A ṣe akiyesi pẹlu awọn nkan ti a ri ni akata awọn ajinigbe pe wọn ti n maa ko awọn eeyan ti wọn ba jigbe pamọ sibẹ. Awọn eṣọ wa ṣi wa ninu igbo nibi ti wọn ti n wa awọn ajinigbe oniṣẹ ibi yii,'' Oloye Adeleye ṣalaye. Nigba to n ṣalaye ohun ti oju wọn ri lakata awọn ajinigbe, Ife Balogun to n lọ fun ọdun Keresimesi nilu Ado-Ekiti ṣalaye pe awọn ajinigbe ọhun ti ko owo pamọ sinu igbo fuj ọpọ wakati ki awọn ẹṣọ Amotekun to de.


FUTA first class twins: Ká ní pe àwa méjèèjì kò ní 'First Class'........- Taiwo Oluyori FUTA

Se e ranti awon ibeji ti wọn pegede julọ nibi ikẹkọgboye fasiti Federal University of Technology (FUTA) Akure. Taiwo ati Kehinde Oriyale gbalejo BBC Yoruba, se ọmọẹni ko kuku se idi bẹbẹrẹ ki a wa ko ilẹkẹ si idi ọmọ ẹlo mii. Taiwo ati Kehinde salaye kikun nipa irinajo aye wọn. Wọn sọ diẹ lara awọn igbesẹ ti wọn gbẹ ti wọn fi le pegede ju awọn akẹgbe wọn lọ. Bakan naa ni awọn ibeji yii sọ diẹ lara ohun ti oju Obi wọn ri ati lara awọn ipenija ti wọn koju. Omowe Olufunke Akinola to jẹ adari ẹka imọ nipa ikọle ti awọn akẹkọọ naa ti ṣetan naa ba BBC Yoruba sọrọ lori ihuwasi wọn ninu ẹkọ ile ati ẹkọ iwe.


Wọn sọ diẹ lara awọn igbesẹ ti wọn gbẹ ti wọn fi le pegede ju awọn akẹgbe wọn lọ. Bakan naa ni awọn ibeji yii sọ diẹ lara ohun ti oju Obi wọn ri ati lara awọn ipenija ti wọn koju. Omowe Olufunke Akinola to jẹ adari ẹka imọ nipa ikọle ti awọn akẹkọọ naa ti ṣetan naa ba BBC Yoruba sọrọ lori ihuwasi wọn ninu ẹkọ ile ati ẹkọ iwe. O sapejuwe awọn ibeji Oriyale gẹgẹ bi ọmọ ti wọn kọ to de gab ẹkọ.


O sapejuwe awọn ibeji Oriyale gẹgẹ bi ọmọ ti wọn kọ to de gab ẹkọ.


Ondo Rape: Pásítọ̀ ní ẹ̀mí èsù ló gbé òun wọ̀ títí òun fi fi ipá bá olóyún oṣù mẹ́jọ lòpọ̀!

Ọwọ ti tẹ pasitọ ẹni ọdun mẹrindinlọgọta, Festus James to fi ipa ba oloyun osu mẹjọ sun ni agbegbe Agbabu nipinlẹ Ondo. Agbẹnusọ Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo, Funmilayo Odunlami to fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ ni pasitọ ọhun jẹwọ pe lootọ ni oun ṣe aṣemaṣe naa. Arabinrin Odunlami ni pasitọ naa lọ si ilu Agbabu lati ipinlẹ Ọyọ lati lọ ṣe isọji agbaiyanu nibẹ ti ọpọ ero si pe jọ. Lasiko isoji naa ni pasitọ ni ẹmi mimọ kọ si oun pe obinrin oloyun naa ni ẹmi esu pe ki o si tẹle oun lọ gbadura lati yọ ẹmi buruku naa kuro ninu rẹ. Arabinrin oloyun naa to jẹ ẹni ọdun mejilelogun lo tẹle pasitọ wọ yara to wa ni ''mission house'' to si fi ipa ba a lọpọ. Pasitọ lasiko to n wi ti ẹnu rẹ fun awọn oniroyin ni ko fi igba kankan sọ wi pe oun ko jẹbi ẹsun naa, amọ o ni oun ko mọ nkan to gbe oun wọ lati hu iru iwa bẹẹ.


Lasiko isoji naa ni pasitọ ni ẹmi mimọ kọ si oun pe obinrin oloyun naa ni ẹmi esu pe ki o si tẹle oun lọ gbadura lati yọ ẹmi buruku naa kuro ninu rẹ. Arabinrin oloyun naa to jẹ ẹni ọdun mejilelogun lo tẹle pasitọ wọ yara to wa ni ''mission house'' to si fi ipa ba a lọpọ. Pasitọ lasiko to n wi ti ẹnu rẹ fun awọn oniroyin ni ko fi igba kankan sọ wi pe oun ko jẹbi ẹsun naa, amọ o ni oun ko mọ nkan to gbe oun wọ lati hu iru iwa bẹẹ. O ni wi pe oun ti ba obiinrin naa lopọ tan ki iye rẹ to sọ pe iwa buruku ni oun ṣẹṣẹ wọ tan. Pasitọ naa ni o dabi ẹni pe ẹmi ẹsu gbe oun wọ, amọ oun ti oun le e sọ ni pe oun ko mọ bi iṣẹlẹ naa ṣe waye afi igba ti oun pari ifipabanilopọ naa. Agbẹnusọ ọlọpaa naa wa fikun un pe awọn n gbe pasitọ James naa lo si ileẹjọ ni aipẹ lati foju wina ofin lori ẹsun ifipabanilopọ naa.


O ni wi pe oun ti ba obiinrin naa lopọ tan ki iye rẹ to sọ pe iwa buruku ni oun ṣẹṣẹ wọ tan. Pasitọ naa ni o dabi ẹni pe ẹmi ẹsu gbe oun wọ, amọ oun ti oun le e sọ ni pe oun ko mọ bi iṣẹlẹ naa ṣe waye afi igba ti oun pari ifipabanilopọ naa. Agbẹnusọ ọlọpaa naa wa fikun un pe awọn n gbe pasitọ James naa lo si ileẹjọ ni aipẹ lati foju wina ofin lori ẹsun ifipabanilopọ naa.


Ondo kidnappers: Àwọn agbébọn pa èèyàn méjì l’Akure, wọ́n ṣá ẹlòmíràn ní àdá lórí

Awọn ajinigbe ti ṣa okunrin meji kan pa niluu Ala, lẹba ilu Akure, nipinlẹ Ondo. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Odunlami Ibukun ṣalaye fun BBC Yoruba pe awọn mẹrin ni awọn ajinigbe naa ṣakọlu si, ṣugbọn ẹnikan moribọ ninu wọn, ẹnikan wa ni ikawọ awọn naa nigba ti awọn meji ti jade laye. O ni "Iṣẹlẹ naa ṣeni laanu gidi gan, lana ni a gbọ pe wọn ṣa okunrin kan  ni ada niwaju ori rẹ, a si gbe okunrin ọhun lọ sile iwosan." "Lẹyin naa ni a gbọ pe mẹrin ni wọn, ati pe maalu ni wọn fẹ lọ ra ki ikọlu naa to waye." "Ko pẹ ti a gbe iwadii dide ti a ṣawari oku awọn okunrin meji ninu igbo ti iṣẹlẹ naa ti waye, ti wọn jẹ meji lara awọn mẹrin ti awọn ajinigbe naa kọlu." "Ẹgbẹ awọn alapata ti fi to wa leti pe awọn ajinigbe ọhun ti pe awọn lati fi to awọn leti pe ikawọ awọn ni ẹnikan to ku wa."


"Lẹyin naa ni a gbọ pe mẹrin ni wọn, ati pe maalu ni wọn fẹ lọ ra ki ikọlu naa to waye." "Ko pẹ ti a gbe iwadii dide ti a ṣawari oku awọn okunrin meji ninu igbo ti iṣẹlẹ naa ti waye, ti wọn jẹ meji lara awọn mẹrin ti awọn ajinigbe naa kọlu." "Ẹgbẹ awọn alapata ti fi to wa leti pe awọn ajinigbe ọhun ti pe awọn lati fi to awọn leti pe ikawọ awọn ni ẹnikan to ku wa." Odunlami sọ pe iwadii ti bẹrẹ, awọn yoo si gbiyanju lati doola ẹnikan to wa ahamọ awọn ajinigbe ọhun, ati lati fi ṣikun ofin mu awọn afurasi naa. Ẹwẹ, Nasiru Jamiu, to jẹ okunrin to moribọ ninu awọn okunrin mẹrin ti iṣẹlẹ naa ṣẹ si ti ṣalaye fun awọn akọroyin niluu Akurẹ bi ọrọ naa ṣe jẹ. O ni "Awọn ajinigbe ọhun pe awọn ọga mi lori ago lati wa ra maalu, a si tẹkọ leti lọ bawọn, ṣugbọn ni kete ti a de ibẹ ni wọn ṣina bolẹ ti wọn si ji ọga mi gbe lọ sinu igbo."


Odunlami sọ pe iwadii ti bẹrẹ, awọn yoo si gbiyanju lati doola ẹnikan to wa ahamọ awọn ajinigbe ọhun, ati lati fi ṣikun ofin mu awọn afurasi naa. Ẹwẹ, Nasiru Jamiu, to jẹ okunrin to moribọ ninu awọn okunrin mẹrin ti iṣẹlẹ naa ṣẹ si ti ṣalaye fun awọn akọroyin niluu Akurẹ bi ọrọ naa ṣe jẹ. O ni "Awọn ajinigbe ọhun pe awọn ọga mi lori ago lati wa ra maalu, a si tẹkọ leti lọ bawọn, ṣugbọn ni kete ti a de ibẹ ni wọn ṣina bolẹ ti wọn si ji ọga mi gbe lọ sinu igbo." Gẹgẹ bii ohun to sọ, lasiko ijinigbe ọhun ni wọn ṣa ni ada lori, ṣugbọn o da bii ọgbọn lati ṣe bii ẹni to ti ku titi ti awọn ajiigbe ọhun fi wọ inu igbo lọ. Jamiu ni "Awa mẹta gbiyanju lati salọ ṣugbọn wọn ṣa mi ni ada, mo si ṣubu lulẹ, mo dibọn bii ẹni ti ẹmi ti bọ lara rẹ." "Lẹyin ti mo ri pe ko si ẹnikẹni mọ lagbegbe naa ni mo dide, ti mo si bẹrẹ si n salọ ninu igbo."


Gẹgẹ bii ohun to sọ, lasiko ijinigbe ọhun ni wọn ṣa ni ada lori, ṣugbọn o da bii ọgbọn lati ṣe bii ẹni to ti ku titi ti awọn ajiigbe ọhun fi wọ inu igbo lọ. Jamiu ni "Awa mẹta gbiyanju lati salọ ṣugbọn wọn ṣa mi ni ada, mo si ṣubu lulẹ, mo dibọn bii ẹni ti ẹmi ti bọ lara rẹ." "Lẹyin ti mo ri pe ko si ẹnikẹni mọ lagbegbe naa ni mo dide, ti mo si bẹrẹ si n salọ ninu igbo." Okunrin naa pari ọrọ rẹ pe oju oun koro ni wọn ji ọga oun gbe lọ sinu igbo ṣugbọn oun ko le sọ ni patọ ibi ti awọn okunrin to ku wa. O ni "Mo ri nigba ti wọn n gbe ọga mi lọ, sugbọn ni ti awa to ku, mi o mọ ibi ti awọn okunrin meji naa wa, boya wọn ti ji awọn naa gbe ni o tabi wọn ti pa wọn, mi o le sọ." Ni iroyin kan naa, agbẹnusọ ọlọpaa l'Ondo ni awọn ko tii le fidi rẹ mulẹ boya awọn Fulani darandaran lo wa nidi iṣẹlẹ ijinigbe naa, tabi awọn ẹgbẹ mii.


Okunrin naa pari ọrọ rẹ pe oju oun koro ni wọn ji ọga oun gbe lọ sinu igbo ṣugbọn oun ko le sọ ni patọ ibi ti awọn okunrin to ku wa. O ni "Mo ri nigba ti wọn n gbe ọga mi lọ, sugbọn ni ti awa to ku, mi o mọ ibi ti awọn okunrin meji naa wa, boya wọn ti ji awọn naa gbe ni o tabi wọn ti pa wọn, mi o le sọ." Ni iroyin kan naa, agbẹnusọ ọlọpaa l'Ondo ni awọn ko tii le fidi rẹ mulẹ boya awọn Fulani darandaran lo wa nidi iṣẹlẹ ijinigbe naa, tabi awọn ẹgbẹ mii.


Ondo accident: Ìjàmbá ọkọ̀ gba ẹ̀mí èèyàn mẹ́fà, àwọn márùn ún farapa ní òpópónà Okitipupa

O kere tan eeyan mẹfa ti jona ninu ijamba ọkọ kan to waye ni Olla loju ọna Okitipupa si Ọrẹ nipinlẹ Ondo. Ọkọ nla akero Coaster kan ati ọkọ J5 kan to ko ogogoro  la gbọ pe o kọlu ara wọn ninu ijamba yi. Awọn kan tọrọ naa ṣoju wọn ni o ṣeeṣe ki eeyan to ku to mẹwa. Bakan naa la gbọ pe igba ti ọkan ninu awọn ọkọ yi fẹ sare gba iwaju ẹlẹẹkeji ni wọn kọlu ara wọn ti wọn si gbana. Pupọ awọn arinrinajo to wa ninu ọkọ akero Coaster naa la gbọ pe wọn n pada si Akure lati Okitipupa nibi  ti wọn ti kopa ninu inawo ọkan lara awọn ọga ijọba ibilẹ Odigbo. Ijọba ibilẹ Akure North la gbọ pe o ni ọkọ ọhun.


Bakan naa la gbọ pe igba ti ọkan ninu awọn ọkọ yi fẹ sare gba iwaju ẹlẹẹkeji ni wọn kọlu ara wọn ti wọn si gbana. Pupọ awọn arinrinajo to wa ninu ọkọ akero Coaster naa la gbọ pe wọn n pada si Akure lati Okitipupa nibi  ti wọn ti kopa ninu inawo ọkan lara awọn ọga ijọba ibilẹ Odigbo. Ijọba ibilẹ Akure North la gbọ pe o ni ọkọ ọhun. Kaakiri oju opo ayelujara lawọn eeyan ti n pin fọnran fidio ijamba ọkọ yi nibi ti awọn ọkọ naa ti n jona tawọn eeyan kan to farapa si n ke irora, Sikiru Alonge to jẹ ọga agba ajọ ẹsọ oju popo fidi ọrọ yi mulẹ fun ileeṣẹ iroyin The Cable sọ pe awọn kole sọ iye eeyan to ku lọwọ bayi. Amọ ṣa o ni awọn ti  doola eeyan marun un to farapa tawọn si tigbe wọn lọ si ile iwosan State Specialist Hospital ni Okitipupa ati Prima Hospital to wa ni Ore. O ni awọn ajọ FRSC pẹlu ọlọpaa lo jijọ pa ina ọkọ naa.


Kaakiri oju opo ayelujara lawọn eeyan ti n pin fọnran fidio ijamba ọkọ yi nibi ti awọn ọkọ naa ti n jona tawọn eeyan kan to farapa si n ke irora, Sikiru Alonge to jẹ ọga agba ajọ ẹsọ oju popo fidi ọrọ yi mulẹ fun ileeṣẹ iroyin The Cable sọ pe awọn kole sọ iye eeyan to ku lọwọ bayi. Amọ ṣa o ni awọn ti  doola eeyan marun un to farapa tawọn si tigbe wọn lọ si ile iwosan State Specialist Hospital ni Okitipupa ati Prima Hospital to wa ni Ore. O ni awọn ajọ FRSC pẹlu ọlọpaa lo jijọ pa ina ọkọ naa.


Ondo Deeper life cleaner killed: Wọ́n gé gògòńgò ìyá wa lọ lẹ́yìn tí wọ́n pa a- Omo Iya deeper Life

Ojọ Isinmi ni wọn pa iya agba kan ni Akoko nipinlẹ Ondo lasiko to n tun ayika ile ijọsin rẹ ṣe. Okan lara awọn ọmọ iya agba naa salaye fun BBC pe, ọjọ ti pe ti iya oun ti maa n lọ tun ayika ile ijọsin Deeper Life Bible Church se ni Iwaro oke ni Akoko ni ipinle Ondo laisi iyọnu. Bakan naa ni Arabinrin Ajifola Aduke to jẹ akọbi oku naa royin iya rẹ. O sapejuwe rẹ gẹgẹ bii onisuuru to fẹran alaafia to si n fi gbogbo ara rẹ ṣiṣẹ fun Oluwa nipa titun ile ijọsin ṣe. Ariwo ẹ dide, wọn ti pa iya yin ni gbogbo ara adugbo gbọ ti wọn si ba oku iya naa niwaju ṣoọṣi Deeper Life nibi ti awọn oniṣẹ ibi ti ge ọrun  rẹ ti wọn si yọ gogongo rẹ lọ. Oloye Bolorunduro Dele to jẹ alaga agbegbe Iwaro Oka Akoko naa ba BBC soro pe iru iṣẹlẹ yii ko ṣẹlẹ ri ati pè gbogbo ilu ti dide sii.


O sapejuwe rẹ gẹgẹ bii onisuuru to fẹran alaafia to si n fi gbogbo ara rẹ ṣiṣẹ fun Oluwa nipa titun ile ijọsin ṣe. Ariwo ẹ dide, wọn ti pa iya yin ni gbogbo ara adugbo gbọ ti wọn si ba oku iya naa niwaju ṣoọṣi Deeper Life nibi ti awọn oniṣẹ ibi ti ge ọrun  rẹ ti wọn si yọ gogongo rẹ lọ. Oloye Bolorunduro Dele to jẹ alaga agbegbe Iwaro Oka Akoko naa ba BBC soro pe iru iṣẹlẹ yii ko ṣẹlẹ ri ati pè gbogbo ilu ti dide sii. Arabinrin Omoode Comfort to jẹ aburo oloogbe naa sapejuwe rẹ gẹgẹ bii alaanu to jẹ olufọkan sin tootọ. Nigba ti BBC Yoruba kan si agọ ọlọpaa. Agbenusọ fun ọlọpaa, Funmilayo Odunlami salaye ibi ti iṣẹ iwadii de duro lori iṣẹlẹ naa.


Arabinrin Omoode Comfort to jẹ aburo oloogbe naa sapejuwe rẹ gẹgẹ bii alaanu to jẹ olufọkan sin tootọ. Nigba ti BBC Yoruba kan si agọ ọlọpaa. Agbenusọ fun ọlọpaa, Funmilayo Odunlami salaye ibi ti iṣẹ iwadii de duro lori iṣẹlẹ naa. O tun kilọ pe ki onikaluku ṣora fun irin oru ati irin idaji lasiko yii pẹlu imọran pe ki awọn eeyan maa fi ifura ti wọn ba kẹfin to ọlọpaa leti ladungbo wọn lasiko.


O tun kilọ pe ki onikaluku ṣora fun irin oru ati irin idaji lasiko yii pẹlu imọran pe ki awọn eeyan maa fi ifura ti wọn ba kẹfin to ọlọpaa leti ladungbo wọn lasiko.


Woman killed in front of Deeper Life Oka: Ọmọ olóògbé ní aago márùn-ún sí mẹ́fà àárọ̀ ọjọ́ ìsinmi ní màmá máa ń lọ sí ṣọ́ọ̀ṣì láti tún ibẹ̀ ṣe ṣaájú ìsìn

Awọn mọlẹbi mama Veronica Dare ti awọn eeyan kan pa lasiko to n gba ilẹ ile ijọsin Deeper Life nilu Iwaro Oka Akoko nipinlẹ Ondo, ti figbeta. Awọn mọlẹbi naa ti pariwo pe awọn eeyan to da ẹmi mama ẹni ọdun mejidinlọgọrin naa legbodo, lo sisẹ ibi ọhun lati fi iya awọn se etutu ọla. Ọmọ Oloogbe, Boniface sọ fawọn akọroyin pe wọn ti yọ ọfun atawọn ẹya ara mama awọn lọ, lẹyin ti wọn pa tan. Boniface ni asa mama awọn ni lati maa ji lọ tun ile ijọsin naa se, ko le wa ni imọtoto, ki isin ọjọ isinmi to bẹrẹ. "O si seese ko jẹ pe awọn olubi ẹda yii lo ti sakiyesi pe mama wa maa n ji lọ tun ile ijọsin se ni aago marun abọ si aago mẹfa owurọ ni gbogbo ọjọ Aiku. Awọn eeyan yii si lo daju pe wọn tọpasẹ mama lọ si sọọsi lati sisẹ ibi naa.


Boniface ni asa mama awọn ni lati maa ji lọ tun ile ijọsin naa se, ko le wa ni imọtoto, ki isin ọjọ isinmi to bẹrẹ. "O si seese ko jẹ pe awọn olubi ẹda yii lo ti sakiyesi pe mama wa maa n ji lọ tun ile ijọsin se ni aago marun abọ si aago mẹfa owurọ ni gbogbo ọjọ Aiku. Awọn eeyan yii si lo daju pe wọn tọpasẹ mama lọ si sọọsi lati sisẹ ibi naa. Inu ewu la wa ni agbegbe yii nitori a ko mọ ẹni to kan, o si yẹ ki awọn agbofinro dide lati tete se awari awọn osika ẹda to wa nidi ipaniyan naa. A si n rọ ijọba atawọn agbofinro lati se awari awọn eeyan naa, ki wọn le finmu ko ata ofin." Bi wọn ba n gbadura pe iroyin aburu ko ni kan wa, kii ṣe adura kekere o amọ iroyin aburu ti kan ijọ yii ati idile Veronica Dare.


Inu ewu la wa ni agbegbe yii nitori a ko mọ ẹni to kan, o si yẹ ki awọn agbofinro dide lati tete se awari awọn osika ẹda to wa nidi ipaniyan naa. A si n rọ ijọba atawọn agbofinro lati se awari awọn eeyan naa, ki wọn le finmu ko ata ofin." Bi wọn ba n gbadura pe iroyin aburu ko ni kan wa, kii ṣe adura kekere o amọ iroyin aburu ti kan ijọ yii ati idile Veronica Dare. Lowurọ kutu ọjọ Aiku, ọjọ kejidinlọgọta oṣu kọkanla ọdun 2021 ni awọn oniṣẹ aburu ti ẹnikẹni ko mọ lọ ṣa arabinrin yii pa niwaju ṣọọṣi to ti n jọsin ni ijọba ibilẹ Akoko Southwest, Ondo. Ajínigbé jí ọmọ ìyá méjì gbè lákàtà ìyá wọn nílùú Akure "Èmi ní mo bí àkọ́bí fún Baba Suwe àmọ́ ọmọ mi kò bá bàbá rẹ̀ rìn púpọ̀ ko tó kú" Wo ọ̀ná tí àwọn ọkùnrin lè gbà ṣe ìfètòsọ́mọbíbí láì lo kọ́ndọ́ọ̀mù lásìkò ìbálòpọ̀ Kí ló yẹ kóo sáré ṣe bí ejò bá ṣá ọ jẹ? A gbọ pe gbogbo ọjọ isinmi ni Arabinrin Veronica Omode maa n ji lọ gba ilẹ inu ijọ Deeper Life Bible Church to wa lẹyin ile ẹkọ alakọbẹrẹ ti Owalusin, Oka nipinlẹ Ondo.


Lowurọ kutu ọjọ Aiku, ọjọ kejidinlọgọta oṣu kọkanla ọdun 2021 ni awọn oniṣẹ aburu ti ẹnikẹni ko mọ lọ ṣa arabinrin yii pa niwaju ṣọọṣi to ti n jọsin ni ijọba ibilẹ Akoko Southwest, Ondo. Ajínigbé jí ọmọ ìyá méjì gbè lákàtà ìyá wọn nílùú Akure "Èmi ní mo bí àkọ́bí fún Baba Suwe àmọ́ ọmọ mi kò bá bàbá rẹ̀ rìn púpọ̀ ko tó kú" Wo ọ̀ná tí àwọn ọkùnrin lè gbà ṣe ìfètòsọ́mọbíbí láì lo kọ́ndọ́ọ̀mù lásìkò ìbálòpọ̀ Kí ló yẹ kóo sáré ṣe bí ejò bá ṣá ọ jẹ? A gbọ pe gbogbo ọjọ isinmi ni Arabinrin Veronica Omode maa n ji lọ gba ilẹ inu ijọ Deeper Life Bible Church to wa lẹyin ile ẹkọ alakọbẹrẹ ti Owalusin, Oka nipinlẹ Ondo. Ni nkan bii ago marun abọ owurọ oni ni eeyan kan to n gbe ni adugo naa sọ fun BBC pe loju ọna rẹ to n lọ si ile ijọsin lati lọ tọju rẹ ni wọn pa a. Ninu fidio ifọrọwanilẹnuwo kan ti ọmọ Arabinrin naa ti sọrọ pe aarọ ọjọ Aiku ni iya oun jade kuro nile lati lọ gba ṣọọṣi. "Bii ago marun owurọ kọja ni wọn kuro nile latu lọ gba ṣọọṣi. Wọn pe mi naa ni nile pe wọn pa wọn si ẹgbẹ ṣọọṣi.


Ni nkan bii ago marun abọ owurọ oni ni eeyan kan to n gbe ni adugo naa sọ fun BBC pe loju ọna rẹ to n lọ si ile ijọsin lati lọ tọju rẹ ni wọn pa a. Ninu fidio ifọrọwanilẹnuwo kan ti ọmọ Arabinrin naa ti sọrọ pe aarọ ọjọ Aiku ni iya oun jade kuro nile lati lọ gba ṣọọṣi. "Bii ago marun owurọ kọja ni wọn kuro nile latu lọ gba ṣọọṣi. Wọn pe mi naa ni nile pe wọn pa wọn si ẹgbẹ ṣọọṣi. O dun mi gidi gan". Ọ sọ fun awọn oniroyin pe ẹgbẹ ile ẹkọ naa ni ile ti iya oun n gbe wa. O ni kia ti awọn ri ohun to ṣẹlẹ ni awọn pe Ọlọpaa ti wọn si ti wa sibẹ.


O dun mi gidi gan". Ọ sọ fun awọn oniroyin pe ẹgbẹ ile ẹkọ naa ni ile ti iya oun n gbe wa. O ni kia ti awọn ri ohun to ṣẹlẹ ni awọn pe Ọlọpaa ti wọn si ti wa sibẹ. O ni awọn rii pe wọn ti ge lara ọrun mama oun kuro. Bakan naa ni iroyin ni wọn ti gbe oku rẹ lọ si ile igboku pamọ si. Ninu fidio ti awọn araalu fi ṣọwọ si BBC lati gbọ ti awọn ara adugbo n sọkun kikoro ti wọn n pariwo pe iya Pasitọ ni Arabinrin naa pe ilẹ si lo wa gba ni ṣọọṣi naa to wa lẹyin ileewe.


O ni awọn rii pe wọn ti ge lara ọrun mama oun kuro. Bakan naa ni iroyin ni wọn ti gbe oku rẹ lọ si ile igboku pamọ si. Ninu fidio ti awọn araalu fi ṣọwọ si BBC lati gbọ ti awọn ara adugbo n sọkun kikoro ti wọn n pariwo pe iya Pasitọ ni Arabinrin naa pe ilẹ si lo wa gba ni ṣọọṣi naa to wa lẹyin ileewe. Bakan naa wọn ni ko si eeyan to n gbe adugbo naa, kiki ile ẹkọ alakọbẹrẹ yẹn ati ile ijọsin lo wa ni agbegbe naa. Titi di akoko ti a ko iroyin yii jọ, ko tii si ẹni to mọ ohun to ṣokunfa iku rẹ amọ nipa biboju wo ara rẹ ninu agbara ẹjẹ, o jọ pe wọn ṣa a ni nkan lọrun ni. Kéére o!


Bakan naa wọn ni ko si eeyan to n gbe adugbo naa, kiki ile ẹkọ alakọbẹrẹ yẹn ati ile ijọsin lo wa ni agbegbe naa. Titi di akoko ti a ko iroyin yii jọ, ko tii si ẹni to mọ ohun to ṣokunfa iku rẹ amọ nipa biboju wo ara rẹ ninu agbara ẹjẹ, o jọ pe wọn ṣa a ni nkan lọrun ni. Kéére o! Wọ́n ti rí èèyàn méjì tó ní ẹ̀yà Covid-19 tuntun, "Omicron variant" nínú báàlù Irọ́ ni pé ìjọba Naijiria ti n ṣètò láti gbá Sunday Igboho wá sí Naijiria - Ilana Omo Oodua Sheikh Gumi ti sọ̀rọ̀ lórí  bí ìjọba àpapọ̀ ṣé kéde àwọn jàndùkú gẹ́gẹ́ bíi agbésùmọ̀mí Mí ò polongo ìdupo ààrẹ ọdún 2023 fún Tinubu-Foluke Daramola


Wọ́n ti rí èèyàn méjì tó ní ẹ̀yà Covid-19 tuntun, "Omicron variant" nínú báàlù Irọ́ ni pé ìjọba Naijiria ti n ṣètò láti gbá Sunday Igboho wá sí Naijiria - Ilana Omo Oodua Sheikh Gumi ti sọ̀rọ̀ lórí  bí ìjọba àpapọ̀ ṣé kéde àwọn jàndùkú gẹ́gẹ́ bíi agbésùmọ̀mí Mí ò polongo ìdupo ààrẹ ọdún 2023 fún Tinubu-Foluke Daramola


Amotekun Ondo: Ìwádìí ń tèsíwájú lórí afurasí ajínigbé tó n múra bíi wère ní gáréèjì Akure

Ọwọ palaba arakunrin kan to n dibọn bii were lati maa fi ji awọn eeyan gbe ti ṣegi nipinlẹ Ondo. Gẹgẹ bi iroyin taa ri ka lati ileeṣẹ iroyin Naijiria Legit.ng,n ilu Akure ni ikọ Amọtẹkun ti mu Labram Ibrahim. A gbọ pe Gareeji ọkọ to wa ni Akure ni ẹni ọgbọn ọdun yi ti n rinrin gberegbere kaakiri ki ọwọ to tẹẹ. Ninu ọrọ awọn to n taja ni gareeji naa, wọn sọ fun ileeṣẹ iroyin PM News pe ''ṣaaju ki wọn to mu Ibrahim, niṣe lo maa n rin kaakiri gareeji Akure si orita Itanla'' Wọn tẹsiwaju pe lọpọ igba ni ọkọ ayọkẹlẹ jiipu kan ma n wa lati gbe Ibrahim lọ. ''Ihuwasi rẹ yii lo mu ki awọn eeyan fura sii ti wọn si korajọ lati lu'' Nigba ti ileeṣẹ BBC Yoruba kan si ọga agba ajọ Amọtẹkun ni Ondo Adeleye Olusanyero, ko sọ pato ibi ti arakunrin naa wa bayi. Yatọ si pe ko sọrọ boya arakunrin naa wa ni ọdọ awọn tabi ko si,Adeleye ni awọn ṣi n tẹsiwaju pẹlu iwadii ati pe bawọn ba pari awọn yoo fi to akọroyin leti.


Ninu ọrọ awọn to n taja ni gareeji naa, wọn sọ fun ileeṣẹ iroyin PM News pe ''ṣaaju ki wọn to mu Ibrahim, niṣe lo maa n rin kaakiri gareeji Akure si orita Itanla'' Wọn tẹsiwaju pe lọpọ igba ni ọkọ ayọkẹlẹ jiipu kan ma n wa lati gbe Ibrahim lọ. ''Ihuwasi rẹ yii lo mu ki awọn eeyan fura sii ti wọn si korajọ lati lu'' Nigba ti ileeṣẹ BBC Yoruba kan si ọga agba ajọ Amọtẹkun ni Ondo Adeleye Olusanyero, ko sọ pato ibi ti arakunrin naa wa bayi. Yatọ si pe ko sọrọ boya arakunrin naa wa ni ọdọ awọn tabi ko si,Adeleye ni awọn ṣi n tẹsiwaju pẹlu iwadii ati pe bawọn ba pari awọn yoo fi to akọroyin leti. ''Ni kete taa ba ti ni iroyin miran si nipa iṣẹlẹ yi ati iwadii wa, a o fi to yin leti''lọrọ to sọ kẹyin ki o to pari ifọrọwanilẹnuwo naa


''Ni kete taa ba ti ni iroyin miran si nipa iṣẹlẹ yi ati iwadii wa, a o fi to yin leti''lọrọ to sọ kẹyin ki o to pari ifọrọwanilẹnuwo naa


Yoruba Nation: Deji Akure ní ìrẹ́pọ̀ láàrín ẹ̀yà ní Naijiria ló le mú ìdàgbàsókè wá, kìí ṣe ìyapa

Deji ti ilu Akure, Ọba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi ti rọ awọn ọmọ Naijiria lati gba ilana atunto laaye lai si iyapa ẹya kankan, paapaa ni ilẹ Yoruba. Ọba Aladelusi lo sọ eyi ni Akure lasiko to n yan adari tuntun fun awọn ẹya Igbo ti wọn n gbe ni ilu naa. O ni gbogbo idojukọ to n waye ni Naijiria ko ṣẹyin aigbọraẹniyẹ ati ilọgun fun iyapa ni awọn ẹkun kọọkan, to si sọ pe ọna abayọ ni ki awọn ọmọ Naijiria fi imọ ṣe ọkan. ''Orilẹede Naijiria ko le e ni ilọsiwaju ti awọn ẹya ba ṣi n lọgun fun iyapa kuro lorilẹede yii'' ''Ẹbẹ ni ma a bẹ awọn ajijagbara fun awọn ẹkun yii lati tun ero wọn pa nitori ko le e mu idagbasoke ba orilẹede Naijiria.'' ''Bi o tilẹ jẹ pe awọn eniyan lẹtọ si ibeere fun iṣejọba ara ẹni, wọn gbọdọ ṣe lai tapa si ofin orilẹede ni apapọ'' Deji ti ilu Akure, Ọba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi ni iṣoro to n doju kọ orilẹede Naijiria, paapaa ọrọ eto aabo ti ko muna doko, lo mu ki ọrọ aje dẹnukọlẹ. Ọba Aladetoyinbo Aladelusi fikun pe eto aabo to dojuru naa lo mu ki awọn eniyan ma a lọgun lati kuro ni Naijiria.


''Orilẹede Naijiria ko le e ni ilọsiwaju ti awọn ẹya ba ṣi n lọgun fun iyapa kuro lorilẹede yii'' ''Ẹbẹ ni ma a bẹ awọn ajijagbara fun awọn ẹkun yii lati tun ero wọn pa nitori ko le e mu idagbasoke ba orilẹede Naijiria.'' ''Bi o tilẹ jẹ pe awọn eniyan lẹtọ si ibeere fun iṣejọba ara ẹni, wọn gbọdọ ṣe lai tapa si ofin orilẹede ni apapọ'' Deji ti ilu Akure, Ọba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi ni iṣoro to n doju kọ orilẹede Naijiria, paapaa ọrọ eto aabo ti ko muna doko, lo mu ki ọrọ aje dẹnukọlẹ. Ọba Aladetoyinbo Aladelusi fikun pe eto aabo to dojuru naa lo mu ki awọn eniyan ma a lọgun lati kuro ni Naijiria. Bakan naa ni Ọba alaye ọhun kesi awọn adari ati gomina lati ri pe wọn san owo oṣu awọn oṣiṣẹ nitori o pẹlu ohun to n fa ti owo Naijiria ko fi ni agbara mọ bii ti tẹlẹ. O ni awọn eniyan gbọdọ fi imọ sọkan paapaa lori igbagbọ ati ẹsin awọn araalu lorilẹede Niajiria, ki wọn si bọwọ fun igbagbọ ara wọn. Kabiyesi naa tun kesi awọn alejo ti wọn ba n gbe laarin awọn onilẹ lati bọwọ fun aṣẹ agbegbe naa, ki wọn si gba alaafia laaye.


Bakan naa ni Ọba alaye ọhun kesi awọn adari ati gomina lati ri pe wọn san owo oṣu awọn oṣiṣẹ nitori o pẹlu ohun to n fa ti owo Naijiria ko fi ni agbara mọ bii ti tẹlẹ. O ni awọn eniyan gbọdọ fi imọ sọkan paapaa lori igbagbọ ati ẹsin awọn araalu lorilẹede Niajiria, ki wọn si bọwọ fun igbagbọ ara wọn. Kabiyesi naa tun kesi awọn alejo ti wọn ba n gbe laarin awọn onilẹ lati bọwọ fun aṣẹ agbegbe naa, ki wọn si gba alaafia laaye. Deji ti ilu Akure, Oba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi wa ṣeleri lati ri pe alaafia ati ifimọṣọkan jọba ni ẹkun oun pẹlu awọn ẹya miran to n gbe ni ilu Akure.


Deji ti ilu Akure, Oba Aladetoyinbo Ogunlade Aladelusi wa ṣeleri lati ri pe alaafia ati ifimọṣọkan jọba ni ẹkun oun pẹlu awọn ẹya miran to n gbe ni ilu Akure.


AAUA students penis dog bite: Ajá kan tí wọn n pe ní Charlie ni ìròyìn ni pé ó gé akẹkọọ Fasiti Adekunle Ajasin ni Akungba Akoko kan ní abẹ jẹ

Ajá gé ǹkan ọmọkùnrin akẹkọọ AAUA ní Akungba jẹ ní àwọn agbófinró bá mú ajá náà Aja naa ni wọn ni eya Boerboel ni ti won fun ni orukọ Charlie lo sọ akẹkọọ Fasiti Adekunle Ajasin to wa ni Akungba Akoko naa di èrò ilé ìwòsàn báyii. Iroyin to gba oju ayelujara kan ni eyi ti wọn n sọ nipa akekọọ okunrin kan ti aja ge ni nkan omokunrin je. Akekọọ yii ni wọn ni o deede n rin la loju popo nitosi ileegbe awon akekọọ  ni Fasiti Adekunle Ajasin to wa ni Akungba Akoko ni ipinle Ondo Iroyin ni saa deede ni aja kan ti wan n pe oruka rẹ ni Charlie deede bu nkan ọmokunrin akẹkọọ yii jẹ. Okan lara awon ileese iroyin ayelujara to gbe e sá pe,owo olopaa ti te aja naa bayii Eyi lo mu ki awọn ọlọpaa mu aja naa satimole de olowo rẹ Won ni akẹkọọkunrin yii ti n gba itọju nile iwosan bi o ti yẹ


Nigeria Security: Ọwọ́ Amotekun tẹ ọ̀dọ́kùnrin 18 tó rìn gbéregbère wọ Akure láti òkè ọya Nàìjíríà

Awọn eeyan mejidinlogun lati apa ariwa orilẹede Naijiria  lawọn oṣiṣẹ agbofinro Amọtẹkun ni ipinlẹ Ondo ti mu bayii. Wọn ni wọn wọ ipinlẹ naa lai mọ ẹnikẹni tabi ni iṣẹ kan pato ti wọn fẹ wa ṣe nibẹ. Ajọ agbofinro Amọtẹkun ni ipinlẹ Ondo ṣalaye pe ewu nla ni wọn jẹ fun eto abo ipinlẹ naa. Agbegbe opopona marosẹ Ileṣa si Akurẹ ni wọn ti kọkọ kẹẹfin wọn ti wọn si fi ara wọn pamọ sẹyin awọn apo ẹwa ni inu ọkọ akẹru kan leyi ti awọn oṣiṣẹ Amọtẹkun si ts ipasẹ wọn de agbegbe Arakalẹ ni ilu Akurẹ. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, Oludari agba fajọ agbofinro Amọtẹkun ni ipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ ṣalaye pe nigba ti wọn fi ọrọ wa wọn lẹnuwo, awọn ọdọ naa ṣalaye pe eeyan kan lo fi awọn si ọkọ wa si ilu Akurẹ. Wọn ni ẹni naa sọ fun awọn pe bi wọn ba ti de Akurẹ, wọn yoo ri ẹni ti wọn fẹ lọ ba, ti yoo si sọ nnkan ti wọn fẹ lọ ṣe fun awọn, eyi lo mu ki awọn tubọ fura si irinajo wọn.


Agbegbe opopona marosẹ Ileṣa si Akurẹ ni wọn ti kọkọ kẹẹfin wọn ti wọn si fi ara wọn pamọ sẹyin awọn apo ẹwa ni inu ọkọ akẹru kan leyi ti awọn oṣiṣẹ Amọtẹkun si ts ipasẹ wọn de agbegbe Arakalẹ ni ilu Akurẹ. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, Oludari agba fajọ agbofinro Amọtẹkun ni ipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ ṣalaye pe nigba ti wọn fi ọrọ wa wọn lẹnuwo, awọn ọdọ naa ṣalaye pe eeyan kan lo fi awọn si ọkọ wa si ilu Akurẹ. Wọn ni ẹni naa sọ fun awọn pe bi wọn ba ti de Akurẹ, wọn yoo ri ẹni ti wọn fẹ lọ ba, ti yoo si sọ nnkan ti wọn fẹ lọ ṣe fun awọn, eyi lo mu ki awọn tubọ fura si irinajo wọn. Oloye Adeleẹyẹ fi kun pe Amọtẹkun ti fa wọn le awọn adari ẹgbẹ Miyetti Allah lọwọ wọn si ti da wọn pada si apa oke Ọya orilẹede Naijiria ti wọn ti wa.


Oloye Adeleẹyẹ fi kun pe Amọtẹkun ti fa wọn le awọn adari ẹgbẹ Miyetti Allah lọwọ wọn si ti da wọn pada si apa oke Ọya orilẹede Naijiria ti wọn ti wa.


Òjò alágbára rọ̀ ní Ikare-Akoko, ilé àádọ́jọ bá a lọ, èèyàn kan tún kú

Gbajugbaja alapata ẹran kan ni ilu Ikare-Akoko nipinlẹ Ondo, ti padanu ẹmi rẹ lẹyin ojo alagbara kan to rọ nilu naa. Alapata naa ti awọn eeyan mọ si Ayepareti ni iroyin sọ pe o kagbako iku ojiji lasiko to sa si abẹ òrùlé ile kan ni adugbo Okela nitori ojo to n rọ. Nise ni ile naa wo lu u mọ́lẹ̀, ileewosan ti wọn gbe lọ sini wọn ti fidirẹmulẹ pe o ti ku. Ẹni kan lara awọn olori agbegbe naa to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun iwe iroyin ori ayelujara The Precision, Ibrahim Kilani sọ pe ojo naa ko rọ ju ogoji isẹju lọ, sugbọn ọpọ eeyan lo sọ di alainilelori. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Kilani ṣe sọ, aago méje alẹ ti kọja ki ojo naa to o bẹrẹ ni ọjọ Aiku, ti yìnyín nlanla si n jabọ pẹlu atẹgun lile. Kilani ni ile bi i aadọjọ lo si òrùlé wọn ni awọn agbegbe bi i Ilepa, Okela ati Okoja.


Ẹni kan lara awọn olori agbegbe naa to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun iwe iroyin ori ayelujara The Precision, Ibrahim Kilani sọ pe ojo naa ko rọ ju ogoji isẹju lọ, sugbọn ọpọ eeyan lo sọ di alainilelori. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Kilani ṣe sọ, aago méje alẹ ti kọja ki ojo naa to o bẹrẹ ni ọjọ Aiku, ti yìnyín nlanla si n jabọ pẹlu atẹgun lile. Kilani ni ile bi i aadọjọ lo si òrùlé wọn ni awọn agbegbe bi i Ilepa, Okela ati Okoja. Alapata naa ti orukọ ẹ njẹ Ayeparẹti ni o di ologbe lẹyìn ti ile ti o sapamọ si nigbati ojo naa n rọ dawo le lori. Ojo ọun ti a gbọ pe o rọ fun bi ogoji iṣẹju pẹlu yinyin ati iji lile ni o ba ọpọlọpọ ile ti o ju aadojọ jẹ ni ilu naa. Ọkan ninu awọn adari ilu Ikarẹ, Alhaji Ibrahim Kilani ti o fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe iku Ayeparẹti ti ju awọn ara ilu naa sinu ọfọ.


Alapata naa ti orukọ ẹ njẹ Ayeparẹti ni o di ologbe lẹyìn ti ile ti o sapamọ si nigbati ojo naa n rọ dawo le lori. Ojo ọun ti a gbọ pe o rọ fun bi ogoji iṣẹju pẹlu yinyin ati iji lile ni o ba ọpọlọpọ ile ti o ju aadojọ jẹ ni ilu naa. Ọkan ninu awọn adari ilu Ikarẹ, Alhaji Ibrahim Kilani ti o fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ ṣalaye pe iku Ayeparẹti ti ju awọn ara ilu naa sinu ọfọ. Iṣẹlẹ naa si ti mu ki awọn araalu ati awọn agbaagba beere fun iranlọwọ lati ọdọ ijọba fun awọn to padanu dukia wọn, paapaa nitori owo eroja ikọle to ti lọ soke. Ẹwẹ, alaga ẹgbẹ awọn agbaagba ilu Ikare, alagba James Oladetohun ba awọn ti o f'ara kasa ninu iṣẹlẹ naa kẹdun, o si kepe ijọba lati pese iranwọ fun wọn. Awọn adugbo ti iṣẹle arọida ojo naa ti ṣe oṣẹ ni Ilepa, Okela ati Okoja


Iṣẹlẹ naa si ti mu ki awọn araalu ati awọn agbaagba beere fun iranlọwọ lati ọdọ ijọba fun awọn to padanu dukia wọn, paapaa nitori owo eroja ikọle to ti lọ soke. Ẹwẹ, alaga ẹgbẹ awọn agbaagba ilu Ikare, alagba James Oladetohun ba awọn ti o f'ara kasa ninu iṣẹlẹ naa kẹdun, o si kepe ijọba lati pese iranwọ fun wọn. Awọn adugbo ti iṣẹle arọida ojo naa ti ṣe oṣẹ ni Ilepa, Okela ati Okoja


Ondo Amotekun: Kí ni ọ̀dọ́ àríwá 18 tó dirá ìjà ń wá l‘Ondo, tí wọn fi dojú ìjà kọ Àmọ̀tẹ́kùn?

Ọrọ ipenija aabo paapa ni ilẹ kaarọ o jiire lo mu ki awọn Gomina panupọ lati ṣe idasilẹ ikọ alaabo Amọtẹkun. Igbesẹ naa ti wa n so eso rere bayi pẹlu bi Amotekun ipinlẹ Ondo ti ṣe n koju awọn to n wa lati ita  wa da omi alaafia ilu ru. Ninu iṣẹ ti wọn ṣe taa ri  to gbọngbọn leleyi ti wọn ti mu awọn ọdọkunrin mejidinlogun kan  to dira ija wa lati ariwa Naijiria si ipinlẹ naa. Ọga ikọ Amọtẹkun Oloye  Adeleye Olusanyero sọ fun BBC Yoruba pe loru Ọjọbọ lawọn ikọ Amọtẹkun ṣalabapade awọn ọdọ yi nigba ti wọn fẹ wọ Ondo. O ni awọn gbiyanju lati da wọn duro ṣugbọn kaka ki wọn duro, niṣe ni wọn fi ọkọ wọn gun ori igi tawọn fi dina ti wọn si fere ge. O ni koda wọn doju ija kọ awọn nipa yinyin ibọn lu awọn ṣugbọn awọn pada ribi mu wọn.


Ọga ikọ Amọtẹkun Oloye  Adeleye Olusanyero sọ fun BBC Yoruba pe loru Ọjọbọ lawọn ikọ Amọtẹkun ṣalabapade awọn ọdọ yi nigba ti wọn fẹ wọ Ondo. O ni awọn gbiyanju lati da wọn duro ṣugbọn kaka ki wọn duro, niṣe ni wọn fi ọkọ wọn gun ori igi tawọn fi dina ti wọn si fere ge. O ni koda wọn doju ija kọ awọn nipa yinyin ibọn lu awọn ṣugbọn awọn pada ribi mu wọn. ''Ni nkan bi kilomita mejilelogoji si Akure la ti pade wọn lỌjọbọ. A le wọn titi de ilẹ Oluji nibi ti ọwọ ti pada tẹ wọn'' Adeleye sọ pe nigba tawọn fọrọ wa dirẹba wọn lẹnu wo, o ni ẹni to ni koun gbe wọn wa ti ko awọn eeyan naa ati ẹru s'ọkọ ki oun to de idi ọkọ. ''Wọn kan ni ki n wa gbe wọn lọ si Ondo ni,mi o mọ wọn ri tabi nkan ti wọn gbe sọwọ'' ni alaye ti dirẹba naa ṣe fun ọga Amọtẹkun.


''Ni nkan bi kilomita mejilelogoji si Akure la ti pade wọn lỌjọbọ. A le wọn titi de ilẹ Oluji nibi ti ọwọ ti pada tẹ wọn'' Adeleye sọ pe nigba tawọn fọrọ wa dirẹba wọn lẹnu wo, o ni ẹni to ni koun gbe wọn wa ti ko awọn eeyan naa ati ẹru s'ọkọ ki oun to de idi ọkọ. ''Wọn kan ni ki n wa gbe wọn lọ si Ondo ni,mi o mọ wọn ri tabi nkan ti wọn gbe sọwọ'' ni alaye ti dirẹba naa ṣe fun ọga Amọtẹkun. Amọ ọga Amọtẹkun ni awọn ko gba arakunrin naa gbọ rara. Ninu awọn kan ti wọn ba lọwọ wọn ni ọta ibọn, ibọn atọwọda ati ọpọlọpọ ọbẹ. Wọn ko ti sọ nkan ti wọn fẹ fi nkan ija yi ṣe tabi ibi ti wọn ti ran wọn wa.


Amọ ọga Amọtẹkun ni awọn ko gba arakunrin naa gbọ rara. Ninu awọn kan ti wọn ba lọwọ wọn ni ọta ibọn, ibọn atọwọda ati ọpọlọpọ ọbẹ. Wọn ko ti sọ nkan ti wọn fẹ fi nkan ija yi ṣe tabi ibi ti wọn ti ran wọn wa. Ọga Amtẹkun ṣalaye pe iwadii ṣi n lọ lọwọ ati pe bi awọn ba pari awn yoo ko wọn lọ si ileẹjọ. ''Ofin to da Amọtẹkun silẹ fun wa lagbara lati ṣe iwadii ti wa lori awọn taa ba ri pe wọn wu iwa ọdaran.'' ''A fẹ ki araalu fọkanbalẹ pe digbi la wa lati koju awọn to ba fẹ da omi alaafi ilu ru.Iru rẹ ko ṣẹṣẹ maa waye.


Ọga Amtẹkun ṣalaye pe iwadii ṣi n lọ lọwọ ati pe bi awọn ba pari awn yoo ko wọn lọ si ileẹjọ. ''Ofin to da Amọtẹkun silẹ fun wa lagbara lati ṣe iwadii ti wa lori awọn taa ba ri pe wọn wu iwa ọdaran.'' ''A fẹ ki araalu fọkanbalẹ pe digbi la wa lati koju awọn to ba fẹ da omi alaafi ilu ru.Iru rẹ ko ṣẹṣẹ maa waye. A o ni mikan lati koju wọn'' Ni nkan bi ọjọ meloo kan ni BBC jabọ pe Amọtẹkun mu awọn ọdọ mejidinlogun kan lati ariwa Naijiria ti wọn rin irin regberegbe. Bi awọn wọn yi ko ṣe ri alaye ṣe lori nkan ti wọn wa ṣe, Amọtẹkun fawọn le Miyetti Allah lọwọ ti wọn si fi wọn le ọkọ pada si oke ọya.


A o ni mikan lati koju wọn'' Ni nkan bi ọjọ meloo kan ni BBC jabọ pe Amọtẹkun mu awọn ọdọ mejidinlogun kan lati ariwa Naijiria ti wọn rin irin regberegbe. Bi awọn wọn yi ko ṣe ri alaye ṣe lori nkan ti wọn wa ṣe, Amọtẹkun fawọn le Miyetti Allah lọwọ ti wọn si fi wọn le ọkọ pada si oke ọya.


Ondo bullion van attack: Adigunjalè kọlu ''bullion van'' tó gbówó l'Ondo fún ìgbà kẹ́rin lóṣù méjì, èèyàn méjì tún kú

Eeeyan meji lo tun gbẹmi mi lẹyin tawọn adigunjale tun kọlu ọkọ to n gbe owo lọ niluu Ofosu lọna mọrosẹ Ore si Shagamu ni ijọba ibilẹ Idanre nipinlẹ Ondo. Ohun ti a gbọ ni pe ọkọ igbowo naa n lọ si Ore ni kawọn adigunle naa to da ibọn bo ọkọ naa. Ẹnikan sọ pe ọlọpaa meji ati eeyan kan mii lawọn adigun jale ọhun yinbọn pa. Awọn miran tun sọ pe eeyan marun un lo ku ninu iṣẹlẹ naa, awọn ọlọpaa atawọn oṣiṣẹ banki to tẹ le ọkọ naa. A tun gbọ pe obiti biti owo ti ẹnikan ko mọ iye rẹ ni awọn adigunjale ọhun gbe lọ. Ẹnikan sọ pe awọn adigunjale ọhun ti lọ sa pa mọ fawọn to n gbe ọkọ igbowo naa lọ eyi to jẹ ti gbajugbaja banki kan. Ilu Benin Benin nipinlẹ Edo ni wọn ti n gbe ọkọ owo naa bọ ki wọn to ko sọwọ awọn adigunle niluu Ofosu. Agbẹnusọ ile iṣẹ ọlọpaa, Funmilayo Odunlami to fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ sọ pe eeyan meji lo ku ninu iṣẹlẹ naa.


A tun gbọ pe obiti biti owo ti ẹnikan ko mọ iye rẹ ni awọn adigunjale ọhun gbe lọ. Ẹnikan sọ pe awọn adigunjale ọhun ti lọ sa pa mọ fawọn to n gbe ọkọ igbowo naa lọ eyi to jẹ ti gbajugbaja banki kan. Ilu Benin Benin nipinlẹ Edo ni wọn ti n gbe ọkọ owo naa bọ ki wọn to ko sọwọ awọn adigunle niluu Ofosu. Agbẹnusọ ile iṣẹ ọlọpaa, Funmilayo Odunlami to fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ sọ pe eeyan meji lo ku ninu iṣẹlẹ naa. Odunlami sọ pe ọlọpaa kan ati awakọ igbowo naa lo ba iṣẹlẹ ọhun lọ. Alukoro ọlọpaa ni ilu Araromi Obu ni ọkọ igbowo naa n lọ ki wọn to dawọn lọna. O ṣalaye pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, ati pe awọn ọlọpaa ti le awọn adigunjale ọhun lọ.


Odunlami sọ pe ọlọpaa kan ati awakọ igbowo naa lo ba iṣẹlẹ ọhun lọ. Alukoro ọlọpaa ni ilu Araromi Obu ni ọkọ igbowo naa n lọ ki wọn to dawọn lọna. O ṣalaye pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, ati pe awọn ọlọpaa ti le awọn adigunjale ọhun lọ. Eyi ṣẹlẹ lẹyin ọsẹ meji tawọn janduku agbebọn kọlu ọkọ igbowo kan ni Emure Ile ni ijọba ibilẹ Owo. O ti di igba mẹrin ti iṣẹlẹ ikọlu ọkọ igbowo ti ṣẹlẹ bayii nipinlẹ Ondo laarin oṣu meji.


Eyi ṣẹlẹ lẹyin ọsẹ meji tawọn janduku agbebọn kọlu ọkọ igbowo kan ni Emure Ile ni ijọba ibilẹ Owo. O ti di igba mẹrin ti iṣẹlẹ ikọlu ọkọ igbowo ti ṣẹlẹ bayii nipinlẹ Ondo laarin oṣu meji.


2020 EndSARS Protest update: Olùwọ́de EndSars mìí tí oyún bàjẹ́ mọ́ lára ni ẹ̀wọ̀n Akure, Bukunmi Ayodele gba òmìnira

Lẹyin oṣu mẹwaa to ti wa ni ọgba ẹwọn, Bukunmi Ayodele ti gba ominira. Lasiko iwọde EndSars to waye ni awọn ipinlẹ kan ni orilẹ-ede Naijiria ninu oṣu Kẹwaa, ọdun 2020, ni awọn agbofinro mu Bukunmi ati awọn oluwọde miran ni ipinlẹ Ondo. Lati igba naa si lo ti wa ni ọgba ẹwọn Olokuta, to wa ni ilu Akure, ki ile ẹjọ to o gba beeli rẹ ni Ọjọru, ọjọ karun-un, oṣu Kẹjọ, ọdun 2021. Bukunmi Ayodele ni ọdọ keji ti ile ẹjọ gba beeli rẹ lara awọn oluwọde EndSars nipinlẹ Ondo, lẹyin ti iroyin nipa wọn jade. Kemisola Ogunniyi lo kọkọ gba ominira lẹyin to bimọ si ọgba ẹwọn. Agbẹjọro fun Bukunmi, Amofin Tope Temokun sọ ninu atẹjade to fi kede ominira onibaara rẹ pe lati ọjọ kẹjọ, oṣu Keje ni ile ẹjọ ti gba beeli rẹ.


Bukunmi Ayodele ni ọdọ keji ti ile ẹjọ gba beeli rẹ lara awọn oluwọde EndSars nipinlẹ Ondo, lẹyin ti iroyin nipa wọn jade. Kemisola Ogunniyi lo kọkọ gba ominira lẹyin to bimọ si ọgba ẹwọn. Agbẹjọro fun Bukunmi, Amofin Tope Temokun sọ ninu atẹjade to fi kede ominira onibaara rẹ pe lati ọjọ kẹjọ, oṣu Keje ni ile ẹjọ ti gba beeli rẹ. Sugbọn ko le kuro ni ọgba ẹwọn nitori pe ko tete ri miliọnu kan Naira to wa lara ilana beeli ti adajọ fun un. Amofin Temokun sọ pe "o ṣoro lati ri iru owo bẹ ẹ, nitori pe ọmọ naa ko ni ẹnikan ayaafi iya rẹ to jẹ alaini." O ni oun dupẹ lọwọ awọn ọmọ Naijiria to da si ọrọ naa nigba ti iroyin rẹ jade.


Sugbọn ko le kuro ni ọgba ẹwọn nitori pe ko tete ri miliọnu kan Naira to wa lara ilana beeli ti adajọ fun un. Amofin Temokun sọ pe "o ṣoro lati ri iru owo bẹ ẹ, nitori pe ọmọ naa ko ni ẹnikan ayaafi iya rẹ to jẹ alaini." O ni oun dupẹ lọwọ awọn ọmọ Naijiria to da si ọrọ naa nigba ti iroyin rẹ jade. Bakan naa lo sọ pe Bukunmi yoo nilo iranlọwọ awọn ẹlẹyinju aanu, lati le pada si igbe aye rere, nitori pe ọgba ẹwọn to lọ ti mu idiwọ ba ọrọ aje rẹ. O ṣalaye pe oyun tun bajẹ mọ ọmọbinrin naa lara lasiko to wa ni ọgba ẹwọn naa, ti ko si ri itọju kankan gba lẹyin iṣẹlẹ ọhun.


Bakan naa lo sọ pe Bukunmi yoo nilo iranlọwọ awọn ẹlẹyinju aanu, lati le pada si igbe aye rere, nitori pe ọgba ẹwọn to lọ ti mu idiwọ ba ọrọ aje rẹ. O ṣalaye pe oyun tun bajẹ mọ ọmọbinrin naa lara lasiko to wa ni ọgba ẹwọn naa, ti ko si ri itọju kankan gba lẹyin iṣẹlẹ ọhun.


Ondo state citizen killed in Jos: Ẹ̀gbọ́n tó jẹ́ arọ, bàbá tí kò lẹ́sẹ̀, ọ̀pọ̀ ìyàwó àti ọmọ ni àbúrò mi tí wọ́n pa ní Jos fi silẹ́ ní Ondo

Usman Tefiu, ẹgbọn ọkan lara awọn Fulani to fi ipinlẹ Ondo ṣe ibugbe ti awọn agbebọn Origwe, ni ariwa Jos, nipinlẹ Plateau pa lọjọ Satide, Maman Lawal, ti rọ ijọba lati yara lati mu awọn to ṣe ijamba ọun lati dena awọn ara ilu lati gbẹsan funra wọn. Tefiu to ti padanu ẹsẹ rẹ mejeeji to si n fi ọpa rin lo sọ pe ohun ati baba ohun ti ko riran ni o nira fun lati gba iku Maman to padanu ẹmi rẹ lakoko to n pada sipinlẹ Ondo lati ipinlẹ Bauchi. O ni bo tilẹ jẹpe o yẹ ki wọn ri iṣẹlẹ yi bii amuwa Ọlọrun gẹgẹ bii musulumi ododo, ṣugbọn awọn ti wọn ṣiṣẹ laabi ọun ni wọn gbudọ fimu kata ofin ki ọkan awọn to le e balẹ. O ni oloogbe ọun lo fi aya meji ati ọpọ ọmọ silẹ fun ohun ẹgbọn rẹ ti ko lẹsẹ ati baba awọn ti ko riran. " Mo ki aburo mi nilọ pe ko ma rinrinajo lọ si Bauchi lakoko yii, nitori eto aabo to mẹhẹ, amọ o faake kọri. O si lọ.


O ni oloogbe ọun lo fi aya meji ati ọpọ ọmọ silẹ fun ohun ẹgbọn rẹ ti ko lẹsẹ ati baba awọn ti ko riran. " Mo ki aburo mi nilọ pe ko ma rinrinajo lọ si Bauchi lakoko yii, nitori eto aabo to mẹhẹ, amọ o faake kọri. O si lọ. Ẹwẹ, Tefiu dupe lọwọ gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu fun igbesẹ rẹ lori iṣẹlẹ naa. Darandaran miran, Abdulai Shu'aibu eni ti'o padanu ọmọ re sọpe ohun gbogbo ko sebẹ sẹnu're mọ lẹyin ti wọn sọ iroyin ibanujẹ nipa iku ọmọ re fun, ti o si kesi ijoba lati fi panpẹ ofin mu awọn ti o sekupa ọmọ rẹ. Nibi ipade alaafia ti won se nilu Ibaram-Akoko,  to wa ni ijọba ibilẹ Iwọ oorun-Ariwa Akoko, igbakeji gomina, Lucky Aiyedatiwa to ṣoju Akeredolu ti sọ pe ijọba ipinlẹ Ondo ati Plateau n sisẹ takun-takun pẹlu awon ẹsọ alaabo lati fi panpẹ mu awọn to sọsẹ naa.


Ẹwẹ, Tefiu dupe lọwọ gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu fun igbesẹ rẹ lori iṣẹlẹ naa. Darandaran miran, Abdulai Shu'aibu eni ti'o padanu ọmọ re sọpe ohun gbogbo ko sebẹ sẹnu're mọ lẹyin ti wọn sọ iroyin ibanujẹ nipa iku ọmọ re fun, ti o si kesi ijoba lati fi panpẹ ofin mu awọn ti o sekupa ọmọ rẹ. Nibi ipade alaafia ti won se nilu Ibaram-Akoko,  to wa ni ijọba ibilẹ Iwọ oorun-Ariwa Akoko, igbakeji gomina, Lucky Aiyedatiwa to ṣoju Akeredolu ti sọ pe ijọba ipinlẹ Ondo ati Plateau n sisẹ takun-takun pẹlu awon ẹsọ alaabo lati fi panpẹ mu awọn to sọsẹ naa. O parọwa fun wọn lati samuduro ibagbepọ alalafia ti wọn ni pelu awọn ara ilu naa pẹlu aridaju pe ijọba yoo pese abo ti o peye. Akala tilu Ikaram-Akoko, Ọba Andrew Momoh sapejuwe iku awọn Fulani naa gẹgẹ bi adanu nla, bnitori pe bii ọmọ iya kan naa ni wọn jọ n gbe pọ. Saaju abẹwo igbakeji gomina, awọ̀n Fulani naa ṣe akanṣe adura fun awọn to padanu ẹmi wọn pe "ki Ọlọrun tẹ wọn si afẹfẹ rere, ko si fun awọn to wa nileewosan ni alaafia.


O parọwa fun wọn lati samuduro ibagbepọ alalafia ti wọn ni pelu awọn ara ilu naa pẹlu aridaju pe ijọba yoo pese abo ti o peye. Akala tilu Ikaram-Akoko, Ọba Andrew Momoh sapejuwe iku awọn Fulani naa gẹgẹ bi adanu nla, bnitori pe bii ọmọ iya kan naa ni wọn jọ n gbe pọ. Saaju abẹwo igbakeji gomina, awọ̀n Fulani naa ṣe akanṣe adura fun awọn to padanu ẹmi wọn pe "ki Ọlọrun tẹ wọn si afẹfẹ rere, ko si fun awọn to wa nileewosan ni alaafia.


TB Joshua Death: Ẹ wo bí ìṣìnkú TB Joshua ṣe ńlọ ní Arigidi Àkókó lóní tí yóò wọlẹ̀ sùn!

Gómìnà Ondo, Ogun, ìyàwó Ooni Ogunwusi ti dé síbi ìsìnkú Wolìí TB Joshua tí  yóò wọ káà ilẹ̀ sùn, bí ètò ṣe ńlọ rèé... 'Ariwò tí ẹ̀ ń pa kò lè dóòlà ẹ̀mí Sunday Igboho, kò leè sá mọ́ ìjọba lọ́wọ́' Ó tó gẹ́, Sunday Igboho fẹ́ gbé ìjọba lọ ilé ẹjọ́ bí wọn kò bá tú àwọn èèyàn rẹ̀ sílẹ̀ CAN faraya lórí ikọlù agbofinro sàwọn ajàfẹ́tọ̀ bí Sunday Igboho


Orí kó ọmọ ọdún mẹ́ta tí wọ́n gbé sọnù sínú gọ́ọ́tà ní Ondo yọ lọ́wọ́ ikú

Wọn ti doola ọmọbinrin, ọmọ ọdun mẹta kan ninu gọọta kan nitosi Fasiti imọ Iṣegun oyinbo to wa ni ipinlẹ Ondo. Ọmọ kekere naa ti wọn ti sọ orukọ rẹ ni Esther bayii, ni alaanu Samaria kan ri ninu gọọta naa ni ọjọ kẹsan-an, oṣu Keje, ọdun 2021, ni agbegbe Ayeyemi Old Garage nilu Ondo. Iroyin sọ pe niṣe ni wọn de ọmọ naa ni ọwọ ati ẹsẹ si inu apo, ki wọn o to o gbe si inu gọọta naa ti wọn n da ilẹ si. Ọga Agba ileewosan ikọṣẹ iṣegun UNIMEDTH, Dokita Oluwole Ige, sọ ni ọjọ Ẹti pe ọmọ naa ti daku ki wọn o to o gbe de ileewosan, ṣugbọn o pada ji saye. O ṣalaye pe ni kia ti alaanu naa gbe e de ileewosan ni wọn da oriṣiriṣi itọju pajawiri bo o nitori pe "o ti daku, ti ara rẹ si kun fun otutu, pẹlu okun ti wọn fi de e ni ọwọ ati ẹsẹ." Bakan naa lo sọ pe wọn ti gbe ọmọ naa fun ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Ondo to n mojuto iru awọn nkan bẹẹ nijọba ibilẹ Gusu Ondo, lati tẹsiwaju ninu amojuto ọmọ naa.


Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ adigunjalè, afipábánilòpọ̀ 15 l'Ondo

Ọmọ ọdún méje ni mo ti ń digunjalè, ogun ìdílé ló fàá, afurasí ṣàlàyé l'Ondo Ọwọ olopaa nipinlẹ Ondo ti tẹ awọn afurasi ọdaran marundinlogun lori ẹsun idigunjale, fifipa ja alipupu ọkada gba, ati ifipabanilopọ. Gbenga Kikowo to jẹ ọkan lara awọn afurasi ti wọn mu naa ṣalaye pe lati ọmọ ọdun e loun ti bẹrẹ iwa idigunjale . Gbenga tun ṣalaye pe ilu Igbaraoke ni oun ti bẹrẹ, bẹẹni ọpọlọpọ igba liun ti lọsi ẹwọn tori rẹ. O fi kun un pe awọn agbara okunkun idile oun lo faa nitori kii wu oun ki oun jale. Kọmiṣọnna ọlọpaa ni ipinlẹ naa, Ọgbẹni Bọlaji Salami ṣalaye pe kaakiri ipinlẹ naa ni ọwọ ti tẹ awọn afurasi naa. Kọmiṣọnna ọlọpaa Salami ni agbegbe Oke aro ni ọwọ ọlọpaa ti tẹ Gbenga Kikowo ati akẹgbẹ rẹ ninu iwa aitọ naa.


Fulani attack, Ajowa Ondo: Àwọn Bororo yìí ti kọ́kọ́ ń dàná gba owó ní Ajọwa tẹ́lẹ̀, ọmọ mi 5 di aláìníbaba- Idowu ìyàwó Fulani

Àwa Fulani mọ̀ pé ǹkan tí wọ́n ń se kò dára ṣùgbọ́n...- Baba Fulani Idowu to jẹ iyawo ọkunrin Fulani ti wọn ṣapejuwe pe o ni suuru lo ba BBC Yoruba sọrọ lori bi nkan naa se ṣẹlẹ. Saaju ni Toyin Osuolale ti salaye pe awọn bororo yii ti maa n da ọna gba owo lọwọ awọn ara ilu Ajowa nipinlẹ Ondo tẹlẹ. Wọn ni saa deede ni awọn agbebọn naa ya wọ ilu Ajowa ni agbegbe Oba Akoko nipinlẹ Ondo ni guusu NAijiria. Nibẹ ni wọn ti pa ọkunrin Fulani kan ti ọpọ maa n pe ni Babatunde Fulani. Idowu to jẹ aya rẹ ni abẹ bẹẹdi ni oun ni lati ko awọn ọmọ marun un ti oun bi fun Babatunde Fulani pamọ si nitori ojo ọta ibọn to n rọ. Nilu Ajowa lọsẹ to kọja yii ni wọn ti pa Fulani kan ti wọn si ji awọn mii gbe.


Nibẹ ni wọn ti pa ọkunrin Fulani kan ti ọpọ maa n pe ni Babatunde Fulani. Idowu to jẹ aya rẹ ni abẹ bẹẹdi ni oun ni lati ko awọn ọmọ marun un ti oun bi fun Babatunde Fulani pamọ si nitori ojo ọta ibọn to n rọ. Nilu Ajowa lọsẹ to kọja yii ni wọn ti pa Fulani kan ti wọn si ji awọn mii gbe. Toyin Osuolale, agba baba tọrọ naa kan salaye fun BBC pe nitootọ Bororo ni wọn ti wọn si gbọ Hausa daadaa. O ni ọpẹlọpẹ Amotekun, Ọdẹ ilu, Agbofinro ati Soja lo ran wọn lọwọ lati lepa awọn Bororo naa. O ni: Awa Fulani naa mọ pe nkan to n ṣẹlẹ yii ko dara, a ti gbe awọn igbese eto aabo kọọkan ṣugbọn iṣẹ pọ lọwọ ijọba.


Toyin Osuolale, agba baba tọrọ naa kan salaye fun BBC pe nitootọ Bororo ni wọn ti wọn si gbọ Hausa daadaa. O ni ọpẹlọpẹ Amotekun, Ọdẹ ilu, Agbofinro ati Soja lo ran wọn lọwọ lati lepa awọn Bororo naa. O ni: Awa Fulani naa mọ pe nkan to n ṣẹlẹ yii ko dara, a ti gbe awọn igbese eto aabo kọọkan ṣugbọn iṣẹ pọ lọwọ ijọba. Baba Osuolale ni pe awọn ba wọn ti wọn si koju ara wọn ki wọn to ri eeyan meji gab pada ninu awọn ti wọn jigbe ni Ajowa. Eni ti ìṣẹlẹ naa ṣoju rẹ, Oludofin Yekini naa sọ ohun ti oju awọn eniyan Ajowa ni Oba Akoko naa ri lori iṣẹlẹ naa. Otitoju Ayodeji to jẹ Kansilọ ibi ti ọfọ naa ti ṣe parọwa sijọba lati dide si eto aabo ni Naijiria ni eyi to ti n gba ẹbọ lọwọ koowa bayii.. O ni ko si ẹni to le sọ nipato iye ẹmi ti wọn ti pa ni Akoko bayii.


Baba Osuolale ni pe awọn ba wọn ti wọn si koju ara wọn ki wọn to ri eeyan meji gab pada ninu awọn ti wọn jigbe ni Ajowa. Eni ti ìṣẹlẹ naa ṣoju rẹ, Oludofin Yekini naa sọ ohun ti oju awọn eniyan Ajowa ni Oba Akoko naa ri lori iṣẹlẹ naa. Otitoju Ayodeji to jẹ Kansilọ ibi ti ọfọ naa ti ṣe parọwa sijọba lati dide si eto aabo ni Naijiria ni eyi to ti n gba ẹbọ lọwọ koowa bayii.. O ni ko si ẹni to le sọ nipato iye ẹmi ti wọn ti pa ni Akoko bayii.


Constitution review: A fẹ́ kí ará ìlú túbọ̀ ráàyè sọ̀rọ̀ nípa ohun tí wọ́n fẹ́ / kò fẹ́ ni- Ajibola Bashir

Kini Ile Igbimọ Asofin Agba fi daa pada fun Akeredolu? Awọn aṣofin agba naa ti daa pada fun un pe ti ara rẹ lo sọ. Agbẹnusọ fun ile aṣofin agba, Sẹnetọ Ajibọla Bashiru ni ti ara Akeredolu lo n sọ. Senetọ Ajibola Bashiru to n ṣoju Osun Central nipinlẹ Osun lo fun un lesi pe ọrọ ko ri bẹẹ. Agbenusọ naa ni ero ọkan gomina Akeredolu lo fi sita yẹn, awọn ara ilu to ku naa ṣi ni anfani lati sọ ero ti wọn naa. O tun nilẹyin eyi ni awọn Aṣofin yoo wa joko pẹlu ase lati yọ awọn ero ti ko gbadun da ni ti wọn yoo si mu ero to maa mu ilọsiwaju lo.


Senetọ Ajibola Bashiru to n ṣoju Osun Central nipinlẹ Osun lo fun un lesi pe ọrọ ko ri bẹẹ. Agbenusọ naa ni ero ọkan gomina Akeredolu lo fi sita yẹn, awọn ara ilu to ku naa ṣi ni anfani lati sọ ero ti wọn naa. O tun nilẹyin eyi ni awọn Aṣofin yoo wa joko pẹlu ase lati yọ awọn ero ti ko gbadun da ni ti wọn yoo si mu ero to maa mu ilọsiwaju lo. Awọn aṣofin agba lorilẹ-ede Naijiria ti fun gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu lesi ọrọ rẹ to sọ. Orọ naa ni pe Akeredolu pe fun wiwọgile ileegbimọ aṣofin apapọ ninu atunṣe iwe ofin orilẹede Naijiria ti awọn aṣofin naa n gbero. Akeredolu pè fún wíwọ́gilé iléègbìmọ̀ aṣòfin àgbà, àwọn aṣofin àgba ní tẹnu ara rẹ̀ ló ń sọ Akeredolu ninu iwoye rẹ nibi apero finukonu lori atunto iwe ofin naa eyi tawọn aṣoju-ṣofin ṣe nilu Akurẹ ṣalaye pe asiko to fun orilẹ-ede Naijiria lati boju wo bibẹgile eto iṣofin oloju meji ti o n ṣe lọwọ.


Awọn aṣofin agba lorilẹ-ede Naijiria ti fun gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu lesi ọrọ rẹ to sọ. Orọ naa ni pe Akeredolu pe fun wiwọgile ileegbimọ aṣofin apapọ ninu atunṣe iwe ofin orilẹede Naijiria ti awọn aṣofin naa n gbero. Akeredolu pè fún wíwọ́gilé iléègbìmọ̀ aṣòfin àgbà, àwọn aṣofin àgba ní tẹnu ara rẹ̀ ló ń sọ Akeredolu ninu iwoye rẹ nibi apero finukonu lori atunto iwe ofin naa eyi tawọn aṣoju-ṣofin ṣe nilu Akurẹ ṣalaye pe asiko to fun orilẹ-ede Naijiria lati boju wo bibẹgile eto iṣofin oloju meji ti o n ṣe lọwọ. Koda, o tun ni ki o si sọọ di ẹyọ kan ninu eyi ti ipinlẹ kọọkan yoo ti ni awọn aṣofin mẹrin lati ṣoju rẹ. Akeredolu pè fún wíwọ́gilé iléègbìmọ̀ aṣòfin àgbà, àwọn aṣofin àgba ní tẹnu ara rẹ̀ ló ń sọ Ati pe eredi ipade itagbangba lori atunto iwe ofin Naijiria ni lati gbọ oniruuru ero ọkan araalu lori rẹ. Amọṣa o, araalu ni yoo papa pinnu ohun ti wọn ba n fẹ ni ilana agbekalẹ abala kẹsan iwe ofin Naijiria ti ọdun 1999.


Koda, o tun ni ki o si sọọ di ẹyọ kan ninu eyi ti ipinlẹ kọọkan yoo ti ni awọn aṣofin mẹrin lati ṣoju rẹ. Akeredolu pè fún wíwọ́gilé iléègbìmọ̀ aṣòfin àgbà, àwọn aṣofin àgba ní tẹnu ara rẹ̀ ló ń sọ Ati pe eredi ipade itagbangba lori atunto iwe ofin Naijiria ni lati gbọ oniruuru ero ọkan araalu lori rẹ. Amọṣa o, araalu ni yoo papa pinnu ohun ti wọn ba n fẹ ni ilana agbekalẹ abala kẹsan iwe ofin Naijiria ti ọdun 1999. Lara awọn ohun ti gomina Akeredolu, ti igbakeji rẹ Lucky Aiyedatiwa ṣoju fun, ṣalaye ni pe iṣẹ aṣofin ko yẹ ko jẹ ajokoti bii ikoko ọbẹ. Bikoṣe eyi ti awọn aṣofin yoo maa wọle wa ṣe ni atigbadegba. Bẹẹni ko si yẹ fawọn aṣofin lati gba owo oṣu kankan ti ko han si igbimọ to n pin owo ijọba lorilẹ-ede Naijiria, RMAC


Lara awọn ohun ti gomina Akeredolu, ti igbakeji rẹ Lucky Aiyedatiwa ṣoju fun, ṣalaye ni pe iṣẹ aṣofin ko yẹ ko jẹ ajokoti bii ikoko ọbẹ. Bikoṣe eyi ti awọn aṣofin yoo maa wọle wa ṣe ni atigbadegba. Bẹẹni ko si yẹ fawọn aṣofin lati gba owo oṣu kankan ti ko han si igbimọ to n pin owo ijọba lorilẹ-ede Naijiria, RMAC


Oduduwa Republic: Abeokuta, Ibadan ,Akure, Osogbo àti àwọn ibòmíràn tí ìwọ́de tí wáyé kọjá

Ipinlẹ Ekiti ni iwọde awọn to n ja fun idasilẹ orileede Yoruba yoo sodo si lọjọ Abamẹta yi. Saaju asiko yi, wọn ti se iwọde lawọn ipinlẹ ilẹ kaarọ o jiire miran ni Naijiria. Lasiko awọn iwọde wọn, niṣe ni awọn alatilẹyin idasilẹ Odua Nation maa n kọ orin ti wọn a si tun gbe asia Yoruba Nation kiri. Ọrọ iwuri naa a si maa waye paapa lati ẹnu ọkan lara awọn to lewaju ipe yi tii ṣe Sunday Adeyemo ti awọn eeyan mọ si Sunday  Igboho. Die ree lara awọn iwọde to waye kọja sẹyin ati oun to ṣẹlẹ nibẹ. Iwọde ipinlẹ Oyo,ero pọ biba niwaju Mapo Hall Ibadan ni o gbalejo iwọde yi lọjọ Kẹtadinlogun, oṣu Kẹrin ọdun yi.


Ọrọ iwuri naa a si maa waye paapa lati ẹnu ọkan lara awọn to lewaju ipe yi tii ṣe Sunday Adeyemo ti awọn eeyan mọ si Sunday  Igboho. Die ree lara awọn iwọde to waye kọja sẹyin ati oun to ṣẹlẹ nibẹ. Iwọde ipinlẹ Oyo,ero pọ biba niwaju Mapo Hall Ibadan ni o gbalejo iwọde yi lọjọ Kẹtadinlogun, oṣu Kẹrin ọdun yi. Bo tilẹ jẹ wipe awọn ọmọ ilana Odua ti kọkọ bẹrẹ iwọde ṣaaju ni ilu Ibarapa eyi to ṣokunfa bi wọn se le Seriki Fulani Igangan nilu. Nibi iwọde Ibadan ti wọn fi pe fun idasilẹ Oodua Nation, niṣe lawọn ọlọpaa pọ biba ni Ori oke Mapo ṣugbọn ko si ikọlu pẹlu awọn oluwọde. Abeokuta: Ilana Ọmọ Odua ni ọlọpaa 200 le dena  de awọn nibi iwọde Ẹgbẹ to n ja fun ominira ilẹ Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi sikun ofin mu eeyan marundinlọgbọn ti wọn  kopa ninu  iwọde yi  niluu Abeokuta.


Bo tilẹ jẹ wipe awọn ọmọ ilana Odua ti kọkọ bẹrẹ iwọde ṣaaju ni ilu Ibarapa eyi to ṣokunfa bi wọn se le Seriki Fulani Igangan nilu. Nibi iwọde Ibadan ti wọn fi pe fun idasilẹ Oodua Nation, niṣe lawọn ọlọpaa pọ biba ni Ori oke Mapo ṣugbọn ko si ikọlu pẹlu awọn oluwọde. Abeokuta: Ilana Ọmọ Odua ni ọlọpaa 200 le dena  de awọn nibi iwọde Ẹgbẹ to n ja fun ominira ilẹ Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi sikun ofin mu eeyan marundinlọgbọn ti wọn  kopa ninu  iwọde yi  niluu Abeokuta. Ninu atẹjade kan ti akọwe ẹgbẹ naa, Maxwell Adeleye buwọlu, eyii to fi ṣọwọ si BBC lo ti kede bẹẹ. O ni nnkan bii igba ọlọpaa lo yii awọn eeyan naa ka ki wọn to fi ofin mu wọn l'Abeokuta. Iroyin ni iwaju aafin Alake ti ilu Ẹgba ni awọn ọlọpaa naa ti ko awọn oluwọde ọhun sinu ọkọ Black Mariac ti wọn gbe wa.


Ninu atẹjade kan ti akọwe ẹgbẹ naa, Maxwell Adeleye buwọlu, eyii to fi ṣọwọ si BBC lo ti kede bẹẹ. O ni nnkan bii igba ọlọpaa lo yii awọn eeyan naa ka ki wọn to fi ofin mu wọn l'Abeokuta. Iroyin ni iwaju aafin Alake ti ilu Ẹgba ni awọn ọlọpaa naa ti ko awọn oluwọde ọhun sinu ọkọ Black Mariac ti wọn gbe wa. Ṣaaju ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti kọkọ ki awọn oluwọde naa nilọ pe wọn ko gbọdọ gunle iwọde naa, bi bẹẹ kọ, awọn eeyan naa yoo foju wina ofin. Ṣugbọn awọn ọmọ ẹgbẹ naa fesi pada pe ti ọlọpaa ni wọn n wi nitori awọn yoo tẹsiwaju pẹlu iwọde naa. Osogbo,IOO sọ pe ọwọ awọn tẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS Awọn igun ọmọ Yoruba to n beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Yoruba nation pade ni ilu Oṣogbo tii ṣe olu ilu Ipinlẹ Ọṣun loni.


Ṣaaju ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti kọkọ ki awọn oluwọde naa nilọ pe wọn ko gbọdọ gunle iwọde naa, bi bẹẹ kọ, awọn eeyan naa yoo foju wina ofin. Ṣugbọn awọn ọmọ ẹgbẹ naa fesi pada pe ti ọlọpaa ni wọn n wi nitori awọn yoo tẹsiwaju pẹlu iwọde naa. Osogbo,IOO sọ pe ọwọ awọn tẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS Awọn igun ọmọ Yoruba to n beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Yoruba nation pade ni ilu Oṣogbo tii ṣe olu ilu Ipinlẹ Ọṣun loni. Iwọde wọn ọhun to waye fun ọpọlọpọ wakati da lilọ bibọ ọkọ duro ni ilu Osogbo. Gbogbo bi wọn ti n wọde ni wọn n kọrin ijagbara ati ẹhonu lori ipenija ti wọn woye pe o nkoju iran ọmọ Yoruba ni orilẹede Naijiria. Lati ipinlẹ Kogi, Kwara, Eko, Ọyọ, Ogun, Ondo, Ekiti ati Ọṣun lawọn oluwọde naa ti wa.


Iwọde wọn ọhun to waye fun ọpọlọpọ wakati da lilọ bibọ ọkọ duro ni ilu Osogbo. Gbogbo bi wọn ti n wọde ni wọn n kọrin ijagbara ati ẹhonu lori ipenija ti wọn woye pe o nkoju iran ọmọ Yoruba ni orilẹede Naijiria. Lati ipinlẹ Kogi, Kwara, Eko, Ọyọ, Ogun, Ondo, Ekiti ati Ọṣun lawọn oluwọde naa ti wa. Nibi iwọde itagbangba yi awọn iṣẹlẹ manigbagbe kan waye. Akọkọ ni pe Sunday Igboho sọ pe oun atawọn ẹlẹgbẹ oun ko ni gba eto idibo laaye mọ ni ilẹ Yoruba, titi di igba ti ẹkun naa ba gba ominira rẹ. Ẹlẹẹkeji ni pe fidio kan tun fara han lori ayelujara lẹyin iwọde naa, eyi to ṣafihan bi awọn ọmọlẹyin Sunday Igboho ṣe mu eeyan kan ti wọn fura si pe oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS ni.


Nibi iwọde itagbangba yi awọn iṣẹlẹ manigbagbe kan waye. Akọkọ ni pe Sunday Igboho sọ pe oun atawọn ẹlẹgbẹ oun ko ni gba eto idibo laaye mọ ni ilẹ Yoruba, titi di igba ti ẹkun naa ba gba ominira rẹ. Ẹlẹẹkeji ni pe fidio kan tun fara han lori ayelujara lẹyin iwọde naa, eyi to ṣafihan bi awọn ọmọlẹyin Sunday Igboho ṣe mu eeyan kan ti wọn fura si pe oṣiṣẹ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS ni. Ileeṣẹ ọtẹlẹmuye DSS ko fesi si fọnran yi Ni ikorita Isikan nilu Akure, ni iwọde naa ti gberasọ, ti awọn oluwọde naa si lọ yika ilu naa lati la awọn araalu lọyẹ nipa pataki idasilẹ orilede Oduduwa. Akọroyin BBC Yoruba to wa nilu Akure jabọ pe ni irọwọrọsẹ ni iwọde naa n lọ, lai si rogbodiyan kankan. Aṣyinwa aṣẹyinbọ iwọde naa ti Sunday Igboho bawọn kopa, Gomina Rotimi Akeredolu sọ pe oun ko faramọ idasilẹ Oduduwa Nation.


Ileeṣẹ ọtẹlẹmuye DSS ko fesi si fọnran yi Ni ikorita Isikan nilu Akure, ni iwọde naa ti gberasọ, ti awọn oluwọde naa si lọ yika ilu naa lati la awọn araalu lọyẹ nipa pataki idasilẹ orilede Oduduwa. Akọroyin BBC Yoruba to wa nilu Akure jabọ pe ni irọwọrọsẹ ni iwọde naa n lọ, lai si rogbodiyan kankan. Aṣyinwa aṣẹyinbọ iwọde naa ti Sunday Igboho bawọn kopa, Gomina Rotimi Akeredolu sọ pe oun ko faramọ idasilẹ Oduduwa Nation. Ọrọ yi to sọ ni idahun si iroyin to gbode pe Sunday Igboho ni Akeredolu wa lẹyin awọn ajijagbara jẹ koko pataki ta ri fa yọ lẹyin iwọde yi. Akeredolu sọ pe lootọ lohun faaye gba awọn oluwọde ṣugbọn yatọ si ilẹ Yoruba to wa ni Naijiria, ohun ko faramọ idasilẹ orileede Yoruba miran


Ọrọ yi to sọ ni idahun si iroyin to gbode pe Sunday Igboho ni Akeredolu wa lẹyin awọn ajijagbara jẹ koko pataki ta ri fa yọ lẹyin iwọde yi. Akeredolu sọ pe lootọ lohun faaye gba awọn oluwọde ṣugbọn yatọ si ilẹ Yoruba to wa ni Naijiria, ohun ko faramọ idasilẹ orileede Yoruba miran


Akeredolu, south west governors: Ó yẹ kí Aàrẹ Buhari yọ Abubakar Malami nípò lórí ọ̀rọ̀ tó sọ nípa ẹ̀yà Igbo àti àwọn darandaran- Amofin Adeoye

Abubakar Malami: Agbẹjọro bu ẹnu atẹ lu bi Malami ṣe tako awọn gomina lori ifofin de dida ẹran. Amofin lorilẹ-ede Naijiria, Ola Fatai Adeoye ti bu ẹnu atẹ lu olootu eto idajọ ati minisita fun eto idajọ ni Naijiria, Abubakar Malami lori bi o ṣe tako awọn gomina ti wọn fofin de dida ẹran kaakiri lorilẹede Naijiria. Laipẹ yii ti awọn gomina mẹtadinlogun ni ẹkun Guusu Naijiria buwọlu iwe adehun lati fofin de dida ẹran kaakiri igboro ni awọn agbegbe wọn, nitori bi awọn Fulani darandaran ṣe n ṣekupa awọn agbẹ, ijinigbe ati awọn iwa ọdaran miran. Amọ, Malami lasiko to n sọrọ ni ofin orilẹede Naijiria gaju ofin ipinlẹ lọ, to si fi aye gba awọn darandaran lati rin lati ibikan si omiran. O tẹsiwaju lati safiwe igbesẹ awọn gomina lati fofin de dida ẹran ni iha Guusu, bi fi fofin de awọn ẹya Igbo ti wọn ma n ta ẹya ara ọkọ kaakiri ni ariwa orilẹede Naijiria. Amọ, agbẹjọro Ola Fatai Adeoye ni ọrọ ti Malami sọ naa ko ṣe e gbọ lẹnu olootu eto idajọ lorilẹ-ede Naijiria, nitori ọrọ awọn darandaran yii ti jasi ipaniyan ati ọpọlọpọ iwa ọdaran ni awọn agbegbe wọn yii.


Amọ, Malami lasiko to n sọrọ ni ofin orilẹede Naijiria gaju ofin ipinlẹ lọ, to si fi aye gba awọn darandaran lati rin lati ibikan si omiran. O tẹsiwaju lati safiwe igbesẹ awọn gomina lati fofin de dida ẹran ni iha Guusu, bi fi fofin de awọn ẹya Igbo ti wọn ma n ta ẹya ara ọkọ kaakiri ni ariwa orilẹede Naijiria. Amọ, agbẹjọro Ola Fatai Adeoye ni ọrọ ti Malami sọ naa ko ṣe e gbọ lẹnu olootu eto idajọ lorilẹ-ede Naijiria, nitori ọrọ awọn darandaran yii ti jasi ipaniyan ati ọpọlọpọ iwa ọdaran ni awọn agbegbe wọn yii. Amofin Adeoye  fikun pe awọn to n ta ẹya ara oko ko jasi iku ẹnikẹni, nitori ọrọ ti ko bojumu ni Malami sọ. 'O fihan gbangba pe Malami ko mọ iṣẹ rẹ gẹgẹ bi olootu ijọba, nitori itiju lo jasi fun Naijiria'. Bakan naa ni Amofin Adeoye salaye pe: 'Malami ko mọ nkankan to n ṣẹlẹ pẹlu awọn araalu nitori o jina si wọn pẹlu ọrọ ẹnu rẹ.'


Amofin Adeoye  fikun pe awọn to n ta ẹya ara oko ko jasi iku ẹnikẹni, nitori ọrọ ti ko bojumu ni Malami sọ. 'O fihan gbangba pe Malami ko mọ iṣẹ rẹ gẹgẹ bi olootu ijọba, nitori itiju lo jasi fun Naijiria'. Bakan naa ni Amofin Adeoye salaye pe: 'Malami ko mọ nkankan to n ṣẹlẹ pẹlu awọn araalu nitori o jina si wọn pẹlu ọrọ ẹnu rẹ.' 'To ba jẹ orilẹ-ede miran to mọ eto awọn araalu ni, bi Malami ṣe sọ ọrọ naa tan lo yẹ ki aarẹ orileede Naijiria jawe lo gbe ile rẹ fun un.' Agbejoro Ola Fatai wa rọ awọn gomina lati ri wi pe wọn fi ofin naa mulẹ pe ko gbọdọ si dida ẹran kaakiri igboro. Malami, a kò ni yí ọkàn wa padà lórí ìpinnu wa nípa Fulani darandaran- Akeredolu Malami, a kò ni yí ọkàn wa padà lórí ìpinnu wa nípa Fulani darandaran- Akeredolu Gomina Oluwarotimi Akeredolu lo buwolu atejade tuntun kan to jade pe o to ge fun awon darandaran lati maa da eran kiri igboro.


'To ba jẹ orilẹ-ede miran to mọ eto awọn araalu ni, bi Malami ṣe sọ ọrọ naa tan lo yẹ ki aarẹ orileede Naijiria jawe lo gbe ile rẹ fun un.' Agbejoro Ola Fatai wa rọ awọn gomina lati ri wi pe wọn fi ofin naa mulẹ pe ko gbọdọ si dida ẹran kaakiri igboro. Malami, a kò ni yí ọkàn wa padà lórí ìpinnu wa nípa Fulani darandaran- Akeredolu Malami, a kò ni yí ọkàn wa padà lórí ìpinnu wa nípa Fulani darandaran- Akeredolu Gomina Oluwarotimi Akeredolu lo buwolu atejade tuntun kan to jade pe o to ge fun awon darandaran lati maa da eran kiri igboro. Akeredolu ni oun jade wa fesi leyin ti oun ri atejade kan ti won ni o wa lati odo Malami to je minista fun eto idajo ni Naijiria. O ni atejade Abubakar Malami naa soro tako ohun ti awon gomina Iwo oorun guusu Naijiri fenuko le lori pe ko si dida eran maalu rin kiri igboro mo Akeredolu ni ko dara bi Malami se fi dida eran rin kiri igboro we tita ohun eelo eya ara moto ni ariwa Naijiria rara. O ni o seni laanu pe Malami ko fi ara re sipo ọwọ gẹgẹ bo se tọna ni ipo idajo lorile ede Nanijiria ati pataki ipo to di mu.


Akeredolu ni oun jade wa fesi leyin ti oun ri atejade kan ti won ni o wa lati odo Malami to je minista fun eto idajo ni Naijiria. O ni atejade Abubakar Malami naa soro tako ohun ti awon gomina Iwo oorun guusu Naijiri fenuko le lori pe ko si dida eran maalu rin kiri igboro mo Akeredolu ni ko dara bi Malami se fi dida eran rin kiri igboro we tita ohun eelo eya ara moto ni ariwa Naijiria rara. O ni o seni laanu pe Malami ko fi ara re sipo ọwọ gẹgẹ bo se tọna ni ipo idajo lorile ede Nanijiria ati pataki ipo to di mu. Akeredolu ni oju ti la lagbaye ninu eto ọgbin ju ki eeyan si maa da maalu kiri bẹẹ. O ni iyato wa laarin okowo mejeeji ti Malami mẹnuba sira wọn. Akeredolu ni titesiwaju lati maa huwa tani o mu mi bi awon darandaran kan se n se si ibanuje awon agbegbe ti wọ́n n gbe kudiẹ kaato Akeredolu menuba ọ̀pọ̀ ẹ̀mi ati dukia to ti sọnu nitori iwa ika awon kan ni NAijiria.


Akeredolu ni oju ti la lagbaye ninu eto ọgbin ju ki eeyan si maa da maalu kiri bẹẹ. O ni iyato wa laarin okowo mejeeji ti Malami mẹnuba sira wọn. Akeredolu ni titesiwaju lati maa huwa tani o mu mi bi awon darandaran kan se n se si ibanuje awon agbegbe ti wọ́n n gbe kudiẹ kaato Akeredolu menuba ọ̀pọ̀ ẹ̀mi ati dukia to ti sọnu nitori iwa ika awon kan ni NAijiria. O gba Adajo Malami niyanju lati gbe ẹjọ naa l sile ẹjọ́ ti ko ba tẹ́ Adajo Malami lọ́run lori igbeseẹ̀ awon Gomina ilẹ̀ Yoruba. Akeredolu ni pelu ayo ni oun ati awon gomina guusu Naijiria a pade Malami nile ẹjọ́.


O gba Adajo Malami niyanju lati gbe ẹjọ naa l sile ẹjọ́ ti ko ba tẹ́ Adajo Malami lọ́run lori igbeseẹ̀ awon Gomina ilẹ̀ Yoruba. Akeredolu ni pelu ayo ni oun ati awon gomina guusu Naijiria a pade Malami nile ẹjọ́.


Yoruba Nation: Mi ò faramọ́ orílẹ̀-èdè mìí yàtọ̀ sí Naijiria tí a wà yìí

Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti fesi si iroyin to n lọ pe o faramọ idasilẹ Oduduwa Nation. Ninu atẹjade to fi sita ni ọjọ Aiku, ni Gomina Akeredolu ti sọ pe fifi aaye gba awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ, lati ṣe iwọde itagbangba ni ipinlẹ naa, nitori pe ẹtọ wọn ni, ko tumọ si pe oun fi ara mọ tabi ṣe atilẹyin fun ipinya lorilẹede Naijiria. Ọjọ Satide ni gbajugbaja ajijagbara nilẹ Yoruba, Sunday Adeyẹmọ 'Igboho', ati awọn eeyan mii ṣe iwọde ni ilu Akurẹ, tii ṣe olu ilu ipinlẹ Ondo, lati ṣe ipolongo fun idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa. Lẹyin iwọde naa si ni iroyin ti n lọ pe Sunday Igboho sọ pe Akeredolu faramọ iwọde naa ati idasilẹ orilẹ-ede tuntun. Akọwe ipolongo fun Akeredolu to fi ikede naa sita, Richard Olatunde, sọ pe gomina ko ni igbagbọ ninu ipolongo fun idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, tabi faramọ jijade kuro ni Naijiria ni ilana ti wọn n gba polongo. "Orilẹ-ede Naijiria to wa ni iṣọkan, to ni agbara, ti ko si ṣe e pin, ni Akeredolu fi ara mọ, gẹgẹ bi awọn gomina ni Gusu Naijiria ṣe fi ọwọ si.


Lẹyin iwọde naa si ni iroyin ti n lọ pe Sunday Igboho sọ pe Akeredolu faramọ iwọde naa ati idasilẹ orilẹ-ede tuntun. Akọwe ipolongo fun Akeredolu to fi ikede naa sita, Richard Olatunde, sọ pe gomina ko ni igbagbọ ninu ipolongo fun idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, tabi faramọ jijade kuro ni Naijiria ni ilana ti wọn n gba polongo. "Orilẹ-ede Naijiria to wa ni iṣọkan, to ni agbara, ti ko si ṣe e pin, ni Akeredolu fi ara mọ, gẹgẹ bi awọn gomina ni Gusu Naijiria ṣe fi ọwọ si. O ṣalaye pe gomina ṣe bẹẹ nitori ifẹ ati ifọkansin fun orilẹ-ede Naijiria, ati fun ẹya rẹ to jẹ Yoruba. "O ṣe pataki fun awọn ajijagbara to n fẹ ipinya awọn Yoruba kuro ni Naijiria lati mọ pe ko si atiẹyin Gomina Akeredolu fun wọn." Awọn ọmọ Yoruba ni ipinlẹ Ondo ti bẹrẹ iwọde nilu Akure lati fi beere fun idasilẹ orilẹede Oduduwa.


O ṣalaye pe gomina ṣe bẹẹ nitori ifẹ ati ifọkansin fun orilẹ-ede Naijiria, ati fun ẹya rẹ to jẹ Yoruba. "O ṣe pataki fun awọn ajijagbara to n fẹ ipinya awọn Yoruba kuro ni Naijiria lati mọ pe ko si atiẹyin Gomina Akeredolu fun wọn." Awọn ọmọ Yoruba ni ipinlẹ Ondo ti bẹrẹ iwọde nilu Akure lati fi beere fun idasilẹ orilẹede Oduduwa. Ni ikorita Isikan nilu Akure, ni iwọde naa ti gberasọ, ti ireti si wa pe awọn oluwọde naa yoo lọ yika ilu naa lati la awn araalu lọyẹ nipa pataki idasilẹ orilede Oduduwa. Akọroyin BBC Yoruba to wa nilu Akure jabọ pe ni irọwọrọsẹ ni iwọde naa n lọ, lai si rogbodiyan kankan. Koda, a kofiri awọn agbofinro ti wọn duro wa wa lati dena rogbodiyan to le fẹ su yọ lasiko iwọde naa.


Ni ikorita Isikan nilu Akure, ni iwọde naa ti gberasọ, ti ireti si wa pe awọn oluwọde naa yoo lọ yika ilu naa lati la awn araalu lọyẹ nipa pataki idasilẹ orilede Oduduwa. Akọroyin BBC Yoruba to wa nilu Akure jabọ pe ni irọwọrọsẹ ni iwọde naa n lọ, lai si rogbodiyan kankan. Koda, a kofiri awọn agbofinro ti wọn duro wa wa lati dena rogbodiyan to le fẹ su yọ lasiko iwọde naa. Ninu awọn to ba BBC lori idi ti wọn fi kora jọ fun iwọde naa ni awọn n se nitori iya n jẹ Yoruba awọn si gbọdọ ji giri. Nigba ti wọn n ba ikọ iroyin BBC Yoruba sọrọ, awọn eeyan to n polongo fun idasilẹ orilẹede Oduduwa naa salaye idi ti wsn se wa si Akure. Gẹgẹ bi wọn se wi, awọn n tẹsiwaju pẹlu iwọde ti awọn n se kiri origun mẹrẹẹrin ilẹ Yoruba fun idasilẹ orilẹede Oduduwa lo gbe awọn wa, ilu Akure si ni ọpọn sun kan. Iwọde naa, ti ẹgbẹ Ilana Omo Oduduwa n se agbatẹru rẹ  wa fọwọ gbaya pe ko ni si iporogan kankan lasiko iwọde alaafia naa.


Ninu awọn to ba BBC lori idi ti wọn fi kora jọ fun iwọde naa ni awọn n se nitori iya n jẹ Yoruba awọn si gbọdọ ji giri. Nigba ti wọn n ba ikọ iroyin BBC Yoruba sọrọ, awọn eeyan to n polongo fun idasilẹ orilẹede Oduduwa naa salaye idi ti wsn se wa si Akure. Gẹgẹ bi wọn se wi, awọn n tẹsiwaju pẹlu iwọde ti awọn n se kiri origun mẹrẹẹrin ilẹ Yoruba fun idasilẹ orilẹede Oduduwa lo gbe awọn wa, ilu Akure si ni ọpọn sun kan. Iwọde naa, ti ẹgbẹ Ilana Omo Oduduwa n se agbatẹru rẹ  wa fọwọ gbaya pe ko ni si iporogan kankan lasiko iwọde alaafia naa. Ọpọ wọn to ba wa sọrọ lo ni iya ti pọ ju, to n jẹ iran Yoruba ni awọn se fẹ ki ipinya wa, ki ẹkun iwọ oorun Naijiria si da duro. Awọn ọlọkada, awọn obinrin, gende atawọn agbaagbaa lo peju sibi iwọ̀de naa pẹlu oniruuru akọle lọwọ wọn. Ilana omo Oodua kede pe iwode ita gbangba fun Yoruba Nation ti won ti bẹ̀rẹ̀ yoo tesiwaju ni ipinle Ondo ni ọ̀la, ọjọ̀ Abameta, ọjọ̀ kejilelogun, osu karun un, ọdún 2021.


Ọpọ wọn to ba wa sọrọ lo ni iya ti pọ ju, to n jẹ iran Yoruba ni awọn se fẹ ki ipinya wa, ki ẹkun iwọ oorun Naijiria si da duro. Awọn ọlọkada, awọn obinrin, gende atawọn agbaagbaa lo peju sibi iwọ̀de naa pẹlu oniruuru akọle lọwọ wọn. Ilana omo Oodua kede pe iwode ita gbangba fun Yoruba Nation ti won ti bẹ̀rẹ̀ yoo tesiwaju ni ipinle Ondo ni ọ̀la, ọjọ̀ Abameta, ọjọ̀ kejilelogun, osu karun un, ọdún 2021. Won ni nilu Akure to jẹ́ olu ilu Ondo ni yoo ti waye. Won ni iwode naa yoo waye pẹ̀lu atileyin alaga  Ojogbon Banji Akintoye. Awon to n seto ipade iat gbangba naa ni ko ni mu iwa ipa tabi itajesilẹ̀ dani rara nitori pe iwode alaafia lati pe fun orile-ede Oodua ni won fẹ́ se.


Won ni nilu Akure to jẹ́ olu ilu Ondo ni yoo ti waye. Won ni iwode naa yoo waye pẹ̀lu atileyin alaga  Ojogbon Banji Akintoye. Awon to n seto ipade iat gbangba naa ni ko ni mu iwa ipa tabi itajesilẹ̀ dani rara nitori pe iwode alaafia lati pe fun orile-ede Oodua ni won fẹ́ se.


Ondo school bus hijack: Mí kò dá àwọn agbébọn náà mọ̀ ṣùgbọ́n wọn kò bojú- Omolayo Ojo

Wọn gbe ibọn sori mi pe ki n tẹle wọn ni- Omolayo Ojo to jẹ oluranlọwọ akékọọ ninu bọọsi. Adari ile ẹkọ Chimola Schools ni wọn ti da gbogbo ọmọ pada ati pe ko si ẹni to sọnu mọ nile iwe naa. Omolayo ti wọn gbebọn si lori naa ba BBC sọrọ lori bi gbogbo ẹ ṣe ṣẹlẹ. Bakan na ni kọmiṣọnna Bolaji Salami to n tukọ agbofinro ipinlẹ Ondo naa ba BBC Yoruba sọrọ lori ibi ti igbesẹ wiwa bọọsi ati awọn oniṣẹ ibi naa ri de duro.


Akure Fishsellers protest: Àwon olórí wa ń fi ayé ni wá lára - Ẹgbẹ́ ẹlẹ́ja ìlú Akure

Àwọn tó n ta ẹja ní ìlú Àkúrẹ́ tó jẹ́ olú ìlú ìpínlẹ̀ Oǹdó ni wọ́n ṣe ìfẹ̀hónú hàn lónìí nítọrí bí ọ̀kan nínú wọn, ti wọn n pè ni Iya Gbenga ṣe pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ nítorí ọwọ́ líle àwọn adarí wọn. Ọmọ ẹgbẹ́ ọ̀hún ni wọ́n sọ pé ó ríkú he lákokò tí ilé tó sá sí dàwó lée lórí lẹ́yìn tí àwọn adarí ẹgbẹ́ kò fún un láyè láti ra ọjà torípé kò san ẹgbẹ̀rún kan ti ó kù kí owó ẹgbẹ́ pé. Àwọn olùfẹ̀hónúhàn naa lábẹ́ àsíá ẹgbẹ olùta ẹja lórílẹ̀ èdè Nigeria, ẹ̀ka ti ìlú Akure, ni wọn bẹ̀rẹ̀ ìwọ́de wọn láti Ọjà-Ọba títí dé ọọfisi gómìnà l'Akure, ti wọn si n pe àwọn adarí wọn ní agbàlọ́wọ́ọméèri-baálẹ̀-jòntolo. Wọ́n ní àwọn adarí ọ̀hún ló n kó ìnira bá wọn eyii to yọri si iku ọkna lara wọn. Arábìrin Blessing Johnson ati Foluke Ajayi tí wọ́n sọ̀rọ̀ lórúkọ àwọn tó kù sọ pe kí ìjọba tú àwọn adarí náà ká lẹ́yẹ ò sọkà. Olùrànlọ́wọ́ àgbà fún gómìnà Oluwarotimi Akeredolu lórí ètò àbò, Alhaji Jimoh Dojumo, rọ àwọn olùfẹ̀hónúhàn náà kí wọ́n ṣe sùúrù àti pé ìjọba yóò túṣu ọ̀rọ̀ ọ̀hún dé ìsàlẹ̀ kòkò.


Wọ́n ní àwọn adarí ọ̀hún ló n kó ìnira bá wọn eyii to yọri si iku ọkna lara wọn. Arábìrin Blessing Johnson ati Foluke Ajayi tí wọ́n sọ̀rọ̀ lórúkọ àwọn tó kù sọ pe kí ìjọba tú àwọn adarí náà ká lẹ́yẹ ò sọkà. Olùrànlọ́wọ́ àgbà fún gómìnà Oluwarotimi Akeredolu lórí ètò àbò, Alhaji Jimoh Dojumo, rọ àwọn olùfẹ̀hónúhàn náà kí wọ́n ṣe sùúrù àti pé ìjọba yóò túṣu ọ̀rọ̀ ọ̀hún dé ìsàlẹ̀ kòkò. Gbogbo akitiyan láti bá àwọn adarí ẹgbẹ́ ẹlẹ́ja naa sọ̀rọ̀ ló já sí pàbó níbí kò ṣe sí ẹni táa ri bá ní gbólóhùn nínú u wọn. Bakan naa ni a gbiyanju lati ba alukoro ileeṣẹ ọlọ́pàá ní ìpínlẹ́ Ondo, Ọ̀gbẹ́ni Tee Leo Ikoro náà sọrọ, ṣugbọn ipe ko wọle sori aago rẹ. Ẹ̀wẹ̀, àwọn méjì tí orí kó yọ nínú ilé tó dàwó ọ̀ún sọ pe àdììtú iṣẹ̀ Olódùmarè ni bí àwọn kò ṣe pàdánù ẹ̀mí i wọn sínú ìṣẹ̀lẹ̀ ọhun.


Gbogbo akitiyan láti bá àwọn adarí ẹgbẹ́ ẹlẹ́ja naa sọ̀rọ̀ ló já sí pàbó níbí kò ṣe sí ẹni táa ri bá ní gbólóhùn nínú u wọn. Bakan naa ni a gbiyanju lati ba alukoro ileeṣẹ ọlọ́pàá ní ìpínlẹ́ Ondo, Ọ̀gbẹ́ni Tee Leo Ikoro náà sọrọ, ṣugbọn ipe ko wọle sori aago rẹ. Ẹ̀wẹ̀, àwọn méjì tí orí kó yọ nínú ilé tó dàwó ọ̀ún sọ pe àdììtú iṣẹ̀ Olódùmarè ni bí àwọn kò ṣe pàdánù ẹ̀mí i wọn sínú ìṣẹ̀lẹ̀ ọhun. Ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà, Christiana Olamilekan ṣàlàyé fún ilé iṣẹ́ BBC News Yoruba lóri ibùsùn pé kíákíá tí wọ́n gbe ohun lọ sí ilé ìwòsàn lo dá ẹ̀mí òun sí.


Ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà, Christiana Olamilekan ṣàlàyé fún ilé iṣẹ́ BBC News Yoruba lóri ibùsùn pé kíákíá tí wọ́n gbe ohun lọ sí ilé ìwòsàn lo dá ẹ̀mí òun sí.


Akeredolu: Ó yẹ kí ìjọba àpapọ̀ fi òǹtẹ̀ lu igbó lílò ní ẹ̀ka ètò ìlera

Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti ṣalaye idi to fi ṣe pataki ki ijọba Naijiria fi ontẹ lu egboogi igbo fun lilo ni ẹka eto ilera ati eto ọrọ aje. Akeredolu lo sọ ọrọ naa lasiko to n dahun awọn ibeere lori eto kan lati ṣami si ayẹyẹ ọgọrun ọjọ rẹ lori alefa gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ondo fun saa keji. Gẹgẹ bo ṣe sọ, igbo yoo wulo fun Naijiria lati pa owo wọle lati ilẹ okeere. O ni "ninu iwoye temi, mo gbagbọ pe o yẹ ki a maa lo igbo fun iwosan ni ẹka eto ilera nitori ko si ohun to buru nibẹ." "Ọpọ awọn eeyan lo n wa igbo kiri loke okun, a si n ṣe ara wa ni ti a ba kọ lati lo egboogi naa lati pa owo wọle." Aketi ṣalaye pe oun ti rinrinajo lọ si orilẹ-ede Thailand atawọn ilẹ mii, oun si ri bi wọn ṣe n lo egboogi naa fun iwosan, ko si buru ti wọn ba n ṣe irufẹ nnkan bẹẹ ni Naijiria.


O ni "ninu iwoye temi, mo gbagbọ pe o yẹ ki a maa lo igbo fun iwosan ni ẹka eto ilera nitori ko si ohun to buru nibẹ." "Ọpọ awọn eeyan lo n wa igbo kiri loke okun, a si n ṣe ara wa ni ti a ba kọ lati lo egboogi naa lati pa owo wọle." Aketi ṣalaye pe oun ti rinrinajo lọ si orilẹ-ede Thailand atawọn ilẹ mii, oun si ri bi wọn ṣe n lo egboogi naa fun iwosan, ko si buru ti wọn ba n ṣe irufẹ nnkan bẹẹ ni Naijiria. Gomina ọhun ni "nigba ti a lọ si Thailand fun iwadii nipa bi a ṣe le maa jere lati ara igbo, koda, ọga agba ajọ NDLEA gan tẹle wa lọ, ṣugbọn mi o le ṣo ohun to mu bọ lati ibẹ." Akeredolu ni igbabọ oun ni pe egboogi naa yoo wulo ti wọn ba n gbin in ni ọna to ba ofin mu. O ni lootọ ni Naijiria ni isọro awọn to n lo egboogi oloro ni ọna ti ko tọ, ṣugbọn ijọba le wa ọna miran lati maa lo igbo fun iwosan awọn eeyan ati lati maa pa owo wọle.


Gomina ọhun ni "nigba ti a lọ si Thailand fun iwadii nipa bi a ṣe le maa jere lati ara igbo, koda, ọga agba ajọ NDLEA gan tẹle wa lọ, ṣugbọn mi o le ṣo ohun to mu bọ lati ibẹ." Akeredolu ni igbabọ oun ni pe egboogi naa yoo wulo ti wọn ba n gbin in ni ọna to ba ofin mu. O ni lootọ ni Naijiria ni isọro awọn to n lo egboogi oloro ni ọna ti ko tọ, ṣugbọn ijọba le wa ọna miran lati maa lo igbo fun iwosan awọn eeyan ati lati maa pa owo wọle. O pari ọrọ rẹ pe oun atawọn alabaṣiṣẹ oun yoo jiroro lori ọna ti ijọba fi le maa jẹ anfani lori igbo. Ṣaaju ni ile aṣoju-ṣofin ti kọkọ daba igbo gbigbin ni Naijiria ati bi ijọba apapọ ṣe le lo egboogi naa lati pa owo wọle. Abadofin ọhun, ti Miriam Onuoha gbe wa siwaju ile naa ti de ipele keji bayii niwaju ile naa.


O pari ọrọ rẹ pe oun atawọn alabaṣiṣẹ oun yoo jiroro lori ọna ti ijọba fi le maa jẹ anfani lori igbo. Ṣaaju ni ile aṣoju-ṣofin ti kọkọ daba igbo gbigbin ni Naijiria ati bi ijọba apapọ ṣe le lo egboogi naa lati pa owo wọle. Abadofin ọhun, ti Miriam Onuoha gbe wa siwaju ile naa ti de ipele keji bayii niwaju ile naa. Lọwọ yii, o lodi si ofin ki eeyan maa gbin tabi ta igbo ni Naijiria. Ṣugbọn ti abadofin ọhun ba le di ofin, awọn dokita ati ile iwosan yoo lẹtọ lati juwe rẹ fun awọn alaisan gẹgẹ bii oogun, bẹẹ ni awọn ile ti wọn ti n ta oogun yoo lẹtọ lati maa ta a.


Lọwọ yii, o lodi si ofin ki eeyan maa gbin tabi ta igbo ni Naijiria. Ṣugbọn ti abadofin ọhun ba le di ofin, awọn dokita ati ile iwosan yoo lẹtọ lati juwe rẹ fun awọn alaisan gẹgẹ bii oogun, bẹẹ ni awọn ile ti wọn ti n ta oogun yoo lẹtọ lati maa ta a.


Fulani herdsmen: A lé wọn kúrò l'Ondo nítorí wọn kò lè ṣàlàyé ohun tí wọ́n wá ṣe - Amotekun

Ikọ Amọtẹkun ipinlẹ Ondo ti le awọn Fulani bi i mẹtadinlogoje kuro ninu igbo ti wọn gba lọna aitọ nipinlẹ naa, ti wọn si da olukuluku pada si ipinlẹ  to ti wa Inu Igbo Elegbeka ni opopona marosẹ Benin si Owo ni wọn ti ko wọn. Adari awọn Amọtẹkun nipinlẹ Ondo Adetunji Adeleye lo fidi ọrọ yii mulẹ. O ni o fẹ si awọn leti pe awon kan ti gba inu Igbo ìjọba ni Elegbeka, lẹba Ifọn, nijọba ibilẹ Ose ni ipinlẹ naa, eyii si lo mu awọn gbe igbesẹ. Adeleye fi kun pe awọn ko awọn eniyan naa wa si olu ile iṣẹ Amọtẹkun niluu Akure lati fi ọrọ wa wọn lẹnuwo, ọpọ wọn lo sọ pe awọn wa lati iha ariwa Naijiria sugbọn wọn ko le sọ pato nnkan ti wọn wa ṣe ni Ipinlẹ Ondo. Gẹgẹ bi Adeleye ṣe sọ, o dabi ẹni pe awọn kan n padi apo pọ mọ awọn ajoji naa lati maa gbe inu Igbo ọhun lọna aitọ O ni awọn ti da gbogbo awọn to wọle lọna aitọ naa pada si ibi ti wọn ti wa. Laipẹ yii ni awọn ọmọ ikọ Amọtẹkun yii kan naa sin awọn mejilelogoji kan lati Kano ati Jigawa jade kuro ni ipinlẹ Ondo, lẹyin ti wọn ri wọn ni ilu Okitipupa.


Adeleye fi kun pe awọn ko awọn eniyan naa wa si olu ile iṣẹ Amọtẹkun niluu Akure lati fi ọrọ wa wọn lẹnuwo, ọpọ wọn lo sọ pe awọn wa lati iha ariwa Naijiria sugbọn wọn ko le sọ pato nnkan ti wọn wa ṣe ni Ipinlẹ Ondo. Gẹgẹ bi Adeleye ṣe sọ, o dabi ẹni pe awọn kan n padi apo pọ mọ awọn ajoji naa lati maa gbe inu Igbo ọhun lọna aitọ O ni awọn ti da gbogbo awọn to wọle lọna aitọ naa pada si ibi ti wọn ti wa. Laipẹ yii ni awọn ọmọ ikọ Amọtẹkun yii kan naa sin awọn mejilelogoji kan lati Kano ati Jigawa jade kuro ni ipinlẹ Ondo, lẹyin ti wọn ri wọn ni ilu Okitipupa. Ikọ Amọtẹkun Ondo wa fi gbogbo awọn eniyan ipinlẹ lọkan balẹ pe aabo to daju wa fun gbogbo wọn ati nkan ini wọn. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ijọba ipinlẹ Ondo ti ṣalaye idi to fi da awọn ọkunrin mejilelogoji to jẹ ara oke ọya pada si ipinlẹ wọn.


Ikọ Amọtẹkun Ondo wa fi gbogbo awọn eniyan ipinlẹ lọkan balẹ pe aabo to daju wa fun gbogbo wọn ati nkan ini wọn. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ijọba ipinlẹ Ondo ti ṣalaye idi to fi da awọn ọkunrin mejilelogoji to jẹ ara oke ọya pada si ipinlẹ wọn. Nibi ipade awọn akọroyin kan to waye niluu Akure ni adari ikọ Amotekun ipinlẹ naa, Adetunji Adeleye ti sọ pe awọn eeyan naa le ṣakoba fun eto abo ipinlẹ ọhun lo jẹ ki wọn le wọn kuro ni ipinlẹ naa. Ṣaaju ni awọn eeyan agbegbe Okitipupa ti kọkọ ke gbajare si ijọba pe awọn gende ọhun to jẹ Fulani ya bo agbegbe wọn, eyi to da ibẹrubojo sọkan awọn araalu. Ni kete ti awọn oṣiṣẹ ikọ Amotekun gbọ pe awọn Fulani kan ti gunlẹ si agbegbe Okitipupa ni wọn tẹkọ lọ si ilu naa.


Nibi ipade awọn akọroyin kan to waye niluu Akure ni adari ikọ Amotekun ipinlẹ naa, Adetunji Adeleye ti sọ pe awọn eeyan naa le ṣakoba fun eto abo ipinlẹ ọhun lo jẹ ki wọn le wọn kuro ni ipinlẹ naa. Ṣaaju ni awọn eeyan agbegbe Okitipupa ti kọkọ ke gbajare si ijọba pe awọn gende ọhun to jẹ Fulani ya bo agbegbe wọn, eyi to da ibẹrubojo sọkan awọn araalu. Ni kete ti awọn oṣiṣẹ ikọ Amotekun gbọ pe awọn Fulani kan ti gunlẹ si agbegbe Okitipupa ni wọn tẹkọ lọ si ilu naa. Lẹyin ti wọn fi pampẹ ofin mu wọn tan ni wọn ko wọn sinu ọkọ akero ti wọn si gbe wọn lọ si ẹyin ibode ipinlẹ Ondo, ti wọn si ni ki wọn pada si ipinlẹ wọn. Nigba to n ba awọn akọroyi sọrọ, Adeleye ni awọn Fulani naa sọ pe ileeṣẹ kan ti kii ṣe ti ijọba ni awọn n ba ṣiṣẹ, ajọ naa lo si ko awọn wa. O ni "Lati bii ọjọ mẹta sẹyin ni a ti n gbọ pe awọn Fulani n ya bo ipinlẹ Ondo, iwadii wa si fi han pe agbegbe Okitipupa ni wọn n gbà wọle, idi ree ti a fi ṣe ọfintoto wọn ti a si ri pe iwaju baraki awọn ologun ni wọn korajọ si."


Lẹyin ti wọn fi pampẹ ofin mu wọn tan ni wọn ko wọn sinu ọkọ akero ti wọn si gbe wọn lọ si ẹyin ibode ipinlẹ Ondo, ti wọn si ni ki wọn pada si ipinlẹ wọn. Nigba to n ba awọn akọroyi sọrọ, Adeleye ni awọn Fulani naa sọ pe ileeṣẹ kan ti kii ṣe ti ijọba ni awọn n ba ṣiṣẹ, ajọ naa lo si ko awọn wa. O ni "Lati bii ọjọ mẹta sẹyin ni a ti n gbọ pe awọn Fulani n ya bo ipinlẹ Ondo, iwadii wa si fi han pe agbegbe Okitipupa ni wọn n gbà wọle, idi ree ti a fi ṣe ọfintoto wọn ti a si ri pe iwaju baraki awọn ologun ni wọn korajọ si." "Nigba ti a ṣe ifọrọwanilẹnuwo fun wọn, a ri pe wọn ko le ṣalaye ohun pato ti wọn wa ṣe ni ipinlẹ Ondo, pupọ ninu wọn si jẹ Fulani lati ipinlẹ Kano ati Jigawa." Adeleye tẹsiwaju pe "Wọn ko le ṣalaye ohun ti wọn wa ṣe ni ipinlẹ Ondo ati bi wọn ṣe de ipinlẹ Ondo gan, nigba to ya wọn ni idanilẹkọọ ni awọn wa ṣe ṣugbọn wọn ko le ṣalaye ileeṣẹ to n ṣagbatẹru idanilẹkọọ ọhun." Adari ikọ Maotekun naa tẹsiwaju pe ewu n bẹ loko longẹ ipinlẹ Ondo ti wọn ba fi wọn silẹ, eredi ree ti wọn fi da awọn eeyan naa pada si ipinlẹ wọn.


"Nigba ti a ṣe ifọrọwanilẹnuwo fun wọn, a ri pe wọn ko le ṣalaye ohun pato ti wọn wa ṣe ni ipinlẹ Ondo, pupọ ninu wọn si jẹ Fulani lati ipinlẹ Kano ati Jigawa." Adeleye tẹsiwaju pe "Wọn ko le ṣalaye ohun ti wọn wa ṣe ni ipinlẹ Ondo ati bi wọn ṣe de ipinlẹ Ondo gan, nigba to ya wọn ni idanilẹkọọ ni awọn wa ṣe ṣugbọn wọn ko le ṣalaye ileeṣẹ to n ṣagbatẹru idanilẹkọọ ọhun." Adari ikọ Maotekun naa tẹsiwaju pe ewu n bẹ loko longẹ ipinlẹ Ondo ti wọn ba fi wọn silẹ, eredi ree ti wọn fi da awọn eeyan naa pada si ipinlẹ wọn. Lẹyin naa lo ṣeleri pe awọn ileeṣẹ eto abo ipinlẹ ọhun yoo tẹsiwaju lati maa daabo bo awọn eeyan ipinlẹ naa.


Lẹyin naa lo ṣeleri pe awọn ileeṣẹ eto abo ipinlẹ ọhun yoo tẹsiwaju lati maa daabo bo awọn eeyan ipinlẹ naa.


Sunday Igboho: Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye sọ pé kíì ṣe èrò àwọn ènìyàn Ondo ni Akeredolu sọ lórí Oduduwa Nation

Ọkan pataki lara awọn aṣiwaju ẹya Yoruba, Ọjọgbọn Banji Akintoye ti sọ pe ọrọ oṣelu ni bi gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ṣe tako idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa. Ọjọ Aje ni Gomina Akeredolu kede pe ti orilẹ-ede Naijiria ni awọn eniyan ipinlẹ Ondo Bakan naa lo kilọ fun Sunday Igboho ati awọn eeyan mii to ṣagbatẹru idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, lati jina si ipinlẹ oun. Lori ọrọ yii, Ọjọgbọn Akintoye sọ fun BBC pe ọrọ ti Akeredolu sọ, o sọ ọ gẹgẹ bi oloṣelu ni, nitori pe kii ṣe nkan ti awọn ọdọ ti ko raaye lọ si oko mọ, nitori ikọlu awọn Fulani n sọ. "Ọrọ ẹnu awọn eniyan ipinlẹ Ondo kọ lo sọ." Lori ipa ti aikopa ipinlẹ Ondo le ni lori ijijagbara fun orilẹ-ede Oduduwa, o ni ifasẹyin ko le ma si. "Akeredolu jẹ ọkan lara awọn gomina ilẹ Yoruba ti a fẹran pupọ.


"Ọrọ ẹnu awọn eniyan ipinlẹ Ondo kọ lo sọ." Lori ipa ti aikopa ipinlẹ Ondo le ni lori ijijagbara fun orilẹ-ede Oduduwa, o ni ifasẹyin ko le ma si. "Akeredolu jẹ ọkan lara awọn gomina ilẹ Yoruba ti a fẹran pupọ. O ni awọn ko ti i sẹ ipade pẹlu awọn gomina lori ijijagbara fun orilẹ-ede Oduduwa, nitori pe ko ti de ipele naa, ṣugbọn yoo debẹ laipẹ. O ṣalaye pe o ni nkan to jẹ ki Akeredolu sọ nkan to sọ, o tun le sọ nkan to yatọ to ba ya. "Idi ni pe laipẹ yii lo i dandan orin Oduduwa ni ki wọn o ma a kọ nipinlẹ Ondo, oun kan naa lo ṣagbatẹru idasilẹ ajọ alaabo Amọtẹkun.


O ni awọn ko ti i sẹ ipade pẹlu awọn gomina lori ijijagbara fun orilẹ-ede Oduduwa, nitori pe ko ti de ipele naa, ṣugbọn yoo debẹ laipẹ. O ṣalaye pe o ni nkan to jẹ ki Akeredolu sọ nkan to sọ, o tun le sọ nkan to yatọ to ba ya. "Idi ni pe laipẹ yii lo i dandan orin Oduduwa ni ki wọn o ma a kọ nipinlẹ Ondo, oun kan naa lo ṣagbatẹru idasilẹ ajọ alaabo Amọtẹkun. Ao ni binu si, a gba pe oṣelu lo jẹ ko sọ nkan to sọ lori idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa." Àwa ọmọ ìpínlẹ Ondo kò nífẹ́ sí Yoruba Nation, ọmọ Naijiria ni wá- Akeredolu Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti kilọ fun Sunday Igboho atawọn eeyan miran to n lọgun pe ki Naijiria pin lati ṣora fun ipinlẹ oun. Akeredolu sọ pe awọn eeyan ipinlẹ Ondo ti yan lati duro gẹgẹ bii ọmọ orilẹ-ede orilẹ-ede Naijiria, nitori naa ki awọn kọlọrọsi kan ma da iyapa silẹ laarin awọn eeyan oun.


Ao ni binu si, a gba pe oṣelu lo jẹ ko sọ nkan to sọ lori idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa." Àwa ọmọ ìpínlẹ Ondo kò nífẹ́ sí Yoruba Nation, ọmọ Naijiria ni wá- Akeredolu Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti kilọ fun Sunday Igboho atawọn eeyan miran to n lọgun pe ki Naijiria pin lati ṣora fun ipinlẹ oun. Akeredolu sọ pe awọn eeyan ipinlẹ Ondo ti yan lati duro gẹgẹ bii ọmọ orilẹ-ede orilẹ-ede Naijiria, nitori naa ki awọn kọlọrọsi kan ma da iyapa silẹ laarin awọn eeyan oun. O ni oun ko ni fi aye gba ki ẹnikẹni ni ipinlẹ Ondo lati korajọ lori ijangbara to jọ mọ "Yoruba Nation" ti awọn eeyan kan n lọgun rẹ. Aketi lọ sọ ọrọ naa nibi to ti n burawọle fun arabinrin Oladuni Odu gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ naa tuntun atawọn olubadamọran pataki miran to ṣẹṣẹ yan sipo niluu Akure. Gẹgẹ bo ṣe sọ, "awọn eeyan ilu lẹtọọ labẹ ofin lati ja fun ẹtọ wọn, ṣugbọn gbogbo nkan ni eto wa fun."


O ni oun ko ni fi aye gba ki ẹnikẹni ni ipinlẹ Ondo lati korajọ lori ijangbara to jọ mọ "Yoruba Nation" ti awọn eeyan kan n lọgun rẹ. Aketi lọ sọ ọrọ naa nibi to ti n burawọle fun arabinrin Oladuni Odu gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ naa tuntun atawọn olubadamọran pataki miran to ṣẹṣẹ yan sipo niluu Akure. Gẹgẹ bo ṣe sọ, "awọn eeyan ilu lẹtọọ labẹ ofin lati ja fun ẹtọ wọn, ṣugbọn gbogbo nkan ni eto wa fun." "Kii ṣe pe ẹnikan yoo dede gbe ara rẹ dide, ti yoo si maa sọrọ lorukọ gbogbo ẹya Yoruba lai si ẹnikẹni to yan an si irufẹ ipo bẹẹ." O fi kun pe ko ko bojumu ki awọn kan maa ja fun ominira nitori ohun ti wọn yoo ri nidii ijagbara naa tabi fun anfani ara wọn. Lẹyin naa lo bu ẹnu ẹtẹ lu bi awọn agbebọn kan ṣe kọlu Gomina ipinlẹ Benue, Samuelm Ortom lọjọ Abamẹta.


"Kii ṣe pe ẹnikan yoo dede gbe ara rẹ dide, ti yoo si maa sọrọ lorukọ gbogbo ẹya Yoruba lai si ẹnikẹni to yan an si irufẹ ipo bẹẹ." O fi kun pe ko ko bojumu ki awọn kan maa ja fun ominira nitori ohun ti wọn yoo ri nidii ijagbara naa tabi fun anfani ara wọn. Lẹyin naa lo bu ẹnu ẹtẹ lu bi awọn agbebọn kan ṣe kọlu Gomina ipinlẹ Benue, Samuelm Ortom lọjọ Abamẹta. O si tun ke si awọn ẹṣọ alabo lati fi oju gbogbo awọn to n da Naijiria laamu lede.


O si tun ke si awọn ẹṣọ alabo lati fi oju gbogbo awọn to n da Naijiria laamu lede.


Fulani Herders invasion: Àwọn Fulani ń bérè fún ọjọ́ márùn ún síi

Fidio kan wa to n tan kalẹ pe lori ọrọ ki awọn Fulani maa ṣi kuro ni ilu kan lọ si omiran, wọn tun ti ri wọn ninu igbo ilu Ajowa nipinlẹ Ondo. Atawọn ọdọ́ ilu atawọn to gbọ ede Hausa lo ti wa lori ọrọ yii ti wọn si ni awọn n fẹ ki Fulani ko ẹru wọn kuro nilu awọn. Ọkan lara awọn to n gbe ilu yii to tun jẹ ọkan lara awọn ọdọ, Monday sọ fun BBC Yoruba pe lootọ ni iṣẹlẹ yii waye ti kii sii ṣe iroyin ọjọ to pẹ rara. "Ọsẹ to kọja yii gan la gbọ pe awọn "Truck" meji ni awọn Bororo wọ de apa ibikan ni ilẹ Ajowa". O ni Ọgbẹni Ojo kan ni ilu Uro lo fun awọn Bororo naa ni ilẹ ti wọn si n san owo fun un bii onilẹ ti wọn wa lori rẹ. Arakunrin naa ni awọn gbera gẹgẹ bi ọdọ ilu awọn si tọpasẹ wọn lọ sinu igbo naa ti wọ́n si ri i pe lootọ ni wọn wa nibẹ awọn si pe awọn to tun jẹ bi ẹgbọn fun wọn.


"Ọsẹ to kọja yii gan la gbọ pe awọn "Truck" meji ni awọn Bororo wọ de apa ibikan ni ilẹ Ajowa". O ni Ọgbẹni Ojo kan ni ilu Uro lo fun awọn Bororo naa ni ilẹ ti wọn si n san owo fun un bii onilẹ ti wọn wa lori rẹ. Arakunrin naa ni awọn gbera gẹgẹ bi ọdọ ilu awọn si tọpasẹ wọn lọ sinu igbo naa ti wọ́n si ri i pe lootọ ni wọn wa nibẹ awọn si pe awọn to tun jẹ bi ẹgbọn fun wọn. Monday ni ọrọ naa gan ti de ọdọ gomina bayii. "Mo mọ wipe ilẹ merẹnti ni ilẹ naa ti ọgbẹni Ojo yẹn to ni ki wọ́n maa bọ to si n gba owo lọwọ wọn yoo ti ba wọn ni adehun iye owo ti wọn yoo maa san. Awọn Fulani bẹbẹ fun ọjọ marun sii lati lo ni ilu Uro, Ajowa Ọkan lara awọn ọdọ ilu naa sọ fun BBC Yoruba pe nigba to ya ti awọn kan laarin ilu ti yọju si awọn Fulani naa, atawọn ati onilẹ wọn gba pe wọn yoo kuro lori ilẹ naa ki wọn si kuro ni ilẹ Ajọwa.


Monday ni ọrọ naa gan ti de ọdọ gomina bayii. "Mo mọ wipe ilẹ merẹnti ni ilẹ naa ti ọgbẹni Ojo yẹn to ni ki wọ́n maa bọ to si n gba owo lọwọ wọn yoo ti ba wọn ni adehun iye owo ti wọn yoo maa san. Awọn Fulani bẹbẹ fun ọjọ marun sii lati lo ni ilu Uro, Ajowa Ọkan lara awọn ọdọ ilu naa sọ fun BBC Yoruba pe nigba to ya ti awọn kan laarin ilu ti yọju si awọn Fulani naa, atawọn ati onilẹ wọn gba pe wọn yoo kuro lori ilẹ naa ki wọn si kuro ni ilẹ Ajọwa. "Ipenija ti wọn ni awọn ti wọn si ti lọ ba Kabiyesi Oluro bayii ni pe gbedeke ọjọ Ẹti ti wọn da awọn lati kuro, awọn ko ni le ba a pe ki wọn jọọ ki wọn tun fun awọn ni ọjọ marun sii. Wọn sọ eyi nitori isuna amọ wọn sọ̀ fun Kabiyesi pe ki o fun awọn ni ọjọ marun sii ki awọn lee sare kiri ko owo jọ ti wọn lee lo. Lara awọn to yọju sinu igbo naa sọ pe lootọ ni fidio to tan kalẹ amọ awẹ́ kan fẹ ka a silẹ ni ọjọ ti wọn wọ ilu yẹn n lọ ni oru ni wọn de".


"Ipenija ti wọn ni awọn ti wọn si ti lọ ba Kabiyesi Oluro bayii ni pe gbedeke ọjọ Ẹti ti wọn da awọn lati kuro, awọn ko ni le ba a pe ki wọn jọọ ki wọn tun fun awọn ni ọjọ marun sii. Wọn sọ eyi nitori isuna amọ wọn sọ̀ fun Kabiyesi pe ki o fun awọn ni ọjọ marun sii ki awọn lee sare kiri ko owo jọ ti wọn lee lo. Lara awọn to yọju sinu igbo naa sọ pe lootọ ni fidio to tan kalẹ amọ awẹ́ kan fẹ ka a silẹ ni ọjọ ti wọn wọ ilu yẹn n lọ ni oru ni wọn de". O ni awọn ti lọ tawọn ti Ọgbẹni Ojo ti wọn sọ pe o fun awọn aaye lati maa gbe ti wọn si sọ o loju rẹ naa pe awọn ti gba lati lọ.


O ni awọn ti lọ tawọn ti Ọgbẹni Ojo ti wọn sọ pe o fun awọn aaye lati maa gbe ti wọn si sọ o loju rẹ naa pe awọn ti gba lati lọ.


Yoruba Nation: Kò yẹ kí èèyàn tó kàwé bíi Akintoye lè tako gómìnà lórí ọ̀rọ̀ tó sọ nípa ìpínlẹ̀ rẹ̀ - Akeredolu

Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunri Rotimi Akeredolu ti fi ohun ranṣẹ si agba ilẹ Yoruba, Ọjọgbọn Banji Akintoyin lori awuyewuye to n waye lori ọrọ Yoruba Nation. Ninu atẹjade kan ti olubadamọran pataki fun Akeredolu lori akanṣe iṣẹ, Doyin Odebowale fi lede, o ni iyapa ti Akintoye atawọn ẹmẹwa n lọgun yoo lẹyin. Akeredolu sọ pe o ṣeni laanu pe eeyan to kawe, to si tun jẹ ọlọpọlọ pipe bii Akintoye le sọ pe gomina ipinlẹ ko laṣẹ lati sọrọ lorukọ awọn eeyan rẹ. O ni "a ri atẹjade ti awọn kan ti wọn  pe ara wọn ni Ilana Omo Oodua gbe jade, eyii to lodi si ọrọ Gomina Akeredolu lori ọrọ ijagbara ilẹ Yoruba." "Ko yẹ ki a da si ọrọ naa, ṣugbọn a ni lati fesi lẹyin ọrọ ti wọn sọ pe Ọjọgbọn Banji Akintoye sọ, niṣe lo dabi ẹni pe o ṣoro fun Akintoye yii lati ri nnkan lọna miran yatọ si nipa ẹlẹyamẹya." Atẹjade ọhun tẹsiwaju pe, ijọba ipinlẹ Ondo ko sọ pe ki ẹnikẹni ma gbe igbesẹ lati dari ẹya Yoruba, ṣugbọn o jẹ ohun iyalẹnu pe wọn lero pe ijagbara wọn ọhun ko ni mu itajẹsilẹ lọwọ.


O ni "a ri atẹjade ti awọn kan ti wọn  pe ara wọn ni Ilana Omo Oodua gbe jade, eyii to lodi si ọrọ Gomina Akeredolu lori ọrọ ijagbara ilẹ Yoruba." "Ko yẹ ki a da si ọrọ naa, ṣugbọn a ni lati fesi lẹyin ọrọ ti wọn sọ pe Ọjọgbọn Banji Akintoye sọ, niṣe lo dabi ẹni pe o ṣoro fun Akintoye yii lati ri nnkan lọna miran yatọ si nipa ẹlẹyamẹya." Atẹjade ọhun tẹsiwaju pe, ijọba ipinlẹ Ondo ko sọ pe ki ẹnikẹni ma gbe igbesẹ lati dari ẹya Yoruba, ṣugbọn o jẹ ohun iyalẹnu pe wọn lero pe ijagbara wọn ọhun ko ni mu itajẹsilẹ lọwọ. O ni "Ilẹ Amẹrika ni Akintoye wa lasiko ijọba ologun nigba ti awọn to ni ifẹ Naijiria lọkan ja kii nnka le dara lọjọ naa lọhun, o jẹ ohun to buru jọjọ lati sọ Naijiria sinu idarudapọ bayii nitori ijangbara kan. Akeredolu ni o jẹ ohun to buru jai lati maa gbe igbesẹ lati sọ orilẹ-ede Naijiria ti iṣọkan wa di eyii ti awọn eeyan inu rẹ ko ni gbọ ti ara wọn mọ. O fikun pe, "ẹ jẹ ki a sọ fun yin lẹẹkan si, ipinlẹ Ondo ko ni kopa ninu ija ominira kankan" "Ti Akintoye ba mọ pe o wu oun lati maa ṣe aṣoju awọn eeyan, ni ṣe lo yẹ ko jọwọ ara rẹ fun wọn." O pari atẹjade naa pe awọn eeyan ipinlẹ Ondo kii ṣe omugọ, wọn mọ ohun to tọ lati ṣe, wọn si mọ ọrọ ẹni to yẹ ki wọn tẹle.


O ni "Ilẹ Amẹrika ni Akintoye wa lasiko ijọba ologun nigba ti awọn to ni ifẹ Naijiria lọkan ja kii nnka le dara lọjọ naa lọhun, o jẹ ohun to buru jọjọ lati sọ Naijiria sinu idarudapọ bayii nitori ijangbara kan. Akeredolu ni o jẹ ohun to buru jai lati maa gbe igbesẹ lati sọ orilẹ-ede Naijiria ti iṣọkan wa di eyii ti awọn eeyan inu rẹ ko ni gbọ ti ara wọn mọ. O fikun pe, "ẹ jẹ ki a sọ fun yin lẹẹkan si, ipinlẹ Ondo ko ni kopa ninu ija ominira kankan" "Ti Akintoye ba mọ pe o wu oun lati maa ṣe aṣoju awọn eeyan, ni ṣe lo yẹ ko jọwọ ara rẹ fun wọn." O pari atẹjade naa pe awọn eeyan ipinlẹ Ondo kii ṣe omugọ, wọn mọ ohun to tọ lati ṣe, wọn si mọ ọrọ ẹni to yẹ ki wọn tẹle.


Ondo kidnap: Amotekun Ondo ju afurasí ajínigbé mẹ́rin s'átìmọ́lé, dóòlà àwọn tí wọ́n jígbé

Ọjọ gbogbo ni ti ole, ọjọ kan bayii ni ti oloun. Ẹṣọ Amotekun ipinlẹ Ondo lo ti fi ọwọ ofin mu awọn afurasi ajinigbe mẹrin niluu Akure. Ọga agba Amotekun nipinlẹ Ondo to ba BBC Yoruba sọrọ, Oloye Adetunji Adeleye ṣalaye pe oju ọna Akure si Oda lawọn afurasi ọhun ti ji awọn eeyan gbe lọ. Oloye Adeleye sọ pe ẹṣọ Amotekun doola awọn eeyan tawọn afurasi ọhun jigbe lọ. Ọga agba Amotekun ni ileeṣẹ ọlọpaa naa ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ẹṣọ Amotekun lati ri pe ọwọ tẹ awọn afurasi naa. ''Lẹsẹkẹsẹ ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ ni a fi ọrọ naa to ileeṣẹ ọlọpaa ati ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ipinlẹ Ondo.


Oloye Adeleye sọ pe ẹṣọ Amotekun doola awọn eeyan tawọn afurasi ọhun jigbe lọ. Ọga agba Amotekun ni ileeṣẹ ọlọpaa naa ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ẹṣọ Amotekun lati ri pe ọwọ tẹ awọn afurasi naa. ''Lẹsẹkẹsẹ ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ ni a fi ọrọ naa to ileeṣẹ ọlọpaa ati ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ipinlẹ Ondo. Gbogbo ẹṣọ eleto abo nipinlẹ Ondo ni a jọ ṣiṣẹ papọ lori ati mu awọn afurasi naa,'' Oloye Adeleye ṣalaye. O fikun ọrọ rẹ pe awọn afurasi mẹrin naa si wa ni atimọle ẹṣọ Amotekun nigba ti iwadii ṣi n lọ lọwọ. Oloye Adeleye ni o ṣeeṣe ko jẹ wi pe lati atimọle ẹṣọ Amotekun lawọn afurasi naa yoo gba lọ sile ẹjọ.


Gbogbo ẹṣọ eleto abo nipinlẹ Ondo ni a jọ ṣiṣẹ papọ lori ati mu awọn afurasi naa,'' Oloye Adeleye ṣalaye. O fikun ọrọ rẹ pe awọn afurasi mẹrin naa si wa ni atimọle ẹṣọ Amotekun nigba ti iwadii ṣi n lọ lọwọ. Oloye Adeleye ni o ṣeeṣe ko jẹ wi pe lati atimọle ẹṣọ Amotekun lawọn afurasi naa yoo gba lọ sile ẹjọ. Amọ, o sọ pe iwadii ṣi n lọ lọwọ, ati pe abajade iwadii lo maa sọ bo ya awọn maa fawọn afurasi naa lọ sọdọ awọn ọlọpaa.


Amọ, o sọ pe iwadii ṣi n lọ lọwọ, ati pe abajade iwadii lo maa sọ bo ya awọn maa fawọn afurasi naa lọ sọdọ awọn ọlọpaa.


Akeredolu: Gómìnà Ondo fẹ́ kí ìjọba wà nkán ṣe ní kíá lórí ààbò Nàìjíríà bí bẹ́ẹ̀ kọ́

Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ti gbe lẹyin akẹgbẹ rẹ Gomina Samuel Ortom ipinlẹ Benue lori ọrọ ipenija aabo to n ba Naijiria finra. Akeredolu bii ti Ortom, ni ipenija aabo to n koju Naijiria le kọdi idibo ọdun 2023 ti ijọba ko ba wa wọrọkọ fi ṣada. O ṣalaye ọrọ yi nigba to n kopa ninu ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ iroyin Naijiria Channels TV. Akeredolu to jẹ olori awọn Gomina Guusu-Iwọ oorun Naijiria bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ikọlu to waye si Ortom to si ni eleyi n tọka si pe nkan ko rọgbọ ni Naijiria ''Nigba ta ba n pariwo nipa pe awọn kan gbiyanju lati pa eeyan, wahala awọn janduku, jiji awọn akẹkọọ gbe,o yk ki a yara koju awọn ipenija aabo wọnyi'' O ni lootọ lasiko to fun ipese awọn ọlọpaa nipinlẹ kọọkan, ṣugbọn ki eleyi to le waye yoo ni lati gba itẹwọgba ile aṣofin apapọ Naijiria. Akeredolu sọ pe ohun ti oun lero ni pe o yẹ ki ipade waye lati koju ipenija aabo yi. O ni lẹyin ipade wọnyi, o ṣe pataki ki awọn alẹnulọrọ tẹle abajade ipade wọn yi lati le mu alaafia ba ara ilu.


Akeredolu to jẹ olori awọn Gomina Guusu-Iwọ oorun Naijiria bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ikọlu to waye si Ortom to si ni eleyi n tọka si pe nkan ko rọgbọ ni Naijiria ''Nigba ta ba n pariwo nipa pe awọn kan gbiyanju lati pa eeyan, wahala awọn janduku, jiji awọn akẹkọọ gbe,o yk ki a yara koju awọn ipenija aabo wọnyi'' O ni lootọ lasiko to fun ipese awọn ọlọpaa nipinlẹ kọọkan, ṣugbọn ki eleyi to le waye yoo ni lati gba itẹwọgba ile aṣofin apapọ Naijiria. Akeredolu sọ pe ohun ti oun lero ni pe o yẹ ki ipade waye lati koju ipenija aabo yi. O ni lẹyin ipade wọnyi, o ṣe pataki ki awọn alẹnulọrọ tẹle abajade ipade wọn yi lati le mu alaafia ba ara ilu. Ṣaaju ni Akeredolu ti sọ nipa awọn to n pepe si ipinya Naijiria nipa idasilẹ orileede Oduduwa Nation. Akeredolu ko tilẹ pẹ ọrọ sọ nipa erongba yi to si ni ki awọn to n gbero rẹ ma ṣe wa si ipinlẹ Ondo nitori ti iṣọkan Naijiria lawọn n ṣe.


Ṣaaju ni Akeredolu ti sọ nipa awọn to n pepe si ipinya Naijiria nipa idasilẹ orileede Oduduwa Nation. Akeredolu ko tilẹ pẹ ọrọ sọ nipa erongba yi to si ni ki awọn to n gbero rẹ ma ṣe wa si ipinlẹ Ondo nitori ti iṣọkan Naijiria lawọn n ṣe.


Ondo Cow Death: Ọba Akungba ní Fulani tó ni màálù tó kú níkan ló mọ omi tí wọn mu

Alale ilu Akungba Akoko, Oba Isaac Adeyeye, Ajimo kẹta ti tẹnumọ pe, ko si ẹni to lee sọ pato ohun to ṣekupa awọn maluu to ku lojiji ni ilu Akungba. Ọba Adeyeye lo sọ bẹẹ fun BBC Yoruba lasiko to n fi idi rẹ mulẹ pe lootọ ni iṣẹlẹ naa waye. Saaju ni ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti sọ fun BBC lọjọ Isẹgun pe iwadii ti fihan pe, omi kan to seese ko ni majele ninu ni awọn maalu to ku naa mu, amọ iwadii si n tẹsiwaju. O ni nitori iṣẹlẹ naa ko ṣoju ẹnikẹni ayafi awọn darandaran to mọ ibi ti wọn rin si lati lọ da ẹran wọn, lo le e sọ iru omi ati koriko ti awọn ẹran maalu naa jẹ. ''Omi to dara lo wa ni Akungba ati agbegbe ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, a si ti tun wo awọn omi naa, ẹja wa ninu rẹ to n ṣere, nitori naa, kii ṣe omi inu ilu ni wọn mu.'' Alalẹ ilu Akungba fikun pe ni kete ti oun gbọ nipa iṣẹlẹ naa, ni oun paṣẹ fun ẹni to ni maluu naa pe ko ma titori owo ti yoo padanu, maa ta oku ẹran fun awọn eniyan o.


O ni nitori iṣẹlẹ naa ko ṣoju ẹnikẹni ayafi awọn darandaran to mọ ibi ti wọn rin si lati lọ da ẹran wọn, lo le e sọ iru omi ati koriko ti awọn ẹran maalu naa jẹ. ''Omi to dara lo wa ni Akungba ati agbegbe ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, a si ti tun wo awọn omi naa, ẹja wa ninu rẹ to n ṣere, nitori naa, kii ṣe omi inu ilu ni wọn mu.'' Alalẹ ilu Akungba fikun pe ni kete ti oun gbọ nipa iṣẹlẹ naa, ni oun paṣẹ fun ẹni to ni maluu naa pe ko ma titori owo ti yoo padanu, maa ta oku ẹran fun awọn eniyan o. ''Kiakia naa ni mo kan si ijọba ibilẹ ati ijọba ipinlẹ lati fi iṣẹlẹ naa to wọn leti'' ''Awọn eleto ilera ijọba ibilẹ si ti wa sibẹ, wọn si ti lọ sin awọn maluu naa.'' ''Ki wọn to lọ sin wọn, wọn kọkọ quarantine ibi ti iṣẹlẹ ti ṣẹlẹ, ti wọn si da 'chemical' si wọn lara, ki wọn to lọ sin wọn'' ''Mo si tun kilọ fun awọn eniyan lati ṣọra fun ẹran maalu jijẹ lasiko yii nitori nkan to le pa malu ọgbọn lẹẹkan naa, le pa ọmọ eniyan.'' Alale ilu Akungba Akoko, Oba Isaac Adeyeye, Ajimo III ni ọlọpaa ṣi n ṣewadii iṣẹlẹ naa lọwọ, amọ awọn eniyan ṣi gbọdọ yẹra fun ẹran namọ lasiko yii.


''Kiakia naa ni mo kan si ijọba ibilẹ ati ijọba ipinlẹ lati fi iṣẹlẹ naa to wọn leti'' ''Awọn eleto ilera ijọba ibilẹ si ti wa sibẹ, wọn si ti lọ sin awọn maluu naa.'' ''Ki wọn to lọ sin wọn, wọn kọkọ quarantine ibi ti iṣẹlẹ ti ṣẹlẹ, ti wọn si da 'chemical' si wọn lara, ki wọn to lọ sin wọn'' ''Mo si tun kilọ fun awọn eniyan lati ṣọra fun ẹran maalu jijẹ lasiko yii nitori nkan to le pa malu ọgbọn lẹẹkan naa, le pa ọmọ eniyan.'' Alale ilu Akungba Akoko, Oba Isaac Adeyeye, Ajimo III ni ọlọpaa ṣi n ṣewadii iṣẹlẹ naa lọwọ, amọ awọn eniyan ṣi gbọdọ yẹra fun ẹran namọ lasiko yii. Ọba ilu Akungba Akoko, Oba Isaac Sunday Adeyeye, Ajimo III, ti fi ikilọ sita fun awọn eniyan ara agbegbe naa lati ṣọra fun ẹran maalu jijẹ lasiko yii ki wọn ma ba jẹ oku ẹran. Eyi ko ṣẹyin iṣẹlẹ arameriri to ṣẹlẹ ni ijọba ibilẹ naa, nigba ti maluu to le ni ọgbọn fo sanlẹ ku ni agbegbe naa. Ọba Adeyeye ni awọn ti kilọ fun awọn alapata lagbegbe naa lati maṣe ta awọn oku ẹran naa nitori ilera awọn eniyan.


Ọba ilu Akungba Akoko, Oba Isaac Sunday Adeyeye, Ajimo III, ti fi ikilọ sita fun awọn eniyan ara agbegbe naa lati ṣọra fun ẹran maalu jijẹ lasiko yii ki wọn ma ba jẹ oku ẹran. Eyi ko ṣẹyin iṣẹlẹ arameriri to ṣẹlẹ ni ijọba ibilẹ naa, nigba ti maluu to le ni ọgbọn fo sanlẹ ku ni agbegbe naa. Ọba Adeyeye ni awọn ti kilọ fun awọn alapata lagbegbe naa lati maṣe ta awọn oku ẹran naa nitori ilera awọn eniyan. Bakan naa ni o fikun pe, alapata kankan ti wọn ba gbamu to n ta oku ẹran yoo foju wina ofin. ''O ṣeeṣe ki awọn ẹran to ku naa jẹ koriko to ni majẹle nigba ti wọn n ko wọn da kiri.'' ''Nitori naa mo ti paṣẹ pe ki ẹnikẹni maṣe ta oku ẹran maalu naa nitori ko tilẹ tii si ẹni to mọ nkan to ṣekupa wọn'' ''Awọn maalu naa sadede fo sanlẹ ku ni nitori o le e jẹ omi ti wọn mu '' Ọba ilu Akungba naa fikun pe awọn ti kesi awọn eleto ilẹra ni ijọba ibilẹ naa lati wa ṣewadii iṣẹlẹ, ki wọn si gbe igbesẹ to yẹ.


Bakan naa ni o fikun pe, alapata kankan ti wọn ba gbamu to n ta oku ẹran yoo foju wina ofin. ''O ṣeeṣe ki awọn ẹran to ku naa jẹ koriko to ni majẹle nigba ti wọn n ko wọn da kiri.'' ''Nitori naa mo ti paṣẹ pe ki ẹnikẹni maṣe ta oku ẹran maalu naa nitori ko tilẹ tii si ẹni to mọ nkan to ṣekupa wọn'' ''Awọn maalu naa sadede fo sanlẹ ku ni nitori o le e jẹ omi ti wọn mu '' Ọba ilu Akungba naa fikun pe awọn ti kesi awọn eleto ilẹra ni ijọba ibilẹ naa lati wa ṣewadii iṣẹlẹ, ki wọn si gbe igbesẹ to yẹ. Ni aago mẹjọ, alẹ Ọjọ Aje ni wọn ni iṣẹlẹ naa ṣẹ lagbegbe Ibaka ni ilu naa. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, irufẹ iṣẹlẹ yii naa ti waye ni ilu Ijarẹ ati ilu Ikarẹ Akoko ni ipinlẹ Ondo kan naa ni ọdun 2019. Ariwo ki ree, emi lo tun ba eyi wa lo gba igboro kan niluu Akugba Akoko ni ipinlẹ Ondo lojumọ ọjọ Iṣẹgun nigba ti iroyin kan sigboro pe ko din ni ọgbọn maluu lo ti ṣa dede ku lagbegbe kan ni ilu naa.


Ni aago mẹjọ, alẹ Ọjọ Aje ni wọn ni iṣẹlẹ naa ṣẹ lagbegbe Ibaka ni ilu naa. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, irufẹ iṣẹlẹ yii naa ti waye ni ilu Ijarẹ ati ilu Ikarẹ Akoko ni ipinlẹ Ondo kan naa ni ọdun 2019. Ariwo ki ree, emi lo tun ba eyi wa lo gba igboro kan niluu Akugba Akoko ni ipinlẹ Ondo lojumọ ọjọ Iṣẹgun nigba ti iroyin kan sigboro pe ko din ni ọgbọn maluu lo ti ṣa dede ku lagbegbe kan ni ilu naa. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ilu Akungba ni fasiti Adekunle Ajasin, AAUA fikalẹ si. Ni alẹ ọjọ Aje ni wọn ni iṣẹlẹ naa ṣẹ lagbegbe Ibaka ni ilu naa. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, irufẹ iṣẹlẹ yii naa ti ṣẹlẹ ni ilu Ijarẹ ati ilu Ikarẹ Akoko ni ipinlẹ Ondo kan naa ni ọdun 2019.


Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ilu Akungba ni fasiti Adekunle Ajasin, AAUA fikalẹ si. Ni alẹ ọjọ Aje ni wọn ni iṣẹlẹ naa ṣẹ lagbegbe Ibaka ni ilu naa. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, irufẹ iṣẹlẹ yii naa ti ṣẹlẹ ni ilu Ijarẹ ati ilu Ikarẹ Akoko ni ipinlẹ Ondo kan naa ni ọdun 2019. Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo fi idi rẹ mulẹ pe lootọ ni iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ati pe iwadii ti n lọ lori rẹ. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, ASP TEE-LEO IKORO ṣalaye pe, gẹgẹ bi ohun to tẹ awọn lọwọ, awọn maluu naa ku lẹyin ti wọn mu ninu orisun omi kan naa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo naa ni, ohun to ru awọn loju ti awọn n wadi lati ri idahun si bayii, ni lati mọ boya majele wa ninu omi naa ni tabi nnkan miran lo ṣe awọn maluu naa.


Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo fi idi rẹ mulẹ pe lootọ ni iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ati pe iwadii ti n lọ lori rẹ. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, ASP TEE-LEO IKORO ṣalaye pe, gẹgẹ bi ohun to tẹ awọn lọwọ, awọn maluu naa ku lẹyin ti wọn mu ninu orisun omi kan naa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo naa ni, ohun to ru awọn loju ti awọn n wadi lati ri idahun si bayii, ni lati mọ boya majele wa ninu omi naa ni tabi nnkan miran lo ṣe awọn maluu naa.


Amotekun ìpínlẹ̀ Ondo ti ń wá àwọn òṣìṣẹ́ ojú ọ̀nà mẹ́ta tí wọ́n jí gbé lágbègbè Akoko

Ikọ amọtẹkun ipinlẹ Ondo ti sọ pe awọn ti kan sinu igbo lati ṣawari awọn oṣiṣẹ oju ọna mẹta ti awọn ajinigbe ji gbe lopopona Ikaramu si Akunnu Akoko. Adari ikọ naa ni ipinlẹ Ondo, Adeleye Olusanyero lo fidi ọrọ naa mulẹ fun BBC Yoruba ninu ifọrọwerọ kan. O ni "Ootọ ni pe wọn ji awọn eeyan mẹta to n ṣiṣẹ oju ọna marosẹ Ikaramu si Akunnu-Akoko gbe, ṣugbọn a ti kan lu inu igbo ti wọn gbe wọn lọ lati ṣawari wọn." Bo tilẹ jẹ pe ko darukọ ileeṣẹ ti awọn eeyan mẹta naa n ṣiṣẹ fun, o ni wọn kii ṣe oṣiṣẹ ileeṣẹ to n tu ọna ṣe fun ijọba ipinlẹ Ondo. Adeleye ṣo siwaju si pe oun ko le sọ boya awọn ajinigbe ọhun ti kan si ẹbi awọn ti wọn ji gbe lati bere fun owo itusilẹ kankan, ṣugbọn awọn ti n ṣiṣẹ takuntakun ninu igbo naa lati ṣawari awọn eeyan ọhun. Lori ipo ti iṣẹ oju ọna naa wa lẹyin ti wọn ji awọn oṣiṣẹ naa gbe tan, Adeleye sọ pe iṣe naa ko duro, nitori ikọ alabo Amotekun ti bẹrẹ si n pese abo to peye fun awọn oṣiṣẹ to ku, wọn si ti pada sẹnu iṣẹ wọn. Iroyin sọ pe ọjọ Iṣẹgun ni wọn ji awọn eeyan naa gbe ni nnkan bii aago mẹfa irọlẹ, iṣẹlẹ ijinigbe ọhun si ti mu ibẹrubojo ba ọpọ olugbe ilu naa.