[2] Èkejì òrìṣà ni Awíṣẹ Àgbáyé Wándé Abímbọ́lá jẹ́ nínú ẹ̀kọ́ èdèe Yorùbá. N kò lè gbàgbé láíláí ní ọjọ́ kan nínúu kíláàsìi ti Yunifásitì Ilé Ifẹ̀, ní ọdún un 1973, tí Awíṣẹ ń kọ́ wa ní Ifá, tí babá sọ wípé, “Géésù Kirisì, àbí ẹ ti ń pè é….” Ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún ni mo jẹ́ nígbà náà. Ẹ̀rǔ bà mí nígbà tí Awíṣe fọhùn yìí. N kò gbọ́ irúwá ọ̀rọ̀ báyìí rí, gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n ti fi ẹ̀sin àwọn Èèbó pa ní iyè lati pínnísín. Ṣe ni mo rò wípé àrá yíò sán lójijì láti pa gbogbo àwa tí a wà nínúu kíláàsì ná à. Baba Abímbọ́lá kàn ń dá obì jẹ ni, bí wọ́n ṣe ń kì wá láyà, tí wọ́n sì ń kọ́ wa ní àṣà, òrìṣà, àti ìlànà àwọn Yorùbá.


Ojú Lọ̀rọ́ Wà, Ète Lètè | Moyọ̀ Ọ̀kẹ́dìji

N kò gbọ́ irúwá ọ̀rọ̀ báyìí rí, gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n ti fi ẹ̀sin àwọn Èèbó pa ní iyè lati pínnísín. Ṣe ni mo rò wípé àrá yíò sán lójijì láti pa gbogbo àwa tí a wà nínúu kíláàsì ná à. Baba Abímbọ́lá kàn ń dá obì jẹ ni, bí wọ́n ṣe ń kì wá láyà, tí wọ́n sì ń kọ́ wa ní àṣà, òrìṣà, àti ìlànà àwọn Yorùbá. Mo ríbá, mo ríbà o, Awíṣẹ Àgbáyé, ọmọ baba afàdá ọwọ́ ẹ pàjakùmọ̀. [3] Moyo Okediji, ed., Yoruba Images; Essays in Honour of Lamidi Fakeye, (Ile Ife: Ife Humanities Society, Obafemi Awolowo University, 1988). [4] Don Nardo, The European Colonization of Africa, (New York: Morgan Reynold, 2010).


Mo ríbá, mo ríbà o, Awíṣẹ Àgbáyé, ọmọ baba afàdá ọwọ́ ẹ pàjakùmọ̀. [3] Moyo Okediji, ed., Yoruba Images; Essays in Honour of Lamidi Fakeye, (Ile Ife: Ife Humanities Society, Obafemi Awolowo University, 1988). [4] Don Nardo, The European Colonization of Africa, (New York: Morgan Reynold, 2010). [5] Crawford Young, The Postcolonial State in Africa: Fifty Years of Independence, 1960–2010, (Madison: University of Wisconsin Press, 2012). [6] Paul S. Wingert, Primitive Art: Its Traditions and Styles, (New York: Oxford University Press, 1962). [7] Douglas Newton, Masterpieces of primitive Art, (New York: Knopf, 1978).


[5] Crawford Young, The Postcolonial State in Africa: Fifty Years of Independence, 1960–2010, (Madison: University of Wisconsin Press, 2012). [6] Paul S. Wingert, Primitive Art: Its Traditions and Styles, (New York: Oxford University Press, 1962). [7] Douglas Newton, Masterpieces of primitive Art, (New York: Knopf, 1978). [8] Bacquart, Jean-Baptiste. 2002. The Tribal Arts of Africa: Surveying Africa’s Artistic Geography.


[8] Bacquart, Jean-Baptiste. 2002. The Tribal Arts of Africa: Surveying Africa’s Artistic Geography. London: Thames and Hudson. [9] John Picton, “On the Invention of ‘Traditional’ Art,” in Moyo Okediji, ed., Principles of `Traditional’ African Culture, (Ibadan: Bard Book, 1992). [10] Alisa LaGamma, and John Pemberton, Art and Oracle: African Art and Rituals of Divination, (New York: N.Y. Metropolitan Museum of Art Metropolitan, 2000.


London: Thames and Hudson. [9] John Picton, “On the Invention of ‘Traditional’ Art,” in Moyo Okediji, ed., Principles of `Traditional’ African Culture, (Ibadan: Bard Book, 1992). [10] Alisa LaGamma, and John Pemberton, Art and Oracle: African Art and Rituals of Divination, (New York: N.Y. Metropolitan Museum of Art Metropolitan, 2000. [11] Ayo Bamgbose, Yoruba Orthography: A Linguistic Appraisal With Suggestions for Reform, (Ibadan: Ibadan University Press, 1965); Joint Consultative Committee on Education, Revised Official Orthography for the Yoruba Language: Yoruba orthography, (Lagos: The Committee, 1974). Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọlásọpé Oyěláràn ni wọ́n kọ́ mi ní ìkọsílẹ̀ èdèe Yorùbá ní Yunifásítì Ile Ife lati 1973 titi di 1977; mo ríbà o.


[11] Ayo Bamgbose, Yoruba Orthography: A Linguistic Appraisal With Suggestions for Reform, (Ibadan: Ibadan University Press, 1965); Joint Consultative Committee on Education, Revised Official Orthography for the Yoruba Language: Yoruba orthography, (Lagos: The Committee, 1974). Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọlásọpé Oyěláràn ni wọ́n kọ́ mi ní ìkọsílẹ̀ èdèe Yorùbá ní Yunifásítì Ile Ife lati 1973 titi di 1977; mo ríbà o.


Ẹ̀rín Àríntàkìtì L’ékìtì | Káyòdé Akínwùmí

È̩RÍN ÀRÍNTÀKÌTÌ L’ÉKÌTÌ Ìpínlè̩ Èkìtì jé̩ ò̩kan pàtàkì lára àwo̩n ìpínlè̩ t íÌjo̩ba Ológun dásílè̩ ní 1996 lábé̩ ìs̩è jo̩ba Ò̩gágun Sanni Abacha. Láti ara ìpínlè̩ Oǹdó ijó̩un niwó̩n ti s̩è̩dá ìpínlè̩ Èkìtì. Yàtò̩ sí pé Èkìtì jé̩ilè̩ tó lé̩tù lójú, èyí tó farahàn nínúu bíwó̩n ti ńsis̩é̩ àgbè̩ tó níbè̩ àti àwo̩n òkè tóyí ìpínlè̩ náàká, Èkìtì tún gbajú gbajà gé̩gé̩ bí ìpínlè̩ tóní àwo̩n ò̩mò̩wé jù níilè̩ Yorùbá. Àmó̩ ju gbogbo è̩ lo̩, ohun tí ó mú Èkìtìdi ìpínlè̩ àpèwááwò lé̩nu ló̩ó̩ló̩ó̩ yìíni ò̩rò̩ òs̩èlú wo̩n. Ní o̩dún 1999 tí Nàìjíríà padà sí ètò ìjo̩ba àwarawa, ìpínlè̩ Èkìtì, pè̩lú àwo̩n ìpínlè̩ Ìwò̩-oòrùn Gúsù Nàìjíríà yòókù dìbò fún àwo̩n olùdíje e̩gbé̩ Alliance for Democracy. Níyì Adébáyò̩ ni gómìnà Èkìtì ní sáàyí.


Àmó̩ ju gbogbo è̩ lo̩, ohun tí ó mú Èkìtìdi ìpínlè̩ àpèwááwò lé̩nu ló̩ó̩ló̩ó̩ yìíni ò̩rò̩ òs̩èlú wo̩n. Ní o̩dún 1999 tí Nàìjíríà padà sí ètò ìjo̩ba àwarawa, ìpínlè̩ Èkìtì, pè̩lú àwo̩n ìpínlè̩ Ìwò̩-oòrùn Gúsù Nàìjíríà yòókù dìbò fún àwo̩n olùdíje e̩gbé̩ Alliance for Democracy. Níyì Adébáyò̩ ni gómìnà Èkìtì ní sáàyí. Ìgbà tó di 2003, tí e̩gbé̩ òs̩èlú PDP gba àwo̩n ìpínlè̩ Ìwò̩-oòrùn Gúsù ló̩wó̩ AD (àfiìpínlè̩Èkó), Ayò̩délé Fáyòs̩e di gómìnà Èkìtì. Sáà yìí ganni a lè so̩pé ìran òs̩èlú ìpínlè̩Èkìtì bè̩rè̩ síí dùn-únwò. Nío̩dún 2005 ni Àjo̩ tó ń gbógun ti ìwàìbàjé̩ nídì íìs̩úná (EFCC) gbé Gómìnà Fáyòs̩e lo̩síilé-e̩jó̩lórí è̩sùn lílu ìlú ní jìbìtì owó tó lé ni bílíò̩nù kan Náírà pè̩lú ètò ò̩sìnadìe̩.


Ìgbà tó di 2003, tí e̩gbé̩ òs̩èlú PDP gba àwo̩n ìpínlè̩ Ìwò̩-oòrùn Gúsù ló̩wó̩ AD (àfiìpínlè̩Èkó), Ayò̩délé Fáyòs̩e di gómìnà Èkìtì. Sáà yìí ganni a lè so̩pé ìran òs̩èlú ìpínlè̩Èkìtì bè̩rè̩ síí dùn-únwò. Nío̩dún 2005 ni Àjo̩ tó ń gbógun ti ìwàìbàjé̩ nídì íìs̩úná (EFCC) gbé Gómìnà Fáyòs̩e lo̩síilé-e̩jó̩lórí è̩sùn lílu ìlú ní jìbìtì owó tó lé ni bílíò̩nù kan Náírà pè̩lú ètò ò̩sìnadìe̩. Ìgbà tó di o̩jó̩ ke̩rìndínlógún os̩ù ke̩wàá o̩dún 2006, ilé ìgbìmò̩ as̩òfin ìpínlè̩ Èkìtì yo̩ Fáyòs̩e àti igbákejì rè̩ nípò. Olóyè Friday Adérè̩mí tíís̩e abe̩nugan ilé ìgbìmò̩ as̩òfin ìpínlè̩ náà gba ìs̩àkoso gé̩gé̩ bíi adelé gómìnà. Àtunbò̩tán èyíni bí Ààre̩ nígbà náà, Olóyè Olús̩é̩gun O̩básanjó̩ s̩eso̩ ìpínlè̩ Èkìtì di ìpínlè̩ pàjáwìrì ní o̩jó̩ kejìdínlógún os̩ù ke̩wàá o̩dún 2006 kannáà.


Ìgbà tó di o̩jó̩ ke̩rìndínlógún os̩ù ke̩wàá o̩dún 2006, ilé ìgbìmò̩ as̩òfin ìpínlè̩ Èkìtì yo̩ Fáyòs̩e àti igbákejì rè̩ nípò. Olóyè Friday Adérè̩mí tíís̩e abe̩nugan ilé ìgbìmò̩ as̩òfin ìpínlè̩ náà gba ìs̩àkoso gé̩gé̩ bíi adelé gómìnà. Àtunbò̩tán èyíni bí Ààre̩ nígbà náà, Olóyè Olús̩é̩gun O̩básanjó̩ s̩eso̩ ìpínlè̩ Èkìtì di ìpínlè̩ pàjáwìrì ní o̩jó̩ kejìdínlógún os̩ù ke̩wàá o̩dún 2006 kannáà. Èyí jé̩ ohun ìyàlé̩nu torí kòsí ohun tójo̩ rúkè rúdò ní ìpínlè̩náà, àfi bíi sinimá àgbéléwò apanilé̩rìn-ín. Ò̩gágun-fè̩yìntì Olúrìn ni olùs̩àkóso tí ìjo̩ba àpapò̩ yàn sí ìpínlè̩ Èkìtì, ósì di ipò náà mú títí di os̩ù ke̩rin o̩dún 2007 tí Tó̩pé̩ Adémilúyì di adelé gómìnà títí Olús̩é̩gun Òní tí ódíje tó sì wo̩lé lábé̩ àsìá e̩gbé̩ òs̩èlú PDP fi gba ìjo̩ba ní o̩jó̩ ko̩kàndínló̩gbò̩n os̩ù karùn-úno̩dún 2007. Olùdíje lábé̩ àsìá AC, Ò̩mò̩wé Káyò̩dé Fáye̩mí kò f’ò̩rò̩ m’O̩ló̩run, ótako èsì ìbò nílée̩jó̩.


Èyí jé̩ ohun ìyàlé̩nu torí kòsí ohun tójo̩ rúkè rúdò ní ìpínlè̩náà, àfi bíi sinimá àgbéléwò apanilé̩rìn-ín. Ò̩gágun-fè̩yìntì Olúrìn ni olùs̩àkóso tí ìjo̩ba àpapò̩ yàn sí ìpínlè̩ Èkìtì, ósì di ipò náà mú títí di os̩ù ke̩rin o̩dún 2007 tí Tó̩pé̩ Adémilúyì di adelé gómìnà títí Olús̩é̩gun Òní tí ódíje tó sì wo̩lé lábé̩ àsìá e̩gbé̩ òs̩èlú PDP fi gba ìjo̩ba ní o̩jó̩ ko̩kàndínló̩gbò̩n os̩ù karùn-úno̩dún 2007. Olùdíje lábé̩ àsìá AC, Ò̩mò̩wé Káyò̩dé Fáye̩mí kò f’ò̩rò̩ m’O̩ló̩run, ótako èsì ìbò nílée̩jó̩. Lé̩yìn o̩dún mé̩ta àjàkú akátá, àti àtúndììbò ní os̩ùke̩rin o̩dún 2009,ilé e̩jó̩ kotemilorun to kale si Ilorin da èsì ìbò tó gbé Òní wo̩lé nù, wó̩n sì kéde pé Fáye̩mí ló wo̩lé. O̩jó̩ ke̩è̩dógún os̩ù ke̩wàá 2010 nilé e̩jó̩ dá Fáye̩mí láre, o̩jó̩ kejì niwó̩n búrafún un gé̩gé̩bíi gómìnà ìpínlè̩ Èkìtì. Àmó̩s̩á o, o̩dún 2013 tíilé e̩jó̩ tógajùlo̩ lórílè̩ èdè yìi da e̩jó̩ tí S̩é̩gun Òní túnpè nù, ni ará tó ro̩ okùn tí aráro̩ adìe̩ Fáye̩mí àti àwo̩n ará ìpínlè̩ Èkìtì lórí e̩ jó̩ ojoojúmó̩.


Lé̩yìn o̩dún mé̩ta àjàkú akátá, àti àtúndììbò ní os̩ùke̩rin o̩dún 2009,ilé e̩jó̩ kotemilorun to kale si Ilorin da èsì ìbò tó gbé Òní wo̩lé nù, wó̩n sì kéde pé Fáye̩mí ló wo̩lé. O̩jó̩ ke̩è̩dógún os̩ù ke̩wàá 2010 nilé e̩jó̩ dá Fáye̩mí láre, o̩jó̩ kejì niwó̩n búrafún un gé̩gé̩bíi gómìnà ìpínlè̩ Èkìtì. Àmó̩s̩á o, o̩dún 2013 tíilé e̩jó̩ tógajùlo̩ lórílè̩ èdè yìi da e̩jó̩ tí S̩é̩gun Òní túnpè nù, ni ará tó ro̩ okùn tí aráro̩ adìe̩ Fáye̩mí àti àwo̩n ará ìpínlè̩ Èkìtì lórí e̩ jó̩ ojoojúmó̩. Ò̩rò̩ e̩jó̩ yìí àti ìdáláre Fáye̩míní 2010 kò jé̩kí ìdìbò gómìnà Èkìtì b’é̩gbé̩mumó̩. Os̩ù ke̩fà o̩dún 2014 ni àjo̩ tó ńs̩ètò ìdìbò fi ìbò gómìnà Èkìtì sí. Fáye̩mí ńdíje àtiwo̩lé lé̩è̩kansíi lábé̩ àsìá e̩gbé̩ òsèlú tuntun, APC.


Ò̩rò̩ e̩jó̩ yìí àti ìdáláre Fáye̩míní 2010 kò jé̩kí ìdìbò gómìnà Èkìtì b’é̩gbé̩mumó̩. Os̩ù ke̩fà o̩dún 2014 ni àjo̩ tó ńs̩ètò ìdìbò fi ìbò gómìnà Èkìtì sí. Fáye̩mí ńdíje àtiwo̩lé lé̩è̩kansíi lábé̩ àsìá e̩gbé̩ òsèlú tuntun, APC. Láàrin 2006 sí 2014 náà, àgbò Ayò̩ Fáyòs̩e tótàdí mé̩yìn ti lo̩mágbárawá, òunsìni olùdíje lábé̩ àbùradà PDP. Ètò ìdìbò 2014 ò̩hún wáwà láàrin Káyò̩dé Fáye̩mí àti Ayò̩ Fáyòs̩e. Ojú iná kó̩ ni ewùrà tií hurunni Fáyòs̩e àti PDP fi ò̩rò̩ náà s̩e.


Láàrin 2006 sí 2014 náà, àgbò Ayò̩ Fáyòs̩e tótàdí mé̩yìn ti lo̩mágbárawá, òunsìni olùdíje lábé̩ àbùradà PDP. Ètò ìdìbò 2014 ò̩hún wáwà láàrin Káyò̩dé Fáye̩mí àti Ayò̩ Fáyòs̩e. Ojú iná kó̩ ni ewùrà tií hurunni Fáyòs̩e àti PDP fi ò̩rò̩ náà s̩e. Gbogbo ìjo̩ba ìbílè̩ mé̩rè̩è̩rìndínlógún tówàní ìpínlè̩ náà ló ti gbe̩ye̩ ló̩wó̩ Fáye̩mí. Tò̩húnnáà ò sì wulè̩ janpata, ókí Fáyòs̩e kú oríire. Àmó̩ e̩gbé̩ òs̩èlú rè̩ gbé ò̩rò̩ náà r’elée̩jó̩, níbi wó̩n gbé dá Fáyòs̩e láre.


Gbogbo ìjo̩ba ìbílè̩ mé̩rè̩è̩rìndínlógún tówàní ìpínlè̩ náà ló ti gbe̩ye̩ ló̩wó̩ Fáye̩mí. Tò̩húnnáà ò sì wulè̩ janpata, ókí Fáyòs̩e kú oríire. Àmó̩ e̩gbé̩ òs̩èlú rè̩ gbé ò̩rò̩ náà r’elée̩jó̩, níbi wó̩n gbé dá Fáyòs̩e láre. Nínú ètò ìdìbò síipò ààre̩ tó wáyé ní 2015, nínú èyí tí Ò̩gágun-fè̩yìntì Muhammadu Buhari ti fè̩yìn ààre̩ àná, Goodluck Jonathan bé̩lè̩, ìpínlè̩ Èkìtì nìkan ni e̩gbé̩ òs̩èlú PDP ti wo̩lé ní Ìwò̩-oòrùn Gúsù Nàìjíríà. Èyí, àti àwo̩n àríwísí Fáyòs̩è sí Buhari àti ìs̩èjo̩ba rè̩ so̩ ìpínlè̩ Èkìtì di ìpínlè̩ alátakòfún Ìjo̩ba àpapò̩. Bé̩è̩sì ré, ìjo̩ba àpapò̩ ń fi gbogbo ìgbàrán Fáyòs̩e létí àwo̩n e̩jó̩ ìwàìbàjé̩ tíkòtíì jé̩tán.


Nínú ètò ìdìbò síipò ààre̩ tó wáyé ní 2015, nínú èyí tí Ò̩gágun-fè̩yìntì Muhammadu Buhari ti fè̩yìn ààre̩ àná, Goodluck Jonathan bé̩lè̩, ìpínlè̩ Èkìtì nìkan ni e̩gbé̩ òs̩èlú PDP ti wo̩lé ní Ìwò̩-oòrùn Gúsù Nàìjíríà. Èyí, àti àwo̩n àríwísí Fáyòs̩è sí Buhari àti ìs̩èjo̩ba rè̩ so̩ ìpínlè̩ Èkìtì di ìpínlè̩ alátakòfún Ìjo̩ba àpapò̩. Bé̩è̩sì ré, ìjo̩ba àpapò̩ ń fi gbogbo ìgbàrán Fáyòs̩e létí àwo̩n e̩jó̩ ìwàìbàjé̩ tíkòtíì jé̩tán. Àmó̩ èyíkòturunlára rè̩, e̩nu rè̩kòrò̩ ó̩. Bóyá ógbà gbé pé ohun tíítánni o̩dún eegún. Kè̩rè̩kè̩rè̩, ètò ìdìbò gómìnà fún sáà mìíràn tún dé.


Àmó̩ èyíkòturunlára rè̩, e̩nu rè̩kòrò̩ ó̩. Bóyá ógbà gbé pé ohun tíítánni o̩dún eegún. Kè̩rè̩kè̩rè̩, ètò ìdìbò gómìnà fún sáà mìíràn tún dé. Fáye̩mí tó ti gba is̩é̩ mínísítà lábé̩ ìjo̩ba Buhari tún padà wá láti díje lé̩è̩kan síi. S̩é Fáyòs̩e òsì le díjemó̩, lóbáfa igbákejì rè̩, Ò̩jò̩gbó̩n Olús̩o̩lá E̩lé̩ka kalè̩. E̩gbé̩ òs̩èlú méjèèjì, PDP àti APC lós̩ètò ìdìbò abé̩lé láti yan olùdíje.


Fáye̩mí tó ti gba is̩é̩ mínísítà lábé̩ ìjo̩ba Buhari tún padà wá láti díje lé̩è̩kan síi. S̩é Fáyòs̩e òsì le díjemó̩, lóbáfa igbákejì rè̩, Ò̩jò̩gbó̩n Olús̩o̩lá E̩lé̩ka kalè̩. E̩gbé̩ òs̩èlú méjèèjì, PDP àti APC lós̩ètò ìdìbò abé̩lé láti yan olùdíje. Fáye̩mí, tòun tà tìlé̩yìn ìjo̩ba àpapò̩ jáwé olúborí ní APC. Alátakò rè̩ ijó̩sí, tíwó̩n ti jo̩wàní APC báyìí, S̩é̩gun Òní túntako èsì ìdìbò abé̩lé yìí ní lée̩jó̩. Fáye̩mí tún jàrebò̩.


Fáye̩mí, tòun tà tìlé̩yìn ìjo̩ba àpapò̩ jáwé olúborí ní APC. Alátakò rè̩ ijó̩sí, tíwó̩n ti jo̩wàní APC báyìí, S̩é̩gun Òní túntako èsì ìdìbò abé̩lé yìí ní lée̩jó̩. Fáye̩mí tún jàrebò̩. Fáyòs̩e ní tirè̩ fo̩wó̩ tí E̩lé̩ka lé̩yìn bíi gba e̩ké̩ ti ńfo̩wó̩ tilé tíigba aláàmú ńfo̩wó̩tògiri, E̩lé̩ka náà s̩e bé̩è̩ jáwé olúborí ní PDP. Bíkò tilè̩ dùnmó̩ àwo̩n o̩mo̩ e̩gbé̩ ò̩hún kan nínú, tíwó̩n sì fi e̩gbé̩ ò̩hún sílè̩ bó̩sí APC. Ètò ìdìbò ò̩húnwá di ìfiga gbága láàrin ìjo̩ba àpapò̩, tó ti Fáye̩mí lé̩yìn àti alátakò wo̩n tí wó̩n ti ńwó̩nà àti pa lé̩nu mó̩, ìye̩nFáyòs̩e.


Fáyòs̩e ní tirè̩ fo̩wó̩ tí E̩lé̩ka lé̩yìn bíi gba e̩ké̩ ti ńfo̩wó̩ tilé tíigba aláàmú ńfo̩wó̩tògiri, E̩lé̩ka náà s̩e bé̩è̩ jáwé olúborí ní PDP. Bíkò tilè̩ dùnmó̩ àwo̩n o̩mo̩ e̩gbé̩ ò̩hún kan nínú, tíwó̩n sì fi e̩gbé̩ ò̩hún sílè̩ bó̩sí APC. Ètò ìdìbò ò̩húnwá di ìfiga gbága láàrin ìjo̩ba àpapò̩, tó ti Fáye̩mí lé̩yìn àti alátakò wo̩n tí wó̩n ti ńwó̩nà àti pa lé̩nu mó̩, ìye̩nFáyòs̩e. Kò níyani lé̩nu pé a fé̩è̩ mágbó̩ ò̩rò̩kankan lé̩nu E̩lé̩ka fúnra rè̩, torí Fáyòs̩e gbé ò̩rò̩ ìbò náà lórí ju e̩ni tó ńdíje lo̩. Àpe̩e̩re̩ gbígbò̩ràndùn jue̩ní lò̩ràn lo̩ yìí ni bí Fáyòs̩es̩e ńfó̩nnu lórí ètò orí te̩lifísàn kan tíwó̩n pè ésí ló̩sè̩ tí ìdìbò náà wáyé. Dípòkó sò̩rò̩ lórí ohun tí E̩lé̩ka àti e̩gbé̩ PDP níí s̩e fún Èkìtì, ò̩rò̩ bós̩e wo̩lé ìbò gómìnà lé̩è̩mejì ò̩tò̩ò̩tò̩ ló ń so̩.


Kò níyani lé̩nu pé a fé̩è̩ mágbó̩ ò̩rò̩kankan lé̩nu E̩lé̩ka fúnra rè̩, torí Fáyòs̩e gbé ò̩rò̩ ìbò náà lórí ju e̩ni tó ńdíje lo̩. Àpe̩e̩re̩ gbígbò̩ràndùn jue̩ní lò̩ràn lo̩ yìí ni bí Fáyòs̩es̩e ńfó̩nnu lórí ètò orí te̩lifísàn kan tíwó̩n pè ésí ló̩sè̩ tí ìdìbò náà wáyé. Dípòkó sò̩rò̩ lórí ohun tí E̩lé̩ka àti e̩gbé̩ PDP níí s̩e fún Èkìtì, ò̩rò̩ bós̩e wo̩lé ìbò gómìnà lé̩è̩mejì ò̩tò̩ò̩tò̩ ló ń so̩. Ò̩rò̩náà tilè̩ wá dórí góńgó ní o̩jó̩rú, o̩jó̩ ko̩kànlá os̩ù keje, o̩jó̩ mé̩rin sí o̩jó̩ ìbò, nígbà tí Fáyòs̩e bó̩sí ìta pè̩lú apá kíká àti o̩rùn ríró̩ àti omilójú. Àfi bí o̩mo̩ kékeré tí wó̩n gbà lóúnje̩. S̩é bé̩è̩ làpátas̩e ńdomi?


Ò̩rò̩náà tilè̩ wá dórí góńgó ní o̩jó̩rú, o̩jó̩ ko̩kànlá os̩ù keje, o̩jó̩ mé̩rin sí o̩jó̩ ìbò, nígbà tí Fáyòs̩e bó̩sí ìta pè̩lú apá kíká àti o̩rùn ríró̩ àti omilójú. Àfi bí o̩mo̩ kékeré tí wó̩n gbà lóúnje̩. S̩é bé̩è̩ làpátas̩e ńdomi? Ohun tí Fáyòs̩e so̩ nipé àwo̩n o̩ló̩pàákògbérèégbè lós̩e bé̩è̩ na òun, óní ò̩kan gbá òun lójú, òmíràn fìdìí ìbo̩n gbá òun ló̩rùn. Taani òmò̩pé asunkún rojó̩, ilé níítú. È̩rín màdùn-únrín l’Ékìtì o. Tòun te̩nu è̩, o̩jó̩ ìdìbò pé.


Ohun tí Fáyòs̩e so̩ nipé àwo̩n o̩ló̩pàákògbérèégbè lós̩e bé̩è̩ na òun, óní ò̩kan gbá òun lójú, òmíràn fìdìí ìbo̩n gbá òun ló̩rùn. Taani òmò̩pé asunkún rojó̩, ilé níítú. È̩rín màdùn-únrín l’Ékìtì o. Tòun te̩nu è̩, o̩jó̩ ìdìbò pé. Oníkálùkù wá ń fi è̩sùn kan ra wo̩n. PDP ní APC ń jí àpótí ìbò gbé, pé wó̩n ń dún kokò mó̩ àwo̩n o̩mo̩ e̩gbé̩ àwo̩n, pé wó̩n ń fowó ra ìbò. APC ní PDP ń pín owó àti oúnje̩ fún àwo̩n olùdìbò.


Oníkálùkù wá ń fi è̩sùn kan ra wo̩n. PDP ní APC ń jí àpótí ìbò gbé, pé wó̩n ń dún kokò mó̩ àwo̩n o̩mo̩ e̩gbé̩ àwo̩n, pé wó̩n ń fowó ra ìbò. APC ní PDP ń pín owó àti oúnje̩ fún àwo̩n olùdìbò. Nígbà tí ìdìbò ó fi tán, Fáye̩mí àti APC jáwéolúborí. Kódà, wó̩n fè̩yìn PDP bé̩lè̩ ní ìjo̩ba ìbílè̩ Fáyòs̩e. PDP ti ní àwo̩n ògbà, pé ìpàdé di ilé e̩jó̩.


Nígbà tí ìdìbò ó fi tán, Fáye̩mí àti APC jáwéolúborí. Kódà, wó̩n fè̩yìn PDP bé̩lè̩ ní ìjo̩ba ìbílè̩ Fáyòs̩e. PDP ti ní àwo̩n ògbà, pé ìpàdé di ilé e̩jó̩. Àbí, a jé̩ pé ìrantúnkù tí a óríwò l’Ékìtì. Kòpé̩ lé̩yìn ìdìbò náà n iàwòrán tíkè̩è̩t ìo̩kò̩ òfuurufú pè̩lú orúko̩ Fáyòs̩e níbè̩. Ójo̩ pé ófé̩ lo̩fún ìsinmi lókèòkun.


Àbí, a jé̩ pé ìrantúnkù tí a óríwò l’Ékìtì. Kòpé̩ lé̩yìn ìdìbò náà n iàwòrán tíkè̩è̩t ìo̩kò̩ òfuurufú pè̩lú orúko̩ Fáyòs̩e níbè̩. Ójo̩ pé ófé̩ lo̩fún ìsinmi lókèòkun. Àmó̩ àjo̩ tó ńgbógun ti ìwà ìbàjé̩ nídìíìs̩úná ti ńs̩ètòfúnun. Ìranòs̩èlú màdùn-únwò o. S̩ùgbó̩n kílèrè àwo̩n olùdìbò l’Ékìtì? Hùn, ibi erin méjì bá gbé ńjàni, koríko màkú ìró̩jú o. Àbí iboni wó̩n ròpé owó t íàwó̩n gbàní gbà ìbò ti wá.


Àmó̩ àjo̩ tó ńgbógun ti ìwà ìbàjé̩ nídìíìs̩úná ti ńs̩ètòfúnun. Ìranòs̩èlú màdùn-únwò o. S̩ùgbó̩n kílèrè àwo̩n olùdìbò l’Ékìtì? Hùn, ibi erin méjì bá gbé ńjàni, koríko màkú ìró̩jú o. Àbí iboni wó̩n ròpé owó t íàwó̩n gbàní gbà ìbò ti wá. Owó Àbú kó̩ niwó̩n ní a fi ńs̩e Àbú l’álejò. È̩rín àrín tàkìtì ni l’Ékìtìooo. Káyọ̀dé Akínwùmí jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ Yorùbá ní Yunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ́, ipele àṣekágbá.


Owó Àbú kó̩ niwó̩n ní a fi ńs̩e Àbú l’álejò. È̩rín àrín tàkìtì ni l’Ékìtìooo. Káyọ̀dé Akínwùmí jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ Yorùbá ní Yunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ́, ipele àṣekágbá. Káyọ̀dé fẹ́ràn ìtàn púpọ̀, a máa gbọ́ orin lọ́pọ̀ ó sì jẹ́ olùwòye lórí ọ̀rọ̀ tó ń lọ.


Káyọ̀dé fẹ́ràn ìtàn púpọ̀, a máa gbọ́ orin lọ́pọ̀ ó sì jẹ́ olùwòye lórí ọ̀rọ̀ tó ń lọ.


Ìyá Kògbérèégbè àti Ọmọge oníwọ̀kuwọ̀ | ‘Lánasẹ̀ Hussein

Ìyá kogberegbe, ní gbogbo ara àdúgbò mọ ó si, àmọ́ ìyá èkó ni àwọn ẹbí ń pè é. Kii dá rìn lai si ìyá Dupẹ. Inú ọkọ danfo ni ìyá kogberegbe wà ní ìgbà tí ọmọbirin pupa tá ń wí yìí wọ’nù ọkọ̀̀. Ìbàdí rẹ ń gbọn rìrì nínú ṣòkòtò tí ó wọ̀, bẹ ẹ̀ sini ewu ọrùn rẹ̀ kò ju pépé bíi aṣọ aáyán lọ. Ipenpeju rẹ̀ kọ̀ọ̀kan fẹ́ ẹ̀ tó dì ní irun aláràmbárà. Àwọn èrò tí wá nínú ọkọ̀ kí ó tó o de, ìyá kogberegbe joko si ẹyin, bẹ́ẹ̀ sì ni ọmọbìnrin yìí joko sì àgá ìlà iwájú ìyá. Bí ó ti jókòó ní àṣírí tí ń bẹ ní ìdí adie rẹ tí tú.


Ipenpeju rẹ̀ kọ̀ọ̀kan fẹ́ ẹ̀ tó dì ní irun aláràmbárà. Àwọn èrò tí wá nínú ọkọ̀ kí ó tó o de, ìyá kogberegbe joko si ẹyin, bẹ́ẹ̀ sì ni ọmọbìnrin yìí joko sì àgá ìlà iwájú ìyá. Bí ó ti jókòó ní àṣírí tí ń bẹ ní ìdí adie rẹ tí tú. Gbogbo ara inú ọkọ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í kún fún àwòrán oníhòòhò tí ọmọge ìgbàlódé yìí ń fún wọn wò. Bí ọkọ̀ tí ń já sínu galọọpu ni bẹ̀bẹ̀rẹ́ ìdí ìdí rẹ ń hàn sí. Bí gbogbo ara inú ọkọ̀ tí ń kún, ìyá kogberegbe dakẹ jẹ́ jẹ́ ní, bẹ́ẹ̀ ni ìyá Dúpẹ́ fi ọwọ tọ́ kogberegbe.


Gbogbo ara inú ọkọ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í kún fún àwòrán oníhòòhò tí ọmọge ìgbàlódé yìí ń fún wọn wò. Bí ọkọ̀ tí ń já sínu galọọpu ni bẹ̀bẹ̀rẹ́ ìdí ìdí rẹ ń hàn sí. Bí gbogbo ara inú ọkọ̀ tí ń kún, ìyá kogberegbe dakẹ jẹ́ jẹ́ ní, bẹ́ẹ̀ ni ìyá Dúpẹ́ fi ọwọ tọ́ kogberegbe. Inú ìyá ru fún ìbínú, pẹ̀lú bí ọmọbìnrin náà ṣe sí ara silẹ. Ṣé bí wọn ní tomode òun laafii díwọ̀n tàgbà ni. A ṣe kìnnìún ìyá ń ṣọdẹ ni.


Inú ìyá ru fún ìbínú, pẹ̀lú bí ọmọbìnrin náà ṣe sí ara silẹ. Ṣé bí wọn ní tomode òun laafii díwọ̀n tàgbà ni. A ṣe kìnnìún ìyá ń ṣọdẹ ni. Ọmọbìnrin tí a ń wí yìí tí ń ṣe àkíyèsí pẹ̀lú ikùn sínú àwọn ènìyàn inú ọkọ̀, bẹ́ẹ̀ lọ wun náà ń rún ara. Ó dìde láti fa ṣòkòtò rẹ̀ sókè, kí ó bo ìdí rẹ̀, ṣùgbọ́n kò bo ó dáadáa. Kí bá ti wá a mọ̀ kó má fà nkan kan. Bí ó ti tún dìde láti tún fà ni wàhálà bá bẹ silẹ.


Ọmọbìnrin tí a ń wí yìí tí ń ṣe àkíyèsí pẹ̀lú ikùn sínú àwọn ènìyàn inú ọkọ̀, bẹ́ẹ̀ lọ wun náà ń rún ara. Ó dìde láti fa ṣòkòtò rẹ̀ sókè, kí ó bo ìdí rẹ̀, ṣùgbọ́n kò bo ó dáadáa. Kí bá ti wá a mọ̀ kó má fà nkan kan. Bí ó ti tún dìde láti tún fà ni wàhálà bá bẹ silẹ. Ní ìyá kogberegbe bá yari. Mo mọ̀ pé ẹ bèèrè pé kí ni ó fà á? Ìyá kogberegbe lo bínú ó.


Ní ìyá kogberegbe bá yari. Mo mọ̀ pé ẹ bèèrè pé kí ni ó fà á? Ìyá kogberegbe lo bínú ó. ‘ó tíó’ ìyá gbá ọwọ ọmọbìnrin náà mú, ‘ó gbudọ faa rárá, mio ni gba ìyẹn rárá!’ ìyá bá yari. ‘Màmá, ẹ fi ṣòkòtò mi silẹ, àbí kí gaan lóde?’ ọmọbìnrin gba ọwọ ìyá mú pẹ̀lú ojú tí ó fi kó ìyá mọ́lẹ̀. Kí bá ti mọ̀ kó bẹ̀bẹ̀ kó tó di yánpọnyánrin máa lọ́wọ́ “Ṣé ojú rẹ ó sọnà fún ọ kí o tó wọ irú aṣọ yìí jáde ní, àbí ó ní gigi tí ó ó fi wo ara rẹ bí?


‘ó tíó’ ìyá gbá ọwọ ọmọbìnrin náà mú, ‘ó gbudọ faa rárá, mio ni gba ìyẹn rárá!’ ìyá bá yari. ‘Màmá, ẹ fi ṣòkòtò mi silẹ, àbí kí gaan lóde?’ ọmọbìnrin gba ọwọ ìyá mú pẹ̀lú ojú tí ó fi kó ìyá mọ́lẹ̀. Kí bá ti mọ̀ kó bẹ̀bẹ̀ kó tó di yánpọnyánrin máa lọ́wọ́ “Ṣé ojú rẹ ó sọnà fún ọ kí o tó wọ irú aṣọ yìí jáde ní, àbí ó ní gigi tí ó ó fi wo ara rẹ bí? Wá ní láti fii lẹ̀ bí ó ṣe wá, kí a mọ̀ pé ó ti ń fún wa ní ìran wò’. Gbogbo ara inú ọkọ̀ ò lé mú oro yii mọ́ra, nise ni wọ́n sọ erin d’orin ni wọ́n bá ń kọ ọ́. Bẹ́ẹ̀ ni ọmọbìnrin yìí ṣe fi ìbínú pariwo mo awakọ̀, pé kí ó sọ òun kalẹ̀.


Wá ní láti fii lẹ̀ bí ó ṣe wá, kí a mọ̀ pé ó ti ń fún wa ní ìran wò’. Gbogbo ara inú ọkọ̀ ò lé mú oro yii mọ́ra, nise ni wọ́n sọ erin d’orin ni wọ́n bá ń kọ ọ́. Bẹ́ẹ̀ ni ọmọbìnrin yìí ṣe fi ìbínú pariwo mo awakọ̀, pé kí ó sọ òun kalẹ̀. Ṣùgbọ́n ìyá kogberegbe ò fi lọ́run silẹ. “láró ń rò ja npo ọmú, ọmọ pọ̀, ó kòní ibi í rè’. Bi ìyá ṣé nfa ṣòkòtò náà l’ọmọbirin ọhun náà ń du kí pátá ohun má ja.


Ṣùgbọ́n ìyá kogberegbe ò fi lọ́run silẹ. “láró ń rò ja npo ọmú, ọmọ pọ̀, ó kòní ibi í rè’. Bi ìyá ṣé nfa ṣòkòtò náà l’ọmọbirin ọhun náà ń du kí pátá ohun má ja. “ìyá burúkú lẹ́yìn náà ‘ ọmọbìnrin òun náà ń dáhùn esi ọ̀rọ̀ ìyá. Ọ̀rọ̀ yìí di ìṣù ata yán-án yàn-án. Èrò tí pé bìbà, wọ́n ń patẹ ìran wíwò.


“ìyá burúkú lẹ́yìn náà ‘ ọmọbìnrin òun náà ń dáhùn esi ọ̀rọ̀ ìyá. Ọ̀rọ̀ yìí di ìṣù ata yán-án yàn-án. Èrò tí pé bìbà, wọ́n ń patẹ ìran wíwò. Àwọn ará àdúgbò tí wọ́n mọ ìyá tí súre sì wọn, wọ́n ń bẹ ìyá kògberegbe pé kí ó fi ọmọbìnrin òun láṣọ ọ́ lẹ̀. A se ìyà ò tó ìyà ni kò ní dáa fún ẹni lumi, b’ọ́rọ̀ bá d’oju rẹ tán, yio di kini mo ṣe. Ní gbà tí ayé pé lè lórí, nlo bá fi ikúnlẹ̀ bẹ́ẹ, ló bá ń bẹ ẹ̀bẹ̀.


Àwọn ará àdúgbò tí wọ́n mọ ìyá tí súre sì wọn, wọ́n ń bẹ ìyá kògberegbe pé kí ó fi ọmọbìnrin òun láṣọ ọ́ lẹ̀. A se ìyà ò tó ìyà ni kò ní dáa fún ẹni lumi, b’ọ́rọ̀ bá d’oju rẹ tán, yio di kini mo ṣe. Ní gbà tí ayé pé lè lórí, nlo bá fi ikúnlẹ̀ bẹ́ẹ, ló bá ń bẹ ẹ̀bẹ̀. ‘Èṣù fẹ b’ọ́ ọ gbé òní kò saaye, góńgó imú rẹ ńkọ́? Ó kò mọ orúkọ tó ń pè mí na? “IYA KOGBEREGBE!”, Àwọn ènìyàn pariwo.


‘Èṣù fẹ b’ọ́ ọ gbé òní kò saaye, góńgó imú rẹ ńkọ́? Ó kò mọ orúkọ tó ń pè mí na? “IYA KOGBEREGBE!”, Àwọn ènìyàn pariwo. Ní báyìí ẹ̀rù tí ń bá ọmọbìnrin náà, fún bí àwọn ìyá wọ̀n yìí ṣe múra sì ọ̀rọ̀ tí kò tó oun a á y’ada bẹ́. Èsùó ọ̀rọ̀ tí padida ó ti wà ń lé ajá ọmọbìnrin náà. Ẹ̀kọ́ ńlá ni ìyá kogberegbe kọ ọ́ lọ́jọ́ náà.


Ní báyìí ẹ̀rù tí ń bá ọmọbìnrin náà, fún bí àwọn ìyá wọ̀n yìí ṣe múra sì ọ̀rọ̀ tí kò tó oun a á y’ada bẹ́. Èsùó ọ̀rọ̀ tí padida ó ti wà ń lé ajá ọmọbìnrin náà. Ẹ̀kọ́ ńlá ni ìyá kogberegbe kọ ọ́ lọ́jọ́ náà. Mo mọ̀ pé yio sọ fún arọ́mọ́-dọ́mọ́ rẹ̀ nípa ohun tí ojú rẹ rí lesu pé ó wọ́ aṣọ tí ó mú akude bá àṣà ìmura Yorùbá. ‘Lanase Hussein jẹ́ ọmọ bibi ilẹ̀ Ìbàdàn, ní agbègbè Aremọ Ọ́ja’agbo. Ó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ni ilé ẹ̀kọ́ Fáfitì Ìbàdàn níbi tí ó ti ń kọ́ nípa ìmọ̀ èdè gẹ̀ẹ́sì.


Mo mọ̀ pé yio sọ fún arọ́mọ́-dọ́mọ́ rẹ̀ nípa ohun tí ojú rẹ rí lesu pé ó wọ́ aṣọ tí ó mú akude bá àṣà ìmura Yorùbá. ‘Lanase Hussein jẹ́ ọmọ bibi ilẹ̀ Ìbàdàn, ní agbègbè Aremọ Ọ́ja’agbo. Ó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ni ilé ẹ̀kọ́ Fáfitì Ìbàdàn níbi tí ó ti ń kọ́ nípa ìmọ̀ èdè gẹ̀ẹ́sì. Ó jẹ́ Òǹkọ̀wé, akéwì àti olùkọ́ ni. Àwòrán


Ó jẹ́ Òǹkọ̀wé, akéwì àti olùkọ́ ni. Àwòrán


Ìgbéayé Bàbá Àmọ̀pé | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Mo ti pàdé ọ̀pọ̀ ènìyàn ní ìwọ̀n ọdún tí mo tì lò láyé, sùgbọ́n sàsà ni èyí tí ó nípa bíi bàbá Àmọ̀pé. Ọkùnrin mẹ́ta fúnra ẹ̀! Láti ìgbà tí mo ti wà ní ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ni mo ti máa ń gbọ́ ọ̀rọ̀ rẹ̀. Orísirísi ọ̀rọ̀ ni wọn máa ń sọ nípa rẹ̀. Wọ́n ní láràárọ̀ ni ó máa ń fi ìka ọwọ́ ìkókó panu, ẹ̀jẹ̀ aboyún ni ó sì fi ń wẹ̀. Àwọn míràn tún ní a máa di ejò, ẹni tí ó bá sì ti gbémì ti di ohun ẹbọ nù-un.


Orísirísi ọ̀rọ̀ ni wọn máa ń sọ nípa rẹ̀. Wọ́n ní láràárọ̀ ni ó máa ń fi ìka ọwọ́ ìkókó panu, ẹ̀jẹ̀ aboyún ni ó sì fi ń wẹ̀. Àwọn míràn tún ní a máa di ejò, ẹni tí ó bá sì ti gbémì ti di ohun ẹbọ nù-un. Wọn a ní kí ọmọkọ́mọ má ṣe ta félefèle dé agbègbè rẹ̀. Ẹnu ò sì lè máa kun ènìyàn bẹ́ẹ̀ kí ó má sí òótọ́ díẹ̀ níbẹ̀. Ṣé gbogbo ará ìlú títí kan kábíèsí ni ó mọ̀ pé ajọ́mọgbé ni bàbá Àmọ̀pé.


Wọn a ní kí ọmọkọ́mọ má ṣe ta félefèle dé agbègbè rẹ̀. Ẹnu ò sì lè máa kun ènìyàn bẹ́ẹ̀ kí ó má sí òótọ́ díẹ̀ níbẹ̀. Ṣé gbogbo ará ìlú títí kan kábíèsí ni ó mọ̀ pé ajọ́mọgbé ni bàbá Àmọ̀pé. A máa yà mí lẹ́nu pé kò sí ẹnikẹ́ni tí ó gbé ìgbésẹ̀ láti dá a lẹ́kun. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbọ́mọgbọ́mọ ni àwọn ará ìlú ti mú tí wọ́n sì ti dáná sun, kò yé mi ìdí tí tiẹ̀ fi yàtọ̀. Ó ní láti jẹ́ pé òògùn rẹ̀ lágbára gidi ni.


A máa yà mí lẹ́nu pé kò sí ẹnikẹ́ni tí ó gbé ìgbésẹ̀ láti dá a lẹ́kun. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbọ́mọgbọ́mọ ni àwọn ará ìlú ti mú tí wọ́n sì ti dáná sun, kò yé mi ìdí tí tiẹ̀ fi yàtọ̀. Ó ní láti jẹ́ pé òògùn rẹ̀ lágbára gidi ni. Nígbà tí mo pé ọdún méje, a kó lọ sí ilé wa tuntun ní àdúgbò ireákárí ní ibi tí bàbá Àmọ̀pé ń gbé. Ìyá wa sẹ̀sẹ̀ sàìsì ni, ojoojúmọ́ sì ni àbúrò mi máa n pé òun rí wọn. Bàbá mi lérò pé bí a bá kúrò nínú ilé náà, yóò sinmi à ń rí òkú.


Nígbà tí mo pé ọdún méje, a kó lọ sí ilé wa tuntun ní àdúgbò ireákárí ní ibi tí bàbá Àmọ̀pé ń gbé. Ìyá wa sẹ̀sẹ̀ sàìsì ni, ojoojúmọ́ sì ni àbúrò mi máa n pé òun rí wọn. Bàbá mi lérò pé bí a bá kúrò nínú ilé náà, yóò sinmi à ń rí òkú. Ní kété tí a débẹ̀ ni bàbá mi kó wa lọ sí ilé rẹ. Ọmọ rẹ̀ ni a bá, ó sì pè é sí ìta fún wa. Nígbà tí ó jáde, níse ni mo lanu.


Ní kété tí a débẹ̀ ni bàbá mi kó wa lọ sí ilé rẹ. Ọmọ rẹ̀ ni a bá, ó sì pè é sí ìta fún wa. Nígbà tí ó jáde, níse ni mo lanu. Láti ìgbà tí mo ti gbọ́ pé ajọ́mọgbé ni ni mo ti lérò pé èèyàn dúdú bíi èédú tí ó ní eyín pupa ni. Bàbá Àmọ̀pé dára, ẹ̀gàn ni hẹ̀ẹ̀. Ó dúdú lóòótó àmọ́ ó fi dúdú wuni, eyín ẹnu rẹ̀ sì funfun pìn-ìn.


Láti ìgbà tí mo ti gbọ́ pé ajọ́mọgbé ni ni mo ti lérò pé èèyàn dúdú bíi èédú tí ó ní eyín pupa ni. Bàbá Àmọ̀pé dára, ẹ̀gàn ni hẹ̀ẹ̀. Ó dúdú lóòótó àmọ́ ó fi dúdú wuni, eyín ẹnu rẹ̀ sì funfun pìn-ìn. Ó rí lẹ́gẹ́lẹ́gẹ́, bíi ẹni tí atẹ́gùn le dànù. Kò jọ ẹni tí ó lè máa ṣe irú iṣẹ́ burúkú bẹ́ẹ̀. Bàbá mi ní “Àwa ni a sẹ̀sẹ̀ kó dé ile tuntun tí ó wà ní ẹ̀bá odò yẹn.


Ó rí lẹ́gẹ́lẹ́gẹ́, bíi ẹni tí atẹ́gùn le dànù. Kò jọ ẹni tí ó lè máa ṣe irú iṣẹ́ burúkú bẹ́ẹ̀. Bàbá mi ní “Àwa ni a sẹ̀sẹ̀ kó dé ile tuntun tí ó wà ní ẹ̀bá odò yẹn. Mo wá kì ọ́ nílọ̀ ni. Àwọn ọmọ méjéèjì yìí…”, ó nàka sí èmi àti àbúrò mi, “èèrà ò gbọdọ̀ rìn wọ́n o, mi ò sì gbọdọ̀ wá wọn tì.” Bàbá Àmọ̀pé rẹ̀rìn-ín músẹ́, o sì fi bàbá mi lọ́kàn balẹ̀: Ó ní kò sí ewu. Di òní yìí, mi ò mọ ohun tí ó ti bàbá mi lọ lérí sí i. Báyìí ni ọjọ́ ń gorí ọjọ́ tí a sì ń bá ìgbé ayé wa lọ.


Mo wá kì ọ́ nílọ̀ ni. Àwọn ọmọ méjéèjì yìí…”, ó nàka sí èmi àti àbúrò mi, “èèrà ò gbọdọ̀ rìn wọ́n o, mi ò sì gbọdọ̀ wá wọn tì.” Bàbá Àmọ̀pé rẹ̀rìn-ín músẹ́, o sì fi bàbá mi lọ́kàn balẹ̀: Ó ní kò sí ewu. Di òní yìí, mi ò mọ ohun tí ó ti bàbá mi lọ lérí sí i. Báyìí ni ọjọ́ ń gorí ọjọ́ tí a sì ń bá ìgbé ayé wa lọ. Àmọ̀pé àti àwọn àbúrò rẹ̀ a máa wá ilé wa wáá seré ní àsìkò ìsinmi. Ìlú èkó ni wọ́n ti ń ka ìwé. Wọ́n mọ èdè gẹ̀ẹ́sì dójú, ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n sì máa n ṣe olùkọ́ nínú eré tí a báa ń ṣe.


Àmọ̀pé àti àwọn àbúrò rẹ̀ a máa wá ilé wa wáá seré ní àsìkò ìsinmi. Ìlú èkó ni wọ́n ti ń ka ìwé. Wọ́n mọ èdè gẹ̀ẹ́sì dójú, ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n sì máa n ṣe olùkọ́ nínú eré tí a báa ń ṣe. Wọ́n a máa fúnnu mọ́ ọ̀rọ̀ bíi àwọn aláwọ̀ funfun. Tí a bá ṣe bojúbojú tán, á á sì tún se ‘ten ten’. Bí a ti wá jẹ́ ọ̀rẹ́ tó yìí, a ò dé ilé wọn.


Wọ́n a máa fúnnu mọ́ ọ̀rọ̀ bíi àwọn aláwọ̀ funfun. Tí a bá ṣe bojúbojú tán, á á sì tún se ‘ten ten’. Bí a ti wá jẹ́ ọ̀rẹ́ tó yìí, a ò dé ilé wọn. Kìí se pé a ò fẹ́ẹ́ lọ, sùgbọ́n bàbá mi kò gbàwá láyè. Ilé bàbá Àmọ̀pé ni ó kọ́kọ́ jóná lọ́sàn-án gangan. Ó ti jáde lọ ní àtàárọ̀, ó lọ ra àwọn èèlò ọjọ́ ìbí rẹ̀ tí ó fẹ́ẹ́ wáyé lọ́jọ́ kejì.


Kìí se pé a ò fẹ́ẹ́ lọ, sùgbọ́n bàbá mi kò gbàwá láyè. Ilé bàbá Àmọ̀pé ni ó kọ́kọ́ jóná lọ́sàn-án gangan. Ó ti jáde lọ ní àtàárọ̀, ó lọ ra àwọn èèlò ọjọ́ ìbí rẹ̀ tí ó fẹ́ẹ́ wáyé lọ́jọ́ kejì. Àtaya, àtọmọ, àtẹrù ni ó di eerú. Bí o se dé ni ó bú sẹ́kún, tí ó sì bẹ̀rẹ̀ síní gbára dálẹ̀. Kò sí ẹni tí ó rẹ̀ é lẹ́kún, wọ́n ní oun tí ó jẹ ló yòo.


Àtaya, àtọmọ, àtẹrù ni ó di eerú. Bí o se dé ni ó bú sẹ́kún, tí ó sì bẹ̀rẹ̀ síní gbára dálẹ̀. Kò sí ẹni tí ó rẹ̀ é lẹ́kún, wọ́n ní oun tí ó jẹ ló yòo. Ẹkún ni ó sun tí ilẹ̀ fi sú tí oníkálùkù fi gba ilé wọn lọ. A kò rí i fún ìgbà díẹ̀ lẹ́yìn ọjọ́ burúkú yìí. Lẹ́yìn osù mẹ́ta ni a sàdédé rí bàbá Àmọ̀pé ní ìsàlẹ̀ ọjà.


Ẹkún ni ó sun tí ilẹ̀ fi sú tí oníkálùkù fi gba ilé wọn lọ. A kò rí i fún ìgbà díẹ̀ lẹ́yìn ọjọ́ burúkú yìí. Lẹ́yìn osù mẹ́ta ni a sàdédé rí bàbá Àmọ̀pé ní ìsàlẹ̀ ọjà. Nísé ni ẹ̀jẹ̀ ń dà ní imú rẹ̀. Apá rẹ̀ kan ti gé, a sì rí àpá nínà ní ara rẹ̀. Irun orí rẹ̀ ti dọ̀tí, ó sì tún takókó.


Nísé ni ẹ̀jẹ̀ ń dà ní imú rẹ̀. Apá rẹ̀ kan ti gé, a sì rí àpá nínà ní ara rẹ̀. Irun orí rẹ̀ ti dọ̀tí, ó sì tún takókó. Àwọn èèyàn pé lée lórí, wọn ò sì káàánu rẹ̀ rárá. Wọ́n ní ọkọ̀ píjò kan ni ó jáa sílẹ̀ lórí eré tí ó sì bá tirẹ̀ lọ. Ó jọ bíi pé ó ti ya wèrè.


Àwọn èèyàn pé lée lórí, wọn ò sì káàánu rẹ̀ rárá. Wọ́n ní ọkọ̀ píjò kan ni ó jáa sílẹ̀ lórí eré tí ó sì bá tirẹ̀ lọ. Ó jọ bíi pé ó ti ya wèrè. Èmi àti bàbá mi kúrò níbẹ̀, a sì gba ilé lọ. Lẹ́yìn ò rẹyìn ni a gbọ́ pé àwọn ọlọ́pàá wá á gbée, sùgbọ́n ó ti kú kí wọ́n ó tó ó de. Àwọn yorùbá bọ̀, wọ́n ní bí o bá láyà o sèkà, bí o rántí ikú Gáà o sòótọ́.


Èmi àti bàbá mi kúrò níbẹ̀, a sì gba ilé lọ. Lẹ́yìn ò rẹyìn ni a gbọ́ pé àwọn ọlọ́pàá wá á gbée, sùgbọ́n ó ti kú kí wọ́n ó tó ó de. Àwọn yorùbá bọ̀, wọ́n ní bí o bá láyà o sèkà, bí o rántí ikú Gáà o sòótọ́. Ohun tí a bá gbìn la ó ká. Bàbá Àmọ̀pé gbàgbé pé ọmọ ọwọ́ ọ̀tun olódùmarè ni ẹ̀san í ṣe. Bí a bá n se ibi, kí á rántí àtubọ̀tán.


Ohun tí a bá gbìn la ó ká. Bàbá Àmọ̀pé gbàgbé pé ọmọ ọwọ́ ọ̀tun olódùmarè ni ẹ̀san í ṣe. Bí a bá n se ibi, kí á rántí àtubọ̀tán. Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú ìbàdàn ṣùgbọ́n ìlú ìsẹ́yìn ni a ti wò ó dàgbà. Ó jẹ́ ọmọ ilé ìwé gíga fáfitì ìbàdàn. Ó ń kẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ.


Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú ìbàdàn ṣùgbọ́n ìlú ìsẹ́yìn ni a ti wò ó dàgbà. Ó jẹ́ ọmọ ilé ìwé gíga fáfitì ìbàdàn. Ó ń kẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ. Ó fẹ́ràn láti máa ka àwọn ìwé àpilẹ̀kọ Àwòrán


Ó fẹ́ràn láti máa ka àwọn ìwé àpilẹ̀kọ Àwòrán


Ojúlarí | Rasaq Malik Gbọ́láhàn

Moti rinlẹ̀ ọjọ́ ti jìnàMoti ríbi rìkísí òhun ọ̀tẹ̀gbé ń jọ́ s’òrẹ́ Rasaq Malik Gbọ́láhàn jẹ́ akẹ́kọ̀ gboyè nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ilé ìwé gíga fásitì ilú Ìbàdàn. Ó jẹ́ ẹni tí ó fẹ́ràn àṣà àti ìṣe, àti pé ó ní ìgbàgbọ́ pé èdè abínibí ni ọ̀nà tí a lè fi gbé ìlú lárugẹ. Ó tún jẹ́ ẹni tí ó máá ń kéwì, ó sì tún fẹ́ràn láti ma ka ìwé Yorùbá. Ó ń ṣiṣẹ́ lórí ìtàn àròkọ rẹ̀ lọ́wọ́.


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Kínní ọ̀rọ̀ se kàn mí? Kò le rárá. Ní ìjẹ́tá, olè oníkẹ̀kẹ́ kan jí táyà iwájú kẹ̀kẹ́ tèmi níbi tí mo só mọ́. Ẹ forí jìn mí o, ẹ̀yin tí è ń gbé inú ilé yí. Ẹ̀rù ajá yín tí ó ń bà mí ni mo ṣe kọ lẹ́tà. Kí n má gbà yín ní àkókò, ọ̀rọ̀ kẹ̀kẹ́ ni mo fẹ́ bá yín sọ.


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Ẹ forí jìn mí o, ẹ̀yin tí è ń gbé inú ilé yí. Ẹ̀rù ajá yín tí ó ń bà mí ni mo ṣe kọ lẹ́tà. Kí n má gbà yín ní àkókò, ọ̀rọ̀ kẹ̀kẹ́ ni mo fẹ́ bá yín sọ. Ọ̀rọ̀ kẹ̀kẹ́. Kẹ̀kẹ́ tí àwọn olè jí ìdá méjì nínú mẹ́ta rẹ̀. Mo ṣe àkíyèsí wípé táyà iwájú nìkan ni ó ń bẹ lórí ìso.


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Ọ̀rọ̀ kẹ̀kẹ́. Kẹ̀kẹ́ tí àwọn olè jí ìdá méjì nínú mẹ́ta rẹ̀. Mo ṣe àkíyèsí wípé táyà iwájú nìkan ni ó ń bẹ lórí ìso. Mo sì mọ wípé iṣẹ́ ọwọ́ àwọn olè oníkẹ̀kẹ́ ni. Ẹni tí ó jí kẹ̀kẹ́ yín jí idà méjì nítorí wípé idà kan, ìyẹn táyà iwájú, nìkan ni ẹ so mọ́lẹ̀. Táyà iwájú ọ̀hún nìkan ni ó sì ń bẹ lórí ìsò báyìí.


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Mo sì mọ wípé iṣẹ́ ọwọ́ àwọn olè oníkẹ̀kẹ́ ni. Ẹni tí ó jí kẹ̀kẹ́ yín jí idà méjì nítorí wípé idà kan, ìyẹn táyà iwájú, nìkan ni ẹ so mọ́lẹ̀. Táyà iwájú ọ̀hún nìkan ni ó sì ń bẹ lórí ìsò báyìí. Kínní ọ̀rọ̀ se kàn mí? Kò le rárá. Ní ìjẹ́tá, olè oníkẹ̀kẹ́ kan jí táyà iwájú kẹ̀kẹ́ tèmi níbi tí mo só mọ́.


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Kínní ọ̀rọ̀ se kàn mí? Kò le rárá. Ní ìjẹ́tá, olè oníkẹ̀kẹ́ kan jí táyà iwájú kẹ̀kẹ́ tèmi níbi tí mo só mọ́. Bí mo ṣe ń kọjá ní ọ̀sán yìí, tí mo rí idà kan tó kú nínú kẹ̀kẹ́ yín, ní mo ronú wípé olè tí ó jí kẹ̀kẹ́ yín ní o jí táyà iwájú kẹ̀kẹ́ tèmi. Ọwọ́ tèmi dí díẹ̀ báyìí, n kò lè wá olè oní kẹ̀kẹ́ yìí. Ṣùgbọ́n mo mọ̀ wípé ẹ ó ti máa wà kẹ̀kẹ́ yín.


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Bí mo ṣe ń kọjá ní ọ̀sán yìí, tí mo rí idà kan tó kú nínú kẹ̀kẹ́ yín, ní mo ronú wípé olè tí ó jí kẹ̀kẹ́ yín ní o jí táyà iwájú kẹ̀kẹ́ tèmi. Ọwọ́ tèmi dí díẹ̀ báyìí, n kò lè wá olè oní kẹ̀kẹ́ yìí. Ṣùgbọ́n mo mọ̀ wípé ẹ ó ti máa wà kẹ̀kẹ́ yín. Ẹ dákun, bí ẹ bá rí kẹ̀kẹ́ yín, èmi ni mo ní táyà iwájú rẹ. Ẹ bámi ṣowọ́ rẹ̀ sí àdírẹ́sì yìí: yàrá kẹrìnlá, ilé Máàkù, àdúgbò yín. Tiyín ó ní baje ó. Tọ̀wọ̀ tọ̀wọ̀, Tàfá


Lẹ́tà: Ọ̀rọ̀ Kẹ̀kẹ́ | ‘Gbénga Adéọba

Ẹ dákun, bí ẹ bá rí kẹ̀kẹ́ yín, èmi ni mo ní táyà iwájú rẹ. Ẹ bámi ṣowọ́ rẹ̀ sí àdírẹ́sì yìí: yàrá kẹrìnlá, ilé Máàkù, àdúgbò yín. Tiyín ó ní baje ó. Tọ̀wọ̀ tọ̀wọ̀, Tàfá


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Lóòótọ́, àwòrán inú fi hàn pé ọkùnrin méjì ni ìyá máa bí ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ kò rí bẹ́ẹ̀ nígbà tí ọmọ de. Ọkùnrin kan, obìnrin kan ni wọn bí. Bàbá afọ́jú kan wà tí ó máa ń kọjá níwájú ilé wa nígbà tí mo wà ní kékeré. Ó dúdú àmọ́ irùngbọ̀n rẹ̀ funfun báláú. Bàbá náà a máa tọrọ owó. Bí ó bá ti ń lọ, a máa ní “apurọ́mọ́ni takoni, Ọlọ́hun má jẹ́ a kò ó. Apurọ́mọ́ni tíí konilójú, Ọlọ́hun má jẹ́ a kò ó.” Ká ní mo mọ̀ nígbà náà ni, àmín-ìn mi ò bá rinlẹ̀ ju bí mo ti máa ń ṣe é lọ, bóyá n ò bá tí sí ní orí ìkúnlẹ̀ pẹ̀lú omi lójú àti apá lára.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Ó dúdú àmọ́ irùngbọ̀n rẹ̀ funfun báláú. Bàbá náà a máa tọrọ owó. Bí ó bá ti ń lọ, a máa ní “apurọ́mọ́ni takoni, Ọlọ́hun má jẹ́ a kò ó. Apurọ́mọ́ni tíí konilójú, Ọlọ́hun má jẹ́ a kò ó.” Ká ní mo mọ̀ nígbà náà ni, àmín-ìn mi ò bá rinlẹ̀ ju bí mo ti máa ń ṣe é lọ, bóyá n ò bá tí sí ní orí ìkúnlẹ̀ pẹ̀lú omi lójú àti apá lára. “Wá owó mi síta o! Ṣé olè lo fẹ ẹ́ yà? Kòkòrò ojú rẹ un, abẹ ni n ó fi yọọ́!” Bí mọ́mì ṣe ń sọ báyìí ni wọn tún ki bílèèdì bọ̀ mì lẹ́yìn, bẹ́ẹ̀ ni mo ń ké too.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

“Wá owó mi síta o! Ṣé olè lo fẹ ẹ́ yà? Kòkòrò ojú rẹ un, abẹ ni n ó fi yọọ́!” Bí mọ́mì ṣe ń sọ báyìí ni wọn tún ki bílèèdì bọ̀ mì lẹ́yìn, bẹ́ẹ̀ ni mo ń ké too. Bí mo ti ń kérora, bẹ́ẹ̀ ni Táyọ̀, eku ẹdá ń fẹjú mọ́mi lẹ́yìn. Wọ́n ní bí ìyà ńlá bá gbéni sánlẹ̀, kéékèèké a máa gorí ẹni. Mo ti pariwo títí pé n ò mọ̀ nípa owó náà ṣùgbọ́n kò turun kankan lára wọn; ọmọ wọn ti sọ pé èmi ni mo jíi.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Bí mo ti ń kérora, bẹ́ẹ̀ ni Táyọ̀, eku ẹdá ń fẹjú mọ́mi lẹ́yìn. Wọ́n ní bí ìyà ńlá bá gbéni sánlẹ̀, kéékèèké a máa gorí ẹni. Mo ti pariwo títí pé n ò mọ̀ nípa owó náà ṣùgbọ́n kò turun kankan lára wọn; ọmọ wọn ti sọ pé èmi ni mo jíi. Nígbà tí ó pẹ́, wọ́n fi mí sílẹ̀, mo sì gbà inú ilé lọ. Ọ̀rọ̀ ayé mi wá tojú sú mi. Wàhálà tí ò lópin, ìdààmú tí ò ní ìparí ni mò ń bá á yí lójóojúmọ́.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Nígbà tí ó pẹ́, wọ́n fi mí sílẹ̀, mo sì gbà inú ilé lọ. Ọ̀rọ̀ ayé mi wá tojú sú mi. Wàhálà tí ò lópin, ìdààmú tí ò ní ìparí ni mò ń bá á yí lójóojúmọ́. Kìí kúkú ṣe pé mọ́mì kọ́ ló bí mi, àwọn ni wọ́n da ẹ̀jẹ̀ sí mi lójú. Bóyá èmi ni mo sì rò bẹ́ẹ̀, bóyá wọ́n ti pààrọ̀ mi nílé ìwòsàn. Àbí irú ìyá wo ni yóò máa gbé ọmọ rẹ̀ sépè láìro ti ìkúnlẹ̀ abiamọ?


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Kìí kúkú ṣe pé mọ́mì kọ́ ló bí mi, àwọn ni wọ́n da ẹ̀jẹ̀ sí mi lójú. Bóyá èmi ni mo sì rò bẹ́ẹ̀, bóyá wọ́n ti pààrọ̀ mi nílé ìwòsàn. Àbí irú ìyá wo ni yóò máa gbé ọmọ rẹ̀ sépè láìro ti ìkúnlẹ̀ abiamọ? Àpá ẹgba wọn kò níye lára mi bẹ́ẹ̀ ni wọn ò yé é lò mí ní ìlò ẹrú. Ọ̀rọ̀ yìí ò ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀; àti ìgbà tí mo ti gbọ́njú ni mo ti ṣàkíyèsí pé ìyàtọ̀ wà nínú ìhùwàsí àwọn òbí mi si èmi àti ìkejì mi. Ohun tí wọn a rà fún Táyọ̀ láì béèrè, èmi á bẹ̀bẹ̀ kí n tó o ríi gba.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Àpá ẹgba wọn kò níye lára mi bẹ́ẹ̀ ni wọn ò yé é lò mí ní ìlò ẹrú. Ọ̀rọ̀ yìí ò ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀; àti ìgbà tí mo ti gbọ́njú ni mo ti ṣàkíyèsí pé ìyàtọ̀ wà nínú ìhùwàsí àwọn òbí mi si èmi àti ìkejì mi. Ohun tí wọn a rà fún Táyọ̀ láì béèrè, èmi á bẹ̀bẹ̀ kí n tó o ríi gba. Ohun tí ó máa ṣe tí wọ́n á rẹ́rìn-ín sí ni èmi a jẹ ẹgba sí. Bàbá mi jẹ́ ẹnìkan tí o fẹ́ràn orúkọ rẹ púpọ̀. Ìfẹ́ yìí pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ tí ó fi kórira ohunkóhun tí ó bá lè paá lára.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Ohun tí ó máa ṣe tí wọ́n á rẹ́rìn-ín sí ni èmi a jẹ ẹgba sí. Bàbá mi jẹ́ ẹnìkan tí o fẹ́ràn orúkọ rẹ púpọ̀. Ìfẹ́ yìí pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ tí ó fi kórira ohunkóhun tí ó bá lè paá lára. Nínú ìròrí yìí ni ó ti pinnu pé òun ò fẹ́ ọmọbìnrin nítorí wọn á jẹ́ kí orúkọ òun parun. Ìyá mi ni à bá máa pè ní Rúùtù abọ́kọkú; ohun tí bàbá mi bá fẹ́ ni ó máa bá a fẹ́ láìsí àròyé. Bí ó ti wu Olúwa ni ó ń ṣe ọlá ẹ̀.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Nínú ìròrí yìí ni ó ti pinnu pé òun ò fẹ́ ọmọbìnrin nítorí wọn á jẹ́ kí orúkọ òun parun. Ìyá mi ni à bá máa pè ní Rúùtù abọ́kọkú; ohun tí bàbá mi bá fẹ́ ni ó máa bá a fẹ́ láìsí àròyé. Bí ó ti wu Olúwa ni ó ń ṣe ọlá ẹ̀. Lóòótọ́, àwòrán inú fi hàn pé ọkùnrin méjì ni ìyá máa bí ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ kò rí bẹ́ẹ̀ nígbà tí ọmọ de. Ọkùnrin kan, obìnrin kan ni wọn bí. Ohun ìyàlẹ́nu ni èyí jẹ́ ṣùgbọ́n kò sí ohunkóhun tí ẹnikẹ́ni lè ṣe, wọ́n gba kámú.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Lóòótọ́, àwòrán inú fi hàn pé ọkùnrin méjì ni ìyá máa bí ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ kò rí bẹ́ẹ̀ nígbà tí ọmọ de. Ọkùnrin kan, obìnrin kan ni wọn bí. Ohun ìyàlẹ́nu ni èyí jẹ́ ṣùgbọ́n kò sí ohunkóhun tí ẹnikẹ́ni lè ṣe, wọ́n gba kámú. Wọ́n sọ mí ní Bólúwatifẹ́, wọ́n sì sọ ìkejì mi ọkùnrin ní Omotáyọ̀. Bí ọjọ́ ṣe ń gorí ọjọ́ ni à ń dàgbà síi, àwọn òbí wa kò sì fi pamọ́ pé àwọn nífẹ̀ẹ́ Táyọ̀ jù mí lọ. Ọjọ́ burúkú, èsù gbomimu ni ọjọ́ tí bàbá mi fi ayé sílẹ̀.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Wọ́n sọ mí ní Bólúwatifẹ́, wọ́n sì sọ ìkejì mi ọkùnrin ní Omotáyọ̀. Bí ọjọ́ ṣe ń gorí ọjọ́ ni à ń dàgbà síi, àwọn òbí wa kò sì fi pamọ́ pé àwọn nífẹ̀ẹ́ Táyọ̀ jù mí lọ. Ọjọ́ burúkú, èsù gbomimu ni ọjọ́ tí bàbá mi fi ayé sílẹ̀. Mo ṣẹ̀ṣẹ̀ dé láti ibi tí wọ́n rán mi ni. N ò tíì ju ọmọ ọdún méjìlá lọ ní àkókò yìí ṣùgbọ́n wọ́n ní ìgbàgbọ́ pé bí àwọn ò bá fi ọwọ́ líle mú mi, n ó máa rìrìnkurìn. Wọ́n ní mo pẹ́, gbogbo àlàyé tí mo sì ń ṣe, ẹ̀yìn etí wọn ló gbà.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Mo ṣẹ̀ṣẹ̀ dé láti ibi tí wọ́n rán mi ni. N ò tíì ju ọmọ ọdún méjìlá lọ ní àkókò yìí ṣùgbọ́n wọ́n ní ìgbàgbọ́ pé bí àwọn ò bá fi ọwọ́ líle mú mi, n ó máa rìrìnkurìn. Wọ́n ní mo pẹ́, gbogbo àlàyé tí mo sì ń ṣe, ẹ̀yìn etí wọn ló gbà. Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í nà mi. Nígbà tí ó di àkókò kan, n ò lè mú u mọ́ra mọ́, ni mo bá sá. Ilé wa jẹ́ ilé olókè, ní yàrá wọn lókè ni wọn sì ti ń nà mi.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í nà mi. Nígbà tí ó di àkókò kan, n ò lè mú u mọ́ra mọ́, ni mo bá sá. Ilé wa jẹ́ ilé olókè, ní yàrá wọn lókè ni wọn sì ti ń nà mi. Bí mo ṣe sá ni wọn gbá tẹ̀lé mi. Bí wọn tí ń bọ̀ ni wọ́n yọ ṣubú tí wọ́n sì fi orí gba. Wọ́n ni bí a bá ń jà, bíi kí a kú kọ́.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Bí mo ṣe sá ni wọn gbá tẹ̀lé mi. Bí wọn tí ń bọ̀ ni wọ́n yọ ṣubú tí wọ́n sì fi orí gba. Wọ́n ni bí a bá ń jà, bíi kí a kú kọ́. Mo lọọgun pe àwọn ará àdúgbò nítorí ìyá mi kò sí nílé, wọn súgbàá ṣùgbọ́n ẹ̀pa kò bóró mọ́; wọ́n ti papòdà kí wọ́n tó gbé wọn dé ilé ìwòsàn. Mọ́mì sọ pé èmi ni mo pa ọkọ àwọn. Àti ọjọ́ náà ni inú ilé ti gbóná mọ́ mi ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Mo lọọgun pe àwọn ará àdúgbò nítorí ìyá mi kò sí nílé, wọn súgbàá ṣùgbọ́n ẹ̀pa kò bóró mọ́; wọ́n ti papòdà kí wọ́n tó gbé wọn dé ilé ìwòsàn. Mọ́mì sọ pé èmi ni mo pa ọkọ àwọn. Àti ọjọ́ náà ni inú ilé ti gbóná mọ́ mi ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Kò sí ẹbí tàbí ará tí ó fẹ́ gbà mí sọ́dọ̀ nígbà tí ìyà mi sì wà láyé. Mo rò ó, mo tún un rò. Kò sí ẹnì kankan tí yóò wá mi tí mo bá sọnù.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Kò sí ẹbí tàbí ará tí ó fẹ́ gbà mí sọ́dọ̀ nígbà tí ìyà mi sì wà láyé. Mo rò ó, mo tún un rò. Kò sí ẹnì kankan tí yóò wá mi tí mo bá sọnù. Mo dìde fùú, mo sì gbé ike oògùn aáyán tí ó wà ní abẹ́ bẹ́ẹ̀dì mi. “Bolu! Wá wo ẹ̀rọ ìránsọ tuntun tí mo ṣẹ̀ṣẹ̀ rà!” Ìyá tí ó ń ránsọ́ níwájú ṣọ́ọ̀bù mọ́mì ló ń pè mí.


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Mo dìde fùú, mo sì gbé ike oògùn aáyán tí ó wà ní abẹ́ bẹ́ẹ̀dì mi. “Bolu! Wá wo ẹ̀rọ ìránsọ tuntun tí mo ṣẹ̀ṣẹ̀ rà!” Ìyá tí ó ń ránsọ́ níwájú ṣọ́ọ̀bù mọ́mì ló ń pè mí. Ẹ̀rọ ìránsọ tuntun! Mo wo ike ọwọ́ mi, mo sì wo ẹnu ilẹ̀kùn. “Oògùn yìí ò lọ ibìkankan”


Ẹ̀rọ Ìránsọ | Kọ́lápọ̀ Ọlájùmọ̀kẹ́

Ẹ̀rọ ìránsọ tuntun! Mo wo ike ọwọ́ mi, mo sì wo ẹnu ilẹ̀kùn. “Oògùn yìí ò lọ ibìkankan”


Dahunlóòdì Ìwé ABD Yorùbá

“Ìbẹ̀rẹ̀ kìí ṣe oníṣẹ́, èèyàn tó bá fi orí tìí d’ópin ni a ó gbàlà”, jẹ́ oun tí wọ́n maa ń sọ. Inú wá dùn púpọ̀ fún àṣeyọ́rí iṣẹ́ yìí, eléyìí tó jẹ́ àjọṣepọ̀ láàrin ilé iṣẹ́ àṣà ÀTẸ́LẸWỌ́ àti ilé iṣẹ́ òlùṣònà igbàlódé The Artivists NG. Èróngbà iṣẹ́ náà bẹ́rẹ̀ ni oṣù igbe (oṣù kẹẹ̀rin-in ọdun yìí) nígbà tí olùdásílẹ̀ The Artivists NG tọ ẹgbẹ́ ÀTẸ́LẸWỌ́ wá pẹ̀lú ìròrí iṣẹ́ náà. Gẹ́gẹ́ bó ti ṣepé kókó wíwàawa náà ni pé kí a máa gbé èdè àti àṣà lárugẹ, lọ́gán náà ni a tẹ́wọ́ gbàá. Ní ṣókí iṣẹ́ yìí jẹ́ iṣẹ́ abd yorùbá eléyìí tí a ṣe lọ́ṣọ̀ọ́ sínú àwọn àwórán tó rẹwà. Fún lẹ́tà kọ̀ọ̀kan tí ó wà nínù abd yorùbá tí a ṣe, a ríi dájú pé a fi ọ̀rọ̀ yorùbá kan to báa mu si, bákan náà, a tun túmọ̀ ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan sí èdè gẹ̀ẹ́sì.


Dahunlóòdì Ìwé ABD Yorùbá

Gẹ́gẹ́ bó ti ṣepé kókó wíwàawa náà ni pé kí a máa gbé èdè àti àṣà lárugẹ, lọ́gán náà ni a tẹ́wọ́ gbàá. Ní ṣókí iṣẹ́ yìí jẹ́ iṣẹ́ abd yorùbá eléyìí tí a ṣe lọ́ṣọ̀ọ́ sínú àwọn àwórán tó rẹwà. Fún lẹ́tà kọ̀ọ̀kan tí ó wà nínù abd yorùbá tí a ṣe, a ríi dájú pé a fi ọ̀rọ̀ yorùbá kan to báa mu si, bákan náà, a tun túmọ̀ ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan sí èdè gẹ̀ẹ́sì. Kí a báà lè jẹ́ kó tún dùn si, a tún fún àwọn ènìyàn ni àǹfàní láti ṣe ìdáhùn sí àwòrán kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ wọn tó bá lẹ́tà kọ̀ọ̀kan mu lórí àwọn àpéjọ orí afẹ́fẹ́ bíi Fesibú, Túútà àti IG. T’ẹ̀gàn kọ́, iṣẹ́ takun takun ni àwọn ọmọ ilé iṣẹ́ méjéèjì yìí ṣe láti rií dájú pé iṣẹ́ náà jẹ àṣeyège. Nítorí èyì, a gbóríyìn fún gbogbo wọn àti gbogbo àwọn olùkópa naa tí kò rẹ̀ wọn láti bi ọjọ́ mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n sẹ́yìn.


Dahunlóòdì Ìwé ABD Yorùbá

Kí a báà lè jẹ́ kó tún dùn si, a tún fún àwọn ènìyàn ni àǹfàní láti ṣe ìdáhùn sí àwòrán kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ wọn tó bá lẹ́tà kọ̀ọ̀kan mu lórí àwọn àpéjọ orí afẹ́fẹ́ bíi Fesibú, Túútà àti IG. T’ẹ̀gàn kọ́, iṣẹ́ takun takun ni àwọn ọmọ ilé iṣẹ́ méjéèjì yìí ṣe láti rií dájú pé iṣẹ́ náà jẹ àṣeyège. Nítorí èyì, a gbóríyìn fún gbogbo wọn àti gbogbo àwọn olùkópa naa tí kò rẹ̀ wọn láti bi ọjọ́ mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n sẹ́yìn. Láìsí iṣu, kò sí bí a o ti ṣe tàkaàkà ẹsẹ pé a fẹ jẹ àsáró elépó rẹ́dẹ́rẹ́dẹ́. Fún ìpamọ́ oun ìtànká, ló jẹ́ kí a kúkú f’ẹ̀kan kó gbogbo rẹ̀ jọ sínú ìwé yìí fún àkàgbádùn gbogbo àwọn olólùfẹ́ àti àkẹ́kọ̀ọ́ èdè Yorùbá. Ẹ dákun ẹ dábọ̀, ẹ bá wa fọn ká sí orí afẹ́fẹ́, ẹ bá wa jẹ́ kí àwọn ará àti ojúlùmọ̀ yín rí akojọpọ̀ yìí!


Dahunlóòdì Ìwé ABD Yorùbá

Láìsí iṣu, kò sí bí a o ti ṣe tàkaàkà ẹsẹ pé a fẹ jẹ àsáró elépó rẹ́dẹ́rẹ́dẹ́. Fún ìpamọ́ oun ìtànká, ló jẹ́ kí a kúkú f’ẹ̀kan kó gbogbo rẹ̀ jọ sínú ìwé yìí fún àkàgbádùn gbogbo àwọn olólùfẹ́ àti àkẹ́kọ̀ọ́ èdè Yorùbá. Ẹ dákun ẹ dábọ̀, ẹ bá wa fọn ká sí orí afẹ́fẹ́, ẹ bá wa jẹ́ kí àwọn ará àti ojúlùmọ̀ yín rí akojọpọ̀ yìí! Ó tún d’ìgbàkan ná. Ire o! Oṣù Ọwẹ́wẹ̀, Ọdún 2019.


Dahunlóòdì Ìwé ABD Yorùbá

Ó tún d’ìgbàkan ná. Ire o! Oṣù Ọwẹ́wẹ̀, Ọdún 2019. Dahunlóòdì Ìwé ABD Yorùbá


Ìbéérè Oyún| Kàfí Fáshọlá

Irú ìbéérè wo ni bàbá yìí ń bi mí? Báwo ni èèyàn tún ṣe ń l’óyún? Bí mo ṣe gbọ́ ìbéérè tí Dádì béèrè lọ́wọ́ mi, ṣe ni mo fi ẹ̀rín tó fẹ́ wú jáde lẹ́nu mi pamọ́ sí ẹ̀rẹ̀kẹ́. Ṣè bí bẹ̀ẹ̀ náà ni emi gan alára ń béèrè l’ọ́kàn mi pé: Irú ìbéérè wo ni bàbá yìí ń bi mí? Báwo ni èèyàn tún ṣe ń l’óyún? Ká ti lẹ̀ sọ pé lóòótọ́ ni pé olùdárí ìjọ akọrin sọ́ọ́sì Dádì ló fún mi l’óyún.


Ìbéérè Oyún| Kàfí Fáshọlá

Ṣè bí bẹ̀ẹ̀ náà ni emi gan alára ń béèrè l’ọ́kàn mi pé: Irú ìbéérè wo ni bàbá yìí ń bi mí? Báwo ni èèyàn tún ṣe ń l’óyún? Ká ti lẹ̀ sọ pé lóòótọ́ ni pé olùdárí ìjọ akọrin sọ́ọ́sì Dádì ló fún mi l’óyún. Kátún wá sọ pé lóòótọ́ ni pé ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún ni mi, ṣé ìyẹ́n wa sọ́ pé kí Dádì ma béèrè àwọn ìbéérè gọ́tà dọ̀tí lọ́wọ́ mi? Apanilẹ́rìín gbáà ni Bàbá yìí o! Àwọn ni wọn bí mi, wọ́n bí Tutù, Ìyanu àti Tọ́lá jòjòló, bẹ́ẹ̀ni wọn kò mọ bí oyún ṣe ń dé’nú obìnrin?


Ìbéérè Oyún| Kàfí Fáshọlá

Kátún wá sọ pé lóòótọ́ ni pé ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún ni mi, ṣé ìyẹ́n wa sọ́ pé kí Dádì ma béèrè àwọn ìbéérè gọ́tà dọ̀tí lọ́wọ́ mi? Apanilẹ́rìín gbáà ni Bàbá yìí o! Àwọn ni wọn bí mi, wọ́n bí Tutù, Ìyanu àti Tọ́lá jòjòló, bẹ́ẹ̀ni wọn kò mọ bí oyún ṣe ń dé’nú obìnrin? Amọ̀ràn-bi-ni-Ọ̀yọ́, o rí’yàn lórí Fesibúúkù, o tún ń béèrè lọ́wọ́ ẹni pé báwo lèèyàn ṣe dé bẹ̀…èèyàn a máa wọlé láìsí páásìwọọ̀dù ni? Ago méjìlá ku tíntiní, tó tùmọ̀ sí pé ebi ọ̀sán ti ń pa mí. Ó wù mí láti gbọ́ gbogbo ẹjọ́ gọ́tà dọ̀tí tí Dádì ń bá mi rò, àmọ́ bí ebi bá ti ń lù mí ní pàṣán, o ma ń ṣòro fún mi láti gbọ́ ẹnikẹ́ni.


Ìbéérè Oyún| Kàfí Fáshọlá

Amọ̀ràn-bi-ni-Ọ̀yọ́, o rí’yàn lórí Fesibúúkù, o tún ń béèrè lọ́wọ́ ẹni pé báwo lèèyàn ṣe dé bẹ̀…èèyàn a máa wọlé láìsí páásìwọọ̀dù ni? Ago méjìlá ku tíntiní, tó tùmọ̀ sí pé ebi ọ̀sán ti ń pa mí. Ó wù mí láti gbọ́ gbogbo ẹjọ́ gọ́tà dọ̀tí tí Dádì ń bá mi rò, àmọ́ bí ebi bá ti ń lù mí ní pàṣán, o ma ń ṣòro fún mi láti gbọ́ ẹnikẹ́ni. “Báwo ni oyún ṣe dénú ẹ́”? Hùn. Àwàdà!


Ìbéérè Oyún| Kàfí Fáshọlá

“Báwo ni oyún ṣe dénú ẹ́”? Hùn. Àwàdà! Kàfí Fáshọlájẹ́ ọmọ bíbí ìlú Ìbàdàn. Ó kẹ́kọ́ gbòye ní ilé ẹ̀kọ́ gíga Fáfitì ìlú Ìbàdàn.


Ìbéérè Oyún| Kàfí Fáshọlá

Kàfí Fáshọlájẹ́ ọmọ bíbí ìlú Ìbàdàn. Ó kẹ́kọ́ gbòye ní ilé ẹ̀kọ́ gíga Fáfitì ìlú Ìbàdàn.


Àjínkẹ́ẹ̀ mi ọ̀wọ́n |Ọlátúnjí Haleem

Èyí ni orin Jòhánù Lẹ́jẹ́ǹdì tí ó pè ní “All of Me”. Ọlátúnjí Haleem jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ gboye láti ilé ìwé gíga fáfitì Ìbàdàn. Ó jẹ ọmọ bíbí ìlú ọ̀yọ́, o sì fẹ́ràn à ti máa gbé ìṣe àti àṣà Yorùbá l’árugẹ. Ẹ le kàn si ni orí olatunji.haleem@gmail.com tàbí 08182075816.


Lẹ́tà Méjì |Mof’Ólúwawò O MojọláOlúwa

Lẹ́tà Méjì***Mof’Ólúwawò O MojọláOlúwa Mof’Ólúwawò O MojọláOlúwajẹ́ amòfin àti ònkọ̀wé. O ti ko ọ̀pọ̀lọpọ̀ ewì àti ìtàn àròsọ ti a ti tẹ̀ jáde lórísirísi ní ilẹ̀ Áfíríkà, ní inú onírúurú ìwé àkójọpọ̀ ewì àti ìtàn pẹlu lori ayélujára. Ó féràn láti máa kọ ìtàn àti ewì, àti láti maa ya àwòrán. Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ewì/ìtàn rẹ̀.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

“Ẹ jẹ́ kí n gé e jẹ o! Olè, aláìnítẹ̀ẹ́lọ́rùn, ọ̀kánjúwà!” Igbe yìí ni mò ń gbọ́ bí mo ṣe dé ẹnu ọ̀nà àbáwọlé ibùgbé àwọn akẹ́kọ̀ọ́bìnrin ti ilé ẹ̀kọ́ gíga fáfitì Ayékòótọ́. Ọ̀rọ̀ ẹ̀fẹ̀ ni èmi tilẹ̀ pè é, kò kúkú tóṣẹ́ lọ́wọ́ àwọn ọmọ ibùgbé Ọmọlẹwà. Àpárá akọ ni wọ́n máa ń bá ara wọn dá. Ó sì yà mí lẹ́nu láti rí èrò tì ò pọ̀ bí i omi ní iwájú yàrá mi èyí tí ó fi hàn pé nǹkan ń ṣẹlẹ̀ níbẹ̀. Ní àkókò yìí, ariwo náà ti dákẹ.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Àpárá akọ ni wọ́n máa ń bá ara wọn dá. Ó sì yà mí lẹ́nu láti rí èrò tì ò pọ̀ bí i omi ní iwájú yàrá mi èyí tí ó fi hàn pé nǹkan ń ṣẹlẹ̀ níbẹ̀. Ní àkókò yìí, ariwo náà ti dákẹ. Kí ló wá le ṣẹlẹ̀? “Ẹ kúrò lọ́nà, ẹ jẹ́ kí n kọja. Kí ló ṣẹlẹ?” Ọ̀rọ̀ ajá tó ń gbo ni àwọn èròwòran fi ọ̀rọ̀ mi ṣe, wọn kò dá mi lóhùn rárá.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Kí ló wá le ṣẹlẹ̀? “Ẹ kúrò lọ́nà, ẹ jẹ́ kí n kọja. Kí ló ṣẹlẹ?” Ọ̀rọ̀ ajá tó ń gbo ni àwọn èròwòran fi ọ̀rọ̀ mi ṣe, wọn kò dá mi lóhùn rárá. Àfi ìgbà tí ọ̀kan nínu àwọn alábàágbé mi tajú kán tí ó rí mi ni mo tó ó ráyè wọlé. “A mà ti mólè! Àbí ò rí aráalé rẹ ni?” ni ọ̀rọ̀ tí Bídèmí gbé kò mí lójú bí mo ṣe wọlé.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Àfi ìgbà tí ọ̀kan nínu àwọn alábàágbé mi tajú kán tí ó rí mi ni mo tó ó ráyè wọlé. “A mà ti mólè! Àbí ò rí aráalé rẹ ni?” ni ọ̀rọ̀ tí Bídèmí gbé kò mí lójú bí mo ṣe wọlé. Ǹjẹ́ kí n bèèrè pé ta wa ni olé ni mo bá rí Adétọ́lá, ọ̀kan nínú àwọn alábàágbé wa, ní orí ìkúnlẹ́ pẹ̀lú ìkòkò ọbẹ̀ lórí tí ó ń wa omi lójú pòòròpò. Jẹ́síkà, ọmọ warri pọ́nńbèle ò tilẹ̀ jẹ́ kí n sọ̀rọ̀ tí ó fi bẹ́rẹ́ sí ní pariwo pẹ̀lú àdàmọ̀dì èdè gẹ̀ẹ́sì rẹ̀. Ó ní “Ǹjẹ́ o lè gbàgbọ́ pé olòṣì ẹ̀dá yìí ni ó ń jí ọbẹ̀ àti oúnjẹ Bídèmí?


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Ǹjẹ́ kí n bèèrè pé ta wa ni olé ni mo bá rí Adétọ́lá, ọ̀kan nínú àwọn alábàágbé wa, ní orí ìkúnlẹ́ pẹ̀lú ìkòkò ọbẹ̀ lórí tí ó ń wa omi lójú pòòròpò. Jẹ́síkà, ọmọ warri pọ́nńbèle ò tilẹ̀ jẹ́ kí n sọ̀rọ̀ tí ó fi bẹ́rẹ́ sí ní pariwo pẹ̀lú àdàmọ̀dì èdè gẹ̀ẹ́sì rẹ̀. Ó ní “Ǹjẹ́ o lè gbàgbọ́ pé olòṣì ẹ̀dá yìí ni ó ń jí ọbẹ̀ àti oúnjẹ Bídèmí? Ọbẹ̀ adìẹ tí ó sẹ̀sẹ̀ sè ni ó fẹ́ ẹ́ jí tí ọwọ́ fi bà á. Bí o ti rẹwà tó yìí, o tún ń jalè. O ní ebi ń pa ọ́, a o fún ọ lóúnjẹ? Olójúkòkòrò!


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Ọbẹ̀ adìẹ tí ó sẹ̀sẹ̀ sè ni ó fẹ́ ẹ́ jí tí ọwọ́ fi bà á. Bí o ti rẹwà tó yìí, o tún ń jalè. O ní ebi ń pa ọ́, a o fún ọ lóúnjẹ? Olójúkòkòrò! À sé ọbẹ̀ ọlọ́bẹ̀ ni o fi ń yọ ẹ̀ẹ̀kẹ́? Tí ò bá kí ń ṣe ti Bídèmí, mi ò bá ti lù ọ́ kán lápá.” Ẹnu ti mo là sílẹ, mi ò lè pa á dé. Àmọ́ àwọn yorùbá ní agbẹ́jọ́ ẹnìkan dá, àgbà òṣìkà ni.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

À sé ọbẹ̀ ọlọ́bẹ̀ ni o fi ń yọ ẹ̀ẹ̀kẹ́? Tí ò bá kí ń ṣe ti Bídèmí, mi ò bá ti lù ọ́ kán lápá.” Ẹnu ti mo là sílẹ, mi ò lè pa á dé. Àmọ́ àwọn yorùbá ní agbẹ́jọ́ ẹnìkan dá, àgbà òṣìkà ni. Mo bi Adétọ́là bóyá bẹ́è ni ọ̀rọ̀ ṣe jẹ́ sùgbọ́n níṣe ni ó ń wò bíi mààlúù tí ó rí ọ̀bẹ. Èyí túbọ̀ fi hàn pé ó jẹ̀bi ọ̀rọ̀ náà. Ọ̀rọ̀ náà ṣe mí ní kàyééfì torí ááyan Adétọ́lá nígbà tí a bá ń bá Bídèmí dárò.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Mo bi Adétọ́là bóyá bẹ́è ni ọ̀rọ̀ ṣe jẹ́ sùgbọ́n níṣe ni ó ń wò bíi mààlúù tí ó rí ọ̀bẹ. Èyí túbọ̀ fi hàn pé ó jẹ̀bi ọ̀rọ̀ náà. Ọ̀rọ̀ náà ṣe mí ní kàyééfì torí ááyan Adétọ́lá nígbà tí a bá ń bá Bídèmí dárò. Á á bẹ̀rẹ̀ sí ní sẹ́ èpè kíkankíkan. A ní “Àwọn ọmọ ìrankíran, ọmọ ojú òrọ́lárí.” À ṣé ara rẹ̀ ló ń gbé sépè! Mo wá bèèrè bí wọ́n ti ríi mu.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Á á bẹ̀rẹ̀ sí ní sẹ́ èpè kíkankíkan. A ní “Àwọn ọmọ ìrankíran, ọmọ ojú òrọ́lárí.” À ṣé ara rẹ̀ ló ń gbé sépè! Mo wá bèèrè bí wọ́n ti ríi mu. À sé tí a bá ti lọ sí yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ láàárọ̀ ni yóò padà wá láti wá da ọbẹ̀ tàbí oúnjẹ náà. Jẹ́síkà tí ó gbàgbé ìwé iṣẹ́ àmúrelé rẹ̀ ni ó wá mú u tí ọwọ́ fi bà á. Ìyẹn sì ti bùn ún ní ìgbájú méjì kí ó tó pe èrò lé é lórí Mo rántí ọjọ́ tí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí kọ́kọ́ ṣẹlẹ̀. A sẹ̀sẹ̀ wolé sí ipele kíní nínú ètò ẹ̀kọ́ wa ni.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

À sé tí a bá ti lọ sí yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ láàárọ̀ ni yóò padà wá láti wá da ọbẹ̀ tàbí oúnjẹ náà. Jẹ́síkà tí ó gbàgbé ìwé iṣẹ́ àmúrelé rẹ̀ ni ó wá mú u tí ọwọ́ fi bà á. Ìyẹn sì ti bùn ún ní ìgbájú méjì kí ó tó pe èrò lé é lórí Mo rántí ọjọ́ tí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí kọ́kọ́ ṣẹlẹ̀. A sẹ̀sẹ̀ wolé sí ipele kíní nínú ètò ẹ̀kọ́ wa ni. Bí Bídèmí ṣe dé ni ó gba ọ̀nà ọjà lọ láti lọ ra nǹkan ọbẹ̀. Ó se ọbẹ̀ náà, ó fi irú já orí rẹ̀. Ẹja, edé àti ẹran ni ó ṣe ìpàdé nínú rẹ̀.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Bí Bídèmí ṣe dé ni ó gba ọ̀nà ọjà lọ láti lọ ra nǹkan ọbẹ̀. Ó se ọbẹ̀ náà, ó fi irú já orí rẹ̀. Ẹja, edé àti ẹran ni ó ṣe ìpàdé nínú rẹ̀. Gbogbo wa ni a sì jẹ nínú rẹ̀. Ohun ìyàlẹ́nu ni ó jẹ́ nígbà tí a dé láti yàrá ìkàwé lọ́jọ́ kejì tí a wá ìkòkò ọbẹ̀ tì. Mo tilẹ̀ rò pé ọ̀kan nínú àwọn eku abàmì tí ó fọ́nká ilégbèé ọmọlẹwà ni.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Gbogbo wa ni a sì jẹ nínú rẹ̀. Ohun ìyàlẹ́nu ni ó jẹ́ nígbà tí a dé láti yàrá ìkàwé lọ́jọ́ kejì tí a wá ìkòkò ọbẹ̀ tì. Mo tilẹ̀ rò pé ọ̀kan nínú àwọn eku abàmì tí ó fọ́nká ilégbèé ọmọlẹwà ni. Nígbà tí a rí ìkòkò náà nínú yàrá ìdáná ni a tó ó mọ̀ pé èèyàn ni ó gbé e. Bídèmí kò tilẹ̀ já a kúnra, ó ní ọbẹ̀ náà ti fẹ́rẹ̀ tán tẹ́lè. Ó ní ìtunmọ̀ rẹ̀ ni pé oúnjẹ náà dùn ládùnjù ni. A pinnu láti máa ti ìlẹ̀kùn wa nígbà gbogbo.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Nígbà tí a rí ìkòkò náà nínú yàrá ìdáná ni a tó ó mọ̀ pé èèyàn ni ó gbé e. Bídèmí kò tilẹ̀ já a kúnra, ó ní ọbẹ̀ náà ti fẹ́rẹ̀ tán tẹ́lè. Ó ní ìtunmọ̀ rẹ̀ ni pé oúnjẹ náà dùn ládùnjù ni. A pinnu láti máa ti ìlẹ̀kùn wa nígbà gbogbo. A sì fi ọ̀rọ̀ náà ṣàwàdà títí oorun fi gbé wa lọ. Sùgbọ́n ọ̀rọ̀ yìí kò tán síbẹ̀. Ìrẹsì ni wọ́n tún gbé ní nǹkan bí i ọ̀sẹ̀ méjì sí i. Nígbà yìí ni a tó ó mọ̀ ọ́ lọ́ràn.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

A sì fi ọ̀rọ̀ náà ṣàwàdà títí oorun fi gbé wa lọ. Sùgbọ́n ọ̀rọ̀ yìí kò tán síbẹ̀. Ìrẹsì ni wọ́n tún gbé ní nǹkan bí i ọ̀sẹ̀ méjì sí i. Nígbà yìí ni a tó ó mọ̀ ọ́ lọ́ràn. Àwọn yorùbá sì ní làpálàpá ni ìbẹ̀rẹ̀ ẹ̀tẹ̀, ẹni tó bá ní ifo lọ́rùn kó kíyè sí i. A fi tó àwọn alákóso ósítẹ́ẹ̀lì letí, wọ́n sì ṣe ìlérí láti tú iṣu dé ìsàlẹ̀ kòkò. Gbogbo akitiyan wọn ló já sí pàbó nítorí kò pẹ́ lẹ́yìn èyí ni wọ́n tún jí ẹ̀wà àdàlú jẹ.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Àwọn yorùbá sì ní làpálàpá ni ìbẹ̀rẹ̀ ẹ̀tẹ̀, ẹni tó bá ní ifo lọ́rùn kó kíyè sí i. A fi tó àwọn alákóso ósítẹ́ẹ̀lì letí, wọ́n sì ṣe ìlérí láti tú iṣu dé ìsàlẹ̀ kòkò. Gbogbo akitiyan wọn ló já sí pàbó nítorí kò pẹ́ lẹ́yìn èyí ni wọ́n tún jí ẹ̀wà àdàlú jẹ. A kò tilẹ̀ rò pé ará ilé ni nítorí kò sí ẹni tí ó máa ń jẹ ẹ̀wà nínú wa àfi ẹni tí ó sè é. Ohun tí ó ń kọ gbogbo wa lóminú ni pé ó ṣe jẹ́ ọbẹ̀ Bidemi nìkan ni wọn ń jí? Kò sí ẹni tí ó lè dáhùn ìbéèrè yìí àfi olè náà. Adétọ́là kò dákẹ́ ẹkún bẹ́è ni Jẹ́síkà kò dákẹ́ àròyé.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

A kò tilẹ̀ rò pé ará ilé ni nítorí kò sí ẹni tí ó máa ń jẹ ẹ̀wà nínú wa àfi ẹni tí ó sè é. Ohun tí ó ń kọ gbogbo wa lóminú ni pé ó ṣe jẹ́ ọbẹ̀ Bidemi nìkan ni wọn ń jí? Kò sí ẹni tí ó lè dáhùn ìbéèrè yìí àfi olè náà. Adétọ́là kò dákẹ́ ẹkún bẹ́è ni Jẹ́síkà kò dákẹ́ àròyé. Tòun tẹnu ẹ̀ ni àwọn agbófinró Ọmọlẹwà dé tí wọ́n sì gbé é lọ. Híhó ni àwọn èrò ń ho lé e lórí. Ojú sì gbà mí tì fún un.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Tòun tẹnu ẹ̀ ni àwọn agbófinró Ọmọlẹwà dé tí wọ́n sì gbé é lọ. Híhó ni àwọn èrò ń ho lé e lórí. Ojú sì gbà mí tì fún un. Mo wá rántí ọ̀rọ̀ ìyá mi àgbà “Èéfín ni ìwà, bí a bá bò ó mọ́lẹ̀, á rú. Ìtẹ́lọ́rùn ṣe kókó láyé ọmọ ẹ̀dá. Rántí ọmọ ẹni tí ìwọ ń ṣe.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Mo wá rántí ọ̀rọ̀ ìyá mi àgbà “Èéfín ni ìwà, bí a bá bò ó mọ́lẹ̀, á rú. Ìtẹ́lọ́rùn ṣe kókó láyé ọmọ ẹ̀dá. Rántí ọmọ ẹni tí ìwọ ń ṣe. Lóòótọ́, a kò là ṣùgbọ́n a kò ṣ’agbe. Bí o bá nílò ǹkankan tí àwọn òbí rẹ kò tí í ní, pè mí kí o bèèrè. Tí n ò bá ní i lọ́wọ́, mà á wá a yá.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Lóòótọ́, a kò là ṣùgbọ́n a kò ṣ’agbe. Bí o bá nílò ǹkankan tí àwọn òbí rẹ kò tí í ní, pè mí kí o bèèrè. Tí n ò bá ní i lọ́wọ́, mà á wá a yá. Má ṣe mú nǹkan oníǹkan mọ́ tìrẹ o, èmi ò bí olè lọ́mọ o. Orúkọ rere sàn ju wúrà àti fàdákà lọ.” Òótọ́ ni pé ìwà rere lẹ̀sọ́ ènìyàn! Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú ìbàdàn ṣùgbọ́n ìlú ìsẹ́yìn ni a ti wò ó dàgbà. Ó jẹ́ ọmọ ilé ìwé gíga fáfitì ìbàdàn.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Má ṣe mú nǹkan oníǹkan mọ́ tìrẹ o, èmi ò bí olè lọ́mọ o. Orúkọ rere sàn ju wúrà àti fàdákà lọ.” Òótọ́ ni pé ìwà rere lẹ̀sọ́ ènìyàn! Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀ jẹ́ ọmọ bíbí ìlú ìbàdàn ṣùgbọ́n ìlú ìsẹ́yìn ni a ti wò ó dàgbà. Ó jẹ́ ọmọ ilé ìwé gíga fáfitì ìbàdàn. Ó ń kẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ. Ó fẹ́ràn láti máa ka àwọn ìwé àpilẹ̀kọ.


Ajọ́bẹ̀gbé  | Ọlájùmọ̀kẹ́ ọmọ Kọ́lápọ̀

Ó ń kẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ. Ó fẹ́ràn láti máa ka àwọn ìwé àpilẹ̀kọ.


À-pè-kánukò àti ewì mìrán | Táófíkì Ayéyẹmí

Táófíkì Ayéyẹmí tí a nífẹ láti pè ní Aswagaawy jẹ́ akọ̀tàn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti agbẹjọ́rò. Àwọn ewì afòyegbé rẹ̀ ń bẹ nínú ìwé kákiri àgbáyé, bí àpẹrẹ Kalahari Review, Nthanda Review, Tuck Magazine, The Quills, Cicada’s Cry, Akitsu Quarterly, Modern Haiku, Failed Haiku, Frogpond, Cattails, Seashores, Presence, The Mamba àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Iṣẹ́-rẹ̀ gba Àmi Ọ̀wọ̀ nínu ìfigagbága àgbáyé ti Morioka lóri Haiku, 2019.


Orí | Akínyẹmí Muhammed Adédèjì

Akínyẹmí jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ gboyè láti National Training Academy ní Egypt, ó sì jẹ́ amòfin tó kàwé já láti University ní Ìlọrin. Akínyẹmí ń ṣiṣẹ́ fún Africanliberty.org gẹ́gẹ́ bí oníròyìn.


Ẹni Bá Ń Yọ́lẹ̀ Ẹ́ Dà | Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀

Òru là ń ṣèkà ẹni tó ṣe lọ́sàn-án kò fara rere lọ. Ilẹ̀ ti ta sí i ti àwọn ọmọ wòlìbísà tí ń ja àwọn abilékọ àti ọ̀ṣọ́ọ́rọ́ ọlọ́mọgé lólè ara. Àìmọye ìgbà ni láálà ti lù, tí akutupu sì ti hu. Kò fẹ́rẹ̀ sí ìdílé tí kòì lu páńpẹ́ àwọn amòòkùnṣìkà yìí. Gbogbo akitiyan àwọn alákóso ìlú láti ṣàwárí àwọn tó ń ṣiṣẹ́ láabi yìí lo ń forí lu ìgànná. Baálẹ̀ ti pe gbogbo àwọn ìgbìmọ̀ àti àwòròṣàṣà láti wá ọ̀nà àbáyọ sí ogun àìmọ̀dí tó ń bá wọn fínra yìí.


Kò fẹ́rẹ̀ sí ìdílé tí kòì lu páńpẹ́ àwọn amòòkùnṣìkà yìí. Gbogbo akitiyan àwọn alákóso ìlú láti ṣàwárí àwọn tó ń ṣiṣẹ́ láabi yìí lo ń forí lu ìgànná. Baálẹ̀ ti pe gbogbo àwọn ìgbìmọ̀ àti àwòròṣàṣà láti wá ọ̀nà àbáyọ sí ogun àìmọ̀dí tó ń bá wọn fínra yìí. Síbẹ̀, ibi pẹlẹbẹ ni abẹ̀bẹ̀ wọn ń fi lélẹ̀. Bí ó bá ti pẹ́ tí a ti ń da obì yóò yàn lọ́jọ́ kan. Alága ìlú Akétantan dábàá pé kí wọ́n fi ọ̀rọ̀ náà tó àwọn agbófinró létí. Ó ní, “ìjì tó ń jà tó ń ká aṣọ oríṣiríṣi lórí ìkọ́, kí ẹni tí ó wọ tirẹ̀ sọ́rùn má sun àsùnpara ni o” Baálẹ̀ gbé òṣùbà ràbàǹdẹ̀ fún Alàgbà Kòkúmọ́ fún àbá rẹ̀ yìí.


Síbẹ̀, ibi pẹlẹbẹ ni abẹ̀bẹ̀ wọn ń fi lélẹ̀. Bí ó bá ti pẹ́ tí a ti ń da obì yóò yàn lọ́jọ́ kan. Alága ìlú Akétantan dábàá pé kí wọ́n fi ọ̀rọ̀ náà tó àwọn agbófinró létí. Ó ní, “ìjì tó ń jà tó ń ká aṣọ oríṣiríṣi lórí ìkọ́, kí ẹni tí ó wọ tirẹ̀ sọ́rùn má sun àsùnpara ni o” Baálẹ̀ gbé òṣùbà ràbàǹdẹ̀ fún Alàgbà Kòkúmọ́ fún àbá rẹ̀ yìí. Ó bèèrè pé, lásìkò tí nǹkan ti dàrú bí ẹsẹ̀ télọ̀ yìí, ṣé àwọn náà kò ní gbẹ̀yìn bẹbọ jẹ́ nítorí pé oríṣiríṣi ìròyìn là ń gbọ́ nípa àwọn agbófinró ìlú wa yìí? Fáníran tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn májẹ̀-ó-bàjẹ́ náà kín ọkọ ìlú lẹ́yìn. Ó ní, “lọ́jọ́ òní yìí tí ọwọ́ pálábá gbọ́mọgbọ́mọ kan ségí, àlọ la rí, a ò rábọ̀”.


Ó bèèrè pé, lásìkò tí nǹkan ti dàrú bí ẹsẹ̀ télọ̀ yìí, ṣé àwọn náà kò ní gbẹ̀yìn bẹbọ jẹ́ nítorí pé oríṣiríṣi ìròyìn là ń gbọ́ nípa àwọn agbófinró ìlú wa yìí? Fáníran tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn májẹ̀-ó-bàjẹ́ náà kín ọkọ ìlú lẹ́yìn. Ó ní, “lọ́jọ́ òní yìí tí ọwọ́ pálábá gbọ́mọgbọ́mọ kan ségí, àlọ la rí, a ò rábọ̀”. Èrò alàgbà Yọríọlá tí í ṣe igbákejì alága yàtọ̀ gédégédé. Ó ní gbogbo ohun tí àwọn èèyàn ti sọ dára lóòótọ́ àmọ́ okùnfà ohun tó ń fa ìfipábánilò nílùú ló yẹ ká wá ìyanjú sí kìí ṣe fífi tó àwọn agbófinró létí nìkan. Láyé àtijọ́, a kò lè gbọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ yìí àmọ́ esuru ti pàdí dà ó ti ń lé ajá báyìí.


Èrò alàgbà Yọríọlá tí í ṣe igbákejì alága yàtọ̀ gédégédé. Ó ní gbogbo ohun tí àwọn èèyàn ti sọ dára lóòótọ́ àmọ́ okùnfà ohun tó ń fa ìfipábánilò nílùú ló yẹ ká wá ìyanjú sí kìí ṣe fífi tó àwọn agbófinró létí nìkan. Láyé àtijọ́, a kò lè gbọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ yìí àmọ́ esuru ti pàdí dà ó ti ń lé ajá báyìí. Ọkàn wa kò balẹ̀ mọ́. Ọmọ obìnrin kò ṣe é rán níṣẹ́ àyàfi kí ọ̀kan òbí ó wà lókè láìjẹ gbèsè. Kò sí ààbò nínú ilé àti ìta.


Ọkàn wa kò balẹ̀ mọ́. Ọmọ obìnrin kò ṣe é rán níṣẹ́ àyàfi kí ọ̀kan òbí ó wà lókè láìjẹ gbèsè. Kò sí ààbò nínú ilé àti ìta. Mẹ́wàá ń ṣẹlẹ̀! Bàbá Ọdẹ́gbayì ti ó jẹ́ alẹ́nulọ́rọ̀ lára àwọn ayálégbé ní ìlú Akétantan tí ó wà níbi ìpàdé náà kò ṣàì dá sí ọ̀rọ̀ tó ń ràn bí iná ọyẹ́ yìí. Ó ní bí ọ̀rọ̀ yìí ṣe ń pẹ́ sí i náà ni nǹkan ń bàjẹ́ sí i. Lópin ìgbà tí wọ́n ti forí jálé agbọ́n, ó di dandan kí wọ́n rí ìjà agbọ́n.


Mẹ́wàá ń ṣẹlẹ̀! Bàbá Ọdẹ́gbayì ti ó jẹ́ alẹ́nulọ́rọ̀ lára àwọn ayálégbé ní ìlú Akétantan tí ó wà níbi ìpàdé náà kò ṣàì dá sí ọ̀rọ̀ tó ń ràn bí iná ọyẹ́ yìí. Ó ní bí ọ̀rọ̀ yìí ṣe ń pẹ́ sí i náà ni nǹkan ń bàjẹ́ sí i. Lópin ìgbà tí wọ́n ti forí jálé agbọ́n, ó di dandan kí wọ́n rí ìjà agbọ́n. Ó ní kí wọ́n má fòyà mọ́. Kí wọn fi àgbọn sílẹ̀ fún oníkọ́. Bí ó ti sọ̀rọ̀ tán ni baálẹ̀ fèsì pé ìgbà wo ni àwọn yóò tún fí káwọ bọtan dà?


Ó ní kí wọ́n má fòyà mọ́. Kí wọn fi àgbọn sílẹ̀ fún oníkọ́. Bí ó ti sọ̀rọ̀ tán ni baálẹ̀ fèsì pé ìgbà wo ni àwọn yóò tún fí káwọ bọtan dà? Bí ọ̀rọ̀ bá sì ṣe ń pẹ́ ni yóò ma gbọ́n sí i. Bàbá Ọdẹ́gbayì sọ pé bí ẹrù bá kọ òkè, tí ó sì tún kọ ilẹ̀ ó ní ibi tí a ń gbé e sí. Wọ́n kò fẹnu ọ̀rọ̀ jóná kí wọ́n tó túká lọ́jọ́ yìí. Lẹ́yìn ọjọ́ kẹta tí wọn ti sọ̀rọ̀ lọ́dọ̀ baálẹ̀ ọkọ ìlú ni àwọn atiláawí yìí tún ṣe ọmọbìnrin kan ṣíkaṣìka.


Bí ọ̀rọ̀ bá sì ṣe ń pẹ́ ni yóò ma gbọ́n sí i. Bàbá Ọdẹ́gbayì sọ pé bí ẹrù bá kọ òkè, tí ó sì tún kọ ilẹ̀ ó ní ibi tí a ń gbé e sí. Wọ́n kò fẹnu ọ̀rọ̀ jóná kí wọ́n tó túká lọ́jọ́ yìí. Lẹ́yìn ọjọ́ kẹta tí wọn ti sọ̀rọ̀ lọ́dọ̀ baálẹ̀ ọkọ ìlú ni àwọn atiláawí yìí tún ṣe ọmọbìnrin kan ṣíkaṣìka. Wọn fi ipá gba aṣọ oge lara rẹ̀. Ọ̀sẹ̀ méjì ni ọmọ náà lò nílé ìwòsàn. Àmọ́ tí Jọpé tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹlẹ̀ yìí ni ó ká àwọn ọ̀dọ́ lára jù.


Wọn fi ipá gba aṣọ oge lara rẹ̀. Ọ̀sẹ̀ méjì ni ọmọ náà lò nílé ìwòsàn. Àmọ́ tí Jọpé tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹlẹ̀ yìí ni ó ká àwọn ọ̀dọ́ lára jù. Ikú tó ń pa ojúgbà ẹni òwe ló ń pa fún ni. Ìdí nìyí tí wọ́n fi pinnu pé àwọn kò ní dá ìjà náà dá àwọn àgbàlagbà nìkan. Wọ́n yan àwọn kan kí wọn máa fimú fínlẹ̀ láti ṣe àwárí àwọn amòòkùnṣìkà wọ̀nyí.


Ikú tó ń pa ojúgbà ẹni òwe ló ń pa fún ni. Ìdí nìyí tí wọ́n fi pinnu pé àwọn kò ní dá ìjà náà dá àwọn àgbàlagbà nìkan. Wọ́n yan àwọn kan kí wọn máa fimú fínlẹ̀ láti ṣe àwárí àwọn amòòkùnṣìkà wọ̀nyí. Ọmọọmọ Bàbá Ọdẹ́gbayì ni wọn rán níṣẹ́ ni ìrọ̀lẹ̀ ọjọ́ kan, kò tó ìṣẹ́jú mẹ́wàá tí ọmọ náà lọ ni láálà tún lù. Ṣàdéédé ni arákùnrin kan ń pariwo:“Ẹ fún mi lómi!. Mo fẹ́ mumi!Ara rẹ̀ kò lélẹ̀ mọ́ bí i ti olókè ilẹ̀.


Ọmọọmọ Bàbá Ọdẹ́gbayì ni wọn rán níṣẹ́ ni ìrọ̀lẹ̀ ọjọ́ kan, kò tó ìṣẹ́jú mẹ́wàá tí ọmọ náà lọ ni láálà tún lù. Ṣàdéédé ni arákùnrin kan ń pariwo:“Ẹ fún mi lómi!. Mo fẹ́ mumi!Ara rẹ̀ kò lélẹ̀ mọ́ bí i ti olókè ilẹ̀. Ariwo yìí ló ta àwọn ènìyàn lólobó. Ká tó ṣẹ́jú èrò ti pé ṣíbáṣíbá lé e lórí. Ìgbà yìí ni wọ́n tó mọ̀ pé Lárìndé ló wà nìdí apẹ̀rẹ̀ tó fi di àléèba.


Ariwo yìí ló ta àwọn ènìyàn lólobó. Ká tó ṣẹ́jú èrò ti pé ṣíbáṣíbá lé e lórí. Ìgbà yìí ni wọ́n tó mọ̀ pé Lárìndé ló wà nìdí apẹ̀rẹ̀ tó fi di àléèba. Ọ̀kan lára àwọn ayálégbé ní í ṣe. Ojú rẹ̀ jọ ojú ọmọlúwàbí àmọ́ wòlìbísá ẹ̀dá ni. Àwọn ọ̀dọ́ kò tilẹ̀ wo ariwo tó ń pa kí wọn tó ṣíná ìyà bolẹ̀ fún un.


Ọ̀kan lára àwọn ayálégbé ní í ṣe. Ojú rẹ̀ jọ ojú ọmọlúwàbí àmọ́ wòlìbísá ẹ̀dá ni. Àwọn ọ̀dọ́ kò tilẹ̀ wo ariwo tó ń pa kí wọn tó ṣíná ìyà bolẹ̀ fún un. Àwọn kan ni ẹ sọ taya si lọ́rùn kí a dáná sun alákọrí. Bẹ́ẹ̀ ni àwọn kan ni, ẹ jẹ ká mú un lọ sí àgọ ọlọ́pàá kí ó lọ fojú wina òfin. Ibi tí wọ́n tí ń sọ̀rọ̀ yìí ni baálẹ̀ ti bá wọn níbẹ̀, tí ó sì pàrọwà fún wọn pé kí wọ́n má ṣe torí dídùn ifọ̀n họra kan eegun,kí wọ́n jẹ́ kí àwọn fà á lé ìjọba lọ́wọ́.


Àwọn kan ni ẹ sọ taya si lọ́rùn kí a dáná sun alákọrí. Bẹ́ẹ̀ ni àwọn kan ni, ẹ jẹ ká mú un lọ sí àgọ ọlọ́pàá kí ó lọ fojú wina òfin. Ibi tí wọ́n tí ń sọ̀rọ̀ yìí ni baálẹ̀ ti bá wọn níbẹ̀, tí ó sì pàrọwà fún wọn pé kí wọ́n má ṣe torí dídùn ifọ̀n họra kan eegun,kí wọ́n jẹ́ kí àwọn fà á lé ìjọba lọ́wọ́. Kíá ni wọ́n tí alákọrí sínú ọkọ̀ ó di àgọ ọlọ́pàá. Wọ́n ṣàlàyé ìwà pálapàla tí Lárìndé tì hù láti ẹ̀yìn wá fún wọn. Àwọn ọlọ́pàá kò bèṣùbẹ̀gbà kí wọ́n tó fi sí àtìmọ́lé lẹ́yìn tí òun fúnra rẹ ti jẹ́wọ́ àwọn ìwà láabi tó ti hù.


Kíá ni wọ́n tí alákọrí sínú ọkọ̀ ó di àgọ ọlọ́pàá. Wọ́n ṣàlàyé ìwà pálapàla tí Lárìndé tì hù láti ẹ̀yìn wá fún wọn. Àwọn ọlọ́pàá kò bèṣùbẹ̀gbà kí wọ́n tó fi sí àtìmọ́lé lẹ́yìn tí òun fúnra rẹ ti jẹ́wọ́ àwọn ìwà láabi tó ti hù. Báyìí ni kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ ṣe kú tí isó sì pin ní ìlú Akétantan. Ọmọ bíbí Abẹ́òkúta ni ìpínlẹ̀ Ògùn ni Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú Èdè Yorùbá àti Ẹdukéṣàn ní Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde.


Báyìí ni kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ ṣe kú tí isó sì pin ní ìlú Akétantan. Ọmọ bíbí Abẹ́òkúta ni ìpínlẹ̀ Ògùn ni Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú Èdè Yorùbá àti Ẹdukéṣàn ní Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde. Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ní ilé ẹ̀kọ́ girama. Ó nífẹ̀ẹ́ láti máa kọ ewì àti ìtan àròsọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Òun ni olóòtú ìkànnì ÀTÙPÀ ÈDÈ.


Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ní ilé ẹ̀kọ́ girama. Ó nífẹ̀ẹ́ láti máa kọ ewì àti ìtan àròsọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Òun ni olóòtú ìkànnì ÀTÙPÀ ÈDÈ. Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Lanto Azasime.


Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Lanto Azasime.


Ogún ìní mi | Bákàrè Wahab Táíwò

Bákàrè Wahab Táíwò jẹ́ ọmọ ìlú Ọ̀gbàgì-Àkókó ní Ìpínlẹ̀ Oǹdó. Akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ Ẹ̀dá-Èdè àti Èdè Yorùbá ni, ní Fásitì Adékúnlé Ajáṣin, Àkùngbá-Àkókó, ní Ìpínlẹ̀ Oǹdó. Bó ṣe ń kọ ewì lédè Gẹ̀ẹ́sì, ló ń kọ lédè Yorùbá.


Láyíwọlá Ẹkùn Ọkọ Òkè | Ọláyínká Opanike

Láyíwọlá ò sẹ̀sẹ̀ máa f’ẹ́wọ́. Ògbóntarìgì olè ni. Kìí ṣe ọlọ́sà rárá o. Tó bá ti kọjáa àfọwọ́rá, kìí bá wọn gbèro rẹ̀. Fún Láyíwọlá olè jíjà jẹ́ bíi ìpè, àfi bíi ẹni pé a fi rán-án ni. Ó máa ń yàá lẹ́nu bí wọ́n bá ń wí pé olè jíjà ò dára. Ṣé t’àwọ̀n ṣénítọ̀ tín kó owó mì bíi kàlòkàlò tí ayé ṣì tún kan sáárá sí ni kó sọ ni àbí àwọn olórí ẹ̀sìn tín fi owóo Ọlọ́run se fáàárí kiri ayé.


Fún Láyíwọlá olè jíjà jẹ́ bíi ìpè, àfi bíi ẹni pé a fi rán-án ni. Ó máa ń yàá lẹ́nu bí wọ́n bá ń wí pé olè jíjà ò dára. Ṣé t’àwọ̀n ṣénítọ̀ tín kó owó mì bíi kàlòkàlò tí ayé ṣì tún kan sáárá sí ni kó sọ ni àbí àwọn olórí ẹ̀sìn tín fi owóo Ọlọ́run se fáàárí kiri ayé. Túnbọ̀ ẹ̀wẹ̀, ọ̀rọ̀ ẹ̀ri ọkàn ò yé Láyíwọlá rárá o. Ó gbìyànjú láti bèèrè lọwọ àlàgbà kan báyìí, oníyẹn ṣọ pé Láyí nílòo ètò àdúà pàtàkì nítorípé ẹní bá gbé èṣù mì nìkan níí sọ pé òun kò ní ẹ̀rí ọkàn. Ibi tí oníyẹn tín fèdèfọ̀ ni jagunlabí ti gba oko bòmíràn lọ. Kìí kúkú ṣe Láyíwọlá ni àbísọ rẹ̀.


Túnbọ̀ ẹ̀wẹ̀, ọ̀rọ̀ ẹ̀ri ọkàn ò yé Láyíwọlá rárá o. Ó gbìyànjú láti bèèrè lọwọ àlàgbà kan báyìí, oníyẹn ṣọ pé Láyí nílòo ètò àdúà pàtàkì nítorípé ẹní bá gbé èṣù mì nìkan níí sọ pé òun kò ní ẹ̀rí ọkàn. Ibi tí oníyẹn tín fèdèfọ̀ ni jagunlabí ti gba oko bòmíràn lọ. Kìí kúkú ṣe Láyíwọlá ni àbísọ rẹ̀. Sàídì Àmùdá ni wọ́n kọ soríi ìwé ẹ̀rí ìbí rẹ̀. Sùgbón kìí fira rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ó ti jẹ́ ganan. Kí sì ni èrèdi rẹ̀?


Sàídì Àmùdá ni wọ́n kọ soríi ìwé ẹ̀rí ìbí rẹ̀. Sùgbón kìí fira rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ó ti jẹ́ ganan. Kí sì ni èrèdi rẹ̀? Nítorí ọjọ́ ọ̀la. Láyí fún ara rẹ̀ mọ̀ wí pé nínúu ẹgbàá ọjọ́ọ tí gbéwìrì ní, ọ̀kan á padà jẹ́ ti olóhun. Kò sì sí ìgbà tí Ọlọrun o ní jẹ́ tí kò ní padà jẹ́.


Nítorí ọjọ́ ọ̀la. Láyí fún ara rẹ̀ mọ̀ wí pé nínúu ẹgbàá ọjọ́ọ tí gbéwìrì ní, ọ̀kan á padà jẹ́ ti olóhun. Kò sì sí ìgbà tí Ọlọrun o ní jẹ́ tí kò ní padà jẹ́. Òmùgọ ọ̀daràn níí ròpé won ò lè mú òhun. Lóòótọ́ Láyí lọ́pọlọ púpọ̀ o sì ṣáápù sùgbón ó ní ìkóra-ẹni-níjánu. Nítorí náà, ọjọ́ tí pálábáa rẹ̀ bá ṣégi tí ọwọ bá tẹ̀ẹ́ tí wọn sèèsì ka orúkọ rẹ̀ nínúu ìròyìn, tí pépà sí gbée, kò ní tàbùkù asọ àlà orúkọ rẹ̀.


Òmùgọ ọ̀daràn níí ròpé won ò lè mú òhun. Lóòótọ́ Láyí lọ́pọlọ púpọ̀ o sì ṣáápù sùgbón ó ní ìkóra-ẹni-níjánu. Nítorí náà, ọjọ́ tí pálábáa rẹ̀ bá ṣégi tí ọwọ bá tẹ̀ẹ́ tí wọn sèèsì ka orúkọ rẹ̀ nínúu ìròyìn, tí pépà sí gbée, kò ní tàbùkù asọ àlà orúkọ rẹ̀. Kìí se pé o nífẹ̀ẹ́ orúkọ rẹ̀, sùgbọ́n òun ló wà lóríi ìwé ẹ̀rí ìbí rẹ̀. Tó bá sì fẹ́ lọ sí òkè òkun, orúkọ tí yóò lò nùnun. Láyí mọ̀ pé òhun ò le jalè títí ayé òhun.


Kìí se pé o nífẹ̀ẹ́ orúkọ rẹ̀, sùgbọ́n òun ló wà lóríi ìwé ẹ̀rí ìbí rẹ̀. Tó bá sì fẹ́ lọ sí òkè òkun, orúkọ tí yóò lò nùnun. Láyí mọ̀ pé òhun ò le jalè títí ayé òhun. Ó sì gbọdọ̀ palẹ̀mọ́ fún ọjọ́ ọ̀la rẹ̀. Àmọ́ sá kìí ṣe ní ìlú yìí àbí tani kò sàìmọ̀ pé jápá ló ṣúọ̀ jù báyìí. Láyí fẹ́yìntì ó ń gbádùn olórin tùǹgbá bẹ́ẹ̀ ní afẹ́fẹ́ tútù ń fẹ́ síi lágbárí.


Ó sì gbọdọ̀ palẹ̀mọ́ fún ọjọ́ ọ̀la rẹ̀. Àmọ́ sá kìí ṣe ní ìlú yìí àbí tani kò sàìmọ̀ pé jápá ló ṣúọ̀ jù báyìí. Láyí fẹ́yìntì ó ń gbádùn olórin tùǹgbá bẹ́ẹ̀ ní afẹ́fẹ́ tútù ń fẹ́ síi lágbárí. Ibí ayẹyẹ ìgbéyàwó ló ti wá sọsẹ́ lónìí. Àwọn òmìrán bíi méfà lówà l’ẹ́nu ọ̀nà tí ó wọ inúu gbọ̀ngàn. Wọn ò fura sí Láyí rárá, kìí sáà se pé ó kọ olè s’ójú.


Ibí ayẹyẹ ìgbéyàwó ló ti wá sọsẹ́ lónìí. Àwọn òmìrán bíi méfà lówà l’ẹ́nu ọ̀nà tí ó wọ inúu gbọ̀ngàn. Wọn ò fura sí Láyí rárá, kìí sáà se pé ó kọ olè s’ójú. Tààrà ni Láyí wọlé láì sí ìdádúró. Kò pẹ́ tí jagunlabí ti jókòó sí oríi tábìlì tí wọ́n kọ ‘ọ̀rẹ ọkọ’ sí. Láyí ò dá ọkọ-ìyàwó mọ̀ o. Ṣùgbón láìpẹ́, àwọn tó làyè gan dé.


Tààrà ni Láyí wọlé láì sí ìdádúró. Kò pẹ́ tí jagunlabí ti jókòó sí oríi tábìlì tí wọ́n kọ ‘ọ̀rẹ ọkọ’ sí. Láyí ò dá ọkọ-ìyàwó mọ̀ o. Ṣùgbón láìpẹ́, àwọn tó làyè gan dé. Wọn ò ro alayé lẹ́jọ́ kankan. Ojúu rẹ̀ kò kúkú jọ t’olè kò sì hu ìwà ìbàjẹ́ láàrin yẹn rárá. Ojúu agbo ló ti lọ sá sẹ́.


Wọn ò ro alayé lẹ́jọ́ kankan. Ojúu rẹ̀ kò kúkú jọ t’olè kò sì hu ìwà ìbàjẹ́ láàrin yẹn rárá. Ojúu agbo ló ti lọ sá sẹ́. Nígbà tí wọ́n o fi jó tán, isẹ́ ti dáùn. Láyí kìí jí ẹrù rádaràda. A máa farabalẹ̀ tú pọ́ọ̀ọ̀sì asì tún dáa padà tó bá ti mú òun tó jọjú níbẹ̀ kúrò.


Nígbà tí wọ́n o fi jó tán, isẹ́ ti dáùn. Láyí kìí jí ẹrù rádaràda. A máa farabalẹ̀ tú pọ́ọ̀ọ̀sì asì tún dáa padà tó bá ti mú òun tó jọjú níbẹ̀ kúrò. Kìí sábà mú fóònù. Kí ló fẹ́ fi se? Àmọ́ sá, Láyi máa ń mú ẹ̀sọ́ a sì máa ń sọ́ àwọn tí yóò ṣe ìjànbá rẹ̀ dáadáa kó tó súnmọ́ wọn.


Kìí sábà mú fóònù. Kí ló fẹ́ fi se? Àmọ́ sá, Láyi máa ń mú ẹ̀sọ́ a sì máa ń sọ́ àwọn tí yóò ṣe ìjànbá rẹ̀ dáadáa kó tó súnmọ́ wọn. Bó ṣe parí iṣẹ́ ló ti bẹ̀rẹ̀ sí ronú bí yó ṣe jáde bí yó sì ṣe rìn ìrìnàjò tó fi jẹ́ pé tó bá dalẹ́ tóbá wọlé, yó ti sọ gbogbo ẹrù rẹ̀ di owó. Lọ́gán ni Láyí súnmọ́ àwọn olórin, ó ti kíyèsi pé ọ̀nà kán wà tó súnmọ́ wọn tó le gbà jáde. Ó yọ́ bóró jáde ó wá yípo gbọ̀gàn náà kó tó wá dá kórópe kan dúró lójúu títì, ọkọ̀ náà tuntun díẹ̀.


Bó ṣe parí iṣẹ́ ló ti bẹ̀rẹ̀ sí ronú bí yó ṣe jáde bí yó sì ṣe rìn ìrìnàjò tó fi jẹ́ pé tó bá dalẹ́ tóbá wọlé, yó ti sọ gbogbo ẹrù rẹ̀ di owó. Lọ́gán ni Láyí súnmọ́ àwọn olórin, ó ti kíyèsi pé ọ̀nà kán wà tó súnmọ́ wọn tó le gbà jáde. Ó yọ́ bóró jáde ó wá yípo gbọ̀gàn náà kó tó wá dá kórópe kan dúró lójúu títì, ọkọ̀ náà tuntun díẹ̀. Layí bẹ́ sínuúu ọkọ̀, léèsì aláwọ̀ ewé rẹ̀ sìn fẹ́ lẹ́lẹ́. Nígbàtí yó bá fi délé, ohun ìní rẹ̀ yóò ti fi bíi igba ẹgbẹ̀rún náírà. Àwọn tó gbọ́n nínú àwọn tó ṣe lọ́sẹ́ á ti fura, wọ́n á sì ti máa fi èpè ránṣẹ síi.


Layí bẹ́ sínuúu ọkọ̀, léèsì aláwọ̀ ewé rẹ̀ sìn fẹ́ lẹ́lẹ́. Nígbàtí yó bá fi délé, ohun ìní rẹ̀ yóò ti fi bíi igba ẹgbẹ̀rún náírà. Àwọn tó gbọ́n nínú àwọn tó ṣe lọ́sẹ́ á ti fura, wọ́n á sì ti máa fi èpè ránṣẹ síi. Àmọ́ bó wù wọ́n kọ́n gbébọn yìn jẹ, Láyí ti dàràbà, ó ti dìgí ńlá. Ọ̀rọ̀ ti di àlọ lámilámi, kò sì sí babánlákú baba ẹnì tí yó rí àbọ rẹ̀. Ọláyínká Opanike jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga LAUTECH, Ògbómọ̀ṣọ́ ó sì fẹràn láti máa kọ ìtàn kúkúrú.


Àmọ́ bó wù wọ́n kọ́n gbébọn yìn jẹ, Láyí ti dàràbà, ó ti dìgí ńlá. Ọ̀rọ̀ ti di àlọ lámilámi, kò sì sí babánlákú baba ẹnì tí yó rí àbọ rẹ̀. Ọláyínká Opanike jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga LAUTECH, Ògbómọ̀ṣọ́ ó sì fẹràn láti máa kọ ìtàn kúkúrú. Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Cook And Becker.


Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Cook And Becker.


Ẹ Wí Fún Ikú | Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀Ẹ Wi Fún Ikú |

Ọmọ bíbí Abẹ́òkúta ni ìpínlẹ̀ Ògùn ni Sheriffdeen Adéọlá Ògúndípẹ̀. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú Èdè Yorùbá àti Ẹdukéṣàn ní Yunifásítì Táí Ṣólàárín, Ìjagun, Ìjẹ̀bú Òde. Olùkọ́ èdè Yorùbá ni ní ilé ẹ̀kọ́ girama. Ó nífẹ̀ẹ́ láti máa kọ ewì àti ìtan àròsọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ. Òun ni olóòtú ìkànnì ÀTÙPÀ ÈDÈ. Àwòrán tí ó wà ní ojú ìwé jẹ́ ti Cleveland Art


Káṣílẹ́sí  Pọlisì (Cash-Less Policy) | Akíntọ́lá Ismail Kọ́ládé

Akíntọ́lá Ismail jẹ́ ọmọ bíbí ìlú ifón ní ìpínlè Òṣun.Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.A nínu ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ède Gẹ̀ẹ́sì ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Ìbàdàn ti ìlú Ìbàdàn. Àkókó. Ònkọ̀wé ni, ó sì fẹ́ràn Èdè àti Àṣà Yorùbá gidi gan.


Ọ̀rọ̀ Nípa Ikú | Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence

Ọ̀rọ̀ Nípa Ikú / On Death On Death Nípa Olùtúmọ̀: Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, tí a bí ní ìlú Ìbàdàn. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.A nínu ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ẹ̀dá Èdè àti Èdè Yorùbá ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Adékúnlé Ajásin Àkùngbá Àkókó. Ònkọ̀wé ni, ó sì fẹ́ràn Èdè àti Àṣà Yorùbá gidi gan. Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Nigeria Culture art image https://www.google.com/search?q=Nigeria+Culture+image+on+death&client=ms-opera-mini-android&channel=new&sxsrf=ALiCzsbo2wW2zpOUIAb9VWWsMqOmSJJz2w:1671801987171&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwjyxdHc64_8AhX2i_0HHaVVCnQQ_AUIBigB&biw=412&bih=658#imgrc=xEbr40oqrifKqM


Ẹ Fẹ̀yí Kọ́gbọ́n | Bákàrè Wahab Táíwò

Ọ̀rọ̀ Nípa Òǹkọ̀wé: Bákàrè Wahab Táíwò jẹ́ ọmọ ìlú Ọ̀gbàgì-Àkókó ní Ìpínlẹ̀ Oǹdó. Akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ Ẹ̀dá-Èdè àti Èdè Yorùbá ni, ní Fásitì Adékúnlé Ajáṣin, Àkùngbá-Àkókó,ní Ìpínlẹ̀ Oǹdó. Bó ṣe ń kọ ewì lédè Gẹ̀ẹ́sì, ló ń kọ lédè Yoòbá. Àwòrán Ojú ìwé yìí jẹ́ ti The Guardian Nigeria Image https://guardian.ng/life/a-journey-into-the-world-of-nigerian-art/


Ọ̀rọ̀ Olóòtú: A kú Ọdún o!

Ẹ kú u dédé àsìkò yìí o ẹ̀yin òǹkàwé wa, a sì kú ọdún tuntun. Ọdún ayọ̀ ni yóò jẹ́ fún wa, ọ̀pọ̀ ọdún la ó sì ṣe láyé o. Èyí ni láti jẹ́ kí ẹ mọ àwọn iṣẹ́ tí a gbé jáde fún oṣù tí ó gbẹ̀yìn ọdún tó kọjá. Ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ àpilẹ̀kọ náà ni Ó Di Pẹ́ Ǹ Túká láti ọwọ́ Ọláyàtọ̀ Ọláolúwa, ìtàn-àròsọ ni iṣẹ́ yìí, pàtàkì iṣẹ́ yìí àti ohun tí òǹkọ̀wé kọ sí ọmọ aráyé ni pé ilẹ̀ dídà a mọ́ọ pa iná ìfẹ́ tí ń jò láàárin ọ̀rẹ́, ará àti ẹbí. Gẹ́gẹ́ bí Moss ṣe dalẹ̀ Moss tí í ṣe ọ̀rẹ́ ẹ rẹ̀. A tún gbé iṣẹ́ eléyìí náà jáde, Àlàmú Olókùn láti ọwọ́ Ọláyàtọ̀ Ọláolúwa, ìtàn-àhesọ tí ó rọ̀mọ́ ohun tó ṣ’okùnfa ibùgbé tí àwọn ẹranko bíi alátànkùn, ọ̀bọ àti ẹkùn ń gbé lónìí. Àkàgbádùn ni ìtàn náà, ó sì kún fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀kọ́.


Ọ̀rọ̀ Olóòtú: A kú Ọdún o!

Gẹ́gẹ́ bí Moss ṣe dalẹ̀ Moss tí í ṣe ọ̀rẹ́ ẹ rẹ̀. A tún gbé iṣẹ́ eléyìí náà jáde, Àlàmú Olókùn láti ọwọ́ Ọláyàtọ̀ Ọláolúwa, ìtàn-àhesọ tí ó rọ̀mọ́ ohun tó ṣ’okùnfa ibùgbé tí àwọn ẹranko bíi alátànkùn, ọ̀bọ àti ẹkùn ń gbé lónìí. Àkàgbádùn ni ìtàn náà, ó sì kún fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀kọ́. Bákan náà ni a tún gbé iṣẹ́ ògbufọ̀ kan jáde; On Death ti John Keats, tí Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence túmọ̀ láti èdè Gẹ̀ẹ́sì sí Ọ̀rọ̀ Nípa Ikú. Iṣẹ́ mìíràn tí a tún gbé jáde ni ewì àpilẹ̀kọ Ẹ Fẹ̀yí Kọ́gbọ́n Láti ọwọ́ Bákàrè Táíwò. Akéwì akọ̀wé ń kọ sí wa kí á má ṣe bínú orí, àtunbọ̀tán abínú-ẹni kìí dára, ẹ̀ bá jíá ronú ká simẹ̀dọ̀.


Ọ̀rọ̀ Olóòtú: A kú Ọdún o!

Bákan náà ni a tún gbé iṣẹ́ ògbufọ̀ kan jáde; On Death ti John Keats, tí Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence túmọ̀ láti èdè Gẹ̀ẹ́sì sí Ọ̀rọ̀ Nípa Ikú. Iṣẹ́ mìíràn tí a tún gbé jáde ni ewì àpilẹ̀kọ Ẹ Fẹ̀yí Kọ́gbọ́n Láti ọwọ́ Bákàrè Táíwò. Akéwì akọ̀wé ń kọ sí wa kí á má ṣe bínú orí, àtunbọ̀tán abínú-ẹni kìí dára, ẹ̀ bá jíá ronú ká simẹ̀dọ̀. A tún gbé iṣẹ́ ògbufọ̀ mìíràn jáde; On Grasshopper and Cricket ti John Keats, tí Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence túmọ̀ láti èdè Gẹ̀ẹ́sì sí Tata àti Ìrẹ̀: Ẹranko Olóhùn Tó Bá Ìgbà Mu. Iṣẹ́ àpilẹ̀kọ mìíràn tí ó jẹmọ́ ewì tí a tún gbé jáde ni Oore Ló Pé láti ọwọ́ Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence, akéwì ń kọ sí àwùjọ nípa ìhà àti ojú tí ó fi wo Oore gẹ́gẹ́ bí ìṣe tí ó yẹ gbogbo mùtúnmùwà. Ìwọ náà mú gègé è rẹ kí o ṣiṣẹ́ àtinúdá láti kọ oyún ọ̀rọ̀ tí o ní síkùn jáde fáráyé kà, láti jẹ ìgbádùn iṣẹ́ àtinúdá náà, kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti kọ́gbọ́n nínú u rẹ̀.


Ọ̀rọ̀ Olóòtú: A kú Ọdún o!

A tún gbé iṣẹ́ ògbufọ̀ mìíràn jáde; On Grasshopper and Cricket ti John Keats, tí Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence túmọ̀ láti èdè Gẹ̀ẹ́sì sí Tata àti Ìrẹ̀: Ẹranko Olóhùn Tó Bá Ìgbà Mu. Iṣẹ́ àpilẹ̀kọ mìíràn tí ó jẹmọ́ ewì tí a tún gbé jáde ni Oore Ló Pé láti ọwọ́ Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence, akéwì ń kọ sí àwùjọ nípa ìhà àti ojú tí ó fi wo Oore gẹ́gẹ́ bí ìṣe tí ó yẹ gbogbo mùtúnmùwà. Ìwọ náà mú gègé è rẹ kí o ṣiṣẹ́ àtinúdá láti kọ oyún ọ̀rọ̀ tí o ní síkùn jáde fáráyé kà, láti jẹ ìgbádùn iṣẹ́ àtinúdá náà, kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti kọ́gbọ́n nínú u rẹ̀. Àwọn irúfẹ́ iṣẹ́ tí à ń gbà wọlé ni: ewì, eré-onítàn, ìtàn-àròsọ, aáyan ògbufọ̀, iṣẹ́ ìwádìí, àwòrán. Fún ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àlàyé, ẹ le kàn sí www.atelewo.org/igbawole Fún gbogbo ẹ̀yin tí ẹ bá fẹ́ fi iṣẹ́ yín ṣowọ́ sí Àtẹ́lẹwọ́, ẹ fi iṣẹ́ yín ránṣẹ́ sí méélì wa ní atelewo.org. @gmail.com


Ọ̀rọ̀ Olóòtú: A kú Ọdún o!

Àwọn irúfẹ́ iṣẹ́ tí à ń gbà wọlé ni: ewì, eré-onítàn, ìtàn-àròsọ, aáyan ògbufọ̀, iṣẹ́ ìwádìí, àwòrán. Fún ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àlàyé, ẹ le kàn sí www.atelewo.org/igbawole Fún gbogbo ẹ̀yin tí ẹ bá fẹ́ fi iṣẹ́ yín ṣowọ́ sí Àtẹ́lẹwọ́, ẹ fi iṣẹ́ yín ránṣẹ́ sí méélì wa ní atelewo.org. @gmail.com


Ó Di Pẹ́ Ǹ Túká | Ọláyàtọ̀ Ọláolúwa

Ó Di Pẹ́ Ǹ Túká Gẹ́gẹ́ bí a ti mọ̀ pé awọn ẹranko ló kọ́kọ́ dáyé ṣáájú àwa ènìyàn. Èyí jẹ́ kí àǹfààní wà fún àwọn ẹranko láti máa hùwà àti ṣe bí ènìyàn láyé ìgbà kan. Ọ̀rẹ́ kòríkòsùn ni Eku àti Ológbò (ẹni tí àdápè rẹ̀ ń jẹ́ o-ní-ogbò). Ọ̀rẹ́ àwọn méjéèjì dàbíi ọ̀rẹ́ òṣùpá àti ìràwọ̀, bí ìgbín fà, ìkaraun á gbá yá á kẹẹrẹkẹ tèle. Wọ́n ní ilé kan tí wọ́n jọ ń gbé ṣùgbọń inú apẹ̀rẹ̀ ni wọ́n ń lò sí jù. Ìdí ni pé nígbà tí ìyà wọn bí wọn, inú apẹ̀rẹ̀ ló kó wọn sí. Nítorí náà, ibi tí ẹ bá ti rí ìkíní ni ẹ ti ma rí ìkejì láì fọ̀tá pè.


Wọ́n ní ilé kan tí wọ́n jọ ń gbé ṣùgbọń inú apẹ̀rẹ̀ ni wọ́n ń lò sí jù. Ìdí ni pé nígbà tí ìyà wọn bí wọn, inú apẹ̀rẹ̀ ló kó wọn sí. Nítorí náà, ibi tí ẹ bá ti rí ìkíní ni ẹ ti ma rí ìkejì láì fọ̀tá pè. Fún ìsúnmọ́ra wọn, ìjọra ma ń wà nínú ìṣe wọn. Tí Ológbò bá lọ sí ọjà láti lọ ra oúnjẹ, Eku ni yóò gbọ́ oúnjẹ náà bí ó bá dé.Bí ó bá di àṣalẹ́, wọn máa ń di ọwọ́ ara wọn mú ṣe fàájì kiri bí ẹni ń tage. Táyéwò àti Kẹhìǹdé ni àwọn ènìyàn tilẹ̀ ń pè wọ́n ní àkókò yìí nítorí aṣọ kan náà ni wọ́n maá ń wọ̀.


Fún ìsúnmọ́ra wọn, ìjọra ma ń wà nínú ìṣe wọn. Tí Ológbò bá lọ sí ọjà láti lọ ra oúnjẹ, Eku ni yóò gbọ́ oúnjẹ náà bí ó bá dé.Bí ó bá di àṣalẹ́, wọn máa ń di ọwọ́ ara wọn mú ṣe fàájì kiri bí ẹni ń tage. Táyéwò àti Kẹhìǹdé ni àwọn ènìyàn tilẹ̀ ń pè wọ́n ní àkókò yìí nítorí aṣọ kan náà ni wọ́n maá ń wọ̀. Lọ́jọ́ kan, bí àwọn ọ̀rẹ́ méjì yìí ti ń ṣeré kiri, Eku sọ̀rọ̀, ó ní, ‘ọ̀rẹ́ẹ̀ mi, n bí o mọ̀ pé ibi ayé bá yí sí ni ó yẹ a bá wọn yí sí, ayè ọ̀làjú la wà yí o, jẹ́ ka wá orúkọ ẹ̀fẹ̀ tí a ó ma fi pera wa’, Yorùbá ni orúkọ tó bá wu ni là á jẹ́ lẹ́yìn odi’. Ológbò mirí sókè sódò láti fọwọ́ sí i. Wọ́n pinnu láti wá orúkọ náà kí ọ̀sẹ̀ náà tó parí. Bí eré bí eré, Ológbò ni òun yóò máa jẹ́ Coss.


Lọ́jọ́ kan, bí àwọn ọ̀rẹ́ méjì yìí ti ń ṣeré kiri, Eku sọ̀rọ̀, ó ní, ‘ọ̀rẹ́ẹ̀ mi, n bí o mọ̀ pé ibi ayé bá yí sí ni ó yẹ a bá wọn yí sí, ayè ọ̀làjú la wà yí o, jẹ́ ka wá orúkọ ẹ̀fẹ̀ tí a ó ma fi pera wa’, Yorùbá ni orúkọ tó bá wu ni là á jẹ́ lẹ́yìn odi’. Ológbò mirí sókè sódò láti fọwọ́ sí i. Wọ́n pinnu láti wá orúkọ náà kí ọ̀sẹ̀ náà tó parí. Bí eré bí eré, Ológbò ni òun yóò máa jẹ́ Coss. Eku náà lóun ò ṣánwọ́ wá, ó ní kí ó ma pe òun ní Moss. Inú àwọn méjèjèjì dùn fún àwọn orúkọ yìí, ìgbà tí wọ́n bá ti wà papọ̀ ni wọ́n ma ń pe ara wọn lórúkọ yìí kí ẹnikẹ́ni má ba ṣe ẹ̀dà rẹ̀. Ọ̀rẹ́ wọn túbọ̀ ń gbilẹ̀ sí i.


Eku náà lóun ò ṣánwọ́ wá, ó ní kí ó ma pe òun ní Moss. Inú àwọn méjèjèjì dùn fún àwọn orúkọ yìí, ìgbà tí wọ́n bá ti wà papọ̀ ni wọ́n ma ń pe ara wọn lórúkọ yìí kí ẹnikẹ́ni má ba ṣe ẹ̀dà rẹ̀. Ọ̀rẹ́ wọn túbọ̀ ń gbilẹ̀ sí i. A kìí rìn kórí má jì. Gbólóhùn asọ̀ maá ń wáyé láàrín wọn, wọ́n á fi pẹ̀lẹ́kùtù parí ẹ̀ láìsí etí kẹta níbẹ̀ ṣùgbọ́n ìjà ńlá kan bẹ́ sílẹ̀ láàrín wọn lówǔrọ̀ ọjọ́ kan. Ìwà ìbàjẹ́ àt’ọ̀kánjúà Moss ló dá ìjà yí sílẹ̀. Bí ó bá ti dáná, á ṣa gbogbo ẹran òun ẹja inú ìkòkò ọbẹ̀ pátá láì kù kan. Bí Coss bá bèèrè ìdí tó fi fẹ́ so ẹẹran mẹ́ran kàn kan pa. Ó ní dókítà ló ní ẹran áti ẹja ni kí òun ma jẹ lóòrè kóòrè kí òun ba lè pẹ́ láyé dáadáa.


A kìí rìn kórí má jì. Gbólóhùn asọ̀ maá ń wáyé láàrín wọn, wọ́n á fi pẹ̀lẹ́kùtù parí ẹ̀ láìsí etí kẹta níbẹ̀ ṣùgbọ́n ìjà ńlá kan bẹ́ sílẹ̀ láàrín wọn lówǔrọ̀ ọjọ́ kan. Ìwà ìbàjẹ́ àt’ọ̀kánjúà Moss ló dá ìjà yí sílẹ̀. Bí ó bá ti dáná, á ṣa gbogbo ẹran òun ẹja inú ìkòkò ọbẹ̀ pátá láì kù kan. Bí Coss bá bèèrè ìdí tó fi fẹ́ so ẹẹran mẹ́ran kàn kan pa. Ó ní dókítà ló ní ẹran áti ẹja ni kí òun ma jẹ lóòrè kóòrè kí òun ba lè pẹ́ láyé dáadáa. Coss kìlọ̀ fún-un láti jáwọ́ nínu ìwàkíwà tó lè ba ọ̀rẹ́ wọn jẹ́ ṣùgbọ́n Moss kọ etí ọ̀gbọ́in síi. Ìwà yìí ti wá di bárakú fun. Inú bí Coss gidigidi tó bẹ́ẹ̀ tó fi lọ já bá Moss níbi tó gbé sùn fọnfọn sí.


Coss kìlọ̀ fún-un láti jáwọ́ nínu ìwàkíwà tó lè ba ọ̀rẹ́ wọn jẹ́ ṣùgbọ́n Moss kọ etí ọ̀gbọ́in síi. Ìwà yìí ti wá di bárakú fun. Inú bí Coss gidigidi tó bẹ́ẹ̀ tó fi lọ já bá Moss níbi tó gbé sùn fọnfọn sí. Ọmọ àlè lá á rínú tí kò ní bi. Ó fa Moss ní ìrùdí (ẹ̀rù ma ń bàá bí ẹnikẹ́ni bá ṣe èyí fún-un). Kíá, ó fò làì, ó tọ kébé sílẹ̀, ó fẹsẹ̀ fẹ, ìfẹ́ a féwé!


Ọmọ àlè lá á rínú tí kò ní bi. Ó fa Moss ní ìrùdí (ẹ̀rù ma ń bàá bí ẹnikẹ́ni bá ṣe èyí fún-un). Kíá, ó fò làì, ó tọ kébé sílẹ̀, ó fẹsẹ̀ fẹ, ìfẹ́ a féwé! Ẹlẹ́ṣẹ̀ ń sáré nígbà tí à ń lé e. Ó ti rántí ẹ̀ṣẹ̀ tó ṣẹ̀. Bí Moss ti ń sáré àsápajúdé ló ń jẹ orúkọ Coss lẹ́nu pẹ̀lú ẹ̀bẹ̀ pé kí ó má ṣe òun léṣe. Bí ó ti kéré tó yìí, eré burúkú wà lẹ́sẹ̀ rẹ̀ ṣùgbọ́n bí Moss bá ní kí òun bòó mọ́lẹ̀, á kú fin-ín fin-ín.


Ẹlẹ́ṣẹ̀ ń sáré nígbà tí à ń lé e. Ó ti rántí ẹ̀ṣẹ̀ tó ṣẹ̀. Bí Moss ti ń sáré àsápajúdé ló ń jẹ orúkọ Coss lẹ́nu pẹ̀lú ẹ̀bẹ̀ pé kí ó má ṣe òun léṣe. Bí ó ti kéré tó yìí, eré burúkú wà lẹ́sẹ̀ rẹ̀ ṣùgbọ́n bí Moss bá ní kí òun bòó mọ́lẹ̀, á kú fin-ín fin-ín. Moss ti dalẹ̀ ọ̀rẹ́, ó sì tún ti paná ìfẹ́ tí ń jó láàrín wọn. Nítorí ìdí èyí, Coss pinnu láti máa dáná tirẹ̀ lọ́tọ̀. Ó ní ilé nìkan ló pa òun àti ẹ̀ pọ̀.


Moss ti dalẹ̀ ọ̀rẹ́, ó sì tún ti paná ìfẹ́ tí ń jó láàrín wọn. Nítorí ìdí èyí, Coss pinnu láti máa dáná tirẹ̀ lọ́tọ̀. Ó ní ilé nìkan ló pa òun àti ẹ̀ pọ̀. Àti kékeré ni Coss ti kórǐra ìrẹ́jẹ, ọ̀pọ̀ ìgbà ni ó ma ń fi í kọrin sí Moss létí bí wọ́n bá ti ń sọ̀rọ̀ ṣùgbọ́n kò kàá sí, bí ìsọkúsọ ni lójú rẹ̀. Kí ilẹ̀ ọjọ́ náà tó ṣú ni Coss ti lọ ọjà. Ó ra ikọ̀ àti ìwọ̀n ẹja.


Àti kékeré ni Coss ti kórǐra ìrẹ́jẹ, ọ̀pọ̀ ìgbà ni ó ma ń fi í kọrin sí Moss létí bí wọ́n bá ti ń sọ̀rọ̀ ṣùgbọ́n kò kàá sí, bí ìsọkúsọ ni lójú rẹ̀. Kí ilẹ̀ ọjọ́ náà tó ṣú ni Coss ti lọ ọjà. Ó ra ikọ̀ àti ìwọ̀n ẹja. Ìgbà tó di ọjọ́ kejì, ó kọrí sódò lọ pẹja. Kò tilẹ̀ pẹ́ tó dé bẹ̀, ó rí ẹja ńlá mẹ́ta àti wẹ́wẹ́ mệrin pa, inú rẹ̀ dùn dé ìbàdí. Kódà, bí wọ́n bá wa ọkọ̀ ojú omi nínú rẹ̀, kò leè rì.


Ìgbà tó di ọjọ́ kejì, ó kọrí sódò lọ pẹja. Kò tilẹ̀ pẹ́ tó dé bẹ̀, ó rí ẹja ńlá mẹ́ta àti wẹ́wẹ́ mệrin pa, inú rẹ̀ dùn dé ìbàdí. Kódà, bí wọ́n bá wa ọkọ̀ ojú omi nínú rẹ̀, kò leè rì. Coss kó igi jọ, ó ń yan áwọn ẹja rẹ̀. Moss ní tirẹ̀ ti jáde lọ. Kí ni yóò ṣe bí kò bá rí ojú ọ̀rẹ́ rẹ̀ nílẹ̀?


Coss kó igi jọ, ó ń yan áwọn ẹja rẹ̀. Moss ní tirẹ̀ ti jáde lọ. Kí ni yóò ṣe bí kò bá rí ojú ọ̀rẹ́ rẹ̀ nílẹ̀? Bí ó ti ń wọlé bọ̀ ló ti ń gbóòórùn. Imú rẹ̀ ń jó, bẹ́ẹ̀ ni ètè rẹ̀ ń gbọ̀n. Ó ní ‘ta ni ó lè má a yan ẹja lágbègbè yìí?


Bí ó ti ń wọlé bọ̀ ló ti ń gbóòórùn. Imú rẹ̀ ń jó, bẹ́ẹ̀ ni ètè rẹ̀ ń gbọ̀n. Ó ní ‘ta ni ó lè má a yan ẹja lágbègbè yìí? Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ó wọ inú ilé lọ, ó rí ibi tí wọ́n ń gbé yan ẹja lórí iná. Ó ní “hẹ̀n-ẹ́n ẹǹ, Coss tilẹ̀ ti gbẹ̀yìn gbẹbọ jẹ lọ odò, kò tilẹ̀ fẹ́ mọ̀ bóyá ebi ń pọmọ ẹnì kankan”. Bí ó ti ń dá sọ̀rọ̀ nimú rẹ̀ ń jó bí ìgbà tí wọ́n bá pàlù fún òkòtó.


Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ó wọ inú ilé lọ, ó rí ibi tí wọ́n ń gbé yan ẹja lórí iná. Ó ní “hẹ̀n-ẹ́n ẹǹ, Coss tilẹ̀ ti gbẹ̀yìn gbẹbọ jẹ lọ odò, kò tilẹ̀ fẹ́ mọ̀ bóyá ebi ń pọmọ ẹnì kankan”. Bí ó ti ń dá sọ̀rọ̀ nimú rẹ̀ ń jó bí ìgbà tí wọ́n bá pàlù fún òkòtó. Ìwà olè àti wọ̀bìà ti wọ̀ọ́ lẹ́wù, bí ó ti ń súnmọ́ ẹja ló n wẹ̀yìn wò, oní-ǹnkan ti lọ odò lọ pọnmi. Moss ló jẹ́ ka mọ̀ pé ẹja oníyọ̀ ni. Àjẹwọra àti Àjẹ pọ́nnu lá ló ń fi wọ́n jẹ,ta ni yóò jẹ ẹja odò tí kò ní pọ́nu lá ?


Ìwà olè àti wọ̀bìà ti wọ̀ọ́ lẹ́wù, bí ó ti ń súnmọ́ ẹja ló n wẹ̀yìn wò, oní-ǹnkan ti lọ odò lọ pọnmi. Moss ló jẹ́ ka mọ̀ pé ẹja oníyọ̀ ni. Àjẹwọra àti Àjẹ pọ́nnu lá ló ń fi wọ́n jẹ,ta ni yóò jẹ ẹja odò tí kò ní pọ́nu lá ? Níṣe ló fẹ̀ sílẹ̀ bí ọba ìdun. Ká máà déènà pẹnu, ó fi gbogbo rẹ̀ lánu tán porogodo. Ó n wọ́ dé inú apẹ̀rẹ̀ tó maá ń sùn sí.


Níṣe ló fẹ̀ sílẹ̀ bí ọba ìdun. Ká máà déènà pẹnu, ó fi gbogbo rẹ̀ lánu tán porogodo. Ó n wọ́ dé inú apẹ̀rẹ̀ tó maá ń sùn sí. Coss kò tètè rómi pọn lódò nítorí èrò pé pitimù sódò. Yóò tó wákàtí kan síi kí Coss tó wọlé. Bí ó ti wọle, ìdí ẹja rẹ̀ ló tààrà.. “Héè!Àwọn ẹja mi ti rá féú” nigbe tó fi bọnu!


Coss kò tètè rómi pọn lódò nítorí èrò pé pitimù sódò. Yóò tó wákàtí kan síi kí Coss tó wọlé. Bí ó ti wọle, ìdí ẹja rẹ̀ ló tààrà.. “Héè!Àwọn ẹja mi ti rá féú” nigbe tó fi bọnu! À-fi-ǹ- kan-pe-ǹ- kan níí ḿ ba ǹ-kan jẹ́ lọ̀rọ̀ ọ̀un rí, ọ̀rẹ́ ànàá kò jọ tèní mọ́. Ọ̀dọ̀ Moss ni ó kọ́kọ́ ronú lọ,. Ẹsẹ̀ Moss bọ̀nà.


À-fi-ǹ- kan-pe-ǹ- kan níí ḿ ba ǹ-kan jẹ́ lọ̀rọ̀ ọ̀un rí, ọ̀rẹ́ ànàá kò jọ tèní mọ́. Ọ̀dọ̀ Moss ni ó kọ́kọ́ ronú lọ,. Ẹsẹ̀ Moss bọ̀nà. Ẹni jalè lara í fun. Bí Coss ti ń wo ìpàkọ́ rẹ̀ níwájú lòun náà gbá kùrùkẹrẹ tẹ̀lé e. Ó ti ṣèlérí pé bí ọwọ́ òun bá lè tẹ Moss, pípa ni. A-wí-fúnní-kó-tó-dáni, àgbà òmùjà ni.


Ẹni jalè lara í fun. Bí Coss ti ń wo ìpàkọ́ rẹ̀ níwájú lòun náà gbá kùrùkẹrẹ tẹ̀lé e. Ó ti ṣèlérí pé bí ọwọ́ òun bá lè tẹ Moss, pípa ni. A-wí-fúnní-kó-tó-dáni, àgbà òmùjà ni. Àfojúdi ìlẹ̀kẹ̀ sì rèé, níí jẹ́ ẹrú kò ní. Ó le bá ṣùgbọ́n bí ó ṣe ní kí òun mú Moss, kọ́tọ́ ló sá wọ ihò kan tó wà ní ìkọjá ilé wọn díẹ̀. Coss dúró síwájú ihò náà nírètí pé Moss yóò tètè jáde kúrò nínu ooru náà.


Àfojúdi ìlẹ̀kẹ̀ sì rèé, níí jẹ́ ẹrú kò ní. Ó le bá ṣùgbọ́n bí ó ṣe ní kí òun mú Moss, kọ́tọ́ ló sá wọ ihò kan tó wà ní ìkọjá ilé wọn díẹ̀. Coss dúró síwájú ihò náà nírètí pé Moss yóò tètè jáde kúrò nínu ooru náà. Ìgbà tó retí remú pẹ̀lú ebi nínú ló pẹyìn dá nírètí àti pa á yán-án-yán lọ́jọ́ tí ó bá fojú gáání rẹ̀ Láti ìgbà yìí náà ni ọ̀rọ̀ àwọn méjéèjì ti di egungun ẹja lọ́rùn ara wọn. Moss fisó kékeré bàdíí jẹ́ tó fi di pé wọ́n túká Ọ̀rọ̀ Nípa Òǹkọ̀wé: Ọláyàtọ Ọláolúwa jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Oǹdó. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.A nínu ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ẹ̀dá Èdè àti Èdè Yorùbá ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Adékúnlé Ajásin Àkùngbá Àkókó.


Ìgbà tó retí remú pẹ̀lú ebi nínú ló pẹyìn dá nírètí àti pa á yán-án-yán lọ́jọ́ tí ó bá fojú gáání rẹ̀ Láti ìgbà yìí náà ni ọ̀rọ̀ àwọn méjéèjì ti di egungun ẹja lọ́rùn ara wọn. Moss fisó kékeré bàdíí jẹ́ tó fi di pé wọ́n túká Ọ̀rọ̀ Nípa Òǹkọ̀wé: Ọláyàtọ Ọláolúwa jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Oǹdó. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.A nínu ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ẹ̀dá Èdè àti Èdè Yorùbá ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Adékúnlé Ajásin Àkùngbá Àkókó. Ònkọ̀wé ni, ó sì fẹ́ràn Èdè àti Àṣà Yorùbá gidi gan. Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti persian cat corner image persiancatcorner.com/can-persian-cats-catch-mice/


Ònkọ̀wé ni, ó sì fẹ́ràn Èdè àti Àṣà Yorùbá gidi gan. Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti persian cat corner image persiancatcorner.com/can-persian-cats-catch-mice/


Tata Àti Ìrẹ̀: Ẹranko Olóhùn Tó Bá Ìgbà Mu | Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence

Tata Àti Ìrẹ̀: Ẹranko Olóhùn Tó Bá Ìgbà Mu / On The Grasshopper And Cricket On The Grasshopper and Cricket ~John Keats (short poem) Ọ̀rọ̀ Nípa Olùtúmọ̀: Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, tí a bí ní ìlú Ìbàdàn. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.A nínu ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ẹ̀dá Èdè àti Èdè Yorùbá ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Adékúnlé Ajásin Àkùngbá Àkókó. Ònkọ̀wé ni, ó sì fẹ́ràn Èdè àti Àṣà Yorùbá gidi gan. Àwòrán ojú ìwé yìí jẹ́ ti Nigeria culture image on wheather https://www.google.com/search?client=ms-opera-mini-android&channel=new&biw=412&bih=658&tbm=isch&sxsrf=ALiCzsZX3mE4al1Mv_zfGqYuA6A-sGpUgw%3A1671818955739&sa=1&q=nigerian+art+images+on+wheather+and+season


Oore Ló Pé | Oluwafemi Kehinde Lawrence

Ọ̀rọ̀ Nípa Òǹkọ̀wé: Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, tí a bí ní ìlú Ìbàdàn. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.A nínu ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ẹ̀dá Èdè àti Èdè Yorùbá ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Adékúnlé Ajásin Àkùngbá Àkókó. Ònkọ̀wé ni, ó sì fẹ́ràn Èdè àti Àṣà Yorùbá gidi gan. Àwòrán Ojú ìwé yìí jẹ́ ti Economic times image https://m.economictimes.com/wealth/plan/four-ways-you-can-help-poor-people-around-you-with-financial-planning/articleshow/69278206.cms


Ọ̀rọ̀ Láti Ọ̀dọ̀ Olóòtú — Ìpalẹ̀mọ́ Pọ̀pọ̀ṣìnṣìn Ọdún

Ẹ̀yin Ònkàwé, Ẹ kú u dédé àsìkò yìí o ẹ̀yin òǹkàwé wa, a sì kú ìpalẹ̀mọ́ pọ̀pọ̀ṣìnṣìn odún tuntun tó ń bọ̀ lọ́nà. Èyí ni láti jẹ́ kí ẹ mọ àwọn iṣẹ́ tí a gbé jáde lẹ́nu lọ́lọ́ yìí. Ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ náà ni Ọmọ kàyéfì láti ọwọ́ Sheriffden Adeola Ogundipe, pàtàkì iṣẹ́ yìí àti ohun tí òǹkọ̀wé ń kọ sí ọmọ aráyé ni pé àṣesílẹ̀ ni àbọ̀wábá bẹ́ẹ̀ sì ní ìṣẹ́ kìí dédé ṣẹ́. A tún gbé iṣẹ́ eléyìí jáde, Ọjà Layé àti ewì mìíràn láti ọwọ́ Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence. Pàtàki iṣẹ́ náà ni pé, òǹkọ̀wé ń ṣi wa létí láti p’erawa sí àjọ tó ní ìrònú, pé gbogbo ohun tí a bá ṣe láyé kí á máa rántí àtunbọ̀tán àti ẹ̀san. Kí á máa to rí Ẹdẹ b’ẹ̀dẹ̀ jẹ́, ká máa t’orí ohun tí a fẹ́ jẹ́ tàbí jẹ láyé ba ohun tó dára jẹ́, torípé gbogbo wa la ó ò kú lọ́jọ́ kan, bẹ́ẹ̀ gbogbo ohun tí a bá gbeléayé ṣe lónìí ọ̀rọ̀ itàn ni lẹ́yìnwá ọ̀la.


A tún gbé iṣẹ́ eléyìí jáde, Ọjà Layé àti ewì mìíràn láti ọwọ́ Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence. Pàtàki iṣẹ́ náà ni pé, òǹkọ̀wé ń ṣi wa létí láti p’erawa sí àjọ tó ní ìrònú, pé gbogbo ohun tí a bá ṣe láyé kí á máa rántí àtunbọ̀tán àti ẹ̀san. Kí á máa to rí Ẹdẹ b’ẹ̀dẹ̀ jẹ́, ká máa t’orí ohun tí a fẹ́ jẹ́ tàbí jẹ láyé ba ohun tó dára jẹ́, torípé gbogbo wa la ó ò kú lọ́jọ́ kan, bẹ́ẹ̀ gbogbo ohun tí a bá gbeléayé ṣe lónìí ọ̀rọ̀ itàn ni lẹ́yìnwá ọ̀la. Iṣẹ́ mìíràn tí a tún gbé jáde ni Okùn Ìfẹ́ Yi! Láti ọwọ́ Bákàrè Táíwò. Òǹkọ̀wé fi pàtàkì ìfẹ́ tòótọ́ hàn, ewà àti ayọ̀ tí ń bẹ nínú ìfẹ́ tóòtọ́ láàárín olólùfẹ́ méjì.


Iṣẹ́ mìíràn tí a tún gbé jáde ni Okùn Ìfẹ́ Yi! Láti ọwọ́ Bákàrè Táíwò. Òǹkọ̀wé fi pàtàkì ìfẹ́ tòótọ́ hàn, ewà àti ayọ̀ tí ń bẹ nínú ìfẹ́ tóòtọ́ láàárín olólùfẹ́ méjì. Bákan náà, nínú àwọn iṣẹ́ mìíran tí a gbé jáde tí ó jẹ́ ti òǹkọwé yìí ni: “Àgbẹ́kẹ̀lé Ènìyàn” akéwì akọ̀wé ń kọ sí wa pé ìgbẹ́kẹ̀lé ènìyàn lé jàsí asán, ó lè jásí òfo. Ọba elédùà nìkan lótó láti fi ìgbẹkẹ̀lé wa sínú u rẹ̀. “Ìwé Le!” ni tirẹ̀ ni orin ti gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ tí kò fẹ́kàn-án ṣe mú bọnu, bẹ́ẹ̀ ìkòkò tó bá máa jata ìdí i rẹ̀ á kọ́kọ́ gbóná.


Bákan náà, nínú àwọn iṣẹ́ mìíran tí a gbé jáde tí ó jẹ́ ti òǹkọwé yìí ni: “Àgbẹ́kẹ̀lé Ènìyàn” akéwì akọ̀wé ń kọ sí wa pé ìgbẹ́kẹ̀lé ènìyàn lé jàsí asán, ó lè jásí òfo. Ọba elédùà nìkan lótó láti fi ìgbẹkẹ̀lé wa sínú u rẹ̀. “Ìwé Le!” ni tirẹ̀ ni orin ti gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ tí kò fẹ́kàn-án ṣe mú bọnu, bẹ́ẹ̀ ìkòkò tó bá máa jata ìdí i rẹ̀ á kọ́kọ́ gbóná. Iṣẹ́ mìíràn tí ó jẹ́ ti Bákàrè Wahab Táíwò ti a tún gbé jáde ni “Àyájọ́ Falẹ!”. A tún gbé iṣẹ́ àpilẹ̀kọ kan jáde, Òtítọ́ Lérè láti ọwọ́ Ọláyàtọ̀ Ọláolúwa. Pàtàkì iṣẹ́ ti òǹkọ̀wé ń rán sí àwùjọ ni láti máa ṣe òtítọ́ nínú ohun gbogbo tí a bá ń ṣe láyé.


Iṣẹ́ mìíràn tí ó jẹ́ ti Bákàrè Wahab Táíwò ti a tún gbé jáde ni “Àyájọ́ Falẹ!”. A tún gbé iṣẹ́ àpilẹ̀kọ kan jáde, Òtítọ́ Lérè láti ọwọ́ Ọláyàtọ̀ Ọláolúwa. Pàtàkì iṣẹ́ ti òǹkọ̀wé ń rán sí àwùjọ ni láti máa ṣe òtítọ́ nínú ohun gbogbo tí a bá ń ṣe láyé. Bámgbọ́pàá tí ó jẹ́ olú-ẹ̀dá ìtàn náà fí òtítọ́ kún ọ̀rọ ọ rẹ̀ èyí sí ì mú kó ṣàṣeyọrí láààrin àwọn ọmọ ìyá a rẹ̀. Bákan náà ni a tún gbé iṣẹ́ ògbufọ̀ kan jáde; The Child’s Play ti Charles Dickens, eléyìí tí Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence túmọ̀ láti ède Gẹ̀ẹ́sì sí Ìtan Arìnrìn-Àjò Kan. Ìtàn yìí jẹ ìtan ìgbésí-ayé okùnrin arìnrìn-àjò kan, láti ìgbà èwe títí di ọjọ́ ogbó. Lówelówe ni ọ̀rọ ìtàn náà.


Bámgbọ́pàá tí ó jẹ́ olú-ẹ̀dá ìtàn náà fí òtítọ́ kún ọ̀rọ ọ rẹ̀ èyí sí ì mú kó ṣàṣeyọrí láààrin àwọn ọmọ ìyá a rẹ̀. Bákan náà ni a tún gbé iṣẹ́ ògbufọ̀ kan jáde; The Child’s Play ti Charles Dickens, eléyìí tí Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence túmọ̀ láti ède Gẹ̀ẹ́sì sí Ìtan Arìnrìn-Àjò Kan. Ìtàn yìí jẹ ìtan ìgbésí-ayé okùnrin arìnrìn-àjò kan, láti ìgbà èwe títí di ọjọ́ ogbó. Lówelówe ni ọ̀rọ ìtàn náà. Nínú ìrìn-àjò náà; okùnrin arìnrìn-àjò yìí ṣeré, k’ẹ́kọ̀ọ́, ní ẹbí, ṣiṣẹ́, ó sì ní ọkàn láti farada ọ̀pọ̀lọpọ̀ ǹkan; pàápàá jùlo àkókò tàbí àwọn ìgbà tí ó pàdánù àwọn olólùfẹ́ ẹ rẹ̀. Àwọn iṣẹ́ mìíràn tí ẹ tún le nífẹ̀ẹ́ sí ni Ọdún Ọlọ́jọ́ láti ọwọ́ ọ Olúwáfẹ́mi Ƙẹ́hìndé Lawrence àti Ọlọ́jọ́ Ti Dé eléyìí tí Dunni Adénúgà kọ. Ìwọ náà mú gègé è rẹ kí o ṣiṣẹ́ àtinúdá láti kọ oyún ọ̀rọ̀ tí o ní síkùn jáde fáráyé kà, láti jẹ ìgbádùn iṣẹ́ àtinúdá náà, kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti kọ́gbọ́n nínú u rẹ̀.


Nínú ìrìn-àjò náà; okùnrin arìnrìn-àjò yìí ṣeré, k’ẹ́kọ̀ọ́, ní ẹbí, ṣiṣẹ́, ó sì ní ọkàn láti farada ọ̀pọ̀lọpọ̀ ǹkan; pàápàá jùlo àkókò tàbí àwọn ìgbà tí ó pàdánù àwọn olólùfẹ́ ẹ rẹ̀. Àwọn iṣẹ́ mìíràn tí ẹ tún le nífẹ̀ẹ́ sí ni Ọdún Ọlọ́jọ́ láti ọwọ́ ọ Olúwáfẹ́mi Ƙẹ́hìndé Lawrence àti Ọlọ́jọ́ Ti Dé eléyìí tí Dunni Adénúgà kọ. Ìwọ náà mú gègé è rẹ kí o ṣiṣẹ́ àtinúdá láti kọ oyún ọ̀rọ̀ tí o ní síkùn jáde fáráyé kà, láti jẹ ìgbádùn iṣẹ́ àtinúdá náà, kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti kọ́gbọ́n nínú u rẹ̀. Àwọn irúfẹ́ iṣẹ́ tí à ń gbà wọlé ni: ewì, eré-onítàn, ìtàn-àròsọ, aáyan ògbufọ̀, iṣẹ́ ìwádìí, àwòrán. Fún ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àlàyé, ẹ le kàn sí www.atelewo.org/igbawole Fún gbogbo ẹ̀yin tí ẹ bá fẹ́ fi iṣẹ́ yín ṣowọ́ sí Àtẹ́lẹwọ́, ẹ fi iṣẹ́ yín ránṣẹ́ sí méélì wa. Tiyín ní tòótọ́


Àwọn irúfẹ́ iṣẹ́ tí à ń gbà wọlé ni: ewì, eré-onítàn, ìtàn-àròsọ, aáyan ògbufọ̀, iṣẹ́ ìwádìí, àwòrán. Fún ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àlàyé, ẹ le kàn sí www.atelewo.org/igbawole Fún gbogbo ẹ̀yin tí ẹ bá fẹ́ fi iṣẹ́ yín ṣowọ́ sí Àtẹ́lẹwọ́, ẹ fi iṣẹ́ yín ránṣẹ́ sí méélì wa. Tiyín ní tòótọ́


ìtan Arìnrìn-àjò Kan | Olúwáfẹ́mi Kẹ́hìndé Lawrence

Ìtan Arìnrìn-àjò kan Ní àkókò kan ṣẹ́yìn, ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún tí ó dára ṣẹ́yìn. Arìnrìn-àjò kan-án wà, tí ó bẹ̀rẹ̀ ìrìn-àjò alágbára, ìrìn-àjò náà sí dàbi ẹnipé ó pẹ́ púpọ̀ nígbàtí ó bẹ̀rẹ̀ sùgbọ́n tí kò fi bẹ́ẹ̀ jìnnà mọ́ ní ìgbàtí ó rin ìrìn-àjò náà dé ìdajì. Ó rin ìrìn-àjò náà ní ọ̀nà tí ó ṣókùnkùn fún ìgbà díẹ̀, láì pàdé ohunkóhun títí di ìgbàtí ó padà ṣe alábàpàdé ọmọ kan tí ó rẹwà. Bẹ́ẹ̀ni ó wí fún ọmọ náà pé “kíni ìwọ́ ń ṣe ní ibí yìí?” Ọmọ náà sí ì wípé “nígbàgbogbo ni èmí n ṣere ní ibí yìí. Wá bá mi ṣeré!” Bẹ́ẹ̀ ni ó bá ọmọ náà ṣeré fún gbogbo ọjọ́ náà, wọ́n sì gbádùn eré náà gidi gan. Òfurufú jẹ́ kìkì dá àwọ búlù, oòrùn ràn gan-an, omi náà mọ́ tónítóní, àwọn ewéko náà jẹ́ ti aláwọ̀ ewé, àwọn òdòdó náà sí lẹ́wà, àwọn méjèèjì sì gbọ́ bí àwọn ẹyẹ ti ń kọrin, wọ́n tún rí ọ̀pọ oúnjẹ àdídùn, gbogbo rẹ̀ síì lẹ́wà.


Bẹ́ẹ̀ni ó wí fún ọmọ náà pé “kíni ìwọ́ ń ṣe ní ibí yìí?” Ọmọ náà sí ì wípé “nígbàgbogbo ni èmí n ṣere ní ibí yìí. Wá bá mi ṣeré!” Bẹ́ẹ̀ ni ó bá ọmọ náà ṣeré fún gbogbo ọjọ́ náà, wọ́n sì gbádùn eré náà gidi gan. Òfurufú jẹ́ kìkì dá àwọ búlù, oòrùn ràn gan-an, omi náà mọ́ tónítóní, àwọn ewéko náà jẹ́ ti aláwọ̀ ewé, àwọn òdòdó náà sí lẹ́wà, àwọn méjèèjì sì gbọ́ bí àwọn ẹyẹ ti ń kọrin, wọ́n tún rí ọ̀pọ oúnjẹ àdídùn, gbogbo rẹ̀ síì lẹ́wà. Àkókò yìí jẹ́ àkókò tí ojú ọjọ́ dára, nígbàtí òjò bá rọ̀, wọ́n máa ń fẹ́ láti wo bí òjò náà ti ń rọ̀ àti láti gbọ́òórùn òórùn dídùn. Ó jẹ́ ìdùnnú láti tẹ́tí sí afẹ́fẹ́ nígbàtí ó bá fẹ́, wọ́n sì má n fẹ́ láti gbọ́ ohun tí ó bá sọ, bí ohun tí ó sọ náà ti ń súré jáde láti ilé rẹ̀; níbo ni èyí ti ń wá, ẹnú yà wọ́n! Bẹ́ẹ̀ ni afẹ́fẹ́ yìí ń súfèé tí ó sì ń hó, ó gbá gbogbo àwọ̀ sánmọ̀ tó wà níwáju rẹ̀ kúrò, afẹ́fẹ́ náà tẹrí gbogbo igi ba, ìró rẹ̀ gba àtùpà ti a fi bíríkì kọ́ kan, ó sì mi ilé tììtì, ó sì mú kí Òkun ru sókè nínú ìbínú.


Àkókò yìí jẹ́ àkókò tí ojú ọjọ́ dára, nígbàtí òjò bá rọ̀, wọ́n máa ń fẹ́ láti wo bí òjò náà ti ń rọ̀ àti láti gbọ́òórùn òórùn dídùn. Ó jẹ́ ìdùnnú láti tẹ́tí sí afẹ́fẹ́ nígbàtí ó bá fẹ́, wọ́n sì má n fẹ́ láti gbọ́ ohun tí ó bá sọ, bí ohun tí ó sọ náà ti ń súré jáde láti ilé rẹ̀; níbo ni èyí ti ń wá, ẹnú yà wọ́n! Bẹ́ẹ̀ ni afẹ́fẹ́ yìí ń súfèé tí ó sì ń hó, ó gbá gbogbo àwọ̀ sánmọ̀ tó wà níwáju rẹ̀ kúrò, afẹ́fẹ́ náà tẹrí gbogbo igi ba, ìró rẹ̀ gba àtùpà ti a fi bíríkì kọ́ kan, ó sì mi ilé tììtì, ó sì mú kí Òkun ru sókè nínú ìbínú. Ṣùgbọ́n, ìgbàtí yìnyín bá rọ̀, jẹ́ ìgbà tí ó dára jùlọ; torípé, kò sí ohunkóhun tí wọ́n fẹ́ ẹ̀ nífẹ̀síí tí ó dára ju bí wọ́n ti fẹ láti gbójú sókè wo àwọn yìnyín funfun tó ń rọ̀ tí wọ́n sì nípọn bí ti ọmú ayà ẹyẹ funfun tí ó tó mílíọ́nù kan ní iye àti láti rí bí yìnyín tí afẹ́fẹ́ gbájọ dé àwọn àyè kan ti tẹ́bẹrẹ àti bí ó ti jìn tó; láti tẹ́tísí ìdákẹ́ tí ń bẹ ní ipa-ọ̀nà àti ojú-ọ̀nà. Wọ́n rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ǹkan ìseré tí ó dára jùlọ ní àgbáye àti àwọn ìwé tí ó ní àwòrán ìtọ́kasí tí ó yanilẹ́nu jùlọ: tí ó ní ṣe pẹ̀lú idà kúkurú tí ó tẹ̀, bàtà àbọ̀wọ̀, láwàní, àwọn aràrá àti òmìrán, àwọn iwin àti ọ̀rọ̀ abìyẹ́ tí ń gbénú igi, ìtan okùnrin ọlọ́lá tí ó ni ọrọ̀ àti agbára ṣùgbọ́n tí o ṣ’ekúpa àwọn ìyàwó o rẹ̀, ìtàn Jáàkì àti èso ẹ̀wà, ohun àlùmọ́nì, ihò tí ń bẹ nínú àpáta àti aginjù, Falẹtáìnì àti Ọ́sìnnì: ìtàn ìbejì kan tí a kọ̀ sílẹ̀. Gbogbo rẹ̀ sí ì jẹ́ ọ̀tun àti òtítọ̀.


Ṣùgbọ́n, ìgbàtí yìnyín bá rọ̀, jẹ́ ìgbà tí ó dára jùlọ; torípé, kò sí ohunkóhun tí wọ́n fẹ́ ẹ̀ nífẹ̀síí tí ó dára ju bí wọ́n ti fẹ láti gbójú sókè wo àwọn yìnyín funfun tó ń rọ̀ tí wọ́n sì nípọn bí ti ọmú ayà ẹyẹ funfun tí ó tó mílíọ́nù kan ní iye àti láti rí bí yìnyín tí afẹ́fẹ́ gbájọ dé àwọn àyè kan ti tẹ́bẹrẹ àti bí ó ti jìn tó; láti tẹ́tísí ìdákẹ́ tí ń bẹ ní ipa-ọ̀nà àti ojú-ọ̀nà. Wọ́n rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ǹkan ìseré tí ó dára jùlọ ní àgbáye àti àwọn ìwé tí ó ní àwòrán ìtọ́kasí tí ó yanilẹ́nu jùlọ: tí ó ní ṣe pẹ̀lú idà kúkurú tí ó tẹ̀, bàtà àbọ̀wọ̀, láwàní, àwọn aràrá àti òmìrán, àwọn iwin àti ọ̀rọ̀ abìyẹ́ tí ń gbénú igi, ìtan okùnrin ọlọ́lá tí ó ni ọrọ̀ àti agbára ṣùgbọ́n tí o ṣ’ekúpa àwọn ìyàwó o rẹ̀, ìtàn Jáàkì àti èso ẹ̀wà, ohun àlùmọ́nì, ihò tí ń bẹ nínú àpáta àti aginjù, Falẹtáìnì àti Ọ́sìnnì: ìtàn ìbejì kan tí a kọ̀ sílẹ̀. Gbogbo rẹ̀ sí ì jẹ́ ọ̀tun àti òtítọ̀. Ṣùgbọ́n, ní ọjọ́ kan, lójijì, arìnrìn-àjò náà pàdánù ọmọ náà. Ó sì pe ọmọ náà léraléra àmọ́ kò gbọ́ ki ọmọ náà dáalóhùn. Báyìí, ní arìnrìnàjò náà kọjúmọ́ ọ̀na rẹ̀, ó rìn fún ìgbà pípẹ́ díẹ̀ láì pàdé ohunkóhun títí tí ó fi pàdé arẹwà ọmọkùnrin kan. Ó sì wí fún ọmọkùnrin náà pé “kíni ìwọ́ ń ṣe ní ibì yìí?” ọkùnrin náà sí ì wípé, ìgbà gbogbo ni èmí ń kọ́ ẹ̀kọ́, ẹ̀mí fẹ́ kí o wá kọ́ ẹ̀kọ́ pẹ̀lú mìi” Báyìí ní ó kẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ọmọkùnrin náà ní̵pa ayé Júpítà àti Júnò, àwọn ará Gíríkì àti ará Róòmù.