Fun apẹẹrẹ, a lawọn ọmọ ti wọn kẹkọọjade nibi; ti wọn ti wa niluu oyinbo, nitori ẹkọ ti a fun wọn nibi. Lọdọ tiwa nibi, kilaasi to ba yẹ kọmọ wa la maa fi si, obi ko le sọ fun ibi tọmọ oun maa wa, ohun ti wọn n ṣe niluu oyinbo niyẹn. A mọ kilaasi to yẹ kọmọ wa pẹlu ọjọ ori ẹ. Awọn obi wa ko si waa ba wa ri pe ohun taa n kọ ọmọ wọn ko kaju iwọn, ko ṣẹlẹ ri. Idi ni pe a maa n ronu ṣaaju akoko ni. Bakan naa ni wọn tun le ṣeto ẹyawo fun wa, owo ti ko ni ele lori ni o, ti a maa san pada, awọn nnkan ti wọn le ṣe fun wa niyẹn lati ran wa lọwọ, wọn le gba oniduuro o, ko buru. Ju gbogbo ẹ lọ, awọn owo ori ti wọn n gba lọwọ wa, lati ti ijọba apapọ titi de kansu, owo tawọn yẹn tiẹ n gba lọwọ wa ti pọ ju, ẹ jẹ ki wọn ba wa ṣiṣẹ lori ẹ. Awọn nnkan yẹn n ba ọrọ-aje jẹ.


Iba dara kijọba ṣeto ẹyawo fawa ileewe adani lasiko yii, nitọri awọn oṣiṣẹ wa  – Alagba Samuel Mare

Idi ni pe a maa n ronu ṣaaju akoko ni. Bakan naa ni wọn tun le ṣeto ẹyawo fun wa, owo ti ko ni ele lori ni o, ti a maa san pada, awọn nnkan ti wọn le ṣe fun wa niyẹn lati ran wa lọwọ, wọn le gba oniduuro o, ko buru. Ju gbogbo ẹ lọ, awọn owo ori ti wọn n gba lọwọ wa, lati ti ijọba apapọ titi de kansu, owo tawọn yẹn tiẹ n gba lọwọ wa ti pọ ju, ẹ jẹ ki wọn ba wa ṣiṣẹ lori ẹ. Awọn nnkan yẹn n ba ọrọ-aje jẹ. Ibo lorukọ yẹn ti jade wa?Ohun mẹrin lorukọ yii duro fun, Morals, iyẹn ni Iwa, Academic, iyẹn ni ẹkọ ti wọn wa kọ nibi, Reliability, ifọkantan ati Excellence, to duro fun Pipegede. Gbogbo ohun taa n lo lati fi kọ awọn ọmọ wa niyẹn. Igbagbọ wa ni pe orukọ ṣe pataki ninu ohun gbogbo teeyan ba n ṣe, ohun lo fa a ti a fi mu orukọ ti a n lo.Awọn to n ba yin ṣiṣẹ pọ nibi, awọn oṣiṣẹ yin, awọn naa wa ninu awọn oluranlọwọ yin, bawo nitọju wọn lasiko yii?Ko too di asiko Korona, kii ṣohun kekere lati ṣiṣẹ ọrọ-aje niluu wa yii.


Ibo lorukọ yẹn ti jade wa?Ohun mẹrin lorukọ yii duro fun, Morals, iyẹn ni Iwa, Academic, iyẹn ni ẹkọ ti wọn wa kọ nibi, Reliability, ifọkantan ati Excellence, to duro fun Pipegede. Gbogbo ohun taa n lo lati fi kọ awọn ọmọ wa niyẹn. Igbagbọ wa ni pe orukọ ṣe pataki ninu ohun gbogbo teeyan ba n ṣe, ohun lo fa a ti a fi mu orukọ ti a n lo.Awọn to n ba yin ṣiṣẹ pọ nibi, awọn oṣiṣẹ yin, awọn naa wa ninu awọn oluranlọwọ yin, bawo nitọju wọn lasiko yii?Ko too di asiko Korona, kii ṣohun kekere lati ṣiṣẹ ọrọ-aje niluu wa yii. Wahala owo-ori oriṣii ti wọn n gba, iṣoro ohun amayedẹrun to yẹ kijọba pese, wahala awọn ijọba ibilẹ pẹlu awọn owo ti wọn n gba loorekoore. Ẹni ba maa daṣẹ silẹ niluu wa yii gbodo mura silẹ fun awọn ipenija yii ki iṣẹ yẹn le tẹ siwaju. Ṣugbọn ti Korona yii tun jẹ ko pọ.


Wahala owo-ori oriṣii ti wọn n gba, iṣoro ohun amayedẹrun to yẹ kijọba pese, wahala awọn ijọba ibilẹ pẹlu awọn owo ti wọn n gba loorekoore. Ẹni ba maa daṣẹ silẹ niluu wa yii gbodo mura silẹ fun awọn ipenija yii ki iṣẹ yẹn le tẹ siwaju. Ṣugbọn ti Korona yii tun jẹ ko pọ. Ẹyin naa mọ pe ko si aye fun wa lati gbaradi nigba ti kinni yii n bọ, ohun taa lero ni pe ijọba maa dide lati ran gbogbo wa lọwọ, paapaa awọn oṣiṣẹ. Mo le fi gbogbo ẹnu sọ pe ko sẹni ti ko gba owo oṣu ninu awọn oṣiṣẹ wa, wọn gba ti oṣu kẹta, March, wọn si tun gba ti oṣu kẹrin April naa, bo tiẹ jẹ pe wọn o ṣiṣẹ rara, bakan naa la n jirooro lori toṣu karun-un yii naa. Ọpọ awọn oṣiṣẹ wa lo ya lẹnu nigba ti wọn gba alaati owo oṣu lori foonu wọn.


Ẹyin naa mọ pe ko si aye fun wa lati gbaradi nigba ti kinni yii n bọ, ohun taa lero ni pe ijọba maa dide lati ran gbogbo wa lọwọ, paapaa awọn oṣiṣẹ. Mo le fi gbogbo ẹnu sọ pe ko sẹni ti ko gba owo oṣu ninu awọn oṣiṣẹ wa, wọn gba ti oṣu kẹta, March, wọn si tun gba ti oṣu kẹrin April naa, bo tiẹ jẹ pe wọn o ṣiṣẹ rara, bakan naa la n jirooro lori toṣu karun-un yii naa. Ọpọ awọn oṣiṣẹ wa lo ya lẹnu nigba ti wọn gba alaati owo oṣu lori foonu wọn. Ọlọrun ni o, kii ṣe agbara wa, bo tiẹ jẹ pe a ni i nipamọ, a tun ka a si pe a jọ n gbe ogo iṣẹ wa ga ni, ẹnikan ko le da a ṣe.Eto ẹkọ ayelujara, online class, ti ẹ ṣe fawọn ọmọleewe yin, ṣe ọfẹ niyẹn naa?A o gba owo lọwọ ẹnikẹni, yatọ si intanẹẹti ti awọn obi ra fun awọn ọmọ wọn, ki wọn le fi maa lo ẹrọ kọmputa, ṣugbọn awa ko gba owo lọwọ ẹnikan wọn, iṣẹ Ọlọrun ni. Awọn kan n gba o, ṣugbọn awa ko gba a lọwọ ẹnikẹni.Njẹ kinni ọhun n ṣiṣẹ?Bẹẹ ni, nitori awọn obi wọn maa n beere ọrọ lọwọ wa, wọn maa pe wa, wọn a beere ohun ti ko ye wọn, awọn nnkan ti a n gbọ latẹnu wọn fihan pe ẹkọ ayelujara yẹn n ṣiṣẹ fun wọn. Bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii, bi a ba lo ju iṣẹju marun lọ, awọn obi a bẹrẹ si i pe mi pe awọn ko ri tiṣa wọn ko bẹrẹ iṣẹ.Njẹ ẹ tiẹ ti mura tan lati bẹrẹ iṣẹ, tori wọn ti fẹ ka ṣi awọn ileewe wa bayii?Ohun taa maa ṣe ko le yatọ si ohun taa ṣe lasiko Ebola, ẹ ranti pe Ebola gan an tun paayan ju Korona yii lọ.


Ọlọrun ni o, kii ṣe agbara wa, bo tiẹ jẹ pe a ni i nipamọ, a tun ka a si pe a jọ n gbe ogo iṣẹ wa ga ni, ẹnikan ko le da a ṣe.Eto ẹkọ ayelujara, online class, ti ẹ ṣe fawọn ọmọleewe yin, ṣe ọfẹ niyẹn naa?A o gba owo lọwọ ẹnikẹni, yatọ si intanẹẹti ti awọn obi ra fun awọn ọmọ wọn, ki wọn le fi maa lo ẹrọ kọmputa, ṣugbọn awa ko gba owo lọwọ ẹnikan wọn, iṣẹ Ọlọrun ni. Awọn kan n gba o, ṣugbọn awa ko gba a lọwọ ẹnikẹni.Njẹ kinni ọhun n ṣiṣẹ?Bẹẹ ni, nitori awọn obi wọn maa n beere ọrọ lọwọ wa, wọn maa pe wa, wọn a beere ohun ti ko ye wọn, awọn nnkan ti a n gbọ latẹnu wọn fihan pe ẹkọ ayelujara yẹn n ṣiṣẹ fun wọn. Bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii, bi a ba lo ju iṣẹju marun lọ, awọn obi a bẹrẹ si i pe mi pe awọn ko ri tiṣa wọn ko bẹrẹ iṣẹ.Njẹ ẹ tiẹ ti mura tan lati bẹrẹ iṣẹ, tori wọn ti fẹ ka ṣi awọn ileewe wa bayii?Ohun taa maa ṣe ko le yatọ si ohun taa ṣe lasiko Ebola, ẹ ranti pe Ebola gan an tun paayan ju Korona yii lọ. Kiakia ni tiẹ. Awa naa ti bẹrẹ iṣẹ, paapaa ni ti ọrọ ifọwọ pẹlu omi ati ọṣẹ. Bẹẹ la si ti n ṣeto fun ka ma sunmọ ara wa.


Kiakia ni tiẹ. Awa naa ti bẹrẹ iṣẹ, paapaa ni ti ọrọ ifọwọ pẹlu omi ati ọṣẹ. Bẹẹ la si ti n ṣeto fun ka ma sunmọ ara wa. Ko too di asiko yii gan an lo ti wa ninu eto wa pe kawọn ọmọ ma pọ ninu kilaasi wa. A tun ti ṣeto aye silẹ fun awọn ti ko si aye fun, ohun ti a kan maa ṣe ni ka gba awọn tiṣa si i, eto si ti n lọ lọwọ lati ṣe eyi. A o le din awọn ọmọ ku, tiṣa la maa fi kun un.


Ko too di asiko yii gan an lo ti wa ninu eto wa pe kawọn ọmọ ma pọ ninu kilaasi wa. A tun ti ṣeto aye silẹ fun awọn ti ko si aye fun, ohun ti a kan maa ṣe ni ka gba awọn tiṣa si i, eto si ti n lọ lọwọ lati ṣe eyi. A o le din awọn ọmọ ku, tiṣa la maa fi kun un. Bẹẹ la si tun maa sọ fun awọn obi pe ki wọn ṣeto ibomu ati ọṣẹ apakokoro fun awọn ọmọ wa. Gbogbo wa la niṣẹ la ti ṣe. Bẹẹ la si tun ti ṣeto lati fi kun awọn eleto aabo ati awọn alagbatọ ti a lo.Awọn ti obi wọn ti padanu iṣẹ wọn, eto wo lẹ ni fun awọn ọmọ wọn nipa owo ileewe ni sisan?Ko too di asiko yii lawọn eeyan ti n padanu iṣẹ wọn.


Bẹẹ la si tun maa sọ fun awọn obi pe ki wọn ṣeto ibomu ati ọṣẹ apakokoro fun awọn ọmọ wa. Gbogbo wa la niṣẹ la ti ṣe. Bẹẹ la si tun ti ṣeto lati fi kun awọn eleto aabo ati awọn alagbatọ ti a lo.Awọn ti obi wọn ti padanu iṣẹ wọn, eto wo lẹ ni fun awọn ọmọ wọn nipa owo ileewe ni sisan?Ko too di asiko yii lawọn eeyan ti n padanu iṣẹ wọn. Ẹni ba ti n ṣiṣẹ labẹ eeyan, ohunkohun lo le ṣẹlẹ si i nigbakugba, koda awọn obinrin nigba mi-in gan an a maa padanu ọkọ wọn, ti wọn o ni lagbara ati sanwo ileewe. Ṣugbọn ẹni ba nilo iranlọwọ gbọdọ jẹ kawọn eeyan mọ pe oun nilo iranlọwọ, a o le mọ lọdọ ẹni ti ko sọ fun wa, awọn to jẹ ka mọ la maa ran lọwọ. A ti n ṣe e tẹlẹ, a o si maa tẹ siwaju, a ni awọn ti ọmọ wọn ti ṣetan nibi ṣugbọn ti wọn ṣi n sanwo ti wọn jẹ silẹ.


Ẹni ba ti n ṣiṣẹ labẹ eeyan, ohunkohun lo le ṣẹlẹ si i nigbakugba, koda awọn obinrin nigba mi-in gan an a maa padanu ọkọ wọn, ti wọn o ni lagbara ati sanwo ileewe. Ṣugbọn ẹni ba nilo iranlọwọ gbọdọ jẹ kawọn eeyan mọ pe oun nilo iranlọwọ, a o le mọ lọdọ ẹni ti ko sọ fun wa, awọn to jẹ ka mọ la maa ran lọwọ. A ti n ṣe e tẹlẹ, a o si maa tẹ siwaju, a ni awọn ti ọmọ wọn ti ṣetan nibi ṣugbọn ti wọn ṣi n sanwo ti wọn jẹ silẹ. Adehun ati ajọsọ gbọdọ wa.Kin ni imọran yin fawọn onileewe adani atawọn obi?Awọn obi gbọdọ mọ pe kii ṣe ọfẹ lawọn ọmọ wọn maa kẹkọọ, ko ri bẹẹ o. A ni awọn olukọ atawọn oṣiṣẹ taa maa sanwo fun, paapaa awọn to n ba wa tọju ọgba yii. Iṣẹ kekere kọ lawọn to n ba wa tọju ọgba yii n ṣe.


Adehun ati ajọsọ gbọdọ wa.Kin ni imọran yin fawọn onileewe adani atawọn obi?Awọn obi gbọdọ mọ pe kii ṣe ọfẹ lawọn ọmọ wọn maa kẹkọọ, ko ri bẹẹ o. A ni awọn olukọ atawọn oṣiṣẹ taa maa sanwo fun, paapaa awọn to n ba wa tọju ọgba yii. Iṣẹ kekere kọ lawọn to n ba wa tọju ọgba yii n ṣe. A n bẹjọba ki wọn ṣaanu awa ileewe adani. Owo taa n na lori ina, omi ati bẹẹ bẹẹ lọ ko rọrun rara. Owo taa n na lori jẹnẹretọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


A n bẹjọba ki wọn ṣaanu awa ileewe adani. Owo taa n na lori ina, omi ati bẹẹ bẹẹ lọ ko rọrun rara. Owo taa n na lori jẹnẹretọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bijọba ba le ran wa lọwọ, awa naa a le ran ijọba lọwọ. Ki awọn ileewe adani naa si mọ pe bi owo ba wa lapo wọn, ki wọn ranti pe kii ṣe owo wọn o, owo ti wọn maa na lori ileewe wọn ni, nitori igba ẹrun le de nigbakugba. Owo kekere kọ lawọn ileewe adani n na, kijọba ran wa lọwọ, ko buru ti wọn ba ba wa san owo oṣu fawọn oṣiṣẹ wa.


Bijọba ba le ran wa lọwọ, awa naa a le ran ijọba lọwọ. Ki awọn ileewe adani naa si mọ pe bi owo ba wa lapo wọn, ki wọn ranti pe kii ṣe owo wọn o, owo ti wọn maa na lori ileewe wọn ni, nitori igba ẹrun le de nigbakugba. Owo kekere kọ lawọn ileewe adani n na, kijọba ran wa lọwọ, ko buru ti wọn ba ba wa san owo oṣu fawọn oṣiṣẹ wa. Wọn mọ iye wa. Bakan naa ni wọn tun le ṣeto ẹyawo fun wa, owo ti ko ni ele lori ni o, ti a maa san pada, awọn nnkan ti wọn le ṣe fun wa niyẹn lati ran wa lọwọ, wọn le gba oniduuro o, ko buru. Ju gbogbo ẹ lọ, awọn owo ori ti wọn n gba lọwọ wa, lati ti ijọba apapọ titi de kansu, owo tawọn yẹn tiẹ n gba lọwọ wa ti pọ ju, ẹ jẹ ki wọn ba wa ṣiṣẹ lori ẹ. Awọn nnkan yẹn n ba ọrọ-aje jẹ.


Wọn mọ iye wa. Bakan naa ni wọn tun le ṣeto ẹyawo fun wa, owo ti ko ni ele lori ni o, ti a maa san pada, awọn nnkan ti wọn le ṣe fun wa niyẹn lati ran wa lọwọ, wọn le gba oniduuro o, ko buru. Ju gbogbo ẹ lọ, awọn owo ori ti wọn n gba lọwọ wa, lati ti ijọba apapọ titi de kansu, owo tawọn yẹn tiẹ n gba lọwọ wa ti pọ ju, ẹ jẹ ki wọn ba wa ṣiṣẹ lori ẹ. Awọn nnkan yẹn n ba ọrọ-aje jẹ.


Ileewe wa to digi araba lonii, ẹgbẹrun lọna ogun naira pere la fi bẹrẹ – Baba Ojo, Oludasilẹ ileewe Jextoban

Abajade eto iwadii ti ileese ijoba to n sakoso eto eko nipinle Eko (Ministry of Education) se, won ni ileewe Jextoban Secondary School wa lara awon ileewe mewaa akoko to dangajia julo, laaarin awon egbeegberun ileewe adani to wa nipinle Eko. Alapere ni Ketu nileewe ohun fikale si nijoba ibile Kosofe, l’Ekoo. Laipe yii nileewe ohun se ayeye odun meeedogbon ti won ti bere ise. Eyi lo mu ki iko Asejere sabewo si oludasile ileewe naa fun iforowero. Ki lohun toju won ri ko won too bere, bawo ni won se bere ati bee bee lo. Ohun ti won ba SAM.


Eyi lo mu ki iko Asejere sabewo si oludasile ileewe naa fun iforowero. Ki lohun toju won ri ko won too bere, bawo ni won se bere ati bee bee lo. Ohun ti won ba SAM. AKINROLE so ree.Bi awon eeyan ba fee da ileewe sile, ohun ti opo maa n saaba se ni ki won ko gbogbo e papo, won a ni jele-o-sinmi, won a ni pamari, won a ni girama, koda awon kan tun ti n ni yunifasiti pelu e bayii. Ki lo fa a to fi je pe kiki ileewe girama leyin yan lati da sile lasiko ti e da ileewe yii sile?E seun pupo, mo ti wa ninu ise awon ero komputa tele, ise yen ni mo ko, ohun ni mo ka niwe, ise naa ni mo se titi di 1986. Mo da ileese kan sile pelu awon ore mi meta, sugbon nigba ti mo di atunbi lodun 1984 o da bii pe ajosepo wa ko le dan moran mo.


AKINROLE so ree.Bi awon eeyan ba fee da ileewe sile, ohun ti opo maa n saaba se ni ki won ko gbogbo e papo, won a ni jele-o-sinmi, won a ni pamari, won a ni girama, koda awon kan tun ti n ni yunifasiti pelu e bayii. Ki lo fa a to fi je pe kiki ileewe girama leyin yan lati da sile lasiko ti e da ileewe yii sile?E seun pupo, mo ti wa ninu ise awon ero komputa tele, ise yen ni mo ko, ohun ni mo ka niwe, ise naa ni mo se titi di 1986. Mo da ileese kan sile pelu awon ore mi meta, sugbon nigba ti mo di atunbi lodun 1984 o da bii pe ajosepo wa ko le dan moran mo. Ikinni kuro nileese yen ni 1986 enikeji kuro ni 1988, won ni bi a se jo n sepo ko le lo geere mo. Won ni bemi se n ronu yato si bawon se n ronu. Agbasese la n se lasiko naa, sugbon won ni a o le jo maa se bee mo.


Ikinni kuro nileese yen ni 1986 enikeji kuro ni 1988, won ni bi a se jo n sepo ko le lo geere mo. Won ni bemi se n ronu yato si bawon se n ronu. Agbasese la n se lasiko naa, sugbon won ni a o le jo maa se bee mo. Nigba ti won kuro lemi wa gbadura si Olorun pe Oluwa, ise wo lemi le se ni mi o ni maa fun awon eeyan labatele, ti mi o ni lowo si nnkan abosi ati mago-mago. Olorun bere si i fi iran yii han mi, looooto mi o mo nnkan ti mo n ri o, fun odun mefa ni iran yen fi n wa, ko too di pe o ye mi pe ileewe girama ni Olorun fe ki n da sile. Igba ti mo ba ri iran yen, mo maa n ba ara mi nileewe girama ti mo ti jade, yala ki n maa ko eeyan abi ki n maa se abojuto kan. Lai fa oro gun, o ye mi pe ileewe lo ye ki n da sile, bee mo ti sise ni WAEC, mo tun sise ni JAMB, nibi ti won sedanwo fawon omoleewe.


Nigba ti won kuro lemi wa gbadura si Olorun pe Oluwa, ise wo lemi le se ni mi o ni maa fun awon eeyan labatele, ti mi o ni lowo si nnkan abosi ati mago-mago. Olorun bere si i fi iran yii han mi, looooto mi o mo nnkan ti mo n ri o, fun odun mefa ni iran yen fi n wa, ko too di pe o ye mi pe ileewe girama ni Olorun fe ki n da sile. Igba ti mo ba ri iran yen, mo maa n ba ara mi nileewe girama ti mo ti jade, yala ki n maa ko eeyan abi ki n maa se abojuto kan. Lai fa oro gun, o ye mi pe ileewe lo ye ki n da sile, bee mo ti sise ni WAEC, mo tun sise ni JAMB, nibi ti won sedanwo fawon omoleewe. Idi komputa ni mo wa. Bi mo ba ri awon obi ti won wa esi idanwo awon omo won, inu won kii saaba dun, eyi si maa n ko mi lominu. Abi nigba teeyan ko omo fun odun mefa, ti won wa wo esi idanwo re to je pe se lomo naa fidi remi.


Idi komputa ni mo wa. Bi mo ba ri awon obi ti won wa esi idanwo awon omo won, inu won kii saaba dun, eyi si maa n ko mi lominu. Abi nigba teeyan ko omo fun odun mefa, ti won wa wo esi idanwo re to je pe se lomo naa fidi remi. O wa fihan pe awa naa le se nnkan lati ran awon omo lowo, to je pe ti won ba loo sedanwo, o ye ki won le se aseyori leekan soso. Igba ti mo wa ni WAEC, odoodun la maa n gbo pe won ti ri idanwo tawon omoleewe fee se, eyi maa n je ki awon omo ma fe lati kawe, sugbon lasiko tiwa, ko ri bee nileewe girama ti a lo. Eyi lo fun mi ni idaniloju pe o see se ki a ko awon omo ki won yan ki won yanju la i ri iwe idanwo bii tigba wa.


O wa fihan pe awa naa le se nnkan lati ran awon omo lowo, to je pe ti won ba loo sedanwo, o ye ki won le se aseyori leekan soso. Igba ti mo wa ni WAEC, odoodun la maa n gbo pe won ti ri idanwo tawon omoleewe fee se, eyi maa n je ki awon omo ma fe lati kawe, sugbon lasiko tiwa, ko ri bee nileewe girama ti a lo. Eyi lo fun mi ni idaniloju pe o see se ki a ko awon omo ki won yan ki won yanju la i ri iwe idanwo bii tigba wa. Ohun to fa ileewe girama Jextoban niyen.Bawo nileewe naa se bere gan-an?Egberun lona ogun naira pere lo wa lowo mi lasiko ti a fee bere. Owo ile ti lanloodu ile ni ki a san je egberun lona aadoje naira, bee owo owo mi ko ju egberun lona ogun lo. Sugbon mo saa gba Olorun gbo.


Ohun to fa ileewe girama Jextoban niyen.Bawo nileewe naa se bere gan-an?Egberun lona ogun naira pere lo wa lowo mi lasiko ti a fee bere. Owo ile ti lanloodu ile ni ki a san je egberun lona aadoje naira, bee owo owo mi ko ju egberun lona ogun lo. Sugbon mo saa gba Olorun gbo. Ohun to sele lojo taa loo ri lanloodu yen ni pe, iyawo mi da lanloodu lohun pe a maa sanwo yen. Ibi ti owo ti jade iyawo mi; Mama Adunola Ojo lo le so. Gbogbo bi a se bere, bi won se gba awon tisa bi won sa gba awon to ba wa sise, ati bee bee lo awon lo mo nipa, mi o mo nnkan kan rara.


Ohun to sele lojo taa loo ri lanloodu yen ni pe, iyawo mi da lanloodu lohun pe a maa sanwo yen. Ibi ti owo ti jade iyawo mi; Mama Adunola Ojo lo le so. Gbogbo bi a se bere, bi won se gba awon tisa bi won sa gba awon to ba wa sise, ati bee bee lo awon lo mo nipa, mi o mo nnkan kan rara. Sugbon nigba taa nilo owo, mo loo ba ore mi kan, mo salaye ipenija wa fun, o si so fun mi pe oun ni owo kan toun ko lo lasiko naa, owo yen je egberun lona igba naira. Owo nla ree lasiko yen, owo yen la fi se gbogbo nnkan taa nilo lati se lodun kinni. Ko ni ya yin lenu pe ki odun yen too pari, a da owo yen pada fun ore mi yen.Ki lawon ipenija ti e koko dojuko?Ikinni, a o seru e ri.


Sugbon nigba taa nilo owo, mo loo ba ore mi kan, mo salaye ipenija wa fun, o si so fun mi pe oun ni owo kan toun ko lo lasiko naa, owo yen je egberun lona igba naira. Owo nla ree lasiko yen, owo yen la fi se gbogbo nnkan taa nilo lati se lodun kinni. Ko ni ya yin lenu pe ki odun yen too pari, a da owo yen pada fun ore mi yen.Ki lawon ipenija ti e koko dojuko?Ikinni, a o seru e ri. Ekeji ko sowo, sugbon a nigbagbo ninu Olorun pe ibi to n dari wa si yii, oun funra e lo maa pese owo, a o ni owo kankan. A gbokanle Olorun. Bakan naa, iye awon omo to maa wole.


Ekeji ko sowo, sugbon a nigbagbo ninu Olorun pe ibi to n dari wa si yii, oun funra e lo maa pese owo, a o ni owo kankan. A gbokanle Olorun. Bakan naa, iye awon omo to maa wole. Omo meji la koko fi bere nigba taa n palemo. Ibi ti a ti n tun ibi ti a gba lati lo se, lawon omo Korea meji waa ba wa ti won lawon fe ka maa ko awon lede oyinbo, sugbon a ni ileewe lawa fee da sile ni osu kinni odun o, ni saa keji. Ipenija wa ni owo, a o si le polongo ara wa daadaa.


Omo meji la koko fi bere nigba taa n palemo. Ibi ti a ti n tun ibi ti a gba lati lo se, lawon omo Korea meji waa ba wa ti won lawon fe ka maa ko awon lede oyinbo, sugbon a ni ileewe lawa fee da sile ni osu kinni odun o, ni saa keji. Ipenija wa ni owo, a o si le polongo ara wa daadaa. Abele naa la si ti bere.Ki lo de ti ileese ti e da sile pelu awon ore yin ko fi sise?O sise gan-an nitori odun mokanlelogun la fi sise, ko too di pe onikaluku lo si ona tie.Nje o see se ki a da ileese sile niluu yii la i lowo ninu iwa ibaje tabi abosi kan, paapaa lorile-ede yii?Bo ba see se fawa, o see se felomii. O ni i se pelu iha tonikaluku ko si owo ati aseyori. Won maa n ni isale oro legbin, sugbon kii se gbogbo oro lo legbin.


Abele naa la si ti bere.Ki lo de ti ileese ti e da sile pelu awon ore yin ko fi sise?O sise gan-an nitori odun mokanlelogun la fi sise, ko too di pe onikaluku lo si ona tie.Nje o see se ki a da ileese sile niluu yii la i lowo ninu iwa ibaje tabi abosi kan, paapaa lorile-ede yii?Bo ba see se fawa, o see se felomii. O ni i se pelu iha tonikaluku ko si owo ati aseyori. Won maa n ni isale oro legbin, sugbon kii se gbogbo oro lo legbin. Mo fee da bi onile yii, sugbon o o beere boya o ti jiya ko too nile lori. Kii se gbogbo awon to n dase sile lowo won ko mo. O see se lati dase sile lai ni mago-mago.Se ibi ti e fe ki Jextoban wa lo si wa bayii, nje awon iran ti e ri yen ti wa si imuse?Bi gbogbo e ba ti wa si imuse, a je pe ko si ise mo niyen.


Mo fee da bi onile yii, sugbon o o beere boya o ti jiya ko too nile lori. Kii se gbogbo awon to n dase sile lowo won ko mo. O see se lati dase sile lai ni mago-mago.Se ibi ti e fe ki Jextoban wa lo si wa bayii, nje awon iran ti e ri yen ti wa si imuse?Bi gbogbo e ba ti wa si imuse, a je pe ko si ise mo niyen. Nnkan ti a n gbiyanu ati se ni pe ka maa ni itesiwaju ki gbogbo nnkan ti a n fe fawon omo see se. ka duro sori otito nipa ore ofe Olorun, oju olododo maa n ri iyonu, a i le mu amulumala mo oro idanwo le ma je kawon eeyan wa sodo wa, sugbon awon to ba mo nnkan to ni i se pelu ododo, won a wa. A fe ka po si, sugbon ka ko omo pelu oro Olorun ati iberu re, ki won se daadaa, a ti se aseyori lori eyi, okan wa si bale.Ileewe ati egba ni laye atijo, ko seni to n ko awon eeyan loro Olorun laye atijo.


Nnkan ti a n gbiyanu ati se ni pe ka maa ni itesiwaju ki gbogbo nnkan ti a n fe fawon omo see se. ka duro sori otito nipa ore ofe Olorun, oju olododo maa n ri iyonu, a i le mu amulumala mo oro idanwo le ma je kawon eeyan wa sodo wa, sugbon awon to ba mo nnkan to ni i se pelu ododo, won a wa. A fe ka po si, sugbon ka ko omo pelu oro Olorun ati iberu re, ki won se daadaa, a ti se aseyori lori eyi, okan wa si bale.Ileewe ati egba ni laye atijo, ko seni to n ko awon eeyan loro Olorun laye atijo. Sugbon, sibe naa, iwa omoluabi n dinku, nje ohun ti a n ko awon omo yii n sise?O n sise daadaa, nitori opo awon omo to jade labe wa, iwa won maa n yato. Awon obi maa n jeri si i pe igba ti omo won debi, iyato maa n wa, sugbon igi kan ko le da igbo se, a fee je imole nibi koro ti a wa yii. Loooto nigba ti a bere a n lo egba, sugbon olaju ti de, awa naa ri i pe gbogbo nnkan ko lo la egba lo, ti eyin naa si je awokose fun awon omo, nigba ti won ba ri iwa ti awa oluko ati asaaju n hu, awon naa a ko ara won nijanu.Ki lo fa a towo awon ileewe yunifasiti ijo Olorun fi po to bee, opo awon owo yii owo oniru owo alata si ni, ki lo wa de ti awon omo won ko le lo sawon ileewe yen?Ikoko to ba maa je ata idi e a gbona.


Sugbon, sibe naa, iwa omoluabi n dinku, nje ohun ti a n ko awon omo yii n sise?O n sise daadaa, nitori opo awon omo to jade labe wa, iwa won maa n yato. Awon obi maa n jeri si i pe igba ti omo won debi, iyato maa n wa, sugbon igi kan ko le da igbo se, a fee je imole nibi koro ti a wa yii. Loooto nigba ti a bere a n lo egba, sugbon olaju ti de, awa naa ri i pe gbogbo nnkan ko lo la egba lo, ti eyin naa si je awokose fun awon omo, nigba ti won ba ri iwa ti awa oluko ati asaaju n hu, awon naa a ko ara won nijanu.Ki lo fa a towo awon ileewe yunifasiti ijo Olorun fi po to bee, opo awon owo yii owo oniru owo alata si ni, ki lo wa de ti awon omo won ko le lo sawon ileewe yen?Ikoko to ba maa je ata idi e a gbona. Bi e ba mo iye tawon ileewe yen n na lati sakoso e o mo pe iye tawon eeyan n san fun owo ileewe gan an ko to nnkan rara. Lati da ileewe yunifasiti sile kii se nnkan kekere. E je ka beere owo ti a n na lori ati sanwo osu, bi e ba gbe e yewo daadaa, e o ri i pe awon ijo si n nawo lori awon ileewe giga yen.Ohun meji to je ijoba Eko logun ni, eto ilera ati eto eko.


Bi e ba mo iye tawon ileewe yen n na lati sakoso e o mo pe iye tawon eeyan n san fun owo ileewe gan an ko to nnkan rara. Lati da ileewe yunifasiti sile kii se nnkan kekere. E je ka beere owo ti a n na lori ati sanwo osu, bi e ba gbe e yewo daadaa, e o ri i pe awon ijo si n nawo lori awon ileewe giga yen.Ohun meji to je ijoba Eko logun ni, eto ilera ati eto eko. Ibeere mi ni pe ki lawon ona igbalode ti e lero pe ijoba le mulo lati mu itesiwaju ba ikekoo, eyi ti eyin aladaani n lo lowo?Nnkan meji ni. Bi enikan ba duro siwaju ogorun omo lati ko, kii se gbogbo won lo maa gbo nnkan ti tisa n so, sugbon benikan ba duro siwaju omo meeedogbon, a a le ko awon omo yen daadaa, a a le mo isoro ati ipenija enikookan won. Iyato maa wa nibe.


Ibeere mi ni pe ki lawon ona igbalode ti e lero pe ijoba le mulo lati mu itesiwaju ba ikekoo, eyi ti eyin aladaani n lo lowo?Nnkan meji ni. Bi enikan ba duro siwaju ogorun omo lati ko, kii se gbogbo won lo maa gbo nnkan ti tisa n so, sugbon benikan ba duro siwaju omo meeedogbon, a a le ko awon omo yen daadaa, a a le mo isoro ati ipenija enikookan won. Iyato maa wa nibe. Ero ti poju lawon ileewe ijoba. Ikeji ni ohun eelo ekose abi ohun eelo ikekoo, iye ti won ni lawon ileewe ijoba ko ka awon omo ti won wa nibe, ko kaari won, eyi si n sakoba fun awon ileewe ijoba, eyi ni awon ileese adani se yato si awon ileewe ijoba.Lakotan, eto ti e se fawon arugbo atawon opo laipe yii, ki le ro debe, nitori ko wopo ninu awon ileewe adani to n seru nnkan bee?Bi mo se koko so lakooko, Mama Ojo ni Olorun fi si lokan lati se nnkan yen fun awon opo atawon arugbo to wa laduugbo wa. Bi eeyan ba fi ara re fun Olorun, Olorun a maa ba a soro.


Ero ti poju lawon ileewe ijoba. Ikeji ni ohun eelo ekose abi ohun eelo ikekoo, iye ti won ni lawon ileewe ijoba ko ka awon omo ti won wa nibe, ko kaari won, eyi si n sakoba fun awon ileewe ijoba, eyi ni awon ileese adani se yato si awon ileewe ijoba.Lakotan, eto ti e se fawon arugbo atawon opo laipe yii, ki le ro debe, nitori ko wopo ninu awon ileewe adani to n seru nnkan bee?Bi mo se koko so lakooko, Mama Ojo ni Olorun fi si lokan lati se nnkan yen fun awon opo atawon arugbo to wa laduugbo wa. Bi eeyan ba fi ara re fun Olorun, Olorun a maa ba a soro. Mo mo pe Olorun lo fi si won lokan. Gbogbo bi a se n se odun keresi ati bee bee lo, awon kan wa ti ko lagbara a n sodun. Bee awon ti a maa se fun ti won o ni le san pada ni o lere ju awon ti won le se pada fun wa.


Mo mo pe Olorun lo fi si won lokan. Gbogbo bi a se n se odun keresi ati bee bee lo, awon kan wa ti ko lagbara a n sodun. Bee awon ti a maa se fun ti won o ni le san pada ni o lere ju awon ti won le se pada fun wa. O le je enikan ni eto yen maa se lanfaani, o le ma je gbogbo eeyan, sugbon iyen lo se koko. Elomii opo ni, elomii, omo e ko tie si nitosi, a wa ro o pe ki lo de ti a o ko won jo lati sodun fun won, gege bi a se n se fun awon omode, ohun to fa eto yen niyen.


O le je enikan ni eto yen maa se lanfaani, o le ma je gbogbo eeyan, sugbon iyen lo se koko. Elomii opo ni, elomii, omo e ko tie si nitosi, a wa ro o pe ki lo de ti a o ko won jo lati sodun fun won, gege bi a se n se fun awon omode, ohun to fa eto yen niyen.


“Owo ti mo fẹẹ gba lọwọ Salawa Abẹni lo koba mi”

Olufowokẹ Ọladunjoye Emmanuel, ọmọkunrin ẹni ọdun mọkandinlogun to fẹẹ fi aworan ihoho gbajumọ olorin waka nni, Alaaja Salawa Abẹni ṣe gbaju ẹ, ti ha sọwọ awọn ọlọpaa. Ọmọkunrin naa si ti jẹwọ pe owo toun fẹẹ gba lọwọ waka queen lo sun oun sidii iwa ibi naa.Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni Salawa Abẹni funra rẹ ke gbajare sita pe kawọn ọmọ Naijiria gba oun, nitori ẹnikan to fẹẹ ba oun laye jẹ. Salawa lasiko naa sọ pe; “Ọmọkunrin kan maa n pe oun lori foonu, lati gba owo lọwọ oun, o loun ni awọn aworan ihoho oun lọwọ, ṣugbọn emi o lowo ti mo fẹẹ fun un.”Salawa funra rẹ lo da awọn aworan ihoho ọhun sita, bẹẹ lo si gba ọdọ awọn ọlọpaa lọ, lati fọrọ naa to wọn leti.Ohun ti Tunji Disu, ọga awọn ọlọpaa RRS sọ fun Aṣejere ni pe; lẹyin ọjọ mẹta tawọn ti n tọpinpin ọmọ naa, ọjọ Tọsde to kọja yii lọwọ ṣẹṣẹ tẹ ẹ nile rẹ to wa ni Brentfield Avenue, Peace Estate, Magboro, nipinlẹ Ogun. Akẹkọọ ileewe Yaba Technology lọmọ naa.Ọmọ naa ni ori kaadi to maa n wa lori foonu, ti wọn maa n ko aworan si loun ti ri awọn aworan naa.Nigba to n sọrọ, Olufowokẹ Ọladunjoye Emmanuel ni, ori redio loun ti kọkọ mọ pe ọran loun da, o ni, nigba toun tun dele, ṣeni mama oun gbọ nipa ẹ, toun naa si tun n gbe awọn to huwa naa ṣepe. Eyi lo mu koun lọọ ba kaadi naa jẹ, toun si sọ ọ nu, o loun kan fẹẹ gbowo lọwọ Salawa ni toun ni.


Ijọba gbọdọ ran awa agbẹ ẹlẹja lọwọ, ọpọ awọn oṣiṣẹ wa lati ni ki wọn lọọ jokoo sile – Alagba Samuel Olubọdun

Oluwatoyin Mathnuel Aṣejere: Ẹ jẹ ka mọ nipa yinAlagba Olubọdun: Too! Emi ni Alagba Samuel Olubọdun, igbakeji Aarẹ awọn agbẹ ẹlẹja nilẹ Yoruba, emi kan naa tun ni alabojuto agba ati alaga ileeṣẹ agbẹ ẹlẹja ti a n pe ni Glorious Beulah Fish Farm, a wa ni Sango, Temidire-Ọta, l’Ogun. Oko ẹja wa wa ni Abule Solu, n’Ifọ.Aṣejere: Bawo lowo ẹja ṣe ri lasiko konilegbele ti arun Korona yii?Alagba Olubọdun: Ki n ma tan yin, konilegbele Korona yii ti ko ba owo ẹja ṣiṣe paapaa awa agbẹ ẹlẹja nitori tẹlẹri, a lanfaani lati ko awọn ere oko ẹja wa lọ si oriṣiiriṣii ibi itaja ati awọn onibaara wa bii: ileetura, ile ounjẹ igbalode, oriṣii ọja nina nipinlẹ Ogun, ṣe ẹ mọ wipe ọja nina nipinlẹ Ogun lawọn ọjọ kan pato bii ọjọ marun-marun ti a maa n na wọn, ṣugbọn bayii; gbogbo ọja nipinlẹ yii ti di nina lọjọ kan ṣoṣo, bẹẹ lawọn onibaara ẹja odo, ẹja arọ ti wọn n na ọja ojoojumọ, awọn naa ko le jade nitori ọwọn owo lati fi waa raja, ounjẹ ti awọn ẹja wọnyi n jẹ; ilẹ okeere lo ti n wa. Ni bayii, ko sanfaani ọja lati wọle sorilẹ-ede kan tabi omiiran, ilẹ Hausa la tun ti le ri ounjẹ ẹja tiwa-n-tiwa ra. Ijọba tun ni awọn ko fi aye gba irinajo lati ipinlẹ kan si omiiran nitori arun Korona yii naa. Eyi tun mu ọwọngogo owo ba iwọnba ounjẹ ẹja yoowu ti a ba rira lagbeegbe wa.


Ni bayii, ko sanfaani ọja lati wọle sorilẹ-ede kan tabi omiiran, ilẹ Hausa la tun ti le ri ounjẹ ẹja tiwa-n-tiwa ra. Ijọba tun ni awọn ko fi aye gba irinajo lati ipinlẹ kan si omiiran nitori arun Korona yii naa. Eyi tun mu ọwọngogo owo ba iwọnba ounjẹ ẹja yoowu ti a ba rira lagbeegbe wa. Pabanbari akoba ti konileogbele da silẹ fawa agbẹ ẹlẹja ni ọgọrọ ẹja lo wa ninu oko-odo ti ko ṣe e gbe lọ sipinlẹ miiran tabi ilu kereje ninu ipinlẹ kan si omiiran, ọpọ ẹja to ti yẹ ka ta sita ṣi pọ ninu odo. Inawo ounjẹ ẹja ti a o ṣeto fun la tun n mojuto bayii. Fun idi eyi, ọpọlọpọ oṣiṣẹ la ti da duro nitori aifẹjẹ awọn oṣiṣẹ lowo ọya wọn.


Pabanbari akoba ti konileogbele da silẹ fawa agbẹ ẹlẹja ni ọgọrọ ẹja lo wa ninu oko-odo ti ko ṣe e gbe lọ sipinlẹ miiran tabi ilu kereje ninu ipinlẹ kan si omiiran, ọpọ ẹja to ti yẹ ka ta sita ṣi pọ ninu odo. Inawo ounjẹ ẹja ti a o ṣeto fun la tun n mojuto bayii. Fun idi eyi, ọpọlọpọ oṣiṣẹ la ti da duro nitori aifẹjẹ awọn oṣiṣẹ lowo ọya wọn. Mo n gbẹnusọ fawọn agbẹ ẹlẹja patapata nipinlẹ Ogun ati agbegbe rẹ pe kijọba apapọ, ijọba ipinlẹ atijọba ibilẹ wo sakun ẹja lati jẹ ko wa lara ounjẹ agbayedẹrun (Palliatives) ti wọn n fun awọn araalu lasiko konilegbele yii, lati ma jẹ ki awa agbẹ ẹlẹja kogba wọle, ti ẹja ba wa lara ounjẹ ti wọn n fun awọn araalu nipinlẹ Ogun, Eko ati olu ilu Abuja lati ibẹẹrẹ pẹpẹ, ẹrin ohun idunnu ni ti awa agbẹ ẹlẹja iba jẹ bayii.Aṣejere: Ṣe ẹgbẹ agbẹ ẹlẹja ko sun mọ ijọba to ni abi ba wo?Alagba Olubọdun: Ẹyin lẹ n sọrọ bayii? Ẹyin naa mọ awọn eeyan wa, ẹni ba mọ eeyan ni, ti ẹ o ba ti mọ ẹnikankan ni sakani ijọba ati rọwọ mu yoo ṣoro diẹ, ti ko dẹ yẹ ko ri bẹẹ nitori agbẹ ẹlẹja ni ipa pataki tawa naa n ko lori eto ọrọ aje orilẹ-ede Naijiria. Awa agbẹ ẹlẹja ipinlẹ Ogun ni ibaṣepọ to danmọran pẹlu ijọba, ki Ọlọrun tubọ ran wa lọwọ ni!Aṣejere: Ẹ ni ẹja ko ṣe e gbe lọ sipinlẹ miiran, ṣe ẹyin ko gba iwe aṣẹ irinna lọwọ ijọba ni?Alagba Olubọdun: Wo o, ọkan ninu iwe aṣẹ irinna ijọba ti mo gba niyi, awọn agbofinro ko mu nnkan rọrun loju ọna, oju ogun le pẹlu awọn agbofinro ti wọn wa ni ibode kan si omiiran, awọn agbofinro ti fi aṣeju bọ iṣẹ tijọba ran wọn loju ọna.Aṣejere: Iranwọ wo lẹ n fẹ lọwọ ijọba?Alagba Olubọdun: Ki awọn Ijọba boju aanu wo awa agbẹ ẹlẹja, nipa ṣiṣe eto iranwọ owo nitori a nilo owo lati mojuto awọn oṣiṣẹ lọkan-o-jọkan, ni bẹẹ kọ, afaimọ lẹyin Korona yii, ọpọ agbe ẹlẹja lo maa kọgba wọle.


Mo n gbẹnusọ fawọn agbẹ ẹlẹja patapata nipinlẹ Ogun ati agbegbe rẹ pe kijọba apapọ, ijọba ipinlẹ atijọba ibilẹ wo sakun ẹja lati jẹ ko wa lara ounjẹ agbayedẹrun (Palliatives) ti wọn n fun awọn araalu lasiko konilegbele yii, lati ma jẹ ki awa agbẹ ẹlẹja kogba wọle, ti ẹja ba wa lara ounjẹ ti wọn n fun awọn araalu nipinlẹ Ogun, Eko ati olu ilu Abuja lati ibẹẹrẹ pẹpẹ, ẹrin ohun idunnu ni ti awa agbẹ ẹlẹja iba jẹ bayii.Aṣejere: Ṣe ẹgbẹ agbẹ ẹlẹja ko sun mọ ijọba to ni abi ba wo?Alagba Olubọdun: Ẹyin lẹ n sọrọ bayii? Ẹyin naa mọ awọn eeyan wa, ẹni ba mọ eeyan ni, ti ẹ o ba ti mọ ẹnikankan ni sakani ijọba ati rọwọ mu yoo ṣoro diẹ, ti ko dẹ yẹ ko ri bẹẹ nitori agbẹ ẹlẹja ni ipa pataki tawa naa n ko lori eto ọrọ aje orilẹ-ede Naijiria. Awa agbẹ ẹlẹja ipinlẹ Ogun ni ibaṣepọ to danmọran pẹlu ijọba, ki Ọlọrun tubọ ran wa lọwọ ni!Aṣejere: Ẹ ni ẹja ko ṣe e gbe lọ sipinlẹ miiran, ṣe ẹyin ko gba iwe aṣẹ irinna lọwọ ijọba ni?Alagba Olubọdun: Wo o, ọkan ninu iwe aṣẹ irinna ijọba ti mo gba niyi, awọn agbofinro ko mu nnkan rọrun loju ọna, oju ogun le pẹlu awọn agbofinro ti wọn wa ni ibode kan si omiiran, awọn agbofinro ti fi aṣeju bọ iṣẹ tijọba ran wọn loju ọna.Aṣejere: Iranwọ wo lẹ n fẹ lọwọ ijọba?Alagba Olubọdun: Ki awọn Ijọba boju aanu wo awa agbẹ ẹlẹja, nipa ṣiṣe eto iranwọ owo nitori a nilo owo lati mojuto awọn oṣiṣẹ lọkan-o-jọkan, ni bẹẹ kọ, afaimọ lẹyin Korona yii, ọpọ agbe ẹlẹja lo maa kọgba wọle. Lẹyin Korona yii, kijọba mu irọrun ba ounjẹ ẹja ni rira lowo ti ko ga ni lara. Ju gbogbo rẹ lọ, awa agbẹ ẹlẹja ipinle Ogun n rọ Gomina wa Ọlọla-julọ Ọmọọba Dapọ Abiọdun ki wọn jare jọ ọ fi ẹja kun ounjẹ agbayerọrun awọn araalu lasiko igbele yii!


Lẹyin Korona yii, kijọba mu irọrun ba ounjẹ ẹja ni rira lowo ti ko ga ni lara. Ju gbogbo rẹ lọ, awa agbẹ ẹlẹja ipinle Ogun n rọ Gomina wa Ọlọla-julọ Ọmọọba Dapọ Abiọdun ki wọn jare jọ ọ fi ẹja kun ounjẹ agbayerọrun awọn araalu lasiko igbele yii!


Ijọba ti gbẹsẹ le ile ti difẹlọpa fi lu jibiti l’Ekoo – Toke Benson

Sam Akinrole“Ijọba ti n gbẹsẹ le ile ẹjẹẹnti tabi difẹlopa to ba ṣe gbaju-ẹ fun ẹnikẹni nipinlẹ Eko, ọpọ wọn nijọba n ba ṣẹjọ lọwọ, bẹẹ la si ti gbẹsẹ le awọn ile kan, ohun taa fẹẹ ṣe bayii ni ka gbe ile ọhun ta, ka le sanwo fun awọn araalu ti wọn lu nijibiti.”Olugbaninimọran pataki fun gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, lori ọrọ ile igbe, Arabinrin Toke Benson-Awoyinka lo ṣe bayii ba Aṣejere sọrọ, lonii, Ọjọ, Iṣẹgun, Tusde. Papa iṣere JJT to wa ni Alausa ni Ikẹja ni obinrin naa ti sọrọ ọhun.Toke Benson to tun jẹ alakooso ileeṣẹ ijọba to n bojuto awọn abanikọle, abaniralẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ, ti wọn pe ni LASRETRAD, sọ pe gbogbo awọn difẹlọpa ati ẹjẹẹnti ti wọn lu awọn araalu ni jibiti owo lọwọ ti tẹ, tijọba si ti gbẹsẹ le ile wọn, bẹẹ ni wọn n ṣẹjọ lọwọ nileejọ.O tẹnumọ ọrọ rẹ pe ejẹẹnti kan to lu awọn eeyan ni jibiti ni Ketu, l’EKoo; ijọba n ṣẹjọ pẹlu ẹ lọwọ ẹ, difẹlọpa kan naa ni Mafoluku; ijọba ti gbẹsẹ le ile yẹn, bẹẹ nijọba maa gba a lọwọ ẹ. O ni, awọn maa gba ile yẹn, bẹẹ nijọba si maa ta a lati le da owo awọn ti wọn lu ni jibiti pada.”Nipa owo tijọba fẹẹ maa gba lọwọ awọn abanikọle ati abanirale yii, Toke Benson sọ pe; “Bi awọn difẹlọpa ba fẹ kijọba din owo to yẹ ki wọn maa san funjọba ku, a jẹ pe awọn naa nilati din owo ti wọn n gba lọwọ awọn araalu ku niyẹn. Ko si difẹlọpa ti ko lowo lọwọ, ati pe owo taa n san yẹn kọ ni koko, ṣugbọn nitori ohun taa fẹẹ ṣe fun awọn araalu gan an ni koko.”Obinrin naa tun tẹnumọ ọrọ rẹ pe awọn ti ṣepade pẹlu gbogbo awọn abanikọle, abanirale ati difẹlọpa laipẹ yii, ohun tijọba si n tẹnumọ naa ni pe gbogbo wọn ni lati forukọ silẹ lọdọ ijọba.“Ohun to ṣẹlẹ ni pe nitori awọn eeyan wa la ṣe ṣepade pẹlu difẹlọpa, a fẹ kijọba mọ awọn to n kọle faraalu, ọna taa le fi gba wọn lọwọ awọn onijibiti niyẹn. A ṣakiyesi pe awọn kan n pe ra wọn ni ejẹẹnti, ti wọn a maa purọ fun awọn araalu pe awọn nile mẹwaa; mẹẹẹdọgbọn tawọn fẹẹ fi rẹnti, ṣugbọn to jẹ pe ile ti wọn ni ko ju meji lọ.“Wọn a wa gba owo jọ lọwọ eeyan to pọ, bii mẹwaa. Ẹni mẹwaa a wa maa ja sile kan ṣoṣo. Ijọba lawọn eeyan yii si maa n pada ke waa ba.


A ṣakiyesi pe awọn kan n pe ra wọn ni ejẹẹnti, ti wọn a maa purọ fun awọn araalu pe awọn nile mẹwaa; mẹẹẹdọgbọn tawọn fẹẹ fi rẹnti, ṣugbọn to jẹ pe ile ti wọn ni ko ju meji lọ.“Wọn a wa gba owo jọ lọwọ eeyan to pọ, bii mẹwaa. Ẹni mẹwaa a wa maa ja sile kan ṣoṣo. Ijọba lawọn eeyan yii si maa n pada ke waa ba. Ohun la ṣe ni kawọn eeyan ti wọn n ṣiṣẹ yii waa forukọsilẹ pẹlu wa. Iyẹn ni pe; bi wọn ba ṣe gbajuẹ fun wọn, ijọba maa mo ẹni to ṣiṣẹ ibẹ yẹn, ohun taa ba awọn difẹlọpa wa sọ nibi ipade niyẹn.


Ohun la ṣe ni kawọn eeyan ti wọn n ṣiṣẹ yii waa forukọsilẹ pẹlu wa. Iyẹn ni pe; bi wọn ba ṣe gbajuẹ fun wọn, ijọba maa mo ẹni to ṣiṣẹ ibẹ yẹn, ohun taa ba awọn difẹlọpa wa sọ nibi ipade niyẹn.


Alaga kansu Agbado Oke Odo ku lojiji, lẹyin iku akọwe ẹ

Alaga ijọba ibilẹ Agbado Oke-Odo nijọba ibilẹ Alimọṣọ, nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Augustine Adeoye Arogundade ti jade laye. Ọsan ọjọ Iṣẹgun, Tusde yii naa ni ọkunrin naa papoda. Ohun taa gbọ ni pe ọkunrin yii ti figba kan ṣaisan, ko too di pe iku pa oju ẹ de.Ninu atẹjade ti alaga ẹgbẹ awọn alaga kansu Eko fi to wa leti, Ọnarebu Ọmọlọla Essien fidi iṣẹlẹ naa mulẹ.Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni alaga agbegbe idagbasoke Ikosi Iṣẹri, Abdulfatai Oyesanya,naa jade laye, lẹyin aisan ranpẹ. Loju ẹsẹ ni wọn si ti fi igbakeji rẹ rọpo.Bakan naa ni Aṣejere tun gbọ pe laipẹ yii ni akọwe ijọba ibilẹ naa, Alaaja Tawakalitu Abiọdun Ayilara naa jade laye.


Biliọnu mẹjọ naira la tọju ninu owo awọn oṣiṣẹ-fẹyinti – Pọnnle

Owo tiye rẹ le diẹ ni biliọnu mẹjọ naira nijọba ipinlẹ Eko ti fi pamọ, ninu owo ti wọn n san fun awọn oṣiṣẹ-fẹyinti. Owo ọhun la gbọ pe wọn n san fun awọn oṣiṣẹ-fẹyinti ti ko sorukọ wọn ninu iwe akọsilẹ ijọba.Kọmiṣanna to n ṣakooso ọrọ awọn oṣiṣẹ ati oṣiṣẹ-fẹyinti, Arabinrin Ajibọla Pọnnle lo sọrọ naa di mimọ lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ lati jabọ iṣẹ ti ijọba Gomina Babajide Sanwo-Olu ṣe laarin ọdun kan.Obinrin naa ṣalaye pe, iwadii tileeṣẹ oun ṣe fihan pe ko si orukọ awọn oṣiṣẹ-fẹyinti kan ninu iwe akọsilẹ ijọba, bẹẹ ijọba n sanwo ọhun fun ẹni ti wọn ko ri. Eyi lo mu ki ileeṣẹ naa ṣayẹwo fun gbogbo awọn ti wọn n sanwo fun.Pọnnle tun ni, lẹyin tawọn ṣe ayẹwo naa tan, laarin oṣu kẹwaa si oṣu kejila ọdun to kọja yii, owo tiye rẹ to biliọnu mẹjọ lawọn fi pamọ si akanti ijọba.Bakan naa lo tun sọ pe owo tiye rẹ to biliọnu meji naira nijọba ti san owo ifẹyinti fun laarin oṣu karun un ọdun 2019 si oṣu kẹrin ọdun yii.


A o ṣetan ati ṣi awọn ileegbafẹ bayii – Akinbile-Yusuf

Kọmiṣanna fun ọrọ aṣa, iṣe ati eto igbafẹ, Arabinrin Uzamat Akinbile-Yusuf, ti sọ ọ di mimọ pe ijọba ipinle Eko ko ti i ṣetan lati ṣi awọn ileegbafẹ gbogbo to wa nipinlẹ naa, nitori arun Korona to ṣi n ja rain-rain lọwọ.Erongba awọn araalu ni pe ijọba maa gba awọn onileegbafẹ laye lati ṣilẹkun ileeṣẹ wọn laipẹ, pẹlu bi ijọba ṣe gba awọn mọṣalaaṣi ati ṣọọṣi laye ati ṣilẹkun wọn. Ṣugbọn kọmiṣanna ọhun sọ fun awọn oniroyin lonii ni Alausa Ikẹja pe ijọba Sanwo-Olu ko kanju rara, nitori ilera awọn araalu Eko lo jẹ ijọba logun lọwọ yii.O ni, loootọ nileeṣẹ oun fi kọkọrọ ti awọn ileegbafẹ ati otẹẹli ti wọn tapa sofin ijọba lasiko konile-o-gbele to kọja, o ni ilana tuntun ṣi maa jade fun awọn onileegbafẹ atawọn otẹẹli lori bi wọn yoo ṣe maa ṣiṣẹ wọn, nigba ti asiko naa ba to.“Ijọba mọ pe ẹka ọrọ aje yii jẹ ẹka kan ti ọpọ eeyan n ṣiṣẹ nibẹ, bi a ko ba gba wọn laye ati tete bẹrẹ iṣẹ wọn, o ṣee ṣe ki awọn eeyan padanu iṣẹ wọn, a ko si fẹ ki eyi ṣẹlẹ rara, sibẹ naa ilera ati ẹmi awọn olugbe ilu Eko ṣe pataki si ijọba.” Akinbile-Yusuf lo sọrọ bẹẹ.


Ijiya nla wa fẹnikẹni to ba sun sinu ọja mọju – Wale Ahmed

Nitori ati tubọ mu ki eto aabo to peye fẹsẹ mulẹ lawọn ọja gbogbo to wa nipinlẹ Eko, ijọba ti bẹrẹ si i gbogun ti awọn to fẹran lati maa sun sinu ọja, nitori aago mẹfa ni gbogbo oniṣowo lanfaani ati ṣe kara-kata wọn da lawọn ọja naa.Dokita Wale Ahmed, to jẹ kọmiṣanna to n ṣakoso ọrọ ijọba ibilẹ ati ọrọ awọn lọba-lọba nipinlẹ Eko, lo sọrọ yii nigba to n jabọ iṣẹ Gomina Babajide Sanwo-Olu lẹka naa laarin ọdun kan lori aleefa.Ahmed ni, o ti di eewọ fun awọn onikarakata lati kọja aago mẹfa ninu ọja, o ni ijọba ti fun gbogbo ọlọja di aago mẹfa irọlẹ lati ṣe karakata wọn, lẹyin eyi, gbogbo wọn gbọdọ gba ile wọn lọ, ẹnikẹni ko si gbọdọ sun sinu ọja naa.Bakan naa ni kọmiṣanna tun tẹnumọ ọn pe gbogbo awọn ofin ọja to ni i ṣe pẹlu ipese ile igbọnsẹ, omi to ṣe e mu, pẹlu eto aabo to peye, nijọba ti ṣetan ati fese rẹ mulẹ bayii.Ko ṣai rọ awọn adari ọja kọọkan lati ran ijọba lọwọ nipa fifẹsẹ awọn ofin naa mulẹ, paapaa pe ẹnikẹni ko gbọdọ sun sinu ọja.Kọmiṣanna tun mẹnuba tita ọja loju titi, o ni ijọba Sanwo-Olu ko ni i fojuure wo awọn ọlọja ti wọn fẹran ati maa taja loju titi.Lara awọn aṣeyọri ileeṣẹ rẹ laarin ọdun naa ni ipade apero ọlọjọ kan to waye laarin awọn adari ọja gbogbo to wa ni gbogbo awọn ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ Eko. Ipade ọhun to da lori eto imọtọtọ lawọn ọja ni aya gomina, Dokita Ibijọke Sanwo-Olu ṣe agbatẹru rẹ.


Ẹgbẹrun mẹrin oniṣowo keekeeke la fẹẹ ran lọwọ bayii – Aderẹmi Adebọwale

Ẹgberun meji oniṣowo keekeeke ni wọn ti jẹ anfaani iranlọwọ lati ọdọ ijọba nipasẹ ileeṣẹ to n ri si ajọṣepọ ijọba pẹlu awọn araalu, bẹẹ ni anfaani si tun wa fun awọn ẹgbẹrun mẹrin mi in ninu eto ti wọn pe ni Eko Cares.Eto ironilagbara naa ti wọn n pe ni Sanwo-Olu Cares tẹlẹ, lo wa fun awọn oniṣowo keekeeke ti wọn n fẹ iranlọwọ ijọba lati mu ki ọrọ aje wọn tubọ gberu si i.Ọmọọba-binrin Aderẹmi Adebọwale to jẹ olugbaninimọran fun gomina lori ajọṣepọ ijọba pẹlu awọn araalu lo sọrọ yii nigba toun naa n jabọ iṣẹ iriju rẹ fun awọn oniroyin ni papa iṣere JJT to wa ni Alausa, Ikeja, l’Ekoo.Adebọwale tun ni ninu eto ifunnilounjẹ ti wọn pe ni Snacks For Thoughts tileeṣẹ oun ṣagbatẹru rẹ, awọn ileewe mẹtalelọgbọn lo janfaani eto ounjẹ naa, bẹẹ lawọn ọmọleewe ti wọn fẹrẹ to ẹgbẹrun mejila naa jẹ anfaani ọhun.Obinrin naa ko ṣai mẹnuba a pe awọn ẹgbẹ mẹẹẹdọgbọn lawọn ti pari ija fun laaarin ọdun naa, bẹẹ nileeṣẹ oun si ṣeto ipade apero to waye laarin awọn ọmọleegbimọ aṣofin ati awọn kọmiṣanna gbogbo.


Akeredolu ṣefilọlẹ ọja igbalode Ọbada l’Okeigbo

Aya gomina ipinle Ondo, Arabinrin Betty Anyanwu-Akeredolu ti ṣefilọlẹ ọja igbalode Ọbada to wa niluu Okeigbo, nipinlẹ naa.Alaga kansu Ilẹoluji/Okeigbo, Abilekọ Rebecca Taiwo Adeoyin lo tun ọja naa kọ, lẹyin ti ọpọ awọn nnkan ti bajẹ nibẹ.Nibi ifilolẹ naa ni aya gomina ti rọ gbogbo awọn ọlọja to n ṣe karakata ninu ọja ọhun ki wọn ṣamulo rẹ daadaa, ki wọn si maa tọju rẹ loorekoore, ko ma ba a da bii ti bo ṣe wa tẹlẹ.Bẹẹ lo si tun rọ wọn lati maa bọwọ fun awọn ofin to de arun Korona nigba gbogbo.Ninu ọrọ tiẹ, alaga kansu naa, o ni; bo tiẹ jẹ pe ọrọ aje ko ṣe daadaa lasiko yii, sibẹ ijọba oun ti ṣe oju ọna Okepọtẹ/Lọta ti ko ju kilomita kan lọ.


Gbọlahan Lawal, kọmiṣanna Sanwo-Olu tẹlẹ ti wọ ipebi

Ọmọọba Gbọlahan Lawal Akapo, to ti kọwe fipo silẹ gẹgẹ bii ọkan ninu awọn kọmiṣanna labẹ iṣakoso Gomina Babajide Sanwo-Olu, ti wọ ipebi lọ lati bẹrẹ gbogbo etutu ati eto ti yoo sọ ọ di kabiyesi ọba Oniru tilẹ Iru ni Victori Island, l’Ekoo.Gbọlahan Lawal, lawọn afọbajẹ ilẹ Iru mu lati rọpo kabiyesi ana to waja, Ọba Idowu Abiọdun Oniru. Kete ti kabiyesi-ana ti waja ni ọmọ rẹ, Ṣẹgun Oniru, ti sọ pe oun ni oye naa kan, ṣugbọn ọkunrin kan naa ti wọn n pe ni Alaaji Akeem Ajasa sọ pe oun ni oye naa kan.Ṣẹgun Oniru ti figba kan jẹ kọmiṣanna nipinlẹ Eko, labẹ iṣakoso Babatunde Faṣọla, bẹẹ naa ni Alaaji Akeem Ajasa naa ti figba kan jẹ olori awọn ẹṣọ alaabo fun Rauf Arẹgbẹṣọla nigba to jẹ gomina nipinlẹ Ọṣun.Ohun taa gbọ ni pe ale ana ni Gbọlahan kọwe fipo rẹ silẹ gẹgẹ bii kọmiṣanna labẹ iṣakoso Sanwo-Olu, lojuẹsẹ naa lo si ti wọ ipebi fun eto lati di ọba.Ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keje, ọdun 1970 la bi Gbọlahan Lawal, ileewe giga tiluu Port Harcourt lo lo lọdun 1992, o si lọ kaakiri lọọ kawe gboye. Iṣẹ ọlọpaa to ṣe lo sọ ọ di eṣọ amugbalẹgbẹ ti wọn n pe ni ADC fun Bọla Tinubu nigba to di gomina lọdun 1999.Iru lo ni gbogbo agbegbe Victoria Island titi de Isalẹ Eko, Ikoyi ati Lekki Peninsula.


Ẹ ma fun ẹnikẹni lowo lati gbawe aṣẹ ijọba – Lanre Mọjọla

Ẹni to n ṣakoso ajọ to n ri si ọrọ aabo nipinlẹ Eko, iyẹn Lagos State Safety Commission, Ọgbẹni Lanre Mọjọla ti ṣalaye pe ijọba ko fun ẹnikẹni laṣẹ ati gba owo lọwọ awọn araalu tabi lọwọ ileeṣẹ kan fun iforukọsilẹ tijẹba ni ki wọn waa ṣe lati bẹrẹ iṣẹ pada.Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni ijọba ipinle Eko ṣi anfaani silẹ fawọn onileeṣẹ lati maa waa forukọ silẹ ki wọn ba a le lanfaani ati ṣilẹkun ileeṣẹ wọn ki wọn ba a le bẹrẹ eto ọrọ aje wọn.Latigba ti arun Korona ti bẹ silẹ ni gbogbo awọn ileeṣẹ ijọba ati adani to wa l’Ekoo ti kogba wọle. Kete tijọba apapọ l’Abuja kede pe ki awọn ileeṣẹ naa bẹrẹ iṣẹ pada ni ijọba ipinlẹ Eko ṣeto iforukọsilẹ ati ayẹwo fun awọn ileeṣẹ ti wọn fẹẹ ṣilẹkun wọn.Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ ni Alausa, Ikeja, l’Ekoo, Mọjọla ni ko sẹni tileeṣẹ oun fun laṣẹ ati gba owo lọwọ ẹnikẹni fun ayẹwo tijọba loun fẹẹ ṣe fun awọn ileeṣẹ, ati pe ayẹwo naa ko le ju iṣẹju marun un lọ, lẹyin naa lawọn maa fun ileeṣẹ naa ni iwe ẹri ‘o-ti-yege’. O ni, iwe ẹri yii lo fun ileeṣẹ naa lanfaani ati bẹrẹ iṣẹ pada ni pẹrẹu, ọfẹ lo si ba de.Ọmọjọla ni, awọn ileeṣẹ to le lẹgbẹrun lawọn ti ṣayewo naa fun, bẹẹ niṣẹ tun ṣi n lọ lọwọ.Bakan naa lo tun ṣalaye pe nitori ati jẹ ati mu lawọn ṣe gba awọn araalu laye ati maa lọ si ọja, nitori naa kẹnikan ma fi ọrọ ṣiṣi ọja we ṣiṣi awọn ileejọsin.Amọ ṣa o, o rọ awọn obi lati tọju ọmọ wọn, ki wọn ma si jẹ ki ẹnikẹni lọ si ṣọọṣi tabi mọṣalaaṣi lasiko yii, nitori pe o lewu. O ni, ọrọ naa kan awọn to ti le lọdun marundinlaaadọrin, gẹgẹ bi gomina ti sọ.


Nitori atunṣe oju ọna Mile 12, awọn ọlọja ati onimọto ṣepade pẹlu ijọba

Awọn adari ọja ni Mile 12 ti ṣepade pọ pẹlu ileeṣẹ to n ri si ọrọ iṣẹ ode nipinlẹ Eko lori atunṣe iṣẹ oju ọna Mile 12.Iroyin to n tẹ wa lọwọ fihan pe, ijọba ti ṣetan ati bẹrẹ atunṣe iṣẹ oju ọna naa, ọjọ Aje, Mọnde yii la si gbọ pe agbaṣẹṣe maa bẹrẹ iṣẹ naa.Lara awọn to wa nibi ipade ọhun ni aṣoju iyalọja Mile 12; Alaaja Iyabọ Ahmed, Yeye Dupẹ Ojo ati adari ẹgbẹ awọn onimọto.Ninu atẹjade kan to tẹ Aṣejere lọwọ lalẹ ọjọ Ẹti, Fraide, ipade naa waye pẹlu olugbaninimọran fun gomina lori ọrọ iṣẹ ode, Arabinrin Aramide Adeyọye.Obinrin naa ni ijọba Gomina Babajide Sanwo-Olu gbe igbesẹ naa lati wa ojuutu si sunkẹrẹ-fakẹrẹ tawọn eeyan n ri lati Ikorodu si Eko, paapaa ni agbegbe Mile 12.Bakan naa lo ṣalaye pe eto maa too jade lori bi awọn eeyan yoo ṣe maa gba oju ọna naa lojoojumọ, lọna ti yoo fi mu ki sunkẹrẹ-fakẹrẹ dinku.Adeyọye ni, ijọba ti ṣeto awọn ọna mi in tawọn onimọto tun le gba yatọ si oju ọna Mile 12, laarọ ati lalẹ, ki iṣẹ naa le tete pari.Nigba to n ba oniroyin wa sọrọ, Iyalọja Mile 12, Alaaja Iyabo Ahmed ṣalaye pe, ọjọ Mọnde to n bọ yii lawọn maa da oṣiṣẹ ọja sigbooro lati ran awọn kọngila lọwọ lori lilọ-bibọ ọkọ loju ọna naa.


Ọba Akiolu gbalejo Gbọlahan Lawal, Oniru tuntun n’Iga

Ọba Rilwanu Oṣuọlale Akiolu, Olowo Eko I, ti gba Ọba Oniru tuntun ti Gomina Sanwo-Olu fọwọ si, lalejo lọfiisi rẹ. Bakan naa ni etutu gbogbo ti bẹrẹ lati fi ọkunrin kọmiṣanna tẹlẹ naa sipo Oniru.Ana ọjọ Ẹti Fraide lawọn ọmọ igbimọ iṣakoso fọwọ si Gbolahan Lawal Akapo gẹgẹ bii Oniru tuntun.Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe iya rẹ naa jẹ ọmọ ile Ọba Iru, iya Gbọlahan ni aburo baba Hakeem Ajasa, ti awọn eeyan lero pe o maa gba ipo naa.Ọsan Fraide ni wọn lọọ ṣafihan Oniru tuntun naa fun kabiyesi Ọba Eko.


Ṣẹgun Oniru ati Hakeem Ajasa fọwọ si i bi wọn ṣe yan mi l’Ọba – Oniru

Sam Akinrole Kabiyesi, Alayeluwa Ọba Abdul Wasiu Ọmọgbọlahan Lawal (Abisogun II) ti gba ọpa aṣẹ lọwọ Gomina Babajide Sanwo-Olu. Ọmọgbọlahan Lawal ni Oniru kẹẹẹdogun to maa jẹ nilẹ Iru.Lọjọ Sannde ti ifinijoye ọhun waye ninu aafin Oniru to wa ni Victoria Island, l’Ekoo, kabiyesi dupẹ lọwọ Adeṣẹgun Oniru, iyẹn Arẹmọ Oniru ana ati Hakeem Ajasa fun bi wọn ti fọwọ si i pe koun di ọba Iru.Bẹẹ o ba gbagbe, Adeṣẹgun ati Ajasa ni wọn jọ n ja sipo naa tẹlẹ, ko too di pe awọn afọbajẹ kede Gbọlahan Lawal gẹgẹ bii Oniru tuntun.Ninu ọrọ apilẹkọ rẹ, to ka seti gbogbo awọn eeyan to wa nibi ifinijoye naa, Oniru tuntun to maa pe aadọta ọdun laipẹ sọ pe oun dupẹ lọwọ awọn mejeeji naa, bi wọn ti fọwọ si yiyan ti wọn yan oun l’Ọba.


Sanwo-Olu fi Olusanya rọpo Gbọlahan Lawal

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti yan Arabinrin Abisọla Olusanya gẹgẹ bii adele kọmiṣanna ti yoo maa ṣakoso eto ọgbin nipinlẹ Eko. Ikede yii waye lalẹ ọjọ Aje, Mọnde yii.Bẹẹ o ba gbagbe, ọsẹ to kọja yii ni Gbọlahan Lawal kọwe fipo rẹ silẹ gẹgẹ bii kọmiṣanna lẹyin ti wọn yan an sipo Ọba Oniru ti Iru.Ko too di pe Sanwo-Olu yan obinrin yii sipo adele kọmiṣanna, oun ni olugbaninimọran pataki fun gomina lori ọrọ to jẹ mọ iṣẹ agbẹ ati ọgbin nipinlẹ naa, oun naa lo n bojuto iṣẹ akanṣe ileeṣẹ Irẹsi to wa niluu Imọta, eyi ti a mọ si Imọta Rice Mill.Ileewe St. Margaret Nursery & Primary school lo lọ niluu Ikorodu. Ọdun 1994 lo jade nibẹ, ko too di pe o lọ sileewe Queen’s College, ni Yaba. Ọdun 2000 lo ṣetan. 2006 lo jade nileewe giga Unilag. O ṣiṣẹ nileeṣẹ Olam atawọn ileeṣẹ kaakiri ko too di ọmọ igbimọ alaṣẹ Eko.


Ọdun 2000 lo ṣetan. 2006 lo jade nileewe giga Unilag. O ṣiṣẹ nileeṣẹ Olam atawọn ileeṣẹ kaakiri ko too di ọmọ igbimọ alaṣẹ Eko. Baba rẹ ni Alagba Kaoli Olusanya, kọmiṣanna fun eto ọgbin lasiko ijọba Aṣiwaju Bọla Tinubu. O ti bẹrẹ iṣẹ lẹsẹkẹsẹ.


Baba rẹ ni Alagba Kaoli Olusanya, kọmiṣanna fun eto ọgbin lasiko ijọba Aṣiwaju Bọla Tinubu. O ti bẹrẹ iṣẹ lẹsẹkẹsẹ.


Iṣẹ Aye! Ko siṣẹ ti mo dawọle to yọri si rere, afi … – Esabod

Gbajumọ sọrọsọrọ kan lori ẹrọ ayelujara to filuu oyinbo ṣebugbe, Abilekọ Esther Abọdẹrin, tọpọ eeyan mọ si Esabod ti ṣalaye ohun toju rẹ ri ko too lu aluyọ niluu oyinbo to wa lọwọ yii.Esabod sọrọ yii lasiko to n ba awọn oniroyin yii kan sọrọ ninu ifọrọwerọ lori ẹrọ ayelujara facebook l’Ọjọru, Wẹsde ana yii.Nigba to n ṣalaye ohun toju rẹ ri lawọn asiko naa, Esabod ni, ni kete toun wọ ileewe Yunifasiti tiluu Ibadan, iyẹn University of Ibadan, UI, loun ti ko si wahala naa. O ni, oun ko ti i lo ọdun kan nileewe naa toun fi kuro nibẹ, toun si lọọ darapọ mọ ileeṣẹ to n ṣakoso iṣẹ ode, iyẹn Ministry of Works, ni Ibadan lọdun 1979. Imọ nipa iṣẹ iṣegun oyinbo lo wọ ileewe naa fun.Obinrin naa tun sọ pe lẹyin naa loun lọ siluu oyinbo, ṣugbọn gbogbo iṣẹ toun dawọ le niluu oyinbo lo dẹnukọlẹ.“Ọmọọdun mẹrinlelogun ni mo de ilu oyinbo, gbogbo nnkan ti mo n ṣe ni ko yọri si rere, mo tun lọ sileewe giga lati kọ imọ nipa iṣiro owo, iyẹn Accounting, iyẹn naa ko mu eso kan jade wa. Iji aye dami laamu lọpọlọpọ, gbogbo ṣọọbu ti mo ni ki n fi ta aṣọ pabo lo jasi.“Ṣugbọn mo ṣakiyesi pe ni gbogbo igba yẹn, ọrọ ewe ati egbo mọ mi lọwọ, bi ẹnikan ba ni iṣoro to ba sọ fun mi, maa ni ko lo nnkan; yoo si gbọ iṣoro tabi ailera to ni yẹn, sibẹ naa mi o kọbi ara si ohun to n ṣe mi.“Mo tun tu owo jọ, mo pada wa sile, sibẹ naa ko si nnkan, ko too di pe mo waa gbaju mọ iṣẹ ewe ati egbo ti mo n ṣe. Ohun ni Ọlọrun pe lọna ọla fun mi niyẹn.“Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun pe iṣẹ ewe ati egbo ti sọ mi di ọlọla, mo ti nile ni Dublin, mo nile ni Turkey, bẹẹ ni mo si tun ni ṣọọbu rẹpẹtẹ ni Turkey, ṣugbọn ki owo mi too tẹ ẹ, oju mi ri too!” Esabod lo sọrọ bẹẹ.


First Bank yọnda ẹrọ ikẹkọọ fawọn ọmọleewe l’Ekoo

Sam Akinrole Ọkan ninu awọn banki ilẹ wa, First bank Plc ti yọnda awọn ẹrọ ikẹkọọ ẹgbẹrun lọna ogun fawọn ọmọleewe to wa nipinlẹ Eko.Ọjọbọ Tọsde yii nileeṣẹ ọhun yọnda awọn ẹrọ ikẹkọọ naa fun Gomina Babajide Sanwo-Olu nibi ayẹyẹ kan to waye nileejọba to wa ni Marina l’Ekoo.Awọn ẹrọ ikẹkọọ yii lawọn ọmọleewe yoo maa lo lati kẹkọọ lori intanẹẹti lasiko yii, nitori arun Korona ti ko gba wọn laye ati lọ sileewe.Ọga agba ileefowopamọ ọhun, Ọmọwe Adesọla Adeduntan nigba to n yọnda awọn ẹrọ ikẹkọọ naa fun gomina ṣalaye pe kete ti wahala arun Korona bẹrẹ lawọn ọmọ igbimọ ileeṣẹ naa ro o pe ki lawọn le ṣe lati dẹkun ijamba ti arun naa maa mu wa.O ni, akọkọ ninu awọn nnkan ti igbimọ naa ro ni iṣoro ti awọn ọmọleewe wa yoo dojukọ, nitori a i le lọ sileewe lawọn asiko naa, o ni eyi lo mu ki banki naa fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ adani Robert & John lati ṣe ẹrọ naa fawọn ọmọleewe.“Ohun to kọkọ wa siwa lọkan ni pe bi a o ba tete wa nnkan ṣe sọrọ awọn ọmọ wa, paapaa eto ẹkọ wọn, a jẹ pe inu ewu nla ni orilẹ-ede wa wa lọjọ ọla, eyi lo mu ka gba a lero lati kowo lori ẹrọ ikẹkọọ yii.” Ohun ti Ọmọwe Adeduntan sọ niyẹn.Ọkunrin ọga agba banki naa tun ni lara awọn alaalẹ banki naa ni lati ri i pe ibikibi ti awọn ba wa, awọn ni ipa pataki tawọn maa ko lori agbegbe naa. O ni, eyi lo fa a ti banki naa fi pawọpọ pẹlu awọn onileeṣẹ adani kan lati pese yara itọju fawọn to lugbadi arun Korona, eyi ti wọn maa ṣefilọlẹ rẹ laipẹ. Bakan naa lo tun mẹnuba a pe laipẹ ni banki oun yoo fun awọn mọlẹbi to le ni miliọnu kan ataabọ ni ounjẹ ọfẹ laipẹ.Ko ṣai gboriyin fun Gomina Sanwo-Olu fun ipa ribiribi to ko lati gbogun ti arun Korona nipinlẹ naa.Ninu ọrọ tiẹ, Gomina Babajide Sanwo-Olu, ninu ọrọ rẹ sọ pe ọrọ ẹkọ awọn ọmọ ati imọ-ẹrọ nipinlẹ Eko jẹ ijọba oun logun, nitori awọn nnkan to maa ṣatọna ọjọ ọla wa niyẹn. O dupẹ lọwọ ileeṣẹ naa fun pipese awọn ẹrọ ikẹkọọ naa.O ni, ni bii ọdun kan sẹyin, ko sẹni to mọ pe Korona maa waye, ati pe arun naa ko ni i jẹ ka ṣe ohun to yẹ ka ṣe bo ti yẹ, nitori naa ni imọ ẹrọ ṣe ṣe pataki.Kọmiṣanna fun eto ẹkọ nipinlẹ naa ninu ọrọ tiẹ, Arabinrin Fọlaṣade Adefisayọ dupẹ lọwọ ileefowopamọ naa fun iṣẹ nla ti wọn ṣe fun awọn ọmọleewe naa, bẹẹ lo si tun beere si i lọwọ ileeṣẹ naa.Adefisayọ gba awọn ileeṣẹ yooku nimọran lati kẹkọọ lara ohun ti ileeṣẹ First Bank ṣe fun awọn ọmọleewe l’Ekoo.


Ileewe awọn oniṣegun ibilẹ maa bẹrẹ laipẹ

Ileegbimọ aṣofin ilẹ wa l’Abuja ti gbe aba kan dide lati bẹrẹ ile ẹkọ fun awọn oniṣegun ibilẹ, ti yoo wa labẹ ileeṣẹ ijọba to n ṣakoso eto ilera.Sẹnetọ, Yahaya Oloriẹgbẹ to n ṣoju ẹkun idibo Kwara lo gbe aba naa dide, wọn si ti ka a seti awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin lẹẹkeji.Gẹgẹ bi Oloriẹgbẹ ṣe sọ, o ṣe pataki fun orilẹ-ede wa lati ṣamulo eto ilera lọna iṣegun ibilẹ, paapaa taa ba ni ka wo ohun to n ṣẹlẹ kaakiri agbaye lọwọ yii, ti awọn eeyan n wa ọna ibilẹ lati wo arun Korona.Ileewe ọhun ti wọn pe ni Federal College of Traditional Complementary and Alternative Medicine maa di ileewe ẹkọṣẹ fun awọn oniṣegun ibilẹ nilẹ wa.Bakan naa ni Sẹnetọ naa sọ pe ileewe ohun yoo tubọ mu idagbasoke ba iṣẹ iṣegun nilẹ wa.


A maa ṣi oju ọna BRT Oṣodi s’Abule Ẹgba laipẹ – Sanwo-Olu

“Ka too ri ọjọ meloo kan, ijọba wa maa ṣefilọlẹ awọn iṣẹ akanṣe kan paapaa eyi to ni i ṣe pẹlu eto igbokegbodo ọkọ. Lara wọn naa ni iṣẹ ibudokọ igbalode Oṣodi ati oju ọna BRT Oṣodi si Abule Ẹgba.”Wọnyi lohun ti Gomina Babajide Sanwo-Olu sọ laaro oni, nigba to n ba awọn olugbe Eko sọrọ lori tẹlifiṣan lati sami ayẹyẹ ọdun kan ijọba rẹ, ati iranti ọjọ ijọba tiwa-n-tiwa, ti wọn pe ni Democracy Day.Bẹẹ o ba gbagbe, ọdun to kọja yii nijọba apapọ sọ June 12 di ọjọ ta o maa ranti ijọba dẹmọkiresi nilẹ wa, lati bu ọla fun Oloogbe MKO Abiọla, ti gbogbo Naijiria dibo yan ninu idibo to waye lọdun 1993.Gomina sọ pe ọpọ awọn iṣẹ akanṣe tijọba oun ti pari lawọn maa yọnda fawọn araalu laipẹ, lara awọn iṣẹ ọhun ni atunṣe ibudokọ igbalode to wa ni Ikẹja ati Oṣodi. Bẹẹ lo si tun sọ pe iṣẹ oju ọna BRT to wa lati Oṣodi lọ si Abule Ẹgba naa wa lara awọn iṣẹ ojuna tawọn maa yọnda fawọn araalu laipẹ.Ko ṣai mẹnuba a pe awọn iṣẹ kan naa wa bii iṣẹ ibudokọ oju omi to wa ni Baiyeku nijọba ibilẹ Ikorodu, awọn ojuna Fadipẹ, Salami, Eyiowuawi, Odubanjọ ni ijọba ibilẹ Ṣomolu, iṣẹ oju ọna Alhaji Akinwunmi ni Muṣin, ati iṣẹ oju ọna Adagun-Imeke-Iworo-Ajido-Epeme nijọba ibilẹ Badagry.


Ejẹẹnti tabi difẹlọpa ti ko ba niwee mẹwaa ko le ṣiṣẹ l’Ekoo – Toke Benson

Olugbaninimọran pataki fun gomina ipinlẹ Eko lori ọrọ ile igbe, Arabinrin Toke Benson-Awoyinka, ti sọ ọ di mimọ pe ejẹẹnti ti ko ba niwee mẹwaa, iyẹn ni pe ti ko ba jade ileewe girama ko ni i lanfaani ati ṣiṣẹ ejẹẹnti ati ti difẹlọpa nipinlẹ Eko.Toke Benson sọrọ yii lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ ni gbọngan awọn oniroyin Bagauda Kaltho to wa ni Alausa, Ikeja, l’Ekoo.O ni, ijọba Eko ti pinnu lati gbogun ti awọn alayederu ti wọn n ba iṣẹ awọn abaniralẹ, abanirale, abanikọle, jẹ nipinlẹ naa, nitori naa nileeṣẹ oun ṣe ṣeto iforukọsilẹ fun gbogbo awọn to ba fẹẹ maa ṣiṣẹ ejẹẹnti ati difẹlọpa nipinlẹ naa.Eyi lo fa tileeṣẹ naa ṣe ṣefilọlẹ ẹrọ ayelujara ti gbogbo awọn ejẹẹnti naa yoo ti maa forukọsilẹ ati pe orukọ gbogbo awọn ejẹẹnti ati difẹlọpa naa maa wa lori ẹrọ ayelujara naa.Pataki rẹ ni pe o maa fun awọn to fẹẹ rale, ralẹ, tabi gbale lanfaani lati mọ awọn ojulowo ejẹẹnti ti wọn le ba dowopọ, ṣugbọn eyikeyi ninu awọn ejẹẹnti ti ko ba niwee mẹwaa ko ni i lanfaani ati ṣiṣẹ naa.Benson-Awoyinka wa sọ pe eyi lo mu kileeṣẹ ijọba to n ṣakoso ile igbe, iyẹn Ministry of Housing, yi orukọ ajọ to n ṣakoso awọn ejẹẹnti naa kuro ni Lagos State Real Estate Transaction Department, ti wọn n jẹ tẹlẹ, di Lagos State Real Estate Regulatory Authority (LASRERA), ti ajọ naa yoo maa jẹ bayii.O si rọ gbogbo awọn to ba fẹẹ forukọ silẹ ki wọn lọ sori ẹrọ ayelujara wọn: www.lasrera.com


Ninu wahala June 12 niyawo mi bimọ si – Sanwo-Olu

Gomina Babajide Sanwo-Olu sọ pe ninu wahala June 12 to waye lọdun 1994 niyawo oun, Dokita Ibijọke Sanwo-Olu bimọ si. O ni lasiko tawọn ajijagbara n ja ija naa lọwọ niyawo oun bẹrẹ si i rọbi.Ninu eto kan ti wọn ṣe lati sami ayẹyẹ June 12, eyi to waye lori ẹrọ ayelujara, ti wọn pe ni ipade pẹlu awọn ọdọ lori ijọba dẹmọkiresi ni Ọgbẹni Dayọ Israel ṣe atọkun rẹ.Ọpọ awọn eeyan ni wọn pe lati kopa lori eto yii, bẹẹ ni wọn pe awọn laamilaaka lati ba awọn ọdọ sori lori ẹrọ ayelujara naa.Nigba to n sọrọ tiẹ, Sanwo-Olu ni, manigbagbe ni June 12 jẹ soun, nitori bi awọn ajijangbara ṣe n gbiyanju lati ja fẹtọọ June 12 lasiko naa lọdun 1994, toun si wa ninu wọn, asiko naa niyawo oun n rọbi lọwọ lati bi akọbi, tawọn pe orukọ rẹ ni Moshoodat.O ni idi tawọn fi pe orukọ ọmọ naa ni Moshoodat, o ni kani ọkunrin lọmọ naa ni, awọn iba pe e ni Moshood, ṣugbọn tori pe o jẹ obinrin lawọn ṣe pe e bẹẹ.O ni, ijọba oun ti ṣetan lati duro ti awọn alailagbara niluu, o ni nitori awọn to ku diẹ fun lawọn ṣetan ati duro fun nipinlẹ Eko.


Igboro daru nitori iku Ibidunni Ighodalo

Ọpọ awọn eeyan ti wọn gbọ nipa iku gbajumọ oniṣowo arẹwa nni, to tun jẹ iyawo gbajumọ oniṣowo iranṣẹ Ọlọrun, Ibidunni Ituah-Ighodalo lọsan Sannde ti wọn ti n fi ẹdun ọkan wọn han si iku obinrin naa.Gbogbo awọn eeyan ti wọn mọ obinrin aya Pasitọ Ituah Ighodalo naa ni wọn jẹri si i pe ẹni rere ti lọ, wọn ni iku buruku lọmọbinrin ọhun ku.Ọsan Sannde niroyin dede ṣẹyọ pe Ibidunni Ighodalo, aya Pasitọ ijọ Trinity House Church, l’Ekoo ti jade laye.Obinrin naa ni obinrin to rẹwa julọ ninu idije awọn arẹwa obinrin to waye nilẹ wa nigba kan ri.O fẹran lati maa ran awọn obinrin ti wọn ni iṣoro ọmọ bibi nile ọkọ lọwọ, nitori iriri toun naa ni ko too bimọ lẹyin ọdun mọkanla ninu igbeyawo.Ẹni ogoji ọdun ni ko too jade laye.


Ounjẹ yoo tubọ pọ niluu bi a ba le tọju ere oko awọn agbẹ wa daadaa – Ọṣinbajo

Sam AkinroleBi awọn agbẹ wa ba le ṣiṣẹ lori bi a ṣe le maa tọju awọn ere oko wọn, ọrọ pe awọn ere oko n bajẹ loko wọn yoo dohun afisẹyin.Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo lo ṣe bayii sọrọ lọsẹ to kọja nigba to n ṣe ifilọlẹ ibi ti awọn agbẹ n tọju iṣu si ko ma ba a bajẹ.Ibi iko-iṣu-si tabi ileetọju awọn iṣu naa la gbọ pe yoo gba ẹgbẹrun lọna igba (200,000) iṣu lẹẹkan ṣoṣo, ọja iṣu nla kan to wa niluu Zaki Biam nipinlẹ Benue ni wọn ti ṣefilọlẹ naa.Ọja naa ti wọn pe ni Zaki Biam International Yam Market ni wọn kọ ileetọju iṣu naa si.Nigba to n ṣefilọlẹ naa lori ẹrọ ayelujara nitori arun Korona to wa niluu, Ọjọgbọn Oṣinbajo ni bo tilẹ jẹ pe, o le ni iṣu miliọnu meji to n jade lati ipinlẹ Benue lọsọọsẹ, sibẹ bi awọn agbẹ ba le ṣiṣẹ lori ibi ti wọn a maa tọju awọn nnkan oko wọn si, o daju pe iṣu ti wọn a maa ko jade lọsẹ maa ju miliọnu meji ti wọn n ko jade lọwọ yii lọ.Ohun taa gbọ ni pe ida aadọrin ninu ọgọrun iṣu taa n jẹ lorilẹ-ede yii, ipinlẹ Benue yii lo ti n wa, awọn ọkọ akẹru igba ni wọn n ko iṣu miliọnu meji jade lati ipinlẹ naa lọsọọsẹ, ti wọn si n ta a kaakiri orilẹ-ede yii.Ọṣinbajo ni; a i le maa tọju awọn nnkan oko lẹyin ikore gan an lo n ṣakoba fun awọn agbẹ, eyi lo fa a to fi jẹ pe ida ogoji ninu ọgọrun awọn nnkan oko lo n bajẹ mọ awọn agbẹ lọwọ, nitori wọn o mọ bi wọn ṣe maa tọju ere oko wọn.Bakan naa lo ṣalaye pe inu Aarẹ Muhammadu Buhari dun si ọrọ ile itọju iṣu naa, nitori ohun to jẹ aarẹ logun ni bi arun Korona ko ṣe ni i ṣakoba fun eto ounjẹ nilẹ wa.


Ijọba ṣeto iranwọ fawọn agbẹ ọlọsin l’Ekoo

Nitori ati mu adinku ba akoba ti arun Korona maa ṣe fun eto ounjẹ ipinlẹ Eko, ijọba ti fun awọn agbẹ ipinlẹ naa ni agbado ati ounjẹ awọn ohun ọsin lati mu ki eto ọgbin ati ọsin nipinlẹ naa tubọ gberu si i.Adele Kọmiṣanna fun eto ọgbin nipinle Eko, Arabinrin Abisọla Olusanya lo sọrọ yii di mimọ lopin ọsẹ to kọja yii, o sọ pe igbesẹ naa yoo mu ki iṣẹ rọrun fun awọn agbẹ lasiko ikore ọdun yii.O ni, agbado lo n ko ipa to po ju ninu ounjẹ awọn nnkan ọsin, eyi lo mu ki ijọba gba a lero lati ran awọn agbẹ lọwọ ki owo ti wọn maa ra awọn ounjẹ ọsin wọn ba a le dinku, ko maa ba a ni wọn lara.O ni, bi ijọba ko ba gbe igbesẹ naa, a jẹ pe iye owo tawọn agbẹ ọlọsin maa ta nnkan ọsin wọn sọja maa gbe owo lori, nitori ounjẹ ti awọn nnkan ọsin naa n jẹ ti wọn lọja. Eyi lo mu ki wọn gbe igbesẹ naa.Lara awọn ibudo oko ti wọn fun lawọn ounjẹ nnkan ọsin naa ni Ikorodu Farm Settlement, to wa ni Odogunyan; Ajara Farm Settlement, to wa ni Badagry; Araga Farm Settlement, to wa ni Ẹpẹ; Imọta Farm Settlement, to wa ni Ikorodu; Agbọwa GFS/NDE Estate, to wa ni Ẹpẹ; Igboye Farm Settlement, to wa ni Ẹpẹ; Poultry Estates to wa ni Ẹrikorodo, Ikorodu ati Ayedoto to wa ni Ọjọ.Awọn yooku ni ile awọn ẹlẹdẹ, iyẹn Piggery Estates to wa ni Gbẹrigbẹ, Ikorodu ati Oke-Aro; Arable Crop Estate, to wa ni Agbọwa, Ẹpẹ; ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Sanwo-Olu ṣabẹwo ibanikẹdun sile Ighodalo * Ohun ti Ibidunni sọ ko too ku ree

Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti ṣabẹwo si mọlẹbi gbajumọ oniṣowo to tun jẹ iranṣẹ Ọlọrun, Pasitọ Ituah Ighodalo to padanu iyawo rẹ, Ibidunni Ighodalo.Ọsan Sannde ti iroyin ṣẹyọ pe arẹwa obinrin naa jade laye niluu Port Harcourt ni Sanwo-Olu bẹ awọn mọlẹbi naa wo nile wọn l’Ekoo.Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe lẹyin ti gomina ba mọlẹbi naa kẹdun, ṣe lo tun gbadura fun wọn.Bakan naa, ọkan ninu awọn oṣerebinrin ilẹ wa to tun maa n ya fọto, to sunmọ oloogbe daadaa ti sọ ọ sita ohun ti Ibidunni ba a sọ kẹyin.Onkọrin naa tawọn eeyan maa ni TY Bello lo sọ ọ lori ẹrọ ayelujara rẹ pe Ibidunni ṣi ba oun sọrọ loru alẹ Satide ko too di pe o ku lọjọ Sannde.Bello ni, lara ohun ti Ibidunni ba oun sọ ni pe oun ko ṣetan ati ṣọjọọbi alarinrin kankan, ṣugbọn, ohun to ṣe pataki soun ni boun ṣe maa dun awọn ogoji mọlẹbi ninu lati sami ayẹyẹ ọjọọbi ogoji ọdun oun.Lara awọn oore ti Ibidunni maa n ṣe nigba aye rẹ ni lati ran awọn obinrin ti wọn ko tete bimọ nile ọkọ lọwọ, o si ni ileeṣẹ kan to maa n ṣe agbatẹru eto naa fun awọn obinrin to ku diẹ kaato fun.


O ma ṣe o! Wọn ni Korona lo ṣekupa Sẹnetọ Ọṣinọwọ

Iroyin to n tẹ wa lọwọ fihan pe arun Korona, iyẹn COVID 19 lo pa Senẹtọ Bayọ Ọṣinọwọ. Ọsan Mọnde niroyin jade pe sẹnetọ naa to n ṣoju ẹkun idibo ila-oorun Eko, iyẹn Lagos East ku lojiji. Bo tiẹ jẹ pe ọkan ninu awọn mọlẹbi sọ pe baba naa ti ṣaisan tẹlẹ, awọn to sun mọ mọlẹbi naa sọ pe arun Korona lo pa a. Aṣejere gbọ pe ileewosan First Cardiology Consultants ti Abba Kyari, olori awọn oṣiṣẹ Aarẹ Muhammadu Buhari, ku si loun naa pajude si. Bẹẹ la si tun gbọ pe o ti le lọjọ mẹwaa to ti wa nileewosan naa, ti wọn n toju rẹ, ko too di pe kinni ohun ki i mọlẹ.


Akọni obinrin ta o le gbagbe laelae ni Mama Mọgaji – Toyin Afọlabi

Oni lo pe ọdun keje ti Iyalọja gbogbo ilẹ Naijiria tẹlẹ, Alaaja Ọmọwe Abibatu Aṣabi Mọgaji jade laye. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹfa, ọdun 2013 ni Iyalọja naa jade laye lẹni ọdun mẹrindinlọgọrun-un.Lara awọn to ṣeranti mama ọhun lọdun yii ni Iyalaje Jẹnẹra ti gbogbo ilu Eko, Alaaja Oloye Balqis Toyin Afọlabi.Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ l’Ekoo, Iyalaje ni, akọni obinrin teeyan ko le gbagbe ni Mama Mọgaji, o duro ti awọn ọlọja nipinlẹ Eko, ati kaakiri orilẹ-ede yii. Toyin Afọlabi ni, Mama Mọgaji ko jẹ gba kẹnikan fẹtọ awọn ọlọja du u, eyi lo fa a ti awọn ọlọja fi mọ asiko naa si rere, nitori o duro ti ọlọja, ko si jẹ kiya jẹ wọn rara. O ni, o ṣe pataki lati maa ṣeranti rẹ lọdọọdun, ki awọn iran to n bọ lẹyin le mọ ipa ribiribi to ko ninu iṣẹ ọrọ aje ati paapaa oṣelu lorilẹ-ede yii.Orilẹ-ede Naijiria fi oye nla da Mama Mọgaji lọla nigba ti wọn ri iṣẹ ribiribi to ṣe lẹnu okoowo, bẹẹ lo si tun gba ami ẹyẹ lawọn ileewe giga bii Ahmadu Bello University to wa niluu Zaria ati University of Lagos to wa l’Ekoo.


Oyetọla gbe ipolongo Korona lọ s’Ọja

Pẹlu bi arun Korona ṣi ṣe n ja rain rain kaakiri agbaye lọwọ, to n pa tonile talejo, Gomina Gboyega Oyetọla funra re ti gbe ipolongo arun naa lọọ ba awọn ọlọja ninu ọja wọn.Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe gomina ko tiẹ fiṣẹ naa ran ẹnikan, funra rẹ lo gbe gbohun-gbohun lọwọ to si n laago kiri ọja, to n ṣalaye ohun ti awọn eeyan gbọdọ mọ nipa arun naa. “Lonii, mo lọ sọja Igbona ati Ikirun funra mi lati ṣalaye fun awọn eeyan wa nipa arun Koro yii, ati pe wọn gbọdọ mọ pe a o gbọdọ maa sunmọ ara wa lasiko yii, ki wọn si lo ibomu, nigba ti wọn ba wa laarin ero. A o gbọdọ sinmi lori arun yii, nitori kii ṣe ere rara.” Gomina Oyetọla lo sọrọ bẹẹ.


Ọladapọ Famuyiwa maa di alaga kansu Agbado Oke Odo lọla Tusde

Ọla ọjọ Iṣẹgun, Tusde ni Gomina Babajide Sanwo-Olu maa ṣebura fun alaga kansu tuntun fun agbegbe idagbasoke Agbado Oke-Odo nijọba ibilẹ Alimọṣọ, l’Ekoo.Ẹni naa ni David Ọladapọ Famuyiwa, tii ṣe igbakeji alaga kansu tẹlẹ, iyẹn Ọnarebu Augustine Adeoye Arogundade to jade laye laipẹ yii.Gẹgẹ bo ti tẹ Aṣejere lọwọ, bi ohun gbogbo ko ba yi pada, paapaa pẹlu ajalu iku Sẹnetọ Adebayọ Ọṣinọwọ, ọkan ninu awọn ọmọ ileegbimọ aṣofin l’Abuja to papoda lonii, ọjọ Mọnde, a jẹ pe gomina maa ṣebura fun ṣiamaanu tuntun ọhun lọla Tusde.Inu gbọngan igbalejo to wa ni Alausa, Ikẹja ni ọfiisi gomina ni eto naa ti maa waye, ṣugbọn ko daju pe wọn maa gba awọn ero laye lati wọle sibi ayẹyẹ ọhun.Alaga ijọba ibilẹ Agbado Oke-Odo nijọba ibilẹ Alimọṣọ, nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Augustine Adeoye Arogundade to jade laye. Ohun ti ofin sọ ni pe igbakeji alaga lo maa gba ipo alaga lẹyin ti ipo naa ba ṣi silẹ.


Nitori Korona, a o ti i le ṣilẹkun ṣọọṣi ati mọṣalaaṣi bayii – Sanwo-Olu

Nitori bi iye awọn to lugbadi arun Korona ṣe n pọ si i nipinlẹ Eko lojoojumọ, Gomina Babajide Sanwo-Olu ti sọ pe ṣọọṣi ati mọṣalaaṣi ko ti i le ṣilẹkun wọn lasiko yii, titi digba ti arun naa yoo fi lọọlẹ.Sanwo-Olu sọrọ yii lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ ni Marina, l’Ekoo lori igbesẹ ti ijọba n gbe lọwọ lori arun Korona.Ida mẹrinlelogoji ninu ida ọgọrun awọn to lugbadi arun naa lorilẹ-ede yii lo jẹ ipinlẹ Eko ni wọn wa, eyi si fihan pe ewu ṣi n bẹ loko longẹ.Gomina ni pẹlu ohun to n ṣẹlẹ yii, ko ti i si anfaani fun awọn mọṣalaaṣi ati ṣọọṣi lati ṣilẹkun ati jọsin lọwọ yii, titi kinni naa yoo fi lọọlẹ.Bakan naa lo tun mẹnuba a pe ọrọ naa kan awọn ile igbafẹ nla ati gbọngan ayẹyẹ kaakiri to wa nipinlẹ Eko.Bẹẹ o ba gbagbe, ọjọ Jimoh to n bọ yii lawọn musulumi n gbaradi ati pada si mọṣalaaṣi lati lọọ kirun jimọ, ti awọn kristẹni naa n gbaradi ati bẹrẹ ijọsin wọn lọjọ Sannde.


Nitori iṣẹ Pen Cinema, ijọba fẹẹ ti ọna pa fọsẹ kan

Nitori iṣẹ oju ọna ati afara nla Pen Cinema to n lọ lọwọ, ijọba ipinlẹ Eko ti sọ pe oju ọna Pen Cinema yoo di titi pa fun ọsẹ kan gbako!Bẹrẹ lati aago mọkanla aarọ ọla Ọjọru, Wẹsde titi di ọjọ kẹẹẹdọgbọn, Tọsde, ọsẹ to n bọ, ni adugbo naa yoo fi wa ni titi pa.Ninu atẹjade kan ti Kọmiṣanna fun eto igbokegbodo ọkọ, Ọmọwe Fredrick Ọladeinde fi ranṣẹ si Aṣejere, o sọ pe awọn agbaṣẹṣe iṣẹ naa ni lati gbe pila kan duro loju ọna Iju, eyi si di dandan lati ti oju ọna naa pa fọsẹ kan.Fun idi eyi, awọn onimọto to n bọ lati Fagba yoo gba oju ọna Ọsibitu Ifako kọja tabi Oyemẹkun lọ si Ọgba, nigba ti awọn to n bọ lati oju ọna Ọdẹjọbi ti wọn n lọ si Mọṣalaaṣi Alaaja maa gba agbegbe agboole ijọba Ijaye lọ si ọna Ọba Ogunji.


A maa ba awọn ileeṣẹ ẹrọ ibanisọrọ ṣepade lati din owo intanẹẹti ku – Sanwo-Olu

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ṣeleri ati ṣepade pẹlu awọn ileeṣẹ elero ibanisọrọ lati gba wọn nimọran lọna ti wọn le gba mu adinku ba owo ti wọn n gba lori owo intanẹẹti lowo awọn araalu.Sanwo-Olu sọrọ yii lasiko to n da si ọrọ ẹkọ ori intanẹẹti tawọn ọmọleewe n ṣe lasiko yii, eyi ti wọn pe ni E-Learning.Eto yii lawọn ọmọleewe kaakiri ipinlẹ Eko fi n kẹkọọ lasiko yii, ṣugbọn ọpọ awọn obi ni wọn n kerora owo gọbọi ti wọn n na lori intanẹẹti fun awọn ọmọ wọn lati kẹkọọ.Ṣugbọn gomina ni, loootọ ko ti i si ajọsọ pẹlu awọn ileeṣẹ ẹlẹrọ ibanisọrọ wọnyi, bo tiẹ jẹ pe ijọba ipinlẹ Eko ti n ṣiṣẹ lati fa awọn okun intanẹẹti naa, ti wọn pe ni Fibre Optics, kaakiri awon ileewe ati ọsibitu to wa nipinlẹ naa.Ẹgbẹrun kilomita mẹta ataabọ nijọba n fa lọwọ, iṣẹ naa si ti fẹẹ pari, nigba to ba pari, adinku maa ba owo gọbọi taa n san lori intanẹẹti lawọn ileewe ati awọn ọsibitu ijọba, ati ileeṣẹ ijọba naa.“A o ti i ba wọn sọ nnkankan nipa ẹ, ṣugbọn pẹlu bi ẹ ṣe mẹnu ba a yii, a maa ba wọn sọ ọ, kawọn naa ṣiṣẹ lori ẹ, ki owo intanẹẹti le dinku.”


Eleganza atiyawo ẹ ki Oniru tuntun ku oriire

Gbajumọ oniṣowo ilẹ wa nni, Alaaji Razaq Ọkọya ati iyawo rẹ, Ṣade ti ki Ọba Abdul-Wasiu Ọmọgbọlahan Lawal, Abisogun II ku oriire iyansipo wọn gẹgẹ bii ọba tilẹ Iru.Alaaji Ọkọya ti ọpọ eeyan mọ si Eleganza ni, akọṣẹmọṣẹ to dangajia ni kabiyesi, eyi si farahan lasiko ti wọn jẹ kọmiṣanna fun eto ọgbin ati ile igbe nipinlẹ Eko.Eyi si fihan pe wọn a lo imọ ati iriri wọn lẹnu iṣẹ ijọba lati mu idagbasoke ba ilẹ Iru lapapọ.


COVID-19: Àwọn ènìyàn mẹ́rìndínlọgọ́jọ míràn tún jẹyọ

Àwọn ènìyàn mẹ́rìndínlọgọ́jọ miran tun jẹyọ ti wọn ni aarun COVID-19, lorilẹ ede Naijiria , ni eyi ti o fi jẹ ki apapọ gbogbo awọn to ni aarun ọhun jẹ 164,912. Ajọ to n mojuto ajakalẹ aarun lorilẹ ede Naijiria iyẹn ,Nigeria Centre for Disease Control (NCDC) lo kede rẹ lori ẹrọ Twitter wọn pe ipinlẹ mọkanla( 11 ) ni aaarun COVID-19 ti jẹ yọ , Eko aadọta (50) , Enugu mẹtalelogoji( 43) nigba ti Jigawa, Kaduna, Oyo ati ipinlẹ Rivers ni ẹyọkan( 1 ) ajọ naa tun kede pe iye aọwn eniyan ti aarun Korona ti pa lorilẹ ede yii jẹ mẹ́tàlélọ́gọ́tale ni ẹgbẹrun meji(2,063) ti awọn eniyan mejilaleniẹgbẹrun márùndínlọgọ́jọ(155,012) ṣi ti gba iwosan. Ademọla Adepọju


Kò sọ́rọ̀! ayafi ti ẹ ba tu awọn ẹlẹwọn silẹ-Myanmar Unity

Ìjọba ìsọ̀kan fun eto ijọba tiwa-n-tiwa niluu , ti igbimọ asòfin náà tún wà lára wọn,ní èyí tí ikọ̀ ọmọ ogun orílẹ̀ èdè náà yọ wọn bíi jìgá , látàrí ìdìtẹ̀ gbàjọba , ti sọ fún ikò ẹkùn àgbègbè ti Guusu pé àwọn kò ní bá ìjọba ológun náà sọ̀rọ̀ àyàfi tí wọ́n bá tú àwọn olósèlú tó wà ní àtìmọ́lé wọn sílẹ̀. ikọ ẹlẹnu mẹwaa to n soju fun ẹkun iwọ oorun Asia ti n satikiyan lati pẹtu si aawọ to wa laarin ijọba ikọ ọmọ ogun ati Ìjọba ìsọ̀kan fun eto ijọba tiwa-n-tiwa, ni eyi to n fa iwa itajẹsilẹ lorilẹ ede naalatim igba ti ikọ ọmọ ogun ọhun ti fipa gba ijọba lati ọwọ ijọba alagbada, ni osu kinni. Amọsa, ijọba ologun ti fi aake kọri pe awọn ko ni gba erongba ijọba ìsọ̀kan fun eto ijọba tiwa-n-tiwa, naa wọle lati yanju aawọ ọhun. Ninu atẹjade kan ti ẹgbẹ ijọba ìsọ̀kan fun eto ijọba tiwa-n- tiwa naa tun gbe jaDE pe “ Ki a to lee bẹrẹ ijiroro , wọn gbọdọ tu gbogbo awọn oloselu to wa ni atimọle silẹ awọn bii, aarẹ U Win Myint ati alamojuto ipinlẹ Daw Aung San Suu Kyi,” ati alakoso eto ijọba Mahn Winn Khaing Thann. Ademọla Adepọju


Ìgbìmọ̀ Asòfin Orílẹ̀ èdè Hong Kong yóò jíròrò lórí òfin ìwé ìgbélùú

Ilé ìgbìmọ̀ asòfin ti Hong Kong ti ní àwọn ti setán láti jíròrò lórí ìwé àbádòfin ìgbélùú tí àwọn agbẹjọ́rò, àwọn asojú orílẹ̀ èdè àti àwọn a-jà -–ẹ́tọ̀ọ́-ọmọnìyàn sọ pé yóò fún ìjọba orílẹ̀ èdè náà ni agbára tí kò lópin , ní èyí tí yóò se ìdíwọ́ fún àwọn olúgbè àti àwọn ènìyàn tó bá fẹ́ wọnú ìlú náà tàbí kúrò nílùú ti àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè China n sakoso níbẹ̀. ijọba orilẹ ede naa, ti ni ki awọn eniyan maa se bẹru , wi pe iwe abadofin naa wa lati gbogun ti awọn eniyan ti ko ni iwe igbeluu ati lati se isẹ fini-fini lori awọn ti wọn fẹ gba iwe lati se atipo lorilẹ ede naa. Ademọla Adepọju


Lẹ́yìn ọdún mọ́kàndílógún ,pápá eré ìdárayá,National Stadium,yóò gba ìsọdọ̀tun ni osù kẹjọ- Minisita

Mínísítà fún ìdàgbàsókè ọ̀rọ̀ àwọn ọ̀dọ́ àti eré ìdárayá lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Sunday Dare, ti ní pápá eré ìdárayá , National Stadium,Surulere tó wà ní ìpínlẹ̀ Eko, yóò gba ìsọdọ̀tun , tí wọn yóò ṣí bẹ̀rẹ̀ ṣí máa lòó láti osù Keje lọ, lẹ́yìn ọdún mọ́kàndínlógún tí wọ́n ti pa pápá eré ìdárayá náà tì sẹgbẹ kan. Minisita sọrọ yii lasiko to n se abẹwo si gomina ipinlẹ Ogun , Dapo Abiodun,ni Abeokuta. Dare sọ pe atunse ti wọn ṣe si papa ere idaraya naa wa lara ipinnu ajọ rẹ . Dare, tẹsiwaju pe lati ọdun 1973 ni wọn ti kọ́ papa ere idaraya ,National Stadium to wa ni ipinlẹ Eko , sugbọn ti o wa ni ipo ti ko bojumu nitori pe wọn ko mojuto, bẹẹ si ni ko si atunse kankan lori rẹ lati bi ogun ọdun. Dare ni papa ere idaraya to wa ni ilu Abuja lee ba akẹgbẹ rẹ kopa lagbaaye , nipa isẹ ribi-ribi ti ajọ rẹ ti se lori rẹ. nigba ti gomina ipinlẹ Ogun, Abiodun naa n fesi si ọrọ minisita pe,idagbasoke awọn ọdọ ati ipese isẹ lọpọ janturu wa lara ipinnu marun un ti ijọba rẹ yoo mu lọkunkundun ati lati lee jẹ ki awọn ọdọ lo imọ ti wọn ni nipa imọ ẹ̀rọ fun idagbasoke ipinlẹ naa yato si iwa yahoo-yahoo. Ademọla Adepju


Ọ̀kẹ́ àìmọye ọmọ orílẹ̀ èdè Nàijíríà tó lẹ́tọ̀ọ́ si abẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ ààrùn COVID 19 ló ti gbàáa

Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti ní ọ̀kẹ́ àìmọye ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà lo ti gba abẹ́rẹ́ Astrazeneca àkọ́kọ́ fún ààrùn Korona ìyẹn COVID-19 tí wọ́n ń gbà lọ́wọ́-lọ́wọ́ báyìí ni gbogbo ìpínlẹ̀ tó wà lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà. Alakoso ajọ to n mojuto awọn ile-iwosan alabọde lorilẹ ede Naijiria,,( National Primary Health Care Development Agency), Dokita Faisal Shu’aib lo sọrọ yii lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ niluu Abuja. O tẹsiwaju pe, ijọba orilẹ ede Naijiria mọ pe ni gbogbo orilẹ ede agbaye ni abẹrẹ aarun Korona yii ti sọwọn nitori pe gbogbo awọn orilẹ to wa lagbaaye ni wọn n beere fun awọn abẹrẹ wọnyi, paapaa julọ ni orilẹ ede ti wọn ti n pese abẹrẹ ọhun. Shu’aib tun sọ pe orilẹ ede Naijiria yoo tun gba diẹ le ni Ọgbọn miliọnu abẹrẹ lati ọdọ Johnson & Johnson , ni eyi ti idaji rẹ yoo wa fun awọn ti wọn ti kọkọ ti gba abẹrẹ akọkọ. Ademọla Adepọju


Covid-19: Àwọn ènìyàn mẹ́tàdínlógójì ààrùn míràn tún ti jẹyọ

Àwọn ènìyàn mẹ́tàdínlógójì (37) míràn tún ti jẹyọ tí wọ́n ní ààrùn Korona lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà báyìí.Ní èyí, tí ó jẹ́ ki iye àwọn ènìyàn tí ó ní ààrùn COVID19 jẹ ọgọrun un kan ati ọgọta le mẹrinlelaadọta(164,756) ti iye awọn eniyan to ti gba iwosan si jẹ mẹrinlelaadọtalelọgọrun ati mẹsanlelọgọta(154,963) nigba ti awọn eniyan Ọgọtamejilelẹgbẹrun meji(2,062 ) si ti kú. Gẹgẹ bi ajọ to n gbogun ti ajakalẹ aarun lorilẹ ede Naijiria NCDC se sọ pe ,awọn ipinlẹ mẹfa ni awọn eniyan to ni aarun COVID-19 ti jẹyọ awọn ipinlẹ naa ni; ”Eko-26, Ogun-4, Kaduna-2, Rivers-2, Kwara-2 and Edo-1.”


Igbákejì ààrẹ, Osinbajo yóò sojú Nàíjíríà níbi ayẹyẹ àjọ̀dún òmìnira Ọgọ́ta ọdún orilẹ ede Sierra Leone

Igbákejì ààrẹ, orílẹ èdè Naijiria , Ọjọgbọn Yẹmi Osinbajo ni yóò máa sojú orílẹ̀ èdè Nàíjíríà níbi ayẹyẹ àjọ̀dún Ọgọ́ta ọdún (60 years) ti orílẹ èdè Sierra Leone gba òmìnira, ní èyí tí yóò wáyé ni olú-ìlú orílẹ èdè náà , Freetown ,ní ỌjỌRu. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ fun igbakeji aarẹ , Laolu Akande sọ pe, ọjọgbọn Osinbajo ni yoo maa darapọ mọ awọn aarẹ ati asoju orilẹ ede miran ati lati ilẹ Afirika fun ayẹyẹ naa. Laolu sọ pe“ Orilẹ ede Naijiria ati Sierra Leone ti jọ ni iriri kan naa nipa ibasepọ ti win jọ ni lati igba ti wọn wa lọdọ awọn amunisin,”. o tun tẹsiwaju pe “lati ọdun ti o ti pẹ ni orilẹ ede mejeeji naa ti ni ibasepọ to dan mọnran lori eto ọrọ aje, idokoowo, ati eto aabo.” Akande tun sọ pe minista ipinlẹ fun eto ọrọ̀ ilẹ okeere, Zubairu Dada,yoo wa lara awọn ti yoo maa tẹle aare lọ fun irinajo ọhun. Osinbajo yoo ṣi maa pada de si ilu Abuja lonii baka naa. Ademọla Adepọju


Ìgbìmọ ológun orílẹ èdè Chad yan adarí ìgbìmọ ìjọba tuntun

Adarí ìjọba àná , Albert Pahimi Padacke, ti o mú ipò kejì níbi ètò ìdìbò ààrẹ tó wáyé ní ọjọ́ kọkànlá , Osù kẹrin lórílẹ̀ èdè Chad , ni wọ́n ti yàn gẹ́gẹ́ bí adarih ìgbìmọ̀ tuntun fún orílẹ̀ èdè ọ̀hún. Iroyin naa waye ninu atẹjade kan ti awọn igbimọ ologun orilẹ ede naa gbe jade lọjọ Aje. Iroyin lẹkununrẹre n bọ lori laipẹ… Ademola Adepoju


Ẹ máa jẹ́ kí Àsà àti Ìse Yorùbá wọlẹ̀ :ADACI

Idije ara ọtọ naa ti wọn pe ni ‘GBÀGEDE ÀSÀ’ ni wọn gbe kalẹ fawọn ọmọ ile ẹkọ girama lati kopa ojukoju ninu àwọn nnkan tawọn olukọ ti kọ wọn gege bi alakalẹ atẹ ikawe ti ijoba ipinle Ogun fọwọsi. Ninu ọro ti Aarẹ ajọ naa, oloye Fakunle Oyesanya sọ, lo ti salaye pe, erongba ADACI NIGERIA ni lati mu ọkàn àwọn ọ̀dọ́ pada wa sinu asa ati ise Ilẹ̀ Yorùbá paapaa julo lati maa fi ede Yoruba yangan nibi gbogbo ti wọn ba lọ. Fakunle tesiwaju ninu alaye rẹ pe, ohun to dara ni lati la ọ̀nà ti àwọn ọ̀dọ́ yoo tọ̀ fun wọn nipase asa ati pe wọn gbọdọ le sọ ede abinibi to dantọ kiwọn si mo nipa orisun wọn. “O se pataki lati je ki oju àwọn ọ̀dọ́ là sí asa ati ise ile adulawọ, ki awa obi ati alagbatọ jẹ ki awọn ọ̀dọ́ mọ̀ pe asa ati ise ẹni, ni isura pataki,to le jẹ ki wọn ba àwọn eniyan pataki pe lawujo. Bakan naa ni o se pataki fun wọn lati mọ pe awọn ni ọjọ́ ọ̀la ti yoo gbe asa ilẹ̀ adulawọ ga. Ile-isẹ ijọba to n mojuto asa ati ise ni ipinlẹ naa lo siju idije naa ni aago mọkanla owurọ pelu ifọwọsi ile isẹ́ ijọba to n mojuto ilana eto ẹ̀kọ́. Awọn akẹkọọ to dantọ ni ile iwe girama kọọkan fi ransẹ lati dije lorukọ ileewe wọn, nigbati afibo ijo,ilu,ewi, ẹkun iyawo ati oriki orile lorisiirisii n wole laarin idije ọhun gẹgẹ bi itura ati idaraya, eyi naa waye lati fidi asa ati ise Yorùbah mulẹ̀.


“O se pataki lati je ki oju àwọn ọ̀dọ́ là sí asa ati ise ile adulawọ, ki awa obi ati alagbatọ jẹ ki awọn ọ̀dọ́ mọ̀ pe asa ati ise ẹni, ni isura pataki,to le jẹ ki wọn ba àwọn eniyan pataki pe lawujo. Bakan naa ni o se pataki fun wọn lati mọ pe awọn ni ọjọ́ ọ̀la ti yoo gbe asa ilẹ̀ adulawọ ga. Ile-isẹ ijọba to n mojuto asa ati ise ni ipinlẹ naa lo siju idije naa ni aago mọkanla owurọ pelu ifọwọsi ile isẹ́ ijọba to n mojuto ilana eto ẹ̀kọ́. Awọn akẹkọọ to dantọ ni ile iwe girama kọọkan fi ransẹ lati dije lorukọ ileewe wọn, nigbati afibo ijo,ilu,ewi, ẹkun iyawo ati oriki orile lorisiirisii n wole laarin idije ọhun gẹgẹ bi itura ati idaraya, eyi naa waye lati fidi asa ati ise Yorùbah mulẹ̀. Awọn oloruko lawujo niwọn peju-pesẹ sibi idije asa naa tiwọn bawọn fi oju lameyitọ wo awọn akẹkọọ tiwọn pegede lara wọn ni, gbajugbaja sorosoro lori redio ,Oloye Bunmi Ayelaagbe, afedesewa Ayo Ewebiyi mama oriki, atawọn akewi bii Abel Ojetunde,Baakini, omooba Olaitan Oladele aare egbe apede Yoruba ati sọrọsọrọ lori redio Adebisi Aderinto. Ninu esi asekagba idije naa ni ile-iwe Reverend Kuti Memorial Grammar school ti jawe olubori nigbati Baptist Boys High School di ipo keji mu nibi ti Baptist Girls High School ti se ipo kẹta. Ẹbun owo to kaju owo idanwo asekagba ileewe girama iyen WAEC ọdun 2021 ni wọn fun akẹkọọ kookan to jawe olubori, bakan naa ni ẹbun gba ma binu wa fawọn akẹkọọ tiwọn gbiyanju.


Awọn oloruko lawujo niwọn peju-pesẹ sibi idije asa naa tiwọn bawọn fi oju lameyitọ wo awọn akẹkọọ tiwọn pegede lara wọn ni, gbajugbaja sorosoro lori redio ,Oloye Bunmi Ayelaagbe, afedesewa Ayo Ewebiyi mama oriki, atawọn akewi bii Abel Ojetunde,Baakini, omooba Olaitan Oladele aare egbe apede Yoruba ati sọrọsọrọ lori redio Adebisi Aderinto. Ninu esi asekagba idije naa ni ile-iwe Reverend Kuti Memorial Grammar school ti jawe olubori nigbati Baptist Boys High School di ipo keji mu nibi ti Baptist Girls High School ti se ipo kẹta. Ẹbun owo to kaju owo idanwo asekagba ileewe girama iyen WAEC ọdun 2021 ni wọn fun akẹkọọ kookan to jawe olubori, bakan naa ni ẹbun gba ma binu wa fawọn akẹkọọ tiwọn gbiyanju. Oloye Okemuyiwa Gbolahan ninu oro tirẹ, nigba to n fun àwọn akẹkọọ naa lẹbun ati iwe eri akopa lórúkọ ADACI NIGERIA lo ti salaye pe, ki awọn akẹkọọ naa tesiwaju lati mu asa ati ise Yoruba ni pataki toripe iru idije bayi tun le waye lojo miran ti yoo fẹju ju eleyi lọ. Ẹwẹ, abileko Laide Gold toun naa jẹ okan pataki ninu ajọ naa, nigbati o n fun àwọn oluko lẹbun loruko ajo naa sọ pe, awọn oluko gan an alara lo yẹ ki wọn gba osuba Kare nitoripe awọn ni wọn ko awọn akẹkọọ naa lawọn nnkan to yẹ ki wọn mọ, lati fakọyọ ninu idije naa o ni, ” Bi dokita alabẹrẹ ba pa eeyan meji pere, ko soro lati mọ toripe awọn eeyan yoo fi sapejuwe gẹgẹ bi apaayan sugbọn oluko le pani lai mu ọfà lọwọ, nnkan ti oluko ba kọni nii wa lagbari ẹni nitori naa, ohun to yẹ ni lati fi ẹmi imoore han sawọn olukọ” Lakootan, asoju ajọ ADACI NIGERIA Deola Fate ki gbogbo awọn tiwọn fi aaye silẹ lati wa sibi idije naa ,o salaye pe, ajo naa ti setan lati maa gbaruku ti asa ati ise ilẹ adulawọ, bee ni wọn ti pinnu lati gbe e de ibi giga nitori naa eto idije naa yoo maa tesiwaju lai fọtape, toripe erongba ajo naa ni lati pe awọn ọ̀dọ́ wa sinu agbo asa ati ise. O tun wa dupẹ lowo aare ajo naa lorile ede Nigeria Oloye Fakunle Oyesanya fun atileyin tiwọn n se fun ajo naa ni gbogbo igba.


Oloye Okemuyiwa Gbolahan ninu oro tirẹ, nigba to n fun àwọn akẹkọọ naa lẹbun ati iwe eri akopa lórúkọ ADACI NIGERIA lo ti salaye pe, ki awọn akẹkọọ naa tesiwaju lati mu asa ati ise Yoruba ni pataki toripe iru idije bayi tun le waye lojo miran ti yoo fẹju ju eleyi lọ. Ẹwẹ, abileko Laide Gold toun naa jẹ okan pataki ninu ajọ naa, nigbati o n fun àwọn oluko lẹbun loruko ajo naa sọ pe, awọn oluko gan an alara lo yẹ ki wọn gba osuba Kare nitoripe awọn ni wọn ko awọn akẹkọọ naa lawọn nnkan to yẹ ki wọn mọ, lati fakọyọ ninu idije naa o ni, ” Bi dokita alabẹrẹ ba pa eeyan meji pere, ko soro lati mọ toripe awọn eeyan yoo fi sapejuwe gẹgẹ bi apaayan sugbọn oluko le pani lai mu ọfà lọwọ, nnkan ti oluko ba kọni nii wa lagbari ẹni nitori naa, ohun to yẹ ni lati fi ẹmi imoore han sawọn olukọ” Lakootan, asoju ajọ ADACI NIGERIA Deola Fate ki gbogbo awọn tiwọn fi aaye silẹ lati wa sibi idije naa ,o salaye pe, ajo naa ti setan lati maa gbaruku ti asa ati ise ilẹ adulawọ, bee ni wọn ti pinnu lati gbe e de ibi giga nitori naa eto idije naa yoo maa tesiwaju lai fọtape, toripe erongba ajo naa ni lati pe awọn ọ̀dọ́ wa sinu agbo asa ati ise. O tun wa dupẹ lowo aare ajo naa lorile ede Nigeria Oloye Fakunle Oyesanya fun atileyin tiwọn n se fun ajo naa ni gbogbo igba. Ademọla Adepọju


Èèmọ rèé; ìkọlù àdó olóró ní Somalia

Lọjọ Àìkú yìí ni ikọ ọmọ ogun ìjọba orílẹ èdè Somalia àti ikọ ọmọ ogun ọlọtẹ bẹ̀rẹ̀ sì n rọ òjò àdó olóró àti ìbọn a-ta ma-tase si ara wọn látàrí bí ààrẹ orílẹ̀ èdè ọ̀hún ,Mohamed Abdullahi se fi àáké kọ́rí láti sún ètò ìjọba rẹ̀ síwájú síi. Bo tilẹ jẹ pe ko si akọsilẹ iye awọn eniyan to ti gbẹmi mi sibẹ ọgọọrọ awọn ikọ ọmọ ogun ijọba aarẹ Mohamed Abdullahi lo duro si awọn aarin gbungbun orilẹ ede naa. Saaju eyi , lọjọ Aiku ni ọgọọrọ ọmọ orilẹ ede ọhun bọ si oju popo lati fẹhonuhan , timwọn si n kọrin pe ‘ awon ko fẹ ijọba apanirun, ijọba kanpa mọ’ bakan naa ni wọn tun dana sun ère aarẹ Mohammed. Ademọla Adepọju


Covid-19:Àwọn ènìyàn tó ní ààrùn covid 19 di márùún-dì́n-lógójí lórìlẹ̀-èdè Nàìjíríà

Ile-iṣẹ ti o n ṣe amojuto gbigbogun ti aarun ni orilẹ-ede Naijiria,NCDC,ti sope awọn ti oni aarun marun-din-logoji tuntun miran ti jẹ yọ nì ọjọ aiku . Pẹlu nọmba tuntun yii,awọn to ti ni aarun covid jẹ ọgọrun kan ati ọgọta mẹrin o din ọgọrun ati mọkandinlogun ti awọn to ti gba iwosan si jẹ ọgọrun kan ati aadọta o din mẹrin ẹgbẹrun ati mejila ti awọn meji-le lọgọta le-ni -ẹgbẹrun meji si ti jẹ ọlọrun nipe. Eyitayo Oyetunji


Ọkọ̀ ojú omi alámòjútó tuntun fi orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sílẹ̀ lọ sí ibùdó  Pọ́túgàlì

Ọkọ oju omi alamojuto tuntun,NNS LANA ti de si Lisbon,iyen orilẹ-ede potugal . eleyii jẹ ipele akọkọ irin-ajo rẹ si orile-ede Naijiria. Agbẹnusọ fun orilẹ-ede Naijiria,ọgagun Suleiman Dahun ti o soju fun ọga agba ikọ omo ogun oju omi sọ pe,Rear Admiral Perry Onwuzulike ti o se olori awon asoju naa ati awon osise ile- asoju Naijiria ni o gba oko oju omi naa. Dahun se afikun pe ,oko oju omi naa yoo duro ni orile-ede potugali fun ojo meta,ki o to lọ si Las Palmas,Spain .Oko oju omi NNS LANA naa de ọwọ ikọ ọmọ ogun Naijiria lati orilẹ ede Faranse ni ọjọ kẹẹdogun oṣu kinni, ọdun 2021.


Ojú òpó Ayélujára Mẹ́rìn-lé-ní-okòó-din-lẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta ni wọ́n dá silẹ láti da ìjọba láàmú-Lai

Minisita fún ìròyìn àti àsà lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Alhaji Lai Mohammed ti ni, 0jú òpó Ayélujára Mẹ́rìn-lé-ní-okòó-din-lẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta ni àwọn ọlọ̀tẹ̀ kan dá silẹ láti da ìjọba láàmú, ni eyi ti wọn n lo láti máa gbé àwọn ìròyìn ẹlẹ́jẹ̀ jáde sójú òpó ayélujára . lara awọn iroyin ẹlẹje ti wọn gbe sita ni nipa pe aarẹ Muhammadu Buhari.ni arun ọpọlọ . “ Eleyi ti o tun ya mi lẹnu ni iroyin ẹlẹjẹ miran to sọ pe aarẹ Buhari wa ni UK fun itọju aisan , nitori pe aarẹ Buhari ko lee da awọn ẹbí rẹ ̀mọ̀ mó, ti wọn si sọ pe, ki o fi ipo aarẹ silẹ”’ . Mohammed sọrọ yii niluu Abuja lasiko to n tẹwọgba ajọ to n mojuto eto ibaraẹnisọrọ lorilẹ ede Naijiria niluu Abuja, lọjọ Aje. Lai tun ni”Iroyin ẹlẹjẹ maa n sakoba fun isọkan orilẹ ede ni, ki i se ijọba nikan lo n sakoba fun bi ki i se gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria. ”Opọlọpọ igbeyawo ni awọn ahesọ iroyin yii ti tuka,ti ọpọlọpọ awọn eniyan miran si tun ti sọ ẹ̀mí wọn nu , ti awọn miran si tun ti gba ẹmi ara wọn,nipasẹ awọn ahesọ iroyin wọnyi, paapaa julọ awọn iroyin lati orí ẹ̀rọ ayelujara” .


Mohammed sọrọ yii niluu Abuja lasiko to n tẹwọgba ajọ to n mojuto eto ibaraẹnisọrọ lorilẹ ede Naijiria niluu Abuja, lọjọ Aje. Lai tun ni”Iroyin ẹlẹjẹ maa n sakoba fun isọkan orilẹ ede ni, ki i se ijọba nikan lo n sakoba fun bi ki i se gbogbo ọmọ orilẹ ede Naijiria. ”Opọlọpọ igbeyawo ni awọn ahesọ iroyin yii ti tuka,ti ọpọlọpọ awọn eniyan miran si tun ti sọ ẹ̀mí wọn nu , ti awọn miran si tun ti gba ẹmi ara wọn,nipasẹ awọn ahesọ iroyin wọnyi, paapaa julọ awọn iroyin lati orí ẹ̀rọ ayelujara” . Minista tun tẹsiwaju lati sọ iroyin ahesọ miran nipa isẹ́ ,ni eyi ti awọn eniyan bi i ẹgbẹ́ta kò ba ti padanu ẹmi wọn . “Ọmọkunrin kan lo fi iwe igbanisisẹ si ́ile-isẹ ologun fun awọn eniyan ẹgbẹ́ta, ni eyi ti o si gba ẹgbẹrun mẹwaa (ten thousand naira) lọwọ ọkọokan wọn. “O wa ni ki gbogbo wa si ile-isẹ ologun to wa ni Okitipupa ni ipinlẹ Ondo lọjọ to fun wọn ni iwe igbanisisẹ.


Minista tun tẹsiwaju lati sọ iroyin ahesọ miran nipa isẹ́ ,ni eyi ti awọn eniyan bi i ẹgbẹ́ta kò ba ti padanu ẹmi wọn . “Ọmọkunrin kan lo fi iwe igbanisisẹ si ́ile-isẹ ologun fun awọn eniyan ẹgbẹ́ta, ni eyi ti o si gba ẹgbẹrun mẹwaa (ten thousand naira) lọwọ ọkọokan wọn. “O wa ni ki gbogbo wa si ile-isẹ ologun to wa ni Okitipupa ni ipinlẹ Ondo lọjọ to fun wọn ni iwe igbanisisẹ. “Bakan naa ni, arakunrin yii tun wa pe adari ikọ ologun ẹkun naa pe ikọ Boko Haram fẹ wa si bareki naa, lati wa se ọsẹ́ nibẹ’’ .


“Bakan naa ni, arakunrin yii tun wa pe adari ikọ ologun ẹkun naa pe ikọ Boko Haram fẹ wa si bareki naa, lati wa se ọsẹ́ nibẹ’’ .


Láìsí ètò ààbò kò le sí ìdàgbàsókè, ẹ sọ̀rọ̀ tó le mú ìdàgbàsókè wàá-Lai Muhammed

Mínisità fún ètò ìròyìn àti àsà lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà , Alhaji Lai Mohammed ti ní àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ní àṣẹ lábẹ́ òfin láti sọ̀rọ̀ tó bá ní sẹ pẹ̀lú ohun tó ń ṣe wọ́n, sùgbọ́n kìí se ọ̀rọ̀ tí ó leè dá wàhálà sílẹ̀ tàbí èyí tí ó le pí́ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ýẹlẹ-yẹ́lẹ, tàbí èyí tí ó leè dá ogun sílẹ̀. Minisita wa rọ ajọ to n mojuto eto ibaraẹnisepọ (Nigerian Institute of Public Relations ,NIPR)gẹgẹ bi ajọ ti ọrọ orilẹ ede Naijiria ká lara, lati maa bẹnu atẹ lu awọn to n gbero ogun lati tu orilẹ ede Naijiria kàá. Minisita sọrọ yii niluu Abuja lọjọ Aje , lasiko to n tẹwọgba aarẹ ajọ NIPR, ọgbẹni Muktar Sirajo ati awọn ọmọ ẹgbẹ rẹ, siwaju ọjọ ipade gbogbogboo ti wọn yoo se ni ipinlẹ Bauchi ni ogúnjọ́ , osu karun un ọdun 2021. “ Ojúṣe ọkọọkan wa ni lati lo ipo wa lati maa sọrọ to lee mu eto idagbaseko wa si orilẹ ede Naijiria., Inu mi dun pe ile-isẹ NIPR yoo lo ipo wọn lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba lati ri i pe orilẹ ede Naijiria wa ni isọkan pẹlu alaafia. “Laisi eto aabo ko lee si idagbasoke to mọnyan lori, idi niyi ti ijọba yii ko se ni kaarẹ lati ri i pe alaafia joba ni orilẹ ede Naijiria. Ibi yii ni mo ti lero pe, ẹ lee ti darapọ mọ ijọba lati ran ijọba lọwọ ninu igbiyanju yii.


“ Ojúṣe ọkọọkan wa ni lati lo ipo wa lati maa sọrọ to lee mu eto idagbaseko wa si orilẹ ede Naijiria., Inu mi dun pe ile-isẹ NIPR yoo lo ipo wọn lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba lati ri i pe orilẹ ede Naijiria wa ni isọkan pẹlu alaafia. “Laisi eto aabo ko lee si idagbasoke to mọnyan lori, idi niyi ti ijọba yii ko se ni kaarẹ lati ri i pe alaafia joba ni orilẹ ede Naijiria. Ibi yii ni mo ti lero pe, ẹ lee ti darapọ mọ ijọba lati ran ijọba lọwọ ninu igbiyanju yii. “ Alhaji Lai tun wa rọ ajọ ọhun lati tun lo ipo wọn lati tubọ maa gbogun ti awọn iroyin ẹlẹ́jẹ̀, ki wọn ṣi maa tun gbogun ti ọmọ egbẹ NIPR ti wọn ko kii tẹle ilana isẹ́ wọn, nitori awọn ìjẹ-kújẹ ti wọn n ri gbà. Aarẹ ajọ NIPR naa, ọgbẹni Sirajo, naa wa bẹnu atẹ lu awọn oloselu kan ti wọn n lo eto iselu lati da wahla silẹ lori eto aabo orilẹ ede Naijiria , nitori eto aabo orilẹ ede Naijiria ti ju ti eto iselu lọ.


“ Alhaji Lai tun wa rọ ajọ ọhun lati tun lo ipo wọn lati tubọ maa gbogun ti awọn iroyin ẹlẹ́jẹ̀, ki wọn ṣi maa tun gbogun ti ọmọ egbẹ NIPR ti wọn ko kii tẹle ilana isẹ́ wọn, nitori awọn ìjẹ-kújẹ ti wọn n ri gbà. Aarẹ ajọ NIPR naa, ọgbẹni Sirajo, naa wa bẹnu atẹ lu awọn oloselu kan ti wọn n lo eto iselu lati da wahla silẹ lori eto aabo orilẹ ede Naijiria , nitori eto aabo orilẹ ede Naijiria ti ju ti eto iselu lọ.


Enugu:Àwọn jàǹdùkú dáná sun olú ilé-iṣẹ́ àjọ t́i ó ńṣàmójútó ètò ìdìbò

Ile iṣẹ ajọ to nmojuto eto idibo[INEC]ti ke gbajari pe awọn janduku kan ti dana sun ọkọ Hilux mẹfa ni olu ile-iṣẹ wọn ni ọjọ aiku. Kọmiṣọna apapọ ati alaga , oluṣakoso ati Igbimọ idanilẹkọ awọn oludibo[INEC],agbẹjọro Festus Okoye fi idi ẹ mulẹ ninu atẹjade kan ti o jade ni ọjọ aje. Gẹgẹbi Igbimọ naa, Komisona idibo ti INEC (REC) fun Ipinle Enugu, Emeka Ononamadu, ṣe ijabọ ikọlu naa si olu Ile-iṣẹ ọhun ni alẹ ọjọ aiku ,oṣu Karun,ọjọ kẹrin din-logun,ọdun 2021.


Ènìyàn méje míràn tún ti ní ààrùn covid

Ilé-iṣẹ́ tó ńmójútó àjàkálẹ̀ ààrùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, sọ pé ènìyàn méje tún ti ní ààrùn covid ní ọjọ́ àìkú. Ni bayii,eniyan marun le-lọgọta ẹgbẹrun , ati ẹdẹgbẹrin le mẹsan ti ni aarun covid,ẹẹrin din –lọgọta ẹgbẹrun ati ẹẹtala-lenirinwo irinwo eniyan ni oti riwosan, ti ẹgbẹrun meji ati ẹẹrin-din-laadọrin si ti jẹpe oluwa. Niger-márùún, Rivers-méjì.


Orílẹ̀-eldè Nàìjíríà yóò ṣagbáterù ìpàde àpérò láti kojú ìṣúná ọ̀nà àìtọ́

Ìjọba Nàìjíríà ti parí àwọn ètò láti ṣe àpèjọ káríayé ọlọ́jọ́ méjì lórí àtikojú ìsúná ọ̀nà àìtọ́ (IFFs) àti gbíí́gba dúkìá ìlú tíwọn ṣe báṣubàṣu padà. Ajọ to nrisi idẹkun iwa ibajẹ ati iru awọn iwa to jọọ ni yoo gbalejo apejọ naa. Alaye atẹjade kan, lati ọdọ agbẹnusọ ajọ to nrisi idẹkun iwa ibajẹ ati iru awọn iwa to jọọ,iya aafin Azuka Ogugua,sọ pe,minisita fun isuna,inawo ati eto orilẹ-ede,iya aafin Zainab Ahmed,ni yoo jẹ olusọrọ isaaju nibi apejọ gbogbogboo naa. Awọn eniyan pataki ti yoo wa nibi apejọ naa ni,agbẹjọro agba fun orilẹ-ede to si tun jẹ minisita fun idajọ,Ọgbẹni Abubukar Malami,SAN;Minisita fun ọrọ okeere,Geoffrey Onyema,kọmisọna fun ọrọ oṣelu adulawọ,alaafia ati aabo,aṣoju Bamikọle Adeoye ati oludamọran agba fun aarẹ lori idajọ,Juliet Ibekaku-Nwagwu ati awọn olukopa pataki miran lati agbaye.


Eid-Al-Fitr: Ààrẹ Buhari gbàdúrà nílé ààrẹ nílùú Àbújá

Ààrẹ Muhammadu Buhari náà darapọ̀ mó àwọn akẹ́gbẹ́ rẹ̀ lórílẹ̀ èdè àgbáyé ní Ọjọ́Bọ̀ láti gbàdúrà lọ́jọ́ ayẹyẹ Eid-al-Fitr pẹ̀lú àwọn ẹbí àti òsìsẹ́ rẹ̀ nílé ààrẹ tó wà nílùú Àbújá. Adura naa ni won se lati fi kẹyin ayẹyẹ itunu àwẹ̀. Oluranlọwọ aarẹ lori iroyin ati ikede , Garba Shehu ti sọrọ ninu atẹjade kan ti o gbe jade lọsẹ to kọja pe aarẹ Buhari yoo maa gbadura lasiko itunu awẹ nile aarẹ to wa niluu Abuja, pẹlu ilana ti o rọ mọ Covid-19 , ni eyi ti igbimọ to n sakoso gbigbokun ti ajakalẹ aarun aarun Korona ti aarẹ yan. Aarẹ tun sàdúrà pẹlu abẹnugan ile igbimọ asofin, Ahmed Lawan, agẹnugan ile igbimọ asoju , Femi Gbajabiamila, oluranlọwọ aarẹ fun eto aabo , Babagana Monguno,adari osiẹ aarẹ , ọjọgbọn Ibrahim Gambari. A tun ri aarẹ ti o tun sadura pẹlu iyawo ati awọn ọmọ rẹ.


Iku dóró,olóyè Dogonyaro di olóògbè, ààrẹ Buhari kẹ́dùn lórí ikú rẹ̀

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti sàpéjúwe ikú mínísítà fún ètò ààbò tẹ́lẹ̀rí ajagunfẹ̀yìntì, olóyè Joshua Dogonyaro gẹ́gẹ́ bí “ipadanu ńlá fún iko ọmọ ogun oriĺẹ̀ èdè Nàíjírià àti ìlú Naijiria lapapọ nitorii ẹmi ìfokànsiǹ àti ìfẹ́ rẹ si ìlú bàbá rẹ̀.” aarẹ tun ni gẹgẹ bi ajagunfẹyinti to mo isẹ , ti o si tun jáfafa lẹnu isẹ́ “Ko rọrun lati fi ẹmi ara ẹni lelẹ fun orilẹ ede , nitori eyi lo jẹ ohun ètùtù to ti eniyan lee se fun orilẹ ede rẹ, eyi si ni oloogbe Dongoyaro se fun ilu Naijiria.” Aarẹ Buhari wa ba ẹbi,ijọba ati gbogbo ọmọ ipinlẹ Plateau kẹdunn iku rẹ.O wa gbadura pe ki Ọlọrun tẹ oloogbe naa si afẹrẹ ire. oloogbe Joshua Dogonyaro jẹ Ọlọrun nípè ni ile-iwosan Faisit ti ilu Jos ni aarọ ỌjọBọ.lẹyin aisan ranpẹ. A bi oloogbe Dogonyaro lọdun 1940 ni Vom, ni ipinlẹ Plateau . O darapọ mọ ikọ ọmọ ogun orilẹ ede Naijiria lọdun 1964 , ibẹ lo si wa ti o fi di ọkan lara oludari ikọ ọmọ ogun ti ẹkun keji Mechanised Division, to wa niluu Ibadan lọdun 1987. o jẹ ọga ọmọ ogun orilẹ ede Naijiria ni odun 1988 , o si fẹyiti ninu isẹ ologun lọdun 1993.


Ọbasa ki awọn musulumi ku ọdun Itunu Aawẹ, o pe fun ẹmi  iṣọkan ati ifọkanjin

Agbenuso Ile Igbimo Asofin Ipinle Eko, Asofin Mudashiru Obasa pe fun emi isokan laarin awon omo orile-ede Naijiria, eleyii ti yoo mu won bori awon ipenija ti orile-ede yii n koju bayii. Agbenuso Obasa soro yii ninu oro ikini ku odun re fun awon musulumi ninu ayeye odun Itunu Aawe odun 2021 yii. Agbenuso naa wa ro Aare Mohamadu Buhari ti orile-ede Naijiria lati lati gbe igbese lori awon ohun ti igbimo awon gomina lapa Gusu orile-ede yii n beere fun. Asofin Obasa fi igbagbo han pe awon ipenija oro-aje ati ti aabo ti orile-ede yii n koju bayii yoo le je ki o lagbara si i nigba ti o ba kuro ninu won. Ati pe o se pataki ki aare tele imoran igbimo awon gomina apa Gusu orile-ede yii. Agbenuso Ile naa, ti o je Alaga ana fun igbimo awon agbenuso Ile Igbimo Asofin Ipinle orile-ede Naijiria so pe “Bi Aare Buhari ba se n gbe awon ibeere gomina yii ye wo, ni ki o sise le e lori loju ese fun ilosiwaju orile-ede yii” Ninu oro re fun awon ara ilu, o ni: “anfani nla ni Aawe Ramadan je fun wa lati fi gbadura fun orile-ede wa, nitori laisi aniani orile-ede yii n koju awon ipenija kan.” “Ewe, a ko le fi awon ipenija yii da ijoba nikan soso.


Asofin Obasa fi igbagbo han pe awon ipenija oro-aje ati ti aabo ti orile-ede yii n koju bayii yoo le je ki o lagbara si i nigba ti o ba kuro ninu won. Ati pe o se pataki ki aare tele imoran igbimo awon gomina apa Gusu orile-ede yii. Agbenuso Ile naa, ti o je Alaga ana fun igbimo awon agbenuso Ile Igbimo Asofin Ipinle orile-ede Naijiria so pe “Bi Aare Buhari ba se n gbe awon ibeere gomina yii ye wo, ni ki o sise le e lori loju ese fun ilosiwaju orile-ede yii” Ninu oro re fun awon ara ilu, o ni: “anfani nla ni Aawe Ramadan je fun wa lati fi gbadura fun orile-ede wa, nitori laisi aniani orile-ede yii n koju awon ipenija kan.” “Ewe, a ko le fi awon ipenija yii da ijoba nikan soso. Omo orile-ede yii kookan lo ni ipa lati ko, lati mu igberu ba orile-ede yii. A je olusin Olorun pupo ni orile-ede yii. Ohun ti esin si n ko wa ni pe ka ni ife ara wa lokunrin ati lobinrin, ki a si bara wa gbe lalaafia.” Agbenuso naa tun ki gbogbo musulumi ku oriire fun opin aawe Ramadan to soju emi won.


Omo orile-ede yii kookan lo ni ipa lati ko, lati mu igberu ba orile-ede yii. A je olusin Olorun pupo ni orile-ede yii. Ohun ti esin si n ko wa ni pe ka ni ife ara wa lokunrin ati lobinrin, ki a si bara wa gbe lalaafia.” Agbenuso naa tun ki gbogbo musulumi ku oriire fun opin aawe Ramadan to soju emi won. O ni: “Leyin ajoyo yii, e je ka maa bara wa fife lo, ki a si maa tele ofin Olorun Allah, ki a si ri i daju pe alaafia joba, ki a si maa gbadura fun ilosiwaju orile-ede yii.”


O ni: “Leyin ajoyo yii, e je ka maa bara wa fife lo, ki a si maa tele ofin Olorun Allah, ki a si ri i daju pe alaafia joba, ki a si maa gbadura fun ilosiwaju orile-ede yii.”


Eid -Al-Fitr:Pàtàkì ni ìṣọ̀kan jẹ́ láàrin ọmọnìyàn

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí kí gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàíjíríà àti àwọn Mùsùlùmí káàkiri àgbáyé bí wọ́n ṣe ńṣe ayẹyẹ Eid Al- Fitr lẹ́yìn ìparí oṣù ààwẹ̀, nínú àtẹ̀jáde kan tó buwọ́ lù. Gẹgẹ bi aarẹ naa, o jẹ ǹkan àrítọ́kasí ati idunnu lati ri pe, awọn kristẹni nṣinu aawẹ pẹlu awọn musulumi ati pe, nigbamiran, wọn tun nawọ oore ati ẹbun si awọn musulumi ododo lakoko Ramadan. isokan ara ilu: ẹlẹsin Musulumi ati Kristiani ṣe pataki paapaa ni akoko ti orilẹ-ede wa dojukọ ọpọlọpọ awọn iṣoro, eyiti a le bori nikan, nigbati a ba fimọ ṣọkan. Aarẹ Buhari wa rọ awọn ọmọ Naijiria lati tẹsiwaju nipa ṣiṣe akiyesi gbogbo awọn igbese idena aarun COVID, ati lati ṣe ajọyọ naa niwọnba lakoko isinmi.


Ìgbìmọ̀  alákóso ìtọ́sọ́nà ààrẹ ti tako àgékúrú ohùn àfetígbọ́ tó nlọ káàkiri

Ìgbìmọ̀ alákóso Ìtọ́sọ́nà ààrẹ (PSC) lórii ààrùn covid, sọ pé àgékúrú ohùn àfetígbọ́ tí alákóso Orílẹ̀-èdè lábẹ́ PTF nígbàkan rí ń pín kiri lórí ayélujára, kìí ṣe tuntun. Alaye kan lati ile-iṣẹ akowe Ijọba orilẹ-ede sọ pe, agekuru naa jẹ itọsọna totipẹ ati pe ko ni nkankan lati ṣe pẹlu awọn ilana titun. PSC tun ṣalaye laiṣeaniani pe, awọn ilana ti o ṣẹṣẹ fi sita jẹ atunkọ eyi ti o tẹjade ni Oṣu Kẹrin Ọjọ kẹtadin-lọgbọn, ọdun 2020 ati pe kii ṣe tuntun bi a ti roo, bikoṣe lati mu awọn ipese awọn ofin idaabobo ilera aarun covid,2021, ti o wa tẹlẹ ni agbara, ki o si tun le maa jẹ irannileti pe COVID-19 buru jai.


Igbákejì ààrẹ ,Yẹmí Òsínbàjò gbóṣùbà káre láí fún ilé-iṣẹ́ onímọ̀ ẹ̀rọ  SecureID

Igbákejì ààrẹ, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀sínbàjò, ti gbóríyìn fún SecureID Limited, tí ójẹ́ olùpìlẹ̀ṣẹ̀ alákọ́kọ́ ìwé pélébé alásọdowó tiwantiwa , fún fífi ìlànà kalẹ̀ fùn àwọn ilé-iṣẹ́ Nàìjíríà míràn láti tẹ̀lé. Osinbajo gbe oṣuba fun ile-iṣẹ SecureID naa ni ọjọ iṣẹgun nigbati o ṣe abẹwo si ile-iṣẹ naa ti owa ni isọlọ, ni ilu Eko. Ọjọgbọn naa ṣe akiyesi pe,ile-iṣẹ ọhun ti jẹ awokọṣe olupese anfaani iṣẹfun awọn ọmọ orilẹ-ede ati pe o tun jẹ ki orilẹ-ede o fakọ yọ lati le figbagbaga pẹlu awọn iru ile-iṣẹ bẹẹ lagbaye. O ṣe sadankata fun ile-iṣẹ naa lori Iwe-ẹri agbaye ti awọn ohun elo alagbeka agbaye (GSMA) ti o gba laipẹ , oṣe afikun pe laiseaniani eyii yoo mu ọpọlọpọ awọn anfaani ba orilẹ-ede.


Ààrẹ  Buhari ń sèpàdé pẹ̀lú àwọn adarí àjọ elétò ààbò

Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà, Muhammadu Buhari ń sèpàdé pẹ̀lú àwọn adarí àjọ elétò ààbò nile aarẹ , Villa, to wa niluuAbuja. ipade ọhun lo bẹrẹ ni deede aago mẹsan an owurọ oni, ni ọfiisi iyawo aarẹ to wa niluu Abuja.. lara awọn to wa nibi ipade ọhun niigbakeji aarẹ orilẹ ede Naijiria,Yemi Osinbajo, adari osisẹ aarẹ , Ibrahim Gambari ati oluranlọwọ aarẹ lori eto aabo , ajagunfẹyinti Babagana Monguno. lara awọn to tun wa nibi ipade ọhun ni adari gbogbo ajo eleto aabo, ọgagun Lucky Irabor ati adari ile-isẹ ọlọpaa lorilẹ ede Naijiria, Usman Baba. Ipade yii waye lati jiroro lori bi eto aabo to mẹhẹ lorilẹ ede Naijiria yoo se fẹsẹ mulẹ.


Èǹiyàn  ọgọ́rùún mílíọ́nù ti wo àwo Burna Boy báyìí

Awọn eniyan to to ọgọrun miliọnu ti wo awo mẹta ọtọọtọ ti ọmọ orilẹ-ede Naijiria to jẹ amin ẹyẹ Grammy,Burna Boy ṣe gbẹyin,’African Giant’,’Outside’,and ‘Twice as Tall’. Ogbe ’Outside’ jade ni oṣu kinni odun 2018, Grammy yan ’African Giant’ to gbe jade ni oṣu keje ọdun 2019, ti ‘Twice as Tall’, to gbegba olubori si jade ni oṣu kẹjọ ọdun 2020. Burna Boy ni akọkọ akọrin adulawọ ti awọn eniyan to to ọgọrun miliọnu wo awo rẹ mẹta ọtọọtọ.


Gàmbàrí bẹnu àtẹ́ lu ìṣẹ̀lẹ̀ ìdìgunjalè tó wáyé ní Víllà

Ilé-iṣẹ́ ààrẹ ti fìdí ẹ̀ múlẹ̀ wípé , àwọn ọlọ́sà gbìyànjú láti jalè ní ibùgbé olórí àwọn òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ ààrẹ Bùhaŕí,Ìbràhím Gàmbàrí. Agbẹnusọ fun ile-iṣẹ aarẹ fi daniloju pe iṣẹlẹ naa waye ni alẹ ọjọ aiku lori ẹrọ aye lujara. Gambari bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ọhun, ti o waye ni ọganjọ oru ni deedee agogo mẹta. Sugbọn, sibẹsibẹ, pabo ni iṣẹlẹ naa jasi.