Ki lo tun maa ṣẹku ni Naijiria? Emi ti bẹrẹ si i ran awọn janduku paraku yii lọwọ lati yipada ninu iṣoro wọn, ṣugbọn o dun mi, pe iwọnba lawọn to fẹẹ ran mi lọwọ, awọn alatako lo pọ lọ jara. Mo reti pe ki awọn aṣaaju ẹsin nilẹ Ibo naa lọọ ba awọn ọmọ IPOB sọrọ, ki wọn sọ ododo ọrọ fun wọn. Ki pasitọ ilẹ Oduduwa (ilẹ Yoruba) naa gbera lati ba awọn ẹgbẹ ajijagbara Sunday Igboho sọrọ ki wọn jawọ ninu ipolongo iyapa wọn, ki wọn mu awọn eeyan to ni laakaye, ti wọn si fẹran Naijiria lẹyin, ki wọn jẹ kawọn eeyan mọ pe ṣiṣe ara wa loṣuṣu ọwọ lapapọ lo le jẹ ka lominira, idajọ ododo ati anfaani ọgbọọgba. Ọrọ ẹsin lo le wọnu awọn janduku tọkan wọn ti le bii akọ okuta yii, ki ọkan naa si rọ, dipo ọwọ lile tijọba n lo. Ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe niṣe lawọn eeyan wulẹ jokoo tẹtẹrẹ, ti wọn kan n sọ oriṣiiriṣii ọrọ to le tapo sina ogun ẹlẹyamẹya yii.


Nitori Sunday Igboho, Gumi sọko ọrọ sawọn aṣaaju ẹsin ilẹ Yoruba

Ki pasitọ ilẹ Oduduwa (ilẹ Yoruba) naa gbera lati ba awọn ẹgbẹ ajijagbara Sunday Igboho sọrọ ki wọn jawọ ninu ipolongo iyapa wọn, ki wọn mu awọn eeyan to ni laakaye, ti wọn si fẹran Naijiria lẹyin, ki wọn jẹ kawọn eeyan mọ pe ṣiṣe ara wa loṣuṣu ọwọ lapapọ lo le jẹ ka lominira, idajọ ododo ati anfaani ọgbọọgba. Ọrọ ẹsin lo le wọnu awọn janduku tọkan wọn ti le bii akọ okuta yii, ki ọkan naa si rọ, dipo ọwọ lile tijọba n lo. Ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe niṣe lawọn eeyan wulẹ jokoo tẹtẹrẹ, ti wọn kan n sọ oriṣiiriṣii ọrọ to le tapo sina ogun ẹlẹyamẹya yii. Nibi taye laju de yii, ko ṣi jẹ awọn alaabọ ẹkọ atawọn ajijangbara ẹya ti wọn o loore kan lati ṣeeyan ni yoo maa polongo ija ẹya ni Naijiria. Ẹya to wa lorileede yii ju ojilerugba lọ, koda to ba tiẹ jẹ ẹya kan tabi ẹsin kan ni wa, ko si aṣeyọri kan to le waye ti ko ba si alaafia ati iṣọkan.


Nibi taye laju de yii, ko ṣi jẹ awọn alaabọ ẹkọ atawọn ajijangbara ẹya ti wọn o loore kan lati ṣeeyan ni yoo maa polongo ija ẹya ni Naijiria. Ẹya to wa lorileede yii ju ojilerugba lọ, koda to ba tiẹ jẹ ẹya kan tabi ẹsin kan ni wa, ko si aṣeyọri kan to le waye ti ko ba si alaafia ati iṣọkan.


Awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ṣewọde l’Oṣogbo, wọn ni ki Gomina Oyetọla san owo awọn

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lati agbegbe Old Garage, lawọn oṣiṣẹ-fẹyinti nipinlẹ Ọṣun ti gbera laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, wọn fi ẹsẹ rin gba ọna Ọja-Ọba lọ, ki wọn too mori le ọfiisi gomina ni Abere, ariwo ti wọn si n pa naa ni pe ebi-o-gaja-fọwọ-mẹkẹ lo le awọn sita. Ọdun 2016 ni awọn agbalagba naa, ti wọn to igba (200) ni iye, sọ pe awọn fẹyinti lẹnu iṣẹ ijọba, ṣugbọn ti awọn ko ri owo mọda-mọda tijọba n yọ lori owo-oṣu awọn gba. Nigba ti alaga wọn, Ọgbẹni Gbenga Ọyadare, n ba ALAROYE sọrọ, o ṣalaye pe ko si ootọ kankan ninu ariwo tijọba n pa kaakiri pe awọn n sanwo awọn oṣiṣẹ-fẹyinti l’Ọṣun nitori ki i ṣe gbogbo eeyan ni wọn n fun. O ni aimọye lo ti ku laarin awọn latari airi owo tọju ara wọn, bẹẹ ni ọpọlọpọ ti di atọrọjẹ laduugbo nigba ti wọn ko ri ẹtọ wọn gba lọwọ ijọba. O ni awọn ọmọ wọn jade ileewe, ṣugbọn wọn ko riṣẹ ṣe. Ọyadare fi kun ọrọ rẹ pe sisan miliọnu lọna ọọdunrun Naira ninu owo to to biliọnu lọna aadọta Naira ko yatọ si ẹni to n fi ori-ika kan omi sinu agbada gbigbona ti ina si wa labẹ rẹ.


O ni aimọye lo ti ku laarin awọn latari airi owo tọju ara wọn, bẹẹ ni ọpọlọpọ ti di atọrọjẹ laduugbo nigba ti wọn ko ri ẹtọ wọn gba lọwọ ijọba. O ni awọn ọmọ wọn jade ileewe, ṣugbọn wọn ko riṣẹ ṣe. Ọyadare fi kun ọrọ rẹ pe sisan miliọnu lọna ọọdunrun Naira ninu owo to to biliọnu lọna aadọta Naira ko yatọ si ẹni to n fi ori-ika kan omi sinu agbada gbigbona ti ina si wa labẹ rẹ. O ni awọn ko ni i sinmi, bẹẹ lawọn ko ni i dakẹ, titi tijọba ipinlẹ Ọṣun yoo fi fun awọn ni ẹtọ awọn nitori oogun oju awọn ni. Ọkan lara wọn, Ọparinde Sunday-Ọla, sọ pe oṣu kẹsan-an ọdun 2018, loun fẹyinti, ẹẹdimasita nileewe Baptist Primary School, Gbọngan, oun ko si ri tọrọ to n dan gba latigba naa. O ni niṣe ni gbogbo nnkan nira foun, idi niyi ti gbogbo awọn fi n lọgun pe ki Gomina Oyetọla sanwo ifẹyinti awọn.


O ni awọn ko ni i sinmi, bẹẹ lawọn ko ni i dakẹ, titi tijọba ipinlẹ Ọṣun yoo fi fun awọn ni ẹtọ awọn nitori oogun oju awọn ni. Ọkan lara wọn, Ọparinde Sunday-Ọla, sọ pe oṣu kẹsan-an ọdun 2018, loun fẹyinti, ẹẹdimasita nileewe Baptist Primary School, Gbọngan, oun ko si ri tọrọ to n dan gba latigba naa. O ni niṣe ni gbogbo nnkan nira foun, idi niyi ti gbogbo awọn fi n lọgun pe ki Gomina Oyetọla sanwo ifẹyinti awọn. Nigba to n fesi si iwọde awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ọhun, Kọmiṣanna fun eto iroyin ati ilanilọyẹ awọn araalu, Funkẹ Ẹgbẹmọde, ṣalaye pe ohun to ṣẹlẹ naa jẹ ijọloju funjọba pupọ nitori ko ti i ju ọjọ mẹwaa lọ tipade waye laarin awọn adari awọn oṣiṣẹ-fẹyinti atijọba. O lo ti to biliọnu lọna ogoji naira (#40b) tijọba ti san fun wọn laarin ọdun 2018 si asiko yii, bẹẹ ni awọn n yanju obitibiti gbese owo mọda-mọda ti awọn jogun. Ẹgbẹmọde waa rọ awọn eeyan naa lati fiye denu, ki wọn ṣe suuru diẹ si i funjọba nitori Gomina Oyetọla ko fi ọrọ wọn ṣere rara.


Nigba to n fesi si iwọde awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ọhun, Kọmiṣanna fun eto iroyin ati ilanilọyẹ awọn araalu, Funkẹ Ẹgbẹmọde, ṣalaye pe ohun to ṣẹlẹ naa jẹ ijọloju funjọba pupọ nitori ko ti i ju ọjọ mẹwaa lọ tipade waye laarin awọn adari awọn oṣiṣẹ-fẹyinti atijọba. O lo ti to biliọnu lọna ogoji naira (#40b) tijọba ti san fun wọn laarin ọdun 2018 si asiko yii, bẹẹ ni awọn n yanju obitibiti gbese owo mọda-mọda ti awọn jogun. Ẹgbẹmọde waa rọ awọn eeyan naa lati fiye denu, ki wọn ṣe suuru diẹ si i funjọba nitori Gomina Oyetọla ko fi ọrọ wọn ṣere rara.


Nitori oju ọna to bajẹ kọja sisọ, ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ fẹhonu han, wọn di marosẹ Eko si Abẹokuta pa

Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ, ẹka tipinlẹ Eko ati Ogun, ti ṣediwọ fun lilọ bibọ ọkọ lori titi marosẹ Eko si Abẹokuta, latari iwọde ati ifẹhonu han ti wọn gun le l’Ọjọruu, Wẹsidee yii, wọn ni ipo ti ọna naa wa ti buru kọja afarada, inira ati adanu to si n fa faraalu ti pọ ju. Agbegbe Sango lawọn oṣiṣẹ naa ti pade, ibẹ ni wọn kora jọ si, pẹlu oriṣiiriṣii akọle ti wọn gbe dani, ti wọn si n kọrin ọkan-o-jọkan lati fi aidunnu wọn han si bijọba ko ṣe kọbiara si atunṣe ọna ọhun titi dasiko yii. Lara akọle naa ka pe: “A o fẹ palietiifu, niṣe ni kẹ ẹ ṣe ọna gidi fun wa,” “Dapọ Abiọdun, gba wa lọwọ ọna jakujaku yii,” “A o ki i ṣe ẹru lorileede wa, ẹ ma sọ wa d’ẹru,” ati “Ọna yii ti di koto iku, ma pa wa danu o,” ati bẹẹ bẹẹ lọ. Alaga ẹgbẹ ọhun nipinlẹ Ogun, Ọgbẹni Emmanuel Bankọle, to ba Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), sọrọ, sọ pe: “A o ni i gba ki ẹnikẹni tẹ ẹtọ wa mọlẹ. Niru asiko yii, a o ni ọna mi-in ju ka jẹ kijọba mọ binu wa ko ṣe dun to lọ.” Kọmureedi naa sọ pe gbedeke ọjọ mọkanlelogun tawọn fun Minisita ọrọ iṣe ode ati ile gbigbe nilẹ wa, Babatunde Raji Faṣọla, ti pari, sibẹ ko si igbesẹ atunṣe kan lori ọna ti ko daa ọhun. O ni ileri ti Fasọla ṣe ni pe awọn maa bẹrẹ atunṣe ranpẹ si ọna naa, ṣugbọn ati atunṣe ranpẹ ati atunṣe gidi, awọn o ri ohunkohun.


Alaga ẹgbẹ ọhun nipinlẹ Ogun, Ọgbẹni Emmanuel Bankọle, to ba Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), sọrọ, sọ pe: “A o ni i gba ki ẹnikẹni tẹ ẹtọ wa mọlẹ. Niru asiko yii, a o ni ọna mi-in ju ka jẹ kijọba mọ binu wa ko ṣe dun to lọ.” Kọmureedi naa sọ pe gbedeke ọjọ mọkanlelogun tawọn fun Minisita ọrọ iṣe ode ati ile gbigbe nilẹ wa, Babatunde Raji Faṣọla, ti pari, sibẹ ko si igbesẹ atunṣe kan lori ọna ti ko daa ọhun. O ni ileri ti Fasọla ṣe ni pe awọn maa bẹrẹ atunṣe ranpẹ si ọna naa, ṣugbọn ati atunṣe ranpẹ ati atunṣe gidi, awọn o ri ohunkohun. Bakan naa ni alaga ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ tipinlẹ Eko, Abilekọ Funmi Ṣessi, sọ pe “ọrọ ti kọja ileri ori ahọn, igbesẹ gidi la n reti latọdọ ijọba, akoko ti lọ fun ọrọ sisọ, ijọba gbọdọ mu aye dẹrun faraalu, inira yii ti pọ ju.” O ṣalaye pe ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ipinlẹ mejeeji pawọ-pọ lati ṣewọde ọhun nitori gbogbo arọwa ati ẹbẹ tawọn ti n ṣe lori ipo ti ọna naa wa ko tu irun kan lara ijọba, niṣe ni wọn kọti ọgbọin si i titi tọna naa fi bajẹ kọja aala. Obinrin naa ni lẹyin iwọde yii, ti ijọba ko ba gbe igbesẹ to yẹ lori atunṣe kiakia, awọn yoo ṣepade lati pinnu awọn igbesẹ to lagbara mi-in tawọn maa gbe laipẹ. CAPTION


Bakan naa ni alaga ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ tipinlẹ Eko, Abilekọ Funmi Ṣessi, sọ pe “ọrọ ti kọja ileri ori ahọn, igbesẹ gidi la n reti latọdọ ijọba, akoko ti lọ fun ọrọ sisọ, ijọba gbọdọ mu aye dẹrun faraalu, inira yii ti pọ ju.” O ṣalaye pe ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ipinlẹ mejeeji pawọ-pọ lati ṣewọde ọhun nitori gbogbo arọwa ati ẹbẹ tawọn ti n ṣe lori ipo ti ọna naa wa ko tu irun kan lara ijọba, niṣe ni wọn kọti ọgbọin si i titi tọna naa fi bajẹ kọja aala. Obinrin naa ni lẹyin iwọde yii, ti ijọba ko ba gbe igbesẹ to yẹ lori atunṣe kiakia, awọn yoo ṣepade lati pinnu awọn igbesẹ to lagbara mi-in tawọn maa gbe laipẹ. CAPTION


Awọn gomina ilẹ Yoruba ṣepade bonkẹlẹ niluu Eko

Faith Adebola Irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lawọn gomina lati ilẹ Yoruba ṣepade bonkẹlẹ nile ijọba, nipinlẹ Eko, nibi ti Gomina Babajide Sanwo-Olu ti gba wọn lalejo. Ni nnkan bii aago mẹrin aabọ irọlẹ ni wọn bẹrẹ ipade naa, eyi ti wọn ṣe ni bonkẹlẹ, ti wọn ko si sọ ohun ti wọn tori ẹ pepade ọhun tabi ohun ti wọn fẹnu ko le lori fun oniroyin kankan. Gbogbo awọn gomina maraarun lati ipinlẹ to wa ni ilẹ Yoruba, Ọyọ, Ọṣun, Ogun, Ondo, Ekiti ati Eko lo wa nibẹ. Bo tilẹ jẹ pe Ọgbẹni Rauf Ọlaniyan to jẹ igbakeji gomina Ọyọ lo waa ṣoju ọga rẹ. Lẹyin ipade naa ni Gomina ipinlẹ Ondo to tun jẹ adari awọn gomina ilẹ Yoruba sọ fun awọn oniroyin pe diẹ lara ohun ti ipade naa da le lori ni ọrọ eto aabo. Bẹẹ lo sọ pe awọn ko ṣetan ati sọ ohun ti awọn ṣepade le lori fun awọn oniroyin.


Bo tilẹ jẹ pe Ọgbẹni Rauf Ọlaniyan to jẹ igbakeji gomina Ọyọ lo waa ṣoju ọga rẹ. Lẹyin ipade naa ni Gomina ipinlẹ Ondo to tun jẹ adari awọn gomina ilẹ Yoruba sọ fun awọn oniroyin pe diẹ lara ohun ti ipade naa da le lori ni ọrọ eto aabo. Bẹẹ lo sọ pe awọn ko ṣetan ati sọ ohun ti awọn ṣepade le lori fun awọn oniroyin. Lẹyin ipade ti wọn ṣe fun bii wakati kan aabọ ọhun ni wọn kọri si ile-ijọba ni Marina.


Lẹyin ipade ti wọn ṣe fun bii wakati kan aabọ ọhun ni wọn kọri si ile-ijọba ni Marina.


Awọn araalu binu dana sun ọkọ, iyawo at’ọmọ wọn, wọn ni wọn n ṣagbodegba fawọn ajinigbe

Faith Adebọla Iṣẹ bonkẹlẹ ni iṣẹ ami ṣiṣe, iṣẹ naa ni wọn fẹsun kan baale ile kan, Abdullahi Mohammed ati iyawo rẹ, Binta Gobirawa, pe wọn n ṣe fawọn janduku agbebọn, ṣugbọn ba a ṣe n yọ so la n yọ gbọ, iṣẹ ọhun pa idile Gobirawa yii run nipinlẹ Kaduna lọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, awọn araalu lo binu dana sun tọkọ-taya naa, wọn tun sun ọmọ kan ṣoṣo ti wọn bi, Hassan, pẹlu. Ilu kan ti wọn n pe ni Zango Aya, nijọba ibilẹ Igabi, niṣẹlẹ naa ti waye. Kọmiṣanna feto aabo ati ọrọ abẹle nipinlẹ Kaduna, Ọgbẹni Samuel Aruwan, fidi ẹ mulẹ ninu atẹjade kan to fi lede pe awọn araalu naa ti n fura si igbesẹ ati isọrọ awọn tọkọ-tiyawo naa tipẹ, wọn si ṣakiyesi pe wọn n ni ajọṣe pẹlu awọn janduku agbebọn to n yọ awọn eeyan agbegbe naa lẹnu. O ni iwadii tawọn agbofinro ṣe fihan pe awọn araalu naa fẹsun kan tọkọ-taya yii pe awọn ni wọn n ṣofofo fawọn agbebọn to n ji wọn gbe, awọn si ni wọn n juwe ọna abuja ti wọn le gba tawọn agbofinro ko fi ni i ri wọn mu ati asiko ti wọn maa wa fun wọn. O ni bawọn tọkọ-taya naa ṣe n wọle lati ọna oko kan ti wọn fura pe ọdọ awọn agbebọn ni wọn ti n bọ lawọn araalu ko ara wọn jọ, wọn ya bo wọn mọle, wọn wọ wọn jade sẹgbẹẹ titi, wọn si ko taya mọto le wọn lori, ni wọn ba sọ wọn di suya. Amọ ṣa o, Ọgbẹni Samuel ni Gomina ipinlẹ naa, Mallam Nasir El-Rufai, koro oju gidi si igbesẹ tawọn araalu naa gbe, pẹlu bi wọn ṣe ṣedajọ oju-ẹsẹ fawọn afurasi ọdaran ti wọn dana sun ọhun, ti wọn tun binu dana sun ọmọ wọn pẹlu.


O ni iwadii tawọn agbofinro ṣe fihan pe awọn araalu naa fẹsun kan tọkọ-taya yii pe awọn ni wọn n ṣofofo fawọn agbebọn to n ji wọn gbe, awọn si ni wọn n juwe ọna abuja ti wọn le gba tawọn agbofinro ko fi ni i ri wọn mu ati asiko ti wọn maa wa fun wọn. O ni bawọn tọkọ-taya naa ṣe n wọle lati ọna oko kan ti wọn fura pe ọdọ awọn agbebọn ni wọn ti n bọ lawọn araalu ko ara wọn jọ, wọn ya bo wọn mọle, wọn wọ wọn jade sẹgbẹẹ titi, wọn si ko taya mọto le wọn lori, ni wọn ba sọ wọn di suya. Amọ ṣa o, Ọgbẹni Samuel ni Gomina ipinlẹ naa, Mallam Nasir El-Rufai, koro oju gidi si igbesẹ tawọn araalu naa gbe, pẹlu bi wọn ṣe ṣedajọ oju-ẹsẹ fawọn afurasi ọdaran ti wọn dana sun ọhun, ti wọn tun binu dana sun ọmọ wọn pẹlu. O ni El-Rufai parọwa sawọn eeyan ipinlẹ naa pe loootọ ti wọn ba ro didun ifọ, wọn yoo họra de eegun, latari ọṣẹ tawọn janduku agbebọn ti ṣe fun wọn, ṣugbọn iru idajọ tinu-mi-ni-ma-a-ṣe bii eyi ko le yanju iṣoro, niṣe lo tubọ maa mu nnkan buru si i. O ni ki wọn nigbagbọ ninu ofin ati idajọ ile-ẹjọ, ki wọn si mọ pe gbogbo ọna ni ijọba oun n ṣan lati fopin si iwa jatijati tawọn agbebọn naa n hu, ati awọn to n ṣonigbọwọ wọn pẹlu.


O ni El-Rufai parọwa sawọn eeyan ipinlẹ naa pe loootọ ti wọn ba ro didun ifọ, wọn yoo họra de eegun, latari ọṣẹ tawọn janduku agbebọn ti ṣe fun wọn, ṣugbọn iru idajọ tinu-mi-ni-ma-a-ṣe bii eyi ko le yanju iṣoro, niṣe lo tubọ maa mu nnkan buru si i. O ni ki wọn nigbagbọ ninu ofin ati idajọ ile-ẹjọ, ki wọn si mọ pe gbogbo ọna ni ijọba oun n ṣan lati fopin si iwa jatijati tawọn agbebọn naa n hu, ati awọn to n ṣonigbọwọ wọn pẹlu.


N ko ti i mọ oludije fun’po gomina Ọṣun lọdun to n bọ, ṣugbọn mo mọ pe ẹgbẹ wa maa wọle pada – Bisi Akande

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Alaga akọkọ fun ẹgbẹ oṣelu APC lorileede yii, Oloye Bisi Akande, ti sọ pe oun ko ti i le sọ ni pato pe ẹni bayii ni yoo dije funpo gomina ipinlẹ Ọṣun lọdun to n bọ, ṣugbọn ohun kan to daju ni pe, ẹgbẹ naa yoo rọwọ mu. Akande, ẹni to ti figba kan jẹ gomina nipinlẹ naa sọrọ idaniloju yii lasiko ti igbimọ agba Ọṣun n gba awọn ọmọ ẹgbẹ tuntun wọle nile rẹ to wa niluu Ila. Awọn ọmọ ẹgbẹ tuntun ti wọn gba ọhun ni Sẹnetọ Iyiọla Omiṣore, Dokita Yẹmi Farounbi, Ọjọgbọn Derẹmi Abubakre ati Sẹnetọ Ajibọla Baṣiru to jẹ agbẹnusọ fun awọn ọmọ ile-igbimọ aṣofin agba lorileede yii. Oloye Akande sọ pe ki awọn eeyan fọkanbalẹ lori wahala keekeeke to n waye lọwọlọwọ ninu ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun, nitori awọn n ṣiṣẹ gidigidi lati yanju ẹ. O ni gbogbo wahala naa ni yoo yanju ko too di asiko idibo nitori oniruuru ijọba ibilẹ lawọn ọmọ Igbimọ Agba Ọṣun ti wa, onikaluku yoo si pada sile lati ta awọn ọmọ ẹgbẹ ji lọtun. Ni ti idibo aarẹ orileede yii, Oloye Akande ṣalaye pe ko si ofin kankan to sọrọ nipa pipin ipo ninu ẹgbẹ oṣelu APC, awọn eeyan iha Guusu si ti ṣetan lati koju awọn ti iha Ariwa, ẹnikẹni ti ẹgbẹ ba si fa kalẹ ni yoo di aarẹ Naijiria. Ninu ọrọ ti alaga ẹgbẹ Igbimọ Agba Ọṣun, Oloye Ṣọla Akinwumi, o ni erongba igbimọ naa ni lati ri i pe awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọṣun forukọsilẹ fun kaadi idibo, ki wọn si ṣe ojuṣe wọn lasiko idibo gomina lọdun 2022.


Oloye Akande sọ pe ki awọn eeyan fọkanbalẹ lori wahala keekeeke to n waye lọwọlọwọ ninu ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun, nitori awọn n ṣiṣẹ gidigidi lati yanju ẹ. O ni gbogbo wahala naa ni yoo yanju ko too di asiko idibo nitori oniruuru ijọba ibilẹ lawọn ọmọ Igbimọ Agba Ọṣun ti wa, onikaluku yoo si pada sile lati ta awọn ọmọ ẹgbẹ ji lọtun. Ni ti idibo aarẹ orileede yii, Oloye Akande ṣalaye pe ko si ofin kankan to sọrọ nipa pipin ipo ninu ẹgbẹ oṣelu APC, awọn eeyan iha Guusu si ti ṣetan lati koju awọn ti iha Ariwa, ẹnikẹni ti ẹgbẹ ba si fa kalẹ ni yoo di aarẹ Naijiria. Ninu ọrọ ti alaga ẹgbẹ Igbimọ Agba Ọṣun, Oloye Ṣọla Akinwumi, o ni erongba igbimọ naa ni lati ri i pe awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Ọṣun forukọsilẹ fun kaadi idibo, ki wọn si ṣe ojuṣe wọn lasiko idibo gomina lọdun 2022. O ni ko si ẹgbẹ oṣelu kankan to ni iru awọn eeyan ja-n-kan-ja-n-kan ti awọn ni nipinlẹ Ọṣun, ko si ṣee ṣe ki ẹgbẹ naa fidi-rẹmi ninu idibo naa. O fi kun ọrọ rẹ pe igbesẹ wa labẹnu ti ẹnikẹni ti inu ba n bi laarin wa le gbe lati fi aidunnu rẹ han nitori awọn ko fẹ ohunkohun to le fa iyapa ninu ẹgbẹ naa. O ni asiko ti to fun ẹnikẹni ti inu ba n bi lati bu omi suuru mu, nitori ko si abuja kankan lọrun ọpẹ, ẹgbẹ APC nikan lo le rọwọ mu lọdun to n bọ l’Ọṣun.


O ni ko si ẹgbẹ oṣelu kankan to ni iru awọn eeyan ja-n-kan-ja-n-kan ti awọn ni nipinlẹ Ọṣun, ko si ṣee ṣe ki ẹgbẹ naa fidi-rẹmi ninu idibo naa. O fi kun ọrọ rẹ pe igbesẹ wa labẹnu ti ẹnikẹni ti inu ba n bi laarin wa le gbe lati fi aidunnu rẹ han nitori awọn ko fẹ ohunkohun to le fa iyapa ninu ẹgbẹ naa. O ni asiko ti to fun ẹnikẹni ti inu ba n bi lati bu omi suuru mu, nitori ko si abuja kankan lọrun ọpẹ, ẹgbẹ APC nikan lo le rọwọ mu lọdun to n bọ l’Ọṣun. Ni ti Ọgbẹni Arẹgbẹṣọla, Akinwumi sọ pe ko lee ṣe ohunkohun ti yoo ta ko itẹsiwaju ẹgbẹ naa l’Ọṣun nitori ara ọmọ Igbimọ Agba ẹgbẹ APC ni.


Ni ti Ọgbẹni Arẹgbẹṣọla, Akinwumi sọ pe ko lee ṣe ohunkohun ti yoo ta ko itẹsiwaju ẹgbẹ naa l’Ọṣun nitori ara ọmọ Igbimọ Agba ẹgbẹ APC ni.


Dandan ni abẹrẹ ajẹsara Korona fun gbogbo oṣiṣẹ ipinlẹ Ondo-Akeredolu

Jọkẹ Amọri Ijọba ipinlẹ Ondo ki kede pe k’eku ile yaa gbọ, ko lọọ sọ fun t’oko, ọran-an-yan ni gbigba abẹrẹ ajẹsara Korona nipinlẹ Ondo, paapaa fawọn oṣiṣẹ ijọba atawọn olukọ, tori ko ni i saaye fẹnikẹni ti ko ba gbabẹrẹ naa lati wọle sọfiisi rẹ bẹrẹ lati ọjọ ki-in-ni, oṣu kọkanla to wọle de yii. Ọrọ yii wa ninu atẹjade kan ti Kọmiṣanna feto iroyin ati ilanilọyẹ nipinlẹ ọhun, Ọgbẹni Donald Ọjọgọ, fi lede lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii pe ijọba ṣe ipinnu yii lẹyin ipade pataki kan ti wọn ṣe pẹlu awọn oṣiṣẹ ẹka ileeṣẹ ijọba gbogbo laipẹ yii. O ni ipade naa ti fẹnu ko lori gbedeke ọjọ ti wọn maa faaye gba awọn oṣiṣẹ ti wọn o ti i gbabẹrẹ Korona lati maa ba iṣẹ wọn lọ. Kọmiṣanna naa ṣalaye pe irọ ni awuyewuye ati ahesọ tawọn eeyan n gbe kiri pe abẹrẹ naa lewu, o ni ko siṣoro kan nipa abẹrẹ ajẹsara Korona, o si pọn dandan lati gba a, ki isapa ijọba lati dena arankalẹ arun yii le fẹsẹ mulẹ. Atẹjade naa fi kun un pe awọn oṣiṣẹ gbọdọ mu ẹri ti wọn ni dani pe wọn ti gbabẹrẹ Korona, ẹri naa si gbọdọ jẹ ojulowo. O ni ijọba ko ni i yọnda kawọn ti ko gba abẹrẹ ajẹsara ṣakoba fun ilera awọn to ti gba abẹrẹ naa, niṣe lawọn maa ti iru awọn ẹni bẹẹ mọ ẹyin ode ọfiisi wọn.


Yahaya Bello fọwọ sọya: Emi ni Buhari maa gbejọba fun lọdun 2023

Faith Adebọla “Lagbara Ọlọrun, lẹyin ti wọn ba ti bura fun mi wọle sipo Aarẹ ati olori orileede Naijiria tan, ti mo gba ọpa aṣẹ lọwọ Buhari lọjọ kọkandinlọgbọn, ọsu karun-un, ọdun 2023, ọkan Naijiria aa balẹ pẹsẹ, oju wa aa walẹ daadaa. Gomina ipinlẹ Kogi, Ọgbẹni Yahaya Bello, lo n fọwọ sọya bẹẹ lori eto tẹlifiṣan ileeṣẹ Arise kan lọjọ Aje, Mọnde, nigba to n sọrọ nipa eto idibo sipo aarẹ to maa waye lọdun 2023. Bello ni gbogbo nnkan amuyẹ to yẹ keeyan ni lati le de ipo olori Naijiria lo pe sara oun, o si da oun loju daadaa pe pẹlu iriri toun ti ni pẹlu boun ṣe tukọ ipinlẹ Kogi lọ sebute ayọ, ti ipinlẹ naa fi tuba-tuṣẹ, bẹẹ loun ṣe maa sapa lati tun Naijiria ṣe. O ni: “Nigba ti mo di gomina ipinlẹ Kogi lọdun 2016, iyapa ati ipinya lori ọrọ ẹsin ati ẹlẹyamẹya gbilẹ gan-an, ipinlẹ ti iwa ọdaran ati iwa janduku n lọ bii ilẹ bii ẹni ni mo jogun. Iya aisi olori gidi n jẹ ipinlẹ ọhun nigba yẹn. Ipinlẹ ta a gbọdọ ṣiṣẹ lati mu kawọn ọdọ ibẹ wa niṣọkan, titi kan awọn obinrin, ki tẹru-tọmọ si maa da si ọrọ iṣakoso ni.


O ni: “Nigba ti mo di gomina ipinlẹ Kogi lọdun 2016, iyapa ati ipinya lori ọrọ ẹsin ati ẹlẹyamẹya gbilẹ gan-an, ipinlẹ ti iwa ọdaran ati iwa janduku n lọ bii ilẹ bii ẹni ni mo jogun. Iya aisi olori gidi n jẹ ipinlẹ ọhun nigba yẹn. Ipinlẹ ta a gbọdọ ṣiṣẹ lati mu kawọn ọdọ ibẹ wa niṣọkan, titi kan awọn obinrin, ki tẹru-tọmọ si maa da si ọrọ iṣakoso ni. Ṣugbọn lonii, ko ti i si igba kan ti iṣọkan bii tasiko yii ṣẹlẹ ni Kogi. Iru irẹpọ bẹẹ lawọn eeyan fẹ ko waye lorileede yii, oun ni ma a ṣiṣẹ le lori.” Bello ni ojoojumọ lawọn eeyan ti wọn fẹ koun di Aarẹ n pọ si i, ti wọn si n pariwo pe oun lawọn fẹ. O ni ko deede ri bẹẹ, wọn mọ boun ṣe le tukọ ilu lọna rere lo jẹ ki wọn maa fẹ oun nipo bẹẹ.


Ṣugbọn lonii, ko ti i si igba kan ti iṣọkan bii tasiko yii ṣẹlẹ ni Kogi. Iru irẹpọ bẹẹ lawọn eeyan fẹ ko waye lorileede yii, oun ni ma a ṣiṣẹ le lori.” Bello ni ojoojumọ lawọn eeyan ti wọn fẹ koun di Aarẹ n pọ si i, ti wọn si n pariwo pe oun lawọn fẹ. O ni ko deede ri bẹẹ, wọn mọ boun ṣe le tukọ ilu lọna rere lo jẹ ki wọn maa fẹ oun nipo bẹẹ.


Ibo 2023: Awọn to lorukọ ninu ẹgbẹ APC yoo pada si PDP laipẹ-Saraki

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Olori ileegbimọ aṣofin agba tẹlẹ, Dokita Bukọla Saraki, ti sọ pe apẹẹrẹ ti han pe laipẹ, awọn eeyan pataki pataki ninu ẹgbẹ oṣelu APC yoo darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu PDP. Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni Saraki sọrọ naa nileeṣẹ Tẹlifiṣan kan ti wọn pe ni Arise lasiko ifọrọwanilẹnuwo kan to waye. Saraki ni ki eto idibo gbogbogboo ọdun 2023 too de ni awọn eekan kan ninu ẹgbẹ oṣelu APC yoo ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu PDP, ṣugbọn wọn o ni i tete kuro. Lasiko ti ẹpa ko ni i boro mọ ni wọn yoo ya danu kuro ninu ẹgbẹ oṣelu ọhun. Saraki tẹsiwaju pe awọn n reti awọn eekan ọhun lati inu ẹgbẹ oṣelu to n ṣejọba lọwọ, o ni ẹni ti ayo oṣelu naa ba ye yoo mọ pe awọn alagbara ki i tete kuro ninu ẹgbẹ ti wọn ba wa lasiko, ṣugbọn ki awọn araalu ṣaa maa woran, nitori wọn n pada bọ laipẹ. O tẹsiwaju pe bo tilẹ jẹ pe ẹgbẹ oṣelu PDP naa ti padanu ọmọ ẹgbẹ rẹ sọwọ ẹgbẹ oṣelu APC, paapaa ju lọ awọn gomina to n ṣejọba lọwọ bii, Ben Ayade Gomina ipinlẹ Cross River, Dave Umahi tipinlẹ Ebonyi, ati Bello Matawalle ti ipinlẹ Zamfara.


Lasiko ti ẹpa ko ni i boro mọ ni wọn yoo ya danu kuro ninu ẹgbẹ oṣelu ọhun. Saraki tẹsiwaju pe awọn n reti awọn eekan ọhun lati inu ẹgbẹ oṣelu to n ṣejọba lọwọ, o ni ẹni ti ayo oṣelu naa ba ye yoo mọ pe awọn alagbara ki i tete kuro ninu ẹgbẹ ti wọn ba wa lasiko, ṣugbọn ki awọn araalu ṣaa maa woran, nitori wọn n pada bọ laipẹ. O tẹsiwaju pe bo tilẹ jẹ pe ẹgbẹ oṣelu PDP naa ti padanu ọmọ ẹgbẹ rẹ sọwọ ẹgbẹ oṣelu APC, paapaa ju lọ awọn gomina to n ṣejọba lọwọ bii, Ben Ayade Gomina ipinlẹ Cross River, Dave Umahi tipinlẹ Ebonyi, ati Bello Matawalle ti ipinlẹ Zamfara. Bakan naa o ni ẹgbẹ oṣelu PDP ti setan bayii lati gba agbara kuro lọwọ Aarẹ Muhammed Buhari ati ẹgbẹ oṣelu rẹ APC.


Bakan naa o ni ẹgbẹ oṣelu PDP ti setan bayii lati gba agbara kuro lọwọ Aarẹ Muhammed Buhari ati ẹgbẹ oṣelu rẹ APC.


Awọn ajinigbe ti tu eeyan marun-un ti wọn ji l’Ekiti silẹ

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti kede pe awọn ajinigbe ti yọnda awọn marun-un to wa lakata wọn silẹ. Awọn eeyan ọhun ni wọn ji gbe lọsẹ to kọja yii ni opopona to lọ lati Ayedun-Ilasa-Ayebode Ekiti, nijọba ibilẹ Ikọle, nipinlẹ Ekiti. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe oun o le sọ boya mọlebi awọn ti wọn ji ko naa sanwo ki wọn too gba iyọnda. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọsẹ to kọja yii lawọn ajinigbe ati awọn ṣọja doju ija kọra wọn lẹyin wakati diẹ ti wọn ji awọn kan gbe ni oju ọna naa, ki wọn too sa wọ inu igbo pẹlu awọn ti wọn ji gbe naa. Yatọ si awọn marun-un ti wọn ji ko yii, marun-un ninu ero ọkọ naa ni wọn fara pa pẹlu bi wọn ṣe fi ara gbọta ibọn. Bakan naa ni awọn agbofinro tun mu awọn mẹfa lori ijinigbe naa.


Ti ẹ ko ba gbagbe, ọsẹ to kọja yii lawọn ajinigbe ati awọn ṣọja doju ija kọra wọn lẹyin wakati diẹ ti wọn ji awọn kan gbe ni oju ọna naa, ki wọn too sa wọ inu igbo pẹlu awọn ti wọn ji gbe naa. Yatọ si awọn marun-un ti wọn ji ko yii, marun-un ninu ero ọkọ naa ni wọn fara pa pẹlu bi wọn ṣe fi ara gbọta ibọn. Bakan naa ni awọn agbofinro tun mu awọn mẹfa lori ijinigbe naa. Abutu ṣalaye pe igbo kan to wa ni Ikọle-Ekiti ni wọn ti tu awọn eeyan naa silẹ lẹyin ti awọn ọlọpaa ti ṣiṣẹ takuntakun pẹlu bi wọn ṣe wọnu igbo naa. O ṣalaye pe igbesẹ ti n lọ lọwọ lati ko awọn ajinigbe tọwọ tẹ naa lọ sile-ẹjọ, ki wọn le foju wina ofin.


Abutu ṣalaye pe igbo kan to wa ni Ikọle-Ekiti ni wọn ti tu awọn eeyan naa silẹ lẹyin ti awọn ọlọpaa ti ṣiṣẹ takuntakun pẹlu bi wọn ṣe wọnu igbo naa. O ṣalaye pe igbesẹ ti n lọ lọwọ lati ko awọn ajinigbe tọwọ tẹ naa lọ sile-ẹjọ, ki wọn le foju wina ofin.


Igbimọ tijọba gbe kalẹ lori awọn ọmọ-kewu ti wọn fiya jẹ ni Kwara ni ọna ti wọn gba lu wọn ko daa

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Awọn igbimọ ẹlẹni mọkanla ti Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman Abdulrasaq, gbe kalẹ pe gbe kalẹ lati ṣewadii lori fidio awọn ọmọ kewu ti wọn fiya jẹ nile kewu kan to wa ni agbegbe Ganmọ, niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara ti jabọ iwadii wọn bayii fun gomina. Ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, ni alaga igbimọ oluwadii ọhun, Adajọ Idris Haroon, gbe abọ iwadii naa siwaju Gomina Abdulrazak, to si ni awọn gbọdọ yan awọn igbimọ ti yoo maa ri si ọrọ ile kewu lẹsẹkẹsẹ, o ni ohun ti awọn fẹ ki gomina ṣe ni pe ki o mu atunto ba ofin awọn ile kewu gbogbo, eyi ni yoo mu adinku ba ọpọ awọn iṣoro to n ba wọn finra lọwọ nipinlẹ Kwara. Awọn igbimọ ọhun sọ pe ọna ti wọn gba lu awọn ọmọ ile kewu naa ko bojumu to, ti wọn si gbọdọ gbe igbeṣẹ lati ṣe atunṣe si ilana ti wọn yoo gba maa na awọn ọmọ naa. Adajọ Haroon sọ pe ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹwaa, ọdun yii, ni gomina ṣe ifilọlẹ awọn igbimọ ọhun ti awọn si ṣe ipade ni ẹẹmẹtala ọtọọtọ, awọn ṣe ni gbọngan apero to ileeṣẹ to n ri si ọrọ ohun amusagbara, bakan naa ni awọn tun ṣe ipade ni inu ọgba ile kewu ti wọn ti fiya jẹ awọn ọmọ naa, iyẹn Misbaudeen Arabic School, Ganmo, wọn ṣe ipade pẹlu awọn alaṣẹ ile kewu ati awọn obi ati alagbatọ awọn naa. Gomina ti waa gboriyin fun awọn igbimọ naa fun iṣẹ takuntakun ti wọn ṣe, to si ni awọn yoo farabalẹ wo gbogbo abọ iwadii ọhun finnifinni, ti yoo si gbe igbeṣẹ to ba kan, eyi ti yoo ṣe awujọ ati ile kewu ni anfaani. Gomina ni ọrọ iṣẹlẹ naa ye awọn daadaa, idi niyi ti awọn fi gbe awọn ọmọnran kalẹ ki wọn tun ṣe ẹkunrẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun.


Ọfiisi Ahamad Alawiye olorin Islam jona l’Ekoo

Kazeem Aderounmu Guruguru ni ọfiisi gbajumọ olorin ẹsin Islam nni, Alhaji Ahamdu Alawiye, to wa ni Amori Shopping Complex, Ẹgbẹda jona patapata lasiko ti ina kan ṣadeede ṣẹ yọ lọfiisi ti wọn jọ wa loke kan naa. Iyawo gbajumọ olorin Musulumi yii ti oun naa jẹ akọrin, Alhaja Rukaya Basirimi, ṣalaye fun akọroyin wa pe, “Idaji, ni nnkan bii aago marun-un aabọ ni ina yẹn ṣadeede sọ, bẹẹ lawọn eeyan ti wọn ri i ti n sare pe ileeṣẹ redio, ti wọn tun n pe awọn pannapanna. Alhaji ṣẹṣẹ ko awọn eeyan wa lọ si Umrah lọjọ Abamẹta, Satide, to kọja ni. Ile gan-an ni mo wa ti awọn eeyan ti n fi fidio bi ọfiisi yẹn ṣe n jo ranṣẹ si mi. Ohun ti a gbọ ni pe studio kan to wa lẹgbẹẹ ọfiisi wa ni ina yẹn ti bẹrẹ. Wọn ni bi wọn ṣe muna de ni waya to wa ni studio ọhun gbina, bi ina ṣe bẹrẹ niyẹn, to si jo gbogbo oke kẹta ti ọfiisi tiwa naa wa nibẹ.


Ile gan-an ni mo wa ti awọn eeyan ti n fi fidio bi ọfiisi yẹn ṣe n jo ranṣẹ si mi. Ohun ti a gbọ ni pe studio kan to wa lẹgbẹẹ ọfiisi wa ni ina yẹn ti bẹrẹ. Wọn ni bi wọn ṣe muna de ni waya to wa ni studio ọhun gbina, bi ina ṣe bẹrẹ niyẹn, to si jo gbogbo oke kẹta ti ọfiisi tiwa naa wa nibẹ. Ọpọ dukia ati owo lo jona patapata.” Obinrin olorin yii fi kun ọrọ ẹ pe abẹrẹ lo kere ju, awọn ko ri mu ninu ọfiisi ọhun, gbogbo dukia ti awọn ko sibẹ pata lo jona patapata. O ni, “Ọlọrun ko ni i ṣe nnkan ko ma fi aaye ọpẹ silẹ, a dupe pe gbogbo iwe irinna awọn eeyan, iyẹn pasipọọtu wọn, Ọlọrun ko jẹ ki o jona mọnu ọfiisi yẹn. Ohun to si ṣẹlẹ ni pe Alhaji ki i ko awọn pasipọọtu sinu ọfiisi, emi ni wọn maa n ko wọn fun, ti wọn aa ni ki n lọọ tọju ẹ. Ohun ti Ọlọrun fi ṣaanu wa niyẹn.” ALAROYE gbọ pe oke kẹta ti Ahmad Alawiye to ni ileeṣẹ Alhatyku Travels & Tours ni ọfiisi si, nikan lo jona pẹlu awọn ọfiisi bii mẹjọ mi-in, ati pe dukia aimọye miliọnu naira lo ba iṣẹlẹ buruku ọhun lọ.


Ọpọ dukia ati owo lo jona patapata.” Obinrin olorin yii fi kun ọrọ ẹ pe abẹrẹ lo kere ju, awọn ko ri mu ninu ọfiisi ọhun, gbogbo dukia ti awọn ko sibẹ pata lo jona patapata. O ni, “Ọlọrun ko ni i ṣe nnkan ko ma fi aaye ọpẹ silẹ, a dupe pe gbogbo iwe irinna awọn eeyan, iyẹn pasipọọtu wọn, Ọlọrun ko jẹ ki o jona mọnu ọfiisi yẹn. Ohun to si ṣẹlẹ ni pe Alhaji ki i ko awọn pasipọọtu sinu ọfiisi, emi ni wọn maa n ko wọn fun, ti wọn aa ni ki n lọọ tọju ẹ. Ohun ti Ọlọrun fi ṣaanu wa niyẹn.” ALAROYE gbọ pe oke kẹta ti Ahmad Alawiye to ni ileeṣẹ Alhatyku Travels & Tours ni ọfiisi si, nikan lo jona pẹlu awọn ọfiisi bii mẹjọ mi-in, ati pe dukia aimọye miliọnu naira lo ba iṣẹlẹ buruku ọhun lọ. Ahmadu Alawiye naa ba wa sọrọ lati Saudi, o ni, “A dupẹ fun Ọlọrun ti iṣẹlẹ buruku naa ko la ẹmi lọ, bo tilẹ jẹ pe a ko ri abẹrẹ mu jade, sibẹ mo fẹẹ fi da awọn eeyan wa loju pe awọn dukia wọn to wa nikaawọ wa, ko si ohunkohun to ṣe e.


Ahmadu Alawiye naa ba wa sọrọ lati Saudi, o ni, “A dupẹ fun Ọlọrun ti iṣẹlẹ buruku naa ko la ẹmi lọ, bo tilẹ jẹ pe a ko ri abẹrẹ mu jade, sibẹ mo fẹẹ fi da awọn eeyan wa loju pe awọn dukia wọn to wa nikaawọ wa, ko si ohunkohun to ṣe e.


Emi ni mo ran awọn ajinigbe pe ki wọn pa ọmọ aburo baba mi nitori gbese ti mo jẹ ẹ– Haliu

Faith Adebọla Yoruba bọ, wọn ni ẹni ti ọrẹ da ko ma binu, ẹni abinibi n da’ni. Ọrọ yii ṣe wẹku pẹlu bi afurasi ọdaran ẹni ọdun mẹrindinlogoji tọwọ awọn agbofinro ṣẹṣẹ ba kan, Ọgbẹni Halilu Abubakar, ṣe jẹwọ pe nitori ki oun ma baa san gbese owo kẹkẹ Maruwa toun jẹ ọmọ aburo baba oun, Abilekọ Binta Abusafyan, loun ṣe tan an lọ sọdọ awọn ajinigbe, pe ki wọn ji i gbe, ki wọn gba owo lọwọ rẹ daadaa, ki wọn si pa a sọnu. Ṣugbọn riro ni teniyan, ọna iyanu gbaa l’Ọlọrun gba doola ẹmi obinrin ọhun, to fi bọ lọwọ awọn ajinigbe, to si lọọ fẹnu ara rẹ ṣalaye ohun toju rẹ ri lakata wọn, lẹyin tawọn ajinigbe mọkanla ti ṣeku pa ara wọn nitori ọmọbinrin naa tan. Ninu igbo kijikiji kan tawọn ajinigbe ti sọ di ibuba wọn, nitosi ilu Galadimawa, nijọba ibilẹ Giwa, nipinlẹ Kadunan niṣẹlẹ yii ti waye. Ninu alaye tobinrin naa ṣe fawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ikọ Intelligence Response Team (IRT) to wa ni Ragachigun, niluu Kaduna, obinrin naa sọ pe oun ati afurasi ọdaran yii lawọn jọ n lọ sibi kan to loun ti fẹẹ lọọ gba owo toun maa fi san balansi owo to jẹ oun pada, lawọn ajinigbe naa ba yọ si awọn lojiji, ti wọn si ji awọn mejeeji gbe. Lẹyin ọjọ marun-un ninu igbo naa, o loun ri aaye sa mọ wọn lọwọ, loun ba bẹrẹ si i wa ọna lati jade, ṣugbọn ọna ti daru mọ oun loju tori igbo kijikiji ni, oun o mọ ọna toun le tọ bọ si gbangba, nibi toun ti n tarara kaakiri ninu igbo naa loun ti lọọ bọ sọwọ ikọ ajinigbe mi-in, lawọn yẹn ba tun mu oun lọ.


Ninu igbo kijikiji kan tawọn ajinigbe ti sọ di ibuba wọn, nitosi ilu Galadimawa, nijọba ibilẹ Giwa, nipinlẹ Kadunan niṣẹlẹ yii ti waye. Ninu alaye tobinrin naa ṣe fawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ikọ Intelligence Response Team (IRT) to wa ni Ragachigun, niluu Kaduna, obinrin naa sọ pe oun ati afurasi ọdaran yii lawọn jọ n lọ sibi kan to loun ti fẹẹ lọọ gba owo toun maa fi san balansi owo to jẹ oun pada, lawọn ajinigbe naa ba yọ si awọn lojiji, ti wọn si ji awọn mejeeji gbe. Lẹyin ọjọ marun-un ninu igbo naa, o loun ri aaye sa mọ wọn lọwọ, loun ba bẹrẹ si i wa ọna lati jade, ṣugbọn ọna ti daru mọ oun loju tori igbo kijikiji ni, oun o mọ ọna toun le tọ bọ si gbangba, nibi toun ti n tarara kaakiri ninu igbo naa loun ti lọọ bọ sọwọ ikọ ajinigbe mi-in, lawọn yẹn ba tun mu oun lọ. Obinrin naa sọ pe nibi ti wọn ti n mu oun lọ lawọn ti pade awọn ti wọn ti kọkọ ji oun gbe lakọọkọ, toun sa mọ lọwọ, ni wọn ba sọ fawọn ti wọn ṣẹṣẹ mu oun pe ẹran-ọdẹ awọn loun, pe ọdọ awọn ni mo ti sa kuro, ki wọn fa mi le awọn lọwọ. O lawọn ajinigbe keji yari pe ko sohun to jọ ọ, awọn o le fa mi le wọn lọwọ, tori awọn lawọn pade mi nigba ti mo n sa lọ, ibi ti wọn ti maa ri nẹtiwọọku lati pe awọn mọlẹbi mi ki awọn si sọ iye owo ti wọn fẹẹ gba lawọn n mu mi lọ ti wọn fi pade awọn yii, tori naa, awọn lawọn maa gba owo itusilẹ lori mi. Ọrọ yii di awuyewuye, ti awọn ajinigbe naa si da ede wọn ati ibinu buruku bolẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i yinbọn fun ara wọn, oku sun bẹẹrẹbẹ, wọn pa mejila lara wọn ninu ẹgbẹ ajinigbe kin-in-ni ati ekeji, gẹgẹ bo ṣe ṣalaye.


Obinrin naa sọ pe nibi ti wọn ti n mu oun lọ lawọn ti pade awọn ti wọn ti kọkọ ji oun gbe lakọọkọ, toun sa mọ lọwọ, ni wọn ba sọ fawọn ti wọn ṣẹṣẹ mu oun pe ẹran-ọdẹ awọn loun, pe ọdọ awọn ni mo ti sa kuro, ki wọn fa mi le awọn lọwọ. O lawọn ajinigbe keji yari pe ko sohun to jọ ọ, awọn o le fa mi le wọn lọwọ, tori awọn lawọn pade mi nigba ti mo n sa lọ, ibi ti wọn ti maa ri nẹtiwọọku lati pe awọn mọlẹbi mi ki awọn si sọ iye owo ti wọn fẹẹ gba lawọn n mu mi lọ ti wọn fi pade awọn yii, tori naa, awọn lawọn maa gba owo itusilẹ lori mi. Ọrọ yii di awuyewuye, ti awọn ajinigbe naa si da ede wọn ati ibinu buruku bolẹ, ni wọn ba bẹrẹ si i yinbọn fun ara wọn, oku sun bẹẹrẹbẹ, wọn pa mejila lara wọn ninu ẹgbẹ ajinigbe kin-in-ni ati ekeji, gẹgẹ bo ṣe ṣalaye. Binta loun o mọ bi Ọlọrun ṣe ko oun yọ ninu akọlu naa, oun ṣaa kan ri i pe ibọn ko ba oun titi toun fi ba ẹsẹ oun sọrọ laarin wọn, toun si tọ ọna kan, bo tilẹ jẹ pe ẹru n ba oun pe ki ọna naa ma tun lọọ ja sọdọ awọn ajinigbe mi-in, tori awọn ẹgbẹ ajinigbe oriṣiiriṣii lo wa kaakiri igbo naa, ṣugbọn inu oun dun pe ọna naa jade siluu Galadimawa, loun ba wọkọ kọja si Kaduna lati fẹjọ sun. Alaye tobinrin naa ṣe yii lo ran awọn ọlọpaa lọwọ ti wọn fi bẹrẹ si i finmu finlẹ, ọjọ keji lawọn ikọ ọlọpaa Operation Puff Adder (OPA) ati IRT fi pampẹ ofin gbe Haliru Abubakar, ọmọ bibi abule Magume, niluu Zaria, nipinlẹ Kaduna, ko si ka ju iwe mẹwaa lọ, o ni sabukeeti Wayẹẹki. Nigba tọwọ ba a, o jẹwọ pe loootọ loun ji obinrin oniṣowo naa gbe, ati pe mọlẹbi lawọn, aburo baba oun ni iya rẹ, o darukọ awọn meji tawọn jọ ṣeto ijinigbe naa, Ọgbẹni Nuhu Ibrahim ati Rashidu Muntari, adugbo Tundungaudi, ni Zaria, lawọn naa n gbe, ati pe adehun tawọn jọ ṣe ni pe ki wọn ji obinrin naa gbe, ki wọn gbowo to towo lọwọ ẹ, ki wọn si pa a.


Binta loun o mọ bi Ọlọrun ṣe ko oun yọ ninu akọlu naa, oun ṣaa kan ri i pe ibọn ko ba oun titi toun fi ba ẹsẹ oun sọrọ laarin wọn, toun si tọ ọna kan, bo tilẹ jẹ pe ẹru n ba oun pe ki ọna naa ma tun lọọ ja sọdọ awọn ajinigbe mi-in, tori awọn ẹgbẹ ajinigbe oriṣiiriṣii lo wa kaakiri igbo naa, ṣugbọn inu oun dun pe ọna naa jade siluu Galadimawa, loun ba wọkọ kọja si Kaduna lati fẹjọ sun. Alaye tobinrin naa ṣe yii lo ran awọn ọlọpaa lọwọ ti wọn fi bẹrẹ si i finmu finlẹ, ọjọ keji lawọn ikọ ọlọpaa Operation Puff Adder (OPA) ati IRT fi pampẹ ofin gbe Haliru Abubakar, ọmọ bibi abule Magume, niluu Zaria, nipinlẹ Kaduna, ko si ka ju iwe mẹwaa lọ, o ni sabukeeti Wayẹẹki. Nigba tọwọ ba a, o jẹwọ pe loootọ loun ji obinrin oniṣowo naa gbe, ati pe mọlẹbi lawọn, aburo baba oun ni iya rẹ, o darukọ awọn meji tawọn jọ ṣeto ijinigbe naa, Ọgbẹni Nuhu Ibrahim ati Rashidu Muntari, adugbo Tundungaudi, ni Zaria, lawọn naa n gbe, ati pe adehun tawọn jọ ṣe ni pe ki wọn ji obinrin naa gbe, ki wọn gbowo to towo lọwọ ẹ, ki wọn si pa a. “Ọmọ aburo baba mi ni Binta loootọ, ṣugbọn a o jọ gbe ibi kan naa, ko si mọ pe emi ni mo ṣeto bi wọn ṣe ji oun gbe. Mo jẹ ẹ lowo, miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna irinwo naira (N1.4m) ni mo jẹ ẹ. Kẹkẹ Maruwa ni mo fi n ṣiṣẹ, oun lo ra awọn kẹkẹ kan fun mi pe ki n maa sanwo ẹ pada diẹdiẹ, miliọnu mẹta, ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un mẹsan-an (N3.9m), oṣu Disẹmba, ọdun 2020, lo yẹ ki n ti sanwo naa tan, ṣugbọn miliọnu meji aabọ ni mo ṣi san (N2.5m), lowo naa fi ku 1.4 miliọnu naira. ‘‘Nigba to n pe mi lori aago lemọlemọ pe owo oun da, mo ni ko tẹle mi lọ sọdọ ẹnikan temi naa fẹẹ gbowo lọwọ ẹ, ṣugbọn mo tan an jade ni, ọdọ awọn ajinigbe ti mo ti ba sọrọ tẹlẹ ni mo mu un lọ.


“Ọmọ aburo baba mi ni Binta loootọ, ṣugbọn a o jọ gbe ibi kan naa, ko si mọ pe emi ni mo ṣeto bi wọn ṣe ji oun gbe. Mo jẹ ẹ lowo, miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna irinwo naira (N1.4m) ni mo jẹ ẹ. Kẹkẹ Maruwa ni mo fi n ṣiṣẹ, oun lo ra awọn kẹkẹ kan fun mi pe ki n maa sanwo ẹ pada diẹdiẹ, miliọnu mẹta, ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un mẹsan-an (N3.9m), oṣu Disẹmba, ọdun 2020, lo yẹ ki n ti sanwo naa tan, ṣugbọn miliọnu meji aabọ ni mo ṣi san (N2.5m), lowo naa fi ku 1.4 miliọnu naira. ‘‘Nigba to n pe mi lori aago lemọlemọ pe owo oun da, mo ni ko tẹle mi lọ sọdọ ẹnikan temi naa fẹẹ gbowo lọwọ ẹ, ṣugbọn mo tan an jade ni, ọdọ awọn ajinigbe ti mo ti ba sọrọ tẹlẹ ni mo mu un lọ. Marun-un ni ikọ ajinigbe naa, meji ninu wọn ni mo mọ, wọn si ti sọ ibi ti ma a duro si tawọn ti maa ji wa gbe. ‘‘Gbara ti wọn jade si wa lojiji ni wọn ti ko wa wọ’gbo lọ. Mo sọ fun wọn pe ki wọn lọọ gbe ọkọ ayọkẹlẹ ti mo gun wa sẹgbẹẹ titi marosẹ kawọn eeyan le ro pe loootọ ni wọn ti ji wa gbe, ṣugbọn wọn o ṣe bẹẹ.


Marun-un ni ikọ ajinigbe naa, meji ninu wọn ni mo mọ, wọn si ti sọ ibi ti ma a duro si tawọn ti maa ji wa gbe. ‘‘Gbara ti wọn jade si wa lojiji ni wọn ti ko wa wọ’gbo lọ. Mo sọ fun wọn pe ki wọn lọọ gbe ọkọ ayọkẹlẹ ti mo gun wa sẹgbẹẹ titi marosẹ kawọn eeyan le ro pe loootọ ni wọn ti ji wa gbe, ṣugbọn wọn o ṣe bẹẹ. Adehun wa ni pe ki wọn gba miliọnu lọna ọgọrun-un (N100m) lọwọ ẹ tori mo mọ pe oniṣowo nla ni, owo wa lọwọ ẹ bii ṣẹkẹrẹ, lẹyin naa ni ki wọn pa a, ki wọn si pin temi fun mi lara owo naa. ‘‘Ọjọ marun-un la fi jọ wa lakata awọn ajinigbe ọhun, a ba awọn mi-in ti wọn ti ji gbe tẹlẹ nibẹ, ṣugbọn o ṣee ṣe foun lati raaye sa mọ wọn lọwọ tori wọn o so ṣẹkẹṣẹkẹ mọ ọn lọwọ bii tawa yooku. Nigba ti ẹnikan lara wọn tun waa mu emi naa kuro, to mu mi lọọ ba ẹgbẹ ajinigbe mi-in lo ṣẹṣẹ han si mi pe wọn ti ji emi gan-an alara gbe, tori mi o rẹni foju jọ ninu awọn yii.


Adehun wa ni pe ki wọn gba miliọnu lọna ọgọrun-un (N100m) lọwọ ẹ tori mo mọ pe oniṣowo nla ni, owo wa lọwọ ẹ bii ṣẹkẹrẹ, lẹyin naa ni ki wọn pa a, ki wọn si pin temi fun mi lara owo naa. ‘‘Ọjọ marun-un la fi jọ wa lakata awọn ajinigbe ọhun, a ba awọn mi-in ti wọn ti ji gbe tẹlẹ nibẹ, ṣugbọn o ṣee ṣe foun lati raaye sa mọ wọn lọwọ tori wọn o so ṣẹkẹṣẹkẹ mọ ọn lọwọ bii tawa yooku. Nigba ti ẹnikan lara wọn tun waa mu emi naa kuro, to mu mi lọọ ba ẹgbẹ ajinigbe mi-in lo ṣẹṣẹ han si mi pe wọn ti ji emi gan-an alara gbe, tori mi o rẹni foju jọ ninu awọn yii. Ọkan lara wọn lo ni ki n pe ẹni to maa waa san owo itusilẹ fun mi. O to aadọta ikọ ajinigbe to wa kaakiri inu igbo naa. ‘‘Ọjọ ti wọn fẹẹ waa san owo itusilẹ mi ni mo raaye sa mọ wọn lọwọ, awọn ajinigbe naa ko si nitosi lọjọ yẹn, nibi ti mo ti n sa lọ, mo ja si oko kan, mo ri baba agbẹ kan, ni mo ba bẹ ẹ pe ko ya mi ni foonu ẹ, ni mo fi sọ fawọn eeyan mi pe ki wọn ma wulẹ lawọn n sanwo itusilẹ kankan o, mo ti raaye sa mọ wọn lọwọ.” Bayii ni Abubakar n ka boroboro bii ajẹ tilẹ mọ ba, ṣugbọn Alukoro apapọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ti ni iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ọrọ rẹ, ati pe laipẹ, o maa too lọọ fimu kata ofin niwaju adajọ tawọn maa wọ ọ lọ.


Ọkan lara wọn lo ni ki n pe ẹni to maa waa san owo itusilẹ fun mi. O to aadọta ikọ ajinigbe to wa kaakiri inu igbo naa. ‘‘Ọjọ ti wọn fẹẹ waa san owo itusilẹ mi ni mo raaye sa mọ wọn lọwọ, awọn ajinigbe naa ko si nitosi lọjọ yẹn, nibi ti mo ti n sa lọ, mo ja si oko kan, mo ri baba agbẹ kan, ni mo ba bẹ ẹ pe ko ya mi ni foonu ẹ, ni mo fi sọ fawọn eeyan mi pe ki wọn ma wulẹ lawọn n sanwo itusilẹ kankan o, mo ti raaye sa mọ wọn lọwọ.” Bayii ni Abubakar n ka boroboro bii ajẹ tilẹ mọ ba, ṣugbọn Alukoro apapọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ti ni iwadii ṣi n tẹsiwaju lori ọrọ rẹ, ati pe laipẹ, o maa too lọọ fimu kata ofin niwaju adajọ tawọn maa wọ ọ lọ.


Sade yii ma daju o, bileedi lo fi ya ọmọ araale ẹ, o lo ji oun ni ẹgbẹrun mẹta Naira

Faith Adebọla Ahamọ awọn ọlọpaa tọ n gbọ ẹsun iwa ọdaran abẹle ni ẹka ti wọn ti n gbogun ti ifiyajẹni ati ṣiṣe majeṣin baṣubaṣu ni Ṣade Adelọwọ, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn, wa bayii, ibẹ ni wọn ti n bi i leere ohun to jẹ yo to fi yọ bileedi ti ọmọ alamuulegbe ẹ, Kẹhinde Ojo, ọmọọdun mọkanla, to si fibinu ya batani buruku si i lara, latari pe o lo ja oun lole. Iṣẹlẹ buruku yii la gbọ pe o waye lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹwaa yii, lagbegbe Giwa, Oke-Aro, nipinlẹ Ogun, ibẹ ni Ṣade n gbe pẹlu awọn ọmọ rẹ meji. Iya Kẹhinde ni wọn lo sare janna janna waa fẹjọ afurasi ọdaran naa sun ni teṣan ọlọpaa Agbado, bẹẹ lo mu ọmọ rẹ ọhun dani pẹlu ẹjẹ ṣuruṣuru to n ṣan lara rẹ, o ni kawọn ọlọpaa ba oun beere ẹṣẹ tọmọ oun ṣẹ ti wọn fi fẹẹ fi bileedi da ẹmi legbodo. Loju-ẹsẹ ni DPO ọlọpaa ibẹ, CSP Kẹhinde Kuranga, ti paṣẹ fawọn ọmọọṣẹ, wọn tẹle obinrin naa, wọn si lọọ fi pampẹ ofin gbe Ṣade Adelọwọ. Ni teṣan, Ṣade ni ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, oun o ṣadeede ya ọmọ naa ni bileedi, o lọmọ yii lo maa n duro ti oun ni gbogbo igba ti mama rẹ ko ba si nile, oun loun maa n tọju ẹ, ṣugbọn lọsan-an ọjọ naa, iyalẹnu lo jẹ foun pe ẹgbẹrun mẹta naira (N3,000) to wa ninu pọọsi oun dawati, oun si fura pe ko sẹni meji to le mu un ji oun lowo naa ju Kẹhinde yii lọ, tori oun nikan lo wa pẹlu oun lasiko naa. O tun ṣalaye pe bi ọmọ naa ṣe taku, ti ko jẹwọ nigba toun bi i leere lo bi oun ninu toun fi fi bileedi kọ ọ lọgbọn, ṣugbọn oun o mọ pe ọgbẹ bileedi naa maa jinlẹ to bẹẹ lara ọmọ ọlọmọ ọhun.


Loju-ẹsẹ ni DPO ọlọpaa ibẹ, CSP Kẹhinde Kuranga, ti paṣẹ fawọn ọmọọṣẹ, wọn tẹle obinrin naa, wọn si lọọ fi pampẹ ofin gbe Ṣade Adelọwọ. Ni teṣan, Ṣade ni ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, oun o ṣadeede ya ọmọ naa ni bileedi, o lọmọ yii lo maa n duro ti oun ni gbogbo igba ti mama rẹ ko ba si nile, oun loun maa n tọju ẹ, ṣugbọn lọsan-an ọjọ naa, iyalẹnu lo jẹ foun pe ẹgbẹrun mẹta naira (N3,000) to wa ninu pọọsi oun dawati, oun si fura pe ko sẹni meji to le mu un ji oun lowo naa ju Kẹhinde yii lọ, tori oun nikan lo wa pẹlu oun lasiko naa. O tun ṣalaye pe bi ọmọ naa ṣe taku, ti ko jẹwọ nigba toun bi i leere lo bi oun ninu toun fi fi bileedi kọ ọ lọgbọn, ṣugbọn oun o mọ pe ọgbẹ bileedi naa maa jinlẹ to bẹẹ lara ọmọ ọlọmọ ọhun. O loun loun maa n ba iya ọmọ naa mojuto awọn ọmọ rẹ nigbakuugba tiyaa wọn ba wa jijẹ mimu wọn lọ. Awọn ọlọpaa ni iwadii tawọn ṣe fihan pe lati bii ọdun diẹ sẹyin ni baba awọn ọmọ yii, ti meji ninu wọn jẹ ibeji ti ṣadeede sa kuro nile, ti ko si boju wẹyin, to si jẹ iya wọn nikan lo n gbọ bukaata ọmọ mẹta ti ọkunrin naa da si i laya. Eyi ni wọn lo fa a tawọn ọmọ ọhun fi dẹni tawọn aladuugbo n ba a mojuto nigba ti ko ba si nile, ọdọ afurasi ọdaran yii lo maa n fi ọmọ naa si pe ko ba oun ṣọ wọn toun maa fi de lalẹ.


O loun loun maa n ba iya ọmọ naa mojuto awọn ọmọ rẹ nigbakuugba tiyaa wọn ba wa jijẹ mimu wọn lọ. Awọn ọlọpaa ni iwadii tawọn ṣe fihan pe lati bii ọdun diẹ sẹyin ni baba awọn ọmọ yii, ti meji ninu wọn jẹ ibeji ti ṣadeede sa kuro nile, ti ko si boju wẹyin, to si jẹ iya wọn nikan lo n gbọ bukaata ọmọ mẹta ti ọkunrin naa da si i laya. Eyi ni wọn lo fa a tawọn ọmọ ọhun fi dẹni tawọn aladuugbo n ba a mojuto nigba ti ko ba si nile, ọdọ afurasi ọdaran yii lo maa n fi ọmọ naa si pe ko ba oun ṣọ wọn toun maa fi de lalẹ. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti gbọ sọrọ yii, o si ti paṣẹ pe ki wọn fun ọmọ naa ni itọju iṣegun to peye lọsibitu kan ti wọn mu un lọ, ibẹ lo wa titi di ba a ṣe n sọ yii. Bakan naa lo ni ki iwadii to lọọrin waye lori iṣẹlẹ ọhun. O ni gbara ti iwadii ba ti pari, afurasi ọdaran yii yoo lọọ fẹnu ara ẹ sọ ohun to ri lọbẹ to fi waro ọwọ niwaju adajọ laipẹ.


Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti gbọ sọrọ yii, o si ti paṣẹ pe ki wọn fun ọmọ naa ni itọju iṣegun to peye lọsibitu kan ti wọn mu un lọ, ibẹ lo wa titi di ba a ṣe n sọ yii. Bakan naa lo ni ki iwadii to lọọrin waye lori iṣẹlẹ ọhun. O ni gbara ti iwadii ba ti pari, afurasi ọdaran yii yoo lọọ fẹnu ara ẹ sọ ohun to ri lọbẹ to fi waro ọwọ niwaju adajọ laipẹ.


Jonathan n rin ni bebe ẹwọn o, ọmọ ọdun mẹẹẹdogun lo fipa ṣe ‘kinni’ fun ni Badagry

Jọkẹ Amọri Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni wọn taari ọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn kan, Jonathan Agbaje wa si kootu Majisreeti to wa niluu Badagry, nipinlẹ Eko. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹẹẹdogun kan lo pọ, o ṣi ṣe ọmọ naa baṣubaṣu. Agbefọba Ikem Uko to wọn ọkunrin naa wa sile-ẹjọ ṣalaye peni nnkan bii aago mẹrin kọja ogun iṣẹju ọjọ keji, oṣu kẹwaa, ọdun yii, lọkunrin naa huwa buruku ọhun ni Magbọn, niluu Badagry. Ẹsun meji to ni i ṣe pẹlu fifipa ba ọmọde lajọṣepọ ati ṣiṣe e baṣubaṣu. Niṣe ni wọn ni o fọgbọn tan ọmọ naa wọnu yara rẹ lọ, to si n fika ro o ni oju ara titi to fi gba ibale rẹ lai jẹ pe ọmọ yii fara mọ ohun to ṣe. Ẹṣẹ ti ọkunrin yii ṣẹ ni agbefọba ni o lodi sofin to de iwa ọdaran tipinlẹ Eko n lo.


Ẹsun meji to ni i ṣe pẹlu fifipa ba ọmọde lajọṣepọ ati ṣiṣe e baṣubaṣu. Niṣe ni wọn ni o fọgbọn tan ọmọ naa wọnu yara rẹ lọ, to si n fika ro o ni oju ara titi to fi gba ibale rẹ lai jẹ pe ọmọ yii fara mọ ohun to ṣe. Ẹṣẹ ti ọkunrin yii ṣẹ ni agbefọba ni o lodi sofin to de iwa ọdaran tipinlẹ Eko n lo. Onidaajọ Patrick Adekomaiya to gbọ ẹjọ naa faaye beeli ẹgbẹrun lọna igba naira silẹ fun olujẹjọ pẹlu oniduuro meji ni iye kan naa Lẹyin eyi lo sun igbẹjọ mi-in si ọjọ kẹfa, oṣu kọkanla, ọdun yii.


Onidaajọ Patrick Adekomaiya to gbọ ẹjọ naa faaye beeli ẹgbẹrun lọna igba naira silẹ fun olujẹjọ pẹlu oniduuro meji ni iye kan naa Lẹyin eyi lo sun igbẹjọ mi-in si ọjọ kẹfa, oṣu kọkanla, ọdun yii.


Ijọba apapọ ṣe ifilọlẹ owo Naira ori ẹrọ ayelujara (eNaira)

Jọkẹ Amọri Ni Mọnde, ọjọ Aje, ọsẹ yii, ni Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, ṣe ifilọlẹ bii ẹẹdẹgbẹta miliọnu owo ti awọn ontaja ati onraja le maa na lori ẹrọ ayelujara ti wọn n pe ni eNaira. Ohun ti owo ti banki apapọ ilẹ wa yoo maa ṣe amojuto ati kokaari rẹ yii wa fun ni lati maa lo o fun tita ati rira ọja kaakiri ilẹ wa ati awọn orileede mi-in, eyi ti yoo mu ki owo ṣiṣe rọrun lai maa ko owo kiṣi kaakiri. Ọga agba ajọ banki ilẹ wa, Godwin Emiefele, ṣalaye niluu Abuja ni Mọnde, ọjọ Aje, ọsẹ yii, pe bii banki mẹtalelọgbọn lo ti bẹrẹ lilo eto naa. Bẹẹ lo sọ pe awọn eeyan to ti le ni miliọnu meji lo n lọ sori ikanni naa lojoojumọ. Ki i ṣe pe owo ori ẹrọ ayelujara yii yoo dipo Naira ilẹ wa ti a n na, ṣugbọn yoo da bii owo ti a le fi ra tabi ta ọja lori ẹrọ ayelujara. Iyẹn ni pe loootọ owo ni, ṣugbọn ki i ṣe owo ti a le ko dani ti a maa foju ri bii owo ti a n na bayii, bo tilẹ jẹ pe iṣẹ kan naa ni wọn n ṣe.


Bẹẹ lo sọ pe awọn eeyan to ti le ni miliọnu meji lo n lọ sori ikanni naa lojoojumọ. Ki i ṣe pe owo ori ẹrọ ayelujara yii yoo dipo Naira ilẹ wa ti a n na, ṣugbọn yoo da bii owo ti a le fi ra tabi ta ọja lori ẹrọ ayelujara. Iyẹn ni pe loootọ owo ni, ṣugbọn ki i ṣe owo ti a le ko dani ti a maa foju ri bii owo ti a n na bayii, bo tilẹ jẹ pe iṣẹ kan naa ni wọn n ṣe. Awọn ontaja tabi onraja meji to ba ṣi asunwọn eNaira yii yoo lanfaani lati ba ara wọn ra tabi ta lai jẹ pe wọn ko owo Naira lọwọ. Ko ni i si iyatọ ninu owo naa pẹlu eyi ti a n na, iyẹn ni pe ọgọrun-un naira beba ti a n na naa ni eyi ti wọn fẹẹ maa lo lori ayelujara ti wọn pe ni (digital money) yii naa yoo jẹ, ọkan ko ni i ju ekeji lọ niye. Awọn ti wọn ba nifẹẹ lati lo o yoo ṣe ádákọ ọna ti wọn fi n lo o (eNAIRA Speed Wallet application) lori ẹrọ ayelujara, bi wọn ba ti gba a sori foonu wọn ni wọn yoo ni anfaani lati ṣi apo ikowosi tuntun ti wọn yoo fi maa ṣe amulo eto inawo igbalode ti wọn n pe ni eNAIRA yii, nibi ti wọn ti le ni anfaani lati ko owo sinu rẹ ki wọn si fi ta tabi raja ni awọn ẹka ti ijọba fọwọ si.


Awọn ontaja tabi onraja meji to ba ṣi asunwọn eNaira yii yoo lanfaani lati ba ara wọn ra tabi ta lai jẹ pe wọn ko owo Naira lọwọ. Ko ni i si iyatọ ninu owo naa pẹlu eyi ti a n na, iyẹn ni pe ọgọrun-un naira beba ti a n na naa ni eyi ti wọn fẹẹ maa lo lori ayelujara ti wọn pe ni (digital money) yii naa yoo jẹ, ọkan ko ni i ju ekeji lọ niye. Awọn ti wọn ba nifẹẹ lati lo o yoo ṣe ádákọ ọna ti wọn fi n lo o (eNAIRA Speed Wallet application) lori ẹrọ ayelujara, bi wọn ba ti gba a sori foonu wọn ni wọn yoo ni anfaani lati ṣi apo ikowosi tuntun ti wọn yoo fi maa ṣe amulo eto inawo igbalode ti wọn n pe ni eNAIRA yii, nibi ti wọn ti le ni anfaani lati ko owo sinu rẹ ki wọn si fi ta tabi raja ni awọn ẹka ti ijọba fọwọ si. Lara anfaani to wa nibẹ ni pe wọn ko ni i yọwo ninu akaunti ẹni to ba lo o bo ṣe maa n waye teeyan ba sanwo tabi gba owo ni banki. Yatọ si eyi, eeyan le lo ilana yii lai jẹ pe eeyan ni data lori foonu rẹ. Pe intanẹẹti wa tabi ko si ko da iṣẹ rẹ duro.


Lara anfaani to wa nibẹ ni pe wọn ko ni i yọwo ninu akaunti ẹni to ba lo o bo ṣe maa n waye teeyan ba sanwo tabi gba owo ni banki. Yatọ si eyi, eeyan le lo ilana yii lai jẹ pe eeyan ni data lori foonu rẹ. Pe intanẹẹti wa tabi ko si ko da iṣẹ rẹ duro. Emefiele ni loootọ o ṣẹṣẹ bẹrẹ ni, ṣugbọn awọn yoo maa ṣagbeyẹwo rẹ lati ṣe awọn atunṣe to ba yẹ ti yoo mu ki lilo rẹ rọrun fun awọn eeyan orileede yii.


Emefiele ni loootọ o ṣẹṣẹ bẹrẹ ni, ṣugbọn awọn yoo maa ṣagbeyẹwo rẹ lati ṣe awọn atunṣe to ba yẹ ti yoo mu ki lilo rẹ rọrun fun awọn eeyan orileede yii.


Nitori wọn ni ko lọọ ra eelo ti wọn yoo fi gbẹbi fun’yawo rẹ wa, ṣọja lu nọọsi meji lalubami n’llọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ileeṣẹ ọmọ ologun to wa ni bareke Sobi, niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ti fi ṣọja to lu nọọsi meji lalubami nileewosan ijọba to jẹ talabọọde kan lagbegbe Okekere, sahaamọ, lẹyin to lu awọn nọọsi naa tan fẹsun pe wọn ni ko lọọ ra eroja ti wọn yoo fi gbẹbi fun iyawo rẹ wa. ALAROYE gbọ pe lasiko tawọn nọọsi meji naa n gbẹbi fun iyawo ṣọja yii lọwọ ni wọn ni ko lọọ ra awọn eroja igbẹbi bii ibọwọ ati nnkan miiran ti wọn yoo lo wa, ṣugbọn ṣe ni ṣọja ọhun kagidi bori pe oun ko ni i ra eroja kankan tori pe ijọba ti pese gbogbo ohun to yẹ ni ileewosan naa, to si bẹrẹ si i lu awọn nọọsi naa nilu bara. Alukoro ileeṣẹ ọmọ ogun ni bareke Sobi, niluu Ilọrin, St. Sgt Waziri, sọ pe awọn ti mu ṣọja naa, o si ti wa lahaamọ, awọn alaṣẹ ileeṣẹ ọmọ ogun si ti bẹrẹ iwadii lẹkun-un-rẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Alaga ẹgbẹ awọn nọọsi, ẹka ti ipinlẹ Kwara, Alaaji Shehu Aminu, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ṣalaye pe ṣọja ọhun lo gbe iyawo rẹ to loyun lọ si ileewosan ijọba kan to wa ni agbegbe Okelele, nibi ti wọn ti ṣeto igbẹbi fun un, nigba ti wọn gbe e wọ yara igbẹbi ti wọn si ni ki ọkọ rẹ lọọ ra eroja igbẹbi wa lo Fariga, to sọ pe gbogbo owo to yẹ ni ijọba ti pese sileewosan naa, to si bẹrẹ si i lu awọn nọọsi meji to n tọju iyawo rẹ lalubami. O tẹsiwaju pe awọn nọọsi naa ti n gba itọju nileewosan bayii, ti ṣọja naa si ti wa ni ahamọ fun iwadii to peye.


Aṣọ ṣọja lawọn eleyii ko sọrun, bẹẹ ogbologbo adigunjale ni wọn

Faith Adebọla Akolo awọn ọlọpaa lawọn ọkunrin meji yii wa lasiko yii, Ọgbẹni Yahaya Armayau, ẹni ọdun marundinlogoji, ati ekeji rẹ, Bashir Isiyaku, ẹni ọdun mejilelọgbọn, aṣọ ṣọja lawọn mejeeji wọ bii ẹni pe ṣọja ilẹ wa ni wọn loootọ, ṣugbọn afurasi adigunjale ni wọn, ọwọ si ti tẹ wọn. Alaye ti Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Katsina ṣe nipa wọn lọjọ Abamẹta, Satide, nigba ti wọn ṣafihan wọn fawọn oniroyin ni pe niṣe lawọn ayederu ṣọja yii n fi imura wọn jale, wọn n gba ọkada, wọn tun n gba owo lọwọ awọn araalu, bẹẹ ni wọn n fi ankọọfu sọwọ awọn ti wọn ba ha si wọn lọwọ, wọn si n fiya jẹ wọn. Bashir, ti inagijẹ rẹ n jẹ Ṣọja, ati Yahaya, tawọn eeyan mọ si Kofur, jẹ ọmọ bibi abule Yar-Kaware, nijọba ibilẹ Kafur, nipinlẹ Katsina. Ọga ọlọpaa naa ni ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii lọwọ palaba awọn mejeeji segi, lasiko ti wọn fipa gba ọkada Bajaj Ọgbẹni Yau Zaharadin, ti wọn si tun gba ẹgbẹrun lọna igba naira lọwọ ẹlomi-in ni abule Sheka, nipinlẹ naa. O ni iwadii fihan pe lati bii oṣu diẹ sẹyin lawọn ọdaju ẹda yii ti n han awọn araalu leemọ, wọn lawọn funra wọn jẹwọ pe ọkada mẹrin lawọn ti gba l’Abuja, kawọn too sa kuro nibẹ nigba tawọn eeyan fẹẹ maa fura pe awọn ki i ṣe ṣọja gidi, ati pe awọn n mura lati sa kuro ni Katsina lọwọ fi ba wọn yii. Nigba tawọn ọlọpaa lọọ tu ile wọn, wọn ba awọn nnkan eelo ṣọja, ati aṣọ ọlọpaa olokun meji, ankọọfun meji, ibọn, fila bẹntigọọ ọlọpaa, bata ati ṣokoto ṣọja, awọn afurasi naa ni rira lawọn ra wọn, wọn lọrẹẹ awọn kan lo ba awọn ra awọn ẹru ofin yii.


Ọga ọlọpaa naa ni ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii lọwọ palaba awọn mejeeji segi, lasiko ti wọn fipa gba ọkada Bajaj Ọgbẹni Yau Zaharadin, ti wọn si tun gba ẹgbẹrun lọna igba naira lọwọ ẹlomi-in ni abule Sheka, nipinlẹ naa. O ni iwadii fihan pe lati bii oṣu diẹ sẹyin lawọn ọdaju ẹda yii ti n han awọn araalu leemọ, wọn lawọn funra wọn jẹwọ pe ọkada mẹrin lawọn ti gba l’Abuja, kawọn too sa kuro nibẹ nigba tawọn eeyan fẹẹ maa fura pe awọn ki i ṣe ṣọja gidi, ati pe awọn n mura lati sa kuro ni Katsina lọwọ fi ba wọn yii. Nigba tawọn ọlọpaa lọọ tu ile wọn, wọn ba awọn nnkan eelo ṣọja, ati aṣọ ọlọpaa olokun meji, ankọọfun meji, ibọn, fila bẹntigọọ ọlọpaa, bata ati ṣokoto ṣọja, awọn afurasi naa ni rira lawọn ra wọn, wọn lọrẹẹ awọn kan lo ba awọn ra awọn ẹru ofin yii. Ṣa, iwadii ti bẹrẹ lori wọn, wọn lawọn mejeeji ati ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pe o lọwọ ninu iṣẹẹbi wọn yoo kawọ pọnyin rojọ laipẹ.


Ṣa, iwadii ti bẹrẹ lori wọn, wọn lawọn mejeeji ati ẹnikẹni tọwọ ba tẹ pe o lọwọ ninu iṣẹẹbi wọn yoo kawọ pọnyin rojọ laipẹ.


Ọkunrin to wa latimọle ni Mariam n fi kula gbe igbo lọ fun tọwọ fi tẹ ẹ

Faith Adebọla Maria Drissu lorukọ obinrin ẹni ọdun marundinlogoju yii, abiyamọ to n fọmọ lọmu lọwọ ni, ṣugbọn o ti dero ahamọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ajọ NDLEA bayii, ibi to ti n fi kula ounjẹ gbe egboogi oloro ti wọn pe ni igbo lọ fun afurasi ọdaran kan to lọgba ẹwọn lọwọ ti tẹ obinrin naa, o ni wọn bẹ oun koun ba wọn ra a ni. Ọgbẹni Fẹmi Babafẹmi, Alukoro ileeṣẹ to n gbogun ti okoowo ati ilo egboogi oloro nilẹ wa, NDLEA, lo fi atẹjade nipa iṣẹlẹ yii ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Aiku, Sannde yii, o ni ọkan lara awọn ọgba ẹwọn to wa niluu Benin, nipinlẹ Edo, lọwọ ti ba obinrin naa. Babafẹmi ṣalaye pe lọjọ Abamẹta, Satide, ti aṣiri Mariam tu, kula ounjẹ lo gbe dani, o ni ẹlẹwọn kan loun ba gbe ounjẹ ọhun wa, ounjẹ ilẹ Ibo ti wọn n pe ni Akpu lo wa ninu rẹ. Ṣugbọn nigba ti ọkan lara awọn ẹṣọ ọgba ẹwọn fi ṣibi yẹ ounjẹ naa wo, wọn ri i pe nnkan kan tun wa nisalẹ kula naa, ti wọn di pamọ sinu lailọọnu funfun, nnkan ọhun si yatọ si ounjẹ Akpu ti wọn ri tẹlẹ. Lẹyin ayẹwo, akara tu sepo, wọn ri i pe igbo (marijuana) ni wọn di sinu lailọọnu naa. Loju-ẹsẹ ni wọn ti fi pampẹ ofin gbe iya ikoko, o di ọfiisi ajọ NDLEA, ibẹ lo ti jẹwọ fawọn agbofinro pe loootọ loun di igbo pamọ sisalẹ ounjẹ toun ra, o ni ẹlẹwọn to ran oun lounjẹ lo ni koun ba oun ra igbo bọ, bo si ṣe maa n ran oun niyẹn.


Ṣugbọn nigba ti ọkan lara awọn ẹṣọ ọgba ẹwọn fi ṣibi yẹ ounjẹ naa wo, wọn ri i pe nnkan kan tun wa nisalẹ kula naa, ti wọn di pamọ sinu lailọọnu funfun, nnkan ọhun si yatọ si ounjẹ Akpu ti wọn ri tẹlẹ. Lẹyin ayẹwo, akara tu sepo, wọn ri i pe igbo (marijuana) ni wọn di sinu lailọọnu naa. Loju-ẹsẹ ni wọn ti fi pampẹ ofin gbe iya ikoko, o di ọfiisi ajọ NDLEA, ibẹ lo ti jẹwọ fawọn agbofinro pe loootọ loun di igbo pamọ sisalẹ ounjẹ toun ra, o ni ẹlẹwọn to ran oun lounjẹ lo ni koun ba oun ra igbo bọ, bo si ṣe maa n ran oun niyẹn. Babafẹmi ni iwadii ṣi n tẹsiwaju, o lafurasi ọdaran naa ti n ṣalaye ibi to ti n ra igbo ati ẹni to n ta a fun un, o si ti juwe ọdaran-mọran ẹlẹwọn to bẹ ẹ nigbo. Laipẹ, gẹgẹ bi wọn ṣe wi, obinrin naa yoo dero ile-ẹjọ.


Babafẹmi ni iwadii ṣi n tẹsiwaju, o lafurasi ọdaran naa ti n ṣalaye ibi to ti n ra igbo ati ẹni to n ta a fun un, o si ti juwe ọdaran-mọran ẹlẹwọn to bẹ ẹ nigbo. Laipẹ, gẹgẹ bi wọn ṣe wi, obinrin naa yoo dero ile-ẹjọ.


Lasiko iṣọ-oru lawọn ajinigbe gbe eeyan mẹta ni ṣọọṣi Kerubu l’Ọbada-Oko

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko din ni miliọnu mẹfa naira ti awọn ajinigbe to ji eeyan mẹta gbe ni ṣọọṣi Kerubu ati Serafu to wa ni Ọna-Ara, Oju-Irin, l’Ọbada-Oko, nipinlẹ Ogun, n beere bayii, ti wọn ni bawọn eeyan awọn ẹni tawọn ji gbe naa ko ba tete kowo ọhun wa, ki wọn gbagbe nipa riri wọn mọ laye. Ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ti i ṣe ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹwaa yii, niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, iyẹn lọwọ idaji, lasiko tawọn eeyan n ṣe iṣọ oru ni ṣọọṣi naa. Ẹnikan to fiṣẹlẹ naa to ALAROYE leti ṣalaye pe Ifẹoluwa Alani-Bello, Adebare Ọduntan ati Mary Oliyide ni orukọ awọn mẹta tawọn agbebọn naa gbe lọ lasiko iṣọ oru ọhun. O ni wọn ti kan sawọn ẹbi wọn pe miliọnu mẹfa lowo itusilẹ awọn mẹta yii, afi ki wọn san an bi wọn ba fẹẹ foju ri wọn. Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni loootọ lo ṣẹlẹ, ṣugbọn awọn ikọ ọlọpaa to n ri si ijinigbe nipinlẹ Ogun ti bẹrẹ iṣẹ, bẹẹ si ni wọn ti darapọ mọ awọn ti Ọbada-Oko ti ijinigbe naa ti ṣẹlẹ, ireti si wa pe wọn yoo ri wọn laipẹ.


O ni wọn ti kan sawọn ẹbi wọn pe miliọnu mẹfa lowo itusilẹ awọn mẹta yii, afi ki wọn san an bi wọn ba fẹẹ foju ri wọn. Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni loootọ lo ṣẹlẹ, ṣugbọn awọn ikọ ọlọpaa to n ri si ijinigbe nipinlẹ Ogun ti bẹrẹ iṣẹ, bẹẹ si ni wọn ti darapọ mọ awọn ti Ọbada-Oko ti ijinigbe naa ti ṣẹlẹ, ireti si wa pe wọn yoo ri wọn laipẹ. Oyeyẹmi waa sọ pe ohun tawọn n kilọ rẹ ree o, pe kawọn oniṣọọṣi yee lọọ maa ṣejọsin ninu igbo, ki wọn maa ni iṣọ oru lawọn n ṣe. O lawọn ti kilọ fun wọn pe bi wọn yoo ba tiẹ lọ sori oke eyikeyii fun adura, ki wọn jẹ kọlọpaa mọ, ki wọn le daaabo bo wọn, ohun lo delẹ bayii ti awọn ajinigbe n beere owo tabua yẹn. Ṣugbọn ọrọ ti ṣọọṣi Kerubu yii ko ti i kuro nilẹ ti iroyin tun fi gbode pe wọn tun ti ji obinrin kan gbe ni ṣọọṣi ‘Light Apostolic Church’, eyi to wa labule Ṣobubi, l’Ọbada-Oko kan naa.


Oyeyẹmi waa sọ pe ohun tawọn n kilọ rẹ ree o, pe kawọn oniṣọọṣi yee lọọ maa ṣejọsin ninu igbo, ki wọn maa ni iṣọ oru lawọn n ṣe. O lawọn ti kilọ fun wọn pe bi wọn yoo ba tiẹ lọ sori oke eyikeyii fun adura, ki wọn jẹ kọlọpaa mọ, ki wọn le daaabo bo wọn, ohun lo delẹ bayii ti awọn ajinigbe n beere owo tabua yẹn. Ṣugbọn ọrọ ti ṣọọṣi Kerubu yii ko ti i kuro nilẹ ti iroyin tun fi gbode pe wọn tun ti ji obinrin kan gbe ni ṣọọṣi ‘Light Apostolic Church’, eyi to wa labule Ṣobubi, l’Ọbada-Oko kan naa. Titi ta a fi pari iroyin yii, awọn to jiiyan gbe ni ṣọọṣi Light Apostolic Church yii ko ti i kan sawọn ẹbi obinrin naa, wọn ko ti i sọ iye ti wọn yoo gba ki wọn too tu u silẹ.


Titi ta a fi pari iroyin yii, awọn to jiiyan gbe ni ṣọọṣi Light Apostolic Church yii ko ti i kan sawọn ẹbi obinrin naa, wọn ko ti i sọ iye ti wọn yoo gba ki wọn too tu u silẹ.


Tanki omi ni Kazeem ji l’Abẹokuta, ladajọ ba fibinu sọ ọ sẹwọn ọdun kan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ẹwọn ọdun kan lai si aaye owo itanran sisan ni kootu Majisireeti Iṣabọ, l’Abẹokuta, ju ọkunrin kan, Akin Ṣoẹtan, si lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, nitori ara ile ẹ, Fatoki Muibi, to la irin mọ lori lasiko tawọn mejeeji jọ n ja, nile wọn ti i ṣe Ile Onigba, Oke Ijọfa, l’Abẹokuta. Agbefọba Ọlakunle Ṣọnibarẹ lo kọkọ fi to kootu leti pe lọjọ kẹtalelogun, oṣu kọkanla, ọdun 2020, ni ija ṣẹlẹ laarin Akin ati Fatoki, ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ kọja ogun iṣẹju. O ni lasiko ija naa ni inu bi olujẹjọ yii, o si gbe irin nla kan nilẹ, o la a mọ Fatoki lori, niyẹn ba ṣubu lulẹ, ẹjẹ si i bo o karikari. Keeyan gbe nnkan ọṣẹ nilẹ ko si fi lu ẹnikeji rẹ lodi si abala ọtalelọọọdunrin o din marun-un irinwo din marun-un (355) ninu iwe ofin iwa ọdaran ti ipinlẹ Ogun n lo, eyi ti wọn ṣe lọdun 2006. Ijiya si wa fun ẹni to ba tako ofin yii gẹgẹ bi agbefọba ṣe ṣalaye fun kootu. Bo tilẹ jẹ pe Akin ti wọn fẹsun kan sọ pe oun ko jẹbi, lẹyin gbogbo atotonu atawọn ẹri to foju han pe o jẹbi ẹsun naa, Adajọ I.O Abudu, paṣẹ pe ki olujẹjọ yii lọọ ṣẹwọn ọdun kan lai si aaye fun sisan owo itanran.


Keeyan gbe nnkan ọṣẹ nilẹ ko si fi lu ẹnikeji rẹ lodi si abala ọtalelọọọdunrin o din marun-un irinwo din marun-un (355) ninu iwe ofin iwa ọdaran ti ipinlẹ Ogun n lo, eyi ti wọn ṣe lọdun 2006. Ijiya si wa fun ẹni to ba tako ofin yii gẹgẹ bi agbefọba ṣe ṣalaye fun kootu. Bo tilẹ jẹ pe Akin ti wọn fẹsun kan sọ pe oun ko jẹbi, lẹyin gbogbo atotonu atawọn ẹri to foju han pe o jẹbi ẹsun naa, Adajọ I.O Abudu, paṣẹ pe ki olujẹjọ yii lọọ ṣẹwọn ọdun kan lai si aaye fun sisan owo itanran. Adajọ tun paṣẹ pe Akin gbọdọ san ẹgbẹrun mẹwaa naira fun Fatoki gẹgẹ bii owo to fi tọju ara ẹ nileewosan, ati gẹgẹ bii gba ma binu. Ẹsẹkẹsẹ ni wọn ti gbe Akin Ṣoẹtan, ẹni ọdun mẹtadinlogoji ( 37) ju sọkọ ti wọn fi n gbe ẹlẹwọn, o di ọgba ẹwọn ti yoo ti lo ọdun kan gbako. Iroyin to fara pẹ eyi ni ti Kazeem Popoọla, ẹni ọdun mọkandinlogoji (39) toun naa ri ẹwọn ọdun kan he lọjọ Ẹti to kọja yii, nitori ẹsun pe o ji tanki omi.


Adajọ tun paṣẹ pe Akin gbọdọ san ẹgbẹrun mẹwaa naira fun Fatoki gẹgẹ bii owo to fi tọju ara ẹ nileewosan, ati gẹgẹ bii gba ma binu. Ẹsẹkẹsẹ ni wọn ti gbe Akin Ṣoẹtan, ẹni ọdun mẹtadinlogoji ( 37) ju sọkọ ti wọn fi n gbe ẹlẹwọn, o di ọgba ẹwọn ti yoo ti lo ọdun kan gbako. Iroyin to fara pẹ eyi ni ti Kazeem Popoọla, ẹni ọdun mọkandinlogoji (39) toun naa ri ẹwọn ọdun kan he lọjọ Ẹti to kọja yii, nitori ẹsun pe o ji tanki omi. Ẹsun meji ni kootu yii fi kan Kazeem, eyi naa si ni fifọle ati ole jija. Agbefọba Ọlakunle Ṣọnibarẹ naa lo wa nidii ẹjọ Kazeem, alaye to si ṣe ni pe lọjọ kejila, oṣu kẹrin, ọdun 2020, Kazeem Popoọla wọ ile Ọlatunde Tẹlla, eyi to wa ni Igbore Road, Ijẹja, l’Abẹokuta, o si gbe tanki omi to wa nibẹ. O ni ẹgbẹrun marundinlogoji naira (35,000) ni wọn n ta tanki omi ti olujẹjọ ji ọhun.


Ẹsun meji ni kootu yii fi kan Kazeem, eyi naa si ni fifọle ati ole jija. Agbefọba Ọlakunle Ṣọnibarẹ naa lo wa nidii ẹjọ Kazeem, alaye to si ṣe ni pe lọjọ kejila, oṣu kẹrin, ọdun 2020, Kazeem Popoọla wọ ile Ọlatunde Tẹlla, eyi to wa ni Igbore Road, Ijẹja, l’Abẹokuta, o si gbe tanki omi to wa nibẹ. O ni ẹgbẹrun marundinlogoji naira (35,000) ni wọn n ta tanki omi ti olujẹjọ ji ọhun. Ṣọnibarẹ sọ pe gbogbo ẹri lo foju han pe Kazeem fọle onile, o si ti gbe tanki ọhun kọwọ too ba a, iyẹn fi ye kootu pe o jẹbi ẹsun mejeeji ti ile-ẹjọ fi kan an. Eyi ni Adajọ I.O Abudu ṣe ni koun naa lọọ ṣẹwọn ọdun kan lai saaye owo itanran, ko le maa jẹ ẹkọ fawọn eeyan ti wọn mu ole jija niṣẹ.


Ṣọnibarẹ sọ pe gbogbo ẹri lo foju han pe Kazeem fọle onile, o si ti gbe tanki ọhun kọwọ too ba a, iyẹn fi ye kootu pe o jẹbi ẹsun mejeeji ti ile-ẹjọ fi kan an. Eyi ni Adajọ I.O Abudu ṣe ni koun naa lọọ ṣẹwọn ọdun kan lai saaye owo itanran, ko le maa jẹ ẹkọ fawọn eeyan ti wọn mu ole jija niṣẹ.


Awọn ọlọpaa ti ri mẹtala ninu awọn ẹlẹwọn to sa kuro l’Ọyọọ nipinlẹ Ọṣun

Jọkẹ Amọri Awọn abule kan nijọba ibilẹ Ejigbo, nipinlẹ Ọṣun, lawọn agbofinro ti mu mẹtala ninu awọn ẹlẹwọn ti wọn sa kuro ni ọgba ẹwọn Aabolongo, niluu Ọyọ, lasiko tawọn janduku kan ya bo ibẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja yii. Awọn tọwọ tẹ ọhun ni: Adekanmbi Kọla, Sẹmiu Sali, Nurudeen Garuba, Ismaila Garuba, Nasifi Garuba Quadri Yusuff, Ezekiel Owolabi, Bamidele Kẹhinde, Daodu Emmanuel Awọn yooku ni, Dele Babatunde, Adeyẹmọ Falọwọ, Ridwan Akinsọla ati Sọla Owolabi. ALAROYE gbọ pe abule kan niluu Ọla, nijọba Ibilẹ Ejigbo, lawọn kan ninu awọn eeyan naa ti n rin regberegbe kiri. Awọn ara abule naa to ri wọn lo lọọ fi to ọlọpaa leti tawọn yẹn fi waa ko wọn gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣe sọ. O ni kaakiri awọn abule to wa ni ijọba ibilẹ Ejigbo to paala pẹlu ipinlẹ Ọyọ ni wọn ti ri awọn ẹlẹwọn naa mu. O fi kun un pe awọn ko ni i pẹẹ ko wọn lọ si ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ, nibi ti wọn yoo ti da wọn pada si ọgba ẹwọn.


Awọn ara abule naa to ri wọn lo lọọ fi to ọlọpaa leti tawọn yẹn fi waa ko wọn gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣe sọ. O ni kaakiri awọn abule to wa ni ijọba ibilẹ Ejigbo to paala pẹlu ipinlẹ Ọyọ ni wọn ti ri awọn ẹlẹwọn naa mu. O fi kun un pe awọn ko ni i pẹẹ ko wọn lọ si ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ, nibi ti wọn yoo ti da wọn pada si ọgba ẹwọn. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ to kọja, lawọn agbebọn kan ya bo ọgba ẹwọn naa, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ.


Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ to kọja, lawọn agbebọn kan ya bo ọgba ẹwọn naa, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ.


Ẹlẹwọn kan, Amọtẹkun meji pẹlu ṣọja kan ku nibi ikọlu awọn agbebọn si ọgba ẹwọn Ọyọ

Jokẹ Amọri Ọga agba awọn to n mojuto ọgba ẹwọn nipinlẹ Ọyọ, Ọgbẹni Noel Ailewon, ti fidi rẹ mulẹ pe ẹlẹwọn kan, ẹṣọ Amọtẹkun kan ati ṣọja kan lo ku nibi ikọlu awọn agbebọn kan to wa si ọgba ẹwọn naa ni ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa, ọdun yii, bo tilẹ jẹ pe awọn amọtẹkun sọ pe meji ninu ọmọ ẹgbẹ awọn lo ku. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lọjọ Abamẹta, Satide opin ọsẹ yii, ninu ọgba ẹwọn naa to wa ni Abolongo, niluu Ọyọ, lo sọrọ naa. O ṣalaye pe lasiko ti ọkan ninu awọn ẹlẹwọn naa fẹẹ fo fẹnsi jade kuro ninu ọgba naa lo ja bọ, to si ku. O fi kun un pe lasiko ikọlu awọn agbebọn naa ti ẹṣọ Amọtẹkun ati awọn ṣọja koju wọn ni wọn pa Amọtẹkun naa, ti wọn si pa ṣoja kan gẹgẹ bi awọn ṣọja ẹlẹgbẹ wọn to wa nibẹ ṣe fidi rẹ mulẹ. O ṣalaye pe awọn eeyan naa ko ba ere wa rara, nitori bi wọn ṣe n yinbọn ni wọn n ju bọmbu, ti wọn si ba ọpọlọpọ ile ati dukia ijọba jẹ. Gbogbo awọn ilẹkun irin to wa ni ẹnu ọna ibi ti awọn ẹlẹwọn yii wa ni wọn fi bọmbu ati ibọn fọ, bẹẹ ni wọn si fi ibọn da ọpọlọpọ awọn ogiri naa lu ti wọn fi raaye wọle.


O fi kun un pe lasiko ikọlu awọn agbebọn naa ti ẹṣọ Amọtẹkun ati awọn ṣọja koju wọn ni wọn pa Amọtẹkun naa, ti wọn si pa ṣoja kan gẹgẹ bi awọn ṣọja ẹlẹgbẹ wọn to wa nibẹ ṣe fidi rẹ mulẹ. O ṣalaye pe awọn eeyan naa ko ba ere wa rara, nitori bi wọn ṣe n yinbọn ni wọn n ju bọmbu, ti wọn si ba ọpọlọpọ ile ati dukia ijọba jẹ. Gbogbo awọn ilẹkun irin to wa ni ẹnu ọna ibi ti awọn ẹlẹwọn yii wa ni wọn fi bọmbu ati ibọn fọ, bẹẹ ni wọn si fi ibọn da ọpọlọpọ awọn ogiri naa lu ti wọn fi raaye wọle. Nigba tawọn akọroyin n bi Ailewon boya awọn ẹlẹwọn kan to lagbara wa nibẹ ti awọn agbebọn naa tori rẹ wa, ọkunrin yii ni ẹlẹwọn to lagbara kan toun mọ to wa nibẹ ṣi wa ninu ọgba ẹwọn naa, ko sẹni to gbe e lọ. Bo tilẹ jẹ pe o kọ lati darukọ rẹ. Awọn to le ni ẹgbẹta ninu awọn ẹlẹwọn naa ni wọn ni ọwọ ti tẹ, ti wọn si ti ko wọn pada sinu ọgba ẹwọn naa.


Nigba tawọn akọroyin n bi Ailewon boya awọn ẹlẹwọn kan to lagbara wa nibẹ ti awọn agbebọn naa tori rẹ wa, ọkunrin yii ni ẹlẹwọn to lagbara kan toun mọ to wa nibẹ ṣi wa ninu ọgba ẹwọn naa, ko sẹni to gbe e lọ. Bo tilẹ jẹ pe o kọ lati darukọ rẹ. Awọn to le ni ẹgbẹta ninu awọn ẹlẹwọn naa ni wọn ni ọwọ ti tẹ, ti wọn si ti ko wọn pada sinu ọgba ẹwọn naa. Ṣugbọn awọn to din mẹẹẹdọgbọn ni ẹẹdẹgbẹta ni wọn ko ti i ri titi di ba a ṣe n sọ yii. Ọpọlọpọ awọn ile to wa ninu ọgba naa, to fi mọ ile ori oke ti wọn ti maa n wo gbogbo ohun to ba n lọ ni wọn bajẹ patapata. Bẹẹ ni wọn fibọn ba mọto awọn ọlọpaa to maa n koju adigunjale ti wọn n pe ni Operation Burst jẹ, ti ẹjẹ si kun inu ọkọ naa.


Ṣugbọn awọn to din mẹẹẹdọgbọn ni ẹẹdẹgbẹta ni wọn ko ti i ri titi di ba a ṣe n sọ yii. Ọpọlọpọ awọn ile to wa ninu ọgba naa, to fi mọ ile ori oke ti wọn ti maa n wo gbogbo ohun to ba n lọ ni wọn bajẹ patapata. Bẹẹ ni wọn fibọn ba mọto awọn ọlọpaa to maa n koju adigunjale ti wọn n pe ni Operation Burst jẹ, ti ẹjẹ si kun inu ọkọ naa. Ọgba ẹwọn yii kan naa ni Iskilu Wakili, Fulani ti wọn mu fun ẹsun ipaniyan lasiko wahala to ṣẹlẹ niluu Igangan wa. Bakan naa ni ọmọkunrin kan torukọ rẹ n jẹ Sunday Ṣodipẹ to pa ọpọlọpọ eeyan ni Akinyẹle nigba kan wa ninu ọgba ẹwọn yii kan naa. Awọn ọga ọgba ẹwọn yii ko le dahun ni pato nigba ti awọn oniroyin beere nipa Wakili ati Sunday boya wọn ṣi wa ninu ọgba ẹwọn naa tabi wọn ko si.


Ọgba ẹwọn yii kan naa ni Iskilu Wakili, Fulani ti wọn mu fun ẹsun ipaniyan lasiko wahala to ṣẹlẹ niluu Igangan wa. Bakan naa ni ọmọkunrin kan torukọ rẹ n jẹ Sunday Ṣodipẹ to pa ọpọlọpọ eeyan ni Akinyẹle nigba kan wa ninu ọgba ẹwọn yii kan naa. Awọn ọga ọgba ẹwọn yii ko le dahun ni pato nigba ti awọn oniroyin beere nipa Wakili ati Sunday boya wọn ṣi wa ninu ọgba ẹwọn naa tabi wọn ko si.


Ijọba ṣi n wa awọn ẹlẹwọn bii ẹgbẹta to sa kuro l’Ọyọọ

Jọkẹ Amọri Minisita fun ọrọ abẹle lorileede yii, Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla, ti rọ awọn araalu pe ki wọn maa ba gbogbo ohun ti wọn ba n ṣe lọ, ko sewu kankan mọ lori ọrọ awọn agbebọn kan to ya bo ọgba ẹwọn to wa ni Abolongo, niluu Ọyọ, lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejilelogun, oṣu yii. Agbẹnusọ fun Arẹgbẹ lori eto iroyin, Ṣọla Fasure, lo sọrọ naa niluu Abuja nigba to n fesi lori iṣẹlẹ naa. O ni loootọ ni ọga oun ti gbọ nipa iṣẹlẹ naa, ti awọn lọgaa lọgaa tọrọ kan si ti bẹrẹ iṣẹ loju-ẹsẹ lati ri i pe ohun gbogbo wa bo ṣe yẹ. Yatọ si eyi, o ni wọn ti ri awọn ẹlẹwọn bii ọtalenigba ati meji (262) mu, ti wọn si ti pada sinu ọgba ẹwọn naa. Awọn to din diẹ ni ẹgbẹta (575) lo ni wọn ti mori mu, ṣugbọn tijọba apapọ ti n gbe igbesẹ lati ri wọn mu. Bakan naa lo rọ awọn araalu pe ki wọn wa lojufo, ki wọn si maa ṣakiyesi awọn ti wọn ba n rin gberegbere kiri adugbo, tabi awọn ti irin wọn ko ba mọ.


Yatọ si eyi, o ni wọn ti ri awọn ẹlẹwọn bii ọtalenigba ati meji (262) mu, ti wọn si ti pada sinu ọgba ẹwọn naa. Awọn to din diẹ ni ẹgbẹta (575) lo ni wọn ti mori mu, ṣugbọn tijọba apapọ ti n gbe igbesẹ lati ri wọn mu. Bakan naa lo rọ awọn araalu pe ki wọn wa lojufo, ki wọn si maa ṣakiyesi awọn ti wọn ba n rin gberegbere kiri adugbo, tabi awọn ti irin wọn ko ba mọ. O ni ki wọn fi to awọn agbofinro leti bi wọn ba ti ri iru awọn eeyan bẹẹ. Nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ ọjọ Ẹti ni awọn agbebọn kan ya bo ọgba ẹwọn Abolongo, to wa ni Oriawo, niluu Ọyọ, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ. Lasiko ti awọn eeyan naa tawọn oluṣọ ọgba ẹwọn ọhun doju ibọn kọra wọn lawọn ẹlẹwọn kan sa lọ, tawọn kan si fara pa.


O ni ki wọn fi to awọn agbofinro leti bi wọn ba ti ri iru awọn eeyan bẹẹ. Nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ ọjọ Ẹti ni awọn agbebọn kan ya bo ọgba ẹwọn Abolongo, to wa ni Oriawo, niluu Ọyọ, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ. Lasiko ti awọn eeyan naa tawọn oluṣọ ọgba ẹwọn ọhun doju ibọn kọra wọn lawọn ẹlẹwọn kan sa lọ, tawọn kan si fara pa.


Oju ọmọ ọdun meji yii ri to, oṣu mẹrin lo ti bẹrẹ nnkan oṣu

Wọn ni bi arugbo ba ṣalaye ohun toju ẹ ri to fi ko sinu, ọmọde ko ni i fẹẹ dagba koju tiẹ naa ma baa riru ẹ. Ṣugbọn ewo ni ti ọmọde ti ko ti i dagba rara to ti n ti kekere ko si wahala isun ẹjẹ ati jẹjẹrẹ? Njẹ ẹyin naa ti gbọ nipa ọmọdebinrin yii, Bibian, ti wọn bi lorilẹ-ede Kenya lọdun 2019, ṣugbọn to jẹ ọmọ oṣu mẹrin lo wa to ti bẹrẹ si i ṣe nnkan oṣu? Faustine Andeso lorukọ obinrin to bi Bibian, iya naa ṣalaye fun ẹka iroyin The Standard, nile wọn to wa ni Likuyani, ni Kakamega County, Kenya. O ni ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹrin, ọdun 2019, loun bi ọmọ oun yii, o si tobi pupọ, o wọn kilo mẹrin ati meji (4.2kg). Ohun gbogbo n lọ nirọrun lẹyin ibi rẹ gẹgẹ bi iya ọmọ naa ṣe wi, afi nigba to pe oṣu mẹrin to si bẹrẹ si i gbe apẹẹrẹ ọlọmọge yọ. Faustine sọ pe ọyan ọmọ oun bẹrẹ si i tobi, irun bẹrẹ si i yọ labiya ati oju ara ọmọ oṣu mẹrin naa, bẹẹ ni irore n ṣu si i loju.


O ni ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹrin, ọdun 2019, loun bi ọmọ oun yii, o si tobi pupọ, o wọn kilo mẹrin ati meji (4.2kg). Ohun gbogbo n lọ nirọrun lẹyin ibi rẹ gẹgẹ bi iya ọmọ naa ṣe wi, afi nigba to pe oṣu mẹrin to si bẹrẹ si i gbe apẹẹrẹ ọlọmọge yọ. Faustine sọ pe ọyan ọmọ oun bẹrẹ si i tobi, irun bẹrẹ si i yọ labiya ati oju ara ọmọ oṣu mẹrin naa, bẹẹ ni irore n ṣu si i loju. Ko pẹ lẹyin ti awọn ami yii jade lara rẹ lẹjẹ naa bẹrẹ si i jade loju ara rẹ bii igba tobinrin n ṣe nnkan oṣu. Ohun to tiẹ waa mu ibẹru wa ni pe ọjọ marun-un bii tawọn obinrin agbalagba to n ṣe nnkan oṣu lẹjẹ Bibian naa fi n wa, ohun to jẹ ki iya rẹ sare gbe e lọ sileewosan niyẹn. Iya naa tẹsiwaju pe awọn dokita fun ọmọ oun lawọn oogun apakokoro ti wọn n pe ni antibaotiiki (antibiotics), wọn tọju rẹ pe boya kokoro aifojuri kan ti wọ ọ lara ni, ṣugbọn iwosan naa ko mu nnkan kan wa, niṣe lẹjẹ tun wa loṣu to tẹle e, bo si ṣe di nnkan oṣooṣu niyẹn.


Ko pẹ lẹyin ti awọn ami yii jade lara rẹ lẹjẹ naa bẹrẹ si i jade loju ara rẹ bii igba tobinrin n ṣe nnkan oṣu. Ohun to tiẹ waa mu ibẹru wa ni pe ọjọ marun-un bii tawọn obinrin agbalagba to n ṣe nnkan oṣu lẹjẹ Bibian naa fi n wa, ohun to jẹ ki iya rẹ sare gbe e lọ sileewosan niyẹn. Iya naa tẹsiwaju pe awọn dokita fun ọmọ oun lawọn oogun apakokoro ti wọn n pe ni antibaotiiki (antibiotics), wọn tọju rẹ pe boya kokoro aifojuri kan ti wọ ọ lara ni, ṣugbọn iwosan naa ko mu nnkan kan wa, niṣe lẹjẹ tun wa loṣu to tẹle e, bo si ṣe di nnkan oṣooṣu niyẹn. Iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ sọmọ naa lo mu baba rẹ sa lọ, o kọ Faustine atọmọ to n ṣe nnkan oṣu naa silẹ patapata, iya rẹ nikan lo si ku to n gbe e kiri ileewosan fun itọju. O to asiko kan ti ọmọ naa ko le jẹun daadaa mọ, bẹẹ ni ko le mi daadaa pẹlu, nigba naa ni iya rẹ tun gbe e lọ sọsibitu kan ti wọn ti ni ko ṣe ayẹwo (scan) lati mọ ohun to n ṣe ọmọde naa gan-an. Awọn dokita to ṣayẹwo fun Bibian loṣu kin-in-ni, ọdun to kọja yii, ṣalaye fun iya ẹ pe kinni kan wa labala ibi ti ọmọ naa yoo ti ṣabiyamọ, wọn ni kinni ọhun lo n dagba to fi di pe ọmọ kekere n ṣe bii agbalagba yii, afi ki wọn ṣiṣẹ abẹ ti wọn yoo fi mu un kuro.


Iṣẹlẹ to n ṣẹlẹ sọmọ naa lo mu baba rẹ sa lọ, o kọ Faustine atọmọ to n ṣe nnkan oṣu naa silẹ patapata, iya rẹ nikan lo si ku to n gbe e kiri ileewosan fun itọju. O to asiko kan ti ọmọ naa ko le jẹun daadaa mọ, bẹẹ ni ko le mi daadaa pẹlu, nigba naa ni iya rẹ tun gbe e lọ sọsibitu kan ti wọn ti ni ko ṣe ayẹwo (scan) lati mọ ohun to n ṣe ọmọde naa gan-an. Awọn dokita to ṣayẹwo fun Bibian loṣu kin-in-ni, ọdun to kọja yii, ṣalaye fun iya ẹ pe kinni kan wa labala ibi ti ọmọ naa yoo ti ṣabiyamọ, wọn ni kinni ọhun lo n dagba to fi di pe ọmọ kekere n ṣe bii agbalagba yii, afi ki wọn ṣiṣẹ abẹ ti wọn yoo fi mu un kuro. Aṣe jẹjẹrẹ ile ọmọ lo n da a laamu, bẹẹ, ko ti i pe ọmọ ọdun kan rara nigba naa,’Sex cord stromal tumour’ ni wọn pe kinni naa. Lasiko ti wọn gbe e lọ fun iṣẹ abẹ yii, wọn ni jẹjẹrẹ naa ti wọ ipele keji (stage 2). Bẹẹ lawọn dokita bẹrẹ iṣẹ abẹ lara ọmọ to wa loṣu mẹjọ nigba naa, wọn yọ kinni ọhun kuro tan ni wọn tun bẹrẹ itọju ti wọn n pe ni chemotherapy, eyi si mu inira dani pupọ gẹgẹ bawọn dokita ṣe wi, iya rẹ paapaa loun kaaanu ọmọ to ti kekere ko sinu irora bii eyi, ṣugbọn ko sohun toun le ṣe si i. Ni bayii, Bibian ti pe ọmọ ọdun meji ati oṣu marun-un, awọn dokita ti sọ pe jẹjẹrẹ ko ṣe e mọ.


Aṣe jẹjẹrẹ ile ọmọ lo n da a laamu, bẹẹ, ko ti i pe ọmọ ọdun kan rara nigba naa,’Sex cord stromal tumour’ ni wọn pe kinni naa. Lasiko ti wọn gbe e lọ fun iṣẹ abẹ yii, wọn ni jẹjẹrẹ naa ti wọ ipele keji (stage 2). Bẹẹ lawọn dokita bẹrẹ iṣẹ abẹ lara ọmọ to wa loṣu mẹjọ nigba naa, wọn yọ kinni ọhun kuro tan ni wọn tun bẹrẹ itọju ti wọn n pe ni chemotherapy, eyi si mu inira dani pupọ gẹgẹ bawọn dokita ṣe wi, iya rẹ paapaa loun kaaanu ọmọ to ti kekere ko sinu irora bii eyi, ṣugbọn ko sohun toun le ṣe si i. Ni bayii, Bibian ti pe ọmọ ọdun meji ati oṣu marun-un, awọn dokita ti sọ pe jẹjẹrẹ ko ṣe e mọ. Wọn ni ṣugbọn o nilo awọn oogun atẹjẹṣe atawọn amarajipepe (multivitamin and immune boosters). Wọn lawọn eyi ni yoo fi maa gbera lati koju aisan to ba fẹẹ kọ lu u, nitori itọju ti wọn n pe ni Chemotherapy yẹn ti sọ ọpọlọpọ eroja to n gbogun ti aisan lara rẹ di ọlẹ. Iya rẹ naa royin ilẹ kun, o ni ohun to ṣẹlẹ sọmọ oun yii jẹ koun padanu iṣẹ, owo rẹpẹtẹ, awọn ọrẹ, ifọkanbalẹ ati igbeyawo oun.


Wọn ni ṣugbọn o nilo awọn oogun atẹjẹṣe atawọn amarajipepe (multivitamin and immune boosters). Wọn lawọn eyi ni yoo fi maa gbera lati koju aisan to ba fẹẹ kọ lu u, nitori itọju ti wọn n pe ni Chemotherapy yẹn ti sọ ọpọlọpọ eroja to n gbogun ti aisan lara rẹ di ọlẹ. Iya rẹ naa royin ilẹ kun, o ni ohun to ṣẹlẹ sọmọ oun yii jẹ koun padanu iṣẹ, owo rẹpẹtẹ, awọn ọrẹ, ifọkanbalẹ ati igbeyawo oun. Faustina ni ṣugbọn gbogbo eyi ko to alaafia ọmọ oun to pada, nitori ohun to pa agbalagba mi-in ko to ida kan eyi ti ọmọ oun kekere la ja yii, o ni nnkan buruku aye gbaa ni jẹjẹrẹ.


Faustina ni ṣugbọn gbogbo eyi ko to alaafia ọmọ oun to pada, nitori ohun to pa agbalagba mi-in ko to ida kan eyi ti ọmọ oun kekere la ja yii, o ni nnkan buruku aye gbaa ni jẹjẹrẹ.


Irọ ni, Sunday Igboho ko sọ pe kẹnikẹni ba oun bẹ Buhari o-Agbẹjọro Aliu

Faith Adebọla Agbẹjọro fun gbajugbaja ajijangbara ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti inagijẹ rẹ n jẹ Sunday Igboho, Amofin Yọmi Aliyu, ti sọ pe ko si ootọ kankan ninu ahesọ ọrọ to n ja ranyin pe Sunday Igboho ti bẹ awọn kan lọwẹ pe ki wọn ba oun bẹ Aarẹ Muhammadu Buhari, ki ijọba orileede Bẹnẹ le tete tu oun silẹ, o ni irọ ni, ko sohun to jọ bẹẹ latọdọ Adeyẹmọ. Ninu atẹjade kan ti lọọya ọhun fi lede lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejilelogun, oṣu yii, lori ọrọ naa lo ti sọ pe ahesọ ọrọ ati abamoda lasan ni, ko si oloṣelu kan ti Sunday Igboho tabi iyawo rẹ, Abilekọ Rọpo, bẹ lọwẹ si Buhari. Atẹjade naa ka lapakan pe: “Olobo ti to wa leti, a si ti fidi ẹ mulẹ pe awọn oloṣelu kan ti bẹrẹ si i sọ fun onibaara wa, Sunday Igboho, pe ko fawọn laṣẹ ki awọn le gbẹnu ẹ sọrọ lọdọ Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, fun itusilẹ rẹ. O lawọn oloṣelu kan lo wa nidii ọrọ naa, wọn ni ki Sunday Igboho jẹ kawọn fi ọrọ rẹ wa ojuure Buhari, paapaa latari bi awọn ṣe ṣẹṣẹ ta atare sinu ẹgbẹ oṣelu APC laipẹ yii, wọn lawọn fẹẹ ṣe Sunday ati Buhari loore ni. A fẹ ko di mimọ fun gbogbo aye, titi kan ileeṣẹ Aarẹ paapaa, pe Sunday Adeyẹmọ ki i ṣe oloṣelu, ko si ẹgbẹ oṣelu to fẹran tabi to yan nipọsin, gbogbo wọn ni ọrẹ imulẹ rẹ wa karikari. Sibẹ naa, o bọwọ fun awọn gomina mẹfẹẹfa ilẹ Yoruba tori wọn n ṣoju ẹya Yoruba ni.


O lawọn oloṣelu kan lo wa nidii ọrọ naa, wọn ni ki Sunday Igboho jẹ kawọn fi ọrọ rẹ wa ojuure Buhari, paapaa latari bi awọn ṣe ṣẹṣẹ ta atare sinu ẹgbẹ oṣelu APC laipẹ yii, wọn lawọn fẹẹ ṣe Sunday ati Buhari loore ni. A fẹ ko di mimọ fun gbogbo aye, titi kan ileeṣẹ Aarẹ paapaa, pe Sunday Adeyẹmọ ki i ṣe oloṣelu, ko si ẹgbẹ oṣelu to fẹran tabi to yan nipọsin, gbogbo wọn ni ọrẹ imulẹ rẹ wa karikari. Sibẹ naa, o bọwọ fun awọn gomina mẹfẹẹfa ilẹ Yoruba tori wọn n ṣoju ẹya Yoruba ni. Bi atẹjade eyikeyii kan ba wa to ṣafihan pe Sunday Igboho tabi iyawo rẹ ti buwọ luwe, tabi pe o ti yan ẹnikan lati maa gbẹnu sọ foun nileeṣẹ Aarẹ, irọ gbuu ni, ẹ ma ka iru iwe bẹẹ kun rara. O baayan lọkan jẹ gidi pe oloṣelu ọmọ Yoruba to n wọṣọ abuku kiri ilẹ Yoruba kan, ati ẹṣọ alaabo to ti fẹyinti kan ni wọn lọọ n sọ fun Sunday Igboho pe ko yọnda fawọn lati forukọ wa ojuure ijoba, awọn alailaaanu ẹda yii ko tilẹ ro ti mimu ti wọn mu ọkunrin naa sahaamọ latọjọ yii, ati ipọnju ti wọn n foju ẹ ri, bẹẹ ni wọn o ro ti ipo ailera to n koju ẹ lọwọ lasiko yii, lorileede olominira Benin.” Ṣugbọn gbara ti atẹjade naa ti gori afẹfẹ lawọn eeyan ti bẹrẹ si i bẹnu atẹ lu minisita feto igbokegbodo ọkọ ofurufu nigba kan, Ọgbẹni Fẹmi Fani-Kayọde, wọn loun ni alatẹnujẹ to le maa dan idankudan-an bii eyi wo, wọn lo fẹẹ fi Sunday Igboho wa ojuure Buhari ni gbogbo ọna ni, tori o mọ pe ẹgbẹ APC to ṣẹṣẹ bọ si yii ko le finu tan oun, wọn ti mọ ọn pe ki i ṣe eku ire rara. Awọn mi-in to sọrọ lori atẹ ayelujara wọn tun ṣekilọ fun Fani-Kayọde naa pe ti ko ba ṣọra, yoo kan idin ninu iyọ, bẹẹ lawọn mi-in n sọ pe ọba alaye kan naa wa nilẹ Yoruba toun naa n tu itukutu lori ọrọ Sunday Igboho.


Bi atẹjade eyikeyii kan ba wa to ṣafihan pe Sunday Igboho tabi iyawo rẹ ti buwọ luwe, tabi pe o ti yan ẹnikan lati maa gbẹnu sọ foun nileeṣẹ Aarẹ, irọ gbuu ni, ẹ ma ka iru iwe bẹẹ kun rara. O baayan lọkan jẹ gidi pe oloṣelu ọmọ Yoruba to n wọṣọ abuku kiri ilẹ Yoruba kan, ati ẹṣọ alaabo to ti fẹyinti kan ni wọn lọọ n sọ fun Sunday Igboho pe ko yọnda fawọn lati forukọ wa ojuure ijoba, awọn alailaaanu ẹda yii ko tilẹ ro ti mimu ti wọn mu ọkunrin naa sahaamọ latọjọ yii, ati ipọnju ti wọn n foju ẹ ri, bẹẹ ni wọn o ro ti ipo ailera to n koju ẹ lọwọ lasiko yii, lorileede olominira Benin.” Ṣugbọn gbara ti atẹjade naa ti gori afẹfẹ lawọn eeyan ti bẹrẹ si i bẹnu atẹ lu minisita feto igbokegbodo ọkọ ofurufu nigba kan, Ọgbẹni Fẹmi Fani-Kayọde, wọn loun ni alatẹnujẹ to le maa dan idankudan-an bii eyi wo, wọn lo fẹẹ fi Sunday Igboho wa ojuure Buhari ni gbogbo ọna ni, tori o mọ pe ẹgbẹ APC to ṣẹṣẹ bọ si yii ko le finu tan oun, wọn ti mọ ọn pe ki i ṣe eku ire rara. Awọn mi-in to sọrọ lori atẹ ayelujara wọn tun ṣekilọ fun Fani-Kayọde naa pe ti ko ba ṣọra, yoo kan idin ninu iyọ, bẹẹ lawọn mi-in n sọ pe ọba alaye kan naa wa nilẹ Yoruba toun naa n tu itukutu lori ọrọ Sunday Igboho.


Musiliu ti kekere wẹwọn, jibiti ori ayelujara lo ko ba a

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Musiliu Sọdiq Dọlapọ lọrukọ tawọn obi sọ ọmọkunrin yii, ṣugbọn nitori ati le lu oyinbo ni jibiti, o sọ ara ẹ di Wilson Janet, o n jẹ orukọ obinrin. O ti ri oyinbo lu ni jibiti ki aṣiri too tu, nigba naa lọwọ EFCC tẹ ẹ n’Ibadan, wọn si ju u sẹwọn oṣu mẹsan-an l’Abẹokuta. Yatọ si Musiliu, ọmọkunrin kan naa wa toun pẹlu gba idajọ ẹwọn oṣu mẹsan-an l’Ọjọruu ti i ṣe ogunjọ, oṣu kẹwaa yii, orukọ tiẹ ni Ọlawuyi Ọlanrewaju Ridwan. Ẹsun ti wọn ka sawọn mejeeji lẹsẹ nile-ẹjọ giga ilu Abẹokuta ni pe wọn fi ọgbọn jibiti gbowo lọwọ oyinbo lori ayelujara, wọn pe ara wọn lohun ti wọn ko jẹ, eyi si lodi sofin to de ihuwasi ẹni lori ayelujara. Adajọ Joyce Abdulmalik, ti ile ẹjọ giga ilu Abẹokuta, lo gbọ ẹjọ naa. O paṣẹ pe kawọn ọmọde meji yii lọọ lo oṣu mẹsan-an mẹsan-an lẹwọn lai si aaye owo itanran, bẹẹ ni ki wọn da owo ti wọn fi jibiti gba naa pada.


Ẹsun ti wọn ka sawọn mejeeji lẹsẹ nile-ẹjọ giga ilu Abẹokuta ni pe wọn fi ọgbọn jibiti gbowo lọwọ oyinbo lori ayelujara, wọn pe ara wọn lohun ti wọn ko jẹ, eyi si lodi sofin to de ihuwasi ẹni lori ayelujara. Adajọ Joyce Abdulmalik, ti ile ẹjọ giga ilu Abẹokuta, lo gbọ ẹjọ naa. O paṣẹ pe kawọn ọmọde meji yii lọọ lo oṣu mẹsan-an mẹsan-an lẹwọn lai si aaye owo itanran, bẹẹ ni ki wọn da owo ti wọn fi jibiti gba naa pada. Ni ti Musiliu, owo to din ni irinwo dọla (340 USD) ni Adajọ paṣẹ pe o gbọdọ da pada sọdọ ẹni to lu ni jibiti ọhun, bẹẹ ni ko si da foonu iphone 11 pro max kan to wa lọwọ ẹ pẹlu Itel kan pada funjọba Naijiria. O paṣẹ pe ki Ọlawuyi da irinwo dọla (400USD) pada sapo ẹni toun naa lu ni jibiti. Bẹẹ naa ni yoo si tun da foonu iphone 11 to wa lọwọ tiẹ naa pada fun ijọba Naijiria, pẹlu ẹrọ gbohun-ghohun Bluetooth kan.


Ni ti Musiliu, owo to din ni irinwo dọla (340 USD) ni Adajọ paṣẹ pe o gbọdọ da pada sọdọ ẹni to lu ni jibiti ọhun, bẹẹ ni ko si da foonu iphone 11 pro max kan to wa lọwọ ẹ pẹlu Itel kan pada funjọba Naijiria. O paṣẹ pe ki Ọlawuyi da irinwo dọla (400USD) pada sapo ẹni toun naa lu ni jibiti. Bẹẹ naa ni yoo si tun da foonu iphone 11 to wa lọwọ tiẹ naa pada fun ijọba Naijiria, pẹlu ẹrọ gbohun-ghohun Bluetooth kan.


Awọn janduku ya wọ ọgba ẹwọn Abolongo, niluu Ọyọ, wọn ti awọn ẹlẹwọn kan silẹ, ọpọ fara pa

Jọkẹ Amọri Gbogbo awọn olugbe awọn adugbo bii Bọrọbọrọ, Oriawo ati Abolongo, niluu Ọyọ, ko le sun oorun asundiju lalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, mọju ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii, pẹlu bi awọn agbebọn kan ti ẹnikẹni ko ti i mọ ṣe ya wọ ọgba ẹwọn to wa ni Oriawo, niluu Ọyọ, ti wọn si tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ. Wahala naa pọ debii pe ọpọ awọn ẹlẹwọn yii lo fara pa. Loootọ ni awọn kan raaye sa lọ, bẹẹ ni wọn si mu awọn mi-in ninu awọn ẹlẹwọn to sa lọ ọhun. Gẹgẹ bi ẹnikan to mọ nipa iṣẹlẹ naa ṣe fi to akọroyin wa leti, wọn ni ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ lawọn n sadeede gbọ iro kan to lagbara. Wọn ni kinni naa ko jọ iro ibọn rara, bii bọmbu lo ṣe n dun gboa gboa, eyi to ko ipaya ati ibẹrubojo ba awọn olugbe agbegbe naa. Ọkunrin yii sọ pe niṣe ni idarudapọ ba gbogbo adugbo Bọrọbọrọ ati Oriawo ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, niṣe ni onikaluku si n sa kijokijo. O ni nigba ti iro nla nla naa ko dawọ duro lawọn ọkunrin to laya ya bo oju titi, ti wọn fẹẹ mọ ohun to n ṣẹlẹ gan-an.


Wọn ni kinni naa ko jọ iro ibọn rara, bii bọmbu lo ṣe n dun gboa gboa, eyi to ko ipaya ati ibẹrubojo ba awọn olugbe agbegbe naa. Ọkunrin yii sọ pe niṣe ni idarudapọ ba gbogbo adugbo Bọrọbọrọ ati Oriawo ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, niṣe ni onikaluku si n sa kijokijo. O ni nigba ti iro nla nla naa ko dawọ duro lawọn ọkunrin to laya ya bo oju titi, ti wọn fẹẹ mọ ohun to n ṣẹlẹ gan-an. Nigba naa ni wọn too mọ pe ọgba ẹwọn to wa ni Abolongo ni awọn agbebọn kan ṣakọlu si, ti wọn ni wọn fẹẹ tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ nibẹ. ALAROYE gbọ pe awọn oluṣọ ọgba ẹwọn naa paapaa ko kawọn gbera, nitori niṣe ni awọn pẹlu awọn agbebọn yii kọju ibọn sira wọn. Lasiko naa ni awọn ẹlẹwọn kan raaye sa jade, bẹẹ ni awọn kan si fara pa pẹlu.


Nigba naa ni wọn too mọ pe ọgba ẹwọn to wa ni Abolongo ni awọn agbebọn kan ṣakọlu si, ti wọn ni wọn fẹẹ tu awọn ẹlẹwọn kan silẹ nibẹ. ALAROYE gbọ pe awọn oluṣọ ọgba ẹwọn naa paapaa ko kawọn gbera, nitori niṣe ni awọn pẹlu awọn agbebọn yii kọju ibọn sira wọn. Lasiko naa ni awọn ẹlẹwọn kan raaye sa jade, bẹẹ ni awọn kan si fara pa pẹlu. A gbọ pe wọn ri diẹ ko pada ninu awọn to sa jade ọhun, ṣugbọn awọn kan sa lọ, ko si ti i sẹni to mọ iye awọn ti wọn raaye sa lọ ọhun. Lasiko rogbodiyan naa ni wọn ni awọn kan ya wọ adugbo Oriaawo ati Bọrọbọrọ, ti wọn si bẹrẹ si i ja awọn eeyan lole. Awọn araadugbo naa sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ awọn janduku ọhun tabi awọn ẹlẹwọn ti wọn sa kuro lọgba ẹwọn ni wọn pitu naa.


A gbọ pe wọn ri diẹ ko pada ninu awọn to sa jade ọhun, ṣugbọn awọn kan sa lọ, ko si ti i sẹni to mọ iye awọn ti wọn raaye sa lọ ọhun. Lasiko rogbodiyan naa ni wọn ni awọn kan ya wọ adugbo Oriaawo ati Bọrọbọrọ, ti wọn si bẹrẹ si i ja awọn eeyan lole. Awọn araadugbo naa sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ awọn janduku ọhun tabi awọn ẹlẹwọn ti wọn sa kuro lọgba ẹwọn ni wọn pitu naa. Mọto mẹjọ la gbọ pe wọn ji lawọn adugbo ọhun pẹlu bi wọn ṣe n wọ awọn ile onle, ti wọn si n fipa ji ọkọ wọn lọ. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan ti wọn ji mọto wọn ti lọọ fi iṣẹlẹ naa to wọn leti ni agọ ọlọpaa to wa ni Durbar, niluu Ọyọ. Bẹẹ ni wọn ni awọn alaṣẹ ọgba ẹwọn naa ti n ṣayẹwo ibi ti nnkan de duro lori iṣẹlẹ naa.


Mọto mẹjọ la gbọ pe wọn ji lawọn adugbo ọhun pẹlu bi wọn ṣe n wọ awọn ile onle, ti wọn si n fipa ji ọkọ wọn lọ. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan ti wọn ji mọto wọn ti lọọ fi iṣẹlẹ naa to wọn leti ni agọ ọlọpaa to wa ni Durbar, niluu Ọyọ. Bẹẹ ni wọn ni awọn alaṣẹ ọgba ẹwọn naa ti n ṣayẹwo ibi ti nnkan de duro lori iṣẹlẹ naa.


Lẹyin ọjọ mẹrinlelaaadọfa, DSS tu awọn ọmọ Sunday Igboho yooku silẹ lahaamọ

Jọkẹ Amọri Lẹyin ti awọn eeyan naa ti lo oṣu mẹrin, o din ọjọ diẹ latimọle ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ, awọn eeyan naa ti tu awọn ọmọọṣẹ ajijagbara nni, Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho ti wọn fi pamọ si akata wọn latọjọ yii silẹ pe ki wọn maa lọ. Ọjọ Eti, Furaidee, opin ọsẹ yii ni wọn tu awọn eeyan naa silẹ lẹyin ti wọn lo ọjọ mẹrinlelaaadọfa (114) lakata wọn. Awọn eeyan ti wọn pada tu silẹ ọhun ni obinrin kan to maa n kọ ọrọ sori ẹrọ ayelujara ti orukọ rẹ n jẹ Amudat Babatunde ti gbogbo eeyan mọ si Lady K ati Jamiu Oyetunji. Ọjọ kin-in-ni, oṣu keje, ọdun yii, ni wọn ko awọn eeyan naa lasiko ti awọn ọtẹlẹmuyẹ naa ṣakọlu sile Sunday Igboho. Bo tilẹ jẹ pe wọn pada gba beeli diẹ ninu wọn lẹyin ọpọlọpọ wahala latọdọ agbẹjọro wọn, sibẹ, wọn ko lati tu awọn meji yii silẹ, wọn ni wọn mọ nipa awọn nnkan ija oloro to wa nile Sunday Igboho. Latigba naa ni Agbẹjọro wọn, Pẹlumi Ọlajẹngbesi, atawọn mi-in ti wa lori ọrọ naa, ko too di pe wọn gba itusilẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii.


Ẹ ṣofin kawọn lanlọọdu yee gbowo ile lọdọọdun, oṣooṣu ti daa – Faṣọla

Faith Adebọla, Eko Minisita feto iṣẹ ode ati ọrọ ile gbigbe nilẹ wa, Amofin Babatunde Raji Faṣọla, ti gba gbogbo awọn gomina ipinlẹ kaakiri orileede yii lamọran pataki, o ni ki kaluku wọn lọọ ṣofin lawọn ipinlẹ wọn, oṣooṣu lo daa kawọn lanlọọdu maa gbowo ile, eyi lo si le din inira tawọn ayalegbe n koju ku. Faṣọla sọrọ yii nibi ipade apero apapọ lori ọrọ ilẹ, ile gbigbe ati isọgbẹ-digboro (National Council on Lands, Housing and Urban Development) eyi to waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, niluu Ikẹja, nipinlẹ Eko. Ọkunrin to ti figba kan jẹ gomina ipinlẹ Eko naa sọ pe: “O le ma ṣee ṣe lati sọ gbogbo eeyan di onile lori, gbogbo wa si kọ lo maa di lanlọọdu, ṣugbọn a le mu adinku ba iye eeyan to n laalaṣi lori ile gbigbe, atawọn eeyan ti ko nile lori rara, titi kan awọn ti ipaya maa n mu nigba ti asiko ati san owo ile wọn ba to. O da mi loju daadaa pe orileede wa maa dara lati gbe ti a ba le ṣofin lati wọgi le asansilẹ owo ile ọdun mẹta, ọdun meji, tabi ọdun kan lẹẹkan naa, inira nla lo jẹ fawọn ti wọn o fi bẹẹ ri ṣe, o si yẹ ka fagi le e. Ẹ ṣofin lati sọ gbigba ati sisan owo ile di oṣooṣu, ipari oṣu si ni kawọn eeyan maa san, ki i ṣe asansilẹ. Loootọ, ibi ti a n lọ ṣi jinna, a le ma de ibẹ lẹsẹkẹsẹ, ṣugbọn ọrọ yẹ fun afiyesi lapa ibi yii, ti awọn aṣofin ipinlẹ ati tawọn kansu ba ṣofin lori ẹ, o maa daa fun awọn eeyan wa gidi. Ijọba apapọ o ni agbara lati ṣe iru ofin bẹẹ, awọn aṣofin ipinlẹ lọrọ naa ja le lejika, ẹ ma kọyin si inira awọn araalu, ẹ jẹ ka maye dẹrun fun wọn.


O da mi loju daadaa pe orileede wa maa dara lati gbe ti a ba le ṣofin lati wọgi le asansilẹ owo ile ọdun mẹta, ọdun meji, tabi ọdun kan lẹẹkan naa, inira nla lo jẹ fawọn ti wọn o fi bẹẹ ri ṣe, o si yẹ ka fagi le e. Ẹ ṣofin lati sọ gbigba ati sisan owo ile di oṣooṣu, ipari oṣu si ni kawọn eeyan maa san, ki i ṣe asansilẹ. Loootọ, ibi ti a n lọ ṣi jinna, a le ma de ibẹ lẹsẹkẹsẹ, ṣugbọn ọrọ yẹ fun afiyesi lapa ibi yii, ti awọn aṣofin ipinlẹ ati tawọn kansu ba ṣofin lori ẹ, o maa daa fun awọn eeyan wa gidi. Ijọba apapọ o ni agbara lati ṣe iru ofin bẹẹ, awọn aṣofin ipinlẹ lọrọ naa ja le lejika, ẹ ma kọyin si inira awọn araalu, ẹ jẹ ka maye dẹrun fun wọn. Kawọn gomina atawọn kọmiṣanna tọrọ kan si fun ọrọ yii lafiyesi akanṣe, eyi lo le din iṣoro airilegbe ati inira awọn eeyan wa ku jọjọ. Bẹẹ ni Faṣọla sọ.


Kawọn gomina atawọn kọmiṣanna tọrọ kan si fun ọrọ yii lafiyesi akanṣe, eyi lo le din iṣoro airilegbe ati inira awọn eeyan wa ku jọjọ. Bẹẹ ni Faṣọla sọ.


A ti ko awọn mẹrinlelọgbọn tọwọ ba nibi iwọde ayajọ EndSARS lọ sile-ẹjọ-Ileeṣẹ ọlọpaa

Faith Adebọla, Eko Ni itakora si ọrọ ti Gomina Babajide Sanwo-Olu sọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, pe oun ti paṣẹ pe ki wọn fi gbogbo awọn tọwọ agbofinro ba nibi iwọde ayajọ EndSARS to waye lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko, silẹ lalaafia, ki kaluku maa lọ ile rẹ layọ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ni awọn eeyan mẹrinlelọgbọn lo ko sakolo awọn lọjọ naa, awọn si ti wọ wọn tuuru lọ sile-ẹjọ, lati ṣalaye ẹnu wọn niwaju adajọ. Atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, CSP Adekunle Ajiṣebutu, fi ṣọwọ s’ALAROYE lori iṣẹlẹ ọhun fidi ẹ mulẹ pe lati nnkan bii aago mẹjọ owurọ si aago mẹwaa lawọn oluwọde naa ti bẹrẹ iwọde wọn, gbogbo nnkan si lọ wọọrọwọ, yatọ si idiwọ diẹ to wa fun lilọ bibọ ọkọ ni Too-geeti Lẹkki ọhun. O ni ni nnkan bii aago mọkanla aabọ, lẹyin tawọn to waa ṣe iwọde ti pada sile wọn, lawọn janduku kan ko ara wọn de, wọn dara pọ mọ sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ ọkọ to waye lasiko naa, wọn si fẹẹ maa ṣakọlu sawọn onimọto atawọn eeyan to n gba agbegbe yii kọja jẹẹjẹ wọn. O lawọn janduku yii gun Ọgbẹni Ṣina Ẹdun, ẹṣọ alaabo Man ‘O’ War to n ṣiṣẹ pẹlu Lẹkki Concession Company, lọbẹ nikun. Ọpẹlọpẹ awọn alaaanu ti wọn sare gbe e lọ sileewosan kan, ibẹ lo wa titi di ba a ṣe n sọ yii, to n gba itọju. Ajiṣebutu ni bawọn janduku ṣe fẹẹ dana ijangbọn yii lo mu kawọn ọlọpaa tete fi pampẹ ofin gbe wọn, ti wọn si yin afẹfẹ taju-taju si wọn lati tu wọn ka.


O lawọn janduku yii gun Ọgbẹni Ṣina Ẹdun, ẹṣọ alaabo Man ‘O’ War to n ṣiṣẹ pẹlu Lẹkki Concession Company, lọbẹ nikun. Ọpẹlọpẹ awọn alaaanu ti wọn sare gbe e lọ sileewosan kan, ibẹ lo wa titi di ba a ṣe n sọ yii, to n gba itọju. Ajiṣebutu ni bawọn janduku ṣe fẹẹ dana ijangbọn yii lo mu kawọn ọlọpaa tete fi pampẹ ofin gbe wọn, ti wọn si yin afẹfẹ taju-taju si wọn lati tu wọn ka. Afurasi ọdaran mẹrinlelọgbọn, ada meji, haama kan, ọbẹ aṣooro meji ati oogun abẹnugọngọ oriṣiiriṣii ni wọn gba lọwọ wọn, wọn si ti foju wọn bale-ẹjọ Majisireeti karun-un, eyi to wa l’Oṣodi, nipinlẹ Eko. O ni meji ninu wọn jẹwọ pe awọn jẹbi, ile-ẹjọ si bu owo itanran ẹgbẹrun mẹwaa naira le ọkọọkan wọn. Ọgbọn lara wọn lo sọ pe awọn o jẹbi, ile-ẹjọ si gba beeli ọkọọkan wọn pẹlu ẹgbẹrun lọna ogun naira (N20,000) ati oniduuro kọọkan ni iye owo naa.


Afurasi ọdaran mẹrinlelọgbọn, ada meji, haama kan, ọbẹ aṣooro meji ati oogun abẹnugọngọ oriṣiiriṣii ni wọn gba lọwọ wọn, wọn si ti foju wọn bale-ẹjọ Majisireeti karun-un, eyi to wa l’Oṣodi, nipinlẹ Eko. O ni meji ninu wọn jẹwọ pe awọn jẹbi, ile-ẹjọ si bu owo itanran ẹgbẹrun mẹwaa naira le ọkọọkan wọn. Ọgbọn lara wọn lo sọ pe awọn o jẹbi, ile-ẹjọ si gba beeli ọkọọkan wọn pẹlu ẹgbẹrun lọna ogun naira (N20,000) ati oniduuro kọọkan ni iye owo naa. Ile-ẹjọ naa da ẹni kan silẹ pe ko lẹjọ i jẹ, nigba ti wọn paṣẹ ki wọn lọọ fi Chukwu Chika, ẹni ọdun mẹrinlelogun, ti wọn ka ada ati oogun abẹnugọngọ mọ lọwọ sahaamọ awọn ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii to lọọrin. Wọn lọkunrin naa ti jẹwọ ni kootu pe oun diidi wa lati huwa janduku lọjọ naa ni, wọn si ti sun igbẹjọ siwaju lori ọrọ rẹ. Ṣaaju ni gomina ipinlẹ Eko ti paṣẹ pe ki wọn tu gbogbo awọn ti wọn mu nibi iwọde naa silẹ, Sanwo-Olu sọrọ yii lọjọ iṣẹlẹ ọhun, o ni ẹlẹyinju aanu ni ijọba ipinlẹ Eko, ati pe awọn nifẹẹ awọn ọdọ, awọn si mọyi bi wọn ṣe jẹ ki iwọde wọn lọ wọọrọwọ.


Ile-ẹjọ naa da ẹni kan silẹ pe ko lẹjọ i jẹ, nigba ti wọn paṣẹ ki wọn lọọ fi Chukwu Chika, ẹni ọdun mẹrinlelogun, ti wọn ka ada ati oogun abẹnugọngọ mọ lọwọ sahaamọ awọn ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii to lọọrin. Wọn lọkunrin naa ti jẹwọ ni kootu pe oun diidi wa lati huwa janduku lọjọ naa ni, wọn si ti sun igbẹjọ siwaju lori ọrọ rẹ. Ṣaaju ni gomina ipinlẹ Eko ti paṣẹ pe ki wọn tu gbogbo awọn ti wọn mu nibi iwọde naa silẹ, Sanwo-Olu sọrọ yii lọjọ iṣẹlẹ ọhun, o ni ẹlẹyinju aanu ni ijọba ipinlẹ Eko, ati pe awọn nifẹẹ awọn ọdọ, awọn si mọyi bi wọn ṣe jẹ ki iwọde wọn lọ wọọrọwọ. O ni ijọba ti gbọ awọn ẹbẹ ati ibeere wọn, awọn o si ni i sinmi lati ri i pe awọn tẹ awọn ọdọ naa lọrun. Ṣugbọn o sọ pe ki wọn ṣi maa ba iwadii lọ lori ẹni kan ti wọn ba nnkan ija oloro lara, ki wọn ma ti i fi oun silẹ ni tiẹ. Bakan naa ni gomina tun sọ ninu ọrọ rẹ pe ko si awo kan ninu awo ẹwa lori abọ iwadii igbimọ tawọn gbekalẹ lati gbọ aroye awọn ti ọlọpaa ti fi ẹtọ wọn du tabi ti wọn fiya jẹ latẹyinwa, o ni gbogbo aba ati amọran to wa ninu abọ iwadii naa lawọn yoo ṣiṣẹ le lori bo ṣe yẹ.


O ni ijọba ti gbọ awọn ẹbẹ ati ibeere wọn, awọn o si ni i sinmi lati ri i pe awọn tẹ awọn ọdọ naa lọrun. Ṣugbọn o sọ pe ki wọn ṣi maa ba iwadii lọ lori ẹni kan ti wọn ba nnkan ija oloro lara, ki wọn ma ti i fi oun silẹ ni tiẹ. Bakan naa ni gomina tun sọ ninu ọrọ rẹ pe ko si awo kan ninu awo ẹwa lori abọ iwadii igbimọ tawọn gbekalẹ lati gbọ aroye awọn ti ọlọpaa ti fi ẹtọ wọn du tabi ti wọn fiya jẹ latẹyinwa, o ni gbogbo aba ati amọran to wa ninu abọ iwadii naa lawọn yoo ṣiṣẹ le lori bo ṣe yẹ.


Aṣiri aṣofin apapọ ilẹ wa to n ṣatilẹyin fun Sunday Igboho ti tu – Abubakar Malami

Faith Adebọla Amofin agba ilẹ wa, to tun jẹ Minisita feto idajọ, Abubakar Malami, ni afẹfẹ ti fẹ o, awọn ti ri furọ adiẹ. O ni aṣiri kan ti tu sawọn lọwọ pe ọkan lara awọn aṣofin ilẹ wa to jẹ ọmọ ileegbimọ aṣofin apapọ lo n kowo fun ajijagbara ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, o ni aṣofin naa ni onilu to n lu fun iromi Sunday Igboho to fi n jo labẹ omi. Malami sọrọ yii lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, niluu Abuja, lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ. O ni oun o ni i darukọ ẹni ti aṣofin naa jẹ gan-an tori iwadii awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣi n lọ lori ẹ, ṣugbọn abọ iwadii igbimọ alaabo kan tijọba apapọ gbekalẹ lati tuṣu desalẹ ikoko awọn ajijagbara to gbinaya lorileede yii ti fidi ẹ mulẹ pe Sunday Igboho gba owo nla lọwọ ileeṣẹ kan, Abbai Bako and Sons, l’Abuja, to jẹ Ọgbẹni Abdullahi Umar Usman, o ni wọn si ti fẹsun kan ileeṣẹ naa pe o n ṣonigbọwọ awọn apanilaya atawọn eeṣin-o-kọ’ku. “Ọgbẹni Abdullahi Umar Usman ni ajọṣepọ olokoowo pẹlu Surajo Abubakar Muhammad, ẹni ti wọn ti dajọ ẹwọn gbere fun lorileede United Arab Emirates lori ẹsun fifowo ṣatilẹyin fawọn afẹmiṣofo Boko Haram. Igbimọ tijọba gbe kalẹ yii ti ṣewadii, aṣiri si ti tu si wọn lọwọ pe olori ẹgbẹ IPOB, Nnamdi Kanu, atawọn ẹmẹwa ẹ n ri awọn eeyan ṣofofo fun un nipa ohun to n lọ nile ati lẹyin odi, bẹẹ lawọn olowo bii ṣẹkẹrẹ kan fori pamọ, awọn ni wọn n ṣatilẹyin fun ọkunrin naa ati ẹgbẹ rẹ, awọn kan si tun wa lẹyin odi, niluu oyinbo ti wọn n fowo sọwọ si wọn.


O ni oun o ni i darukọ ẹni ti aṣofin naa jẹ gan-an tori iwadii awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣi n lọ lori ẹ, ṣugbọn abọ iwadii igbimọ alaabo kan tijọba apapọ gbekalẹ lati tuṣu desalẹ ikoko awọn ajijagbara to gbinaya lorileede yii ti fidi ẹ mulẹ pe Sunday Igboho gba owo nla lọwọ ileeṣẹ kan, Abbai Bako and Sons, l’Abuja, to jẹ Ọgbẹni Abdullahi Umar Usman, o ni wọn si ti fẹsun kan ileeṣẹ naa pe o n ṣonigbọwọ awọn apanilaya atawọn eeṣin-o-kọ’ku. “Ọgbẹni Abdullahi Umar Usman ni ajọṣepọ olokoowo pẹlu Surajo Abubakar Muhammad, ẹni ti wọn ti dajọ ẹwọn gbere fun lorileede United Arab Emirates lori ẹsun fifowo ṣatilẹyin fawọn afẹmiṣofo Boko Haram. Igbimọ tijọba gbe kalẹ yii ti ṣewadii, aṣiri si ti tu si wọn lọwọ pe olori ẹgbẹ IPOB, Nnamdi Kanu, atawọn ẹmẹwa ẹ n ri awọn eeyan ṣofofo fun un nipa ohun to n lọ nile ati lẹyin odi, bẹẹ lawọn olowo bii ṣẹkẹrẹ kan fori pamọ, awọn ni wọn n ṣatilẹyin fun ọkunrin naa ati ẹgbẹ rẹ, awọn kan si tun wa lẹyin odi, niluu oyinbo ti wọn n fowo sọwọ si wọn. Bakan naa ni igbimọ yii ti ri i pe o kere tan, ẹnikan wa nileegbimọ aṣofin wa, ọkan lara awọn aṣofin ni, oun lo n fowo ki ọkẹrẹ Sunday Igboho laya, to fi n ṣekun gbẹndu sọlọdẹ. Malami tun sọ pe awọn orileede kan wa ti wọn mọ si ina ijijangbara to n ru tuu lorileede yii, o lawọn orileede ọhun fẹ ki Naijiria fọ si wẹwẹ. O ṣekilọ pe kawọn orileede naa tete yaa lọ jawọ ninu erongba ati igbesẹ wọn, o ni ki wọn so ewe agbejẹẹ mọ’wọ ti wọn o ba fẹẹ ri pipọn oju ijọba apapọ.


Bakan naa ni igbimọ yii ti ri i pe o kere tan, ẹnikan wa nileegbimọ aṣofin wa, ọkan lara awọn aṣofin ni, oun lo n fowo ki ọkẹrẹ Sunday Igboho laya, to fi n ṣekun gbẹndu sọlọdẹ. Malami tun sọ pe awọn orileede kan wa ti wọn mọ si ina ijijangbara to n ru tuu lorileede yii, o lawọn orileede ọhun fẹ ki Naijiria fọ si wẹwẹ. O ṣekilọ pe kawọn orileede naa tete yaa lọ jawọ ninu erongba ati igbesẹ wọn, o ni ki wọn so ewe agbejẹẹ mọ’wọ ti wọn o ba fẹẹ ri pipọn oju ijọba apapọ.


Emi ni mo le tun Naijiria to- Atiku Abubakar

Adefunkẹ Adebiyi Orilẹ-ede Naijiria nilo atunto gẹgẹ bi ọpọ eeyan ṣe n wi, koda, igbakeji aarẹ ile yii tẹlẹ, Atiku Abubakar, naa gba bẹẹ, oun si ti sọ pe bi atunto naa yoo ba waye, oun loun le jẹ ko wa si imuṣẹ. Nibi ayẹyẹ ọjọọbi Oloye Raymond Dokpesi, Oludasilẹ ileeṣẹ DAAR Communications ni Atiku ti sọrọ yii. O fi kun alaye ẹ pe Naijiria nilo adari ti yoo mu iṣọkan wa, ti yoo ṣe atunto si gbogbo nnkan to n daru nilẹ yii, ti aabo ara ilu yoo si tun jẹ ẹ logun. Ọkunrin ọmọ ipinlẹ Adamawa naa sọ pe atunto ti oun n sọ yii yoo ṣatunṣe si ọrọ aje Naijiria to ti bajẹ, o ni ṣugbọn ki i ṣe gbogbo awọn to n dije fun ipo aarẹ ni 2023 naa ni wọn lagbara lati ṣe atunṣe naa, bi ko ṣe oun Atiku Abubakar nikan. Nibi ti ọrọ naa si da a loju de, gbangba lo ti da awọn akọroyin ti wọn beere lọwọ ẹ pe ṣe yoo si le ṣe eyi lo ti da wọn lohun pe ohun ti sọ bẹẹ tẹlẹ, ‘mo maa ṣe e”. Pẹlu ipo aarẹ ti Atiku Abubakar fẹẹ du ni 2023 yii, eyi ni yoo jẹ igba kẹfa to ti n gbiyanju ipo naa.


Ọkunrin ọmọ ipinlẹ Adamawa naa sọ pe atunto ti oun n sọ yii yoo ṣatunṣe si ọrọ aje Naijiria to ti bajẹ, o ni ṣugbọn ki i ṣe gbogbo awọn to n dije fun ipo aarẹ ni 2023 naa ni wọn lagbara lati ṣe atunṣe naa, bi ko ṣe oun Atiku Abubakar nikan. Nibi ti ọrọ naa si da a loju de, gbangba lo ti da awọn akọroyin ti wọn beere lọwọ ẹ pe ṣe yoo si le ṣe eyi lo ti da wọn lohun pe ohun ti sọ bẹẹ tẹlẹ, ‘mo maa ṣe e”. Pẹlu ipo aarẹ ti Atiku Abubakar fẹẹ du ni 2023 yii, eyi ni yoo jẹ igba kẹfa to ti n gbiyanju ipo naa. Atiku gbiyanju lati di aarẹ ni 1993, 2007, 2011, 2015 ati 2019.


Atiku gbiyanju lati di aarẹ ni 1993, 2007, 2011, 2015 ati 2019.


Anfaani adugbo niyawo mi, gbogbo aye lo n pọnmi ni kanga ẹ, mi o fẹ ẹ mọ-Akinlolu

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta “Mo maa pa ara mi danu ni bi kootu ba kọ lati tu igbeyawo emi ati Funmilayọ ka, latigba to ti sọ ara ẹ di anfaani adugbo ni gbogbo ọkunrin ti n ba a sun kiri. Ko si ayọ ninu famili mi mọ tipẹtipẹ, ibanujẹ lo n gba ọkan mi nitori iṣekuṣe tiyawo mi n ṣe kiri. Ẹ tu wa ka ni o, mi o fẹ ẹ mọ.” Bayii ni baba kan, Amos Akinlolu, ẹni ọdun mẹrinlelọgọta (64) to ti fẹyinti lẹnu iṣẹ ijọba ṣe sọrọ nipa iyawo ẹ, Funmilayọ, to bimọ marun-un fun un. Kootu kọkọ-kọkọ to n jokoo ni Mapo, n’Ibadan, ni baba naa ti sọrọ yii, koda, ori ikunlẹ lo wa to ti n rawọ ẹbẹ si kootu naa pe afi ki wọn tu ajọṣepọ ọlọdun gbọọrọ naa ka, o ni bi wọn ko ba ṣe bẹẹ, oun yoo pa ara oun ni. Ṣugbọn Funmilayọ to fẹsun kan sọ fun kootu pe oun ki i ṣe alagbere. O ni lati ọjọ t’ọkọ oun ti n fẹsun agbere ati iṣekuṣe kan oun yii, ko ka ọkunrin kankan mọ oun lori ri, ko si le tọka si ọkunrin kan to ba oun lo pọ ri, o kan wulẹ n sọ ohun ti ko ṣẹlẹ ko le baa le oun jade nile ni.


Kootu kọkọ-kọkọ to n jokoo ni Mapo, n’Ibadan, ni baba naa ti sọrọ yii, koda, ori ikunlẹ lo wa to ti n rawọ ẹbẹ si kootu naa pe afi ki wọn tu ajọṣepọ ọlọdun gbọọrọ naa ka, o ni bi wọn ko ba ṣe bẹẹ, oun yoo pa ara oun ni. Ṣugbọn Funmilayọ to fẹsun kan sọ fun kootu pe oun ki i ṣe alagbere. O ni lati ọjọ t’ọkọ oun ti n fẹsun agbere ati iṣekuṣe kan oun yii, ko ka ọkunrin kankan mọ oun lori ri, ko si le tọka si ọkunrin kan to ba oun lo pọ ri, o kan wulẹ n sọ ohun ti ko ṣẹlẹ ko le baa le oun jade nile ni. Nibi ti ọrọ yii le de, awọn ọmọ wọn maraarun naa sọ pe awọn fọwọ si ipinya laarin baba ati mama awọn. Wọn ni alaafia ko si ninu ile awọn mọ, ko si ma di pe ẹnikan yoo pa ẹnikan ninu iya ati baba awọn, yoo daa ki kootu kuku tu wọn ka ki kaluku maa ba tiẹ lọ. Aarẹ kootu naa, Abilekọ Imọlẹayọ Akinrodoye, tu igbeyawo naa ka, o ni ki alaafia le wa, ki tọkọ-taya naa tuka.