Olubadan rọ Yorùbá ati Hausa lati sinmi ìjà kia

Ọlawale Ajao, Ibadan Olubadan tilẹ Ibadan, Ọba Saliu Adetunji, ti rọ àwọn Yorùbá àti Fulani nilẹ Ibadan, paapaa lagbegbe Ṣáṣá, nigboro ilu naa, lati ki idà wọn bọ àkọ̀. Ọba Adetunji parọwa yii leyin ipade to ṣe pẹlu awọn adari Fulani atawọn agbalagba Yoruba Ṣáṣá lọjọ Àbámẹ́ta, Satide. Ìròyìn tó wà lójú ọpọn nipa ipinlẹ Ọyọ bayii lọrọ ija to waye laarin awọn Yorùbá atawọn Hausa ni Ṣáṣá, ninu eyi ti wọn ti paayan mẹrin, ti wọn sì dana sun ọkẹ àìmọye ile, ṣọọbu atawọn ohun irinṣẹ l’ọjọ Ẹtì, Furaidee. Nitori laasigbo yii kan naa ni Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, fi ti ọja nla to wa lagbegbe naa pa lai ni gbèdéke ọjọ tí ìjọba tun máa ṣí i Ọna lati dẹkun àjààjàtán ija yii lojoojumọ lo mu ki Olubadan ṣepade pajawiri pẹlu awọn adari igun mejeeji lagbegbe naa, ki alaafia le jọba. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigba ti wọn fi iṣẹlẹ yii to mi leti, Gómìnà Makinde ni mo kọkọ pe ta a sì sọrọ lori ọna ta a máa gba fopin sí rogbodiyan tó là ọpọ ẹmi eeyan ati dukia lọ yii. “Mo ti sọ fún gomina lati wa nnkan gbà-má-bìínú fawọn to fara gbá nínú iṣẹlẹ yii.


Nitori laasigbo yii kan naa ni Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, fi ti ọja nla to wa lagbegbe naa pa lai ni gbèdéke ọjọ tí ìjọba tun máa ṣí i Ọna lati dẹkun àjààjàtán ija yii lojoojumọ lo mu ki Olubadan ṣepade pajawiri pẹlu awọn adari igun mejeeji lagbegbe naa, ki alaafia le jọba. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigba ti wọn fi iṣẹlẹ yii to mi leti, Gómìnà Makinde ni mo kọkọ pe ta a sì sọrọ lori ọna ta a máa gba fopin sí rogbodiyan tó là ọpọ ẹmi eeyan ati dukia lọ yii. “Mo ti sọ fún gomina lati wa nnkan gbà-má-bìínú fawọn to fara gbá nínú iṣẹlẹ yii. “Gbogbo ẹ̀yà to wa nilẹ̀ Ibadan pata la rọ lati gba alaafia ati irẹpọ laaye, nitori ilu yìí ni wọn bi ọpọlọpọ àjèjì wọnyi si, ilu yìí náà là ti jọ kawe ta a si jọ dagba sí. Kò wáá sí ànfààní kankan tá a lè rí nínú ka máa fi asiko yii dojú ìjà kọra wa”.


“Gbogbo ẹ̀yà to wa nilẹ̀ Ibadan pata la rọ lati gba alaafia ati irẹpọ laaye, nitori ilu yìí ni wọn bi ọpọlọpọ àjèjì wọnyi si, ilu yìí náà là ti jọ kawe ta a si jọ dagba sí. Kò wáá sí ànfààní kankan tá a lè rí nínú ka máa fi asiko yii dojú ìjà kọra wa”.


Alẹsanmi lu ẹgbọn rẹ pa ni Kiribo, ọmọ-odo lo la mọ ọn lori

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ Majisireeti to wa l’Akurẹ ti ni ki wọn si lọọ fi olujẹjọ kan, Alẹsanmi Iwalẹfun, pamọ sọgba ẹwọn, lori ẹsun siṣeku pa ẹgbọn rẹ. Ọkunrin ẹni ọgbọn ọdun ọhun ni wọn fẹsun kan pe o la ọmọ-odo mọ ẹnikan ti wọn n pe ni Orimisan lori lasiko ti wọn n ja, eyi ti wọn lo ṣokunfa iku airotẹlẹ fun un. Iṣẹlẹ yii la gbọ pe o waye laduugbo Madagbawu, niluu Kiribo, nijọba ibilẹ Ẹsẹ-Odo, lọjọ kẹrinlelogun, osu kin-in-ni, ọdun ta a wa yii. Ẹsun ti wọn fi kan olujẹjọ ọhun ni wọn lo lodi si abala okoolelọọọdunrun din mẹrin (316) ati okoolelọọdunrun din eyọ kan (319) ninu iwe ofin tipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Agbefọba, Taiwo Oniyẹrẹ, rọ ile-ẹjọ lati fi olujẹjọ pamọ sọgba ẹwọn titi digba ti imọran yoo fi wa lati ọfiisi ajọ to n gba adajọ nimọran. Nigba to n ń gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Ó. L. Abu gba ẹbẹ agbefọba wọle pẹlu bo ṣe ni ki wọn ṣi lọọ fi ọkunrin naa pamọ sinu ọgba ẹwọn Olokuta titi di ọjọ kẹjọ, osu kẹta, ọdun 2021.


Ọwọ ti tẹ mẹrin ninu awọn Fulani to dana sun ọkọ Amọtẹkun l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Alakooso fun ẹsọ Amọtẹkun ipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ ni ọwọ awọn ti tẹ awọn Fulani darandaran mẹrin latari ọkada ati ọkan ninu ọkọ awọn ẹsọ aabo naa ti wọn dana sun l’Ọjọbọ, Tọsidee ọsẹ to kọja. Oloye ọmọ bibi ilu Ọwọ ọhun fidi eyi mulẹ lasiko to n bawọn oniroyin kan sọrọ ni olu ileesẹ wọn to wa lagbegbe Alagbaka niluu Akurẹ lọjọ Abamẹta, Satide ọsẹ yii. O ni ko si igba ti ẹsọ aabo Amotẹkun atawọn Fulani doju ija kọ ara wọn gẹgẹ bii ohun tawọn eeyan n sọ kiri. Awọn oṣiṣẹ wọn ti wọn n sisẹ ọtẹlẹmuyẹ fun wọn lo ni wọn ta awọn lolobo pe awọn Fulani darandaran kan sì wa ninu igbo ọba to wa nijọba ibilẹ Ọwọ lẹyin ti gbendeke ọjọ meje tijọba fun wọn ti pari. O ni kii ṣe awọn ẹsọ ọhun nìkan ni wọn lọ, gbogbo awọn ẹsọ alaabo yooku lo ni awọn jọ kọwọọ rìn lọ sinu tawọn ọdaran naa fi ṣe ibuba lọjọ tisẹlẹ yii waye. Bi awọn Fulani ọhun ṣe ri awọn lo ni wọn ti sare fi àwọn maluu wọn silẹ tí wọn si n salọ pẹlu ìbọn Ak47 tí wọn di mọra.


Awọn oṣiṣẹ wọn ti wọn n sisẹ ọtẹlẹmuyẹ fun wọn lo ni wọn ta awọn lolobo pe awọn Fulani darandaran kan sì wa ninu igbo ọba to wa nijọba ibilẹ Ọwọ lẹyin ti gbendeke ọjọ meje tijọba fun wọn ti pari. O ni kii ṣe awọn ẹsọ ọhun nìkan ni wọn lọ, gbogbo awọn ẹsọ alaabo yooku lo ni awọn jọ kọwọọ rìn lọ sinu tawọn ọdaran naa fi ṣe ibuba lọjọ tisẹlẹ yii waye. Bi awọn Fulani ọhun ṣe ri awọn lo ni wọn ti sare fi àwọn maluu wọn silẹ tí wọn si n salọ pẹlu ìbọn Ak47 tí wọn di mọra. Inu igbo lo ni awọn si wa ti awọn bororo naa fi pada si abule Sanusi nitosi Ọwọ ti wọn si dana sun gbogbo ile to wa nibẹ pẹlu ọkọ ẹsọ Amọtẹkun to gbe wọn lọ la ti Akurẹ. O ni ko sibi tí awọn ẹsọ Amọtẹkun atawọn janduku ọhun ti doju ija kọ ara wọn bẹẹ ni ko si eyikeyii ninu osisẹ awọn ti wọn yinbọn lu tabi ti wọn ji gbe. Oloye Adelẹyẹ ni awọn afurasi mẹrẹẹrin ti ọwọ awọn pada tẹ lori iṣẹlẹ ọhun lawọn sì ń fọrọ wa lẹnu wo lọwọ.


Inu igbo lo ni awọn si wa ti awọn bororo naa fi pada si abule Sanusi nitosi Ọwọ ti wọn si dana sun gbogbo ile to wa nibẹ pẹlu ọkọ ẹsọ Amọtẹkun to gbe wọn lọ la ti Akurẹ. O ni ko sibi tí awọn ẹsọ Amọtẹkun atawọn janduku ọhun ti doju ija kọ ara wọn bẹẹ ni ko si eyikeyii ninu osisẹ awọn ti wọn yinbọn lu tabi ti wọn ji gbe. Oloye Adelẹyẹ ni awọn afurasi mẹrẹẹrin ti ọwọ awọn pada tẹ lori iṣẹlẹ ọhun lawọn sì ń fọrọ wa lẹnu wo lọwọ. Lẹyin ti wọn ba ti pari ifọrọwanilènuwo naa lo awọn yoo fa wọn le awọn ọlọpaa lọwọ fun igbesẹ to ba yẹ. Ọpọ awọn Fulani lo ni wọn n forukọ silẹ lọdọ ijọba nigba tawọn tí ko lanfaani ati ṣe bẹẹ ti funra wọn ko ẹru wọn jade ki ọjọ ti wọn fun wọn too pe. Ẹnikẹni ninu wọn ti ko ba ti forúkọ silẹ lo ni o gbọdọ kuro ninu igbo ọba yala wọn fẹ ni tàbí wọn kọ.


Lẹyin ti wọn ba ti pari ifọrọwanilènuwo naa lo awọn yoo fa wọn le awọn ọlọpaa lọwọ fun igbesẹ to ba yẹ. Ọpọ awọn Fulani lo ni wọn n forukọ silẹ lọdọ ijọba nigba tawọn tí ko lanfaani ati ṣe bẹẹ ti funra wọn ko ẹru wọn jade ki ọjọ ti wọn fun wọn too pe. Ẹnikẹni ninu wọn ti ko ba ti forúkọ silẹ lo ni o gbọdọ kuro ninu igbo ọba yala wọn fẹ ni tàbí wọn kọ.


Awọn oṣere binu si b’ọlọpaa ṣe mu Mr Macaroni atawọn ẹgbẹ ẹ to fẹhonu han ni Lẹkki

Ọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii, ni wọn sun igbẹjọ ti wọn fi kan ọkan ninu awọn oṣere ilẹ wa, Debọ Adedayọ, ti gbogbo eeyan mọ si Mr Macaroni atawọn ẹgbẹ ẹ ti wọn jọ mu si. Ẹsun idaluru, apejọpọ to lodi ati ṣiṣe ohun to lodi si ofin Korona ni wọn fi kan wọn. Adajọ ni wọn gbọdọ ṣeleri pe awọn ko ni i dalu ru mọ, ki wọn si huwa bii ọmọ daadaa bi wọn ba gba ominira. Lẹyin ti agbẹjọro Mr Macaroni ti wọn pe orukọ rẹ ni Damilọla ṣe oniduuro fun un tan ni wọn ṣewe beeli rẹ, ṣugbọn awọn ọlọpaa ni awọn ko ni i fi awọn yooku silẹ, afi ti wọn ba mu oniduuro wa. AKEDE AGBAYE yọ ọ gbọ pe aṣẹ ti wa pe wọn gbọdọ fi awọn eeyan naa silẹ lọjọ Abamẹta, Satide, naa lo mu ki gbajugbaja agba agbẹjọro nni, Mike Ozekhome, atawọn lọọya mi-in to wa nibẹ duro fun wọn. Ohun to tun fa wahala lasiko ti wọn n yanju beeli wọn yii ni bi awọn yooku ti wọn jọ ko pẹlu Mr Macaroni ko ṣe ni fọto pelebe ti wọn yoo lẹ mọ iwe ti wọn fi gba beeli wọn, ni ori, bẹẹ ni wọn lo pọn dandan ki wọn too le jade kuro ni agọ ọlọpaa Panti naa.


Lẹyin ti agbẹjọro Mr Macaroni ti wọn pe orukọ rẹ ni Damilọla ṣe oniduuro fun un tan ni wọn ṣewe beeli rẹ, ṣugbọn awọn ọlọpaa ni awọn ko ni i fi awọn yooku silẹ, afi ti wọn ba mu oniduuro wa. AKEDE AGBAYE yọ ọ gbọ pe aṣẹ ti wa pe wọn gbọdọ fi awọn eeyan naa silẹ lọjọ Abamẹta, Satide, naa lo mu ki gbajugbaja agba agbẹjọro nni, Mike Ozekhome, atawọn lọọya mi-in to wa nibẹ duro fun wọn. Ohun to tun fa wahala lasiko ti wọn n yanju beeli wọn yii ni bi awọn yooku ti wọn jọ ko pẹlu Mr Macaroni ko ṣe ni fọto pelebe ti wọn yoo lẹ mọ iwe ti wọn fi gba beeli wọn, ni ori, bẹẹ ni wọn lo pọn dandan ki wọn too le jade kuro ni agọ ọlọpaa Panti naa. Afigba ti wọn lọọ gbe onifọto kan wa lati waa ya awọn eeyan naa ni wọn too le fi wọn silẹ. Bẹẹ ni wọn fi dandan le e pe wọn gbọdọ lọọ ṣe ayẹwo arun Korona, ki wọn si mu esi rẹ lọwọ ti wọn ba n bọ nile-ẹjọ lọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii. Wẹrẹ bayii ni ọrọ ọhun bẹrẹ ni owurọ kutu ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, ti awọn agbofinro mu ọkan lara awọn gbajumọ oṣere tiata lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Debọ Adedayọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Mr Macaroni, atawọn kan ti wọn jọ n ṣewọde ni Too-geeti Lẹkki, l’Ekoo.


Afigba ti wọn lọọ gbe onifọto kan wa lati waa ya awọn eeyan naa ni wọn too le fi wọn silẹ. Bẹẹ ni wọn fi dandan le e pe wọn gbọdọ lọọ ṣe ayẹwo arun Korona, ki wọn si mu esi rẹ lọwọ ti wọn ba n bọ nile-ẹjọ lọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii. Wẹrẹ bayii ni ọrọ ọhun bẹrẹ ni owurọ kutu ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, ti awọn agbofinro mu ọkan lara awọn gbajumọ oṣere tiata lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Debọ Adedayọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Mr Macaroni, atawọn kan ti wọn jọ n ṣewọde ni Too-geeti Lẹkki, l’Ekoo. Loju-ẹsẹ ti iṣẹlẹ yii waye lawọn òṣèré ẹgbẹ ẹ ti n fẹhonu han, ta ko bi awọn agbofinro ṣe mu ọkunrin alawada yii atawọn mi-in ni Lẹkki. Ọkan lara awọn oṣere tiata to kọkọ sọrọ, to si bu ẹnu atẹ lu ohun ti awọn agbofinro ṣe yii ni Kunle Afọdunrin, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Kunle Afod. Loju-ẹsẹ lọkunrin yii ti gba ori ikanni agbọrọkaye ẹ, Instagiraamu lọ, nibi to ti bu ẹnu atẹ lu iwa ti awọn agbofinro hu.


Loju-ẹsẹ ti iṣẹlẹ yii waye lawọn òṣèré ẹgbẹ ẹ ti n fẹhonu han, ta ko bi awọn agbofinro ṣe mu ọkunrin alawada yii atawọn mi-in ni Lẹkki. Ọkan lara awọn oṣere tiata to kọkọ sọrọ, to si bu ẹnu atẹ lu ohun ti awọn agbofinro ṣe yii ni Kunle Afọdunrin, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Kunle Afod. Loju-ẹsẹ lọkunrin yii ti gba ori ikanni agbọrọkaye ẹ, Instagiraamu lọ, nibi to ti bu ẹnu atẹ lu iwa ti awọn agbofinro hu. Bẹẹ lawọn oṣere bii tiẹ paapaa naa ko ṣai fi aidunnu wọn han si iṣẹlẹ ọhun. Kunle Afod sọ pe, “Ohun ti awọn ẹṣọ agbofinro ṣe ko bojumu rara, bẹẹ ni mi o fara mọ ọn rara, mo si mọ daju pe ọpọ awọn eeyan to ri iṣẹlẹ yẹn naa ni inu wọn ko dun si i. Ijọba yii ti sọ pe oun yoo kọ lu ẹnikẹni to ba jade lati waa fẹhonu han, ohun naa si ni wọn n ṣe bayii. Ohun ti mo fẹẹ beere lọwọ wọn ni pe ki lo de ti ijọba yii n ṣe ohun to le ko inira ba awọn eeyan orilẹ-ede yii?


Bẹẹ lawọn oṣere bii tiẹ paapaa naa ko ṣai fi aidunnu wọn han si iṣẹlẹ ọhun. Kunle Afod sọ pe, “Ohun ti awọn ẹṣọ agbofinro ṣe ko bojumu rara, bẹẹ ni mi o fara mọ ọn rara, mo si mọ daju pe ọpọ awọn eeyan to ri iṣẹlẹ yẹn naa ni inu wọn ko dun si i. Ijọba yii ti sọ pe oun yoo kọ lu ẹnikẹni to ba jade lati waa fẹhonu han, ohun naa si ni wọn n ṣe bayii. Ohun ti mo fẹẹ beere lọwọ wọn ni pe ki lo de ti ijọba yii n ṣe ohun to le ko inira ba awọn eeyan orilẹ-ede yii? “Ti ijọba yii ba mọ pe ohun ti oun n ṣe dara ni, ki lo de ti ko le jade lati ba awọn eeyan sọrọ, ṣugbọn to jẹ pe niṣe lo fẹẹ maa fi awọn ẹṣọ agbofinro ko awọn eeyan da satimọle. Kin ni Macaroni ṣe gan-an, ṣe ọbẹ ni wọn ba lọwọ ẹ ni abi wọn ba ibọn tabi ohun ija oloro kan. Ijọba yii n wa wahala, awa naa si ti ṣetan lati fun un daadaa. Kin ni ijọba yii fẹẹ para ẹ fun nitori ọrọ Too-geeti Lẹkki.


“Ti ijọba yii ba mọ pe ohun ti oun n ṣe dara ni, ki lo de ti ko le jade lati ba awọn eeyan sọrọ, ṣugbọn to jẹ pe niṣe lo fẹẹ maa fi awọn ẹṣọ agbofinro ko awọn eeyan da satimọle. Kin ni Macaroni ṣe gan-an, ṣe ọbẹ ni wọn ba lọwọ ẹ ni abi wọn ba ibọn tabi ohun ija oloro kan. Ijọba yii n wa wahala, awa naa si ti ṣetan lati fun un daadaa. Kin ni ijọba yii fẹẹ para ẹ fun nitori ọrọ Too-geeti Lẹkki. Ṣaaju asiko yii ni Too-geeti ti wa kaakiri, ṣugbọn ti wọn pada pa wọn rẹ. Ọpọ eeyan ni wọn pa danu nibi Too-geeti yii, ti ijọba ko ri ohun kankan ṣe si i, ṣugbọn ti wọn fẹẹ ṣi i pada nitori owo ti wọn n pa nibẹ. Ṣe ẹ fẹẹ da ogun silẹ ni Naijiria ni, ṣugbọn mo fẹ ki ẹ ranti daadaaa pe ti ẹ ba da a silẹ, gbogbo wa naa la jọ maa wa ninu ẹ.” Biọla Adekunle ninu ọrọ tiẹ sọ pe, “Ohun to ba eeyan ninu jẹ ni, ijọba yii ko ṣẹ daradara to.


Ṣaaju asiko yii ni Too-geeti ti wa kaakiri, ṣugbọn ti wọn pada pa wọn rẹ. Ọpọ eeyan ni wọn pa danu nibi Too-geeti yii, ti ijọba ko ri ohun kankan ṣe si i, ṣugbọn ti wọn fẹẹ ṣi i pada nitori owo ti wọn n pa nibẹ. Ṣe ẹ fẹẹ da ogun silẹ ni Naijiria ni, ṣugbọn mo fẹ ki ẹ ranti daadaaa pe ti ẹ ba da a silẹ, gbogbo wa naa la jọ maa wa ninu ẹ.” Biọla Adekunle ninu ọrọ tiẹ sọ pe, “Ohun to ba eeyan ninu jẹ ni, ijọba yii ko ṣẹ daradara to. Bẹẹ ki i ṣe ijọba dẹmokiresi ti a beere fun niyi. Mr Macaroni ti wọn mu yii ki i ṣe janduku tabi ọdaran, ohun ti ijọba yii n ṣe ko le mu ilọsiwaju kankan ba wa, niṣe ni wọn tun n da wa pada sẹyin.” Sheyi Ariyọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Shebaby ni tiẹ sọ pe, “Ohun to buru ni lati fi iru ẹ san Mr Macaroni to n pa awọn eeyan lẹrin-in, to n mu inu ọpọ eeyan dun lẹsan. Nigba wo lo di iwa ọdaran lati beere ẹtọ ẹ, tabi fẹhonu han lori ohun ti ko ba yẹ laarin ilu?


Bẹẹ ki i ṣe ijọba dẹmokiresi ti a beere fun niyi. Mr Macaroni ti wọn mu yii ki i ṣe janduku tabi ọdaran, ohun ti ijọba yii n ṣe ko le mu ilọsiwaju kankan ba wa, niṣe ni wọn tun n da wa pada sẹyin.” Sheyi Ariyọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Shebaby ni tiẹ sọ pe, “Ohun to buru ni lati fi iru ẹ san Mr Macaroni to n pa awọn eeyan lẹrin-in, to n mu inu ọpọ eeyan dun lẹsan. Nigba wo lo di iwa ọdaran lati beere ẹtọ ẹ, tabi fẹhonu han lori ohun ti ko ba yẹ laarin ilu? Nibo gan-an ni ọkunrin yii ti kuna nitori to n beere fun ohun to yẹ ko ṣe gbogbo wa loore. Ohun ibanujẹ ni, bẹẹ ni inu mi ko dun rara.” Ni ti Kunle Dasilva, ọkunrin oṣere tiata yii sọ pe, “Ọrọ emi ati Debo kọja pe a jọ n ṣere tiata, aburo mi daadaa ni, to si jẹ ̀ọmọluabi. Eyi to ṣẹlẹ yẹn ku diẹ kaato, ki Ọlọrun ṣaanu gbogbo wa.” Ni ti Fẹmi Adebayọ, ori ikanni instagiraamu ẹ naa lo kọ ọ si bayii pe, “Ohun ibanujẹ ni bi wọn ti ṣe sọ iwa akikanju di bami-in mọ ẹ lọwọ.


Nibo gan-an ni ọkunrin yii ti kuna nitori to n beere fun ohun to yẹ ko ṣe gbogbo wa loore. Ohun ibanujẹ ni, bẹẹ ni inu mi ko dun rara.” Ni ti Kunle Dasilva, ọkunrin oṣere tiata yii sọ pe, “Ọrọ emi ati Debo kọja pe a jọ n ṣere tiata, aburo mi daadaa ni, to si jẹ ̀ọmọluabi. Eyi to ṣẹlẹ yẹn ku diẹ kaato, ki Ọlọrun ṣaanu gbogbo wa.” Ni ti Fẹmi Adebayọ, ori ikanni instagiraamu ẹ naa lo kọ ọ si bayii pe, “Ohun ibanujẹ ni bi wọn ti ṣe sọ iwa akikanju di bami-in mọ ẹ lọwọ. A jọ n ṣe e ni. Ma mikan rara.” Yọmi Fabiyi ni tiẹ sọ pe, “Iwọde wọọrọwọ lati fẹhonu han wa lara ẹtọ ọmọniyan. Bẹẹ ni mi o ti i ri nnkan kan bayii to ṣe to jẹ mọ iwa ọdaran tabi ọna kan to gba to fi ko awọn eeyan jọ lati huwa to le di alaafia ilu lọwọ.


A jọ n ṣe e ni. Ma mikan rara.” Yọmi Fabiyi ni tiẹ sọ pe, “Iwọde wọọrọwọ lati fẹhonu han wa lara ẹtọ ọmọniyan. Bẹẹ ni mi o ti i ri nnkan kan bayii to ṣe to jẹ mọ iwa ọdaran tabi ọna kan to gba to fi ko awọn eeyan jọ lati huwa to le di alaafia ilu lọwọ. Ẹsun ti wọn tori ẹ mu un paapaa ni ko ti i ye mi ti wọn fi sọ ọ sinu galagala bii ọdaran. Eyi ki i ṣe ohun to dara fun gbogbo awa ọdọ orilẹ-ede yii, bii ẹni tẹ wa mẹrẹ ni, bẹẹ ni wọn si n fi iru iwa yii ba wa loju jẹ lagbaaye. Ko si ibi naa ni agbaye ti wọn a ti gba awọn eeyan wọn niyanju lati lọ si iru orile ede ti wọn ti n tẹ ẹtọ eeyan loju mọlẹ bii eleyii.” Ninu ọrọ Lateef Adedimeji lo ti sọ pe asiko niyi fun awọn ọlọpaa lati dawọ bi wọn ṣe n fi iya jẹ araalu duro.


Ẹsun ti wọn tori ẹ mu un paapaa ni ko ti i ye mi ti wọn fi sọ ọ sinu galagala bii ọdaran. Eyi ki i ṣe ohun to dara fun gbogbo awa ọdọ orilẹ-ede yii, bii ẹni tẹ wa mẹrẹ ni, bẹẹ ni wọn si n fi iru iwa yii ba wa loju jẹ lagbaaye. Ko si ibi naa ni agbaye ti wọn a ti gba awọn eeyan wọn niyanju lati lọ si iru orile ede ti wọn ti n tẹ ẹtọ eeyan loju mọlẹ bii eleyii.” Ninu ọrọ Lateef Adedimeji lo ti sọ pe asiko niyi fun awọn ọlọpaa lati dawọ bi wọn ṣe n fi iya jẹ araalu duro. O ni lara ẹtọ ọmọniyan ni lati ṣewọde tabi fi ẹhonu han, paapaa nigba ti a ko si laye ijọba ologun. Ọkan lara awọn oṣerebinrin to fi ilu America ṣebugbe bayii, Shẹrifat Oluwa, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Queen ninu ọrọ tiẹ sọ pe, “Oriṣiiriṣii fidio ni mo ti ri nibi ti wọn ti n ko awọn ọdọ Naijiria ju si atimọle nitori ti wọn fẹhonu han lori ohun ti wọn ko fẹ latọwọ ijọba. Niṣe ni omije n ja bọ loju mi poro, mo fẹẹ fi asiko yii ki Mr Macaroni ku iwa akọni, bẹẹ akikanju lo jẹ laarin awa ọdọ, aṣaaju ogun si ni paapaa ninu agbada.


O ni lara ẹtọ ọmọniyan ni lati ṣewọde tabi fi ẹhonu han, paapaa nigba ti a ko si laye ijọba ologun. Ọkan lara awọn oṣerebinrin to fi ilu America ṣebugbe bayii, Shẹrifat Oluwa, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Queen ninu ọrọ tiẹ sọ pe, “Oriṣiiriṣii fidio ni mo ti ri nibi ti wọn ti n ko awọn ọdọ Naijiria ju si atimọle nitori ti wọn fẹhonu han lori ohun ti wọn ko fẹ latọwọ ijọba. Niṣe ni omije n ja bọ loju mi poro, mo fẹẹ fi asiko yii ki Mr Macaroni ku iwa akọni, bẹẹ akikanju lo jẹ laarin awa ọdọ, aṣaaju ogun si ni paapaa ninu agbada.


Adajọ ni Mr Macaroni atawọn ẹgbẹ ẹ gbọdọ fara han nilẹ-ẹjọ lọjọ keji, oṣu to n bọ

Jide Alabi Ọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii, ni wọn sun igbẹjọ ti wọn fi kan ọkan ninu awọn oṣere ilẹ wa, Debọ Adedayọ, ti gbogbo eeyan mọ si Mr Macaroni atawọn ẹgbẹ ẹ ti wọn jọ mu si. Ẹsun idaluru, apejọpọ to lodi ati ṣiṣe lodi si ofin Korona ni wọn fi kan wọn. Adajọ ni wọn gbọdọ ṣeleri pe awọn ko ni i dalu ru mọ, ki wọn si huwa bii ọmọ daadaa bi wọn ba gba ominira. Lẹyin ti agbẹjọro Mr Macaroni ti wọn pe orukọ rẹ ni Damilọla ṣe oniduroo fun un tan ni wọn ṣewe beeli rẹ, ṣugbọn awọn ọlọpaa ni awọn ko ni i fi awọn yooku silẹ, afi ti wọn ba mu oniduuro wa. ALAROYE yọ gbọ pe aṣẹ ti wa pe wọn gbọdọ fi awọn eeyan naa silẹ lọjọ Abamẹta, Satide, naa lo mu ki gbajugbaja agba agbẹjọro nni, Mike Ozekhome, atawọn lọọya mi-in to wa nibẹ duro fun wọn. Ohun to tun fa wahala lasiko ti wọn n yanju beeli wọn yii ni bi awọn yooku ti wọn jọ ko pẹlu Mr Macaroni ko ṣe ni fọto pelebe ti wọn yoo lẹ mọ iwe ti wọn fi gba beeli wọn, niori wọn ni eleyii pọn dandan ki wọn too le jade kuro ni agọ ọlọpaa Panti naa.


Lẹyin ti agbẹjọro Mr Macaroni ti wọn pe orukọ rẹ ni Damilọla ṣe oniduroo fun un tan ni wọn ṣewe beeli rẹ, ṣugbọn awọn ọlọpaa ni awọn ko ni i fi awọn yooku silẹ, afi ti wọn ba mu oniduuro wa. ALAROYE yọ gbọ pe aṣẹ ti wa pe wọn gbọdọ fi awọn eeyan naa silẹ lọjọ Abamẹta, Satide, naa lo mu ki gbajugbaja agba agbẹjọro nni, Mike Ozekhome, atawọn lọọya mi-in to wa nibẹ duro fun wọn. Ohun to tun fa wahala lasiko ti wọn n yanju beeli wọn yii ni bi awọn yooku ti wọn jọ ko pẹlu Mr Macaroni ko ṣe ni fọto pelebe ti wọn yoo lẹ mọ iwe ti wọn fi gba beeli wọn, niori wọn ni eleyii pọn dandan ki wọn too le jade kuro ni agọ ọlọpaa Panti naa. Afigba ti wọn lọọ gbe onifọto kan wa lati waa ya awọn eeyan naa ni wọn too le fi wọn silẹ. Bẹẹ ni wọn fi dandan le e pewọn gbọdọ lọọ ṣe ayẹwo arun Korona, ki wọn si mu esi rẹ lọwọ ti wọn ba n bọ nile-ẹjọ lọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii.


Afigba ti wọn lọọ gbe onifọto kan wa lati waa ya awọn eeyan naa ni wọn too le fi wọn silẹ. Bẹẹ ni wọn fi dandan le e pewọn gbọdọ lọọ ṣe ayẹwo arun Korona, ki wọn si mu esi rẹ lọwọ ti wọn ba n bọ nile-ẹjọ lọjọ keji, oṣu kẹta, ọdun yii.


Nitori irẹsi idaji apo, awọn aṣọbode yinbọn pa Tunde ni Yewa, wọn nijọba apapọ ti ni kawọn maa pa ẹni tawọn ba ri ẹru ofin lọwọ rẹ

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Tunde Alabe ni wọn pe orukọ ẹ, gende to ṣi niyaa ati baba laye ni. O niyawo pẹlu, ṣugbọn l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹwaa, oṣu keji, ọdun 2021, ododo arẹwa ọkunrin yii rẹ danu, wọn ni awọn kọsitọọmu yinbọn pa a l’Ebute Igbo-Ọrọ, nitosi Ilaro, nipinlẹ Ogun, lasiko ti wọn ni wọn ba idaji apo irẹsi lọwọ ọdọ kan. Ohun to ṣẹlẹ gan-an gẹgẹ bi aṣofin to n ṣoju ẹkun Yewa keji nile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun, Ọnarebu Wahab Egungbohun, ṣe wi ni pe ki i ṣe Tunde nikan ni wọn pa o. O ni awọn ọdọ mi-in naa tun wa ti wọn ba iṣẹlẹ yii rin, ohun to si fa a ko ju pe wọn ni ẹnikan ninu wọn ni idaji apo irẹsi ilẹ okeere lọwọ, ni wọn ba kọju ibọn si wọn. Egungbohun sọ pe, ‘‘Tunde lọọ ra epo bẹntiroolu ni fun jẹnẹretọ ẹ ni, jẹẹjẹ ẹ lo n bọ ki wọn too yinbọn pa a. ‘’Wọn lawọn kan gbe idaji apo irẹsi lọwọ ni wọn tori ẹ bẹrẹ si i yinbọn. Ohun tawọn kọsitọọmu yẹn sọ ni pe ijọba apapọ ti sọ pe kawọn maa pa ẹni tawọn ba ba ri ẹru ofin lọwọ ẹ. Ṣugbọn ti wọn ba n yinbọn fẹni to ni irẹsi lọwọ, kin ni wọn waa fẹẹ ṣe fẹni to gbe ibọn AK 47 dani. ‘‘Awọn Fulani lo n gbe ibọn kiri yẹn, wọn ko ti i ri ẹni kan ṣoṣo mu ninu wọn pẹlu gbogbo nnkan to n ṣẹlẹ yii, wọn o dẹ yinbọn pa wọn.


‘’Wọn lawọn kan gbe idaji apo irẹsi lọwọ ni wọn tori ẹ bẹrẹ si i yinbọn. Ohun tawọn kọsitọọmu yẹn sọ ni pe ijọba apapọ ti sọ pe kawọn maa pa ẹni tawọn ba ba ri ẹru ofin lọwọ ẹ. Ṣugbọn ti wọn ba n yinbọn fẹni to ni irẹsi lọwọ, kin ni wọn waa fẹẹ ṣe fẹni to gbe ibọn AK 47 dani. ‘‘Awọn Fulani lo n gbe ibọn kiri yẹn, wọn ko ti i ri ẹni kan ṣoṣo mu ninu wọn pẹlu gbogbo nnkan to n ṣẹlẹ yii, wọn o dẹ yinbọn pa wọn. ‘‘Wọn ko wọnu ilu lati gba awọn ti Fulani n da laamu silẹ, ṣugbọn apapọ awọn kọsitọọmu, ṣọja ati imigireṣan yii le wọnu igbo lati maa wa onifayawọ kiri. Ẹnikẹni ti wọn ba ti ri, wọn maa yinbọn fun un ni. ‘‘Kinni yii ti n ri bẹẹ tipẹ ti ijọba dakẹ lori ẹ, ti wọn ko ṣe nnkan kan si i. Gbogbo awọn to n ṣe fayawọ yii naa kọ ni ko kawe, awọn to kawe jade nileewe giga wa ninu wọn, airiṣẹ ṣe lo jẹ ki wọn maa ṣe fayawọ kiri.


‘‘Wọn ko wọnu ilu lati gba awọn ti Fulani n da laamu silẹ, ṣugbọn apapọ awọn kọsitọọmu, ṣọja ati imigireṣan yii le wọnu igbo lati maa wa onifayawọ kiri. Ẹnikẹni ti wọn ba ti ri, wọn maa yinbọn fun un ni. ‘‘Kinni yii ti n ri bẹẹ tipẹ ti ijọba dakẹ lori ẹ, ti wọn ko ṣe nnkan kan si i. Gbogbo awọn to n ṣe fayawọ yii naa kọ ni ko kawe, awọn to kawe jade nileewe giga wa ninu wọn, airiṣẹ ṣe lo jẹ ki wọn maa ṣe fayawọ kiri. Ẹyin tẹ ẹ le lọọ kogun ba onifayawọ ninu igbo, ẹ maa gbọ pe Fulani n paayan laarin ilu, ẹ o ni i lọ sibẹ. O baayan lọkan jẹ pupọ’’’ Ibi kan ti wọn n pe ni Ọlajogun, ni wọn ti yinbọn pa ibẹ lawọn aṣọbode naa ti yinbọn mọ ẹni ti ko mọwọ mẹsẹ, to jẹ ile-epo lo ti n bọ jẹẹjẹ rẹ lai ba ẹnikẹni fa wahala kankan gẹgẹ bi Ọnarebu Wahab ṣe wi. Nigba to n sọrọ nipa iye eeyan to ku ninu ikọlu awọn Fulani to waye ni Orile-Igboro lọjọ Ẹti to kọja yii, Ọnarebu yii sọ pe eeyan mẹta lawọn ti ri oku wọn lọjọ Satide ti i ṣe ọjọ keji iṣẹlẹ naa.


Ẹyin tẹ ẹ le lọọ kogun ba onifayawọ ninu igbo, ẹ maa gbọ pe Fulani n paayan laarin ilu, ẹ o ni i lọ sibẹ. O baayan lọkan jẹ pupọ’’’ Ibi kan ti wọn n pe ni Ọlajogun, ni wọn ti yinbọn pa ibẹ lawọn aṣọbode naa ti yinbọn mọ ẹni ti ko mọwọ mẹsẹ, to jẹ ile-epo lo ti n bọ jẹẹjẹ rẹ lai ba ẹnikẹni fa wahala kankan gẹgẹ bi Ọnarebu Wahab ṣe wi. Nigba to n sọrọ nipa iye eeyan to ku ninu ikọlu awọn Fulani to waye ni Orile-Igboro lọjọ Ẹti to kọja yii, Ọnarebu yii sọ pe eeyan mẹta lawọn ti ri oku wọn lọjọ Satide ti i ṣe ọjọ keji iṣẹlẹ naa. O ni awọn mẹjọ wa nileewosan nitori ada tawọn Fulani ṣa wọn. Awọn olori ilẹ kan naa wa to ni awọn ko ri, ibomi-in si wa to jẹ ọkọ ni wọn yoo ri, ti iyawo ti ba rogbodiyan Fulani naa lọ. O ni wọn dana sunle, wọn ba dukia ọpọ eeyan jẹ, wọn si ṣe bẹẹ tan, wọn na papa bora.


O ni awọn mẹjọ wa nileewosan nitori ada tawọn Fulani ṣa wọn. Awọn olori ilẹ kan naa wa to ni awọn ko ri, ibomi-in si wa to jẹ ọkọ ni wọn yoo ri, ti iyawo ti ba rogbodiyan Fulani naa lọ. O ni wọn dana sunle, wọn ba dukia ọpọ eeyan jẹ, wọn si ṣe bẹẹ tan, wọn na papa bora. Ọjọ ti ai le sun dọkan yii yoo dopin nipinlẹ Ogun, paapaa nilẹ Yewa, lawọn eeyan ibẹ n reti. Wọn ni bawọn ṣe n padanu ẹmi sọwọ kọsitọọmu lawọn Fulani naa n ṣe tiwọn, bẹẹ, ko jọ pe olugbeja kan wa nitosi lasiko yii, nitori awọn ko ri ọwọ ijọba lasiko iṣoro awọn.


Ọjọ ti ai le sun dọkan yii yoo dopin nipinlẹ Ogun, paapaa nilẹ Yewa, lawọn eeyan ibẹ n reti. Wọn ni bawọn ṣe n padanu ẹmi sọwọ kọsitọọmu lawọn Fulani naa n ṣe tiwọn, bẹẹ, ko jọ pe olugbeja kan wa nitosi lasiko yii, nitori awọn ko ri ọwọ ijọba lasiko iṣoro awọn.


Ile-ẹjọ ti fi Mr Macaroni atawọn ẹgbẹ rẹ ti wọn mu silẹ.

Agọ ọlọpaa to wa ni Panti, nipinlẹ Eko, ni igbẹjọ ti waye lori awọn ti wọn mu pe wọn fẹẹ ṣewọde ni Togeeti-Lẹkki, nipinlẹ Eko. Ninu awọn ti wọn mu yii ni oṣere ilẹ wa, Debo Adedayọ ti gbogbo eeyan mọ si Mr Macaroni atawọn ọdọ mi-in bii wa. Lẹyin ti ile-ejọ alagbeeka kan ti jokoo, ti wọn si fẹsun kan awọn eeyan naa pe wọn dalu ru ni awọn eeyan naa nipasẹ agbẹjọro wọn sọ pe awọn ko jẹbi. Eyi lo mu ki ile-ẹjọ naa gba oniduuro ẹnikọọkan wọn pelu ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira ati oniduuro kọọkan ni iye kan naa. Bẹẹ ni wọn ni ki wọn lọọ ṣe ayẹwo Korona, ki wọn si mu iwe ẹri rẹ wa. Inu oṣu kẹta, ọdun yii ni wọn sun igbẹjọ mi-in si.


Fidio: Esélú pariwo: Fulani kò lè bá wa gbé nílẹ̀ Yorùbá mọ́, ki kálukú ṣe tiẹ̀ lọ́tọ̀ọ̀tọ̀


Awọn araalu Igangan mulẹ niwaju alalẹ, wọn lọmọ ilu to ba gbabọde Fulani yoo fẹmi ara ẹ di i

Faith Adebọla Pẹlu bi ijọba atawọn olugbe agbegbe Ibarapa ṣe n wa gbogbo ọna lati fopin si eto aabo to mẹhẹ, ijinigbe, ipaniyan ati biba oko oloko jẹ to ti n waye latọwọ awọn Fulani darandaran, eto ibura ati imulẹ kan ti n lọ lọwọ bayii laarin awọn olugbe ilu Igangan, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, awọn olori ilu naa, eyi ti Kabiyesi Aṣigangan tilu Igangan, Ọba Lasisi Adeoye ṣaaju fun, lo gbe eto naa kalẹ. Igbakeji Kọmandanti ikọ ẹṣọ alaabo Amọtẹkun, ẹka ti Ariwa Ibarapa, Kọmureedi Ishau Adejare, sọ fakọroyin wa lori aago pe iwadii fihan pe awọn ọmọ oniluu kan wa ti wọn n gbọbọde, ti wọn n huwa agbẹyin-bẹbọjẹ, wọn n ṣe wọlewọde pẹlu awọn afurasi ọdaran Fulani naa, eyi lo si mu ki Seriki Fulani, Abdulkadir Salihu, raaye gbilẹ. “Lara atilẹyin tilu ṣe fun eto aabo ijọba ni gbogbo ile kọọkan, araalu kọọkan to ba ti tojuubọ, atọkunrin atobinrin lati agboole si agboole lo gbọdọ mulẹ niwaju awọn alalẹ, pe oun o ni i dalẹ ilu, ati pe toun ba ṣe bẹẹ, ki awọn alalẹ da sẹria foun. Kaakiri ile ni wọn n lọ gẹgẹ bi ọkunrin naa ṣe sọ, ti awọn olori ile yii si n fi ohun imulẹ yii ṣebura pe aọn ko ni i gbabọde fun ilu naa. “Ni ti awọn ọmọ ilu to wa lẹyin odi, tabi ti ko si nile lasiko yii, gbogbo wọn pata lawọn araale wọn maa darukọ wọn niwaju awọn alalẹ.


“Lara atilẹyin tilu ṣe fun eto aabo ijọba ni gbogbo ile kọọkan, araalu kọọkan to ba ti tojuubọ, atọkunrin atobinrin lati agboole si agboole lo gbọdọ mulẹ niwaju awọn alalẹ, pe oun o ni i dalẹ ilu, ati pe toun ba ṣe bẹẹ, ki awọn alalẹ da sẹria foun. Kaakiri ile ni wọn n lọ gẹgẹ bi ọkunrin naa ṣe sọ, ti awọn olori ile yii si n fi ohun imulẹ yii ṣebura pe aọn ko ni i gbabọde fun ilu naa. “Ni ti awọn ọmọ ilu to wa lẹyin odi, tabi ti ko si nile lasiko yii, gbogbo wọn pata lawọn araale wọn maa darukọ wọn niwaju awọn alalẹ. Eto naa ko yọ ẹnikẹni silẹ, ile kabiesi wa gan-an lo ti bẹrẹ, o si maa kari pata.” O lanfaani mi-in to wa ninu igbesẹ naa, yatọ si pe yoo mu ko ṣoro fun ọmọ ilu kan lati ṣonigbọwo fun ajoji tabi awọn ọdaran ti wọn fẹẹ ṣe ṣuta ni pe, idajọ awọn alalẹ ki i ṣe ọrọ ile-ẹjọ tabi eyi ti wọn maa dẹbi ẹ ru ẹnikẹni. Ni bayii, Ishau ni ko si ẹyọ Fulani darandaran kan laarin ilu Igangan mọ, gbogbo wọn ti kuro niluu, ati pe awọn agbẹ ti n lọ soko diẹdiẹ, bo tilẹ jẹ pe ibẹru ati ifura ṣi wa lọkan awọn araalu. O lawọn ire oko ti wọlu diẹdiẹ ju tatẹyinwa lọ, awọn eeyan si ti n pọ lawọn ọja wọn tori awọn ero oko ati abule diẹ ti n waa na ọja, ẹṣọ alaabo Amọtẹkun ṣi n rin kaakiri aarin ilu ati lawọn ọna marosẹ lagbegbe naa, bẹẹ lawọn ẹṣọ OPC kun wọn lọwọ.


Eto naa ko yọ ẹnikẹni silẹ, ile kabiesi wa gan-an lo ti bẹrẹ, o si maa kari pata.” O lanfaani mi-in to wa ninu igbesẹ naa, yatọ si pe yoo mu ko ṣoro fun ọmọ ilu kan lati ṣonigbọwo fun ajoji tabi awọn ọdaran ti wọn fẹẹ ṣe ṣuta ni pe, idajọ awọn alalẹ ki i ṣe ọrọ ile-ẹjọ tabi eyi ti wọn maa dẹbi ẹ ru ẹnikẹni. Ni bayii, Ishau ni ko si ẹyọ Fulani darandaran kan laarin ilu Igangan mọ, gbogbo wọn ti kuro niluu, ati pe awọn agbẹ ti n lọ soko diẹdiẹ, bo tilẹ jẹ pe ibẹru ati ifura ṣi wa lọkan awọn araalu. O lawọn ire oko ti wọlu diẹdiẹ ju tatẹyinwa lọ, awọn eeyan si ti n pọ lawọn ọja wọn tori awọn ero oko ati abule diẹ ti n waa na ọja, ẹṣọ alaabo Amọtẹkun ṣi n rin kaakiri aarin ilu ati lawọn ọna marosẹ lagbegbe naa, bẹẹ lawọn ẹṣọ OPC kun wọn lọwọ.


Nitori rogbodiyan to ṣẹlẹ laarin Hausa ati Yoruba n’Ibadan, Makinde ti ọja Ṣáṣá pa

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori laasigbo to waye ni Ṣáṣá, n’Ibadan, lọjọ Ẹtì, Furaidee, ninu eyi ti ọpọ ẹmi eeyan ati dukia ti ṣegbe, ijọba ipinlẹ Ọyọ, labẹ akoso Gomina Ṣeyi Makinde, ti ti ọja nla to wa lagbegbe naa pa. Gẹgẹ bí Ọgbẹni Taiwo Adisa ti í ṣe Akọwe iroyin Gomina Makinde ṣe fìdí ẹ mulẹ ninu atẹjade to fi ṣọwọ́ sawọn oniroyin n’Ibadan laarọ ọọ Abamẹta, Satide, tọsan-toru nijọba fi ṣe e leewọ fún ẹnikẹni lati ṣe kárà-kátà ninu ọja naa bayii. Ijọba ko fi gbèdéke kankan sí igbesẹ naa, wọn ni ko ṣaa gbọdọ ṣi kárà-kátà kankan nibẹ mọ titi dìgbà tí ìjọba yóò ṣi ọja naa pada lọjọ iwaju ti ẹnikẹni kò ti i le sọ. Ninu rogbodiyan tó ṣẹlẹ laarin awọn Hausa ati Yoruba ní Ṣáṣá yii leeyan mẹrin ti ku, ti wọn sì dana sun ọkẹ àìmọye ile ati mọto pẹlu ọkada rẹpẹtẹ. Oku eeyan meji ti wọn dana sun si ẹgbẹ títì ọna Ọ̀jọ́ọ̀ sí Mọ́níyà, ni Ṣáṣá, n’Ibadan, pẹlu ọkada meji, ṣi n jona lọwọ nigba ti akọroyin wa lọ síbẹ ni nnkan bíi aago mẹfa irọlẹ ọjọ Ẹti.


Ọpọlọpọ ile ati ṣọọbu wa lawọn Hausa dana sun lọja  Ṣáṣá, n’Ibadan-Adelabu

*Ọ̀pọ ile ati ṣọ́ọ̀bù Yoruba lawọn Hausa dana sun Ọlawale Ajao, Ibadan O kere tan, eeyan mẹrin lo ku, ti ọpọlọpọ ohun irinṣẹ ati ọkẹ àìmọye dukia sí ṣegbe, sinu laasigbo to waye laarin awọn Hausa ati Yoruba laduugbo Ṣáṣá, n’Ibadan, lọjọ Ẹtì, Furaidee, to kọja. Oku eeyan meji ti wọn dana sun si ẹgbẹ títì ọna Ọ̀jọ́ọ̀ sí Mọ́níyà, ni Ṣáṣá, n’Ibadan, pẹlu ọkada meji, ṣi n jona lọwọ titi ti akọroyin wa fi kuro níbẹ ni nnkan bíi aago mẹfa irọlẹ ọjọ Ẹti ọ̀hún. Niṣe láwọn ti ori ko yọ lọwọ òfò dukia sáré lọọ ṣáátà ọkọ lati ko gbogbo ẹrù to wà nínú ṣoọbu wọn. Ẹ̀rù ìjàmbá ina nikan kọ lo n ba wọn, bi ko ṣe nítorí fifọ ti wọn láwọn Hausa wọnyi n fọ́ awọn ṣọọbu ti wọn ba mọ pé wọn lọ́jà ninu daadaa, ti wọn sì n ji awọn ẹru to wa nibẹ ko. Bi wọn sì ṣe jale láwọn ṣọ́ọ̀bù ti wọn dana sun naa ree ki wọn tóo ṣáná sí ahoro ṣọ́ọ̀bù. Ṣáṣá jẹ ọkan ninu awọn abúlé ilẹ̀ Ibadan, ṣugbọn to ti wa ninu igboro ilu naa bayii latari bi Ibadan ṣe n gbòòrò sí í lojoojumọ.


Ẹ̀rù ìjàmbá ina nikan kọ lo n ba wọn, bi ko ṣe nítorí fifọ ti wọn láwọn Hausa wọnyi n fọ́ awọn ṣọọbu ti wọn ba mọ pé wọn lọ́jà ninu daadaa, ti wọn sì n ji awọn ẹru to wa nibẹ ko. Bi wọn sì ṣe jale láwọn ṣọ́ọ̀bù ti wọn dana sun naa ree ki wọn tóo ṣáná sí ahoro ṣọ́ọ̀bù. Ṣáṣá jẹ ọkan ninu awọn abúlé ilẹ̀ Ibadan, ṣugbọn to ti wa ninu igboro ilu naa bayii latari bi Ibadan ṣe n gbòòrò sí í lojoojumọ. Ibẹ sì lọja ti ata ati ohun eelo ọbẹ pọ sí ju lọ wa jakejado ipinlẹ Ọyọ. Nigba ti yóò fi di aago mẹfa irọlẹ ọjọ náà, gbogbo ọmọ Yorùbá to wa ninu igboro Ṣáṣá ni wọn ti fi ile wọn silẹ. Gbogbo wọn sa àsálà fún ẹmí wọn nitori ti awọn Hausa ti dana sun ile ati ṣọọbu ti púpọ ninu wọn ti n taja.


Ibẹ sì lọja ti ata ati ohun eelo ọbẹ pọ sí ju lọ wa jakejado ipinlẹ Ọyọ. Nigba ti yóò fi di aago mẹfa irọlẹ ọjọ náà, gbogbo ọmọ Yorùbá to wa ninu igboro Ṣáṣá ni wọn ti fi ile wọn silẹ. Gbogbo wọn sa àsálà fún ẹmí wọn nitori ti awọn Hausa ti dana sun ile ati ṣọọbu ti púpọ ninu wọn ti n taja. Làásìgbò ọhun la gbọ pe o bẹ silẹ lẹyin ti Hausa kan to jẹ alábàárù lù ọmọ Yorùbá kan to n jẹ Adéọlá Sakirudeen lóògùn, ti ìyẹn sí tibẹ dagbere faye. Lati irọlẹ Ọjọbọ, Tọ́sìdeè, leefin ija ọhun ti n rú túú bọ nigba ti gbólóhùn asọ kan wáyé láàrin aláboyún kan pẹlu ọkunrin Hausa alábàárù kan to ba a gbẹ́rù. Gẹgẹ bi awakọ kan to n na ọna Ṣáṣá ṣe fìdí ẹ mulẹ fakọroyin wa “Obinrin oloyun kan ni Hausa alábàárù yẹn n ba já pe o da omi sí oun lára.


Làásìgbò ọhun la gbọ pe o bẹ silẹ lẹyin ti Hausa kan to jẹ alábàárù lù ọmọ Yorùbá kan to n jẹ Adéọlá Sakirudeen lóògùn, ti ìyẹn sí tibẹ dagbere faye. Lati irọlẹ Ọjọbọ, Tọ́sìdeè, leefin ija ọhun ti n rú túú bọ nigba ti gbólóhùn asọ kan wáyé láàrin aláboyún kan pẹlu ọkunrin Hausa alábàárù kan to ba a gbẹ́rù. Gẹgẹ bi awakọ kan to n na ọna Ṣáṣá ṣe fìdí ẹ mulẹ fakọroyin wa “Obinrin oloyun kan ni Hausa alábàárù yẹn n ba já pe o da omi sí oun lára. Obinrin yẹn sọ pé oun ko da omi sí i lara, ati pe ṣebi oun naa ri i pe oun fẹẹ da omi ko too mọ-ọn mọ sáré sí ẹnu omi bíi ẹni to n wa wahala. “Ọrọ yii ni wọn n fa mọ ara wọn lọwọ ti ọkunrin Yoruba kan (Sakirudeen) fi n ba Hausa wí, pe ṣo waa fẹẹ máa ná aláboyún ní. Ọmọ Yorùbá yẹn ko sọ jù bẹẹ lọ ti Hausa yẹn fi nà a lóògùn.” Olugbe inu Ṣáṣá kan Alhaji Ibrahim Adelabu, ẹni to fara gbá nínú laasigbo yii ṣalaye pe “Bi awọn Hausa ṣe gbọ pe ẹni ti ọkan ninu awọn na lóògùn ti ku ní wọn ti mura ìjà, wọn ro pe awọn Yorùbá máa gbẹsan.


Obinrin yẹn sọ pé oun ko da omi sí i lara, ati pe ṣebi oun naa ri i pe oun fẹẹ da omi ko too mọ-ọn mọ sáré sí ẹnu omi bíi ẹni to n wa wahala. “Ọrọ yii ni wọn n fa mọ ara wọn lọwọ ti ọkunrin Yoruba kan (Sakirudeen) fi n ba Hausa wí, pe ṣo waa fẹẹ máa ná aláboyún ní. Ọmọ Yorùbá yẹn ko sọ jù bẹẹ lọ ti Hausa yẹn fi nà a lóògùn.” Olugbe inu Ṣáṣá kan Alhaji Ibrahim Adelabu, ẹni to fara gbá nínú laasigbo yii ṣalaye pe “Bi awọn Hausa ṣe gbọ pe ẹni ti ọkan ninu awọn na lóògùn ti ku ní wọn ti mura ìjà, wọn ro pe awọn Yorùbá máa gbẹsan. “Lati oru ọjọ Tọsidee yẹn mọju aarọ Jimọ ni wọn ti n ko àdá, idà atawọn nnkan ìjà oloro kaakiri inu Ṣáṣá, tí wọn sì bẹrẹ sí í ṣe àwọn eeyan leṣe, ti wọn tun n dana sun ile awọn Yorùbá kaakiri ni. “Ṣadeede ni mo ri wọn nile témi naa ti wọn waa dana sunle mi.


“Lati oru ọjọ Tọsidee yẹn mọju aarọ Jimọ ni wọn ti n ko àdá, idà atawọn nnkan ìjà oloro kaakiri inu Ṣáṣá, tí wọn sì bẹrẹ sí í ṣe àwọn eeyan leṣe, ti wọn tun n dana sun ile awọn Yorùbá kaakiri ni. “Ṣadeede ni mo ri wọn nile témi naa ti wọn waa dana sunle mi.


Ijọba Ogun ti gbe fọọmu sode fẹni to ba fẹẹ darapọ mọ ẹṣọ Amọtẹkun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Latari ikọlu oriṣiiriṣii to n waye lẹnu ọjọ mẹta yii nilẹ Yewa, ipinlẹ Ogun, laarin awọn Fulani atawọn Yoruba, ijọba ipinlẹ yii ti ni kawọn to ba nifẹẹ lati darapọ mọ ikọ naa waa gba fọọmu. Ẹ oo ranti pe ninu oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii, ni wọn ti kọkọ kede pe ikọ Amọtẹkun yoo bẹrẹ iṣẹ nipinlẹ yii, ijọba si ti bẹrẹ igbesẹ naa bayii pẹlu fọọmu ti wọn ni kawọn eeyan maa waa gba. Agbẹnusọ Gomina Dapọ Abiọdun lori eto iroyin asiko yii, Emmanuel Ojo, lo fi atẹjade to n kede iforukọsilẹ naa sita l’Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji yii. Lati gba fọọmu naa, ẹka igbanisiṣẹ nipinlẹ Ogun ni eeyan yoo lọ, eyi ti i ṣe oju opo http://jobs.ogunstate.gov.ng/job/ogun-state-security-network-agency-amotekun-corps-878. Beeyan ko ba ba si fẹẹ ṣe eyi, o le lọọ gba fọọmu naa ni ọfiisi awọn So-Safe ipinlẹ Ogun, eyi to wa ni Oke-Ilewo, l’Abẹokuta. Ọjọ kọkandinlogun, oṣu keji yii, ni gbigba fọọmu yoo kasẹ nilẹ gẹgẹ bi atẹjade naa ṣe sọ.


Lati gba fọọmu naa, ẹka igbanisiṣẹ nipinlẹ Ogun ni eeyan yoo lọ, eyi ti i ṣe oju opo http://jobs.ogunstate.gov.ng/job/ogun-state-security-network-agency-amotekun-corps-878. Beeyan ko ba ba si fẹẹ ṣe eyi, o le lọọ gba fọọmu naa ni ọfiisi awọn So-Safe ipinlẹ Ogun, eyi to wa ni Oke-Ilewo, l’Abẹokuta. Ọjọ kọkandinlogun, oṣu keji yii, ni gbigba fọọmu yoo kasẹ nilẹ gẹgẹ bi atẹjade naa ṣe sọ. Ko saaye a n gba fọọmu lẹẹmeji bi wọn ṣe wi, wọn ni bi orukọ ẹni kan ba yọ lẹẹmeji, wọn yoo yọ iru fọọmu bẹẹ danu ni.


Ko saaye a n gba fọọmu lẹẹmeji bi wọn ṣe wi, wọn ni bi orukọ ẹni kan ba yọ lẹẹmeji, wọn yoo yọ iru fọọmu bẹẹ danu ni.


Oluwoo rọ awọn ọba lati ko Fulani to ti pẹ lọdọ wọn mọra, ki wọn si mu wọn bii ọmọ

Florence Babaṣọla Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Akanbi, ti sọ pe aisi itọju to peye ati amojuto lo fa a ti awọn Fulani darandaran lorileede Naijiria fi n huwa janduku, ti wọn si sọ ijinigbe di iṣẹ. Lasiko ti Oluwoo lọ sigberiko ti awọn Fulani naa tẹdo si, nibi ti wọn n pe ni Gaa-Fulani to wa ni Odo-Ọba, niluu Iwo, lo ti rọ gbogbo awọn Fulani ti wọn n gbe nigberiko yika ilu Iwo lati ko wa sinu ilu, ki wọn si ni ibaṣepọ pẹlu awọn araalu. O ṣalaye fun wọn pe iwa atijọ ni dida maaluu jẹ kaakiri, asiko si ti to fun awọn eeyan naa lati maa lo ọna igbalode fun bibọ awọn nnkan ọsin wọn. Ọba Akanbi ṣalaye pe oun ti ba Aarẹ Buhari atawọn adari kọọkan lorileede sọrọ pe ki wọn ran awọn Fulani darandaran diẹ lọ si oke-okun lati lọọ kọ bi wọn yoo ṣe maa bọ awọn ẹran wọn lọna igbalode. O ni “Ko si bi a ṣe le pa awọn kan ti sinu igbo, ka si maa reti iwa gidi latọdọ wọn. A fẹ ki ẹ maa bọ wa saarin ilu, ẹ maa gbe laarin awọn eeyan.


Ọba Akanbi ṣalaye pe oun ti ba Aarẹ Buhari atawọn adari kọọkan lorileede sọrọ pe ki wọn ran awọn Fulani darandaran diẹ lọ si oke-okun lati lọọ kọ bi wọn yoo ṣe maa bọ awọn ẹran wọn lọna igbalode. O ni “Ko si bi a ṣe le pa awọn kan ti sinu igbo, ka si maa reti iwa gidi latọdọ wọn. A fẹ ki ẹ maa bọ wa saarin ilu, ẹ maa gbe laarin awọn eeyan. ‘Mo lọ si Aso Rock, mo si ba Aarẹ sọrọ nipa yin, mo sọ fun Aarẹ pe ki wọn ran diẹ lara yin lọ soke-okun lati lọọ kọ bi wọn ṣe n sin nnkan ọsin lọna igbalode. Bawo ni maaluu ti ẹ mu lọọ jẹ bii ogun maili yoo ṣe sanra? Oju kan naa lo yẹ ki awọn maaluu yin wa, ki wọn si maa jẹun nibẹ” Oluwoo tun rọ awọn Fulani naa lati gba awọn ọmọ wọn laaye lati kawe, o ni o ṣee ṣe ki eyi to ba kawe ninu wọn pa iṣẹ darandaran ti awọn obi wọn n ṣe ti.


‘Mo lọ si Aso Rock, mo si ba Aarẹ sọrọ nipa yin, mo sọ fun Aarẹ pe ki wọn ran diẹ lara yin lọ soke-okun lati lọọ kọ bi wọn ṣe n sin nnkan ọsin lọna igbalode. Bawo ni maaluu ti ẹ mu lọọ jẹ bii ogun maili yoo ṣe sanra? Oju kan naa lo yẹ ki awọn maaluu yin wa, ki wọn si maa jẹun nibẹ” Oluwoo tun rọ awọn Fulani naa lati gba awọn ọmọ wọn laaye lati kawe, o ni o ṣee ṣe ki eyi to ba kawe ninu wọn pa iṣẹ darandaran ti awọn obi wọn n ṣe ti. Bakan naa lo rọ awọn ori-ade kaakiri orileede yii lati ko awọn Fulani ti wọn ti pẹ lọdọ wọn mọra, ki wọn si mu wọn bii ọmọ ilu wọn. O waa ke si awọn Fulani ọhun lati fọwọsowọpọ fopin si wahala to n ṣelẹ kaakiri. O si gbadura pe ki Ọlọrun fọwọ tọ gbogbo awọn ti wọn n huwa janduku laaarin wọn.


Bakan naa lo rọ awọn ori-ade kaakiri orileede yii lati ko awọn Fulani ti wọn ti pẹ lọdọ wọn mọra, ki wọn si mu wọn bii ọmọ ilu wọn. O waa ke si awọn Fulani ọhun lati fọwọsowọpọ fopin si wahala to n ṣelẹ kaakiri. O si gbadura pe ki Ọlọrun fọwọ tọ gbogbo awọn ti wọn n huwa janduku laaarin wọn.


Wolii Ọdunayọ foogun orun sinu ọti fọmọ ọdun mẹrinla, lo ba ba a lo pọ karakara n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Inu àhámọ́ ọgbà ẹwọn Agodi, n’Ibadan, ni oludari ṣọọṣi ìgbàlódé kan, Jimi Ọdunayọ, wa bayii lẹyin ti ọwọ awọn agbofinro tẹ ẹ fun bo ṣe fipa ba ọmọ aladuugbo rẹ laṣepọ. Ọdunayọ, to jẹ wolii ìjọ Kérúbù ati Serafu kan ti wọn tun n pe ni Oke-Aṣeyọri, ni Opopona Adewale, n’Iyana Church, n’Ibadan, ni wọn lo ti maa n ba ọmọọdun mẹrinla naa, Tọmiwa, ẹni ta a fi ojúlówó orukọ ẹ̀ bo laṣiiri laṣepọ tipẹ. Wọn ní owo keekeeke ati nnkan ipanu lo fi máa n fa ọmọdebinrin naa loju mọra. Lọjọ Àbámẹ́ta, Sátidé ọgbọnjọ, oṣù kin-in-ni, ọdun 2021 yii, ni baba agba yii ṣe eyi to bu ú lọwọ nigba to tan ọmọbinrin aladuugbo rẹ yii wọnú yara nile ẹ̀ tó wà l’Opopona Balogun, laduugbo Aṣí, ni Bódìjà, n’Ibadan, to sì fi oògùn oorun sinu ọtí ẹlẹri-dodo fun un mu titi to fi fi ibalopọ hàn ọmọ ọlọmọ leemọ nigba to sun lọ fọnfọn tán. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, nigba ti Tọmiwa tají lẹyin wakati diẹ to ti sun lo ri i pe ihoho ọmọluabi loun wa lori ibusun ni yara baba agba naa. O bẹrẹ sí í wò tìyanu tìyanu pe nibo loun wa yii.


Lọjọ Àbámẹ́ta, Sátidé ọgbọnjọ, oṣù kin-in-ni, ọdun 2021 yii, ni baba agba yii ṣe eyi to bu ú lọwọ nigba to tan ọmọbinrin aladuugbo rẹ yii wọnú yara nile ẹ̀ tó wà l’Opopona Balogun, laduugbo Aṣí, ni Bódìjà, n’Ibadan, to sì fi oògùn oorun sinu ọtí ẹlẹri-dodo fun un mu titi to fi fi ibalopọ hàn ọmọ ọlọmọ leemọ nigba to sun lọ fọnfọn tán. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, nigba ti Tọmiwa tají lẹyin wakati diẹ to ti sun lo ri i pe ihoho ọmọluabi loun wa lori ibusun ni yara baba agba naa. O bẹrẹ sí í wò tìyanu tìyanu pe nibo loun wa yii. Bó ṣe ni ki oun dide nilẹ lo woye pe ara oun ko mókun tó. Nigba naa lo yẹ ara ẹ̀ wò, to ri í pé gbogbo oju ara oun lo kun fún ẹjẹ. Káàsà!


Bó ṣe ni ki oun dide nilẹ lo woye pe ara oun ko mókun tó. Nigba naa lo yẹ ara ẹ̀ wò, to ri í pé gbogbo oju ara oun lo kun fún ẹjẹ. Káàsà! Wolii ti fi kinni nla ba a labẹ jẹ. Bó ṣe dé inu ile wọn lo ṣalaye ohun tó ṣẹlẹ sí í fún bàbá ẹ̀, ti ìyẹn sí fi ẹjọ baba agbaaya naa sun awọn agbofinro ni teṣan ọlọpaa to wa ninu ọja Bodija, n’Ibadan. Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Ngozi Ọnadẹkọ fìdí ẹ mulẹ pe lati ọdun 2019 lafurasi ọdaran yii ti n ko ibasun fún Tọmiwa bo ṣe wù u nítorí inú ọgbà kan naa nilé to n gbe pẹlu awọn ọmọdebinrin naa.


Wolii ti fi kinni nla ba a labẹ jẹ. Bó ṣe dé inu ile wọn lo ṣalaye ohun tó ṣẹlẹ sí í fún bàbá ẹ̀, ti ìyẹn sí fi ẹjọ baba agbaaya naa sun awọn agbofinro ni teṣan ọlọpaa to wa ninu ọja Bodija, n’Ibadan. Ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Ngozi Ọnadẹkọ fìdí ẹ mulẹ pe lati ọdun 2019 lafurasi ọdaran yii ti n ko ibasun fún Tọmiwa bo ṣe wù u nítorí inú ọgbà kan naa nilé to n gbe pẹlu awọn ọmọdebinrin naa. “Esi ayẹwo ta a ṣe nileewosan fìdí ẹ mulẹ pe oju ọgbẹ́ to wà lójú ara ọmọbìnrin yẹn ki i ṣe kekere ati pe ibalopọ ni pasitọ fi ṣe ọmọ alabaagbe ẹ̀ leṣe bẹẹ. Bàbá àgbà tí wọn fẹsun ọdaran kan yii jẹwọ pe loootọ loun bá ọmọọdun mẹrinla naa laṣepọ, ati pe sátánì lo kò sí oun lọkan ti oun ṣe huwa to lodi sofin Ọlọrun ati ofin ilẹ yii naa. ALAROYE gbọ pe wọn ti gbe pasitọ naa lọ si kootu, ile-ẹjọ sì ti pàṣẹ pé kí wọn fi í pamọ́ sí àhámọ́ ọgbà ẹwọn l’Agodi, n’Ibadan titi ti wọn yóò fi parí igbẹjọ naa.


“Esi ayẹwo ta a ṣe nileewosan fìdí ẹ mulẹ pe oju ọgbẹ́ to wà lójú ara ọmọbìnrin yẹn ki i ṣe kekere ati pe ibalopọ ni pasitọ fi ṣe ọmọ alabaagbe ẹ̀ leṣe bẹẹ. Bàbá àgbà tí wọn fẹsun ọdaran kan yii jẹwọ pe loootọ loun bá ọmọọdun mẹrinla naa laṣepọ, ati pe sátánì lo kò sí oun lọkan ti oun ṣe huwa to lodi sofin Ọlọrun ati ofin ilẹ yii naa. ALAROYE gbọ pe wọn ti gbe pasitọ naa lọ si kootu, ile-ẹjọ sì ti pàṣẹ pé kí wọn fi í pamọ́ sí àhámọ́ ọgbà ẹwọn l’Agodi, n’Ibadan titi ti wọn yóò fi parí igbẹjọ naa.


Orile Igboro kanjangbọn lọwọ awọn Fulani, wọn pa wọn tọmọtọmọ

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Orile-Igboro, ilu kan ti awọn eeyan ibẹ ko foju kan oorun lalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejila, oṣu keji, ọdun 2021. Ba a si ṣe n kọroyin yii, ibẹ ko ti i fara rọ latari ibẹru to ṣi wa lọkan awọn eeyan, leyin ti awọn Fulani wọle tọ wọn lọwọ alẹ, ti wọn ṣa wọn ladaa tọmọtọmọ, ti wọn si yin awọn mi-in nibọn pa. Ilẹ Ketu ni ilu yii wa, ni Yewa. Awọn agbegbe bii Egua, Ijoun ati Ọja Ọdan ko jinna sibẹ. Beeyan ba kọja ibi kan ti wọn n pe ni Iyana-Mẹta. Ikọlu to si ti waye nibẹ latọwọ awọn Fulani tawọn eeyan naa fẹẹ le kuro nibẹ ko kere rara. Lati alẹ ọjọ Jimọ ti ikọlu yii waye lawọn eeyan ti n kede ẹ lawọn oju opo ayelujara, pe awọn Fulani ti ya bo Orile-Igboro o, wọn ti n pa awọn eeyan, wọn n dana sunle, wọn si n ṣa awọn ọmọde paapaa ladaa, bẹẹ ni ko si iranlọwọ kankan fawọn eeyan naa.


Beeyan ba kọja ibi kan ti wọn n pe ni Iyana-Mẹta. Ikọlu to si ti waye nibẹ latọwọ awọn Fulani tawọn eeyan naa fẹẹ le kuro nibẹ ko kere rara. Lati alẹ ọjọ Jimọ ti ikọlu yii waye lawọn eeyan ti n kede ẹ lawọn oju opo ayelujara, pe awọn Fulani ti ya bo Orile-Igboro o, wọn ti n pa awọn eeyan, wọn n dana sunle, wọn si n ṣa awọn ọmọde paapaa ladaa, bẹẹ ni ko si iranlọwọ kankan fawọn eeyan naa. Ko si agbofinro kankan nitosi, ko tilẹ si kinni kan to jẹ iranwọ, awọn eeyan naa ko sọwọ awọn Fulani to n gbẹsan ẹṣẹ ti wọn ko ṣẹ lara wọn ni. Nigba tilẹ yoo fi mọ, aworan awọn ti wọn wọle pa, awọn ti wọn ṣa ladaa atawọn ti wọn yin nibọn lo gba ori afẹfẹ, bẹẹ ni awọn eeyan n sọrọ abuku sijọba ipinlẹ Ogun lori ayelujara, wọn ni wọn ti kawọ gbera ju, wọn ko ṣe nnkan kan si ohun to n ṣẹlẹ yii, bẹẹ, bi ogun yoo ba ṣẹlẹ, bo ti n kọkọ ri naa ree, ibẹrẹ ogun leeyan n mọ, o loju ẹni ti i ri ipari ogun. Nibi ti ọrọ ọhun le de, ALAROYE gbọ pe wọn ti gbe Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Edward Awolọlọwọ Ajogun, lọ sipinlẹ Plateau bayii.


Ko si agbofinro kankan nitosi, ko tilẹ si kinni kan to jẹ iranwọ, awọn eeyan naa ko sọwọ awọn Fulani to n gbẹsan ẹṣẹ ti wọn ko ṣẹ lara wọn ni. Nigba tilẹ yoo fi mọ, aworan awọn ti wọn wọle pa, awọn ti wọn ṣa ladaa atawọn ti wọn yin nibọn lo gba ori afẹfẹ, bẹẹ ni awọn eeyan n sọrọ abuku sijọba ipinlẹ Ogun lori ayelujara, wọn ni wọn ti kawọ gbera ju, wọn ko ṣe nnkan kan si ohun to n ṣẹlẹ yii, bẹẹ, bi ogun yoo ba ṣẹlẹ, bo ti n kọkọ ri naa ree, ibẹrẹ ogun leeyan n mọ, o loju ẹni ti i ri ipari ogun. Nibi ti ọrọ ọhun le de, ALAROYE gbọ pe wọn ti gbe Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Edward Awolọlọwọ Ajogun, lọ sipinlẹ Plateau bayii. Jos ni wọn ni wọn gbe e lọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ko ti i kede ẹni ti yoo rọpo rẹ nipinlẹ Ogun. Ẹ oo ranti pe ninu ọsẹ yii kan naa ni awọn Fulani paayan meji ni Owode-Ketu, bo tilẹ jẹ pe meji to foju han niyẹn ni, to jẹ eeyan mẹfa lawọn mi-in ti wọn jẹ olugbe ibẹ sọ pe wọn ku, bẹẹ awọn Fulani lo ṣigun lọọ ba wọn lọsan-an gangan. Niṣe ni wọn ti awọn ileewe ati ọna aje wọn gbogbo pa, nigba ti ilu ko toro, to jẹ kaluku n wa ọna ti yoo fi sa kuro nile ki wọn ma baa ba ogun ọsan gangan naa lọ ni.


Jos ni wọn ni wọn gbe e lọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ko ti i kede ẹni ti yoo rọpo rẹ nipinlẹ Ogun. Ẹ oo ranti pe ninu ọsẹ yii kan naa ni awọn Fulani paayan meji ni Owode-Ketu, bo tilẹ jẹ pe meji to foju han niyẹn ni, to jẹ eeyan mẹfa lawọn mi-in ti wọn jẹ olugbe ibẹ sọ pe wọn ku, bẹẹ awọn Fulani lo ṣigun lọọ ba wọn lọsan-an gangan. Niṣe ni wọn ti awọn ileewe ati ọna aje wọn gbogbo pa, nigba ti ilu ko toro, to jẹ kaluku n wa ọna ti yoo fi sa kuro nile ki wọn ma baa ba ogun ọsan gangan naa lọ ni. Ẹ oo ranti pe bawọn Fulani ṣe n daamu awọn eeyan ilẹ Yewa yii lo mu Sunday Igboho, ajijagbara ọmọ Yoruba nni, wa si ipinlẹ Ogun yii, apẹyinda wiwa naa lo di bawọn Fulani ṣe bẹrẹ si i koju awọn ọmọ oniluu bayii, ti wọn n kọju ija si wọn tọsan-toru. Ohun to n pa ọpọ eeyan lẹkun lori iṣẹlẹ yii ni pe ijọba ji giri sọrọ awọn to fẹẹ ṣewọde pe ki wọn ma ṣi Too-geeti Lekki, l’Ekoo, wọn ko ọlọpaa lọ sibẹ biba, wọn si n mu awọn ti wọn n ṣewọde wọọrọwọ lai lo nnkan ija kankan. Ṣugbọn ko sẹnikan to ji giri si ipaniyan to n ṣẹlẹ nipinlẹ Ogun, wọn ko mu Fulani kan bayii latigba ti ipaniyan ti n waye, awọn eeyan si n padanu ẹmi, wọn n padanu dukia wọn.


Ẹ oo ranti pe bawọn Fulani ṣe n daamu awọn eeyan ilẹ Yewa yii lo mu Sunday Igboho, ajijagbara ọmọ Yoruba nni, wa si ipinlẹ Ogun yii, apẹyinda wiwa naa lo di bawọn Fulani ṣe bẹrẹ si i koju awọn ọmọ oniluu bayii, ti wọn n kọju ija si wọn tọsan-toru. Ohun to n pa ọpọ eeyan lẹkun lori iṣẹlẹ yii ni pe ijọba ji giri sọrọ awọn to fẹẹ ṣewọde pe ki wọn ma ṣi Too-geeti Lekki, l’Ekoo, wọn ko ọlọpaa lọ sibẹ biba, wọn si n mu awọn ti wọn n ṣewọde wọọrọwọ lai lo nnkan ija kankan. Ṣugbọn ko sẹnikan to ji giri si ipaniyan to n ṣẹlẹ nipinlẹ Ogun, wọn ko mu Fulani kan bayii latigba ti ipaniyan ti n waye, awọn eeyan si n padanu ẹmi, wọn n padanu dukia wọn. ALAROYE gbiyanju lati ba aṣofin to n ṣoju ẹkun Yewa keji nile-igbimọ aṣofin Ogun, iyẹn Ọnarebu Wahab Haruna Egungbohun, sọrọ, niṣe ni nọmba rẹ n wa lori ipe mi-in titi, atẹjiṣẹ ta a si fi ṣọwọ si i pẹlu, ko ti i fesi rẹ ta a fi pari iroyin yii. Ṣugbọn ẹka iroyin oloyinbo kan ti wọn ni ọkunrin naa ba awọn sọrọ, sọ pe Egungbohun fidi ẹ mulẹ pe eeyan mẹrin lawọn ti ri oku wọn laaarọ ọjọ Satide ti i ṣe ọjọ keji ikọlu yii, ati pe awọn to ṣeṣe pọ, awọn ti wọn si n wa naa wa nibẹ pẹlu. Ṣa, ohun tawọn eeyan yii n rawọ ẹbẹ sijọba si latigba ti wahala yii ti n ṣẹlẹ ni pe ki wọn bawọn kapa awọn Fulani yii, ki wọn le wọn lọ tefetefe, ki wọn wa ibomi-in ti wọn yoo ti maa fẹran jẹko fun wọn.


ALAROYE gbiyanju lati ba aṣofin to n ṣoju ẹkun Yewa keji nile-igbimọ aṣofin Ogun, iyẹn Ọnarebu Wahab Haruna Egungbohun, sọrọ, niṣe ni nọmba rẹ n wa lori ipe mi-in titi, atẹjiṣẹ ta a si fi ṣọwọ si i pẹlu, ko ti i fesi rẹ ta a fi pari iroyin yii. Ṣugbọn ẹka iroyin oloyinbo kan ti wọn ni ọkunrin naa ba awọn sọrọ, sọ pe Egungbohun fidi ẹ mulẹ pe eeyan mẹrin lawọn ti ri oku wọn laaarọ ọjọ Satide ti i ṣe ọjọ keji ikọlu yii, ati pe awọn to ṣeṣe pọ, awọn ti wọn si n wa naa wa nibẹ pẹlu. Ṣa, ohun tawọn eeyan yii n rawọ ẹbẹ sijọba si latigba ti wahala yii ti n ṣẹlẹ ni pe ki wọn bawọn kapa awọn Fulani yii, ki wọn le wọn lọ tefetefe, ki wọn wa ibomi-in ti wọn yoo ti maa fẹran jẹko fun wọn.


Igbeyawo Flakky Ididowo daru patapata, ile-ẹjọ ni ki wọn lọọ ṣayẹwo ẹjẹ lati mọ ẹni to lọmọ

Faith Adebọla Afi bii owe akisa to n lọ si akitan, ti ki i gbọ riran, to jẹ pe bi wọn ba ran an loke, niṣe ni yoo ya nisalẹ, bẹẹ lọrọ ri nipa igbeyawo ọkan lara awọn ilu-mọ-ọn-ka oṣere-binrin ilẹ wa nni, Ronkẹ Odusanya, tawọn eeyan mọ si Flakky Ididowo, pẹlu ọkọ ẹ, Ọlanrewaju Saheed, ti inagijẹ rẹ n jẹ Jago. Niṣe lọrọ wọn tubọ n sun mọ ikorita ipinya, ẹkọ ko si ṣoju mimu fun wọn rara lasiko yii. Tuntun to ṣẹṣẹ ṣẹlẹ nipa wọn ni bi ile-ẹjọ Majisreeti to wa ni kootu kẹjọ, Samuel Ilọri Court House, ni Ọgba, nipinlẹ Eko, ṣe paṣẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, pe afi kawọn onimọ iṣegun ba tọkọ-taya naa fi imọ ẹrọ yẹ ẹ wo lati mọ ẹni to jẹ baba ọmọbinrin ti wọn lawọn bi ọhun, Oluwafifẹhanmi. Jago lo sọ nile-ẹjọ nigba ti igbẹjọ n lọ lori ọrọ wọn pe koun too le sọrọ lori itọju ati gbigbọ bukaata lori ọmọ naa, afi koun kọkọ ri aridaju pe ọmọ oun lọmọbinrin naa loootọ, o loun fẹ kile-ẹjọ faṣẹ si i lati lọọ ṣe ayẹwo tawọn eleebo n pe ni DNA (Deoxyribonucleic Acid), fun un. Kẹmika DNA yii lo maa n ṣe ifọsiwẹwẹ awọn eroja to wa lara ọmọ ati ti obi, o si maa n fi iyatọ ati ijọra han laarin obi ati ọmọ, debii pe kedere lo maa han to ba jẹ eroja iya ati baba papọ pẹlu tọmọ ti wọn n jiyan le lori. Bi ko ba si papọ, afi kiyaa ọmọ naa tete ṣalaye ibi to ti royun he, ko si jẹwọ baba ọmọ gan-an.


Jago lo sọ nile-ẹjọ nigba ti igbẹjọ n lọ lori ọrọ wọn pe koun too le sọrọ lori itọju ati gbigbọ bukaata lori ọmọ naa, afi koun kọkọ ri aridaju pe ọmọ oun lọmọbinrin naa loootọ, o loun fẹ kile-ẹjọ faṣẹ si i lati lọọ ṣe ayẹwo tawọn eleebo n pe ni DNA (Deoxyribonucleic Acid), fun un. Kẹmika DNA yii lo maa n ṣe ifọsiwẹwẹ awọn eroja to wa lara ọmọ ati ti obi, o si maa n fi iyatọ ati ijọra han laarin obi ati ọmọ, debii pe kedere lo maa han to ba jẹ eroja iya ati baba papọ pẹlu tọmọ ti wọn n jiyan le lori. Bi ko ba si papọ, afi kiyaa ọmọ naa tete ṣalaye ibi to ti royun he, ko si jẹwọ baba ọmọ gan-an. Lọpọ igba, bi ariyanjiyan ba waye lori ẹni to jẹ baba ọmọ gan-an, tabi ti baba ọmọ ba n fura pe afaimọ ni ko ma jẹ ọmọ ale niyawo oun pe lọmọ oun, ni ibeere fun iru ayẹwo akanṣe yii maa n waye. Iru ayẹwo yii ki ṣe ọrọ inawo kekere rara, tori ẹ, niṣe ni Ronkẹ ati lọọya rẹ beere pe ta lo fẹẹ sanwo ayẹwo ọhun, ile-ẹjọ si paṣẹ pe Ọgbẹni Saheed to beere fun un ni ko bojuto inawo to ba tidi ẹ yọ. Ronkẹ tun rọ ile-ẹjọ lati paṣẹ pe ọsibitu ti awọn agbofinro ti maa raaye mojuto bi nnkan ba ṣe n lọ ni ki wọn ti ṣe ayẹwo naa, o ni ibi ti ko ti ni i saaye fun magomago kan ninu eto ayẹwo naa lo maa daa, ile-ẹjọ si fọwọ si i bẹẹ, wọn ni kootu naa maa mojuto bi nnkan ba ṣe lọ si.


Lọpọ igba, bi ariyanjiyan ba waye lori ẹni to jẹ baba ọmọ gan-an, tabi ti baba ọmọ ba n fura pe afaimọ ni ko ma jẹ ọmọ ale niyawo oun pe lọmọ oun, ni ibeere fun iru ayẹwo akanṣe yii maa n waye. Iru ayẹwo yii ki ṣe ọrọ inawo kekere rara, tori ẹ, niṣe ni Ronkẹ ati lọọya rẹ beere pe ta lo fẹẹ sanwo ayẹwo ọhun, ile-ẹjọ si paṣẹ pe Ọgbẹni Saheed to beere fun un ni ko bojuto inawo to ba tidi ẹ yọ. Ronkẹ tun rọ ile-ẹjọ lati paṣẹ pe ọsibitu ti awọn agbofinro ti maa raaye mojuto bi nnkan ba ṣe n lọ ni ki wọn ti ṣe ayẹwo naa, o ni ibi ti ko ti ni i saaye fun magomago kan ninu eto ayẹwo naa lo maa daa, ile-ẹjọ si fọwọ si i bẹẹ, wọn ni kootu naa maa mojuto bi nnkan ba ṣe lọ si. Adajọ-binrin M. O. Tanimọla paṣẹ pe ki wọn lọọ ṣayewo DNA ọmọ wọn ọhun ni ọsibitu kan ti wọn forukọ bo laṣiiri ni Lagos Island, lọsibitu naa wa, ati pe taarata ni ileewosan naa maa fi abajade esi ayẹwo wọn ranṣẹ si ile-ẹjọ, ko maa baa si aaye fẹnikẹni lati ṣe magomago si esi naa. Ṣe o waa le jẹ pe Jago kọ ni baba ọmọbinrin wọn yii loootọ? Ibeere yii lawọn ololufẹ Ronkẹ n beere, wọn lo maa ya awọn lẹnu tọrọ ba lọọ bẹyin yọ, bẹẹ si lawọn kan n sọ pe ki wọn mu suuru de esi ayẹwo na, ayẹwo lo maa fidi okodoro otitọ mulẹ.


Adajọ-binrin M. O. Tanimọla paṣẹ pe ki wọn lọọ ṣayewo DNA ọmọ wọn ọhun ni ọsibitu kan ti wọn forukọ bo laṣiiri ni Lagos Island, lọsibitu naa wa, ati pe taarata ni ileewosan naa maa fi abajade esi ayẹwo wọn ranṣẹ si ile-ẹjọ, ko maa baa si aaye fẹnikẹni lati ṣe magomago si esi naa. Ṣe o waa le jẹ pe Jago kọ ni baba ọmọbinrin wọn yii loootọ? Ibeere yii lawọn ololufẹ Ronkẹ n beere, wọn lo maa ya awọn lẹnu tọrọ ba lọọ bẹyin yọ, bẹẹ si lawọn kan n sọ pe ki wọn mu suuru de esi ayẹwo na, ayẹwo lo maa fidi okodoro otitọ mulẹ. Ṣe o ti to ọjọ mẹta kan ti nnkan ti daru laarin arẹwa oṣẹre-binrin yii pẹlu ọkọ ẹ. Obinrin naa lo kọkọ fẹsun kan baba ọmọ rẹ pe ko ba oun gbọ bukaata lori ọmọ, fain bọi lo n ṣe kiri igboro, o lo n yan ale, ko si huwa bii ọkọ gidi soun. Ka too wi, ka too fọ, obinrin naa ti pe ọkọ rẹ lẹjọ sile-ẹjọ to n gbọ ẹsun akanṣe ati iwa ọdaran abẹle, lagbegbe Ikẹja. Jago naa ko gbe ẹnu ẹ falagbafọ o, oun naa rojọ nipa iyawo ẹ, o ni obinrin naa n ṣe ṣina, oun o si le fọkan tan an mọ.


Ṣe o ti to ọjọ mẹta kan ti nnkan ti daru laarin arẹwa oṣẹre-binrin yii pẹlu ọkọ ẹ. Obinrin naa lo kọkọ fẹsun kan baba ọmọ rẹ pe ko ba oun gbọ bukaata lori ọmọ, fain bọi lo n ṣe kiri igboro, o lo n yan ale, ko si huwa bii ọkọ gidi soun. Ka too wi, ka too fọ, obinrin naa ti pe ọkọ rẹ lẹjọ sile-ẹjọ to n gbọ ẹsun akanṣe ati iwa ọdaran abẹle, lagbegbe Ikẹja. Jago naa ko gbe ẹnu ẹ falagbafọ o, oun naa rojọ nipa iyawo ẹ, o ni obinrin naa n ṣe ṣina, oun o si le fọkan tan an mọ. Awọn ololufẹ wọn ti sapa lati da sọrọ ipinya awọn mejeeji yii, bi wọn ṣe n ba ọkọọkan wọn sọrọ lojukoroju ni wọn n fi ọrọ ranṣẹ si wọn lori awọn ikanni ajọlo tawọn mejeeji wa, ṣugbọn nibi tọrọ de yii, o jọ pe irawe igbeyawo wọn yii ti dajọ ilẹ, ko tun le duro soke mọ, tọkọ-taya naa fẹẹ pin gaari ni poo.


Awọn ololufẹ wọn ti sapa lati da sọrọ ipinya awọn mejeeji yii, bi wọn ṣe n ba ọkọọkan wọn sọrọ lojukoroju ni wọn n fi ọrọ ranṣẹ si wọn lori awọn ikanni ajọlo tawọn mejeeji wa, ṣugbọn nibi tọrọ de yii, o jọ pe irawe igbeyawo wọn yii ti dajọ ilẹ, ko tun le duro soke mọ, tọkọ-taya naa fẹẹ pin gaari ni poo.


Wọn ti ko Mr Macaroni atawọn ẹgbẹ rẹ ti wọn mu pe wọn fẹẹ ṣewọde ni Lẹkki lọ si agọ ọlọpaa Ikoyi ati Adeniji Adele

Dada Ajikanje Ba a ṣe n kọ iroyin yii, agọ ọlọpaa to wa ni Ikoyi ati Adeniji Adele, niluu Eko, ni wọn ko awọn ọdọ ti wọn mu pe wọn fẹẹ ṣewọde wọọrọwọ laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii, lọ. Iroyin to tẹ ALAROYE lọwọ ni pe niṣe ni wọn da awọn eeyan naa si meji, ti wọn ko awọn kan lọ si agọ ọlọpaa Ikoyi, ti wọn si ko awọn kan lọ si Adeniji Adele. Ko ti i sẹni to le sọ boya wọn maa ti wọn mọle ni, tabi wọn maa gbe wọn lọ sile-ẹjọ. Laaarọ yii ni wọn ko awọn eeyan naa nibi ti wọn para jọ si ni Too-Geeti Lẹkki, nibi ti wọn ti fẹẹ ṣewọde wọọrọwọ ta ko bi wọn ṣe ni wọn fẹẹ ṣi Too-Geeti naa pada lai ti i jẹ pe wọn yanju ọrọ naa tan. O ni bii igba ti wọn n jo jaginni yodo lori saare awọn to ku nibi iṣẹlẹ naa ni.


Gbogbo wa ko le sun ka k’ọri sibi kan naa, a gbọdọ gba Naijiria lọwọ awọn aninilara-Mr Macaroni

Dada Ajikanje Ko ti i sẹni to mọ ibi ti wahala awọn ọdọ kan ti wọn mu ni Lẹkki pe wọn fẹẹ ṣepolongo ta ko bi wọn ṣe fẹẹ ṣi oju ọna marosẹ naa pelu bi wọn ko ṣe ti i pari ijokoo ti wọn n ṣe lori rẹ. Ọkan ninu awọn adẹrin-in-poṣonu ilẹ wa to tun jẹ oṣere, Ọgbẹni Adebọwale Adedayọ, ti sọ pe gbogbo ohun to ba gba lawọn yoo fun un, Naijiria gbọdọ bọ ninu irejẹ ati agbara awọn aninilara. O ṣalaye fun akọroyin ALAROYE ki wọn too gba foonu lọwọ rẹ lati ma jẹ ko le ba ẹnikẹni sọrọ mọ lori foonu pe gbogbo wa ko le sun ka kọri si ibi kan naa, bi gbogbo wa ba si n bẹru pe ka ma baa ku, a ko ni i sọrọ, awọn iran to n bọ lẹyin ko ni i sure fun wa, iya ati irẹjẹ naa yoo si maa pọ si i ni. Adedayọ sọ pe gbogbo wa la ni ẹtọ gẹgẹ bii ọmọ orileede lati ṣe iwọde wọọrọwọ gẹgẹ bo ṣe wa ninu ofin ilẹ wa. O ni ki i ṣe ohun to bojumu bi awọn ọlọpaa ṣe ko ara wọn waa di oju ọna pa lai jẹ pe awọn eeyan naa n ṣe jagidijagan tabi pe wọn jale, ti a ko si si ni abẹ ijọba ologun. Oṣere yii ni bii igba ti wọn n yagbẹ sori saare awọn ti wọn padanu ẹmi wọn lasiko iwọde to waye ninu oṣu kẹwaa, ọdun to kọja.


Awọn ọlọpaa ti mu awọn ọdọ kan lori iwọde ti wọn fẹẹ ṣe ni Lekki

Wọn ti mu awọn ọdọ kan ti wọn jade fun iwọde wọọrọwọ ni agbegbe Lẹkki, niluu Eko, ni nnkan bii aago mẹjọ aarọ ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii. Inu ọkọ ti wọn fi n ko awọn ọdaran ti wọn n pe ni Black Maria ni wọn rọ wọn si . Ọkan ninu awọn adẹrin-in poṣonu ilẹ wa nni, Mr Macaroni, wa ninu awọn ti ọlọpaa ko lọ.


Dẹrẹba jona ku, tanka epo to n wa lo gbina n’Ijẹbu-Ode

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Iku to pa dẹrẹba tanka epo diisu kan lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kejila, oṣu keji yii, lagbara pupọ, ọkunrin naa jona ku egungun lai si iranlọwọ ti ẹnikẹni le ṣe fun un ni. Oju ọna Atoyo, beeyan ba n jade kuro n’Ijẹbu-Ode, ni iṣẹlẹ yii ti waye. Ọna marosẹ Ijẹbu-Ode si Ogbere ni. Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, Alukoro TRACE, ṣalaye pe ni nnkan bii aago mọkanla aarọ ku iṣẹju mẹẹẹdogun ni tanka epo diisu naa gbina. O ni dẹrẹba to wa a ni ko ro ti pe epo loun gbe, ere buruku lo n sa loju ọna yii, nibi to si ti padanu ijanu ẹ niyẹn, ni tanka to n wa ba fẹgbẹ lelẹ. Bi mọto naa ṣe fẹgbẹ lelẹ ni epo inu rẹ danu, lẹyin to danu naa ni ina sọ.


Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, Alukoro TRACE, ṣalaye pe ni nnkan bii aago mọkanla aarọ ku iṣẹju mẹẹẹdogun ni tanka epo diisu naa gbina. O ni dẹrẹba to wa a ni ko ro ti pe epo loun gbe, ere buruku lo n sa loju ọna yii, nibi to si ti padanu ijanu ẹ niyẹn, ni tanka to n wa ba fẹgbẹ lelẹ. Bi mọto naa ṣe fẹgbẹ lelẹ ni epo inu rẹ danu, lẹyin to danu naa ni ina sọ. Dẹrẹba yii nikan lo wa ninu ọkọ naa, bina oun si ṣe sọ lo jo o pa. Ẹnikẹni ko le e ran an lọwọ bo ti wu ko kere to, nitori niṣe ni ina naa n jo geerege titi to fi jo o pa raurau. Nigba tawọn eeyan yoo fi de ọdọ rẹ, egungun rẹ nikan lo ku to wa nilẹ, ko si kinni kan ti ẹnikẹni tun foju ri lara rẹ mọ. Koda, ko sẹni to ri nọmba tanka naa mu lẹyin iṣẹlẹ yii, gbogbo ẹ ti jona di eeru.


Dẹrẹba yii nikan lo wa ninu ọkọ naa, bina oun si ṣe sọ lo jo o pa. Ẹnikẹni ko le e ran an lọwọ bo ti wu ko kere to, nitori niṣe ni ina naa n jo geerege titi to fi jo o pa raurau. Nigba tawọn eeyan yoo fi de ọdọ rẹ, egungun rẹ nikan lo ku to wa nilẹ, ko si kinni kan ti ẹnikẹni tun foju ri lara rẹ mọ. Koda, ko sẹni to ri nọmba tanka naa mu lẹyin iṣẹlẹ yii, gbogbo ẹ ti jona di eeru. Amọran nikan lo ku ti TRACE n gba awọn awakọ nla yii, ati awọn ti wọn n wa kekere naa, pe ki wọn yee sare, ki wọn si maa sinmi daadaa ki wọn too gbe mọto sọna fun irinajo, nitori ohun to n ṣọṣẹ ko to nnkan.


Amọran nikan lo ku ti TRACE n gba awọn awakọ nla yii, ati awọn ti wọn n wa kekere naa, pe ki wọn yee sare, ki wọn si maa sinmi daadaa ki wọn too gbe mọto sọna fun irinajo, nitori ohun to n ṣọṣẹ ko to nnkan.


Ko sohun to buru ninu ki Fulani maa gbebọn AK 47 kiri lati fi daabo bo ara wọn- Bala

Gomina ipinlẹ Bauchi, Bala Mohammed, ti sọ pe ko si ohun to buru ninu bi awọn Fulani darandaran ṣe n gbe ibọn kiri lati fi daabo bo ara wọn lọwọ awọn to n ji wọn ni ẹran gbe. Nibi ayẹyẹ ọsẹ awọn oniroyin ti wọn pe e si ni gomina yii ti sọrọ ọhun. Nibẹ naa lo ti bu ẹnu atẹ lu ọwọ ti awọn gomina kan fi mu ọrọ awọn Fulani darandaran ti wọn ni ki wọn kuro nipinlẹ awọn bayii. Bala Mohammed sọ pe nitori ti awọn eeyan kan maa n ji maaluu gbe lẹyin awọn Fulani lo jẹ ki wọn maa gbe ibọn AK 47 kiri lati fi koju awọn ajẹrangbe to n da wọn laamu, ati pe ko si ohun to buru ninu ki eeyan daabo dukia ti o n pawo wọle fun un. Ṣiwaju si i, o ni ohun to buru ni bi awọn gomina kan nilẹ Yoruba ṣe dẹyẹ sawọn Fulani, paapaa Gomina Rotimi Akeredolu, to loun fun wọn lọjọ meje ki wọn fi ko aasa wọ kuro nipinlẹ Ondo. O ni ohun ti gomina ọhun ṣe ko bojumu to nitori ọmọ Naijiria lawọn Fulani naa, bẹẹ ni wọn lẹtọọ lati maa ṣowo wọn nibi yoowu ti wọn ba fẹ ni Naijria.


Bala Mohammed sọ pe nitori ti awọn eeyan kan maa n ji maaluu gbe lẹyin awọn Fulani lo jẹ ki wọn maa gbe ibọn AK 47 kiri lati fi koju awọn ajẹrangbe to n da wọn laamu, ati pe ko si ohun to buru ninu ki eeyan daabo dukia ti o n pawo wọle fun un. Ṣiwaju si i, o ni ohun to buru ni bi awọn gomina kan nilẹ Yoruba ṣe dẹyẹ sawọn Fulani, paapaa Gomina Rotimi Akeredolu, to loun fun wọn lọjọ meje ki wọn fi ko aasa wọ kuro nipinlẹ Ondo. O ni ohun ti gomina ọhun ṣe ko bojumu to nitori ọmọ Naijiria lawọn Fulani naa, bẹẹ ni wọn lẹtọọ lati maa ṣowo wọn nibi yoowu ti wọn ba fẹ ni Naijria. Gomina ipinlẹ Bauchi yii sọ pe lati bii aadọjọ ọdun sẹyin lawọn Yoruba kan ti ṣe ọrọ aje wa si ilẹ Hausa, ti wọn ko si kuro ni agbegbe awọn doni. O ni eyi to tiẹ waa dun oun ju ni ti Gomina Samuel Ortom ti ipinlẹ Benue, to jẹ pe oun gan-an lo ṣiwaju awọn gomina to n pariwo pe awọn ko fẹ Fulani mọ lawọn ipinlẹ awọn. Ọkunrin Hausa yii waa pari ọrọ ẹ pe ko sohun to buru ninu bi wọn ṣe n gbe ibọn kiri, paapaa bi ijọba ko ṣe ni in lọkan lati pese aabo fun wọn, bẹẹ lo pọn dandan ki wọn pese aabo to yẹ funra wọn.


Gomina ipinlẹ Bauchi yii sọ pe lati bii aadọjọ ọdun sẹyin lawọn Yoruba kan ti ṣe ọrọ aje wa si ilẹ Hausa, ti wọn ko si kuro ni agbegbe awọn doni. O ni eyi to tiẹ waa dun oun ju ni ti Gomina Samuel Ortom ti ipinlẹ Benue, to jẹ pe oun gan-an lo ṣiwaju awọn gomina to n pariwo pe awọn ko fẹ Fulani mọ lawọn ipinlẹ awọn. Ọkunrin Hausa yii waa pari ọrọ ẹ pe ko sohun to buru ninu bi wọn ṣe n gbe ibọn kiri, paapaa bi ijọba ko ṣe ni in lọkan lati pese aabo fun wọn, bẹẹ lo pọn dandan ki wọn pese aabo to yẹ funra wọn.


Awọn ọmọde oloyun mẹrinlelogun kan ree, ile ti wọn ko wọn pamọ si nijọba ti ri wọn

O pẹ ti wọn ti ko wọn pamọ sibẹ ti aṣiri ko tu, afi lọsẹ to kọja yii ti ikọ ọlọpaa Akpakwu, ni Calabar, ipinlẹ Cross River, ṣawari ile naa, to jẹ awọn ọmọde oloyun lo wa nibẹ, ti gbogbo wọn jẹ ọdọmọde, ti wọn ṣenu rogodo-rogodo lọ. Yatọ sawọn ọmọde oloyun yii, awọn ọmọ wẹẹrẹ mọkanla ti wọn ti bi tẹlẹ ni wọn tun wa nibẹ ti awọn ọlọpaa ri ko ninu ile yii. Ohun ti wọn n ṣe nibẹ naa ko ju pe awọn kan n mu ọkunrin wa fun awọn obinrin naa lati ba wọn laṣepọ, wọn yoo fun wọn loyun. Bi wọn ba bimọ tan, wọn yoo gbe awọn ọmọ naa ta fawọn to nilo rẹ, iye ti wọn n ta ọmọkunrin si yatọ si eyi ti wọn n ta ọmọbinrin. Bo tilẹ jẹ pe awọn ọlọpaa to ri aṣiri ile yii ko ba awọn to n fi wọn ṣiṣẹ kiṣẹ naa nibẹ, sibẹ, wọn ko awọn oloyun atawọn ọmọde naa kuro nibẹ. Ajọ to n ri si lilo ọmọde nilokulo ati kiko awọn eeyan lọ sẹyin odi fun iṣẹkiṣẹ (NAPTIP) ni wọn ko wọn fun bayii, bẹẹ ni wọn n wa awọn to ko wọn da sibẹ, ti wọn n ta ọmọ oojọ lai ro ti ọjọ iwaju wọn.


Ibọn ṣọja pa janduku meji, nibi ti wọn ti n fehonu han nitori akẹkọọ ti mọto pa ni Waasinmi

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Titi dasiko yii lawọn eeyan ṣi n sọrọ lori rogbodiyan to ṣẹlẹ ni Waasinmi, loju ọna marosẹ Eko si Abẹokuta, l’Ọjọbọ, Tosidee, one yii. Nitori yatọ si Mercy John Godwin ti mọto pa lasiko to n lọ sileewe, awọn janduku meji mi-in ba iṣẹlẹ naa rin. Ibọn ṣọja lo pa wọn nibi ti wọn ti n fiku Mercy jale, ti wọn n da awọn to n kọja lọ lọna, ti wọn si tun di oju ọna marosẹ naa pa. Ohun to ṣẹlẹ gan-an gẹgẹ Ọgbẹni Tunde Ọjẹṣina tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣe ṣalaye ni pe Mercy to wa ni kilaasi keji nileewe Girama United Comprehensive High School, Osiponri, nitosi Waasinmi, n lọ sileewe rẹ laaarọ Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji, yii ni. Asiko to fẹẹ sọda titi ni bọọsi kan ti wọn pe ni Previa, padanu ijanu ẹ, bo ṣe tẹ Mercy, ọmọ ọdun mẹẹẹdogun, pa niyẹn. Bi eyi ṣe ṣẹlẹ lawọn eeyan to wa nitosi bẹrẹ ẹhonu, a gbọ pe awọn akẹkọọ ileewe naa paapaa bọ soju ọna yii, ti wọn n binu sohun to ṣẹlẹ, ti wọn si da sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ silẹ pẹlu. Eyi lo n lọ lọwọ tawọn janduku fi gba a mọ awọn akẹkọọ lọwọ, lo ba di pe wọn dana sun mọto to pa Mercy, wọn bẹrẹ si i ba awọn mọto to n lọ jẹẹjẹ wọn jẹ, bi wọn ṣe n fọ gilaasi ọkọ ni wọn n le awọn ero to wa ninu wọn bọ silẹ, ti wọn n gba foonu, gbowo lọwọ wọn.


Asiko to fẹẹ sọda titi ni bọọsi kan ti wọn pe ni Previa, padanu ijanu ẹ, bo ṣe tẹ Mercy, ọmọ ọdun mẹẹẹdogun, pa niyẹn. Bi eyi ṣe ṣẹlẹ lawọn eeyan to wa nitosi bẹrẹ ẹhonu, a gbọ pe awọn akẹkọọ ileewe naa paapaa bọ soju ọna yii, ti wọn n binu sohun to ṣẹlẹ, ti wọn si da sun-kẹrẹ-fa-kẹrẹ silẹ pẹlu. Eyi lo n lọ lọwọ tawọn janduku fi gba a mọ awọn akẹkọọ lọwọ, lo ba di pe wọn dana sun mọto to pa Mercy, wọn bẹrẹ si i ba awọn mọto to n lọ jẹẹjẹ wọn jẹ, bi wọn ṣe n fọ gilaasi ọkọ ni wọn n le awọn ero to wa ninu wọn bọ silẹ, ti wọn n gba foonu, gbowo lọwọ wọn. Ikọ alaabo Skynet Rescue Corps, to wa sibẹ lati ṣaajo, niṣe ni wọn kọ lu wọn, ti wọn ṣe ọga wọn, Ọgbẹni Kẹhinde Adedigba leṣe. Bakan naa ni awọn MTD (Motor Traffic Department) to wa lati Itori lati gbe oku Mercy kuro nibẹ paapaa fori gba ada lọwọ awọn ọmọ ganfe yii, mẹrin ninu wọn lo n gba itọju lọwọ nileewosan nigba ta a n kọ iroyin yii lọwọ. A tilẹ gbọ pe ọkunrin kan to n kọja lọ jẹẹjẹ rẹ naa gba ibọn lọrun lasiko rogbodiyan naa, ileewosan loun pẹlu balẹ si.


Ikọ alaabo Skynet Rescue Corps, to wa sibẹ lati ṣaajo, niṣe ni wọn kọ lu wọn, ti wọn ṣe ọga wọn, Ọgbẹni Kẹhinde Adedigba leṣe. Bakan naa ni awọn MTD (Motor Traffic Department) to wa lati Itori lati gbe oku Mercy kuro nibẹ paapaa fori gba ada lọwọ awọn ọmọ ganfe yii, mẹrin ninu wọn lo n gba itọju lọwọ nileewosan nigba ta a n kọ iroyin yii lọwọ. A tilẹ gbọ pe ọkunrin kan to n kọja lọ jẹẹjẹ rẹ naa gba ibọn lọrun lasiko rogbodiyan naa, ileewosan loun pẹlu balẹ si. Ibọn awọn ọlọpaa to wa lati Itori lati pẹtu saawọ yii la gbọ pe o ba a naa lọrun. Nibi ti wọn ti n fa wahala ọhun lọwọ lawọn ṣọja kan ti n kọja, ṣugbọn eṣu ti yoo ṣe awọn to n fa ijangbọn yii, ti wọn dọdọ awọn ologun ọhun, ni wọn ko ba fẹẹ gbe igi ti wọn fi di oju ọna kuro, wọn ni ṣọja kankan ko ni i kọja. ALAROYE gbọ pe awọn ṣọja naa ko kọkọ fẹẹ ba wọn ṣaroye kankan, wọn kan paṣẹ fun wọn pe ki wọn ko wahala wọn kuro ni titi ni.


Ibọn awọn ọlọpaa to wa lati Itori lati pẹtu saawọ yii la gbọ pe o ba a naa lọrun. Nibi ti wọn ti n fa wahala ọhun lọwọ lawọn ṣọja kan ti n kọja, ṣugbọn eṣu ti yoo ṣe awọn to n fa ijangbọn yii, ti wọn dọdọ awọn ologun ọhun, ni wọn ko ba fẹẹ gbe igi ti wọn fi di oju ọna kuro, wọn ni ṣọja kankan ko ni i kọja. ALAROYE gbọ pe awọn ṣọja naa ko kọkọ fẹẹ ba wọn ṣaroye kankan, wọn kan paṣẹ fun wọn pe ki wọn ko wahala wọn kuro ni titi ni. Ṣugbọn nibi ti wọn ti n ba wọn sọrọ lọwọ lawọn kan ti bẹrẹ si i juko lu mọto awọn ṣọja, ti oko si n ba awọn ologun ti ko gberegbe, wọn ni bi wọn ṣe yinbọn niyẹn. Ibọn naa lo ba meji ninu awọn alajangbila yii, ti wọn dagbere faye loju-ẹsẹ. Awọn eeyan ṣi wa nileewosan kaakiri awọn agbegbe yii ti wọn n gba itọju nitori ikọlu naa, bo tilẹ jẹ pe rogbodiyan to ṣẹlẹ latari iku Mercy John ti rọlẹ pata, ti alaafia si ti pada sagbegbe Waasinmi ati Itori.


Ṣugbọn nibi ti wọn ti n ba wọn sọrọ lọwọ lawọn kan ti bẹrẹ si i juko lu mọto awọn ṣọja, ti oko si n ba awọn ologun ti ko gberegbe, wọn ni bi wọn ṣe yinbọn niyẹn. Ibọn naa lo ba meji ninu awọn alajangbila yii, ti wọn dagbere faye loju-ẹsẹ. Awọn eeyan ṣi wa nileewosan kaakiri awọn agbegbe yii ti wọn n gba itọju nitori ikọlu naa, bo tilẹ jẹ pe rogbodiyan to ṣẹlẹ latari iku Mercy John ti rọlẹ pata, ti alaafia si ti pada sagbegbe Waasinmi ati Itori.


Gani Adams ni kawọn Fulani kuro nilẹ Yoruba, ti wọn ko ba fẹẹ rija OPC

“Ti awọn Fulani darandaran ko ba fẹẹ ko si wahala awa ọmọ ẹgbẹ OPC, anfaani nla ni yoo jẹ fun wọn ti wọn ba le fi gbogbo ilẹ Yoruba silẹ, nitori ohun to foju han bayii ni pe bi wọn ṣe le wọn kuro nipinlẹ Ọyọ, ipinlẹ Ogun ni wọn ko ara wọn wa, ti wọn fẹẹ maa faye ni awọn eeyan lara.” Aarẹ Ọnakakanfo, Iba Gani Adams, lo ṣe bayii sọrọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, lori bi awọn Fulani darndaran ṣe da ẹran wọnu ile Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka lagbegbe Ijẹgba, laipẹ yii. Ninu ọrọ ẹ naa lo tun ti sọ pe ẹgbẹ OPC ko ni i fọwọ yẹpẹrẹ mu awọn eeyan yii lori bi wọn ti ṣe fẹẹ maa ko idaamu ba awọn eeyan nilẹ Yoruba. Ninu atẹjade ti Kẹhinde Aderemi, oluranlọwọ fun Aarẹ Ọnakakanfo nipa eto iroyin, fi sita ni Gani Adams ti sọ pe ọna ti awọn darandaran yii gba ko maaluu wọle Ọjọgbọn yii, bii ẹni gbiyanju lati fi ẹmi Wọle Ṣoyinka wewu ni. O ni ohun to foju han bayii ni pe awọn janduku to wa ninu awọn darandaran yii ti kuro ni Ibarapa, ipinlẹ Ogun ni wọn wa, paapaa lagbegbe Yewa. Ninu ọrọ ẹ naa lo ti sọ pe ohun iyalẹnu lo n jẹ lori bi Aarẹ Muhammadu Buhari ko ṣe gbe igbesẹ to yẹ lori awọn janduku darandaran ti wọn n ṣe ẹmi awọn awọn eeyan lofo lasiko yii. Aarẹ Ọnakakanfo ti waa rọ awọn gomina ilẹ Yoruba lati ṣeto iranwọ to yẹ fun awọn ọmọ ẹgbẹ OPC, awọn Amọtẹkun atawọn fijilante, ki eto aabo le fẹsẹ rinlẹ daadaa nilẹ Yoruba.


O ni ohun to foju han bayii ni pe awọn janduku to wa ninu awọn darandaran yii ti kuro ni Ibarapa, ipinlẹ Ogun ni wọn wa, paapaa lagbegbe Yewa. Ninu ọrọ ẹ naa lo ti sọ pe ohun iyalẹnu lo n jẹ lori bi Aarẹ Muhammadu Buhari ko ṣe gbe igbesẹ to yẹ lori awọn janduku darandaran ti wọn n ṣe ẹmi awọn awọn eeyan lofo lasiko yii. Aarẹ Ọnakakanfo ti waa rọ awọn gomina ilẹ Yoruba lati ṣeto iranwọ to yẹ fun awọn ọmọ ẹgbẹ OPC, awọn Amọtẹkun atawọn fijilante, ki eto aabo le fẹsẹ rinlẹ daadaa nilẹ Yoruba. O ni, “OPC ṣetan lati fọwọsowopọ pẹlu awọn gomina ilẹ Yoruba lori ọrọ aabo to delẹ yii lati gbogun ti awọn darandaran ti wọn ti di ijangbọn nla si ilẹ Yoruba. Siwaju si i, Gani Adams tun gba awọn gomina niyanju lati tubọ ro awọn Amọtẹkun lagbara lati maa ṣọ awọn aafin ọba, ile awọn gbajumọ nla laarin ilu, awọn abule atawọn igberiko pẹlu gbogbo ibi to ba yẹ, ki aabo to peye le wa fun ẹmi awọn eeyan ati dukia wọn.


O ni, “OPC ṣetan lati fọwọsowopọ pẹlu awọn gomina ilẹ Yoruba lori ọrọ aabo to delẹ yii lati gbogun ti awọn darandaran ti wọn ti di ijangbọn nla si ilẹ Yoruba. Siwaju si i, Gani Adams tun gba awọn gomina niyanju lati tubọ ro awọn Amọtẹkun lagbara lati maa ṣọ awọn aafin ọba, ile awọn gbajumọ nla laarin ilu, awọn abule atawọn igberiko pẹlu gbogbo ibi to ba yẹ, ki aabo to peye le wa fun ẹmi awọn eeyan ati dukia wọn.


Fulani yinbọn pa ẹṣọ Amọtẹkun meji niluu Ọwọ, wọn tun gbe ọkan ninu wọn sa lọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn Fulani darandaran kan ni wọn dena de awọn ẹsọ Amọtẹkun ẹka tipinlẹ Ondo, ti wọn si yinbọn pa meji ninu wọn loru Ọjọruu, Wẹsidee, mọju Ọjọbọ, ọsẹ ta a wa yii. Iṣẹlẹ ọhun ni wọn lo waye labule kan ti wọn n pe ni Agọ Sanusi, loju ọna marosẹ Ute siluu Ọwọ, ni nnkan bii aago meji oru ọjọ naa. Akọroyin ALAROYE fidi rẹ mulẹ pe agbẹ kan ti wọn porukọ rẹ ni Lanre, ẹni tawọn eeyan mọ si Lado, lawọn Fulani ọhun kọkọ ji gbe. Lẹyin ọjọ diẹ ni wọn pada ri oku rẹ ninu igbo ibi ti wọn pa a si pẹlu ọwọ ọtun rẹ tí wọn ti ge sọnu. Iṣẹlẹ yii lo ṣokunfa bawọn ẹsọ Amọtẹkun atawọn fijilante ṣe gbera loru ọjọ naa lati ṣawari awọn darandaran onisẹẹbi ọhun lọnakọna ninu igbo ọba tí wọn fi ń boju sisẹ ibi wọn lai mọ pe wọn ti gẹgun de wọn. Awọn Fulani ọhun ti wọn wọ aṣọ awọn ologun la gbọ pe wọn yinbọn pa meji ninu awọn ẹsọ alaabo naa, ti wọn si tun ji Oluwasẹsan Adebayọ to jẹ olori ẹsọ Amọtẹkun nijọba ibilẹ Ọwọ gbe sa lọ titi di ba a ṣe n sọrọ yii.


Awọn ọta baba mi lo n ṣatilẹyin fun Sunday Igboho lati waa kọlu wa – Saliu Ibrahim

Stephen Ajagbe, Ilorin Ọmọ Sẹriki Fulani tilu Igangan, nipinlẹ Ọyọ, Saliu Ibrahim, ti ni awọn ọta baba oun tinu wọn ko dun si bo ṣe jẹ oye naa lo n ṣatilẹyin fun ajijangbara nni, Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, lati kọ lu wọn. O ni ile awọn nikan ni Sunday atawọn eeyan rẹ waa kọ lu, wọn si fi awọn Fulani kan silẹ laarin ilu naa ti wọn si n gbebẹ titi di akoko yii. Saliu ni ko si oootọ ninu ẹsun ti wọn fi n kan baba oun pe o n ṣe agbodegba fawọn ajinigbe, nitori pe gẹgẹ bii Sẹriki, oun gan-an lo maa n yanju aawọ to ba su yọ laarin awọn agbẹ ati darandaran, paapaa ti maaluu ba jẹ oko. O ni oun atawọn ẹgbọn oun, ilu Igangan ni wọn bi awọn si, ko si si wahala kankan laarin awọn atawọn araalu latigba tawọn ti n gbebẹ, afigba tawọn bẹrẹ si i gbọ nipa iṣẹlẹ ijinigbe. Ọkunrin naa ni eeyan mẹta ni wọn ji gbe niluu naa; Wasiu, Alhaji Ọlọṣunde ati Mọsuru Aderoju. O ni gbogbo awọn eeyan naa lo ṣi wa laye, wọn le pe wọn ki wọn ṣewadi nipa ẹni to ba wọn ṣe idunaadura nipa owo tawọn ajinigbe gba lọwọ wọn.


O ni oun atawọn ẹgbọn oun, ilu Igangan ni wọn bi awọn si, ko si si wahala kankan laarin awọn atawọn araalu latigba tawọn ti n gbebẹ, afigba tawọn bẹrẹ si i gbọ nipa iṣẹlẹ ijinigbe. Ọkunrin naa ni eeyan mẹta ni wọn ji gbe niluu naa; Wasiu, Alhaji Ọlọṣunde ati Mọsuru Aderoju. O ni gbogbo awọn eeyan naa lo ṣi wa laye, wọn le pe wọn ki wọn ṣewadi nipa ẹni to ba wọn ṣe idunaadura nipa owo tawọn ajinigbe gba lọwọ wọn. O pe awọn to n pariwo kiri pe baba oun n ṣe agbodegba fawọn ajinigbe lati jade sita ki wọn waa sọ ọ. O ni Dokita Aborode nikan lo ti ku laarin awọn ti wọn kọlu niluu Igangan. “Awọn to n pariwo gan-an nipa iku Dokita Aborode ko sun mọ ọn to awa yii, awa niku rẹ dun ju. Emi ati ẹ jọ ṣe ipolongo ibo ni nigba to fẹẹ dije fun ile aṣoju-ṣofin lẹgbẹ Accord, koda nigba to tun lọ ADC a jọ ṣe ipolongo ni.


O pe awọn to n pariwo kiri pe baba oun n ṣe agbodegba fawọn ajinigbe lati jade sita ki wọn waa sọ ọ. O ni Dokita Aborode nikan lo ti ku laarin awọn ti wọn kọlu niluu Igangan. “Awọn to n pariwo gan-an nipa iku Dokita Aborode ko sun mọ ọn to awa yii, awa niku rẹ dun ju. Emi ati ẹ jọ ṣe ipolongo ibo ni nigba to fẹẹ dije fun ile aṣoju-ṣofin lẹgbẹ Accord, koda nigba to tun lọ ADC a jọ ṣe ipolongo ni. Nigba to fẹẹ pada si PDP, o pe mi, o si ṣeleri pe kawa Fulani ni suuru, o ni oun ṣi maa ṣe nnkan fun wa.” O ni Dokita Aborode gan-an ko kọyan awọn Fulani kere, nitori pe wọn maa n ran oun lọwọ ninu oko oun. O ni lati fi imoore han, Aborode ra iyọ, o si pin in fun awọn Fulani to n ran an lọwọ, oun gan-an lo fun lowo lati lọọ ra a fun wọn. “Ẹnikan to n jẹ Hassan to jẹ Bororo gba ninu iyọ naa.


Nigba to fẹẹ pada si PDP, o pe mi, o si ṣeleri pe kawa Fulani ni suuru, o ni oun ṣi maa ṣe nnkan fun wa.” O ni Dokita Aborode gan-an ko kọyan awọn Fulani kere, nitori pe wọn maa n ran oun lọwọ ninu oko oun. O ni lati fi imoore han, Aborode ra iyọ, o si pin in fun awọn Fulani to n ran an lọwọ, oun gan-an lo fun lowo lati lọọ ra a fun wọn. “Ẹnikan to n jẹ Hassan to jẹ Bororo gba ninu iyọ naa. Ọjọ ti wọn da Dokita Aborode dubulẹ ti wọn fẹẹ pa a, ariwo to n pa ni pe to ba jẹ owo ni wọn n fẹ koun fun wọn, ki wọn jọwo, ki wọn ma pa oun. Awọn to pa a gan-an a o mọ wọn. “Ọdun 2006 ti mo pari OND mi ni mo mọ Aborode, nigba naa, ileeṣẹ Larfarge, ni Ṣhagamu, ni wọn ti n ṣiṣẹ, baba rẹ lo fun mi ni lẹta pe ki n lọọ ba a nibẹ ki n le ṣiṣẹ.” O ni ko sigba kankan ti Aborode sọ fun Seriki pe maaluu jẹ oko oun, to ba fẹẹ ṣe bẹẹ, oun lo maa kọkọ sọ fun.


Ọjọ ti wọn da Dokita Aborode dubulẹ ti wọn fẹẹ pa a, ariwo to n pa ni pe to ba jẹ owo ni wọn n fẹ koun fun wọn, ki wọn jọwo, ki wọn ma pa oun. Awọn to pa a gan-an a o mọ wọn. “Ọdun 2006 ti mo pari OND mi ni mo mọ Aborode, nigba naa, ileeṣẹ Larfarge, ni Ṣhagamu, ni wọn ti n ṣiṣẹ, baba rẹ lo fun mi ni lẹta pe ki n lọọ ba a nibẹ ki n le ṣiṣẹ.” O ni ko sigba kankan ti Aborode sọ fun Seriki pe maaluu jẹ oko oun, to ba fẹẹ ṣe bẹẹ, oun lo maa kọkọ sọ fun. “Awọn to jẹ ọmọ ilu Igangan, ti wọn jẹ Taye-Kẹhinde, ti wọn n ji maaluu gbe, ti wọn tun n pada ji eeyan, awa atawọn ọlọpaa la jọ ṣiṣẹ ta a fi mu wọn, wọn wa ni ọgba ẹwọn Agodi bi a ti ṣe n sọrọ yii. Ṣe o ṣee ṣe fun ẹni to n mu awọn ajinigbe lati maa ṣe agbodegba fun wọn? “Awọn to jẹ ọta baba mi lo n ti Sunday Igboho lẹyin lati kọ lu u. Ṣe ẹ mọ pe ko si ẹya ti ki i si awọn to n binu ara wọn.


“Awọn to jẹ ọmọ ilu Igangan, ti wọn jẹ Taye-Kẹhinde, ti wọn n ji maaluu gbe, ti wọn tun n pada ji eeyan, awa atawọn ọlọpaa la jọ ṣiṣẹ ta a fi mu wọn, wọn wa ni ọgba ẹwọn Agodi bi a ti ṣe n sọrọ yii. Ṣe o ṣee ṣe fun ẹni to n mu awọn ajinigbe lati maa ṣe agbodegba fun wọn? “Awọn to jẹ ọta baba mi lo n ti Sunday Igboho lẹyin lati kọ lu u. Ṣe ẹ mọ pe ko si ẹya ti ki i si awọn to n binu ara wọn. Lati ọjọ ti Alaafin ti fi baba mi jẹ Sẹriki Fulani Igangan ni wahala ti bẹrẹ. Awọn kan ro o pe awọn lo yẹ ko jẹ oye naa. Titi de ori adari Mayetti Allah, ija ṣi wa lori ẹ, koda ẹjọ n lọ ni kootu.


Lati ọjọ ti Alaafin ti fi baba mi jẹ Sẹriki Fulani Igangan ni wahala ti bẹrẹ. Awọn kan ro o pe awọn lo yẹ ko jẹ oye naa. Titi de ori adari Mayetti Allah, ija ṣi wa lori ẹ, koda ẹjọ n lọ ni kootu. “Ohun to n fa wahala ni Mayetti Allah ni pe ẹni to ba maa jẹ alaga gbọdọ kawe ki o ni diploma, ṣugbọn ẹni ti wọn fi jẹ e ko ni iwe-ẹri pamari lọwọ.”


“Ohun to n fa wahala ni Mayetti Allah ni pe ẹni to ba maa jẹ alaga gbọdọ kawe ki o ni diploma, ṣugbọn ẹni ti wọn fi jẹ e ko ni iwe-ẹri pamari lọwọ.”


Mi o fẹ irọ tawọn ọlọpaa n pa yii o, awọn Fulani ko maaluu wọ ile mi – Wọle Ṣoyinka

Gbajugbaja onkọtan ati ọmọwe ilẹ wa nni, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, ti fẹsun kan ileeṣẹ ọlọpaa pe ko sootọ ninu ọrọ ti wọn sọ nipa iṣẹlẹ awọn darandaran to ṣakọlu si ile rẹ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, o ni irọ lawọn ọlọpaa n pa, oun o si nifẹẹ siru irọ bẹẹ. Ninu atẹjade kan ti Ṣoyinka funra rẹ buwọ lu l’Ọjọbọ, Tọsidee yii, o ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣe waye gan-an. O ni ọrọ naa ki i ṣe pe ẹyọ maaluu kan tabi meji kan ṣirin wọ ọdọ oun, odidi agbo maaluu rẹpẹtẹ ni wọn ya bo ọgba ile toun n gbe. Ṣoyinka ni, “Tori awọn ti wọn fẹẹ mọ ootọ bọrọ ṣe jẹ gan-an nipa iṣẹlẹ to waye ni Ijẹgba, mo n fidi ẹ mulẹ bayii pe ko sẹnikẹni to kọ lu emi funra mi o, nnkan kan o ṣe mi lagoọ ara, emi naa o si kọ lu maaluu kankan. Ṣugbọn awọn maaluu atawọn darandaran kọ lu ile mi, wọn kọlu ọgba mi, ki i si i ṣe igba akọkọ pẹlu. “Bawo lawọn ọlọpaa ṣe maa pa iru irọ bẹẹ yẹn pe ko si maaluu to ṣakọlu si ile mi?


Ṣoyinka ni, “Tori awọn ti wọn fẹẹ mọ ootọ bọrọ ṣe jẹ gan-an nipa iṣẹlẹ to waye ni Ijẹgba, mo n fidi ẹ mulẹ bayii pe ko sẹnikẹni to kọ lu emi funra mi o, nnkan kan o ṣe mi lagoọ ara, emi naa o si kọ lu maaluu kankan. Ṣugbọn awọn maaluu atawọn darandaran kọ lu ile mi, wọn kọlu ọgba mi, ki i si i ṣe igba akọkọ pẹlu. “Bawo lawọn ọlọpaa ṣe maa pa iru irọ bẹẹ yẹn pe ko si maaluu to ṣakọlu si ile mi? Wọn ṣakọlu daadaa. Ọpẹlọpẹ awọn to n ba mi ṣiṣẹ ti wọn ti mọ nipa wọn, awọn ni wọn ṣakitiyan lati le wọn bọ sita. Ọlọrun si ṣe e, emi ti wa ninu mọto, mo n jade lọ tẹlẹ ni tiṣẹlẹ naa fi waye, niṣe ni mo n fi ọwọ kan wakọ, ti mo si n fi ọwọ kan le awọn maaluu, titi ti mo fi dọgbọn wa ara mi kuro laarin wọn.


Wọn ṣakọlu daadaa. Ọpẹlọpẹ awọn to n ba mi ṣiṣẹ ti wọn ti mọ nipa wọn, awọn ni wọn ṣakitiyan lati le wọn bọ sita. Ọlọrun si ṣe e, emi ti wa ninu mọto, mo n jade lọ tẹlẹ ni tiṣẹlẹ naa fi waye, niṣe ni mo n fi ọwọ kan wakọ, ti mo si n fi ọwọ kan le awọn maaluu, titi ti mo fi dọgbọn wa ara mi kuro laarin wọn. “Igba ti mo de ita, mo bọọlẹ, mo si wawọ sawọn darandaran naa pe ki wọn sun mọ mi. Wọn kọkọ ṣe bii ẹni pe awọn o gbọ ohun ti mo wi, ṣugbọn nigba ti mo n rin lọ sọdọ wọn, wọn bẹ sinu igbo, wọn fi maaluu wọn silẹ, wọn sa lọ. La ba da maaluu wọn duro soju-kan nibẹ, mo si ran oṣiṣẹ mi kan, Taiwo, pe ko lọọ ba mi pe awọn ọlọpaa wa.


“Igba ti mo de ita, mo bọọlẹ, mo si wawọ sawọn darandaran naa pe ki wọn sun mọ mi. Wọn kọkọ ṣe bii ẹni pe awọn o gbọ ohun ti mo wi, ṣugbọn nigba ti mo n rin lọ sọdọ wọn, wọn bẹ sinu igbo, wọn fi maaluu wọn silẹ, wọn sa lọ. La ba da maaluu wọn duro soju-kan nibẹ, mo si ran oṣiṣẹ mi kan, Taiwo, pe ko lọọ ba mi pe awọn ọlọpaa wa. “Igba tawọn ọlọpaa o tete de, emi funra mi bọ si mọto, mo fẹẹ lọọ ba wọn, ṣugbọn niṣẹ ni mo pade ̄mọto wọn lọna, a si jọ debi iṣẹlẹ naa. Awọn ọlọpaa fẹẹ maa wa awọn darandaran to sa lọ naa ninu igbo, ṣugbọn mo ni ko niidi, niṣe ni ki wọn ko maaluu wọn pamọ, to ba ya, ẹni to ni maaluu aa yọju. Igba to si ya loootọ, onimaaluu naa yọju.


“Igba tawọn ọlọpaa o tete de, emi funra mi bọ si mọto, mo fẹẹ lọọ ba wọn, ṣugbọn niṣẹ ni mo pade ̄mọto wọn lọna, a si jọ debi iṣẹlẹ naa. Awọn ọlọpaa fẹẹ maa wa awọn darandaran to sa lọ naa ninu igbo, ṣugbọn mo ni ko niidi, niṣe ni ki wọn ko maaluu wọn pamọ, to ba ya, ẹni to ni maaluu aa yọju. Igba to si ya loootọ, onimaaluu naa yọju. Inu mi o dun rara si ọrọ tawọn ọlọpaa n sọ yẹn pe maaluu ko wọle mi, ile ki i ṣe ogiri ati yara nikan, apakan ile mi ni gbogbo ọgba ati ayika mi kẹ! Awọn ọlọpaa tun parọ pe maaluu kan si meji lo kan ya bara, irọ niyẹn, gbogbo agbo ẹran ni, a ya fọto wọn, a tun fidio wọn pẹlu, ki ni wọn waa n parọ fun? Ko sidii to fi yẹ ki wọn ṣe yẹn, ko si ba iwa agbofinro gidi mu, koda ọrọ ti wọn sọ naa mu ifura dani, boya wọn ti gbabọde pẹlu.


Inu mi o dun rara si ọrọ tawọn ọlọpaa n sọ yẹn pe maaluu ko wọle mi, ile ki i ṣe ogiri ati yara nikan, apakan ile mi ni gbogbo ọgba ati ayika mi kẹ! Awọn ọlọpaa tun parọ pe maaluu kan si meji lo kan ya bara, irọ niyẹn, gbogbo agbo ẹran ni, a ya fọto wọn, a tun fidio wọn pẹlu, ki ni wọn waa n parọ fun? Ko sidii to fi yẹ ki wọn ṣe yẹn, ko si ba iwa agbofinro gidi mu, koda ọrọ ti wọn sọ naa mu ifura dani, boya wọn ti gbabọde pẹlu. Tawọn ọlọpaa ba ni ki n mu ẹri wa, ẹ jẹ ki n sọ ọ kedere pe tawọn maaluu ba tun ya inu ọgba mi bẹẹ yẹn nigba mi-in, ma a ranṣẹ pe wọn pe ki wọn waa ba wa jẹ suya, igba yẹn ni wọn aa too mọ pe ṣereṣere kọ.”


Tawọn ọlọpaa ba ni ki n mu ẹri wa, ẹ jẹ ki n sọ ọ kedere pe tawọn maaluu ba tun ya inu ọgba mi bẹẹ yẹn nigba mi-in, ma a ranṣẹ pe wọn pe ki wọn waa ba wa jẹ suya, igba yẹn ni wọn aa too mọ pe ṣereṣere kọ.”


Dapọ Abiọdun kilọ fawọn to n da rogbodiyan silẹ ni Yewa

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Latari rogbodiyan to mu ẹmi lọ to n waye lawọn àgbegbe Yewa, nipinlẹ Ogun, lasiko yii, Gomina Dapọ Abiọdun ti kilọ fawọn to wa nidii iṣẹlẹ naa. O ni ijọba oun ko ni i faaye gba palapala bẹẹ. Ẹni tọwọ ba si ba nidii ẹ yoo jẹ buruku iya. Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji yii, ni gomina kilọ bẹẹ, ninu atẹjade kan lati ọfiisi Akọwe iroyin ẹ, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin. Ṣe lọjọ naa ni iroyin jade pe awọn Fulani paayan ni Owode-Ketu, pe wọn tun daamu awọn eeyan Igan -Alade, Eegua ati Igbogila. Yatọ si ikilọ yii, ikọ alaabo ti i ṣe ọlọpaa, fijilante, otelemuye atawọn ẹṣọ mi-in nijọba làwọn ti da sawọn agbegbe ti rogbodiyan ti n ṣẹlẹ, awọn agbegbe bíi Ariwa Yewa, Ìmẹ̀kọ-Afọn ati Guusu Yewa.


Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji yii, ni gomina kilọ bẹẹ, ninu atẹjade kan lati ọfiisi Akọwe iroyin ẹ, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin. Ṣe lọjọ naa ni iroyin jade pe awọn Fulani paayan ni Owode-Ketu, pe wọn tun daamu awọn eeyan Igan -Alade, Eegua ati Igbogila. Yatọ si ikilọ yii, ikọ alaabo ti i ṣe ọlọpaa, fijilante, otelemuye atawọn ẹṣọ mi-in nijọba làwọn ti da sawọn agbegbe ti rogbodiyan ti n ṣẹlẹ, awọn agbegbe bíi Ariwa Yewa, Ìmẹ̀kọ-Afọn ati Guusu Yewa. Wahala naa pọ lawọn agbegbe yii to bẹẹ ti wọn ti ileewe ati ọpọlọpọ ibi pa. Eyi lo fa a ti Gomina fi ni ki iwadii bẹ̀rẹ̀ kia lori awọn to lọwọ si ikọlu to mu ẹmi lọ naa, wọn ni ijọba yoo gbe ẹni tọwọ ba tẹ pe o lọ́wọ́ si wahala naa lọ si kootu kíá ni. “Gbogbo ohun to ba gba la maa fun un lati mu alaafia duro nipinlẹ Ogun, koda bo gba ifiyajẹni gidi, a o ni i woju ẹnikẹni ka too lo o lati mu ifọkanbalẹ wa nipinlẹ yii” Bẹẹ ni apa kan atẹjade naa wi.


Wahala naa pọ lawọn agbegbe yii to bẹẹ ti wọn ti ileewe ati ọpọlọpọ ibi pa. Eyi lo fa a ti Gomina fi ni ki iwadii bẹ̀rẹ̀ kia lori awọn to lọwọ si ikọlu to mu ẹmi lọ naa, wọn ni ijọba yoo gbe ẹni tọwọ ba tẹ pe o lọ́wọ́ si wahala naa lọ si kootu kíá ni. “Gbogbo ohun to ba gba la maa fun un lati mu alaafia duro nipinlẹ Ogun, koda bo gba ifiyajẹni gidi, a o ni i woju ẹnikẹni ka too lo o lati mu ifọkanbalẹ wa nipinlẹ yii” Bẹẹ ni apa kan atẹjade naa wi.


ATM lawọn eleyii fi n lu jibiti ni Festac ti EFCC fi mu wọn

Faith Adebọla, Eko Ọjọ gbogbo ni t’ole, ọjọ kan ni t’olohun, ilẹ ọjọ kan ọhun lo mọ awọn marun-un kan tọwọ awọn agbofinro ṣẹṣẹ tẹ lagbegbe Festac, niluu Eko, kaadi onike ti wọn fi n gbowo lẹnu ẹrọ ATM lawọn n lu jibiti ẹ, ti wọn si fi n jale. Awọn ọlọpaa ajọ to n gbogun ti iwa jibiti ati ajẹbanu, EFCC, lo lọọ fi pampẹ ofin gbe awọn maraarun lowurọ Ọjọbọ, Tọsidee yii, ninu ile fulaati kan ti wọn mori mu si ni Festac. Orukọ wọn ni Sonny Okwaraji, Daniel C. Stephen, Sylvester Otuwa, Jeff Ogbonaya ati Nestor Ezeani. Alukoro ajọ EFCC to jẹ k’ALAROYE gbọ nipa iṣẹlẹ yii sọ pe o ti pẹ tawọn ti n dọdẹ awọn afurasi ọdaran naa. O ni ileeṣẹ otẹlẹmuyẹ FIB to wa lorileede Amẹrika lo mu ẹsun wa pe awọn amookunṣika ẹda kan ti ja banki igbalode kan lole owo dọla ti iye rẹ ku diẹ ko to ọtalerugba dọla Amẹrika (257,822.16 USD), lawọn ba bẹrẹ si i fimu finlẹ pẹlu imọ ẹrọ, titi tawọn fi tọpasẹ jibiti naa de ọdọ awọn afurasi ọdaran yii. O ni kaadi ATM bii ọgọta ọtọọtọ lawọn ba lọwọ wọn loriṣiiriṣii, pẹlu kọmputa agbeletan (laptops) marun-un, wọn si ti jẹwọ pe loootọ lawọn huwa ọbayejẹ naa.


Alukoro ajọ EFCC to jẹ k’ALAROYE gbọ nipa iṣẹlẹ yii sọ pe o ti pẹ tawọn ti n dọdẹ awọn afurasi ọdaran naa. O ni ileeṣẹ otẹlẹmuyẹ FIB to wa lorileede Amẹrika lo mu ẹsun wa pe awọn amookunṣika ẹda kan ti ja banki igbalode kan lole owo dọla ti iye rẹ ku diẹ ko to ọtalerugba dọla Amẹrika (257,822.16 USD), lawọn ba bẹrẹ si i fimu finlẹ pẹlu imọ ẹrọ, titi tawọn fi tọpasẹ jibiti naa de ọdọ awọn afurasi ọdaran yii. O ni kaadi ATM bii ọgọta ọtọọtọ lawọn ba lọwọ wọn loriṣiiriṣii, pẹlu kọmputa agbeletan (laptops) marun-un, wọn si ti jẹwọ pe loootọ lawọn huwa ọbayejẹ naa. Nwajuren ni ti wọn ba ti fi kaadi naa wọ owo jade ninu akaunti awọn kọsitọma banki tan, ọtọ lawọn kaadi ti wọn aa tun lo lati fi taari owo naa sinu awọn akaunti tiwọn to wa lawọn banki mi-in, ori atẹ ayelujara si ni wọn ti n ṣe gbogbo ẹ. Alukoro EFCC ni iwadii ṣi n lọ lọwọ, o lawọn afurasi naa ti n tanmọlẹ sawọn ohun to ṣokunkun, awọn si maa ko gbogbo de kootu laipẹ.


Nwajuren ni ti wọn ba ti fi kaadi naa wọ owo jade ninu akaunti awọn kọsitọma banki tan, ọtọ lawọn kaadi ti wọn aa tun lo lati fi taari owo naa sinu awọn akaunti tiwọn to wa lawọn banki mi-in, ori atẹ ayelujara si ni wọn ti n ṣe gbogbo ẹ. Alukoro EFCC ni iwadii ṣi n lọ lọwọ, o lawọn afurasi naa ti n tanmọlẹ sawọn ohun to ṣokunkun, awọn si maa ko gbogbo de kootu laipẹ.


Baba to na ọga ileewe girama nitori ọmọ rẹ ti foju bale-ẹjọ l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Baba kan, Adeyẹni Adeyẹye, ti foju bale-ẹjọ Majisreeti ilu Ileefẹ lori ẹsun pe o na ọga agba ileewe Oduduwa College, Ọgbẹni Sanusi Ademọla. Aago mẹwaa aabọ aarọ ọjọ kin-in-ni, oṣu keji, ọdun yii, la gbọ pe Sanusi lẹdi apo pọ mọ awọn kan ti wọn ti sa lọ bayii lati jẹ Sanusi niya. ASP Abdullahi Emmanuel to jẹ agbefọba ṣalaye pe ṣe ni Sanusi ko awọn tọọgi lọ sinu ọgba ileewe naa, ti wọn faṣọ ya mọ Sanusi to jẹ ọga ileewe naa lara lẹyin ti wọn na an tan. Bakan naa ni wọn tun na obinrin kan, Awoyẹye Ọlayide, ti wọn si tun ji kọkọrọ mọto pẹlu pọọsi rẹ ti owo to to ẹgbẹrun lọna aadọta naira (#50,000) wa ninu ẹ. Ẹsun mẹfa ni wọn fi kan olujẹjọ yii, lara wọn ni igbimọ-pọ lati huwa buburu, ole jija, kikọlu eeyan, biba nnkan jẹ, hihuwa to le da omi alaafia agbegbe ru ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lẹyin ti wọn sọ pe awọn ko jẹbi ẹsun naa ni agbẹjọro wọn, Oluwatosin Ademọla, bẹbẹ fun beeli wọn pẹlu ileri pe wọn ko ni i sa lọ fun igbẹjọ. Majisreeti A.


Bakan naa ni wọn tun na obinrin kan, Awoyẹye Ọlayide, ti wọn si tun ji kọkọrọ mọto pẹlu pọọsi rẹ ti owo to to ẹgbẹrun lọna aadọta naira (#50,000) wa ninu ẹ. Ẹsun mẹfa ni wọn fi kan olujẹjọ yii, lara wọn ni igbimọ-pọ lati huwa buburu, ole jija, kikọlu eeyan, biba nnkan jẹ, hihuwa to le da omi alaafia agbegbe ru ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lẹyin ti wọn sọ pe awọn ko jẹbi ẹsun naa ni agbẹjọro wọn, Oluwatosin Ademọla, bẹbẹ fun beeli wọn pẹlu ileri pe wọn ko ni i sa lọ fun igbẹjọ. Majisreeti A. A. Adebayọ fun un ni beeli pẹlu miliọnu kan naira ati oniduuro kan. O ni oniduuro naa gbọdọ jẹ oṣiṣẹ ijọba to wa nipele kejila. Adebayọ fi kun un pe oniduuro naa gbọdọ mu lẹta ti wọn fi gba a siṣẹ ati eyi to fi gba igbega gbẹyin wa si kootu, bẹẹ lo si gbọdọ maa gbe lagbegbe kootu. Lẹyin naa lo sun igbẹjọ si ọjọ kẹta, oṣu kẹta, ọdun yii.


A. Adebayọ fun un ni beeli pẹlu miliọnu kan naira ati oniduuro kan. O ni oniduuro naa gbọdọ jẹ oṣiṣẹ ijọba to wa nipele kejila. Adebayọ fi kun un pe oniduuro naa gbọdọ mu lẹta ti wọn fi gba a siṣẹ ati eyi to fi gba igbega gbẹyin wa si kootu, bẹẹ lo si gbọdọ maa gbe lagbegbe kootu. Lẹyin naa lo sun igbẹjọ si ọjọ kẹta, oṣu kẹta, ọdun yii. A oo ranti pe ṣe ni Ọgbẹni Sanusi ba Adeyẹni Adejuwọn to wa ni kilaasi SSS3 nileewe naa wi pẹlu bo ṣe mura, ni ọmọ naa ba lọ sile, o lọọ fẹjọ sun baba rẹ, ni baba ba ko awọ tọọgi lọ sileewe naa, wọn si lu ọga ileewe yii lalubami lọjọ ọhun.


A oo ranti pe ṣe ni Ọgbẹni Sanusi ba Adeyẹni Adejuwọn to wa ni kilaasi SSS3 nileewe naa wi pẹlu bo ṣe mura, ni ọmọ naa ba lọ sile, o lọọ fẹjọ sun baba rẹ, ni baba ba ko awọ tọọgi lọ sileewe naa, wọn si lu ọga ileewe yii lalubami lọjọ ọhun.


Ọwọ ti ba diẹ ninu awọn ole to n daamu awọn ara Ogijo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Awọn gende mẹwaa yii ti wọn pe orukọ wọn ni Moses Johnson, Chinedu Okechukwu, Oka James, Mathew John, Moses David, Fuhad Sulaimon, Joseph Emmanuel, Stephen Samuel, Ozon Austin ati Ọpẹ Taiwo lọwọ ọlọpaa Ogijo ti tẹ bayii. Wọn ni awọn ni wọn n lo nnkan ija, ti wọn si n ṣe bẹẹ fipa gba dukia awọn ẹni ẹlẹni. Ọjọ karun-un, oṣu keji, ọdun yii, lọwọ ba wọn gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi ṣe wi. O ni Ọlaọjọ Emmanuel lo mu ẹjọ lọ si teṣan Ogijo, pe awọn ọkunrin kan da oun atiyawo oun lọna lọjọ kẹrin, oṣu yii, ni nnkan bii aago mẹsan-aabọ alẹ. Ibọn lo ni wọn yọ sawọn, ti wọn fi gba foonu nla Iphone 7 toun n lo lọ́wọ́ oun. Emmanuel sọ fawọn ọlọpaa pe oun pada ri ninu awọn to da oun lọna yii lagbegbe Ita Oluwo, l’Ogijo, kan naa.


O ni Ọlaọjọ Emmanuel lo mu ẹjọ lọ si teṣan Ogijo, pe awọn ọkunrin kan da oun atiyawo oun lọna lọjọ kẹrin, oṣu yii, ni nnkan bii aago mẹsan-aabọ alẹ. Ibọn lo ni wọn yọ sawọn, ti wọn fi gba foonu nla Iphone 7 toun n lo lọ́wọ́ oun. Emmanuel sọ fawọn ọlọpaa pe oun pada ri ninu awọn to da oun lọna yii lagbegbe Ita Oluwo, l’Ogijo, kan naa. Lẹyin ifisun yii lọwọ ba awọn mẹwaa yii, Emmanuel atawọn mi-in ti wọn ti ja lole si ti waa tọka wọn ni teṣan naa gẹ́gẹ́ bíi ẹni to ja awọn lole. Wọn ti taari wọn sẹka itọpinpin to lọọrin, gẹgẹ bi aṣẹ Kọmiṣanna Edward Ajogun.


Lẹyin ifisun yii lọwọ ba awọn mẹwaa yii, Emmanuel atawọn mi-in ti wọn ti ja lole si ti waa tọka wọn ni teṣan naa gẹ́gẹ́ bíi ẹni to ja awọn lole. Wọn ti taari wọn sẹka itọpinpin to lọọrin, gẹgẹ bi aṣẹ Kọmiṣanna Edward Ajogun.


Adajọ ti sọ Sodiq at’Abiọla to lu oyinbo ni jibiti lori ẹrọ ayelujara sẹwọn n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilọrin Agunbanirọ kan, Sam Abiọla ati Adebiyi Sọdiq, ti ajọ EFCC wọ lọ sile-ẹjọ lọsẹ to kọja, niluu Ilọrin, fẹsun ṣiṣe jibiti ori ẹrọ ayelujara, ti dero ọgba ẹwọn bayii. Adajọ Adenikẹ Akinpẹlu tile-ẹjọ giga ipinlẹ Kwara lo dajọ ẹwọn fun wọn l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Adenikẹ ni ki awọn mejeeji lọọ ṣẹwọn oṣu mẹfa tabi ki wọn sanwo itanran ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira fun ẹsun kọọkan. Adajọ tun paṣẹ pe ijọba ti gbẹsẹ le awọn foonu ati ẹrọ kọmputa alaagbeka ti wọn n lo fun iṣẹ jibiti naa. Lọjọ kin-in-ni, oṣu keji, ọdun yii, ni EFCC wọ awọn mejeeji lọ sile-ẹjọ fun ẹsun kan naa. Ẹsun ti wọn fi kan Abiọla to n sinjọba nipinlẹ Kogi ni pe laarin oṣu keje si ikẹsan-an, ọdun 2019, o pe ara rẹ lobinrin lori intanẹẹti, o si lo ayederu orukọ oyinbo, Missie Bonie, ati nọmba foonu kan; +19287060683, lati fi tan ọkunrin oyinbo kan torukọ rẹ n jẹ, Rick, pe oun nifẹẹ rẹ, to si gba ọgọrun-un marun-un dọla lọwọ onitọhun.


Adajọ tun paṣẹ pe ijọba ti gbẹsẹ le awọn foonu ati ẹrọ kọmputa alaagbeka ti wọn n lo fun iṣẹ jibiti naa. Lọjọ kin-in-ni, oṣu keji, ọdun yii, ni EFCC wọ awọn mejeeji lọ sile-ẹjọ fun ẹsun kan naa. Ẹsun ti wọn fi kan Abiọla to n sinjọba nipinlẹ Kogi ni pe laarin oṣu keje si ikẹsan-an, ọdun 2019, o pe ara rẹ lobinrin lori intanẹẹti, o si lo ayederu orukọ oyinbo, Missie Bonie, ati nọmba foonu kan; +19287060683, lati fi tan ọkunrin oyinbo kan torukọ rẹ n jẹ, Rick, pe oun nifẹẹ rẹ, to si gba ọgọrun-un marun-un dọla lọwọ onitọhun. Nigba tile-ẹjọ ka ẹsun rẹ si i leti, olujẹjọ naa loun jẹbi. Bakan naa, Adebiyi Sọdiq to n pe ara rẹ ni ‘Maria Monica’ oyinbo alawọ funfun, ninu oṣu kẹjọ, ọdun 2020, lo ikanni gmail kan; terrellwhite856@gmail.com, lati maa fi gba owo lọwọ ẹnikan to n jẹ Manny. Olujẹjọ ọhun naa gba pe loootọ loun jẹbi ẹsun naa.


Nigba tile-ẹjọ ka ẹsun rẹ si i leti, olujẹjọ naa loun jẹbi. Bakan naa, Adebiyi Sọdiq to n pe ara rẹ ni ‘Maria Monica’ oyinbo alawọ funfun, ninu oṣu kẹjọ, ọdun 2020, lo ikanni gmail kan; terrellwhite856@gmail.com, lati maa fi gba owo lọwọ ẹnikan to n jẹ Manny. Olujẹjọ ọhun naa gba pe loootọ loun jẹbi ẹsun naa. Agbẹjọro ijọba, Ọgbẹni O.B Akinṣọla, pe ẹlẹrii kan to jẹ oṣiṣẹ ajọ EFCC, Ali Mohammed, siwaju ile-ẹjọ lati ṣalaye bi ẹjọ naa ṣe lọ. Mohammed ṣalaye pe agbegbe ilu Ọffa lawọn ti mu awọn afurasi naa. O ni ẹnikan to forukọ bo ara rẹ laṣiiri lo kọwe sileeṣẹ awọn nipa ohun ti wọn n ṣe.


Agbẹjọro ijọba, Ọgbẹni O.B Akinṣọla, pe ẹlẹrii kan to jẹ oṣiṣẹ ajọ EFCC, Ali Mohammed, siwaju ile-ẹjọ lati ṣalaye bi ẹjọ naa ṣe lọ. Mohammed ṣalaye pe agbegbe ilu Ọffa lawọn ti mu awọn afurasi naa. O ni ẹnikan to forukọ bo ara rẹ laṣiiri lo kọwe sileeṣẹ awọn nipa ohun ti wọn n ṣe. Ni tẹjọ Sọdiq, Agbefọba, Sẹsan Ọla, pe oṣiṣẹ EFCC, Eze Uchenna, lati ṣalaye bi ẹjọ naa ṣe jẹ. Iyẹn ko awọn ẹri to daju silẹ, eyi to fi han pe loootọ afurasi naa lọwọ ninu jibiti ori intanẹẹti.


Ni tẹjọ Sọdiq, Agbefọba, Sẹsan Ọla, pe oṣiṣẹ EFCC, Eze Uchenna, lati ṣalaye bi ẹjọ naa ṣe jẹ. Iyẹn ko awọn ẹri to daju silẹ, eyi to fi han pe loootọ afurasi naa lọwọ ninu jibiti ori intanẹẹti.


Usman fẹẹ fiyawo rẹ ṣoogun owo, lo ba lẹdi apo pọ pẹlu babalawo lati ji i gbe n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Baale ile kan, Usman Abdulkareem, toun pẹlu ọrẹ rẹ to n ṣiṣẹ babalawo, Fatai Adisa, lẹdi apo pọ lati ji iyawo rẹ, Muminat gbe, nile-ẹjọ Magisreeti kan to wa niluu Ilọrin paṣẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, pe ki wọn wa lahaamọ ọgba ẹwọn. Ileeṣẹ ọlọpaa to wọ awọn afurasi naa wa sile-ẹjọ ni awọn mejeeji jọ gbimọ-pọ lati huwa ọdaran nipa jiji obinrin naa gbe, ki wọn le fi ṣoogun owo. Aṣoju ileeṣẹ ọlọpaa, Abubakar Issa, ṣalaye pe ọkọ Muminat lo pe e lori foonu ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ, to si ni ko waa pade oun nile ọrẹ oun (Adisa). O ni iwadii awọn fi han pe babalawo ni Adisa, o si maa n lo ẹya ara eeyan lati fi ṣe oogun owo fawọn to ba nifẹẹ si i. Issa rọ ile-ẹjọ lati sun igbẹjọ naa siwaju ki ileeṣẹ ọlọpaa le pari iwadii wọn. Awọn olujẹjọ naa lawọn ko jẹbi ẹsun ọhun nigba tile-ẹjọ ka a si wọn leti. Adajọ Afusat Alegẹ paṣẹ pe ki wọn maa ko wọn lọ satimọle ọgba ẹwọn Oke-Kura, o sun ẹjo naa si ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun yii.


Nitori b’awọn Fulani ṣe tun paayan meji l’Owode-Ketu, awọn eeyan sa kuro niluu

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ni fẹẹrẹ Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji yii, lawọn Fulani ti awọn ara Yewa fẹẹ le kuro lagbegbe wọn tun gbinaya. Niṣe ni wọn dena de àwọn ara abule Owode-Ketu, wọn si yinbọn paayan meji. Bo tilẹ jẹ pe awọn mi-in sọ pe eeyan mẹfa ni wọn pa. Ni gbogbo asiko ti a n kọ iroyin yii, titipa lawọn ileewe, ọja, ileeṣẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ wa lawọn agbegbe bii Owode -Ketu-Ijoun, Tata, niṣe ni kaluku n pe ara wọn lori foonu pe ṣe Fulani ko ti i dọdọ wọn. Ibọn ati ada ni ALAROYE gbọ pe aawọn Fulani to pa awọn baale ile meji ni fẹẹrẹ yii lo, bi wọn ṣe yinbọn fún wọn ni wọn tun ṣa wọn ladaa, bi wọn si ti kúrò l’Owode bayii, wọn ni wọn kọri si ona Eggua ni. Wọn ni awọn kan gba ọna Igan Alade, awọn kan si gba ọna Igbogila lọ ninu wọn. Ijọba ibilẹ Ariwa Yewa lawọn ilu yii wa, nipinlẹ Ogun.


Ibọn ati ada ni ALAROYE gbọ pe aawọn Fulani to pa awọn baale ile meji ni fẹẹrẹ yii lo, bi wọn ṣe yinbọn fún wọn ni wọn tun ṣa wọn ladaa, bi wọn si ti kúrò l’Owode bayii, wọn ni wọn kọri si ona Eggua ni. Wọn ni awọn kan gba ọna Igan Alade, awọn kan si gba ọna Igbogila lọ ninu wọn. Ijọba ibilẹ Ariwa Yewa lawọn ilu yii wa, nipinlẹ Ogun. Nigba to n sọrọ nipa iṣẹlẹ yii, Eselu ti Iselu, Ọba Akintunde Akinyẹmi, ṣalaye pe awọn ko ti i le sọ iye eeyan tawọn Fulani wọnyi pa, nitori awọn tawọn ri oku wọn ṣi ree, awọn eeyan ti ẹnikẹni ko ti i mọ bi wọn ku tabi wọn ye ṣi wa nibẹ. Kábíyèsí sọ pe Iselu paapaa ko ni ifọkanbalẹ lasiko yii, nitori awọn Fulani to n rin kiri yii ko fi agbegbe awọn silẹ. Eselu sọ pe oun ti paṣẹ pe ko si oorun mọ fawọn ọkunrin Iselu, ki kaluku bẹrẹ si i ṣe fijilante, ki wọn ko awọn obinrin wọn lọ si Ọja Ọdan, titi ti wahala yii yoo fi mọwọ duro.


Nigba to n sọrọ nipa iṣẹlẹ yii, Eselu ti Iselu, Ọba Akintunde Akinyẹmi, ṣalaye pe awọn ko ti i le sọ iye eeyan tawọn Fulani wọnyi pa, nitori awọn tawọn ri oku wọn ṣi ree, awọn eeyan ti ẹnikẹni ko ti i mọ bi wọn ku tabi wọn ye ṣi wa nibẹ. Kábíyèsí sọ pe Iselu paapaa ko ni ifọkanbalẹ lasiko yii, nitori awọn Fulani to n rin kiri yii ko fi agbegbe awọn silẹ. Eselu sọ pe oun ti paṣẹ pe ko si oorun mọ fawọn ọkunrin Iselu, ki kaluku bẹrẹ si i ṣe fijilante, ki wọn ko awọn obinrin wọn lọ si Ọja Ọdan, titi ti wahala yii yoo fi mọwọ duro. Awọn ọlọpaa Eggua ni wọn waa gbe oku meji to wa nilẹ lọwọ idaji naa lọ. Nigba tọrọ ti ri bayii, bíi pe ilu ti dahoro ni, eyi ni ko jẹ ka ri ẹbi awọn to doloogbe ba sọrọ.


Awọn ọlọpaa Eggua ni wọn waa gbe oku meji to wa nilẹ lọwọ idaji naa lọ. Nigba tọrọ ti ri bayii, bíi pe ilu ti dahoro ni, eyi ni ko jẹ ka ri ẹbi awọn to doloogbe ba sọrọ.


Lẹyin tawọn Fulani pa agbe kan tan ni wọn tun dana sun oko koko rẹ n’Igangan

Ọlawale Ajao, Ibadan Awọn amòòkùṣìkà Fulani darandaran tun ti sọ̀kò ìbànújẹ sí agbagbe Ibarapa lẹẹkan sí i pẹlu bi wọn ṣe pa àgbẹ̀ oníkòkó kan, Ọgbẹni Bashiru Akinlọtan, sinu ọkọ ẹ niluu Igangan, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. ALAROYE gbọ pe niṣe ni awọn Fulani ti ko sẹni to ti i ri wọn mu yii, dáná sun oko kòkó nla ti bàbá ẹni ọdun márùdínláàádọ́rin (65) naa n da lẹyin ti wọn gbẹmi ẹ sinu oko tan. Wọn ní kò sí ojú ọgbẹ́ ibọn tabi ada lara baba naa. Eyi lo jẹ kí awọn eeyan fura pe o ṣee ṣe kó jẹ pé wọn fun un lọrun pa ni. Nigba to n fìdí iṣẹlẹ yii múlẹ̀, Akọwe ẹgbẹ awọn agbẹ niluu Igangan, Ọgbẹni Taiwo Adeagbo, sọ pé Ọgbẹni Akinlọtan nikan lo da lọ sinu oko lọjọ naa, nitori naa, ko seni to le ṣalaye bi wọn ṣe pa a. O ni ilẹ eékà mejila ni baba naa fi gbin kòkó ti awọn obayejẹ eeyan dana sun ọhun. Nitosi oko naa ni wọn sì ti ba oku rẹ̀.


Eyi lo jẹ kí awọn eeyan fura pe o ṣee ṣe kó jẹ pé wọn fun un lọrun pa ni. Nigba to n fìdí iṣẹlẹ yii múlẹ̀, Akọwe ẹgbẹ awọn agbẹ niluu Igangan, Ọgbẹni Taiwo Adeagbo, sọ pé Ọgbẹni Akinlọtan nikan lo da lọ sinu oko lọjọ naa, nitori naa, ko seni to le ṣalaye bi wọn ṣe pa a. O ni ilẹ eékà mejila ni baba naa fi gbin kòkó ti awọn obayejẹ eeyan dana sun ọhun. Nitosi oko naa ni wọn sì ti ba oku rẹ̀. Agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, fidi ẹ mulẹ pé awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ yii, ṣugbọn awọn ẹbi oloogbe ko fara mọ ki wọn gbe oku naa lọ sileewosan fún ayẹwo nitori ti wọn fẹẹ sin in kiakia. Ni nnkan bíi aago mẹjọ alẹ ọjọ Wẹsidee to jade laye ọhún naa ni wọn sinkú ẹ nilana Musulumi. Te o ba gbagbe, lọsẹ to kọja loludari ìkọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, sọ pé kò sí apaayan tabi ajinigbe kankan ni gbogbo agbegbe Ibarapa mọ bó tilẹ jẹ pé ojoojumọ lawọn ara agbegbe naa n sa, ti wọn ko le lọ sọko, bẹẹ ni wọn ko le lọ sodo, fún pipa ti awọn Fúlàní n pa wọn nipakupa.


Agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, fidi ẹ mulẹ pé awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ yii, ṣugbọn awọn ẹbi oloogbe ko fara mọ ki wọn gbe oku naa lọ sileewosan fún ayẹwo nitori ti wọn fẹẹ sin in kiakia. Ni nnkan bíi aago mẹjọ alẹ ọjọ Wẹsidee to jade laye ọhún naa ni wọn sinkú ẹ nilana Musulumi. Te o ba gbagbe, lọsẹ to kọja loludari ìkọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, sọ pé kò sí apaayan tabi ajinigbe kankan ni gbogbo agbegbe Ibarapa mọ bó tilẹ jẹ pé ojoojumọ lawọn ara agbegbe naa n sa, ti wọn ko le lọ sọko, bẹẹ ni wọn ko le lọ sodo, fún pipa ti awọn Fúlàní n pa wọn nipakupa. O jọ pe nitori ariwo ti wọn n pa pe ko si Fulani apaayan mọ lo mu baba yii gbọna oko lọ to tun fi lọọ ko sọwọ wọn, ti wọn ṣeku pa a, ti wọn si tun dana sun eeka oko koko mejila. Nitori wahala awọn Fulani darandaran yii naa nileegbimọ aṣòfin ipinlẹ Ọyọ ṣe fọwọ sí í pé kí ìjọba ipinlẹ naa ṣàgbékalẹ̀ igbimo ti yóò máa mú àwọn tó bá tàpá si ofin ti ìjọba ṣe lọdun to koja, eyi to ṣe é leewọ fún ẹnikẹni lati maa da maaluu tabi ohun ọsin kankan kiri lati le dekun wahala to máa n waye laarin awon Flulani darandaran.


O jọ pe nitori ariwo ti wọn n pa pe ko si Fulani apaayan mọ lo mu baba yii gbọna oko lọ to tun fi lọọ ko sọwọ wọn, ti wọn ṣeku pa a, ti wọn si tun dana sun eeka oko koko mejila. Nitori wahala awọn Fulani darandaran yii naa nileegbimọ aṣòfin ipinlẹ Ọyọ ṣe fọwọ sí í pé kí ìjọba ipinlẹ naa ṣàgbékalẹ̀ igbimo ti yóò máa mú àwọn tó bá tàpá si ofin ti ìjọba ṣe lọdun to koja, eyi to ṣe é leewọ fún ẹnikẹni lati maa da maaluu tabi ohun ọsin kankan kiri lati le dekun wahala to máa n waye laarin awon Flulani darandaran.