Javid ni láti bi ọ̀sẹ̀ kan ti ìròyin ààrùn náa tí n tàn ka ni àwọn ti ri ìwòye pé o ń tànkálẹ̀ nítori ìrìnajò ni. Asojú ìjọba ill Gẹ̀ẹ́sì Boris Johnson pe fífi òfin de àwọn orílẹ̀-èdè yìí ja ọ̀nà áti dpenà ìtànkálẹ̀ rẹ̀. " Sáájú náà ni a ti sọ pé  kò ni fi ohunkóhun falẹ̀ ni àsìkò tí o bá yẹ, ti bí nnkan se ri ba gba pé ki a fi ofin de àwọn ènìyàn , o ti pọ́n dandan bẹ́ẹ̀ náà ni a ó ṣe ṣee. Láti àsìkò yìí lọ gbogbo ẹni ti o ba pọndandan fún láti wọn UK, yóò se àyẹ̀wò arun Covid-19 ni ọja meéjì si àsìkò tí yóò wọ bàálú Ní báyìí wọn ti gbé àlàpupa lé orí orúkọ Nàìjíríà , èyí túmọ̀ sí pé àra àwọn orílèedè ti o léwu fún ààrùn Covid-19 Javid ṣàlàyé pé, iye àwọn ti o ti ni ààrùn Covid-19 Omicron ni ilẹ̀ Gẹ̀ẹ̀sì ń ps si lójòòjúmọ́ ti o si ti tó ènìyàn ọgọ́jọ báyìí, ti o si jẹ pé àwọn to rin irin àjò lọsi orilede Nàìjíría lo tun gbe ìgbá orókè lẹ́yìn South Africa. South Africa àti àwọn orílẹ̀ mẹ́sàn mííràn láti ìhà gúúsù Africa ni wọn tun fi sibẹ ni opin ọsl to kọja. Itumọ̀ èyí si ni pé, àwọn ọmọ ilẹ̀  Gẹ̀ẹ́sì nìkan tàbi àwọn to ni ìwé ìgbélùú nìkàn  ni o ni àànfàni láti wọlé, wọn yóò sì ni láti wa ni ìgbélé ni ile ìtura fún ìgbà díẹ̀.


UK Omicron Nigeria Ban: Àwọn aṣòfin àgbà ní kí ìjọba àpapọ̀ wá ǹkan ṣe sí òfin má wọlé tí UK gbé lé Nàìjíríà

Láti àsìkò yìí lọ gbogbo ẹni ti o ba pọndandan fún láti wọn UK, yóò se àyẹ̀wò arun Covid-19 ni ọja meéjì si àsìkò tí yóò wọ bàálú Ní báyìí wọn ti gbé àlàpupa lé orí orúkọ Nàìjíríà , èyí túmọ̀ sí pé àra àwọn orílèedè ti o léwu fún ààrùn Covid-19 Javid ṣàlàyé pé, iye àwọn ti o ti ni ààrùn Covid-19 Omicron ni ilẹ̀ Gẹ̀ẹ̀sì ń ps si lójòòjúmọ́ ti o si ti tó ènìyàn ọgọ́jọ báyìí, ti o si jẹ pé àwọn to rin irin àjò lọsi orilede Nàìjíría lo tun gbe ìgbá orókè lẹ́yìn South Africa. South Africa àti àwọn orílẹ̀ mẹ́sàn mííràn láti ìhà gúúsù Africa ni wọn tun fi sibẹ ni opin ọsl to kọja. Itumọ̀ èyí si ni pé, àwọn ọmọ ilẹ̀  Gẹ̀ẹ́sì nìkan tàbi àwọn to ni ìwé ìgbélùú nìkàn  ni o ni àànfàni láti wọlé, wọn yóò sì ni láti wa ni ìgbélé ni ile ìtura fún ìgbà díẹ̀. South Africa Botswana Eswatini Lesotho Namibia Zimbabwe Angola Mozambique Nigeria Zambia


South Africa Botswana Eswatini Lesotho Namibia Zimbabwe Angola Mozambique Nigeria Zambia


Coronavirus Vaccine: Ẹ̀ wo bàbá àgbàlagbà tó lo ayédèrú apá nitorí kò fẹ́ gba abẹrẹ́ àjẹsára Covid-19

Ọwọ ti tẹ arakunrin kan lorilẹede Italy to lo ayederu apa ko le e gba sabukẹ pe o ti gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19. Oṣiṣẹ ijọba to fi ọrọ naa lede ni nọọsi to fẹ fun baba ẹni aadọta ọdun naa ni abẹrẹ ajẹsara naa lo ri pe ayederu apa ni o lo, ni ireti pe ko si ẹni ti yoo mọ Amọ nọọsi naa to ri pe apa naa ko ri bo ṣe yẹ ni apa ''silicone'' lo fi bo oju apa rẹ, ti o si fi ẹjọ baba naa sun awọn ọlọpaa. Nọọsi naa ni lasiko ti oun ṣi apa ọkunrin naa lati fun ni abẹrẹ ajẹsara naa ni o ri pe ko si ẹmi ni ọwọ naa , to si dabi rọba to tutu, ti isan rẹ ko tun yọ bo ṣe to. Lẹyin ti aṣiri baba naa tu ni o sọ fun nọọsi naa ko gbagbe nkan ti o ri, amọ nọọsi naa fi ẹjọ rẹ sun fun iwa ayederu. Ileeṣẹ ọlọpaa wa fikun un pe awọn ti bẹrẹ iwadii iṣẹlẹ naa ni agbegbe Biella, ni Italy. ''Ohun to ba wa ninu jẹ ni pe ọpọlọpọ eniyan ni ẹmi rẹ ti ṣọnu lori iṣẹlẹ ajakalẹ arun Coronavirus ni orilẹede naa, nitori naa ko yẹ ki ẹnikẹni hu iwa ti baba naa hu nipa lilo ayederu apa.''


Lẹyin ti aṣiri baba naa tu ni o sọ fun nọọsi naa ko gbagbe nkan ti o ri, amọ nọọsi naa fi ẹjọ rẹ sun fun iwa ayederu. Ileeṣẹ ọlọpaa wa fikun un pe awọn ti bẹrẹ iwadii iṣẹlẹ naa ni agbegbe Biella, ni Italy. ''Ohun to ba wa ninu jẹ ni pe ọpọlọpọ eniyan ni ẹmi rẹ ti ṣọnu lori iṣẹlẹ ajakalẹ arun Coronavirus ni orilẹede naa, nitori naa ko yẹ ki ẹnikẹni hu iwa ti baba naa hu nipa lilo ayederu apa.'' ''Ki n se ohun to bojumu ni baba yii ṣe pẹlu iye eniyan ti aarun naa ti mu ẹmi wọn lọ to fi mọ ọrọ aje to ti dẹnukọlẹ.'' Bakan naa ni iroyin fikun un pe oṣiṣẹ eto ilera ni baba agbalagba naa, ti wọn si ti le kuro lẹnu iṣẹ nitori ko tii gba abẹrẹ ajẹsara, to si pọn dandan fun awọn oṣiṣẹ eto ilera ni Italy. Eleyii ko ṣẹyin igbesẹ ijọba orilẹede Italy lati ri pe o pọn dandan fun awọn eniyan lati gba abẹrẹ ajẹsara naa fun idẹkun itankalẹ aarun Covid-19.


''Ki n se ohun to bojumu ni baba yii ṣe pẹlu iye eniyan ti aarun naa ti mu ẹmi wọn lọ to fi mọ ọrọ aje to ti dẹnukọlẹ.'' Bakan naa ni iroyin fikun un pe oṣiṣẹ eto ilera ni baba agbalagba naa, ti wọn si ti le kuro lẹnu iṣẹ nitori ko tii gba abẹrẹ ajẹsara, to si pọn dandan fun awọn oṣiṣẹ eto ilera ni Italy. Eleyii ko ṣẹyin igbesẹ ijọba orilẹede Italy lati ri pe o pọn dandan fun awọn eniyan lati gba abẹrẹ ajẹsara naa fun idẹkun itankalẹ aarun Covid-19.


Mike Tyson Canabis ambassador: Malawi kọ lẹ́tà sí Mike Tyson pé kó di asojú wọn fún ewé ọlà, igbó

Ileese eto ọgbin lorilẹ-ede Malawi ti kọwe ẹbẹ ransẹ si Mike Tyson pe ko di asoju awọn lori ọrọ Igbo. Mike Tyson to jẹ gbajugbaja abẹsẹkubi ojo ni ti gba iwe ifẹ lati ọdọ ileesẹ ijọba apapọ orilẹ-ede Malawi to n ri sio eto ọgbin. Won ni ki Mike Tyson jọwọ ara rẹ gẹgẹ bii asoju wọn lori ọra Igbo to jẹ ewé ọlà. Minista Lobin Lowe salaye nipa bi Igbo se di eyi ti ofin Malawi faaye gba nile ati nita orilk-ede Malawi. Ileese eto ọgbin naa ni pe Egbẹ United States Cannabis Association naa lọwọ si ipe lati soju naa. Ogbẹni Lowe so pe olokowo naa ni Mike Tyson ati pe oun naa ni oko Igbo to ti na owo si to pọ.


Minista Lobin Lowe salaye nipa bi Igbo se di eyi ti ofin Malawi faaye gba nile ati nita orilk-ede Malawi. Ileese eto ọgbin naa ni pe Egbẹ United States Cannabis Association naa lọwọ si ipe lati soju naa. Ogbẹni Lowe so pe olokowo naa ni Mike Tyson ati pe oun naa ni oko Igbo to ti na owo si to pọ. 'Malawi Gold' to jẹ wura Malawi ni orukọ ti wọn n pe Igbo ni Malawi. Ọdun 1985 ni Mike Tyson bẹrẹ abẹṣẹkubi ojo, ko to fẹyinti lọdun 2005.


'Malawi Gold' to jẹ wura Malawi ni orukọ ti wọn n pe Igbo ni Malawi. Ọdun 1985 ni Mike Tyson bẹrẹ abẹṣẹkubi ojo, ko to fẹyinti lọdun 2005.


Nigeria virtual courtroom: Ìjọba Naijiria ṣe ìfilọ́lẹ̀ ètò ìgbẹ́jọ́ lórí ayélujára

Ileeṣẹ ijọba apapọ fun eto idajọ, ti ṣe ifilọlẹ eto tuntun kan ti yoo mu ko ṣeeṣe fun awọn ile ẹjọ lati ma a ṣe igbẹjọ lori ayelujara. Ijọba sọ pe eto tuntun naa yoo mu adinku ba bi awọn eeyan ṣe n pọju ninu ọgba ẹwọn, ti yoo si tun daabo bo awọn ẹlẹwọn ati awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn kuro lọwọ aarun Coronavirus. Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami, lo ṣe ifilọlẹ eto naa ni ọgba ẹwọn Kuje, to wa niluu Abuja. Oluranlọwọ pataki fun minisita naa lori eto iroyin, Ọmọwe Umar Jibrilu Gwandu, sọ pe eto tuntun naa yoo tun fi opin si idaduro to ma n mu ki awọn ẹjọ o falẹ kaakiri Naijiria. "Bakan naa ni eto naa yoo tun mu adinku ba gbigbe awọn afurasi ọdaran lati ọgba ẹwọn lọ si ile ẹjọ, to fi mọ agbẹjọro wọn ati awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn. Ọmọwe Jibrilu sọ pe eto tuntun naa ko tako ofin Naijiria rara.


Oluranlọwọ pataki fun minisita naa lori eto iroyin, Ọmọwe Umar Jibrilu Gwandu, sọ pe eto tuntun naa yoo tun fi opin si idaduro to ma n mu ki awọn ẹjọ o falẹ kaakiri Naijiria. "Bakan naa ni eto naa yoo tun mu adinku ba gbigbe awọn afurasi ọdaran lati ọgba ẹwọn lọ si ile ẹjọ, to fi mọ agbẹjọro wọn ati awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn. Ọmọwe Jibrilu sọ pe eto tuntun naa ko tako ofin Naijiria rara. O ni o wa ni ibamu pẹlu abala kẹrindinlogoji, ẹsẹ kẹta ofin Naijiria pe ni gbangba ni ki gbogbo igbẹjọ ti ma a waye, lai si aṣiri ikọkọ kankan. Agbẹjọro kan to ba BBC sọrọ, Aisha Isa sọ pe eto tuntun yii yoo fi opin si awọn idiwọ ati iṣoro ti awọn ma n koju lasiko igbẹjọ, ti ko si ni mu ki ẹjọ o falẹ mọ. Bakan naa ni Minisita fun ọrọ abẹle, Rauf Aregbesola, sọ pe eto tuntun yii yoo din inawo ijọba ku lori lilọ bibọ awọn ẹlẹwọn lọ si ile ẹjọ, to fi mọ awọn ewu to rọ mọ igbokegbodo ọhun.


O ni o wa ni ibamu pẹlu abala kẹrindinlogoji, ẹsẹ kẹta ofin Naijiria pe ni gbangba ni ki gbogbo igbẹjọ ti ma a waye, lai si aṣiri ikọkọ kankan. Agbẹjọro kan to ba BBC sọrọ, Aisha Isa sọ pe eto tuntun yii yoo fi opin si awọn idiwọ ati iṣoro ti awọn ma n koju lasiko igbẹjọ, ti ko si ni mu ki ẹjọ o falẹ mọ. Bakan naa ni Minisita fun ọrọ abẹle, Rauf Aregbesola, sọ pe eto tuntun yii yoo din inawo ijọba ku lori lilọ bibọ awọn ẹlẹwọn lọ si ile ẹjọ, to fi mọ awọn ewu to rọ mọ igbokegbodo ọhun.


Omicron Covid 19: Kíni ìdí tí Nàìjíríà ṣe wà lára àwọn orílẹ̀-èdè tó léwu láti rírínàjò lágbàyé?

Orilẹ-èdè UK ti fi Naijiria sinu atọka pupa irin-ajo UK laipẹ Igbese yii ni ijọba UK sọ pe yoo ṣe iranlọwọ láti mu adinku ba itankalẹ ẹya aarun Covid 19 tuntun Omicron. Asoju Naijiria ni ilẹ Gẹ̀ẹ́sì ti sọ pe àwọn ofin mimu adinku ba irinajo fun orilede kan jẹ "irin-ajo eleyameya". Ki lo wa de ti a fi orukọ Naijiria si atọka pupa, ati pe ṣe aiṣe deede wa ninu odiwọn ti wọn gbe Naijiria lè? Kini atọka pupa tumọ si fun Naijiria? Nàìjíríà jẹ́ orílẹ̀-èdè Áfíríkà tuntun láti darapọ̀ mọ́ àtọka pupa ìrìn àjò UK - pẹ̀lú South Africa, Namibia, Zimbabwe, Botswana, Lesotho, Eswatini, Angola, Mozambique, Malawi àti Zambia. Awọn eniyan ti aaye  gba lati wọ UK lati awọn orilẹ-ede wọnyi jẹ awọn ọmọ ilu UK tabi Irish, tabi awọn olugbe United Kingdom.


Kini atọka pupa tumọ si fun Naijiria? Nàìjíríà jẹ́ orílẹ̀-èdè Áfíríkà tuntun láti darapọ̀ mọ́ àtọka pupa ìrìn àjò UK - pẹ̀lú South Africa, Namibia, Zimbabwe, Botswana, Lesotho, Eswatini, Angola, Mozambique, Malawi àti Zambia. Awọn eniyan ti aaye  gba lati wọ UK lati awọn orilẹ-ede wọnyi jẹ awọn ọmọ ilu UK tabi Irish, tabi awọn olugbe United Kingdom. Awọn ti o de lati awọn orilẹ-ede atọka pupa ni yoo nilo lati se iyasọtọ ni hotẹẹli lati apo wọn ti wọn yoo si wa ni iyasọtọ fun  ọjọ mẹwaa. Awọn orilẹ-ede wọnyi ti ni idojukọ nitori ẹya aarun Covid-19 tuntun Omicron tí South Africa kọkọ damọ tí wọn si kede. Ṣugbọn bi gbogbo awọn orilẹ-ede  to wá lori àtọkà pupa yìí ṣe  jẹ àwọn ile Afirika àwọn ènìyàn sapejuwe rẹ gẹgẹ bi " ìwà buburu ati aiṣododo".


Awọn ti o de lati awọn orilẹ-ede atọka pupa ni yoo nilo lati se iyasọtọ ni hotẹẹli lati apo wọn ti wọn yoo si wa ni iyasọtọ fun  ọjọ mẹwaa. Awọn orilẹ-ede wọnyi ti ni idojukọ nitori ẹya aarun Covid-19 tuntun Omicron tí South Africa kọkọ damọ tí wọn si kede. Ṣugbọn bi gbogbo awọn orilẹ-ede  to wá lori àtọkà pupa yìí ṣe  jẹ àwọn ile Afirika àwọn ènìyàn sapejuwe rẹ gẹgẹ bi " ìwà buburu ati aiṣododo". Kini awọn idi ti wọn kéde fun atoka pupa? Ipinnu lati gbe orilẹ-ede kan si atọka pupa da lori awọn igbelewọn eewu lati Ile-iṣẹ Ajọpọ Biosecurity (JBC), pẹlu  Didara awọn ẹya idanwo orile-ede  kọ̀ọ̀kan, pẹlu iṣayẹwo fun awọn iyatọ awọn ẹya Covid tí wọn tí ṣe alabapade kaakiri. Ero mii tun ni pe: -boya awọn eniyan ti n mu awọn iyatọ tuntun nibẹ tabi awọn ẹya yii wa lati òkè okun -boya wọn ti ṣe àgbéjade  awọn ẹya mìíràn  ti awọn iyatọ tuntun si awọn orilẹ-ede miiran, to fi mọ UK - didara awọn ọna asopọ irin-ajo pẹlu UK Kini idi ti Nigeria fi kun un?


Kini awọn idi ti wọn kéde fun atoka pupa? Ipinnu lati gbe orilẹ-ede kan si atọka pupa da lori awọn igbelewọn eewu lati Ile-iṣẹ Ajọpọ Biosecurity (JBC), pẹlu  Didara awọn ẹya idanwo orile-ede  kọ̀ọ̀kan, pẹlu iṣayẹwo fun awọn iyatọ awọn ẹya Covid tí wọn tí ṣe alabapade kaakiri. Ero mii tun ni pe: -boya awọn eniyan ti n mu awọn iyatọ tuntun nibẹ tabi awọn ẹya yii wa lati òkè okun -boya wọn ti ṣe àgbéjade  awọn ẹya mìíràn  ti awọn iyatọ tuntun si awọn orilẹ-ede miiran, to fi mọ UK - didara awọn ọna asopọ irin-ajo pẹlu UK Kini idi ti Nigeria fi kun un? Ijọba UK sọ pe Naijiria ni a fi kun un si atoka nitori: -itupalẹ rẹ ṣe afihan itọkasi to lagbara nípa eya Omicron ni Naijiria - ọpọlọpọ awọn  ti a mọ ni UK ni asopọ mọ irin-ajo lati Naijiria -Naijiria ni awọn ọna asopọ irin-ajo to lagbara pẹlu South Africa, nibiti a ti rii Omicron akọkọ


Ijọba UK sọ pe Naijiria ni a fi kun un si atoka nitori: -itupalẹ rẹ ṣe afihan itọkasi to lagbara nípa eya Omicron ni Naijiria - ọpọlọpọ awọn  ti a mọ ni UK ni asopọ mọ irin-ajo lati Naijiria -Naijiria ni awọn ọna asopọ irin-ajo to lagbara pẹlu South Africa, nibiti a ti rii Omicron akọkọ


Dowen College student death: Atiku, Burna Boy, Adesua Etomi-Wellington àtàwọn èèyàn míì sọ̀rọ̀ lórí ikú Sylvester Onoromi

Lẹyin iku Sylvester Onoromi , to jẹ akẹkọọ Dowen College to ku niluu Eko, awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede lori iku rẹ. Iroyin ni awọn akẹgbẹ Sylvester Onoromi lo ṣekupa lẹyin to kọ lati darapọ mọ ẹgbẹ okunkun, awọn ọlọpaa si ti bẹrẹ iwadii. Ṣugbọn ile ẹkọ naa ti sọ ninu atẹjade kan pe irọ ni iroyin naa, ati pe ṣe ni akẹkọọ ọhun ṣubu lasiko to n gba bọọlu alafẹsẹgba. Iṣẹlẹ naa ka awọn ọmọ Naijiria lara to bẹẹ ti oju opo Twitter fi n gbona giri, awọn eeyan si ti n ṣe ifẹhonuhan alalaafia lori Twitter pẹlu #Justiceforsylvester. Ohun ti awọn ọmọ Naijiria n sọ lori iṣẹlẹ naa ree: Igbakeji Aarẹ Naijiria tẹlẹri, Atiku Abubakar ti darapọ mọ awọn araalu lati pe fun idajọ ododo lori iku akẹkọọ ọhun. Atiku ni "A ti ba ojuṣe wa ku gẹgẹ bii obi ati alagbatọ, agbofinro ati ijọba ti a ko ba tuṣu de isalẹ ikoko bi ọrọ Sylvester Oromoni ṣe jẹ."


Iṣẹlẹ naa ka awọn ọmọ Naijiria lara to bẹẹ ti oju opo Twitter fi n gbona giri, awọn eeyan si ti n ṣe ifẹhonuhan alalaafia lori Twitter pẹlu #Justiceforsylvester. Ohun ti awọn ọmọ Naijiria n sọ lori iṣẹlẹ naa ree: Igbakeji Aarẹ Naijiria tẹlẹri, Atiku Abubakar ti darapọ mọ awọn araalu lati pe fun idajọ ododo lori iku akẹkọọ ọhun. Atiku ni "A ti ba ojuṣe wa ku gẹgẹ bii obi ati alagbatọ, agbofinro ati ijọba ti a ko ba tuṣu de isalẹ ikoko bi ọrọ Sylvester Oromoni ṣe jẹ." Gbajumọ oṣere tiata lede Gẹẹsi, Tonto Dike ti gbena woju awọn alaṣẹ ile ẹkọ girama ti oloogbe naa ti n kẹkọọ. Oju opo Instagram rẹ lo ti fi ọrọ naa lede. O ni "Dowen College mi ọwọn, mo ti gbọ nipa ohun to ṣẹlẹ mo si ti bẹrẹ igbesẹ lati mọ si nipa iṣẹlẹ ọhun."


Gbajumọ oṣere tiata lede Gẹẹsi, Tonto Dike ti gbena woju awọn alaṣẹ ile ẹkọ girama ti oloogbe naa ti n kẹkọọ. Oju opo Instagram rẹ lo ti fi ọrọ naa lede. O ni "Dowen College mi ọwọn, mo ti gbọ nipa ohun to ṣẹlẹ mo si ti bẹrẹ igbesẹ lati mọ si nipa iṣẹlẹ ọhun." "Ko yẹ ki awọn ọmọ wa gba ile ẹkọ de inu iboji o." Burna Boy naa ko gbẹyin ninu awọn gbajumọ to ti sọrọ nipa iku Sylvester Onoromi loju opo Instagram rẹ. O ni "Ko si ọmọ to yẹ ko ku sile ẹkọ rẹ, paapaa irufẹ iku bayii."


"Ko yẹ ki awọn ọmọ wa gba ile ẹkọ de inu iboji o." Burna Boy naa ko gbẹyin ninu awọn gbajumọ to ti sọrọ nipa iku Sylvester Onoromi loju opo Instagram rẹ. O ni "Ko si ọmọ to yẹ ko ku sile ẹkọ rẹ, paapaa irufẹ iku bayii." Minisita fun eto ẹkọ tẹlẹ, Oby Ezekwesili ti sọrọ nipa iku akẹkọọ naa. Ezekwesili sọ pe iku akẹkọọ ọhun jẹ ohun to ba eeyan ninu jẹ gidi." "Ko si ọrọ ti eeyan le fi tu awọn ọmọ ti irufẹ iṣẹlẹ yii ba ṣẹlẹ ninu.


Minisita fun eto ẹkọ tẹlẹ, Oby Ezekwesili ti sọrọ nipa iku akẹkọọ naa. Ezekwesili sọ pe iku akẹkọọ ọhun jẹ ohun to ba eeyan ninu jẹ gidi." "Ko si ọrọ ti eeyan le fi tu awọn ọmọ ti irufẹ iṣẹlẹ yii ba ṣẹlẹ ninu. Awọn eeyan jankan mii to tun sọrọ lori iku akẹkọọ naa ni Harrison Gwamnishu, Mercy Johnson Okojie, Uche Jombo, Adesua Etomi-Wellington, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Awọn eeyan jankan mii to tun sọrọ lori iku akẹkọọ naa ni Harrison Gwamnishu, Mercy Johnson Okojie, Uche Jombo, Adesua Etomi-Wellington, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


El-Rufai: Ọjọ́ mẹ́rin láàárín ọ̀ṣẹ̀ ní àwọn òṣìṣẹ́ yóò máa lọ sí ibi iṣẹ́ báyìí'

Ijọba ipinlẹ Kaduna ti kede pe ọjọ mẹrin laarin ọṣẹ ni awọn oṣiṣẹ yoo maa lọ si ibi iṣẹ bẹrẹ lati Ọjọ Kini, Osu Kejila, ọdun 2021. Gomina ipinlẹ Kaduna, Nasir El-Rufai ni igbesẹ yii yoo mu irọrun ba awọn oṣiṣẹ lati ṣe iṣẹ wọn bi iṣẹ. Bakan naa ni Gomina naa fikun un pe eyi yoo ran awọn oṣiṣẹ naa lọwọ lati le faramọ mọlẹbi wọn ju ti tẹlẹ lọ nitori wọn yoo ri aye lati lo pẹlu wọn ninu ile. Ninu atẹjade ti oluranlọwọ pataki fun gomina El-Rufai, Muyiwa Adekeye fi lede ni Osu Kejila ni erọngba ijọba yii yoo hggberaso. O ni lati Osu Kẹjila ni awọn oṣiṣẹ ijọba yoo bẹrẹ si ni ṣiṣẹ lati aago mẹjọ owuro titi di aago marun un irọlẹ ni Ọjọ Aje si Ọjọ Ẹti. Amọ ni Ọjọ Ẹti, gbogbo oṣiṣẹ yatọ si awọn to n ṣiṣẹ ni awọn ileewe ati ileewosan ni yoo ṣi'sẹ lati ile.


Ninu atẹjade ti oluranlọwọ pataki fun gomina El-Rufai, Muyiwa Adekeye fi lede ni Osu Kejila ni erọngba ijọba yii yoo hggberaso. O ni lati Osu Kẹjila ni awọn oṣiṣẹ ijọba yoo bẹrẹ si ni ṣiṣẹ lati aago mẹjọ owuro titi di aago marun un irọlẹ ni Ọjọ Aje si Ọjọ Ẹti. Amọ ni Ọjọ Ẹti, gbogbo oṣiṣẹ yatọ si awọn to n ṣiṣẹ ni awọn ileewe ati ileewosan ni yoo ṣi'sẹ lati ile. Ijọba ipinlẹ Kaduna fikun un pe bi awọn oṣiṣẹ yoo ṣe ma a ṣiṣẹ ni yii titi di igba ti awọn yoo ṣe atuntọ iye ọjọ ti awọn oṣiṣẹ yoo fi ṣiṣẹ naa, eleyii ti yoo jẹ ọjọ mẹrin. ''Igbesẹ ijọba yii jẹ ọkan lara awọn ẹkọ ti ijọba kọ lara ajakalẹ arun Covid-19, eleyii to mu ki ajakalẹ arun naa ma ni ipa buburu nibẹ.'' ''Bakan naa ni asiko ajakalẹ arun naa fihan pe awọn oṣiṣẹ gbọdọ wa ọna tuntun miran lati ṣe iṣẹ wọn ki wọn ba le ṣe ni aṣeyọri.''


Ijọba ipinlẹ Kaduna fikun un pe bi awọn oṣiṣẹ yoo ṣe ma a ṣiṣẹ ni yii titi di igba ti awọn yoo ṣe atuntọ iye ọjọ ti awọn oṣiṣẹ yoo fi ṣiṣẹ naa, eleyii ti yoo jẹ ọjọ mẹrin. ''Igbesẹ ijọba yii jẹ ọkan lara awọn ẹkọ ti ijọba kọ lara ajakalẹ arun Covid-19, eleyii to mu ki ajakalẹ arun naa ma ni ipa buburu nibẹ.'' ''Bakan naa ni asiko ajakalẹ arun naa fihan pe awọn oṣiṣẹ gbọdọ wa ọna tuntun miran lati ṣe iṣẹ wọn ki wọn ba le ṣe ni aṣeyọri.'' Gomina ipinlẹ Kaduna ni ọna tuntun yii yoo jẹ ki awọn oṣiṣẹ kunjuwọn nipa lilo ọna igbalode lati ṣe iṣẹ wọn.


Gomina ipinlẹ Kaduna ni ọna tuntun yii yoo jẹ ki awọn oṣiṣẹ kunjuwọn nipa lilo ọna igbalode lati ṣe iṣẹ wọn.


Soyinka: Nàíjíríà sì ń dojúrú lọ, a sì ń wòran

Agba Onkọwe nni, Ọjọgbọn Wole Soyinka ti tẹnu bọ ọrọ lori ohun toju rẹ ri lori ọrọ iwe kaadi moyege Covid-19 lasiko to n dari irinajo bọ. Irinajo rẹ yii lati orileede France pada si Naijiria ja si pabo diẹ tan, nigba tawọn oṣiṣẹ ileesẹ ofurufu to fẹ wọ yari pe ko ni wọ baalu lai si iwe aṣẹ lati rinrin ajo lọ si Naijiria. Nibi apero kan to waye nilu Eko lori akori Covid, Tekinọlọji ati riran eeyan lọ si ẹyin odi, lo ti jiroro pẹlu awọn akọroyin. O ni lootọ ni wọn ko ran oun lọ si ẹyin odi amọ inira to ba oun lasiko wakati mejidinlaadọta ti oun fi n sa soke sa silẹ, fẹẹ jọ bẹẹ. Gbogbo awọn arinrinajo to ba n pada wa si Naijiria ni wọn gbọdọ fi iroyin nipa rẹ soju opo kan ti ijọba Naijiria ṣe idasilẹ rẹ. Lara ohun ti ẹni naa yoo kọ sibẹ ni pasipọọti ati nọmba tikẹti rẹ.


O ni lootọ ni wọn ko ran oun lọ si ẹyin odi amọ inira to ba oun lasiko wakati mejidinlaadọta ti oun fi n sa soke sa silẹ, fẹẹ jọ bẹẹ. Gbogbo awọn arinrinajo to ba n pada wa si Naijiria ni wọn gbọdọ fi iroyin nipa rẹ soju opo kan ti ijọba Naijiria ṣe idasilẹ rẹ. Lara ohun ti ẹni naa yoo kọ sibẹ ni pasipọọti ati nọmba tikẹti rẹ. Lẹyin to ba fi awọn ilana yii ṣọwọ, ni wọn yoo fun ni ami moyege nipa ohun taa n pe ni ''barcode'' eleyi to fi han pe o lanfaani lati tẹsiwaju pẹlu irinajo rẹ. Onkọwe naa sọ nipa iriri rẹ, to si ni iṣẹlẹ airotẹlẹ ko le ṣe ko ma waye tori naa, idiwọ yi kii ṣe nkan ti eeyan le ri nkan ṣe si. Amọ o ni ''bi wọn ba tako ọmọ onilu lati wọ ilu abinibi rẹ latari aṣiṣe awọn ẹlomiran, wahala wa ni yẹn'' Soyinka ni gbogbo abẹrẹ Covid-19 to yẹ koun gba loun gba ni gbedeke iye wakati ti ijọba la kalẹ 'sugbọn o jọ pe o ni abẹrẹ kan ti wọn pe ni PCR ti oun ko mọ nipa rẹ '' O ni wahala aisi orukọ oun ninu oju opo ijọba yi mu fakinfa wa fọpọ wakati ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọkọ ofurufu naa si n lọ ti wọn n bọ lati le yanju ọrọ yi.


Lẹyin to ba fi awọn ilana yii ṣọwọ, ni wọn yoo fun ni ami moyege nipa ohun taa n pe ni ''barcode'' eleyi to fi han pe o lanfaani lati tẹsiwaju pẹlu irinajo rẹ. Onkọwe naa sọ nipa iriri rẹ, to si ni iṣẹlẹ airotẹlẹ ko le ṣe ko ma waye tori naa, idiwọ yi kii ṣe nkan ti eeyan le ri nkan ṣe si. Amọ o ni ''bi wọn ba tako ọmọ onilu lati wọ ilu abinibi rẹ latari aṣiṣe awọn ẹlomiran, wahala wa ni yẹn'' Soyinka ni gbogbo abẹrẹ Covid-19 to yẹ koun gba loun gba ni gbedeke iye wakati ti ijọba la kalẹ 'sugbọn o jọ pe o ni abẹrẹ kan ti wọn pe ni PCR ti oun ko mọ nipa rẹ '' O ni wahala aisi orukọ oun ninu oju opo ijọba yi mu fakinfa wa fọpọ wakati ti awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ ọkọ ofurufu naa si n lọ ti wọn n bọ lati le yanju ọrọ yi. Ninu alaye rẹ, o ni o le debi pe oun beere boya baalu miran wa to n lọ si orileede mi ni Afrika ti wọn ko nilo lati ṣe iru ayẹwo yi. Wọn fesi pada pe ọkan wa to n lọ si Lome ṣugbọn ki Soyinka to darapọ mọ baalu naa ni wọn b sọ fun pe wọn fun ni iyọnda nitori ipo rẹ lati tẹsiwaju. Lori iyọnda yi, Soyinka sọ pe ''ko yẹ ki wọn maa wo ipo eeyan lati le jẹ ki o wọ ilẹ baba rẹ tori naa ki awọn eleto tọrọ kan wa nkan ṣe si idiwọ yi.'


Ninu alaye rẹ, o ni o le debi pe oun beere boya baalu miran wa to n lọ si orileede mi ni Afrika ti wọn ko nilo lati ṣe iru ayẹwo yi. Wọn fesi pada pe ọkan wa to n lọ si Lome ṣugbọn ki Soyinka to darapọ mọ baalu naa ni wọn b sọ fun pe wọn fun ni iyọnda nitori ipo rẹ lati tẹsiwaju. Lori iyọnda yi, Soyinka sọ pe ''ko yẹ ki wọn maa wo ipo eeyan lati le jẹ ki o wọ ilẹ baba rẹ tori naa ki awọn eleto tọrọ kan wa nkan ṣe si idiwọ yi.' ''Ilana yi ti wọn tori rẹ dami duro ṣe eeyan ni kayeefi nitori awọn ibeere ti wọn n beere loju opo naa ko ni nkan ṣe pẹlu Covid-19.Bo ṣe ileesẹ ilera ni tabi eleyi to n ṣeto aabo labẹle, wọn ni lati yanju ọrọ yi'' O ni o to ki wọn sinmi lati maa foju tabi hu iwa si awọn ọmọ Naijiri lajo bi igba pe ọdaran ni wọn.


''Ilana yi ti wọn tori rẹ dami duro ṣe eeyan ni kayeefi nitori awọn ibeere ti wọn n beere loju opo naa ko ni nkan ṣe pẹlu Covid-19.Bo ṣe ileesẹ ilera ni tabi eleyi to n ṣeto aabo labẹle, wọn ni lati yanju ọrọ yi'' O ni o to ki wọn sinmi lati maa foju tabi hu iwa si awọn ọmọ Naijiri lajo bi igba pe ọdaran ni wọn.


EndSARS panel report: Rinu Oduala, adarí ìwọ́de EndSARS dúró lórí pé bí irọ́ àwọn ìjọba bá lọ lógún ọdún, òtítọ́ á lékè

Iwe akọsilẹ abajade iwadii igbimọ lori aṣemaṣe awọn ọlọpaa ati iṣẹlẹ to waye ni Lekki Toll gate logunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020, to wa nigboro lori ayelujara, eleyi to n fa ọpọlọpọ awuyewuye bayii yats si eleyi to wa lọwọ ijọba ipinlẹ Eko. Ọkan lara awọn ajafẹtọ to runpa runsẹ si iwọde naa lọdun 2020, Rinu Oduala lo sọ bẹẹ ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC News Yoruba. O ni lootọ ni ẹda kan jade sita lara abajade iwadii awọn igbimọ naa ṣugbọn ohun to wa ninu rẹ lee yatọ si ohun to wa ninu eyi ti wọn gbe kalẹ fun gomina ipinlẹ Eko. O ṣalaye pe idi ni pe awọn oniruuru afikun ati ayọkuro lo lee ti waye laarin ẹda to lu sita ati eyi ti wọn fountẹ lu gbe le gomina lọwọ. Arabinrin Rinu Oduala tun tẹsiwaju lati sọ pe ko ni ya awọn ajafẹtọ to lewaju iwọde EndSARS lọdun 2020 lẹnu bi abajade iwe ilana ijọba iyẹn 'White paper' lori abọ iwadii igbimọ naa ba yatọ si ohun to wa ninu ẹda iwe iwadii to lu sita. "Ijọba ko ni so okun mọ ara rẹ lẹsẹ, Ekeji ni pe a ti gbọ nipa oriṣiriṣi igbimọ sẹyin bii igbimọ oputa atigbimọ oriṣiriṣi.


O ṣalaye pe idi ni pe awọn oniruuru afikun ati ayọkuro lo lee ti waye laarin ẹda to lu sita ati eyi ti wọn fountẹ lu gbe le gomina lọwọ. Arabinrin Rinu Oduala tun tẹsiwaju lati sọ pe ko ni ya awọn ajafẹtọ to lewaju iwọde EndSARS lọdun 2020 lẹnu bi abajade iwe ilana ijọba iyẹn 'White paper' lori abọ iwadii igbimọ naa ba yatọ si ohun to wa ninu ẹda iwe iwadii to lu sita. "Ijọba ko ni so okun mọ ara rẹ lẹsẹ, Ekeji ni pe a ti gbọ nipa oriṣiriṣi igbimọ sẹyin bii igbimọ oputa atigbimọ oriṣiriṣi. Gbogbo awọn aba tawọn igbimọ yii n gbe jade, ṣe ijọba maa tẹle awọn aba naa? Pupọ ninu awọn ti orukọ wọn jade ninu ẹda to lu sita yii la ri pe inu ijọba ni wọn wa, ṣe ijọba yoo lee fi wọn jofin?' O ni nitori pe ọpọ ọmọ Naijiria mọ irufẹ ijọba ti wọn ni pe lati ipilẹ ni wọn ti fẹ doju ọrọ ohun to ṣẹlẹ ru nipa pipariwo kiri agbaye pe ko si ikọlu kankan nibẹ ati pe ko si eeyan kankan to ku.


Gbogbo awọn aba tawọn igbimọ yii n gbe jade, ṣe ijọba maa tẹle awọn aba naa? Pupọ ninu awọn ti orukọ wọn jade ninu ẹda to lu sita yii la ri pe inu ijọba ni wọn wa, ṣe ijọba yoo lee fi wọn jofin?' O ni nitori pe ọpọ ọmọ Naijiria mọ irufẹ ijọba ti wọn ni pe lati ipilẹ ni wọn ti fẹ doju ọrọ ohun to ṣẹlẹ ru nipa pipariwo kiri agbaye pe ko si ikọlu kankan nibẹ ati pe ko si eeyan kankan to ku. Rinu Oduala ni ohun to han si gbogbo eeyan kaakiri ni nitoripe gbogbo agbaye lo ri ohun to ṣẹlẹ ati bi awọn agbofinro ṣe huwa ipa si awọn araalu paapaa awọn ọdọ lorilẹede Naijiria lasiko naa. Lori ọrọ aṣuwọn ifowopamọsi rẹ ti ijọba gbẹsẹ le nigba naa, arabinrin Rinu Oduala ṣalaye pe lẹyin oniruru ifigagbaga ofin laarin amofin agba Fẹmi Falana ati ijsba Naijiria, wọn ti gbe ẹsẹ kuro lori aṣunwọn ifowopamọsi naa. O ni gbogbo ẹsun igbesunmọmi ati awọn ẹsun miran ti ijọba fi kan oun atawọn miran lasiko iwọde naa ni wọn ko lee fi idi rẹ mulẹ to si mu ki amofinagba Fẹmi Falana o fariga pe niwọn igba ti wọn ko ba ti le ṣe eyi ki wọn gbẹsẹ ati apa kuro lori awọn aṣuwọn naa lo tọ.


Rinu Oduala ni ohun to han si gbogbo eeyan kaakiri ni nitoripe gbogbo agbaye lo ri ohun to ṣẹlẹ ati bi awọn agbofinro ṣe huwa ipa si awọn araalu paapaa awọn ọdọ lorilẹede Naijiria lasiko naa. Lori ọrọ aṣuwọn ifowopamọsi rẹ ti ijọba gbẹsẹ le nigba naa, arabinrin Rinu Oduala ṣalaye pe lẹyin oniruru ifigagbaga ofin laarin amofin agba Fẹmi Falana ati ijsba Naijiria, wọn ti gbe ẹsẹ kuro lori aṣunwọn ifowopamọsi naa. O ni gbogbo ẹsun igbesunmọmi ati awọn ẹsun miran ti ijọba fi kan oun atawọn miran lasiko iwọde naa ni wọn ko lee fi idi rẹ mulẹ to si mu ki amofinagba Fẹmi Falana o fariga pe niwọn igba ti wọn ko ba ti le ṣe eyi ki wọn gbẹsẹ ati apa kuro lori awọn aṣuwọn naa lo tọ. O ni wọn ti gbẹsẹ kuro lori ti toun, ṣugbọn wọn ṣi gbẹsẹ le awọn miran. Lori ọrọ awọn to n ja fun ipinya orilẹede Naiijiria ati idasilẹ orilẹ€de ẹya wọn, arabinrin Rinu ṣalaye pe bi idajọ ododo ko ba fidi mulẹ, ti awọn kan n ṣegbe ti wọn si n tẹ oju ofin mọlẹ, ko si bi awọn kan to ni ẹhonu ko ṣe ni pariwo sita pe ara n kan wọn ti wọn yoo si fẹ beere fun idaduro tiwọn. O ni oun ti oun farams ni igbesẹ ti yoo fun awọn ọdọ ni ọjọ ọla to dara.


O ni wọn ti gbẹsẹ kuro lori ti toun, ṣugbọn wọn ṣi gbẹsẹ le awọn miran. Lori ọrọ awọn to n ja fun ipinya orilẹede Naiijiria ati idasilẹ orilẹ€de ẹya wọn, arabinrin Rinu ṣalaye pe bi idajọ ododo ko ba fidi mulẹ, ti awọn kan n ṣegbe ti wọn si n tẹ oju ofin mọlẹ, ko si bi awọn kan to ni ẹhonu ko ṣe ni pariwo sita pe ara n kan wọn ti wọn yoo si fẹ beere fun idaduro tiwọn. O ni oun ti oun farams ni igbesẹ ti yoo fun awọn ọdọ ni ọjọ ọla to dara.


Sierra Leone Tanker explosion: Ìjàmbá iná sọ lásìkò tí táńkà epo àti ọkọ̀ akérò forí sọra

O kere tan, eeyan mejilelaadorun lo ti farapa ninu iṣẹlẹ ijamba ina kan to wáyé nilu Freetown, lorile-ede Sierra Leone. Ijamba ina náà lọ waye nigba ti ọkọ akẹru ati tanka epo bentiroolu fi ori sọ ara wọn. Opopona Bai Bureh ladugbo Wellington nilu Freetown tii ṣe Olu ilu Sierra Leone ni iṣẹlẹ naa ti waye. Ọpọlọpọ eeyan lo sare lọ bu epo bentiroolu nigba ti iṣẹlẹ naa waye, àmọ́ sadede ni iná sọ, ti ọpọ eeyan si ha síbẹ̀. Iroyin naa ni ṣe ni wọn gbe awọn eeyan to farapa  sile ìwòsàn kaakiri ìlú Freetown. Ààrẹ orílẹ̀èdè Sierra Leone, Julius Maada Bio wa ni Scotland nibi to ti n ba wọn peju sibi ipade apero nípa oju ọjọ lagbaye COP26, lasiko ti iṣẹlẹ naa waye.


Ọpọlọpọ eeyan lo sare lọ bu epo bentiroolu nigba ti iṣẹlẹ naa waye, àmọ́ sadede ni iná sọ, ti ọpọ eeyan si ha síbẹ̀. Iroyin naa ni ṣe ni wọn gbe awọn eeyan to farapa  sile ìwòsàn kaakiri ìlú Freetown. Ààrẹ orílẹ̀èdè Sierra Leone, Julius Maada Bio wa ni Scotland nibi to ti n ba wọn peju sibi ipade apero nípa oju ọjọ lagbaye COP26, lasiko ti iṣẹlẹ naa waye. Àmọ́ loju opo Twitter rẹ lo ti n daro àwọn eeyan to fori sọta iṣẹlẹ naa. "Adanu ẹ̀mí to ba ni lẹru ni iṣẹlẹ naa, ijọba mi yoo sa ipa gbogbo lati ṣe iranwọ fáwọn eeyan to fori sọta ijamba ina náà." Olootu ìjọba ilu Freetown, Yvonne Aki-Sawyer ni oku eeyan mẹrin lo si wa nibi ti iṣẹlẹ naa ti waye.


Àmọ́ loju opo Twitter rẹ lo ti n daro àwọn eeyan to fori sọta iṣẹlẹ naa. "Adanu ẹ̀mí to ba ni lẹru ni iṣẹlẹ naa, ijọba mi yoo sa ipa gbogbo lati ṣe iranwọ fáwọn eeyan to fori sọta ijamba ina náà." Olootu ìjọba ilu Freetown, Yvonne Aki-Sawyer ni oku eeyan mẹrin lo si wa nibi ti iṣẹlẹ naa ti waye. Awọn ọlọ́pàá ti n ṣe iranwọ fun àjọ to ń ṣe akoso ijamba lorilede Sierra Leone lati doola ẹ̀mí ninu ijamba ọhun.


Awọn ọlọ́pàá ti n ṣe iranwọ fun àjọ to ń ṣe akoso ijamba lorilede Sierra Leone lati doola ẹ̀mí ninu ijamba ọhun.


Afenifere sọ̀rọ̀ àbùkù sí agbẹnusọ Buhari lẹ́yìn tó tako àwọn tó ń bu ẹnu àtẹ́ lu ìjọba rẹ̀

Ẹgbẹ ọmọ Yoruba, Afenifere ti sọko si agbẹnusọ Aarẹ Muhammadu Buhari, Femi Adesina, lori bo ṣe tako awọn to n bu ẹnu atẹ lu ijọba to wa lode. Akọwe agba ẹgbẹ Afenifere, Sola Ebiseni lo sọ ọrọ naa ninu atẹjade kan pe ijọba Buhari ti ja awọn ọmọ Naijiria kulẹ, o si tọ ki awọn araalu maa sọrọ abuku si. Ṣaaju ni Adesina ti kọkọ sọ pe oun dẹkun lati maa lọ si ṣọọṣi kan niluu Abuja nitori pe alufaa ijọ maa maa n bu ẹnu atẹ lu iṣẹjọba Buhari. Atẹjade ọhun ni lati igba aye awọn wolii ninu bibeli ni wọn ti maa sọrọ si ijọba ti asiko ba n ni awọn araalu lara. O ni "Laye igba ti wa yi gan, awọn ojiṣẹ Ọlọrun bii Martin Luther king, Desmond Tutu, Biṣọọbu agba Okogie, Biṣọọbu Gbonigi, Matthew Kukah, Tunde Bakare atawọn mi ko dẹkun lati maa ba ijọba sọ ootọ ọrọ ti wọn ko ba ṣe daadaa." Afenifere sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn ojiṣe Ọlọrun kan n ba ijọba sọ ootọ ọrọ, awọn ojiṣẹ Ọlọrun mii wa ti wọn ko le ba ijọba ijọba sọ eyii tii ṣe ododo ọrọ nitori ohun ti wọn yoo jẹ.


Atẹjade ọhun ni lati igba aye awọn wolii ninu bibeli ni wọn ti maa sọrọ si ijọba ti asiko ba n ni awọn araalu lara. O ni "Laye igba ti wa yi gan, awọn ojiṣẹ Ọlọrun bii Martin Luther king, Desmond Tutu, Biṣọọbu agba Okogie, Biṣọọbu Gbonigi, Matthew Kukah, Tunde Bakare atawọn mi ko dẹkun lati maa ba ijọba sọ ootọ ọrọ ti wọn ko ba ṣe daadaa." Afenifere sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn ojiṣe Ọlọrun kan n ba ijọba sọ ootọ ọrọ, awọn ojiṣẹ Ọlọrun mii wa ti wọn ko le ba ijọba ijọba sọ eyii tii ṣe ododo ọrọ nitori ohun ti wọn yoo jẹ. Ẹgbẹ ọmọ Yoruba naa tẹsiwaju pe irufẹ awọn ojiṣẹ Ọlọrun bẹẹ lo n tan Aarẹ Muhammadu Buhari jẹ pe o le maa ṣe ohun to wu bii ko maa fi iya jẹ awọn ajijabara nigba ti awọn ọdaran n yan fanda laarin ilu. O ni "A ni awọn iranṣẹ Ọlọrun kan bii awọn irinwo wolii Ahabu ninu bibeli ti wọn n doju ija kọ Michaili, awọn lo n jẹ ki awọn adari tubọ maa ṣe aṣiṣe si." "Irufẹ awọn olubadamọran bẹẹ pọ ninu ijọba yii ti wọn jẹ ki Aarẹ gbagbọ pe o lagbara lori ilẹ awọn ẹya kan, ati pe wọn le yan lati fọwọ mu ilẹ wọn tabi ẹmi wọn."


Ẹgbẹ ọmọ Yoruba naa tẹsiwaju pe irufẹ awọn ojiṣẹ Ọlọrun bẹẹ lo n tan Aarẹ Muhammadu Buhari jẹ pe o le maa ṣe ohun to wu bii ko maa fi iya jẹ awọn ajijabara nigba ti awọn ọdaran n yan fanda laarin ilu. O ni "A ni awọn iranṣẹ Ọlọrun kan bii awọn irinwo wolii Ahabu ninu bibeli ti wọn n doju ija kọ Michaili, awọn lo n jẹ ki awọn adari tubọ maa ṣe aṣiṣe si." "Irufẹ awọn olubadamọran bẹẹ pọ ninu ijọba yii ti wọn jẹ ki Aarẹ gbagbọ pe o lagbara lori ilẹ awọn ẹya kan, ati pe wọn le yan lati fọwọ mu ilẹ wọn tabi ẹmi wọn." "Awọn eeana yii kan naa ni wọn n tan Aarẹ jẹ pe awọn eeyan bii Sunday Igboho le pin Naijiria ati pe pipa Nnamdi Kanu nikan ni ọna abayọ si ọrọ awọn ajijagbara Biafra."


"Awọn eeana yii kan naa ni wọn n tan Aarẹ jẹ pe awọn eeyan bii Sunday Igboho le pin Naijiria ati pe pipa Nnamdi Kanu nikan ni ọna abayọ si ọrọ awọn ajijagbara Biafra."


Endsars panel report: Àṣẹ̀yìnwá àṣẹ̀yìnbọ̀, Ijọba Eko Sọrọ lórí ìjábọ̀ ìgbìmọ̀ igbẹjọ́ lórí #EndSARS

Ijọba ipinlẹ Eko nipasẹ Kọmísọ́nà fun ọrọ to ń lọ  ati Ilana eto, Ọgbẹni Gbenga Omotoso, ti fesi si iroyin igbimọ EndSARS to n lọ kaakiri. Igbimọ Idajọ ti ipinlẹ Eko lori atunṣe fun awọn ti o farapa nípa iwa ipa àti ifiya jẹni ti SARS ati awon nnkan tó jọ mọ ti fi ijabọ abajade rẹ ranṣẹ si Gomina Babajide Sanwo-Olu ni ọjọ Aje. Komisona ninu àtẹ̀jáde kan ni Ọjọbọ, ṣe akiyesi pe awọn ariyanjiyan to ń lọ nigboro lori ijabọ naa ko wúlò. Ẹwẹ, Gbenga Omotoso ni ó ṣe pàtàkì  fún àwọn eniyan lati yago fun bíbu ẹnu atẹ lu isẹ ribiribi àti ero rere ti ijọba ni sì iṣeto igbimọ yii, àti àwọn ìpinnu wọn  lati ṣe iṣẹ rẹ lẹkunrẹrẹ -  Igbimọ náà se amujáde òtítọ́ nínú ìwádìí wọn. 'Ó ṣeéṣe kí ẹ̀dà ìwé àbájáde ìwádìí ìgbìmọ̀ EndSARS tó lu sórí ayúlujára yàtọ̀ sí èyí t'íjọba yóò gbé jáde' Ilééṣé ọlọ́pàá Osun tí mú Olùdarí ilé ìtura tí Akẹ́kòó fásìtì OAU ti dédé pòórá Ìdí nìyí tí mo fi kọ́ ilé ẹ́kọ́ fáwọn Daran-daran Fulani - Sheikh Gumi “Ni ibamu pẹlu òfin tribunal ọdún 2015, a ti ṣeto igbimọ kan lati gbe Iwe kan tí yoo salaye ìgbésẹ̀ jade lórí nnkan ti ijọbọ ń pinnu. Ni akoko ti o yẹ, ijọba yoo jẹ ki a mọ àwọn ero rẹ lori gbogbo awọn ọrọ ti igbimọ naa gbé kalẹ ninu iwe ti won yoo kọ, " gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde náà ṣe sọ.


Ẹwẹ, Gbenga Omotoso ni ó ṣe pàtàkì  fún àwọn eniyan lati yago fun bíbu ẹnu atẹ lu isẹ ribiribi àti ero rere ti ijọba ni sì iṣeto igbimọ yii, àti àwọn ìpinnu wọn  lati ṣe iṣẹ rẹ lẹkunrẹrẹ -  Igbimọ náà se amujáde òtítọ́ nínú ìwádìí wọn. 'Ó ṣeéṣe kí ẹ̀dà ìwé àbájáde ìwádìí ìgbìmọ̀ EndSARS tó lu sórí ayúlujára yàtọ̀ sí èyí t'íjọba yóò gbé jáde' Ilééṣé ọlọ́pàá Osun tí mú Olùdarí ilé ìtura tí Akẹ́kòó fásìtì OAU ti dédé pòórá Ìdí nìyí tí mo fi kọ́ ilé ẹ́kọ́ fáwọn Daran-daran Fulani - Sheikh Gumi “Ni ibamu pẹlu òfin tribunal ọdún 2015, a ti ṣeto igbimọ kan lati gbe Iwe kan tí yoo salaye ìgbésẹ̀ jade lórí nnkan ti ijọbọ ń pinnu. Ni akoko ti o yẹ, ijọba yoo jẹ ki a mọ àwọn ero rẹ lori gbogbo awọn ọrọ ti igbimọ naa gbé kalẹ ninu iwe ti won yoo kọ, " gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde náà ṣe sọ. Ṣaaju ni iroyin ti kọkọ sọ pe 'Gómìnà Sanwo-Olu kò tíì ka ìwé àbájáde ìwádìí EndSARS' torinaa ko ni le fesi si ohun tawọn eniyan n gbe ka. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ko tii ka iwe abajade iwadi igbimọ iwadii EndSARS, iwa kotọ awọn ọlọpaa ati wahala to waye ni Lekki Toll gate. Eyi loun ti ọgbẹni Gboyega Akoṣile, agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Eko sọ.


Ṣaaju ni iroyin ti kọkọ sọ pe 'Gómìnà Sanwo-Olu kò tíì ka ìwé àbájáde ìwádìí EndSARS' torinaa ko ni le fesi si ohun tawọn eniyan n gbe ka. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ko tii ka iwe abajade iwadi igbimọ iwadii EndSARS, iwa kotọ awọn ọlọpaa ati wahala to waye ni Lekki Toll gate. Eyi loun ti ọgbẹni Gboyega Akoṣile, agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Eko sọ. O sọrọ yii pẹlu awuyewuye lori ẹda iwe abajade iwadii naa kan to lu sita. Gẹgẹ bi Akọṣile ṣe sọ, gbogbo abọ iwadii igbimọ  naa ni ijọba yoo fi sita laifi igbakan bọkan ninu. "Gomina ko tii ri iwe iwadii naa, ko tilẹ tii yẹ ẹ wo.


O sọrọ yii pẹlu awuyewuye lori ẹda iwe abajade iwadii naa kan to lu sita. Gẹgẹ bi Akọṣile ṣe sọ, gbogbo abọ iwadii igbimọ  naa ni ijọba yoo fi sita laifi igbakan bọkan ninu. "Gomina ko tii ri iwe iwadii naa, ko tilẹ tii yẹ ẹ wo. O ṣa ti gbe igbimọ ẹlẹni mẹrin kalẹ lati yẹẹ wo ki wọn si gbe iwe amuṣẹya kan jade.' Ki lo wa ni inu ẹda iwe abajade iwadii naa to wa Ẹda iwe iwadii naa ti igbimọ oluwadi ti ijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ yọju rẹ sita pe ileeṣẹ ọmọogun Naijiria mọọmọ kọju ibọn si awọn oluwọde to wa ni Lekki Toll gate ni ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020 ṣugbọn ti wọn  gbiyanju lati da ọwọ boo mọlẹ. Iwe abajade naa darukọ eeyan mejidinlaadọta gẹgẹ bi awọn to faragba nibi iṣẹlẹ lekki Toll gate ninu eyi ti mọkanla ti ku, mẹrin si di eyi ti a n wa, gẹgẹ bi ẹda abajade naa ṣe sọ.


O ṣa ti gbe igbimọ ẹlẹni mẹrin kalẹ lati yẹẹ wo ki wọn si gbe iwe amuṣẹya kan jade.' Ki lo wa ni inu ẹda iwe abajade iwadii naa to wa Ẹda iwe iwadii naa ti igbimọ oluwadi ti ijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ yọju rẹ sita pe ileeṣẹ ọmọogun Naijiria mọọmọ kọju ibọn si awọn oluwọde to wa ni Lekki Toll gate ni ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020 ṣugbọn ti wọn  gbiyanju lati da ọwọ boo mọlẹ. Iwe abajade naa darukọ eeyan mejidinlaadọta gẹgẹ bi awọn to faragba nibi iṣẹlẹ lekki Toll gate ninu eyi ti mọkanla ti ku, mẹrin si di eyi ti a n wa, gẹgẹ bi ẹda abajade naa ṣe sọ. Bakan naa lo tun yọ oju rẹ sita pe lẹyin ti awọn ologun pari yinyinbọn nibẹ lawọn ọlọpaa naa bọ sibẹ lati palẹ gbogbo nnkan mọ lati palẹ awọn ọta ibọn ti wọn yin nibẹ mọ. Awọn to ṣoju wọn n ṣalaye pe ọkọ akẹru nla ni wọn fi ko oku awọn eeyan ti wọn yinbọn pa nibẹ. Ileeṣẹ ọmọogun ni awọn ko yin ibọn ni Lekki Toll gate lasiko iwọde naa rara.


Bakan naa lo tun yọ oju rẹ sita pe lẹyin ti awọn ologun pari yinyinbọn nibẹ lawọn ọlọpaa naa bọ sibẹ lati palẹ gbogbo nnkan mọ lati palẹ awọn ọta ibọn ti wọn yin nibẹ mọ. Awọn to ṣoju wọn n ṣalaye pe ọkọ akẹru nla ni wọn fi ko oku awọn eeyan ti wọn yinbọn pa nibẹ. Ileeṣẹ ọmọogun ni awọn ko yin ibọn ni Lekki Toll gate lasiko iwọde naa rara. Amọṣa, gomina Sanwo-Olu ti ṣeleri lati dari iwe naa iwadii naa si igbimọ ọrọ aje apapọ orilẹede. Ijọba ilẹ Amẹrika ti ke si ijọba ipinlẹ Eko ati ijọba apapọ orilẹede Naijiria pe ko tete ṣe ohun to ba yẹ lori abajade iwadii igbimọ oluwadi ti wọn gbe kalẹ lati wadii awọn ẹsun iwa kotọ ti wọn fi kan ẹka ileeṣẹ ọlọpaa SARS ati ohun to ṣẹlẹ ni Lekki Toll gate lọdun 2020. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ aṣoju ijọba orilẹede Amẹrika ni Naijiria fi sita, "Orilẹede Amẹrika dunnu si ipari iṣẹ igbimọ oluwadii ati gbigbe abajade wọn kalẹ."


Amọṣa, gomina Sanwo-Olu ti ṣeleri lati dari iwe naa iwadii naa si igbimọ ọrọ aje apapọ orilẹede. Ijọba ilẹ Amẹrika ti ke si ijọba ipinlẹ Eko ati ijọba apapọ orilẹede Naijiria pe ko tete ṣe ohun to ba yẹ lori abajade iwadii igbimọ oluwadi ti wọn gbe kalẹ lati wadii awọn ẹsun iwa kotọ ti wọn fi kan ẹka ileeṣẹ ọlọpaa SARS ati ohun to ṣẹlẹ ni Lekki Toll gate lọdun 2020. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ aṣoju ijọba orilẹede Amẹrika ni Naijiria fi sita, "Orilẹede Amẹrika dunnu si ipari iṣẹ igbimọ oluwadii ati gbigbe abajade wọn kalẹ." O ni oun ti awọn n reti bayii ni ki ijọba ipinlẹ Eko gbe igbesẹ lori rẹ gẹgẹ bi ara ọna ati ṣe ohun to tọ nipa iwọde #EndSARS naa ati awọn iṣẹlẹ to waye ni Lekki Tollgate ni ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Orilẹede Amẹrika ni awsn iṣẹlẹ naa yọ oju oniruuru ifisun jade eleyi to kọju si awọn eeyan kan lẹka ileeṣẹ alaabo. O wa fi kun pe ijọba ipinlẹ Eko ati ijọba apapọ gbọdọ gbe igbesẹ to yẹ lori iwa familete ki ntutọ gbogbo tawọn oṣiṣẹ alaabo hu lati tan ẹdun ọkan awọn ti wọn rẹ jẹ tabi idile wọn.


O ni oun ti awọn n reti bayii ni ki ijọba ipinlẹ Eko gbe igbesẹ lori rẹ gẹgẹ bi ara ọna ati ṣe ohun to tọ nipa iwọde #EndSARS naa ati awọn iṣẹlẹ to waye ni Lekki Tollgate ni ogunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Orilẹede Amẹrika ni awsn iṣẹlẹ naa yọ oju oniruuru ifisun jade eleyi to kọju si awọn eeyan kan lẹka ileeṣẹ alaabo. O wa fi kun pe ijọba ipinlẹ Eko ati ijọba apapọ gbọdọ gbe igbesẹ to yẹ lori iwa familete ki ntutọ gbogbo tawọn oṣiṣẹ alaabo hu lati tan ẹdun ọkan awọn ti wọn rẹ jẹ tabi idile wọn. Ni ọjọ Aje, ọjọ karundinlogun oṣu kọkanla ọdun 2021 ni igbimọ oluwadi ti ijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ lori ẹsun aṣemaṣe ti wọn fi kan awọn ọlọpaa SARS ati ohun to ṣẹlẹ ni Tollgate logunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti fi ọkan awọn eeyan balẹ pe ko si ọrọ oku oru kankan bo ti wulẹomọ lori ọrọ abajade iwadii igbimọ naa ati wi pe oun ti gbe igbimọ ẹlẹni mẹran kan kalẹ lati gbe iwe ilana ijọba, - White paper, jade lori rẹ lọna ati lee mu ki ijọba ipinlẹ Eko gbe igbesẹ gbogbo to ba yẹ lori rẹ ni kiakia. Ni alẹ ọjọ Aje ni kete lẹyin ti igbimọ naa gbe abajade iwadi rẹ iwaju gomina ipinlẹ Eko ni iji awuyewuye lori abajade naa ti jade sigboro pe ẹda abajade naa kan ti lu sita eyi to sọ pe lootọ lawsn ologun yin ibọn ni Tollgate ti ọpọ si ku ti awọn miran si fara ṣeṣe.


Ni ọjọ Aje, ọjọ karundinlogun oṣu kọkanla ọdun 2021 ni igbimọ oluwadi ti ijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ lori ẹsun aṣemaṣe ti wọn fi kan awọn ọlọpaa SARS ati ohun to ṣẹlẹ ni Tollgate logunjọ oṣu kẹwaa ọdun 2020. Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti fi ọkan awọn eeyan balẹ pe ko si ọrọ oku oru kankan bo ti wulẹomọ lori ọrọ abajade iwadii igbimọ naa ati wi pe oun ti gbe igbimọ ẹlẹni mẹran kan kalẹ lati gbe iwe ilana ijọba, - White paper, jade lori rẹ lọna ati lee mu ki ijọba ipinlẹ Eko gbe igbesẹ gbogbo to ba yẹ lori rẹ ni kiakia. Ni alẹ ọjọ Aje ni kete lẹyin ti igbimọ naa gbe abajade iwadi rẹ iwaju gomina ipinlẹ Eko ni iji awuyewuye lori abajade naa ti jade sigboro pe ẹda abajade naa kan ti lu sita eyi to sọ pe lootọ lawsn ologun yin ibọn ni Tollgate ti ọpọ si ku ti awọn miran si fara ṣeṣe. Amọṣa gomina Sanwo-Olu ni gbogbo abajade iwadii naa ni wọn yoo fi sita fun gbogbo araalu lati ri lai fi igba kan bọkan ninu. O fi kun un pe ni kete ti awọn igbimọ tẹẹkoto ẹlẹni mẹrin naa ba ti gbe iwe ilana ijọba, - White paper, jade lori rẹ laarin ọsẹ meji ni igbimọ iṣejọba ipinlẹ Eko ti wọn yoo si tun fi ṣọwọ si igbimọ ọrọ aje apapọ orilẹede Naijiria. O fi da awọn eeyan ipinlẹ Eko ati olugbe ipinlẹ naa loju pe ilana ofin ati ifẹ araalu ni wọn yoo tẹle lori ọna naa dipo ohun ti awọn kan n sọ pe wọn lee ṣe loku oru.


Amọṣa gomina Sanwo-Olu ni gbogbo abajade iwadii naa ni wọn yoo fi sita fun gbogbo araalu lati ri lai fi igba kan bọkan ninu. O fi kun un pe ni kete ti awọn igbimọ tẹẹkoto ẹlẹni mẹrin naa ba ti gbe iwe ilana ijọba, - White paper, jade lori rẹ laarin ọsẹ meji ni igbimọ iṣejọba ipinlẹ Eko ti wọn yoo si tun fi ṣọwọ si igbimọ ọrọ aje apapọ orilẹede Naijiria. O fi da awọn eeyan ipinlẹ Eko ati olugbe ipinlẹ naa loju pe ilana ofin ati ifẹ araalu ni wọn yoo tẹle lori ọna naa dipo ohun ti awọn kan n sọ pe wọn lee ṣe loku oru. Gomina Sanwo-Olu ni ko si igba kan ti oun tabi ijọba oun gbiyanju ati doju iṣẹ igbimọ iwadii naa ru. Ninu ọrọ tirẹ to sọ, alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Okuwobi ni owo to to irinwo o le mẹwaa miliọnu Naira ni wọn buwọlu fun sisan fun aadọrin eeyan gẹgẹ bi owo gba maa binu lori awọn iwa familete n tutọ awọn ọlọpaa. O fi kun pe iwe ẹhonu ojilelugba o din marun (235) ni igbimọ naa tẹwọ gba, ninu eyi to jẹ pe mẹrinla pere lo da lori iṣẹlẹ to waye ni agbagbe Lekki Tollgate ni ipinlẹ Eko.


Gomina Sanwo-Olu ni ko si igba kan ti oun tabi ijọba oun gbiyanju ati doju iṣẹ igbimọ iwadii naa ru. Ninu ọrọ tirẹ to sọ, alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Okuwobi ni owo to to irinwo o le mẹwaa miliọnu Naira ni wọn buwọlu fun sisan fun aadọrin eeyan gẹgẹ bi owo gba maa binu lori awọn iwa familete n tutọ awọn ọlọpaa. O fi kun pe iwe ẹhonu ojilelugba o din marun (235) ni igbimọ naa tẹwọ gba, ninu eyi to jẹ pe mẹrinla pere lo da lori iṣẹlẹ to waye ni agbagbe Lekki Tollgate ni ipinlẹ Eko.


Ogun House of Assembly Crisis: Dare Kadiri ní òun kìí ṣe olè, wọ́n lo ayédèrú ìbuwọ́lù òun láti gbé ₦50m jáde

Igbakeji olori ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun tẹlẹ, Dare Kadiri ti ke gbajare pe awọn eeyan kan fi ẹda ibuwọlu oun, ta mọsi ‘Signature’ gba aadọta miliọnu naira ninu apo ifowopamọ banki, ti ile asofin naa n lo. Kadiri, ti họwu-họwu ti wa laarin oun ati olori ile naa, iyẹn Olakunle Oluomo lori iyọnipo rẹ sọ pe, oun n fẹ lati mọ bi wọn ṣe lo orukọ oun lati gba owo ti oun ko mọ ohunkohun nipa rẹ jade. Gẹgẹ bii ohun to sọ, awọn iwe ti oun foju ganni nigba ti wọn ke si oun ni ọọfisi ajọ EFCC l'Eko fi han pe, wọn lo ibuwọlu oun lati gba owo to iye rẹ to ọpọ miliọnu naira fun awọn idanilẹkọọ kan loke okun, ti oun ko si mọ ohunkohun nipa rẹ. O ni "Mo ka iroyin lori ayelujara ti wọn fi ibuwọlu mi si, lẹyin ọjọ mẹta si asiko naa ni EFCC pe mi, mo si tẹkọ leti lọ si ọọfisi wọn." "Nigba ti mo de ibẹ, wọn bi mi ni awọn ibeere kan, mo si ṣalaye pe mi o mọ ohunkohun nipa iwe naa ati owo ti wọn n sọrọ rẹ, mo si sọ fun wọn pe ki wọn lọ beere lọwọ abẹnugan ile aṣofin, wọn si ni ki n maa ba temi lọ." Aṣofin naa ni oun mọ pe EFCC n ṣe iwadii ile aṣofin ipinlẹ Ogun, ati pe ile naa mọọmọ yọ oun nipo igbakeji abẹnugan ile nitori awọn ibeere oun nipa bi eto iṣuna ile naa ṣe n lọ.


O ni "Mo ka iroyin lori ayelujara ti wọn fi ibuwọlu mi si, lẹyin ọjọ mẹta si asiko naa ni EFCC pe mi, mo si tẹkọ leti lọ si ọọfisi wọn." "Nigba ti mo de ibẹ, wọn bi mi ni awọn ibeere kan, mo si ṣalaye pe mi o mọ ohunkohun nipa iwe naa ati owo ti wọn n sọrọ rẹ, mo si sọ fun wọn pe ki wọn lọ beere lọwọ abẹnugan ile aṣofin, wọn si ni ki n maa ba temi lọ." Aṣofin naa ni oun mọ pe EFCC n ṣe iwadii ile aṣofin ipinlẹ Ogun, ati pe ile naa mọọmọ yọ oun nipo igbakeji abẹnugan ile nitori awọn ibeere oun nipa bi eto iṣuna ile naa ṣe n lọ. Kadiri sọ pe gẹgẹ bii igbakeji olori ile, oun ko mọ ohunkohun nipa bi owo ṣe n wọle ati bi owo ṣe n jade nile ọhun, koda, o ni oun ko si ninu igbimọ kankan nitori olori ti yọ kuro ninu gbogbo awọn igbimọ amuṣẹya to wa ninu ile ọhun ṣaaju. Ni ti awọn nnkan toju rẹ ri ni ọọfisi EFCC, Kadiri sọ pe iwe meji pere ni oun ri ni ori ayelujara to ni ibuwọlu oun, ṣugbọn oniruru iwe ni oun foju ganni ni ọọfisi EFCC, eyi ti wọn ni oun fi gbe owo jade. O ni "Mo ri apo Ghana-Must-Go ti ayederu iwe kun inu rẹ pẹlu ibuwọlu mi ati ibuwọlu awọn ọmọ ile miran eyii ti wọn ni mo lo lati gbe owo jade fun idanikẹkọọ loke oke, ṣugbọn n ko mọ ohunkohun nipa owo tabi idanilẹkọọ kankan."


Kadiri sọ pe gẹgẹ bii igbakeji olori ile, oun ko mọ ohunkohun nipa bi owo ṣe n wọle ati bi owo ṣe n jade nile ọhun, koda, o ni oun ko si ninu igbimọ kankan nitori olori ti yọ kuro ninu gbogbo awọn igbimọ amuṣẹya to wa ninu ile ọhun ṣaaju. Ni ti awọn nnkan toju rẹ ri ni ọọfisi EFCC, Kadiri sọ pe iwe meji pere ni oun ri ni ori ayelujara to ni ibuwọlu oun, ṣugbọn oniruru iwe ni oun foju ganni ni ọọfisi EFCC, eyi ti wọn ni oun fi gbe owo jade. O ni "Mo ri apo Ghana-Must-Go ti ayederu iwe kun inu rẹ pẹlu ibuwọlu mi ati ibuwọlu awọn ọmọ ile miran eyii ti wọn ni mo lo lati gbe owo jade fun idanikẹkọọ loke oke, ṣugbọn n ko mọ ohunkohun nipa owo tabi idanilẹkọọ kankan." Ẹwẹ,olori ile asofin naa, Oluomo sọ pe irọ nla gba a ni pe oun loun ṣe ayederu ibuwọlu Kadiri nitori pe oun kọ ni akapo ile. Oluomo ni oun ti pe igbakeji oun nigba kan ri naa lẹjọ lori ẹsun pe o pe oun ni ole. Gẹgẹ bii ohun ti Oluomo sọ, ipade oun ati Kadiri di ile ẹjọ.


Ẹwẹ,olori ile asofin naa, Oluomo sọ pe irọ nla gba a ni pe oun loun ṣe ayederu ibuwọlu Kadiri nitori pe oun kọ ni akapo ile. Oluomo ni oun ti pe igbakeji oun nigba kan ri naa lẹjọ lori ẹsun pe o pe oun ni ole. Gẹgẹ bii ohun ti Oluomo sọ, ipade oun ati Kadiri di ile ẹjọ.


Okada ban: Iléeṣọẹ́ ọlapàá ìpínlẹ̀ Eko rún alùpùpù 482 jégé-jégé lẹ́yìn tí wọ́n gbẹ́sẹ̀le lọ́wọ́ àwọn ọlọ́kadà

Ijọba ipinlẹ Eko ti run alupupu ti iye rẹ din diẹ ni ẹẹdẹgbẹta jege-jege lẹyin ti wọn gbẹsẹle awọn alupupu naa kaakiri ipinlẹ ọhun. Awọn alupupu naa wa lara awọn ti wọn gba lọwọ awọn ọlọkada to tapa si ofin ijọba ipinlẹ naa pe oun ko fẹ ri awọn ọlọkada lawọn agbegbe kan. Ninu atẹjade ti agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, CSP Adekunle Ajisebutu fi lede lọjọ Abamẹta, o ni ileeṣẹ naa gba awọn alupupu ọhun kaakiri ipinlẹ naa. Nigba to n sọrọ nibi ti wọn ti run awọn alupupu ọhun jege-jege ni ọọfisi ijọba to wa ni Alausa, kọmiṣọna ọlọpaa, Hakeem Odumosu sọ pe kii ṣe igba akọkọ ree ti awọn yoo run awọn alupupu ti wọn gbẹsẹle bẹẹ. Odumosu ni wọn ti maa n run awọn ọkada jege-jege bẹẹ tẹlẹ, ṣugbọn awọn ni lati jẹ ki awọn araalu mọ ibi ti awọn alupupu ti awọn n gbẹsẹle n lọ lo jẹ ki wọn ṣe ni ojukaye. Kọmiọna naa ṣalaye pe ni ṣe ni awọn maa n run awọn alupupu naa tako ọrọ ti awọn eeyan kan n gbe kiri pe ni ṣe ni awọn maa n ta awọn alupupu ti wọn ba gbẹsẹle ni gbanjo. Lẹyin naa lo kilọ fun awọn ọlọkada to n tapa si alakalẹ ijọba ipinlẹ Eko lori irinsi awọn ọlọkada lati so ewe agbejẹ mọwọ.


Odumosu ni wọn ti maa n run awọn ọkada jege-jege bẹẹ tẹlẹ, ṣugbọn awọn ni lati jẹ ki awọn araalu mọ ibi ti awọn alupupu ti awọn n gbẹsẹle n lọ lo jẹ ki wọn ṣe ni ojukaye. Kọmiọna naa ṣalaye pe ni ṣe ni awọn maa n run awọn alupupu naa tako ọrọ ti awọn eeyan kan n gbe kiri pe ni ṣe ni awọn maa n ta awọn alupupu ti wọn ba gbẹsẹle ni gbanjo. Lẹyin naa lo kilọ fun awọn ọlọkada to n tapa si alakalẹ ijọba ipinlẹ Eko lori irinsi awọn ọlọkada lati so ewe agbejẹ mọwọ. O ni ki awọn to n ṣe ọkada lawọn ibi ti wọn ti fofin de lọ yi iwa wọn pada, bi bẹẹ kọ, wọn yoo foju wina ofin laipẹ. Odumosu tun sọ siwaju si pe awọn yoo tẹsiwaju lati maa run awọn ọkada ti wọn ba gbẹsẹle jege-jege titi ti awọn to n tapa si ofin naa yoo fi yi iwa wọn pada. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kinni, oṣu Keji, ọdun 2020 ni ijọba ipinlẹ Eko gbẹsẹle ọkada lawọn agbegbe kan nitori eto abo ati oniruru ijamba to maa n waye awọn agbegbe ọhun.


O ni ki awọn to n ṣe ọkada lawọn ibi ti wọn ti fofin de lọ yi iwa wọn pada, bi bẹẹ kọ, wọn yoo foju wina ofin laipẹ. Odumosu tun sọ siwaju si pe awọn yoo tẹsiwaju lati maa run awọn ọkada ti wọn ba gbẹsẹle jege-jege titi ti awọn to n tapa si ofin naa yoo fi yi iwa wọn pada. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kinni, oṣu Keji, ọdun 2020 ni ijọba ipinlẹ Eko gbẹsẹle ọkada lawọn agbegbe kan nitori eto abo ati oniruru ijamba to maa n waye awọn agbegbe ọhun.


Lagos bulding collapse: Mo gbàdúrà kí Ọlọrun tu gbogbo ẹbí Osibona nínú - Abiodun

Gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun ti ṣabẹwo si oloye Emmanuel Osibona, to jẹ baba to bi Femi Osibona to kọ ile alaja mọkanlelogun to da wo niluu Eko. Abiodun lo kede ọrọ naa loju opo Facebook rẹ, to si fi aworan bo ṣe baba agba naa kẹdun iku ọmọ rẹ lede. O ni "Lalẹ ana ni mo ṣabẹwo si Baba Ijọ Our Saviour's Anglican Church to wa ni Ikene, oloye Emmanuel Osibona, to jẹ baba oloogbe Olufemi Adegoke Osibona." "Ọgbẹni Osibona ni alaṣẹ ileeṣẹ Fourscore Homes to jade laye lẹyin to ha sabẹ ile alaja mọkanlelogun to da wo naa." Abiodun tẹsiwaju pe "Mo ba Baba kẹdun lori iṣẹlẹ ibi naa, mo si tun gbadura pe ki Ọlọrun tu oun atawọn mọlẹbi ninu lori iṣẹlẹ laburu naa." Ti ẹ ko gbagbe, ọjọ kinni, oṣu Kọkanla, ọdun 2021 yii ni ile naa dawo, to si wo pa nnkan bii ogoji eeyan, bo tilẹ jẹ pe wọn ri awọn eeyan gbe jade labẹ ile ọhun laaye.


"Ọgbẹni Osibona ni alaṣẹ ileeṣẹ Fourscore Homes to jade laye lẹyin to ha sabẹ ile alaja mọkanlelogun to da wo naa." Abiodun tẹsiwaju pe "Mo ba Baba kẹdun lori iṣẹlẹ ibi naa, mo si tun gbadura pe ki Ọlọrun tu oun atawọn mọlẹbi ninu lori iṣẹlẹ laburu naa." Ti ẹ ko gbagbe, ọjọ kinni, oṣu Kọkanla, ọdun 2021 yii ni ile naa dawo, to si wo pa nnkan bii ogoji eeyan, bo tilẹ jẹ pe wọn ri awọn eeyan gbe jade labẹ ile ọhun laaye. Lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ ni ọpọ oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ ninu ile naa lasiko to da wo, to fi mọ Femi osibona to ni ile naa. Lẹyin ti ile ọhun dawo, ọpọ eeyan lo  sọ pe igb akeji Aarẹ, Yemi Osibanjo lo ni ile ọhun lẹyin to ra ile rẹ lọwọ baba olowo, Micheal Ade Ojo ti ọpọ mọ si Elizade. Ṣugbọn Osibanjo ati Elizade ti sọ pe awọn ko mọ nnkankan nile naa, ati pe awọn kọ ni wọn ni.


Lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ ni ọpọ oṣiṣẹ to n ṣiṣẹ ninu ile naa lasiko to da wo, to fi mọ Femi osibona to ni ile naa. Lẹyin ti ile ọhun dawo, ọpọ eeyan lo  sọ pe igb akeji Aarẹ, Yemi Osibanjo lo ni ile ọhun lẹyin to ra ile rẹ lọwọ baba olowo, Micheal Ade Ojo ti ọpọ mọ si Elizade. Ṣugbọn Osibanjo ati Elizade ti sọ pe awọn ko mọ nnkankan nile naa, ati pe awọn kọ ni wọn ni. Ta ló ni ilé alájá 21 tó wó pa àwọn èèyàn ní Ikoyi gan? Ìjọba Eko ti fèsì


Ta ló ni ilé alájá 21 tó wó pa àwọn èèyàn ní Ikoyi gan? Ìjọba Eko ti fèsì


Davido ti kéde bí yóò ṣe ná ₦200m tó rí gbà fún ayẹyẹ ọjọ́ ìbí rẹ̀

Olorin takasufe, David Adeleke, ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si Davido ti kede pe oun yoo pin gbogbo owo to ri gba fun ayẹyẹ ọjọ ibi rẹ si ile awọn ọmọ alainiya kaakiri Naijiria. Iye owo ti Davido ni oun yoo pin sawọn ile awọn ọmọ alainiya naa jẹ òjìlénígba lé mẹwaa miliọnu naira lapapọ. Davido lo kede igbesẹ naa ninu atẹjade kan to fi sita loju opo Instagram rẹ lọjọ Abamẹta. Atẹjade naa ni "Mo fẹ fi ẹmi imoore mi han si gbogbo awọn ọrẹ mi atawọn ololufẹ mi fun oun ti wọn ṣe lẹnu ọjọ mẹta yii." "Bii ere, bi awada ni mo fi bere lọwọ awọn ololufẹ mi pe ki wọn da owo jọ fun ayẹyẹ ọjọ ibi mi ti yoo waye laipẹ, ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ fun mi pe awọn eeyan fun mi ni igba miliọnu naira." Lẹyin naa lo sọ pe oun yoo fi aadọta miliọnu naira kun igba miliọnu naira ti wọn da fun oun lati pin si awọn ile awọn ọmọ alainiya kaakiri Naijiria.


Atẹjade naa ni "Mo fẹ fi ẹmi imoore mi han si gbogbo awọn ọrẹ mi atawọn ololufẹ mi fun oun ti wọn ṣe lẹnu ọjọ mẹta yii." "Bii ere, bi awada ni mo fi bere lọwọ awọn ololufẹ mi pe ki wọn da owo jọ fun ayẹyẹ ọjọ ibi mi ti yoo waye laipẹ, ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ fun mi pe awọn eeyan fun mi ni igba miliọnu naira." Lẹyin naa lo sọ pe oun yoo fi aadọta miliọnu naira kun igba miliọnu naira ti wọn da fun oun lati pin si awọn ile awọn ọmọ alainiya kaakiri Naijiria. O ni "Inu mi maa n dun lati ṣoore fun awọn eeyan, idi ree ti inu mi ṣe dun lati kede pe gbogbo igba miliọnu naira ti mo ri gba ati aadọta miliọnu naira mii ti n o fi kun un yoo lọ sile awọn ọmọ alainiya." Ọmọ baba olowo naa tun sọ pe oun ti gbe igbimọ kan dide ti yoo maa ri si bi wọn yoo ṣe pin owo ọhun. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla ti a wa yii ni Davido ke si awọn ọrẹ rẹ lori ayelujara pe ki wọn da miliọnu kọọkan naira fun oun lati fi ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi.


O ni "Inu mi maa n dun lati ṣoore fun awọn eeyan, idi ree ti inu mi ṣe dun lati kede pe gbogbo igba miliọnu naira ti mo ri gba ati aadọta miliọnu naira mii ti n o fi kun un yoo lọ sile awọn ọmọ alainiya." Ọmọ baba olowo naa tun sọ pe oun ti gbe igbimọ kan dide ti yoo maa ri si bi wọn yoo ṣe pin owo ọhun. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kọkanla ti a wa yii ni Davido ke si awọn ọrẹ rẹ lori ayelujara pe ki wọn da miliọnu kọọkan naira fun oun lati fi ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi. Ṣugbọn ka to wi, ka to fọ, awọn eeyan ti da owo to le ni ọgọrun un miliọnu naira jọ fun lati ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi naa laarin wakati mẹrinlelogun. Ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kọkanla, ọdun 1992 ni wọn bi Davido.


Ṣugbọn ka to wi, ka to fọ, awọn eeyan ti da owo to le ni ọgọrun un miliọnu naira jọ fun lati ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi naa laarin wakati mẹrinlelogun. Ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kọkanla, ọdun 1992 ni wọn bi Davido.


EndSARS: Lai Mohammed ní ìjọba kò ní gba èsì ìgbìms náà wọlé nítorí ó tako ẹ̀rí tó wà nílẹ̀

Ijọba apapọ ti fesi si abajade iwadii igbimọ to ṣe iwadii ikọlu awọn ọmọ ogun si awọn oluwọde EndSARS ni iloro Lekki Toll Gate to wa niluu Eko. Minisita eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammaed sọ nibi ipade awọn akọroyi kan to waye l'Abuja pe alọ apamọ lasan ni abajade iwadii igbimọ naa, ati pe ijọba apapọ ko le gba abajade naa wọle. Lai sọ pe "A kọ lati gba pe awọn ọmọ ogun wa fi ẹmi awọn ọmọ Naijiria ṣofo ni iloro lekki Toll Gate logunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020." "Eredi ni pe abajade iwadii igbimọ naa tako awọn ẹri to wa nilẹ." Minisita naa ni ohun to lagbara ni ẹsun ipaniyan jẹ, kii sii ṣe eyii ti awọn igbimọ naa le kede lai si ẹri to fẹsẹ mulẹ, ati pe esi iwadii igbimọ naa mọọmọ fẹ doju ti ijọba apapọ ni. O ni "Ijọba apapọ ko faye gba awọn agbofinro lati maa fi iya jẹ awọn araalu lai nidi, idi ree ti a ṣe tu ẹka ileeṣẹ ọlọpaa SARS ka, ti a si ni ki awọn ipinlẹ gbe igbimọ didie lati ṣe iwadii awọn oṣiṣẹ ẹka naa."


"Eredi ni pe abajade iwadii igbimọ naa tako awọn ẹri to wa nilẹ." Minisita naa ni ohun to lagbara ni ẹsun ipaniyan jẹ, kii sii ṣe eyii ti awọn igbimọ naa le kede lai si ẹri to fẹsẹ mulẹ, ati pe esi iwadii igbimọ naa mọọmọ fẹ doju ti ijọba apapọ ni. O ni "Ijọba apapọ ko faye gba awọn agbofinro lati maa fi iya jẹ awọn araalu lai nidi, idi ree ti a ṣe tu ẹka ileeṣẹ ọlọpaa SARS ka, ti a si ni ki awọn ipinlẹ gbe igbimọ didie lati ṣe iwadii awọn oṣiṣẹ ẹka naa." Ṣaaju ni abajade iwadii igbimọ ọhun ti kọkọ lu jade, eyii to sọ pe awọn ọmọ ogun mọọmọ fi ẹmi awọn oluwọde ṣofo lọjọ naa lọhun.


Ṣaaju ni abajade iwadii igbimọ ọhun ti kọkọ lu jade, eyii to sọ pe awọn ọmọ ogun mọọmọ fi ẹmi awọn oluwọde ṣofo lọjọ naa lọhun.


Police vs Olokada: Kí ló fa rúgúdù láárín ọlọ́pàá àtàwọn ọlọ́kadà ní Obalende, l'Eko?

Gbẹgẹdẹ gbina lọsan Ọjọru nigba ti awọn ọlọpaa atawọn ọlọkada lagbegbe Ọbalende nilu Eko gbena woju ara wọn. Gẹgẹbi ohun ti awọn o ṣoju mi kan sọ fun BBC News Yoruba, ni nnkan bii agogo mọkanla owurọ ọjọru lawọn ọlọpaa ikọ Taskforce nipinlẹ Eko ya wo agbegbe abẹbẹ afara to wa ni Ọbalaende tawọn ti ihamọra ogun eyi to ba ọpọ awọn eeyan to wa lagbegbe naa, yala ọlọja tabi awọn to n gba ibẹ lọ si ibikan lojiji ti kaluku si bẹrẹ si ni sa asala kaakiri lati yẹra fun iro ibọn ti wọn n gbọ lakọlakọ. Lẹyin iṣẹju diẹ ni wọn ni o ṣẹṣẹ han si awọn eeyan pe awọn ọlọkada lawọn ọlọpaa naa wa ba. Awọn kan lara awọn ọlọkada naa la gbọ pe wọn kọkọ doju ija kọ awọn ọlọpaa naa ki awọn ọlọpaa to le wọn wọ agbegbe ati sọkalẹ afara Ọbalende lọ si ọna Ikoyi ati Falọmọ. Bi gbogbo eyi ṣe n lọ lawọn ọlọpaa naa n yinbọn kikankikan soke pẹlu tajutaju. Nigba ti gbogbo girgiri naa yoo fi pari, ọpọlọpọ alupupu ọkada ni wọn ti ko ti akọroyin BBC News Yoruba si tun ri  ọkada kan ti wọn ti dana sun.


Awọn kan lara awọn ọlọkada naa la gbọ pe wọn kọkọ doju ija kọ awọn ọlọpaa naa ki awọn ọlọpaa to le wọn wọ agbegbe ati sọkalẹ afara Ọbalende lọ si ọna Ikoyi ati Falọmọ. Bi gbogbo eyi ṣe n lọ lawọn ọlọpaa naa n yinbọn kikankikan soke pẹlu tajutaju. Nigba ti gbogbo girgiri naa yoo fi pari, ọpọlọpọ alupupu ọkada ni wọn ti ko ti akọroyin BBC News Yoruba si tun ri  ọkada kan ti wọn ti dana sun. Nigba ti skan lara awọn agbero kan tọrs naa ṣoju rẹ ṣalaye ọrọ fun BBC News Yoruba, O ni arakunrin to ni ọkada naa lo funra rẹ dana sii nigba ti awọn ọlọpaa naa fẹ fi tipatikuuku gbe. "Arakunrin naa dana sii nitori pe o mọ pe bi wọn ba le gbe ọkada naa lọ, ko si bi oun ṣe fẹ rii gba mọ laelae lo fi kuku funrarẹ dana si" Akitiyan akọroyin BBC News Yoruba lati ba ẹni to lewaju ikọ naa sọrọ lo ja si pabo pẹlu bi awọn ọlọpaa naa ṣe pakuru mọọ ti wọn si ni awọn yoo luu ni alubami bi ko ba tete wabigba.


Nigba ti skan lara awọn agbero kan tọrs naa ṣoju rẹ ṣalaye ọrọ fun BBC News Yoruba, O ni arakunrin to ni ọkada naa lo funra rẹ dana sii nigba ti awọn ọlọpaa naa fẹ fi tipatikuuku gbe. "Arakunrin naa dana sii nitori pe o mọ pe bi wọn ba le gbe ọkada naa lọ, ko si bi oun ṣe fẹ rii gba mọ laelae lo fi kuku funrarẹ dana si" Akitiyan akọroyin BBC News Yoruba lati ba ẹni to lewaju ikọ naa sọrọ lo ja si pabo pẹlu bi awọn ọlọpaa naa ṣe pakuru mọọ ti wọn si ni awọn yoo luu ni alubami bi ko ba tete wabigba.


Baba Ijesha rape case: Ilé ẹjọ́ ti sún ìgbẹ́jọ́ sí ọjọ́ Kejìlá oṣù yìí

Igbẹjọ Baba Ijesha ti n tẹsiwaju nílé ẹjọ gíga to n gbọ ẹsun ifipabanilopo to wa ni Ikeja, niluu Eko. Ikọ olupẹjọ mu ẹlẹri kan wà ṣiwaju adájọ lati sọ ohun ti oju rẹ tó nípa igbẹjọ náà lónìí. Ẹlẹri ọhun to jẹ ọlọpaa, ASP Wahab Kazeem sọ pe oun loun ṣe ìwádìí ẹsun ti wọn fi kan Bàbá Ijesha. Kazeem ni awọn gba ohun afurasi silẹ lórí ìwé ati lori fidio ti wọn fi ẹrọ ilewọ ya. Ọ ni ìwádìí awọn fi hàn pé ọmọ kékeré ti ọjọ ori re ko ju mẹrinla lọ ní Baba ijesha fi ọwọ kan. Ọ fi kun pe afurasi, ìyẹn Baba Ijesha jẹ́wọ́ fún àwọn pe lóòtọ ni oun fi ọwọ kan ọmọ naa lọnà tí kò tọ. ASP Kazeem sọ níwájú ilé ẹjọ náà pé, ẹlòmíràn, ti wọn pe orúkọ rẹ ni Abigael so fún àwọn pe Baba Ijesha ba oun ṣe aṣemáṣe nigba ti oun wa ni ọmọ ọdún méjìlá, ṣugbọn Baba Ijesha ni irọ ni ẹsun náà.


Kazeem ni awọn gba ohun afurasi silẹ lórí ìwé ati lori fidio ti wọn fi ẹrọ ilewọ ya. Ọ ni ìwádìí awọn fi hàn pé ọmọ kékeré ti ọjọ ori re ko ju mẹrinla lọ ní Baba ijesha fi ọwọ kan. Ọ fi kun pe afurasi, ìyẹn Baba Ijesha jẹ́wọ́ fún àwọn pe lóòtọ ni oun fi ọwọ kan ọmọ naa lọnà tí kò tọ. ASP Kazeem sọ níwájú ilé ẹjọ náà pé, ẹlòmíràn, ti wọn pe orúkọ rẹ ni Abigael so fún àwọn pe Baba Ijesha ba oun ṣe aṣemáṣe nigba ti oun wa ni ọmọ ọdún méjìlá, ṣugbọn Baba Ijesha ni irọ ni ẹsun náà. O fi kun pe awọn ṣe ìwádìí ẹsun Abigael yíì lọ sí ilé tí afurasi naa n gbe tẹlẹ lagbagbe Ajah, nílùú Eko, ti ẹni tó ní ilé ọhun sí sọ pé lootọ ni Baba Ijesha n gbe ile naa tẹlẹ. Ìkọ olupẹjọ ti fi ọrọ ti onile Baba Ijesha ni Ajah kọ, to fi mọ ọrọ arabinrin Abigeal ati ọrọ Baba Ijesha lelẹ gẹgẹ bíi ẹrí, ìyẹn exhibit nile ẹjọ náà. Ṣugbọn agbẹjọro Baba Ijesha sọ pé kò yẹ ki ilé ẹjọ gba ọrọ naa wọlé nítorí onibara oun kọ ọrọ naa lẹyìn tí àwọn ọlọ́pàá tí kọkọ lu ni ilubara.


O fi kun pe awọn ṣe ìwádìí ẹsun Abigael yíì lọ sí ilé tí afurasi naa n gbe tẹlẹ lagbagbe Ajah, nílùú Eko, ti ẹni tó ní ilé ọhun sí sọ pé lootọ ni Baba Ijesha n gbe ile naa tẹlẹ. Ìkọ olupẹjọ ti fi ọrọ ti onile Baba Ijesha ni Ajah kọ, to fi mọ ọrọ arabinrin Abigeal ati ọrọ Baba Ijesha lelẹ gẹgẹ bíi ẹrí, ìyẹn exhibit nile ẹjọ náà. Ṣugbọn agbẹjọro Baba Ijesha sọ pé kò yẹ ki ilé ẹjọ gba ọrọ naa wọlé nítorí onibara oun kọ ọrọ naa lẹyìn tí àwọn ọlọ́pàá tí kọkọ lu ni ilubara. Ewe, ile ìjọ ti gba ọrọ naa wọlé gẹgẹ bíi "Exibit K." Leyin náà ni ikọ olupẹjọ ṣàfihàn fọran kan níwájú adájọ, ninu fọran náà ni wọn ti n fi ọrọ wa afurasi lẹnu wò, nibi ti afurasi ti n sọ pé "Mo fi ọwọ kàn ọmọ náà." Ṣugbọn olori agbẹjọro Baba Ijesha, Babatunde Ogele ni ẹrí náà ko l'ẹsẹ nilẹ nítorí agbẹjọro afurasi kò sí níbi tí wọn ti n fi ọrọ wa lẹnu wò, eyiti ko ba òfin mu. Lẹyinorẹyin, adájọ Oluwatoyin Taiwo to n gbọ ẹjọ náà ti sun sí ọjọ Ẹtì, ọjọ kejìlá, oṣù yìí ki àwọn olupẹjọ le mu awọn ẹlẹri to kù wá, tii ṣe awọn ọlọpaa to kọkọ n ṣe iwadii ọrọ náà.


Ewe, ile ìjọ ti gba ọrọ naa wọlé gẹgẹ bíi "Exibit K." Leyin náà ni ikọ olupẹjọ ṣàfihàn fọran kan níwájú adájọ, ninu fọran náà ni wọn ti n fi ọrọ wa afurasi lẹnu wò, nibi ti afurasi ti n sọ pé "Mo fi ọwọ kàn ọmọ náà." Ṣugbọn olori agbẹjọro Baba Ijesha, Babatunde Ogele ni ẹrí náà ko l'ẹsẹ nilẹ nítorí agbẹjọro afurasi kò sí níbi tí wọn ti n fi ọrọ wa lẹnu wò, eyiti ko ba òfin mu. Lẹyinorẹyin, adájọ Oluwatoyin Taiwo to n gbọ ẹjọ náà ti sun sí ọjọ Ẹtì, ọjọ kejìlá, oṣù yìí ki àwọn olupẹjọ le mu awọn ẹlẹri to kù wá, tii ṣe awọn ọlọpaa to kọkọ n ṣe iwadii ọrọ náà.


Osun Hotel Murder: Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá Osun kède ìgbésẹ̀ tó fẹ́ gbé láti fi ojú àṣebi hàn

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun ti sọrọ lori ibi ti wọn ba iwadii wọn de lori iku to pa ọgbẹni Timothy Adegoke nile itura kan to wa niluu Ile Ife. Agbẹnusọ ileeṣẹ naa, Yemisi Opalola sọ fun BBC Yoruba pe awọn ti bẹrẹ ayẹwo oku naa (Pathology), awọn yoo si fi abajade iwadii awọn sita laipẹ. Opalola lo fidi ọrọ naa mulẹ ni idahun si ibeere ti awọn araalu n beere lori ibi ti wọn ba iṣẹ naa de. Gẹgẹ bii ohun to sọ, ileeṣẹ ọlọpaa ti lọ wu oku ọkunrin naa nibi ti wọn sin si, awọn onimọ ijinlẹ si ti mu lara ẹya ara lọ sinu laabu fun iwadii to peye, eyi ti yoo tu iṣu de isalẹ ikoko irufẹ iku to pa. O ni "Lẹyin to ku ti wọn si gbe oku rẹ sinu igbo kan ni Ile Ife, a gbera, a si gbe awọn to mọ nipa imọ ijinlẹ bi wọn ṣe maa n ṣe ayẹwo oku lati mọ irufẹ iku to pa oloogbe naa dani, to fi mọ awọn mọlẹbi rẹ." "A n duro de esi ayẹwo patọlọji naa lati mọ igbesẹ ti yoo kan fun wa lori ọrọ ọhun." Alukoro ọlọpaa naa sọ siwaju si pe ko si ootọ ninu ọrọ ti awọn eeyan n gbe kiri pe awọn to da ẹmi arakunrin naa legbodo ge ẹya ara rẹ kankan lọ.


Gẹgẹ bii ohun to sọ, ileeṣẹ ọlọpaa ti lọ wu oku ọkunrin naa nibi ti wọn sin si, awọn onimọ ijinlẹ si ti mu lara ẹya ara lọ sinu laabu fun iwadii to peye, eyi ti yoo tu iṣu de isalẹ ikoko irufẹ iku to pa. O ni "Lẹyin to ku ti wọn si gbe oku rẹ sinu igbo kan ni Ile Ife, a gbera, a si gbe awọn to mọ nipa imọ ijinlẹ bi wọn ṣe maa n ṣe ayẹwo oku lati mọ irufẹ iku to pa oloogbe naa dani, to fi mọ awọn mọlẹbi rẹ." "A n duro de esi ayẹwo patọlọji naa lati mọ igbesẹ ti yoo kan fun wa lori ọrọ ọhun." Alukoro ọlọpaa naa sọ siwaju si pe ko si ootọ ninu ọrọ ti awọn eeyan n gbe kiri pe awọn to da ẹmi arakunrin naa legbodo ge ẹya ara rẹ kankan lọ. O ni "Awọn kan n sọ pe wọn ge apa tabi wọn ge ẹsẹ rẹ, ṣugbọn irọ ni o." "Awọn ẹbi oloogbe wa nibẹ nigba ti a ṣe ayẹwo lẹyin ti a wu oku rẹ, gbogbo ohun to wa lara rẹ lo pe, ti awọn ẹbi rẹ si foju wọn ri, a ko mọ ibi ti awọn eeyan ti ri irufẹ awọn iroyin bẹẹ o." Opalola sọ pe kii ṣe ọrọ ti awọn araalu ba n sọ ni yoo tete jẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa tete ri ojutu ohun to ṣokunfa iṣẹlẹ naa.


O ni "Awọn kan n sọ pe wọn ge apa tabi wọn ge ẹsẹ rẹ, ṣugbọn irọ ni o." "Awọn ẹbi oloogbe wa nibẹ nigba ti a ṣe ayẹwo lẹyin ti a wu oku rẹ, gbogbo ohun to wa lara rẹ lo pe, ti awọn ẹbi rẹ si foju wọn ri, a ko mọ ibi ti awọn eeyan ti ri irufẹ awọn iroyin bẹẹ o." Opalola sọ pe kii ṣe ọrọ ti awọn araalu ba n sọ ni yoo tete jẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa tete ri ojutu ohun to ṣokunfa iṣẹlẹ naa. Lori awọn ti ọwọ ti tẹ lori iṣẹlẹ ọhun, Opalola ni eeyan meje lo wa ni ahamọ awọn bayii. Awọn eeyan naa ni awọn oṣiṣẹ mẹfa lati ile itura ti igbagbọ wa pe iku rẹ ti waye, to fi mọ oludasilẹ ileeṣẹ naa, Ramon Adedoyin. Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn akẹkọọjade fasiti Oduduwa ti ẹni to ni ile itura ti Adegoke ti ku da silẹ, OOU, ti ke si ileeṣẹ ọlọpaa lati ṣe iwadii kikun lori iṣẹlẹ naa, ki wọn si fi oju gbogbo awọn to lọwọ ninu iku oloogbe naa lede.


Lori awọn ti ọwọ ti tẹ lori iṣẹlẹ ọhun, Opalola ni eeyan meje lo wa ni ahamọ awọn bayii. Awọn eeyan naa ni awọn oṣiṣẹ mẹfa lati ile itura ti igbagbọ wa pe iku rẹ ti waye, to fi mọ oludasilẹ ileeṣẹ naa, Ramon Adedoyin. Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn akẹkọọjade fasiti Oduduwa ti ẹni to ni ile itura ti Adegoke ti ku da silẹ, OOU, ti ke si ileeṣẹ ọlọpaa lati ṣe iwadii kikun lori iṣẹlẹ naa, ki wọn si fi oju gbogbo awọn to lọwọ ninu iku oloogbe naa lede. Ninu atẹjade kan ti wọn fi ṣọwọ si awọn akọroyin lọjọ Abamẹta ti wọn pe akọle rẹ ni "Ile itura Hilton kii ṣe fasiti Oduduwa," ni wọn ti kede ọrọ naa. Atẹjade ọhun ti Aarẹ ẹgbẹ naa, Olatunji Olayinka buwọlu sọ pe ile itura Hilton ni iṣẹlẹ naa ti waye, kii ṣe fasiti Oduduwa, nitori naa ki awọn araalu dẹkun ati maa so iṣẹlẹ ọhun pọ mọ fasiti Oduduwa.


Ninu atẹjade kan ti wọn fi ṣọwọ si awọn akọroyin lọjọ Abamẹta ti wọn pe akọle rẹ ni "Ile itura Hilton kii ṣe fasiti Oduduwa," ni wọn ti kede ọrọ naa. Atẹjade ọhun ti Aarẹ ẹgbẹ naa, Olatunji Olayinka buwọlu sọ pe ile itura Hilton ni iṣẹlẹ naa ti waye, kii ṣe fasiti Oduduwa, nitori naa ki awọn araalu dẹkun ati maa so iṣẹlẹ ọhun pọ mọ fasiti Oduduwa.


Bad road: NLC àtàwọn èèyàn Sango-Ota ti òpópónà Eko sí Abeokuta pa nítorí ọ̀nà tí kò dára

Lẹyin ti wọn ti kọkọ fun ijọba ni ọjọ mọkanlelogun lati ṣe atunṣẹ oju ọna Sango-Ota, ẹgbẹ awọnn oṣiṣẹ, NLC, ti ipinlẹ Ogun, atawọn eeyan agbegbe naa ti gbe ojo ọna marosẹ Eko si Abeokuta ti pa. Ọjọ kẹfa, oṣu kẹwaa, ọdun yii ni ẹgbẹ NLC ti kọkọ ya bo agbegbe Sango, to wa lopopona Eko si Abeokuta, ti wọn si n halẹ pe awọn yoo ti opopona ọhun ti ijọba ko ba ṣe nnkankan lori ọna ọhun laarin ọjọ mọkanlelogun. Lẹyin ti gbedeke ti NLC fun ijọba yii pari ni wọn ko awọn ọmọ ẹgbẹ wọn lọ soju ọna naa, ti wọn si bẹgi dina ọju ọna maroṣe ọhun. Awọn oṣiṣẹ naa atawọn olugbe agbegbe naa korajọ sibẹ lati ṣe ifẹhonuhan, pẹlu oniruru akọle lọwọ wọn. Lara awọn nnkan ti wọn kọ si awọn akọle naa ni "Ijọba aninilara yii to gẹ," "Dapo Abiodun, jẹ ka gbadun anfani ijọba awarawa," "Dapo Abiodun, inira yii ti pọ ju," "Gbọ igbe wa, awọn eeyan ipinlẹ Ogun n jiya," "Ba wa tun ọna wa ṣe, ẹtọ wa ni." Ẹgbẹ oṣiṣẹ naa juwe minisita fun ọrọ iṣẹ ati ile gbigbe gẹgẹ, babatunde Raji fashola, bii opurọ ati ọta araalu. NLC ni Fashola ṣabẹwo si ipinlẹ Ogun loṣu diẹ sẹyin, o si ṣeleri pe iṣẹ yoo bẹrẹ loju ọna naa laipẹ ọjọ.


Lara awọn nnkan ti wọn kọ si awọn akọle naa ni "Ijọba aninilara yii to gẹ," "Dapo Abiodun, jẹ ka gbadun anfani ijọba awarawa," "Dapo Abiodun, inira yii ti pọ ju," "Gbọ igbe wa, awọn eeyan ipinlẹ Ogun n jiya," "Ba wa tun ọna wa ṣe, ẹtọ wa ni." Ẹgbẹ oṣiṣẹ naa juwe minisita fun ọrọ iṣẹ ati ile gbigbe gẹgẹ, babatunde Raji fashola, bii opurọ ati ọta araalu. NLC ni Fashola ṣabẹwo si ipinlẹ Ogun loṣu diẹ sẹyin, o si ṣeleri pe iṣẹ yoo bẹrẹ loju ọna naa laipẹ ọjọ. Alaga ẹgbẹ ọhun, Emmanuel Bankole sọ pe awọn eeyan ipinlẹ Ogun ko fẹ ri Fashola soju nitori irọ to pa fun awọn. O ni "A ti kọkọ wa sibi yii lọjọ mọkanlelogun ṣeyin, a si fun ijọba ni gbedeke pe, bi oju ọna yii ṣe ri ko tẹ wa lọrun, paapaa minisitia fun ọrọ iṣẹ ati ile gbigbe, ti oun naa si ṣeleri fun wa." "Ni tootọ, a ri awọn katakata kan atawọn okuta ti wọn ko sibi yii, ṣugbọn ohun ti a n fẹ kọ niyẹn nitori minisita to yọju sibi ti ṣeleri fun wa  pe awọn yoo ṣatunṣe ọna naa."


Alaga ẹgbẹ ọhun, Emmanuel Bankole sọ pe awọn eeyan ipinlẹ Ogun ko fẹ ri Fashola soju nitori irọ to pa fun awọn. O ni "A ti kọkọ wa sibi yii lọjọ mọkanlelogun ṣeyin, a si fun ijọba ni gbedeke pe, bi oju ọna yii ṣe ri ko tẹ wa lọrun, paapaa minisitia fun ọrọ iṣẹ ati ile gbigbe, ti oun naa si ṣeleri fun wa." "Ni tootọ, a ri awọn katakata kan atawọn okuta ti wọn ko sibi yii, ṣugbọn ohun ti a n fẹ kọ niyẹn nitori minisita to yọju sibi ti ṣeleri fun wa  pe awọn yoo ṣatunṣe ọna naa." "Ọwọ ijọba ipinlẹ ni a n ri nibi ti a wa lọwọ yii, ijọba apapọ ko le maa pa owo wọle lati ipinlẹ yii ki awa eeyan inu rẹ si maa jiya." O pari ọrọ rẹ pe awọn yoo tun tẹkọ leti lọ si ọọfisi ajọ FERMA niluu Abeokuta ati ileeṣẹ to n ri si ọrọ iṣẹ ilu lati fi ọrọ ranṣẹ si ilu Abuja pe ohun ti wọn n ṣe ko tẹ awọn lọrun. Ẹwẹ, awọn eeyan agbegbe naa ṣalayae fun BBC Yoruba pe ohun itiju nla gba ni ọna naa jẹ fun awọn.


"Ọwọ ijọba ipinlẹ ni a n ri nibi ti a wa lọwọ yii, ijọba apapọ ko le maa pa owo wọle lati ipinlẹ yii ki awa eeyan inu rẹ si maa jiya." O pari ọrọ rẹ pe awọn yoo tun tẹkọ leti lọ si ọọfisi ajọ FERMA niluu Abeokuta ati ileeṣẹ to n ri si ọrọ iṣẹ ilu lati fi ọrọ ranṣẹ si ilu Abuja pe ohun ti wọn n ṣe ko tẹ awọn lọrun. Ẹwẹ, awọn eeyan agbegbe naa ṣalayae fun BBC Yoruba pe ohun itiju nla gba ni ọna naa jẹ fun awọn. Lẹyin naa ni wọn ke si ijọba lati tun oju ọna naa ṣe ki aye le dẹrun fun wọn.


Lẹyin naa ni wọn ke si ijọba lati tun oju ọna naa ṣe ki aye le dẹrun fun wọn.


Operation Feed Yourself: Ìjọba Naijiria kéde ọ̀nà láti pèsè ọ̀pọ̀ oúnjẹ láàrín ìlú

Ijọba Naijiria ti kede eto ti yo mu ki ounjẹ pọ yanturu laarin ilu lọna ati gbogun ti iṣoro aito ounjẹ aṣaraloore. Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yemi Osinbajo lo kede eto naa nibi ipade kan to waye nile Aarẹ niluu Abuja. Osinbajo sọ pe ijọba apapọ yoo ṣiṣẹ papọ pẹlu awọn ajọ kan lati ṣe agbekalẹ oko igbalode atawọn oko etile. Lara awọn to wa nibi ipade naa ni igbakeji akọwe apapọ ajọ iṣọkan abaye, UN, Amina Mohammed; awọn gomina ipinlẹ; awọn aṣoju ajọ iranwọ bii UNICEF; Bill and Melinda Gates Foundation, ajọ Aliko Dangote Foundation, atawọn ajọ agbaye mii. Nibi ipade naa ni Osinbajo ti kede eto kan ti wọn pe ni "Fun Ara Rẹ Lounjẹ," Operation Feed Yourself, eyii ti yoo ran ijọba lọwọ lati pese ọpọ ounjẹ fun awọn araalu. O ni "Awọn ọna kan wa ti awọn ipinlẹ ati ijọba apapọ le gba laarin asiko yii si oṣu mejila" ti yoo mu ki awọn araalu le jẹ ajẹyo ati ajẹṣẹku.


Lara awọn to wa nibi ipade naa ni igbakeji akọwe apapọ ajọ iṣọkan abaye, UN, Amina Mohammed; awọn gomina ipinlẹ; awọn aṣoju ajọ iranwọ bii UNICEF; Bill and Melinda Gates Foundation, ajọ Aliko Dangote Foundation, atawọn ajọ agbaye mii. Nibi ipade naa ni Osinbajo ti kede eto kan ti wọn pe ni "Fun Ara Rẹ Lounjẹ," Operation Feed Yourself, eyii ti yoo ran ijọba lọwọ lati pese ọpọ ounjẹ fun awọn araalu. O ni "Awọn ọna kan wa ti awọn ipinlẹ ati ijọba apapọ le gba laarin asiko yii si oṣu mejila" ti yoo mu ki awọn araalu le jẹ ajẹyo ati ajẹṣẹku. Igbakeji Aarẹ sọ pe eto naa yoo wa ni oniruru ipele bii idasilẹ awọn oko nla-nla ati oko kekeke lawọn igberiko ati lẹba ile. Gẹgẹ bii ohun to sọ, eto naa yoo mu ki awọn araalu bii ẹnikọkọọkan, to fi mọ awọn ile ẹkọ lati da oko ti wọn silẹ. Osinbajo sọ pe "Yatọ si pe eto yii yoo ran onikaluku atawọn idile lọwọ lati jẹ ajẹyo ati ajẹṣẹku, yoo tun fun Naijiria lanfani lati maa ko ounjẹ lọ silẹ okeere."


Igbakeji Aarẹ sọ pe eto naa yoo wa ni oniruru ipele bii idasilẹ awọn oko nla-nla ati oko kekeke lawọn igberiko ati lẹba ile. Gẹgẹ bii ohun to sọ, eto naa yoo mu ki awọn araalu bii ẹnikọkọọkan, to fi mọ awọn ile ẹkọ lati da oko ti wọn silẹ. Osinbajo sọ pe "Yatọ si pe eto yii yoo ran onikaluku atawọn idile lọwọ lati jẹ ajẹyo ati ajẹṣẹku, yoo tun fun Naijiria lanfani lati maa ko ounjẹ lọ silẹ okeere."


Kidnapping in Ekiti: Àwọn ajínigbé kó sí gbaga ọlọ́pàá ní ìpínlẹ̀ Ekiti

Ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ri iṣẹlẹ pajawiri, RSS, ni ipinlẹ Ekiti ti fi ṣikun ofin mu okunrin kan, Ogunyemi Bunmi, ti wọn fẹsun kan pe oun ini olori awọn ajinigbe ni ipnlẹ naa. Nigba to n ṣi aṣọ loju eegun afurasi naa atawọn afurasi mii, alukoro ileeṣẹ ọhun, ASP Sunday Abutu sọ fun awọn akọroyin pe ilu Ikere Ekiti ni ọwọ ti tẹ afurasi ọhun, to jẹ ọmọ oloye kan niluu Ado-Ekiti. Abutu sọ pe afurasi naa jẹwọ ni agọ ọlọpaa pe oun lo wa nidi ijinigbe oniṣowo epo bẹntiro kan, Alhaji Suleiman Akinbami niluu Ado-Ekiti, ati aya olori awọn wọnlẹ-wọnlẹ ni ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Osalusi Dapo, to fi mọ ẹnikan ti wọn pe orukọ rẹ ni Olowo Bolaji niluu Ipoti-Ekiti. Afurasi ọhun mu awọn agbofinro lọ si ibi ti oun atawọn ẹmẹwa rẹ n fi ori pamọ si, to tun jẹ ibi ti wọn maa n ko awọn ti wọn ba ji gbe pamọ si. Agbẹnusọ ọlọpaa naa fi kun pe ikọ afurasi naa jẹwọ pe awọn lo ji oloye kan, Ajayi Abiodun gbe. Oloye naa jade laye lasiko to n gbiyanju lati moribọ lọwọ awọn ajinigbe ọhun to si fo jade kuro ninu ọkọ nigba ti wọn  gbe lọ sinu igbo kan ni ipinlẹ naa.


Afurasi ọhun mu awọn agbofinro lọ si ibi ti oun atawọn ẹmẹwa rẹ n fi ori pamọ si, to tun jẹ ibi ti wọn maa n ko awọn ti wọn ba ji gbe pamọ si. Agbẹnusọ ọlọpaa naa fi kun pe ikọ afurasi naa jẹwọ pe awọn lo ji oloye kan, Ajayi Abiodun gbe. Oloye naa jade laye lasiko to n gbiyanju lati moribọ lọwọ awọn ajinigbe ọhun to si fo jade kuro ninu ọkọ nigba ti wọn  gbe lọ sinu igbo kan ni ipinlẹ naa. Abutu kede orukọ awọn ọmọ ikọ ajinigbe naa gẹgẹ bii Banji Akeem ti apẹle rẹ n jẹ Yellow; Jimoh  Dele, ti wọn n pe ni Dele Detim; Johnson, ti wọn n pe ni Yellow Okada ati Dayo Igwe to ti na papa bora. Gẹgẹ bii ohun to sọ, ileeṣẹ ọlọpaa ti n ṣiṣẹ takun-takun lati mu awọn ọmọ ikọ naa to ti na papa bora ati lati fọ ipinlẹ naa mọ. Lara awọn ohun ti wọn ri gba lọwọ awọn ajinigbe ọhun ni ibọn ibilẹ, ọta ibọn ati ọkọ ayọkẹlẹ Toyota Corolla kan. Lẹyin naa lo gba awọn araalu nimọran lati maṣẹ dakẹ gbera ti wọn ba kofiri iwa ọdaran lagbege wọn.


Abutu kede orukọ awọn ọmọ ikọ ajinigbe naa gẹgẹ bii Banji Akeem ti apẹle rẹ n jẹ Yellow; Jimoh  Dele, ti wọn n pe ni Dele Detim; Johnson, ti wọn n pe ni Yellow Okada ati Dayo Igwe to ti na papa bora. Gẹgẹ bii ohun to sọ, ileeṣẹ ọlọpaa ti n ṣiṣẹ takun-takun lati mu awọn ọmọ ikọ naa to ti na papa bora ati lati fọ ipinlẹ naa mọ. Lara awọn ohun ti wọn ri gba lọwọ awọn ajinigbe ọhun ni ibọn ibilẹ, ọta ibọn ati ọkọ ayọkẹlẹ Toyota Corolla kan. Lẹyin naa lo gba awọn araalu nimọran lati maṣẹ dakẹ gbera ti wọn ba kofiri iwa ọdaran lagbege wọn.


Naira Marley: Onímọ̀ nípa àyẹ̀wò ní ọ̀pọ̀ nọ́ńbà ike owó ni òun bá nínú fóónù akọrin náà

Ni ọjọ isẹgun ni igbẹjọ gbajugbaja olorin takasufe nni, Afeez Fasola, ti ọpọ eeyan mọ si Naira Marley tun waye. Onimọ nipa ayẹwo eroja nilana sayẹsi ti wọn n pe ni Forestic Expert, Augustine Anosike, to n sisẹ pẹlu ajọ EFCC lo wa jẹri nile ẹjọ lori awọn ẹsun ti wọn fi kan akọrin naa. Bakan naa ni ẹlẹri fun olupẹjọ keji naa tun yọju siwaju adajọ Nicholas Oweibo, tile ẹjọ giga ijọba apapọ to wa ni Ikoyi nilu Eko, to n gbọ ẹjọ naa. Anosike salaye fun ile ẹjọ pe awọn ri awọn kaadi ti wọn n na dipo owo gba lọwọ Naira Marley, ti wọn si se ayẹwo awọn atẹjisẹ bii ẹgbẹrun meji, irinwo ati mẹwa ninu foonu rẹ. Bẹẹ ba gbagbe, Naira Marley ni ajọ EFCC wọ lọ sile ẹjọ ni ogunjọ, osu Karun-un, ọdun 2019 lori ẹsun oni koko mọkanla, to nii se pẹlu lilẹ idi apo pọ, nini ayederu kaadi owo ati sise magomago. Amọ Naira Marley ni oun ko jẹbi awọn ẹsun naa.


Anosike salaye fun ile ẹjọ pe awọn ri awọn kaadi ti wọn n na dipo owo gba lọwọ Naira Marley, ti wọn si se ayẹwo awọn atẹjisẹ bii ẹgbẹrun meji, irinwo ati mẹwa ninu foonu rẹ. Bẹẹ ba gbagbe, Naira Marley ni ajọ EFCC wọ lọ sile ẹjọ ni ogunjọ, osu Karun-un, ọdun 2019 lori ẹsun oni koko mọkanla, to nii se pẹlu lilẹ idi apo pọ, nini ayederu kaadi owo ati sise magomago. Amọ Naira Marley ni oun ko jẹbi awọn ẹsun naa. Anosike wa sọ fun ile ẹjọ pe iwe ẹri kẹfa ni ibi ti ayẹwo ohun fẹnu ko le lori nipa agbeyẹwo awọn ohun to wa lori foonu iPhone to jẹ ti Naira Marley. Bakan naa lo tun sọ fun agbẹjọro fun ikọ olupẹjọ, Rotimi Oyedepo, pe foonu igbalode iphone naa lo lagbara lati fi eroja to pọ pamọ. O fikun pe gbogbo agbeyẹwo awọn lo wa ninu akasilẹ fọnran kan, ti ikọ olupẹjọ si yọ kikida eroja to wulo fun igbẹjọ naa.


Anosike wa sọ fun ile ẹjọ pe iwe ẹri kẹfa ni ibi ti ayẹwo ohun fẹnu ko le lori nipa agbeyẹwo awọn ohun to wa lori foonu iPhone to jẹ ti Naira Marley. Bakan naa lo tun sọ fun agbẹjọro fun ikọ olupẹjọ, Rotimi Oyedepo, pe foonu igbalode iphone naa lo lagbara lati fi eroja to pọ pamọ. O fikun pe gbogbo agbeyẹwo awọn lo wa ninu akasilẹ fọnran kan, ti ikọ olupẹjọ si yọ kikida eroja to wulo fun igbẹjọ naa. Onimọ nipa ayẹwo naa wa rọ ile ẹjọ ati agbẹjọro fun olujẹjọ, Olalekan Ojo SAN lati fi aaye gba ikọ olupẹjọ ko se ayẹwo akasilẹ fọnran naa nile ẹjọ. Adajọ Oweibo gba ẹbẹ Anosike, ti agbẹjọro Naira Marley naa ko si tako igbesẹ ọhun. Igbẹjọ naa si n tẹsiwaju lonii, ọjọ Kẹtadinlọgbọn osu kẹwa ọdun 2021 nibi ti wọn yoo ti safihan awọn ohun to wa ninu fọnran akasilẹ eroja naa nile ẹjọ.


Onimọ nipa ayẹwo naa wa rọ ile ẹjọ ati agbẹjọro fun olujẹjọ, Olalekan Ojo SAN lati fi aaye gba ikọ olupẹjọ ko se ayẹwo akasilẹ fọnran naa nile ẹjọ. Adajọ Oweibo gba ẹbẹ Anosike, ti agbẹjọro Naira Marley naa ko si tako igbesẹ ọhun. Igbẹjọ naa si n tẹsiwaju lonii, ọjọ Kẹtadinlọgbọn osu kẹwa ọdun 2021 nibi ti wọn yoo ti safihan awọn ohun to wa ninu fọnran akasilẹ eroja naa nile ẹjọ.


Akure kidnapping: Ajínigbé jí ọmọ ìyá méjì gbè nínú ọkọ̀ ìyá wọn nílùú Akure

Awọn ajinigbe ti ji awọn ọmọdebinrin meji kan gbe lọ lakata iya wọn niluu Akure. Iṣẹlẹ naa waye ni nnkan bi aago mẹjọ aṣalẹ lagbegbe Leo lọjọ Ẹti. Awọn ajinigbe ọhun kọlu iya awọn ọmọ naa lẹnu ọna ọgba ile wọn lasiko ti obinrin naa n ṣilẹkun abawọle, ko le wa ọkọ rẹ wọ inu ọgba ile ọhun. Iroyin ni awọn ajinigbe naa gbe ọkọ ti wọn wa, ṣugbọn wọn gba kọkọrọ ọkọ iya awọn ọmọ naa, wọn si gbe ọkọ ọhun lọ lẹyin ti wọn fi ọkọ ti wọn gbe wa silẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, DSP Funmilayo Odunlami ti fidi iṣẹlẹ mulẹ fun awọn akọroyin niluu Akure. Odunlami sọ pe wọn ti fi iṣẹlẹ naa to ileeṣẹ awọn leti, awọn akọṣẹmọṣẹ ẹka to n ri si ọrọ ijinigbe nileeṣẹ ọlọpaa si ti bẹrẹ si n wa awọn ọmọdebinrin ọhun atawọn to ji wọn gbe lọ.


Iroyin ni awọn ajinigbe naa gbe ọkọ ti wọn wa, ṣugbọn wọn gba kọkọrọ ọkọ iya awọn ọmọ naa, wọn si gbe ọkọ ọhun lọ lẹyin ti wọn fi ọkọ ti wọn gbe wa silẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, DSP Funmilayo Odunlami ti fidi iṣẹlẹ mulẹ fun awọn akọroyin niluu Akure. Odunlami sọ pe wọn ti fi iṣẹlẹ naa to ileeṣẹ awọn leti, awọn akọṣẹmọṣẹ ẹka to n ri si ọrọ ijinigbe nileeṣẹ ọlọpaa si ti bẹrẹ si n wa awọn ọmọdebinrin ọhun atawọn to ji wọn gbe lọ. Ẹwẹ, ijinigbe tii n wọnpọ ni iha Iwọ Oorun Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yii, bo tilẹ jẹ pe ikọ ẹṣọ alaabo Amọtẹkun ṣiṣẹ takun-takun lori eto abo. Loṣu to kọja, eeyan mejila to n rinrinajo ko sọwọ awọn ajinigbe lopopona Ifira-Akoko si Idoani. Bẹẹ naa ni wọn tun ji alukọ fasiti Adekunle Ajasin kan gbe lọ ninu oṣu ti a wa yii loju ọna marosẹ Akure si Ado Ekiti.


Ẹwẹ, ijinigbe tii n wọnpọ ni iha Iwọ Oorun Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yii, bo tilẹ jẹ pe ikọ ẹṣọ alaabo Amọtẹkun ṣiṣẹ takun-takun lori eto abo. Loṣu to kọja, eeyan mejila to n rinrinajo ko sọwọ awọn ajinigbe lopopona Ifira-Akoko si Idoani. Bẹẹ naa ni wọn tun ji alukọ fasiti Adekunle Ajasin kan gbe lọ ninu oṣu ti a wa yii loju ọna marosẹ Akure si Ado Ekiti. Bakan naa ni awọn ajinigbe tun kọlu eeyan mẹrin ninu ẹbi kan naa. Lara awọn eeyan naa ni baba, awọn ọmọ rẹ meji ati ẹnikan ninu mọlẹbi wọn wa lagbegbe Iju-Itaogbolu, ni ipinlẹ Ondo yii kan naa.


Bakan naa ni awọn ajinigbe tun kọlu eeyan mẹrin ninu ẹbi kan naa. Lara awọn eeyan naa ni baba, awọn ọmọ rẹ meji ati ẹnikan ninu mọlẹbi wọn wa lagbegbe Iju-Itaogbolu, ni ipinlẹ Ondo yii kan naa.


ISWAP: Iléeṣẹ́ ọmọ ogun Naijiria ní Abu Musab Al Barnawi ti jáde láyé

Ọgagun kan nileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ti sọ fun awọn akọroyin pe olori ọmọ ikọ Islamic State ni Iwọ Oorun ilẹ Afrika, ISWAP, ti jade laye. Igba akọkọ ree ti ileeṣẹ ọmọ ogun yoo fidi ọrọ mulẹ pe lootọ ni Abu Musab Al Barnawi ti ku lati igba iroyin nipa iku rẹ ti gbode kan ninu oṣu Kẹjọ, ọdun yii. Nigba to n fesi si awọn ibeere kan lasiko ipade awọn minisita niluu Abuja, ọga agba ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ni  "Al Barnawi ti ku." Bo tilẹ jẹ pe ko sọ bi olori agbesumọmi naa ṣe ku ati ibi ti o ku si, o kan fidi rẹ mulẹ pe o ti ku ni. Ṣaaju ni awọn iroyin kan ti kọkọ n gbode pe olori ikọ ISWAP naa ti jade laye lẹyin to farapa nibi ija kan pẹlu awọn alatako ninu ẹgbẹ agbesumọmi kan naa ninu oṣu Kẹjọ ọdun 2021 yii. Ileeṣẹ iroyin BBC ko tii le fidi ọrọ naa mulẹ titi di akoko yii nitori ọpọ igba ni ileeṣẹ ọmọ yoo fi ọrọ sita pe awọn ti pa olori ẹgbẹ agbesumọmi ṣugbọn ti ọrọ ko ni ri bẹẹ.


Bo tilẹ jẹ pe ko sọ bi olori agbesumọmi naa ṣe ku ati ibi ti o ku si, o kan fidi rẹ mulẹ pe o ti ku ni. Ṣaaju ni awọn iroyin kan ti kọkọ n gbode pe olori ikọ ISWAP naa ti jade laye lẹyin to farapa nibi ija kan pẹlu awọn alatako ninu ẹgbẹ agbesumọmi kan naa ninu oṣu Kẹjọ ọdun 2021 yii. Ileeṣẹ iroyin BBC ko tii le fidi ọrọ naa mulẹ titi di akoko yii nitori ọpọ igba ni ileeṣẹ ọmọ yoo fi ọrọ sita pe awọn ti pa olori ẹgbẹ agbesumọmi ṣugbọn ti ọrọ ko ni ri bẹẹ. Ẹwẹ, ẹgbẹ Islamic State naa ko tii sọ ni pato boya ni tootọ ni adari awọn ni iha Iwọ Oorun ti papoda ṣugbọn ninu oṣu Keje, wọn kede pe adari awọn, Abubakar Shekau jade laye lẹyin to gbẹmi ara rẹ pẹlu ẹwu ti wọn so ado oloro mọ lara. Ọdun mẹwaa gbako ni Shekau fi dari ikọ Boko Haram. Ṣugbọn ṣaaju iku Shekau ni ileeṣẹ ọmọ ogun ti maa n kede pe awọn ti pa a ṣugbọn lẹyin akoko diẹ si ikẹde wọn ni yoo sọrọ soke pe oun ṣi wa laye.


Ẹwẹ, ẹgbẹ Islamic State naa ko tii sọ ni pato boya ni tootọ ni adari awọn ni iha Iwọ Oorun ti papoda ṣugbọn ninu oṣu Keje, wọn kede pe adari awọn, Abubakar Shekau jade laye lẹyin to gbẹmi ara rẹ pẹlu ẹwu ti wọn so ado oloro mọ lara. Ọdun mẹwaa gbako ni Shekau fi dari ikọ Boko Haram. Ṣugbọn ṣaaju iku Shekau ni ileeṣẹ ọmọ ogun ti maa n kede pe awọn ti pa a ṣugbọn lẹyin akoko diẹ si ikẹde wọn ni yoo sọrọ soke pe oun ṣi wa laye. Wayi o, lẹyin iku Shekau ni ileeṣẹ ọmọ ogun kede pe ogunlọgọ awọn ọmọ ẹgbẹ agbesumọmi jọwọ ara fun ijọba Naijiria.


Wayi o, lẹyin iku Shekau ni ileeṣẹ ọmọ ogun kede pe ogunlọgọ awọn ọmọ ẹgbẹ agbesumọmi jọwọ ara fun ijọba Naijiria.


Shatta Wale: Iléesẹ́ ọlọ́pàá Ghana mú akọrin tàkasúfèé, Shatta Wale wọ́n ní ayédèrú ìròyìn ló ń gbé kiri pé ẹnì kan yinbọn mọ́ òun

Ileesẹ ọlọpaa orilẹ-ede Ghana ti mu akọrin takasufe, Shatta Wale, lori ìbọn to ni awọn kan yin mọ oun. Eyi waye lẹyin wakati mẹrinlelogun ti iroyin jade pe eeyan kan yinbọn mọ. Bakan naa ni awọn ọlọpaa mu afurasi meji, nitori pe wọn pín ayederu iroyin kaakiri pe eeyan kan yinbọn mọ Shatta Wale. Ileesẹ ọlọpaa sọ pe iwadii awọn fihan pe ẹnikẹni ko yinbọn mọ Wale. Awọn meji ti wọn mu ni Kojo Owusu Koranteng (Nana Dope) ati Eric Venator (Gangee), fun pe wọn fi ayederu iroyin naa da ìpayà ati ẹ̀rù silẹ niluu. Alẹ́ ọjọ Aje ni iroyin jade pe ẹnikan yinbọn mọ Shatta Wale.


Ileesẹ ọlọpaa sọ pe iwadii awọn fihan pe ẹnikẹni ko yinbọn mọ Wale. Awọn meji ti wọn mu ni Kojo Owusu Koranteng (Nana Dope) ati Eric Venator (Gangee), fun pe wọn fi ayederu iroyin naa da ìpayà ati ẹ̀rù silẹ niluu. Alẹ́ ọjọ Aje ni iroyin jade pe ẹnikan yinbọn mọ Shatta Wale. Koda, diẹ lara awọn ọmọ ikọ rẹ fi idi iroyin naa mulẹ loju opo ayelujara wọn. Lẹyin wakati diẹ si ni Wale fúnra rẹ sọ pe irọ ni iroyin naa.


Koda, diẹ lara awọn ọmọ ikọ rẹ fi idi iroyin naa mulẹ loju opo ayelujara wọn. Lẹyin wakati diẹ si ni Wale fúnra rẹ sọ pe irọ ni iroyin naa.


Farmers-Herders Clash: Darandaran tó fẹ yìnbọn pa olókó rí ẹ̀wọ̀n gbéré he l‘Ekiti

Ile ẹjọ giga kan ni olu ilu ipinlẹ Ekiti, Ado, ti dajọ ẹwọn gbere fun ọkunrin darandaran kan lori ẹsun pe o gbiyanju lati gbẹmi eeyan. Muhammadu Abubakar ẹni ọdun mejilelọgbọn ni wọn fi ẹsun onipele meji kan pe o fẹ́ gbẹmi eeyan ati pe o ni ohun ija oloro lọwọ. Wọn fi ẹsun kan pe o gbiyanju lati gbẹmi Oloye Samuel Amaa ati awọn eeyan mii ni Aba Cotonou lọjọ Kẹsan osu Kẹrin ọdun 2019. Lọjọ taa n wi yii, wọn ba ibọn ati ọta lọwọ rẹ, eeyan mẹrin si ni olupẹjọ ijọba pe lati wa jẹri tako ọkunrin naa. Gẹ́gẹ bi agbẹjọro ọlọpaa Taiwo Ajibulu si se sọ, ẹsun yii ni ijiya labẹ ofin Naijiria to lodi si iwa idigunjale. Ninu ọrọ ti ọkan ninu awọn to wa jẹri nile ẹjọ sọ, ''nigba ti awọn eeyan tako Muhammadu pe ko ma fẹran jẹ ni oko ẹgẹ lo fabinu yọ.


Lọjọ taa n wi yii, wọn ba ibọn ati ọta lọwọ rẹ, eeyan mẹrin si ni olupẹjọ ijọba pe lati wa jẹri tako ọkunrin naa. Gẹ́gẹ bi agbẹjọro ọlọpaa Taiwo Ajibulu si se sọ, ẹsun yii ni ijiya labẹ ofin Naijiria to lodi si iwa idigunjale. Ninu ọrọ ti ọkan ninu awọn to wa jẹri nile ẹjọ sọ, ''nigba ti awọn eeyan tako Muhammadu pe ko ma fẹran jẹ ni oko ẹgẹ lo fabinu yọ. A gbọ pe o fa ibọn yọ ti o si yinbọn lu awọ́n to wa koju rẹ. Ori lo yọ wọn pe ọta naa ko ba wọn'' Ẹlẹri naa tẹsiwaju pe awọn eeyan suru bo, ti wọn si gba ibọn naa lọwọ rẹ. ''Nigba to n gbiyanju lati salọ ni wọn ri mu, ti wọn si gbe lọ sọdọ ọlọpaa'' Adajọ Adekunle Adeleye nigba to n gbe idajọ kalẹ sọ pe lori ẹsun alakọkọ,''a ran lọ si ẹwọn gbere, lori ẹlẹẹkeji, ẹwọn ọdun mẹwaa la da fun '' Iwadii kan ti fi han pe ọwọngogo ounjẹ yoo tẹsiwaju ni Naijria titi di ọdun 2022 nitori bi awọn eeyan ṣe n sa fun iṣẹ agbẹ.


A gbọ pe o fa ibọn yọ ti o si yinbọn lu awọ́n to wa koju rẹ. Ori lo yọ wọn pe ọta naa ko ba wọn'' Ẹlẹri naa tẹsiwaju pe awọn eeyan suru bo, ti wọn si gba ibọn naa lọwọ rẹ. ''Nigba to n gbiyanju lati salọ ni wọn ri mu, ti wọn si gbe lọ sọdọ ọlọpaa'' Adajọ Adekunle Adeleye nigba to n gbe idajọ kalẹ sọ pe lori ẹsun alakọkọ,''a ran lọ si ẹwọn gbere, lori ẹlẹẹkeji, ẹwọn ọdun mẹwaa la da fun '' Iwadii kan ti fi han pe ọwọngogo ounjẹ yoo tẹsiwaju ni Naijria titi di ọdun 2022 nitori bi awọn eeyan ṣe n sa fun iṣẹ agbẹ. Eyii lo n jẹyọ lẹyin ti ileeṣẹ to n ri si iṣiro bi nnkan ṣe n lọ ni Naijiria, NBS, kede loṣu kẹsan an pe irẹsi, ẹyin, elubọ ati tomati ti gbowo lori. Lọwọ yii, ọpọ ọmọ Naijiria lo n kerora lori iye owo ti wọn n ta apo irẹsi kan, eyii ti iye rẹ ti le ni ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira. NBS tun sọ pe iye owo ti wọn n ta ẹyin naa ti gbowo lori ni nnkan bii ida marundinlọgbọn.


Eyii lo n jẹyọ lẹyin ti ileeṣẹ to n ri si iṣiro bi nnkan ṣe n lọ ni Naijiria, NBS, kede loṣu kẹsan an pe irẹsi, ẹyin, elubọ ati tomati ti gbowo lori. Lọwọ yii, ọpọ ọmọ Naijiria lo n kerora lori iye owo ti wọn n ta apo irẹsi kan, eyii ti iye rẹ ti le ni ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira. NBS tun sọ pe iye owo ti wọn n ta ẹyin naa ti gbowo lori ni nnkan bii ida marundinlọgbọn. Lawọn agbegbe kan, 342 naira ni wọ n ta kilo tomati kan, to si jẹ pe 286 naira ni wọn n ta ninu oṣu Kẹsan an ọdun yii. Ni iroyin mii, NBS sọ pe iye owo ti awọn eeyan n wọ ọkọ kaakiri Naijiria naa tun ti gbowo lori, yala ọkọ ofurufu ni o tabi ọkọ ori ilẹ. Ninu iwadii ti ajọ United Capital Management ṣe, wọn ni ọwọngogo ounjẹ ti Naijiria n koju lọwọ yii n ṣafihan pe o ṣeeṣe ki ounjẹ tun wọn ju bo ṣe wa yii lọ to ba maa fi di ọdun to n bọ.


Lawọn agbegbe kan, 342 naira ni wọ n ta kilo tomati kan, to si jẹ pe 286 naira ni wọn n ta ninu oṣu Kẹsan an ọdun yii. Ni iroyin mii, NBS sọ pe iye owo ti awọn eeyan n wọ ọkọ kaakiri Naijiria naa tun ti gbowo lori, yala ọkọ ofurufu ni o tabi ọkọ ori ilẹ. Ninu iwadii ti ajọ United Capital Management ṣe, wọn ni ọwọngogo ounjẹ ti Naijiria n koju lọwọ yii n ṣafihan pe o ṣeeṣe ki ounjẹ tun wọn ju bo ṣe wa yii lọ to ba maa fi di ọdun to n bọ. Ẹwẹ, ọpọ araalu lo ti n di ẹbi ọwọngogo ounjẹ naa ru ijọba to wa lori alefa nitori eto abo to mẹhẹ. Pupọ wọn lo n sọ pe ikọlu lemọ-lemọ ti awọn ọdaran Fulani daran-daran n ṣe si awọn agbẹ lo mu ki ọpọ awọn agbẹ fi iṣẹ oko silẹ. Wayi o, ijọba ti sọ pe oun n gbiyaju lati yanju iṣoro to  koju eto abo ati pe adiyẹ oun  laagun, ṣugbọn iyẹ ara rẹ ni ko jẹ ki awọn araalu mọ iṣẹ ribiribi to n ṣe.


Ẹwẹ, ọpọ araalu lo ti n di ẹbi ọwọngogo ounjẹ naa ru ijọba to wa lori alefa nitori eto abo to mẹhẹ. Pupọ wọn lo n sọ pe ikọlu lemọ-lemọ ti awọn ọdaran Fulani daran-daran n ṣe si awọn agbẹ lo mu ki ọpọ awọn agbẹ fi iṣẹ oko silẹ. Wayi o, ijọba ti sọ pe oun n gbiyaju lati yanju iṣoro to  koju eto abo ati pe adiyẹ oun  laagun, ṣugbọn iyẹ ara rẹ ni ko jẹ ki awọn araalu mọ iṣẹ ribiribi to n ṣe.


Kongsberg Bow and Arrow Attack: èèyàn márún ún gbẹ́mì mì nínú ìkọlu ófà àti ọrún

O kere tan ẹmi obinrin mẹrin ati ọkunrin kan ti ba iṣẹlẹ ikọlu ọrun ati ọfa lọ ni orilẹede Norway. Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn gbọ nipa iṣẹlẹ naa ni nkan bi ọwọ irọlẹ ni agbegbe Kongsberg, ni orilẹede naa. Gẹgẹ bi ọrọ awọn ọlọpaa arakunrin naa wa lati iha North Germany, ti ọjọ ori rẹ ko si ju ẹni ọdun metadinlogoji lọ. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni inu ọja ti awọn eniyan ti n ra nkan ni iṣẹlẹ naa ti waye, ti ọlọpaa si pẹlu awọn meji to farapa ninu iṣẹlẹ naa. Ẹnikan to wa nibẹ lasiko iṣẹlẹ naa ni oun ri ti rogbodiyan bẹ silẹ, ti obinrin kan sapamọ, ti ọkunrin kan si duro si ẹgbẹ kan pẹlu ọrun si ejika rẹ, to si gbe ọfa si ọwọ rẹ. Lẹyin naa ni wọn ri awọn eniyan ti wọn bẹrẹ si ni sa asala fun ẹmi wọn, to fi mọ arabinrin kan to gbe ọmọ kekere dani, to si n sa asala fun ẹmi rẹ.


Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn ni inu ọja ti awọn eniyan ti n ra nkan ni iṣẹlẹ naa ti waye, ti ọlọpaa si pẹlu awọn meji to farapa ninu iṣẹlẹ naa. Ẹnikan to wa nibẹ lasiko iṣẹlẹ naa ni oun ri ti rogbodiyan bẹ silẹ, ti obinrin kan sapamọ, ti ọkunrin kan si duro si ẹgbẹ kan pẹlu ọrun si ejika rẹ, to si gbe ọfa si ọwọ rẹ. Lẹyin naa ni wọn ri awọn eniyan ti wọn bẹrẹ si ni sa asala fun ẹmi wọn, to fi mọ arabinrin kan to gbe ọmọ kekere dani, to si n sa asala fun ẹmi rẹ. Wọn fikun pe arakunrin afurasi naa lo awọn ohun elo ija miran yatọ si ọfa ati ọrun, amọ awọn ọlọpaa ko sọ ju bẹẹ lọ. Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ti kọkọ mu ọkunrin naa fun ifọrọwanilẹnuwo lẹyin to darapọ mọ ẹsin Islam. Bakan naa ni wọn fikun pe awọn ti wọn ku ninu ikọlu naa jẹ eni aadọta si aadọrin ọdun.


Wọn fikun pe arakunrin afurasi naa lo awọn ohun elo ija miran yatọ si ọfa ati ọrun, amọ awọn ọlọpaa ko sọ ju bẹẹ lọ. Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ti kọkọ mu ọkunrin naa fun ifọrọwanilẹnuwo lẹyin to darapọ mọ ẹsin Islam. Bakan naa ni wọn fikun pe awọn ti wọn ku ninu ikọlu naa jẹ eni aadọta si aadọrin ọdun. Ọpọlọpọ eniyan lo ti bu ẹnu atẹ lu ikọlu naa to fi mọ Olotu Ijọba orilẹede naa ti yoo fi ipo silẹ laipẹ, ti olori eto idajọ miran yoo si tun gba ipọ bakan naa. Agbẹjọro afurasi apaniyan naa ni o wa ni panpẹ ọlọpaa, ti wọn si ti bẹrẹ ifọrọwanilẹnuwo lori iṣẹlẹ naa, lati le fi idi rẹ mulẹ boya iṣe igbesunmọmi ni. Ileeṣẹ ọlọpaa ni afurasi naa lọ si agbegbe to pọ, ti wọn si ti ya awọn agbegbe naa sọtọ pẹlu aṣẹ ki awọn eniyan joko si ile titi iwadii yoo fi pari.


Ọpọlọpọ eniyan lo ti bu ẹnu atẹ lu ikọlu naa to fi mọ Olotu Ijọba orilẹede naa ti yoo fi ipo silẹ laipẹ, ti olori eto idajọ miran yoo si tun gba ipọ bakan naa. Agbẹjọro afurasi apaniyan naa ni o wa ni panpẹ ọlọpaa, ti wọn si ti bẹrẹ ifọrọwanilẹnuwo lori iṣẹlẹ naa, lati le fi idi rẹ mulẹ boya iṣe igbesunmọmi ni. Ileeṣẹ ọlọpaa ni afurasi naa lọ si agbegbe to pọ, ti wọn si ti ya awọn agbegbe naa sọtọ pẹlu aṣẹ ki awọn eniyan joko si ile titi iwadii yoo fi pari. Igba ti iṣẹlẹ igbesunmọmi iru rẹ ti ṣẹlẹ ri ni ọdun 2011, lẹyin ti ọkunrin alakatakiti kan pa eniyan mẹtadinlọgọrin, ti ọpọlọpọ si jẹ ọmọde nibi ti wọn ti n ṣe ayẹyẹ ni agbegbe Uloya, lorilẹede naa.


Igba ti iṣẹlẹ igbesunmọmi iru rẹ ti ṣẹlẹ ri ni ọdun 2011, lẹyin ti ọkunrin alakatakiti kan pa eniyan mẹtadinlọgọrin, ti ọpọlọpọ si jẹ ọmọde nibi ti wọn ti n ṣe ayẹyẹ ni agbegbe Uloya, lorilẹede naa.


Sunday Igboho linked with Boko Haram Sponsor: Malami sọ̀rọ̀ sókè pé Sunday Igboho ń gbowó ìgbésùnmọ̀mí lọ́wọ́ agbódegbà Boko Haram

Ijọba apapọ ti gbe e sita pe awọn ti kẹẹfin ajọṣepọ laarin eekan ajafun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho ati ọkan lara awọn agbodegba fun awọn agbebọn Boko Haram. Amofin agba fun orilẹede Naijiria, Abubakar Malami (SAN) salaye lasiko to n ka abajade igbimọ tẹẹkoto ti aarẹ gbe kalẹ lati tu iṣu de isalẹ ikoko ọrọ Sunday Igboho ati aṣiwaju ẹgbẹ IpoB, Nnamdi Kanu. O ni ijọba apapọ ti ri aridaju ajọṣepọ laarin Surajo Muhammad ti wọn ran lọ sẹwọn gbere laipẹ yii lorilẹede United Arab Emirates lori ẹsun ṣiṣe atilẹyin fun igbesumọmi ati Sunday Igboho. Ẹwẹ, ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua ti fi esi ranṣẹ si ijọba pe Àwàdà kẹrí-kẹrì ni ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí Malami fi kan Sunday Igboho - Ilana omo Oodua. Bakan naa lo fi kun un pe laarin ọdun 2013 si 2020, Igboho gba owo to to miliọnu mẹtadinlaadoje naira, (N127m)  latọdọ awọn agbodegba kan ninu eyi ti aṣofin apapọ orilẹede Naijiria kan wa. Malami ṣalaye pe, "Iwadii naa fihan pe Sunday Igboho jẹ ọkan lara awọn alaṣẹ ileeṣẹ Adesun International Concept Limited ti wọn da silẹ lọjọ kẹtalelogun oṣu kẹrin ọdun 2010.


Ẹwẹ, ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua ti fi esi ranṣẹ si ijọba pe Àwàdà kẹrí-kẹrì ni ẹ̀sùn ìgbésùnmọ̀mí tí Malami fi kan Sunday Igboho - Ilana omo Oodua. Bakan naa lo fi kun un pe laarin ọdun 2013 si 2020, Igboho gba owo to to miliọnu mẹtadinlaadoje naira, (N127m)  latọdọ awọn agbodegba kan ninu eyi ti aṣofin apapọ orilẹede Naijiria kan wa. Malami ṣalaye pe, "Iwadii naa fihan pe Sunday Igboho jẹ ọkan lara awọn alaṣẹ ileeṣẹ Adesun International Concept Limited ti wọn da silẹ lọjọ kẹtalelogun oṣu kẹrin ọdun 2010. O ni Oladele Oyetunji ati Aderọpo Adeyẹmọ gẹgẹbi adari pẹlu. Aṣuwọn owo banki mẹtalelogoji ni Sunday Igboho nii ṣe pẹlu lawọn banki mẹsan ọtọọtọ." O fi kun un pe ọkan gboogi lara awọn agbodegba awọn ajafun ipinya Naijiria naa lawọn rii pe o jẹ aṣofin apapọ kan. "Miliọnu mẹtadinlaadoje o le ẹgbẹrun marundin laadọjọ Naira (N127, 145,000 ni Sunday Igboho gba laarin ọjọ kejilelogun oṣu kẹwaa ọdun 2013 ati ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kẹsan ọdun 2020 lati ipasẹ aṣuwọn ifowopamọsi ileeṣẹ Adesun International Concept ltd".


O ni Oladele Oyetunji ati Aderọpo Adeyẹmọ gẹgẹbi adari pẹlu. Aṣuwọn owo banki mẹtalelogoji ni Sunday Igboho nii ṣe pẹlu lawọn banki mẹsan ọtọọtọ." O fi kun un pe ọkan gboogi lara awọn agbodegba awọn ajafun ipinya Naijiria naa lawọn rii pe o jẹ aṣofin apapọ kan. "Miliọnu mẹtadinlaadoje o le ẹgbẹrun marundin laadọjọ Naira (N127, 145,000 ni Sunday Igboho gba laarin ọjọ kejilelogun oṣu kẹwaa ọdun 2013 ati ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kẹsan ọdun 2020 lati ipasẹ aṣuwọn ifowopamọsi ileeṣẹ Adesun International Concept ltd". O ni ọrinlelugba o din meje miliọnu naira ati ẹgbẹrun lọna aadọwa o le mẹjọ, o le ẹgbẹrun igba o le mẹtamiliọnu (N273, 198, 200) ni owo to wọ aṣuwọn ifowopamọsi Sunday Igboho laarin ọjọ karundinlogun oṣu kẹta ọdun 2013 si ọjọ kọkanla oṣu kẹta ọdun 2021. Iwadi si fihan pe ileeṣẹ Adesun International Concept ltd (to jẹ ileeṣẹ Igboho gẹgẹ bi ijọba ṣe sọ) fi miliọnu mejila ati ẹgbẹrun lọna ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwaa naira ranṣẹ si ileeṣẹ AbbalBako & Sons. Amofin agba orilẹede Naijiria, Abubakar Malami tun fi kun pe ileeṣẹ Abbal Bako ati Abdullahi Usman to jẹ agbodegba rẹ wa lara awọn afurasi lori iwadii ẹsun gbigbe owo kalẹ fun igbesunmọmi.


O ni ọrinlelugba o din meje miliọnu naira ati ẹgbẹrun lọna aadọwa o le mẹjọ, o le ẹgbẹrun igba o le mẹtamiliọnu (N273, 198, 200) ni owo to wọ aṣuwọn ifowopamọsi Sunday Igboho laarin ọjọ karundinlogun oṣu kẹta ọdun 2013 si ọjọ kọkanla oṣu kẹta ọdun 2021. Iwadi si fihan pe ileeṣẹ Adesun International Concept ltd (to jẹ ileeṣẹ Igboho gẹgẹ bi ijọba ṣe sọ) fi miliọnu mejila ati ẹgbẹrun lọna ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwaa naira ranṣẹ si ileeṣẹ AbbalBako & Sons. Amofin agba orilẹede Naijiria, Abubakar Malami tun fi kun pe ileeṣẹ Abbal Bako ati Abdullahi Usman to jẹ agbodegba rẹ wa lara awọn afurasi lori iwadii ẹsun gbigbe owo kalẹ fun igbesunmọmi. O ni Abdullahi Usman yii n ba Surajo Ababubakar Muhammad ti wọn ran lọ ẹwọn gbere lorilẹede UAE fun ṣiṣe agbodegba igbesumọmi ni ajọṣepọ owo ati pe iwadii ijọba ti fihan pe ajọṣepọ n wa laarin awọn to n ja fun idasilẹ orilẹede ẹya wọn, iwa igbodedegba fawọn agbesunmọmi ati dida omi alaafia ru lorilẹede Naijiria. O wa fi kun un pe ijọba apapọ yoo gbe igbesẹ gbogbo to ba yẹ labẹ ofin lati rii daju pe amojuto to tọna waye ki wọn si fi gbogbo awọn taje rẹ ba ṣi mọ lori jofin.


O ni Abdullahi Usman yii n ba Surajo Ababubakar Muhammad ti wọn ran lọ ẹwọn gbere lorilẹede UAE fun ṣiṣe agbodegba igbesumọmi ni ajọṣepọ owo ati pe iwadii ijọba ti fihan pe ajọṣepọ n wa laarin awọn to n ja fun idasilẹ orilẹede ẹya wọn, iwa igbodedegba fawọn agbesunmọmi ati dida omi alaafia ru lorilẹede Naijiria. O wa fi kun un pe ijọba apapọ yoo gbe igbesẹ gbogbo to ba yẹ labẹ ofin lati rii daju pe amojuto to tọna waye ki wọn si fi gbogbo awọn taje rẹ ba ṣi mọ lori jofin.


Son Kills Father Over Chicken Head: Orí adìyẹ fà wàhálà láàrin Godwin àti bàbá rẹ̀ nípínlẹ̀ Ondo, ló bá ṣá bàbá rẹ̀ làdá pa

Ọjọ buruku eṣu gbomi mu lọjọ naa ti arakunrin kan ṣa baba rẹ lada pa nitori o fun lori adiẹ jẹ ninu adiẹ to pa lati fi ṣe aburo rẹ lalejo. Godwin Matthew ẹni ọdun mẹrindinlogun la gbọ pe o ṣa baba rẹ lada pa nilu Akure. Alukoro ọlọpaa Funmi Odunlami ninu atẹjade to fi sita sọ pe iyawo oloogbe naa lo  fi iṣẹlẹ ipaniyan naa to awọn agbofinro leti ni agọ ọlọpaa to wa ni Ala. ''Ni ọjọ kẹsan oṣu Kẹsan ni arabinrin Christianah Audu Matthew  mu ọrọ ipaniyan wa si agọ ọlọpaa pe ọmọ rẹ Godwin Matthew tẹle baba rẹ lọ si oko ṣugbọn awọn pada wa mọ pe o ṣa baba rẹ lada pa'' ''Lẹyin iwadii afurasi naa sọ pe baba oun ni ki oun pa adiẹ fi ṣe aburo rẹ Emmanuel Audu lalejo.Nitori pe baba rẹ fun ni ori adiẹ ikan jẹ lo mu ki o ṣa baba rẹ lada pa'' Ileeṣẹ ọlọpaa tun ṣalaye fun awọn akọroyin ninu atẹjade naa pe awọn ti mu arakunrin ẹni ọdun mẹrinlelọgọta kan Ajayi Awe to fipa ba ọmọdebinrin ọmọ ọdun mẹfa kan lo pọ. Gẹgẹ bi o ti se sọ, ni nkan bi ago mẹ́jọ alẹ ni arabinrin Obademi Fatimah kan wa fẹjọ sun lagọ ọlọpaa pe eeyan kan fipa ba ọmọde kan lo pọ. Ninu alaye yi, o ni ọmọ oun ti wọn forukọ bo lasiri ti wọn jijọ n gbe ni ile kan naa ni arakunrin Ajayi Awe fipa ba lopọ ninu ile rẹ. Awọn ọlọpaa ni wọn ti mu afurasi naa lọ si ahamọ ti ọmọdebinrin to farakasa iṣẹlẹ naa si ti n gba itọju nile iwosan.


Gẹgẹ bi o ti se sọ, ni nkan bi ago mẹ́jọ alẹ ni arabinrin Obademi Fatimah kan wa fẹjọ sun lagọ ọlọpaa pe eeyan kan fipa ba ọmọde kan lo pọ. Ninu alaye yi, o ni ọmọ oun ti wọn forukọ bo lasiri ti wọn jijọ n gbe ni ile kan naa ni arakunrin Ajayi Awe fipa ba lopọ ninu ile rẹ. Awọn ọlọpaa ni wọn ti mu afurasi naa lọ si ahamọ ti ọmọdebinrin to farakasa iṣẹlẹ naa si ti n gba itọju nile iwosan. Bakan naa ni alukoro ọlọpaa ni afurasi ọhun ti jẹwọ ẹsun ti wọn fi kan. O ni ko ni pẹ tawọn yoo fi gbe lọ si ile ẹjọ lẹyin iwadii ọlọpaa.


Bakan naa ni alukoro ọlọpaa ni afurasi ọhun ti jẹwọ ẹsun ti wọn fi kan. O ni ko ni pẹ tawọn yoo fi gbe lọ si ile ẹjọ lẹyin iwadii ọlọpaa.


Aisha Yerima: Ọdún márùn-ún ni mo fi fẹ́ ọkọ Boko Haram ní Sambisa, ohun tójú mi rí rèé

Obinrin kan, Aisha Yerima ti salaye fun akọroyin BBC nipa ibagbepọ rẹ pẹlu ikọ Boko Haram lati ọdun 2017 ati bo se sa kuro nibẹ. Se ni ọpọ Mọlẹbi Aisha Yerima la ẹnu silẹ, ti wọn ko si le pa de nigba ti obinrin naa finnu findọ pada ahamọ Boko Haram lọdun 2017 lẹyin ti awọn ologun tu silẹ nibẹ Amọ lẹyin ọdun mẹrin, obinrin ẹni ọgbọn ọdun naa sa kuro ni ahamọ Boko Haram, to si pada sọdọ awọn ẹbi rẹ ni Maiduguri. Ẹni ọdun mọkanlelogun ni Aisha wa, tawọn ikọ Boko Haram fi ji gbe, ti wọn si fi lọkọ fun ọkan lara awọn adari wọn. Ọkọ rẹ ọmọ ikọ Boko Haram yii lo wa fi ifẹ wọnu ọkan Aisha lati ipasẹ oniruuru ẹbun ati ọrọ ifẹ. Ọkunrin naa si lo ti lọ jagun pẹlu awọn akẹẹgbẹ rẹ nigba tawọn ologun kọlu ibuba Boko Haram nigbo Sambisa, ti wọn si tu Aisha atawọn iyawo miran silẹ. Ileesẹ ologun seto igbasagbo ọlọdun kan fun wọn amọ Aisha ko lo ju osu mẹrin lọ nibẹ to fi pinnu pe igbe aye oun pẹlu ikọ Boko Haram dara ju ibi toun wa lọ.


Ọkọ rẹ ọmọ ikọ Boko Haram yii lo wa fi ifẹ wọnu ọkan Aisha lati ipasẹ oniruuru ẹbun ati ọrọ ifẹ. Ọkunrin naa si lo ti lọ jagun pẹlu awọn akẹẹgbẹ rẹ nigba tawọn ologun kọlu ibuba Boko Haram nigbo Sambisa, ti wọn si tu Aisha atawọn iyawo miran silẹ. Ileesẹ ologun seto igbasagbo ọlọdun kan fun wọn amọ Aisha ko lo ju osu mẹrin lọ nibẹ to fi pinnu pe igbe aye oun pẹlu ikọ Boko Haram dara ju ibi toun wa lọ. "O nira fun mi lati sisẹ oojọ, nnkan le fun mi awọn obi mi si ni mo gbe ara le." Bakan naa lo nira fun Aisha lati bọ ọmọ ọdun meji to gbe lọwọ eyi to bi fun ọkọ rẹ Boko Haram. "Mo pe ọkọ mi lori  foonu, inu rẹ si dun lati gburo mi.


"O nira fun mi lati sisẹ oojọ, nnkan le fun mi awọn obi mi si ni mo gbe ara le." Bakan naa lo nira fun Aisha lati bọ ọmọ ọdun meji to gbe lọwọ eyi to bi fun ọkọ rẹ Boko Haram. "Mo pe ọkọ mi lori  foonu, inu rẹ si dun lati gburo mi. O wa sọ fun mi igba to tun n bọ ni Maiduguri lati wa ra epo bẹntirolu ati gaasi, ti mo si gba lati lọ ba nibẹ. Lọjọ tawọn mejeeji pade ara wọn, Aisha kuro lọdọ awọn obi rẹ pẹlu ọmọ rẹ lai sọ fun ẹnikẹni, to si mu ẹru diẹ lọwọ. Aisha pade ọkọ rẹ nibi ti wọn fi adehun si, to si fun ni owo lati ra awọn asọ tuntun.