyẹn. O fi kun un pe irin to ki daadaa kan loun la mọ iya naa lọrun, bo ṣe ku niyẹn. CP Edward Ajogun, ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ pe iwa ojududu ni keeyan maa nigbagbọ pe ẹnikan lo pa ọmọ oun tabi lo ṣe oun laida, beeyan ba waa fi idajọ sọwọ ara ẹ to pa onitọhun, o ti lufin ijọba, ẹjọ ipaniyan ni yoo si jẹ. Iyẹn lo fi jẹ ẹka to n ri si ipaniyan ni wọn taari Dansu si fun itẹsiwaju ẹjọ yii, bẹẹ ni CP Ajogun kilọ fawọn eeyan pe ki wọn yee nigbagbọ ninu pe ẹnikan lo n ṣe awọn tabi pe ajẹ lẹnikan.


O fi kun un pe irin to ki daadaa kan loun la mọ iya naa lọrun, bo ṣe ku niyẹn. CP Edward Ajogun, ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ pe iwa ojududu ni keeyan maa nigbagbọ pe ẹnikan lo pa ọmọ oun tabi lo ṣe oun laida, beeyan ba waa fi idajọ sọwọ ara ẹ to pa onitọhun, o ti lufin ijọba, ẹjọ ipaniyan ni yoo si jẹ. Iyẹn lo fi jẹ ẹka to n ri si ipaniyan ni wọn taari Dansu si fun itẹsiwaju ẹjọ yii, bẹẹ ni CP Ajogun kilọ fawọn eeyan pe ki wọn yee nigbagbọ ninu pe ẹnikan lo n ṣe awọn tabi pe ajẹ lẹnikan. O ni ẹni to ba paayan nitori o ro pẹ ajẹ ni, lasiko yii ti ọlaju ti de, ti ofin si wa, ẹni naa yoo ba ara ẹ lakolo ijọba.


O ni ẹni to ba paayan nitori o ro pẹ ajẹ ni, lasiko yii ti ọlaju ti de, ti ofin si wa, ẹni naa yoo ba ara ẹ lakolo ijọba.


Ijamba ọkọ tun gbẹmi awọn meji n’Ikarẹ Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Eeyan meji ni wọn tun padanu ẹmi wọn sinu ijamba ọkọ to waye lagbegbe Ọkọrun, niluu Ikarẹ Akoko, laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ ta a wa yii. Ijamba ọkọ yii waye nibi kan naa ti ọkọ ajagbe ti tẹ awọn mẹjọ pa, ti ọgọọrọ awọn eeyan si tun fara pa lọjo diẹ sẹyin. ALAROYE gbọ pe awakọ ayọkẹlẹ Nissan Primera kan ni lo padanu ijanu ọkọ rẹ lasiko to n sọkalẹ lori oke nla to wa lagbegbe naa, to si lọọ kọlu awọn meji to wa lori ọkada Bajaj ati ẹni kan to n rin lọ lẹgb€ẹ ọna. Loju ẹsẹ lawọn meji ti ku, ti ẹni kẹta wọn si wa nibi to ti n gba itọju lọwọ nileewosan Ijọba to wa n’Ikarẹ Akoko. Wọn ni awakọ yii kọkọ yọ ori jade lẹyin to ṣakiyesi pe ijanu ọkọ oun ko ṣiṣẹ mọ, to si n ke tantan kawọn eeyan le ya kuro lọna, ṣugbọn ko ṣẹni to mọ itumọ ohun to n sọ titi ti ọkọ yii fi mu ẹni meji balẹ, ko too pada duro. Oku awọn eeyan ọhun ṣi wa ni mọsuari ileewosan ijọba niluu Ikarẹ lasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ lọwọ.


Iyawo gomina Ọyọ ṣeranwọ fawọn ibeji ti iya wọn ku lẹyin to bi wọn tan ni Ṣaki

Olu-Theo Omolohun Oke-Ogun Bi eeyan ba gẹṣin ninu awọn mọlẹbi Balogun laduugbo Koomi, niluu Ṣaki, lasiko yii, onitọhun ko ni i kọsẹ pẹlu bi ijọba ibilẹ Onidagbasoke ipinlẹ Ọyọ ṣe dẹrin-in pẹẹkẹ wọn latari bi idile naa ṣe padanu Abilekọ Afusat Balogun, ẹni ọdun mejidinlogoji to padanu ẹmi rẹ lẹyin to bi ibeji tan. Iṣẹlẹ to gbomi loju eeyan ọhun ṣẹlẹ lọsẹ meji sẹyin nileewosan ijọba to wa niluu naa, nigba ti oloogbe to bi bimọ meji tẹlẹ ọhun bi awọn ibeji, ọmọkunrin ati ọmọbinrin kan, ṣugbọn ti ko ṣee ṣe fun un lati wo oju awọn ọmọ naa to fi dagbere faye. Lakooko to n fi awọn ẹbun ati eto iranwọ jiṣẹ fun idile oloogbe naa, iyawo gomina ipinlẹ Ọyọ, Iyaafin Olufunkẹ Makinde, ẹni ti iyawo alaga ijọba ibilẹ naa, Alaaja Adenikẹ Adeleke Continental, gbẹnu rẹ sọrọ sọ pe nigba toun gbọ nipa iṣẹlẹ yii, o ka oun lara, o si dun oun wọnu egungun tori abiyamọ loun naa, oun si mọ bi ewu ọjọ ikunlẹ ṣe lagbara to. O ni eyi lo mu ki oun tete ṣeto iranwọ fawọn ibeji ti ko niyaa mọ ọhun. Lara awọn ẹbun ti wọn fun wọn ni irẹsi, ẹwa, miliiki alagolo ati ọpọ aṣọ ọmọde loriṣiiriṣii, bẹẹ ni wọn si tun fun wọn lẹbun owo. Alaaja Adeleke ni ko sẹni ti ko mọ bi akoko ta a wa yii ṣe ri, pe ogunlọgọ eeyan to ṣi ni obi ni ko le jẹun kanu lẹẹmẹta loojọ, ka ma ṣẹṣẹ waa sọ nipa awọn ikoko ti ko niyaa.


O ni eyi lo mu ki oun tete ṣeto iranwọ fawọn ibeji ti ko niyaa mọ ọhun. Lara awọn ẹbun ti wọn fun wọn ni irẹsi, ẹwa, miliiki alagolo ati ọpọ aṣọ ọmọde loriṣiiriṣii, bẹẹ ni wọn si tun fun wọn lẹbun owo. Alaaja Adeleke ni ko sẹni ti ko mọ bi akoko ta a wa yii ṣe ri, pe ogunlọgọ eeyan to ṣi ni obi ni ko le jẹun kanu lẹẹmẹta loojọ, ka ma ṣẹṣẹ waa sọ nipa awọn ikoko ti ko niyaa. O waa gba a ladura pe k’Ọlọrun dawọ ibi duro, ko si da awọn ibeji naa si. O ni ijọba ibilẹ naa yoo maa kan si wọn loorekoore tori ọmọ ijọba lawọn ọmọ naa. Nigba to n tẹwọ gba ẹbun ọhun, ọkọ oloogbe, Ọgbẹni Mufutau Balogun, fẹmi imoore han si aya gomina Ọyọ ati alaga ijọba ibilẹ naa fun ọrọ itunu ati ifẹ ti wọn fi han si wọn, o loun mọ ohun ti wọn ṣe naa loore.


O waa gba a ladura pe k’Ọlọrun dawọ ibi duro, ko si da awọn ibeji naa si. O ni ijọba ibilẹ naa yoo maa kan si wọn loorekoore tori ọmọ ijọba lawọn ọmọ naa. Nigba to n tẹwọ gba ẹbun ọhun, ọkọ oloogbe, Ọgbẹni Mufutau Balogun, fẹmi imoore han si aya gomina Ọyọ ati alaga ijọba ibilẹ naa fun ọrọ itunu ati ifẹ ti wọn fi han si wọn, o loun mọ ohun ti wọn ṣe naa loore.


Eefin jẹnẹretọ pa awọn olorin taka-sufee meji sibi ti wọn ti lọọ kọrin l’Agbado

Faith Adebọla, Eko Niṣe lọrọ ba ibomi-in yọ fawọn onkọrin taka-sufee meji kan, Lawal Ajibawo, ẹni ọdun mẹtadinlogoji, ati Sunday Akhigbe, ọmọ ọdun mejila pere, pẹlu bi wọn ṣe fẹsẹ ara wọn rin lọ sibi ti wọn ti fẹẹ kọrin sinu awo lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja, ṣugbọn to jẹ oku awọn mejeeji ni wọn gbe jade ninu ile orin ọhun laaarọ ọjọ keji, ọjọ Ẹti, Furaidee. Coded Music Recording Studio to wa ni ibudokọ Awolusi, lagbegbe Alagbado, nipinlẹ Eko, niṣẹlẹ ọhun ti waye, ibẹ ni wọn ti lọọ kọrin sinu awo mọju, tawọn naa fẹẹ gbe awo orin jade. Ki i ṣe awọn meji yii nikan ni nnkan ọhun ba, awọn mẹta mi-in ti wọn jọ wa ninu yara naa ati ẹni to n gba ohun wọn silẹ paapaa ṣi wa lẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun bayii, tori digbadigba ni wọn sare gbe wọn lọ ṣọsibitu aladaani kan to wa nitosi, boya wọn le doola ẹmi wọn. Gẹgẹ bi alaye ti Ọgbẹni Musiliu ṣe fun AKEDE AGBAYE, o ni itosi ile ikọrin naa loun n gbe, oun si ri awọn oloogbe mejeeji ọhun lalẹ Ọjọbọ ti wọn waa ṣe rẹkọọdu, ki wọn too wọle. O ni ọpọ igba lo jẹ pe alẹ mọju lawọn to fẹẹ kọrin maa n wa sibẹ, boya nitori ariwo to maa n dinku loru, awọn onkọrin yii naa si ti maa n wa sibẹ daadaa. Musiliu ni afi bo ṣe di owurọ ọjọ Ẹti, Furaidee, to yẹ ki wọn ti pa jẹnẹretọ ti wọn tan lalẹ, tori ina Nẹpa ti de nigba yẹn, ṣugbọn tawọn ṣakiyesi pe jẹnẹretọ naa ṣi n ṣiṣẹ, ṣugbọn ohun jẹnẹretọ nikan lawọn n gbọ, ko jọ pe eeyan wa ninu ile naa.


Gẹgẹ bi alaye ti Ọgbẹni Musiliu ṣe fun AKEDE AGBAYE, o ni itosi ile ikọrin naa loun n gbe, oun si ri awọn oloogbe mejeeji ọhun lalẹ Ọjọbọ ti wọn waa ṣe rẹkọọdu, ki wọn too wọle. O ni ọpọ igba lo jẹ pe alẹ mọju lawọn to fẹẹ kọrin maa n wa sibẹ, boya nitori ariwo to maa n dinku loru, awọn onkọrin yii naa si ti maa n wa sibẹ daadaa. Musiliu ni afi bo ṣe di owurọ ọjọ Ẹti, Furaidee, to yẹ ki wọn ti pa jẹnẹretọ ti wọn tan lalẹ, tori ina Nẹpa ti de nigba yẹn, ṣugbọn tawọn ṣakiyesi pe jẹnẹretọ naa ṣi n ṣiṣẹ, ṣugbọn ohun jẹnẹretọ nikan lawọn n gbọ, ko jọ pe eeyan wa ninu ile naa. Eyi lo mu ki awọn kanlẹkun ibẹ, ṣugbọn ko sẹnikẹni to fesi. O ni pẹlu bawọn ṣe gba ilẹkun ọhun to, to ba tiẹ jẹ pe wọn gbagbe sun lọ ni, o yẹ ki ẹni kan taji ninu wọn, lawọn ọdọ kan laduugbo naa ba fipa jalẹkun. O ni iyalẹnu ni lo jẹ pẹlu bawọn ṣe n wo gbogbo awọn mẹfẹẹfa ti kaluku wọn ti dubulẹ yakata kaakiri yara ọhun, awọn kan ṣi n pofolo, ti wọn n mi diẹdiẹ, ṣugbọn eemi naa ko delẹ mọ, niṣe lo da bi i ti atupa to ti fẹẹ ku, nigba tawọn oloogbe meji yii ti dakẹ ni tiwọn.


Eyi lo mu ki awọn kanlẹkun ibẹ, ṣugbọn ko sẹnikẹni to fesi. O ni pẹlu bawọn ṣe gba ilẹkun ọhun to, to ba tiẹ jẹ pe wọn gbagbe sun lọ ni, o yẹ ki ẹni kan taji ninu wọn, lawọn ọdọ kan laduugbo naa ba fipa jalẹkun. O ni iyalẹnu ni lo jẹ pẹlu bawọn ṣe n wo gbogbo awọn mẹfẹẹfa ti kaluku wọn ti dubulẹ yakata kaakiri yara ọhun, awọn kan ṣi n pofolo, ti wọn n mi diẹdiẹ, ṣugbọn eemi naa ko delẹ mọ, niṣe lo da bi i ti atupa to ti fẹẹ ku, nigba tawọn oloogbe meji yii ti dakẹ ni tiwọn. Nitori ofin, niṣe lẹnikan sare pe teṣan ọlọpaa Alagbado lori aago wọn, awọn si ni lati duro titi tawọn ọlọpaa fi de, ẹyin naa ni wọn too gbe awọn to ṣi n mi diẹdiẹ naa lọ sileewosan, awọn ọlọpaa ni wọn ko oku awọn oloogbe lọ si mọṣuari. A gbọ pe nigba tawọn ọlọpaa ṣayẹwo yara naa, oriṣiiriṣii nnkan ni wọn ba bii egboogi oloro, amuku igbo, kọndọọmu ti wọn ti lo ati tuntun, ajẹku burẹdi ati igo ọti lile. Ohun tawọn eeyan n sọ ni pe afaimọ ni ko ma jẹ eefin jẹnẹretọ to ṣiṣẹ mọju naa lo ṣeku pa awọn oloogbe naa, to si ṣe awọn to ku leṣe, ṣugbọn awọn mi-in sọ pe oogun oloro tawọn eeyan naa mu le gbodi lara wọn.


Nitori ofin, niṣe lẹnikan sare pe teṣan ọlọpaa Alagbado lori aago wọn, awọn si ni lati duro titi tawọn ọlọpaa fi de, ẹyin naa ni wọn too gbe awọn to ṣi n mi diẹdiẹ naa lọ sileewosan, awọn ọlọpaa ni wọn ko oku awọn oloogbe lọ si mọṣuari. A gbọ pe nigba tawọn ọlọpaa ṣayẹwo yara naa, oriṣiiriṣii nnkan ni wọn ba bii egboogi oloro, amuku igbo, kọndọọmu ti wọn ti lo ati tuntun, ajẹku burẹdi ati igo ọti lile. Ohun tawọn eeyan n sọ ni pe afaimọ ni ko ma jẹ eefin jẹnẹretọ to ṣiṣẹ mọju naa lo ṣeku pa awọn oloogbe naa, to si ṣe awọn to ku leṣe, ṣugbọn awọn mi-in sọ pe oogun oloro tawọn eeyan naa mu le gbodi lara wọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, SP Muyiwa Adejọbi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni Ọgbẹni Azeez Muritala ti wọn loun lo ni ibi ti wọn ti n kọrin naa ti wa lakata awọn ọlọpaa, wọn si ti gbe ọrọ naa lọ si ẹka ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa ni Panti, Yaba, fun iwadii to peye. O fi kun un pe awọn ṣi n duro de abajade ayẹwo awọn dokita.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, SP Muyiwa Adejọbi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni Ọgbẹni Azeez Muritala ti wọn loun lo ni ibi ti wọn ti n kọrin naa ti wa lakata awọn ọlọpaa, wọn si ti gbe ọrọ naa lọ si ẹka ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa ni Panti, Yaba, fun iwadii to peye. O fi kun un pe awọn ṣi n duro de abajade ayẹwo awọn dokita.


Awọn Fulani yii tun ji baba agbẹ gbe n’Igboọra

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọwọ awọn agbofinro tun ti tẹ awọn Fulani mi-in ti wọn ji ọkunrin agbẹ kan, Fatai Ogunniyi Adeagbo, gbe niluu Igboọra. Ileewosan la gbọ pe Fatai Adeagbo, ẹni to ni ipenija aisan ibà n lọ lati lọọ gbatọju ni nnkan bii aago meje alẹ ọjọ Ẹti, Furaidee to lọ lọhun-un, ti awọn gende ọkunrin marun-un fi da oun pẹlu iyawo ẹ, Abilekọ Bọlaji Adeagbo ti wọn jọ n lọ lọna pẹlu ibọn atawọn ohun ija oloro mi-in lọwọ, ti wọn si ji ọkunrin agbẹ naa gbe. Ere àsáṣubú-lọ́nà lAbilekọ Bọlaji sa dele pẹlu omije loju. Lẹsẹkẹsẹ lawọn agbaagba adugbo lọọ fiṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa leti. Lọjọ keji lawọn ajinigbe ọhun pe awọn mọlẹbi ọkunrin naa lori ẹrọ ibanisọrọ pe ki wọn san miliọnu mẹwaa Naira (N10m) fawọn ki wọn too le ri ẹni wọn to wa lakata awọn gba pada laaye. Lẹyin ti awọn ẹbi Fatai ti gbe owo lọọ pade wọn ni wọn too yọnda baba agbẹ naa bo tilẹ jẹ pe ki i ṣe iye ti awọn olubi eeyan yi beere ni wọn ri fun wọn.


Lẹsẹkẹsẹ lawọn agbaagba adugbo lọọ fiṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa leti. Lọjọ keji lawọn ajinigbe ọhun pe awọn mọlẹbi ọkunrin naa lori ẹrọ ibanisọrọ pe ki wọn san miliọnu mẹwaa Naira (N10m) fawọn ki wọn too le ri ẹni wọn to wa lakata awọn gba pada laaye. Lẹyin ti awọn ẹbi Fatai ti gbe owo lọọ pade wọn ni wọn too yọnda baba agbẹ naa bo tilẹ jẹ pe ki i ṣe iye ti awọn olubi eeyan yi beere ni wọn ri fun wọn. A ko si mọ pato iye owo ọhun titi ta a fi pari akojọ iroyin yii. Sugbọn ọlọpaa ko sinmi wiwa awọn afurasi ọdaran yii, awọn mẹfẹẹfa lọwọ wọn si pada tẹ lẹyin ọjọ mẹta ti wọn ti ṣiṣẹ laabi naa. Fulani ni gbogbo wọn.


A ko si mọ pato iye owo ọhun titi ta a fi pari akojọ iroyin yii. Sugbọn ọlọpaa ko sinmi wiwa awọn afurasi ọdaran yii, awọn mẹfẹẹfa lọwọ wọn si pada tẹ lẹyin ọjọ mẹta ti wọn ti ṣiṣẹ laabi naa. Fulani ni gbogbo wọn. Ọmọdọde gbaa lawọn afurasi ọdaran yii, eyi to dagba ju ninu wọn lo jẹ ọmọọdun mẹtalelogun (23). Meji ninu wọn, iyẹn Umaru Lawal ati Adamu Bahago ko ju ọmọ ogun (20) ọdun pere lọ. Orukọ awọn yooku pẹlu ọjọ ori wọn ni Wetti Abubakar, ọmọọdun mọkanlelogun (21); pẹlu Yahya Mohammed ati Manu Tambaya ti wọn jẹ ẹni ọdun mẹtalelogun (23) ni tiwọn.


Ọmọdọde gbaa lawọn afurasi ọdaran yii, eyi to dagba ju ninu wọn lo jẹ ọmọọdun mẹtalelogun (23). Meji ninu wọn, iyẹn Umaru Lawal ati Adamu Bahago ko ju ọmọ ogun (20) ọdun pere lọ. Orukọ awọn yooku pẹlu ọjọ ori wọn ni Wetti Abubakar, ọmọọdun mọkanlelogun (21); pẹlu Yahya Mohammed ati Manu Tambaya ti wọn jẹ ẹni ọdun mẹtalelogun (23) ni tiwọn. Ta o ba gbagbe, laipẹ yii lawọn Fulani mẹrin kan naa lọọ da agbẹ kan pẹlu afẹsọna rẹ lọna ti wọn si ji eyi obinrin gbe lẹyin ti wọn yinbọn pa ololufẹ ẹ niṣeju ẹ niluu Igboọra yii kan naa.


Ta o ba gbagbe, laipẹ yii lawọn Fulani mẹrin kan naa lọọ da agbẹ kan pẹlu afẹsọna rẹ lọna ti wọn si ji eyi obinrin gbe lẹyin ti wọn yinbọn pa ololufẹ ẹ niṣeju ẹ niluu Igboọra yii kan naa.


Ijọba Buhari yii lo n sọ awọn ọmọ Naijiria dọta ara wọn, Ọbasanjọ lo sọ bẹẹ

“Lọjọ ti mo ti gbọnju, emi o ri igba kankan ni orilẹ-ede wa yii ti awọn Ọmọ Naijiria pin si yẹlẹyẹlẹ bayii, ti awọn ẹya gbogbo n di ọta ara wọn. Asiko ijọba ti a ni yii ni iru ẹ n ṣẹlẹ, ohun ti gbogbo wa si gbọdọ moju to ko too di ohun ti yoo fọ Naijiria patapata ni!” Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ lo n ṣe bayii sọrọ nibi ipade awọn agbaagba orilẹ-ede yii kan niluu Abuja, ni Ọjobọ, Tọsidee, ana yii. Ẹni to ti fi igba kan jẹ olori ilẹ wa yii sọ pe gbogbo ikunsinu ati ede-aiyede laarin ẹya gbogbo ni Naijiria to ti n di ohun igbagbe ni bii ọdun mẹwaa sẹyin, gbogob ẹ ni ijọba yii ti fi àìlákiyèsí ati eto wúruwùru ji dide pada, ti kinni naa si n le ju bo ti wa tẹlẹ lọ. “Nidii eyi”, gẹgẹ bi Ọbasanjọ ti wi, “eto ọrọ aje wa ko dara, eto aabo ilẹ wa ko sunwọn, ohun amayedẹrun gbogbo n bajẹ, debii pe Naijiria ti fẹẹ di ọkan ninu awọn orilẹ-ede to ja kulẹ lagbaaye, ati orilẹ-ede ti ọrọ wọn da bii ti afapẹ̀rẹ̀-pọnmi, awọn aláṣedànù lasan!” Nibi ipade Abuja ti Ọbasanjọ ti n sọro yii, oju pe ẹsẹ pele ni, nitori awọn aṣoju ẹgbẹ Afẹnifẹre wa nibẹ, bẹe lawọn aṣaaju Ijaw lati Naija-Dẹlita, bẹẹ lawọn ẹgbẹ agbaagba ilẹ Ibo ti wọn n pe ni Ohaneze, awọn ẹgbẹ aagbaaga ilẹ Hausa, ati awọn aṣoju lati aarin-gbungbun Naijiria (Middle Belt). Nibi yii ni Ọbasanjọ ti sọ pe eyi ti ijọba Buhari da silẹ ninu ọrọ yii ni i jẹ oun, nitori lati igba ti wọn ti de yii, gbogbo awọn ohun ti wọn ti fi ọgbọn lẹ pọ tẹlẹ lawọn bẹrẹ si i tuka: ti wọn fẹẹ mọ ohun to n sọrọ ninu redio; bẹẹ ẹni to ba fẹẹ mọ ohun to n sọro ninu redio yoo ba iṣẹ oyinbo jẹ ni. Ọbasanjo ni ohun to fa a ti gbogbo ẹya fi n pe awọn fẹe ṣe tawọn lọtọ, awọn ko ṣe Naijiria mọ, bayii ni iwa ailododo, aiṣe-deede ati iwa ẹlẹyamẹya laarin awọn ti wọn n ṣejọba, pe ti Naijiria ba ri bo ti yẹ ko ri ni, ko ni i si ẹya kan ti yoo sọ pe oun n lọ sibi kan. Idi ni pe ko si ibi ti a le gba sa funra wa, nitori koda ki a ma jọ jẹ ọmọ orilẹ-ede kan naa mọ, aladuugbo ara wa ni a oo ṣi maa jẹ titi aye, ẹni kan ko saa ni i fi adugbo tirẹ silẹ fẹni kan. O ni ki ijọba Buhari tete yi nnkan pada, ki wọn ma jẹ ki Naijiria fọ mọ wọn lori o.


Ija rẹpẹtẹ nile awọn MKO Abiọla, awọn ọmọ gba kootu lọ

Ija kan n fẹju bọ nile Oloogbe Moshood Kaṣimawo Abiọla bayii o. Ija naa ti le debii pe apa awọn mọlẹbi ko ka a, ọrọ ti di ti kootu. Awọn ọmọ Abiọla meji, Kassim ati Aliyu, ti pe awọn ọlọpaa lẹjọ nitori orogun iya wọn, Alaaja Adebisi Abiọla. Bẹẹ a ki i ti kootu bọ ka tun ṣọrẹ, ohun ti yoo gbẹyin ọrọ yii, ẹni kan ko ti i le sọ. Ohun to fa ija ni ọrọ awọn ole ti wọn waa fọ ile Abiọla nibẹrẹ oṣu yii, ti wọn si ko nnkan olowo iyebiye lọ. Lẹyin tawọn ole yii ti jale tan, awọn ọlọpaa pada wa sile Abiọla lalẹ pata ọjọ keji oṣu kẹsan-an yii ki kan naa, wọn si mu Kassim ati Aliyu lọ, wọn ni orogun iya awọn, Alaaja Adebisi, lo ni ki wọn mu awọn daadaa, pe o ṣee ṣe ki awọn mọ nipa ifọle naa. Ohun ti awọn ọmọ yii tori rẹ gba ile-ẹjọ lọ ree.


Ohun to fa ija ni ọrọ awọn ole ti wọn waa fọ ile Abiọla nibẹrẹ oṣu yii, ti wọn si ko nnkan olowo iyebiye lọ. Lẹyin tawọn ole yii ti jale tan, awọn ọlọpaa pada wa sile Abiọla lalẹ pata ọjọ keji oṣu kẹsan-an yii ki kan naa, wọn si mu Kassim ati Aliyu lọ, wọn ni orogun iya awọn, Alaaja Adebisi, lo ni ki wọn mu awọn daadaa, pe o ṣee ṣe ki awọn mọ nipa ifọle naa. Ohun ti awọn ọmọ yii tori rẹ gba ile-ẹjọ lọ ree. Lọọya nla Eko kan, Mike Ozekhome, lo ba wọn pe ẹjọ naa, ohun ti wọn si ro ninu iwe ipẹjọ wọn ni pe orogun iya awọn lo dẹ awọn ọlọpaa sawọn, to pe awọn ni adigunjale lori ẹsun ti awọn ko mọwọ, ti awọn ko mẹsẹ. Ninu iwe ipẹjọ wọn yii, wọn ni lọjọ ti awọn ọlọpaa wa mu awọn yii, niṣe ni wọn gbe awọn gidi-gannku, ti gbogbo ara adugbo si pe le awọn lori, ti wọn n foju ole wo awọn. Nitori ẹ ni wọn ṣe fẹẹ gba miliọnu lọna ọgọrun-un lọwọ awọn ọlọpaa, wọn ni mimu ti wọn mu awọn ko tọna rara.


Lọọya nla Eko kan, Mike Ozekhome, lo ba wọn pe ẹjọ naa, ohun ti wọn si ro ninu iwe ipẹjọ wọn ni pe orogun iya awọn lo dẹ awọn ọlọpaa sawọn, to pe awọn ni adigunjale lori ẹsun ti awọn ko mọwọ, ti awọn ko mẹsẹ. Ninu iwe ipẹjọ wọn yii, wọn ni lọjọ ti awọn ọlọpaa wa mu awọn yii, niṣe ni wọn gbe awọn gidi-gannku, ti gbogbo ara adugbo si pe le awọn lori, ti wọn n foju ole wo awọn. Nitori ẹ ni wọn ṣe fẹẹ gba miliọnu lọna ọgọrun-un lọwọ awọn ọlọpaa, wọn ni mimu ti wọn mu awọn ko tọna rara. Yatọ si pe wọn mu awọn bayii, wọn ni niṣe ni wọn fiya jẹ awọn ninu sẹẹli wọn, ti wọn ko si jẹ ki ẹnikẹni foju kan awọn, titi dori awọn lọọya awọn paapaa. Lọjoi keji, wọn tun ko wọn pada si ile Abiọla lati lọọ tu yara ti wọn n gbe wo yẹbẹyẹbẹ, ṣugbọn wọn ko ba kinni kan to le fi han pe wọn lọwọ si iwa bẹẹ, tabi pe wọn ni iwa kan to buru ti wọn n hu rara. Ṣugbọn pẹlu ẹ naa, lati ọjọ yii ni wọn ti ti wọn mọle ti wọn ko si fi wọn silẹ, eyi to si buru ni pe awọn ọmọ naa n mura lati lọ si orilẹ-ede Amẹrika fun ẹkọ iwe wọn ni.


Yatọ si pe wọn mu awọn bayii, wọn ni niṣe ni wọn fiya jẹ awọn ninu sẹẹli wọn, ti wọn ko si jẹ ki ẹnikẹni foju kan awọn, titi dori awọn lọọya awọn paapaa. Lọjoi keji, wọn tun ko wọn pada si ile Abiọla lati lọọ tu yara ti wọn n gbe wo yẹbẹyẹbẹ, ṣugbọn wọn ko ba kinni kan to le fi han pe wọn lọwọ si iwa bẹẹ, tabi pe wọn ni iwa kan to buru ti wọn n hu rara. Ṣugbọn pẹlu ẹ naa, lati ọjọ yii ni wọn ti ti wọn mọle ti wọn ko si fi wọn silẹ, eyi to si buru ni pe awọn ọmọ naa n mura lati lọ si orilẹ-ede Amẹrika fun ẹkọ iwe wọn ni. Ozekhome sọ fun ile ẹjọ giga lEkoo pe ko paṣẹ fun awọn ọlọpaa ki wọn fi Kassim ati Aliyu silẹ, ki wọn si mura lati san ọgọrun-un kan miliọnu fun wọn.


Ozekhome sọ fun ile ẹjọ giga lEkoo pe ko paṣẹ fun awọn ọlọpaa ki wọn fi Kassim ati Aliyu silẹ, ki wọn si mura lati san ọgọrun-un kan miliọnu fun wọn.


Ẹ wo Matthew, ọmọ ileewe ẹ lo fipa ba lo pọ ni Sango

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Tiṣa lọkunrin tẹ ẹ n wo yii nileewe aladaani kan ti wọn forukọ bo laṣiiri nipinlẹ Ogun, Matthew Adebayọ lo n jẹ, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn (26) ni. Awọn ọlọpaa teṣan Ṣango, nipinlẹ Ogun, ti mu un bayii, wọn ni niṣe lo n ko ibasun tulaasi fun akẹkọọbinrin kan ti wọn forukọ bo laṣiiri, to ni iyẹn ko ni i yege idanwo Wayẹẹki to n ṣe bi ko ba gba koun maa ba a sun. Matthew ti n ba ọmọbinrin ẹni ọdun mẹẹẹdogun naa lo pọ latigba ti wọn ti bẹrẹ imurasilẹ idanwo Wayẹẹki ninu oṣu kẹjọ. Ohun to sọ fọmọ naa ni pe oun gẹgẹ bii tiṣa ko ni i jẹ ko paasi bi ko ba gba koun maa ba a laṣepọ, n lo ba bẹrẹ si i mu ọmọ naa jade lọwọ alẹ lọ sinu kilaasi kan, nibẹ lo ti n fipa ba a sun, to si ni ko gbọdọ sọ fẹnikẹni. Nigba ti ara ọmọbinrin naa ko gba ere ojoojumọ yii mọ lo sọrọ naa fun iya to ni ileewe naa, niyẹn ba lọọ sọ fun wọn ni teṣan ọlọpaa Sango, lọdọ DPO Godwin Idehai, ni wọn ba waa fọwọ ofin gbe Matthew, o si jẹwọ pe loootọ loun n ba akẹkọọ naa sun latigba ti eto idanwo naa ti bẹrẹ. DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fiṣẹlẹ yii to ALAROYE leti ṣalaye pe ọga awọn, CP Edward Ajogun, ti ni ki wọn gbe tiṣa to ṣe aṣemaṣe naa lọ sẹka to n ri si ifiyajẹ awọn ọmọde, ki wọn wadii ẹ daadaa, ki wọn si gbe e lọ si kootu laipẹ.


Ohun to sọ fọmọ naa ni pe oun gẹgẹ bii tiṣa ko ni i jẹ ko paasi bi ko ba gba koun maa ba a laṣepọ, n lo ba bẹrẹ si i mu ọmọ naa jade lọwọ alẹ lọ sinu kilaasi kan, nibẹ lo ti n fipa ba a sun, to si ni ko gbọdọ sọ fẹnikẹni. Nigba ti ara ọmọbinrin naa ko gba ere ojoojumọ yii mọ lo sọrọ naa fun iya to ni ileewe naa, niyẹn ba lọọ sọ fun wọn ni teṣan ọlọpaa Sango, lọdọ DPO Godwin Idehai, ni wọn ba waa fọwọ ofin gbe Matthew, o si jẹwọ pe loootọ loun n ba akẹkọọ naa sun latigba ti eto idanwo naa ti bẹrẹ. DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fiṣẹlẹ yii to ALAROYE leti ṣalaye pe ọga awọn, CP Edward Ajogun, ti ni ki wọn gbe tiṣa to ṣe aṣemaṣe naa lọ sẹka to n ri si ifiyajẹ awọn ọmọde, ki wọn wadii ẹ daadaa, ki wọn si gbe e lọ si kootu laipẹ. Ni ti ọmọ to n ba lo pọ, ileewosan ni wọn gbe e lọ fun itọju to yẹ leyin ibasun rẹpẹtẹ to fara ko.


Ni ti ọmọ to n ba lo pọ, ileewosan ni wọn gbe e lọ fun itọju to yẹ leyin ibasun rẹpẹtẹ to fara ko.


Ẹrọ idibo to le ni ẹgbẹrun marun-un lo bajẹ nibi ina to jo l’Ondo- INEC

Iyiade Oluṣẹyẹ, Akurẹ Kọmiṣanna to wa fun eto iroyin ati ilanilọyẹ nipa idibo ti ajọ eleto idibo ilẹ wa, (INEC), Festus Okoye ti ṣalaye pe ẹrọ idibo ti wọn n pe ni card reader to le ni ẹgbẹrun-un marun-un (5100) lo jona gburugburu nibi ijamba ina to ṣẹlẹ nileeṣẹ ajọ naa niluu Akurẹ, nipinlẹ Ondo ni alẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ lori iṣẹlẹ naa lo ṣalaye pe ẹka ileeṣẹ naa to wa fun iroyin ati ibaraẹnisọrọ ni ina naa jo. ALAROYE gbọ pe ko ti i sẹni to le fidi ohun to ṣokunfa ina to bẹrẹ ni nnkan bii aago mẹsan-an ku diẹ naa mulẹ. Ọpọlọpọ nnkan ni ina naa bajẹ ninu ọọfiisi to wọ, ẹrọ idibo to le ni ẹgbẹrun marun-un lo si fara gba a. Ọjọ kẹwaa, oṣu kẹwaa, ni eto idibo gomina yoo waye nipinlẹ Ondo.


Nitori pe o darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu mi-in, awọn tọọgi ṣa Taye pa n’ldanre

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọrọ oṣelu to n lọ lọwọ nipinlẹ Ondo gbọna mi-in yọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, pẹlu bi awọn ọdọ kan ṣe fẹhonu han lori ọrọ omokunrin kan ti wọn pa lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ọmọkunrun ti wọn porukọ rẹ ni Taye yii lawọn tọọgi kan ti wọn ni wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ APC ṣe akọlu si ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ ọjọ naa latari bo ṣe kuro ninu ẹgbẹ wọn, to si lọọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu ZLP. ALAROYE gbọ pe ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ APC ni wọn pe oloogbe ọhun tẹlẹ ko too kuro, to si lọọ darapọ mọ ẹgbẹ PDP. Laipẹ yii lo tun sa kuro ninu ẹgbẹ PDP, to si ba ẹgbẹ ZLP lọ. Fila ẹgbẹ tuntun to lọọ darapọ mọ yii to de sori lalẹ ọjọ iṣẹlẹ naa ni wọn lo bi awọn tọọgi APC ninu tí wọn fi kọlu u lagbegbe Sabo, niluu Alade-Idanre. Loootọ lo kọkọ ja fitafita, to si gbiyanju lati sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn ti ko ti i raaye sa jinna tọwọ awọn to n le e fi pada tẹ ẹ, ti wọn si ṣa a pa mọ inu igbo to sa wọ.


Laipẹ yii lo tun sa kuro ninu ẹgbẹ PDP, to si ba ẹgbẹ ZLP lọ. Fila ẹgbẹ tuntun to lọọ darapọ mọ yii to de sori lalẹ ọjọ iṣẹlẹ naa ni wọn lo bi awọn tọọgi APC ninu tí wọn fi kọlu u lagbegbe Sabo, niluu Alade-Idanre. Loootọ lo kọkọ ja fitafita, to si gbiyanju lati sa mọ wọn lọwọ, ṣugbọn ti ko ti i raaye sa jinna tọwọ awọn to n le e fi pada tẹ ẹ, ti wọn si ṣa a pa mọ inu igbo to sa wọ. Eyi naa lo ṣokunfa bawọn ọdọ kan ṣe binu fọn sì igboro ilu naa laaarọ kutukutu Ọjọbọ, Tọsidee, pẹlu aake, ada, atawọn nnkan ija mi-in lati fẹhonu han ta ko iku oloogbe ọhun. Ṣe ni wọn sun taya ọkọ si gbogbo oju ọna abawọlu Alade, ti wọn si n fa awọn posita oludije ẹgbẹ APC ti wọn ba ti ri ya.


Eyi naa lo ṣokunfa bawọn ọdọ kan ṣe binu fọn sì igboro ilu naa laaarọ kutukutu Ọjọbọ, Tọsidee, pẹlu aake, ada, atawọn nnkan ija mi-in lati fẹhonu han ta ko iku oloogbe ọhun. Ṣe ni wọn sun taya ọkọ si gbogbo oju ọna abawọlu Alade, ti wọn si n fa awọn posita oludije ẹgbẹ APC ti wọn ba ti ri ya.


Bi Ọlọrun ṣe yọ ọgọrin eeyan n’Ijọra Badia ree o, diẹ lo ku ki ile wo pa wọn

Aderounmu Kazeem Eeyan bi ọgọrin atawọn ọmọde bii aadọta lori ko yọ lasiko ti ile alaja kan da wo lulẹ ni Badia Ijọra l’Ekoo. Ohun ta a gbọ ni pe, ṣaaju ki iṣẹlẹ ọhun too waye ni ile naa to wa lojule kẹrindinlọgbọn, popo Afọlabi Alasia, ti n fi sẹgbẹẹ, ko too wo lulẹ lanaa. Yara bii ogun ni won sọ pe o wa ninu ile ọhun, ati pe lojiji ni apa kan lọwọ ẹyinkule ile naa ya lulẹ, ti kaluku si bẹrẹ si sare asala fun ẹmi wọn ki gbogbo ẹ too wo patapata. Lojuẹsẹ tisẹlẹ ọhun waye ni awọn ajọ eleto aabo atawọn agbofinro loriṣiriṣii ti debẹ lati pese aabo to yẹ. Ninu ọrọ ti ọga agba fun ileeṣẹ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri l’Ekoo, (Lagos State Emergency Management Agency) sọ lo ti ṣalaye pe eeyan mọkandinlọgbọn lori ko yọ, ninu eyi ti mẹẹdogun ti jẹ ọkunrin, ti eeyan mẹrinla si jẹ obinrin pẹlu awọn ọmọ keekeeke bii mejidinlaadọta.


Sadia kọ ọkọ ẹ silẹ n’Ibadan, o lo ji pata oun mu

Ọlawale Ajao, Ibadan Pátá lásánlàsàn lo da igbeyawo ọdun mẹta ru n’Ibadan pẹlu bi ile-ẹjọ ṣe fopin si ibaṣepọ laarin awọn ololufẹ naa, Sadia Abass ati Azeez Abass, nigba ti iyawo mu ẹjọ ọkọ ẹ tọ wọn lọ ni kootu Ọja’ba to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, o lọkunrin naa ji pata oun mu ninu ile. Sadia, ẹni to rọ ile-ẹjọ lati tu igbeyawo awọn ka sọ pe ọpọ igba lọkọ oun maa n fipa ba oun laṣepọ, bẹẹ ki i ṣe ojuṣe ẹ gẹgẹ bii ọkọ lori oun atọmọ kan ṣoṣo ti oun bi fun un. Obinrin oniṣowo yii ṣalaye pe lasiko ti ija oun pẹlu ọkunrin naa gbona girigiri loun deede wa ọkan ninu awọn pata oun ti ninu ile, oun si mọ daju pe ọkọ oun lo mu un. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigba ti ọkan ninu awọn pata mi dàwátì ninu ile, mo mọ pe oun lo maa mu un nitori mo kuku ti mọ pe ko nifẹẹ mi tẹlẹ, nigba ti mo loyun ọmọ ẹ sinu gan-an, ko tọju mi rara, o fẹẹ fiya jẹ mi pa nigba yẹn. Iyẹn lo jẹ ki n tete bi i leere pe nibo lo mu pata mi lọ nigba to deede dawati ninu ile, o si loun ko mu pata kankan. “Nigba ti mo gbe e gbona fun un ninu ile ni mo pada ri pata yẹn nibi ti mo ti wa a laimọye igba ti ko si nibẹ.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigba ti ọkan ninu awọn pata mi dàwátì ninu ile, mo mọ pe oun lo maa mu un nitori mo kuku ti mọ pe ko nifẹẹ mi tẹlẹ, nigba ti mo loyun ọmọ ẹ sinu gan-an, ko tọju mi rara, o fẹẹ fiya jẹ mi pa nigba yẹn. Iyẹn lo jẹ ki n tete bi i leere pe nibo lo mu pata mi lọ nigba to deede dawati ninu ile, o si loun ko mu pata kankan. “Nigba ti mo gbe e gbona fun un ninu ile ni mo pada ri pata yẹn nibi ti mo ti wa a laimọye igba ti ko si nibẹ. Mo si mọ pe oun (ọkọ ẹ) lo pada lọọ fi i sibẹ nigba ti mi o ba a mu ọrọ yẹn ni kekere. Ọlọrun nikan lo mọ nnkan ti iba ṣẹlẹ si mi to ba jẹ pe ko da pata yẹn pada. Mi o ti i mọ nnkan to ṣi maa ṣẹlẹ si ọta mi gan-an bayii.


Mo si mọ pe oun (ọkọ ẹ) lo pada lọọ fi i sibẹ nigba ti mi o ba a mu ọrọ yẹn ni kekere. Ọlọrun nikan lo mọ nnkan ti iba ṣẹlẹ si mi to ba jẹ pe ko da pata yẹn pada. Mi o ti i mọ nnkan to ṣi maa ṣẹlẹ si ọta mi gan-an bayii. Boya oogun owo lo fẹẹ fi pata oluwa rẹ ṣe bẹẹ yẹn.” Ninu ọrọ tiẹ, Azeez ta ko gbogbo ẹjọ ti iyawo ẹ ro mọ ọn lẹsẹ, o ni nigba ti oun ki i wọ pata to jẹ tọkunrin paapaa, ki loun fẹẹ fi pata obinrin ṣe. Olujẹjọ paapaa ṣapejuwe iyawo ẹ gẹgẹ bii alakooba obinrin. O lo ti fẹẹ sọ oun di ẹdun arinlẹ pẹlu bo ṣe maa n gbowo lọwọ oun ni gbogbo igba.


Boya oogun owo lo fẹẹ fi pata oluwa rẹ ṣe bẹẹ yẹn.” Ninu ọrọ tiẹ, Azeez ta ko gbogbo ẹjọ ti iyawo ẹ ro mọ ọn lẹsẹ, o ni nigba ti oun ki i wọ pata to jẹ tọkunrin paapaa, ki loun fẹẹ fi pata obinrin ṣe. Olujẹjọ paapaa ṣapejuwe iyawo ẹ gẹgẹ bii alakooba obinrin. O lo ti fẹẹ sọ oun di ẹdun arinlẹ pẹlu bo ṣe maa n gbowo lọwọ oun ni gbogbo igba. Bẹẹ si ree, ki i fẹmi imoore han si gbogbo ikẹ ti oun n ṣe fun un naa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Iyawo mi ko ro rere ro mi rara. Gbogbo owo to yẹ ki n na lori iṣẹ mi ki n le fi ṣe daadaa laye ni mo maa n ko le e lọwọ.


Bẹẹ si ree, ki i fẹmi imoore han si gbogbo ikẹ ti oun n ṣe fun un naa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Iyawo mi ko ro rere ro mi rara. Gbogbo owo to yẹ ki n na lori iṣẹ mi ki n le fi ṣe daadaa laye ni mo maa n ko le e lọwọ. Sibẹsibẹ naa, ibi lo fi n san an fun mi. “Onirinkurin obinrin ni, ki i wọle lasiko, nnkan bii aago mẹwaa si mọkanla lo maa n wọle lalaalẹ. Ọpọ igba gan-an ni ki i dana ounjẹ to jẹ pe emi ni mo maa n se ounjẹ ti emi pẹlu ọmọ maa jẹ.” Ninu idajọ ẹ, Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe olori igbimọ awọn adajọ kootu naa ti fopin si igbeyawo ọlọdun mẹta ọhun.


Sibẹsibẹ naa, ibi lo fi n san an fun mi. “Onirinkurin obinrin ni, ki i wọle lasiko, nnkan bii aago mẹwaa si mọkanla lo maa n wọle lalaalẹ. Ọpọ igba gan-an ni ki i dana ounjẹ to jẹ pe emi ni mo maa n se ounjẹ ti emi pẹlu ọmọ maa jẹ.” Ninu idajọ ẹ, Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe olori igbimọ awọn adajọ kootu naa ti fopin si igbeyawo ọlọdun mẹta ọhun.


Eyi ni bawọn aṣaaju Hausa-Fulani ṣe ba Naijiria yii jẹ (16)

Mo ti mẹnuba ọrọ yii lẹẹkan, ṣugbọn bi a ba tun ṣe alaye ẹ nibi ta a de yii, ko ṣe nnkan kan. Awọn ọna ti awọn Hausa-Fulani gba lati fi mu awa to ku ni Naijiria, ti wọn si sọ wa di bọibọi wọn, ṣugbọn to jẹ nigbẹyin, gbogbo ohun to dara ni Naijiria ni wọn pada bajẹ pata. Mo ti ṣalaye fun yin bi wọn ti mu ipo oṣelu, nitori wọn sọ pe awọn ni idaji Naijiria, ti wọn si fi gbogbo agbara ja lati ri i pe ohun yoowu ti wọn ba fẹẹ pin ni Naijiria, titi dori awọn ọmọ ile-igbimọ aṣofin, awọn ni wọn yoo ko idaji. Nigba ti wọn ti le mu ipo oṣelu bẹẹ, ibi ti wọn tun dojukọ ni ileeṣẹ ologun ati awọn ọmọ ogun Naijiria, wọn nigbagbọ pe bi awọn ba ti ni eleyii, ohun gbogbo bo si awọn lọwọ pata niyẹn. N ni wọn ba bẹrẹ ète buruku, nigbẹyin gbẹyin, wọn ri kinni naa mu, oun naa lo si ba wa debi ti a de loni-in. Bi wọn ṣe ṣe e niyi: Ko too di ọdun 1960, ati ni ibẹrẹ 1960 ti Naijiria gba ominira, awọn Yoruba tiwa ati Ibo ni wọn ni awọn ọga to pọ ju lọ ninu iṣẹ ṣọja. Awọn ọga akọkọ ti wọn wa nigba yẹn ni Aguiyi Ironsi, Samuel Ademulẹgun, Babafẹmi Ogundipẹ, Ralph Ṣodẹinde ati Robert Adeyinka Adebayọ (awọn yii ti n lọ si ipo birigedia ati Mejọ-Jẹnẹra).


N ni wọn ba bẹrẹ ète buruku, nigbẹyin gbẹyin, wọn ri kinni naa mu, oun naa lo si ba wa debi ti a de loni-in. Bi wọn ṣe ṣe e niyi: Ko too di ọdun 1960, ati ni ibẹrẹ 1960 ti Naijiria gba ominira, awọn Yoruba tiwa ati Ibo ni wọn ni awọn ọga to pọ ju lọ ninu iṣẹ ṣọja. Awọn ọga akọkọ ti wọn wa nigba yẹn ni Aguiyi Ironsi, Samuel Ademulẹgun, Babafẹmi Ogundipẹ, Ralph Ṣodẹinde ati Robert Adeyinka Adebayọ (awọn yii ti n lọ si ipo birigedia ati Mejọ-Jẹnẹra). Awọn ti wọn tẹ le wọn ni awọn ara Kanuri, bo tilẹ jẹ pe awọn jinna si awọn ti wọn wa niwaju yii diẹ, sibẹ awọn naa ni wọn tẹle wọn. Awọn yii ni Zakariya Maimalari, Umar Lawan ati Kur Muhammed (awọn yii ṣẹṣẹ n lọ si ipo konẹẹli ninu ṣọja nigba yẹn ni). Awọn ti wọn tẹle awọn yii lawọn Lẹfutẹnanti-Konẹẹli bii Emeka Ojukwu, David Ejoor, Yakubu Gowon, George Kurubo, ati awọn mi-in bẹẹ.


Awọn ti wọn tẹ le wọn ni awọn ara Kanuri, bo tilẹ jẹ pe awọn jinna si awọn ti wọn wa niwaju yii diẹ, sibẹ awọn naa ni wọn tẹle wọn. Awọn yii ni Zakariya Maimalari, Umar Lawan ati Kur Muhammed (awọn yii ṣẹṣẹ n lọ si ipo konẹẹli ninu ṣọja nigba yẹn ni). Awọn ti wọn tẹle awọn yii lawọn Lẹfutẹnanti-Konẹẹli bii Emeka Ojukwu, David Ejoor, Yakubu Gowon, George Kurubo, ati awọn mi-in bẹẹ. Lẹyin eyi lo waa kan awọn mejọ (Major), awọn yii si ni alagbara. Ninu awọn mejọ bii mẹẹẹdọgbọn to wa lakọọkọ, mẹẹẹdogun ni ti awọn Ibo, ti Yoruba jẹ mẹjọ, ti ti awọn Hausa si jẹ meji pere. Iyẹn ni pe awọn Ibo lo ni ọga to pọ ju lọ ninu iṣẹ ṣọja ko too di pe Naijiria gba ominira.


Lẹyin eyi lo waa kan awọn mejọ (Major), awọn yii si ni alagbara. Ninu awọn mejọ bii mẹẹẹdọgbọn to wa lakọọkọ, mẹẹẹdogun ni ti awọn Ibo, ti Yoruba jẹ mẹjọ, ti ti awọn Hausa si jẹ meji pere. Iyẹn ni pe awọn Ibo lo ni ọga to pọ ju lọ ninu iṣẹ ṣọja ko too di pe Naijiria gba ominira. Igba ti mo n sọ yii, awọn oyinbo lo n ṣe olori ṣọja, wọn o ti i gbe ipo olori to ga ju lọ fawọn ọmọ tiwa. Ṣugbon bi a ti gbominira, to si jẹ awọn Hausa ni olori ijọba, eto ti wọn bẹrẹ ni bi wọn yoo ṣe yi nnkan pada, to fi jẹ awọn Hausa yii ni yoo pada di ọga ninu iṣẹ ologun, bo tilẹ jẹ pe iriri ati imọ wọn ko to ti awọn Yoruba ati Ibo ti wọn ti wa nibẹ tẹlẹ, ti wọn si kawe juwọn lọ. Bi a ti gba ominira, ti akoso awọn ologun bọ sabẹ awọn ti wọn n ṣejọba yii, ọna mẹta ọtọọtọ ni wọn gba lati ba gbogbo eto to wa nilẹ jẹ, ati lati ṣe e bi awọn ọmọ ilẹ Hausa naa yoo ṣe pọ ninu iṣẹ ṣọja yii.


Igba ti mo n sọ yii, awọn oyinbo lo n ṣe olori ṣọja, wọn o ti i gbe ipo olori to ga ju lọ fawọn ọmọ tiwa. Ṣugbon bi a ti gbominira, to si jẹ awọn Hausa ni olori ijọba, eto ti wọn bẹrẹ ni bi wọn yoo ṣe yi nnkan pada, to fi jẹ awọn Hausa yii ni yoo pada di ọga ninu iṣẹ ologun, bo tilẹ jẹ pe iriri ati imọ wọn ko to ti awọn Yoruba ati Ibo ti wọn ti wa nibẹ tẹlẹ, ti wọn si kawe juwọn lọ. Bi a ti gba ominira, ti akoso awọn ologun bọ sabẹ awọn ti wọn n ṣejọba yii, ọna mẹta ọtọọtọ ni wọn gba lati ba gbogbo eto to wa nilẹ jẹ, ati lati ṣe e bi awọn ọmọ ilẹ Hausa naa yoo ṣe pọ ninu iṣẹ ṣọja yii. Muhammadu Ribadu ni minisita fun eto aabo ilẹ wa nigba naa, abẹ rẹ si ni eto ologun gbogbo wa, ohun to ba sọ lori ọrọ awọn ṣọja ni abẹ ge. Ribadu ti mo n wi yii, igbakeji Sardauna ni ninu ẹgbẹ oṣelu wọn, ka ṣaa sọ pe oun gan-an laṣoju Sarduan l’Ekoo. Ki i ka iwe iroyin, ki i gbọ redio tabi ko feti si iroyin kan, kewu ati tira lo n ka, ohun ti oun ati Sardauna ba si ti fẹnu ẹ jona nikan lo n ṣe, tabi ohun to ba wa si i lọkan.


Muhammadu Ribadu ni minisita fun eto aabo ilẹ wa nigba naa, abẹ rẹ si ni eto ologun gbogbo wa, ohun to ba sọ lori ọrọ awọn ṣọja ni abẹ ge. Ribadu ti mo n wi yii, igbakeji Sardauna ni ninu ẹgbẹ oṣelu wọn, ka ṣaa sọ pe oun gan-an laṣoju Sarduan l’Ekoo. Ki i ka iwe iroyin, ki i gbọ redio tabi ko feti si iroyin kan, kewu ati tira lo n ka, ohun ti oun ati Sardauna ba si ti fẹnu ẹ jona nikan lo n ṣe, tabi ohun to ba wa si i lọkan. Nigba ti wọn ti ṣeto pe wọn maa gba ipo awọn ọga ṣọja kuro lọwọ awọn eeyan tiwa, ohun ti Ribadu dojukọ niyẹn, ọna mẹta ti wọn si la kalẹ naa lo lo lati ṣe nnkan ti wọn fẹ. Akọkọ ni pe wọn faake kọri pe ki i ṣe iwe nikan ni wọn yoo maa fi gbaayan sinu iṣẹ ṣọja mọ, bi eto oṣelu ṣe wa ni wọn aa maa lo. Eyi ni pe nigba tawọn ti wọn wa lati ilẹ Hausa ti le ko idaji ninu awọn aṣofin Naijiria, bi wọn ba fẹẹ gbaayan sinu iṣẹ ologun Naijiria naa, idaji lawọn gbọdọ ko.


Nigba ti wọn ti ṣeto pe wọn maa gba ipo awọn ọga ṣọja kuro lọwọ awọn eeyan tiwa, ohun ti Ribadu dojukọ niyẹn, ọna mẹta ti wọn si la kalẹ naa lo lo lati ṣe nnkan ti wọn fẹ. Akọkọ ni pe wọn faake kọri pe ki i ṣe iwe nikan ni wọn yoo maa fi gbaayan sinu iṣẹ ṣọja mọ, bi eto oṣelu ṣe wa ni wọn aa maa lo. Eyi ni pe nigba tawọn ti wọn wa lati ilẹ Hausa ti le ko idaji ninu awọn aṣofin Naijiria, bi wọn ba fẹẹ gbaayan sinu iṣẹ ologun Naijiria naa, idaji lawọn gbọdọ ko. Iyẹn ni pe idaji awọn yoowu ti wọn ba fẹẹ gba sinu iṣẹ ṣọja, ilẹ Hausa ni wọn gbọdọ ti wa. Wọn fa ọrọ yii lọ, wọn fa a bọ, wọn pe orukọ eto jibiti ati irẹjẹ yii ni kota (Quota system), nigba to si ti jẹ awọn ni wọn pọ ju nileegbimọ aṣofin, kia ni wọn sọ ọrọ naa dofin. Ofin naa wa titi doni pe ti wọn ba fẹẹ gba ọgọrun-un ọmọ si ṣọja, ẹyin naa kuku mọ, aadọta lo maa wa lati ilẹ Hausa.


Iyẹn ni pe idaji awọn yoowu ti wọn ba fẹẹ gba sinu iṣẹ ṣọja, ilẹ Hausa ni wọn gbọdọ ti wa. Wọn fa ọrọ yii lọ, wọn fa a bọ, wọn pe orukọ eto jibiti ati irẹjẹ yii ni kota (Quota system), nigba to si ti jẹ awọn ni wọn pọ ju nileegbimọ aṣofin, kia ni wọn sọ ọrọ naa dofin. Ofin naa wa titi doni pe ti wọn ba fẹẹ gba ọgọrun-un ọmọ si ṣọja, ẹyin naa kuku mọ, aadọta lo maa wa lati ilẹ Hausa. Wọn tiẹ ti sun un siwaju debii pe o le jẹ ọgọta tabi aadọrin ni wọn maa rọ sinu iṣẹ naa, ti wọn aa fun Yoruba ati Ibo ni diẹ, nitori isọlẹnu lasan. Kota yii ni ibẹrẹ eto bawọn araabi yii ṣe ba iṣẹ ologun Naijiria jẹ titi di bi a ti n sọ yii. Ohun keji ti wọn ṣe ni lati din eto bi wọn ṣe maa gba wọn siṣẹ naa ku.