Amọ kaka ko gbe e lọ si adirẹsi rẹ, ojiji ni ọlọkada ọdaran yii ya biri, lo ba gbe ọmọ naa lọ sile akọku to wa ninu ẹsiteeti kan, bo ṣe di pe o fipa ba ọmọọlọmọ laṣepọ loju ọlọmọ-o-to-o lọjọ naa niyẹn. Ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keje, ọdun 2013, ọhun lọwọ pada tẹ ẹ, ti wọn si foju rẹ bale-ẹjọ, lẹyin iwadii. Bo tilẹ jẹ pe Micheal kọkọ fariga pe oun ko ṣe nnkan to jọ mọ ẹsun ti wọn fi kan oun ri, o ni irọ lọmọbinrin naa n pa mọ’un, ṣugbọn nigba to ya, o jẹwọ niwaju adajọ pe ki wọn ṣaanu oun. Lọọya rẹ, Ọgbẹni Bashir Ramon, ni onibaara oun ko da iru ẹṣẹ yii ri, tori bẹẹ, ki wọn fi eyi fa a leti. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Hakeem Oṣodi ni ẹri olupẹjọ ko ruju rara lori ọrọ yii, ṣugbọn olujẹjọ yii gbiyanju lati doju ẹjọ ru, o fẹẹ ṣi ile-ẹjọ lọna. O ni ọtọ lorukọ to n jẹ, ọtọ lorukọ to sọ fawọn agbofinro, ati pe ẹri tun fihan pe loootọ lo fi tipa laṣepọ pẹlu ọmọbinrin naa, tori apa ibi to ti ge e jẹ lejika wa lara rẹ.


Tori ifipabanilopọ, wọn sọ Micheal sẹwọn gbere l’Ekoo

Lọọya rẹ, Ọgbẹni Bashir Ramon, ni onibaara oun ko da iru ẹṣẹ yii ri, tori bẹẹ, ki wọn fi eyi fa a leti. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Hakeem Oṣodi ni ẹri olupẹjọ ko ruju rara lori ọrọ yii, ṣugbọn olujẹjọ yii gbiyanju lati doju ẹjọ ru, o fẹẹ ṣi ile-ẹjọ lọna. O ni ọtọ lorukọ to n jẹ, ọtọ lorukọ to sọ fawọn agbofinro, ati pe ẹri tun fihan pe loootọ lo fi tipa laṣepọ pẹlu ọmọbinrin naa, tori apa ibi to ti ge e jẹ lejika wa lara rẹ. Nitori eyi, o lo jẹbi ifipabanilopọ ati ṣiṣe akọlu sọmọlakeji ẹ. Ẹwọn ọdun mẹta ni wọn sọ ọ si fun ṣiṣe akọlu, ṣugbọn ti ifipabanilopọ, ẹwọn gbere ni wọn da fun un. O ni sẹria to kere ju lọ tile-ẹjọ laṣẹ lati da fẹni to ba jẹbi ẹsun ifipabanilopọ niyẹn, ko si ṣee ṣe lati dajọ to din si iyẹn.


Nitori eyi, o lo jẹbi ifipabanilopọ ati ṣiṣe akọlu sọmọlakeji ẹ. Ẹwọn ọdun mẹta ni wọn sọ ọ si fun ṣiṣe akọlu, ṣugbọn ti ifipabanilopọ, ẹwọn gbere ni wọn da fun un. O ni sẹria to kere ju lọ tile-ẹjọ laṣẹ lati da fẹni to ba jẹbi ẹsun ifipabanilopọ niyẹn, ko si ṣee ṣe lati dajọ to din si iyẹn.


Awọn eeyan Ijẹbu-Jeṣa ṣedaro Orlando Julius, wọn lo mu orukọ ilu naa la agbaye ja

Florence Babaṣọla, Ọṣogbo Latigba ti iroyin ti gbe iku gbajugbaja olorin ati afọnfere nni, Orlando Julius Ekemode, ẹni ti ọpọ mọ si OJ, ni awọn ọmọ bibi ilu abinibi rẹ ni Ijẹbu-Jeṣa, nipinlẹ Ọṣun, ti n ṣedaro rẹ. Ọba ilu naa, Ọba Moses Agunsoye, ṣalaye pe adanu nla ni iku ọkunrin to jẹ Gbeluniyi ti ilu Ijẹbu-Jeṣa ọhun, o ni idaji ọjọ Furaidee lo jade laye, bo si ṣe pajude ni nnkan bii aago mẹta idaji ni wọn pe oun. Ọba Agunsoye sọ siwaju pe lati nnkan bii ọdun meji ataabọ sẹyin ni Orlando Julius ti pada wa sile, to si n gbe lagbegbe Ireti Ayọ, niluu Ileṣa, pẹlu iyawo rẹ, Latoya Ekemode, eni to jẹ ọmọ orileede Amẹrika. Kabiesi ni ọkan pataki lara awọn to gbe orukọ ilu naa kaakiri ni oloogbe jẹ, idi niyẹn ti oun si ṣe fi oye Gbeluniyi da a lọla, ti oun si tun fi iyawo rẹ jẹ Yeye Aṣa. O ni o ti ṣe diẹ ti aisan ti da baba naa gunlẹ ko too di pe o ku si ọwọ iyawo rẹ. O fi kun un pe gbogbo ọmọ ilu naa, awọn eeyan ijọba ibilẹ Oriade ati ipinlẹ Ọṣun, ni iku ọkunrin naa fi alafo silẹ fun.


Kabiesi ni ọkan pataki lara awọn to gbe orukọ ilu naa kaakiri ni oloogbe jẹ, idi niyẹn ti oun si ṣe fi oye Gbeluniyi da a lọla, ti oun si tun fi iyawo rẹ jẹ Yeye Aṣa. O ni o ti ṣe diẹ ti aisan ti da baba naa gunlẹ ko too di pe o ku si ọwọ iyawo rẹ. O fi kun un pe gbogbo ọmọ ilu naa, awọn eeyan ijọba ibilẹ Oriade ati ipinlẹ Ọṣun, ni iku ọkunrin naa fi alafo silẹ fun. Ọba Agunsoye sọ pe inu oun dun pe oun ṣe imọriri fun OJ nigba to wa laye, gbogbo ilu lo si mi titi lọjọ ti oun fi i joye nitori ọpọlọpọ awọn olorin bii Beautiful Nubia ni wọn waa ṣere lọjọ naa.


Ọba Agunsoye sọ pe inu oun dun pe oun ṣe imọriri fun OJ nigba to wa laye, gbogbo ilu lo si mi titi lọjọ ti oun fi i joye nitori ọpọlọpọ awọn olorin bii Beautiful Nubia ni wọn waa ṣere lọjọ naa.


INEC Kwara ṣekilọ: Ẹnikẹni to ba forukọ silẹ lẹẹmeji, ẹwọn ọdun kan lo fi n runmu

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Kọmisanna fun ajọ eleto idibo nilẹ yii, ẹka ti ipinlẹ Kwara (REC), Malam Garba Attahiru Madami, ti ni ibanujẹ ọkan lo jẹ bi awọn ẹgbẹ oṣelu kan nipinlẹ Kwara ṣe n faaye gba awọn ọmọ ẹgbẹ wọn ki wọn maa forukọ silẹ lẹẹmeji, o ni ẹwọn ọdun kan ni wọn fi n runmu. Madami sọrọ yii lasiko to n ṣe ipade pẹlu awọn adari wọn niluu Ilọrin, ti i ṣe olu ipinlẹ Kwara. O sọ pe ẹnikẹni ti ọwọ ba tẹ to forukọ silẹ lẹẹmeji ẹwọn ọdun kan ati owo itanran miliọnu kan Naira ni ijiya to wa fun un, ati pe wọn yoo pa orukọ rẹ rẹ patapata ti ko ni i lẹtọọ lati dibo. O fi kun un pe ile-ẹjọ yoo tun wa ti yoo maa dajọ awọn to ba taṣẹ agẹrẹ si ofin eto idibo, fun idi eyi, ki onikaluku lọọ sowọ agbejẹ mọwọ. Madami ni pẹlu awọn ohun eelo imọ ẹrọ igbalode ti ajọ naa fẹẹ lo, ko ni i si aaye fun magomago lasiko eto idibo to n bọ. O ṣeleri pe ajọ eleto idibo nipinlẹ Kwara yoo ṣeto idibo ti ko ni i ni wayo kankan ninu, ti yoo si lọ ni irọwọ rọṣẹ.


Nitori awọn gomina to n ṣẹwọn to tu silẹ, Fẹmi Falana sọko ọrọ si Buhari

Faith Adebọla Ilumọ-ọn-ka ajafẹtọọ ọmọniyan ati amofin agba nilẹ wa nni, Oloye Fẹmi Falana, ti sọko ọrọ si Aarẹ Muhammadu Buhari ati iṣakoso rẹ, latari ipinnu ti wọn ṣe lati fori jin gomina tẹlẹ, Jolly Nyame, to n ṣẹwọn lọwọ fun ẹsun ṣiṣe owo ilu mọkumọku ati jibiti. Falana ni o ya oun lẹnu pe ijọba Buhari to n pariwo pe awọn n gbogun tiwa ibajẹ ati ajẹbanu le ṣe iru ipinnu buruku bẹẹ, o ni labẹ ofin ilẹ wa, aparo kan ko ga ju ẹgbẹ rẹ lọ, ohun ti gomina ọhun ba fi lanfaani si aforiji ijọba, afi ki wọn yaa fori ji awọn ẹlẹwọn yooku to jẹ ole jija lo sọ wọn dero ẹwọn bii tiwọn. Nibi ayẹyẹ iranti ajafẹtọọ ọmọniyan ati Alukoro apapọ ẹgbẹ Afẹnifẹre tẹlẹ, Oloogbe Yinka Odumakin, eyi to waye lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kẹrin yii, ni gbọngan apero ileetura Sheraton, to wa n’Ikẹja, nipinlẹ Eko, ni Falana ti sọrọ ọhun. Ṣe, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹrin to ṣaaju ni ipade awọn oluṣejọba ana ati toni waye niluu Abuja, eyi ti Aarẹ Buhari ṣalaga wọn. Nibi ipade naa ni wọn ti fẹnu ko lati dari ẹṣẹ ji gomina tẹlẹ fun ipinlẹ Taraba, Rẹfurẹndi Jolly Nyame, ki wọn si da a silẹ lalaafia. Ninu oṣu Karun-un, ọdun 2018, ni Adajọ Adebukọla Banjoko tile-ẹjọ giga apapọ kan l’Abuja, sọ ọkunrin naa sẹwọn ọdun mejila, wọn lo jẹbi ẹsun ole jija ati ikowojẹ, ile-ẹjọ giga ju lọ nilẹ wa si fontẹ lu idajọ naa lọdun 2020.


Ṣe, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹrin to ṣaaju ni ipade awọn oluṣejọba ana ati toni waye niluu Abuja, eyi ti Aarẹ Buhari ṣalaga wọn. Nibi ipade naa ni wọn ti fẹnu ko lati dari ẹṣẹ ji gomina tẹlẹ fun ipinlẹ Taraba, Rẹfurẹndi Jolly Nyame, ki wọn si da a silẹ lalaafia. Ninu oṣu Karun-un, ọdun 2018, ni Adajọ Adebukọla Banjoko tile-ẹjọ giga apapọ kan l’Abuja, sọ ọkunrin naa sẹwọn ọdun mejila, wọn lo jẹbi ẹsun ole jija ati ikowojẹ, ile-ẹjọ giga ju lọ nilẹ wa si fontẹ lu idajọ naa lọdun 2020. Latigba naa ni Nyame ti n fẹwọn jura lọgba ẹwọn Kuje, l’Abuja. Ninu ọrọ rẹ gẹgẹ bii olubanisọrọ pataki nibi ayẹyẹ iranti oloogbe ọhun, Oloye Falani ni: “Naijiria ti di ẹni amuṣẹfẹ lawujọ awọn orileede nla nla lagbaaye, tori ẹ lo fi jẹ pe ẹni yoowu ti wọn ba fẹẹ fa ọkọ iṣakoso orileede yii le lọwọ, ọkọ to ti dẹnu kọlẹ ni wọn fẹẹ gbe fonitọhun, ko le kuro loju kan. “Ti wọn ba n sọ pe ijọba maa tẹsiwaju, iṣejọba ajalu, aisi ẹtọ, aisi idajọ ododo ati iwa ibajẹ ajẹbanu ni wọn fẹẹ mu tẹsiwaju. “Ṣe ẹ ri i bi wọn ṣe n dariji ara wọn nisinyii, ẹni to ni niṣe loun waa gbogun ti iwa ajẹbanu naa lo tun n ṣaforiji fawọn ti wọn jale yii, wọn ṣaforiji fun ẹni to ko ọpọ biliọnu Naira owo ilu jẹ.


Latigba naa ni Nyame ti n fẹwọn jura lọgba ẹwọn Kuje, l’Abuja. Ninu ọrọ rẹ gẹgẹ bii olubanisọrọ pataki nibi ayẹyẹ iranti oloogbe ọhun, Oloye Falani ni: “Naijiria ti di ẹni amuṣẹfẹ lawujọ awọn orileede nla nla lagbaaye, tori ẹ lo fi jẹ pe ẹni yoowu ti wọn ba fẹẹ fa ọkọ iṣakoso orileede yii le lọwọ, ọkọ to ti dẹnu kọlẹ ni wọn fẹẹ gbe fonitọhun, ko le kuro loju kan. “Ti wọn ba n sọ pe ijọba maa tẹsiwaju, iṣejọba ajalu, aisi ẹtọ, aisi idajọ ododo ati iwa ibajẹ ajẹbanu ni wọn fẹẹ mu tẹsiwaju. “Ṣe ẹ ri i bi wọn ṣe n dariji ara wọn nisinyii, ẹni to ni niṣe loun waa gbogun ti iwa ajẹbanu naa lo tun n ṣaforiji fawọn ti wọn jale yii, wọn ṣaforiji fun ẹni to ko ọpọ biliọnu Naira owo ilu jẹ. “Ero temi lori ẹ ni pe ki wọn yaa sọ fun Buhari, ko tu gbogbo awọn ti wọn n ṣewọn ole jija lọwọ silẹ, tori aparo kan ko ga ju ọkan lọ labẹ ofin ilẹ wa. “Ni abala kẹtadindinlogun iwe ofin wa, o ni gbogbo ọmọ orileede yii gbọdọ ni ẹtọ kan naa, isọri kejilelogoji si sọ pe ko gbọdọ si ojuṣaaju lori ipo, ẹya, ede tabi nnkan mi-in ninu ajọṣe awọn ọmọ Naijiria. “Ti Buhari ko ba tu wọn silẹ, mo gba awọn lọọya nimọran pe ki wọn kọri sile-ẹjọ lori ọrọ yii, ki wọn rọ ile-ẹjọ lati tu awọn onibaara wọn to n ṣẹwọn lori ẹsun ole jija silẹ, tori ibi ko ju ibi, ba a ṣe b’ẹru la b’ọmọ, ko si si bi ọbọ ṣe ṣori t’inaki o ṣe.


“Ero temi lori ẹ ni pe ki wọn yaa sọ fun Buhari, ko tu gbogbo awọn ti wọn n ṣewọn ole jija lọwọ silẹ, tori aparo kan ko ga ju ọkan lọ labẹ ofin ilẹ wa. “Ni abala kẹtadindinlogun iwe ofin wa, o ni gbogbo ọmọ orileede yii gbọdọ ni ẹtọ kan naa, isọri kejilelogoji si sọ pe ko gbọdọ si ojuṣaaju lori ipo, ẹya, ede tabi nnkan mi-in ninu ajọṣe awọn ọmọ Naijiria. “Ti Buhari ko ba tu wọn silẹ, mo gba awọn lọọya nimọran pe ki wọn kọri sile-ẹjọ lori ọrọ yii, ki wọn rọ ile-ẹjọ lati tu awọn onibaara wọn to n ṣẹwọn lori ẹsun ole jija silẹ, tori ibi ko ju ibi, ba a ṣe b’ẹru la b’ọmọ, ko si si bi ọbọ ṣe ṣori t’inaki o ṣe. “Ti Buhari ba fẹẹ foriji ọrẹ ẹ to n ṣẹwọn, afi ko yaa foriji awọn yooku naa, ẹṣẹ ole ni wọn da, ole si lole i jẹ.”


“Ti Buhari ba fẹẹ foriji ọrẹ ẹ to n ṣẹwọn, afi ko yaa foriji awọn yooku naa, ẹṣẹ ole ni wọn da, ole si lole i jẹ.”


N’Ijẹbu-Ode, lanlọọdu fibinu so ọmọ tẹnanti mọlẹ, lo ba na wọn bii ẹran

Gbenga Amos, Abẹokuta Olowo ẹni ki i roro titi ko ni ka ma ṣu, idi la o ni i duro nu, bẹẹ lawọn agba n powe latijọ, ṣugbọn lanlọọdu ẹni ọdun marundinlaaadọrin yii, Samuel Adekọya, ko tẹle owe yii, tori awọn ọmọ tẹnanti ẹ yagbẹ sibi ti ko fẹ, lo ba so awọn ibeji naa lọwọ lẹsẹ bii ẹran ti wọn fẹẹ pa, o yọ waya ina ti wọn, o lu wọn lalubami. Abilekọ Gbemisọla Olishe, iya Taiwo Enoch Olishe ati Kẹhinde Emmanuel Olishe, ni wọn lo sare janna janna lọọ fẹjọ lanlọọdu ẹ sun lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Kẹrin yii, ni teṣan ọlọpaa to wa ni eria kọmandi Ijẹbu-Ode. Gbemisọla ṣalaye fawọn ọlọpaa pe alaaanu ara Samaria kan tawọn jọ n gbe adugbo lo ṣẹṣẹ pe oun lori aago pe niṣe ni lanlọọdu oun so awọn Taye-Kẹyin toun fi silẹ nile mọle bii ẹran iso, lo ba mu wọn lu bii ewurẹ. Oju ẹsẹ ni Eria Kọmanda teṣan naa, ACP Adeniyi Ọmọsanyin, ti yan awọn ọlọpaa kan lati tẹle obinrin naa lọ sibi iṣẹlẹ ọhun. Nigba tawọn ọlọpaa de’bẹ, iyalẹnu lo jẹ pe loootọ ni wọn ba awọn ibeji tọjọ ori wọn ko ju ọdun mọkanla lọ ọhun lori iso, niṣe ni lanlọọdu so wọn lọwọ ati ẹsẹ bii maaluu. Wọn tun ri apa ẹgba loriṣiiriṣii lara awọn ọmọ ọhun, ọkan ninu wọn si ti fẹsẹ ṣeṣe, ẹjẹ n jade lara ẹ, wọn nibi ti lanlọọdu ti n wọ ọ nilẹ niwọọkuwọọ lo ti fara pa. Awọn ọlọpaa tu awọn ọmọ naa, wọn si sare gbe wọn lọ si ọsibitu Jẹnẹra, n’Ijẹbu-Ode.


Oju ẹsẹ ni Eria Kọmanda teṣan naa, ACP Adeniyi Ọmọsanyin, ti yan awọn ọlọpaa kan lati tẹle obinrin naa lọ sibi iṣẹlẹ ọhun. Nigba tawọn ọlọpaa de’bẹ, iyalẹnu lo jẹ pe loootọ ni wọn ba awọn ibeji tọjọ ori wọn ko ju ọdun mọkanla lọ ọhun lori iso, niṣe ni lanlọọdu so wọn lọwọ ati ẹsẹ bii maaluu. Wọn tun ri apa ẹgba loriṣiiriṣii lara awọn ọmọ ọhun, ọkan ninu wọn si ti fẹsẹ ṣeṣe, ẹjẹ n jade lara ẹ, wọn nibi ti lanlọọdu ti n wọ ọ nilẹ niwọọkuwọọ lo ti fara pa. Awọn ọlọpaa tu awọn ọmọ naa, wọn si sare gbe wọn lọ si ọsibitu Jẹnẹra, n’Ijẹbu-Ode. Ẹka to n tọju awaọn alaisan pajawiri ni wọn gbe ọkan lara awọn ibeji ọhun si, tori o ti fara gbọgbẹ gidi lọwọ ọdaju lanlọọdu yii. Awọn ọlọpaa tun ri fidio ti ẹnikan ya, to ṣafihan bi lanlọọdu naa ṣe n wọ awọn ọmọ ọhun, bo ṣe n ko waya bo wọn, to si ṣe awọn ọmọ yii yankan yankan. Wọn fọwọ ṣinkun ofin mu lanlọọdu yii, ṣugbọn ki wọn too mu un lọ, wọn bi i leere ẹṣẹ tawọn ọmọọlọmọ ṣẹ to fi sọ wọn di siso mọlẹ, o ni wọn o ṣẹ oun lẹṣẹ kan ju pe wọn yagbẹ si ayika ile oun, ọpọ igba loun si ti kilọ fun wọn ati awọn obi wọn pe oun o fẹ iru imikimi bẹẹ layiika oun, tori ajiṣefinni ẹda loun.


Ẹka to n tọju awaọn alaisan pajawiri ni wọn gbe ọkan lara awọn ibeji ọhun si, tori o ti fara gbọgbẹ gidi lọwọ ọdaju lanlọọdu yii. Awọn ọlọpaa tun ri fidio ti ẹnikan ya, to ṣafihan bi lanlọọdu naa ṣe n wọ awọn ọmọ ọhun, bo ṣe n ko waya bo wọn, to si ṣe awọn ọmọ yii yankan yankan. Wọn fọwọ ṣinkun ofin mu lanlọọdu yii, ṣugbọn ki wọn too mu un lọ, wọn bi i leere ẹṣẹ tawọn ọmọọlọmọ ṣẹ to fi sọ wọn di siso mọlẹ, o ni wọn o ṣẹ oun lẹṣẹ kan ju pe wọn yagbẹ si ayika ile oun, ọpọ igba loun si ti kilọ fun wọn ati awọn obi wọn pe oun o fẹ iru imikimi bẹẹ layiika oun, tori ajiṣefinni ẹda loun. Wọn ni ko fi ibi tawọn ọmọ naa yagbẹ si han awọn, o lawọn ọmọ naa ti fọ ọ kuro, lẹyin ti wọn fọ ọ kuro loun ṣẹṣẹ waa da sẹria fun wọn yii. Ṣa, ọrọ yii ti detiigbọ Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, o si ti paṣẹ pe ki wọn tete fi Saamu abọlọmọ-ba-a-wi yii ṣọwọ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ti wọn n ṣofintoto iwa ọdaran abẹle bii eyi. O ni ti wọn ba ti pari iwadii wọn, ile-ẹjọ lo maa ba wọn pari ọrọ naa.


Wọn ni ko fi ibi tawọn ọmọ naa yagbẹ si han awọn, o lawọn ọmọ naa ti fọ ọ kuro, lẹyin ti wọn fọ ọ kuro loun ṣẹṣẹ waa da sẹria fun wọn yii. Ṣa, ọrọ yii ti detiigbọ Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, o si ti paṣẹ pe ki wọn tete fi Saamu abọlọmọ-ba-a-wi yii ṣọwọ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ti wọn n ṣofintoto iwa ọdaran abẹle bii eyi. O ni ti wọn ba ti pari iwadii wọn, ile-ẹjọ lo maa ba wọn pari ọrọ naa.


Orileede Naijiria nilo ẹni to ni igboya bii temi gẹgẹ bii aarẹ wọn-Tinubu

Faith Adebọla, Eko Aṣiwaju ẹgbẹ oṣelu APC, Bọla Hamed Tinubu, ti sọ pe orileede Naijiria nilo eeyan to ni igboya, to si ni iriri bii toun lati dari rẹ. O ni iru ẹni bẹẹ ni yoo mu ayipada ta a nilo wa, ti yoo si le pa owo ti yoo gbe Naijiria goke agba wọle. L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lo sọrọ naa lasiko ipade ọlọjọ kan ti awọn ọmọ ileegbimọ aṣofin Eko ṣe fun awọn olori aṣofin ati igbakeji wọn to wa nipo bayii atawọn to ti wa nibẹ tẹlẹ ti wọn wa lati ipinlẹ ti oṣelu APC n dari. Aṣiwaju ni Ọlọrun fi awọn eeyan to kun oju oṣuwọn daadaa ti wọn le mu ayipada tootọ ba orileede yii jinki wa, ṣugbọn akiyesi gidi gbọdọ wa lori bi awọn to fẹẹ dupo naa ṣe kun oju oṣuwọn to lati dari. Tinubu, ẹni to ṣapejuwe ara rẹ gẹgẹ bii ẹni kan ti Naijiria nilo bayii lati maa tukọ itẹsiwaju orileede yii ni, ‘‘Naijiria nilo mi, gẹgẹ bi emi naa ṣe nilo Naijiria. Naijiria nilo onigboya to le mu ayipada kiakia ba bi owo ṣe n wọle, emi si ni ẹni to ni igboya ti wọn nilo.


Aṣiwaju ni Ọlọrun fi awọn eeyan to kun oju oṣuwọn daadaa ti wọn le mu ayipada tootọ ba orileede yii jinki wa, ṣugbọn akiyesi gidi gbọdọ wa lori bi awọn to fẹẹ dupo naa ṣe kun oju oṣuwọn to lati dari. Tinubu, ẹni to ṣapejuwe ara rẹ gẹgẹ bii ẹni kan ti Naijiria nilo bayii lati maa tukọ itẹsiwaju orileede yii ni, ‘‘Naijiria nilo mi, gẹgẹ bi emi naa ṣe nilo Naijiria. Naijiria nilo onigboya to le mu ayipada kiakia ba bi owo ṣe n wọle, emi si ni ẹni to ni igboya ti wọn nilo. ‘‘Mo dagba sinu ki eeyan ni igboya ni, eleyii si ti n ṣiṣẹ fun mi lọpọ igba, eleyii naa ni mo si fẹẹ ṣamulo lati ṣe aarẹ Naijiria. O fi kun un pe idagbasoke to ya kiakia fun orileede wa ni i ṣe pẹlu rironu nipa rẹ ati mimu un wa si iṣe. ‘Mo si ti ṣetan lati ṣe iru eleyii leẹkan si i, nitori mo jẹ eeyan to maa n ronu, to si maa n mu un lọ sinu iṣe.’ Ipade naa ti wọn pe akori rẹ ni: Awọn aṣofin, bi igba ṣe n yipada ati irinajo ijọba awa-ara-wa ni Naijiria’ (The Legislature, Changing times and Nigeria’s Democratic Journey), lo waye ni ikẹja.


‘‘Mo dagba sinu ki eeyan ni igboya ni, eleyii si ti n ṣiṣẹ fun mi lọpọ igba, eleyii naa ni mo si fẹẹ ṣamulo lati ṣe aarẹ Naijiria. O fi kun un pe idagbasoke to ya kiakia fun orileede wa ni i ṣe pẹlu rironu nipa rẹ ati mimu un wa si iṣe. ‘Mo si ti ṣetan lati ṣe iru eleyii leẹkan si i, nitori mo jẹ eeyan to maa n ronu, to si maa n mu un lọ sinu iṣe.’ Ipade naa ti wọn pe akori rẹ ni: Awọn aṣofin, bi igba ṣe n yipada ati irinajo ijọba awa-ara-wa ni Naijiria’ (The Legislature, Changing times and Nigeria’s Democratic Journey), lo waye ni ikẹja. Ọpọ awọn olukopa naa lo fi tẹrin-tọyaya ki Tiinubu kaabọ saarin wọn, ti wọn si kọrin fun un pe lori ipinnu rẹ lati dupo aarẹ naa ni awọn duro le lori.


Ọpọ awọn olukopa naa lo fi tẹrin-tọyaya ki Tiinubu kaabọ saarin wọn, ti wọn si kọrin fun un pe lori ipinnu rẹ lati dupo aarẹ naa ni awọn duro le lori.


Lẹyin ọdun mejidinlogoji lori itẹ, Ọba Ologere tilu Ogere waja!

Gbenga Amos, Abeokuta Ologere ti Ogere Rẹmọ, nipinlẹ Ogun, Ọba Ọladele Ogunbade, ti darapọ mọ awọn baba nla rẹ. Ba a ṣe gbọ, Ọba alaye yii waja loru mọju ọjọ Aje, ọjọ kọkanla, oṣu Kẹrin, ọdun yii, lẹyin aisan ranpẹ. Ẹni ọdun marundinlaaadọrun-un ni Kabiyesi naa. Nigba to n tufọ ipapoda ọba yii lọjọ Tusidee, Olootu Ọmọọba ilu Ogere Rẹmọ, Dokita Owodunni Adekunbi, ṣapejuwe iku ọba naa bii adanu nla fun ilu Ogere, ati ilẹ Rẹmọ lapapọ. O lo maa ṣe diẹ ki Ogere too ri iru ẹni to maa da bii ọba to waja yii, tori baba daadaa ni. Wọn ni ijiroro ṣi n lọ lori eto isinku rẹ, wọn yoo si kede rẹ laipẹ.


Ọlọpaa yii ti ha o, igbo lo n mu lọwọ lẹnu iṣẹ ti wọn fi mu un n’Ijọra

Faith Adebọla, Eko Loootọ ni wọn ni agbefọba ki i jẹbi, ṣugbọn ọrọ ko ti pesi jẹ fun ọga ọlọpaa ti wọn porukọ ẹ ni ASP Babatunde Adebayọ yii, ibi ti ọkunrin naa ti n fa igbo pẹlu aṣọ ijọba lọrun ẹ ni wọn ka a mọ, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe e. Gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko ṣe sọ ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’ALAROYE, DSP Benjamin Hundeyin sọ pe agbegbe Ijọra niṣẹlẹ naa ti waye, o ni ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Ṣogunlẹ ni agbofinro to rufin yii n ba ṣiṣẹ. Fọto kan lo ṣakoba fun Babatunde, fọto naa lo taṣiiri ẹ, niṣe lo jokoo sori aga ifẹyinti kan lọsan-an ọjọ naa, o fi ibọn ọwọ rẹ ha itan, eegbogi oloro ti wọn n pe ni igbo lo we mọ’ka lọwọ ọtun rẹ, lo ba n fa kinni naa sagbari ni tiẹ, lai fura pe awọn kan ti n kamẹra rẹ bo ṣe n lufin. Laarin iṣẹju diẹ to ṣe kinni naa tan, fọto iwa palapala to hu naa ti balẹ sori ẹrọ ayelujara, lawọn eeyan ba n ta a latare, titi ti fọto naa fi de ọfiisi kọmiṣanna ọlọpaa Eko, CP Abiọdun Alabi, wọn ni ko wo ọkan lara awọn ọmọọṣẹ ẹ to n fa’gbo. Kia ni Alabi ti ni ki wọn ṣewadii ẹni to jẹ, ajere ọrọ naa si ṣi mọ Babatunde lori, ni wọn ba mu un sahaamọ wọn. Wọn ni Alabi ti paṣẹ pe ki agbofinro to sọra ẹ di afurasi ọdaran yii bẹrẹ si i kawọ pọnyin rojọ ni ibamu pẹlu ilana ileeṣẹ ọlọpaa, fun ipele ipo to wa lẹnu iṣẹ naa. Alabi ni sẹria to tọ siru ẹni to ba hu iru iwa aitọ yii lawọn maa da fun un, lati jẹ arikọgbọn fawọn mi-in.


Kia ni Alabi ti ni ki wọn ṣewadii ẹni to jẹ, ajere ọrọ naa si ṣi mọ Babatunde lori, ni wọn ba mu un sahaamọ wọn. Wọn ni Alabi ti paṣẹ pe ki agbofinro to sọra ẹ di afurasi ọdaran yii bẹrẹ si i kawọ pọnyin rojọ ni ibamu pẹlu ilana ileeṣẹ ọlọpaa, fun ipele ipo to wa lẹnu iṣẹ naa. Alabi ni sẹria to tọ siru ẹni to ba hu iru iwa aitọ yii lawọn maa da fun un, lati jẹ arikọgbọn fawọn mi-in. O loun o ni i daṣọ bo agbofinro eyikeyii to ba lufin lori.


O loun o ni i daṣọ bo agbofinro eyikeyii to ba lufin lori.


Awọn agbaagba ilẹ Hausa ni ki Buhari kọwe fipo silẹ

Faith Adebọla Awọn agbaagba iha Ariwa ilẹ wa ti rọ Aarẹ Muhammadu Buhari lati tete kọwe fipo silẹ nipo aarẹ to wa, latari bi ipakupa, ifẹmiṣofo ati akọlu awọn agbebọn ṣe n tubọ n gogo si i lai dawọ duro kaakiri orileede yii. Atẹjade kan ti Alukoro ẹgbẹ wọn, Northern Elders Forum, Ọmọwe Hakeem Baba-Ahmed, fi lede lọjọ Tusidee, ọjọ kejila, oṣu Kẹrin yii, sọ pe ohun to foju han kedere ni pe ijọba Buhari ko ni ojuutu si ipenija eto aabo to dẹnu kọlẹ lasiko yii, wọn lọrọ naa ti kọja agbara ijọba rẹ. Atẹjade ọhun ka lapa kan pe: “Ko jọ pe ọgbọn kan tun wa ti iṣejọba Aarẹ Muhammadu Buhari tun le ta si iṣoro aabo to mẹhẹ, eyi to n ba wa finra gidigidi lasiko yii. A o le maa gbe labẹ ihalẹ ati akọlu awọn apaayan, awọn ajinigbe, afipabanilopọ, atawọn ọdaran loriṣiiriṣii ti wọn o jẹ ka fẹdọ lori oronro mọ lorileede yii, ti wọn sọ alaafia wa di fia fia, ti eto aabo si ti dẹnu kọlẹ. “Ofin orileede wa sọ pe ki olori kuro lori aleefa to ba ri i pe agbara oun ko gbe e mọ, tabi to ba foju han pe ṣiṣe olori ti fẹẹ pin in lẹmi, ti ko si sojuutu si ipenija to n koju. “O ti tasiko wayi fun Aarẹ Buhari lati ṣepinnu kikọwe fipo silẹ, niwọn igba ti iṣejọba rẹ ti kuna, ikuna ti ki i ṣe kekere, lati pese aabo to peye fawọn ọmọ Naijiria.


A o le maa gbe labẹ ihalẹ ati akọlu awọn apaayan, awọn ajinigbe, afipabanilopọ, atawọn ọdaran loriṣiiriṣii ti wọn o jẹ ka fẹdọ lori oronro mọ lorileede yii, ti wọn sọ alaafia wa di fia fia, ti eto aabo si ti dẹnu kọlẹ. “Ofin orileede wa sọ pe ki olori kuro lori aleefa to ba ri i pe agbara oun ko gbe e mọ, tabi to ba foju han pe ṣiṣe olori ti fẹẹ pin in lẹmi, ti ko si sojuutu si ipenija to n koju. “O ti tasiko wayi fun Aarẹ Buhari lati ṣepinnu kikọwe fipo silẹ, niwọn igba ti iṣejọba rẹ ti kuna, ikuna ti ki i ṣe kekere, lati pese aabo to peye fawọn ọmọ Naijiria. “Awa agbaagba ilẹ Hausa mọ pe ọrọ ki aarẹ kọwe fipo silẹ ki i ṣe ọrọ ṣereṣere, awa naa o si fi i ṣe ọrọ apara rara, tori a o le maa gbe labẹ inu foo, aya foo, lai si ifọkanbalẹ rara, titi di ọdun 2023 ti saa iṣakoso Aarẹ Buhari maa kogba sile.” Awọn agbaagba naa tun fi aidunnu wọn han si ijakulẹ ijọba to wa lode yii, lori ọrọ aabo, wọn ni niṣe ni ẹjẹ n fojoojumọ ṣan, paapaa lapa Oke-Ọya, o si ya awọn lẹnu pe ara Oke-Ọya naa lo wa lori aleefa ti iwọnyi fi n ṣẹlẹ. Wọn ke si awọn eeyan to le ba Buhari sọrọ nibi ti yoo ti gbọ, pe ki wọn ma ṣe jafara lati gba ọkunrin naa lamọran pe ko kọwe fipo silẹ. Wọn ni ipakupa ati ifẹmiṣofo ti waa di ọrọ ojumọ kan iṣẹlẹ kan, ti ko sẹni tọkan ẹ tun balẹ lati rinrin-ajo lọ sibikibi mọ, bẹẹ lawọn to wa labẹ orule wọn paapaa ko le sun oorun asunwọra rara.


“Awa agbaagba ilẹ Hausa mọ pe ọrọ ki aarẹ kọwe fipo silẹ ki i ṣe ọrọ ṣereṣere, awa naa o si fi i ṣe ọrọ apara rara, tori a o le maa gbe labẹ inu foo, aya foo, lai si ifọkanbalẹ rara, titi di ọdun 2023 ti saa iṣakoso Aarẹ Buhari maa kogba sile.” Awọn agbaagba naa tun fi aidunnu wọn han si ijakulẹ ijọba to wa lode yii, lori ọrọ aabo, wọn ni niṣe ni ẹjẹ n fojoojumọ ṣan, paapaa lapa Oke-Ọya, o si ya awọn lẹnu pe ara Oke-Ọya naa lo wa lori aleefa ti iwọnyi fi n ṣẹlẹ. Wọn ke si awọn eeyan to le ba Buhari sọrọ nibi ti yoo ti gbọ, pe ki wọn ma ṣe jafara lati gba ọkunrin naa lamọran pe ko kọwe fipo silẹ. Wọn ni ipakupa ati ifẹmiṣofo ti waa di ọrọ ojumọ kan iṣẹlẹ kan, ti ko sẹni tọkan ẹ tun balẹ lati rinrin-ajo lọ sibikibi mọ, bẹẹ lawọn to wa labẹ orule wọn paapaa ko le sun oorun asunwọra rara. “O daju pe awọn apaayan atawọn ọdaran wọnyi ti ri i pe ọrọ naa ko ye ijọba mọ, idi ree ti wọn fi n gbojugboya si i lojoojumọ, ti wọn si n lọ latori buburu si buburu ju, wọn fẹẹ doju ijọba ati eto aabo de raurau. “Ẹmi awọn ọmọ Naijiria to ṣofo yii to gẹẹ. Awọn ti wọn ni ojuṣe lati daabo bo wa ko ri ọgbọn ta si i mọ, ẹ jẹ kẹlomi-in tun gbiyanju ẹ wo na.” Bẹẹ lawọn agbagba naa kegbajare ninu atẹjade wọn.


“O daju pe awọn apaayan atawọn ọdaran wọnyi ti ri i pe ọrọ naa ko ye ijọba mọ, idi ree ti wọn fi n gbojugboya si i lojoojumọ, ti wọn si n lọ latori buburu si buburu ju, wọn fẹẹ doju ijọba ati eto aabo de raurau. “Ẹmi awọn ọmọ Naijiria to ṣofo yii to gẹẹ. Awọn ti wọn ni ojuṣe lati daabo bo wa ko ri ọgbọn ta si i mọ, ẹ jẹ kẹlomi-in tun gbiyanju ẹ wo na.” Bẹẹ lawọn agbagba naa kegbajare ninu atẹjade wọn.


Obinrin yii fi ọbẹ gbigbona da ọgbẹ sẹyin ọmọọdọ ẹ nitori ọgọrun-un Naira

Faith Adebọla, Eko Gbogbo ọna nileeṣẹ ọlọpaa Eko ati awọn ọtẹlẹmuyẹ n ṣan bayii lati ri obinrin kan, Evidence Eseogbene, fun iwa ika ati ọdaju to hu, niṣe lo fi ata ati ọbẹ gbigbona dapaa sẹyin Victory Oghenovo, ọmọọdun mẹwaa to n ṣọmọọdọ lọdọ ẹ, latari pe iyẹn fi ọgọrun-un Naira jẹun lara owo ọja to pa nigba tebi n pa a. Ba a ṣe gbọ, Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja yii, niṣẹlẹ naa waye. Ọdọ Evidence lọmọọdọ naa n gbe niluu Lẹkki, oun lo si maa n ba ọga rẹ yii duro sidii okoowo POS tobinrin naa n ṣe ni Adeba, laduugbo Lakọwe, ni Lẹkki. Wọn ni l’Ọjọbo, Tọsidee, ọmọbinrin yii nikan lo wa nidii POS lataarọ ṣulẹ, ọga rẹ ko wa lọjọ naa, ko si gbe ounjẹ ti ọmọọdọ yii yoo jẹ ranṣẹ. Ounjẹ to ti jẹ nile laaarọ lo wa nikun ẹ. Nigba tebi n pa ọmọ naa lọsan-an, ti ko si ri ọga rẹ lo ba mu ọgọrun-un Naira lara owo ọja to pa, o fi ra pọfupọọfu jẹ, o tun mu Zobo si i. Eyi lo fa wahala nigba to dele. Gẹgẹ bọmọ naa ṣe fẹnu ara ẹ sọ, o niṣe lọga oun bẹrẹ si i lu oun nilukulu nigba toun ṣiro owo ọja fun un, ti owo naa si din ọgọrun-un Naira, oun si sọ fun un pe ounjẹ loun fi owo to din naa ra. Lẹyin ti Evidence lu ọmọ yii ti ko tẹ ẹ lọrun, wọn lo fẹ ata gigun soju ọmọ naa, igba ti ọmọ naa figbe ta ti ko riran, lo ba fi ọbẹ gigbona yọ lori gaasi idana to fi i si, o si fi ya batani sẹyin ọmọọdọ ọhun, bẹẹ lọmọ naa jẹrora gidi.


Ounjẹ to ti jẹ nile laaarọ lo wa nikun ẹ. Nigba tebi n pa ọmọ naa lọsan-an, ti ko si ri ọga rẹ lo ba mu ọgọrun-un Naira lara owo ọja to pa, o fi ra pọfupọọfu jẹ, o tun mu Zobo si i. Eyi lo fa wahala nigba to dele. Gẹgẹ bọmọ naa ṣe fẹnu ara ẹ sọ, o niṣe lọga oun bẹrẹ si i lu oun nilukulu nigba toun ṣiro owo ọja fun un, ti owo naa si din ọgọrun-un Naira, oun si sọ fun un pe ounjẹ loun fi owo to din naa ra. Lẹyin ti Evidence lu ọmọ yii ti ko tẹ ẹ lọrun, wọn lo fẹ ata gigun soju ọmọ naa, igba ti ọmọ naa figbe ta ti ko riran, lo ba fi ọbẹ gigbona yọ lori gaasi idana to fi i si, o si fi ya batani sẹyin ọmọọdọ ọhun, bẹẹ lọmọ naa jẹrora gidi. Lọjọ keji tọmọ naa de ibiiṣẹ POS wọn ni ọkan lara awọn kọsitọma to fẹẹ gba owo lẹnu ẹrọ ṣakiyesi pe Victory ko le rin daadaa, wọn lẹẹmeji lo ṣubu lori aga to jokoo si, igba tawọn eeyan si fẹẹ gbe e dide laṣiiri tu bi wọn ṣe ri ọgbẹ yankan yankan to wa lẹyin ẹ, lọmọ naa ba ṣalaye ohun tọgaa ẹ foju ẹ ri fun wọn. Ibinu ọrọ yii lo mu kawọn aladuugbo atawọn kọsitọma naa pe ileeṣẹ ajafẹtọọ awọn ọmọde ti ki i ṣe tijọba kan, Advocate for Children and Vulnerable People’s Network (ACVPN), lori aago. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ yii ni wọn waa mu ọmọkunrin yii, ti wọn si lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Ẹlẹmọrọ, lagbegbe Lẹkki, nigba ti wọn si fi maa de ile wọn, o jọ pe olobo ti ta Evidence, ọga rẹ, tori wọn ko ri i, ko si yọju sile latigba naa, wọn niṣe lo fara ṣoko.


Lọjọ keji tọmọ naa de ibiiṣẹ POS wọn ni ọkan lara awọn kọsitọma to fẹẹ gba owo lẹnu ẹrọ ṣakiyesi pe Victory ko le rin daadaa, wọn lẹẹmeji lo ṣubu lori aga to jokoo si, igba tawọn eeyan si fẹẹ gbe e dide laṣiiri tu bi wọn ṣe ri ọgbẹ yankan yankan to wa lẹyin ẹ, lọmọ naa ba ṣalaye ohun tọgaa ẹ foju ẹ ri fun wọn. Ibinu ọrọ yii lo mu kawọn aladuugbo atawọn kọsitọma naa pe ileeṣẹ ajafẹtọọ awọn ọmọde ti ki i ṣe tijọba kan, Advocate for Children and Vulnerable People’s Network (ACVPN), lori aago. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ yii ni wọn waa mu ọmọkunrin yii, ti wọn si lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Ẹlẹmọrọ, lagbegbe Lẹkki, nigba ti wọn si fi maa de ile wọn, o jọ pe olobo ti ta Evidence, ọga rẹ, tori wọn ko ri i, ko si yọju sile latigba naa, wọn niṣe lo fara ṣoko. Wọn tun ri apa mi-in lara ọmọọdọ yii, oju ọgbẹ to ti jinna ni, ọmọ naa si ṣalaye pe ọga oun lo pe Alaaja kan ti wọn jọ n gbe adugbo pe ko b’oun fiya jẹ oun lọjọ kan toun ṣẹ ọga naa, ni Alaaja ọhun ba dọgbẹ si i lara. Awọn ọlọpaa ti mu Alaaja yii lọ sahaamọ wọn, ṣugbọn a gbọ pe wọn ti fi i silẹ nitori ipo abara meji to wa. Wọn ṣi n wa Evidence titi di ba a ṣe n sọ yii.


Wọn tun ri apa mi-in lara ọmọọdọ yii, oju ọgbẹ to ti jinna ni, ọmọ naa si ṣalaye pe ọga oun lo pe Alaaja kan ti wọn jọ n gbe adugbo pe ko b’oun fiya jẹ oun lọjọ kan toun ṣẹ ọga naa, ni Alaaja ọhun ba dọgbẹ si i lara. Awọn ọlọpaa ti mu Alaaja yii lọ sahaamọ wọn, ṣugbọn a gbọ pe wọn ti fi i silẹ nitori ipo abara meji to wa. Wọn ṣi n wa Evidence titi di ba a ṣe n sọ yii.


Ọlọpaa yii ti wọ gau, igbo lo n mu lọwọ lẹnu iṣẹ ti wọn fi mu un n’Ijọra


Ọṣun 2022: Ajọ eleto idibo gbe orukọ awọn ti yoo dupo gomina ati igbakeji wọn jade

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ajọ eleto idibo lorileede yii, INEC, ti gbe orukọ awọn oludije mẹẹẹdogun ti yoo koju ara wọn ninu idibo gomina ipinlẹ Ọṣun ti yoo waye lọjọ kẹrindinlogun, oṣu Keje, ọdun yii jade. Gẹgẹ bi adari iroyin fun ajọ naa, Festus Okoye, ṣe fi sita, ninu awọn ẹgbẹ oṣelu mẹẹẹdogun ti yoo kopa, awọn mẹfa pere ni wọn fa obinrin silẹ gẹgẹ bii igbakeji. Lara awọn ti orukọ wọn jade ninu iwe naa ni Ọnarebu Lasun Yusuf ti ẹgbẹ Labour Party, Sẹnetọ Ademọla Adeleke fun ẹgbẹ PDP, Alhaji Gboyega Oyetọla fun ẹgbẹ APC, Dokita Akin Ogunbiyi fun ẹgbẹ Accord, Dokita Oyelami Saliu fun ẹgbẹ NNPP ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn ẹgbẹ ti wọn fa obinrin kalẹ gẹgẹ bii igbakeji wọn ni ẹgbẹ ADP, BP, NNPP, NRM, YPP ati ZLP. Okoye waa sọ pe ki ẹgbẹ ti aṣiṣe ba wa ninu orukọ oludibo rẹ tete fi to ajọ naa leti ko too di pe ọrọ yoo bọ sori.


Nitori ti ko tọju ounjẹ saari fun un, baale ile lu iyawo ẹ toyun-toyun n’Ibadan

Adewumi Adegoke Titi di ba a ṣe n sọ yii ni iwadii ṣi n lọ lori ọrọ baale ile kan, Taofeek Gbọlagade, to lu iyawo rẹ to wa ninu oyun lalubami nitori to ni iyẹn ko tọju ounjẹ saari fun oun. Gẹgẹ bi iweeroyin Vanguard ṣe sọ, ni nnkan bii aago mẹrin oru ọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, ni ede aiyede bẹ silẹ laarin obinrin yii ati ọkọ rẹ lori ọrọ ounjẹ saari nile wọn to wa ni Ogbere Housing Estate, niluu Ibadan. Awọn tọrọ naa ṣoju wọn sọ pe gbogbo igba ni ọkunrin yii maa n lu iyawo rẹ lori ọrọ ti ko to nnkan. Iru rẹ lo si ṣẹlẹ lọjọ Iṣẹgun yii nipa ounjẹ ti ọkunrin naa fẹẹ fi gbaawẹ. Wọn ni ko tiẹ ronu pe obinrin yii wa ninu oyun ọmọ keji to fẹẹ bi fun un to fi ki i mọlẹ, to si n na an bii igba ti eeyan ba n lu aṣọ ofi. Wọn ni ẹkun ni obinrin naa sun lọ si ile awọn obi rẹ.


Iru rẹ lo si ṣẹlẹ lọjọ Iṣẹgun yii nipa ounjẹ ti ọkunrin naa fẹẹ fi gbaawẹ. Wọn ni ko tiẹ ronu pe obinrin yii wa ninu oyun ọmọ keji to fẹẹ bi fun un to fi ki i mọlẹ, to si n na an bii igba ti eeyan ba n lu aṣọ ofi. Wọn ni ẹkun ni obinrin naa sun lọ si ile awọn obi rẹ. Bẹẹ ni ọkọ rẹ paapaa sa lọ nigba to gbọ pe awọn agbofinro n wa oun. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Adewale Osifẹsọ, fidii iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni iwadii ti n lọ lori iṣẹlẹ ọhun.


Bẹẹ ni ọkọ rẹ paapaa sa lọ nigba to gbọ pe awọn agbofinro n wa oun. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Adewale Osifẹsọ, fidii iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni iwadii ti n lọ lori iṣẹlẹ ọhun.


Nitori to fẹẹ ṣoogun owo, ọmọkunrin yii pa ọrẹbinrin rẹ, o ba oku rẹ lo pọ fun odidi ọjọ mẹfa

Ọrẹoluwa Adedeji Epe rabandẹ rabandẹ, lawọn eeyan ti wọn gbọ nipa iwa ọdaju ti ọmọkunrin kan ti wọn n pe ni Ifeanyi Njoku hu, pẹlu bo ṣe pa ọrẹbinrin rẹ, Precious Okeke, ẹni ọdun mẹrinlelogun si ile ti wọn rẹnti ni ni Opopona Oke, Ẹsiteeti Badore to wa niluu Ajah, nipinlẹ Eko. Lẹyin to pa a tan lo n ba oku rẹ lo pọ fun odidi ọjọ mẹfa gẹgẹ bi babalawo to fẹẹ ba a ṣoogun owo ṣe sọ. Ọjọ keje lọwọ tẹ ẹ. Awọn araale ti wọn n gbọ oorun buruku to n jade lati inu yara rẹ ni wọn lọọ fọrọ naa to awọn alaṣẹ ẹsiteeti ọhun leti gẹgẹ bi akọroyin iweeroyin Punch ṣe ṣalaye. A gbọ pe ọrẹbinrin Njoku ni Precious to ṣeku pa yii, abule wọn lo ti lọọ mu un wa ti wọn si ti jọ n gbe ni ile to ṣẹṣẹ rẹnti to wa ni Badorẹ, niluu Ajah ọhun. Ọmọkunrin yii la gbọ pe o fẹẹ ṣoogun owo, ohun ti babalawo to n ran an lọwọ lati ri eleyii ṣe si sọ fun un ni pe ko lọọ wa ọmọbinrin kan, lẹyin ti ọmọ naa ba ku, o ni lati ba oku rẹ lo pọ fun ọjọ meje, lẹyin ọjọ meje yii ni yoo ni owo to n dẹruba oṣi lọwọ. Eyi ni ọmọkunrin yii gbọ to fi ṣeku pa ọrẹbinrin rẹ ti wọn jọ n gbe yii, lẹyin to pa a tan lo bẹrẹ si i ba oku rẹ lo pọ gẹgẹ bi babalawo naa ṣe paṣẹ fun un.


A gbọ pe ọrẹbinrin Njoku ni Precious to ṣeku pa yii, abule wọn lo ti lọọ mu un wa ti wọn si ti jọ n gbe ni ile to ṣẹṣẹ rẹnti to wa ni Badorẹ, niluu Ajah ọhun. Ọmọkunrin yii la gbọ pe o fẹẹ ṣoogun owo, ohun ti babalawo to n ran an lọwọ lati ri eleyii ṣe si sọ fun un ni pe ko lọọ wa ọmọbinrin kan, lẹyin ti ọmọ naa ba ku, o ni lati ba oku rẹ lo pọ fun ọjọ meje, lẹyin ọjọ meje yii ni yoo ni owo to n dẹruba oṣi lọwọ. Eyi ni ọmọkunrin yii gbọ to fi ṣeku pa ọrẹbinrin rẹ ti wọn jọ n gbe yii, lẹyin to pa a tan lo bẹrẹ si i ba oku rẹ lo pọ gẹgẹ bi babalawo naa ṣe paṣẹ fun un. Odidi ọjọ mẹfa lo fi ba oku ọrẹbinrin rẹ yii lo pọ, ṣugbọn oorun buruku lo n ti inu yara rẹ jade nitori oku naa ti n jẹra ni awọn araale ṣakiyesi. Oorun ti ko jẹ ki awọn araale gbadun yii lo mu ki wọn lọọ sọ ọrọ Njoku fun alaga ẹsiteeti naa. Awọn eeyan naa ni wọn lọọ fọrọ yii to wọn leti ni teṣan Langbasa, lẹyin to jẹwọ fun wọn pe loootọ loun pa ọrẹbinrin oun, ti oun si n ba oku rẹ lo pọ nitori pe oun fẹẹ lowo.


Odidi ọjọ mẹfa lo fi ba oku ọrẹbinrin rẹ yii lo pọ, ṣugbọn oorun buruku lo n ti inu yara rẹ jade nitori oku naa ti n jẹra ni awọn araale ṣakiyesi. Oorun ti ko jẹ ki awọn araale gbadun yii lo mu ki wọn lọọ sọ ọrọ Njoku fun alaga ẹsiteeti naa. Awọn eeyan naa ni wọn lọọ fọrọ yii to wọn leti ni teṣan Langbasa, lẹyin to jẹwọ fun wọn pe loootọ loun pa ọrẹbinrin oun, ti oun si n ba oku rẹ lo pọ nitori pe oun fẹẹ lowo. Niṣe lo ni ki awọn eeyan adugbo naa ma mu oun lọ si agọ ọlọpaa, o ṣi ṣeleri pe oun yoo fun wọn ni miliọnu mẹfa Naira bi wọn ba ba oun ṣe ọrọ naa ni oku oru. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni awọn meji lọwọ awọn ti tẹ lori iṣẹlẹ naa, Ifeanyi Njoku ati Mbam Atunmufor.


Niṣe lo ni ki awọn eeyan adugbo naa ma mu oun lọ si agọ ọlọpaa, o ṣi ṣeleri pe oun yoo fun wọn ni miliọnu mẹfa Naira bi wọn ba ba oun ṣe ọrọ naa ni oku oru. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni awọn meji lọwọ awọn ti tẹ lori iṣẹlẹ naa, Ifeanyi Njoku ati Mbam Atunmufor. O fi kun un pe wọn ti ko wọn lọ si ileeṣẹ ọlọpaa to n ri si iwa ọdaran to wa ni Yaba niluu Eko.


O fi kun un pe wọn ti ko wọn lọ si ileeṣẹ ọlọpaa to n ri si iwa ọdaran to wa ni Yaba niluu Eko.


Ọṣinbajo ko dalẹ ẹnikẹni lori pe o fẹẹ dupo aarẹ Naijiria o-Ọlaoye

Jọkẹ Amọri Ẹgbẹ kan to n ronu fun Ọjọgbọn Ọṣinbajo lori eto idibo to n bọ yii ti wọn pera wọn ni ‘Ọṣinbajo Think Tank’ ti fi idunnu wọn han si bi Igbakeji Aarẹ naa ṣe jade, to si fifẹ han lati dije dupo aarẹ ilẹ Naijiria lọdun to n bọ. Wọn ni igbesẹ to daa lo gbe, ko si dalẹ ẹnikẹni lori ipinnu to ṣe yii. Agbẹnusọ ẹgbẹ naa, Gbenga Ọlaoye, lo sọrọ yii di mimọ nigba to n sọrọ lori eto ileeṣẹ Tẹlifiṣan Arise, niluu Eko. Ọkunrin naa ni oriṣiirisii iriri ti Ọṣinbajo ti ni nile ijọba laarin ọdun meje to fi ṣe igbakeji aarẹ, ati awọn amuyẹ loriṣiiriṣii to ni nipa awọn ẹkọ to kọ ati awọn ileewe to lọ, wa lara ohun amuyẹ lati pese eto ijọba awa-ara-wa to dara fun awọn ọmọ Naijiria ati orileede Naijiria. Nigba to n dahun ibeere lori boya jijade Ọṣinbajo lati dupo aarẹ jẹ iwa ọdalẹ, ọkunrin naa ni ki i ṣe iwa ọdalẹ rara, bẹẹ ni ki i ṣe iwa afojudi. O ni ẹgbẹ to n ronu fun Ọṣinbajo lori ọrọ oṣelu yii gbagbọ gidigidi pe bi ọkunrin naa ṣe jade pe oun fẹẹ dupo aarẹ ninu eto idibo ọdun 2023, ko ni nnkan kan an ṣe pẹ̀u iwa ọdalẹ tabi afojudi rara.


Ọkunrin naa ni oriṣiirisii iriri ti Ọṣinbajo ti ni nile ijọba laarin ọdun meje to fi ṣe igbakeji aarẹ, ati awọn amuyẹ loriṣiiriṣii to ni nipa awọn ẹkọ to kọ ati awọn ileewe to lọ, wa lara ohun amuyẹ lati pese eto ijọba awa-ara-wa to dara fun awọn ọmọ Naijiria ati orileede Naijiria. Nigba to n dahun ibeere lori boya jijade Ọṣinbajo lati dupo aarẹ jẹ iwa ọdalẹ, ọkunrin naa ni ki i ṣe iwa ọdalẹ rara, bẹẹ ni ki i ṣe iwa afojudi. O ni ẹgbẹ to n ronu fun Ọṣinbajo lori ọrọ oṣelu yii gbagbọ gidigidi pe bi ọkunrin naa ṣe jade pe oun fẹẹ dupo aarẹ ninu eto idibo ọdun 2023, ko ni nnkan kan an ṣe pẹ̀u iwa ọdalẹ tabi afojudi rara. O ni kaka bẹẹ, niṣe ni ijade rẹ fi aaye silẹ fun awọn eeyan ti wọn nifẹẹ Naijiria lati panu pọ, ki wọn si dibo fun ọkunrin naa lati di aarẹ ilẹ wa lọdun to n bọ lai fi ti ẹgbẹ oṣelu ṣe. Ọlaoye ni ki Ọṣinbajo too jade rara lawọn ọmọ orileede yii ti n ri apẹẹrẹ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe oun ni yoo gbapo naa lọwọ Aarẹ Buhari to ba kuro nibẹ. O fi kun un pe, ‘‘ijade ti Ọṣinbajo jade ni lati tẹsiwaju nibi ti Buhari ba a ade, mo si mọ daju pe oun ni ipo naa tọ si, nitori o jẹ ọlọpọlọ pipe, bẹẹ ni yoo ṣe awọn atunṣe to ba yẹ to ba debẹ.’’ Ọkunrin yii ṣapejuwe Igbakeji Aarẹ naa gẹgẹ bii ẹni to gbọn ṣaṣa, to si jẹ olotitọ si gbogbo iṣẹ ati ipo ti wọn yan an si.


O ni kaka bẹẹ, niṣe ni ijade rẹ fi aaye silẹ fun awọn eeyan ti wọn nifẹẹ Naijiria lati panu pọ, ki wọn si dibo fun ọkunrin naa lati di aarẹ ilẹ wa lọdun to n bọ lai fi ti ẹgbẹ oṣelu ṣe. Ọlaoye ni ki Ọṣinbajo too jade rara lawọn ọmọ orileede yii ti n ri apẹẹrẹ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe oun ni yoo gbapo naa lọwọ Aarẹ Buhari to ba kuro nibẹ. O fi kun un pe, ‘‘ijade ti Ọṣinbajo jade ni lati tẹsiwaju nibi ti Buhari ba a ade, mo si mọ daju pe oun ni ipo naa tọ si, nitori o jẹ ọlọpọlọ pipe, bẹẹ ni yoo ṣe awọn atunṣe to ba yẹ to ba debẹ.’’ Ọkunrin yii ṣapejuwe Igbakeji Aarẹ naa gẹgẹ bii ẹni to gbọn ṣaṣa, to si jẹ olotitọ si gbogbo iṣẹ ati ipo ti wọn yan an si. O fi kun un pe jijade ọkunrin ọmọ bibi ilu Ikẹnnẹ yii fi han pe Naijiria ko ni i pẹẹ lu aluyọ. O ni pẹlu awọn orisiirisii agbeyẹwo ti oun ti ṣe, o fi han gbangba pe Ọṣinbajo ni aayo ti awọn araalu n fẹ lati bọ sipo aarẹ.


O fi kun un pe jijade ọkunrin ọmọ bibi ilu Ikẹnnẹ yii fi han pe Naijiria ko ni i pẹẹ lu aluyọ. O ni pẹlu awọn orisiirisii agbeyẹwo ti oun ti ṣe, o fi han gbangba pe Ọṣinbajo ni aayo ti awọn araalu n fẹ lati bọ sipo aarẹ.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Mo ri ohun to ṣẹlẹ nigba ti Yẹmi kede fun gbogbo aye pe oun fẹẹ du ipo aarẹ. Ere buruku ni Bọla (Tinubu) sa nibi yoowu to wa, nigba ti oloju si fi maa ṣẹju, Bọla ti wa l’Abuja, wọn lo n ṣepade pẹlu awọn gomina APC, loootọ lo si jokoo saarin wọn. Awọn ọmọlẹyin rẹ, ati awọn digbolugi ti wọn haaya sori ẹrọ ayelujara ti bẹrẹ si i bu Yẹmi, orukọ kan naa ti wọn si n pe e ni ọdalẹ, wọn lo dalẹ Bọla ni, nitori Bọla lo kọ ọ niṣẹ, oun lo fi i mọna, oun lo ṣe ohun gbogbo fun un. Ẹrin ni mo bẹre si i rin, nitori mo mọ pe ogede alaimọkan pọ pupọ ninu awọn ti wọn n gbe iru ọrọ bẹẹ kiri. Ati Bọla o, atawọn ọmọlẹyin ẹ, ohun ti mo ri ninu wọn ni ijaya nla! Pe Yẹmi jade lati kede pe oun fẹẹ du ipo aarẹ, ojiji lo ba awọn araabi yii, o kan wọn kuu, nitori wọn ti n gbe ara wọn gun ẹṣin aayan pe Yẹmi ko laya, ko jẹ jade.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Ẹrin ni mo bẹre si i rin, nitori mo mọ pe ogede alaimọkan pọ pupọ ninu awọn ti wọn n gbe iru ọrọ bẹẹ kiri. Ati Bọla o, atawọn ọmọlẹyin ẹ, ohun ti mo ri ninu wọn ni ijaya nla! Pe Yẹmi jade lati kede pe oun fẹẹ du ipo aarẹ, ojiji lo ba awọn araabi yii, o kan wọn kuu, nitori wọn ti n gbe ara wọn gun ẹṣin aayan pe Yẹmi ko laya, ko jẹ jade. Nigba ti Yẹmi waa jade bayii, niṣe ni ede gbogbo wọn daru, omi-in si fẹrẹ le pokunso ninu wọn. Ni wọn ba bẹrẹ si i sare kiri, Bọla funra ẹ sare fara han l’Abuja, o n wa awọn gomina kiri, ohun to si fẹẹ ṣe ni lati ri kinni kan to maa gbe iroyin nipa oun naa jade, ti iru iroyin bẹẹ fi maa bo ohun to ṣẹlẹ ni kutukutu owurọ naa mọlẹ, ti awọn eeyan ko fi ni i sọrọ Yẹmi to jade mọ. Bi oun ti n sare palọ ninu yara yii, bẹẹ lawọn ọmọ ẹ bẹrẹ ariwo.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Nigba ti Yẹmi waa jade bayii, niṣe ni ede gbogbo wọn daru, omi-in si fẹrẹ le pokunso ninu wọn. Ni wọn ba bẹrẹ si i sare kiri, Bọla funra ẹ sare fara han l’Abuja, o n wa awọn gomina kiri, ohun to si fẹẹ ṣe ni lati ri kinni kan to maa gbe iroyin nipa oun naa jade, ti iru iroyin bẹẹ fi maa bo ohun to ṣẹlẹ ni kutukutu owurọ naa mọlẹ, ti awọn eeyan ko fi ni i sọrọ Yẹmi to jade mọ. Bi oun ti n sare palọ ninu yara yii, bẹẹ lawọn ọmọ ẹ bẹrẹ ariwo. Wọn bẹrẹ ariwo ta a wi yii, ariwo to si gba ẹnu wọn ju naa ni ariwo ọdalẹ: “Ọdalẹ l’Ọṣinbajo”, ohun kan naa ti wọn n ri sọ niyẹn. Bẹẹ aimọkan ni o! Ẹni ba mọkan, to dakan mọ, to ba mọ ohun ti wọn n pe ni aye, to mọ ohun ti wọn n pe ni oṣelu, ko ni i sọ iru ọrọ bẹẹ rara, nitori ohun to wa nisalẹ ọrọ le ju ohun tawọn araata n ri, tabi ohun tawọn ti wọn ba n tẹle oloṣelu kan le mọ lọ.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Wọn bẹrẹ ariwo ta a wi yii, ariwo to si gba ẹnu wọn ju naa ni ariwo ọdalẹ: “Ọdalẹ l’Ọṣinbajo”, ohun kan naa ti wọn n ri sọ niyẹn. Bẹẹ aimọkan ni o! Ẹni ba mọkan, to dakan mọ, to ba mọ ohun ti wọn n pe ni aye, to mọ ohun ti wọn n pe ni oṣelu, ko ni i sọ iru ọrọ bẹẹ rara, nitori ohun to wa nisalẹ ọrọ le ju ohun tawọn araata n ri, tabi ohun tawọn ti wọn ba n tẹle oloṣelu kan le mọ lọ. Bi a ba n sọrọ, tabi ti a ba darukọ ọdalẹ ninu oṣelu ilẹ Yoruba, ẹni to yẹ ki wọn pe ni ọdalẹ gan-an ni Bọla. Nilẹ Yoruba yii, ninu awọn oloṣelu to bẹrẹ lati ọdun 1998 titi di asiko ti a wa yii, ko si ọdalẹ kan to ju Bọla lọ. Ni gbangba ni mo ti n sọ ọ yii, mo si ni awọn ẹri to daju ni.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Bi a ba n sọrọ, tabi ti a ba darukọ ọdalẹ ninu oṣelu ilẹ Yoruba, ẹni to yẹ ki wọn pe ni ọdalẹ gan-an ni Bọla. Nilẹ Yoruba yii, ninu awọn oloṣelu to bẹrẹ lati ọdun 1998 titi di asiko ti a wa yii, ko si ọdalẹ kan to ju Bọla lọ. Ni gbangba ni mo ti n sọ ọ yii, mo si ni awọn ẹri to daju ni. Ni 1998, Fẹmi (Ojudu) to wa lẹyin Yẹmi bayii lo n mu Bọla kiri ile awọn agbaagba, nitori oun ṣe eto ninu kampeeni ẹ, ko si agba kan ninu Afẹnifẹre, tabi AD, ti Bọla ko lọọ ba. Nibẹrẹ eto oṣelu igba naa, Wahab Dosumu lawọn agba ti kọkọ sọ pe oun lawọn fẹẹ fa kalẹ fun ipo gomina Eko. Bọla yii ti mọ bẹẹ, nitori ẹ lo jẹ nigba to de, sẹnetọ Eko lo fẹẹ lọọ ṣe l’Abuja, o ni inu oun aa dun ti a ba le foun ni tikẹeti sẹnetọ.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Ni 1998, Fẹmi (Ojudu) to wa lẹyin Yẹmi bayii lo n mu Bọla kiri ile awọn agbaagba, nitori oun ṣe eto ninu kampeeni ẹ, ko si agba kan ninu Afẹnifẹre, tabi AD, ti Bọla ko lọọ ba. Nibẹrẹ eto oṣelu igba naa, Wahab Dosumu lawọn agba ti kọkọ sọ pe oun lawọn fẹẹ fa kalẹ fun ipo gomina Eko. Bọla yii ti mọ bẹẹ, nitori ẹ lo jẹ nigba to de, sẹnetọ Eko lo fẹẹ lọọ ṣe l’Abuja, o ni inu oun aa dun ti a ba le foun ni tikẹeti sẹnetọ. Ohun ti wọn n ṣeto ẹ fun un niyẹn, pe ko lọ sileegbimọ aṣofin agba. Ọlọrun lo waa mọ ohun to gbe fun Ẹgbọn Gani (Ganiyu Dawodu), niyẹn ba bẹrẹ si i tẹle e kiri ile awọn agbaagba yii, to n sọ fun wọn pe Bọla lo daa ko ṣe gomina, ọmọde ni, aa tọju gbogbo awọn bi awọn ba fi i ṣe e. Ẹgbọn yii ni alaga ẹgbẹ AD ti ipinlẹ Eko, ọwọ ẹ si ni gbogbo agbara ẹgbẹ naa wa l’Ekoo. Bi Ẹgbọn Gani ṣe yẹju awọn Dosumu, ti wọn ni ki oun lọọ ṣe Sẹnetọ, ti wọn le Kofo Akerele Bucknor sẹyin, ti wọn ni obinrin loun, igbakeji ni ko ṣe, ti wọn ti gbogbo wọn si ẹgbẹẹgbẹ nitori Bọla niyẹn.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Ohun ti wọn n ṣeto ẹ fun un niyẹn, pe ko lọ sileegbimọ aṣofin agba. Ọlọrun lo waa mọ ohun to gbe fun Ẹgbọn Gani (Ganiyu Dawodu), niyẹn ba bẹrẹ si i tẹle e kiri ile awọn agbaagba yii, to n sọ fun wọn pe Bọla lo daa ko ṣe gomina, ọmọde ni, aa tọju gbogbo awọn bi awọn ba fi i ṣe e. Ẹgbọn yii ni alaga ẹgbẹ AD ti ipinlẹ Eko, ọwọ ẹ si ni gbogbo agbara ẹgbẹ naa wa l’Ekoo. Bi Ẹgbọn Gani ṣe yẹju awọn Dosumu, ti wọn ni ki oun lọọ ṣe Sẹnetọ, ti wọn le Kofo Akerele Bucknor sẹyin, ti wọn ni obinrin loun, igbakeji ni ko ṣe, ti wọn ti gbogbo wọn si ẹgbẹẹgbẹ nitori Bọla niyẹn. Eyi ti a ṣaa maa ri ni pe Bọla lẹgbẹ AD fa kalẹ. Ọrọ naa sọ Funṣọ Williams to ti nawo nara gan-an fawọn Afẹnifẹre di ọta wọn, nitori Ẹgbọn Gani ati Baba Adebanjọ ni wọn mọ bi wọn ṣe fi Bọla ṣe gomina Eko. Bi Bọla ṣe di gomina, Ẹgbọn yẹn ati Baba ni, Afẹnifẹre ni wọn si lo fun un.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Eyi ti a ṣaa maa ri ni pe Bọla lẹgbẹ AD fa kalẹ. Ọrọ naa sọ Funṣọ Williams to ti nawo nara gan-an fawọn Afẹnifẹre di ọta wọn, nitori Ẹgbọn Gani ati Baba Adebanjọ ni wọn mọ bi wọn ṣe fi Bọla ṣe gomina Eko. Bi Bọla ṣe di gomina, Ẹgbọn yẹn ati Baba ni, Afẹnifẹre ni wọn si lo fun un. Oju awa yii lo ṣe, ki i ṣe ẹyin wa. Nigba ti wọn mu Bọla tan, ko si owo lọwọ ẹ lati fi ṣeto idibo, awọn eeyan ti wọn yi i ka ni wọn n wa owo kiri fun un. Ile Gbenga (Daniel) to wa ni Maryland, nibẹ ni Bọla jokoo, ti wọn si ṣe gbogbo eto naa to fi wọle.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Oju awa yii lo ṣe, ki i ṣe ẹyin wa. Nigba ti wọn mu Bọla tan, ko si owo lọwọ ẹ lati fi ṣeto idibo, awọn eeyan ti wọn yi i ka ni wọn n wa owo kiri fun un. Ile Gbenga (Daniel) to wa ni Maryland, nibẹ ni Bọla jokoo, ti wọn si ṣe gbogbo eto naa to fi wọle. Nibo ni Ẹgbọn Gani ko sare de fun un, ọna wo ni wọn ko fi ran an lọwọ lati di gomina. Awọn eeyan yii gan-an ni ipilẹ Bọla ni Eko yii, awọn ni wọn fi i jẹ gomina, awọn ni wọn fun un ni gbogbo agbara. Bi ko si tiwọn, ninu oṣelu Eko igba naa, ta ni iba mọ Bọla, meloo meloo awọn ti wọn jọ de lati Oke-Okun nigba naa ti ko sẹni to gburoo wọn mọ, ti wọn ko si ri ipo oṣelu gidi kan di mu nigba ti wọn de.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Nibo ni Ẹgbọn Gani ko sare de fun un, ọna wo ni wọn ko fi ran an lọwọ lati di gomina. Awọn eeyan yii gan-an ni ipilẹ Bọla ni Eko yii, awọn ni wọn fi i jẹ gomina, awọn ni wọn fun un ni gbogbo agbara. Bi ko si tiwọn, ninu oṣelu Eko igba naa, ta ni iba mọ Bọla, meloo meloo awọn ti wọn jọ de lati Oke-Okun nigba naa ti ko sẹni to gburoo wọn mọ, ti wọn ko si ri ipo oṣelu gidi kan di mu nigba ti wọn de. Bi Bọla ba jẹ kinni kan tawọn ọmọ ẹyin ẹ n pariwo lonii yii, awọn ti wọn jẹ ko jẹ nnkan kan, awọn ti wọn fẹyin pọn ọn, awọn ti wọn ṣiṣẹ silẹ fun un to waa jẹ, awọn aṣaaju Afẹnifẹre ni. Bẹẹ ni ki i ṣe ọmọ ẹgbẹ wọn ko too lọ, igba to de lo ṣẹṣẹ darapọ mọ wọn. Ṣugbọn nigba ti Bọla di gomina, ki lo ṣẹlẹ o!


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Bi Bọla ba jẹ kinni kan tawọn ọmọ ẹyin ẹ n pariwo lonii yii, awọn ti wọn jẹ ko jẹ nnkan kan, awọn ti wọn fẹyin pọn ọn, awọn ti wọn ṣiṣẹ silẹ fun un to waa jẹ, awọn aṣaaju Afẹnifẹre ni. Bẹẹ ni ki i ṣe ọmọ ẹgbẹ wọn ko too lọ, igba to de lo ṣẹṣẹ darapọ mọ wọn. Ṣugbọn nigba ti Bọla di gomina, ki lo ṣẹlẹ o! Bọla ti ka awọn oriṣiiriṣii iwe, awọn iwe buruku to n kọ ẹni ti wọn ba fi jọba ilu, tabi ti wọn ba fi sipo agbara, pe awọn to gbọdọ kọkọ doju ija kọ ni awọn to fi i joye, nitori bi ko ba ṣe bẹẹ, wọn ko ni i jẹ ko gbadun ijọba ẹ. Ohun ti Bọla ṣe niyẹn. Ija ati ọtẹ naa le debii pe gbogbo awọn agbaagba yii n beere lọwọ ara wọn pe ṣe Bọla ti awọn mọ naa ree ṣa. Ohun to faja ko ju pe ko ma na owo Eko ni inakunaa lọ, ko jẹ ki awọn tọ ọ si ọna lori ohun to le ṣe.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Bọla ti ka awọn oriṣiiriṣii iwe, awọn iwe buruku to n kọ ẹni ti wọn ba fi jọba ilu, tabi ti wọn ba fi sipo agbara, pe awọn to gbọdọ kọkọ doju ija kọ ni awọn to fi i joye, nitori bi ko ba ṣe bẹẹ, wọn ko ni i jẹ ko gbadun ijọba ẹ. Ohun ti Bọla ṣe niyẹn. Ija ati ọtẹ naa le debii pe gbogbo awọn agbaagba yii n beere lọwọ ara wọn pe ṣe Bọla ti awọn mọ naa ree ṣa. Ohun to faja ko ju pe ko ma na owo Eko ni inakunaa lọ, ko jẹ ki awọn tọ ọ si ọna lori ohun to le ṣe. Bọla yari mọ wọn lọwọ, o ko awọn ọmọ ẹ, awọn ti wọn waa jọ n ja loni-in yii o, awọn Raufu (Arẹgbẹṣọla), Lai (Muhammed), Dele (Alake) atawọn ẹgbẹ wọn ti wọn n ba a ṣiṣẹ nigba naa, o ko wọn sodi, wọn bẹrẹ si i ba Ẹgbọn Gani ja, wọn ba a ja titi ti wọn fi le e kuro ninu AD, ti iyẹn fi binu lọọ da PAC silẹ. Nigba ti asiko ibo to, Ẹgbọn Gani yii ko lowo lọwọ, PAC ko si le wọle nibi kan l’Ekoo, nitori Bọla ri owo Eko na. O gba ẹgbẹ naa lọwọ wọn debii pe ati awọn baba Afẹnifẹre o, ati awọn ọga ẹ tẹlẹ o, gbogbo wọn lo le kuro ninu ẹgbẹ naa.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Bọla yari mọ wọn lọwọ, o ko awọn ọmọ ẹ, awọn ti wọn waa jọ n ja loni-in yii o, awọn Raufu (Arẹgbẹṣọla), Lai (Muhammed), Dele (Alake) atawọn ẹgbẹ wọn ti wọn n ba a ṣiṣẹ nigba naa, o ko wọn sodi, wọn bẹrẹ si i ba Ẹgbọn Gani ja, wọn ba a ja titi ti wọn fi le e kuro ninu AD, ti iyẹn fi binu lọọ da PAC silẹ. Nigba ti asiko ibo to, Ẹgbọn Gani yii ko lowo lọwọ, PAC ko si le wọle nibi kan l’Ekoo, nitori Bọla ri owo Eko na. O gba ẹgbẹ naa lọwọ wọn debii pe ati awọn baba Afẹnifẹre o, ati awọn ọga ẹ tẹlẹ o, gbogbo wọn lo le kuro ninu ẹgbẹ naa. Ko too di asiko ibo rara lo ti le Iya yẹn, Kofo Akerele lọ, o loun lo n lọọ sọ aṣiri oun fawọn baba Afẹnifẹre. Nigba ti wọn wọle lẹẹkeji ti ijọba Eko waa bọ si i lọwọ, nigba naa lo fọkan balẹ, to wa n ṣe bo ṣe wu u, ṣe o ti le gbogbo awọn ti wọn da ẹgbẹ silẹ kuro lọdọ ẹ, kidaa awọn ọmọọṣẹ ẹ lo ku, awọn ti wọn le ku nitori rẹ. Asiko naa ni owo de lojiji, owo kan ko si de lojiji naa ju owo Eko yii naa lọ, owo Eko ni, ko si ariyanjiyan ninu ẹ. Tabi bawo ni ẹni ti ko lowo nigba to fẹẹ du ipo ni 1998 ṣe waa di olowo aye lojiji, owo ijọba ni, owo Eko ni!


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Ko too di asiko ibo rara lo ti le Iya yẹn, Kofo Akerele lọ, o loun lo n lọọ sọ aṣiri oun fawọn baba Afẹnifẹre. Nigba ti wọn wọle lẹẹkeji ti ijọba Eko waa bọ si i lọwọ, nigba naa lo fọkan balẹ, to wa n ṣe bo ṣe wu u, ṣe o ti le gbogbo awọn ti wọn da ẹgbẹ silẹ kuro lọdọ ẹ, kidaa awọn ọmọọṣẹ ẹ lo ku, awọn ti wọn le ku nitori rẹ. Asiko naa ni owo de lojiji, owo kan ko si de lojiji naa ju owo Eko yii naa lọ, owo Eko ni, ko si ariyanjiyan ninu ẹ. Tabi bawo ni ẹni ti ko lowo nigba to fẹẹ du ipo ni 1998 ṣe waa di olowo aye lojiji, owo ijọba ni, owo Eko ni! Nitori ẹ ni ẹnu ṣe maa n ya mi nigba ti awọn ti wọn n tẹle e loni-in ba n sọrọ ọdalẹ, tabi wọn n wi ohun ti ko ye wọn. Ta ni ọdalẹ! Ki lo de ti awọn ko lo laakaye pe awọn ti wọn gbe Bọla sipo da, bawo lo ṣe ṣe wọn ki Eko too di tirẹ!


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Nitori ẹ ni ẹnu ṣe maa n ya mi nigba ti awọn ti wọn n tẹle e loni-in ba n sọrọ ọdalẹ, tabi wọn n wi ohun ti ko ye wọn. Ta ni ọdalẹ! Ki lo de ti awọn ko lo laakaye pe awọn ti wọn gbe Bọla sipo da, bawo lo ṣe ṣe wọn ki Eko too di tirẹ! Awọn ti wọn fi ori laku fun un, awọn bii Arẹgbẹ, bii Dele, ati awọn ogunlọgọ to ti lo pa ti, ki lo de ti awọn n ba a ja. Abi awọn ti wọn n pariwo lori ẹrọ ayelujara yii mọ Bọla bii Arẹgbẹ! Eeyan kan le mọ Bọla ninu awọn ti wọn n pariwo yii bii Dele ni.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Awọn ti wọn fi ori laku fun un, awọn bii Arẹgbẹ, bii Dele, ati awọn ogunlọgọ to ti lo pa ti, ki lo de ti awọn n ba a ja. Abi awọn ti wọn n pariwo lori ẹrọ ayelujara yii mọ Bọla bii Arẹgbẹ! Eeyan kan le mọ Bọla ninu awọn ti wọn n pariwo yii bii Dele ni. Tabi eeyan le mọ ọn bii Afikuyọmi! Ṣebi awọn to lo to n fi wọn dẹruba gbogbo awọn agbaagba ree. Ṣebi awọn lo lo to fi gba gbogbo ilẹ Eko, owo ati dukia ati awọn ohun Eko gbogbo niyi!


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Tabi eeyan le mọ ọn bii Afikuyọmi! Ṣebi awọn to lo to n fi wọn dẹruba gbogbo awọn agbaagba ree. Ṣebi awọn lo lo to fi gba gbogbo ilẹ Eko, owo ati dukia ati awọn ohun Eko gbogbo niyi! Ki lo de ti awọn ti wọn n sọrọ ọdalẹ lonii ko beere pe ki lo faja oun ati awọn eeyan yii, ki wọn si gbẹnu ṣọhun-un, ki wọn yee sọ ohun ti wọn ko mọ rara. Ki lo ṣẹlẹ laarin oun ati Yẹmi gan-an. Bo ba di ọsẹ to n bọ, ma a sọ fun yin.


Ọrọ Bọla ati Yẹmi: Ta lọdalẹ! (1)

Ki lo de ti awọn ti wọn n sọrọ ọdalẹ lonii ko beere pe ki lo faja oun ati awọn eeyan yii, ki wọn si gbẹnu ṣọhun-un, ki wọn yee sọ ohun ti wọn ko mọ rara. Ki lo ṣẹlẹ laarin oun ati Yẹmi gan-an. Bo ba di ọsẹ to n bọ, ma a sọ fun yin.


Agunbanirọ pade iku ojiji lasiko to n pada lọ sibi to ti n sinjọba ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ki Ọlọrun ma jẹ ki abiamọ foju sunkun ọmọ ni o, Ọlalẹyẹ Bukọla Olukolade (IM/22A/2156), to jẹ agunbanirọ ti wọn gbe lọ si ipinlẹ Imo lati lọọ sin ilẹ baba rẹ fun ọdun kan gbako ti kagbako iku ojiji nibi ijamba ọkọ lasiko to n pada si ipinlẹ Kwara lẹyin oṣu mẹta to lo ni ipagọ idanilẹkọọ agunbanirọ nipinlẹ Imo. Iṣẹlẹ ijamba ọkọ naa ni ALAROYE gbọ pe o waye nigba to ku diẹ ki ọkọ ọhun wọ ilu Ilọrin, nigba ti awakọ naa sọ ijanu ọkọ nu, ti ko si ri i dari mọ. Adari ajọ agunbanirọ nipinlẹ Ọyọ, Arabinrin Grace Ogbuogebe, ti ṣe abẹwo si mọlẹbi Bukọla to doloogbe lọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, ni agboole awọn mọlẹbi rẹ to wa ni Ilọra, nijọba ibilẹ Afijio, nipinlẹ naa. Ogbuogebe to ṣoju adari agba ajọ agunbanirọ nilẹ yii, Ọgagun Shuaibu Ibrahim, juwe iku ọmọ ọhun gẹgẹ bii eyi ti ki i ṣe adanu nla fun mọlẹbi oloogbe nikan, ṣugbọn fun orile-ede Naijiria lapapọ. Lẹyin naa lo fun awọn mọlẹbi ọmọbinrin naa lowo ‘gba ma binu’ lorukọ alaṣẹ agunbanirọ.


Ẹni kan dero ọrun nibi ija awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun n’Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọdọmọkunrin kan ti ko si ẹni to mọ orukọ rẹ ti dero ọrun bayii. Ikorita Ọjà-gbọọrọ, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, ni wọn pa a si lasiko tawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun fija pẹẹta lọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii. Ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ ọjọ Aje yii ni awọn olugbe agbegbe Ọjagbọọrọ, deede ri awọn gende-kunrin ti wọn n lọ ti wọn n bọ, ti irinsi wọn si mu ifura lọwọ. Ko oloju too ṣẹ ẹ, ibẹru bojo ti gbilẹ ni agbegbe ọhun nigba ti wọn bẹrẹ si i yinbọn lakọlakọ, ti onikaluku si n sa asa fun ẹmi rẹ. Ẹni ori yọ o dile ni ọrọ da, ti gbogbo opopona si da paroparo. Ṣugbọn lẹyin ti gbogbo nnkan rọlẹ tan ni wọn ba oku ọmọkunrin ti wọn furasi gẹgẹ bii ọmọ ẹgbẹ okunkun naa naa loju popo, ti ko si si ẹni to mọ orukọ rẹ.


Ko oloju too ṣẹ ẹ, ibẹru bojo ti gbilẹ ni agbegbe ọhun nigba ti wọn bẹrẹ si i yinbọn lakọlakọ, ti onikaluku si n sa asa fun ẹmi rẹ. Ẹni ori yọ o dile ni ọrọ da, ti gbogbo opopona si da paroparo. Ṣugbọn lẹyin ti gbogbo nnkan rọlẹ tan ni wọn ba oku ọmọkunrin ti wọn furasi gẹgẹ bii ọmọ ẹgbẹ okunkun naa naa loju popo, ti ko si si ẹni to mọ orukọ rẹ. Awọn agbofinro lo waa palẹ oku ọhun mọ.


Awọn agbofinro lo waa palẹ oku ọhun mọ.


Awọn ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori alaga ẹgbẹ APC ti wọn pa l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti kede pe awọn ti bẹrẹ iwadii lori bi awọn agbebọn ṣe pa Oloye Gbenga Ọgbara to jẹ alaga ẹgbẹ oṣelu APC nijọba ibilẹ Ila-Oorun Atakunmọsa, nipinlẹ Ọṣun. Alẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ninu ile ọkunrin naa. Bi gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Gboyega Oyetọla, ṣe bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ naa ni alaga ẹgbẹ naa nipinlẹ Ọṣun, Ọmọọba Gboyega Famọọdun, sọ pe iwa ika gbaa ni awọn to da ẹmi ọkunrin naa legbodo hu. Gẹgẹ bi Alaroye ṣe gbọ lẹnu ọkan lara awọn ọmọ oloogbe naa, Arẹgbẹṣọla Ọgbara, ẹni ti oun naa n gbatọju lọwọ nileewosan bayii, ọkada ni awọn agbebọn naa gun wa sile wọn lalẹ ọjọ naa. O ni wọn beere baba oun, oun ati iya oun si sọ pe baba oun wa ninu ile, o ni bi baba oun ṣe ṣilẹkun pe ko yọju si wọn ni wọn dana ibọn bolẹ. Arẹgbẹṣọla ṣalaye pe ikun ni ibọn ti ba baba oun, nigba ti ibọn ta ba oun naa (Arẹgbẹṣọla) ni apa.


Gẹgẹ bi Alaroye ṣe gbọ lẹnu ọkan lara awọn ọmọ oloogbe naa, Arẹgbẹṣọla Ọgbara, ẹni ti oun naa n gbatọju lọwọ nileewosan bayii, ọkada ni awọn agbebọn naa gun wa sile wọn lalẹ ọjọ naa. O ni wọn beere baba oun, oun ati iya oun si sọ pe baba oun wa ninu ile, o ni bi baba oun ṣe ṣilẹkun pe ko yọju si wọn ni wọn dana ibọn bolẹ. Arẹgbẹṣọla ṣalaye pe ikun ni ibọn ti ba baba oun, nigba ti ibọn ta ba oun naa (Arẹgbẹṣọla) ni apa. Amọ ṣa, Alukoro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe oku baba ẹni ọdun mejilelọgọta naa ti wa nile igbokuu-si Ọsibitu Wesley Guild, niluu Ileṣa, nigba ti iyawo ati ọmọ rẹ n gbatọju lọwọ nileewosan kan naa. O ni kọmiṣanaa ọlọpaa, Wale Ọlọkọde, ti da awọn ọlọpaa sagbegbe naa, ati pe ko le pẹ rara ti aṣiri awọn to huwa naa yoo fi tu. Alaga ẹgbẹ APC l’Ọṣun, Famọọdun ṣapejuwe iku Oloye Ọgbara gẹgẹ bii ọfọ ati ajalu nla fun ẹgbẹ naa, o si ke si awọn agbofinro lati wa awọn to ṣiṣẹ laabi naa jade.


Amọ ṣa, Alukoro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe oku baba ẹni ọdun mejilelọgọta naa ti wa nile igbokuu-si Ọsibitu Wesley Guild, niluu Ileṣa, nigba ti iyawo ati ọmọ rẹ n gbatọju lọwọ nileewosan kan naa. O ni kọmiṣanaa ọlọpaa, Wale Ọlọkọde, ti da awọn ọlọpaa sagbegbe naa, ati pe ko le pẹ rara ti aṣiri awọn to huwa naa yoo fi tu. Alaga ẹgbẹ APC l’Ọṣun, Famọọdun ṣapejuwe iku Oloye Ọgbara gẹgẹ bii ọfọ ati ajalu nla fun ẹgbẹ naa, o si ke si awọn agbofinro lati wa awọn to ṣiṣẹ laabi naa jade. Bakan naa, Gomina Oyetọla, ẹni to sọrọ nipasẹ akọwe iroyin rẹ, Ismail Omipidan, ni gẹgẹ bi ijọba to bikita fun ẹmi ati dukia awọn araalu, ijọba ti paṣẹ fun awọn agbofinro lati ṣawari ẹni to ṣeku pa ọkunrin naa kiakia. O ke si awọn araalu lati ni suuru, ki wọn maṣe gbero lati gbẹsan lọwọ ara wọn, ki wọn fun awọn agbofinro lanfaani lati ṣewadi wọn, ki awọn ti wọn huwa naa le fimu danrin. Oyetọla kẹdun pẹlu awọn mọlẹbi ati ojulumọ oloogbe naa, o si gbadura pe ki Ọlọrun tu wọn ninu.


Bakan naa, Gomina Oyetọla, ẹni to sọrọ nipasẹ akọwe iroyin rẹ, Ismail Omipidan, ni gẹgẹ bi ijọba to bikita fun ẹmi ati dukia awọn araalu, ijọba ti paṣẹ fun awọn agbofinro lati ṣawari ẹni to ṣeku pa ọkunrin naa kiakia. O ke si awọn araalu lati ni suuru, ki wọn maṣe gbero lati gbẹsan lọwọ ara wọn, ki wọn fun awọn agbofinro lanfaani lati ṣewadi wọn, ki awọn ti wọn huwa naa le fimu danrin. Oyetọla kẹdun pẹlu awọn mọlẹbi ati ojulumọ oloogbe naa, o si gbadura pe ki Ọlọrun tu wọn ninu.


Nitori ọdun Ajinde: Ijọba kede ọjọ Ẹti ati Aje bii isinmi lẹnu iṣẹ

Adewumi Adegoke Lati sami ayẹyẹ ọdun Ajinde, ijọba apapọ ti kede ọjọ kẹẹẹdogun ati ikejidinlogun, oṣu Kẹrin yii gẹgẹ bii ọjọ isinmi lẹnu iṣẹ. Minisita fun ọrọ abẹle nilẹ wa, Rauf Aregbẹṣọla lo kede ọrọ yii ninu atẹjade kan to fi lede lati ọwọ akọwe agba fun ileesẹ naa, Dokita Shualib Belgore, lọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, niluu Abuja. O rọ awọn onigbagbọ lati fi iwa Jesu gẹgẹ bii ẹni to fi ara rẹ ji, to dariji, to ni aanu ifẹ, ipamọra ati iwapẹlẹ ṣe awokọṣe. Bakan naa lo sọ pe gbogbo ohun to ba wa ni ikapa ijọba apapọ ni wọn yoo ṣe lati ri i pe wahala to n ṣelẹ lori eto aabo dopin O fi kunun pe ojuṣe gbogbo araalu ni ọrọ eto aabo jẹ. Bẹẹ lo rọ tolori-telẹmu lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba lori eto aabo nilẹ wa.


Ọṣinbajo yoo ṣepade pẹlu awọn ṣenetọ APC

Jọkẹ Amọri Ni nnkan bii aago mẹfa aabọ irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ireti wa pe Igbakeji Aarẹ ilẹ wa, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo, yoo gbalejo awọn sẹnetọ to jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC atawọn alẹnulọrọ mi-in, nibi ti yoo ti ṣinu aawẹ pẹlu wọn nile rẹ to wa ni Akinọla Aguda, niluu Abuja. Olori awọn aṣofin yii, Ahmad Lawan, lo ka iwe ipe naa seti awọn aṣofin ẹlẹgbẹ rẹ nileegbimọ wọn. Ireti wa pe Ọṣinbajo yoo lo anfaani iṣinu pẹlu wọn yii lati fi erongba rẹ han pe oun fẹẹ dupo aarẹ Naijiria. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, lo ṣinu pẹlu awọn gomina APC, naa nibi to ti fi ipinnu rẹ lati dupo aarẹ han. Ọjọ keji, eyi ti i ṣe ọjọ Aje, lo si kede fun gbogbo ọmọ Naijiria pe oun fẹẹ dupo aarẹ Naijiria lọdun 2023.


Awọn sẹnetọ meji kọwe fipo wọn silẹ nileegbimọ aṣofin agba

Ọrẹoluwa Adedeji Lati sa fun ijiya to le tidi ofin pe ẹnikẹni to ba ni i lọkan lati dupo oṣelu kan tabi omi-in gbọdọ kọwe fipo wọn silẹ lo mu ki Alaga ẹgbẹ oṣelu APC ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan, Abdullahi Adamu to n ṣoju agbegbe rẹ nipinlẹ Nasarawa ati aṣofin mi-in to wa lati ipinlẹ Borno, Sẹnetọ Abubakar Kyari, kọwe fipo wọn silẹ gẹgẹ bii ọmọ ileegbimọ aṣofin agba. Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni Olori ile naa, Ahmad Lawan ka lẹta tawọn eeyan naa kọ lọtọọtọ lati fi ipinnu wọn han pe awọn ko ṣoju awọn eeyan awọn nile naa gẹgẹ bii aṣofin mọ. Ko too di pe wọn yan Adamu gẹgẹ bii alaga gbogbogboo fun ẹgbẹ APC, ọkunrin naa ni alaga igbimọ to n mojuto eto ọgbin ati igberiko.


O yẹ ki Tinubu ati gbogbo ọmọ Naijiria ṣatilẹyin fun Ọṣinbajo-Abba Aji

Monisọla Saka Omọ ileegbimọ aṣofin agba tẹlẹ to n ṣoju Aarin Gbungbun ipinlẹ Borno, Sẹnetọ Abba Aji, ti rọ Aṣiwaju ẹgbẹ APC, Bọla Tinubu, lati ṣatilẹyin fun Igbakeji Aarẹ wa, Yẹmi Ọṣinbajo, to ti fi erongba rẹ lati dupo aarẹ han, nitori pe ọkunrin naa ni awọn ololufẹ kaakiri orileede yii ni. O sọrọ yii lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ niluu Abuja lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. O ni, ‘Aṣiwaju jẹ aṣaaju to daa ninu ẹgbẹ wa, ojuṣe rẹ yii paapaa lo mu ko fa Ọṣinbajo kalẹ gẹgẹ bii igbakeji aarẹ ilẹ wa pẹlu bi Ọṣinbajo ti ṣe ṣiṣẹ takuntakun ninu ijọba yii, ti eyi si ti jẹ iwuri fun Aarẹ Buhari ati awọn ọmọ orileede yii paapaa. ‘Gẹgẹ bii aṣaaju, nigba ti o ba ti mu aba rere wa, o gbọdọ gba iru aba naa laaye lati dagba. Iru rẹ ni ti Igbakeji Aarẹ, Yẹmi Ọṣinbajo, to jade lati dupo aarẹ yii. O ni igbesẹ to kan bayii ni fun un lati ṣe atilẹyin fun Ọṣinbajo lati di aarẹ Naijiria lọdun 2023.’ Abba ni, ‘‘Mo ti wa ninu oṣelu lati ọdun diẹ sẹyin, mo si le fi gbogbo ẹnu sọ ọ pe awọn oludibo ti gbọn daadaa, wọn ti ti mọ ohun to tọ ati eyi to yẹ si i ju ti atẹyinwa lọ.


‘Gẹgẹ bii aṣaaju, nigba ti o ba ti mu aba rere wa, o gbọdọ gba iru aba naa laaye lati dagba. Iru rẹ ni ti Igbakeji Aarẹ, Yẹmi Ọṣinbajo, to jade lati dupo aarẹ yii. O ni igbesẹ to kan bayii ni fun un lati ṣe atilẹyin fun Ọṣinbajo lati di aarẹ Naijiria lọdun 2023.’ Abba ni, ‘‘Mo ti wa ninu oṣelu lati ọdun diẹ sẹyin, mo si le fi gbogbo ẹnu sọ ọ pe awọn oludibo ti gbọn daadaa, wọn ti ti mọ ohun to tọ ati eyi to yẹ si i ju ti atẹyinwa lọ. ‘‘Gbogbo ipolongo lọlọkan-o-jọkan lo n tọka si i bi onikaluku ṣe lagbara si, to si n fi agbara awọn araalu paapaa han. Ṣugbọn ohun ti gbogbo eyi to ti waye n tọka si ni pe Ọṣinbajo lo n lewaju ni anfaani lati jawe olubori ju ẹnikẹni lọ.


‘‘Gbogbo ipolongo lọlọkan-o-jọkan lo n tọka si i bi onikaluku ṣe lagbara si, to si n fi agbara awọn araalu paapaa han. Ṣugbọn ohun ti gbogbo eyi to ti waye n tọka si ni pe Ọṣinbajo lo n lewaju ni anfaani lati jawe olubori ju ẹnikẹni lọ.


Mo ka iyawo mi pẹlu ale rẹ m’ori bẹẹdi ta a jọ n sun, mi o fẹ ẹ mọ-Ọṣundeyi

Gbenga Amos Ile-ẹjọ ti bẹrẹ igbẹjọ lori ẹbẹ pe ki wọn tu igbeyawo ọlọdun mẹfa kan ka latari awọn ẹsun loriṣiiriṣii ti tọkọ-taya kan, Olubunmi Ọṣundeyi ati iyawo rẹ, Funkẹ Ọṣundeyi, fi kan ara wọn. Ile-ẹjọ kọkọ-kọkọ onipo Kin-in-ni to wa ni Mapo, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, nigbẹjọ naa ti waye lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to lọ. Olubunmi lo wọ iyawo rẹ lọ sile-ẹjọ naa, o fẹsun kan an pe alagbere paraku ni, iwa agbere rẹ ti wọ ọ lẹwu debi to fi gbe ale ka oun mọle, toun si ka wọn mọ. Nigba to n rojọ, o ni: “Oluwa mi, ajadi apẹrẹ niyawo mi, tiẹ buru ju tawọn aṣẹwo lọ. “Logunjọ, oṣu Kọkanla, ọdun 2013, mo jade lọ wẹrẹ, nigba ti mo pada de, niṣe ni mo ba ilẹkun yara wa ni titi pinpin, mo kanlẹkun, iyawo mi o ṣilẹkun, ko sẹni to dahun. Mo si roye pe eeyan wa ninu ile.


Nigba to n rojọ, o ni: “Oluwa mi, ajadi apẹrẹ niyawo mi, tiẹ buru ju tawọn aṣẹwo lọ. “Logunjọ, oṣu Kọkanla, ọdun 2013, mo jade lọ wẹrẹ, nigba ti mo pada de, niṣe ni mo ba ilẹkun yara wa ni titi pinpin, mo kanlẹkun, iyawo mi o ṣilẹkun, ko sẹni to dahun. Mo si roye pe eeyan wa ninu ile. O ya mi lẹnu, mo n ro o pe ki lo n ṣẹlẹ kẹ. Nigba ti mo bẹrẹ si i gba ilẹkun naa tagbara-tagbara niyawo mi too ṣi i. “Iyalẹnu lo jẹ fun mi lati ri i pe oun ati ọkunrin ni wọn jọ wa ninu yara naa.


O ya mi lẹnu, mo n ro o pe ki lo n ṣẹlẹ kẹ. Nigba ti mo bẹrẹ si i gba ilẹkun naa tagbara-tagbara niyawo mi too ṣi i. “Iyalẹnu lo jẹ fun mi lati ri i pe oun ati ọkunrin ni wọn jọ wa ninu yara naa. Ki n too ṣẹju, ale ẹ yii ti sa jade, ọwọ mi o to o, niyawo mi ba bẹrẹ si i bẹ mi pe ki n daṣọ aṣiri bo oun. Ọrọ yẹn lo mu ko kẹru ẹ jade nile mi. Awọn mọlẹbi wa gbọ si i, wọn si ba wa pari ẹ, lo ba ko pada, ṣugbọn ko jawọ.


Ki n too ṣẹju, ale ẹ yii ti sa jade, ọwọ mi o to o, niyawo mi ba bẹrẹ si i bẹ mi pe ki n daṣọ aṣiri bo oun. Ọrọ yẹn lo mu ko kẹru ẹ jade nile mi. Awọn mọlẹbi wa gbọ si i, wọn si ba wa pari ẹ, lo ba ko pada, ṣugbọn ko jawọ. “Iyawo mi tun n ṣoogun, mo ti ka oogun abẹnu gọngọ mọ ọn lọwọ ri. Igba kan lo n bi mi pe ki n sọ orukọ abisọ mama mi foun, mo ni ki lo fẹẹ fi ṣe, ko sọrọ. “Igba to tun ya lo ni ki n sọ orukọ abisọ temi naa foun, ko si sọ ohun to fẹẹ lo o fun, niṣe lọrọ ẹ kan n jọ mi loju.


“Iyawo mi tun n ṣoogun, mo ti ka oogun abẹnu gọngọ mọ ọn lọwọ ri. Igba kan lo n bi mi pe ki n sọ orukọ abisọ mama mi foun, mo ni ki lo fẹẹ fi ṣe, ko sọrọ. “Igba to tun ya lo ni ki n sọ orukọ abisọ temi naa foun, ko si sọ ohun to fẹẹ lo o fun, niṣe lọrọ ẹ kan n jọ mi loju. O maa n fabuku kan mi nile ati lode. Ọrọ ti o yẹ ko dija lo maa sọ dija, to maa maa faṣọ ya mọ mi lọrun si, igbe aye eku ati ologbo la n gbe, ọkan mi o si balẹ, ẹ jọọ, ẹ tu wa ka.” Wọn beere lọwọ iyawo rẹ pe bawo lọrọ ṣe jẹ, Funkẹ naa si rojọ tiẹ, o ni: “Oluwa mi, igbeyawo wa ko femi naa layọ tori arijagbaa ẹda kan lọkọ mi. Niṣe lo n lu mi bo ba ṣe wu u. Ko sọjọ to le fẹẹ ba mi sun, o maa kọkọ lu mi ni, ko too gun ori mi.


O maa n fabuku kan mi nile ati lode. Ọrọ ti o yẹ ko dija lo maa sọ dija, to maa maa faṣọ ya mọ mi lọrun si, igbe aye eku ati ologbo la n gbe, ọkan mi o si balẹ, ẹ jọọ, ẹ tu wa ka.” Wọn beere lọwọ iyawo rẹ pe bawo lọrọ ṣe jẹ, Funkẹ naa si rojọ tiẹ, o ni: “Oluwa mi, igbeyawo wa ko femi naa layọ tori arijagbaa ẹda kan lọkọ mi. Niṣe lo n lu mi bo ba ṣe wu u. Ko sọjọ to le fẹẹ ba mi sun, o maa kọkọ lu mi ni, ko too gun ori mi. Ọjọ mi-in, aa lu mi tan, aa tun le mi jade sita lọganjọ oru, aa tilẹkun mọ mi. Ọkọ mi o ki i gbọ bukaata lori awọn ọmọ meji ti mo ti bi fun un. Ko mọ nnkan kan lori bi mo ṣe n sanwo ileewe wọn, ko mọ bi wọn ṣe n ri ounjẹ jẹ debi to maa ra aṣọ si wọn lọrun.


Ọjọ mi-in, aa lu mi tan, aa tun le mi jade sita lọganjọ oru, aa tilẹkun mọ mi. Ọkọ mi o ki i gbọ bukaata lori awọn ọmọ meji ti mo ti bi fun un. Ko mọ nnkan kan lori bi mo ṣe n sanwo ileewe wọn, ko mọ bi wọn ṣe n ri ounjẹ jẹ debi to maa ra aṣọ si wọn lọrun. Ẹẹkan ti mo ranti to raṣọ fun wọn, aṣọ bọsikọrọ lo ra wale.” Baale ile naa ni oun yọnda awọn ọmọ fun un ti ile-ẹjọ ba paṣẹ bẹẹ, oun yoo si maa fowo ounjẹ ti wọn ba ni koun san ṣọwọ, si wọn. Ṣugbọn ajọgbe awọn o le rọgbọ mọ. Ṣa, ile-ẹjọ ti sun igbẹjọ siwaju lori ọrọ wọn.


Ẹẹkan ti mo ranti to raṣọ fun wọn, aṣọ bọsikọrọ lo ra wale.” Baale ile naa ni oun yọnda awọn ọmọ fun un ti ile-ẹjọ ba paṣẹ bẹẹ, oun yoo si maa fowo ounjẹ ti wọn ba ni koun san ṣọwọ, si wọn. Ṣugbọn ajọgbe awọn o le rọgbọ mọ. Ṣa, ile-ẹjọ ti sun igbẹjọ siwaju lori ọrọ wọn. Adajọ S. M. Akintayọ ti paṣẹ pe ki wọn pada wa loṣu karun-un.


Adajọ S. M. Akintayọ ti paṣẹ pe ki wọn pada wa loṣu karun-un.


Awọn agbebọn ṣoro ni Jos, wọn paayan bii ọgọrin, wọn ji aadọrin gbe

Faith Adebọla Yoruba bọ, wọn ni kekere la ti i pẹkan iroko, to ba dagba tan, ẹbọ ni yoo maa gba. Afaimọ lọrọ eto aabo to dẹnu kọlẹ lorileede yii ko ti doriṣa akunlẹbọ sijọba lọrun bayii, pẹlu ipakupa to waye nipinlẹ Plateau, lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹwaa, oṣu Kẹrin yii, lasiko tawọn janduku agbebọn ya bo awọn abule bii mẹwaa, nijọba ibilẹ Kanam, wọn paayan to ju ọgọrin (80) lọ, wọn ji eeyan bii aadọrin gbe, wọn dana sun ile bii aadọfa (110), ọgọọrọ lo si fara gbọgbẹ yanna-yanna. Awọn abule wọn ti ṣe wọn bi ata ṣe n ṣoju ọhun ni Kukawa, Gyambawu, Dungur, Kyaram, Yelwa, Dadda, Wanka, Shuwaka, Dadin Kowa, ati Gwammadaji. Wọn niṣe lawọn agbebọn afẹmiṣofo naa ja bii iji wọlu, wọn pọ bii baba eṣua lori ọkada ti wọn gbe wa, wọn mura ija gidi wa ni, bi wọn ṣe n tina bọle, bẹẹ ni wọn n yinbọn pa gbogbo ẹnikẹni to ba gbiyanju lati sa asala fẹmi ẹ, pẹlu oró ni wọn n pa wọn nipakupa. Bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa ṣe sọ, wọn niṣe lawọn oṣiṣẹ kansu Kanam to debi iṣẹlẹ naa laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ba oku eeyan to sun bẹẹrẹbẹ, oku mejidinlogoji ni wọn ri sa jọ ni Kukawa, o si jọ pe ipakupa abule naa lo pọ ju tawọn yooku lọ. Wọn ṣa oku mẹrinlelogun ni Gyambau, mẹwaa ni Wanna, mẹjọ ni Kyaram, awọn oku ti wọn ṣi ri laarin ilu niwọnyi, tori awọn oṣiṣẹ naa lawọn o mọye oku to maa wa lawọn igbo etile to wa kaakiri agbegbe naa.


Wọn niṣe lawọn agbebọn afẹmiṣofo naa ja bii iji wọlu, wọn pọ bii baba eṣua lori ọkada ti wọn gbe wa, wọn mura ija gidi wa ni, bi wọn ṣe n tina bọle, bẹẹ ni wọn n yinbọn pa gbogbo ẹnikẹni to ba gbiyanju lati sa asala fẹmi ẹ, pẹlu oró ni wọn n pa wọn nipakupa. Bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa ṣe sọ, wọn niṣe lawọn oṣiṣẹ kansu Kanam to debi iṣẹlẹ naa laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ba oku eeyan to sun bẹẹrẹbẹ, oku mejidinlogoji ni wọn ri sa jọ ni Kukawa, o si jọ pe ipakupa abule naa lo pọ ju tawọn yooku lọ. Wọn ṣa oku mẹrinlelogun ni Gyambau, mẹwaa ni Wanna, mẹjọ ni Kyaram, awọn oku ti wọn ṣi ri laarin ilu niwọnyi, tori awọn oṣiṣẹ naa lawọn o mọye oku to maa wa lawọn igbo etile to wa kaakiri agbegbe naa. Wọn ti ko awọn to fara pa loriṣiiriṣii lọ sileewosan ẹkọṣẹ iṣegun oyinbo ti Fasiti Jos (JUTH), fun itọju pajawiri. Ẹnikan tori ko yọ lasiko akọlu buruku naa, Ọgbẹni Sariki Bitrus, sọ pe “awọn agbebọn naa ko fẹẹ ri ọkunrin eyikeyii soju rara ni, gbau gbau ni wọn ṣina ibọn bolẹ fawọn ọkunrin, wọn si n ṣa awọn obinrin jọ sẹgbẹẹ kan. O ni wọn o ṣaanu awọn ọmọde ati ọmọọwọ, niṣe ni wọn kan n yinbọn bii ẹni wa loju ogun. “Nnkan bii aago mẹrin ku iṣẹju diẹ nidaaji ọjọ Sannde ni iṣẹlẹ naa waye, awọn eeyan diẹ ti ji lati jẹ saari, tori aawẹ Musulumi to n lọ lọwọ, ati pe awọn kan ti n palẹmọ lati bọ tete bọ sọna oko tori asiko ojo ta a wa.” Bitrus ni o ti to ọjọ mẹta kan tawọn agbebọn ti n ṣọṣẹ nijọba ibilẹ ọhun, o ni wọn fẹẹ gba akoso igbo ọba kan to wa lagbegbe naa ni.


Wọn ti ko awọn to fara pa loriṣiiriṣii lọ sileewosan ẹkọṣẹ iṣegun oyinbo ti Fasiti Jos (JUTH), fun itọju pajawiri. Ẹnikan tori ko yọ lasiko akọlu buruku naa, Ọgbẹni Sariki Bitrus, sọ pe “awọn agbebọn naa ko fẹẹ ri ọkunrin eyikeyii soju rara ni, gbau gbau ni wọn ṣina ibọn bolẹ fawọn ọkunrin, wọn si n ṣa awọn obinrin jọ sẹgbẹẹ kan. O ni wọn o ṣaanu awọn ọmọde ati ọmọọwọ, niṣe ni wọn kan n yinbọn bii ẹni wa loju ogun. “Nnkan bii aago mẹrin ku iṣẹju diẹ nidaaji ọjọ Sannde ni iṣẹlẹ naa waye, awọn eeyan diẹ ti ji lati jẹ saari, tori aawẹ Musulumi to n lọ lọwọ, ati pe awọn kan ti n palẹmọ lati bọ tete bọ sọna oko tori asiko ojo ta a wa.” Bitrus ni o ti to ọjọ mẹta kan tawọn agbebọn ti n ṣọṣẹ nijọba ibilẹ ọhun, o ni wọn fẹẹ gba akoso igbo ọba kan to wa lagbegbe naa ni. Awọn agbaagba ipinlẹ Plateau ti sọrọ lori iṣẹlẹ yii. Akọwe iroyin ẹgbẹ wọn, Plateau Elders Forum, Ọgbẹni Jonathan Ishaku, ninu atẹjade kan to fi lede lọjọ Mọnde ọsẹ yii ni: “Laarin ọsẹ kan ta a fi atẹjade lede lati bẹnu atẹ lu akọlu ati ifẹmiṣofo to waye lawọn abule Miango, nijọba ibilẹ Bassa, ati abule Rantis, nijọba ibilẹ Barkin Ladi, awọn agbebọn tun ti lọọ paayan rẹpẹtẹ nijọba ibilẹ Kanam, wọn si jiiyan bii aadọrin gbe nijọba ibilẹ Kanam lanaa. “Iṣẹlẹ to gbomi loju eeyan leyi, o si bi wa ninu gidigidi.


Awọn agbaagba ipinlẹ Plateau ti sọrọ lori iṣẹlẹ yii. Akọwe iroyin ẹgbẹ wọn, Plateau Elders Forum, Ọgbẹni Jonathan Ishaku, ninu atẹjade kan to fi lede lọjọ Mọnde ọsẹ yii ni: “Laarin ọsẹ kan ta a fi atẹjade lede lati bẹnu atẹ lu akọlu ati ifẹmiṣofo to waye lawọn abule Miango, nijọba ibilẹ Bassa, ati abule Rantis, nijọba ibilẹ Barkin Ladi, awọn agbebọn tun ti lọọ paayan rẹpẹtẹ nijọba ibilẹ Kanam, wọn si jiiyan bii aadọrin gbe nijọba ibilẹ Kanam lanaa. “Iṣẹlẹ to gbomi loju eeyan leyi, o si bi wa ninu gidigidi. Awọn akọlu to n waye yii ti tubọ fidi ọrọ ta a sọ tẹlẹ mulẹ, pe kijọba ipinlẹ Plateau atawọn oṣiṣẹ alaabo fọwọ dan-in dan-in mu ọrọ aabo ilu ju bi wọn ṣe n ṣe tẹlẹ lọ. “A ba awọn to ṣofo ẹmi ati dukia ninu akọlu yii kẹdun, a si gbadura ki Ọlọrun jẹ kawọn to fara gbọgbẹ tete gbadun.” Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Plateau, ASP Gabriel Ubah, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O loun o le sọ pato iye eeyan to ṣofo ẹmi ninu akọlu ọhun, tori iwadii ṣi n lọ lori ẹ. O lawọn ti ko ọlọpaa rẹpẹtẹ lọ sawọn agbegbe naa.


Awọn akọlu to n waye yii ti tubọ fidi ọrọ ta a sọ tẹlẹ mulẹ, pe kijọba ipinlẹ Plateau atawọn oṣiṣẹ alaabo fọwọ dan-in dan-in mu ọrọ aabo ilu ju bi wọn ṣe n ṣe tẹlẹ lọ. “A ba awọn to ṣofo ẹmi ati dukia ninu akọlu yii kẹdun, a si gbadura ki Ọlọrun jẹ kawọn to fara gbọgbẹ tete gbadun.” Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Plateau, ASP Gabriel Ubah, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O loun o le sọ pato iye eeyan to ṣofo ẹmi ninu akọlu ọhun, tori iwadii ṣi n lọ lori ẹ. O lawọn ti ko ọlọpaa rẹpẹtẹ lọ sawọn agbegbe naa.


Adajọ ju baba atọmọ sẹwọn lori ẹsun ole jija l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Adajọ ile-ẹjọ giga kan niluu Oṣogbo, Onidaajọ Oyebiyi, ti paṣẹ pe ki baba agba kan ati ọmọ rẹ pẹlu aburo rẹ kan lọọ fi aṣọ penpe roko ọba fodidi ọdun kan tabi ki wọn sanwo itanran lori ẹsun ole jija ati igbimọ-pọ lati ba nnkan oninnkan jẹ. Awọn olujẹjọ ọhun ni Yusuf Adeyẹmi, Sikiru Adeyẹmi to jẹ ọmọ rẹ ati Kazeem Adeyẹmi. Ninu ẹjọ naa, to ni nọmba HED/2c/2018, ni wọn ti fi ẹsun mẹwaa ọtọọtọ kan awọn olujẹjọ, ninu eyi ti mẹfa jẹ ẹsun iwa ọdaran. Lara awọn ẹsun ti wọn fi kan wọn ni ole jija, igbimọpọ lati huwa buburu, wiwọnu ilẹ onilẹ pẹlu ipa, titapa si aṣẹ ile-ẹjọ, biba nnkan oninnkan jẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gẹgẹ bi agbefọba lati ileeṣẹ ọlọpaa ẹkun kọkanla (Zone 11) to wa niluu Oṣogbo ṣe sọ fun kootu, ọjọ kejilelogun, oṣu Keje, ọdun 2015, ni awọn olujẹjọ akọkọ, Yusuf Adeyẹmi, lọ si ori ilẹ kan to wa ni Aigbe/Arikese, ni Okinni, eleyii ti ile-ẹjọ ti sọ pe wọn ko gbọdọ de mọ, o si ka koko atawọn ere-oko mi-in. Nigba ti awọn to ni ilẹ naa, Alhaji Saka Busari Ọlawale atawọn mọlẹbi rẹ, Akinyọde Oluyẹyin, pe e nija, ṣe lo ranṣẹ si ọmọ rẹ, Sikiru Adeyẹmi ati aburo rẹ, Kazeem Adeyẹmi pẹlu awọn kan ti wọn ti sa lọ bayii, ti wọn si doju ija kọ awọn ti wọn n ṣiṣẹ nibẹ.


Lara awọn ẹsun ti wọn fi kan wọn ni ole jija, igbimọpọ lati huwa buburu, wiwọnu ilẹ onilẹ pẹlu ipa, titapa si aṣẹ ile-ẹjọ, biba nnkan oninnkan jẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gẹgẹ bi agbefọba lati ileeṣẹ ọlọpaa ẹkun kọkanla (Zone 11) to wa niluu Oṣogbo ṣe sọ fun kootu, ọjọ kejilelogun, oṣu Keje, ọdun 2015, ni awọn olujẹjọ akọkọ, Yusuf Adeyẹmi, lọ si ori ilẹ kan to wa ni Aigbe/Arikese, ni Okinni, eleyii ti ile-ẹjọ ti sọ pe wọn ko gbọdọ de mọ, o si ka koko atawọn ere-oko mi-in. Nigba ti awọn to ni ilẹ naa, Alhaji Saka Busari Ọlawale atawọn mọlẹbi rẹ, Akinyọde Oluyẹyin, pe e nija, ṣe lo ranṣẹ si ọmọ rẹ, Sikiru Adeyẹmi ati aburo rẹ, Kazeem Adeyẹmi pẹlu awọn kan ti wọn ti sa lọ bayii, ti wọn si doju ija kọ awọn ti wọn n ṣiṣẹ nibẹ. Laarin ọdun marun-un ti wọn fi ṣe ẹjọ naa, agbefọba pe ẹlẹrii marun-un; Alhaji Saka Busari Ọlawale, Ẹnjinia Akeem Ọlawale, Inspẹkitọ Ogunlẹyẹ Thomas, Kasali Taiwo ati Sajẹnti Kọlawọle Ajiṣọla, nigba ti agbẹjọro olujẹjọ pe ẹlẹri mẹta, wọn si ko ẹsibiiti mẹtadinlogun kalẹ. Ninu idajọ rẹ, Onidaajọ Oyebiyi, sọ pe awọn olupẹjọ ti fidi rẹ mulẹ pe olujẹjọ akọkọ ji koko (cocoa seeds), ẹyìn (palm fruit), bẹẹ ni olujẹjọ keji ati ikẹta atawọn mi-in ti wọn ti sa lọ bayii ji pọnnpọn, sọbiri ati jiga ti awọn oṣiṣẹ n lo. Bakan naa lo ni wọn jẹbi igbimọpọ lati ba nnkan oni nnkan jẹ, wiwọnu ilẹ onilẹ ati titapa si aṣẹ ile-ẹjọ.


Laarin ọdun marun-un ti wọn fi ṣe ẹjọ naa, agbefọba pe ẹlẹrii marun-un; Alhaji Saka Busari Ọlawale, Ẹnjinia Akeem Ọlawale, Inspẹkitọ Ogunlẹyẹ Thomas, Kasali Taiwo ati Sajẹnti Kọlawọle Ajiṣọla, nigba ti agbẹjọro olujẹjọ pe ẹlẹri mẹta, wọn si ko ẹsibiiti mẹtadinlogun kalẹ. Ninu idajọ rẹ, Onidaajọ Oyebiyi, sọ pe awọn olupẹjọ ti fidi rẹ mulẹ pe olujẹjọ akọkọ ji koko (cocoa seeds), ẹyìn (palm fruit), bẹẹ ni olujẹjọ keji ati ikẹta atawọn mi-in ti wọn ti sa lọ bayii ji pọnnpọn, sọbiri ati jiga ti awọn oṣiṣẹ n lo. Bakan naa lo ni wọn jẹbi igbimọpọ lati ba nnkan oni nnkan jẹ, wiwọnu ilẹ onilẹ ati titapa si aṣẹ ile-ẹjọ. Amọ sa, agbẹjọro wọn, Adewale Afọlabi rọ ile-ẹjọ lati fun wọn lanfaani owo itanran dipo ki wọn ran wọn sẹwọn. Lẹyin naa ni adajọ paṣẹ pe ki awọn olujẹjọ mẹtẹẹta lọọ fi ẹwọn jura fodidi ọdun kan lori ẹsun wiwọnu ilẹ onilẹ, biba nnkan oninnkan jẹ, ati titapa si aṣẹ ile-ẹjọ, bẹẹ lo kilọ fun wọn lati ma ṣe de ori ilẹ naa mọ.


Amọ sa, agbẹjọro wọn, Adewale Afọlabi rọ ile-ẹjọ lati fun wọn lanfaani owo itanran dipo ki wọn ran wọn sẹwọn. Lẹyin naa ni adajọ paṣẹ pe ki awọn olujẹjọ mẹtẹẹta lọọ fi ẹwọn jura fodidi ọdun kan lori ẹsun wiwọnu ilẹ onilẹ, biba nnkan oninnkan jẹ, ati titapa si aṣẹ ile-ẹjọ, bẹẹ lo kilọ fun wọn lati ma ṣe de ori ilẹ naa mọ.


Mo gbọdọ lo awọn iriri ti mo ti ni, oye mi, ati anfaani ti mo ni fun Naijiria ati ẹyin ọmọ Naijiria

Gbenga Amos Nnkan bii ọdun meje sẹyin ni mo ti n sin gẹgẹ bii Igbakeji Aarẹ bọ, pẹlu Aarẹ Muhammadu Buhari to jẹ ọmọ Naijiria tootọ, iranṣẹ orileede yii lasiko ogun ati alaafia, ọkunrin olootọ ati aduro ṣinṣin. Asiko ti nnkan le koko ju lọ ninu itan orileede wa la jọ ṣiṣẹ papọ loootọ, ṣugbọn a o yẹsẹ lori ipese aabo, ipese ohun amayedẹrun ati riro eto ọrọ-aje wa lagbara. Gẹgẹ bo ṣe wa ninu ofin Naijiria, ọdun to n bọ ni saa iṣejọba waa yoo tẹnu bepo. Laarin ọdun meje yii, mo ti sin ni ọpọ ẹka, titi kan ṣiṣoju fun orileede wa lawọn ijooko pataki kan, gẹgẹ bi aarẹ ba ṣe yanṣẹ fun mi. Ko si ijọba ibilẹ kan lorileede wa ti mi o de ri. Mo ti de awọn ọja, awọn ileeṣẹ nla nla, awọn ileewe, ati oko.


Laarin ọdun meje yii, mo ti sin ni ọpọ ẹka, titi kan ṣiṣoju fun orileede wa lawọn ijooko pataki kan, gẹgẹ bi aarẹ ba ṣe yanṣẹ fun mi. Ko si ijọba ibilẹ kan lorileede wa ti mi o de ri. Mo ti de awọn ọja, awọn ileeṣẹ nla nla, awọn ileewe, ati oko. Mo ti lọ saarin awọn agbẹ, awọn awakusa, ati awọn to n pese epo rọbi, lagbegbe Delta ni o, ni Kebbi, Enugu, Borno, Rivers, Plateau ati Ondo, ati kaakiri awọn ipinlẹ yika orileede wa, gbigbọ ibẹ ni mo ti tẹti si awọn eeyan pẹlu iriri oriṣiiriṣii ti wọn ni, ati gbogbo nnkan to jẹ idaniyan wọn. Mo ti ṣabẹwo sawọn ọmoogun wa lagbegbe Ariwa/Ila-Oorun, atawọn arakunrin arabinrin wa ti wọn wa lawọn ibudo ogunlende gbogbo. Mo ti mọ bi oju ṣe n pọn wọn to, ti wọn si n daamu latari ija, akọlu awọn afẹmiṣofo, iṣẹlẹ omiyale, ti ina ọmọ ọrara, ati awọn ajalu mi-in to ṣẹlẹ si wọn.


Mo ti lọ saarin awọn agbẹ, awọn awakusa, ati awọn to n pese epo rọbi, lagbegbe Delta ni o, ni Kebbi, Enugu, Borno, Rivers, Plateau ati Ondo, ati kaakiri awọn ipinlẹ yika orileede wa, gbigbọ ibẹ ni mo ti tẹti si awọn eeyan pẹlu iriri oriṣiiriṣii ti wọn ni, ati gbogbo nnkan to jẹ idaniyan wọn. Mo ti ṣabẹwo sawọn ọmoogun wa lagbegbe Ariwa/Ila-Oorun, atawọn arakunrin arabinrin wa ti wọn wa lawọn ibudo ogunlende gbogbo. Mo ti mọ bi oju ṣe n pọn wọn to, ti wọn si n daamu latari ija, akọlu awọn afẹmiṣofo, iṣẹlẹ omiyale, ti ina ọmọ ọrara, ati awọn ajalu mi-in to ṣẹlẹ si wọn. Mo ti ṣabẹwo sile awọn eeyan to jẹ mẹkunnu kaakiri orileede yii. Mo ti jokoo pẹlu awọn olokoowo onimọ-ẹrọ l’Ekoo, l’Edo ati ni Kaduna, ati pẹlu awọn olorin atawọn oṣere tiata ilẹ wa l’Ekoo, l’Onitsha ati Kano. Mo ti ba awọn olokoowo kereje atawọn aladaa-nla sọrọ.


Mo ti ṣabẹwo sile awọn eeyan to jẹ mẹkunnu kaakiri orileede yii. Mo ti jokoo pẹlu awọn olokoowo onimọ-ẹrọ l’Ekoo, l’Edo ati ni Kaduna, ati pẹlu awọn olorin atawọn oṣere tiata ilẹ wa l’Ekoo, l’Onitsha ati Kano. Mo ti ba awọn olokoowo kereje atawọn aladaa-nla sọrọ. Gbogbo bi nnkan ṣe n lọ fun wọn si ni mo ri, titi kan ireti wọn, ifẹ-ọkan wọn, atawọn ohun to n ba wọn lẹru, mo si gbagbọ pe ireti ati erongba wọn yẹn, ni ipilẹ fun orileede Naijiria rere ti gbogbo wa fẹ. Mo gbagbọ pe, idi pataki ti Ọlọrun Olodumare fi jẹ ki n ni awọn iriri, oye ati anfaani ti mo ni niyẹn, pe ki n le lo o fun orileede yii atawọn eeyan inu rẹ. Tori idi yii, lonii, mo fi tirẹlẹ tirẹlẹ kede erongba mi lati dije fun ipo aarẹ orileede Naijiria, labẹ asia ẹgbẹ wa, ẹgbẹ nla, All Progressives Congress.


Gbogbo bi nnkan ṣe n lọ fun wọn si ni mo ri, titi kan ireti wọn, ifẹ-ọkan wọn, atawọn ohun to n ba wọn lẹru, mo si gbagbọ pe ireti ati erongba wọn yẹn, ni ipilẹ fun orileede Naijiria rere ti gbogbo wa fẹ. Mo gbagbọ pe, idi pataki ti Ọlọrun Olodumare fi jẹ ki n ni awọn iriri, oye ati anfaani ti mo ni niyẹn, pe ki n le lo o fun orileede yii atawọn eeyan inu rẹ. Tori idi yii, lonii, mo fi tirẹlẹ tirẹlẹ kede erongba mi lati dije fun ipo aarẹ orileede Naijiria, labẹ asia ẹgbẹ wa, ẹgbẹ nla, All Progressives Congress. Pẹlu iranlọwọ Ọlọrun ati atilẹyin ẹyin eeyan, tẹ ẹ ba fun mi lanfaani yii, mo gbagbọ pe lakọọkọ, a gbọdọ pari awọn ohun ta a ti dawọ le bii: • Mimu ayipada ọtun ba eto aabo ati ọgbọn-inu • Mimu igba ọtun ba ẹka idajọ wa, pẹlu owo-oṣu to yẹ, ka si ṣetọju awọn eleto idajọ wa bo ṣe tọ. • Mimu ki idajọ ododo wa fun gbogbo eeyan, ka si bọwọ fofin. • Ipese ohun amayedẹrun gbọdọ tẹsiwaju, paapaa lẹka ipese ina ẹlẹntiriiki ati agbara, awọn ọna, reluwee, ati ẹrọ ayelujara.


Pẹlu iranlọwọ Ọlọrun ati atilẹyin ẹyin eeyan, tẹ ẹ ba fun mi lanfaani yii, mo gbagbọ pe lakọọkọ, a gbọdọ pari awọn ohun ta a ti dawọ le bii: • Mimu ayipada ọtun ba eto aabo ati ọgbọn-inu • Mimu igba ọtun ba ẹka idajọ wa, pẹlu owo-oṣu to yẹ, ka si ṣetọju awọn eleto idajọ wa bo ṣe tọ. • Mimu ki idajọ ododo wa fun gbogbo eeyan, ka si bọwọ fofin. • Ipese ohun amayedẹrun gbọdọ tẹsiwaju, paapaa lẹka ipese ina ẹlẹntiriiki ati agbara, awọn ọna, reluwee, ati ẹrọ ayelujara. • Ipese ayika to maa mu ki okoowo gberu daadaa • Mimu ayipada ati itẹsiwaju ba iṣẹ agbẹ, pẹlu ilo ati ilana ẹrọ igbalode, ti ire oko yoo fi maa dori tabili awọn araalu pẹlu irọrun. • Riri i daju pe awọn ẹka ileeṣẹ ọba gbogbo ṣiṣẹ fun ire awọn olokoowo bo ṣe yẹ. • Lilo imọ ẹrọ lati pese iṣẹ yanturu fawọn araalu • Ṣiṣonigbọwọ fawọn eto leṣẹẹlugbẹẹ lati le pese iranwọ gidi fawọn eeyan.


• Ipese ayika to maa mu ki okoowo gberu daadaa • Mimu ayipada ati itẹsiwaju ba iṣẹ agbẹ, pẹlu ilo ati ilana ẹrọ igbalode, ti ire oko yoo fi maa dori tabili awọn araalu pẹlu irọrun. • Riri i daju pe awọn ẹka ileeṣẹ ọba gbogbo ṣiṣẹ fun ire awọn olokoowo bo ṣe yẹ. • Lilo imọ ẹrọ lati pese iṣẹ yanturu fawọn araalu • Ṣiṣonigbọwọ fawọn eto leṣẹẹlugbẹẹ lati le pese iranwọ gidi fawọn eeyan. • Ṣiṣe aṣepari ileri ta a ṣe lati bọ aṣọ oṣi kuro lọrun ọgọrun-un miliọnu araalu, ki ọdun mẹwaa too pe • Riri i daju pe gbogbo ọmọ Naijiria, lọkunrin lobinrin, ri ileewe lọ. • Mimu atunto ba eto ẹkọ wa lati le koju ipenija asiko yii ati tọjọ iwaju • Riro awọn ijọba ibilẹ ati tipinlẹ lagbara ki wọn le ṣojuṣe wọn bo ṣe tọ. Lakootan, lajori isapa wa maa da lori ipese iṣẹ ati anfaani fawọn ọdọ wa.


• Ṣiṣe aṣepari ileri ta a ṣe lati bọ aṣọ oṣi kuro lọrun ọgọrun-un miliọnu araalu, ki ọdun mẹwaa too pe • Riri i daju pe gbogbo ọmọ Naijiria, lọkunrin lobinrin, ri ileewe lọ. • Mimu atunto ba eto ẹkọ wa lati le koju ipenija asiko yii ati tọjọ iwaju • Riro awọn ijọba ibilẹ ati tipinlẹ lagbara ki wọn le ṣojuṣe wọn bo ṣe tọ. Lakootan, lajori isapa wa maa da lori ipese iṣẹ ati anfaani fawọn ọdọ wa. Ni bayii, pẹlu itara ati ọwọ ni mo fi rawọ ẹbẹ sẹyin ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ mi nibi gbogbo lorileede yii, ati lẹyin odi, atọmọde atagba, lọkunrin lobinrin, pe kẹ ẹ gbaruku ti mi, ka jọ rinrin-ajo to wa niwaju wa yii. Ta a ba jọ rin in, pẹlu oore ọfẹ Ọlọrun, ala rere ta a ni nipa Naijiria to wu wa, maa to wa lọwọ lọdun diẹ si i. Lori ipilẹ tawọn aṣaaju wa ti fi lelẹ naa la maa mọle si, a si maa ni lati gbesẹ kanmọ kanmọ ninu erongba wa ati ifarada wa, ki ala wa nipa orileede ti nnkan ti rọṣọmu, to fiiyan lọkan balẹ, to si laabo, le wa simuuṣẹ. Mo gbagbọ daadaa, ko si iyemeji lọkan mi, pe ọgbọn atinuda, igboya, ẹbun abimọni, ati nnkan eelo ta a nilo lati di orileede eeyan dudu to lewaju ju lọ lagbaye wa lọwọ wa.


Ni bayii, pẹlu itara ati ọwọ ni mo fi rawọ ẹbẹ sẹyin ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ mi nibi gbogbo lorileede yii, ati lẹyin odi, atọmọde atagba, lọkunrin lobinrin, pe kẹ ẹ gbaruku ti mi, ka jọ rinrin-ajo to wa niwaju wa yii. Ta a ba jọ rin in, pẹlu oore ọfẹ Ọlọrun, ala rere ta a ni nipa Naijiria to wu wa, maa to wa lọwọ lọdun diẹ si i. Lori ipilẹ tawọn aṣaaju wa ti fi lelẹ naa la maa mọle si, a si maa ni lati gbesẹ kanmọ kanmọ ninu erongba wa ati ifarada wa, ki ala wa nipa orileede ti nnkan ti rọṣọmu, to fiiyan lọkan balẹ, to si laabo, le wa simuuṣẹ. Mo gbagbọ daadaa, ko si iyemeji lọkan mi, pe ọgbọn atinuda, igboya, ẹbun abimọni, ati nnkan eelo ta a nilo lati di orileede eeyan dudu to lewaju ju lọ lagbaye wa lọwọ wa. O ti tasiko, ẹ jẹ ka bi orileede ologo ti awọn iran to ṣaaju wa ti loyun ẹ tipẹtipẹ. Ẹ jẹ ka sọ Naijiria di orileede ti ẹni to n bọ lati Nnewi maa ri ti Gusau gẹgẹ bii ọmọọya, ti obinrin Warri maa mu ti Jalingo bii arabinrin ẹ, ti ifẹ orileede wa yoo si maa jo lala bii ina lọkan awọn ọdọkunrin ati ọdọbinrin wa, lati Gboko titi de Yenogoa. Orileede ti ibikibi yoowu ta a ba wa yoo jẹ ile fun kaluku, nibi ti awọn iyatọ wa, bii ẹya ati ẹsin yoo ti mu ka wa niṣọkan, dipo ipinya.


O ti tasiko, ẹ jẹ ka bi orileede ologo ti awọn iran to ṣaaju wa ti loyun ẹ tipẹtipẹ. Ẹ jẹ ka sọ Naijiria di orileede ti ẹni to n bọ lati Nnewi maa ri ti Gusau gẹgẹ bii ọmọọya, ti obinrin Warri maa mu ti Jalingo bii arabinrin ẹ, ti ifẹ orileede wa yoo si maa jo lala bii ina lọkan awọn ọdọkunrin ati ọdọbinrin wa, lati Gboko titi de Yenogoa. Orileede ti ibikibi yoowu ta a ba wa yoo jẹ ile fun kaluku, nibi ti awọn iyatọ wa, bii ẹya ati ẹsin yoo ti mu ka wa niṣọkan, dipo ipinya. Ẹ jẹ ka sọ awọn ẹya wa di ẹya kan, ẹya Naijiria, ti kaluku wa yoo maa ba ara wa lo pẹlu ẹtọ, idajọ ododo ati ọwọ, ti gbogbo wa yoo si lanfaani kan naa lati jẹ mukudun awọn nnkan meremere t’Ọlọrun fi jinki orileede yii. O ti tasiko bayii. Ki Ọlọrun bukun wa, ko si pa Naijiria ati awọn eeyan inu rẹ mọ.


Ẹ jẹ ka sọ awọn ẹya wa di ẹya kan, ẹya Naijiria, ti kaluku wa yoo maa ba ara wa lo pẹlu ẹtọ, idajọ ododo ati ọwọ, ti gbogbo wa yoo si lanfaani kan naa lati jẹ mukudun awọn nnkan meremere t’Ọlọrun fi jinki orileede yii. O ti tasiko bayii. Ki Ọlọrun bukun wa, ko si pa Naijiria ati awọn eeyan inu rẹ mọ. Emi ni, Ọjọgbọn Amofin agba Yẹmi Ọṣinbajo Igbakeji aarẹ Naijiria.


Emi ni, Ọjọgbọn Amofin agba Yẹmi Ọṣinbajo Igbakeji aarẹ Naijiria.


Ọmọ ogun ọdun yii si para ẹ danu, oogun owo lo fẹẹ ṣe to fi ku nipinlẹ Ogun

Monisọla Saka, Eko Ọmọkunrin kan to maa n lu jibiti ori ẹrọ ayelujara, Peter Albert, ti ku lojiji ni kete to ṣe etutu oogun owo tan ni ijọba ibilẹ Ado-Odo/Ọta, nipinlẹ Ogun, ni nnkan bii ọsẹ mẹta sẹyin. Ọmọkunrin yii ti wa lẹnu iṣẹ ‘Yahoo Yahoo’ yii tipẹ, ṣugbọn o jọ pe bo ṣe n ṣiṣẹ naa to, ko ri owo to jọju nibẹ bii tawọn ọrẹ rẹ, eyi lo mu ko pe ọkan ninu awọn ọrẹ rẹ, David, to si bẹ ẹ pe ko fi ọna han oun, oun naa fẹ ki owo nla maa wọle fun oun nidii iṣẹ ‘yahoo’ ti oun n ṣe yii. Iyẹn mu un lọ sọdọ babalawo kan, oogun ti babalawo naa fun ọmọkunrin yii lo pada ran an sọrun. Ajalu nla ati kayeefi ni iku ọmọkunrin ti ko ju ogun ọdun lọ to n wa owo, ọrọ ati awọn ohun meremere, ṣugbọn ti ko mọ bo o ṣe le ri i yii njẹ fun gbogbo eeyan. Ọrẹ Peter toun naa jẹ ẹni ọdun mejidinlogun lo mu un lọ sọdọ Aafaa Araokanmi fun oogun owo ṣiṣe, eyi to pada wa da ẹmi rẹ legbodo dipo ki o sọ ọ di olowo laarin iṣẹju kan gẹgẹ bi aafaa naa ṣe fi i lọkan balẹ. ALAROYE gbọ pe ọdọ baba rẹ ni Albert n gbe ni agbegbe Asore, ni Atan, nigba ti David n gbe pẹlu awọn obi rẹ ni Iju, awọn adugbo mejeeji naa wa ni ijọba ibilẹ Ado-Odo/Ọta, nipinlẹ Ogun, ti jọ jẹ ọrẹ fun igba pipẹ, ṣọọṣi kan naa ni wọn si jọ n lọ.


Ajalu nla ati kayeefi ni iku ọmọkunrin ti ko ju ogun ọdun lọ to n wa owo, ọrọ ati awọn ohun meremere, ṣugbọn ti ko mọ bo o ṣe le ri i yii njẹ fun gbogbo eeyan. Ọrẹ Peter toun naa jẹ ẹni ọdun mejidinlogun lo mu un lọ sọdọ Aafaa Araokanmi fun oogun owo ṣiṣe, eyi to pada wa da ẹmi rẹ legbodo dipo ki o sọ ọ di olowo laarin iṣẹju kan gẹgẹ bi aafaa naa ṣe fi i lọkan balẹ. ALAROYE gbọ pe ọdọ baba rẹ ni Albert n gbe ni agbegbe Asore, ni Atan, nigba ti David n gbe pẹlu awọn obi rẹ ni Iju, awọn adugbo mejeeji naa wa ni ijọba ibilẹ Ado-Odo/Ọta, nipinlẹ Ogun, ti jọ jẹ ọrẹ fun igba pipẹ, ṣọọṣi kan naa ni wọn si jọ n lọ. Nigba ti airiṣe nidii iṣẹ Yahoo rẹ yii ba a ninu jẹ de gongo, Albert beere fun iranlọwọ David ki ohun naa le di ẹni nla nidii gbaju-ẹ ori ayelujara. David ni airiṣe Albert nidii Yahoo yii, ogun aye ni. O waa ṣeleri pe oun yoo mu un lọ sọdọ baba kan ti oun n lo, iyẹn Araokanmi, o ni baba yii lo ṣe e ti oun fi n ri ṣe nidii ‘yahoo’.


Nigba ti airiṣe nidii iṣẹ Yahoo rẹ yii ba a ninu jẹ de gongo, Albert beere fun iranlọwọ David ki ohun naa le di ẹni nla nidii gbaju-ẹ ori ayelujara. David ni airiṣe Albert nidii Yahoo yii, ogun aye ni. O waa ṣeleri pe oun yoo mu un lọ sọdọ baba kan ti oun n lo, iyẹn Araokanmi, o ni baba yii lo ṣe e ti oun fi n ri ṣe nidii ‘yahoo’. Ni David ba mu Albert lọ sọdọ Araokanmi, ẹni ti wọn tun n pe ni aafaa wa, ni agbegbe Iju, nijọba ibilẹ Ado-Odo/Ọta. Ori ẹrọ Wasaapu(Whatsapp) ni wọn ti kọkọ n sọrọ ki ọmọ ọhun too wa Aafaa Araokanmi lọ fun etutu oogun owo to ṣokunfa iku rẹ.” Araokanmi sọ fun oloogbe pe yoo jẹ awọn asejẹ kan, yoo si wẹ agbo ni ọganjọ oru fun awọn ọjọ kan, lẹyin eyi, ko maa reti Alujannu ti yoo maa gbe owo to to miliọnu marun-un Naira wa fun un lojoojumọ. Albert bẹrẹ si i rinde oru latigba naa lati ṣe bi aafaa ṣe paṣẹ fun un.


Ni David ba mu Albert lọ sọdọ Araokanmi, ẹni ti wọn tun n pe ni aafaa wa, ni agbegbe Iju, nijọba ibilẹ Ado-Odo/Ọta. Ori ẹrọ Wasaapu(Whatsapp) ni wọn ti kọkọ n sọrọ ki ọmọ ọhun too wa Aafaa Araokanmi lọ fun etutu oogun owo to ṣokunfa iku rẹ.” Araokanmi sọ fun oloogbe pe yoo jẹ awọn asejẹ kan, yoo si wẹ agbo ni ọganjọ oru fun awọn ọjọ kan, lẹyin eyi, ko maa reti Alujannu ti yoo maa gbe owo to to miliọnu marun-un Naira wa fun un lojoojumọ. Albert bẹrẹ si i rinde oru latigba naa lati ṣe bi aafaa ṣe paṣẹ fun un. Baba rẹ ti idaamu ba lo lọọ fẹjọ rẹ sun awọn ẹṣọ alaabo fijilante adugbo wọn. Ṣugbọn etutu oogun owo naa ko lọ daadaa, nigba to si pada sile ni nnkan bii ọsẹ mẹta sẹyin, ara rẹ ko balẹ, o si n rẹ ẹ lati inu wa. Ko too di pe o jẹ Ọlọrun nipe, Albert ṣalaye gbogbo nnkan to ṣẹlẹ laarin oun ati Araokanmi fun baba rẹ, to si tun rọ baba rẹ lati yẹ foonu oun wo lati ka itakurọsọ laarin oun ati aafaa lori wasaapu.


Baba rẹ ti idaamu ba lo lọọ fẹjọ rẹ sun awọn ẹṣọ alaabo fijilante adugbo wọn. Ṣugbọn etutu oogun owo naa ko lọ daadaa, nigba to si pada sile ni nnkan bii ọsẹ mẹta sẹyin, ara rẹ ko balẹ, o si n rẹ ẹ lati inu wa. Ko too di pe o jẹ Ọlọrun nipe, Albert ṣalaye gbogbo nnkan to ṣẹlẹ laarin oun ati Araokanmi fun baba rẹ, to si tun rọ baba rẹ lati yẹ foonu oun wo lati ka itakurọsọ laarin oun ati aafaa lori wasaapu. Baba Peter lọ sọ fun awọn fijilante adugbo ti wọn n ṣọ agbegbe Iyanu Oluwa, ni Atan, pe ọmọ oun n fi oru wọle, oun o si fara mọ irin oru olojoojumọ ọhun. O waa kilọ fun awọn fijilante ọhun lati ma ṣe jẹ ki ọmọ oun fi oru wọle mọ. Si iyalẹnu ati ibanujẹ baba rẹ, Albert tun fi oru wọle bii iṣe rẹ ni ọjọ buruku ọhun, nigba ti baba rẹ rọju ṣilẹkun fun un, o n gbọn, ara rẹ ko si lelẹ.


Baba Peter lọ sọ fun awọn fijilante adugbo ti wọn n ṣọ agbegbe Iyanu Oluwa, ni Atan, pe ọmọ oun n fi oru wọle, oun o si fara mọ irin oru olojoojumọ ọhun. O waa kilọ fun awọn fijilante ọhun lati ma ṣe jẹ ki ọmọ oun fi oru wọle mọ. Si iyalẹnu ati ibanujẹ baba rẹ, Albert tun fi oru wọle bii iṣe rẹ ni ọjọ buruku ọhun, nigba ti baba rẹ rọju ṣilẹkun fun un, o n gbọn, ara rẹ ko si lelẹ. O gbiyanju lati ṣalaye fun baba rẹ pe David mu oun lọ si ọdọ Aafaa Araokanmi kan fun oogun owo ti yoo mu ki Alujannu maa gbe miliọnu marun-un Naira wa fun oun lojoojumọ. O ni wọn fun oun ni asejẹ lati jẹ, ati àkànṣe ọṣẹ aṣiri kan lati fi wẹ. O sọ fun baba rẹ pe ẹri gbogbo ohun ti oun n sọ wa lori wasaapu oun ati Aafaa ọhun.


O gbiyanju lati ṣalaye fun baba rẹ pe David mu oun lọ si ọdọ Aafaa Araokanmi kan fun oogun owo ti yoo mu ki Alujannu maa gbe miliọnu marun-un Naira wa fun oun lojoojumọ. O ni wọn fun oun ni asejẹ lati jẹ, ati àkànṣe ọṣẹ aṣiri kan lati fi wẹ. O sọ fun baba rẹ pe ẹri gbogbo ohun ti oun n sọ wa lori wasaapu oun ati Aafaa ọhun. O waa fun baba rẹ ni koodu (nọmba to fi n ṣi foonu rẹ pe ki o ka gbogbo nnkan ti oun ati Aafaa jọ sọ. Ni kete ti ọmọ naa jẹwọ irinkurin ati awọn nnkan ikọkọ ti o ṣe pẹlu ọkunrin naa lo ku. Ohun ti awọn kan n sọ ni pe o ṣee ṣe ki wọn tan an si nnkan to ṣe yii, ko si jẹ pe awọn ti wọn mu un mọ Aafaa yii naa ni wọn lo o.


O waa fun baba rẹ ni koodu (nọmba to fi n ṣi foonu rẹ pe ki o ka gbogbo nnkan ti oun ati Aafaa jọ sọ. Ni kete ti ọmọ naa jẹwọ irinkurin ati awọn nnkan ikọkọ ti o ṣe pẹlu ọkunrin naa lo ku. Ohun ti awọn kan n sọ ni pe o ṣee ṣe ki wọn tan an si nnkan to ṣe yii, ko si jẹ pe awọn ti wọn mu un mọ Aafaa yii naa ni wọn lo o.


Gbogbo ohun ti mo le ṣe ni mo ṣe ki igbeyawo mi le tọjọ, ṣugbọn ọkọ mi ko ṣootọ pẹlu mi-Yewande Adekọya

Gbenga Amos Ibẹrẹ ifẹ dun j’oyin lọ, opin ifẹ lo koro bii jogbo, gẹgẹ bii owe awọn agba. Owe yii lo wọ ọrọ gbajugbaja oṣere tiata ilẹ wa kan, Yewande Abiọdun Adekọya, to fi fi ẹdun ọkan rẹ han sode lasiko yii, pẹlu bi igbeyawo ọdun mẹjọ rẹ ṣe fori ṣanpọn. Yewande sọ iriri rẹ jade laipẹ yii lori ẹrọ ayelujara, ọrọ naa si ti n ja ranyin, tori iyalẹnu lo jẹ fawọn ololufẹ obinrin arẹwa to gbajumọ bii iṣana ẹlẹẹta lagbo awọn onitiata ọhun. Ọkunrin onitiata kan lọkọ Yewande, Iṣọla Abiọdun lorukọ ẹ, ọmọ meji si ni wọn igbeyawo naa ti mu jade. Ninu ọrọ ti Yewande sọ, o ni “fun odidi ọdun mẹrinla ni ọkunrin yii fi n fiya jẹ mi, o kan maa sọrọ si mi ṣakaṣaka, o fẹrẹ jẹ ojoojumọ aye yii ni mo n wa ẹkun mu, ti mo maa maa bẹ ẹ pe ko tiẹ jọọ, fifẹ han si mi, ko ba mi lo bii iyawo ẹ, ko si ṣojuṣe ẹ gẹgẹ bii ọkọ rere, ṣugbọn ko yi pada. Emi ni mo n gbe ẹru inawo idile wa lati ọdun wọnyi sẹyin, ṣugbọn mi o ṣaroye nipa ẹ ri, gbogbo ohun ti mo ṣaa fẹ ni ki igbeyawo wa yọri si rere.


Ọkunrin onitiata kan lọkọ Yewande, Iṣọla Abiọdun lorukọ ẹ, ọmọ meji si ni wọn igbeyawo naa ti mu jade. Ninu ọrọ ti Yewande sọ, o ni “fun odidi ọdun mẹrinla ni ọkunrin yii fi n fiya jẹ mi, o kan maa sọrọ si mi ṣakaṣaka, o fẹrẹ jẹ ojoojumọ aye yii ni mo n wa ẹkun mu, ti mo maa maa bẹ ẹ pe ko tiẹ jọọ, fifẹ han si mi, ko ba mi lo bii iyawo ẹ, ko si ṣojuṣe ẹ gẹgẹ bii ọkọ rere, ṣugbọn ko yi pada. Emi ni mo n gbe ẹru inawo idile wa lati ọdun wọnyi sẹyin, ṣugbọn mi o ṣaroye nipa ẹ ri, gbogbo ohun ti mo ṣaa fẹ ni ki igbeyawo wa yọri si rere. Ṣugbọn niṣe loun fẹẹ maa jaye ori ẹ kaakiri lai bikita pe mo tiẹ wa nibikan. “Latigba ta a ti jọ bẹrẹ lo ti jẹ pe oriṣiiriṣii obinrin lo n gbe kiri, ṣugbọn nigba kan, mo ro pe o ti yipada ni, tori o yatọ laarin kan, afi bo ṣe ya mi lẹnu lẹyin ta a ti jọ fẹra tan, to jẹ awọn iwa to le da obinrin lori ru lo n hu. Ẹ wo o, ori mi daru tan, diẹ lo ku, ọpẹlọpẹ Ọlọrun, ọpẹlọlọpẹ awọn dokita ati awọn mọlẹbi mi, niṣe ni iba baye mi jẹ patapata.


Ṣugbọn niṣe loun fẹẹ maa jaye ori ẹ kaakiri lai bikita pe mo tiẹ wa nibikan. “Latigba ta a ti jọ bẹrẹ lo ti jẹ pe oriṣiiriṣii obinrin lo n gbe kiri, ṣugbọn nigba kan, mo ro pe o ti yipada ni, tori o yatọ laarin kan, afi bo ṣe ya mi lẹnu lẹyin ta a ti jọ fẹra tan, to jẹ awọn iwa to le da obinrin lori ru lo n hu. Ẹ wo o, ori mi daru tan, diẹ lo ku, ọpẹlọpẹ Ọlọrun, ọpẹlọlọpẹ awọn dokita ati awọn mọlẹbi mi, niṣe ni iba baye mi jẹ patapata. O dun mi wọnu eegun. Gbogbo ọna ni mo fi jẹ oloootọ si i, mo fọkan tan an, mi o si dalẹ ẹ ri. Oun lo gba ibale mi, oun lọkunrin akọkọ laye mi.” “Ko tiẹ sọ fun mi to fi ko jade, to si fi mi silẹ.


O dun mi wọnu eegun. Gbogbo ọna ni mo fi jẹ oloootọ si i, mo fọkan tan an, mi o si dalẹ ẹ ri. Oun lo gba ibale mi, oun lọkunrin akọkọ laye mi.” “Ko tiẹ sọ fun mi to fi ko jade, to si fi mi silẹ. Mo ṣi nifẹẹ ẹ, ṣugbọn o ti file aye su mi.” Bẹẹ ni Yewande sọ ẹdun ọkan rẹ, o si fi ẹri ti ọrọ naa pẹlu awọn fotọ atẹjiṣẹ to waye laarin ọkọ rẹ atawwọn obinrin to n ko kiri .


Mo ṣi nifẹẹ ẹ, ṣugbọn o ti file aye su mi.” Bẹẹ ni Yewande sọ ẹdun ọkan rẹ, o si fi ẹri ti ọrọ naa pẹlu awọn fotọ atẹjiṣẹ to waye laarin ọkọ rẹ atawwọn obinrin to n ko kiri .


Awọn adigunjale kọ lu ileeṣe redio Yinka Ayefẹlẹ n’Ibadan, wọn ko dukia rẹpẹtẹ lọ

Faith Adebọla Awọn adigunjale mẹta kan ti kọ lu ileeṣẹ redio Fresh FM, to wa niluu Ibadan, laaarọ ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹwaa, oṣu Kẹrin yii, ọpọ dukia ati irinṣẹ ileeṣẹ redio naa ni wọn ji ko. Ba a ṣe gbọ, gende mẹta lawọn gbewiri ẹda naa, wọn ni niṣe ni wọn rọra wọle bii kọsitọma, nnkan bii aago mẹfa aabọ owurọ ni wọn wọle sileeṣẹ redio naa to wa ni Yinka Ayefẹlẹ Music House, nidojukọ ileepo Conoil to wa lagbegbe Challenge, lọna marosẹ Eko s’Ibadan, ilu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ. Eto n lọ lori afẹfẹ lọwọ lasiko ti wọn de, ni wọn ba yọbọn sawọn oṣiṣẹ, kia ni wọn dabaru eto redio naa. Ọkan ninu awọn oṣiṣẹ ileeṣe redio naa, Ọgbẹni Kenny Ogunmilọrọ, to kọ ọrọ nipa iṣẹlẹ yii sori opo ayelujara tuita rẹ, sọ pe: “Ko si ibi to laabo mọ o, titi kan awọn ileeṣẹ redio, eto aabo ti mẹhẹ lorileede yii. Awọn adigunjale mẹta ṣakọlu sileeṣẹ redio wa laaarọ yii, ni nnkan bii aago mẹfa kọja iṣẹju mẹẹẹdogun. Gbogbo foonu, ẹrọ agbeletan, kaadi ATM ati awọn irinṣẹ wa ni wọn ji lọ, ṣugbọn wọn o ṣe ẹnikẹni leṣe.


Ọkan ninu awọn oṣiṣẹ ileeṣe redio naa, Ọgbẹni Kenny Ogunmilọrọ, to kọ ọrọ nipa iṣẹlẹ yii sori opo ayelujara tuita rẹ, sọ pe: “Ko si ibi to laabo mọ o, titi kan awọn ileeṣẹ redio, eto aabo ti mẹhẹ lorileede yii. Awọn adigunjale mẹta ṣakọlu sileeṣẹ redio wa laaarọ yii, ni nnkan bii aago mẹfa kọja iṣẹju mẹẹẹdogun. Gbogbo foonu, ẹrọ agbeletan, kaadi ATM ati awọn irinṣẹ wa ni wọn ji lọ, ṣugbọn wọn o ṣe ẹnikẹni leṣe. O baayan ninu jẹ gan-an.” Ileeṣe ọlọpaa ko ti i sọrọ lori iṣẹlẹ yii titi dasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ. Ṣugbọn ileeṣẹ redio naa ti ṣiwọ igbohunsafẹfẹ na.


O baayan ninu jẹ gan-an.” Ileeṣe ọlọpaa ko ti i sọrọ lori iṣẹlẹ yii titi dasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ. Ṣugbọn ileeṣẹ redio naa ti ṣiwọ igbohunsafẹfẹ na.


Ayọdeji ati ọrẹ ẹ ti jẹwọ: Loootọ ni, awa la pa Tolulọpẹ, akẹkọọ Fasiti FUOYE

Boya ni Ayodeji ati Ọrẹ yii koni ṣewọn o, Ọmọ Yunifasiti FUOYE ni wọn pa Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Afaimọ ni ki ọkunrin ẹni ọdun mejilelogun (22), kan, Akamọ Ayọdeji ati ọrẹ rẹ, Abdullahi Abu, ma ṣẹwọn pẹlu bi awọn ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ṣe ṣe afihan wọn pe awọn ni wọn pa ọmọ yunifasiti kan, Akọmọlafẹ Tolulọpẹ, to wa ni ọdun ki-in-ni nileewe giga naa. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe Ayodeji ati ọrẹ timọ-timọ rẹ Abu, ṣe akọlu sí Akọmọlafẹ Tolulọpẹ to jẹ akẹkọọ Yunifasiti ijọba apapọ to wa ni Ọyẹ-Ekiti, ninu oṣu Kọkanla, ọdun 2019, ni awọn ọrẹ meji yii tio wa ni akasọ kinni ni ile iwe. Ninu akọlu naa ni wọn ti da egbo si gbogbo ara ati ori rẹ. Awọn alaaanu kan lo gbe e lọ sileewosan. Nibi to ti n gba itọju lọwọ lo ti pe darukọ Ayọdeji ati ọrẹ rẹ pe awọn ni wọn kọ lu oun. Lẹyin ti Tolulope pe orukọ awọn mejeeji yii tan lo jade laye, nitori apa to wa lori ati gbogbo ara rẹ ti pọ ju.


Awọn alaaanu kan lo gbe e lọ sileewosan. Nibi to ti n gba itọju lọwọ lo ti pe darukọ Ayọdeji ati ọrẹ rẹ pe awọn ni wọn kọ lu oun. Lẹyin ti Tolulope pe orukọ awọn mejeeji yii tan lo jade laye, nitori apa to wa lori ati gbogbo ara rẹ ti pọ ju. Latigba yii ni awọn ọlọpaa ti n wa Ayodeji ati ọrẹ rẹ yii, nitori niṣe ni wọn lọọ fara pamọ ni kete ti wọn gbọ pe Ọmọ yunifasiti yii pe orukọ wọn. Abutu sọ pe laipẹ yii ni ẹnikan ta awọn awọn ọlọpaa ẹka ọtẹlẹmuyẹ lolobo pe awọn ọdaran mejeeji yii wa ni Ọrin-Ekiti, ti wọn si gbera lati lọọ mu wọn. O fi kun un pe awọn ọdaran mejeeji ti jẹwọ pe loootọ ni awọn ṣeku pa oloogbe to jẹ ọmọ ileewe giga fasiti FUOYE.


Latigba yii ni awọn ọlọpaa ti n wa Ayodeji ati ọrẹ rẹ yii, nitori niṣe ni wọn lọọ fara pamọ ni kete ti wọn gbọ pe Ọmọ yunifasiti yii pe orukọ wọn. Abutu sọ pe laipẹ yii ni ẹnikan ta awọn awọn ọlọpaa ẹka ọtẹlẹmuyẹ lolobo pe awọn ọdaran mejeeji yii wa ni Ọrin-Ekiti, ti wọn si gbera lati lọọ mu wọn. O fi kun un pe awọn ọdaran mejeeji ti jẹwọ pe loootọ ni awọn ṣeku pa oloogbe to jẹ ọmọ ileewe giga fasiti FUOYE. Abutu ni wọn yoo ko wọn lọ sile-ẹjọ ni kete ti iwadii ba pari


Abutu ni wọn yoo ko wọn lọ sile-ẹjọ ni kete ti iwadii ba pari


Mi o sọ pe kẹ ẹ dibo fun Buhari ni 2015 o, Jonathan ni mo ni kẹ ẹ le lọ -Ṣoyinka

Faith Adebọla, Eko Ogbontarigi akọwe-kọ-wura nni, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, ti bẹnu atẹ lu awọn ti wọn fẹsun kan an pe o wa lara ẹni to ṣatilẹyin fun iyansipo Aarẹ Muhammadu Buhari lọdun 2015, Ṣoyinka ni ọrọkọrọ lawọn eeyan fẹẹ fi kọ oun lọrun, oun o sọ pe kẹnikan dibo fun Buhari, tori oun gan-an alara o dibo fun un, o ni Aarẹ Jonathan to wa lori aleefa nigba yẹn loun ni kawọn eeyan ma dibo fun. Ṣoyinka sọrọ yii nibi ipade pẹlu awọn oniroyin to ṣe l’Erekuṣu Eko, lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii. O ni eti oun ti kun fun ọpọ ẹsun tawọn eeyan fi n kan oun lori ẹrọ ayelujara, ti wọn n sọ pe imọran oun lawọn tẹle ti awọn fi dibo yan Buhari sipo, iṣakoso Buhari naa ko si ṣe awọn loore, niṣe lawọn n ge ika abamọ jẹ. “Irọ ni o, awọn ti wọn n sọ pe mo ṣatilẹyin fun iyansipo Buhari, wọn o sọ ootọ. Ohun ti mo sọ nigba yẹn ni pe ẹ ma dibo fun Jonathan. “Ẹtọ mi labẹ ofin ni lati dibo fun ẹnikẹni to ba wu mi, ti onitọhun ba si ja mi kulẹ, ẹtọ mi ṣi ni lati sọ bẹẹ.


“Irọ ni o, awọn ti wọn n sọ pe mo ṣatilẹyin fun iyansipo Buhari, wọn o sọ ootọ. Ohun ti mo sọ nigba yẹn ni pe ẹ ma dibo fun Jonathan. “Ẹtọ mi labẹ ofin ni lati dibo fun ẹnikẹni to ba wu mi, ti onitọhun ba si ja mi kulẹ, ẹtọ mi ṣi ni lati sọ bẹẹ. “Ṣugbọn ootọ ibẹ ni pe lasiko tawọn oloṣelu n lọ kaakiri lọdun 2015 yẹn, ko si gomina kan tabi aarẹ ti mo fontẹ lu, mi o si sọ fẹnikẹni lati dibo feyikeyii ninu wọn. “Gbogbo ẹsun ti wọn fi n kan mi lori ẹrọ ayelujara, awọn onirọ ati ẹlẹtan ẹda kan ti wọn o mọ ju ki wọn maa ta epo saṣọ aala ẹlomi-in lọ lo wa nidii ẹ, ko si yẹ kẹnikan gba wọn gbọ. “Ohun tawọn eeyan sọ ẹrọ ayelujara da lorileede yii ko daa rara, ko si irọ ti wọn o le hun lori ẹ, ọrọ katikati ati eke ni wọn fọn sori afẹfẹ, ẹ ma gba wọn gbọ.” Ṣoyinka lo pari ọrọ rẹ bẹẹ.