Igba ẹrun ti ẹ mẹnuba yẹn, ọna wo loniṣowo le gba bọ ninu iṣoro igba ẹrun lasiko to ba de? Lasiko ijakulẹ yẹn, ohun teeyan ba ṣe silẹ lo ma a pada bọ waa ba, a gbọdọ pọn omi silẹ de oungbẹ, ka ni afipamọ, ka ma fọwọ mẹwẹẹwa jẹun, ka ma fi ara wa fun afẹ-aye, nnkan di nla n bọ, bo ba ya. Ki lawọn ipenija ti ẹ n ba pade? Ipenija pọ o, ko si bo ṣe leri. Ipenija ma ba wa ṣugbọn a gbọdọ duro ṣinṣin ni, a gbọdọ ni afojunsun, a gbọdọ ni i lọkan pe a o ni ibi taa n lọ; o si di dandan ka debẹ. A si gbọdọ nigbagbọ pe Ọlọrun wa bi nnkan ko tiẹ lọ bo ṣe yẹ, o n bọ waa dẹrọ, ka si tun tẹpa mọṣẹ wa.


Inu kan ti mo ni s’oyinbo ti mo ba ṣe kara-kata lo sọ mi di ọlọla – Toyin Afọlabi, Iyalaje Jẹnẹra Eko

Ipenija pọ o, ko si bo ṣe leri. Ipenija ma ba wa ṣugbọn a gbọdọ duro ṣinṣin ni, a gbọdọ ni afojunsun, a gbọdọ ni i lọkan pe a o ni ibi taa n lọ; o si di dandan ka debẹ. A si gbọdọ nigbagbọ pe Ọlọrun wa bi nnkan ko tiẹ lọ bo ṣe yẹ, o n bọ waa dẹrọ, ka si tun tẹpa mọṣẹ wa. Bawo wa lẹ ṣe n ko iṣẹ owo-ṣiṣe pọ mọ ti ile? Mejeeji ko le pa ara wọn lara. Itọju ile lawa obinrin wa fun, ka tọju ile, ọmọ, ọkọ ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bawo wa lẹ ṣe n ko iṣẹ owo-ṣiṣe pọ mọ ti ile? Mejeeji ko le pa ara wọn lara. Itọju ile lawa obinrin wa fun, ka tọju ile, ọmọ, ọkọ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Beeyan ko ba ti jẹ ki afẹ-aye gba asiko ile, yoo raye tọju ohun gbogbo to ba fẹẹ ṣe, ṣugbọn ẹni ba fira rẹ fun afẹ-aye, ti ko raye ẹnikẹni, yala ọmọ abi ọkọ, onitọhun ma a pada jiya laye ni, o ma pada kabamọ gbẹyin ni. Nitori afẹ-aye wa titi lae, ṣugbọn awọn akoko kan wa tawọn ọmọ wa nilo wa, taa gbọdọ mojuto wọn, ka si mojuto ile paapaa, ti ọkan ko ni pa ekeji lara. Awọn mi-in fi ara wọn fun aye jijẹ debii pe o n ṣakoba iṣẹ owo wọn, wọn si tun maa n ni aṣiro pe ẹnikan lo le la awọn.


Beeyan ko ba ti jẹ ki afẹ-aye gba asiko ile, yoo raye tọju ohun gbogbo to ba fẹẹ ṣe, ṣugbọn ẹni ba fira rẹ fun afẹ-aye, ti ko raye ẹnikẹni, yala ọmọ abi ọkọ, onitọhun ma a pada jiya laye ni, o ma pada kabamọ gbẹyin ni. Nitori afẹ-aye wa titi lae, ṣugbọn awọn akoko kan wa tawọn ọmọ wa nilo wa, taa gbọdọ mojuto wọn, ka si mojuto ile paapaa, ti ọkan ko ni pa ekeji lara. Awọn mi-in fi ara wọn fun aye jijẹ debii pe o n ṣakoba iṣẹ owo wọn, wọn si tun maa n ni aṣiro pe ẹnikan lo le la awọn. Ọlọrun lo n la eeyan, ẹni ba gbojule eeyan; o gbojule ofo, atẹlẹwọ ẹni kii tan ẹni jẹ. Bawo lẹ ṣe bẹrẹ iṣẹ oṣelu? Oṣelu dun o, gbogbo ẹni to ba jẹ ọlọja tabi oniṣowo gbọdọ mọ pe ilu tawọn ti n ṣowo lawọn gbọdọ ṣe.


Ọlọrun lo n la eeyan, ẹni ba gbojule eeyan; o gbojule ofo, atẹlẹwọ ẹni kii tan ẹni jẹ. Bawo lẹ ṣe bẹrẹ iṣẹ oṣelu? Oṣelu dun o, gbogbo ẹni to ba jẹ ọlọja tabi oniṣowo gbọdọ mọ pe ilu tawọn ti n ṣowo lawọn gbọdọ ṣe. Iwọ naa si gbọdọ tọwọ bọ apo ko ṣe ẹtọ, nitori ti asiko ba to, awọn naa ma ṣe tiwọn. Gẹgẹ bi iyalaje jẹnẹra fun gbogbo Eko, oniṣowo paraku ni mi, lẹyin ti mo jẹ iyalaje, ti mo si sun mọ iya Mọgaji, ko si beeyan ko ṣe ni sun mọ oṣelu, nitori ibi ti iya ba n lọ, ibẹ ni gbogbo wa n lọ. Mama Mọgaji jẹ eeyan kan to jẹ pe bi wọn ri dudu, wọn o ni pe e ni funfun rara, oṣelu ko si pa iṣẹ lara, nitori nigba ti anfaani ẹ ba de.


Iwọ naa si gbọdọ tọwọ bọ apo ko ṣe ẹtọ, nitori ti asiko ba to, awọn naa ma ṣe tiwọn. Gẹgẹ bi iyalaje jẹnẹra fun gbogbo Eko, oniṣowo paraku ni mi, lẹyin ti mo jẹ iyalaje, ti mo si sun mọ iya Mọgaji, ko si beeyan ko ṣe ni sun mọ oṣelu, nitori ibi ti iya ba n lọ, ibẹ ni gbogbo wa n lọ. Mama Mọgaji jẹ eeyan kan to jẹ pe bi wọn ri dudu, wọn o ni pe e ni funfun rara, oṣelu ko si pa iṣẹ lara, nitori nigba ti anfaani ẹ ba de. Ọjọ wo ni inu yin dun julọ? Mo nigbagbọ, mo si gba pe ojoojumọ ni inu mi n dun, bi nnkan kekere ba si ṣẹlẹ naa, a o gbọdọ barajẹ, tori tibi-tire la da ile aye. Kin ni imọran yin fun ijọba?


Ọjọ wo ni inu yin dun julọ? Mo nigbagbọ, mo si gba pe ojoojumọ ni inu mi n dun, bi nnkan kekere ba si ṣẹlẹ naa, a o gbọdọ barajẹ, tori tibi-tire la da ile aye. Kin ni imọran yin fun ijọba? Wọn ti n ṣe daadaa, ṣugbọn ki wọn tubọ gbiyanju, tori o lawọn ibi tiṣẹ ku si, ina, oju ọna ati bẹẹ bẹẹ lọ, adura wa ni pe ki Ọlọrun ran wọn lọwọ lati gbe wa de ilẹ ileri. Gomina wa tuntun, Babajide Sanwoolu, ki Ọlọrun fun un lẹmi gigun ati alaafia. Wọn ni itẹriba, wọn o ka ara wọn si ẹni to mọ ju, ohunkohun tẹ ẹ ba gbe wa siwaju wọn ni wọn ma gba bii imọran, ijọba to dara to ma gbọ ti mẹkunnu ni, a si dupẹ lọwọ Aṣiwaju Bọla Tinubu naa, oun lẹni ti gbogbo ọmọ Yoruba gbọdọ gbaruku ti.


Wọn ti n ṣe daadaa, ṣugbọn ki wọn tubọ gbiyanju, tori o lawọn ibi tiṣẹ ku si, ina, oju ọna ati bẹẹ bẹẹ lọ, adura wa ni pe ki Ọlọrun ran wọn lọwọ lati gbe wa de ilẹ ileri. Gomina wa tuntun, Babajide Sanwoolu, ki Ọlọrun fun un lẹmi gigun ati alaafia. Wọn ni itẹriba, wọn o ka ara wọn si ẹni to mọ ju, ohunkohun tẹ ẹ ba gbe wa siwaju wọn ni wọn ma gba bii imọran, ijọba to dara to ma gbọ ti mẹkunnu ni, a si dupẹ lọwọ Aṣiwaju Bọla Tinubu naa, oun lẹni ti gbogbo ọmọ Yoruba gbọdọ gbaruku ti. Ẹyẹ bi ọkin ṣọwọn o, ẹtọ wa ni wọn fẹẹ gba fun wa o.


Ẹyẹ bi ọkin ṣọwọn o, ẹtọ wa ni wọn fẹẹ gba fun wa o.


Gbogbo wa la niṣẹ lati ṣe lori eto aabo, paapaa lati ile kọọkan –  Soji Gazallo

Johnson Akinpelu Sọji Ganzallo lọga agba fun ẹṣọ alaabo ilu, So-Safe Corps nipinlẹ Ogun, awọn ni wọn fi jẹ ọga awọn fijilante ipinlẹ Ogun tẹlẹ; iyẹn VSO. Latigba tile igbimọ aṣofin to kogba wọle nipinlẹ naa ti fọwọ si abadofin to da ileeṣẹ naa silẹ ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ lori idaabobo awọn araalu, eyi to jẹ ki awọn eeyan maa kan saara si wọn. Laipẹ yii ni ọga agba naa gba AṢEJERE lalejo, nibi to ti mẹnuba awọn aṣeyọri wọn, nnkan to n fa iwa ọdaran lawujọ atawọn nnkan to le jẹ ọna abayọri si i. Ẹ maa ba wa kalọ. AṢEJERE: Bawo lẹ ṣe n fopin si iwa ọdaran bii ajinigbe, ẹgbẹ okunkun atawọn iwa buruku mi–in nipinlẹ Ogun? GANZALLO: Ẹ ṣe e, bi ẹ ba wo o daadaa, ẹ o ri i pe ajọ alaabo So-Safe Corps n ṣiṣẹ lati ran ọlọpaa lọwọ lori eto aabo ni, gbogbo awọn ọlọpaa atawọn ajọ alaabo to ku la jọ n ṣiṣẹ takuntakun, lati ri i pe eto aabo fẹsẹ rinlẹ daadaa. Lẹnu ọjọ mẹta yii ni wọn ji awọn eeyan gbe loju ọna marosẹ wa, lọna Benin to bọ sipinlẹ Ogun nibi, ọkan ninu wọn jẹ Pasitọ ijọ Ridiimu.


AṢEJERE: Bawo lẹ ṣe n fopin si iwa ọdaran bii ajinigbe, ẹgbẹ okunkun atawọn iwa buruku mi–in nipinlẹ Ogun? GANZALLO: Ẹ ṣe e, bi ẹ ba wo o daadaa, ẹ o ri i pe ajọ alaabo So-Safe Corps n ṣiṣẹ lati ran ọlọpaa lọwọ lori eto aabo ni, gbogbo awọn ọlọpaa atawọn ajọ alaabo to ku la jọ n ṣiṣẹ takuntakun, lati ri i pe eto aabo fẹsẹ rinlẹ daadaa. Lẹnu ọjọ mẹta yii ni wọn ji awọn eeyan gbe loju ọna marosẹ wa, lọna Benin to bọ sipinlẹ Ogun nibi, ọkan ninu wọn jẹ Pasitọ ijọ Ridiimu. Awa atawọn ọlọpaa la jọ ṣiṣẹ bi a ṣe gba wọn lọwọ awọn ajinigb, ipa ta a n ko, ipa ribiribi ni, inu igbo ti wọn ti n ṣiṣẹ naa latẹyin wa lati n fọ tuutu. Awọn taa ba ko ninu igbo yii la n fa fawọn ọlọpaa, iyẹn lo jẹ ki ijinigbe ni agbegbe naa pọ, ko too di pe eyi to tun ṣẹlẹ yii waye. Ohun taa n ṣe ni pe ti a ba wọnu igbo ijọba ti wọn n lo yẹn, awọn taa fẹẹ ri nibẹ ni boya awọn aṣọgbo, awọn to n ṣiṣẹ pẹlu ileeṣẹ to n ri si ọrọ igbo tabi awọn ọdẹ, tabi awọn agbẹ ti wọn gbalẹ, ti wọn dako si, gbogbo awọn yooku taa n ko ninu igbo yẹn ti wọn ko le ṣalaye pato iṣẹ wọn ninu igbo laa n palemọ ninu igbo naa, ta n fawọn le awọn ọlọpaa lọwọ.


Awa atawọn ọlọpaa la jọ ṣiṣẹ bi a ṣe gba wọn lọwọ awọn ajinigb, ipa ta a n ko, ipa ribiribi ni, inu igbo ti wọn ti n ṣiṣẹ naa latẹyin wa lati n fọ tuutu. Awọn taa ba ko ninu igbo yii la n fa fawọn ọlọpaa, iyẹn lo jẹ ki ijinigbe ni agbegbe naa pọ, ko too di pe eyi to tun ṣẹlẹ yii waye. Ohun taa n ṣe ni pe ti a ba wọnu igbo ijọba ti wọn n lo yẹn, awọn taa fẹẹ ri nibẹ ni boya awọn aṣọgbo, awọn to n ṣiṣẹ pẹlu ileeṣẹ to n ri si ọrọ igbo tabi awọn ọdẹ, tabi awọn agbẹ ti wọn gbalẹ, ti wọn dako si, gbogbo awọn yooku taa n ko ninu igbo yẹn ti wọn ko le ṣalaye pato iṣẹ wọn ninu igbo laa n palemọ ninu igbo naa, ta n fawọn le awọn ọlọpaa lọwọ. Iyẹn tun jẹ ki aabo wa lawọn agbegbe naa, mo tun dupẹ pupọ lọwọ ijọba ipinlẹ Ogun, pataki julọ Gomina Dapọ Abiọdun, ẹ o ṣakiyesi pe lẹsẹkẹsẹ taa gba awọn ti ridiimu, ti wọn ji gbe pada, Gbogbo oju titi to wa lọtun losi ni Gomina ti ni ki wọn lọọ ro oko to wa nibẹ, ki gbogbo ẹ mọ. AṢEJERE: Gẹgẹ bi ajọ alaabo So-Safe Corps, o ti to awọn ajinigbe atawọn ọdaran meloo tọwọ ileeṣẹ yin ti ba, tẹẹ fa le awọn ọlọpaa lọwọ? GAZALLO: Bi a ba ni ki a maa sọ iyẹn, o pọ gan-an, ṣugbọn bi mo ṣe sọ ṣaaju, ko sawọn ajinigbe ta o ti i ko, fun apẹẹrẹ, Fulani ti wọn ji gbe lagbegbe Yewa, Otepele lorukọ ẹ, a ja a gba lọwọ awọn to ji i gbe, ta a si mu awọn to ji i gbe.


Iyẹn tun jẹ ki aabo wa lawọn agbegbe naa, mo tun dupẹ pupọ lọwọ ijọba ipinlẹ Ogun, pataki julọ Gomina Dapọ Abiọdun, ẹ o ṣakiyesi pe lẹsẹkẹsẹ taa gba awọn ti ridiimu, ti wọn ji gbe pada, Gbogbo oju titi to wa lọtun losi ni Gomina ti ni ki wọn lọọ ro oko to wa nibẹ, ki gbogbo ẹ mọ. AṢEJERE: Gẹgẹ bi ajọ alaabo So-Safe Corps, o ti to awọn ajinigbe atawọn ọdaran meloo tọwọ ileeṣẹ yin ti ba, tẹẹ fa le awọn ọlọpaa lọwọ? GAZALLO: Bi a ba ni ki a maa sọ iyẹn, o pọ gan-an, ṣugbọn bi mo ṣe sọ ṣaaju, ko sawọn ajinigbe ta o ti i ko, fun apẹẹrẹ, Fulani ti wọn ji gbe lagbegbe Yewa, Otepele lorukọ ẹ, a ja a gba lọwọ awọn to ji i gbe, ta a si mu awọn to ji i gbe. Mama Aniṣulowo, gbogbo wa la jọ ṣiṣẹ papọ, gbogbo eyi taa n ṣe naa, awa atawọn ọlọpaa la jọ n ṣe e. Awọn ti ko tiẹ lorukọ taa n mu rẹpẹtẹ ni, lọsẹ to kọja yii, lori oke kan taa n pe ni Paramount, laa ti lọọ ri oku ọmọbinrin kan, to jẹ pe awọn ẹbi ẹ ti n wa, nibi taa ti n ṣiṣẹ lawọn kan ti ta wa lolobo. AṢEJERE: Kin ni nnkan taa le sọ pe o n fa iwa ajinigbe lawujọ lakooko yii? GAZALLO: Akọkọ naa, ni pe awọn Fulani nikan kọ lo n ji eeyan gbe, a kan fẹẹ maa tọwọ oṣelu ati nnkan mi-in bọ ọ ni, nilẹ Yoruba wa nibi, bi a ba wo awọn ti wọn ji gbe, ki a tun wa maa wo pe awọn wo lo n ji wọn gbe, bi a ba wa sọ pe fulani lo ji eeyan gbe, o dabi ẹni pe a ko ti i ṣetan lati koju iṣoro to n doju kọ wa nipa ọrọ aabo ni.


Mama Aniṣulowo, gbogbo wa la jọ ṣiṣẹ papọ, gbogbo eyi taa n ṣe naa, awa atawọn ọlọpaa la jọ n ṣe e. Awọn ti ko tiẹ lorukọ taa n mu rẹpẹtẹ ni, lọsẹ to kọja yii, lori oke kan taa n pe ni Paramount, laa ti lọọ ri oku ọmọbinrin kan, to jẹ pe awọn ẹbi ẹ ti n wa, nibi taa ti n ṣiṣẹ lawọn kan ti ta wa lolobo. AṢEJERE: Kin ni nnkan taa le sọ pe o n fa iwa ajinigbe lawujọ lakooko yii? GAZALLO: Akọkọ naa, ni pe awọn Fulani nikan kọ lo n ji eeyan gbe, a kan fẹẹ maa tọwọ oṣelu ati nnkan mi-in bọ ọ ni, nilẹ Yoruba wa nibi, bi a ba wo awọn ti wọn ji gbe, ki a tun wa maa wo pe awọn wo lo n ji wọn gbe, bi a ba wa sọ pe fulani lo ji eeyan gbe, o dabi ẹni pe a ko ti i ṣetan lati koju iṣoro to n doju kọ wa nipa ọrọ aabo ni. Ṣe gbogbo awọn ọmọ wa ti wọn ko, ti wọn ko lọ sileewe, ti wọn n gun ọkọ nla nla, ti wọn lawọn n ṣe yahoo yahoo, nigba to ya wọn tun ni yahoo plus de, igba to tun ya bayii ifiniṣowo ni wọn tun n ṣe. Gbogbo wa nilẹ Yoruba nibi a dakẹ a o sọrọ, ariwo fulani, fulani la n pa, Fulani meloo lo n huwa ọdaran lawujọ wa, gbogbo idigunjale taa n ri kaakiri, ṣe fulani naa ni? Ka gba ni loju, ka gbowo lọwọ ẹni, ṣe fulani ni?


Ṣe gbogbo awọn ọmọ wa ti wọn ko, ti wọn ko lọ sileewe, ti wọn n gun ọkọ nla nla, ti wọn lawọn n ṣe yahoo yahoo, nigba to ya wọn tun ni yahoo plus de, igba to tun ya bayii ifiniṣowo ni wọn tun n ṣe. Gbogbo wa nilẹ Yoruba nibi a dakẹ a o sọrọ, ariwo fulani, fulani la n pa, Fulani meloo lo n huwa ọdaran lawujọ wa, gbogbo idigunjale taa n ri kaakiri, ṣe fulani naa ni? Ka gba ni loju, ka gbowo lọwọ ẹni, ṣe fulani ni? Ohun to yẹ ka mojuto lọrọ awọn ọmọ wa lati idile kọọkan, wọn ni amukun, ẹru ẹ wọ, o ni oke lẹ n wo, ẹ o wolẹ, a ni lati mojuto ọrọ aabo wa. Ṣebi nigba kekere taa n lọ sileewe, awọn obi wa maa n yẹ baagi wa wo, nnkan ti wọn ko ba ra fun wa, ti wọn ba ba nibẹ, wọn a lu wa jatijati ni, awọn obi ko ṣe bẹẹ mọ lakooko yii. Akiyesi tun ni pe bi a ṣe n kawe nilẹ Yoruba lakooko yii ti n din ku, awa ti wọn n pe ni aṣaaju tẹlẹ lorilẹ-ede yii, nitori kin ni, owo ojiji, awọn ọmọ yii ko fẹẹ nnkan i ṣe mọ.


Ohun to yẹ ka mojuto lọrọ awọn ọmọ wa lati idile kọọkan, wọn ni amukun, ẹru ẹ wọ, o ni oke lẹ n wo, ẹ o wolẹ, a ni lati mojuto ọrọ aabo wa. Ṣebi nigba kekere taa n lọ sileewe, awọn obi wa maa n yẹ baagi wa wo, nnkan ti wọn ko ba ra fun wa, ti wọn ba ba nibẹ, wọn a lu wa jatijati ni, awọn obi ko ṣe bẹẹ mọ lakooko yii. Akiyesi tun ni pe bi a ṣe n kawe nilẹ Yoruba lakooko yii ti n din ku, awa ti wọn n pe ni aṣaaju tẹlẹ lorilẹ-ede yii, nitori kin ni, owo ojiji, awọn ọmọ yii ko fẹẹ nnkan i ṣe mọ. Bi a ba tete yanju awọn nnkan bayii, ohun to jẹ ki iwa ajinigbe pọ si i niyẹn o. Awọn to laami laaka lorilẹ-ede yii, iwa ti wọn hu lawujẹ n jẹ kawọn ọdaran yii ji wọn gbe. AṢEJERE: Iwadii wa ni pe ọpọ awọn ti wọn mu fẹsun ajinigbe ati ọdaran yooku lawọn ọlọpaa maa n fi silẹ, lai gbe wọn lọ sile-ẹjọ, njẹ o yẹ ko ri bẹẹ? GAZALLO: Ṣe ẹ ri iru yẹn ko lẹtọọ, ṣugbọn lọpọ igba tiru iṣẹlẹ bẹẹ ba ṣẹlẹ, ẹbi wa lọwọ awọn eeyan wa, awọn eeyan wa ti wọn wa nibẹ, ti wọn ri onitọhun nigba to huwa ọdaran, to ṣoju wọn nigba ti onitọhun ba ti de akolo awọn ọlọpaa, to wa yẹ ka lọọ jẹri awọn nnkan taa ri, ẹ o ri i pe ṣe ni wọn maa kọyin ti wọn ko ni i yọju.


Bi a ba tete yanju awọn nnkan bayii, ohun to jẹ ki iwa ajinigbe pọ si i niyẹn o. Awọn to laami laaka lorilẹ-ede yii, iwa ti wọn hu lawujẹ n jẹ kawọn ọdaran yii ji wọn gbe. AṢEJERE: Iwadii wa ni pe ọpọ awọn ti wọn mu fẹsun ajinigbe ati ọdaran yooku lawọn ọlọpaa maa n fi silẹ, lai gbe wọn lọ sile-ẹjọ, njẹ o yẹ ko ri bẹẹ? GAZALLO: Ṣe ẹ ri iru yẹn ko lẹtọọ, ṣugbọn lọpọ igba tiru iṣẹlẹ bẹẹ ba ṣẹlẹ, ẹbi wa lọwọ awọn eeyan wa, awọn eeyan wa ti wọn wa nibẹ, ti wọn ri onitọhun nigba to huwa ọdaran, to ṣoju wọn nigba ti onitọhun ba ti de akolo awọn ọlọpaa, to wa yẹ ka lọọ jẹri awọn nnkan taa ri, ẹ o ri i pe ṣe ni wọn maa kọyin ti wọn ko ni i yọju. Ile-ẹjọ si ree; ti wọn ko ba ri ẹri to daju, to fẹsẹ mulẹ, ṣe ni wọn a tu onitọhun silẹ ni. Ọpọ igba lo jẹ pe awa laa n ṣe ara wa, ti wọn yoo gba adigunjale silẹ, ti wọn yoo maa sọ pe tawọn ba lọọ fẹjọ ẹ sun, o le pada wa bawọn. Bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan yii naa wa ninu iṣẹ aabo, to jẹ pe owo nikan ni wọn mọ.


Ile-ẹjọ si ree; ti wọn ko ba ri ẹri to daju, to fẹsẹ mulẹ, ṣe ni wọn a tu onitọhun silẹ ni. Ọpọ igba lo jẹ pe awa laa n ṣe ara wa, ti wọn yoo gba adigunjale silẹ, ti wọn yoo maa sọ pe tawọn ba lọọ fẹjọ ẹ sun, o le pada wa bawọn. Bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan yii naa wa ninu iṣẹ aabo, to jẹ pe owo nikan ni wọn mọ. Ọlọpaa ti wọn ba gba mu to huwa ọdaran bẹẹ, nitori iwa ọdaran naa ni, wọn yoo file ẹ han an ni kiakia. Awa naa o si faaye gba iru ẹ ni So-Safe Corps. AṢEJERE: Wọn lawọn ẹni ibi naa lohun ija oloro ju ẹyin alaabo ilu lọ, bawo wa ni ẹ ṣe n ṣe e?


Ọlọpaa ti wọn ba gba mu to huwa ọdaran bẹẹ, nitori iwa ọdaran naa ni, wọn yoo file ẹ han an ni kiakia. Awa naa o si faaye gba iru ẹ ni So-Safe Corps. AṢEJERE: Wọn lawọn ẹni ibi naa lohun ija oloro ju ẹyin alaabo ilu lọ, bawo wa ni ẹ ṣe n ṣe e? GAZALLO: Ẹ ṣe e pupọ, ohun to wa lọwọ wa la fi n koju wọn lakooko taa wa yii, bi ẹ ba wo o daadaa, gbogbo awọn to jẹ ajinigbe atawọn adigunjale, awọn nnkan ija to wa lọwọ wọn, o lagbara ju eyi to wa lọwọ wa lọ. Ṣugbọn nipa atilẹyin Ọlọrun, a dupẹ pe o mu wa bori wọn, boya nipa ẹkọ tawa ti kọ lori bi a ṣe n bori nnkan bẹẹ, ṣe ẹ ro pe awọn eeyan a kan deede ji, wọn a fẹẹ wọnu ọdaran, wọn a kọkọ wọnu ẹgbẹ kan lọ ni. Ṣugbọn awa, a ti gba idanilẹkọọ, a ti kọ ẹkọ, beeyan ba gbe ibọn da ni, ọna ti a le gba fi gba a lọwọ wọn, awọn nnkan taa kọ mọṣẹ wa ni.


GAZALLO: Ẹ ṣe e pupọ, ohun to wa lọwọ wa la fi n koju wọn lakooko taa wa yii, bi ẹ ba wo o daadaa, gbogbo awọn to jẹ ajinigbe atawọn adigunjale, awọn nnkan ija to wa lọwọ wọn, o lagbara ju eyi to wa lọwọ wa lọ. Ṣugbọn nipa atilẹyin Ọlọrun, a dupẹ pe o mu wa bori wọn, boya nipa ẹkọ tawa ti kọ lori bi a ṣe n bori nnkan bẹẹ, ṣe ẹ ro pe awọn eeyan a kan deede ji, wọn a fẹẹ wọnu ọdaran, wọn a kọkọ wọnu ẹgbẹ kan lọ ni. Ṣugbọn awa, a ti gba idanilẹkọọ, a ti kọ ẹkọ, beeyan ba gbe ibọn da ni, ọna ti a le gba fi gba a lọwọ wọn, awọn nnkan taa kọ mọṣẹ wa ni. AṢEJERE: Iru idanilẹkọọ wo, ṣe ti ibilẹ? GAZALLO: Ki i ṣe idanilẹkọọ ti ibilẹ ni mo n sọ o, ti ọna ode oni la n lo lati fi koju wọn, ṣugbọn lori ti ibilẹ. AṢEJERE: Awọn oniṣẹṣe tiẹ sọ pe aifun awọn laaye ni ko jẹ kawọn lo agbara awọn lori awọn ọdaran, ṣe loootọ ni?


AṢEJERE: Iru idanilẹkọọ wo, ṣe ti ibilẹ? GAZALLO: Ki i ṣe idanilẹkọọ ti ibilẹ ni mo n sọ o, ti ọna ode oni la n lo lati fi koju wọn, ṣugbọn lori ti ibilẹ. AṢEJERE: Awọn oniṣẹṣe tiẹ sọ pe aifun awọn laaye ni ko jẹ kawọn lo agbara awọn lori awọn ọdaran, ṣe loootọ ni? GAZALLO: Nipa eyi ti ẹ sọ yẹn, awa ko duro lori pe awọn kan la le ba ṣe, awọn kan ni a o le ba ṣe, gbogbo awọn babalawo, oniṣegun la n ṣe idanilẹkọọ fun pe ti wọn ba wa ba a yin pe awọn n wọna lati dolowo ojiji eeyan ni wọn fẹẹ fi ṣe e, iru ẹni bẹẹ ki wọn kan sọ fawọn agbofinro, awa ko ni i jẹ ki wọn de ọdọ yin tan, ki a too mu wọn. AṢEJERE: Ọna wo ni ẹgbẹ alaabo So-Safe Corps gba jere lori iṣẹ aabo yin? GAZALLO: Gẹgẹ bi orukọ iwe iroyin yii, AṢEJERE, ọna tileeṣẹ alaṣbo So-Safe Corps gba jere pọ, a ko gbọdọ wo ere lori owo nikan, ọpọlọpọ ọna ni a fi n jere.


GAZALLO: Nipa eyi ti ẹ sọ yẹn, awa ko duro lori pe awọn kan la le ba ṣe, awọn kan ni a o le ba ṣe, gbogbo awọn babalawo, oniṣegun la n ṣe idanilẹkọọ fun pe ti wọn ba wa ba a yin pe awọn n wọna lati dolowo ojiji eeyan ni wọn fẹẹ fi ṣe e, iru ẹni bẹẹ ki wọn kan sọ fawọn agbofinro, awa ko ni i jẹ ki wọn de ọdọ yin tan, ki a too mu wọn. AṢEJERE: Ọna wo ni ẹgbẹ alaabo So-Safe Corps gba jere lori iṣẹ aabo yin? GAZALLO: Gẹgẹ bi orukọ iwe iroyin yii, AṢEJERE, ọna tileeṣẹ alaṣbo So-Safe Corps gba jere pọ, a ko gbọdọ wo ere lori owo nikan, ọpọlọpọ ọna ni a fi n jere. Iṣẹ aabo; aṣejere ni fawa, nitori ere tawa ti jẹ ti po, ere ẹ ni bawọn eeyan wa ṣe n sun, ti wọn han run ninu ile, bi wọn ṣe lọọ n raja lati ibi kan si ikeji, ti ko si pe adigunjale ki wọn mọlẹ. Ere ẹ ni awọn ọmọ keekeeke ti wọn ji gbe, ta a n gba pada, idanilẹkọọ fawọn araalu ara ẹ ni.


Iṣẹ aabo; aṣejere ni fawa, nitori ere tawa ti jẹ ti po, ere ẹ ni bawọn eeyan wa ṣe n sun, ti wọn han run ninu ile, bi wọn ṣe lọọ n raja lati ibi kan si ikeji, ti ko si pe adigunjale ki wọn mọlẹ. Ere ẹ ni awọn ọmọ keekeeke ti wọn ji gbe, ta a n gba pada, idanilẹkọọ fawọn araalu ara ẹ ni.


Abibatu Aṣabi Mọgaji: Iyalọja tawọn oniṣowo atawọn oloṣelu ko le gbagbe laelae

Sinmisola Ajadi Lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹfa, ọdun 2013 ni Iyalọja, Alaaja Abibatu Mọgaji, ti wọn tun jẹ Aarẹ ẹgbẹ awọn ọlọja nigba aye wọn jade laye, ṣugbọn ipa rere ni mama yii fi lelẹ nigba aye wọn, paapaa lẹka kara-kata ati oṣelu. Fun bii aadọrin ọdun lorilẹ-ede yii, baa ba n sọrọ nipa ọja niluu Eko, ko si beeyan ṣe fẹẹ yọ Mama Mọgaji kuro nibẹ, nitori bi ara yoo ṣe rọ awọn ọlọja lo jẹ mama logun nigba aye wọn. Ohun ti itan fi ye wa ni pe lati kekere ni Mama Mọgaji ti bẹrẹ iṣẹ okoowo, ọdọ gbajumọ oniṣowo ti wọn n pe ni Pelewura ni Mama ti kọṣẹ lasiko naa, lẹyin ti Mama gba iyọnda lọdọ Pelewura lo bẹrẹ iṣẹ okoowo tirẹ, ko si sẹni ti ko mọ Mama lẹnu iṣẹ ti wọn yan laayo yii. Ohun ti a tun gbọ ni pe ko si ọmọ to kọṣẹ lọdọ Mama Mọgaji ti ko mọṣẹ; o kọ wọn bi wọn ti n taja, bi wọn ti n jere, bi wọn ti n yawo ṣowo bi wọn ti n sin gbese, bi a ti n ba onibaara sọrọ, bi ọlọja ti n kowo le ori okoowo ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ṣugbọn ohun to ṣokunkun si ọpọ eeyan ti wọn ko mọ ni pe oloṣelu ni Mama, o darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu Awolọwọ ti wọn n pe ni Action Group, AG. O wa ninu awọn to maa n lọ kiri lati polongo fun ẹgbẹ naa, lati wa awọn alatilẹyin ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ohun ti a tun gbọ ni pe ko si ọmọ to kọṣẹ lọdọ Mama Mọgaji ti ko mọṣẹ; o kọ wọn bi wọn ti n taja, bi wọn ti n jere, bi wọn ti n yawo ṣowo bi wọn ti n sin gbese, bi a ti n ba onibaara sọrọ, bi ọlọja ti n kowo le ori okoowo ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ṣugbọn ohun to ṣokunkun si ọpọ eeyan ti wọn ko mọ ni pe oloṣelu ni Mama, o darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu Awolọwọ ti wọn n pe ni Action Group, AG. O wa ninu awọn to maa n lọ kiri lati polongo fun ẹgbẹ naa, lati wa awọn alatilẹyin ati bẹẹ bẹẹ lọ. Arabinrin Ọlayinka Rosiji, iya to bi Oloogbe Ayọ Rosiji, lo n dari ẹgbẹ obinrin ti AG lasiko naa. Bẹẹ ni akọsilẹ tun fi ye wa pe korikosun loun ati Mama Awolọwọ. Mama Mọgaji wa ninu awọn to polongo ibo fun Alaaji Ganiyu Dawodu nigba to fẹẹ rọpo Baṣọrun J.K Randlen gẹgẹ bii kansẹlọ, bo tilẹ jẹ pe awọn bii Adeniran Ogunsanya, Alaaji S.A Adewale, Ọtunba TOS Benson, Oloye Adeleke Adedoyin ati Ibiyinka Ọlọrunnimbẹ, tako igbesẹ naa.


Arabinrin Ọlayinka Rosiji, iya to bi Oloogbe Ayọ Rosiji, lo n dari ẹgbẹ obinrin ti AG lasiko naa. Bẹẹ ni akọsilẹ tun fi ye wa pe korikosun loun ati Mama Awolọwọ. Mama Mọgaji wa ninu awọn to polongo ibo fun Alaaji Ganiyu Dawodu nigba to fẹẹ rọpo Baṣọrun J.K Randlen gẹgẹ bii kansẹlọ, bo tilẹ jẹ pe awọn bii Adeniran Ogunsanya, Alaaji S.A Adewale, Ọtunba TOS Benson, Oloye Adeleke Adedoyin ati Ibiyinka Ọlọrunnimbẹ, tako igbesẹ naa. Nigba to si tun di asiko oṣelu tọdun 1979, Mama Mọgaji wa ninu awọn to n polongo Alaaji Lateef Jakande, tiyẹn fi wọle funpo gomina lasiko naa labẹ asia ẹgbẹ oṣelu UPN, ati lọdun 1983. O wa ninu awọn ti wọn ran lọọ pari ija laarin Cornelius Adebayo ati Oloye Sunday Olawọyin ninu ẹgbẹ oṣelu Kwara. Ọpọlọpọ oye ni wọn fi da mama lọla nigba aye wọn, lara awọn oye ọhun ni Yeyeọba ilu Eko, Yeyeọba ti Ikirun, ati Yeyeọba tiluu Kweme.


Nigba to si tun di asiko oṣelu tọdun 1979, Mama Mọgaji wa ninu awọn to n polongo Alaaji Lateef Jakande, tiyẹn fi wọle funpo gomina lasiko naa labẹ asia ẹgbẹ oṣelu UPN, ati lọdun 1983. O wa ninu awọn ti wọn ran lọọ pari ija laarin Cornelius Adebayo ati Oloye Sunday Olawọyin ninu ẹgbẹ oṣelu Kwara. Ọpọlọpọ oye ni wọn fi da mama lọla nigba aye wọn, lara awọn oye ọhun ni Yeyeọba ilu Eko, Yeyeọba ti Ikirun, ati Yeyeọba tiluu Kweme. Bẹẹ ni wọn tun fi awọn oye imọ ẹkọ da mama lọla nigba aye wọn, lara awọn oye ti wọn fi da mama lọla niwọnyi; Ọmọwe ninu iṣẹ okoowo, ti a mọ si Doctor of Business Administration (Honoris Causa), ileewe giga LASU, Ọjọ, lo fun wọn loye naa, bẹẹ ni ijọba apapọ ilẹ wa naa si tun fun wọn ni oye ti wọn n pe ni Member of the Order of the Federal Republic (MFR) ati Member of the Order of Niger (MON). Inu oṣu kẹfa, ọdun 2019 lo pe ọdun mẹfa ti mama jade laye, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹwaa, ọdun 1916 niluu Eko, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹfa, ọdun 2013 lo si jade laye, ọjọ naa ni iku pa oju rẹ de nile rẹ to wa ni Sunday Adigun, ni Alausa ni Eko.


Bẹẹ ni wọn tun fi awọn oye imọ ẹkọ da mama lọla nigba aye wọn, lara awọn oye ti wọn fi da mama lọla niwọnyi; Ọmọwe ninu iṣẹ okoowo, ti a mọ si Doctor of Business Administration (Honoris Causa), ileewe giga LASU, Ọjọ, lo fun wọn loye naa, bẹẹ ni ijọba apapọ ilẹ wa naa si tun fun wọn ni oye ti wọn n pe ni Member of the Order of the Federal Republic (MFR) ati Member of the Order of Niger (MON). Inu oṣu kẹfa, ọdun 2019 lo pe ọdun mẹfa ti mama jade laye, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹwaa, ọdun 1916 niluu Eko, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹfa, ọdun 2013 lo si jade laye, ọjọ naa ni iku pa oju rẹ de nile rẹ to wa ni Sunday Adigun, ni Alausa ni Eko.


“Gbogbo ile tawọn olowo pin mọra wọn lọwọ n’Ipọnri, Dolphin ni Jakande fagile”

Nitori ati pese ile olowo-pọọku fun awọn mẹkunnu nipinlẹ Eko nigba to di gomina ipinlẹ naa lọdun 1979, gbogbo ile ti awọn olowo atawọn ṣoja pin mọran wọn lọwọ ni agbegbe Ipọnrin, ati Dolphin ni Ikoyi niluu Eko ni Jakande fagile. Aṣiwaju Baṣọrun Ọlọrunfunmi, to jẹ baba aladura bayii ṣugbọn to jẹ akọwe ijọba lasiko ti Jakande jẹ gomina lo sọrọ yii nibi eto ẹyẹ-ikẹyin ti wọn ṣe fun Alaaji Lateef Jakande to jade laye. Ọjọ kọkanla oṣu keji, ọdun yii ni Baba Kekere jade laye lẹni ọdun mọkanlelaaadọrun, 91, bẹẹ ni wọn si sin in lọjọ keji. Eto ayẹyẹ ẹyẹ-ikẹyin naa ṣi n lọ lọwọ bi a ti n kọ iroyin yii, odidi ọsẹ kan lo si fi maa waye. Ọlọrunfunmi ni bi Jakande ti fagile awọn ile tawọn olowo pin mọra wọn lọwọ yii tan, lo kọ awọn ile olowopọọku si awọn agbegbe naa, bẹẹ lo si fun awọn mẹkunnu ti wọn ni iṣoro ati rile gbe nipinlẹ naa. Bakan naa ni Ọlọrufunmi tun sọ pe Jakande lo kọ papa iṣere Onikan, ati pe awọn oṣiṣẹ ijọba lo lo lati kọ papa iṣere naa, ko gbe e fun kọngila kankan.


Eto ayẹyẹ ẹyẹ-ikẹyin naa ṣi n lọ lọwọ bi a ti n kọ iroyin yii, odidi ọsẹ kan lo si fi maa waye. Ọlọrunfunmi ni bi Jakande ti fagile awọn ile tawọn olowo pin mọra wọn lọwọ yii tan, lo kọ awọn ile olowopọọku si awọn agbegbe naa, bẹẹ lo si fun awọn mẹkunnu ti wọn ni iṣoro ati rile gbe nipinlẹ naa. Bakan naa ni Ọlọrufunmi tun sọ pe Jakande lo kọ papa iṣere Onikan, ati pe awọn oṣiṣẹ ijọba lo lo lati kọ papa iṣere naa, ko gbe e fun kọngila kankan. Ko ṣai mẹnuba oriṣii awọn iṣẹ rere ti baba kekere ṣe nigba to jẹ gomina paapaa lẹka eto ẹkọ, ilera, igbokegbodo ọkọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ko ṣai mẹnuba oriṣii awọn iṣẹ rere ti baba kekere ṣe nigba to jẹ gomina paapaa lẹka eto ẹkọ, ilera, igbokegbodo ọkọ, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Jakande ki i ṣe oninaakunaa – Tajudeen Olusi

Alaga ẹgbẹ oṣelu UPN, iyẹn ẹgbẹ to gbe Alaaji Lateef Kayode Jakande wọle gẹgẹ bii gomina alagbada akọkọ nipinlẹ Eko, Alaaji Tajudeen Olusi, ti ṣapejuwe Baba Kekere gẹgẹ bii aṣaaju tii kii ṣe oninakuna. Baba Olusi sọrọ yii nibi ayẹyẹ ọjọ-ẹyẹ tijọba ipinlẹ Eko ṣeto fun Jakande lati saami ogoji ọjọ ti baba naa jade laye. Papa iṣere Onikan to wa l’Ekoo ni ayẹyẹ ọhun ti waye, ọpọ awọn laamilaaka ti wọn ti ba baba naa ṣiṣẹ ti wọn si tun jẹ mọlẹbi ati ọmọlẹyin rẹ ni wọn peju sibi eto naa. Olusi to tun jẹ alaga igbimọ to n gba gomina nimọran, iyẹn Governor’s Advisory Council, GAC, sọ pe, Jakande kii ṣe oninakuna, kii wọṣọ olowo nla, kii si nawo apa, o fẹran iwọntunwọnsi, o si fẹran ati maa ṣaanu awọn eeyan to ba wa nitosi rẹ. Olusi nigba to n sọrọ nipa gomina atijọ naa to jade laye, sọ pe Sẹnetọ Anthony Adefuye, Ọtunba Buṣura Alebioṣu Bush, ati oun lawọn da bii iranṣẹ fun Alaaji Jakande nigba naa, baba naa ni awọn mẹtẹẹta yii ni Jakande maa n ran niṣẹ. Ọjọ kọkanla oṣu keji, ọdun yii ni Baba Kekere jade laye lẹni ọdun mọkanlelaaadọrun, 91, bẹẹ ni wọn si sin in lọjọ keji.


Olusi to tun jẹ alaga igbimọ to n gba gomina nimọran, iyẹn Governor’s Advisory Council, GAC, sọ pe, Jakande kii ṣe oninakuna, kii wọṣọ olowo nla, kii si nawo apa, o fẹran iwọntunwọnsi, o si fẹran ati maa ṣaanu awọn eeyan to ba wa nitosi rẹ. Olusi nigba to n sọrọ nipa gomina atijọ naa to jade laye, sọ pe Sẹnetọ Anthony Adefuye, Ọtunba Buṣura Alebioṣu Bush, ati oun lawọn da bii iranṣẹ fun Alaaji Jakande nigba naa, baba naa ni awọn mẹtẹẹta yii ni Jakande maa n ran niṣẹ. Ọjọ kọkanla oṣu keji, ọdun yii ni Baba Kekere jade laye lẹni ọdun mọkanlelaaadọrun, 91, bẹẹ ni wọn si sin in lọjọ keji. Eto ayẹyẹ ẹyẹ-ikẹyin naa ṣi n lọ lọwọ bi a ti n kọ iroyin yii, odidi ọsẹ kan lo si fi maa waye.


Eto ayẹyẹ ẹyẹ-ikẹyin naa ṣi n lọ lọwọ bi a ti n kọ iroyin yii, odidi ọsẹ kan lo si fi maa waye.


Dẹrẹba to ṣa oṣiṣẹ LASTMA pa l’Ekoo ti sa lọ

Titi di bi a ṣe n kọ iroyin yii ni awọn ọlọpaa ṣi n wa dẹrẹba korope to ṣa oṣiṣẹ LASTMA kan l’Ekoo pa. Kete ti ọmọkunrin naa huwa ibi naa tan lo na papa bora. Ọbasu Ṣẹgun niroyin gbe e pe awọn eeyan buruku kan ṣa ladaa pa lọjọ Iṣegun, Tusde to kọja yii, ti ọmọkunrin naa si ku lojuẹsẹ. Ki i ṣe Ṣẹgun nikan lo padanu ẹmi rẹ ninu iṣẹlẹ naa, Hakeem Adeniyi naa farapa yanna-yanna ninu iṣẹlẹ ọhun, tawọn oṣiṣẹ LASTMA yooku sa lọ nigba ti wọn ri ohun to ṣẹlẹ naa. Ṣugbọn, ohun taa gbọ ni pe meje ninu awọn eeyan to lọwọ sijamba ọhun lọwọ awọn agbofinro ti tẹ. Agbegbe Bariga si Oṣodi ni dẹrẹba yii n na, nọmba mọto rẹ si ni FKJ 452 YC, tori pe awọn LASTMA mu mọto rẹ nitori to gba oju ọna ti ko yẹ ko gba lo ṣe fibinu ṣa ọkunrin naa pa.


Ẹ fura o! Inu agbo ati ata gungun ni wọn tọju kokeeni si bayii

Ajọ to n gbogun ti oogun oloro nilẹ wa, iyẹn The National Drug Law Enforcement Agency NDLEA ti gba oogun oloro ti wọn tọju sinu agbo ati ata gungun ti wọn fẹẹ gbe lọ siluu oyinbo. Papakọ ofurufu ni wọn ti gba oogun oloro ọhun. Adewuyi Ọlayinka, ẹni ọdun mọkanlelogoji lọkunrin ti wọn gba kinni ọhun lọwọ rẹ ni papakọ ofurufu, ilu London la gbọ pe o n gbe kinni ọhun lọ.


Ẹ wo bi awọn eeyan ṣe n sunkun nibi isinku Aarẹ Tanzania

Beeyan ba jori ahun to ba wa nibi isinku Aarẹ ilẹ Tanzania to doloogbe, Aarẹ John Maguful, omi yoo bọ loju oluwarẹ. Pẹrẹpẹrẹ lawọn to wa nibi eto isinku naa n wa omi loju, tori wọn fẹran aarẹ wọn to doloogbe. Wọn ni ayipada nla ni ọkunrin naa mu ba eto ọrọ aje ilẹ naa. Diẹ lara awọn aworan taa ri lori ẹrọ ayelujara ree:


Sanwo-Olu sọ Iya Awẹro onitiata di lanledi n’Ikorodu

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ta gbajumọ oṣere tiata ilẹ wa nni, Abilekọ Lanre Hassan ti gbogbo eeyan mọ si Iya Awẹro ni ẹbun fulaati niluu Igbogbo ni Ikorodu, l’Ekoo. Lonii, Ọjọru, Wẹsde ni gomina fi kọkọrọ ile ọhun le Iya Awẹro lọwọ, nibi ayẹyẹ ifilọlẹ ile tuntun tijọba rẹ ṣẹṣẹ kọ naa, ni agbegbe Igbogbo niluu Ikorodu. Fulaati oniyara mẹta ni gomina fun Iya Awẹro, o ni iroyin de etiigbọ oun pe agba oṣere tiata naa ni ipenija ile gbigbe, ko si ni bojumu lati jẹ ki iya jẹ iru awọn eeyan bẹẹ, pẹlu iṣẹ ribiribi ti wọn ti ṣe nilẹ wa. Mama Awẹro dupẹ lọwọ Sanwo-Olu fun ẹbun nla naa, bẹẹ lo si tẹnumọ ọn pe gomina ọhun ṣẹṣẹ bẹrẹ ni o. Ọpọ awọn laamilaaka lo wa sibi ayẹyẹ naa Ẹkunrẹrẹ iroyin yii n bọ laipẹ.


Nitori asiko òjò to n bọ lọna, ijọba Eko kilọ fawọn to n ba oju-ọna jẹ

Ajọ to n ṣatunṣe awọn oju titi nipinlẹ Eko, eyi ti a mọ si Lagos State Public Works Corporation, PWC ti pe akiyesi awọn araalu si asiko ojo to n bọ lọna, bẹẹ ni wọn si kilọ fun wọn pe ki wọn ma ṣe lọwọ si biba awọn oju ọna naa jẹ. Ninu atẹjade ti agbẹnusọ ileeṣẹ naa, Samuel Ayetutu fi ranṣẹ si Aṣejere, o sọ pe oludari ajọ naa, Onimọ-ẹrọ Olufẹmi Daramọla sọrọ yii lasiko to n ṣabẹwo si awọn oju ọna ti wọn n ṣe atunṣe rẹ lọwọ ni agbegbe Alimọṣọ, Oṣodi-Isọlọ ati Ikẹja. Gẹgẹ bo ti sọ, o ṣe petaki ki awọn araalu fọwọsowọpọ pẹlu ijọba lori atunṣe awọn oju ọna naa, ki ipinnu ajọ naa ba a le wa si imuṣẹ. Daramọla ni, awọn araalu ko gbọdọ jẹ ki iṣẹ ribiribi ti ajọ naa ṣe lasiko ẹrun bajẹ, nitori naa ki wọn dẹkun ati maa ge oju titi fun ohunkohun, ki wọn ma ṣe dalẹ soju titi, ki wọn dẹkun ati maa dana loju titi, bẹẹ ka ma ṣe ri ẹni to maa sun taya loju titi. Bakan naa lo tun rọ awọn araalu lati dẹkun ati maa dalẹ sinu koto idaminu, ati pe iṣẹ ajọ naa maa dinku lasiko ti ojo ba de.


Oriire de fawọn tiṣa l’Ekoo, Sanwo-Olu fẹẹ fun wọn ni mọto

Sam Akinrole Lẹyin ti Gomina Babajide Sanwo-Olu ti yọnda ibugbe fulaati oniyara mẹta fun awọn tiṣa meji, awọn mẹtala kan naa ninu wọn yoo tun gba ẹbun mọto ayọkẹlẹ ọlọyẹ laipẹ yii. Ọjọ Iṣẹgun, Tusde, Ọgbọnjo oṣu yii ni ayẹyẹ ọhun maa waye nileejọba to wa ni Ikẹja, l’Ekoo. Kọmiṣanna fun eto ẹkọ nipinlẹ Eko, Abilekọ Fọlaṣade Adefisayọ lo sọrọ yii fun awọn oniroyin lonii, nibi ipade awọn oniroyin to waye ninu gbọngan Bagauda Kaltho, ni Alausa Ikẹja. Bẹẹ o ba gbagbe, ana ọjọ Wẹsde ni gomina fi ẹbun fulaati oniyara mẹta ta awọn tiṣa meji lọrẹ, awọn naa ni adari ileewe Government Junior College to wa ni Ketu-Ẹpẹ, Ọgbẹni Dunni Ikuṣeyi, to gba ami-ẹyẹ adari ileewe to dangajia julọ nilẹ wa lọdun to kọja, ati Arabinrin Eluṣakin; tileewe Oriwu Model College, ẹni to gba ami-ẹyẹ olukọ to dangajia julọ nilẹ wa. Adefisayọ ni, ninu awọn olukọ ẹgbẹrun mẹta ti igbimọ tawọn gbeṣẹ fun ṣe ayẹwo fun lori ẹrọ ayelujara, awọn mẹtalelogun lo yege ninu ayẹwo naa, ninu awọn mẹtalelogun naa ni wọn ti maa mu awọn mẹtala to maa gba ẹbun ọkọ ayọkẹlẹ ọhun. Eto ọhun to maa waye lọgbọnjọ oṣu yii, ni wọn pe ni B.O.S Education Transformation Plan 2020, la gbo pe o jẹ erongba Sanwo-Olu lati gboriyin fun awọn olukọ to n ṣe daadaa lẹka eto ẹkọ lawọn ileewe ijọba.


Bẹẹ o ba gbagbe, ana ọjọ Wẹsde ni gomina fi ẹbun fulaati oniyara mẹta ta awọn tiṣa meji lọrẹ, awọn naa ni adari ileewe Government Junior College to wa ni Ketu-Ẹpẹ, Ọgbẹni Dunni Ikuṣeyi, to gba ami-ẹyẹ adari ileewe to dangajia julọ nilẹ wa lọdun to kọja, ati Arabinrin Eluṣakin; tileewe Oriwu Model College, ẹni to gba ami-ẹyẹ olukọ to dangajia julọ nilẹ wa. Adefisayọ ni, ninu awọn olukọ ẹgbẹrun mẹta ti igbimọ tawọn gbeṣẹ fun ṣe ayẹwo fun lori ẹrọ ayelujara, awọn mẹtalelogun lo yege ninu ayẹwo naa, ninu awọn mẹtalelogun naa ni wọn ti maa mu awọn mẹtala to maa gba ẹbun ọkọ ayọkẹlẹ ọhun. Eto ọhun to maa waye lọgbọnjọ oṣu yii, ni wọn pe ni B.O.S Education Transformation Plan 2020, la gbo pe o jẹ erongba Sanwo-Olu lati gboriyin fun awọn olukọ to n ṣe daadaa lẹka eto ẹkọ lawọn ileewe ijọba. Bakan naa ni kọmiṣanna tun sọ pe awọn mi in ninu awọn tiṣa naa yoo tun lanfaani ati gbẹbun gba-ma-binu lọjọ naa. O ni, eto yii waye lati bu ọla fun awọn olukọ to n kọ awọn akẹkọọ wa lẹkọ to ye kooro, lati lu wọn lọgọ ẹnu, ati lati ru ifẹ awọn ti wọn fẹẹ ṣiṣẹ olukọ soke, ki wọn le fi tara-tara ṣe e. Alaga igbimọ to ṣe ayẹwo awọn olukọ naa, to tun jẹ alaga ẹgbẹ Association of Private Educators in Nigeria (APEN), Abilekọ Lai Kọiki, sọ pe abajade ayẹwo naa fihan pe ọpọ awọn olukọ to dangajia lo pọ lawọn ileewe ijọba, ti ọpọ ko si foju si wọn rara.


Bakan naa ni kọmiṣanna tun sọ pe awọn mi in ninu awọn tiṣa naa yoo tun lanfaani ati gbẹbun gba-ma-binu lọjọ naa. O ni, eto yii waye lati bu ọla fun awọn olukọ to n kọ awọn akẹkọọ wa lẹkọ to ye kooro, lati lu wọn lọgọ ẹnu, ati lati ru ifẹ awọn ti wọn fẹẹ ṣiṣẹ olukọ soke, ki wọn le fi tara-tara ṣe e. Alaga igbimọ to ṣe ayẹwo awọn olukọ naa, to tun jẹ alaga ẹgbẹ Association of Private Educators in Nigeria (APEN), Abilekọ Lai Kọiki, sọ pe abajade ayẹwo naa fihan pe ọpọ awọn olukọ to dangajia lo pọ lawọn ileewe ijọba, ti ọpọ ko si foju si wọn rara.


Buhari reluu oyinbo, o lọọ gbatọju ni

Aarẹ Muhammadu Buhari ti gba ilu oyinbo lọ, lonii ọjọ Iṣẹgun Tusde. Ohun ti agbẹnusọ rẹ, Fẹmi Adeṣina sọ fun wa ni pe ọkunrin naa lọọ gbatọju lọdọ awọn dokita rẹ niluu London. Ki baalu rẹ too gbera lo ti kọkọ ṣepade pẹlu awọn eleto aabo rẹ. Ọsẹ keji inu kẹrin taa fẹẹ mu yii ni wọn n reti aarẹ nile.


Fọlaṣade Tinubu-Ojo di alaga igbimọ akoso ọja

* Toyin Afọlabi, Bọrọkinni, Ọrẹlaru, Sampam atawọn oniṣowo nla nla lo wa nibẹ * Gomina ni, ayẹyẹ ọjọ ọja n bọ laipẹ fawọn ọlọja l’Ekoo Sinmisola Ajadi Lọsẹ to kọja yii ni Gomina Babajide Sanwo-Olu ṣefilọlẹ igbimọ akoso awọn ọlọja fun ti ipinlẹ Eko. Ọpọ awọn oniṣowo ni wọn fọwọ si lati jẹ ọmọ igbimọ ẹlẹnimọkanlelogun naa. Inu gbọngan nla to wa nileejọba to wa l’Ekoo ni wọn ti ṣe afihan ati ifilọlẹ awọn ọmọ igbimọ naa. O ti le lọdun marun un ti igbimọ ọhun ti ṣiṣẹ gbẹyin, asiko ijọba Babatunde Faṣọla ni wọn ti ṣiṣẹ kẹyin, ko too di pe Sanwo-Olu tun igbimọ ọhun yan, lati maa ṣe akoso gbogbo ọja to le ni irinwo to wa nipinlẹ Eko. Lara awọn ọmọ igbimọ ọhun ni Iyalọja Oloye Fọlaṣade Tinubu-Ojo ti wọn fi ṣe alaga igbimọ naa, Arabinrin Ọṣinlọwọ Elizabeth Afọlaṣade, ti wọn fi maa ṣe igbakeji alaga ati aṣoju ẹkun Ikẹja, Arabinrin Fọlaṣade Adedeji ti yoo maa ṣoju agbegbe Badagry, Arabinrin Mojisọla Kuburat Odusanya, to maa ṣoju agbegbe Ikorodu, Onimọ-Ẹrọ Baṣiru Abidemi Coker to maa ṣoju Isalẹ Eko, Alaaja Abẹni Ṣekete (Dejonwon), to maa ṣoju Ẹpẹ. Awọn ọmọ igbimọ yooku ni Akinọla Sikiru Akinbọla, Arabinrin Nihinlolawa Idayat Oladejo, Oloye Taiwo Adisa, Alaaja Asodun Adijatu Oluwatoyin, Ogbeni Amos Modupe Oluwatayo, Arabinrin Raliat Agbeke Adebayo, Arabinrin Rukayat Adelola Balogun, Alaaja Kuburat Ashabi Badmus, Alaaja Taibat Borokini, Alaaji Shehu Usman Jubril, Alagba Chinedu Ukatu, to maa soju awon oloja ti won je omo Ibo ati Arabinrin Oloye Bola Orelaru.


O ti le lọdun marun un ti igbimọ ọhun ti ṣiṣẹ gbẹyin, asiko ijọba Babatunde Faṣọla ni wọn ti ṣiṣẹ kẹyin, ko too di pe Sanwo-Olu tun igbimọ ọhun yan, lati maa ṣe akoso gbogbo ọja to le ni irinwo to wa nipinlẹ Eko. Lara awọn ọmọ igbimọ ọhun ni Iyalọja Oloye Fọlaṣade Tinubu-Ojo ti wọn fi ṣe alaga igbimọ naa, Arabinrin Ọṣinlọwọ Elizabeth Afọlaṣade, ti wọn fi maa ṣe igbakeji alaga ati aṣoju ẹkun Ikẹja, Arabinrin Fọlaṣade Adedeji ti yoo maa ṣoju agbegbe Badagry, Arabinrin Mojisọla Kuburat Odusanya, to maa ṣoju agbegbe Ikorodu, Onimọ-Ẹrọ Baṣiru Abidemi Coker to maa ṣoju Isalẹ Eko, Alaaja Abẹni Ṣekete (Dejonwon), to maa ṣoju Ẹpẹ. Awọn ọmọ igbimọ yooku ni Akinọla Sikiru Akinbọla, Arabinrin Nihinlolawa Idayat Oladejo, Oloye Taiwo Adisa, Alaaja Asodun Adijatu Oluwatoyin, Ogbeni Amos Modupe Oluwatayo, Arabinrin Raliat Agbeke Adebayo, Arabinrin Rukayat Adelola Balogun, Alaaja Kuburat Ashabi Badmus, Alaaja Taibat Borokini, Alaaji Shehu Usman Jubril, Alagba Chinedu Ukatu, to maa soju awon oloja ti won je omo Ibo ati Arabinrin Oloye Bola Orelaru. Awọn yooku ti wọn tun jẹ ọmọ igbimọ naa ni Oloye Oluwatoyin Bilikis Afọlabi, Ọmọwe Akintunde Anthony Akinyẹmi ati Alaaja Sikira Adenẹkan. Kaakiri awọn ọja ti wọn le ni irinwo ni wọn ti ṣa awọn ọmọ igbimọ naa. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ naa, Gomina Sanwo-Olu ni, nitori ati tubọ mu ki iṣẹ ọja gbooro si i nipinlẹ Eko loun ṣe gbe igbimọ naa kalẹ, ati pe ijọba oun ṣakiyesi pe ọja ṣe koko si idagbasoke ọrọ aje nipinlẹ naa.


Awọn yooku ti wọn tun jẹ ọmọ igbimọ naa ni Oloye Oluwatoyin Bilikis Afọlabi, Ọmọwe Akintunde Anthony Akinyẹmi ati Alaaja Sikira Adenẹkan. Kaakiri awọn ọja ti wọn le ni irinwo ni wọn ti ṣa awọn ọmọ igbimọ naa. Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ naa, Gomina Sanwo-Olu ni, nitori ati tubọ mu ki iṣẹ ọja gbooro si i nipinlẹ Eko loun ṣe gbe igbimọ naa kalẹ, ati pe ijọba oun ṣakiyesi pe ọja ṣe koko si idagbasoke ọrọ aje nipinlẹ naa. “Ọja wa ninu awọn ẹka to n ti ọrọ aje wa lọ siwaju, ati gbogbo awọn oniṣowo kaakiri ipinlẹ naa ni wọn ni ipa pataki lati ko fun aṣeyọri ọrọ aje nipinlẹ Eko.” Bakan naa lo tun ṣeleri ati ṣeto idanilẹkọọ fun awọn ọmọ igbimọ lati tubọ kọ wọn ni ọna igbalode ti wọn a maa lọ fun iṣẹ wọn. Ati pe ijọba ti ṣetan lati ya ọjọ kan sọtọ lati maa ṣagbelaruge awọn ọlọja nipinlẹ Eko eyi ti wọn pe ni ọjọ ọja. Nigba to n dupẹ lọwọ gomina, Iyalọja Jẹnẹra, Fọlaṣade Tinubu Ojo dupẹ lọwọ gomina, bẹẹ lo si tun ṣeleri atilẹyin gbogbo awọn adari ọja ati awọn ọlọja ati oniṣowo kaakiri ipinlẹ Eko.


“Ọja wa ninu awọn ẹka to n ti ọrọ aje wa lọ siwaju, ati gbogbo awọn oniṣowo kaakiri ipinlẹ naa ni wọn ni ipa pataki lati ko fun aṣeyọri ọrọ aje nipinlẹ Eko.” Bakan naa lo tun ṣeleri ati ṣeto idanilẹkọọ fun awọn ọmọ igbimọ lati tubọ kọ wọn ni ọna igbalode ti wọn a maa lọ fun iṣẹ wọn. Ati pe ijọba ti ṣetan lati ya ọjọ kan sọtọ lati maa ṣagbelaruge awọn ọlọja nipinlẹ Eko eyi ti wọn pe ni ọjọ ọja. Nigba to n dupẹ lọwọ gomina, Iyalọja Jẹnẹra, Fọlaṣade Tinubu Ojo dupẹ lọwọ gomina, bẹẹ lo si tun ṣeleri atilẹyin gbogbo awọn adari ọja ati awọn ọlọja ati oniṣowo kaakiri ipinlẹ Eko. Bẹẹ lo tun sọ pe awọn ko ni foju oore to ṣe fun ẹgbẹ ọlọja gbolẹ. Ninu ọrọ tiẹ, Oloye Bọla Ọrẹlaru dupẹ lọwọ gomina fun bo ṣe ro ire kan ẹgbẹ ọlọja, iyalọja Orile Agege naa ni, gomina ti mọ ohun to n ṣẹlẹ lọja, o si ti mọ pe wọn ti n fi ẹtọ awọn ọlọja du wọn, nitori naa ni igbesẹ naa ṣe dara pupọ. Iyalaje Eko, Oloye Toyin Afọlabi, naa dupẹ lọwọ gomina fun oore nla to ṣe, nipa igbimọ naa, o si ṣeleri pe gbogbo ẹgbẹ ọlọja ko ni ja gomina kulẹ ninu ipenija yii.


Bẹẹ lo tun sọ pe awọn ko ni foju oore to ṣe fun ẹgbẹ ọlọja gbolẹ. Ninu ọrọ tiẹ, Oloye Bọla Ọrẹlaru dupẹ lọwọ gomina fun bo ṣe ro ire kan ẹgbẹ ọlọja, iyalọja Orile Agege naa ni, gomina ti mọ ohun to n ṣẹlẹ lọja, o si ti mọ pe wọn ti n fi ẹtọ awọn ọlọja du wọn, nitori naa ni igbesẹ naa ṣe dara pupọ. Iyalaje Eko, Oloye Toyin Afọlabi, naa dupẹ lọwọ gomina fun oore nla to ṣe, nipa igbimọ naa, o si ṣeleri pe gbogbo ẹgbẹ ọlọja ko ni ja gomina kulẹ ninu ipenija yii. Gomina rọ gbogbo awọn ọlọja naa ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu ijọba, ki wọn si tun ko gbogbo awọn oniṣowo ati oniṣẹ ọwọ yooku mọra ninu ohun gbogbo ti wọn n ba n ṣe lasiko yii, lati mu idagbasoke ba iṣẹ ọrọ aje nipinlẹ Eko.


Gomina rọ gbogbo awọn ọlọja naa ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu ijọba, ki wọn si tun ko gbogbo awọn oniṣowo ati oniṣẹ ọwọ yooku mọra ninu ohun gbogbo ti wọn n ba n ṣe lasiko yii, lati mu idagbasoke ba iṣẹ ọrọ aje nipinlẹ Eko.


Itan igbesi aye Tayelolu Almaroof, Iyalọja Jẹnẹra to kọkọ dipo oṣelu mu

Sinmisola Ajadi, Oluwatoyin Mathnuel ati Gbenga Adewale Bi a ba n sọrọ nipa awọn igi araba to gbe iṣẹ ọja rọ nipinlẹ Eko ati nilẹ Yoruba lonii, ọkan pataki ni Alaaja Adiatu Tayelolu Almaroof jẹ, baa ba ni ka sọ nipa iṣẹ karakata niluu Oṣodi naa, ko sẹni to le fọwọ rọ mama ọhun sẹyin, bo si jẹ nipa iṣẹ oṣelu naa ni, opomulero ni mama yii jẹ laarin awọn oloṣelu. O jẹ ọkan ninu awọn ti Mama Pelewura; ogbontarigi oniṣowo to si tun jẹ oloṣelu agba lasiko naa maa n ran niṣẹ. Laipẹ yii ni akọbi mama naa, Alaaja Mopelọla Sikirat Ogunrinọla gba ikọ Aṣejere lalejo nile wọn to wa ni Jimoh ni Adeniyi Jones ni Ikẹja, l’Ekoo, lasiko ti wọn n palẹmọ fun ti eto isinku mama naa to jade laye laipẹ. Ohun ti wọn ri ba wa sọ nipa itan igbesi aye mama ọhun ree, gẹgẹ bi a ṣe ṣe akọsilẹ rẹ. Ibẹrẹ aye Mama Almaroof Fun awọn ti ko ba ti i gbọ, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹta, ọdun ni wọn bi Alaaja Adiatu Tayelolu Almaroof, ọdun 1928 ni wọn bi mama naa lọjọ kejidinlogun, oṣu kejila, iyẹn ni pe ọdun mẹtalelaaadọrun-un ni wọn lo nile aye ki wọn too jade laye. Wọn bẹrẹ ileewe wọn nileewe Afọlabi Pry.


Ohun ti wọn ri ba wa sọ nipa itan igbesi aye mama ọhun ree, gẹgẹ bi a ṣe ṣe akọsilẹ rẹ. Ibẹrẹ aye Mama Almaroof Fun awọn ti ko ba ti i gbọ, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹta, ọdun ni wọn bi Alaaja Adiatu Tayelolu Almaroof, ọdun 1928 ni wọn bi mama naa lọjọ kejidinlogun, oṣu kejila, iyẹn ni pe ọdun mẹtalelaaadọrun-un ni wọn lo nile aye ki wọn too jade laye. Wọn bẹrẹ ileewe wọn nileewe Afọlabi Pry. School, l’Orile Oṣodi, ilu Oṣodi yii kan naa ni wọn bi wọn si. Bi wọn ṣe bẹrẹ iṣẹ aje lati ileewe Nigba ti wọn wa nileewe akọbẹrẹ igba naa ti wọn n pe ni Standard, nigba ti wọn de Standard 3, a gbọ pe ti Mama ba n lọ sileewe, wọn maa ya loko; gbogbo ilu Oṣodi nigba naa kiki igbo ati oko ni. Oko ọsan wa, oko agbalumọ wa, oko agbayun wa, wọn maa ya lawọn oko yẹn, wọn a ti mu iro dani kuro nile, inu iro yẹn ni wọn maa ko awọn ọsan ati eso yẹn si, nigba ti mama ba si de ẹnu ọna ileewe, wọn maa gbe awọn eso ti wọn ti ka loko yẹn sọdọ ẹni to wa lẹnu geeti ileewe, nigba to ba ti di asiko isinmi ranpẹ, wọn a bẹrẹ si i ta eso ọhun fawọn ọmọleewe, itumọ eyi ni latigba ewe ni mama naa ti bẹrẹ owo ṣiṣe.


School, l’Orile Oṣodi, ilu Oṣodi yii kan naa ni wọn bi wọn si. Bi wọn ṣe bẹrẹ iṣẹ aje lati ileewe Nigba ti wọn wa nileewe akọbẹrẹ igba naa ti wọn n pe ni Standard, nigba ti wọn de Standard 3, a gbọ pe ti Mama ba n lọ sileewe, wọn maa ya loko; gbogbo ilu Oṣodi nigba naa kiki igbo ati oko ni. Oko ọsan wa, oko agbalumọ wa, oko agbayun wa, wọn maa ya lawọn oko yẹn, wọn a ti mu iro dani kuro nile, inu iro yẹn ni wọn maa ko awọn ọsan ati eso yẹn si, nigba ti mama ba si de ẹnu ọna ileewe, wọn maa gbe awọn eso ti wọn ti ka loko yẹn sọdọ ẹni to wa lẹnu geeti ileewe, nigba to ba ti di asiko isinmi ranpẹ, wọn a bẹrẹ si i ta eso ọhun fawọn ọmọleewe, itumọ eyi ni latigba ewe ni mama naa ti bẹrẹ owo ṣiṣe. Lati kekere ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ owo. Eso to ba jade lasiko naa ni wọn maa ta fun awọn ọmọleewe to jẹ ẹlẹgbẹ wọn. Lati kekere niwe ko ti wu mama ka, iṣẹ ọrọ aje yẹn lo tẹ wọn lọrun lati ṣe, ṣugbọn nitori aburo iya wọn to jẹ ọmọwe, iyẹn lo fi dandan le e pe gbogbo wọn lo gbọdọ kawe, nitori naa ni wọn ṣe kawe wọn de Standard 6.


Lati kekere ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ owo. Eso to ba jade lasiko naa ni wọn maa ta fun awọn ọmọleewe to jẹ ẹlẹgbẹ wọn. Lati kekere niwe ko ti wu mama ka, iṣẹ ọrọ aje yẹn lo tẹ wọn lọrun lati ṣe, ṣugbọn nitori aburo iya wọn to jẹ ọmọwe, iyẹn lo fi dandan le e pe gbogbo wọn lo gbọdọ kawe, nitori naa ni wọn ṣe kawe wọn de Standard 6. Nigba ti wọn ṣetan ni wọn bẹrẹ si i ṣiṣẹ owo wọn. Almaroof fitan akọkọ balẹ lọja Kairo Ibeji ni Mama Almaroof, meji ni wọn, Taye ni mama. Ṣugbọn lasiko kan lawọn mejeeji n ṣaarẹ loorekoore, ni wọn ba sọ fun mama to bi Almaroof pe ki wọn lọọ gbe awọn ibeji naa jo lọja, ṣugbọn mama wọn lasiko naa lawọn ko le gbe omo jo tori gbajumọ oniṣowo ni wọn, ewe taba ati kaun-un ni mama wọn n ta nigba naa, oniṣowo gidi ni wọn, n ni mama agba ba lawọn ko le ṣe bẹẹ.


Nigba ti wọn ṣetan ni wọn bẹrẹ si i ṣiṣẹ owo wọn. Almaroof fitan akọkọ balẹ lọja Kairo Ibeji ni Mama Almaroof, meji ni wọn, Taye ni mama. Ṣugbọn lasiko kan lawọn mejeeji n ṣaarẹ loorekoore, ni wọn ba sọ fun mama to bi Almaroof pe ki wọn lọọ gbe awọn ibeji naa jo lọja, ṣugbọn mama wọn lasiko naa lawọn ko le gbe omo jo tori gbajumọ oniṣowo ni wọn, ewe taba ati kaun-un ni mama wọn n ta nigba naa, oniṣowo gidi ni wọn, n ni mama agba ba lawọn ko le ṣe bẹẹ. Ṣugbọn nigba ti aarẹ yẹn mu Kẹhinde lo tan, ni mama ba gbe Taye lọ sọja lọọ jo. Nitori naa, o wa ninu itan pe Alaaja Almoaroof ni ibeji akọkọ ti wọn gbe jo ninu ọja Kairo ni Oṣodi, l’Ekoo. Lẹyin eyi ni mama bẹrẹ si i ṣowo, ko si owo ti wọn ko ṣe, wọn ta ṣapala, wọn ta guguru lasiko tawọn oyinbo n gbe manṣinni nla nla wa silẹ wa, mama wa ninu awọn to ra manṣinni yẹn ti wọn fi n ṣe guguru, bẹẹ ni mama ta leesi.


Ṣugbọn nigba ti aarẹ yẹn mu Kẹhinde lo tan, ni mama ba gbe Taye lọ sọja lọọ jo. Nitori naa, o wa ninu itan pe Alaaja Almoaroof ni ibeji akọkọ ti wọn gbe jo ninu ọja Kairo ni Oṣodi, l’Ekoo. Lẹyin eyi ni mama bẹrẹ si i ṣowo, ko si owo ti wọn ko ṣe, wọn ta ṣapala, wọn ta guguru lasiko tawọn oyinbo n gbe manṣinni nla nla wa silẹ wa, mama wa ninu awọn to ra manṣinni yẹn ti wọn fi n ṣe guguru, bẹẹ ni mama ta leesi. Bi Almaroof ṣe bẹrẹ oṣelu Ohun kan to tun ṣe pataki ni pe mama tun ṣi ile ọti nigba naa, ibẹ ni wọn ti n ta ọti fawọn eeyan. Nigba to ba di irọlẹ ni wọn maa n lọọ ṣi ṣọọbu ọti yẹn. Ibi ile ọti yẹn ni wọn ti n ṣepade oṣelu, ibẹ lawọn oloṣelu ni wọn ti n waa pade wọn.


Bi Almaroof ṣe bẹrẹ oṣelu Ohun kan to tun ṣe pataki ni pe mama tun ṣi ile ọti nigba naa, ibẹ ni wọn ti n ta ọti fawọn eeyan. Nigba to ba di irọlẹ ni wọn maa n lọọ ṣi ṣọọbu ọti yẹn. Ibi ile ọti yẹn ni wọn ti n ṣepade oṣelu, ibẹ lawọn oloṣelu ni wọn ti n waa pade wọn. Ohun ti ọpọ eeyan ko mọ ni pe nitori ipade oṣelu ni Mama ṣe ṣi ṣọọbu ọti nigba naa, tori wọn ṣi wa labẹ ọkọ, ko le si anfaani fun lati maa lọọ ṣepade awọn oloṣelu nile onile, ni wọn ṣe ṣi ṣọọbu yẹn, ibẹ si lọpọ awọn oloṣelu ti n waa ṣepade wọn, ibẹ lawọn naa ti bẹrẹ si i darapọ ba wọn jade ode oṣelu. Ohun to gbe Mama lọ siluu Ghana Abdulwaahab Oladoṣu Akanni ni Mama kọkọ fẹ, ṣugbọn mama ko tete rọmọ bi, gbogbo awọn aburo lẹyin wọn ni wọn ṣaaju wọn bimọ, ọrọ yẹn di itiju fun mama, aitete ri ọmọ bi yii lo gbe wọn lọ siluu Ghana lọọ ṣowo, ti wọn si bẹrẹ si i ta dundu ati akara fun awọn alejo ni gareeji nibẹ. Lẹyin ti wọn ba ta akara ati dundun tan laarọ, bo ba dirọlẹ, wọn a tun ta ẹṣọ ara yẹti obinrin fawọn elomii.


Ohun ti ọpọ eeyan ko mọ ni pe nitori ipade oṣelu ni Mama ṣe ṣi ṣọọbu ọti nigba naa, tori wọn ṣi wa labẹ ọkọ, ko le si anfaani fun lati maa lọọ ṣepade awọn oloṣelu nile onile, ni wọn ṣe ṣi ṣọọbu yẹn, ibẹ si lọpọ awọn oloṣelu ti n waa ṣepade wọn, ibẹ lawọn naa ti bẹrẹ si i darapọ ba wọn jade ode oṣelu. Ohun to gbe Mama lọ siluu Ghana Abdulwaahab Oladoṣu Akanni ni Mama kọkọ fẹ, ṣugbọn mama ko tete rọmọ bi, gbogbo awọn aburo lẹyin wọn ni wọn ṣaaju wọn bimọ, ọrọ yẹn di itiju fun mama, aitete ri ọmọ bi yii lo gbe wọn lọ siluu Ghana lọọ ṣowo, ti wọn si bẹrẹ si i ta dundu ati akara fun awọn alejo ni gareeji nibẹ. Lẹyin ti wọn ba ta akara ati dundun tan laarọ, bo ba dirọlẹ, wọn a tun ta ẹṣọ ara yẹti obinrin fawọn elomii. Ṣugbọn nigba to ya ni wọn tun pada si Naijiria. Ajọṣepọ Almaroof pẹlu Iyalọja Pelewura Taye ẹlẹja ni wọn mọ Mama Almaroof si ni Oṣodi lasiko yẹn. Nigba ti wọn pada de lati Ghana ni wọn bẹrẹ si i ṣepade ọlọja, lasiko naa ni wọn pade Alaaja Pelewura.


Ṣugbọn nigba to ya ni wọn tun pada si Naijiria. Ajọṣepọ Almaroof pẹlu Iyalọja Pelewura Taye ẹlẹja ni wọn mọ Mama Almaroof si ni Oṣodi lasiko yẹn. Nigba ti wọn pada de lati Ghana ni wọn bẹrẹ si i ṣepade ọlọja, lasiko naa ni wọn pade Alaaja Pelewura. Mama jẹ ẹni to lawọ, tawọn eeyan ba wa wọn wa fun iranwọ owo, koda ki awọn ọmọ wọn nilo owo, wọn maa ni kawọn ọmọ jokoo na, ki wọn da awọn ara ita lohun. Pelewura ri akinkanju yii ninu mama, ati bi wọn ṣe lawọ si, ni Pelewura ba ranṣẹ pe wọn, ti wọn si bẹrẹ si i tẹlẹ Pelewura lọ fun ipade awọn oloṣelu. Almaroof kansẹlọ obinrin akọkọ Ni 1977 tawọn ologun fẹẹ maa lọ, mama gbegba oṣelu, wọn si du ipo kansẹlọ fun Oṣodi ni abẹ ijọba ibilẹ Muṣin atijọ, awọn duro fun Oṣodi/Isọlọ nigba yẹn, Oloogbe Ajibulu ṣoju fun Mafoluku, awọn lobinrin akọkọ lasiko naa, ṣugbọn nitori akọọlẹ ti duro, wọn wọle gẹgẹ bii kansẹlọ.


Mama jẹ ẹni to lawọ, tawọn eeyan ba wa wọn wa fun iranwọ owo, koda ki awọn ọmọ wọn nilo owo, wọn maa ni kawọn ọmọ jokoo na, ki wọn da awọn ara ita lohun. Pelewura ri akinkanju yii ninu mama, ati bi wọn ṣe lawọ si, ni Pelewura ba ranṣẹ pe wọn, ti wọn si bẹrẹ si i tẹlẹ Pelewura lọ fun ipade awọn oloṣelu. Almaroof kansẹlọ obinrin akọkọ Ni 1977 tawọn ologun fẹẹ maa lọ, mama gbegba oṣelu, wọn si du ipo kansẹlọ fun Oṣodi ni abẹ ijọba ibilẹ Muṣin atijọ, awọn duro fun Oṣodi/Isọlọ nigba yẹn, Oloogbe Ajibulu ṣoju fun Mafoluku, awọn lobinrin akọkọ lasiko naa, ṣugbọn nitori akọọlẹ ti duro, wọn wọle gẹgẹ bii kansẹlọ. Bi Almaroof ṣe di olori ọlọja akọkọ Mama fẹran iṣẹ ọja ati awọn ọmọ ọja, bẹẹ ni wọn si fẹran oṣelu paapaa, ko sẹni to le da wọn duro, ibẹ ni wọn ti di iyalọja fun gbogbo agbegbe Ikẹja atijo, taa n pe ni Ikẹja Division, ko too di pe wọn pin ijọba ibilẹ si wẹwẹ, difiṣan ni wọn n lọ nigba yẹn. Abibatu Mọgaji wa fun gbogbo Isalẹ Eko, iyẹn Lagos Isand, onikaluku wa lẹka tiwọn nigba yẹn. Mama wa ninu awọn to ja fun ọlọja, wọn ni obinrin lo lọja, ijọba si gbọdọ maa tọju ọlọja, mama tun ja pe ki wọn fun awọn ọlọja nibujoko ninu ati nile ijọba, eyi lo mu ki gomina ologun igba naa, Ọgagun Buba Marwa to fi yan igbimọ to n ṣakoso ọja, eyi ti wọn pe ni Market Advisory Council, ni 1996 si 1999, Mama ni wọn fi ṣe alaga nigba yẹn.


Bi Almaroof ṣe di olori ọlọja akọkọ Mama fẹran iṣẹ ọja ati awọn ọmọ ọja, bẹẹ ni wọn si fẹran oṣelu paapaa, ko sẹni to le da wọn duro, ibẹ ni wọn ti di iyalọja fun gbogbo agbegbe Ikẹja atijo, taa n pe ni Ikẹja Division, ko too di pe wọn pin ijọba ibilẹ si wẹwẹ, difiṣan ni wọn n lọ nigba yẹn. Abibatu Mọgaji wa fun gbogbo Isalẹ Eko, iyẹn Lagos Isand, onikaluku wa lẹka tiwọn nigba yẹn. Mama wa ninu awọn to ja fun ọlọja, wọn ni obinrin lo lọja, ijọba si gbọdọ maa tọju ọlọja, mama tun ja pe ki wọn fun awọn ọlọja nibujoko ninu ati nile ijọba, eyi lo mu ki gomina ologun igba naa, Ọgagun Buba Marwa to fi yan igbimọ to n ṣakoso ọja, eyi ti wọn pe ni Market Advisory Council, ni 1996 si 1999, Mama ni wọn fi ṣe alaga nigba yẹn. Abibatu Mọgaji ni wọn fi jẹ Aarẹ ẹgbẹ awọn ọlọja, Mọgaji da bii olugbaninimọran lasiko naa, eyi tawọn oloyinbo n pe ni Adviser, ṣugbọn Almaroof lo maa n jade lọ kaakiri lọọ ṣoju ọlọja. Ipo ti wọn wa niyẹn ti Bọla Tinubu fi de ipo gomina lọdun 1999, ti wọn fi pada fi Mọgaji jẹ olori awọn ọlọja patapata. Gẹgẹ baa ṣe gbọ, Mama gbiyanju fun awọn ọlọja, o si jeeyan ti ki i ro tirẹ nikan, iwadii fihan pe kani ki i ṣe bẹẹ ni, ori ija ni mama yii iba ku si lori wahala adari ọja.


Abibatu Mọgaji ni wọn fi jẹ Aarẹ ẹgbẹ awọn ọlọja, Mọgaji da bii olugbaninimọran lasiko naa, eyi tawọn oloyinbo n pe ni Adviser, ṣugbọn Almaroof lo maa n jade lọ kaakiri lọọ ṣoju ọlọja. Ipo ti wọn wa niyẹn ti Bọla Tinubu fi de ipo gomina lọdun 1999, ti wọn fi pada fi Mọgaji jẹ olori awọn ọlọja patapata. Gẹgẹ baa ṣe gbọ, Mama gbiyanju fun awọn ọlọja, o si jeeyan ti ki i ro tirẹ nikan, iwadii fihan pe kani ki i ṣe bẹẹ ni, ori ija ni mama yii iba ku si lori wahala adari ọja. Ọpọ awọn eeyan lo n waa yawo lọwọ mama ti ko ni san pada, o si fẹran ọmọlakeji rẹ. Ohun ti Mama Mọgaji sọ nipa Almaroof Mọgaji sọ nigba aye rẹ pe latigba ti Almaroof ti kuro lọja ni gbogbo ọja ti mọ pe mama naa ko si lọja mọ. Iha ti Almaroof kọ si awọn ọmọọta Oṣodi Mama ni ajọṣepọ to danmọran pẹlu awọn ọmọọta ni Oṣodi, ohun ti mama ṣe lasiko naa ni pe; ṣe lo ni ki gbogbo awọn ọmọọta to wa ni agbegbe naa maa wa ṣiṣẹ lọja, ki wọn maa waa gbalẹ, ki i ṣe ọfẹ ni wọn n gbalẹ yii o, ọjọọjọ Tọsde lawọn ọlọja maa n dawo ti wọn fi maa n sanwo awọn ọmọọta naa.


Ọpọ awọn eeyan lo n waa yawo lọwọ mama ti ko ni san pada, o si fẹran ọmọlakeji rẹ. Ohun ti Mama Mọgaji sọ nipa Almaroof Mọgaji sọ nigba aye rẹ pe latigba ti Almaroof ti kuro lọja ni gbogbo ọja ti mọ pe mama naa ko si lọja mọ. Iha ti Almaroof kọ si awọn ọmọọta Oṣodi Mama ni ajọṣepọ to danmọran pẹlu awọn ọmọọta ni Oṣodi, ohun ti mama ṣe lasiko naa ni pe; ṣe lo ni ki gbogbo awọn ọmọọta to wa ni agbegbe naa maa wa ṣiṣẹ lọja, ki wọn maa waa gbalẹ, ki i ṣe ọfẹ ni wọn n gbalẹ yii o, ọjọọjọ Tọsde lawọn ọlọja maa n dawo ti wọn fi maa n sanwo awọn ọmọọta naa. Ko too di pe LAWMA bẹrẹ iṣẹ ni mama ti n gba awọn ọmọọta naa siṣẹ, ko si ọlẹ ni Oṣodi lasiko naa. Ko sẹni to sunkun de ọdọ mama yii ki wọn ba ẹrin jade. Idi ti wọn fi kuro lọja Wọn gbiyanju pe ki wọn dipo mu ninu ọja ṣugbọn awọn alaalẹ ti wọn fun mama pe afi ko jẹ oun nikan ni mama naa ko gba, o ni oun ko le da gbogbo ọmọ ẹyin oun, ti ko ba ti ni i si aaye fun wọn, a jẹ pe ko si nnkan foun naa niyẹn.


Ko too di pe LAWMA bẹrẹ iṣẹ ni mama ti n gba awọn ọmọọta naa siṣẹ, ko si ọlẹ ni Oṣodi lasiko naa. Ko sẹni to sunkun de ọdọ mama yii ki wọn ba ẹrin jade. Idi ti wọn fi kuro lọja Wọn gbiyanju pe ki wọn dipo mu ninu ọja ṣugbọn awọn alaalẹ ti wọn fun mama pe afi ko jẹ oun nikan ni mama naa ko gba, o ni oun ko le da gbogbo ọmọ ẹyin oun, ti ko ba ti ni i si aaye fun wọn, a jẹ pe ko si nnkan foun naa niyẹn. Mama ko daamu awọn ọmọ rẹ, ko daamu awọn to wa layika rẹ, ohun taa gbo ni pe mama naa ko ṣaarẹ kan. Ajọṣepọ mama pẹlu awọn oloṣelu Diẹ lara awọn oloṣelu to mama ṣiṣẹ pẹlu wọn ni Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ, Alaaji Lateef Jakande, Oloye Solomon to jẹ baba fun Sẹnetọ Ganiyu Solomon, Fẹmi Agbalajọbi, Dapọ Sarumi, Yọmi Edu, Ṣaṣorẹ, Rafiu Jafojo, Ogunlẹwẹ, Kofoworola Bucknor, Lateefa Okunnu, koda Mama lo fa Okunnu lọwọ soke pe ẹni tawọn fẹ ko jẹ igbakeji gomina niyẹn. Oun ni wọn fun pe ko lọọ mu eeyan wa lasiko naa, nitori naa lo ṣe fa Okunnu kalẹ. Mama ṣiṣẹ fun ọlọja, mama jiya fun ọja, ọpọ awọn to da nnkan l’Oṣodi lonii, Almaroof lo sọ wọn da a. Kennydoo to jẹ ọmọ wọn lo maa n gbe wọn lọ sọdọ Babangida ati Abacha ni Dodan Barrack nigba naa, ati baba Hamzat, ṣugbọn ori ni gbogbo nnkan laye, wọn ko fọmọ naja, wọn ko fi ọmọ wọn ṣetutu ọja, wọn ko si rare.


Mama ko daamu awọn ọmọ rẹ, ko daamu awọn to wa layika rẹ, ohun taa gbo ni pe mama naa ko ṣaarẹ kan. Ajọṣepọ mama pẹlu awọn oloṣelu Diẹ lara awọn oloṣelu to mama ṣiṣẹ pẹlu wọn ni Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ, Alaaji Lateef Jakande, Oloye Solomon to jẹ baba fun Sẹnetọ Ganiyu Solomon, Fẹmi Agbalajọbi, Dapọ Sarumi, Yọmi Edu, Ṣaṣorẹ, Rafiu Jafojo, Ogunlẹwẹ, Kofoworola Bucknor, Lateefa Okunnu, koda Mama lo fa Okunnu lọwọ soke pe ẹni tawọn fẹ ko jẹ igbakeji gomina niyẹn. Oun ni wọn fun pe ko lọọ mu eeyan wa lasiko naa, nitori naa lo ṣe fa Okunnu kalẹ. Mama ṣiṣẹ fun ọlọja, mama jiya fun ọja, ọpọ awọn to da nnkan l’Oṣodi lonii, Almaroof lo sọ wọn da a. Kennydoo to jẹ ọmọ wọn lo maa n gbe wọn lọ sọdọ Babangida ati Abacha ni Dodan Barrack nigba naa, ati baba Hamzat, ṣugbọn ori ni gbogbo nnkan laye, wọn ko fọmọ naja, wọn ko fi ọmọ wọn ṣetutu ọja, wọn ko si rare. Lọjọ ti Almaroof wọya ija pẹlu awọn adigunjale Lọjọ kan la gbọ pe awọn ole ko lẹta si Oṣodi, ni nnkan bii ọdun 1972, pe awọn n bọ. Gbogbo lanlọọdu adugbo lo sa lọ, ṣugbọn Taye Almaroof ko salọ, o loun ko niluu mi in toun le lọ, bo tiẹ jẹ pe ọmọ Abẹokuta niya rẹ, ṣugbọn ko mọ ẹnikan nibẹ, lo ba ni oun ko le lọ sibi kan. Nigba ti awọn ole naa de, wọn de pẹlu ọkọ nla nla, ati ibọn nla nla. Ṣe ni mama ti gbogbo awọn ọmọ to n gbe lọdọ wọn mọ iyara kan, koda ọkọ wọn ti sa sabẹ bẹẹdi.


Lọjọ ti Almaroof wọya ija pẹlu awọn adigunjale Lọjọ kan la gbọ pe awọn ole ko lẹta si Oṣodi, ni nnkan bii ọdun 1972, pe awọn n bọ. Gbogbo lanlọọdu adugbo lo sa lọ, ṣugbọn Taye Almaroof ko salọ, o loun ko niluu mi in toun le lọ, bo tiẹ jẹ pe ọmọ Abẹokuta niya rẹ, ṣugbọn ko mọ ẹnikan nibẹ, lo ba ni oun ko le lọ sibi kan. Nigba ti awọn ole naa de, wọn de pẹlu ọkọ nla nla, ati ibọn nla nla. Ṣe ni mama ti gbogbo awọn ọmọ to n gbe lọdọ wọn mọ iyara kan, koda ọkọ wọn ti sa sabẹ bẹẹdi. Mama lo lọọ ṣilẹkun fun awọn adigunjale naa. Wọn si kilọ fun wọn pe ki wọn gbe gbogbo nnkan ti wọn ba fẹ, ṣugbọn ki wọn ma fọwọ kan ẹnikan. Awọn adigunjale naa si ko gbgobo nnkan ti wọn le ko lọjọ naa, tẹlifiṣan olowo nla asiko naa to da bii apoti bayii, wọn gbe e pẹlu awọn aṣọ olowo iyebiye, ṣe aṣọ kuku ni mama n ta.


Mama lo lọọ ṣilẹkun fun awọn adigunjale naa. Wọn si kilọ fun wọn pe ki wọn gbe gbogbo nnkan ti wọn ba fẹ, ṣugbọn ki wọn ma fọwọ kan ẹnikan. Awọn adigunjale naa si ko gbgobo nnkan ti wọn le ko lọjọ naa, tẹlifiṣan olowo nla asiko naa to da bii apoti bayii, wọn gbe e pẹlu awọn aṣọ olowo iyebiye, ṣe aṣọ kuku ni mama n ta. Lẹyin ti wọn ti kẹru tan, ni mama ba pe ẹnikan ninu wọn, mama ni; ‘Iwọ, iwọ atiwọ, ẹ wa nibi. O ya ẹ bẹrẹ si i gbalẹ.’ Awọn adigunjale yẹn gbalẹ tilẹ fi mọ ni. Nigba ti wọn n gbalẹ lọwọ, nibi ti ọpọlọ pọ fun mama yii de, kia lo pe awọn ọmọ rẹ pe ki wọn bẹrẹ si i ṣa eyi to ba dara ninu awọn aṣọ wọn, n lawọn ọmọ naa ba bẹrẹ si i ṣa aṣọ, gbogbo igba yẹn lawọn adigunjale naa fi n gbalẹ lọ ni tiwọn.


Lẹyin ti wọn ti kẹru tan, ni mama ba pe ẹnikan ninu wọn, mama ni; ‘Iwọ, iwọ atiwọ, ẹ wa nibi. O ya ẹ bẹrẹ si i gbalẹ.’ Awọn adigunjale yẹn gbalẹ tilẹ fi mọ ni. Nigba ti wọn n gbalẹ lọwọ, nibi ti ọpọlọ pọ fun mama yii de, kia lo pe awọn ọmọ rẹ pe ki wọn bẹrẹ si i ṣa eyi to ba dara ninu awọn aṣọ wọn, n lawọn ọmọ naa ba bẹrẹ si i ṣa aṣọ, gbogbo igba yẹn lawọn adigunjale naa fi n gbalẹ lọ ni tiwọn. Idi ti mama fi ni kawọn ọmọ ṣa awọn aṣọ yẹn ni pe o ti mọ pe ohun gbogbo ti awọn adigunjale ji ko, bo ba fi de ọdọ ọlọpaa, wọn ko ni ri i gba mọ, awọn bii akisa lo ku ninu awọn nnkan ti wọn ko lọ sọdọ ọlọpaa, tori Almaroof pada lọọ pe awọn ọlọpaa, wọn si waa ko gbgobo awọn adigunjale naa lọ si agọ wọn lọjọ naa, ka ma purọ, akinkanju obinrin niya naa! Latigba yẹn ni ole ko ti kọ lẹta si wọn mọ ni Oṣodi. Awọn ni iyalọja jẹnẹra akọkọ ni Oṣodi Isọlọ Loootọ ọmọ wọn kan n ṣiṣẹ ọja, ṣugbọn ọja loun n kọ kiri, bẹẹ ni wọn si tun n ṣe difẹlọpa.


Idi ti mama fi ni kawọn ọmọ ṣa awọn aṣọ yẹn ni pe o ti mọ pe ohun gbogbo ti awọn adigunjale ji ko, bo ba fi de ọdọ ọlọpaa, wọn ko ni ri i gba mọ, awọn bii akisa lo ku ninu awọn nnkan ti wọn ko lọ sọdọ ọlọpaa, tori Almaroof pada lọọ pe awọn ọlọpaa, wọn si waa ko gbgobo awọn adigunjale naa lọ si agọ wọn lọjọ naa, ka ma purọ, akinkanju obinrin niya naa! Latigba yẹn ni ole ko ti kọ lẹta si wọn mọ ni Oṣodi. Awọn ni iyalọja jẹnẹra akọkọ ni Oṣodi Isọlọ Loootọ ọmọ wọn kan n ṣiṣẹ ọja, ṣugbọn ọja loun n kọ kiri, bẹẹ ni wọn si tun n ṣe difẹlọpa. Ohun taa gbọ ni pe lati kekere ni Kennydoo ti fẹran oṣelu, tori oun lo maa n gbe mama lọ kiri ibikibi ti wọn ba fẹẹ lọ, gbogbo ode oṣelu ti mama maa n lọ lasiko naa, oun lo maa n gbe wọn lọ, latibẹ yẹn loun naa ti nifẹẹ ati ṣe oṣelu. Oun naa lo n gbegba ibo ati jẹ alaga kansu Oṣodi.


Ohun taa gbọ ni pe lati kekere ni Kennydoo ti fẹran oṣelu, tori oun lo maa n gbe mama lọ kiri ibikibi ti wọn ba fẹẹ lọ, gbogbo ode oṣelu ti mama maa n lọ lasiko naa, oun lo maa n gbe wọn lọ, latibẹ yẹn loun naa ti nifẹẹ ati ṣe oṣelu. Oun naa lo n gbegba ibo ati jẹ alaga kansu Oṣodi.


Sunday Igboho gbọdọ ṣọra fun Gani Adams gidigidi – Rasak Arogundade, Aarẹ OPC New-Era

Aare̩ e̩gbe̩ OPC New-Era, Oloye Rasak Arogundade to̩po̩ awo̩n eeyan mo̩ si Saddam ti so̩ pe Iba Gani Adams nikan ni is̩oro ti ko je̩ ki e̩gbe̩ naa to ti di pin si me̩rin di o̩kan s̩os̩o, ati pe o̩kunrin naa ti fi os̩elu ba ijijangbara tawo̩n ja lo̩wo̩ je̩. O̩ro̩ yii atawo̩n mi in lo ba AS̩EJERE so̩, nigba ti wo̩n fo̩ro̩ jomitoro o̩ro̩ laipe̩ yii. E̩ gbo̩ ohun to wa so̩. Eto aabo ko ti i lojuutu o Bi mo ba ni ki n sọ nibi ti eto aabo duro de lorilẹ-ede yii, ko ti i loju tu o, nitori ko ti i si alaafia ninu ilu rara. Ijọba ko si gbe igbesẹ kankan to wu wa lori nipa ẹ. Bi ẹ ba wo ni apa ilẹ Hausa lọhun un, ojoojumọ ni awọn ajinigbe yii n ṣiṣẹ wọn, koda ni apa ilẹ tiwa nibi gbogbo awọn Fulani darandaran naa n ṣe ti wọn. Nilẹ Ibo naa, bakan naa ni.


Eto aabo ko ti i lojuutu o Bi mo ba ni ki n sọ nibi ti eto aabo duro de lorilẹ-ede yii, ko ti i loju tu o, nitori ko ti i si alaafia ninu ilu rara. Ijọba ko si gbe igbesẹ kankan to wu wa lori nipa ẹ. Bi ẹ ba wo ni apa ilẹ Hausa lọhun un, ojoojumọ ni awọn ajinigbe yii n ṣiṣẹ wọn, koda ni apa ilẹ tiwa nibi gbogbo awọn Fulani darandaran naa n ṣe ti wọn. Nilẹ Ibo naa, bakan naa ni. Ọrọ aabo yii ko ye Aarẹ orile-ede wa, Buhari mọ rara. Wọn ti ja wa kulẹ, gẹgẹ bi ipo taa fi wọn si. Lẹnu ọjọ mẹta yii ni wọn ṣayipada awọn oloye aabo, ko si iyatọ naa, lẹnu ọjọ mẹta yii la a ri ka pe awọn Boko Haram tun pa bi ogoji ṣoja.


Ọrọ aabo yii ko ye Aarẹ orile-ede wa, Buhari mọ rara. Wọn ti ja wa kulẹ, gẹgẹ bi ipo taa fi wọn si. Lẹnu ọjọ mẹta yii ni wọn ṣayipada awọn oloye aabo, ko si iyatọ naa, lẹnu ọjọ mẹta yii la a ri ka pe awọn Boko Haram tun pa bi ogoji ṣoja. Mi o le parọ tan yin jẹ, eto aabo wa si mẹhẹ. Ki wa ni nnkan ti ẹ n ṣe Iwọnba ohun ti a le ṣe ni pe; a n daabobo awọn eeyan wa. Loootọ, a o ko le ṣe pupọ ko ma di pe a tun jẹbi ijọba.


Mi o le parọ tan yin jẹ, eto aabo wa si mẹhẹ. Ki wa ni nnkan ti ẹ n ṣe Iwọnba ohun ti a le ṣe ni pe; a n daabobo awọn eeyan wa. Loootọ, a o ko le ṣe pupọ ko ma di pe a tun jẹbi ijọba. Nitori ijọba ti a n lo lọwọlọwọ bayii, ti Fulani ni. Ẹya ti ko ba si fẹẹ ri oju pipọn aarẹ, iwọnba lo maa sọ mọ lori ọrọ aabo, awọn ọlọpaa wa si ree, ọga wọn patapata, Fulani loun naa. Awọn naa ko si fẹ ki wọn gbaṣẹ lọwọ awọn.


Nitori ijọba ti a n lo lọwọlọwọ bayii, ti Fulani ni. Ẹya ti ko ba si fẹẹ ri oju pipọn aarẹ, iwọnba lo maa sọ mọ lori ọrọ aabo, awọn ọlọpaa wa si ree, ọga wọn patapata, Fulani loun naa. Awọn naa ko si fẹ ki wọn gbaṣẹ lọwọ awọn. Ẹyin awọn Fulani ni wọn wa, ti wọn si n pọn si. Ẹgbẹ OPC ko ti i papọ di ẹyọ kan o Irọ to jinna si ootọ ni pe a ti di ẹyọ kan, mi o mọgba ti Gani Adams fẹẹ sinmi irọ pìpa, irọ ti pọju, ko si nnkan to jọ ọ. Oun ati awọn OPC wo ni wọn jọ jokoo, ti wọn jọ ṣepade pọ? Gani Adams si duro gẹgẹ bi olori tawọn ọdọ tiẹ.


Ẹyin awọn Fulani ni wọn wa, ti wọn si n pọn si. Ẹgbẹ OPC ko ti i papọ di ẹyọ kan o Irọ to jinna si ootọ ni pe a ti di ẹyọ kan, mi o mọgba ti Gani Adams fẹẹ sinmi irọ pìpa, irọ ti pọju, ko si nnkan to jọ ọ. Oun ati awọn OPC wo ni wọn jọ jokoo, ti wọn jọ ṣepade pọ? Gani Adams si duro gẹgẹ bi olori tawọn ọdọ tiẹ. Ti a si tun lawọn mi in to jẹ ti Faṣeun, ti New Era naa si tun da duro funra ẹ. Onikalaluku jọ wa lori ọwọ ẹ ni, iyatọ to kan wa nibẹ ni pe nigba tawọn Hausa, Fulani ba awọn eeyan wa ja ni Ṣaṣa n’Ibadan, Gbogbo awa taa jẹ OPC la pinnu lati ṣiṣẹ pọ. Boya iyẹn lo fi n sọ pe a ti papọ, a o papọ o. Ṣugbọn a sinmi diẹ lori ọrọ a n ta si ara ẹni, nitori akoko ti Yoruba wa yii, a fẹ ki awọn ọta ko mọ pe ile wa ko toro. Nitori awọn kan ninu awọn eeyan wa, paapaa julọ Ọgbẹni Gani Adams, gbogbo igbesẹ to n gbe ti oloṣelu ni, to tumọ si pe o n ti oṣelu bọ inu ijijangbara to wa nilẹ.


Ti a si tun lawọn mi in to jẹ ti Faṣeun, ti New Era naa si tun da duro funra ẹ. Onikalaluku jọ wa lori ọwọ ẹ ni, iyatọ to kan wa nibẹ ni pe nigba tawọn Hausa, Fulani ba awọn eeyan wa ja ni Ṣaṣa n’Ibadan, Gbogbo awa taa jẹ OPC la pinnu lati ṣiṣẹ pọ. Boya iyẹn lo fi n sọ pe a ti papọ, a o papọ o. Ṣugbọn a sinmi diẹ lori ọrọ a n ta si ara ẹni, nitori akoko ti Yoruba wa yii, a fẹ ki awọn ọta ko mọ pe ile wa ko toro. Nitori awọn kan ninu awọn eeyan wa, paapaa julọ Ọgbẹni Gani Adams, gbogbo igbesẹ to n gbe ti oloṣelu ni, to tumọ si pe o n ti oṣelu bọ inu ijijangbara to wa nilẹ. Bi ẹ ba si n wo o, pẹlu awọn ti wọn jọ n darapọṣe kinni yii, gbogbo wọn pata oloṣelu ni wọn, lati ori Baba wa Ayọ Adebanjọ, Yinka Odumakin ati Kunle Ọlajide, ti wọn pe ara wọn ni ẹgbẹ agba Yoruba. Koda Fani Kayọde, ẹyin naa ri i pe PDP ni gbogbo wọn pẹlu Gani Adams. Igbesẹ wọn yatọ si tawa ọmọ Yoruba.


Bi ẹ ba si n wo o, pẹlu awọn ti wọn jọ n darapọṣe kinni yii, gbogbo wọn pata oloṣelu ni wọn, lati ori Baba wa Ayọ Adebanjọ, Yinka Odumakin ati Kunle Ọlajide, ti wọn pe ara wọn ni ẹgbẹ agba Yoruba. Koda Fani Kayọde, ẹyin naa ri i pe PDP ni gbogbo wọn pẹlu Gani Adams. Igbesẹ wọn yatọ si tawa ọmọ Yoruba. Amọ ọrọ wọn abọwaba si ni. A fẹẹ le ẹlẹyọrọ lọ tan, ki a to fi abọ wa ba aladiẹ. Lori Wakili ti wọn mu Ṣe ẹ ri lori ọrọ ti Wakili ti wọn sọ pe wọn mu, emi o gba pe oun ni wọn mu.


Amọ ọrọ wọn abọwaba si ni. A fẹẹ le ẹlẹyọrọ lọ tan, ki a to fi abọ wa ba aladiẹ. Lori Wakili ti wọn mu Ṣe ẹ ri lori ọrọ ti Wakili ti wọn sọ pe wọn mu, emi o gba pe oun ni wọn mu. Nitori Wakili ti emi mọ, ọdọ ni ki i ṣe arugbo. Ẹni ti wọn mu wa le jẹ Baba Wakili, bi a ba si ri ọjọ ti wọn mu Wakili, ọjọ kẹta ẹ, loun gan-an funra ẹ tun pa eeyan mẹrin, wọn wa ni ọmọ ẹ lo lọọ ṣiṣẹ ẹ, ki i ṣe ọmọ, Wakili gan-an ni. Ẹni taa n sọrọ ẹ yii, ki i ṣẹni ti wọn le fọwọ lasan mu, taa si fi ara ẹ silẹ bẹẹ, ko si nnkan to jọ ọ. Ẹlẹẹkeji, ọpọ awọn eeyan wa lo n wa orukọ apapandodo paapaa julọ Gani Adams.


Nitori Wakili ti emi mọ, ọdọ ni ki i ṣe arugbo. Ẹni ti wọn mu wa le jẹ Baba Wakili, bi a ba si ri ọjọ ti wọn mu Wakili, ọjọ kẹta ẹ, loun gan-an funra ẹ tun pa eeyan mẹrin, wọn wa ni ọmọ ẹ lo lọọ ṣiṣẹ ẹ, ki i ṣe ọmọ, Wakili gan-an ni. Ẹni taa n sọrọ ẹ yii, ki i ṣẹni ti wọn le fọwọ lasan mu, taa si fi ara ẹ silẹ bẹẹ, ko si nnkan to jọ ọ. Ẹlẹẹkeji, ọpọ awọn eeyan wa lo n wa orukọ apapandodo paapaa julọ Gani Adams. Emi o ribi ti wọn ti n mu ọdaran to n pa kukuru, to n pa gigun, to n pa awọn agbẹ, ti ẹ si mu ninu igbo, ki lo de, ti ẹ ko yanju ẹ sibe, ẹ ẹ waa mu, ẹ fa le ọlọpaa lọwọ, ọlọpaa to mu awọn OPC yẹn, wọn lẹtọọ lati ṣe bẹẹ. Ẹjọ awọn ọmọ naa kọ, ọpọ wọn abọ iṣẹ ni wọn kọ. Awa lọga wọn taa kọ wọn niṣẹ, aimọye Fulani taa ti dojukọ, emi o ki i ran awọn ọmọ mi, mo maa n ṣaaju wọn ni.


Emi o ribi ti wọn ti n mu ọdaran to n pa kukuru, to n pa gigun, to n pa awọn agbẹ, ti ẹ si mu ninu igbo, ki lo de, ti ẹ ko yanju ẹ sibe, ẹ ẹ waa mu, ẹ fa le ọlọpaa lọwọ, ọlọpaa to mu awọn OPC yẹn, wọn lẹtọọ lati ṣe bẹẹ. Ẹjọ awọn ọmọ naa kọ, ọpọ wọn abọ iṣẹ ni wọn kọ. Awa lọga wọn taa kọ wọn niṣẹ, aimọye Fulani taa ti dojukọ, emi o ki i ran awọn ọmọ mi, mo maa n ṣaaju wọn ni. Awọn Fulani yii ko ti i jawọ o Titi di akoko yii, awọn Fulani yii ko ti i jawọ ti wọn si pa awọn eeyan wa nipakupa nilẹ Yoruba, igbiyanju wọn ni lati gba ilẹ wa lọwọ wa, ṣugbọn lara Ọlọrun, wọn ko ni kapa wa. Sunday Igboho gbọdọ ṣọ ara ẹ Sunday Igboho ni lati gbiyanju lati ṣọ ara ẹ. Nitori ko ma jẹ kawọn Afẹnifẹre ti i bọ abẹ Gani Adams. Nitori awọn yẹn ni Gani Adams n ṣiṣẹ fun, tawọn yẹn si n ṣiṣẹ fun PDP ni o. Ere to n le ni bo ṣe maa mu Sunday Igboho mọlẹ lati wọ abẹ, o wa ku sọwọ ẹ lati gba fun.


Awọn Fulani yii ko ti i jawọ o Titi di akoko yii, awọn Fulani yii ko ti i jawọ ti wọn si pa awọn eeyan wa nipakupa nilẹ Yoruba, igbiyanju wọn ni lati gba ilẹ wa lọwọ wa, ṣugbọn lara Ọlọrun, wọn ko ni kapa wa. Sunday Igboho gbọdọ ṣọ ara ẹ Sunday Igboho ni lati gbiyanju lati ṣọ ara ẹ. Nitori ko ma jẹ kawọn Afẹnifẹre ti i bọ abẹ Gani Adams. Nitori awọn yẹn ni Gani Adams n ṣiṣẹ fun, tawọn yẹn si n ṣiṣẹ fun PDP ni o. Ere to n le ni bo ṣe maa mu Sunday Igboho mọlẹ lati wọ abẹ, o wa ku sọwọ ẹ lati gba fun. Ẹ o ri i pe Gani sọ nigba kan pe iṣẹ toun ti ṣe ku ni Sunday lọọ tẹwọ gba, ṣe o ni akoso nibi kan ni, igba wo lo bẹrẹ ẹ, ko wa ba oun, apẹẹrẹ ni, ẹ o ri pe latigba to ti lọ sọdọ Gani ni irawọ ẹ ti n lọ silẹ. Awa Yoruba ni lati panupọ daabobo ara wa Ohun to kan wa ku nilẹ Yoruba ni pe ka panupọ, ki a daboobo ara wa. Ki a kuro lọwọ ijọba Fulani, nitori pe o n bọ, o n bọ, awọn la n dẹ ẹ de.


Ẹ o ri i pe Gani sọ nigba kan pe iṣẹ toun ti ṣe ku ni Sunday lọọ tẹwọ gba, ṣe o ni akoso nibi kan ni, igba wo lo bẹrẹ ẹ, ko wa ba oun, apẹẹrẹ ni, ẹ o ri pe latigba to ti lọ sọdọ Gani ni irawọ ẹ ti n lọ silẹ. Awa Yoruba ni lati panupọ daabobo ara wa Ohun to kan wa ku nilẹ Yoruba ni pe ka panupọ, ki a daboobo ara wa. Ki a kuro lọwọ ijọba Fulani, nitori pe o n bọ, o n bọ, awọn la n dẹ ẹ de. Laye ọjọhun ni o, lakooko yii gbogbo ara ni o. Emi sọ fun yin lẹẹkan pe ka gbagbe ọrọ ija aarin ara wa, ki a wa bi a ṣe maa daboobo iran Yoruba, gbogbo wa ọkan naa ni wa. Ki i se gbogbo igbesẹ ta a ba n gbe lo yẹ ki a maa gbe sita tabi sori ẹrọ ayelujara, nitori a fẹẹ gbokun. Mo tun gba Sunday Igboho nimọran lati ma ṣe maa darukọ awọn to ran an lọwọ sita, loootọ, o n fi ẹmi imoore han ni, ṣugbọn o lewu, nitori aimọye awọn to fẹẹ dide iranlọwọ ti wọn ko fẹ ki wọn darukọ wọn, bi onikaluku ṣe laya yatọ si ara wọn.


Laye ọjọhun ni o, lakooko yii gbogbo ara ni o. Emi sọ fun yin lẹẹkan pe ka gbagbe ọrọ ija aarin ara wa, ki a wa bi a ṣe maa daboobo iran Yoruba, gbogbo wa ọkan naa ni wa. Ki i se gbogbo igbesẹ ta a ba n gbe lo yẹ ki a maa gbe sita tabi sori ẹrọ ayelujara, nitori a fẹẹ gbokun. Mo tun gba Sunday Igboho nimọran lati ma ṣe maa darukọ awọn to ran an lọwọ sita, loootọ, o n fi ẹmi imoore han ni, ṣugbọn o lewu, nitori aimọye awọn to fẹẹ dide iranlọwọ ti wọn ko fẹ ki wọn darukọ wọn, bi onikaluku ṣe laya yatọ si ara wọn. Awọn ọba kan wa ti inu wọn dun si nnkan to n ṣe ṣugbọn wọn ko laya, ẹlomin in ko fẹẹ ki wọn yọ oun loye. Ati pe ki i ṣe gbogbo ibi taa ba n lọ la n pariwo sori ayelujara. Gbogbo nnkan taa n ṣe lawọn ijọba tun le lo tako eeyan lọjọ iwaju.


Awọn ọba kan wa ti inu wọn dun si nnkan to n ṣe ṣugbọn wọn ko laya, ẹlomin in ko fẹẹ ki wọn yọ oun loye. Ati pe ki i ṣe gbogbo ibi taa ba n lọ la n pariwo sori ayelujara. Gbogbo nnkan taa n ṣe lawọn ijọba tun le lo tako eeyan lọjọ iwaju. Ninu awọn to n tẹle em ọdalẹ wa ninu wọn, awọn to n pe ara wọn ni Agba Yoruba naa inu wọn ko sọkan. Kaka ki wọn ṣatilẹyin fun ijangbara yii bi ẹgbẹ wọn yoo ṣe di aarẹ lọdun 2023 ni wọn n ba kaakiri. Awa ọmọ Yoruba ile ti ya ka gbiyanju lati fọwọsowọpọ.


Ninu awọn to n tẹle em ọdalẹ wa ninu wọn, awọn to n pe ara wọn ni Agba Yoruba naa inu wọn ko sọkan. Kaka ki wọn ṣatilẹyin fun ijangbara yii bi ẹgbẹ wọn yoo ṣe di aarẹ lọdun 2023 ni wọn n ba kaakiri. Awa ọmọ Yoruba ile ti ya ka gbiyanju lati fọwọsowọpọ. Gbogbo awọn agba taa n sọ yii ni wọn ko fẹẹ ki a di ominira nitori ọpọ wọn lo ṣiṣẹ tabi ni okoowo pọ pẹlu awọn Hausa, ti wọn ko si fẹẹ ko daru. Awa ta a jẹ ọdọ la ni lati ṣe ara wa lọkan ka di ara wa mu. Ki a mọ pe ọjọ ọla wa ṣe pataki ju, ki a fi awọn baba yii silẹ.


Gbogbo awọn agba taa n sọ yii ni wọn ko fẹẹ ki a di ominira nitori ọpọ wọn lo ṣiṣẹ tabi ni okoowo pọ pẹlu awọn Hausa, ti wọn ko si fẹẹ ko daru. Awa ta a jẹ ọdọ la ni lati ṣe ara wa lọkan ka di ara wa mu. Ki a mọ pe ọjọ ọla wa ṣe pataki ju, ki a fi awọn baba yii silẹ. Awọn eeyan yii, irọ ni wọn n pa ti wọn ba pada gba ijọba iyẹn PDP, idaamu ti Buhari ko ba araalu, wọn yoo ṣe ju tiẹ lọ. Nitori emi ko ri nnkan ti Buhari ṣe lati bii ọdun mẹfa to ti wa nijọba o. Ojoojumọ ni wọn jẹ gbese, owo ti wọn gba pada lọwọ Abacha, nibo ni wọn ko o si. Loju temi, ti Ọlọrun ba fun wa ni ominira ilẹ Oduduwa, gbogbo ẹ a lojutu bayii.


Awọn eeyan yii, irọ ni wọn n pa ti wọn ba pada gba ijọba iyẹn PDP, idaamu ti Buhari ko ba araalu, wọn yoo ṣe ju tiẹ lọ. Nitori emi ko ri nnkan ti Buhari ṣe lati bii ọdun mẹfa to ti wa nijọba o. Ojoojumọ ni wọn jẹ gbese, owo ti wọn gba pada lọwọ Abacha, nibo ni wọn ko o si. Loju temi, ti Ọlọrun ba fun wa ni ominira ilẹ Oduduwa, gbogbo ẹ a lojutu bayii. Igba ti iṣọkan yoo de ba OPC Diẹdiẹ ni isọkan maa n wa, nigba ti Baba Fesheun wa laye, awọn kan gbiyanju pe ka a di ẹyọ kan.Ṣugbọn a rii pe Gani Adamọ ti n gbadun olori nigba naa.Oun ni ko jẹ ko di ẹyọ kan, ẹnu ẹ la wa ti baba naa fi ku. Ki Baba to ku lawọn ọmọ kan naa yapa lọdọ wọn pe wọn ṣe aṣemaṣe, awọn ni wọn pe OPC Reform. OPC Gani wa nibẹ, awa naa si ree nigba toun naa ṣe aṣemaṣe, a kuro lọdọ ẹ, a da New Era silẹ.


Igba ti iṣọkan yoo de ba OPC Diẹdiẹ ni isọkan maa n wa, nigba ti Baba Fesheun wa laye, awọn kan gbiyanju pe ka a di ẹyọ kan.Ṣugbọn a rii pe Gani Adamọ ti n gbadun olori nigba naa.Oun ni ko jẹ ko di ẹyọ kan, ẹnu ẹ la wa ti baba naa fi ku. Ki Baba to ku lawọn ọmọ kan naa yapa lọdọ wọn pe wọn ṣe aṣemaṣe, awọn ni wọn pe OPC Reform. OPC Gani wa nibẹ, awa naa si ree nigba toun naa ṣe aṣemaṣe, a kuro lọdọ ẹ, a da New Era silẹ. Eyi tumọ si pe a di mẹrin, nigba to wa yaa,a pada pe ara wa jokoo, agbalagba kankan kọ lo pe wa, ọba kankan kọ, awa la pe ara wa pe bi a ṣe n baa lọ yii, ọdun wo la fẹẹ ṣe mọ, Awa ati OPC Reform, a ti di ọrẹ, a jọ n bara wa ṣe, koda tawọn Fasheun , a ti jọ n ṣe ajọṣepọ, Gani nikan lo daa duro. O da mi loju pe laipẹ gbogbo ẹ yoo di ọkan. Ṣugbọn Gani Adams niṣoro wa lati papọ.


Eyi tumọ si pe a di mẹrin, nigba to wa yaa,a pada pe ara wa jokoo, agbalagba kankan kọ lo pe wa, ọba kankan kọ, awa la pe ara wa pe bi a ṣe n baa lọ yii, ọdun wo la fẹẹ ṣe mọ, Awa ati OPC Reform, a ti di ọrẹ, a jọ n bara wa ṣe, koda tawọn Fasheun , a ti jọ n ṣe ajọṣepọ, Gani nikan lo daa duro. O da mi loju pe laipẹ gbogbo ẹ yoo di ọkan. Ṣugbọn Gani Adams niṣoro wa lati papọ.


Ogun ọdun ni mo fi le oye Osi Ẹgba k’Ọlọrun to gba fun mi – Bọde Mustapha

Laipẹ yii ni Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ, fi Oloye Bọde Mustapha joye Osi ilẹ Ẹgba lapapọ. Ọkunrin ba oniroyin wa sọrọ lori oye tuntun naa ati nnkan toju ẹ ti ri, ko to di pe Ọlọrun gba fun un. Emi laṣoju Gbagura bayii Akọkọ ni pe Gbagura ni mo ti wa, itumọ ẹ ni pe mo fẹẹ lọ sọju wọn ni gbogbo ilẹ Ẹgba ni. Ohun to ba n dun wọn lọkan ninu ọrọ Ẹgba, emi, Ọdọfin ati Ọganla Ẹgba taa jọ wa lati ibi kan naa ni yoo maa tẹ ẹ siwaju Kabiyesi Alake ati gbogbo awọn Oloye yooku. Sugbọn gẹgẹ bi osi Ẹgba, lẹyin ti wọn ba mu Balogun Ẹgba, to jẹ bi Prime Minister, ti wọn mu Ọtun Ẹgba, Osi lo to tun kan. Gbogbo ọna ti a fi maa fun Kabiyesi, Ọba Alake, Ọba Arẹmu Gbadebọ, ni atilẹyin, ninu akoso ati ṣiṣe ilu Ẹgba ara iṣẹ mi ni. Iṣẹ to ba ti wu Kabiyesi lati ran mi, lati lọọ jẹ iṣẹ naa, mo ni lati fi gbogbo tọkantọkan ṣiṣẹ naa gẹgẹ bi aṣoju.


Ohun to ba n dun wọn lọkan ninu ọrọ Ẹgba, emi, Ọdọfin ati Ọganla Ẹgba taa jọ wa lati ibi kan naa ni yoo maa tẹ ẹ siwaju Kabiyesi Alake ati gbogbo awọn Oloye yooku. Sugbọn gẹgẹ bi osi Ẹgba, lẹyin ti wọn ba mu Balogun Ẹgba, to jẹ bi Prime Minister, ti wọn mu Ọtun Ẹgba, Osi lo to tun kan. Gbogbo ọna ti a fi maa fun Kabiyesi, Ọba Alake, Ọba Arẹmu Gbadebọ, ni atilẹyin, ninu akoso ati ṣiṣe ilu Ẹgba ara iṣẹ mi ni. Iṣẹ to ba ti wu Kabiyesi lati ran mi, lati lọọ jẹ iṣẹ naa, mo ni lati fi gbogbo tọkantọkan ṣiṣẹ naa gẹgẹ bi aṣoju. Gbagura loye Osi Ẹgba maa n tọ si latilẹ Ẹ ṣe, bi wọn ṣe maa n pin oye ni Ẹgba ree, Balogun Ẹgba, a wa lati Ẹgba Alake, Ọtun Ẹgba, o lawọn ilu mẹta ti wọn maa n pin laaarin ara wọn ni Ẹgba Alake, Oke- ọna lo maa n jẹ, Osi Ẹgba ilu marun-un ti wọn wa lati Gbagura ni wọn maa n pin laaarin ara wọn. Awọn naa ni, emi tiẹ n wo yii Balogun Ibadan ni mi,ti mo jẹ oye ọhun.Lẹyin Ibadan a lọ si Ikaa, Ọwẹ,Ojele Ojọọ. Ẹkẹrin Ẹgba, Owu lo n jẹ ẹ. Nitori pe eto ti wa lati aye awọn baba wa, ninu ọrọ bi wọn ṣe n ṣelu ni Ẹgba,onikaluku mọ nnkan to tọ si oun.


Gbagura loye Osi Ẹgba maa n tọ si latilẹ Ẹ ṣe, bi wọn ṣe maa n pin oye ni Ẹgba ree, Balogun Ẹgba, a wa lati Ẹgba Alake, Ọtun Ẹgba, o lawọn ilu mẹta ti wọn maa n pin laaarin ara wọn ni Ẹgba Alake, Oke- ọna lo maa n jẹ, Osi Ẹgba ilu marun-un ti wọn wa lati Gbagura ni wọn maa n pin laaarin ara wọn. Awọn naa ni, emi tiẹ n wo yii Balogun Ibadan ni mi,ti mo jẹ oye ọhun.Lẹyin Ibadan a lọ si Ikaa, Ọwẹ,Ojele Ojọọ. Ẹkẹrin Ẹgba, Owu lo n jẹ ẹ. Nitori pe eto ti wa lati aye awọn baba wa, ninu ọrọ bi wọn ṣe n ṣelu ni Ẹgba,onikaluku mọ nnkan to tọ si oun. Ibadan ni Gbagura wa ti wa Emi ni Balogun Ibadan, nitori Ibadan ni a ti wa. N’Ibadan, waa ri Balogun Ibadan, Balogun Oje, Balogun Ọwẹ gbogbo wa la wa labẹ Balogun Gbagura, nitori Ibadan la ti wa. Inu mi dun foye ti wọn fi mi jẹ naa Ṣe o ri gbogbo ẹni to ba jẹ Balogun ninu awọn ilu ti mo ka silẹ yii.Ohun to wuu lọkan laye ni ki oun di Osi Ẹgba.


Ibadan ni Gbagura wa ti wa Emi ni Balogun Ibadan, nitori Ibadan ni a ti wa. N’Ibadan, waa ri Balogun Ibadan, Balogun Oje, Balogun Ọwẹ gbogbo wa la wa labẹ Balogun Gbagura, nitori Ibadan la ti wa. Inu mi dun foye ti wọn fi mi jẹ naa Ṣe o ri gbogbo ẹni to ba jẹ Balogun ninu awọn ilu ti mo ka silẹ yii.Ohun to wuu lọkan laye ni ki oun di Osi Ẹgba. Nigba ti mo ti di Balogun Ibadan lati bi ọdun mẹtadinlọgbọn, ni mo ti n tọrọ lọdọ Ọlọrun pe ki n jẹ Osi Ẹgba. Ni nnkan bi ogun ọdun sẹyin, mo du ipo naa, ṣugbọn Ọlọrun sọ pe ko ti i to akoko. Emi ati Oloye Wọle Adeọṣun, ki Ọlọrun fọrun kẹ ẹ, to jẹ ẹ ni a jọ du u. Loootọ, awọn afọbajẹ mu mi, mo lọ si kootu lori ẹ, ti mo jawe olubori.


Nigba ti mo ti di Balogun Ibadan lati bi ọdun mẹtadinlọgbọn, ni mo ti n tọrọ lọdọ Ọlọrun pe ki n jẹ Osi Ẹgba. Ni nnkan bi ogun ọdun sẹyin, mo du ipo naa, ṣugbọn Ọlọrun sọ pe ko ti i to akoko. Emi ati Oloye Wọle Adeọṣun, ki Ọlọrun fọrun kẹ ẹ, to jẹ ẹ ni a jọ du u. Loootọ, awọn afọbajẹ mu mi, mo lọ si kootu lori ẹ, ti mo jawe olubori. Ṣugbọn nigba tawọn agbaagba wa ba mi pe ọmọ ale lo n ri inu, ti ki i bi, ọmọ ale si ni wọn n bẹ, ti ki i gba. Wọn ni ti Ọlọrun ba sọ pe mo maa jẹ ẹ, to ba kuro ni Ọjọọ, to wa bayii Ibadan lo maa kan. Mo si gba si wọn lẹnu, agaga Agura ilu, ki Ọlọrun ba wa dẹlẹ fun wọn. Wọn sọ fun mi pe awọn le ma si laye mọ, amọ pe mo ju silẹ, o ni mo maa di osi Ẹgba laye.


Ṣugbọn nigba tawọn agbaagba wa ba mi pe ọmọ ale lo n ri inu, ti ki i bi, ọmọ ale si ni wọn n bẹ, ti ki i gba. Wọn ni ti Ọlọrun ba sọ pe mo maa jẹ ẹ, to ba kuro ni Ọjọọ, to wa bayii Ibadan lo maa kan. Mo si gba si wọn lẹnu, agaga Agura ilu, ki Ọlọrun ba wa dẹlẹ fun wọn. Wọn sọ fun mi pe awọn le ma si laye mọ, amọ pe mo ju silẹ, o ni mo maa di osi Ẹgba laye. Ilu mọkandinlogun lo wa ni Gbagura. Marun-un lo maa n jẹ. Bi ilu kan ṣe n jẹ Agura-Itori, bẹẹ lawọn ilu to ku maa n pin ọganla ati ọdọfin.


Ilu mọkandinlogun lo wa ni Gbagura. Marun-un lo maa n jẹ. Bi ilu kan ṣe n jẹ Agura-Itori, bẹẹ lawọn ilu to ku maa n pin ọganla ati ọdọfin. Lẹyin Osi Ẹgba ko si oye kankan mọ. Lẹyin Osi Ẹgba ko si oye kankan mọ, ko si nnkan to n jẹ igbega oye, nitori o ti wa lati ayedaye, ibi to pin si niyẹn fọmọ Gbagura. Emi o le jẹ Agura o Ko si nnkan to jọ pe mo tun le bawọn du Agura, rara o, ilu kan ṣoṣo lo n jẹ oun naa ni Ido.


Lẹyin Osi Ẹgba ko si oye kankan mọ. Lẹyin Osi Ẹgba ko si oye kankan mọ, ko si nnkan to n jẹ igbega oye, nitori o ti wa lati ayedaye, ibi to pin si niyẹn fọmọ Gbagura. Emi o le jẹ Agura o Ko si nnkan to jọ pe mo tun le bawọn du Agura, rara o, ilu kan ṣoṣo lo n jẹ oun naa ni Ido. Mo sọ lẹẹkan pe eto wa ninu ọrọ oye Agura ati Ẹgba bẹẹ lo ṣe jẹ pe ilu kọọkan lo ni tiẹ. Fun apẹẹrẹ, Igbein nikan lo n jẹ Balogun Ẹgba, ko si ibomi in mọ ni Ẹgba Alake. Ọjọ ayọ lọjọ ti wọn kede mi gẹgẹ bi oloye tuntun Ha, nnkan ti mo ti le fun ogun ọdun, mo kan n ṣọpẹ ni.


Mo sọ lẹẹkan pe eto wa ninu ọrọ oye Agura ati Ẹgba bẹẹ lo ṣe jẹ pe ilu kọọkan lo ni tiẹ. Fun apẹẹrẹ, Igbein nikan lo n jẹ Balogun Ẹgba, ko si ibomi in mọ ni Ẹgba Alake. Ọjọ ayọ lọjọ ti wọn kede mi gẹgẹ bi oloye tuntun Ha, nnkan ti mo ti le fun ogun ọdun, mo kan n ṣọpẹ ni. Mo dẹ sunkun ayọ pe mo ri oye naa jẹ. Nitori ọtọ ni ki nnkan wu ẹ, ti ko ba wu ẹlẹdaa ẹ n kọ. Ti Ọlọrun ko ba kọ mọ ẹ n kọ, ki lo fẹẹ ṣe, nitori ẹ ni mo ṣe sọ pe gbogbo igbesi aye mi ni mo fi n dupẹ lọwọ Agura ana, Agura to wa lori oye bayii ati Ọba Adedọtun Gbadebọ, ijọba ipinlẹ Ogun labẹ akoso Ọmọọba Dapọ Abiọdun, pe Ọlọrun lo wọn ti mo fi depo yii.


Mo dẹ sunkun ayọ pe mo ri oye naa jẹ. Nitori ọtọ ni ki nnkan wu ẹ, ti ko ba wu ẹlẹdaa ẹ n kọ. Ti Ọlọrun ko ba kọ mọ ẹ n kọ, ki lo fẹẹ ṣe, nitori ẹ ni mo ṣe sọ pe gbogbo igbesi aye mi ni mo fi n dupẹ lọwọ Agura ana, Agura to wa lori oye bayii ati Ọba Adedọtun Gbadebọ, ijọba ipinlẹ Ogun labẹ akoso Ọmọọba Dapọ Abiọdun, pe Ọlọrun lo wọn ti mo fi depo yii. Mo ti pinnu lati maa gbe Naijira bayii. Mo ti bẹrẹ si ni n gbe Naijiria bayii, bẹẹ ni, mo ti bẹrẹ, nitori gbogbo eyi to ku ni gbogbo igbesi aye mi, mi o saaba lọ si Abuja pupọ mọ. Mo ba Ọlọrun mi da majẹmu ni pe ti wọn ba pe mi nigba mẹwaa, maa le ma yọju nigba meje.Nitori eeyan a ṣa jẹun.


Mo ti pinnu lati maa gbe Naijira bayii. Mo ti bẹrẹ si ni n gbe Naijiria bayii, bẹẹ ni, mo ti bẹrẹ, nitori gbogbo eyi to ku ni gbogbo igbesi aye mi, mi o saaba lọ si Abuja pupọ mọ. Mo ba Ọlọrun mi da majẹmu ni pe ti wọn ba pe mi nigba mẹwaa, maa le ma yọju nigba meje.Nitori eeyan a ṣa jẹun.


Loootọ oniṣowo ni mi, ṣugbọn iṣẹ nla ni mo ṣe ki n to gba lati fẹ kabiyesi – Olori Akirun tilẹ Ikirun

Olori Esther Abimbọla Adedeji, Olori Ọba Akirun tilẹ Ikirun nipinlẹ Ọṣun kii ṣe obinrin teeyan le fọwọ rọ sẹyin, koda ko too di pe kabiyesi Akirun gbesẹ lọjọ kẹta, oṣu keji, ọdun yii, bo tiẹ je pe olori ṣi n ṣedaro kabiyesi lọwọ, gbogbo awọn to sunmọ ọn daadaa ni wọn sọ pe ipapoda Ọba AbdulRauf Ọlayiwọla Adedeji ṣi n da bii ala fun obinrin naa. Loootọ, ajọṣepọ Olori pẹlu kabiyesi ko ti i ju ọdun mẹwaa lọ, ko sẹni to maa ri wọn ti ko ni sọ pe ajọṣepọ ọhun ti le laaadọta ọdun, tori ajọṣepọ to wa laaarin tọkọ-tiyawo mi in ko tilẹ to idaji ohun to wa laarin Olori Abimbola ati Akirun. Ko si le ṣe ko ma ri bẹẹ, nigba to n ṣalaye bo ṣe pade kabiyesi fun awọn oniroyin laipẹ yii, Olori Abimbọla sọ pe ilu Eko loun wa, ṣugbọn ọrọ aje lo gbe oun de ọdọ kabiyesi laafin, latigba naa ni baba ti nifẹẹ si oun, ṣugbọn baba ko tete sọrọ ifẹ naa fẹnikan, afigba to ri ẹgbọn Olori, Alagba Rẹmi Olowude, nigba naa ni kabiesi too jẹwọ ohun to wa ninu wọn nipa Abilekọ Abimbọla nigba naa. Gbajumọ oniṣowo ni olori, o si maa n ko ọja wa lati ilu oyinbo wa si Naijiria waa taa, paapaa awọn ọja to jẹ mọ iṣẹ agbẹ. Nitori naa lọjọ yii, Olori sọ fun ẹgbọn rẹ pe oun fẹẹ ko awọn ọja kan wa lati ilẹ China, oun si n gbero ati ta awọn ọja naa sita, kuro l’Ekoo, nitori ibi ti ọja wa fun un niyẹn. Kia, Alagba Olowude ti ṣeto bi Olori ṣe maa de Ikirun.


Gbajumọ oniṣowo ni olori, o si maa n ko ọja wa lati ilu oyinbo wa si Naijiria waa taa, paapaa awọn ọja to jẹ mọ iṣẹ agbẹ. Nitori naa lọjọ yii, Olori sọ fun ẹgbọn rẹ pe oun fẹẹ ko awọn ọja kan wa lati ilẹ China, oun si n gbero ati ta awọn ọja naa sita, kuro l’Ekoo, nitori ibi ti ọja wa fun un niyẹn. Kia, Alagba Olowude ti ṣeto bi Olori ṣe maa de Ikirun. Olori ni, lọjọ toun kọkọ gbe ọja de ọdọ kabiyesi ni Ikirun, ko sẹni to le mọ pe odidi ọba ilu ni, ko tiẹ gbe ara rẹ gẹgẹ bii eeyan nla, eyi fihan pe onirẹlẹ ọba l’Akirun, ti ki i fi ipo rẹ ni ẹnikẹni lara rara, olori ni akiyesi toun kọkọ ri nipa Ọba Adedeji niyi. “Emi o tiẹ mọ pe wọn tun ranṣẹ pe awọn ọba yooku lọjọ naa; Aragbiji wa nibẹ, Ọlọyan naa wa laafin lọjọ taa n sọ yii, kabiyesi ti sọ fun wọn pe ki wọn waa wo ọja ti mo n gbe bọ lati China, ṣe iṣẹ agbẹ lo wọpọ ni gbogbo awọn agbegbe yẹn. “Ṣugbọn ohun to yanilẹnu ni pe ninu gbogbo ọja ti mo gbe waa polowo fun kabiyesi ati awọn alejo rẹ laafin, ko seyi to ṣiṣẹ ninu gbogbo ẹ, bo tiẹ jẹ pe inu mi ko dun sohun to ṣẹlẹ lọjọ naa, kii si i ṣe pe oju ti mi, ṣugbọn mo ṣaa kan jokoo mo n wo ohun to ṣẹlẹ.” Aṣe gbogbo bi olori ṣe n gbiyanju ati ṣe ọrọ aje fun awọn ọba laafin, kabiyesi ti nifẹẹ si obinrin naa.


Olori ni, lọjọ toun kọkọ gbe ọja de ọdọ kabiyesi ni Ikirun, ko sẹni to le mọ pe odidi ọba ilu ni, ko tiẹ gbe ara rẹ gẹgẹ bii eeyan nla, eyi fihan pe onirẹlẹ ọba l’Akirun, ti ki i fi ipo rẹ ni ẹnikẹni lara rara, olori ni akiyesi toun kọkọ ri nipa Ọba Adedeji niyi. “Emi o tiẹ mọ pe wọn tun ranṣẹ pe awọn ọba yooku lọjọ naa; Aragbiji wa nibẹ, Ọlọyan naa wa laafin lọjọ taa n sọ yii, kabiyesi ti sọ fun wọn pe ki wọn waa wo ọja ti mo n gbe bọ lati China, ṣe iṣẹ agbẹ lo wọpọ ni gbogbo awọn agbegbe yẹn. “Ṣugbọn ohun to yanilẹnu ni pe ninu gbogbo ọja ti mo gbe waa polowo fun kabiyesi ati awọn alejo rẹ laafin, ko seyi to ṣiṣẹ ninu gbogbo ẹ, bo tiẹ jẹ pe inu mi ko dun sohun to ṣẹlẹ lọjọ naa, kii si i ṣe pe oju ti mi, ṣugbọn mo ṣaa kan jokoo mo n wo ohun to ṣẹlẹ.” Aṣe gbogbo bi olori ṣe n gbiyanju ati ṣe ọrọ aje fun awọn ọba laafin, kabiyesi ti nifẹẹ si obinrin naa. Ko pẹ ti olori pada siluu Eko ti kabiyesi ti ranṣẹ si ẹgbọn rẹ, Alagba Rẹmi Olowude. Ọkunrin yii ni kabiyesi ran niṣẹ si Olori, oun naa lo si jiṣẹ ọhun. Ṣugbọn kinni kan ṣẹlẹ!


Ko pẹ ti olori pada siluu Eko ti kabiyesi ti ranṣẹ si ẹgbọn rẹ, Alagba Rẹmi Olowude. Ọkunrin yii ni kabiyesi ran niṣẹ si Olori, oun naa lo si jiṣẹ ọhun. Ṣugbọn kinni kan ṣẹlẹ! “Bi ẹgbọn ṣe sọrọ naa tan fun mi, mo ni ki wọn ni suuru fun mi, kii kuku ṣe ohun ti mo ti ro ti tẹlẹ, mo ni ki wọn fun mi lakooko diẹ si i lati ṣiṣẹ le e lori. Ni mo ba bẹrẹ adura ati aawẹ lori ọrọ naa, gbogbo ọjọ meje yẹn ni ẹgbọn mi naa fi n ṣọ mi lati mọ boya mo n gba aawẹ loootọ abi n ko gba. Ẹ ma gbagbe pe, Kristẹni ni mi, ṣugbọn musulumi ni kabiyesi.


“Bi ẹgbọn ṣe sọrọ naa tan fun mi, mo ni ki wọn ni suuru fun mi, kii kuku ṣe ohun ti mo ti ro ti tẹlẹ, mo ni ki wọn fun mi lakooko diẹ si i lati ṣiṣẹ le e lori. Ni mo ba bẹrẹ adura ati aawẹ lori ọrọ naa, gbogbo ọjọ meje yẹn ni ẹgbọn mi naa fi n ṣọ mi lati mọ boya mo n gba aawẹ loootọ abi n ko gba. Ẹ ma gbagbe pe, Kristẹni ni mi, ṣugbọn musulumi ni kabiyesi. “Nigba ti ọjọ meje maa fi pari, mo gbọ ohun Oluwa to sọ fun mi pe ki n ṣe ohun ti kabiyesi fẹ, ohun to sọ mi di olori niyẹn o. Ko si pẹ sigba naa temi naa ranṣẹ si kabiyesi pe mo ti gba lati fẹ wọn. Nigba to di inu aawẹ Ramadan tọdun 2012, mo lọ sọdọ wọn ni Ikirun, ṣe ko kuku si olori laafin tẹlẹ, iyawo wọn atijo ti jade laye. Emi naa si ṣẹtọ, gbogbo nnkan to yẹ ki n ṣe gẹgẹ bii obinrin laafin ni mo ṣe lasiko naa.


“Nigba ti ọjọ meje maa fi pari, mo gbọ ohun Oluwa to sọ fun mi pe ki n ṣe ohun ti kabiyesi fẹ, ohun to sọ mi di olori niyẹn o. Ko si pẹ sigba naa temi naa ranṣẹ si kabiyesi pe mo ti gba lati fẹ wọn. Nigba to di inu aawẹ Ramadan tọdun 2012, mo lọ sọdọ wọn ni Ikirun, ṣe ko kuku si olori laafin tẹlẹ, iyawo wọn atijo ti jade laye. Emi naa si ṣẹtọ, gbogbo nnkan to yẹ ki n ṣe gẹgẹ bii obinrin laafin ni mo ṣe lasiko naa. “Ṣugbọn pẹlu gbogbo eyi naa, mi o ko wa si aafin o, mo nilati sọ fun kabiyesi pe ki wọn fọwọ siwe, ki wọn kọwe pe awọn fẹẹ fẹ mi, wọn si ṣe bẹẹ lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kejila, ọdun 2012. Awọn atawọn oloye wọn, pẹlu awọn ọba alaye mi in wa si Eko, wọn si waa ṣe mọ-mi-n-mọ-ọn. Mo ranti pe Ọlọyan wa nibẹ, Baba Olobu naa wa nibẹ lọjọ naa, awọn ni Baalẹ Oke Iba lọwọ yii.” Ko sẹni to lọ sinu igbeyawo to gba a ladura pe koun fi ọkọ tabi aya saye.


“Ṣugbọn pẹlu gbogbo eyi naa, mi o ko wa si aafin o, mo nilati sọ fun kabiyesi pe ki wọn fọwọ siwe, ki wọn kọwe pe awọn fẹẹ fẹ mi, wọn si ṣe bẹẹ lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kejila, ọdun 2012. Awọn atawọn oloye wọn, pẹlu awọn ọba alaye mi in wa si Eko, wọn si waa ṣe mọ-mi-n-mọ-ọn. Mo ranti pe Ọlọyan wa nibẹ, Baba Olobu naa wa nibẹ lọjọ naa, awọn ni Baalẹ Oke Iba lọwọ yii.” Ko sẹni to lọ sinu igbeyawo to gba a ladura pe koun fi ọkọ tabi aya saye. Ohun to tẹnu Olori Abimbọla jade gan an niyẹn, olori lawọn ko tiẹ ro o ri pe kabiyesi maa papoda, afi bi ẹni pe baba naa rinrinajo ni. Lara awọn ohun ti olori lawọn ko le gbagbe ninu kabiyesi ni bo se faaye gba awọn lati ṣe ẹsin tawọn yan laayo, bo tiẹ jẹ pe ẹlẹsin Islam ni kabiyesi.


Ohun to tẹnu Olori Abimbọla jade gan an niyẹn, olori lawọn ko tiẹ ro o ri pe kabiyesi maa papoda, afi bi ẹni pe baba naa rinrinajo ni. Lara awọn ohun ti olori lawọn ko le gbagbe ninu kabiyesi ni bo se faaye gba awọn lati ṣe ẹsin tawọn yan laayo, bo tiẹ jẹ pe ẹlẹsin Islam ni kabiyesi.


Awọn oṣere to n beere iru oore ti Sanwo-Olu ṣe fun Iya Awẹro ree

Sinmisola Ajadi Laipẹ yii ni Gomina Babajide Sanwo-Olu da Abilekọ Lanre Hassan, tawọn eeyan mọ si Mama Awẹro lọla. Agba oṣere yii jẹ ọkan ninu awọn oṣere ilẹ wa ti wọn n mu inu awọn eeyan dun lẹka amuludun. Odidi yara olojule mẹta ni gomina fi da iya ọhun lọla nibi ayẹyẹ kan to waye niluu Igbogbo, ni Ikorodu ti gomina ti lọọ ṣefilọlẹ awọn ile tuntun ti ijọba rẹ ṣẹṣẹ kọ fun awọn araalu lati gbe. Ohun taa gbọ ni pe ayalegbe ni Mama Awẹro, koda wọn ti fun un niwe pe ko jade nile naa to n gbe lọwọ yii, ko too di pe gomina da sọrọ rẹ. Ọjọ naa ni wọn fun Iya Awẹro ni kọkọrọ ile naa niṣoju gbogbo awọn eeyan to wa sibi ayẹyẹ yii ni Ikorodu. Iya Awẹro ko ṣai dupẹ lọwọ gomina fun ẹbun nla to fi ta a lọrẹ naa, koda o ṣapejuwe ẹbun naa bii airotẹlẹ, lo ba bẹrẹ si i gbadura pe bo ti dẹrin pẹẹkẹ oun, Ọlọrun maa dẹrin pẹẹkẹ oun naa, koda bo ti bọ oun laṣiiri, gbogbo ibi to ba n lọ ni yoo maa ba aanu Ọlọrun pade.


Ohun taa gbọ ni pe ayalegbe ni Mama Awẹro, koda wọn ti fun un niwe pe ko jade nile naa to n gbe lọwọ yii, ko too di pe gomina da sọrọ rẹ. Ọjọ naa ni wọn fun Iya Awẹro ni kọkọrọ ile naa niṣoju gbogbo awọn eeyan to wa sibi ayẹyẹ yii ni Ikorodu. Iya Awẹro ko ṣai dupẹ lọwọ gomina fun ẹbun nla to fi ta a lọrẹ naa, koda o ṣapejuwe ẹbun naa bii airotẹlẹ, lo ba bẹrẹ si i gbadura pe bo ti dẹrin pẹẹkẹ oun, Ọlọrun maa dẹrin pẹẹkẹ oun naa, koda bo ti bọ oun laṣiiri, gbogbo ibi to ba n lọ ni yoo maa ba aanu Ọlọrun pade. Bo tiẹ jẹ pe Iya Awẹro ko ti i ko lọ silẹ ọhun nitori awọn iwe to yẹ ko fọwọ si lọdọ ijọba lati le ko wọle, oṣere tiata naa ni laipẹ lai jinna oun maa ko lọ sinu ile naa. Ṣugbọn iwadii Aṣejere fihan pe, ọpọ awọn oṣere ilẹ wa ni wọn wa ninu idaamu kan tabi omi i, oju ti ọpọ awọn araalu fi n wo wọn, bẹẹ kọ lo ri. Ọpọ wọn ni ko nile lori, bẹẹ lawọn mi in ninu wọn ṣi n ba ailera kan tabi omii finra.


Bo tiẹ jẹ pe Iya Awẹro ko ti i ko lọ silẹ ọhun nitori awọn iwe to yẹ ko fọwọ si lọdọ ijọba lati le ko wọle, oṣere tiata naa ni laipẹ lai jinna oun maa ko lọ sinu ile naa. Ṣugbọn iwadii Aṣejere fihan pe, ọpọ awọn oṣere ilẹ wa ni wọn wa ninu idaamu kan tabi omi i, oju ti ọpọ awọn araalu fi n wo wọn, bẹẹ kọ lo ri. Ọpọ wọn ni ko nile lori, bẹẹ lawọn mi in ninu wọn ṣi n ba ailera kan tabi omii finra. Eyi lo mu ki Aṣejere ṣe akojọpọ awọn oṣere ti wọn nilo iranwọ nipa eto ilera tabi ọrọ ile gbigbe. Diẹ ninu wọn niyi. Ọkan ninu awọn adẹrinpoṣonu ni oṣere yii, tawọn eeyan maa n pe ni Pariolodo.


Eyi lo mu ki Aṣejere ṣe akojọpọ awọn oṣere ti wọn nilo iranwọ nipa eto ilera tabi ọrọ ile gbigbe. Diẹ ninu wọn niyi. Ọkan ninu awọn adẹrinpoṣonu ni oṣere yii, tawọn eeyan maa n pe ni Pariolodo. Iwadii wa fihan pe ọkunrin yii nilo iranlọwọ owo lati tọju ara rẹ nitori aisan kan to n ba a ja. Ohun taa gbọ ni pe o pẹ ti ọkunrin naa ti n ṣaisan, ṣugbọn iranwọ owo ko ti i si. Ọkan ninu awọn oṣere olorin Juju ni Ahuja jẹ, baba ẹni ọdun mejilelaaadọrin naa gbajumọ daadaa lasiko tiẹ, bẹẹ lọpọ awọn eeyan to n jọgbadun orin rẹ nigba naa maa n ṣe alatilẹyin rẹ.


Iwadii wa fihan pe ọkunrin yii nilo iranlọwọ owo lati tọju ara rẹ nitori aisan kan to n ba a ja. Ohun taa gbọ ni pe o pẹ ti ọkunrin naa ti n ṣaisan, ṣugbọn iranwọ owo ko ti i si. Ọkan ninu awọn oṣere olorin Juju ni Ahuja jẹ, baba ẹni ọdun mejilelaaadọrin naa gbajumọ daadaa lasiko tiẹ, bẹẹ lọpọ awọn eeyan to n jọgbadun orin rẹ nigba naa maa n ṣe alatilẹyin rẹ. Ṣugbọn lọwọ yii, nnkan ko lọ dede fun baba naa. Bo tiẹ jẹ pe oniruuru ipenija ni baba naa ni, o ti figba kan ni asidẹnti ri, eyi to ṣejamba si egungun rẹ lasiko naa, bẹẹ lo si tun ni ijamba lori ọkada nigba naa. Lara awọn orin to kọ jade ni Ariya ti de, Ahuja in London, Ijo ọlọmọ, Fellow Nigerians ati Victory.


Ṣugbọn lọwọ yii, nnkan ko lọ dede fun baba naa. Bo tiẹ jẹ pe oniruuru ipenija ni baba naa ni, o ti figba kan ni asidẹnti ri, eyi to ṣejamba si egungun rẹ lasiko naa, bẹẹ lo si tun ni ijamba lori ọkada nigba naa. Lara awọn orin to kọ jade ni Ariya ti de, Ahuja in London, Ijo ọlọmọ, Fellow Nigerians ati Victory. Ọmọ Isẹyin, nipinlẹ Ọyọ ni. Loootọ la gbọ pe baba yii kọle siluu rẹ ni Iṣẹyin, ṣugbọn ko ti i nile ni Eko to fi ṣebugbe. Awọn eeyan pupọ ko mọ wọn si Oloye Baṣiru Iṣọla, Oloye Ajere lọpọ mọ wọn si, ọkan ninu awọn agba oṣere ile wa naa loun naa.


Ọmọ Isẹyin, nipinlẹ Ọyọ ni. Loootọ la gbọ pe baba yii kọle siluu rẹ ni Iṣẹyin, ṣugbọn ko ti i nile ni Eko to fi ṣebugbe. Awọn eeyan pupọ ko mọ wọn si Oloye Baṣiru Iṣọla, Oloye Ajere lọpọ mọ wọn si, ọkan ninu awọn agba oṣere ile wa naa loun naa. Koda laipẹ yii lo ba awọn oniroyin sọrọ, to ni awọn to polongo pe ki Naijiria pin n wahala lasan ni, o ni, ko sẹni to maa gbadura pe ki ohun to ṣẹlẹ nilẹ Rwanda ṣẹlẹ ni Naijiria. Ṣugbọn, baba yii naa wa ninu awọn to n wa iranlọwọ awọn ẹlẹyinju aanu. Laipẹ yii niroyin tan kale pe Oloye Ajirebi, tawọn eeyan tun maa n pe ni Pa James, ṣugbọn torukọ rẹ gan an n jẹ Kayọde Ọlasẹhinde, ni iṣoro ile gbigbe.


Koda laipẹ yii lo ba awọn oniroyin sọrọ, to ni awọn to polongo pe ki Naijiria pin n wahala lasan ni, o ni, ko sẹni to maa gbadura pe ki ohun to ṣẹlẹ nilẹ Rwanda ṣẹlẹ ni Naijiria. Ṣugbọn, baba yii naa wa ninu awọn to n wa iranlọwọ awọn ẹlẹyinju aanu. Laipẹ yii niroyin tan kale pe Oloye Ajirebi, tawọn eeyan tun maa n pe ni Pa James, ṣugbọn torukọ rẹ gan an n jẹ Kayọde Ọlasẹhinde, ni iṣoro ile gbigbe. Koda, ọgbara la gbọ pe o wọnu ile ọkunrin oṣere to gbajumọ daadaa ninu ere Papa Ajasco naa. Bo tiẹ jẹ pe awọn eeyan kan bii; Folukẹ Daramọla ati Kemmy Korede lo dide fun iranlọwọ rẹ nigba naa, sibẹ ohun taa gbọ ni pe baba naa ko ti i ni ibujoko to le maa fori rẹ si. Adugbo kan ti wọn n pe ni Oke Isagun ni baba ẹni ọdun mẹtalelọgọtọ naa n gbe.


Koda, ọgbara la gbọ pe o wọnu ile ọkunrin oṣere to gbajumọ daadaa ninu ere Papa Ajasco naa. Bo tiẹ jẹ pe awọn eeyan kan bii; Folukẹ Daramọla ati Kemmy Korede lo dide fun iranlọwọ rẹ nigba naa, sibẹ ohun taa gbọ ni pe baba naa ko ti i ni ibujoko to le maa fori rẹ si. Adugbo kan ti wọn n pe ni Oke Isagun ni baba ẹni ọdun mẹtalelọgọtọ naa n gbe. Kunle Makinde Tokunbọ gan an loruko rẹ, ṣugbọn Dẹjọ Tunfulu ni awọn eeyan mọ ọn si, o si maa n saaba ṣere ninu ere Yoruba daadaa. Agba oṣere loun naa, tori ọdun 1987 lo ti bẹrẹ si i ṣere, latigba naa lo si ti wa nidii iṣẹ ọhun. Ṣugbọn, oun naa ko nile to n gbe lọwọ yii, o si wa ninu awọn ti wọn n rawọ ẹbẹ si Ọlọrun fun aanu ati iru oore to ṣẹlẹ si Iya Awẹro.


Kunle Makinde Tokunbọ gan an loruko rẹ, ṣugbọn Dẹjọ Tunfulu ni awọn eeyan mọ ọn si, o si maa n saaba ṣere ninu ere Yoruba daadaa. Agba oṣere loun naa, tori ọdun 1987 lo ti bẹrẹ si i ṣere, latigba naa lo si ti wa nidii iṣẹ ọhun. Ṣugbọn, oun naa ko nile to n gbe lọwọ yii, o si wa ninu awọn ti wọn n rawọ ẹbẹ si Ọlọrun fun aanu ati iru oore to ṣẹlẹ si Iya Awẹro. Ọkan ninu awọn oju tawọn eeyan maa n ri ninu ere fiimu Yoruba lọwọ yii ni Abilekọ Morẹnikẹ Alausa Sulaiman. Ẹni ọdun mejilelaaadọrin ni mama yii, ṣugbọn ko sẹni to maa pe e soko ere ti ko ni i lọ, idi ni pe ko fẹran ko maa jokoo soju kan naa. Ṣugbọn, ohun taa gbọ ni pe iya yii naa ko nile lori, oun naa nilo iranlọwọ ile to maa gbe.


Ọkan ninu awọn oju tawọn eeyan maa n ri ninu ere fiimu Yoruba lọwọ yii ni Abilekọ Morẹnikẹ Alausa Sulaiman. Ẹni ọdun mejilelaaadọrin ni mama yii, ṣugbọn ko sẹni to maa pe e soko ere ti ko ni i lọ, idi ni pe ko fẹran ko maa jokoo soju kan naa. Ṣugbọn, ohun taa gbọ ni pe iya yii naa ko nile lori, oun naa nilo iranlọwọ ile to maa gbe. Bẹẹ naa la tun ni Oloye Aṣipa, ati oṣere ti wọn n pe ni Olumoko, ṣugbọn bi a ba ni ka maa darukọ wọn lẹyọkọọkan, abala yii ko le e gba wọn tan. Ohun to daju ni pe pupọ ninu awọn oṣere taa n foju nla nla wo ninu ere fiimu, tabi ti wọn n kọrin lode ariya ni nnkan ko rọgbọ fun, ohun ti arun Korona tiẹ ṣe lọdun to kọja tun da nnkan ru fun ọpọ wọn, tori wọn ko ri ere ṣe, wọn ko ri ode ariya lọ rara. Bi enikẹni ninu awọn eeyan wọnyi ti a o ti i darukọ wọn ba wa si yin lẹkan, ẹyin naa ẹ forukọ wọn ranṣẹ si Aṣejere lori asejerenewsroom@yahoo.com, tabi ki ẹ fi atẹjiṣẹ nikan ranṣẹ si olootu lori 08024406329, ki a le fi orukọ wọn ranṣẹ sawọn alaṣẹ.


Bẹẹ naa la tun ni Oloye Aṣipa, ati oṣere ti wọn n pe ni Olumoko, ṣugbọn bi a ba ni ka maa darukọ wọn lẹyọkọọkan, abala yii ko le e gba wọn tan. Ohun to daju ni pe pupọ ninu awọn oṣere taa n foju nla nla wo ninu ere fiimu, tabi ti wọn n kọrin lode ariya ni nnkan ko rọgbọ fun, ohun ti arun Korona tiẹ ṣe lọdun to kọja tun da nnkan ru fun ọpọ wọn, tori wọn ko ri ere ṣe, wọn ko ri ode ariya lọ rara. Bi enikẹni ninu awọn eeyan wọnyi ti a o ti i darukọ wọn ba wa si yin lẹkan, ẹyin naa ẹ forukọ wọn ranṣẹ si Aṣejere lori asejerenewsroom@yahoo.com, tabi ki ẹ fi atẹjiṣẹ nikan ranṣẹ si olootu lori 08024406329, ki a le fi orukọ wọn ranṣẹ sawọn alaṣẹ.


Bi irọrun ṣe maa ba gbogbo ọmọ ọja lo jẹ mi logun – Iyalọja Ejide Ṣokopao

Oluwatoyin Mathnuel L’Ọjọbọ, oṣu kẹta, ọdun 2021 ni wọn jawe oye lori Iyalọja Jẹnẹra Oṣodi, Alaaja Sikiratu Ejide Adeyanju Ṣokopao. Mama Ṣokopao fi tayọtayọ ba awọn oniroyin sọrọ, wọn ni ‘Ọlọrun Ọba lo too dupẹ fun, nitori idari ọja gẹgẹ bii jẹnẹra di ọwọ Ọlọrun Ọba Allah ati ifọwọsowọpọ awọn ọmọ ọja. Wọn tun ni ẹnikan ki i jẹ awa de ati pe igi kan ko le dagbo ṣe. Mama Ṣokopao dupẹ pupọ lọwọ aarẹ ọlọja, gbogbo ọmọ ọja l’Oṣodi, awọn oninuure to pẹju pesẹ sibi ẹyẹ oye jẹnẹra pe ohun rere ni wọn yoo jọ maa ba ara wọn ṣe. Lakotan, Iyalọja Ejide wa n rọ ijọba Eko ati ijọba ibilẹ ki wọn ṣaanu fun ọja Oṣodi, ki wọn ṣeto ile igbọnsẹ igbalode sinu ọja, wọn ni ọja Oṣodi nilo omi ati ina mọnamọna fun aabo to peye fun gbogbo ọmọ ọja, paripari rẹ kijọba tun awọn ọna to wọnu ọja Oṣodi ṣe, ki wọn si pese aye igbọkọsi fun awọn onraja nibẹ. Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni Aṣejere ṣe ifọrọwerọ pẹlu Iyalọja Ejide, ohun ti wọn ba wa sọ lasiko naa ree: Asejere: Ẹ kaasan Iyalọja, ẹ jọwọ ẹ darukọ yin fun wa Sokopao: Emi ni Alaaja Sikiratu Ejide tawọn eeyan n pe ni Ṣokopao, emi ni Iyalọja ọja Fọlaṣade Tinubu- Ojo to wa ni Oṣodi, l’Ekoo.


Mama Ṣokopao dupẹ pupọ lọwọ aarẹ ọlọja, gbogbo ọmọ ọja l’Oṣodi, awọn oninuure to pẹju pesẹ sibi ẹyẹ oye jẹnẹra pe ohun rere ni wọn yoo jọ maa ba ara wọn ṣe. Lakotan, Iyalọja Ejide wa n rọ ijọba Eko ati ijọba ibilẹ ki wọn ṣaanu fun ọja Oṣodi, ki wọn ṣeto ile igbọnsẹ igbalode sinu ọja, wọn ni ọja Oṣodi nilo omi ati ina mọnamọna fun aabo to peye fun gbogbo ọmọ ọja, paripari rẹ kijọba tun awọn ọna to wọnu ọja Oṣodi ṣe, ki wọn si pese aye igbọkọsi fun awọn onraja nibẹ. Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni Aṣejere ṣe ifọrọwerọ pẹlu Iyalọja Ejide, ohun ti wọn ba wa sọ lasiko naa ree: Asejere: Ẹ kaasan Iyalọja, ẹ jọwọ ẹ darukọ yin fun wa Sokopao: Emi ni Alaaja Sikiratu Ejide tawọn eeyan n pe ni Ṣokopao, emi ni Iyalọja ọja Fọlaṣade Tinubu- Ojo to wa ni Oṣodi, l’Ekoo. Asejere: Ẹ ṣe e ma. Kinni itumo Sokopao ti won n pe yin? Sokopao: Orukọ ọkọ mi ni Asejere: Ẹ ti wa ninu ọja yii to igba wo ma?


Asejere: Ẹ ṣe e ma. Kinni itumo Sokopao ti won n pe yin? Sokopao: Orukọ ọkọ mi ni Asejere: Ẹ ti wa ninu ọja yii to igba wo ma? Sokopao: Lati 1980 Asejere: Ṣe owo aṣọ yii naa lẹ n ṣe nigba naa? Sokopao: Bẹẹ ni o pẹlu ogo Ọlọrun Asejere: Eyi tumọ si pe, ẹ jogun owo yii ni? Sokopao: Rara o, irẹsi ati ẹwa ni iya mi n ta, ko si ẹbi mi kankan to n ta aṣọ, ṣugbọn ohun ti Ọlọrun ba ti pe lọna eeyan, ko sẹni to le yẹ ẹ, Ọlọrun lo pe e lọna mi pe ohun to ba lohun i ṣe pẹlu sisọọsi, iyẹn kinni taa fi n ge aṣọ yẹn, ohun gan-an niṣẹ ọla mi, gẹgẹ bi akẹkọọ nileewe Western School of Commerce nigba yẹn lohun-un, ni Saint Agnes, bi a ba ti jade ileewe, a a ri awọn Wolii alaṣọ funfun ti wọn maa n gbadura fun awọn ọlọja, gẹgẹ bii akẹkọọ, a a duro maa woran.


Sokopao: Lati 1980 Asejere: Ṣe owo aṣọ yii naa lẹ n ṣe nigba naa? Sokopao: Bẹẹ ni o pẹlu ogo Ọlọrun Asejere: Eyi tumọ si pe, ẹ jogun owo yii ni? Sokopao: Rara o, irẹsi ati ẹwa ni iya mi n ta, ko si ẹbi mi kankan to n ta aṣọ, ṣugbọn ohun ti Ọlọrun ba ti pe lọna eeyan, ko sẹni to le yẹ ẹ, Ọlọrun lo pe e lọna mi pe ohun to ba lohun i ṣe pẹlu sisọọsi, iyẹn kinni taa fi n ge aṣọ yẹn, ohun gan-an niṣẹ ọla mi, gẹgẹ bi akẹkọọ nileewe Western School of Commerce nigba yẹn lohun-un, ni Saint Agnes, bi a ba ti jade ileewe, a a ri awọn Wolii alaṣọ funfun ti wọn maa n gbadura fun awọn ọlọja, gẹgẹ bii akẹkọọ, a a duro maa woran. Bi ọkan ninu wọn ṣe na ọpa irin si mi niyẹn lọdun naa lọhun-un, n lo ba ni; iṣẹ ọla mi lohun to ni i ṣe pẹlu sisọọsi, nigba ti mo dẹ ti gbọ eyi, mi o ṣopo kawe siwaju. Mo wa gbaju mọ owo aṣọ tita lẹyin ti mo jade ile-ẹkọ, mo bẹrẹ owo aṣọ tita nipa gbigba aṣọ awọn olowo lati Kutọnu, ati oyinbo alawọ funfun lati Monrovia. Nigba ti mo ba taa; ti mo kiri ẹ tan lati ojule de ojule, maa da owo pada fun wọn.


Bi ọkan ninu wọn ṣe na ọpa irin si mi niyẹn lọdun naa lọhun-un, n lo ba ni; iṣẹ ọla mi lohun to ni i ṣe pẹlu sisọọsi, nigba ti mo dẹ ti gbọ eyi, mi o ṣopo kawe siwaju. Mo wa gbaju mọ owo aṣọ tita lẹyin ti mo jade ile-ẹkọ, mo bẹrẹ owo aṣọ tita nipa gbigba aṣọ awọn olowo lati Kutọnu, ati oyinbo alawọ funfun lati Monrovia. Nigba ti mo ba taa; ti mo kiri ẹ tan lati ojule de ojule, maa da owo pada fun wọn. Ere ti mo ba ri, maa toju ẹ, bi mo ṣe n taa niyi ti mo fi di onisọ l’Oṣodi lọdun naa lọhun-un. Bi mo ṣe dẹni to n ra aṣọ latilu oyinbo titi di oni yii niyẹn o. Awọn Wolii wa to n jiṣẹ ni tootọ, a po ti wọn jiṣẹ fun lọjọ naa lọhun-un, mo dẹ dupẹ pe mi o da ọrọ Wolii nu nigba naa. Asejere: Ẹ ṣeun ma, ṣe bi Ọja Oṣodi ṣe ri nigba naa niyi?