Lẹyin ọgọta ọjọ sasiko yii, iyẹn oṣu meji, igba Naira atijọ yoo di kọndẹ, kidAa awọn owo tuntun naa atawọn yooku ta o paarọ awọ wọn la maa maa na. “Erongba wa ni lati fa eto ọrọ-aje to dangajia le ijọba to n bọ lọwọ, ki atirandiran ọmọ Naijiria si gbadun aye to dara, tori ẹ, mo rọ gbogbo wa pe ka tete lọọ da owo atijọ ọwọ wa pada sawọn banki ka si gba tuntun. “Lẹẹkan si i, mo parọwa sẹyin ọmọ orileede yii lati tumọ mu suuru, kẹẹ fiye denu, mo mọ pe nnkan naa ko rọgbọ daadaa, ṣugbọn lẹyin okunkun biribiri, imọlẹ yoo tan, ẹrin ayọ yoo si pẹẹkẹ kaluku. Ẹyin ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ mi, mo mọ pe lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Fẹbuari yii, a maa jade lati yan aarẹ tuntun ati awọn ọmọ ileegbimọ aṣofin apapọ. O ye mi pe eto ipaarọ owo ta a ṣe yii ti mu adinku daadaa ba bawọn oloṣelu ṣe n nawo yafun-yafun lasiko idibo. A fẹ ki omi tuntun ru lagbo oṣelu, kẹja tuntun si wọnu ẹ. Iyatọ gbọdọ de ba awọn aleebu to n waye lasiko idibo nilẹ wa.


Ẹ jade lati dibo fun ẹni to ba wu yin, a ti pese eto aabo to peye-Buhari

Ẹyin ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ mi, mo mọ pe lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Fẹbuari yii, a maa jade lati yan aarẹ tuntun ati awọn ọmọ ileegbimọ aṣofin apapọ. O ye mi pe eto ipaarọ owo ta a ṣe yii ti mu adinku daadaa ba bawọn oloṣelu ṣe n nawo yafun-yafun lasiko idibo. A fẹ ki omi tuntun ru lagbo oṣelu, kẹja tuntun si wọnu ẹ. Iyatọ gbọdọ de ba awọn aleebu to n waye lasiko idibo nilẹ wa. Tori ẹ, mo rọ yin lati jade dibo fun olori ati aṣoju to ba wu kaluku yin, ẹ rin, ẹ yan fa-n-da pẹlu ifọkanbalẹ tori a maa pese aabo to peye, ko si gbọdọ sẹnikẹni to maa halẹ tabi da yin laamu.” Bayii ni Buhari kadii ọrọ rẹ ọhun.


Tori ẹ, mo rọ yin lati jade dibo fun olori ati aṣoju to ba wu kaluku yin, ẹ rin, ẹ yan fa-n-da pẹlu ifọkanbalẹ tori a maa pese aabo to peye, ko si gbọdọ sẹnikẹni to maa halẹ tabi da yin laamu.” Bayii ni Buhari kadii ọrọ rẹ ọhun.


Eeyan mẹfa ku nibi ijamba ọkọ ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin O kere tan, eeyan mẹfa lo ku, ti ọpọ si fara pa yanna-yanna nibi ijamba ọkọ to waye lopopona Ganmọ, nipinlẹ Kwara, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji yii. ALAROYE gbọ pe ijamba ọkọ naa lo ṣẹlẹ nibi ti ọkọ akero bọọsi Suzuki kan to ni nọmba BDJ-134XB ati ọkọ DAF alawọ buluu ti nọmba rẹ jẹ (ABC435XN) to ko timọọti to n bọ lati ipinlẹ Sokoto fori sọra wọn lojiji. Awọn ti iṣẹlẹ naa soju sọ wọn sọ pe ere asapajude lo sokunfa ijamba ọhun. Adari ajọ ẹṣọ alaabo oju popo ni Kwara (FRSC), Frederick Ade Ogidan, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni eeyan mẹẹẹdogun lo fara kaasa iṣẹlẹ ọhun, nigba tawọn mẹfa ku. Awọn mẹsan-an fara pa yanna-yanna, ọkunrin si ni gbogbo wọn. Wọn ti ko awọn to fara pa lọ sileewosan olukọni Fasiti ilu Ilọrin, (UITH), to wa ni Oke-Oyi, fun itọju to peye, ti wọn si ko oku lọ si yara igbokuu-si nileewosan yii kan naa.


Eeyan mẹfa ku nibi ijamba ọkọ ni Kwara

Adari ajọ ẹṣọ alaabo oju popo ni Kwara (FRSC), Frederick Ade Ogidan, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni eeyan mẹẹẹdogun lo fara kaasa iṣẹlẹ ọhun, nigba tawọn mẹfa ku. Awọn mẹsan-an fara pa yanna-yanna, ọkunrin si ni gbogbo wọn. Wọn ti ko awọn to fara pa lọ sileewosan olukọni Fasiti ilu Ilọrin, (UITH), to wa ni Oke-Oyi, fun itọju to peye, ti wọn si ko oku lọ si yara igbokuu-si nileewosan yii kan naa. aworan jamba ọkọ ni Kwara ree.


Wahala owo tuntun: O yẹ ki wọn ti yọ Emefiele kuro nipo- Oluwoo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi ti i ṣe Oluwoo ti ilu Iwo, ti sọ pe nibi ti nnkan ba ti dara, ti orileede si ni awọn adari gidi, ko yẹ ki Gomina banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, ṣi wa lọfiisi rẹ. Ọba Akanbi ṣalaye pe ijọloju lo jẹ pe wọn le ko gbogbo owo atijọ kuro nilẹ patapata lai ṣeto owo tuntun ti awọn araalu yoo maa na. Oluwoo, ẹni to sọrọ yii lasiko to n gbalejo awọn ọmọ orukan, awọn to ku diẹ kaato fun atawọn akanda ẹda laafin rẹ layaajọ ọjọ ololufẹ, sọ pe inira ti awọn ọmọ orileede yii n dojukọ bayii ki wọn too ri owo na ti pọ ju. O ni ko si irọ ninu ọrọ Sultan Ṣokoto, Alhaji Sa’ad Abubakar, ẹni to sọ pe ebi n pa awọn ọmọ Naijiria, inu si n bi wọn gidigidi, o ni iya n jẹ awọn ọmọ orileede yii labẹ ijọba to wa lode. Oluwoo ni bawo ni ko ṣe ni i si olori ti yoo fi aidunnu rẹ han si bi Godwin Emefiele ṣe wa lọfiisi titi di asiko yii. O ke si awọn ijọba lẹkajẹka lati gbe oniruuru eto ti yoo fi ifẹ han si awọn ti ko rọwọ họri lawujọ, ti yoo si fun wọn ni ireti kalẹ.


O ni ko si irọ ninu ọrọ Sultan Ṣokoto, Alhaji Sa’ad Abubakar, ẹni to sọ pe ebi n pa awọn ọmọ Naijiria, inu si n bi wọn gidigidi, o ni iya n jẹ awọn ọmọ orileede yii labẹ ijọba to wa lode. Oluwoo ni bawo ni ko ṣe ni i si olori ti yoo fi aidunnu rẹ han si bi Godwin Emefiele ṣe wa lọfiisi titi di asiko yii. O ke si awọn ijọba lẹkajẹka lati gbe oniruuru eto ti yoo fi ifẹ han si awọn ti ko rọwọ họri lawujọ, ti yoo si fun wọn ni ireti kalẹ. Ọba Akanbi fi kun ọrọ rẹ pe awọn ọmọ Naijiria ko fi ifẹ han si awọn alaini rara, eyi ti ko si yẹ ko ri bẹẹ, idi si niyẹn toun fi n gbe igbesẹ lati mu inu wọn dun. O ni ‘Iya n jẹ awọn ọmọ orileede Naijiria. Gẹgẹ bii ọba, n ko le sọ pe mo ni ẹgbẹrun lọna ogun Naira lọwọ.


Ọba Akanbi fi kun ọrọ rẹ pe awọn ọmọ Naijiria ko fi ifẹ han si awọn alaini rara, eyi ti ko si yẹ ko ri bẹẹ, idi si niyẹn toun fi n gbe igbesẹ lati mu inu wọn dun. O ni ‘Iya n jẹ awọn ọmọ orileede Naijiria. Gẹgẹ bii ọba, n ko le sọ pe mo ni ẹgbẹrun lọna ogun Naira lọwọ. Ti mo ba jẹ banki lowo, ele yoo maa gun un lojoojumọ, ṣugbọn wọn ko owo mi sọdọ bayii, ko si si ele to gun ori ẹ. ”Mi o ro pe Naijiria n dagbasoke rara. Ko ṣee ṣe lati paarọ owo, ka si tun ko owo kuro niluu nigba kan naa, ko bojumu rara.


Ti mo ba jẹ banki lowo, ele yoo maa gun un lojoojumọ, ṣugbọn wọn ko owo mi sọdọ bayii, ko si si ele to gun ori ẹ. ”Mi o ro pe Naijiria n dagbasoke rara. Ko ṣee ṣe lati paarọ owo, ka si tun ko owo kuro niluu nigba kan naa, ko bojumu rara. Ṣe a ni awọn adari pẹlu nnkan to n ṣẹlẹ yii? “N ko ro pe o yẹ ki Emefiele ṣi wa nibẹ. Iya n jẹ awọn ọmọ Naijiria, wọn ko lanfaani si owo wọn.


Ṣe a ni awọn adari pẹlu nnkan to n ṣẹlẹ yii? “N ko ro pe o yẹ ki Emefiele ṣi wa nibẹ. Iya n jẹ awọn ọmọ Naijiria, wọn ko lanfaani si owo wọn. Iwa buruku gbaa ni, o yẹ ki wọn tun inu wọn ro.


Iwa buruku gbaa ni, o yẹ ki wọn tun inu wọn ro.


Adajọ ni ki wọn maa gbe Lekan atawọn ọrẹ ẹ ti wọn pa tọkọ-taya Fatinoye lọ sọgba ẹwọn

Gbenga Amos, Ogun Gẹgẹ bi wọn ṣe ṣeleri lasiko ti wọn n ṣafihan awọn afurasi ọdaran to pa tọkọ-taya Kẹhinde ati Bukọla Fatinoye lasiko ti wọn ṣafihan wọn fawọn oniroyin, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti foju Lekan Adekanmbi, Ahmed Ọdẹtọla ati Waheed Adeniyi bale-ẹjọ. Ile-ẹjọ Majisreeti kan to fikalẹ si Iṣabọ, niluu Abeokuta, ipinlẹ Ogun lawọn afurasi naa ti kawọn pọnyin niwaju Adajọ majisreeti naa, Abilekọ Esther Idowu, laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji ọdun yii. Ẹsun mọkanla ọtọọtọ, to da lori ipaniyan, idigunjale, mimọ-ọn-mọ ba dukia ẹni ẹlẹni jẹ, igbimọ-pọ lati huwa ọdaran, ṣiṣe ẹgbẹ okunkun, atawọn ẹsun to jẹ mọ ọn ni wọn fi kan wọn. Yatọ sawọn mẹta yii, wọn tun foju Iya Lekan, Abilekọ Adenikẹ Adekanmbi ati Temitọpẹ Fadairo, to jẹ afẹsọna Lekan, bale-ẹjọ pẹlu, wọn fẹsun kan wọn pe wọn ṣe onigbọwọ fawọn ọdaran, wọn si di iṣẹ iwadii awọn agbofinro lọna. Bakan naa lawọn ọlọpaa wọ Usman Azeez ati Aanuoluwapọ Owolaja tuuru dele-ẹjọ ọhun latari ẹsun ti wọn fi kan wọn pe awọn ni wọn ra ẹru ole, wọn ra ọkọ ayọkẹlẹ Oloogbe Fatinoye ni ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira, wọn si ṣa mọto bọginni ọhun si wẹwẹ, wọn ta a lẹyọ-lẹyọ. Nigba tawọn ọlọpaa ni awọn o ti i pari iwadii ti wọn n ṣe, ati pe kootu naa ṣi nilo lati ri amọran gba latọdọ ajọ to n moju to ẹjọ araalu, Department of Public Prosecution (DPP), Adajọ Esther Idowu paṣẹ ki wọn taari Lekan, ti wọn tun n pe ni Koroba, Ahmed ti inagijẹ tiẹ n jẹ Akamọ, ati Waheed ti wọn tun n pe ni Koffi, si ọgba ẹwọn Ọba, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode, o nibẹ ni ki wọn ti wọn mọ fun ọgọta ọjọ, ti i ṣe oṣu meji, tawọn ọlọpaa yoo fi raaye pari iwadii ati eto gbogbo to rọ mọ igbẹjọ wọn.


Yatọ sawọn mẹta yii, wọn tun foju Iya Lekan, Abilekọ Adenikẹ Adekanmbi ati Temitọpẹ Fadairo, to jẹ afẹsọna Lekan, bale-ẹjọ pẹlu, wọn fẹsun kan wọn pe wọn ṣe onigbọwọ fawọn ọdaran, wọn si di iṣẹ iwadii awọn agbofinro lọna. Bakan naa lawọn ọlọpaa wọ Usman Azeez ati Aanuoluwapọ Owolaja tuuru dele-ẹjọ ọhun latari ẹsun ti wọn fi kan wọn pe awọn ni wọn ra ẹru ole, wọn ra ọkọ ayọkẹlẹ Oloogbe Fatinoye ni ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira, wọn si ṣa mọto bọginni ọhun si wẹwẹ, wọn ta a lẹyọ-lẹyọ. Nigba tawọn ọlọpaa ni awọn o ti i pari iwadii ti wọn n ṣe, ati pe kootu naa ṣi nilo lati ri amọran gba latọdọ ajọ to n moju to ẹjọ araalu, Department of Public Prosecution (DPP), Adajọ Esther Idowu paṣẹ ki wọn taari Lekan, ti wọn tun n pe ni Koroba, Ahmed ti inagijẹ tiẹ n jẹ Akamọ, ati Waheed ti wọn tun n pe ni Koffi, si ọgba ẹwọn Ọba, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode, o nibẹ ni ki wọn ti wọn mọ fun ọgọta ọjọ, ti i ṣe oṣu meji, tawọn ọlọpaa yoo fi raaye pari iwadii ati eto gbogbo to rọ mọ igbẹjọ wọn. Ọgba ẹwọn yii kannaa ni wọn wọn ni ki wọn ko Owolaja ati Usman lọ, iyẹn awọn afurasi ti wọn ra mọto ti o niwee. Ni ti Iya Lekan ati afẹsọna ẹ, Adajọ Idowu ni ki awọn mejeeji, Adenikẹ ati Temitọpẹ, lọọ maa gbatẹgun ni ọgba ẹwọn Ibara, oṣu meji lawọn naa maa fi gbadun ara wọn lọhun, ki wọn too bẹrẹ si i kawọ pọnyin lori ẹjọ naa ni rẹbutu. Tẹ o ba gbagbe, nnkan aago kan oru aisun ọjọ ọdọ tuntun, ni gẹrẹ tọpọ eeyan ṣe ‘api niu yia’ (happy new year) tan, loru mọju ọjọ kinni, oṣu Kinni ọdun 2023, lawọn afurasi kan lọọ pa idile Kẹhinde Fatinoye run – ọkọ, iyawo rẹ, Bukọla ati ọmọ wọn kan ṣoṣo to ku, Ọrẹoluwa Fatinoye – ti wọn si tun dana sun oku wọn mọle pẹlu gbogbo dukia to wa nibẹ.


Ọgba ẹwọn yii kannaa ni wọn wọn ni ki wọn ko Owolaja ati Usman lọ, iyẹn awọn afurasi ti wọn ra mọto ti o niwee. Ni ti Iya Lekan ati afẹsọna ẹ, Adajọ Idowu ni ki awọn mejeeji, Adenikẹ ati Temitọpẹ, lọọ maa gbatẹgun ni ọgba ẹwọn Ibara, oṣu meji lawọn naa maa fi gbadun ara wọn lọhun, ki wọn too bẹrẹ si i kawọ pọnyin lori ẹjọ naa ni rẹbutu. Tẹ o ba gbagbe, nnkan aago kan oru aisun ọjọ ọdọ tuntun, ni gẹrẹ tọpọ eeyan ṣe ‘api niu yia’ (happy new year) tan, loru mọju ọjọ kinni, oṣu Kinni ọdun 2023, lawọn afurasi kan lọọ pa idile Kẹhinde Fatinoye run – ọkọ, iyawo rẹ, Bukọla ati ọmọ wọn kan ṣoṣo to ku, Ọrẹoluwa Fatinoye – ti wọn si tun dana sun oku wọn mọle pẹlu gbogbo dukia to wa nibẹ. Lẹyin iwadii to lọọrin laṣiiri tu pe dẹrẹba wọn, Lekan, lo wa nidii iṣẹlẹ naa pẹlu awọn ọrẹ ẹ meji, Waheed ati Ahmed. Ipo darẹkitọ ni Kẹhinde wa ni ẹka banki apapọ ilẹ wa l’Ekoo nigba ti iyawo rẹ wa lara awọn lọgaa-lọgaa ni fasiti ẹkọṣẹ ọgbin, FUNAB, l’Abẹokuta.


Lẹyin iwadii to lọọrin laṣiiri tu pe dẹrẹba wọn, Lekan, lo wa nidii iṣẹlẹ naa pẹlu awọn ọrẹ ẹ meji, Waheed ati Ahmed. Ipo darẹkitọ ni Kẹhinde wa ni ẹka banki apapọ ilẹ wa l’Ekoo nigba ti iyawo rẹ wa lara awọn lọgaa-lọgaa ni fasiti ẹkọṣẹ ọgbin, FUNAB, l’Abẹokuta.


Ipo aarẹ:Oke-Ọya ṣi ni ọdun mẹrin nilẹ ti wọn ko ti i lo-Abdullahi

Jọkẹ Amọri ‘‘Awọn eeyan ilẹ Hausa lẹtọọ labẹ ofin lati dije dupo aarẹ nigbakugba to ba wu wọ, mo si fẹẹ gba ẹyin eeyan niyanju lati tẹwọ gba ẹnikẹni to ba wọle lẹyin ti esi eto idibo aarẹ yii ba waye lai fi ti ẹtanu ṣe, nitori ọna kan ṣoṣo teeyan fi le bori eto idibo naa ni ki wọn dibo yan an. Bakan naa ni awọn eeyan Oke-Ọya ṣi ni ọdun mẹrin nilẹ ti wọn ko ti i lo nipo aarẹ, ta a ba ṣẹ iye ọdun ti agbegbe kọọkan ti lo’’. Eyi ni diẹ lara ọrọ ti Alakooso ẹgbẹ awọn agbaagba ilẹ Hausa ti wọn n pe ni Northern Elders Forum (NEF), Ọjọgbọn Ango Abdullahi, sọ niluu Abuja, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii, lasiko to n sọrọ nibi eto apejọ kan ti wọn ṣe lati fi sami ayẹyẹ ọdun kẹwaa ti wọn da ẹgbẹ awọn agba naa silẹ, eyi to waye ni Sheu Yar’dua Centre, niluu Abuja. Nbi eto naa ti awọn agbaagba ilẹ Hausa peju si, ni ọkunrin naa ti sọ pe ẹya ilẹ Hausa ṣi ni ọdun mẹrin nilẹ ti wọn ko ti i lo nipo aarẹ. Yatọ si eyi, ẹnikẹni ti ipo aarẹ ba wu lo le dije du u, bo ba dije du u to ba wọle, deede, bi ko ba si wọle naa, deede ni, eyi ko si tun sọ pe ko ma gbidanwo rẹ mọ, nitori ohun ti ofin ilẹ wa sọ niyi. Abdullahi ni, ‘‘Ofin ilẹ wa ko ruju, o wa nibẹ gedegbe pe mo le dije dupo nigba ogun, ki n si ja kulẹ nigba ogun, ṣugbọn ko yẹ ki ohunkohun le di mi lọwọ lati tun dije lẹyin ti mo ba jakulẹ.


Nbi eto naa ti awọn agbaagba ilẹ Hausa peju si, ni ọkunrin naa ti sọ pe ẹya ilẹ Hausa ṣi ni ọdun mẹrin nilẹ ti wọn ko ti i lo nipo aarẹ. Yatọ si eyi, ẹnikẹni ti ipo aarẹ ba wu lo le dije du u, bo ba dije du u to ba wọle, deede, bi ko ba si wọle naa, deede ni, eyi ko si tun sọ pe ko ma gbidanwo rẹ mọ, nitori ohun ti ofin ilẹ wa sọ niyi. Abdullahi ni, ‘‘Ofin ilẹ wa ko ruju, o wa nibẹ gedegbe pe mo le dije dupo nigba ogun, ki n si ja kulẹ nigba ogun, ṣugbọn ko yẹ ki ohunkohun le di mi lọwọ lati tun dije lẹyin ti mo ba jakulẹ. Ta a ba tun waa foju ṣẹ iwa ṣe fun mi ki n ṣe fun ọ, tabi fọwọ pa mi lẹyin ki emi naa fọwọ pa ọ lẹyin, ilẹ Hausa ti fọwọ pa ọpọlọpọ eeyan lẹyin ju bi wọn ṣe fọwọ pa oun paapaa lẹyin lọ’’. O fi kun un pe ko si agbegbe tabi ẹya to fi ara rẹ jin lati jẹ ki orileede yii wa ni iṣọkan to ju awọn eeyan Oke-Ọya lọ, ati pe bi orileede yii ṣe duro to n jẹ Naijiria lonii, ko si ẹya to fara jin fun eleyii lati ṣee ṣe to ju awọn eeyan Oke-Ọya lọ. ‘‘Koda, tẹ ẹ ba n sọrọ nipa iye ọdun ti awọn eeyan ti lo nipo agbara, Ọbasanjọ lo ọdun mẹjọ, Jonathan lo ọdun mẹfa, apapọ rẹ si jẹ ọdun mẹrinla.


Ta a ba tun waa foju ṣẹ iwa ṣe fun mi ki n ṣe fun ọ, tabi fọwọ pa mi lẹyin ki emi naa fọwọ pa ọ lẹyin, ilẹ Hausa ti fọwọ pa ọpọlọpọ eeyan lẹyin ju bi wọn ṣe fọwọ pa oun paapaa lẹyin lọ’’. O fi kun un pe ko si agbegbe tabi ẹya to fi ara rẹ jin lati jẹ ki orileede yii wa ni iṣọkan to ju awọn eeyan Oke-Ọya lọ, ati pe bi orileede yii ṣe duro to n jẹ Naijiria lonii, ko si ẹya to fara jin fun eleyii lati ṣee ṣe to ju awọn eeyan Oke-Ọya lọ. ‘‘Koda, tẹ ẹ ba n sọrọ nipa iye ọdun ti awọn eeyan ti lo nipo agbara, Ọbasanjọ lo ọdun mẹjọ, Jonathan lo ọdun mẹfa, apapọ rẹ si jẹ ọdun mẹrinla. Umaru Yardua lo ọdun meji, Buhari lo ọdun mẹjọ, o tumọ si pe ọdun mẹrin ni wọn si jẹ wa. ‘‘Ọbasanjọ ko ri ibo ẹgbẹrun mẹwaa niwaju ile rẹ, mo si sọ fun awọn oniroyin ti wọn n sọrọ ṣakaṣaka si i pe ki wọn yee ṣe bẹẹ. Mo sọ fun wọn pe yoo di aarẹ Naijiria pẹlu ibo Oke-Ọya, o si ri bẹẹ, ṣugbọn ọtọ lohun ti wọn fi san an fun wa, wọn ko mọ riri ohun ti a ṣe.


Umaru Yardua lo ọdun meji, Buhari lo ọdun mẹjọ, o tumọ si pe ọdun mẹrin ni wọn si jẹ wa. ‘‘Ọbasanjọ ko ri ibo ẹgbẹrun mẹwaa niwaju ile rẹ, mo si sọ fun awọn oniroyin ti wọn n sọrọ ṣakaṣaka si i pe ki wọn yee ṣe bẹẹ. Mo sọ fun wọn pe yoo di aarẹ Naijiria pẹlu ibo Oke-Ọya, o si ri bẹẹ, ṣugbọn ọtọ lohun ti wọn fi san an fun wa, wọn ko mọ riri ohun ti a ṣe. ‘‘Awọn wo lo dibo fun Abiọla? Awọn eeyan Oke-Ọya naa lo dibo fun un. Ninu palọ mi nibi yii la ti fẹyin Tofa janlẹ.


‘‘Awọn wo lo dibo fun Abiọla? Awọn eeyan Oke-Ọya naa lo dibo fun un. Ninu palọ mi nibi yii la ti fẹyin Tofa janlẹ. Oriṣiiriṣii awọn ifaraji bayii ni awọn eeyan Oke-Ọya ti ṣe. ‘‘Ọrọ to wa nilẹ yii ki i ṣe boya a ko kun oju oṣuwọn lati dupo, tabi a ko lẹtọọ lati dije dupo. Idi niyi ti a fi n sọ pe a gbọdọ gbe ọrọ oṣelu lorileede yii le ohun ti ijọba awa-ara-wa duro le lori nikan.


Oriṣiiriṣii awọn ifaraji bayii ni awọn eeyan Oke-Ọya ti ṣe. ‘‘Ọrọ to wa nilẹ yii ki i ṣe boya a ko kun oju oṣuwọn lati dupo, tabi a ko lẹtọọ lati dije dupo. Idi niyi ti a fi n sọ pe a gbọdọ gbe ọrọ oṣelu lorileede yii le ohun ti ijọba awa-ara-wa duro le lori nikan. Aaye pe a n fi ipo naa silẹ fun ẹnikan ko ṣẹlẹ, ti o ba jawe olubori lasiko ibo, a maa gba bẹẹ, ṣugbọn to ba jẹ awa naa la jawe olubori, ko si idi ti ẹnikẹni fi le fi ijawe olubori yii du wa, ko ṣee ṣe ni, a ko si ni i gba rara, awa naa si ti mura silẹ de eleyii.’’ ‘‘Ireti awọn eeyan Oke-Ọya ni pe eto idibo yii yoo lọ ni irọwọrọsẹ lai ni eru tabi madaru kankan ninu, gbogbo wa la si gbọdọ gba ẹni to ba bori lasiko idibo naa lai si ẹtanu tabi ikunsinu, ṣugbọn ti ẹnikẹni ba gbe igbesẹ lati da ibo naa ru, awa naa ti ṣetan lati koju iru ẹni bẹẹ.’’ Bẹẹ ni Ango Abdullahi sọ.


Aaye pe a n fi ipo naa silẹ fun ẹnikan ko ṣẹlẹ, ti o ba jawe olubori lasiko ibo, a maa gba bẹẹ, ṣugbọn to ba jẹ awa naa la jawe olubori, ko si idi ti ẹnikẹni fi le fi ijawe olubori yii du wa, ko ṣee ṣe ni, a ko si ni i gba rara, awa naa si ti mura silẹ de eleyii.’’ ‘‘Ireti awọn eeyan Oke-Ọya ni pe eto idibo yii yoo lọ ni irọwọrọsẹ lai ni eru tabi madaru kankan ninu, gbogbo wa la si gbọdọ gba ẹni to ba bori lasiko idibo naa lai si ẹtanu tabi ikunsinu, ṣugbọn ti ẹnikẹni ba gbe igbesẹ lati da ibo naa ru, awa naa ti ṣetan lati koju iru ẹni bẹẹ.’’ Bẹẹ ni Ango Abdullahi sọ.


Nitori wahala pipaarọ owo atijọ si tuntun, awọn ọdọ binu dana sun banki kan

Faith Adebọla Ọkan ninu awọn ẹka ileefowopamọ Access Bank, to wa niluu Warri, ipinlẹ Delta, ti jona. Awọn ọdọ ti wọn n fẹhonu han ni wọn fibinu dana sun banki ọhun ni nnkan bii iyalẹta Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji yii, wọn lawọn o fara mọ aṣẹ ile-ẹjọ to ga ju lọ lori gbedeke nina owo atijọ ati tuntun papọ. Ati pe ẹtan to n waye lori ọrọ ipaarọ owo tuntun naa ti su awọn, inira ati idaamu tawọn n koju rẹ ti pọ ju ẹmi awọn lọ. Ẹnikan tọrọ naa ṣoju rẹ lo ya fidio iṣẹlẹ ọhun, to si ju u sori ẹrọ ayelujara, lori ikanni tuita “sabiboiharry rẹ, lọjọ Wẹsidee yii. Fidio naa ṣafihan ina ọmọ ọrara to ti ran mọ orule banki ọhun, to si ti mu awọn waya ati awọn nnkan ẹṣọ banki naa. Onitọhun kọ ọ sabẹ fidio naa pe: “O ṣẹlẹ!


Ẹnikan tọrọ naa ṣoju rẹ lo ya fidio iṣẹlẹ ọhun, to si ju u sori ẹrọ ayelujara, lori ikanni tuita “sabiboiharry rẹ, lọjọ Wẹsidee yii. Fidio naa ṣafihan ina ọmọ ọrara to ti ran mọ orule banki ọhun, to si ti mu awọn waya ati awọn nnkan ẹṣọ banki naa. Onitọhun kọ ọ sabẹ fidio naa pe: “O ṣẹlẹ! Ifẹhonuhan to lagbara ti n waye ni Warri o, lagbegbe Udu, lori bi CBN ṣe paṣẹ ki wọn ma gba owo atijọ lọwọ awọn eeyan mọ. Wọn ti dana sun banki Access o, o ti n jona gidi.” Lasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ, Alaroye gbọ pe awọn oṣiṣẹ alaabo ati ti ileeṣẹ panapana nipinlẹ ọhun ti lọ sibi iṣẹlẹ naa, iṣẹ aṣelaagun si ti n lọ nibẹ lati daabo bo owo, dukia atawọn oṣiṣẹ banki naa. Bakan naa la gbọ pe awọn agbofinro ti lọọ ya bo awọn oluwọde naa lati pẹtu si wọn lọkan.


Ifẹhonuhan to lagbara ti n waye ni Warri o, lagbegbe Udu, lori bi CBN ṣe paṣẹ ki wọn ma gba owo atijọ lọwọ awọn eeyan mọ. Wọn ti dana sun banki Access o, o ti n jona gidi.” Lasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ, Alaroye gbọ pe awọn oṣiṣẹ alaabo ati ti ileeṣẹ panapana nipinlẹ ọhun ti lọ sibi iṣẹlẹ naa, iṣẹ aṣelaagun si ti n lọ nibẹ lati daabo bo owo, dukia atawọn oṣiṣẹ banki naa. Bakan naa la gbọ pe awọn agbofinro ti lọọ ya bo awọn oluwọde naa lati pẹtu si wọn lọkan. Tẹ o ba gbagbe, titi dasiko yii ni awọn araalu n binu, ti wọn koro oju si inira ati ijakulẹ ti eto pipaaro owo Naira atijọ si tuntun yii mu ba wọn, paapaa lẹnu ọjọ mẹta yii. Eyi ko ṣẹyin gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ti banki apapọ ilẹ wa ta ku pe nina owo atijọ naa gbọdọ wa sopin, bo tilẹ jẹ pe ile-ẹjọ giga ju lọ ni ki wọn ṣi mọwọ ro lori ẹ na. Ọpọ araalu ni ko ri owo tuntun naa gba, bẹẹ si lawọn banki kan atawọn olokoowo ti n kọ owo atijọ naa sawọn to ni i lọwọ lọrun, eyi to tubọ mu ki ka-ra-ka-ta nira laarin ilu.


Tẹ o ba gbagbe, titi dasiko yii ni awọn araalu n binu, ti wọn koro oju si inira ati ijakulẹ ti eto pipaaro owo Naira atijọ si tuntun yii mu ba wọn, paapaa lẹnu ọjọ mẹta yii. Eyi ko ṣẹyin gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ti banki apapọ ilẹ wa ta ku pe nina owo atijọ naa gbọdọ wa sopin, bo tilẹ jẹ pe ile-ẹjọ giga ju lọ ni ki wọn ṣi mọwọ ro lori ẹ na. Ọpọ araalu ni ko ri owo tuntun naa gba, bẹẹ si lawọn banki kan atawọn olokoowo ti n kọ owo atijọ naa sawọn to ni i lọwọ lọrun, eyi to tubọ mu ki ka-ra-ka-ta nira laarin ilu. Iwọde ati ifẹhonuhan yii ko mọ si ipinlẹ Delta nikan o, ọrọ naa ti n lọ kari kari. Bi ifẹhonu han ṣe n lọ lọna marosẹ Eko si Abẹokuta, nibi tawọn ọdọ gbegi dina si lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrinla, oṣu Keji, ati lọjọ Wẹsidee pẹlu, bẹẹ lawọn tinu n bi n ṣewọde n’Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, awọn tipinlẹ Ondo naa ko si gbẹyin, wọn n ṣewọde ni Ọwọ ati Akurẹ. Bakan naa lọrọ si ri niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara


Iwọde ati ifẹhonuhan yii ko mọ si ipinlẹ Delta nikan o, ọrọ naa ti n lọ kari kari. Bi ifẹhonu han ṣe n lọ lọna marosẹ Eko si Abẹokuta, nibi tawọn ọdọ gbegi dina si lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrinla, oṣu Keji, ati lọjọ Wẹsidee pẹlu, bẹẹ lawọn tinu n bi n ṣewọde n’Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, awọn tipinlẹ Ondo naa ko si gbẹyin, wọn n ṣewọde ni Ọwọ ati Akurẹ. Bakan naa lọrọ si ri niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara


Ile-ẹjọ to ga ju lọ sun igbẹjọ lori gbedeke nina owo Naira atijọ siwaju

Faith Adebọla Ireti awọn araalu lati mọ pato ọjọ ti gbedeke nina owo Naira atijọ yoo kasẹ nilẹ, ati ibi ti idajọ yoo duro le lori ẹjọ to wa ni kootu ko wa si imuṣẹ, niṣe ni ile-ẹjọ giga ju lọ nilẹ wa sun igbẹjọ siwaju, wọn lo di Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kejilelogun, oṣu Keji yii, iyẹn ọsẹ to n bọ, kawọn too bẹrẹ igbẹjọ lori ẹjọ naa. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, iyẹn ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji yii, ni Adajọ John Okoro, to lewaju awọn adajọ meje ti kootu to ga ju lọ ọhun ti sọ pe igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹjọ tawọn gomina ipinlẹ mẹta kan gbe wa siwaju awọn lati ta ko gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ọdun yii, ti banki apapọ ilẹ wa kede pe nina awọn owo Naira atijọ, iyẹn igba Naira (N200), ẹẹdẹgbẹta Naira (N500) ati ẹgbẹrun kan Naira (N1,000) yoo dopin, tori wọn ti paarọ awọ owo wọnyi, wọn ti foju owo tuntun naa lede. Awọn gomina ipinlẹ mẹta ti wọn pẹjọ ta ko ikede ọhun ni Zamfara, ipinlẹ Kaduna ati ipinlẹ Kogi. Ọjọ kẹjọ, oṣu Keji yii, ni wọn pẹjọ nipasẹ agbejọro wọn, Amofin agba Abdulhakeem Mustapha, ẹni to ṣoju fawọn kọmiṣanna feto idajọ lawọn ipinlẹ mẹtẹẹta lorukọ awọn gomina wọn. Minisita feto idajọ, Amofin agba Abubakar Malami, ni olujẹjọ, lorukọ ijọba apapọ. Lẹyẹ-o-sọka ni ile-ẹjọ to lewaju awọn kootu gbogbo nilẹ wa ti paṣẹ lọjọ naa pe ki banki apapọ ati ijọba ṣi mọwọ duro na lori gbedeke ọjọ kẹwaa, wọn ni kawọn eeyan maa na owo mejeeji, iyẹn owo atijọ ati owo tuntun, niṣo titi ti igbẹjọ yoo fi waye lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji yii.


Ọjọ kẹjọ, oṣu Keji yii, ni wọn pẹjọ nipasẹ agbejọro wọn, Amofin agba Abdulhakeem Mustapha, ẹni to ṣoju fawọn kọmiṣanna feto idajọ lawọn ipinlẹ mẹtẹẹta lorukọ awọn gomina wọn. Minisita feto idajọ, Amofin agba Abubakar Malami, ni olujẹjọ, lorukọ ijọba apapọ. Lẹyẹ-o-sọka ni ile-ẹjọ to lewaju awọn kootu gbogbo nilẹ wa ti paṣẹ lọjọ naa pe ki banki apapọ ati ijọba ṣi mọwọ duro na lori gbedeke ọjọ kẹwaa, wọn ni kawọn eeyan maa na owo mejeeji, iyẹn owo atijọ ati owo tuntun, niṣo titi ti igbẹjọ yoo fi waye lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji yii. Aṣẹ yii lo tubọ mu kara dẹ awọn eeyan ti wọn ti ko ọkan soke lori ọwọngogo owo tuntun ati kara-kata to dẹnu kọlẹ latari gbedeke ọhun, ki wọn too so o rọ. Amọ bo ṣe ku ọjọ diẹ ki ọjọ kẹẹẹdogun ti ireti wa pe igbẹjọ yoo bẹrẹ, aifararọ, aroye, iwọde, ifẹhonu han ati ipenija lo tun gbalu kan lakọtun. Eyi ko ṣẹyin bawọn banki kan, awọn ileepo, awọn oniṣowo, awọn onimọto, to fi mọ ile-ẹjọ nilẹ yii ko ṣe gba owo atijọ naa lọwọ awọn araalu, bo tilẹ jẹ pe ki i ṣe gbogbo wọn, wọn lawọn o fẹ, owo tuntun ni wọn n gba tabi ki wọn fowo ṣọwọ lori ẹrọ si ara wọn, eyi ti wọn n pe ni tiransifaa.


Aṣẹ yii lo tubọ mu kara dẹ awọn eeyan ti wọn ti ko ọkan soke lori ọwọngogo owo tuntun ati kara-kata to dẹnu kọlẹ latari gbedeke ọhun, ki wọn too so o rọ. Amọ bo ṣe ku ọjọ diẹ ki ọjọ kẹẹẹdogun ti ireti wa pe igbẹjọ yoo bẹrẹ, aifararọ, aroye, iwọde, ifẹhonu han ati ipenija lo tun gbalu kan lakọtun. Eyi ko ṣẹyin bawọn banki kan, awọn ileepo, awọn oniṣowo, awọn onimọto, to fi mọ ile-ẹjọ nilẹ yii ko ṣe gba owo atijọ naa lọwọ awọn araalu, bo tilẹ jẹ pe ki i ṣe gbogbo wọn, wọn lawọn o fẹ, owo tuntun ni wọn n gba tabi ki wọn fowo ṣọwọ lori ẹrọ si ara wọn, eyi ti wọn n pe ni tiransifaa. Awọn ọga agba banki kan ṣaroye pe, bo tilẹ jẹ pe loootọ lawọn gbọ nipa aṣẹ ile-ẹjọ ti gbogbo ẹjọ n pẹkun si naa, sibẹ aṣẹ yii o ti i le rẹsẹ walẹ lọdọ tawọn tori banki apapọ ko ti i kọwe sawọn nipa ẹ, ila o si le ga ju onire lọ, banki apapọ lo gbọdọ sọ fawọn boya kawọn ṣi maa gba owo atijọ naa niṣo, nigba ti banki naa ko si ti wi nnkan kan, eti lobinrin fi n gbohun oro lawọn fi aṣẹ ti kootu giga ju lọ naa ṣe. Lara awọn ọga banki naa tun sọ pe owo tuntun o si lọwọ awọn mọ, eyi ti wọn ko fawọn ti tan, eyi ni ko jẹ kawọn ri owo naa fi ṣe ipaarọ faraalu. Gbogbo ipọnju tawọn eeyan n doju kọ yii lo mu kawọn iwọde bẹrẹ si i waye kaakiri awọn ipinlẹ kan, amọ lọtẹ yii, awọn ẹka ileeṣẹ banki apapọ ni ọpọ awọn oluwọde ko rẹi-rẹi wọn lọ, wọn ni ki wọn ṣẹ owo atijọ ọwọ awọn si tuntun, ki wọn si rọju gbedeke yii, tori inira ti eto ipaarọ owo yii mu wọ ti fẹẹ sun awọn kangiri.


Awọn ọga agba banki kan ṣaroye pe, bo tilẹ jẹ pe loootọ lawọn gbọ nipa aṣẹ ile-ẹjọ ti gbogbo ẹjọ n pẹkun si naa, sibẹ aṣẹ yii o ti i le rẹsẹ walẹ lọdọ tawọn tori banki apapọ ko ti i kọwe sawọn nipa ẹ, ila o si le ga ju onire lọ, banki apapọ lo gbọdọ sọ fawọn boya kawọn ṣi maa gba owo atijọ naa niṣo, nigba ti banki naa ko si ti wi nnkan kan, eti lobinrin fi n gbohun oro lawọn fi aṣẹ ti kootu giga ju lọ naa ṣe. Lara awọn ọga banki naa tun sọ pe owo tuntun o si lọwọ awọn mọ, eyi ti wọn ko fawọn ti tan, eyi ni ko jẹ kawọn ri owo naa fi ṣe ipaarọ faraalu. Gbogbo ipọnju tawọn eeyan n doju kọ yii lo mu kawọn iwọde bẹrẹ si i waye kaakiri awọn ipinlẹ kan, amọ lọtẹ yii, awọn ẹka ileeṣẹ banki apapọ ni ọpọ awọn oluwọde ko rẹi-rẹi wọn lọ, wọn ni ki wọn ṣẹ owo atijọ ọwọ awọn si tuntun, ki wọn si rọju gbedeke yii, tori inira ti eto ipaarọ owo yii mu wọ ti fẹẹ sun awọn kangiri. Eyi waye nipinlẹ Edo, Delta, Ogun, Ondo, Ọyọ ati Rivers. Amọ, Yooba bọ, wọn ni ba a ti ṣe la a wi, ẹnikan ki i yan ana ẹ lodi. Ọga agba banki Central Bank of Nigeria, CBN, Godwin Emefiele, tilẹkun mọri ṣepade pẹlu Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹtala, oṣu Keji yii, nileeṣẹ Aarẹ, l’Abuja.


Eyi waye nipinlẹ Edo, Delta, Ogun, Ondo, Ọyọ ati Rivers. Amọ, Yooba bọ, wọn ni ba a ti ṣe la a wi, ẹnikan ki i yan ana ẹ lodi. Ọga agba banki Central Bank of Nigeria, CBN, Godwin Emefiele, tilẹkun mọri ṣepade pẹlu Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹtala, oṣu Keji yii, nileeṣẹ Aarẹ, l’Abuja. Lọjọ keji, Emefiele sọrọ nipa awuyewuye naa pe ko sidii kan lati fi ọjọ kun gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, tawọn ti mu gẹgẹ bii ọjọ ti nina owo atijọ gbọdọ dopin. O ni lọdọ tawọn o, ọjọ naa ni awọn owo atijọ ti di kọndẹ lọja. Bakan naa lo di ẹbi owo tuntun ti ko si nita ru awọn olokoowo ẹrọ POS atawọn oloṣelu kan, o lawọn ni wọn n ra owo tuntun labẹnu, ti wọn si fi n ṣowo pẹlu ere gọbọi lati ni araalu lara.


Lọjọ keji, Emefiele sọrọ nipa awuyewuye naa pe ko sidii kan lati fi ọjọ kun gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, tawọn ti mu gẹgẹ bii ọjọ ti nina owo atijọ gbọdọ dopin. O ni lọdọ tawọn o, ọjọ naa ni awọn owo atijọ ti di kọndẹ lọja. Bakan naa lo di ẹbi owo tuntun ti ko si nita ru awọn olokoowo ẹrọ POS atawọn oloṣelu kan, o lawọn ni wọn n ra owo tuntun labẹnu, ti wọn si fi n ṣowo pẹlu ere gọbọi lati ni araalu lara. Niṣe lọrọ rẹ yii si tun ko ipaya bawọn eeyan ti owo atijọ naa ṣi wa lọwọ wọn, ti wọn n reti ohun tile-ẹjọ yoo sọ lọjọ Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun. Wọn ni bi ifa ile-ẹjọ giga ju lọ ba fọre, ṣugbọn ti ti banki apapọ ko fọrẹ, ironu di meji fun a-bomi-sẹnu-fẹna niyẹn, ina o gbọdọ ku, omi o si gbọdọ jo danu. Ṣa, lọjọ Wẹsidee yii, Agbẹjọro olupẹjọ, Mustapha pe akiyesi ile-ẹjọ giga ju lọ sawọn awuyewuye ti ọrọ yii ti da silẹ nigboro.


Niṣe lọrọ rẹ yii si tun ko ipaya bawọn eeyan ti owo atijọ naa ṣi wa lọwọ wọn, ti wọn n reti ohun tile-ẹjọ yoo sọ lọjọ Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun. Wọn ni bi ifa ile-ẹjọ giga ju lọ ba fọre, ṣugbọn ti ti banki apapọ ko fọrẹ, ironu di meji fun a-bomi-sẹnu-fẹna niyẹn, ina o gbọdọ ku, omi o si gbọdọ jo danu. Ṣa, lọjọ Wẹsidee yii, Agbẹjọro olupẹjọ, Mustapha pe akiyesi ile-ẹjọ giga ju lọ sawọn awuyewuye ti ọrọ yii ti da silẹ nigboro. O lawọn ti kọwe ẹsun ta ko gomina banki agba ilẹ wa, Godwin Emefiele, tori boun atawọn banki abẹ rẹ ṣe kuna lati tẹle aṣẹ ile-ejọ giga ju lọ naa, ti wọn n kọ owo atijọ sawọn eeyan lọwọ, o ni iwa arufin ati ọyaju niyẹn jẹ si ile-ẹjọ giga ju lọ, tori ẹ, awọn fẹ ki wọn kọ ọ lọgbọn, ko lọọ fẹnu fẹra bii abẹbẹ lahaamọ, tori ila o gbọdọ ga ju oloko lọ. Wọn tun ni awọn rọ kootu olubori naa lati tun aṣẹ rẹ ọjọsi pa, niwọn igba ti igbẹjọ to yẹ ko waye lọjọ kẹẹẹdogun ọhun ko tun bẹrẹ mọ, ki wọn kede pe kawọn eeyan ṣi maa na owo mejeeji niṣo. Bakan naa ni wọn fi to ile-ẹjọ naa leti pe awọn ipinlẹ mẹta ni wọn pẹjọ tẹlẹ, amọ ẹjọ naa ti fẹju kankan o, awọn ipinlẹ mi-in ti kọwe pe ki wọn forukọ awọn kun olupẹjọ, wọn ni lori ọrọ to dele yii, arun to n ṣe ogoji lo n ṣọọdunrun ni, ohun to n ṣe Abọyade, gbogbo ọlọya lo n ṣe ni, awọn o si fi ti oṣelu ṣe rara.


O lawọn ti kọwe ẹsun ta ko gomina banki agba ilẹ wa, Godwin Emefiele, tori boun atawọn banki abẹ rẹ ṣe kuna lati tẹle aṣẹ ile-ejọ giga ju lọ naa, ti wọn n kọ owo atijọ sawọn eeyan lọwọ, o ni iwa arufin ati ọyaju niyẹn jẹ si ile-ẹjọ giga ju lọ, tori ẹ, awọn fẹ ki wọn kọ ọ lọgbọn, ko lọọ fẹnu fẹra bii abẹbẹ lahaamọ, tori ila o gbọdọ ga ju oloko lọ. Wọn tun ni awọn rọ kootu olubori naa lati tun aṣẹ rẹ ọjọsi pa, niwọn igba ti igbẹjọ to yẹ ko waye lọjọ kẹẹẹdogun ọhun ko tun bẹrẹ mọ, ki wọn kede pe kawọn eeyan ṣi maa na owo mejeeji niṣo. Bakan naa ni wọn fi to ile-ẹjọ naa leti pe awọn ipinlẹ mẹta ni wọn pẹjọ tẹlẹ, amọ ẹjọ naa ti fẹju kankan o, awọn ipinlẹ mi-in ti kọwe pe ki wọn forukọ awọn kun olupẹjọ, wọn ni lori ọrọ to dele yii, arun to n ṣe ogoji lo n ṣọọdunrun ni, ohun to n ṣe Abọyade, gbogbo ọlọya lo n ṣe ni, awọn o si fi ti oṣelu ṣe rara. Awọn ipinlẹ naa ni Katsina, Eko, Cross-River, Ogun, Ekiti ati Sokoto, bo tilẹ jẹ pe ninu gbogbo awọn ipinlẹ wọnyi, Sokoto nikan ni ẹgbẹ oṣelu rẹ yatọ, ti wọn jẹ Peoples Democratic Party (PDP), awọn yooku, ati ipinlẹ to pẹjọ, ati ijọba apapọ ti wọn pe lẹjọ, All Progressives Congress (APC), ni wọn. Nigba ti Onidaajọ John Okoro maa gbe ipinnu igbimọ onidaajọ naa kalẹ o ni igbẹjọ ko ni i le bẹrẹ lọjọ naa, ọjọ kejilelogun, lawọn maa raaye tẹti si atotonu ati awijare olupẹjọ ati olujẹjọ. Ni ti ọrọ awọn ipinlẹ tawọn naa fẹẹ dara pọ mọ olupẹjọ, wọn gba wọn wọle, wọn si ki wọn kaabọ.


Awọn ipinlẹ naa ni Katsina, Eko, Cross-River, Ogun, Ekiti ati Sokoto, bo tilẹ jẹ pe ninu gbogbo awọn ipinlẹ wọnyi, Sokoto nikan ni ẹgbẹ oṣelu rẹ yatọ, ti wọn jẹ Peoples Democratic Party (PDP), awọn yooku, ati ipinlẹ to pẹjọ, ati ijọba apapọ ti wọn pe lẹjọ, All Progressives Congress (APC), ni wọn. Nigba ti Onidaajọ John Okoro maa gbe ipinnu igbimọ onidaajọ naa kalẹ o ni igbẹjọ ko ni i le bẹrẹ lọjọ naa, ọjọ kejilelogun, lawọn maa raaye tẹti si atotonu ati awijare olupẹjọ ati olujẹjọ. Ni ti ọrọ awọn ipinlẹ tawọn naa fẹẹ dara pọ mọ olupẹjọ, wọn gba wọn wọle, wọn si ki wọn kaabọ. Lori ẹbẹ pe ki wọn kede ọjọ mi-in gẹgẹ bii gbedeke, wọn ni ko sidii lati ṣe bẹẹ, tori awọn ti sọ tẹlẹ pe ki wọn jẹ kowo tuntun ati tatijọ ṣi wa nita, kawọn eeyan maa na wọn titi ti igbẹjọ yoo fi bẹrẹ, igbẹjọ o si ti i bẹrẹ, awọn o nilo lati ṣe awitunwi kankan lori iyẹn. Ni ti bi wọn ṣe fẹsun kan Emefiele atawọn banki ti wọn n kọ owo sawọn araalu lọwọ, wọn ni iwe ẹsun naa ko ṣoju ṣaara to, wọn ni wọn gbọdọ pese ẹri lati fihan pe ẹbi Emefiele ni, ki wọn si fi ibi to ti tapa saṣẹ tawọn pa han ni pato, ki wọn kọwe naa daadaa, igba yẹn lawọn too le ṣiṣẹ lodi si i. Ibi yii ni ẹjọ naa de duro di ba a ṣe n sọ yii. Ireti awọn eeyan ni lati mọ bi igbẹjọ yoo ṣe lọ si lọsẹ to n bọ.


Lori ẹbẹ pe ki wọn kede ọjọ mi-in gẹgẹ bii gbedeke, wọn ni ko sidii lati ṣe bẹẹ, tori awọn ti sọ tẹlẹ pe ki wọn jẹ kowo tuntun ati tatijọ ṣi wa nita, kawọn eeyan maa na wọn titi ti igbẹjọ yoo fi bẹrẹ, igbẹjọ o si ti i bẹrẹ, awọn o nilo lati ṣe awitunwi kankan lori iyẹn. Ni ti bi wọn ṣe fẹsun kan Emefiele atawọn banki ti wọn n kọ owo sawọn araalu lọwọ, wọn ni iwe ẹsun naa ko ṣoju ṣaara to, wọn ni wọn gbọdọ pese ẹri lati fihan pe ẹbi Emefiele ni, ki wọn si fi ibi to ti tapa saṣẹ tawọn pa han ni pato, ki wọn kọwe naa daadaa, igba yẹn lawọn too le ṣiṣẹ lodi si i. Ibi yii ni ẹjọ naa de duro di ba a ṣe n sọ yii. Ireti awọn eeyan ni lati mọ bi igbẹjọ yoo ṣe lọ si lọsẹ to n bọ. Bakan naa si ni wọn reti pe ki laasigbo lori ọrọ owo atijọ ati tuntun yii rọju, lati mu ara tu araalu atawọn ọlọja.


Bakan naa si ni wọn reti pe ki laasigbo lori ọrọ owo atijọ ati tuntun yii rọju, lati mu ara tu araalu atawọn ọlọja.


Wọn ju tiṣa sẹwọn gbere, ọmọ ọdun mẹfa lo fipa ba laṣepọ

Monisọla Saka Lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹtala, oṣu Keji, ọdun yii, ni ile-ẹjọ giga to fikalẹ siluu Ikẹja, nipinlẹ Eko, ju ọkunrin ẹni ọdun mọkanlelogoji kan, Chukwu Ndubuisi, sẹwọn gbere, nitori ọmọ ọdun mẹfa to jẹ ọmọ ileewe ‘Mind Builders Nursery and Primary School’, to wa lagbegbe Ọmọle Phase 2, Ikẹja, nipinlẹ Eko, to ba laṣepọ nibi to ti n ṣiṣẹ olukọ. Onidaajọ Sedoten Ogunsanya, ran Ndubuisi ti i ṣe olukọ alaabọ iṣẹ (part time teacher), to n kọ awọn ọmọ ni ẹkọ nipa iṣẹ ọna (Art), nileewe naa lẹwọn, lẹyin to ni o jẹbi ẹsun ifipa ba ọmọ kekere lajọṣepọ ti ijọba fi kan an. Inu oṣu Kẹfa, ọdun 2016, ni wọn ni iṣẹlẹ to tu aṣiri ọrọ naa waye. Nigba to di ọjọ kẹrin, oṣu Kẹwaa, ọdun 2016, ni wọn wọ Ọgbẹni Ndubisi lọ sile-ẹjọ Majisireeti to wa ni Ogudu, nipinlẹ Eko, ṣugbọn o loun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Adajọ Majisireeti ọhun, Onidaajọ Olufunkẹ Sule-Amzat, waa faaye beeli ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (100,000), silẹ fun un pẹlu awọn oniduuro meji ti wọn jẹ ọmọ iya ẹ gangan, ti wọn si gbọdọ ni iṣẹ gidi lọwọ. Lẹyin ti ileeṣẹ to n gba ile-ẹjọ nimọran nipinlẹ naa, (DPP), fun wọn nimọran lori ọrọ yii, wọn tun ọdaran naa gbe, wọn si taari ẹjọ naa lọ si ile-ẹjọ giga ilu Ikẹja.


Nigba to di ọjọ kẹrin, oṣu Kẹwaa, ọdun 2016, ni wọn wọ Ọgbẹni Ndubisi lọ sile-ẹjọ Majisireeti to wa ni Ogudu, nipinlẹ Eko, ṣugbọn o loun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Adajọ Majisireeti ọhun, Onidaajọ Olufunkẹ Sule-Amzat, waa faaye beeli ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (100,000), silẹ fun un pẹlu awọn oniduuro meji ti wọn jẹ ọmọ iya ẹ gangan, ti wọn si gbọdọ ni iṣẹ gidi lọwọ. Lẹyin ti ileeṣẹ to n gba ile-ẹjọ nimọran nipinlẹ naa, (DPP), fun wọn nimọran lori ọrọ yii, wọn tun ọdaran naa gbe, wọn si taari ẹjọ naa lọ si ile-ẹjọ giga ilu Ikẹja. Bo tilẹ jẹ pe ọdaran yii tun sọ pe oun ko jẹbi. Lasiko to n ka idajọ ẹ, Onidaajọ Ogunsanya sọ pe ko si ani-ani ninu awọn ẹri to wa niwaju oun yii, gbogbo ẹri yii lo ta ko olujẹjọ gẹgẹ bi wọn ṣe wi. Adajọ ni igba akọkọ ti ọmọdebinrin ti wọn n fipa ba laṣepọ yii maa ṣalaye ọrọ naa fun mama ẹ ni ọjọ ti iya ẹ n ba a sọrọ ọmọbinrin ọmọ ọdun meje kan ti wọn pa lẹyin ti wọn fipa ba a lo pọ tan, ti ọrọ naa si gba gbogbo ilu kan. O ni ọrọ yii lo mu ki ọmọ yii sọrọ wuyẹwuyẹ si mama ẹ leti pe oun fẹẹ sọ kinni kan fun un, nigba tawọn mejeeji jọ yẹra sita lọmọ naa sọ gbogbo nnkan to n pa mọra fun mama ẹ, lẹyin naa lo bẹ iya ẹ pe ko ma sọ fun baba oun ati ẹgbọn oun to jẹ ọkunrin.


Bo tilẹ jẹ pe ọdaran yii tun sọ pe oun ko jẹbi. Lasiko to n ka idajọ ẹ, Onidaajọ Ogunsanya sọ pe ko si ani-ani ninu awọn ẹri to wa niwaju oun yii, gbogbo ẹri yii lo ta ko olujẹjọ gẹgẹ bi wọn ṣe wi. Adajọ ni igba akọkọ ti ọmọdebinrin ti wọn n fipa ba laṣepọ yii maa ṣalaye ọrọ naa fun mama ẹ ni ọjọ ti iya ẹ n ba a sọrọ ọmọbinrin ọmọ ọdun meje kan ti wọn pa lẹyin ti wọn fipa ba a lo pọ tan, ti ọrọ naa si gba gbogbo ilu kan. O ni ọrọ yii lo mu ki ọmọ yii sọrọ wuyẹwuyẹ si mama ẹ leti pe oun fẹẹ sọ kinni kan fun un, nigba tawọn mejeeji jọ yẹra sita lọmọ naa sọ gbogbo nnkan to n pa mọra fun mama ẹ, lẹyin naa lo bẹ iya ẹ pe ko ma sọ fun baba oun ati ẹgbọn oun to jẹ ọkunrin. Ile-ẹjọ ni bi mama ọmọ yii ṣe ṣalaye ọrọ naa fun baba ẹ ni wọn gbera lọ sileewe ọmọ yii, ṣugbọn ti olukọ to n kọ wọn ni iṣẹ ọna yii ko si nibẹ lọjọ naa. O ni lati ileewe ọhun lawọn obi ọmọ yii ti lọọ fẹjọ ọrọ naa sun awọn agbofinro ni teṣan ọlọpaa Ọmọle. Loju-ẹsẹ ni wọn bẹrẹ iwadii, ile iwosan ijọba alabọọde, Ikosi Health Centre, ni wọn ti kọkọ lọọ ṣayẹwo fọmọ naa, ti wọn ti ri i pe loootọ ni wọn ba a laṣepọ.


Ile-ẹjọ ni bi mama ọmọ yii ṣe ṣalaye ọrọ naa fun baba ẹ ni wọn gbera lọ sileewe ọmọ yii, ṣugbọn ti olukọ to n kọ wọn ni iṣẹ ọna yii ko si nibẹ lọjọ naa. O ni lati ileewe ọhun lawọn obi ọmọ yii ti lọọ fẹjọ ọrọ naa sun awọn agbofinro ni teṣan ọlọpaa Ọmọle. Loju-ẹsẹ ni wọn bẹrẹ iwadii, ile iwosan ijọba alabọọde, Ikosi Health Centre, ni wọn ti kọkọ lọọ ṣayẹwo fọmọ naa, ti wọn ti ri i pe loootọ ni wọn ba a laṣepọ. Adajọ sọ siwaju pe, ẹjọ ọrọ yii lawọn ajọ to n ri si ifipa ba ni lo pọ ati lilo ọmọ nilokulo Domestic and Sexual Violence Agency (DSVA), tẹsẹ bọ, tawọn naa bẹrẹ iwadii. O ni nigba tọmọdebinrin yẹn n sọ bọrọ ṣe ri fun kootu, o ni, “olukọ yẹn sọ pe ki n bọ aṣọ ileewe mi, lẹyin naa lo fi idi tiẹ sinu idi mi, nigba mi-in, o maa pe mi wọ inu awọn yara ikẹkọọ imọ art yii (Art room), to ba ti gbe mi sori tebu, to yẹ pata mi si ẹgbẹ kan, wọn aa tun fi kinni wọn sinu kinni temi”. O ni pepa fẹlẹfẹlẹ (tissue paper), lo fi maa n nu gbogbo ara oun to ba ti ṣetan.


Adajọ sọ siwaju pe, ẹjọ ọrọ yii lawọn ajọ to n ri si ifipa ba ni lo pọ ati lilo ọmọ nilokulo Domestic and Sexual Violence Agency (DSVA), tẹsẹ bọ, tawọn naa bẹrẹ iwadii. O ni nigba tọmọdebinrin yẹn n sọ bọrọ ṣe ri fun kootu, o ni, “olukọ yẹn sọ pe ki n bọ aṣọ ileewe mi, lẹyin naa lo fi idi tiẹ sinu idi mi, nigba mi-in, o maa pe mi wọ inu awọn yara ikẹkọọ imọ art yii (Art room), to ba ti gbe mi sori tebu, to yẹ pata mi si ẹgbẹ kan, wọn aa tun fi kinni wọn sinu kinni temi”. O ni pepa fẹlẹfẹlẹ (tissue paper), lo fi maa n nu gbogbo ara oun to ba ti ṣetan. Bakan naa ni ile-ẹjọ tun duro lori esi ayẹwo ti wọn ṣe fọmọ naa nileewosan Mirabel Centre, eyi to fihan pe nnkan tẹẹrẹ to duro gẹgẹ bii ibale loju ara obinrin ọmọ yẹn ti faya. Eleyii atawọn nnkan mi-in ni wọn lo fihan pe loootọ ni wọn ba ọmọ yẹn sun pẹlu ipa. Lẹyin gbogbo iwadii ati ẹri ti wọn ko siwaju ile-ẹjọ, Onidaajọ Ogunsanya ni ọdaran naa jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an, o si ran an ni ẹwọn gbere.


Bakan naa ni ile-ẹjọ tun duro lori esi ayẹwo ti wọn ṣe fọmọ naa nileewosan Mirabel Centre, eyi to fihan pe nnkan tẹẹrẹ to duro gẹgẹ bii ibale loju ara obinrin ọmọ yẹn ti faya. Eleyii atawọn nnkan mi-in ni wọn lo fihan pe loootọ ni wọn ba ọmọ yẹn sun pẹlu ipa. Lẹyin gbogbo iwadii ati ẹri ti wọn ko siwaju ile-ẹjọ, Onidaajọ Ogunsanya ni ọdaran naa jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an, o si ran an ni ẹwọn gbere.


Nitori airowo gba ni banki, awọn araalu fẹhonu han l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn eeyan kan ni wọn tu jade niluu Ondo laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji yii, lati fẹhonu han lori ọrọ ọwọngogo Naira to ṣi n tẹsiwaju. Ibudokọ Akurẹ, to wa niluu Ondo, eyi tawọn eeyan mọ si Akurẹ Garaaji, lawọn to n binu ọhun ti bẹrẹ iwọde wọn, leyii to fa sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ ọkọ lagbegbe naa fun bii ọpọlọpọ wakati. Ko fi bẹẹ si wahala rara titi tawọn olufẹhonu han naa fi kọja lagbegbe Agbogboòkè, pẹlu bi ohun gbogbo ṣe n lọ ni alaafia lai si iyọnu tabi rogbodiyan kankan. Ni kete ti wọn gbe ifẹhonu wọn de adugbo Yaba, iyẹn nitosi ibi ti Guarantee Trust Bank (GTB), wa lawọn ọmọ ita kan ba wọn da si i pẹlu bi wọn ṣe bẹrẹ si i sun taya ọkọ lagbegbe ọhun, leyii to ko ipaya nla ba awọn eeyan. Kiakia lawọn banki gbogbo to wa lagbegbe naa ti kogba wọle, ti wọn si sare ti geeti wọn mọ awọn onibaara wọn sita (ṣe agbegbe yii ni pupọ awọn ile-ifowopamọ to wa niluu Ondo wọpọ si ju lọ latari ẹka olu ileesẹ awọn ọlọpaa, Omimọdẹ, to wa nibẹ). Awọn ọlọpaa naa ko si jáfara ti wọn fi gbe ọkọ akọtami wọn jade si itosi ẹnu ọna teṣan wọn boya ọrọ naa yoo fẹẹ ju bi wọn ti ro lọ.


Ni kete ti wọn gbe ifẹhonu wọn de adugbo Yaba, iyẹn nitosi ibi ti Guarantee Trust Bank (GTB), wa lawọn ọmọ ita kan ba wọn da si i pẹlu bi wọn ṣe bẹrẹ si i sun taya ọkọ lagbegbe ọhun, leyii to ko ipaya nla ba awọn eeyan. Kiakia lawọn banki gbogbo to wa lagbegbe naa ti kogba wọle, ti wọn si sare ti geeti wọn mọ awọn onibaara wọn sita (ṣe agbegbe yii ni pupọ awọn ile-ifowopamọ to wa niluu Ondo wọpọ si ju lọ latari ẹka olu ileesẹ awọn ọlọpaa, Omimọdẹ, to wa nibẹ). Awọn ọlọpaa naa ko si jáfara ti wọn fi gbe ọkọ akọtami wọn jade si itosi ẹnu ọna teṣan wọn boya ọrọ naa yoo fẹẹ ju bi wọn ti ro lọ. Ilẹkun gbogbo awọn banki ọhun lo ṣi wa ni titi pa nigba ta a ṣabẹwo si agbegbe naa ni nnkan bii aago mewaa aarọ kọja diẹ, ko si si eyi to gbiyanju lati tun pada ṣiṣẹ mọ titi ta a fi kuro nibẹ ni nnkan bii aago mejila ọsan ku diẹ. Ọkan lara awọn onibaara GTB to ba wa sọrọ lori iṣẹlẹ naa ni ko si wahala nibi ti awọn to si, obinrin to kọ lati darukọ ara rẹ ọhun ni ṣe lawọn to lọwọọwọ sibi ẹrọ ATM tawọn ti fẹẹ gba owo, ti ẹrọ naa ko si ja awọn eeyan kulẹ rara, ti o n pọwo jade. O ni oun ri awọn ti wọn ri ẹgbẹrun mẹwaa Naira gba dipo ẹgbẹrun marun-un ti wọn n fun awọn eeyan tẹlẹ.


Ilẹkun gbogbo awọn banki ọhun lo ṣi wa ni titi pa nigba ta a ṣabẹwo si agbegbe naa ni nnkan bii aago mewaa aarọ kọja diẹ, ko si si eyi to gbiyanju lati tun pada ṣiṣẹ mọ titi ta a fi kuro nibẹ ni nnkan bii aago mejila ọsan ku diẹ. Ọkan lara awọn onibaara GTB to ba wa sọrọ lori iṣẹlẹ naa ni ko si wahala nibi ti awọn to si, obinrin to kọ lati darukọ ara rẹ ọhun ni ṣe lawọn to lọwọọwọ sibi ẹrọ ATM tawọn ti fẹẹ gba owo, ti ẹrọ naa ko si ja awọn eeyan kulẹ rara, ti o n pọwo jade. O ni oun ri awọn ti wọn ri ẹgbẹrun mẹwaa Naira gba dipo ẹgbẹrun marun-un ti wọn n fun awọn eeyan tẹlẹ. Eto ọhun lo ni o n tẹsiwaju ni gbogbo igba ti ifẹhonu han fi n waye lagbegbe naa, o ni rogbodiyan to fẹẹ bẹ silẹ nibi tawọn janduku ti wọn ba wọn da si i ti n sun taya laarin titi lo ṣokunfa bi wọn ṣe da owo ti wọn n san fun awọn duro. Ọgọọrọ awọn onibaara la ri ti wọn si to sinu oorun niwaju awọn banki bii, ECO, Stanbic, FCMB, Zenith ati GTB nigba ti ko si ẹnikẹni niwaju First banki, UBA ati Acces.


Eto ọhun lo ni o n tẹsiwaju ni gbogbo igba ti ifẹhonu han fi n waye lagbegbe naa, o ni rogbodiyan to fẹẹ bẹ silẹ nibi tawọn janduku ti wọn ba wọn da si i ti n sun taya laarin titi lo ṣokunfa bi wọn ṣe da owo ti wọn n san fun awọn duro. Ọgọọrọ awọn onibaara la ri ti wọn si to sinu oorun niwaju awọn banki bii, ECO, Stanbic, FCMB, Zenith ati GTB nigba ti ko si ẹnikẹni niwaju First banki, UBA ati Acces.


Awọn eeyan fẹhonu han n’Ibadan, nitori owo atijọ ti wọn ko gba lọwọ araalu

Olawale Ajao, Ibadan Idarudapọ gba gbogbo igboro ilu Ibadan kan laaarọ ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu Keji, ọdun 2023 yii pẹlu bawọn ọdọ ilu naa ṣe fara ya nitori owo atijọ ti awọn banki, to fi mọ awọn to n taja ko gba lọwọ araalu, ti wọn ko si ri owo tuntun to yẹ ki ọn maa na gba ni banki. Iṣoro nla lo jẹ fawọn awakọ, oni Marwa atawọn ọlọkada lati ribi ba kọja bayii nitori gbogbo oju titi nla nla to wa nigboro ilu naa ni wọn ti di pa, ti wọn si n dana sun taya kaakiri. Lara awọn agbegbe ti wọn ti dana soju titi bẹẹ ni Mọkọla, Bodija, Apẹtẹ, Iwo-Road, Sango Ijokodo, Ẹlẹyẹle, Apẹtẹ, Ọsajin, Agodi ati bẹẹ, bẹẹ lọ. Bi eeyan ba fẹẹ gbe nnkan irinṣẹ gba awọn agbegbe wọnyi kọja, afi ki iru awakọ tabi ọlọkada naa fi ewe tutu ha ara nnkan irinṣẹ wọn, ki awọn ero ti wọn gbe paapaa mu ewe lọwọ, bi bẹẹ kọ, niṣe ni wọn maa da oluwarẹ pada sibi to ti n bọ. Idi ti wọn ṣe n ṣeleyii ni lati fi han gbogbo aye pe ilu ko fara rọ. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ, ọkan ninu awọn ọdọ to n fẹhonu han yii, Ọlọlade Tiamiyu, sọ pe “a ṣe wahala fun iṣẹ owo, a n ṣe wahala ka too rowo ọhun gba ni banki, a o tun rowo ọhun gba, owo ta a tun waa ni lọwọ, ẹ tun sọ pe ka ma na an mọ.


Bi eeyan ba fẹẹ gbe nnkan irinṣẹ gba awọn agbegbe wọnyi kọja, afi ki iru awakọ tabi ọlọkada naa fi ewe tutu ha ara nnkan irinṣẹ wọn, ki awọn ero ti wọn gbe paapaa mu ewe lọwọ, bi bẹẹ kọ, niṣe ni wọn maa da oluwarẹ pada sibi to ti n bọ. Idi ti wọn ṣe n ṣeleyii ni lati fi han gbogbo aye pe ilu ko fara rọ. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ, ọkan ninu awọn ọdọ to n fẹhonu han yii, Ọlọlade Tiamiyu, sọ pe “a ṣe wahala fun iṣẹ owo, a n ṣe wahala ka too rowo ọhun gba ni banki, a o tun rowo ọhun gba, owo ta a tun waa ni lọwọ, ẹ tun sọ pe ka ma na an mọ. “Ohun to le mu alaafia jọba ni ki wọn jẹ ka maa na awọn owo atijọ yii lọ. Bi bẹẹ kọ, ojoojumọ la o maa ṣe iwọde yii titi ti ijọba yoo fi yi ipinnu wọn pada lori ọrọ owo yii. Ifẹonuhan awọn ọdọ wọnyi kọ ṣẹyin opin ti ijọba apapọ mu ba nina ẹgbẹrun kan Naira (₦1, 000), ẹẹdẹgbẹta Naira (₦500) ati igba Naira (₦200) atijọ ti wọn yipada laipẹ yii nigbati awọn owo naa ṣi pọ lọwọ awọn eeyan rẹpẹtẹ, ti wọn ko si ri atunṣe awọn owo wọnyi gba ni banki.


“Ohun to le mu alaafia jọba ni ki wọn jẹ ka maa na awọn owo atijọ yii lọ. Bi bẹẹ kọ, ojoojumọ la o maa ṣe iwọde yii titi ti ijọba yoo fi yi ipinnu wọn pada lori ọrọ owo yii. Ifẹonuhan awọn ọdọ wọnyi kọ ṣẹyin opin ti ijọba apapọ mu ba nina ẹgbẹrun kan Naira (₦1, 000), ẹẹdẹgbẹta Naira (₦500) ati igba Naira (₦200) atijọ ti wọn yipada laipẹ yii nigbati awọn owo naa ṣi pọ lọwọ awọn eeyan rẹpẹtẹ, ti wọn ko si ri atunṣe awọn owo wọnyi gba ni banki. Ṣaaju gbedeke ọjọ kejila, oṣu yii, ti ijọba fun awọn eeyan da lati fi ko gbogbo awọn owo atijọ ọwọ wọn pamọ si banki lawọn eeyan iba ti ṣe bẹẹ bi ko ṣe ọwọngogo owo Naira tuntun to gbalu kan yii, to jẹ pe ojoojumọ lawọn eeyan fi n to sileefowopamọ lai ri gba ju ẹgbẹrun meji si ẹgbẹrun mẹwaa Naira lọ, tabi ki wọn ma tiẹ ri nnkan kan gba rara. Ṣugbọn bi awọn banki ati ileepo ṣe bẹrẹ si i kọ lati maa gba awọn owo atijọ wọnyi lọwọ onibaara wọn lawọn eeyan naa ti bẹrẹ si i kọ lati maa gba a lati ọjọ kẹtala, oṣu Keji yii, ti i ṣe ọjọ Aje, Mọnde. Diẹ lo ku ki awọn ọlọkada ati onimarwa dana sun ile-epo kan ti wọn n pe ni Keto Oil, lọna Sango si Ọjọọ, n’Ibadan, laaarọ ọjọ Aje, nitori ti awọn oṣiṣẹ ileepo naa sọ pe awọn ko gba owo atijọ.


Ṣaaju gbedeke ọjọ kejila, oṣu yii, ti ijọba fun awọn eeyan da lati fi ko gbogbo awọn owo atijọ ọwọ wọn pamọ si banki lawọn eeyan iba ti ṣe bẹẹ bi ko ṣe ọwọngogo owo Naira tuntun to gbalu kan yii, to jẹ pe ojoojumọ lawọn eeyan fi n to sileefowopamọ lai ri gba ju ẹgbẹrun meji si ẹgbẹrun mẹwaa Naira lọ, tabi ki wọn ma tiẹ ri nnkan kan gba rara. Ṣugbọn bi awọn banki ati ileepo ṣe bẹrẹ si i kọ lati maa gba awọn owo atijọ wọnyi lọwọ onibaara wọn lawọn eeyan naa ti bẹrẹ si i kọ lati maa gba a lati ọjọ kẹtala, oṣu Keji yii, ti i ṣe ọjọ Aje, Mọnde. Diẹ lo ku ki awọn ọlọkada ati onimarwa dana sun ile-epo kan ti wọn n pe ni Keto Oil, lọna Sango si Ọjọọ, n’Ibadan, laaarọ ọjọ Aje, nitori ti awọn oṣiṣẹ ileepo naa sọ pe awọn ko gba owo atijọ. Taarọ yii lo waa buru ju nigba ti awọn onimọto, onimarwa atọlọkada bẹrẹ si i kọ awọn owo naa sawọn ero wọn lọrun, ti ebi si n pa awọn eeyan to ni awọn owo wọnyi lọwọ, ṣugbọn ti wọn ko ri olounjẹ to maa gba a lọwọ wọn. Nibi ti nnkan de duro bayii, ọpọlọpọ ileefowopamọ, ati eyi to lowo lọwọ o, ati eyi ti ko lowo lọwọ o, pupọ ninu wọn ni ko sanwo fun onibaara kankan bayii nitori ibẹru ikọlu to ṣee ṣe ki awọn ọdọ naa kọ lu wọn bi ede aiyede kekere kan ba ṣẹlẹ laarin awọn ero to ba to sẹnu ẹrọ wọn lati gbowo.


Taarọ yii lo waa buru ju nigba ti awọn onimọto, onimarwa atọlọkada bẹrẹ si i kọ awọn owo naa sawọn ero wọn lọrun, ti ebi si n pa awọn eeyan to ni awọn owo wọnyi lọwọ, ṣugbọn ti wọn ko ri olounjẹ to maa gba a lọwọ wọn. Nibi ti nnkan de duro bayii, ọpọlọpọ ileefowopamọ, ati eyi to lowo lọwọ o, ati eyi ti ko lowo lọwọ o, pupọ ninu wọn ni ko sanwo fun onibaara kankan bayii nitori ibẹru ikọlu to ṣee ṣe ki awọn ọdọ naa kọ lu wọn bi ede aiyede kekere kan ba ṣẹlẹ laarin awọn ero to ba to sẹnu ẹrọ wọn lati gbowo.


Bi Tinubu ba wọle sipo aarẹ pẹnrẹn, Yoruba n lọ soko-ẹru ẹleekeji ni – Okunrounmu

Faith Adebọla “Tinubu ti di wahala sọrun ọpọ eeyan. Ko nifẹẹ otitọ fawọn eeyan ilẹ Yoruba. Ta a ba dibo fun un, oko-ẹru ẹlẹẹkeji ni Yoruba n lọ yẹn. Ẹ o ri gbogbo ọgbọnkọgbọn ẹ lati pin ẹgbẹ Afẹnifẹre niya ni. “Tinubu ni ko jẹ ki Amọtẹkun wa nipinlẹ Eko bii tawọn ipinlẹ Yoruba yooku. Oun naa lo ti Naijiria wọnu ajaga ta a ba ara wa yii.


Ẹ o ri gbogbo ọgbọnkọgbọn ẹ lati pin ẹgbẹ Afẹnifẹre niya ni. “Tinubu ni ko jẹ ki Amọtẹkun wa nipinlẹ Eko bii tawọn ipinlẹ Yoruba yooku. Oun naa lo ti Naijiria wọnu ajaga ta a ba ara wa yii. Oun lo gbe Buhari le wa lori nigba yẹn. Buhari ti Tinubu ṣatilẹyin fun naa lo le ijọba awa-ara-wa danu, to le awọn oloṣelu danu lọdun 1984, to fibọn gbajọba, to si foju awọn oloṣelu ilẹ Yooba ri mabo, titi kan Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ ti wọn sọ sẹwọn.” Awọn ọrọ to n ja bọ bii oko yii lo jade lẹnu agba ẹgbẹ Afẹnifẹre to ti figba kan jẹ aṣofin agba nilẹ wa, Sẹnetọ Dokita Fẹmi Okurounmu, lasiko to n kopa ninu eto ifọrọwerọ ori ẹrọ ayelujara kan eyi ti ileeṣẹ redio Oodua ṣagbatẹru ẹ, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrinla, oṣu Keji yii. Okurounmu ni ẹtan ati imuni-lọbọ ni gbogbo eto ipolongo ibo to n lọ lode yii, tori bii igba ti ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC ati oludije funpo aarẹ rẹ, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, n dọgbọn da aṣọ bo awọn araalu loju ni, o larun oju ni, ki i ṣe timu, ohun to han si gbogbo onilaakaye ọmọ Naijira ni pe asiko iṣejọba APC fọdun mẹjọ ti sọ Yoruba dero ẹyin, ipọnju ati oṣi lo mu wa, titi tijọba naa si fi n kogba sile yii, kaka kewe agbọn dẹ, ko ko lo n le si.


Oun lo gbe Buhari le wa lori nigba yẹn. Buhari ti Tinubu ṣatilẹyin fun naa lo le ijọba awa-ara-wa danu, to le awọn oloṣelu danu lọdun 1984, to fibọn gbajọba, to si foju awọn oloṣelu ilẹ Yooba ri mabo, titi kan Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ ti wọn sọ sẹwọn.” Awọn ọrọ to n ja bọ bii oko yii lo jade lẹnu agba ẹgbẹ Afẹnifẹre to ti figba kan jẹ aṣofin agba nilẹ wa, Sẹnetọ Dokita Fẹmi Okurounmu, lasiko to n kopa ninu eto ifọrọwerọ ori ẹrọ ayelujara kan eyi ti ileeṣẹ redio Oodua ṣagbatẹru ẹ, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrinla, oṣu Keji yii. Okurounmu ni ẹtan ati imuni-lọbọ ni gbogbo eto ipolongo ibo to n lọ lode yii, tori bii igba ti ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC ati oludije funpo aarẹ rẹ, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, n dọgbọn da aṣọ bo awọn araalu loju ni, o larun oju ni, ki i ṣe timu, ohun to han si gbogbo onilaakaye ọmọ Naijira ni pe asiko iṣejọba APC fọdun mẹjọ ti sọ Yoruba dero ẹyin, ipọnju ati oṣi lo mu wa, titi tijọba naa si fi n kogba sile yii, kaka kewe agbọn dẹ, ko ko lo n le si. Okurounmu ni: “Ni ti Bọla Tinubu yii, nigba tawọn Fulani darandaran agbebọn n pa awọn eeyan wa ninu oko wọn, kaakiri abule wọn, Tinubu ko gbin pinkin, ko si sọ ọrọ ẹyọ kan bayii si i. Nigba ti iwọde ENDSARS di wahala ni too-geeti Lẹkki, tawọn ṣọja pa awọn ọdọ wa nipa ika, Tinubu ko sọrọ kan ṣoṣo nipa ẹ. Nigba ti eto aabo n bajẹ si i nilẹ Yoruba, ti wọn n pa awọn eeyan, ti Sunday Igboho dide lati gbeja awọn eeyan ẹ, njẹ ẹ gbọ ọrọ kan lẹnu Tinubu, wiwo lẹnu awo n wo ni. Baba agbalagba naa ni lero toun, Ọgbẹni Peter Obi, ti ẹgbẹ oṣelu Labour Party yoo ṣe Yoruba loore, tori idide ati okiki oludije naa lasiko ki i ṣe oju lasan, o lọwọ Ọlọrun Ọba ninu. O loun gbagbọ pe Obi yoo gbe Naijiria de ibi giga.


Okurounmu ni: “Ni ti Bọla Tinubu yii, nigba tawọn Fulani darandaran agbebọn n pa awọn eeyan wa ninu oko wọn, kaakiri abule wọn, Tinubu ko gbin pinkin, ko si sọ ọrọ ẹyọ kan bayii si i. Nigba ti iwọde ENDSARS di wahala ni too-geeti Lẹkki, tawọn ṣọja pa awọn ọdọ wa nipa ika, Tinubu ko sọrọ kan ṣoṣo nipa ẹ. Nigba ti eto aabo n bajẹ si i nilẹ Yoruba, ti wọn n pa awọn eeyan, ti Sunday Igboho dide lati gbeja awọn eeyan ẹ, njẹ ẹ gbọ ọrọ kan lẹnu Tinubu, wiwo lẹnu awo n wo ni. Baba agbalagba naa ni lero toun, Ọgbẹni Peter Obi, ti ẹgbẹ oṣelu Labour Party yoo ṣe Yoruba loore, tori idide ati okiki oludije naa lasiko ki i ṣe oju lasan, o lọwọ Ọlọrun Ọba ninu. O loun gbagbọ pe Obi yoo gbe Naijiria de ibi giga. O ni: “Wọn ti sun awọn eeyan wa kangiri, afi kawọn eeyan fi ọwọ ara wọn gbara wọn kalẹ. Nnkan ti bajẹ lorileede yii debi pe afọju gan-an ri i pe ki i ṣe orileede ti gbogbo wa reti lati gbe la wa yii. Asiko awọn ọdọ la wa yii, awọn ọdọ lo ni ọjọ-ọla wa.”


O ni: “Wọn ti sun awọn eeyan wa kangiri, afi kawọn eeyan fi ọwọ ara wọn gbara wọn kalẹ. Nnkan ti bajẹ lorileede yii debi pe afọju gan-an ri i pe ki i ṣe orileede ti gbogbo wa reti lati gbe la wa yii. Asiko awọn ọdọ la wa yii, awọn ọdọ lo ni ọjọ-ọla wa.”


O ma ṣe o, ọmọ Yahoo fọkọ pa akẹkọọ ẹgbẹ rẹ ni Yunifasiti Oye-Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ibanujẹ nla lọrọ iku ọkan ninu awọn akẹkọọ ileewe giga Yunifasiti Oye-Ekiti, to wa nipinlẹ Ekiti, Adebọla Oluwatumininu, to waye lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, jẹ fun gbogbo awọn akẹkọọ ati olukọ ileewe naa. Akẹkọọ ẹlẹgbẹ rẹ ti wọn pe ni ọmọ Yahoo, lo wa mọto niwakuwa, to si lọọ ya ba ọmọbinrin naa lasiko ti oun atawọn ọrẹ rẹ n lọ ninu ọgba ileewe ọhun. Ipele kẹta ni ẹka eto ẹkọ nipa imọ ẹrọ ni wọn ni Adebọla wa. Iṣẹlẹ iku akẹkọọ yii fẹẹ da ayẹyẹ ikẹkọọ-gboye ti wọn n ṣe lọwọ nileewe naa ru. Niṣe ni wọn sare gbe akẹkọọ-binrin naa digba-digba lọ sileewosan ijọba apapọ to wa ni Ido-Ekiti, fun itọju, ṣugbọn o pada jade laye. A gbọ pe ọpọ akẹkọọ lo mọ ọmọkunrin to wa mọto to pa ọmọbinrin ọhun bii gbaju-gbaja ọmọ Yahoo.


Iṣẹlẹ iku akẹkọọ yii fẹẹ da ayẹyẹ ikẹkọọ-gboye ti wọn n ṣe lọwọ nileewe naa ru. Niṣe ni wọn sare gbe akẹkọọ-binrin naa digba-digba lọ sileewosan ijọba apapọ to wa ni Ido-Ekiti, fun itọju, ṣugbọn o pada jade laye. A gbọ pe ọpọ akẹkọọ lo mọ ọmọkunrin to wa mọto to pa ọmọbinrin ọhun bii gbaju-gbaja ọmọ Yahoo. Wọn ni niṣe lo kuro ni ọna tirẹ, to si lọọ ya ba ọmọbinrin yii ati awọn ọrẹ rẹ ti wọn n lọ lẹbaa ọna. Ni kete ti iroyin iku ọmọdebinrin naa de setiigbọ awọn akẹkọọ ẹgbẹ rẹ ni wọn bẹrẹ si i bara jẹ, ti inu wọn ko dun si ohun to ṣẹlẹ naa. Niṣe ni wọn dawọ eto ẹkọ duro lẹsẹkẹsẹ, ti Ọjọgbọn Dosu Malọmọ, to n ri si ọrọ awọn akẹkọọ nileewe naa si paṣẹ pe ki wọn fagi le eto ikẹkọọ fun ọjọ meji lati bu ọla fun akẹkọọ to ku ọhun.


Wọn ni niṣe lo kuro ni ọna tirẹ, to si lọọ ya ba ọmọbinrin yii ati awọn ọrẹ rẹ ti wọn n lọ lẹbaa ọna. Ni kete ti iroyin iku ọmọdebinrin naa de setiigbọ awọn akẹkọọ ẹgbẹ rẹ ni wọn bẹrẹ si i bara jẹ, ti inu wọn ko dun si ohun to ṣẹlẹ naa. Niṣe ni wọn dawọ eto ẹkọ duro lẹsẹkẹsẹ, ti Ọjọgbọn Dosu Malọmọ, to n ri si ọrọ awọn akẹkọọ nileewe naa si paṣẹ pe ki wọn fagi le eto ikẹkọọ fun ọjọ meji lati bu ọla fun akẹkọọ to ku ọhun. O ṣapejuwe iku akẹkọọ ọhun gẹgẹ bii adanu nla fun ileewe naa. Ninu ọrọ tiẹ, Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe ọga ọlọpaa to wa niluu Ọyẹ-Ekiti ti fi iṣẹlẹ naa sọwọ si oun. O fi kun un pe ọmọ Yahoo naa ti wa latimọle awọn agbofinro, iwadii si ti n tẹsiwaju lori ọrọ naa.


O ṣapejuwe iku akẹkọọ ọhun gẹgẹ bii adanu nla fun ileewe naa. Ninu ọrọ tiẹ, Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe ọga ọlọpaa to wa niluu Ọyẹ-Ekiti ti fi iṣẹlẹ naa sọwọ si oun. O fi kun un pe ọmọ Yahoo naa ti wa latimọle awọn agbofinro, iwadii si ti n tẹsiwaju lori ọrọ naa.


Adajọ ti ni ki wọn lọọ yẹgi fun Ayuba to pa tọkọ-tiyawo l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Adajọ ile-ẹjọ giga keje to wa l’Akurẹ, ti dajo iku fawọn ọrẹ meji kan, Ayuba Idris ati Tasur Abubakar, lori jijẹbi ẹsun idigunjale pẹlu ipaniyan ti wọn fi kan wọn. Awọn ọdaran mejeeji ni wọn fẹsun kan pe wọn ṣeku pa tọkọ-taya kan, Kwaku Richard Kwakye ati Abilekọ Tọpẹ Kwakye, lasiko ti wọn lọọ ka wọn mọle wọn to wa ninu Ọjọmọ Akintan Estate, eyi to wa lagbegbe Olu Foam, niluu Akurẹ, ni nnkan bii aago mẹjọ aabọ alẹ ọjọ kin-in-ni, oṣu Karun-un, ọdun 2019. Agbẹnusọ fun ijọba, Amofin John Dada, ṣalaye pe ọkan-o-jọkan awọn nnkan ija oloro lawọn ọdaran ọhun mu lọwọ lọjọ iṣẹlẹ naa, o ni lẹyin ti wọn digun ja awọn tọkọ-taya naa lole tan ni wọn tun fi okun fun wọn lọrun pa. Lara awọn ẹsun ti wọn ka si Ayuba ati ọrẹ rẹ lẹsẹ lasiko igbẹjọ ni, gbigbimọpọ ṣiṣẹ ibi, idigunjale, ṣíṣe amulo nnkan ija oloro ati ipaniyan. Awọn ẹsun wọnyi ni agbẹnusọ fun ijọba juwe bii eyi to ta ko abala kẹfa, (ila kin-in-ni ati ekeji), okoole-lọọọdunrun le mẹrin (324) ati okoo-le-lọọọdunrun din ẹyọ kan (319) ninu akanṣe iwe ofin Naijiria ti ọdun 2004. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yi,i, Onidaajọ William Ọlamide fagi le meji lara awọn ẹsun ti wọn fi kan awọn ọdaran naa pẹlu bo ṣe ni awọn to jẹ olupẹjọ kuna lati fidi awọn ẹsun naa mulẹ daadaa. Onidaajọ Olamide ni oun ju awọn mejeeji sẹwọn ọdun meje fun jijẹbi ẹsun kẹta eyi ti i ṣe gbigbimọpọ ṣiṣẹ ibi, lẹyin eyi lo tun paṣẹ ki wọn lọọ yẹgi fun wọn titi ti ẹmi yoo fi bọ lara wọn lori pe wọn jẹbi ẹsun kẹrin ati ikarun-un, iyẹn ẹsun idigunjale ati ipaniyan.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti mu pasitọ to gbe ibọn wọnu ṣọọṣi lasiko to n waasu

Monisọla Saka Lọdọ ẹka ọtẹlẹmuyẹ to n wadii iwa ọdaran labẹlẹ, iyẹn Force Intelligence Bureau, to wa niluu Abuja, ni Pasitọ kan torukọ rẹ n jẹ Uche Aigbe, ti ijọ House on the Rock, ẹka ti iluu Abuja wa bayii to ti n sọ ohun to ri to fi gbe ibọn nla AK-47, lọ si ṣọọṣi rẹ lasiko ti isin n lọ lọwọ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kejila, oṣu Keji yii. Ki i ṣe oun nikan ni wọn mu o, wọn tun mu ọga ọlọpaa kan, Inspekitọ Musa Audu, fun bo ṣe gbe ibọn rẹ fun pasitọ yii lati lo. Ki i ṣe pe wọn mu un ti mọlẹ pẹlu pasitọ to gbebọn fun nikan, Kọmiṣanna ọlọpaa olu ilu ilẹ wa l’Abuja, Surdiq Abubakar ti mu amọran wa pe ki Ọga ọlọpaa patapata nilẹ wa, Usman Baba, gba aṣọ lọrun ọkunrin naa, ki wọn le e danu lẹnu iṣẹ agbofinro fun iwa to hu naa, iyẹn to ba wọ inu yara ti wọn ti n da sẹria fun awọn ọlọpaa ti wọn n pe ni orderly room tan, ti wọn si fiya to tọ jẹ ẹ. Pasitọ Uche Aigbe, ti i ṣe ojiṣẹ Ọlọrun agba fun ile ijọsin House on the Rock, niluu Abuja, lo da ibẹrubojo ati jinnijinni silẹ ninu ijọ rẹ pẹlu lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kejila, oṣu Keji, ọdun yii, pẹlu bo ṣe gbe ibọn wọ ṣọṣi, to si yan lọ si ori pẹpẹ pẹlu ibọn ọhun lejika rẹ bii ologun lasiko ti isin ẹlẹẹkeji, tawọn ero ti maa n pọ ju lọ n lọ lọwọ. Niṣe lawọn ọmọ ijọ n woju ara wọn, ṣugbọn pasitọ yii ko tiẹ ṣe bii pe oun ri ẹnikẹni ninu awọn ọmọ ijọ rẹ ti ibẹru wa loju wọn ọhun. Lasiko to fẹẹ ṣi bibeli rẹ lati maa ka a lo gboju soke lẹẹkan naa to sọ ọ pẹlu awada pe “Awọn eeyan kan n wa wahala mi. Emi naa si ti gbaradi, mo ti mura wọn silẹ”.


Niṣe lawọn ọmọ ijọ n woju ara wọn, ṣugbọn pasitọ yii ko tiẹ ṣe bii pe oun ri ẹnikẹni ninu awọn ọmọ ijọ rẹ ti ibẹru wa loju wọn ọhun. Lasiko to fẹẹ ṣi bibeli rẹ lati maa ka a lo gboju soke lẹẹkan naa to sọ ọ pẹlu awada pe “Awọn eeyan kan n wa wahala mi. Emi naa si ti gbaradi, mo ti mura wọn silẹ”. Nigba to n waasu pẹlu ori ọrọ to sọ pe ‘Pipa ọkan rẹ mọ kuro lọdọ awọn olukọ eke ati ‘igbagbọ lai si iṣẹ, oku ni‘’ Paitọ yii ni, “Nilẹ toni to mọ, awọn pasitọ kan ni ẹbun irina, ṣugbọn to jẹ pe wọn n lọ kaakiri lati fi ẹbu yii lu awọn eeyan ni jibiti iṣẹ òógùn wọn ni. Idi niyi ta a fi gbọdọ gbe ‘ibọn’ wa, lati le daabo bo ara wa, ka si gbeja ara wa… Ni kete ti fidio ojiṣẹ Ọlọrun ọhun de ori ẹrọ abẹyẹfo Twitter, lawọn ọmọ Naijiria ti ke si Olumuyiwa Adejọbi ti i ṣe agbẹnusọ ọlọpaa lorilẹ-ede Naijiria lati waa wo nnkan tawọn ri, ko si sọrọ lori ohun ti pasitọ yii ṣe. Lasiko to n fesi sọrọ naa, Adejọbi ni ibọn AK-47 to gbe dani yii wa lara awọn ohun ija ti ijọba orilẹ-ede Naijiria fofin de fun ẹnikẹni lati maa gbe kiri, awọn ẹṣọ alaabo ati ọmọ ogun ilẹ Naijiria nikan ni wọn lẹtọọ lati gbe e. O loun ti gbe igbesẹ lori ọrọ naa, ohun si ti fi ohun ti pasitọ yii ṣe to kọmiṣanna ọlọpaa Abuja, ti i ṣe olu ilu orilẹ-ede yii leti.


Nigba to n waasu pẹlu ori ọrọ to sọ pe ‘Pipa ọkan rẹ mọ kuro lọdọ awọn olukọ eke ati ‘igbagbọ lai si iṣẹ, oku ni‘’ Paitọ yii ni, “Nilẹ toni to mọ, awọn pasitọ kan ni ẹbun irina, ṣugbọn to jẹ pe wọn n lọ kaakiri lati fi ẹbu yii lu awọn eeyan ni jibiti iṣẹ òógùn wọn ni. Idi niyi ta a fi gbọdọ gbe ‘ibọn’ wa, lati le daabo bo ara wa, ka si gbeja ara wa… Ni kete ti fidio ojiṣẹ Ọlọrun ọhun de ori ẹrọ abẹyẹfo Twitter, lawọn ọmọ Naijiria ti ke si Olumuyiwa Adejọbi ti i ṣe agbẹnusọ ọlọpaa lorilẹ-ede Naijiria lati waa wo nnkan tawọn ri, ko si sọrọ lori ohun ti pasitọ yii ṣe. Lasiko to n fesi sọrọ naa, Adejọbi ni ibọn AK-47 to gbe dani yii wa lara awọn ohun ija ti ijọba orilẹ-ede Naijiria fofin de fun ẹnikẹni lati maa gbe kiri, awọn ẹṣọ alaabo ati ọmọ ogun ilẹ Naijiria nikan ni wọn lẹtọọ lati gbe e. O loun ti gbe igbesẹ lori ọrọ naa, ohun si ti fi ohun ti pasitọ yii ṣe to kọmiṣanna ọlọpaa Abuja, ti i ṣe olu ilu orilẹ-ede yii leti. Adejọbi ni, ‘‘To ba jẹ ootọ ni, a jẹ pe pasitọ ọhun ni ẹjọ lati jẹ lọdọ wa. AK-47 la pe e! Irufẹ ibọn to jẹ pe o wa lara awọn nnkan ija ti ijọba ṣe leewọ nilẹ yii ni, ki i ṣe gbogbo eeyan lo lẹtọọ lati maa gbe e kiri, ayafi awọn oṣiṣẹ eleto aabo kan atawọn ọmọ ogun ilẹ yii”.


Adejọbi ni, ‘‘To ba jẹ ootọ ni, a jẹ pe pasitọ ọhun ni ẹjọ lati jẹ lọdọ wa. AK-47 la pe e! Irufẹ ibọn to jẹ pe o wa lara awọn nnkan ija ti ijọba ṣe leewọ nilẹ yii ni, ki i ṣe gbogbo eeyan lo lẹtọọ lati maa gbe e kiri, ayafi awọn oṣiṣẹ eleto aabo kan atawọn ọmọ ogun ilẹ yii”. Ṣugbọn ni bayii, pasitọ naa ti n sọ ohun to fa a to fi gbe ibọn wọnu ṣọọṣi fun ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ.


Ṣugbọn ni bayii, pasitọ naa ti n sọ ohun to fa a to fi gbe ibọn wọnu ṣọọṣi fun ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ.


Eto idibo ko ni i waye lawọn ibudo idibo kan nipinlẹ wọnyi-INEC

Nibi ipade ijiroro kan to ṣe pẹlu awọn adari ẹgbẹ oṣelu lo ti sọrọ naa niluu Abuja. O ni ohun to lo fa eleyii ni pe ko si awọn eeyan to forukọ silẹ ni awọn ibudo idibo yii. Lara awọn ipinlẹ ti eto idibo naa ko ti ni i waye lawọn ibudo idibo kan ni ipinlẹ Zamfara, Kwara, Edo, Rivers ati ipinlẹ Imo, nibi ti eto idibo ko ti ni i waye lawọn ibudo idibo bii mejidinlogoji. Yakubu ni pẹlu bawọn ṣe yọ ibudo idibo bii ọjilerugba yii, eto idibo yoo waye lawọn ibudo idibo bii mẹrindinlaaadọsan-an o le ẹgbẹta ati mẹfa (176, 606) kaakiri awọn ipinlẹ nilẹ wa. O fi kun un pe ajọ naa yoo koro oju si ki awọn aṣoju ẹgbẹ oṣelu meji tabi ju bẹẹ lọ kora wọn jọ si ibudo idibo, ti wọn yoo si maa da wahala ati idarudapọ silẹ nibẹ. O ni wọn yoo mu ẹnikẹni ti ọwọ ba tẹ pe o n hu iru iwa bẹẹ, wọn yoo si fi i jofin.


Lasiko ti Tọpẹ n ko ẹrun to ji ni ṣọọṣi Kerubu jade lo ko sọwọ ẹṣọ Amọtẹkun l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọjọ gbogbo ni tole, ọjọ kan ni tolohun. Ọrọ yii lo ṣe rẹgi pẹlu ọmọkunrin ẹni ọdun mọkanlelogoji kan, Temitọpẹ Ọlọjẹde, to jẹ pe o pe to ti maa n jale ninu awọn ile-ijọsin to wa lagbegbe Ogo-Oluwa, niluu Oṣogbo, ko too di pe ọwọ tẹ ẹ laipẹ yii. Alaamojuto ẹṣọ Amọtẹkun niluu Oṣogbo, Ajagun-fẹyinti Bashir Adewimbi, ṣalaye pe ni Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja, ni ọwọ tẹ Temitọpẹ lasiko to fẹẹ jale ninu ṣọọṣi Kerubu naa. O ni awọn ti wọn wa lagbegbe ṣọọṣi Kerubu ati Serafu ọhun ni wọn kẹẹfin pe ẹnikan ti wọnu ibẹ lati ṣiṣẹ ibi, kia ni wọn si pe awọn Amọtẹkun lori foonu. Lasiko ti afurasi yii n wa ọna lati ko awọn nnkan to ji bii ilu, aago atawọn nnkan mi-in jade lo ko si awọn awọn ẹṣọ Amọtẹkun, ti wọn si gbe e lọ si ọfiisi wọn. Adewimbi fi kun ọrọ rẹ pe ninu ifọwọwerọ lọkunrin yii ti jẹwọ pe ki i ṣe igba akọkọ niyi ti oun yoo ja awọn ṣọọsi to wa lagbegbe naa lole.


O ni awọn ti wọn wa lagbegbe ṣọọṣi Kerubu ati Serafu ọhun ni wọn kẹẹfin pe ẹnikan ti wọnu ibẹ lati ṣiṣẹ ibi, kia ni wọn si pe awọn Amọtẹkun lori foonu. Lasiko ti afurasi yii n wa ọna lati ko awọn nnkan to ji bii ilu, aago atawọn nnkan mi-in jade lo ko si awọn awọn ẹṣọ Amọtẹkun, ti wọn si gbe e lọ si ọfiisi wọn. Adewimbi fi kun ọrọ rẹ pe ninu ifọwọwerọ lọkunrin yii ti jẹwọ pe ki i ṣe igba akọkọ niyi ti oun yoo ja awọn ṣọọsi to wa lagbegbe naa lole. Ni bayii, wọn ti fa a le awọn ọlọpaa lọwọ lati tẹsiwaju ninu iwadii, lẹyin eyi ni ireti wa pe yoo foju bale-ẹjọ.


Ni bayii, wọn ti fa a le awọn ọlọpaa lọwọ lati tẹsiwaju ninu iwadii, lẹyin eyi ni ireti wa pe yoo foju bale-ẹjọ.


IBO 2023: Ẹgbẹ APC Oṣun fẹsun kan Ataọja

Florence Babaṣọla, Osogbo Ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), nipinlẹ Ọṣun, ti bu ẹnu atẹ lu aṣẹ ti Ataọja ilu Oṣogbo, Ọba Jimoh Ọlanipẹkun, pa fun awọn ajeji to n gbenu ilu naa laipẹ yii pe awọn oludije ẹgbẹ oṣelu PDP nikan ni wọn gbọdọ dibo fun ninu idibo apapọ to n bọ. Ninu atẹjade kan ti Adele alaga ẹgbẹ naa, Sooko Tajudeen Lawal, fi sita lo ti sọ pe laipẹ yii ni Ataọja pe awọn adari ẹya Hausa, Igbo, Fulani ati Ebira sipade kan laafin rẹ. Ipade naa, eleyii ti adari ẹya Igbo ko lọ, ni Lawal ṣapejuwe gẹgẹ bii eyi to ta ko ẹtọ awọn eeyan ọhun lati dibo fun ẹnikẹni tabi ẹgbẹ oṣelu to ba wu wọn. O ni igbesẹ Ataọja yii ko jọ oun loju nitori ko figba kankan fi ainifẹẹ ẹgbẹ oṣelu APC pamọ ri ninu iwa ati iṣe rẹ, idi si niyẹn ti ko fi ki Oyetọla ku oriire lẹyin ti kootu ni ki wọn gba satifikeeti lọwọ Gomina Ademọla Adeleke. Lawal waa parọwa si gbogbo awọn ẹya ti wọn ki i ṣe Yoruba niluu Oṣogbo lati taari aṣẹkaṣẹ ti ẹnikẹni ba pa lodi si ẹtọ wọn labẹ ofin danu. Bakan naa lo rọ Ataọja lati ri ara rẹ bii baba fun gbogbo awọn oloṣelu, lai fi ti ẹgbẹ ti wọn n ṣe ṣe lati le dena wahala ti ko nitumọ.


EFCC mu oludasilẹ ijọ ati pasitọ to ran pe ko gbe oogun oloro lọ siluu oyinbo

Ọrẹoluwa Adedeji Ajọ to n gbogun ti tita ati gbigbe oogun oloro nilẹ wa (EFCC), ko fu ọkunrin kan, Olori Alufaa Nnodu Nzuka Kenrick, to pe ara rẹ ni oludasilẹ ṣọọsi kan ti wọn n pe ni Seraphic and Sabbath Assembly, to wa ni No 1, Sabbath Close, Ijẹṣa, nipinlẹ Eko, lara rara ti wọn fi ya bo ile rẹ, ti wọn si gbe e janto lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kọkanla, oṣu Keji yii; iyẹn lẹyin ti ọkan ninu awọn ọmọọṣẹ rẹ ti jẹwọ pe oun lo n fi oogun oloro ran awọn lati fi ranṣẹ si Oke-okun. Ọkunrin yii ni wọn ni oun ati pasitọ mi-in to n kẹkọọ lọwọ ni ileewe awọn oniwaasu kan ti wọn pe ni Emmanuel College of Technology, Samanda, Ibadan, Udezuka Udoka, ati obinrin to maa n ṣe agbodegba fun wọn, Oyoyo Mary Obasi, ni wọn jọ n lọwọ ninu gbigbe ati tita oogun oloro ọhun. Gẹgẹ bi Alukoro ajọ EFCC, Fẹmi Babafẹmi, ṣe ṣalaye ninu atẹjade kan to tẹ ALAROYE lọwọ, o ni ọwọ tẹ awọn eeyan naa lasiko ti wọn n gbiyanju lati gbe oogun oloro ti wọn n pe ni methampethamine ati skunk, ti wọn ko pamọ sinu kẹẹgi epo pupa, lọ si Dubai, lorileede United Arab Emirate. Ileeṣẹ kan to maa n ba wọn fi ẹru ranṣẹ, to si tun maa n ba wọn gba ẹru lati Oke-okun ti wọn n pe ni NAHCO, to wa ni papakọ ofurufu Murtala Mohammed, niluu Ikẹja, ni wọn fẹẹ gbe ẹru naa ran ti ọwo fi tẹ Mary to jẹ agbodegba wọn to fẹẹ lọọ fi ẹrun ti ko bofin mu ọhun ranṣẹ. Oyoyo ati Udoka ni wọn kọkọ ri mu lọjọ kẹsan-an, oṣu Keji yii, pẹlu idi oogun oloro skunk to din diẹ ni ọọdunrun (283), ti giraamu rẹ si fẹrẹ to mẹẹẹdogun (14.90) ati giraamu methamephine to le mẹrin ni igba (204), eyi ti wọn ko pamọ sinu kẹẹgi epo pupa, ti wọn fẹẹ fi ranṣẹ si Dubai. Nigba ti wọn fọrọ po wọn nifun pọ, Mary jẹwọ pe oludasilẹ ṣọọṣi ti oun ṣẹṣẹ bẹrẹ si i lọ laipẹ yii lo ran oun ni iṣẹ buruku naa.


Ileeṣẹ kan to maa n ba wọn fi ẹru ranṣẹ, to si tun maa n ba wọn gba ẹru lati Oke-okun ti wọn n pe ni NAHCO, to wa ni papakọ ofurufu Murtala Mohammed, niluu Ikẹja, ni wọn fẹẹ gbe ẹru naa ran ti ọwo fi tẹ Mary to jẹ agbodegba wọn to fẹẹ lọọ fi ẹrun ti ko bofin mu ọhun ranṣẹ. Oyoyo ati Udoka ni wọn kọkọ ri mu lọjọ kẹsan-an, oṣu Keji yii, pẹlu idi oogun oloro skunk to din diẹ ni ọọdunrun (283), ti giraamu rẹ si fẹrẹ to mẹẹẹdogun (14.90) ati giraamu methamephine to le mẹrin ni igba (204), eyi ti wọn ko pamọ sinu kẹẹgi epo pupa, ti wọn fẹẹ fi ranṣẹ si Dubai. Nigba ti wọn fọrọ po wọn nifun pọ, Mary jẹwọ pe oludasilẹ ṣọọṣi ti oun ṣẹṣẹ bẹrẹ si i lọ laipẹ yii lo ran oun ni iṣẹ buruku naa. O ni oun ati ọmọ rẹ ti wọn n pe ni Chisom Obi, ẹni to ti na papa bora bayii ni wọn maa n gbe oogun naa fun oun pe ki oun lọọ gbe e ranṣẹ si Dubai, lẹyin ti wọn ti ni ki oun mulẹ pe ẹnikẹni ko ni i gbọ nipa ohun ti awọn n ṣe yii. O fi kun un pe odidi adiẹ kan ni pasitọ yii pa sinu ṣoọṣi lati fi ṣe irubọ, lẹyin eyi ni yoo si tun gbadura foun pe alọbọ ti ọwọ n lọ sẹnu loun maa lọ, ti oun si maa pada de. Mary ni nigba ti oludasilẹ ijọ yii ati ọmọ rẹ mọ pe oun ti mọ aṣiri awọn ni wọn maa n halẹ mọ oun, ti wọn si fi tipa mu oun pe ki oun maa ṣiṣẹ ti ko bofin mu naa, eyi ti wọn n pe ni Ice ati Bibeli iyẹn orukọ adape ti wọn fun (methamephine ati igbo).


O ni oun ati ọmọ rẹ ti wọn n pe ni Chisom Obi, ẹni to ti na papa bora bayii ni wọn maa n gbe oogun naa fun oun pe ki oun lọọ gbe e ranṣẹ si Dubai, lẹyin ti wọn ti ni ki oun mulẹ pe ẹnikẹni ko ni i gbọ nipa ohun ti awọn n ṣe yii. O fi kun un pe odidi adiẹ kan ni pasitọ yii pa sinu ṣoọṣi lati fi ṣe irubọ, lẹyin eyi ni yoo si tun gbadura foun pe alọbọ ti ọwọ n lọ sẹnu loun maa lọ, ti oun si maa pada de. Mary ni nigba ti oludasilẹ ijọ yii ati ọmọ rẹ mọ pe oun ti mọ aṣiri awọn ni wọn maa n halẹ mọ oun, ti wọn si fi tipa mu oun pe ki oun maa ṣiṣẹ ti ko bofin mu naa, eyi ti wọn n pe ni Ice ati Bibeli iyẹn orukọ adape ti wọn fun (methamephine ati igbo). Udezuk ni wọn fa Mary ti oun ṣẹṣẹ bẹrẹ iṣe egboogi oloro yii le lọwọ pe ko maa tọ ọ sọna. Ọmọkunrin to wa nileewe ẹkọ awọn oniwaasu naa ni miliọnu meji Naira ni wọn fun oun fun iṣẹ ti wọn gbe le oun lọwọ yii, oun ko si le kọ ọ nitori oun nilo owo fun ileewe ti oun n lọ.


Udezuk ni wọn fa Mary ti oun ṣẹṣẹ bẹrẹ iṣe egboogi oloro yii le lọwọ pe ko maa tọ ọ sọna. Ọmọkunrin to wa nileewe ẹkọ awọn oniwaasu naa ni miliọnu meji Naira ni wọn fun oun fun iṣẹ ti wọn gbe le oun lọwọ yii, oun ko si le kọ ọ nitori oun nilo owo fun ileewe ti oun n lọ.


Awọn tọọgi kọ lu awọn alatilẹyin Peter Obi nibi ipolongo ibo wọnl’Ekoo, wọn ba ọpọlọpọ nnkan jẹ

Monisọla Saka O kere tan, eeyan mẹrin ninu awọn alatilẹyin Peter Obi ti i ṣe oludije dupo aarẹ lẹgbẹ oṣelu Labour Party, lawọn ẹni ibi kan kọ lu, lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kọkanla, oṣu Keji, ọdun yii, lasiko ti wọn lọ sinu papa iṣere nla TBS, nipinlẹ Eko, fun eto ipolongo ẹgbẹ wọn. Gẹgẹ bi alaye tawọn tọrọ ṣoju wọn ṣe ati fọnran fidio to ja ran-in lori ẹrọ ayelujara, ada atawọn nnkan ija mi-in ni wọn ko ti awọn eeyan yii, lasiko ti wọn n lọ sibi ipolongo wọn. Lẹyin ti wọn ṣe wọn leṣe tan ni wọn tun ba ọpọlọpọ mọto ti wọn ba ti ri ami idanimọ ẹgbẹ Labour Party lara ẹ kọja bo ṣe yẹ. Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundenyin, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ lori ẹrọ abẹyẹfo Twitter rẹ sọ pe, alaga ẹgbẹ naa ni wọọdu Jakande lo fọrọ yii to awọn ọlọpaa teṣan Ilasan leti. O ni, “Eeyan mẹrin ti wọn fara pa ọhun ti n ri itọju, wọn si ti n ṣe gbogbo itọju to yẹ fun wọn ki ara wọn le tete pada bọ sipo. Ọga ọlọpaa teṣan Ilasan ti bẹrẹ iwadii, ṣugbọn ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ri si iwadii iwa ọdaran nipinlẹ yii, SCID, yoo tẹsẹ bọnu iwadii naa laipẹ.


Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundenyin, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ lori ẹrọ abẹyẹfo Twitter rẹ sọ pe, alaga ẹgbẹ naa ni wọọdu Jakande lo fọrọ yii to awọn ọlọpaa teṣan Ilasan leti. O ni, “Eeyan mẹrin ti wọn fara pa ọhun ti n ri itọju, wọn si ti n ṣe gbogbo itọju to yẹ fun wọn ki ara wọn le tete pada bọ sipo. Ọga ọlọpaa teṣan Ilasan ti bẹrẹ iwadii, ṣugbọn ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ri si iwadii iwa ọdaran nipinlẹ yii, SCID, yoo tẹsẹ bọnu iwadii naa laipẹ. “Ni nnkan bi ibusọ mẹẹẹdogun sibi ti wọn ti fẹẹ ṣeto ipolongo ibo ọhun ni wọn ti kọ lu wọn. Gẹgẹ ba a ṣe ti sọ tẹlẹ, awọn ẹka SCID yoo dide lati gba iwadii naa lọwọ agọ ọlọpaa Ilasan, lati le ri awọn ti aje iwa ibajẹ naa ṣi mọ lori mu kiakia. Awọn eeyan ti wọn fara pa ọhun atawọn ẹlẹrii mi-in ti wa nikalẹ lati ran awọn agbofinro lọwọ, lori awọn nnkan ti wọn le nilo lati le tete ri awọn eeyan buruku ọhun mu”.


“Ni nnkan bi ibusọ mẹẹẹdogun sibi ti wọn ti fẹẹ ṣeto ipolongo ibo ọhun ni wọn ti kọ lu wọn. Gẹgẹ ba a ṣe ti sọ tẹlẹ, awọn ẹka SCID yoo dide lati gba iwadii naa lọwọ agọ ọlọpaa Ilasan, lati le ri awọn ti aje iwa ibajẹ naa ṣi mọ lori mu kiakia. Awọn eeyan ti wọn fara pa ọhun atawọn ẹlẹrii mi-in ti wa nikalẹ lati ran awọn agbofinro lọwọ, lori awọn nnkan ti wọn le nilo lati le tete ri awọn eeyan buruku ọhun mu”. Nigba to n bu ẹnu atẹ lu iwa ika ati ọdaju tawọn ẹni ọhun hu, Hundenyin ni lati ọjọ Ẹti, Furaidee, ni wọn ti fọn awọn ẹṣọ alaabo kaakiri ibudo ipolongo ibo ọhun, lati le dena ọwọkọwọ tawọn arufin le fẹẹ gbe lati da omi alaafia ibẹ ru, pẹlu bi wọn si ṣe palẹmọ to naa, wọn tun pada ṣiṣẹ ọwọ wọn naa ni”. Pẹlu bo ṣe jẹ ipinlẹ ta a le pe ni ti ẹgbẹ oṣelu APC, to si tun jẹ pe ọmọ ẹgbẹ APC lo wa lori aleefa, bii omi lawọn eeyan tu jade lọjọ Abamẹta yii lati fi atilẹyin wọn han fun Obi. Ọpọlọpọ awọn alatilẹyin ẹ yii ni wọn ti de inu TBS, ti wọn ti n reti rẹ pe ko de, nigba tawọn mi-in si kora wọn jọ pọ si ilu Ikẹja, nipinlẹ Eko.


Nigba to n bu ẹnu atẹ lu iwa ika ati ọdaju tawọn ẹni ọhun hu, Hundenyin ni lati ọjọ Ẹti, Furaidee, ni wọn ti fọn awọn ẹṣọ alaabo kaakiri ibudo ipolongo ibo ọhun, lati le dena ọwọkọwọ tawọn arufin le fẹẹ gbe lati da omi alaafia ibẹ ru, pẹlu bi wọn si ṣe palẹmọ to naa, wọn tun pada ṣiṣẹ ọwọ wọn naa ni”. Pẹlu bo ṣe jẹ ipinlẹ ta a le pe ni ti ẹgbẹ oṣelu APC, to si tun jẹ pe ọmọ ẹgbẹ APC lo wa lori aleefa, bii omi lawọn eeyan tu jade lọjọ Abamẹta yii lati fi atilẹyin wọn han fun Obi. Ọpọlọpọ awọn alatilẹyin ẹ yii ni wọn ti de inu TBS, ti wọn ti n reti rẹ pe ko de, nigba tawọn mi-in si kora wọn jọ pọ si ilu Ikẹja, nipinlẹ Eko. Awọn ti wọn n bọ loju ọna lawọn janduku yii lọọ dena de, ti wọn fi ṣe wọn leṣe, ti wọn si tun ba mọto atawọn nnkan ini wọn jẹ. Peter Obi bara jẹ lori iṣẹlẹ naa, o ṣapejuwe ẹ gẹgẹ buii eyi to ba ni lọkan jẹ jọjọ, o waa ke si awọn ọlọpaa pe ki wọn tete ba awọn wa awọn ọbayejẹ naa jade. Ko too di pe o de si TBS, Obi ti kọkọ lọọ ba awọn oniṣowo ninu ọja Alaba International Market, agbegbe Ọjọ, nipinlẹ naa lalejo, tẹrin-tọyaya ni wọn si fi ki i kaabọ.


Awọn ti wọn n bọ loju ọna lawọn janduku yii lọọ dena de, ti wọn fi ṣe wọn leṣe, ti wọn si tun ba mọto atawọn nnkan ini wọn jẹ. Peter Obi bara jẹ lori iṣẹlẹ naa, o ṣapejuwe ẹ gẹgẹ buii eyi to ba ni lọkan jẹ jọjọ, o waa ke si awọn ọlọpaa pe ki wọn tete ba awọn wa awọn ọbayejẹ naa jade. Ko too di pe o de si TBS, Obi ti kọkọ lọọ ba awọn oniṣowo ninu ọja Alaba International Market, agbegbe Ọjọ, nipinlẹ naa lalejo, tẹrin-tọyaya ni wọn si fi ki i kaabọ. Bi wọn ṣe n juwọ si i, ti wọn n mi asia ẹgbẹ wọn loke, bẹẹ ni gbogbo wọn n pariwo orukọ ẹ pẹlu ayọ ati idunnu gidi. Bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to ti i mọ awọn ti wọn ṣiṣẹ ibi yii ati idi ti wọn fi ṣe e, awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu Labour Party yii ni ọkan lara olori awọn ẹgbẹ oṣelu to fẹsẹ rinlẹ nipinlẹ naa lo wa nidii ikọlu ọhun.


Bi wọn ṣe n juwọ si i, ti wọn n mi asia ẹgbẹ wọn loke, bẹẹ ni gbogbo wọn n pariwo orukọ ẹ pẹlu ayọ ati idunnu gidi. Bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to ti i mọ awọn ti wọn ṣiṣẹ ibi yii ati idi ti wọn fi ṣe e, awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu Labour Party yii ni ọkan lara olori awọn ẹgbẹ oṣelu to fẹsẹ rinlẹ nipinlẹ naa lo wa nidii ikọlu ọhun.


Taiwo jẹwọ: Oogun owo ni mo fẹẹ fi pata obinrin ti mo lọọ ji ka n’Ilọrin ṣe

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ile-ẹjọ Magistreeti kan niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, ti ni ki afurasi kan, Ọlatunji Taiwo, maa lọọ ṣe faaji lọgba ẹwọn fẹsun pe o lọọ ji pata obinrin ti wọn sa sori waya ka lagbegbe Ẹiyẹnkọrin, tọwọ ọlọpaa si tẹ ẹ niluu Ilọrin. Agbefọba, Ayeni Gbenga, sọ fun ile-ẹjọ pe lasiko ti awọn ọlọpaa n da awọn ọkọ duro, ti wọn si ṣe ayẹwo finnifinni niluu Ilọrin, ni wọn da Taiwo duro, nigba ti wọn se ayẹwo ọkọ rẹ ni wọn ba pata obinrin ti wọn ti wọ meji pẹlu awọn oogun abẹnugọngọ, iwo àgbò to we laṣọ pupa, ati erupẹ dudu to di sinu ọra. Taiwo jẹwọ pe ilu Ẹiyẹnkọrin loun ti lọọ ka awọn pata naa lori lori waya ti wọn sa a si, o loun fẹẹ lo o fun oogun owo ni. Ọmọkunrin naa gbiyanju lati sa lakata ileeṣẹ ọlọpaa ti wọn fi i pamọ si, ṣugbọn ọwọ tun ba alakọri pada. Gbenga rọ ile-ẹjọ ko fi afurasi naa si ahamọ titi ti iwadii yoo fi pari. Adajọ Kamson, paṣẹ pe ki wọn ju afurasi naa sọgba ẹwọn Oke-Kura, o sun igbẹjọ si ogunjọ, oṣu Kẹta, ọdun yii.


Eyi ni ọrọ aro ati iwuri to gbomi loju ẹni ti Funkẹ Akindele kọ nipa mama rẹ to ku

Jọkẹ Amọri Fun igba akọkọ lẹyin ti iya rẹ ku, oṣerebinrin to gbajumọ daadaa, to tun n dije dupo igbakeji gomina labẹ ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Eko, Funkẹ Akindele tawọn tiẹ tun maa n pe ni lefty sọrọ lẹyin iku iya rẹ, Dokita R.B Adebanjọ-Akindele. Eyi ni ọrọ idaro ti oṣere naa kọ nipa mama rẹ. ‘’Mama mi niyẹn Iya mi to dun Iya to kun fun ayọ nigba gbogbo Maami alawada Iya mi amódedùn ‘‘Maami, ẹ tọ mi lati tẹpa mọṣẹ daadaa, lati ni ifarasin ati lati ma ṣe jẹ alanikanjọpọn. Ibukun ni yin fawọn ọmọ yin ati gbogbo awọn to yi yin ka. Ipa rere lẹ maa n ni laye gbogbo ẹni to ba ṣalabaapade yin. ‘’Ẹ tọ wa loju ọna Ọlọrun; beeyan ṣe n gbadura, ba a ṣe n sin Ọlọrun, ati ba a ṣe n fi ohun gbogbo le E lọwọ.


Ibukun ni yin fawọn ọmọ yin ati gbogbo awọn to yi yin ka. Ipa rere lẹ maa n ni laye gbogbo ẹni to ba ṣalabaapade yin. ‘’Ẹ tọ wa loju ọna Ọlọrun; beeyan ṣe n gbadura, ba a ṣe n sin Ọlọrun, ati ba a ṣe n fi ohun gbogbo le E lọwọ. A ni ibẹru Ọlọrun lọkan nitori bẹ ẹ ṣe tọ wa lati maa ṣe gbogbo nnkan ta a ba n ṣe tọkantara. Ki i tun ṣe pe ẹ kọ wa nikan, ẹ tun nawọ ẹkọ de ori awọn ọmọ-ọmọ yin, pẹlu bẹ ẹ ṣe kọ wọn lọna teeyan fi n ba Ọlọrun sọrọ lati kekere. ‘‘Maami, eeyan kan ti ko waye mọya ni yin, gbogbo ipa yin lẹ si sa lati fun wa ni aye to nitumọ.


A ni ibẹru Ọlọrun lọkan nitori bẹ ẹ ṣe tọ wa lati maa ṣe gbogbo nnkan ta a ba n ṣe tọkantara. Ki i tun ṣe pe ẹ kọ wa nikan, ẹ tun nawọ ẹkọ de ori awọn ọmọ-ọmọ yin, pẹlu bẹ ẹ ṣe kọ wọn lọna teeyan fi n ba Ọlọrun sọrọ lati kekere. ‘‘Maami, eeyan kan ti ko waye mọya ni yin, gbogbo ipa yin lẹ si sa lati fun wa ni aye to nitumọ. Mo fẹẹ dupẹ lọwọ yin maami, fun bẹ ẹ ṣe tọ wa daadaa ninu ofii ninu ọlaa. Loootọ a maa dun ni jọjọ, ṣugbọn inu mi tun dun pe ẹkọ rere tẹ ẹ fi silẹ fun awa ọmọ yoo tubọ maa tẹsiwaju titi dori awọn ọmọ-ọmọ yin, bẹẹ ni ayọ mi kun nitori mo mọ pe aaye ati ipo daadaa lẹ wa bayii. ‘‘Ko si bo ṣe fẹẹ ri, aaro yin yoo maa sọ mi, ọkan mi yoo si maa ṣafẹẹri yin ni titi laelae.


Mo fẹẹ dupẹ lọwọ yin maami, fun bẹ ẹ ṣe tọ wa daadaa ninu ofii ninu ọlaa. Loootọ a maa dun ni jọjọ, ṣugbọn inu mi tun dun pe ẹkọ rere tẹ ẹ fi silẹ fun awa ọmọ yoo tubọ maa tẹsiwaju titi dori awọn ọmọ-ọmọ yin, bẹẹ ni ayọ mi kun nitori mo mọ pe aaye ati ipo daadaa lẹ wa bayii. ‘‘Ko si bo ṣe fẹẹ ri, aaro yin yoo maa sọ mi, ọkan mi yoo si maa ṣafẹẹri yin ni titi laelae. Mo si n ṣeleri fun yin pe mi o ni i taku sọna bii eefin, mi o si ni i kaaarẹ ọkan gẹgẹ bii imọran yin fun mi. Ma a ri i daju pe mo sa gbogbo agbara mi lori ohunkohun ti mo ba ṣe, aṣeyọri ati iṣẹgun yoo si jẹ temi lorukọ Jesu. Titi laelae ni ma a maa ṣe ohun iwuri fun yin, ti n oo si maa jẹ ohun amuyangan fun yin.


Mo si n ṣeleri fun yin pe mi o ni i taku sọna bii eefin, mi o si ni i kaaarẹ ọkan gẹgẹ bii imọran yin fun mi. Ma a ri i daju pe mo sa gbogbo agbara mi lori ohunkohun ti mo ba ṣe, aṣeyọri ati iṣẹgun yoo si jẹ temi lorukọ Jesu. Titi laelae ni ma a maa ṣe ohun iwuri fun yin, ti n oo si maa jẹ ohun amuyangan fun yin. ‘‘Inu mi dun nitori ẹ ko sunkun lori ọkankan ninu awọn ọmọ yin. Inu mi dun pe ẹ ri awọn ọmọ-ọmọ yin. Inu mi dun tori ẹ gbe igbesi aye to nitumọ.


‘‘Inu mi dun nitori ẹ ko sunkun lori ọkankan ninu awọn ọmọ yin. Inu mi dun pe ẹ ri awọn ọmọ-ọmọ yin. Inu mi dun tori ẹ gbe igbesi aye to nitumọ. ‘‘Maami, a ko ṣọfọ iku yin rara, dipo bẹẹ, ajọyọ igbesi aye rere to nitumọ tẹ ẹ gbe la n ṣe. Ki ẹmi yin ko sun-un re Mo nifẹẹ yin, maami. Bayii ni Funkẹ kọ ọrọ iwuri naa nipa mama rẹ.


‘‘Maami, a ko ṣọfọ iku yin rara, dipo bẹẹ, ajọyọ igbesi aye rere to nitumọ tẹ ẹ gbe la n ṣe. Ki ẹmi yin ko sun-un re Mo nifẹẹ yin, maami. Bayii ni Funkẹ kọ ọrọ iwuri naa nipa mama rẹ.


Olukọ ileewe giga fasiti dero Kirikiri, ọmọ to bi ninu ara ẹ lo n ba laṣepọ

Monisọla Saka Ile-ẹjọ Majisireeti to fikalẹ sagbegbe Ọgba, nipinlẹ Eko, ti ju olukọ iileewe giga Poli ipinlẹ Eko atijọ, LASPOTECH, to ti di fasiti bayii, Lagos State University of Technology, LASUTECH, si atimọle ọgba ẹwọn Kirikiri ipinlẹ Eko, lori ẹsun pe o n ṣe kinni fun ọmọ bibi inu ẹ, ọmọbinrin ti ko ju ọmọ ọdun mẹwaa lọ. Lati ọdun 2018, ni wọn lọkunrin yii ti n ṣe aṣemaṣe ọhun si ọmọdebinrin to bi ninu ara ẹ yii. Gẹgẹ bi atẹjade kan ti Arabinrin Jọkẹ Ladenẹgan-Ọginni, gbe siwaju ile-ẹjọ naa lorukọ ileeṣẹ ipinlẹ Eko to n ri si ifipabanilopọ ati ifiyajẹni labẹ ile, Lagos State Domestic and Sexual Violence Agency (DSVA), o ṣalaye pe ọwọ ba ọkunrin to n ṣiṣẹ olukọni yii lẹyin ti wọn ta awọn lolobo pe ọmọ bibi inu ẹ lo n ba sun. Iya ọmọdebinrin ti wọn n ba lajọṣepọ yii ṣalaye pe lati ọdun 2018 ni ọkọ oun ti ṣi oun laṣọ wo gbẹyin, nigbakuugba toun ba si fẹẹ da ọrọ naa silẹ tabi koun beere ẹṣẹ toun ṣẹ to fi pa oun ti bẹẹ, lilu bii ẹni lu aṣọ ofi lo maa n fi oun ṣe. Gẹgẹ bawọn ajọ DSVA yii ṣe sọ, lori ọrọ ti ko to nnkan lo maa na iyawo ẹ le lori, igba ti ọkunrin yii si na iyawo ẹ kẹyin ni eyi to ṣe lọgbọnjọ, oṣu Kejila, ọdun 2022, to kọja yii. Lọjọ Ẹti, Furaidee, to lọ yii, ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ọdun yii, ni wọn fi ẹsun meji ọtọọtọ kan an pe o n fipa ba ọmọ kekere ti ko ti i da nnkan kan mọ yii lo pọ, niwaju Adajọ Bọla Ọṣunsanmi.


Iya ọmọdebinrin ti wọn n ba lajọṣepọ yii ṣalaye pe lati ọdun 2018 ni ọkọ oun ti ṣi oun laṣọ wo gbẹyin, nigbakuugba toun ba si fẹẹ da ọrọ naa silẹ tabi koun beere ẹṣẹ toun ṣẹ to fi pa oun ti bẹẹ, lilu bii ẹni lu aṣọ ofi lo maa n fi oun ṣe. Gẹgẹ bawọn ajọ DSVA yii ṣe sọ, lori ọrọ ti ko to nnkan lo maa na iyawo ẹ le lori, igba ti ọkunrin yii si na iyawo ẹ kẹyin ni eyi to ṣe lọgbọnjọ, oṣu Kejila, ọdun 2022, to kọja yii. Lọjọ Ẹti, Furaidee, to lọ yii, ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ọdun yii, ni wọn fi ẹsun meji ọtọọtọ kan an pe o n fipa ba ọmọ kekere ti ko ti i da nnkan kan mọ yii lo pọ, niwaju Adajọ Bọla Ọṣunsanmi. Bo tilẹ jẹ pe ọkunrin ọdaran naa rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ pe ki wọn ṣiju aanu wo oun, Onidaajọ Ọṣunsanmi ta ku jalẹ pe oun ko ni i gba ẹbẹ rẹ. Gẹgẹ bi igbẹjọ ati iwadii ṣe n lọ lọwọ, adajọ paṣẹ pe ki wọn lọọ fi ọkunrin ọhun pamọ sinu ọgba ẹwọn Kirikiri, titi ti eto igbẹjọ ẹ yoo fi bẹrẹ ni ọjọ kẹfa, oṣu Kẹta, ọdun 2023 yii. Akọwe ajọ DSVA, Arabinrin Titilọla Vivour-Adeniyi, sọrọ lori bi ọrọ ifipabanilopọ ati ija to jẹ mọ abẹle ṣe n pọ si i lojoojumọ, agaga ibalopọ laarin ọmọ si baba, ẹgbọn si aburo tabi laarin ẹbi sira wọn.


Bo tilẹ jẹ pe ọkunrin ọdaran naa rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ pe ki wọn ṣiju aanu wo oun, Onidaajọ Ọṣunsanmi ta ku jalẹ pe oun ko ni i gba ẹbẹ rẹ. Gẹgẹ bi igbẹjọ ati iwadii ṣe n lọ lọwọ, adajọ paṣẹ pe ki wọn lọọ fi ọkunrin ọhun pamọ sinu ọgba ẹwọn Kirikiri, titi ti eto igbẹjọ ẹ yoo fi bẹrẹ ni ọjọ kẹfa, oṣu Kẹta, ọdun 2023 yii. Akọwe ajọ DSVA, Arabinrin Titilọla Vivour-Adeniyi, sọrọ lori bi ọrọ ifipabanilopọ ati ija to jẹ mọ abẹle ṣe n pọ si i lojoojumọ, agaga ibalopọ laarin ọmọ si baba, ẹgbọn si aburo tabi laarin ẹbi sira wọn. Adeniyi waa rọ awọn eeyan lati ma ṣe pa nnkan buruku mura, ki wọn pariwo sita, ki wọn si tete maa fẹjọ awọn iwa ti ko tọ sun awọn ileeṣẹ tọrọ kan loju ọjọ. O fi awọn eeyan lọkan balẹ pe gbogbo iwa aitọ yoowu ti wọn ba hu si wọn ni ileeṣẹ awọn pẹlu atilẹyin ijọba gomina Babajide Sanwo-Olu, yoo pese iranwọ ati atilẹyin fun wọn le lori, titi ti awọn yoo fi gba idajọ ododo fun wọn, ti iru awọn afurasi ti wọn ba ka iwa ibi bẹẹ mọ lọwọ yoo si fimu kata ofin.


Adeniyi waa rọ awọn eeyan lati ma ṣe pa nnkan buruku mura, ki wọn pariwo sita, ki wọn si tete maa fẹjọ awọn iwa ti ko tọ sun awọn ileeṣẹ tọrọ kan loju ọjọ. O fi awọn eeyan lọkan balẹ pe gbogbo iwa aitọ yoowu ti wọn ba hu si wọn ni ileeṣẹ awọn pẹlu atilẹyin ijọba gomina Babajide Sanwo-Olu, yoo pese iranwọ ati atilẹyin fun wọn le lori, titi ti awọn yoo fi gba idajọ ododo fun wọn, ti iru awọn afurasi ti wọn ba ka iwa ibi bẹẹ mọ lọwọ yoo si fimu kata ofin.


Eyi lohun ti Gomina Adeleke ni kawọn oṣiṣẹ ijọba ṣe layaajọ ọdun Falẹntain l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ara ọtọ ni ayajọ ayẹyẹ ọjọ ololufẹ ti wọn n pe ni ‘Valentine Day’ ti ọdun yii yoo jẹ nitori awọn oṣiṣẹ ijọba yoo kopa ninu ayẹyẹ naa gẹgẹ bi Gomina Ademọla Adeleke ti ipinlẹ Ọṣun ti kede rẹ. Ninu atẹjade kan ti Ọgbẹni K.N. Akintọla fọwọ si lorukọ olori awọn oṣiṣẹ ọba l’Ọṣun, ile igbọkọsi to wa lọfiisi gomina ni Abere, layẹyẹ naa yoo ti waye lọjọ kẹrinla, oṣu Keji, ọdun yii. O ke si gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba ti wọn nifẹẹ lati kopa ninu idije ijo jijo, ayo tita, ludo tita, imura ologe ati bẹẹ bẹẹ lọ lati forukọsilẹ lọdọ awọn eeyan meji tijọba ti yan. Atẹjade naa fi kun un pe Gomina Adeleke ni yoo jẹ Baba Ifẹ (Father of Love) nibi eto naa, nigba ti olori awọn oṣiṣẹ ọba l’Ọṣun yoo jẹ olugbalejo pataki. O waa ke si gbogbo awọn olori ileeṣẹ, lajọlajọ, adari ijọba ibilẹ lati mu eto naa lọkun-unkundun, ki wọn si kede rẹ bo ti tọ laarin awọn oṣiṣẹ abẹ wọn.


Ọmọ Naijiria ẹ gba mi o, ileewe CHRISTAND ACADEMY ti fi iwa aibikita pa ọmọ mi-Adeniran

Faith Adebọla Ọkan ninu awọn obi akẹkọọ ileewe CHRISTLAND ACADEMY, Ọgbẹni Adeyẹmi Adeniran, ti pariwo si gbogbo ọmọ Naijiria pe ki wọn gba oun lori iku aitọjọ ti awọn alaṣẹ ileewe naa fi pa ọmọ oun obinrin, Whitney Adeniran, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii. Baba yii ni nnkan kan ko ṣe ọmọ naa to fi mura, ti ọkọ ileewe wọn si waa gbe e lọ sibi ti wọn ti n ṣe ayẹyẹ ere idaraya onile jile ti wọn n pe ni Inter house sport, eyi to waye ni Agege Stadium. Ṣugbọn lojiji ni wọn pe oun pe ọmọ naa ti ku. O ni aibikita ati ailaamojuto awọn alaṣẹ ileewe naa lo pa ọmọ yii, o waa bẹ awọn ọmọ Naijiria ki wọn ma jẹ ki iku ọmọ oun lọ bẹẹ. Eyi ni alaye ti baba ọmọ naa ṣe. ‘‘Orukọ mi ni Micheal Adeyẹmi Adeniran, mo n jade wa lasiko yii lati beere fun iranlọwọ gbogbo ẹyin ọtọkulu ilu, ati gbogbo ẹyin ti ẹ ni agbara lati ran mi lọwọ ki iku ọmọ mi obinrin, Whitney Adeniran, ma kan lọ bẹẹ lasan.


O ni aibikita ati ailaamojuto awọn alaṣẹ ileewe naa lo pa ọmọ yii, o waa bẹ awọn ọmọ Naijiria ki wọn ma jẹ ki iku ọmọ oun lọ bẹẹ. Eyi ni alaye ti baba ọmọ naa ṣe. ‘‘Orukọ mi ni Micheal Adeyẹmi Adeniran, mo n jade wa lasiko yii lati beere fun iranlọwọ gbogbo ẹyin ọtọkulu ilu, ati gbogbo ẹyin ti ẹ ni agbara lati ran mi lọwọ ki iku ọmọ mi obinrin, Whitney Adeniran, ma kan lọ bẹẹ lasan. O ṣẹlẹ pe ileewe CHRISTLAND ACADEMY, ni ọmọ mi n lọ, ayẹyẹ ere idaraya onilejile (Inter house sport) ti wọn maa n ṣe si waye ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii. Funra rẹ lo mura ileewe, to si kuro nile lai ki i ṣe pe o ni ipenija ilera kankan, ti ki i si ṣe pe aisan kankan n ṣe e rara. Mọto ileewe lo waa gbe e lọ si ibi ti eto idije ere idaraya naa ti waye ni Stediọmu Agege.


O ṣẹlẹ pe ileewe CHRISTLAND ACADEMY, ni ọmọ mi n lọ, ayẹyẹ ere idaraya onilejile (Inter house sport) ti wọn maa n ṣe si waye ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii. Funra rẹ lo mura ileewe, to si kuro nile lai ki i ṣe pe o ni ipenija ilera kankan, ti ki i si ṣe pe aisan kankan n ṣe e rara. Mọto ileewe lo waa gbe e lọ si ibi ti eto idije ere idaraya naa ti waye ni Stediọmu Agege. ‘‘Lẹyin to lọ tan ni iyawo mi naa mura lati lọ sibi eto naa. Nigba to debẹ, o ṣakiyesi pe ko si ọmọ mi laarin awọn to n yan bii ologun atawọn to n lọwọ si ọkan-o-jọkan ayẹyẹ ti wọn n ṣe nibẹ. Eyi lo ṣe bẹrẹ si i wa a, to si n beere rẹ lọwọ awọn akẹkọọ ẹgbẹ rẹ atawọn olukọ to wa nitosi.


‘‘Lẹyin to lọ tan ni iyawo mi naa mura lati lọ sibi eto naa. Nigba to debẹ, o ṣakiyesi pe ko si ọmọ mi laarin awọn to n yan bii ologun atawọn to n lọwọ si ọkan-o-jọkan ayẹyẹ ti wọn n ṣe nibẹ. Eyi lo ṣe bẹrẹ si i wa a, to si n beere rẹ lọwọ awọn akẹkọọ ẹgbẹ rẹ atawọn olukọ to wa nitosi. ‘‘Nibi to ti n ṣe eleyii lo ti ṣakiyesi pe awọn akẹkọọ kan pe jọ lọọọkan, wọn pagbo yi ara wọn ka bii pe nnkan kan ṣẹlẹ. Lo ba rin lọ sibẹ lati lọọ beere ọmọ rẹ, ṣugbọn lasiko to n rin lọ si ibi ti awọn akẹkọọ ti ṣu jọ yii lo ri i pe ọkọ ileewe naa sa ere buruku jade ninu ọgba ti wọn ti n ṣe ayẹyẹ ọdun ere idaraya naa. Oun tiẹ tun n sọ pe bawo ni ọkọ naa yoo ṣe sa iru ere buruku yii laarin awọn akẹkọọ to pọ bẹẹ.


‘‘Nibi to ti n ṣe eleyii lo ti ṣakiyesi pe awọn akẹkọọ kan pe jọ lọọọkan, wọn pagbo yi ara wọn ka bii pe nnkan kan ṣẹlẹ. Lo ba rin lọ sibẹ lati lọọ beere ọmọ rẹ, ṣugbọn lasiko to n rin lọ si ibi ti awọn akẹkọọ ti ṣu jọ yii lo ri i pe ọkọ ileewe naa sa ere buruku jade ninu ọgba ti wọn ti n ṣe ayẹyẹ ọdun ere idaraya naa. Oun tiẹ tun n sọ pe bawo ni ọkọ naa yoo ṣe sa iru ere buruku yii laarin awọn akẹkọọ to pọ bẹẹ. ‘‘Ṣugbọn nigba to debẹ to fi aworan ọmọ rẹ han ọkan ninu awọn akẹkọọ naa pe oun loun n wa, iyẹn ba sọ fun un pe oun ni wọn sare gbe jade ninu ọkọ ileewe yẹn. Iyawo mi ni lati sare wa ọkan ninu awọn olukọ kan ko le beere ohun to ṣẹlẹ. Nigba to si ri wọn to beere, wọn ni niṣe ni ọmọ mi ṣubu lulẹ lojiji.


‘‘Ṣugbọn nigba to debẹ to fi aworan ọmọ rẹ han ọkan ninu awọn akẹkọọ naa pe oun loun n wa, iyẹn ba sọ fun un pe oun ni wọn sare gbe jade ninu ọkọ ileewe yẹn. Iyawo mi ni lati sare wa ọkan ninu awọn olukọ kan ko le beere ohun to ṣẹlẹ. Nigba to si ri wọn to beere, wọn ni niṣe ni ọmọ mi ṣubu lulẹ lojiji. Loju-ẹsẹ lo ti pe mi, to si sọ fun mi pe wọn ni ọmọ wa ṣubu lulẹ, wọn si ti gbe e lọ si ọsibitu. O ni ki emi maa sare bọ kiakkia, nigba ti oun n lọ si ọsibitu. ‘‘Nigba ti mo de ibi ti wọn gbe ọmọ mi lọ, o jẹ ileewosan alabọọde (Health Centre), nibẹ ni wọn si ti sọ fun iyawo mi pe ọmọ wa ti ku.


Loju-ẹsẹ lo ti pe mi, to si sọ fun mi pe wọn ni ọmọ wa ṣubu lulẹ, wọn si ti gbe e lọ si ọsibitu. O ni ki emi maa sare bọ kiakkia, nigba ti oun n lọ si ọsibitu. ‘‘Nigba ti mo de ibi ti wọn gbe ọmọ mi lọ, o jẹ ileewosan alabọọde (Health Centre), nibẹ ni wọn si ti sọ fun iyawo mi pe ọmọ wa ti ku. Nigba ti emi naa debẹ, oriṣiiriṣii ibeere ni mo n beere lọwọ wọn, ṣugbọn wọn ko le da mi lohun, mo ri ọmọ mi nilẹ, ẹyin oju rẹ, ete rẹ ati gbogbo oju rẹ ti dudu, nigba ti ko ti i pe wakati kan to ku. Mo waa kọju si nọọsi ti wọn pe nigba to ṣi wa nileewe lati tọju rẹ. Mo beere ohun to ṣẹlẹ, o si sọ fun mi pe nigba ti oun fi maa de ileewe, ọmọ mi ti ku, ṣugbọn oun ko le kede pe o ti ku nitori pe oun ki i ṣe dokita, idi niyi toun fi gba wọn laaye ki wọn gbe e wa si ọsibitu alabọọde naa.


Nigba ti emi naa debẹ, oriṣiiriṣii ibeere ni mo n beere lọwọ wọn, ṣugbọn wọn ko le da mi lohun, mo ri ọmọ mi nilẹ, ẹyin oju rẹ, ete rẹ ati gbogbo oju rẹ ti dudu, nigba ti ko ti i pe wakati kan to ku. Mo waa kọju si nọọsi ti wọn pe nigba to ṣi wa nileewe lati tọju rẹ. Mo beere ohun to ṣẹlẹ, o si sọ fun mi pe nigba ti oun fi maa de ileewe, ọmọ mi ti ku, ṣugbọn oun ko le kede pe o ti ku nitori pe oun ki i ṣe dokita, idi niyi toun fi gba wọn laaye ki wọn gbe e wa si ọsibitu alabọọde naa. Latigba naa ni mo ti n beere lọwọ awọn alaṣẹ CHRISTLAND pe ki lo ṣẹlẹ si ọmọ mi, ṣugbọn ohun ti wọn n ṣọ fun mi ni pe awọn ko mọ, pe niṣe lo kan ṣubu lulẹ, to si ku. ‘‘Haa, ẹ jọwọ, ẹ ran mi lọwọ, eyi lo yẹ ko jẹ igba ikẹyin ti CHRISTLAND yoo pa ọmọ nitori iwa aibikita ati aikun oju oṣuwọn wọn. Owo gidi ni mo n san nileewe yii, o si buru debii pe wọn ko le ṣeto itọju pajawiri si ibi tawọn ọmọ ti n ṣere onilejile tabi ki wọn mojuto awọn ọmọ naa’’.


Latigba naa ni mo ti n beere lọwọ awọn alaṣẹ CHRISTLAND pe ki lo ṣẹlẹ si ọmọ mi, ṣugbọn ohun ti wọn n ṣọ fun mi ni pe awọn ko mọ, pe niṣe lo kan ṣubu lulẹ, to si ku. ‘‘Haa, ẹ jọwọ, ẹ ran mi lọwọ, eyi lo yẹ ko jẹ igba ikẹyin ti CHRISTLAND yoo pa ọmọ nitori iwa aibikita ati aikun oju oṣuwọn wọn. Owo gidi ni mo n san nileewe yii, o si buru debii pe wọn ko le ṣeto itọju pajawiri si ibi tawọn ọmọ ti n ṣere onilejile tabi ki wọn mojuto awọn ọmọ naa’’. Bayii ni ọkunrin naa pari ọrọ rẹ.


Tori wọn kọ lati fi kun owo-oṣu mi ni mọ ṣe pa ọga mi, iyawo atọmọ wọn – Lekan

Gbenga Amos, Abẹokuta Bo ba jẹ oju-ẹsẹ ni epe n ja ni, boya ni eyikeyii ninu awọn afurasi ọdaran marun-un tawọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣafihan wọn pe wọn lọwọ ninu bi wọn ṣe ṣeku pa tọkọ-taya Kẹhinde Fatinoye ati Bukọla Fatinoye, ninu ile wọn loru mọju ọjọ kin-in-ni, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023, ti wọn tun pa ọmọ kan ṣoṣo ti tọkọ-taya naa bi, Ọrẹoluwa Fatinoye, ti wọn si ṣe bẹẹ pa idile kan run, iba kọja ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹwaa, oṣu Kin-in-ni yii, ti nnkan aburu iba fi ṣẹlẹ si ọkọọkan wọn. Aijẹ bẹẹ naa, pẹlu itara lawọn eeyan fi n ke si Ọlọrun ati ijọba pe ojo ẹsan ati ijiya gidi gbọdọ rọ sori awọn afurasi naa, fun iwa ika ati ailaanu wọn. Awọn ọlọpaa ṣafihan, Lekan Adekanmbi, amọ Koroba ni wọn mọ ọn si ninu ẹgbẹ okunkun Aiye to wa, to jẹ dẹrẹba to n wa tọkọ-taya naa, oun gan-an ni ipilẹṣẹ iwa ọdaran naa, Ahmed Odetọla, Akamọ ni wọn n pe oun, ẹni kẹta wọn ni Waheed Adeniji, ti wọn n pe ni Koffi, awọn mẹta yii ni wọn gbimọ pọ, ti wọn si ṣiṣẹẹbi naa. Wọn tun ṣafihan iya to bi Lekan, ati ọrẹbinrin ẹ, ti wọn daṣọ bo o lori nigba to sa lọ m’awọn ọlọpaa lọwọ lọsibitu, ti wọn si n purọ tan awọn ọtẹlẹmuyẹ jẹ lasiko iwadii. Lasiko ti wọn n jẹwọ iwa laabi ti wọn hu f’Alaroye, Lekan sọ pe latọdun 2018, iyẹn nnkan bii ọdun marun-un sẹyin, loun ti n ba tọkọ-taya naa ṣiṣẹ, amọ ẹgbẹrun mẹẹẹdọgbọn Naira (N25,000) ti wọn fi bẹrẹ pẹlu oun naa ni wọn ṣi n san foun titi dasiko yii, wọn kọ lati fi kun owo-oṣu oun, amọ wọn fi kun iṣẹ oun ninu ile, tori iṣẹ awakọ ni wọn gba oun fun, afi bi wọn ṣe ni koun maa gbalẹ, koun maa fun aja lounjẹ, oun maa n fọ abọ, oun si maa n ba wọn fọṣọ pẹlu. O loun ni ki wọn ya oun lowo tori oun fẹẹ gba ile toun ati ọrẹbinrin oun fẹẹ maa gbe, wọn o dahun, eyi lo mu koun fi eeji kun ẹẹta, toun fi fọrọ lọ awọn ọrẹ oun kan lode, ti wọn si kun oun lọwọ lati ‘gba ẹtọ oun lọwọ wọn’, gẹgẹ bo ṣe wi.


Wọn tun ṣafihan iya to bi Lekan, ati ọrẹbinrin ẹ, ti wọn daṣọ bo o lori nigba to sa lọ m’awọn ọlọpaa lọwọ lọsibitu, ti wọn si n purọ tan awọn ọtẹlẹmuyẹ jẹ lasiko iwadii. Lasiko ti wọn n jẹwọ iwa laabi ti wọn hu f’Alaroye, Lekan sọ pe latọdun 2018, iyẹn nnkan bii ọdun marun-un sẹyin, loun ti n ba tọkọ-taya naa ṣiṣẹ, amọ ẹgbẹrun mẹẹẹdọgbọn Naira (N25,000) ti wọn fi bẹrẹ pẹlu oun naa ni wọn ṣi n san foun titi dasiko yii, wọn kọ lati fi kun owo-oṣu oun, amọ wọn fi kun iṣẹ oun ninu ile, tori iṣẹ awakọ ni wọn gba oun fun, afi bi wọn ṣe ni koun maa gbalẹ, koun maa fun aja lounjẹ, oun maa n fọ abọ, oun si maa n ba wọn fọṣọ pẹlu. O loun ni ki wọn ya oun lowo tori oun fẹẹ gba ile toun ati ọrẹbinrin oun fẹẹ maa gbe, wọn o dahun, eyi lo mu koun fi eeji kun ẹẹta, toun fi fọrọ lọ awọn ọrẹ oun kan lode, ti wọn si kun oun lọwọ lati ‘gba ẹtọ oun lọwọ wọn’, gẹgẹ bo ṣe wi. O sọ siwaju si i pe oun o kọkọ ni in lọkan lati pa wọn, amọ nigba ti wọn ti mọ pe oun loun wa nidii akọlu ọjọ naa, o loun loun fi haama nla kan fọ iyawo ọga oun lori, lẹyin tawọn de wọn lọwọ. O lọrẹẹ oun lo fi ọbẹ ti wọn mu ninu kiṣinni du ọkọ lọrun, lẹyin to ti ṣe tiransifaa owo sinu akaunti oun. Ẹyin eyi lo ni awọn wọ oku mejeeji lọ soke ile naa, tawọn si sọ ina sile, ko ma baa ṣee ṣe fawọn ọlọpaa lati mọ ohun to ṣẹlẹ pato.


O sọ siwaju si i pe oun o kọkọ ni in lọkan lati pa wọn, amọ nigba ti wọn ti mọ pe oun loun wa nidii akọlu ọjọ naa, o loun loun fi haama nla kan fọ iyawo ọga oun lori, lẹyin tawọn de wọn lọwọ. O lọrẹẹ oun lo fi ọbẹ ti wọn mu ninu kiṣinni du ọkọ lọrun, lẹyin to ti ṣe tiransifaa owo sinu akaunti oun. Ẹyin eyi lo ni awọn wọ oku mejeeji lọ soke ile naa, tawọn si sọ ina sile, ko ma baa ṣee ṣe fawọn ọlọpaa lati mọ ohun to ṣẹlẹ pato. Awọn afurasi meji yooku, Ahmed Ọdẹtọla ati Waheed Adeniji, jẹrii si ọrọ ti Lekan sọ, wọn si tun ṣalaye pupọ nipa bi wọn ṣe pa odidi idile kan run tori owo. Ẹ pade ẹkunrẹrẹ iroyin yii ninu Alaroye ati Akede Agbaye ọsẹ to n bọ.


Awọn afurasi meji yooku, Ahmed Ọdẹtọla ati Waheed Adeniji, jẹrii si ọrọ ti Lekan sọ, wọn si tun ṣalaye pupọ nipa bi wọn ṣe pa odidi idile kan run tori owo. Ẹ pade ẹkunrẹrẹ iroyin yii ninu Alaroye ati Akede Agbaye ọsẹ to n bọ.


Awọn oludije ẹgbẹ PDP kẹyin si Atiku, aworan Tinubu ni wọn n gbe sara posita wọn

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ko si ani-ani pe wahala to n mi ẹgbẹ oṣelu PDP logbologbo lọwọlọwọ ti tan de aarin awọn ọmọ ẹgbẹ ọhun nipinlẹ Ondo pẹlu bawọn oludije kan ṣe kọ jalẹ lati fi aworan Atiku Abubakar to jẹ oludije sipo aarẹ wọn si ara posita ti wọn fi n polongo ibo. Awọn meji ti aje ọrọ yii ṣi mọ lori ni oludije sipo ọmọ ile-igbimọ aṣofin agba l’Abuja, Amofin Agba Baṣọrun Ifẹdayọ Adédìpẹ̀ ati ẹni to n dije lati ṣoju awọn eeyan ijọba ibilẹ Guusu ati Ariwa Akurẹ nileegbimọ aṣoju-ṣofin, Abilekọ Kẹmisọla Adesanya. Ọgọọrọ awọn iwe alẹ-mogiri naa lawọn eeyan ri ti wọn lẹ kaakiri awọn apa ibi kan ni iha Guusu ijọba ibilẹ Ọsẹ ati Ariwa Akurẹ, bo tilẹ jẹ pe awọn oludije mejeeji ti sẹ kanlẹ pe ko ye awọn rara bi ọrọ awọn posita ọhun ṣe jẹ. Awọn mejeeji ni wọn pa ẹnu pọ bu ẹnu atẹ lu ọrọ posita naa ninu atẹjade kan ti wọn fi sita, ti wọn si juwe awọn to ṣe agbatẹru rẹ bii ọta ilọsiwaju ẹgbẹ PDP, nitori ko si ajọṣepọ tabi ọrọ majẹ-a-gbọ kankan laarin awọn ati Bọla Tinubu to jẹ oludije sipo aarẹ fun ẹgbẹ APC. Wọn ni awọn ẹlẹmii èṣù kan lo ni lati ṣiṣẹ ibi naa lati ṣi awọn alatilẹyin awọn lọna ki wọn le dibo fun ẹgbẹ APC ninu eto idibo to n bọ lọna. Ọkan pataki ninu awọn alatilẹyin Gomina ipinlẹ Rivers, Nyesome Wike ni iyẹn gomina tẹlẹ ri nipinlẹ Ondo, Oluṣẹgun Mimiko, ọkunrin ọmọ bibi ilu Ondo ọhun ko si fi igba kankan fi bo pe ẹyin Wike loun wa gbọngbọngbọn latigba ti ija nla ti bẹ silẹ ninu ẹgbẹ PDP lẹyin ibo abẹle ti wọn ṣeto rẹ losu bii mẹrin sẹyin.


Awọn mejeeji ni wọn pa ẹnu pọ bu ẹnu atẹ lu ọrọ posita naa ninu atẹjade kan ti wọn fi sita, ti wọn si juwe awọn to ṣe agbatẹru rẹ bii ọta ilọsiwaju ẹgbẹ PDP, nitori ko si ajọṣepọ tabi ọrọ majẹ-a-gbọ kankan laarin awọn ati Bọla Tinubu to jẹ oludije sipo aarẹ fun ẹgbẹ APC. Wọn ni awọn ẹlẹmii èṣù kan lo ni lati ṣiṣẹ ibi naa lati ṣi awọn alatilẹyin awọn lọna ki wọn le dibo fun ẹgbẹ APC ninu eto idibo to n bọ lọna. Ọkan pataki ninu awọn alatilẹyin Gomina ipinlẹ Rivers, Nyesome Wike ni iyẹn gomina tẹlẹ ri nipinlẹ Ondo, Oluṣẹgun Mimiko, ọkunrin ọmọ bibi ilu Ondo ọhun ko si fi igba kankan fi bo pe ẹyin Wike loun wa gbọngbọngbọn latigba ti ija nla ti bẹ silẹ ninu ẹgbẹ PDP lẹyin ibo abẹle ti wọn ṣeto rẹ losu bii mẹrin sẹyin. Ko si eyikeyii to yọju ninu Mimiko atawọn ọmọlẹyin rẹ lasiko ti Atiku gbe eto ipolongo rẹ wa si ipinlẹ Ondo nipari oṣu Kọkanla, ọdun to kọja. Awọn alatilẹyin ọkunrin ti wọn n pe ni Iroko ọhun naa lo si pọ ju ninu awọn to n dije fun ipo kan tabi omiiran ninu eto idibo ti yoo waye laipẹ.


Ko si eyikeyii to yọju ninu Mimiko atawọn ọmọlẹyin rẹ lasiko ti Atiku gbe eto ipolongo rẹ wa si ipinlẹ Ondo nipari oṣu Kọkanla, ọdun to kọja. Awọn alatilẹyin ọkunrin ti wọn n pe ni Iroko ọhun naa lo si pọ ju ninu awọn to n dije fun ipo kan tabi omiiran ninu eto idibo ti yoo waye laipẹ.


Wọn ti mu afurasi to pa tọkọ-taya Fatinoye atọmọ wọn lọjọ ọdun tuntun l’Abẹokuta to sa lọ

Gbenga Amos, Ogun Ọtafa-soke yido bori, bi ọba aye ko ri ọ, t’ọrun n wo ọ, gẹgẹ bawọn agba ṣe n sọ, owe yii lo wọ ọrọ awọn afurasi ọdaran mẹta kan run odidi idile kan, nigba ti wọn ṣeku pa tọkọ-taya Kẹhinde Fatinoye ati Bukọla Fatinoye ninu ile wọn loru mọju ọjọ kinni, oṣu Kinni ọdun 2023, ti wọn si dana sun oku wọn mọle, ẹyin eyi ni wọn lọọ de ọmọ kanṣoṣo ti tọkọ-taya naa bi, Ọrẹoluwa Fatinoye, ti wọn si lọọ ju u sodo Ogun, nibi to ku si, ni wọn ba sa lọ tefetefe, amọ lẹyin ogoji ọjọ ti wọn ti huwa odoro naa, ọwọ awọn agbofinro ti ba wọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi, lo fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fawọn oniroyin l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji yii, l’Abẹokuta. O ni lọjọ iṣẹlẹ naa, niṣe lawọn afurasi apaayan yii lugọ pamọ sitosi ṣọọṣi ti tọkọ-taya naa ti lọọ ṣe isin alaja ọdun tuntun, ti wọn si tẹle wọn bi wọn ṣe n pada sile wọn, to wa laduugbo Ibara GRA, l’Abẹokuta, ti wọn too ṣiṣẹ buruku ọwọ wọn. Ọmọ kan, Felix, ti wọn lawọn oloogbe yii gba ṣọmọ, ni wọn ji gbe pẹlu Ọrẹoluwa, lẹyin ti wọn ti pa awọn obi wọn tan, ti wọn si ti danu sunle, wọn si ju Felix ati Orẹoluwa sodo papọ ni, ṣugbọn Ọlọrun ba Felix ṣe e, ori ko o yọ, o dọgbọn wẹ jade. Lọjọ kẹta ti oku Ọrẹoluwa to ti n jẹra lefoo soju omi lawọn agbofinro pe Felix lati wa a wo oku naa boya yoo da a mọ, o da a mọ, o si da dẹrẹba to n ṣiṣẹ pẹlu awọn tọkọtaya yii, Lekan Adekanmbi, mọ, o ni dẹrẹba naa wa lara awọn to ṣiṣẹ buruku loru ọjọ naa. Ṣe loju-ẹsẹ ti iṣẹlẹ ọhun ti waye lawọn ọlọpaa ti mu Lekan Adekanmbi, gẹgẹ bii afurasi akọkọ.


Ọmọ kan, Felix, ti wọn lawọn oloogbe yii gba ṣọmọ, ni wọn ji gbe pẹlu Ọrẹoluwa, lẹyin ti wọn ti pa awọn obi wọn tan, ti wọn si ti danu sunle, wọn si ju Felix ati Orẹoluwa sodo papọ ni, ṣugbọn Ọlọrun ba Felix ṣe e, ori ko o yọ, o dọgbọn wẹ jade. Lọjọ kẹta ti oku Ọrẹoluwa to ti n jẹra lefoo soju omi lawọn agbofinro pe Felix lati wa a wo oku naa boya yoo da a mọ, o da a mọ, o si da dẹrẹba to n ṣiṣẹ pẹlu awọn tọkọtaya yii, Lekan Adekanmbi, mọ, o ni dẹrẹba naa wa lara awọn to ṣiṣẹ buruku loru ọjọ naa. Ṣe loju-ẹsẹ ti iṣẹlẹ ọhun ti waye lawọn ọlọpaa ti mu Lekan Adekanmbi, gẹgẹ bii afurasi akọkọ. Amọ, lẹyin ọsẹ kan, Lekan raaye sa mọ awọn ọtẹlẹmuyẹ lọwọ, lahaamọ ọlọpaa ti wọn fi i si, eyi lo si mu ki wọn kede pe awọn n wa a. Ṣa, Oyeyẹmi ti fidi ẹ mulẹ bayii pe ọwọ ti tẹ Lekan pada, wọn si ti mu awọn meji mi-in ti wọn o ti i darukọ wọn, iwadii ṣi n tẹsiwaju.


Amọ, lẹyin ọsẹ kan, Lekan raaye sa mọ awọn ọtẹlẹmuyẹ lọwọ, lahaamọ ọlọpaa ti wọn fi i si, eyi lo si mu ki wọn kede pe awọn n wa a. Ṣa, Oyeyẹmi ti fidi ẹ mulẹ bayii pe ọwọ ti tẹ Lekan pada, wọn si ti mu awọn meji mi-in ti wọn o ti i darukọ wọn, iwadii ṣi n tẹsiwaju.