Nitori ẹsun ikowojẹ, ile-ẹjọ sọ ọga agba banki PHB tẹlẹ sẹwọn ọdun mẹfa l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ṣe wọn ni igba ko lọ bii orere, asiko itura ati aye gbẹdẹmukẹ dopin fun Ọgbẹni Francis Atuche, ọga agba banki PHB tẹlẹri, latari bile-ẹjọ giga kan ṣe sọ pe ọkunrin naa jẹbi ẹsun kiko owo awọn kọsitọma rẹ jẹ, ti wọn si dajọ ẹwọn ọdun mẹfa fun un. Bakan naa nile-ẹjọ sọ ekeji rẹ, Ugo Anyanwu, to jẹ ọga lẹkaa iṣiro owo fun banki naa tẹlẹ sẹwọn, ọdun mẹrin pere ni wọn ni koun fi jura. Ile-ẹjọ giga ipinlẹ Eko to fikalẹ siluu Ikẹja, ni igbẹjọ naa ti waye l’Ọjọruu, Wẹsidee yii, ẹsun mẹtadinlọgbọn ni wọn ka sawọn mejeeji lẹsẹ, ile-ẹjọ si ni wọn jẹbi ẹsun mọkanlelogun ninu ẹ. Ajọ to n gbogun ti jibiti lilu, iwa ajẹbanu ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku, Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) lo wọ awọn ọdaran mejeeji yii lọ ile-ẹjọ lẹyin ti wọn lawọn ti ṣewadii, wọn si ri i pe ọwọ wọn ko mọ nidii owo olowo ti wọn ṣe yala yolo lasiko ti wọn fi ṣakoso banki PHB, ti orukọ rẹ ti yipada si Keystone Bank bayii. Ṣaaju ni EFCC ti ṣalaye pe laarin oṣu kọkanla, ọdun 2007, si oṣu kẹrin, ọdun 2008, biliọnu mẹẹẹdọgbọn naira, ati miliọnu meje lo dawati ninu koto ikowosi banki ọhun. EFCC ni iwadii awọn fihan pe niṣe ni awọn ọdaran mejeeji yii n lo ipo ati aṣẹ wọn lati lu ibi iṣẹ wọn ni jibiti, wọn jale, wọn si n lo awọn akaunti to jẹ tiyawo ati mọlẹbi wọn mi-in lati gbọn owo banki naa lọ. Wọn tun ni oriṣiiriṣii ẹyawo ni wọn ṣe ni bonkẹlẹ laarin ara wọn, ti wọn ko tẹle ilana owo yiya ni banki, bẹẹ owo gọbọi ni wọn gba jade, ti ko si si adapada awọn owo naa.


Ṣaaju ni EFCC ti ṣalaye pe laarin oṣu kọkanla, ọdun 2007, si oṣu kẹrin, ọdun 2008, biliọnu mẹẹẹdọgbọn naira, ati miliọnu meje lo dawati ninu koto ikowosi banki ọhun. EFCC ni iwadii awọn fihan pe niṣe ni awọn ọdaran mejeeji yii n lo ipo ati aṣẹ wọn lati lu ibi iṣẹ wọn ni jibiti, wọn jale, wọn si n lo awọn akaunti to jẹ tiyawo ati mọlẹbi wọn mi-in lati gbọn owo banki naa lọ. Wọn tun ni oriṣiiriṣii ẹyawo ni wọn ṣe ni bonkẹlẹ laarin ara wọn, ti wọn ko tẹle ilana owo yiya ni banki, bẹẹ owo gọbọi ni wọn gba jade, ti ko si si adapada awọn owo naa. Agbefọba Kẹmi Pinheiro ta ko awijare olujẹjọ pe awọn ko ji owo naa, awọn ya a ni, ati pe ohun to ba wu awọn lawọn le lo ẹyawo naa fun. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Lateefat Okunnu, ni ahesọ ati awawi ni awọn olujẹjọ naa n sọ lori ẹsun ki-in-ni titi de ikọkanla, ẹsun kẹrinla si ogun ati awọn ẹsun mẹta mi-in, nitori naa ile-ẹjọ naa da wọn lẹbi, o ni ki wọn Atuche lọọ ṣewọn ọdun mẹfa fun ẹsun kọọkan, ki Ugo si lọọ ṣẹwọn ọdun mẹrin fun ẹsun kọọkan, bo tilẹ jẹ pe wọn maa ṣewọn naa papọ ni. Adajọ Abilekọ Lateefat ni oun ko ri idi to lẹsẹ nilẹ lati da awọn iyawo wọn lẹbi fun bawọn ọkọ wọn ṣe n taari owo sinu akaunti wọn, o ni awọn obinrin naa ko jẹbi, o si da wọn silẹ pe ki wọn maa lọ ile wọn lalaafia.


Agbefọba Kẹmi Pinheiro ta ko awijare olujẹjọ pe awọn ko ji owo naa, awọn ya a ni, ati pe ohun to ba wu awọn lawọn le lo ẹyawo naa fun. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Adajọ Lateefat Okunnu, ni ahesọ ati awawi ni awọn olujẹjọ naa n sọ lori ẹsun ki-in-ni titi de ikọkanla, ẹsun kẹrinla si ogun ati awọn ẹsun mẹta mi-in, nitori naa ile-ẹjọ naa da wọn lẹbi, o ni ki wọn Atuche lọọ ṣewọn ọdun mẹfa fun ẹsun kọọkan, ki Ugo si lọọ ṣẹwọn ọdun mẹrin fun ẹsun kọọkan, bo tilẹ jẹ pe wọn maa ṣewọn naa papọ ni. Adajọ Abilekọ Lateefat ni oun ko ri idi to lẹsẹ nilẹ lati da awọn iyawo wọn lẹbi fun bawọn ọkọ wọn ṣe n taari owo sinu akaunti wọn, o ni awọn obinrin naa ko jẹbi, o si da wọn silẹ pe ki wọn maa lọ ile wọn lalaafia. Bakan naa ni Adajọ yii paṣẹ pe ki ijọba gbẹsẹ le gbogbo dukia ti awọn ọdaran naa ba ni, ki wọn si ta wọn lati fi da gbese ti wọn jẹ ati ole ti wọn ja pada. O ni eyi yoo jẹ arikọgbọn fawọn ti wọn ba n lo ipo ati agbara wọn lati lu jibiti.


Bakan naa ni Adajọ yii paṣẹ pe ki ijọba gbẹsẹ le gbogbo dukia ti awọn ọdaran naa ba ni, ki wọn si ta wọn lati fi da gbese ti wọn jẹ ati ole ti wọn ja pada. O ni eyi yoo jẹ arikọgbọn fawọn ti wọn ba n lo ipo ati agbara wọn lati lu jibiti.


Irin ikọle lawọn eleyii ji ko tọwọ fi tẹ wọn ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni ẹsọ alaabo (NSCDC) ẹka ti ipinlẹ Kwara, mu Peter Ovie ẹni ọdun mẹrinlelogoji (44), Abdulrahman Jamiu, ẹni ọdun mẹtadinlogoji (37), Muyideen Tiamiyu, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn (31), ati Adeleke Mathew, ẹni ọdun mẹrinlelọgbọn (34), fẹsun pe wọn lọ ji irin ikọle ti ko din ni ọgọta (60) ko, ninu ọgba Fasiti ilu Ilọrin. Agbẹnusọ ẹsọ alaabo (NSCDC), ẹka ti ipinlẹ Kwara, Babawale Zaid Afọlabi, sọ fun ALAROYE pe, ọkọ Toyota (bus) ti nọmba ẹ jẹ AAA-338XM ni ikọ awọn gba mu to ko irin ikọle ti ko din ni ọgọta (60), to jọ eyi ti wọn ji ko ninu ọgba ile ẹkọ giga Fasiti ilu Ilọrin. Ọwọ tẹ wọn lẹyin ti awọn kan ta awọn lolobo. O tẹsiwaju pe lẹyin iwadii ti awọn ṣe ni asiri tu pe Peter to jẹ ọkan lara awọn afurasi ọhun jẹ onimọ ẹrọ to n mọjuto iṣẹ akanse ti ileesẹ (Pako 21, Investment LTD) n ṣe ninu ọgba naa, to si lẹdi apo pọ pẹlu awọn meji to ku lati ja ileeṣẹ naa lole. Awọn meji ti wọn jọ jale jẹwọ pe Peter lo ni kawọn waa ji irin naa ko, ki ọwọ palaba awọn too ṣegi. Afọlabi ti waa sọ pe iwadii ṣi n tẹsiwaju, lẹyin iwadii lawọn afurasi naa yoo foju bale-ẹjọ.


Awọn agbebọn tun ji akẹkọọ-binrin rẹpẹtẹ gbe nileewe ijọba ni Kebbi

Faith Adebọla Afi bii atẹgun to ja kiri ilu, bẹẹ lọrọ awọn janduku afẹmiṣofo agbebọn to n ṣoro bii agbọn nilẹ wa lasiko yii, wọn tun ti gbe wahala wọn de ipinlẹ Kebbi, awọn akẹkọọ-binrin ileewe ijọba tẹnikẹni ko ti i mọ iye wọn ni wọn lọọ ji gbe lafẹmọju Ọjọbọ, Tọsidee, yii. Gẹgẹ bi iroyin to tẹ wa lọwọ, wọn ni niṣe lawọn agbebọn naa ya bo ọgba ileewe kọlẹẹji tijọba apapọ, Federal Government Girls College, to wa niluu Birnin Yauri, nijọba ibilẹ Yauri, nipinlẹ Kebbi, ni nnkan bii aago meji kọja iṣẹju diẹ lọganjọ oru. Kidaa awọn akẹkọọ-binrin ni wọn n kawe nileewe naa, inu ọgba ileewe ọhun si ni wọn n gbe pẹlu awọn olukọ wọn ti wọn n gbe ile ijọba. Ọkan ninu awọn ẹṣọ to raaye sa lọ ṣalaye pe ọkada rẹpẹtẹ lawọn janduku naa gun wa, ki ẹnikẹni too mọ ohun to n ṣẹlẹ, wọn ti bẹrẹ si i yinbọn lakọlakọ, o ni wọn ṣina ibọn bolẹ to fi jẹ pe oju oogun leeyan maa ro pe oun wa ni, o ni ibọn ni wọn fi ja geeti ileewe naa, ti wọn si rọ wọle. O lawọn kan lara wọn wọ aṣọ ọlọpaa, ti wọn mura bii agbofinro. O ni niṣe ni wọn dẹnu ibọn kọ ekeji oun tawọn jọ n ṣe sikiọriti, ti wọn si fipa mu un pe ko mu awọn lọ sibi tawọn akẹkọọ-binrin naa n sun si.


Ọkan ninu awọn ẹṣọ to raaye sa lọ ṣalaye pe ọkada rẹpẹtẹ lawọn janduku naa gun wa, ki ẹnikẹni too mọ ohun to n ṣẹlẹ, wọn ti bẹrẹ si i yinbọn lakọlakọ, o ni wọn ṣina ibọn bolẹ to fi jẹ pe oju oogun leeyan maa ro pe oun wa ni, o ni ibọn ni wọn fi ja geeti ileewe naa, ti wọn si rọ wọle. O lawọn kan lara wọn wọ aṣọ ọlọpaa, ti wọn mura bii agbofinro. O ni niṣe ni wọn dẹnu ibọn kọ ekeji oun tawọn jọ n ṣe sikiọriti, ti wọn si fipa mu un pe ko mu awọn lọ sibi tawọn akẹkọọ-binrin naa n sun si. Ọkunrin naa ni laarin ọgbọn iṣẹju, wọn ti ji ọpọ awọn akẹkọọ-binrin gbe, wọn ko wọn sori ọkada, wọn si gbe wọn wọgbo lọ. Iroyin mi-in sọ pe awọn agbebọn naa yinbọn ba agbofinro kan to n ṣọ ọgba ileewe naa ki wọn too raaye wọle lọọ ṣiṣẹẹbi wọn, ṣugbọn wọn lọlọọpa naa ko ku. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kebbi, DSP Nafiu Abubakar, sọ fawọn oniroyin lori foonu pe awọn ṣi n wadii ọrọ ọhun lọwọ, oun o ti i le sọrọ nipa ẹ bo tilẹ jẹ pe iroyin iṣẹlẹ naa ti to awọn leti.


Ọkunrin naa ni laarin ọgbọn iṣẹju, wọn ti ji ọpọ awọn akẹkọọ-binrin gbe, wọn ko wọn sori ọkada, wọn si gbe wọn wọgbo lọ. Iroyin mi-in sọ pe awọn agbebọn naa yinbọn ba agbofinro kan to n ṣọ ọgba ileewe naa ki wọn too raaye wọle lọọ ṣiṣẹẹbi wọn, ṣugbọn wọn lọlọọpa naa ko ku. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kebbi, DSP Nafiu Abubakar, sọ fawọn oniroyin lori foonu pe awọn ṣi n wadii ọrọ ọhun lọwọ, oun o ti i le sọrọ nipa ẹ bo tilẹ jẹ pe iroyin iṣẹlẹ naa ti to awọn leti.


Buhari loun yoo tọju mọlẹbi awọn to ku soju ija ni Borno

Faith Adebọla Aarẹ ilẹ wa, Ajagun-fẹyinti Muhammadu Buhari, ti ṣeleri pe ijọba oun yoo tubọ pese itọju ati atilẹyin to yẹ fawọn mọlẹbi, ara ati ọrẹ to padanu awọn eeyan wọn soju ija tawọn ọmoogun ilẹ wa n koju rẹ lọwọ pẹlu awọn afẹmiṣofo Boko Haram nipinlẹ Borno. Lasiko abẹwo rẹ sipinlẹ naa l’Ọjọbọ, Tọsidee yii, lo ṣeleri ọhun nibudo awọn ologun ilẹ wa to wa ni Maimalari, niluu Maiduguri, nigba to n ba ikọ awọn jagunjagun ‘Operation HADIN KAI’ ti wọn n koju awọn Boko Haram lọwọ lagbegbe naa sọrọ. Aarẹ gboṣuba fawọn ọmọ ogun ilẹ wa fun bi wọn ṣe fi tọkan- tara ja lati le awọn afẹmiṣofo naa, o si fun wọn niṣiiri lati ma ṣe kaaarẹ ọkan, o ni wọn o gbọdọ jẹ kawọn Boko Haram ri imu mi, bẹẹ ni wọn o gbọdọ ri oorun sun, niṣe ni ki wọn maa dana ibọn ya wọn titi ti wọn yoo fi rẹyin awọn apamọlẹkun agbesunmọmi ẹda ọhun. Aarẹ ni: “Inu mi dun lati wa pẹlu yin lọsan-an yii, lati ba yin sọrọ lasiko abẹwo mi sipinlẹ yii. Mo fẹẹ lo anfaani yii lati fi da yin loju pe titi lae lorileede yii maa mọ riri ẹmi ifẹ-ilu-ẹni tẹ ẹ ni ati gbogbo isapa tẹ ẹ ṣe lati ja fun ilẹ baba yin, lati fopin si iwa janduku, ifẹmiṣofo ati iwa ọdaran nilẹ wa. Mo gboṣuba fun yin, mo si ranti awọn akọni to padanu ẹmi wọn loju ija yii, mo ba awọn mọlẹbi wọn kẹdun gidi, mo si ṣadura fun ẹmi awọn to ti lọ, mo fẹẹ fi da yin loju pe iṣakoso mi ko ni i kẹrẹ lati fun gbogbo awọn mọlẹbi awọn oloogbe wọnyi ni itọju ati atilẹyin to yẹ, ki awọn aya wọn to di opo ati awọn ọmọ wọn to di ọmọ orukan le mọ pe orileede yii mọyi ẹmi ẹni wọn to ku.


Aarẹ ni: “Inu mi dun lati wa pẹlu yin lọsan-an yii, lati ba yin sọrọ lasiko abẹwo mi sipinlẹ yii. Mo fẹẹ lo anfaani yii lati fi da yin loju pe titi lae lorileede yii maa mọ riri ẹmi ifẹ-ilu-ẹni tẹ ẹ ni ati gbogbo isapa tẹ ẹ ṣe lati ja fun ilẹ baba yin, lati fopin si iwa janduku, ifẹmiṣofo ati iwa ọdaran nilẹ wa. Mo gboṣuba fun yin, mo si ranti awọn akọni to padanu ẹmi wọn loju ija yii, mo ba awọn mọlẹbi wọn kẹdun gidi, mo si ṣadura fun ẹmi awọn to ti lọ, mo fẹẹ fi da yin loju pe iṣakoso mi ko ni i kẹrẹ lati fun gbogbo awọn mọlẹbi awọn oloogbe wọnyi ni itọju ati atilẹyin to yẹ, ki awọn aya wọn to di opo ati awọn ọmọ wọn to di ọmọ orukan le mọ pe orileede yii mọyi ẹmi ẹni wọn to ku. Bakan naa ni Aarẹ ṣeleri lati fun awọn ti wọn fara pa loju ija ni itọju iṣegun to dara ju lọ. Bakan naa ni Buhari tun ṣeleri pe awọn nnkan ija atamatase to jẹ tigbalode tawọn fẹẹ ko wọle latilu oyinbo ti wa loju ọna, o si maa tẹ wọn lọwọ laipẹ. O ni kawọn ọmọ ogun naa ma ṣe rẹwẹsi rara, ki wọn wa lojufo gidi, tori toju-tiyẹ l’Aparo fi n riran.


Bakan naa ni Aarẹ ṣeleri lati fun awọn ti wọn fara pa loju ija ni itọju iṣegun to dara ju lọ. Bakan naa ni Buhari tun ṣeleri pe awọn nnkan ija atamatase to jẹ tigbalode tawọn fẹẹ ko wọle latilu oyinbo ti wa loju ọna, o si maa tẹ wọn lọwọ laipẹ. O ni kawọn ọmọ ogun naa ma ṣe rẹwẹsi rara, ki wọn wa lojufo gidi, tori toju-tiyẹ l’Aparo fi n riran. Buhari ni ti ina ko ba tan laṣọ, ẹjẹ ko le tan leeekanna ni ki wọn fọrọ ija naa ṣe, ki wọn si fọwọ sowọ pọ pẹlu awọn ọmoogun orileede to wa layiika ẹnubode ilẹ wa, bii Chad ati Cameroun.


Buhari ni ti ina ko ba tan laṣọ, ẹjẹ ko le tan leeekanna ni ki wọn fọrọ ija naa ṣe, ki wọn si fọwọ sowọ pọ pẹlu awọn ọmoogun orileede to wa layiika ẹnubode ilẹ wa, bii Chad ati Cameroun.


Busọla foju bale-ẹjọ, miliọnu meje owo ileewe to n ba ṣiṣẹ lo poora mọ ọn lọwọ

Faith Adebọla, Eko Abilekọ ẹni ogoji ọdun kan, Oluwabusọla Oluwatosin, ti fara han nile-ẹjọ Majisreeti Ikẹja, nipinlẹ Eko, latari ẹsun pe o lu jibiti, o ṣe miliọnu meje owo ileewe to n ba ṣiṣẹ mọkumọku. Owurọ Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni awọn agbofinro wọ obinrin naa de kootu, wọn si ka awọn ẹsun ti wọn fi kan an si i leti niwaju adajọ. Ninu alaye ti Agbefọba, ASP Benson Emuerchi, ṣe nipa ẹsun ọhun, o ni ọkan lara awọn oṣiṣẹ ileewe aladaani Early Beginner School, to wa lagbegbe Ifakọ Ijaye, nipinlẹ Eko, ni Oluwabusọla, o si ti ṣe diẹ to ti n ba wọn ṣiṣẹ nileewe naa. Wọn lafurasi ọdaran yii lo n ba wọn bojuto iṣiro owo nileewe ọhun, ṣugbọn laarin oṣu karun-un to kọja, aṣiri tu pe obinrin naa ti lọọ ṣi akaunti mi-in si banki lorukọ ileewe ọhun, akaunti ọhun to jọra pẹlu eyi ti ileewe naa n lo latilẹ ni wọn lo fi rọ owo jade ninu asuwọn banki ileewe naa, wọn tun lo ṣe ayederu awọn iwe kan titi kan risiiti (receipt) ti wọn n ja fawọn to sanwo wọle, ko le ri jibiti ọhun lu daadaa. Nigba ti awo ya, ti wọn ṣiro owo to sọnu mọ ọn lọwọ, miliọnu meje o din ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#6.95million) lo ti dawati. Eyi lo mu ki wọn fi pampẹ ofin gbe e, to si fi dero kootu.


Wọn lafurasi ọdaran yii lo n ba wọn bojuto iṣiro owo nileewe ọhun, ṣugbọn laarin oṣu karun-un to kọja, aṣiri tu pe obinrin naa ti lọọ ṣi akaunti mi-in si banki lorukọ ileewe ọhun, akaunti ọhun to jọra pẹlu eyi ti ileewe naa n lo latilẹ ni wọn lo fi rọ owo jade ninu asuwọn banki ileewe naa, wọn tun lo ṣe ayederu awọn iwe kan titi kan risiiti (receipt) ti wọn n ja fawọn to sanwo wọle, ko le ri jibiti ọhun lu daadaa. Nigba ti awo ya, ti wọn ṣiro owo to sọnu mọ ọn lọwọ, miliọnu meje o din ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#6.95million) lo ti dawati. Eyi lo mu ki wọn fi pampẹ ofin gbe e, to si fi dero kootu. Lara ẹsun ti wọn ka si i lẹsẹ ni ṣiṣẹ ayederu iwe, lilu jibiti ati ole jija, eyi ti wọn lo ta ko isọri irinwo le mọkanla (411), ojilelọọọdunrun o din mẹta (337) ati ọrinlerugba o le meje (287) iwe ofin iwa ọdaran ti ọdun 2015 nipinlẹ Eko. Nigba to kan afurasi naa lati sọrọ, Oluwabusọla loun ko jẹbi. Eyi lo mu Adajọ J.


Lara ẹsun ti wọn ka si i lẹsẹ ni ṣiṣẹ ayederu iwe, lilu jibiti ati ole jija, eyi ti wọn lo ta ko isọri irinwo le mọkanla (411), ojilelọọọdunrun o din mẹta (337) ati ọrinlerugba o le meje (287) iwe ofin iwa ọdaran ti ọdun 2015 nipinlẹ Eko. Nigba to kan afurasi naa lati sọrọ, Oluwabusọla loun ko jẹbi. Eyi lo mu Adajọ J. A. Ayegun sun igbẹjọ rẹ si ọjọ ki-in-ni, oṣu keje, ọdun yii, o si yọnda beeli fun un pẹlu ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira, oniduuro meji ni iye owo kan naa, ti wọn si ni dukia to jọju layiika kootu ọhun, ki ọkan ninu wọn si jẹ oṣiṣẹ ijọba onipo giga.


A. Ayegun sun igbẹjọ rẹ si ọjọ ki-in-ni, oṣu keje, ọdun yii, o si yọnda beeli fun un pẹlu ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira, oniduuro meji ni iye owo kan naa, ti wọn si ni dukia to jọju layiika kootu ọhun, ki ọkan ninu wọn si jẹ oṣiṣẹ ijọba onipo giga.


Ina jo eeyan mẹsan-an pa l’Owode-Idiroko, tanka epo lo gbina

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ni nnkan bii aago mẹjọ kọja iṣẹju mẹẹẹdogun aarọ ni ijamba ina kan ṣẹlẹ lagbegbe Ajilete, l’Owode-Idiroko, nipinlẹ Ogun, l’Ọjọruu, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹfa, ọdun 2021, ko si din leeyan mẹsan-an to doloogbe nibi iṣẹlẹ naa. Awọn tiṣẹlẹ aburu naa ṣoju wọn ṣalaye pe tanka epo kan lo fẹẹ sọkalẹ lapa ibi kan to ṣe gẹrẹgẹrẹ, nigba naa ni apa ibi ti epo wa deede yọ kuro lara tanka agbepo yii, bo ti ja bọ silẹ lo n yi gbiiri, bẹẹ lo pariwo gbau, ni ina nla ba ṣẹ yọ. Lita ẹgbẹrun mẹtalelọgbọn (33,000) ni tanka epo naa gbe, bi ina ṣe ṣẹ yọ lo bẹrẹ si i jo pẹlu agbara. Ẹsẹkẹsẹ leeyan marun-un ti jona ku, awọn mẹrin mi-in tina ọhun fọwọ ba naa si ku tẹle e, bẹẹ lawọn meji fara pa. Kọmanda TRACE l’Oke-Ọdan, Akintoye A.M, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni ọkada ati mọto kan naa fara gba ina yii, wọn jona raurau. Akintoye sọ pe ki i ṣe pe mọto kan rọ lu tanka agbepo yii bawọn kan ṣe n wi, o ni ori rẹ lo yọ kuro lara rẹ, ohun to fa ijamba niyẹn.


Ẹsẹkẹsẹ leeyan marun-un ti jona ku, awọn mẹrin mi-in tina ọhun fọwọ ba naa si ku tẹle e, bẹẹ lawọn meji fara pa. Kọmanda TRACE l’Oke-Ọdan, Akintoye A.M, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni ọkada ati mọto kan naa fara gba ina yii, wọn jona raurau. Akintoye sọ pe ki i ṣe pe mọto kan rọ lu tanka agbepo yii bawọn kan ṣe n wi, o ni ori rẹ lo yọ kuro lara rẹ, ohun to fa ijamba niyẹn. Ọkunrin ni gbogbo awọn mẹsan-an to jona ku yii.


Ọkunrin ni gbogbo awọn mẹsan-an to jona ku yii.


Nitori wahala awọn Fulani darandaran nilẹ Yoruba, Gani Adams kọwe s’ajọ agbaye

Faith Adebọla Latari bi wahala awọn Fulani darandaran to n fẹmi ṣofo nilẹ Yoruba ati kaakiri orileede Naijiria ṣe n peleke si i, Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba ati olori ẹgbẹ Oodua Peoples Congress, OPC, Iba Gani Adams, ti kọ lẹta sawọn ajọ agbaye, awọn orileede nla l’Afrika, pe ki wọn ma ṣe fọwọ lẹran lori ọrọ Naijiria lasiko yii, ki wọn ba wa da si i, tori ewu nla lo n kanlẹkun bayii. Lẹta naa, to pe akọle rẹ ni: “A fẹẹ da bawọn Fulani darandaran ṣe n paayan nipakupa duro nilẹ Yoruba kia,” lo kọ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, oun funra rẹ lo si buwọ lu u, gẹgẹ bii Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba ati aṣaaju ẹya naa. Ajọ agbaye mẹrin ọtọọtọ ni Gani Adams ko lẹta ọhun si, awọn ajọ naa ni Akọwe agba ajọ Iṣọkan Agbaye, United Nations (UN), alaga ajọ iṣọkan ilẹ Afrika, African Union (AU), Akọwe agba fun ajọ orileede ilẹ Yuroopu, iyẹn European Union (EU) ati ajọ awọn orileede Iwọ-Oorun Africa ti wọn n ṣowo papọ, Economic Community for West African States (ECOWAS). Yatọ si awọn ajọ agbaye wọnyi, Adams tun dari lẹta to fi n kegbare ọhun si Akọwe apapọ fun orileede Amẹrika, Secretary of State for United States of America ati akọwe ọrọ okeere lorileede Gẹẹsi, British Foreign Secretary. Gani Adams tun kọwe ṣọwọ sawọn aṣoju orileede Germany, Italy, Sweden, Mexico, Spain, Russia, Holland, South Africa, Japan, Canada, Ghana, Togo, Cameroun, Chad, Benin Republic ati awọn mi-in. Ninu lẹta ọhun, Aarẹ sọ pe iṣoro aabo to n ba orileede Naijiria finra lọwọ yii ti kọja nnkan tawọn orileede agbaye le maa wo niran tori ọrọ naa ti n mu ilẹ wa lomi gidi, o si ti fẹẹ fọ orileede naa si wẹwẹ.


Yatọ si awọn ajọ agbaye wọnyi, Adams tun dari lẹta to fi n kegbare ọhun si Akọwe apapọ fun orileede Amẹrika, Secretary of State for United States of America ati akọwe ọrọ okeere lorileede Gẹẹsi, British Foreign Secretary. Gani Adams tun kọwe ṣọwọ sawọn aṣoju orileede Germany, Italy, Sweden, Mexico, Spain, Russia, Holland, South Africa, Japan, Canada, Ghana, Togo, Cameroun, Chad, Benin Republic ati awọn mi-in. Ninu lẹta ọhun, Aarẹ sọ pe iṣoro aabo to n ba orileede Naijiria finra lọwọ yii ti kọja nnkan tawọn orileede agbaye le maa wo niran tori ọrọ naa ti n mu ilẹ wa lomi gidi, o si ti fẹẹ fọ orileede naa si wẹwẹ. O ni ẹya Yoruba ti ki i ja lawọn Fulani ti orungbẹ ẹjẹ n gbẹ ti n han leemọ bayii, wọn si ti yipo ilẹ Yoruba, wọn ti n ṣọṣẹ loriṣiiriṣii. Bakan naa lo naka aleebu si ijọba orileede Naijiria ninu lẹta rẹ, o ni niṣe nijọba to wa lode yii tubọ n bu epo si ina ọrọ ọhun, pẹlu bi wọn ṣe n fọwọ ra ẹya Fulani lori lati maa ṣakọlu sawọn ẹya ati agbegbe to ku. O ni ojuṣe awọn orileede agbaye ni lati da si i tọrọ ba ri bayii, paapaa bo ṣe jẹ pe ọpọ awọn orileede ati ajọ wọnyi ni wọn ni okoowo kan tabi omi-in ni Naijiria, ki wọn si ranti pe orileede adulawọ to tobi ju lọ lagbaaye lo n luwẹẹ ninu iṣoro yii.


O ni ẹya Yoruba ti ki i ja lawọn Fulani ti orungbẹ ẹjẹ n gbẹ ti n han leemọ bayii, wọn si ti yipo ilẹ Yoruba, wọn ti n ṣọṣẹ loriṣiiriṣii. Bakan naa lo naka aleebu si ijọba orileede Naijiria ninu lẹta rẹ, o ni niṣe nijọba to wa lode yii tubọ n bu epo si ina ọrọ ọhun, pẹlu bi wọn ṣe n fọwọ ra ẹya Fulani lori lati maa ṣakọlu sawọn ẹya ati agbegbe to ku. O ni ojuṣe awọn orileede agbaye ni lati da si i tọrọ ba ri bayii, paapaa bo ṣe jẹ pe ọpọ awọn orileede ati ajọ wọnyi ni wọn ni okoowo kan tabi omi-in ni Naijiria, ki wọn si ranti pe orileede adulawọ to tobi ju lọ lagbaaye lo n luwẹẹ ninu iṣoro yii. Gani Adams tọka si bawọn Fulani apaayan ṣe ya bo ilu Igangan, lagbegbe ijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, lọjọ kẹfa, oṣu kẹfa yii, ti wọn si ṣakọlu sawọn eeyan laajin oru, ti wọn pa wọn nipakupa. O ni iṣẹlẹ yii ti sun Yoruba kan ogiri wayi, oun si parọwa pe ki awọn orileede agbaye ma sọ pawọn ko gbọ tabi ri ohun to n ṣẹlẹ, tori ewu nla lo n rọ dẹdẹ lori iṣọkan Naijiria bayii. Nipari lẹta rẹ, o ni: “O han kedere pe apa ti kun ijọba apapọ lori ọrọ aabo yii, ọwọ ijọba naa ko si ran ojuṣe wọn lati daabo bo ẹmi ati dukia nilẹ wa mọ.


Gani Adams tọka si bawọn Fulani apaayan ṣe ya bo ilu Igangan, lagbegbe ijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, lọjọ kẹfa, oṣu kẹfa yii, ti wọn si ṣakọlu sawọn eeyan laajin oru, ti wọn pa wọn nipakupa. O ni iṣẹlẹ yii ti sun Yoruba kan ogiri wayi, oun si parọwa pe ki awọn orileede agbaye ma sọ pawọn ko gbọ tabi ri ohun to n ṣẹlẹ, tori ewu nla lo n rọ dẹdẹ lori iṣọkan Naijiria bayii. Nipari lẹta rẹ, o ni: “O han kedere pe apa ti kun ijọba apapọ lori ọrọ aabo yii, ọwọ ijọba naa ko si ran ojuṣe wọn lati daabo bo ẹmi ati dukia nilẹ wa mọ. Naijiria ti wa ni ọgẹgẹrẹ, niṣe lo n yi gbirigbiri bii bọọlu lọ soko iparun ati ifọsiwẹwẹ. Ko si ọrọ ọgbọn ati amọran agba to ṣiṣẹ mọ bayii o.”


Naijiria ti wa ni ọgẹgẹrẹ, niṣe lo n yi gbirigbiri bii bọọlu lọ soko iparun ati ifọsiwẹwẹ. Ko si ọrọ ọgbọn ati amọran agba to ṣiṣẹ mọ bayii o.”


Buhari balẹ si Maiduguri, o fẹẹ ṣile ti wọn kọ fawọn ogunlende

Faith Adebọla Nnkan bii aago mẹwaa owurọ Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni baaluu awọn ọmọ ogun ofurufu kan to gbe Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, balẹ si ibudo awọn ologun niluu Maiduguri, nipinlẹ Borno, latari abẹwo ọlọjọ kan ti Aarẹ naa n ṣe sipinlẹ ọhun. Wamuwamu ni awọn ẹṣọ ologun atawọn ọlọpaa duro lati pese aabo to peye fun Aarẹ, bẹẹ ni gomina ipinlẹ Borno, Babagana Zulum, wa nikalẹ lati ki i kaabọ. Lasiko abẹwo ọhun, ireti wa pe Buhari yoo ṣi ile oniyara ẹgbẹrun kan tijọba apapọ ati tipinlẹ naa pawọ-pọ kọ fawọn ti wahala Boko Haram ti sọ di alainilelori, iyẹn awọn ogunlende, (Internally Displaced Persons) yoo si sọrọ itunu fun wọn. Bakan naa ni Buhari yoo ba awọn ọmoogun ikọ Operation Hadin Kai sọrọ, awọn ni wọn n koju ija ati akọlu ẹgbẹ afẹmiṣofo Boko Haram lagbegbe naa. Aarẹ Buhari yoo tun ṣabẹwo si aafin ọba Shehu tilẹ Borno, yoo si fikunlukun pẹlu awọn olori ologun ilẹ wa lati wa ojutuu si iṣoro awọn janduku, eeṣin-o-kọ’ku ti wọn n daamu awọn eeyan ipinlẹ naa. Lara awọn to tẹle Aarẹ Buhari lẹnu abẹwo rẹ ni olori awọn ologun apapọ, Jẹnẹra Lucky Irabor, ati olori awọn ọmoogun ori omi, ti oju ofurufu ati awọn ṣọja.


Wọn ji mẹrin gbe ninu awọn oṣiṣẹ ọkọ oju-irin Eko s’Ibadan, wọn tun pa ọlọpaa kan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Mẹrin ninu awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ China to n mojuto ọkọ oju-irin igbalode tijọba n ṣe lati Eko lọ s’Ibadan ni wọn ti dawati bayii. Awọn ajinigbe kan lo waa gbe wọn lọ tibọn-tibọn l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹfa, labule Adeaga-Alaagba, ti wọn ti n ṣiṣẹ lọwọ, nijọba ibilẹ Ọdẹda, nipinlẹ Ogun. A gbọ pe awọn ajinigbe naa to mẹjọ, aṣọ dudu ni wọn wọ, gbariyẹ awọn Mọla ti wọn n pe ni Kaftan ni wọn faṣọ ọhun ran. Bi wọn ṣe de, ọlọpaa to n ṣọ ibi tawọn oṣiṣẹ naa wa ni wọn kọkọ mu balẹ, wọn yinbọn fun un, wọn si ko mẹrin ninu awọn oṣiṣẹ naa sọkọ, wọn gbe wọn lọ raurau. Awọn ọlọ́pàá atawọn oṣiṣẹ FRSC kan la gbọ pe wọn waa gbe oku ọlọpaa naa lọ. Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ti ko ba fidi eyi mulẹ ko ṣee ba sọrọ lasiko ti a n kọ iroyin yii lọwọ, nitori ko da atẹjiṣẹ ta a fi ranṣẹ si i pada.


Nitori orin ‘Oniduuro Mi’, Iyabọ Ojo sọrọ buruku sawọn oṣere ẹgbẹ ẹ

Faith Adebọla Ilu-mọ-ọn-ka oṣere tiata ilẹ wa nni, Iyabọ Ojo, ti sọko ọrọ sawọn oṣere ẹlẹgbẹ ẹ nilẹ Yoruba, o ni alabosi ni wọn, ẹjọ ti ko kan wọn ni wọn n yọjuran si, eyi to yẹ ki wọn da si ni wọn n dakẹ lori ẹ. Ninu fidio kan to fi sori atẹ ayelujara instagiraamu rẹ, nnkan bii iṣẹju mẹẹẹdogun lobinrin naa fi sọrọ loriṣiiriṣii lori ẹdun ọkan rẹ, o ni o ya oun lẹnu bawọn oṣere tiata ṣe n da si awuyewuye to ṣẹlẹ lori orin “Oniduuro Mi” ti Adeyinka Alaṣeyọri kọ, eyi ti wọn ni Tọpẹ Alabi fẹnu abuku kan, ṣugbọn nigba ti ọrọ Baba Ijẹṣa, iyẹn Ọlanrewaju Omiyinka ṣẹlẹ, ti wọn lọkunrin naa fipa ba ọmọde kan laṣepọ, ọpọ awọn ti wọn n sọrọ lasiko yii ni kẹkẹ pa mọ atioro wọn lẹnu nigba naa. Oṣere yii ni oju aye ati iwa abosi ni ohun ti wọn ṣe. Bayii ni Iyabọ ṣe sọrọ naa: Awọn oṣere ilẹ Yoruba ẹlẹgbẹ mi ni mo fẹẹ ta si o, ṣe awọn oṣere yii sun tẹlẹ ni, tori nigba ti ọkan ninu yin ki ọmọ fọtin yiasi (14 years) mọlẹ, to fipa ba a sun, to molẹẹsi ẹ, niṣe ni gbogbo yin sa lọ, a o ri yin o, ṣugbọn eyi ti ko kan yin nisinyii lẹ n da si. Ẹ ni Tọpẹ Alabi sọ pe orin ‘Oniduuro Mi’ o daa, ṣe o sọ fun yin pe Alaṣeyọri to kọrin loun n ba wi, abi Alaṣeyọri gan-an lo ni orin ọhun latilẹ ni. To ba tiẹ waa jẹ Alaṣeyọri lo ni orin naa, ewo lo kan yin nibẹ, tori eyi to kan yin gangan, ẹ o da si i, ẹ mu ohun yin lọ, ẹ o sọrọ, ẹ o beere nipa ẹ, ṣugbọn gbogbo yin bẹrẹ si i poosi fidio sori ayelujara, meloo ninu yin lo lọọ wo Princess nigba tọrọ Baba Ijẹṣa ṣẹlẹ, abi kẹ ẹ beere ọmọ tọrọ ṣẹlẹ si nigba yẹn. Kaka kẹ ẹ sọrọ sibi tọrọ wa, iwikuwii lẹ n wi, niṣe lẹ n sọ ‘boya bẹẹ ni, boya bẹẹ kọ, o fa a, ko fa a, ọmọ tuẹti fọọ (24) ni, ọmọ sẹbinti-tuu (72)’, ṣugbọn nigba ti eleyii ṣẹlẹ, gbogbo yin le n gbe fidio ‘Oniduuro mi o ṣeun o’ kiri, meloo ninu yin gan-an lo ti pe ọmọ naa si pati tabi to nawo fun un ri ninu yin, ti gbogbo yin waa n sọ pe ‘we stand with you’, meloo ninu yin lo duro pẹlu ọmọ ọdun mẹrinla ti wọn fipa ba lo pọ.


Ẹ ni Tọpẹ Alabi sọ pe orin ‘Oniduuro Mi’ o daa, ṣe o sọ fun yin pe Alaṣeyọri to kọrin loun n ba wi, abi Alaṣeyọri gan-an lo ni orin ọhun latilẹ ni. To ba tiẹ waa jẹ Alaṣeyọri lo ni orin naa, ewo lo kan yin nibẹ, tori eyi to kan yin gangan, ẹ o da si i, ẹ mu ohun yin lọ, ẹ o sọrọ, ẹ o beere nipa ẹ, ṣugbọn gbogbo yin bẹrẹ si i poosi fidio sori ayelujara, meloo ninu yin lo lọọ wo Princess nigba tọrọ Baba Ijẹṣa ṣẹlẹ, abi kẹ ẹ beere ọmọ tọrọ ṣẹlẹ si nigba yẹn. Kaka kẹ ẹ sọrọ sibi tọrọ wa, iwikuwii lẹ n wi, niṣe lẹ n sọ ‘boya bẹẹ ni, boya bẹẹ kọ, o fa a, ko fa a, ọmọ tuẹti fọọ (24) ni, ọmọ sẹbinti-tuu (72)’, ṣugbọn nigba ti eleyii ṣẹlẹ, gbogbo yin le n gbe fidio ‘Oniduuro mi o ṣeun o’ kiri, meloo ninu yin gan-an lo ti pe ọmọ naa si pati tabi to nawo fun un ri ninu yin, ti gbogbo yin waa n sọ pe ‘we stand with you’, meloo ninu yin lo duro pẹlu ọmọ ọdun mẹrinla ti wọn fipa ba lo pọ. Mo sọ ọ nigba yẹn pe ẹ o ki i ṣeeyan gidi lagbo oṣere wa, mo si sọ ọ pe to ba jẹ ara ita lo ni wọn fẹsun kan ni, ọpọ yin lẹ ti maa maa pariwo, ẹ maa fẹẹ ṣewọde, ṣugbọn nitori o jẹ Baba Ijẹṣa, ẹ o rẹnu sọrọ, ṣe o tan, abi ko pari. Ẹ o ki i ṣeeyan daadaa, ootọ ọrọ ko ni ka ma sọ oun, ẹ le ma laiki mi, ṣugbọn ma a maa sọ ọ. Gbogbo ẹyin tẹ ẹ dakẹ nigba ti Baba Ijẹṣa yẹn ni mo n ba wi o. Alaṣeyọri o ṣẹ mi o, oun lo waa kọrin lọjọ wake keeping iya mi, mi o si fara mọ ohun ti Tọpẹ Alabi sọ yẹn, ṣugbọn abosi ẹyin onitiata ni mo lodi si, ẹ lọọ ṣọra yin o, ẹ ṣọra yin gan-an ni. Mo n rẹkẹ yin, mo si ti sọ pe gbogbo igba tẹ ẹ ba ti n da si ohun ti ko kan yin ni ma a maa jade, ma a maa fun un yin lọrọ, tori alabosi ni yin.” Ṣe isọrọ nigbesi, ọpọ eeyan lori ikanni Iyabọ Ojo lo ti n fesi si ọrọ to sọ yii, ọpọ lo si n sọ pe ọrọ tobinrin naa sọ kọja ẹnu ẹ, wọn ni oun gan-an lolori alabosi, wọn ni ija onija loun naa n bẹ si.


Mo sọ ọ nigba yẹn pe ẹ o ki i ṣeeyan gidi lagbo oṣere wa, mo si sọ ọ pe to ba jẹ ara ita lo ni wọn fẹsun kan ni, ọpọ yin lẹ ti maa maa pariwo, ẹ maa fẹẹ ṣewọde, ṣugbọn nitori o jẹ Baba Ijẹṣa, ẹ o rẹnu sọrọ, ṣe o tan, abi ko pari. Ẹ o ki i ṣeeyan daadaa, ootọ ọrọ ko ni ka ma sọ oun, ẹ le ma laiki mi, ṣugbọn ma a maa sọ ọ. Gbogbo ẹyin tẹ ẹ dakẹ nigba ti Baba Ijẹṣa yẹn ni mo n ba wi o. Alaṣeyọri o ṣẹ mi o, oun lo waa kọrin lọjọ wake keeping iya mi, mi o si fara mọ ohun ti Tọpẹ Alabi sọ yẹn, ṣugbọn abosi ẹyin onitiata ni mo lodi si, ẹ lọọ ṣọra yin o, ẹ ṣọra yin gan-an ni. Mo n rẹkẹ yin, mo si ti sọ pe gbogbo igba tẹ ẹ ba ti n da si ohun ti ko kan yin ni ma a maa jade, ma a maa fun un yin lọrọ, tori alabosi ni yin.” Ṣe isọrọ nigbesi, ọpọ eeyan lori ikanni Iyabọ Ojo lo ti n fesi si ọrọ to sọ yii, ọpọ lo si n sọ pe ọrọ tobinrin naa sọ kọja ẹnu ẹ, wọn ni oun gan-an lolori alabosi, wọn ni ija onija loun naa n bẹ si. Ṣugbọn a ko ti i mọ bi awọn oṣere ẹlẹgbẹ rẹ ṣe maa dahun si oko ọrọ ati abuku to sọ si wọn yii, esi ti wọn yoo fun un lẹnikan o ti i le sọ.


Ṣugbọn a ko ti i mọ bi awọn oṣere ẹlẹgbẹ rẹ ṣe maa dahun si oko ọrọ ati abuku to sọ si wọn yii, esi ti wọn yoo fun un lẹnikan o ti i le sọ.


Nitori ki wọn ma baa sanwo ti wọn jẹ ẹ, awọn eleyii pa ọrẹ wọn, wọn ju oku ẹ si kanga

Awọn ọkunrin meji yii ti wa lọdọ awọn ọlọpaa nipinlẹ Kaduna bayii, wọn n ṣalaye lori iku ti wọn fi pa ọrẹ wọn, Idris Bashir, ẹni ti wọn jẹ lẹgbẹrun lọna irinwo din diẹ naira(385,000) ti wọn si tan an lọ sile akọku, ti wọn pa a, ti wọn sọ oku ẹ si kanga lọjọ kẹrin, oṣu kẹfa, ọdun 2021 yii. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Kaduna ti iṣẹlẹ yii ti waye, ASP Mohammed Jalige, ṣalaye pe Baba Idris ti wọn pa lo waa fọrọ naa to ọlọpaa leti, pe ọmọ oun jade nile lati ọjọ kẹrin, oṣu kẹfa, ko si pada wale mọ. O ni Baba Idris sọ pe ọrẹ ọmọ oun torukọ ẹ n jẹ Mannir Salihu, loun fura si nipa aiwale ọmọ naa. Bayii lawọn ọlọpaa bẹrẹ itọpinpin, wọn ri Mannir mu, lo ba ni ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, oun nikan kọ loun huwa naa, oun ati ọrẹ awọn kẹta torukọ tiẹ n jẹ Aliyu Yahaha ni. Aliyu Yahaya to n gbe l’Ojule kẹrindinlọgọrun-un, Anguwan Magajiya, ni Zaria. O lawọn mejeeji lawọn jọ tan Idris wọ ile akọku, nibi tawọn pa a si, tawọn si ju oku ẹ sinu kanga kan tawọn eeyan ko lo mọ.


Bayii lawọn ọlọpaa bẹrẹ itọpinpin, wọn ri Mannir mu, lo ba ni ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, oun nikan kọ loun huwa naa, oun ati ọrẹ awọn kẹta torukọ tiẹ n jẹ Aliyu Yahaha ni. Aliyu Yahaya to n gbe l’Ojule kẹrindinlọgọrun-un, Anguwan Magajiya, ni Zaria. O lawọn mejeeji lawọn jọ tan Idris wọ ile akọku, nibi tawọn pa a si, tawọn si ju oku ẹ sinu kanga kan tawọn eeyan ko lo mọ. Nigba ti wọn n ṣalaye idi ti wọn fi pa ọrẹ wọn naa, awọn mejeeji yii sọ pe Idris ya awọn lowo to din diẹ ni irinwo naira, awọn ko si fẹẹ sanwo naa pada fun un mọ, nitori ẹ lawọn ṣe pa a danu, oku ko kuku ni i waa beere owo lọwọ awọn. Wọn pada mu awọn ọlọpaa lọ sibi kanga ti wọn ju ọrẹ wọn naa si, awọn ọlọpaa si hu u, wọn gbe e lọ sọsibitu Jẹnẹra Hajiya Gambo Sawaba, fun ayẹwo, wọn si yọnda oku naa fawọn ẹbi ẹ lati lọọ sin in nilana ẹsin Islam.


Nigba ti wọn n ṣalaye idi ti wọn fi pa ọrẹ wọn naa, awọn mejeeji yii sọ pe Idris ya awọn lowo to din diẹ ni irinwo naira, awọn ko si fẹẹ sanwo naa pada fun un mọ, nitori ẹ lawọn ṣe pa a danu, oku ko kuku ni i waa beere owo lọwọ awọn. Wọn pada mu awọn ọlọpaa lọ sibi kanga ti wọn ju ọrẹ wọn naa si, awọn ọlọpaa si hu u, wọn gbe e lọ sọsibitu Jẹnẹra Hajiya Gambo Sawaba, fun ayẹwo, wọn si yọnda oku naa fawọn ẹbi ẹ lati lọọ sin in nilana ẹsin Islam.


Owo lolukọ Fasiti Ilọrin yii fẹẹ lọọ gba ni banki to fi dawati ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Olukọ ile ẹkọ giga Fasiti ilu Ilọrin, Ọjọgbọn Raphael Babatunde Adeniyi, ẹni ọdun mẹtalelọgọta, lo ti dawati lẹyin to dagbere pe oun fẹẹ lọọ gba owo ni banki to wa ni agbegbe Tankẹ, Ilọrin, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe Adeniyi jẹ olukọ ni ẹka eto isiro (Mathematics) ni fasiti naa, to si n gbe ni agbegbe Tankẹ. Ọjọruu, Wesidee, ọjọ kẹsan-an, oṣu kẹfa, ọdun yìí, ni Ọjọgbọn naa kuro nile pẹlu ero ati lọọ gbowo ni banki GT ti ko jinna pupọ si ibi to n gbe. Ṣugbọn lati ọjọ naa, alọ ni awọn ẹbi rẹ ri, wọn ko ri abọ rẹ. Awọn mọlẹbi ti waa kegbajare pe ki ẹnikẹni to ba kofiri Ọjọgbọn Adeniyi pe nọmba yii : 08065250697 tabi ko kan si agọ ọlọpaa to ba sun mọ irufẹ ẹni bẹẹ ju lọ.


Ọmọ ọdun mẹẹẹdogun dero ẹwọn, nitori akẹkọọ ẹgbẹ ẹ to lu pa l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Igbẹjọ waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrinla, oṣu kẹfa yii, lori ọmọdekunrin kan tọjọ ori ẹ ko ju mẹẹẹdogun lọ, ẹni ti wọn lo lu akẹkọọ bii tiẹ to jẹ obinrin pa, nitori pe o fẹẹ ba a dọrẹẹ, tiyẹn ko gba, iyẹn loṣu keji, ọdun yii. Kootu Majisreeti ti ju u sẹwọn oṣu kan gbako titi ti amọran yoo fi ti ọdọ DPP to n gba kootu nimọran wa. Adajọ Dẹhinde Dipẹolu lo gbọ ẹjọ ọmọkunrin naa, ko gba ipẹ rẹ rara, niṣe lo ni ki wọn gbe e lọ sọgba ẹwọn awọn ọmọde ti wọn n pe ni Boaster, eyi to wa niluu Abẹokuta. Ohun to ṣẹlẹ gan-an ti ọmọkunrin to jẹ akẹkọọ nileewe Reverend Kuti Memorial Grammar School, l’Abẹokuta, naa fi foju bale-ẹjọ ni pe o nawọ ifẹ sọmọbinrin tọjọ ori tiẹ ko ju mẹrinla lọ. Ọmọbinrin naa ko gba fun un bo ti daamu ẹ to, nigba to si pẹ to ti n ba a sọ ọ tiyẹn ko gba lo sọ ọ dija mọ ọmọbinrin ọhun lọwọ, niṣe lo dọdẹ ẹ, to si fi lulu ṣe ọmọ naa leṣe, iyẹn lọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun yii. Lilu to lu akẹkọọ-binrin ọmọ ileewe Nawair-ud-deen naa pọ to bẹẹ to jẹ ijamba ti ṣe e ninu ara, ṣugbọn kaka kọmọ naa sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn obi rẹ, ko tete sọ, niṣe lo n mu inira to n koju mọra.


Ohun to ṣẹlẹ gan-an ti ọmọkunrin to jẹ akẹkọọ nileewe Reverend Kuti Memorial Grammar School, l’Abẹokuta, naa fi foju bale-ẹjọ ni pe o nawọ ifẹ sọmọbinrin tọjọ ori tiẹ ko ju mẹrinla lọ. Ọmọbinrin naa ko gba fun un bo ti daamu ẹ to, nigba to si pẹ to ti n ba a sọ ọ tiyẹn ko gba lo sọ ọ dija mọ ọmọbinrin ọhun lọwọ, niṣe lo dọdẹ ẹ, to si fi lulu ṣe ọmọ naa leṣe, iyẹn lọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun yii. Lilu to lu akẹkọọ-binrin ọmọ ileewe Nawair-ud-deen naa pọ to bẹẹ to jẹ ijamba ti ṣe e ninu ara, ṣugbọn kaka kọmọ naa sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn obi rẹ, ko tete sọ, niṣe lo n mu inira to n koju mọra. Nigba ti inira naa pọ, ọmọdebinrin yii ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fawọn obi rẹ, wọn gbe e lọ sọsibitu Jẹnẹra, Ijaye, l’Abẹokuta kan naa fun itọju. Awọn t’Ijaye tọju ẹ titi, apa wọn ko ka a, ni wọn ba ni ki wọn maa gbe e lọ si FMC, n’Idi-Aba, nibẹ lọmọge naa si pari ẹ si, to dagbere faye. Ọrọ yii di wahala, wọn mu ọmọkunrin to fẹẹ fagidi yan an lọrẹẹ yii, wọn si ti wa lẹnu ẹ ki kootu too lọ si isinmi iyanṣẹlodi wọn.


Nigba ti inira naa pọ, ọmọdebinrin yii ṣalaye ohun to ṣẹlẹ fawọn obi rẹ, wọn gbe e lọ sọsibitu Jẹnẹra, Ijaye, l’Abẹokuta kan naa fun itọju. Awọn t’Ijaye tọju ẹ titi, apa wọn ko ka a, ni wọn ba ni ki wọn maa gbe e lọ si FMC, n’Idi-Aba, nibẹ lọmọge naa si pari ẹ si, to dagbere faye. Ọrọ yii di wahala, wọn mu ọmọkunrin to fẹẹ fagidi yan an lọrẹẹ yii, wọn si ti wa lẹnu ẹ ki kootu too lọ si isinmi iyanṣẹlodi wọn. Bi wọn ṣe de pada ni wọn gbọ ẹjọ naa, Adajọ si paṣẹ pe ọmọde to daran ipaniyan yii ko gbọdọ fi oju ba ode titi di ọgbọn ọjọ si asiko ta a wa yii, nigba ti DPP to n gba kootu nimọran yoo ti ri nnkan sọ lori ẹjọ to n jẹ.


Bi wọn ṣe de pada ni wọn gbọ ẹjọ naa, Adajọ si paṣẹ pe ọmọde to daran ipaniyan yii ko gbọdọ fi oju ba ode titi di ọgbọn ọjọ si asiko ta a wa yii, nigba ti DPP to n gba kootu nimọran yoo ti ri nnkan sọ lori ẹjọ to n jẹ.


Akeredolu tun fẹyin Jẹgẹdẹ janlẹ nile-ẹjọ lẹẹkeji

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun to fikalẹ siluu Akurẹ tun ti fontẹ lu bi ajọ eleto idibo ṣe kede Gomina Rotimi Akeredolu gẹgẹ bii ẹni to bori ninu eto idibo gomina to waye nipinlẹ Ondo lọjọ kẹwaa, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja. Igbimọ ẹlẹni marun-un ọhun, eyi ti Onidaajọ Theresa Orji-Abadua jẹ alaga fun ni awọn da ẹjọ ti oludije fẹgbẹ oṣelu PDP, Eyitayọ Jẹgẹdẹ, pe ta ko jijawe olubori Akeredolu nu nitori pe awọn ẹsun naa ko lẹsẹ nilẹ. Gbogbo awọn adajọ maraarun ni wọn fẹnu ko lori idajọ naa, ti wọn si ni awọn fara mọ idajọ tile-ẹjọ to n gbọ awuyewuye to su yọ ninu eto idibo gbe kalẹ ninu oṣu kẹrin, ọdun ta a wa yii. Ni kete lẹyin idajọ ọhun ni Gomina Akeredolu ti fi atẹjade kan sita, ninu eyi to ti parọwa fun Jẹgẹdẹ lati pa ọrọ oṣelu ti, ki awọn si jọ fọwọsowọpọ ṣiṣẹ lori idagbasoke ipinlẹ Ondo. Ẹgbẹ PDP ninu ọrọ ti wọn sọ nipasẹ agbẹnusọ wọn, Kenneth Peretei ni idajọ ti igbimọ ẹlẹni marun-un ọhun gbe kalẹ ṣe ajeji patapata si iwe ofin orilẹ-ede Naijiria. O ni idajọ naa lọwọ kan eru ninu nitori pe awọn igbimọ olugbẹjọ naa ta ko ara wọn pẹlu alaye ti wọn ṣe ki wọn too gbe idajọ kalẹ.


Ni kete lẹyin idajọ ọhun ni Gomina Akeredolu ti fi atẹjade kan sita, ninu eyi to ti parọwa fun Jẹgẹdẹ lati pa ọrọ oṣelu ti, ki awọn si jọ fọwọsowọpọ ṣiṣẹ lori idagbasoke ipinlẹ Ondo. Ẹgbẹ PDP ninu ọrọ ti wọn sọ nipasẹ agbẹnusọ wọn, Kenneth Peretei ni idajọ ti igbimọ ẹlẹni marun-un ọhun gbe kalẹ ṣe ajeji patapata si iwe ofin orilẹ-ede Naijiria. O ni idajọ naa lọwọ kan eru ninu nitori pe awọn igbimọ olugbẹjọ naa ta ko ara wọn pẹlu alaye ti wọn ṣe ki wọn too gbe idajọ kalẹ. Peretei ni igbimọ ọhun funra wọn gba pe ẹjọ ti oludije awọn pe fẹsẹ mulẹ labẹ ofin, o ni iyalẹnu lo tun jẹ nigba ti wọn tun ni awọn da awọn ẹsun naa nu nitori ailẹsẹ nilẹ. O ni ko si ani-ani pe ile-ẹjọ to ga ju lọ ni yoo ba awọn yanju eyi to ku.


Peretei ni igbimọ ọhun funra wọn gba pe ẹjọ ti oludije awọn pe fẹsẹ mulẹ labẹ ofin, o ni iyalẹnu lo tun jẹ nigba ti wọn tun ni awọn da awọn ẹsun naa nu nitori ailẹsẹ nilẹ. O ni ko si ani-ani pe ile-ẹjọ to ga ju lọ ni yoo ba awọn yanju eyi to ku.


Awọn janduku mura bii fijilante, wọn bẹ sikiọriti lori, wọn dana sunle kọmiṣanna eto idajọ tẹlẹ

Eto aabo to polukurumuṣu lapa Ila-Oorun ilẹ wa, iyẹn ilẹ Ibo, tun gba ọna mi-in yọ l’Ọjọruu, Wẹsidee yii, nipinlẹ Imo, niṣe lawọn janduku ẹda kan mura bii ẹṣọ fijilante, ni wọn ba ya bo ile kọmiṣanna feto idajọ to ṣẹṣẹ kuro nipo, Oloye Crypian Akaolisa, wọn bẹ sikiọriti to n sọ ọgba ile naa, wọn si dana sunle ọhun ati dukia to wa nibẹ raurau. Ba a ṣe gbọ, ile awoṣifila ọhun to wa lagbegbe Ebenato, nijọba ibilẹ Orsu, nipinlẹ ọhun, lawọn janduku ti wọn dihamọra ogun pẹlu ibọn atawọn nnkan ija oloro dana sun, lẹyin ti wọn ti kọkọ yin bọmbu si i. Wọn ni iro bọmbu to n dun gbau gbau leralera lagbegbe ọhun da ipaya gidi silẹ fawọn olugbe ibẹ, ọpọ wọn ko tilẹ le yọju sita waa wo ohun to n ṣẹlẹ, bẹẹ ni ko ṣee ṣe fun wọn lati sa lọ tori ko sẹni to mọ pato ibi ti iro buruku naa ti n ṣẹlẹ gan-an. Ẹnikan tọrọ naa ṣoju rẹ sọ pe awọn n gbọ bi baba to n ṣe sikiọriti nile ọhun ṣe kigbe oro nigba tawọn janduku naa kọ lu u, ṣugbọn ko sẹni to laya lati yọju. Oloye Akaolisa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fun Ajọ akọroyinjọ ilẹ wa, NAN, o ni Ọlọrun lo yọ oun, jinnijinni da bo oun nigba toun gbọ ohun to ṣẹlẹ, toun si ri awoku ile naa ti wọn ti sọ ọ di eeru, o lo ya oun lẹnu pe eeyan le ronu iwa buruku bẹẹ si ẹda ẹgbẹ ẹ. Bakan naa la tun gbọ pe awọn agbebọn mi-in tun ya bo ile Ọnarebu Ekene Nnodumele to n ṣoju agbegbe Orsu nileegbimọ aṣofin ipinlẹ Imo, wọn si sọ ina sile ọhun to wa laduugbo Awo Idemili. Oluranlọwọ pataki si aṣofin naa, Ọgbẹni A. Nwadikwa, sọ pe loootọ ni wọn dana sun ile ọga oun, ṣugbọn ina naa ko ka ẹnikẹni mọle, bo tilẹ jẹ pe gbogbo dukia ibẹ lo jona kanlẹ. O ni bi wọn ṣe sọna sile naa tan ni wọn ti sa lọ kawọn agbofinro too de.


Oloye Akaolisa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fun Ajọ akọroyinjọ ilẹ wa, NAN, o ni Ọlọrun lo yọ oun, jinnijinni da bo oun nigba toun gbọ ohun to ṣẹlẹ, toun si ri awoku ile naa ti wọn ti sọ ọ di eeru, o lo ya oun lẹnu pe eeyan le ronu iwa buruku bẹẹ si ẹda ẹgbẹ ẹ. Bakan naa la tun gbọ pe awọn agbebọn mi-in tun ya bo ile Ọnarebu Ekene Nnodumele to n ṣoju agbegbe Orsu nileegbimọ aṣofin ipinlẹ Imo, wọn si sọ ina sile ọhun to wa laduugbo Awo Idemili. Oluranlọwọ pataki si aṣofin naa, Ọgbẹni A. Nwadikwa, sọ pe loootọ ni wọn dana sun ile ọga oun, ṣugbọn ina naa ko ka ẹnikẹni mọle, bo tilẹ jẹ pe gbogbo dukia ibẹ lo jona kanlẹ. O ni bi wọn ṣe sọna sile naa tan ni wọn ti sa lọ kawọn agbofinro too de. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Imo, Abutu Yaro, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti bẹrẹ iwadii, awọn si ti da awọn ọtẹlẹmuyẹ sigboro lati tọpinpin awọn ọbayejẹ to ṣiṣẹ laabi ọhun.


Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Imo, Abutu Yaro, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti bẹrẹ iwadii, awọn si ti da awọn ọtẹlẹmuyẹ sigboro lati tọpinpin awọn ọbayejẹ to ṣiṣẹ laabi ọhun.


Agbẹ to pa Fulani ni Kwara ni: O fi maaluu jẹko mi ni mo ṣe pa a

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ọkunrin agbẹ to yinbọn pa Fulani darandaran nipinlẹ Kwara, Sẹgun Adebayọ, ti sọ fun ile-ẹjọ Majistreeti kan niluu Ilọrin pe, Fulani ọmọ ọdun mejilelogun fi maaluu jẹko oun, loun ṣe yinbọn mọ ọn, to si gba ọrun lọ. Majistreeti Ibrahim Dasuki ti waa paṣẹ ki wọn lọọ fi Adebayọ si ọgba ẹwọn to wa ni Oke-Kura, niluu Ilọrin, titi di ọjọ kejilelogun, oṣu kẹfa, ọdun ti a wa yii, ti igbẹjọ yoo waye. Olupẹjọ, Zacchaeus Fọlọrunsọ, sọ fun ile-ẹjọ pe ẹgbọn oloogbe, Muhammad Adamu, lo mu ẹsun lọ si agọ ọlọpaa pe aburo oun da maaluu lọ, ko wale mọ. Ṣugbọn nigba ti wọn mu Adebayọ lo jẹ wọ pe loootọ loun yinbọn pa Fulani yii, sugbọn oun ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun tori pe Fulani yii fi maaluu jẹ oko oun lo mu koun gbe igbesẹ naa. Adajọ ti ni ki Adebayọ lọọ maa gbatẹgun lọgba ẹwọn titi idajọ yoo fi waye.


Ogun miliọnu lawọn to ji Jimoh gbe ni Kwara n beere

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Awọn ajinigbe to ji Aburo Magaji Iyemọja, Jimoh Mujemu, gbe ni agbegbe Mandi Okoolowo, n’Ilọrin nipinlẹ Kwara, ti n beere fun ogun miliọnu (20 million) owo itu silẹ lọwọ mọlẹbi rẹ. Ni nnkan bii aago mẹwaa alẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọṣẹ yii, ni awọn janduku ajinigbe ya bo agbegbe Mandi, l’Opopona Okoolowo, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn titi ti wọn fi wọle Magaji Iyemọja, ti wọn si ji Jimoh gbe lọ, ti ẹnikẹni ko si mọ ibi to wa. Ni bayii, awọn mọlẹbi arakunrin naa sọ pe awọn to ji i gbe ti pe ẹrọ ibanisọrọ awọn, wọn si n beere fun ogun miliọnu naira owo itu silẹ lọwọ awọn. Ẹgbọn arakunrin ọhun to ba ALAROYE sọrọ ni ọrọ awọn ajinigbe naa ti da iṣoro silẹ ninu ẹbi, tori pe awọn o ti i ri miliọnu kan, debi tawọn yoo ri ogun miliọnu naira ti wọn n beere.


Wọn gbe Baba Ijẹṣa wa sile-ẹjọ, ladajọ ba ni ki wọn tun da a pada satimọle

Faith Adebọla, Eko Lẹyin oṣu meji to ti wa lahaamọ awọn ọlọpaa latari ẹsun fifipa ba ọmọde ṣeṣekuṣe ti wọn fi kan an, gbajugbaja adẹrin-in-poṣonu onitiata ilẹ wa nni, Ọlanrewaju James Omiyinka, ti gbogbo eeyan mọ si Baba Ijẹṣa ti fara han niwaju adajọ, ṣugbọn niṣe ladajọ tun paṣẹ pe ko pada satimọle ọlọpaa. Nnkan bii aago mejila ku iṣẹju mẹtadinlogun laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee yii, ni wọn gbe afurasi ọdaran naa de ile-ẹjọ Majisreeti to wa l’Ọpopona Birrel, lagbegbe Sabo, ni Yaba, nipinlẹ Eko. Aṣọ Polo olomi buluu kan lo wọn sori ṣokoto dudu ati salubata to wa lẹsẹ rẹ, bẹẹ lo wa lori ila pẹlu awọn afurasi ọdaran mi-in ti wọn waa jẹjọ ni kootu ọhun lọjọ naa. O mu iwe pelebe kan dani lede oyinbo, akọle ẹyin iwe naa ni “Bi o ṣe le rọwọ mu lasiko idaamu” (How To Thrive In Perilous Times). O han pe ọkunrin naa ti ru, ko si le rin daadaa, lẹyin akoko diẹ to ti wa lori iduro, niṣe lo jokoo silẹẹlẹ gbagede kootu naa nigba ti igbẹjọ ko tete bẹrẹ. Ọgọọrọ awọn oniroyin ati awọn mọlẹbi ni wọn wa nikalẹ nitori igbẹjọ ti wọn ti n foju sọna fun naa, bo tilẹ jẹ pe iyanṣẹlodi awọn oṣiṣẹ kootu to n lọ lọwọ lasiko ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ko tete jẹ ki wọn gbe Baba Ijẹṣa rele-ẹjọ.


O mu iwe pelebe kan dani lede oyinbo, akọle ẹyin iwe naa ni “Bi o ṣe le rọwọ mu lasiko idaamu” (How To Thrive In Perilous Times). O han pe ọkunrin naa ti ru, ko si le rin daadaa, lẹyin akoko diẹ to ti wa lori iduro, niṣe lo jokoo silẹẹlẹ gbagede kootu naa nigba ti igbẹjọ ko tete bẹrẹ. Ọgọọrọ awọn oniroyin ati awọn mọlẹbi ni wọn wa nikalẹ nitori igbẹjọ ti wọn ti n foju sọna fun naa, bo tilẹ jẹ pe iyanṣẹlodi awọn oṣiṣẹ kootu to n lọ lọwọ lasiko ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ko tete jẹ ki wọn gbe Baba Ijẹṣa rele-ẹjọ. Nnkan bii aago kan ọsan ọjọ naa ni igbẹjọ bẹrẹ ni kootu ọhun, ẹjọ Baba Ijẹṣa si ni akọwe kootu naa kọkọ mẹnuba, ẹsun marun-un ni wọn fi kan an. Lara awọn ẹsun naa ni pe o fọwọ pa ọmọde lara lọna aitọ, igbiyanju lati fipa ba ọmọde laṣepọ ati biba ọmọde laṣepọ. Wọn lawọn ẹsun naa ta ko isọri karundinlogoje (135), isọri kẹtadinlogoje (137), isọri ọtalerugba ati ẹyọ kan (261) si ọtalerugba o le mẹta (263), igba o le meji (202), iwe ofin iwa ọdaran todun 2015 tipinlẹ Eko n lo.


Nnkan bii aago kan ọsan ọjọ naa ni igbẹjọ bẹrẹ ni kootu ọhun, ẹjọ Baba Ijẹṣa si ni akọwe kootu naa kọkọ mẹnuba, ẹsun marun-un ni wọn fi kan an. Lara awọn ẹsun naa ni pe o fọwọ pa ọmọde lara lọna aitọ, igbiyanju lati fipa ba ọmọde laṣepọ ati biba ọmọde laṣepọ. Wọn lawọn ẹsun naa ta ko isọri karundinlogoje (135), isọri kẹtadinlogoje (137), isọri ọtalerugba ati ẹyọ kan (261) si ọtalerugba o le mẹta (263), igba o le meji (202), iwe ofin iwa ọdaran todun 2015 tipinlẹ Eko n lo. Ṣugbọn bi wọn ṣe mẹnuba awọn ẹsun naa tan, ti Baba Ijẹṣa si sọ pe oun ko jẹbi, ni agbẹjọro rẹ, Amofin Kayọde Ọlabiran, sọ pe oun ni ẹbẹ lati gbe siwaju Adajọ Peter E. Nwaka, adajọ si fun un laaye. Agbẹjọro Baba Ijẹṣa bẹbẹ pe ki wọn fun onibaara oun ni beeli. O ni ti Adajọ naa ba wo ipo to wa bayii ni kootu, o han pe ara rẹ ko ya, o ni wọn ti ṣe e leṣe lẹsẹ debii pe niṣe l’ọkunrin naa n rin yẹnku-yẹnku, ko si le fẹsẹ rẹ duro daadaa.


Ṣugbọn bi wọn ṣe mẹnuba awọn ẹsun naa tan, ti Baba Ijẹṣa si sọ pe oun ko jẹbi, ni agbẹjọro rẹ, Amofin Kayọde Ọlabiran, sọ pe oun ni ẹbẹ lati gbe siwaju Adajọ Peter E. Nwaka, adajọ si fun un laaye. Agbẹjọro Baba Ijẹṣa bẹbẹ pe ki wọn fun onibaara oun ni beeli. O ni ti Adajọ naa ba wo ipo to wa bayii ni kootu, o han pe ara rẹ ko ya, o ni wọn ti ṣe e leṣe lẹsẹ debii pe niṣe l’ọkunrin naa n rin yẹnku-yẹnku, ko si le fẹsẹ rẹ duro daadaa. O ni awọn oogun kan tun wa to yẹ ko maa lo fun ailera rẹ lateyinwa, ṣugbọn ti ko ri oogun ati itọju gba latigba to ti wa lahaamọ. Tori naa, o parọwa pe kile-ẹjọ ṣiju aanu wo Baba Ijẹṣa, ki wọn jẹ kó maa tile waa jẹjọ rẹ. Adajọ beere lọwọ agbefọba boya o fara mọ ẹbẹ olujẹjọ, ọkunrin naa fesi pe oun ko fara mọ ọn.


O ni awọn oogun kan tun wa to yẹ ko maa lo fun ailera rẹ lateyinwa, ṣugbọn ti ko ri oogun ati itọju gba latigba to ti wa lahaamọ. Tori naa, o parọwa pe kile-ẹjọ ṣiju aanu wo Baba Ijẹṣa, ki wọn jẹ kó maa tile waa jẹjọ rẹ. Adajọ beere lọwọ agbefọba boya o fara mọ ẹbẹ olujẹjọ, ọkunrin naa fesi pe oun ko fara mọ ọn. O ni iru ẹbẹ yii ti waye nigba ti afurasi odaran naa wa lahaamọ, ṣugbọn ti wọn ko le pese awọn oniduuro ti wọn ni ki wọn mu wa, ati pe ajọ to n ba araalu ṣẹjọ, Directorate of Public Prosecution (DPP) ti mu ẹsun Baba Ijẹṣa lọ si kootu giga, iyẹn High Court, nipinlẹ Eko. Lẹyin ti adajọ yiiri ọrọ naa wo, Ọgbẹni P. E. Nwaka ni labẹ ofin, niwọn igba ti ẹri ti wa pe wọn ti gbe ẹsun naa lọ si kootu giga, ẹjọ naa ti kọja ohun ti Majisreeti yoo tun maa gbọ niyẹn. O ni loootọ loun gbọ ẹbẹ olujẹjọ fun beeli, ṣugbọn bi ọrọ ṣe ri yii, oun ko lagbara mọ lati paṣẹ beeli fun un.


O ni iru ẹbẹ yii ti waye nigba ti afurasi odaran naa wa lahaamọ, ṣugbọn ti wọn ko le pese awọn oniduuro ti wọn ni ki wọn mu wa, ati pe ajọ to n ba araalu ṣẹjọ, Directorate of Public Prosecution (DPP) ti mu ẹsun Baba Ijẹṣa lọ si kootu giga, iyẹn High Court, nipinlẹ Eko. Lẹyin ti adajọ yiiri ọrọ naa wo, Ọgbẹni P. E. Nwaka ni labẹ ofin, niwọn igba ti ẹri ti wa pe wọn ti gbe ẹsun naa lọ si kootu giga, ẹjọ naa ti kọja ohun ti Majisreeti yoo tun maa gbọ niyẹn. O ni loootọ loun gbọ ẹbẹ olujẹjọ fun beeli, ṣugbọn bi ọrọ ṣe ri yii, oun ko lagbara mọ lati paṣẹ beeli fun un. O ni ki wọn da Baba Ijẹṣa pada si atimọle ọlọpaa ni Panti, Yaba, ko si wa nibẹ titi di oṣu to n bọ ti igbẹjọ rẹ ṣee ṣe ko bẹrẹ nile-ẹjọ giga.


O ni ki wọn da Baba Ijẹṣa pada si atimọle ọlọpaa ni Panti, Yaba, ko si wa nibẹ titi di oṣu to n bọ ti igbẹjọ rẹ ṣee ṣe ko bẹrẹ nile-ẹjọ giga.


Ijọba apapọ beere agbara lati maa ṣakoso gbogbo iroyin ori ẹrọ ayelujara

Faith Adebọla Ijọba apapọ ti sọ fun ile-igbimọ aṣofin apapọ ilẹ wa l’Abuja pe awọn fẹ ki wọn ṣofin to maa fun ijọba lagbara lati ṣakoso eto iroyin lori atẹ ayelujara, ko le ṣee ṣe funjọba lati maa ri si awọn iroyin to n gba oju opo intanẹẹti bọ sori afẹfẹ nilẹ wa. Minisita feto iroyin, Alaaji Lai Mohammed lo parọwa yii sawọn aṣofin ọhun nibi apero itagbangba kan to waye l’Abuja, l’Ọjọruu, Wẹsidee yii. Apero ọhun da lori abadofin kan ti igbimọ awọn aṣoju-ṣofin n ṣiṣẹ le lori lọwọ lati ṣatunṣe si ofin to rọ mọ eto igbohun-safẹfẹ nilẹ wa. Tori abadofin naa ni wọn ṣẹ pepade apero pe kawọn araalu waa sọ ero wọn lori awọn atunṣe ti wọn n gbero si ofin igbohun-safẹfẹ ọhun, oniruuru awọn ileeṣẹ ati ajọ oniroyin bii Institute for Media and Society ati International Press Center atawọn mi-in si ti sọrọ nibẹ. Nigba to kan Alaaji Lai lati sọrọ, o ni ẹbẹ pataki kan toun fẹẹ bẹ awọn aṣofin naa ni pe ki wọn ma ṣe fi eto iṣakoso igbohun-safẹfẹ mọ lori awọn ileeṣẹ redio ati tẹlifiṣan to wa lakọọlẹ nikan, ṣugbọn ki wọn fẹ ofin naa loju, ko le ṣee ṣe fun ijọba lati maa ṣakoso awọn ileeṣẹ igbohun-safẹfẹ, ati awọn ikanni ijumọsọrọpọ to wa kaakiri atẹ ayelujara nilẹ wa. Lai ni: “Mo fẹẹ pe akiyesi wa si i pe igbohun-safẹfẹ lori atẹ ayelujara, ati awọn ikanni ijumọsọrọpọ gbọdọ wa ninu awọn ti ofin ta a fẹẹ ṣatunṣe si yii maa kan, tori ojuṣe wa ni lati maa ṣọ ohun ti wọn n gbe jade, titi kan ikanni bii Tuita atawọn mi-in.” O tun ṣalaye pe “Ofin ilẹ wa ko le wa labẹ ofin agbaye to ba dọrọ ibanisọrọpọ kari-aye ati awọn adehun to rọ mọ ọn.


Tori abadofin naa ni wọn ṣẹ pepade apero pe kawọn araalu waa sọ ero wọn lori awọn atunṣe ti wọn n gbero si ofin igbohun-safẹfẹ ọhun, oniruuru awọn ileeṣẹ ati ajọ oniroyin bii Institute for Media and Society ati International Press Center atawọn mi-in si ti sọrọ nibẹ. Nigba to kan Alaaji Lai lati sọrọ, o ni ẹbẹ pataki kan toun fẹẹ bẹ awọn aṣofin naa ni pe ki wọn ma ṣe fi eto iṣakoso igbohun-safẹfẹ mọ lori awọn ileeṣẹ redio ati tẹlifiṣan to wa lakọọlẹ nikan, ṣugbọn ki wọn fẹ ofin naa loju, ko le ṣee ṣe fun ijọba lati maa ṣakoso awọn ileeṣẹ igbohun-safẹfẹ, ati awọn ikanni ijumọsọrọpọ to wa kaakiri atẹ ayelujara nilẹ wa. Lai ni: “Mo fẹẹ pe akiyesi wa si i pe igbohun-safẹfẹ lori atẹ ayelujara, ati awọn ikanni ijumọsọrọpọ gbọdọ wa ninu awọn ti ofin ta a fẹẹ ṣatunṣe si yii maa kan, tori ojuṣe wa ni lati maa ṣọ ohun ti wọn n gbe jade, titi kan ikanni bii Tuita atawọn mi-in.” O tun ṣalaye pe “Ofin ilẹ wa ko le wa labẹ ofin agbaye to ba dọrọ ibanisọrọpọ kari-aye ati awọn adehun to rọ mọ ọn. Loootọ la wa lara awọn to fọwọ siwee adehun agbaye ọhun, ṣugbọn ofin ilẹ wa ati awọn ilana tijọba la kalẹ ṣi gbọdọ lagbara ju iwe adehun agbaye eyikeyii lọ. Iwe adehun wa loootọ, amọ a n ṣofin nilẹ wa lati bojuto awọn ipo pato kan labẹle wa ni. Tori naa, mo fẹẹ da a labaa pe ka tun ọrọ yii gbe yẹwo daadaa.” Amọ ṣa o, awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ati ajọ to wa nibi apero naa sọrọ lori ero minisita yii, wọn lawọn ko fara mọ erongba ati aba rẹ rara.


Loootọ la wa lara awọn to fọwọ siwee adehun agbaye ọhun, ṣugbọn ofin ilẹ wa ati awọn ilana tijọba la kalẹ ṣi gbọdọ lagbara ju iwe adehun agbaye eyikeyii lọ. Iwe adehun wa loootọ, amọ a n ṣofin nilẹ wa lati bojuto awọn ipo pato kan labẹle wa ni. Tori naa, mo fẹẹ da a labaa pe ka tun ọrọ yii gbe yẹwo daadaa.” Amọ ṣa o, awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ati ajọ to wa nibi apero naa sọrọ lori ero minisita yii, wọn lawọn ko fara mọ erongba ati aba rẹ rara. Wọn ni iru ofin ti minisita yii n sọrọ rẹ maa sakoba fun ẹtọ awọn araalu ati ominira wọn lati sọrọ falala, bẹẹ ni yoo ṣepalara fun atẹ ayelujara ati ikanni ajọlo ti kaluku ti n ta ọrọ latagba. Wọn ni iru ofin bẹẹ maa tẹ ẹtọ oniroyin loju o si maa tako ofin ati ominira awọn akọroyin ati ileeṣẹ iroyin gbogbo. Bakan naa, Abẹnugan awọn aṣoju-ṣofin ati olori wọn, Ọnarebu Fẹmi Gbajabiamila fesi lopin apero naa, o ni abadofin tawọn n gbe yẹwo yii ko kan ṣiṣakoso awọn ileeṣẹ oniroyin tabi awọn ikanni ibaniṣọrọ to wa lori atẹ ayelujara, o ni ohun ti abadofin naa n ṣatunṣe si ni awọn koko iroyin ti wọn le maa gbe sori afẹfẹ.


Wọn ni iru ofin ti minisita yii n sọrọ rẹ maa sakoba fun ẹtọ awọn araalu ati ominira wọn lati sọrọ falala, bẹẹ ni yoo ṣepalara fun atẹ ayelujara ati ikanni ajọlo ti kaluku ti n ta ọrọ latagba. Wọn ni iru ofin bẹẹ maa tẹ ẹtọ oniroyin loju o si maa tako ofin ati ominira awọn akọroyin ati ileeṣẹ iroyin gbogbo. Bakan naa, Abẹnugan awọn aṣoju-ṣofin ati olori wọn, Ọnarebu Fẹmi Gbajabiamila fesi lopin apero naa, o ni abadofin tawọn n gbe yẹwo yii ko kan ṣiṣakoso awọn ileeṣẹ oniroyin tabi awọn ikanni ibaniṣọrọ to wa lori atẹ ayelujara, o ni ohun ti abadofin naa n ṣatunṣe si ni awọn koko iroyin ti wọn le maa gbe sori afẹfẹ.


Eeyan meji ku, ọpọ fara pa, lasiko tawọn to n ja tikẹẹti kọju ija sawọn ọlọja n’Ibadan

Awọn to ba laya nikan lo le gba agbegbe Iwo Road, niluu Ibadan kọja ni Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii pẹlu bi awọn to n mojuto awọn gareeji awọn onimọto nipinlẹ naa atawọn ẹgbẹ onimọto ti wọn ti fofin de ti wọn n pe ni yunọnu ṣe kọju ija sira wọn lori ọrọ tikẹẹti ti wọn ni ki awọn kan ja. ALAROYE gbọ pe eeyan meji lo ku nibi ikọlu naa, nigba ti aọn mi-in fara pa. Awọn to n mojuto gareeji ti wọn pe ni Park Management System, labẹ idari ọga awọn onimọto tẹlẹ, Ọgbẹni Mukaila Lamidi ti gbogbo eeyan mọ si Auxilliary ati awọn ọmọ ẹgbẹ onimọto. Awọn ti wọn n ta foonu la gbọ pe wọn ni ki wọn maa san awọn owo kan ni agbegbe Baba Onilu ti wọn ti n taja ni Iwo Road. Niṣe ni awọn ọmọ Auxilliary yii ya bo ṣọọbu awọn eeyan naa, bi wọn ṣe n ba ọja wọn jẹ ni wọn n fọ gilaasi awọn ṣọọbu naa, ti wọn si n da kọntena awọn ọlọja nu, n lọrọ ba di bo o lọ o jago.. Ọrọ owo yii lo fa wahala, nigba ti aọn eeyan yoo si fi mọ ohun to n ṣẹlẹ, niṣe ni ibọn n ro lakọlakọ ni gbogbo agbegbe Iwo Road, ti onikaluku si n sa asala fun ẹmi rẹ, ti ọrọ si di akọlukọgba. Bẹẹ lawọn ọlọkada n yipada, ti wọn si n sare buruku lati yọ ninu wahala naa. Nigba ti oloju yoo si fi ṣẹ ẹ, eeyan meji lo ku lasiko ikọlu naa, bẹẹ ni awọn kan fara pa. Awọn agbofinro ni wọn pada waa da alaafia pada si agbegbe naa.


Nibi ti wọn ti n ṣeto ati yan ọba tuntun, afọbajẹ ṣubu lulẹ, lo ba ku patapata l’Ondo

Iyanu nla lọrọ naa si n jẹ fun gbogbo awọn eeyan to wa nibi ipade kan ti wọn ti n ṣaṣaro lori bi wọn ṣe fẹẹ fi ọba tuntun jẹ niluu Akunnu, ni apa Ila-Oorun ipinlẹ Ondo, Oloye Ọlọrunda Agoyi, ti gbogbo eeyan tun mọ si Ewureni, pẹlu bi baba naa ṣe ṣubu lulẹ, to si gbabẹ ku. Oloye Aguyi yii wa ninu awọn afọbaje mẹje ti ilu yan lati jokoo ṣepade, ki wọn si fi ọba mi-in jẹ niluu Akunnu-Akoko ti ọba wọn ti waja lati ọdun 2019. ALAROYE gbọ pe iku ọkunrin naa ki i ṣe oju lasan. Awọn ti o mọ bi ọrọ ọba yiyan naa ṣe n lọ sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe wọn pa ọkunrin naa ni nitori bo ṣe kọ lati ṣe ohun ti awọn kan sọ pe ko ṣe lori ọrọ ọba naa. Ipade ni wọn n ṣe lọwọ ti ọkunrin naa kan deede ṣubu lulẹ, to si ku patapata. Awọn to mọ baba naa ṣapejuwe rẹ bii eeyan jẹẹjẹ ti ko fẹran wahala rara.


Ọwọ ti tẹ marun-un ninu awọn to pa akẹkọọ Fasiti Ilọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ajọ ẹsọ alaabo (DSS), ẹka ti ipinlẹ Kwara ti mu awọn afurasi marun-un, ti wọn fipa ba Ọlajide Blessing, akẹkọọ Fasiti Ilọrin lo pọ, ti wọn tun seku pa a. A oo ranti pe ni nnkan bii ọṣẹ meji ṣẹyin ni awọn janduku afurasi naa ya bo ile ti Blessing n gbe ni agbegbe Tanke, niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ti wọn si fi tipa ba a lo pọ, ti wọn tun ṣeku pa a. Oloogbe ọhun jẹ akẹkọọ Fasiti Ilọrin, ni ẹka eto ọgbin, to si wa ni ọdun kẹta (300 Level) nileewe naa. Ajọ ẹsọ alaabo ọhun sọ pe ọna mẹrin ọtọọtọ lawọn ti mu awọn eeyan naa niluu Ilọrin. Wọn ni ẹkunrẹrẹ iwadii n tẹsiwaju.


Ẹ wo Ṣẹgun to fipa ba ọmọ ọdun mejila lo pọ ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ẹsọ alaabo (NSCDC) ti fi panpẹ ofin gbe ọkunrin ẹni ọdun mọkandinlogoji (39) kan, Ṣẹgun Oni, fẹsun pe o n fi tipatipa ba ọmọdebinrin ti ko ju ọdun mejila lọ, Ajibade Aminat, lopọ, niluu Igbaja, nijọba ibilẹ Ifẹlodun, n ipinlẹ Kwara. Ninu atẹjade kan ti Agbẹnusọ ẹsọ alaabo (NSCDC), ẹka ti ipinlẹ Kwara, Babawale Zaid Afọlabi, fi sita, to tẹ ALAROYE lọwọ lo ti sọ pe ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni baba to bi baba Aminat mu ẹsun wa si ọfiisi awọn to wa niluu Igbaja pe, ọkunrin kan to n jẹ Sẹgun n fi tipatipa ba Aminat lo pọ labẹ igi mangoro, oun si ka wọn mọ. Afọlabi tẹsiwaju pe ọmọbinrin naa ni ipenija ọrọ ṣiṣọ, to jẹ pe awọn eeyan ki i gbọ ohun to n wi daadaa, ati pe nigba ti wọn gbe ọmọ naa de ileewosan, ti wọn ṣe ayẹwo, ni wọn ri okodoro pe loootọ lo ba a ni nnkan pọ. O fi kun un pe nigba ti awọn mu Ṣẹgun fun lati fọrọ wa a lẹnu wo, o ni lootọ loun maa n ba ọmọ naa lo pọ, ati pe ẹbun kekere loun fi maa n tan an lọ si kọrọ, to oun yoo si lo anfaani ẹbun ti oun fun un lati ba a lopọ. Afọlabi ti waa sọ pe, lẹyin ti awọn ba pari iwadii, afurasi yii yoo foju ba ile-ẹjọ.


Baba Ijẹṣa yoo foju bale-ẹjọ l’Ọjọruu, Wẹsidee

Faith Adebọla Bi gbogbo nnkan ba lọ bi wọn ṣe ṣeto rẹ, Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni ọkan ninu awọn adẹrin-in-poṣonu ilẹ wa ti wọn fẹsun ṣiṣe ọmọ kekere baṣubasu, James Omiyinka, ti gbogbo eeyan tun mọ si Bbaba Ijẹṣa yoo foju bale-ẹjọ. Ile-ẹjọ Majisreeti Kootu Kin-in-ni, to wa ni Yaba, nipinlẹ Eko, ni ireti wa pe Omiyinka yoo ti duro sọ tẹnu rẹ niwaju adajọ, nibi ti wọn yoo ti sọ boya o jare tabi o jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Ọmọọba Muyiwa Adejọbi, fidi iroyin yii mulẹ nigba ti akọroyin wa pe e laaarọ yii. O ni loootọ ni Baba Ijẹṣa yoo foju bale-ẹjọ laago mẹsan-an aarọ Ọjọruu, Wẹsidee, yii. Tẹ o ba gbagbe, lati inu oṣu kerin ti wọn ti ni ọkunrin naa fẹẹ fipa ba ọmọ ti ko ju ọdun mẹrinla lọ lo pọ, ti wọn si tiẹ ni o ti ba ọmọ naa lo pọ lọmọ ọdun meje ni wahala ti de ba oṣere yii, ti wọn si fọlọpaa mu un. Latigba na lo ti wa lagọọ ọlọpaa, pabo si ni gbogbo akitiyan lati gba beelu rẹ ja si nitori ede aiyede to wa laarin awọn lọọya rẹ ati ileeṣẹ ọlọpaa.


Awọn gomina PDP pariwo: Owo tijọba Buhari n ya yii ti pọ ju o

Faith Adebọla, Eko Agbarijọ awọn gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu alatako, Peoples Democratic Party (PDP), ti kegbajare sijọba ataraalu pe afaimọ ki odo gbese ti a n luwẹẹ ninu rẹ lasiko yii ma gbe orileede naa mi, wọn ni ẹyawo ti Naijiria n ṣe lasiko yii ti kọja aala. Atẹjade kan tawọn gomina naa fi lede lẹyin ipade wọn lọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, niluu Uyo, nipinlẹ Akwa Ibom, nibi ti wọn ti jiroro ipo ti ọrọ-aje orileede yii wa, ni wọn ti figbe bọnu bẹẹ. Wọn ni bi ijọba apapọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari n tukọ rẹ lọwọ yii ṣe n ya owo lọwọ taja tẹran kari aye kọ awọn lominu gidi, tori ọpọ awọn ẹyawo naa ko nitumọ, ko si ye awọn bi wọn ṣe n na an. Wọn ni gbese to wa lọrun Naijiria bayii ti ga gegere, o ti ju tiriliọnu lọna mẹrindinlogoji naira (#36 trilliọn) lọ, iyẹn ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun lọna mẹrindinlọgbọn naira. Awọn gomina naa ni o maa ṣoro fun orileede to ṣẹṣẹ n goke agba bii tiwa yii lati bọ ajaga gbese to pọ bẹẹ kuro lọrun bọrọ, wọn ni bii igba ti ijọba to wa lode yii fẹẹ da wa pada soko ẹru lẹẹkeji ni, tori gbogbo okoowo ati ọrọ-aje lo maa dẹnu kọlẹ bi nnkan ṣe n lọ yii. Awọn gomina naa fẹsun kan ijọba pe nnkan bii ida ọgọrin ninu ọgọrun-un owo ti wọn n ya sọtọ lọdọọdun lo jẹ pe ele ori gbese lasan ni wọn n na an si, ti gbese gọbọi naa si wa nibẹ lai yingin.


Wọn ni gbese to wa lọrun Naijiria bayii ti ga gegere, o ti ju tiriliọnu lọna mẹrindinlogoji naira (#36 trilliọn) lọ, iyẹn ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrun lọna mẹrindinlọgbọn naira. Awọn gomina naa ni o maa ṣoro fun orileede to ṣẹṣẹ n goke agba bii tiwa yii lati bọ ajaga gbese to pọ bẹẹ kuro lọrun bọrọ, wọn ni bii igba ti ijọba to wa lode yii fẹẹ da wa pada soko ẹru lẹẹkeji ni, tori gbogbo okoowo ati ọrọ-aje lo maa dẹnu kọlẹ bi nnkan ṣe n lọ yii. Awọn gomina naa fẹsun kan ijọba pe nnkan bii ida ọgọrin ninu ọgọrun-un owo ti wọn n ya sọtọ lọdọọdun lo jẹ pe ele ori gbese lasan ni wọn n na an si, ti gbese gọbọi naa si wa nibẹ lai yingin. Wọn ni o ba ni ninu jẹ pe gbogbo anfaani ti iṣejọba Aarẹ tẹlẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, mu wa, pẹlu bi baba naa ṣe yọ okun gbese kuro lọrun orileede wa ni iṣakoso to wa lode yii ti sọ nu, ti wọn si ti jẹ ki orileede naa maa luwẹẹ ninu alagbalugbu odo gbese rẹpẹtẹ. Wọn ni lara awọn ibi ti ijọba n nawo ti wọn ya si ni ileeṣẹ tẹlifiṣan ijọba apapọ, Nigeria Television Authority (NTA) eyi ti wọn ti sọ di ọpa ti wọn fi n gbọn owo ilu danu lọdọọdun. Wọn tun bẹnu atẹ lu ọna ti banki apapọ ilẹ wa, CBN, gba n mojuto eto iṣunna owo, wọn ni Central Bank of Nigeria naa ti sọ ara rẹ di ijọba kan lọtọ to jẹ yala yolo bo ṣe wu wọn ni wọn n ṣe lori ọrọ ẹyawo ati inawo.


Wọn ni o ba ni ninu jẹ pe gbogbo anfaani ti iṣejọba Aarẹ tẹlẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, mu wa, pẹlu bi baba naa ṣe yọ okun gbese kuro lọrun orileede wa ni iṣakoso to wa lode yii ti sọ nu, ti wọn si ti jẹ ki orileede naa maa luwẹẹ ninu alagbalugbu odo gbese rẹpẹtẹ. Wọn ni lara awọn ibi ti ijọba n nawo ti wọn ya si ni ileeṣẹ tẹlifiṣan ijọba apapọ, Nigeria Television Authority (NTA) eyi ti wọn ti sọ di ọpa ti wọn fi n gbọn owo ilu danu lọdọọdun. Wọn tun bẹnu atẹ lu ọna ti banki apapọ ilẹ wa, CBN, gba n mojuto eto iṣunna owo, wọn ni Central Bank of Nigeria naa ti sọ ara rẹ di ijọba kan lọtọ to jẹ yala yolo bo ṣe wu wọn ni wọn n ṣe lori ọrọ ẹyawo ati inawo. Awọn gomina naa ni ko yẹ kijọba maa yawo lai si ete ati eto pataki to gunmọ kan ti wọn fẹẹ na iru owo bẹẹ le lori, ko si yẹ ki wọn na iru owo bẹẹ sori nnkan mi-in, tabi sori awọn nnkan ti ko ni i pawo wọle, tabi ki wọn maa yawo lati sanwo-oṣu awọn oṣiṣẹ. Wọn dabaa pe ki banki apapọ ṣiṣẹ lori bi owo naira ṣe n di yẹbuyẹbu lojoojumọ, ti agbara rẹ ni ọja okoowo agbaye n dinku nigba gbogbo, ki wọn si jẹ ki owo naa lagbara si i. Gomina ipinlẹ Akwa Ibom, Emmanuel Udom, to gba awọn ẹlẹgbẹ rẹ lalejo wa nipade naa. Bakan naa ni alaga awọn gomina labẹ asia PDP, Aminu Tambuwal tipinlẹ Sokoto naa wa nipade naa.


Awọn gomina naa ni ko yẹ kijọba maa yawo lai si ete ati eto pataki to gunmọ kan ti wọn fẹẹ na iru owo bẹẹ le lori, ko si yẹ ki wọn na iru owo bẹẹ sori nnkan mi-in, tabi sori awọn nnkan ti ko ni i pawo wọle, tabi ki wọn maa yawo lati sanwo-oṣu awọn oṣiṣẹ. Wọn dabaa pe ki banki apapọ ṣiṣẹ lori bi owo naira ṣe n di yẹbuyẹbu lojoojumọ, ti agbara rẹ ni ọja okoowo agbaye n dinku nigba gbogbo, ki wọn si jẹ ki owo naa lagbara si i. Gomina ipinlẹ Akwa Ibom, Emmanuel Udom, to gba awọn ẹlẹgbẹ rẹ lalejo wa nipade naa. Bakan naa ni alaga awọn gomina labẹ asia PDP, Aminu Tambuwal tipinlẹ Sokoto naa wa nipade naa. Awọn gomina to ku ni Okezie Ikpeazu tipinlẹ Abia, Duoye Diri tipinlẹ Bayelsa, Samuel Ortom lati ipinlẹ Benue, Ifeanyi Okowa lati Delta ati Ifeanyi Ugwuanyi tipinlẹ Enugu. Bakan naa ni gomina Nyesom Wike tipinlẹ Rivers, Ṣeyi Makinde tipinlẹ Ọyọ, Ahmadu Fintiri lati Adamawa, Godwin Obaseki ti ipinlẹ Edo, Bala Mohammed ti Bauchi, Darius Ishaku lati Taraba and Igbakeji gomina ipinlẹ Zamfara, Mahdi Mohammed pesẹ sipade ọhun. Awọn gomina naa tun mẹnu ba bijọba apapọ ṣe lawọn fofin de ikanni ibanisọrọpọ ori atẹ ayelujara ti Tuita, wọn lawọn ko fara mọ igbesẹ naa rara, kijọba jawọ ninu igbesẹ yii, tori ẹsun ti ko lẹsẹ nilẹ ni awọn ka ọrọ tijọba n sọ si.


Awọn gomina to ku ni Okezie Ikpeazu tipinlẹ Abia, Duoye Diri tipinlẹ Bayelsa, Samuel Ortom lati ipinlẹ Benue, Ifeanyi Okowa lati Delta ati Ifeanyi Ugwuanyi tipinlẹ Enugu. Bakan naa ni gomina Nyesom Wike tipinlẹ Rivers, Ṣeyi Makinde tipinlẹ Ọyọ, Ahmadu Fintiri lati Adamawa, Godwin Obaseki ti ipinlẹ Edo, Bala Mohammed ti Bauchi, Darius Ishaku lati Taraba and Igbakeji gomina ipinlẹ Zamfara, Mahdi Mohammed pesẹ sipade ọhun. Awọn gomina naa tun mẹnu ba bijọba apapọ ṣe lawọn fofin de ikanni ibanisọrọpọ ori atẹ ayelujara ti Tuita, wọn lawọn ko fara mọ igbesẹ naa rara, kijọba jawọ ninu igbesẹ yii, tori ẹsun ti ko lẹsẹ nilẹ ni awọn ka ọrọ tijọba n sọ si. Wọn ni bijọba ṣe gbe igbesẹ naa ko yatọ si ti olori to fẹẹ sọ ara rẹ di apaṣẹ waa, tabi ti ijọba ologun, eyi ko si ba ilana ijọba awa-ara-wa ti Naijiria n lo mu. Wọn ni ko si nnkan to ni kileeṣẹ Tuita ma yọ ọrọ ti Aarẹ tabi ẹnikẹni ba kọ sori ikanni wọn danu tiru ọrọ bẹẹ ba ti tako ilana ijumọsọrọ ti wọn fi lelẹ fun lilo ikanni wọn. Lori iṣoro eto aabo to dẹnu kọlẹ kaakiri orileede yii, awọn gomina naa bẹnu atẹ lu bawọn janduku kan ṣe n ṣakọlu sawọn ọlọpaa, ti wọn si n dana sun awọn ileeṣẹ ọlọpaa, ileeṣẹ ijọba ati awọn ọfiisi ajọ eleto idibo, INEC, kaakiri orileede yii.


Wọn ni bijọba ṣe gbe igbesẹ naa ko yatọ si ti olori to fẹẹ sọ ara rẹ di apaṣẹ waa, tabi ti ijọba ologun, eyi ko si ba ilana ijọba awa-ara-wa ti Naijiria n lo mu. Wọn ni ko si nnkan to ni kileeṣẹ Tuita ma yọ ọrọ ti Aarẹ tabi ẹnikẹni ba kọ sori ikanni wọn danu tiru ọrọ bẹẹ ba ti tako ilana ijumọsọrọ ti wọn fi lelẹ fun lilo ikanni wọn. Lori iṣoro eto aabo to dẹnu kọlẹ kaakiri orileede yii, awọn gomina naa bẹnu atẹ lu bawọn janduku kan ṣe n ṣakọlu sawọn ọlọpaa, ti wọn si n dana sun awọn ileeṣẹ ọlọpaa, ileeṣẹ ijọba ati awọn ọfiisi ajọ eleto idibo, INEC, kaakiri orileede yii. Wọn gba ijọba apapọ niyanju lati tete ṣiṣẹ lori ofin ilẹ wa ti yoo yọnda fun idasilẹ ọlọpaa agbegbe, ọlọpaa ipinlẹ, ati ọlọpaa ibilẹ, wọn niru ofin bẹẹ ki i ṣe eyi tijọba gbọdọ fakoko ṣofo lori rẹ rara. Bakan naa ni wọn rọ ileeṣẹ ọlọpaa lati tubọ fọwọ sowọ pọ pẹlu awọn ẹṣọ eleto aabo tawọn ipinlẹ ati agbegbe kan ti da silẹ, ki wọn le ro eto aabo lagbara kaakiri agbegbe.


Wọn gba ijọba apapọ niyanju lati tete ṣiṣẹ lori ofin ilẹ wa ti yoo yọnda fun idasilẹ ọlọpaa agbegbe, ọlọpaa ipinlẹ, ati ọlọpaa ibilẹ, wọn niru ofin bẹẹ ki i ṣe eyi tijọba gbọdọ fakoko ṣofo lori rẹ rara. Bakan naa ni wọn rọ ileeṣẹ ọlọpaa lati tubọ fọwọ sowọ pọ pẹlu awọn ẹṣọ eleto aabo tawọn ipinlẹ ati agbegbe kan ti da silẹ, ki wọn le ro eto aabo lagbara kaakiri agbegbe.


Nibi tawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yii ti n ṣepade lawọn ọlọpaa ti ko wọn l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Meje lara awọn afurasi ọmọ ẹgbẹ okunkun to wa lagbegbe Morogbo, nipinlẹ Eko, ti bọ sakolo ọlọpaa. Nibi ti wọn ti n ṣe ipade wọn lọwọ ni nnkan bii aago meje alẹ ni wọn ka wọn mọ. Orukọ ati ọjọ-ori awọn mejeeje tọwọ tẹ ọhun ni: Hameed Salami, ẹni ọdun marundinlogoji, Sunday Ogbemudia, ẹni ọdun mẹrindinlogoji, Ṣẹgun Okekunle, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, Imọlẹ Kingsley, ẹni ọdun mẹtalelogun ati Rasaki Ọlalekan, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn. Awọn meji to ku ni Innocent Osuya, ẹni ọdun mẹtalelogun ati Ogunlade Adewale toun jẹ ẹni ọgbọn ọdun. Wọn ni otẹẹli House 2 Hotel, to wa ni Igbẹkẹle, ni Morogbo, lawọn afurasi ọdaran naa gba lọ ni nnkan bii aago meje ku diẹ lalẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, wọn sọ pe awọn fẹẹ ṣe apero kan ninu ọgba wọn, wọn si sanwo. Ṣugbọn awọn oṣiṣẹ otẹẹli naa fura si wọn, ni wọn ba yọkẹlẹ lọọ sọ fawọn alaṣẹ ileetura ọhun, lawọn ọga wọn ba kan sileeṣẹ ọlọpaa lori aago pe ki wọn waa ba awọn wo awọn alejo ọran to n ṣepade lọdọ awọn yii.


Awọn meji to ku ni Innocent Osuya, ẹni ọdun mẹtalelogun ati Ogunlade Adewale toun jẹ ẹni ọgbọn ọdun. Wọn ni otẹẹli House 2 Hotel, to wa ni Igbẹkẹle, ni Morogbo, lawọn afurasi ọdaran naa gba lọ ni nnkan bii aago meje ku diẹ lalẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, wọn sọ pe awọn fẹẹ ṣe apero kan ninu ọgba wọn, wọn si sanwo. Ṣugbọn awọn oṣiṣẹ otẹẹli naa fura si wọn, ni wọn ba yọkẹlẹ lọọ sọ fawọn alaṣẹ ileetura ọhun, lawọn ọga wọn ba kan sileeṣẹ ọlọpaa lori aago pe ki wọn waa ba awọn wo awọn alejo ọran to n ṣepade lọdọ awọn yii. Kia lawọn ọlọpaa ẹka teṣan Morogbo ti debẹ, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe gbogbo wọn. Nigba ti wọn n tu ẹru wọn wo, oriṣiiriṣii nnkan ija bii aake, ada, ọbẹ, oogun abẹnugọngọ, iṣana ati katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin ni wọn ba nibẹ. Wọn tun ba ibọn agbelẹrọ meji lọwọ wọn.


Kia lawọn ọlọpaa ẹka teṣan Morogbo ti debẹ, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe gbogbo wọn. Nigba ti wọn n tu ẹru wọn wo, oriṣiiriṣii nnkan ija bii aake, ada, ọbẹ, oogun abẹnugọngọ, iṣana ati katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin ni wọn ba nibẹ. Wọn tun ba ibọn agbelẹrọ meji lọwọ wọn. Ọrọ ko pariwo mọ, wọn rọ gbogbo wọn da sọkọ ọlọpaa, ko si pe ti wọn fi balẹ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, fun iwadii. Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, loun ti paṣẹ pe ki wọn tete pari iwadii lori wọn, kawọn afurasi wọnyi ati ẹru ofin ti wọn n ko kiri le lọọ ṣalaye ara wọn niwaju adajọ, gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, Muyiwa Adejọbi, ṣe sọ f’ALAROYE.


Ọrọ ko pariwo mọ, wọn rọ gbogbo wọn da sọkọ ọlọpaa, ko si pe ti wọn fi balẹ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, fun iwadii. Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, loun ti paṣẹ pe ki wọn tete pari iwadii lori wọn, kawọn afurasi wọnyi ati ẹru ofin ti wọn n ko kiri le lọọ ṣalaye ara wọn niwaju adajọ, gẹgẹ bi Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, Muyiwa Adejọbi, ṣe sọ f’ALAROYE.


INEC kede ọjọ ti idibo gomina yoo waye l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ajọ eleto idibo orileede yii, INEC, ti kede pe ọjọ kẹrindinlogun, oṣu keje, ọdun 2022, ni idibo gomina yoo waye nipinlẹ Ọṣun. Ninu atẹjade kan ti Akọwe ajọ naa, Rose Oriaran-Anthony, fi sita lo ti ṣalaye pe igbesẹ naa wa nibaamu pẹlu ipin kin-in-ni ati ikeji abala ikejidinlọgọsan-an o din meji ofin eto idibo orileede yii to sọ pe idibo gbọdọ waye nigba to ba ku aadọjọ ọjọ ti asiko ẹni to wa lori ipo yoo wa sopin. Anthony fi kun ọrọ rẹ pe aarin ọjọ kẹrindinlogun, oṣu keji, si ọjọ kejila, oṣu kẹta, ọdun 2022, ni idibo abẹle gbọdọ waye ninu awọn ẹgbẹ oṣelu ti wọn ba fẹẹ kopa ninu idibo gomina l’Ọṣun. O ni ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹrin, ọdun 2022, ni ipolongo idibo yoo bẹrẹ, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹfa, si ni ajọ INEC yoo gbe orukọ awọn oludije jade. Ọjọ kẹrinla, oṣu keje, ọdun 2022, ni gbogbo ipolongo eto idibo gbọdọ wa sopin, nigba ti idibo yoo waye lọjọ kẹrindinlogun, oṣu keje.


Labẹ ijọba Buhari yii, afaimọ ki dẹmokiresi ma pokunso– Ṣoyinka

Faith Adebọla, Eko Gbajugbaja onkọwe nni, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, ti la ọrọ mọlẹ pe ti Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari, ba ṣi n kọ eti ọgbọnyin si bawọn eeyan lọtun-un losi ṣe n pariwo pe kijọba apapọ ji giri, ki wọn si wa nnkan gidi ṣe lati yanju ọrọ aabo to dojuru yii, afaimọ ni orileede yii yoo fi le roju raaye ṣe ajọdun ayẹyẹ demokiresi ti wọn n pe ni “Democracy Day” lọdun to n bọ. Wọle Ṣoyinka sọrọ yii nigba to n dahun ibeere ninu ifọrọwanilẹnuwo kan tileeṣẹ tẹlifiṣan aladaani Arise ṣe fun un lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Ọjọgbọn naa kilọ pe oun ko ri bi orileede yii ko ṣe ni i fọ si wẹwẹ ti Aarẹ ko ba tete gbe igbesẹ lati din aṣẹ apapọ ku, kawọn ipinlẹ ati ijọba ibilẹ le maa yanju ọrọ wọn labẹle wọn. Bayii ni Ṣoyinka ṣe ṣalaye ọrọ ọhun, o ni: “Lọri ọrọ ijọba awa-ara-wa ti wọn n pe ni demokiresi yii, niṣe la fẹẹ pin eto naa lẹmi-in bi nnkan ṣe n lọ yii, tabi ki n kuku sọ ọ lọrọ mi-in, demokiresi ti fẹẹ pokun so nilẹ wa bayii. Buhari gbọdọ la eti rẹ silẹ lati gbọ awọn ariwo to n lọ lọtun-un losi ati layiika ijọba rẹ bayii, ko si gbe igbesẹ pato lori ẹ. “Buhari gbọdọ mọ pe bi orileede yii ṣe n sare lọ soko ipinya ti pọ si i lẹnu ọjọ mẹta yii ju ti atẹyinwa lọ, koda o ju ti igba ti a jagun abẹle lọ pẹlu, mi o si ro pe orileede yii le wa lodidi ti a o ba tete ṣe nnkan lori dindin agbara ati aṣẹ apapọ ku.


Bayii ni Ṣoyinka ṣe ṣalaye ọrọ ọhun, o ni: “Lọri ọrọ ijọba awa-ara-wa ti wọn n pe ni demokiresi yii, niṣe la fẹẹ pin eto naa lẹmi-in bi nnkan ṣe n lọ yii, tabi ki n kuku sọ ọ lọrọ mi-in, demokiresi ti fẹẹ pokun so nilẹ wa bayii. Buhari gbọdọ la eti rẹ silẹ lati gbọ awọn ariwo to n lọ lọtun-un losi ati layiika ijọba rẹ bayii, ko si gbe igbesẹ pato lori ẹ. “Buhari gbọdọ mọ pe bi orileede yii ṣe n sare lọ soko ipinya ti pọ si i lẹnu ọjọ mẹta yii ju ti atẹyinwa lọ, koda o ju ti igba ti a jagun abẹle lọ pẹlu, mi o si ro pe orileede yii le wa lodidi ti a o ba tete ṣe nnkan lori dindin agbara ati aṣẹ apapọ ku. “Ti Naijiria ko ba tete ṣe bẹẹ ni kiamọsa paapaa, kawọn eeyan si ri i pe loootọ ni iyatọ ti wa, a jẹ pe Naijiria ko le wa lodidi niyẹn o. Ti orileede kan ba n lọ soko iparun, tẹmi ti fẹẹ bọ lẹnu ẹ, awọn ti wọn ba ri iru nnkan bẹẹ ti wọn o si fẹ ki ajalu ọhun ṣakoba fun wọn le kigbe sita pe ‘ẹ dakun o, awa o ba baaluu yii lọ mọ o, a fẹẹ bọọlẹ o. O ti waa ye mi bayii pe ero ọtọọtọ ati itumọ oriṣiiriṣii lawọn eeyan ni nipa demokiresi, paapaa awọn oloṣelu to n dari wa, o si n jọ mi loju pe boya ni ijọba yii mọ ohun ti wọn n sọ lẹnu ati ohun to tumọ si ni ti gidi nigba ti wọn ba n sọ pe awọn n ṣejọba demokiresi, mi o ro pe wọn mọ ojuṣe to rọ mọ ọn.” Bakan naa ni Ọjọgbọn Soyinka sọ pe bijọba ṣe n fọwọ dẹngẹrẹ mu aroye tawọn eeyan n ṣe nipa ọrọ aabo ati awọn nnkan to n jẹ wọn niya kaakiri ilẹ yii fihan pe ijọba apapọ ti o ṣetan lati feti silẹ lo wa lori aleefa. O ni: “Gbogbo bijọba ṣe n fofin de tibi, ti wọn n gbẹsẹ le tọhun yii, to si jẹ awọn eto ibanisọrọ tawọn eeyan le fi kegbajare, ti wọn le fi sọ ẹdun ọkan wọn sita, ni wọn n fofin de wọnyi, niṣe ni wọn tubọ n fọ opo to gbe eto ijọba dẹmokiresi duro si wẹwẹ. Ki i ṣe keeyan kan sọ ọjọ kejila, oṣu kẹfa, lorukọ demokiresi lo fihan pe tọhun mọ ohun tijọba awa-ara-wa tumọ si.


“Ti Naijiria ko ba tete ṣe bẹẹ ni kiamọsa paapaa, kawọn eeyan si ri i pe loootọ ni iyatọ ti wa, a jẹ pe Naijiria ko le wa lodidi niyẹn o. Ti orileede kan ba n lọ soko iparun, tẹmi ti fẹẹ bọ lẹnu ẹ, awọn ti wọn ba ri iru nnkan bẹẹ ti wọn o si fẹ ki ajalu ọhun ṣakoba fun wọn le kigbe sita pe ‘ẹ dakun o, awa o ba baaluu yii lọ mọ o, a fẹẹ bọọlẹ o. O ti waa ye mi bayii pe ero ọtọọtọ ati itumọ oriṣiiriṣii lawọn eeyan ni nipa demokiresi, paapaa awọn oloṣelu to n dari wa, o si n jọ mi loju pe boya ni ijọba yii mọ ohun ti wọn n sọ lẹnu ati ohun to tumọ si ni ti gidi nigba ti wọn ba n sọ pe awọn n ṣejọba demokiresi, mi o ro pe wọn mọ ojuṣe to rọ mọ ọn.” Bakan naa ni Ọjọgbọn Soyinka sọ pe bijọba ṣe n fọwọ dẹngẹrẹ mu aroye tawọn eeyan n ṣe nipa ọrọ aabo ati awọn nnkan to n jẹ wọn niya kaakiri ilẹ yii fihan pe ijọba apapọ ti o ṣetan lati feti silẹ lo wa lori aleefa. O ni: “Gbogbo bijọba ṣe n fofin de tibi, ti wọn n gbẹsẹ le tọhun yii, to si jẹ awọn eto ibanisọrọ tawọn eeyan le fi kegbajare, ti wọn le fi sọ ẹdun ọkan wọn sita, ni wọn n fofin de wọnyi, niṣe ni wọn tubọ n fọ opo to gbe eto ijọba dẹmokiresi duro si wẹwẹ. Ki i ṣe keeyan kan sọ ọjọ kejila, oṣu kẹfa, lorukọ demokiresi lo fihan pe tọhun mọ ohun tijọba awa-ara-wa tumọ si. Awọn ede ti Buhari n pe lati fesi si bawọn eeyan ṣe n pariwo pe awọn fẹẹ pinya ko daa, ko daa rara ni. Olori to ba larojinlẹ gbọdọ ronu, ko si loye, idi tawọn eeyan fi n pariwo, ti wọn si fi fẹẹ yapa, idi yẹn lo yẹn ko fun lafiyesi, ko si ṣiṣẹ le e lori, ki i ṣe lati bẹrẹ si i dun kuku-laja tabi halẹ mọ wọn, ki i ṣe lati kan maa sọrọ idẹruba rara.” Lori ọrọ fifi maaluu jẹko, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka ni awọn gomina wa ti n fi ọrọ falẹ ju, ojo ni wọn, igba ti ina ba jo dori koko nikan ni wọn maa too sọrọ, bẹẹ ohun tawọn eeyan wọn fẹ lo yẹ ki wọn ṣiṣẹ le lori, ki i ṣe ti Abuja. “Fun apẹẹrẹ, awọn gomina iha Guusu ilẹ wa sọrọ lorukọ awọn eeyan ipinlẹ wọn gbogbo, wọn lawọn o fẹ fifi ẹran jẹko ni gbangba mọ kaakiri ipinlẹ awọn.


Awọn ede ti Buhari n pe lati fesi si bawọn eeyan ṣe n pariwo pe awọn fẹẹ pinya ko daa, ko daa rara ni. Olori to ba larojinlẹ gbọdọ ronu, ko si loye, idi tawọn eeyan fi n pariwo, ti wọn si fi fẹẹ yapa, idi yẹn lo yẹn ko fun lafiyesi, ko si ṣiṣẹ le e lori, ki i ṣe lati bẹrẹ si i dun kuku-laja tabi halẹ mọ wọn, ki i ṣe lati kan maa sọrọ idẹruba rara.” Lori ọrọ fifi maaluu jẹko, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka ni awọn gomina wa ti n fi ọrọ falẹ ju, ojo ni wọn, igba ti ina ba jo dori koko nikan ni wọn maa too sọrọ, bẹẹ ohun tawọn eeyan wọn fẹ lo yẹ ki wọn ṣiṣẹ le lori, ki i ṣe ti Abuja. “Fun apẹẹrẹ, awọn gomina iha Guusu ilẹ wa sọrọ lorukọ awọn eeyan ipinlẹ wọn gbogbo, wọn lawọn o fẹ fifi ẹran jẹko ni gbangba mọ kaakiri ipinlẹ awọn. Ẹnikan waa jokoo sile agbara ni Aso Rọọki, o loun maa sọ fun minisita feto idajọ ati amofin agba lati lọọ hu ofin amunisin aye ọjọun kan jade, koun le gba awọn ilẹ kaakiri awọn ipinlẹ fun okoowo aladaani ọsin maaluu, ẹ o ri i pe niṣe niyẹn fihan pe ọrọ tawọn araalu atawọn gomina to ṣoju fun wọn n sọ ko wọ wọn leti. O ti to asiko to yẹ k’Aarẹ le gbogbo awọn to yi i ka danu, o yẹ ko gbe iwe ‘iṣẹ tan’ le wọn lọwọ ni, tori wọn o ṣe Aarẹ funra ẹ ati Naijiria loore kan, ohun ti Aarẹ fẹẹ gbọ ni wọn n sọ fun un, bo si ṣe n gbara le ọrọ ati amọran wọn, niṣe niṣakoso ẹ tubọ n lọ gọọ-gọọ sinu ọgbun. ‘‘Ni ti awọn Fulani agbebọn, awọn ajinigbe ati afẹmiṣofo wọnyi, lakọọkọ, o yẹ ki Buhari ba araalu sọrọ.


Ẹnikan waa jokoo sile agbara ni Aso Rọọki, o loun maa sọ fun minisita feto idajọ ati amofin agba lati lọọ hu ofin amunisin aye ọjọun kan jade, koun le gba awọn ilẹ kaakiri awọn ipinlẹ fun okoowo aladaani ọsin maaluu, ẹ o ri i pe niṣe niyẹn fihan pe ọrọ tawọn araalu atawọn gomina to ṣoju fun wọn n sọ ko wọ wọn leti. O ti to asiko to yẹ k’Aarẹ le gbogbo awọn to yi i ka danu, o yẹ ko gbe iwe ‘iṣẹ tan’ le wọn lọwọ ni, tori wọn o ṣe Aarẹ funra ẹ ati Naijiria loore kan, ohun ti Aarẹ fẹẹ gbọ ni wọn n sọ fun un, bo si ṣe n gbara le ọrọ ati amọran wọn, niṣe niṣakoso ẹ tubọ n lọ gọọ-gọọ sinu ọgbun. ‘‘Ni ti awọn Fulani agbebọn, awọn ajinigbe ati afẹmiṣofo wọnyi, lakọọkọ, o yẹ ki Buhari ba araalu sọrọ. Ki i ṣe ọrọ bii ifọrọwanilẹnuwo to ṣe lori tẹlifiṣan kọja yii to ti n sọ pe ara oun le koko, ṣaka lara oun da o, iyẹn kọ la n sọ. O gbọdọ sọrọ bii akin, ko si kede pe oju ogun la wa, ka le mura ija silẹ daadaa. O gbọdọ bẹrẹ si i sọrọ bo ṣe yẹ kolori to mọ ohun to n ṣẹlẹ ṣe maa sọrọ.


Ki i ṣe ọrọ bii ifọrọwanilẹnuwo to ṣe lori tẹlifiṣan kọja yii to ti n sọ pe ara oun le koko, ṣaka lara oun da o, iyẹn kọ la n sọ. O gbọdọ sọrọ bii akin, ko si kede pe oju ogun la wa, ka le mura ija silẹ daadaa. O gbọdọ bẹrẹ si i sọrọ bo ṣe yẹ kolori to mọ ohun to n ṣẹlẹ ṣe maa sọrọ. Ọrọ aabo to dojuru yii ti kọja ihalẹ lasan, o ti di ohun ti a gbọdọ gbe igbesẹ gidi lori ẹ. Bakan naa ni Ṣoyinka di ẹbi ru awọn aṣofin ijọba apapọ, o ni: Awọn aṣofin wa o ṣe daadaa rara, wọn o ṣeto pẹlu, paapaa awọn aṣoju-sofin ati awọn aṣofin agba. Ta a ba wo inu iwe ofin ilẹ wa daadaa, a maa ri i pe awọn agbara ati aṣẹ kan wa ti wọn ni to yẹ ki wọn lo lati gun ijọba apapọ yii ni kẹṣẹ, lati le wọn sare, ṣugbọn wọn kọ, wọn ko lo o, iyẹn si jẹ ki gbogbo nnkan dẹnu kọlẹ dipo ko tẹsiwaju. Awọn araalu n gbiyanju o, wọn n bọ sigboro, sawọn opopona gbogbo lati fi ẹhonu han, lati fi aidunnu wọn han.


Ọrọ aabo to dojuru yii ti kọja ihalẹ lasan, o ti di ohun ti a gbọdọ gbe igbesẹ gidi lori ẹ. Bakan naa ni Ṣoyinka di ẹbi ru awọn aṣofin ijọba apapọ, o ni: Awọn aṣofin wa o ṣe daadaa rara, wọn o ṣeto pẹlu, paapaa awọn aṣoju-sofin ati awọn aṣofin agba. Ta a ba wo inu iwe ofin ilẹ wa daadaa, a maa ri i pe awọn agbara ati aṣẹ kan wa ti wọn ni to yẹ ki wọn lo lati gun ijọba apapọ yii ni kẹṣẹ, lati le wọn sare, ṣugbọn wọn kọ, wọn ko lo o, iyẹn si jẹ ki gbogbo nnkan dẹnu kọlẹ dipo ko tẹsiwaju. Awọn araalu n gbiyanju o, wọn n bọ sigboro, sawọn opopona gbogbo lati fi ẹhonu han, lati fi aidunnu wọn han. Ijọba gbọdọ mọ pe ọrọ ti kọja ihalẹ mọni ati idẹruba ni, awọn eeyan ko fẹẹ gbọ iru awọn ihalẹ mọ ni bẹẹ yẹn mọ, ko si si olori to le tẹ ifẹ ọkan wọn mọlẹ ti wọn ba ṣetan. Ijọba gbọdọ tẹti si wọn ni.


Ijọba gbọdọ mọ pe ọrọ ti kọja ihalẹ mọni ati idẹruba ni, awọn eeyan ko fẹẹ gbọ iru awọn ihalẹ mọ ni bẹẹ yẹn mọ, ko si si olori to le tẹ ifẹ ọkan wọn mọlẹ ti wọn ba ṣetan. Ijọba gbọdọ tẹti si wọn ni.


Awọn eeyan ilu Lanwa, ni Kwara, pariwo: Ẹ gba wa o, awọn Fulani darandaran ti ya wọlu wa o

Ibrahim Alagunmu, Ilorin Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, lawọn olugbe ilu Lanwa, nijọba ipinlẹ Moro, nipinlẹ Kwara, figbe ta, wọn ni ominu n kọ awọn pẹlu bawọn Fulani ṣe n rọ kẹti kẹti wọ ilu awọn. Awọn olugbe ilu Lanwa to ba ALAROYE sọrọ sọ pe ibẹru-bojo niluu Lanwa ati gbogbo agbegbe rẹ wa bayii, pẹlu bi awọn ajoji Fulani ṣe n ya wọ ilu naa lai mọ ibi ti wọn ti wa. Iya ẹni aadọta ọdun kan to ni ki a ma darukọ oun sọ pe awọn o le sun kawọn di oju mejeeji mọ bayii latari awọn Fulani ti wọn ya wọlu. O tẹsiwaju pe tọkunrin-tobinrin wọn lo n ya wọlu, sugbọn agbara awọn ilu ko ka wọn lati le wọn kuro niluu Lanwa. Okunrin miiran ti a fọrọ wa lẹnu wo sọ pe awọn to jẹ baalẹ ilu lo gbabọde fun araalu tori pe oun lo gba wọn si ilu, eyi to si buru ju ni pe ile ti awọn Yoruba kan n gbe tẹlẹ, sugbọn ti wọn ti ko kuro ni awọn Fulani naa lọọ de si, ti awọn miiran si ti n kọle ninu wọn si ilu Lanwa. Bakan naa lo ni ọpọ awọn ọmọ ilu Lanwa ni wọn ti n sa kuro niluu bayii.


O tẹsiwaju pe tọkunrin-tobinrin wọn lo n ya wọlu, sugbọn agbara awọn ilu ko ka wọn lati le wọn kuro niluu Lanwa. Okunrin miiran ti a fọrọ wa lẹnu wo sọ pe awọn to jẹ baalẹ ilu lo gbabọde fun araalu tori pe oun lo gba wọn si ilu, eyi to si buru ju ni pe ile ti awọn Yoruba kan n gbe tẹlẹ, sugbọn ti wọn ti ko kuro ni awọn Fulani naa lọọ de si, ti awọn miiran si ti n kọle ninu wọn si ilu Lanwa. Bakan naa lo ni ọpọ awọn ọmọ ilu Lanwa ni wọn ti n sa kuro niluu bayii. Awọn araalu ti waa rọ ijọba Kwara lati ba wọn le awọn Fulani naa danu tori pe ẹmi ati dukia awọn ti wa ninu ewu bayii.


Awọn araalu ti waa rọ ijọba Kwara lati ba wọn le awọn Fulani naa danu tori pe ẹmi ati dukia awọn ti wa ninu ewu bayii.


Ijọba ko awọn Hausa to n tọrọ baara kuro ni Sabo, n’Ibadan

Faith Adebọla Awọn ọkọ bọginni bọginni to jẹ tijọba nijọba ipinlẹ Ọyọ ko da silẹ ti wọn fi n ko awọn Hausa ti wọn maa n tọrọ baara ti wọn wa ni awọn ile pako to wa ni ọna Jẹmibẹwọn, Sabo, niluu Ibadan, kuro ni ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ti wọn si ko wọn lọ si aaye tuntun ti wọn ti pese fun wọn ni Ọjọọ, nijọba ibilẹ Akinyẹle, niluu Ibadan kan naa. O ti to oṣu diẹ tijọba ipinlẹ Ọyọ ti n gbero ati ko awọn eeyan naa kuro nibi ti wọn wa yii. Ṣugbọn ni nnkan bii aago meje aarọ ọjọ Iṣẹgun ni wọn ko awọn ọkọ bọginni to jẹ tijọba atawọn taxi lọ sibi ti awọn Hausa to maa n tọrọ baara yii maa n gbe ni Sabo, ti wọn si ko wọn sinu ọkọ naa lati ko wọn lọ si ibi aaye tuntun ti wọn pese fun wọn, eyi to ni awọn ohun amayedẹrun bii ileewe, ileewosan ati ibi igbafẹ gbogbo. Kọmiṣanna eto ayika nipinlẹ Ọyọ, Amofin Idowu Oyeleke, ẹni to dari awọn ikọ to n ko awọn eeyan naa ṣalaye pe o ti to ọjọ mẹta tijọba ti n gbe igbesẹ lati ko awọn eeyan ọhun kuro, ko too di pe wọn bẹrẹ igbesẹ naa lọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii. O fi kun un pe ikọ oun ati ti awọn AREWA pẹlu aṣoju awọn Hausa to n tọrọ baara yii lawọn ti kọkọ jọ ṣabẹwo si ibi aaye tuntun ti wọn n ko wọn lọ naa ni ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to kọja. O ni gbogbo nnkan ti yoo mu aye dẹrun fun awọn eeyan naa lo wa nibi ti wọn ṣẹṣẹ ko wọn lọ yii.


Salisu fada ṣa Fulani kan ni Kwara, o lo fi maaluu jẹko oun

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni ọmọ ilẹ Togo, to jẹ ẹni ọdun marundinlaaadọta kan, Kosi Salisu, fi ada da ọgbẹ sara Fulani ọmọ dun mẹrindinlogun kan niluu Owode, nijọba ibilẹ Moro, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe Umaru Abdullahi ti o jẹ Fulani lo mu ẹsun lọ sọdọ ajọ ẹsọ alaabo ilu, ṣifu difẹnṣi (NSCDC) to wa ni ilu Banni, nijọba ibilẹ Moro, pe nigba toun n da maaluu lọ, maaluu kan ṣeesi wọ inu oko ọmọ ilẹ Togo kan ti orukọ rẹ n jẹ Kosi Salisu, lo ba tori ẹ ṣa oun ladaa ni gbogbo ara. Alukoro ẹsọ alaabo (NSCDC) ẹka ti ipinlẹ Kwara, Babawale Zaid Afọlabi, ni nigba ti awọn bẹrẹ iwadii, awọn pe Salisu ko waa wi tẹnu ẹ, o si jẹwọ pe loootọ loun ṣa a ladsa nigba to da maaluu sinu oko oun, sugbọn awọn dijọ ṣe ara awọn leṣe ni, tori pe ọgbẹ wa lara toun naa. Ajọ naa ti ni ki Umaru to jẹ ọmọ Fulani lọọ tọju ara rẹ nileewosan, wọn si gba oniduuro Salisu naa pe koun naa lọọ tọju ara rẹ. Wọn ni iwadii yoo maa tẹsiwaju lori iṣẹlẹ naa.


Tunde Kelani ṣafihan fiimu itan igbesi aye Ayinla Ọmọwura

Faith Adebọla Ẹsẹ ko gbero lọjọ Aiku, Sannde yii, nibi ti wọn ti ko fiimu tuntun kan ti wọn pe akọle ẹ ni ‘Ayinla’ jade bii ọmọ tuntun, tawọn eeyan si n gboṣuba fun Tunde Kelani atawọn oṣere to kopa ninu fiimu to fitan nla balẹ ọhun. Lati nnkan bii aago mẹrin irọlẹ lawọn eeyan ti n de leni eji si Gbọngan igbalejo ile sinima EbonyLife Place, to wa ni Victoria Island, l’Erekuṣu Eko, lọjọ naa, nigba ti yoo si fi di aago mẹfa irọlẹ ti eto naa yoo bẹrẹ, fọfọọfọ ni gbọngan naa ku fun ero rẹpẹtẹ. Fiimu yii ni wọn fi sọ itan igbesi aye ilu-mọ-ọn-ka akọrin Apala ọmọ bibi ilu Abẹokuta nni, Oloogbe Ayinla Ọmọwura, ti inagijẹ rẹ n jẹ Eegunmọgaji. Fiimu naa sọ nipa ibẹrẹ igbe aye ‘alujọọnu olorin’ yii, bo ṣe di onirawọ, bo ṣe maa n ri imisi orin rẹ gba, titi kan bi iyawo pupọ ṣe wa lọọdẹ rẹ, bo ṣe gbero lati gbe orin Apala lọ siluu oyinbo. Fiimu naa tun taṣiiri ohun to fa ija laarin oun ati manija ẹ nigba naa lọhun-un, ati bi ọrọ iku rẹ ṣe waye gan-an. Ọpọ awọn oṣere ilẹ wa, titi kan awọn to kopa ninu fiimu naa to pesẹ sibi ayẹyẹ ọhun ni Kunle Afọlayan, to kopa ọga ejẹnti to fẹẹ gbe Ayinla ati orin rẹ lọ si London, Lateef Adedimeji, to kopa Ayinla Ọmọwura, Debọ Adedayọ (Mista Makaroni), to kopa Maneja Ayinla.


Fiimu naa sọ nipa ibẹrẹ igbe aye ‘alujọọnu olorin’ yii, bo ṣe di onirawọ, bo ṣe maa n ri imisi orin rẹ gba, titi kan bi iyawo pupọ ṣe wa lọọdẹ rẹ, bo ṣe gbero lati gbe orin Apala lọ siluu oyinbo. Fiimu naa tun taṣiiri ohun to fa ija laarin oun ati manija ẹ nigba naa lọhun-un, ati bi ọrọ iku rẹ ṣe waye gan-an. Ọpọ awọn oṣere ilẹ wa, titi kan awọn to kopa ninu fiimu naa to pesẹ sibi ayẹyẹ ọhun ni Kunle Afọlayan, to kopa ọga ejẹnti to fẹẹ gbe Ayinla ati orin rẹ lọ si London, Lateef Adedimeji, to kopa Ayinla Ọmọwura, Debọ Adedayọ (Mista Makaroni), to kopa Maneja Ayinla. Awọn mi-in to tun wa nikalẹ nibi afihan sinima naa ni Toyin Abraham (Iya Ire), Mercy Aigbe, Fẹmi Branch, Jumọke Ọdetọla, Bimbọ Ademoye, Tunde Kelani, to jẹ alaṣẹ ileeṣẹ Mainframe Productions to ya simima yii, ati awọn ọjẹwẹwẹ onitiata mi-in. Banki First Bank ati ileeṣẹ Nigerian Breweries to n pọn ọti bia Trophy lo ṣonigbọwọ sinima ọhun, wọn si ṣeto ipapanu ati ọti lọfẹẹ tawọn eeyan fi gbadun ara wọn. Bakan naa ni awọn eeyan meji, ọkunrin kan ati obinrin kan jẹ ẹbun ẹni to mura daadaa ju lọ, ọkọọkan wọn ni wọn fun niwee sọwedowo ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000) gẹgẹ bii ẹbun ti wọn jẹ.


Awọn mi-in to tun wa nikalẹ nibi afihan sinima naa ni Toyin Abraham (Iya Ire), Mercy Aigbe, Fẹmi Branch, Jumọke Ọdetọla, Bimbọ Ademoye, Tunde Kelani, to jẹ alaṣẹ ileeṣẹ Mainframe Productions to ya simima yii, ati awọn ọjẹwẹwẹ onitiata mi-in. Banki First Bank ati ileeṣẹ Nigerian Breweries to n pọn ọti bia Trophy lo ṣonigbọwọ sinima ọhun, wọn si ṣeto ipapanu ati ọti lọfẹẹ tawọn eeyan fi gbadun ara wọn. Bakan naa ni awọn eeyan meji, ọkunrin kan ati obinrin kan jẹ ẹbun ẹni to mura daadaa ju lọ, ọkọọkan wọn ni wọn fun niwee sọwedowo ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000) gẹgẹ bii ẹbun ti wọn jẹ. Nigba ti akoko to lati ṣafihan fiimu naa, gbọngan iworan nla marun-un ọtọọtọ ni wọn ti ṣafihan rẹ. Ṣaaju ati lẹyin ti wọn ṣafihan fiimu naa tan, ọpọ awọn oṣere atawọn ero to waa woran sọrọ iwuri ati idunnu nipa fiimu yii, eyi lawọn ohun ti wọn sọ:


Nigba ti akoko to lati ṣafihan fiimu naa, gbọngan iworan nla marun-un ọtọọtọ ni wọn ti ṣafihan rẹ. Ṣaaju ati lẹyin ti wọn ṣafihan fiimu naa tan, ọpọ awọn oṣere atawọn ero to waa woran sọrọ iwuri ati idunnu nipa fiimu yii, eyi lawọn ohun ti wọn sọ:


Ẹ wo Kayọde to n ba ọmọ bibi inu ẹ laṣepọ n’Ikorodu

Faith Adebọla, Eko Kayọde Adeyanju lorukọ baba ẹni ọdun marundinlaaadọta yii, ṣugbọn o ti dero ahamọ awọn ọlọpaa bayii latari bi ọmọ bibi inu ẹ, ọmọ ọdun mẹrinla, ṣe lọọ fẹjọ ẹ sun ni teṣan ọlọpaa Ipakodo, lagbegbe Ikorodu, pe ki wọn waa gba oun lọwọ baba oun, o ti fẹẹ fi ibasun ba oun laye jẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe laarin ọsẹ to kọja yii lọmọ naa wa si teṣan ọlọpaa funra ẹ, ni nnkan bii aago kan ọsan ọjọ keje, oṣu kẹfa, yii, lo ba bẹrẹ si i ṣalaye ohun ti baba rẹ n fi oju rẹ ri. Gẹgẹ bo ṣe wi, wọn lọmọbinrin ti wọn forukọ bo laṣiiri naa ṣalaye pe ile kan naa loun ati baba oun n gbe, ile naa wa ni adugbo Ṣọọṣi Ridiimu, Tinubu Estate, Ibeshe, Ikorodu, nipinlẹ Eko. Wọn lọmọ naa sọ pe o ti pẹ ti baba oun ti n ki oun mọlẹ, toun ko si le sọ fẹnikan, tori oun ko mọ bi nnkan naa ṣe n ṣẹlẹ, ati pe mama oun ko si lọdọ awọn. Wọn lo ṣalaye pe ọpọ igba loun maa n bẹ baba naa pe ko ma ṣe bẹẹ, ṣugbọn to jẹ tipatipa lo fi n ba oun sun, ko si ṣee ṣe foun lati gba ara oun lọwọ ẹ, tori o ti sọ pe oun maa pa oun ni toun ba sọ fẹnikẹni. Kia lawọn ọlọpaa ti tẹle ọmọbinrin naa lọ sile ọhun, pẹlu irọrun si ni wọn fi pampẹ ofin gbe Kayọde.


Wọn lọmọ naa sọ pe o ti pẹ ti baba oun ti n ki oun mọlẹ, toun ko si le sọ fẹnikan, tori oun ko mọ bi nnkan naa ṣe n ṣẹlẹ, ati pe mama oun ko si lọdọ awọn. Wọn lo ṣalaye pe ọpọ igba loun maa n bẹ baba naa pe ko ma ṣe bẹẹ, ṣugbọn to jẹ tipatipa lo fi n ba oun sun, ko si ṣee ṣe foun lati gba ara oun lọwọ ẹ, tori o ti sọ pe oun maa pa oun ni toun ba sọ fẹnikẹni. Kia lawọn ọlọpaa ti tẹle ọmọbinrin naa lọ sile ọhun, pẹlu irọrun si ni wọn fi pampẹ ofin gbe Kayọde. Wọn ni baba yii ko ri ọrọ sọ nigba ti wọn bi i boya ọmọ rẹ purọ mọ ọn ni, niṣe lo n wolẹ, ko fesi kan. Ọrọ yii ti de etiigbọ kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, o si ti paṣẹ pe ki wọn taari baba naa sawọn ọtẹlẹmuyẹ to n bojuto iru ẹsun bii eyi ni Panti, Yaba, ibẹ ni wọn ti n ba iwadii lọ bayii. Wọn ni lẹyin iwadii, Kayọde maa lọọ wi tẹnu ẹ niwaju adajọ laipẹ.


Wọn ni baba yii ko ri ọrọ sọ nigba ti wọn bi i boya ọmọ rẹ purọ mọ ọn ni, niṣe lo n wolẹ, ko fesi kan. Ọrọ yii ti de etiigbọ kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, o si ti paṣẹ pe ki wọn taari baba naa sawọn ọtẹlẹmuyẹ to n bojuto iru ẹsun bii eyi ni Panti, Yaba, ibẹ ni wọn ti n ba iwadii lọ bayii. Wọn ni lẹyin iwadii, Kayọde maa lọọ wi tẹnu ẹ niwaju adajọ laipẹ.


Awọn obi Toyin ti ọrẹkunrin rẹ ge ori rẹ l’Apomu ni: Iru iku ti wọn fi pa ọmọ wa naa ni ki wọn fi pa awọn to pa a

Florence Babaṣọla, Oṣogbo ati Idowu Akinrẹmi, Ikire Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ ọmọkunrin kan ti wọn n pe ni Akin Clumsy, ẹni tawọn ọlọpaa ti n wa lori iku ọmọdebinrin nni, Toyin Racheal, toun ati Kabiru Oyeduntan jọ ṣeku pa l’Apomu lọsẹ to kọja, ti wọn pa a tan, ti wọn si kun un si wẹwẹ lẹyin ti Akin ba a lo pọ tan. Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Wale Ọlọkọde, ṣalaye f’ALAROYE pe ilu Ibadan ti Akin sa lọ ni ọwọ ti tẹ ẹ lẹyin iṣẹ iwadii to lagbara. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja, ni awọn ọlọpaa ṣafihan Kabiru Oyeduntan ni tiẹ, lori ẹsun pe o lẹdi apo pọ mọ Akin lati pa ọrẹbinrin rẹ. Ṣugbọn bi awọn ọlọpaa ṣe ni awọn yoo foju awọn ọdaran yii wina ofin, bẹẹ lawọn eeyan ọmọ to doloogbe yii naa wa ninu ikaribọnu, ti wọn n fomije ṣaaro Oluwatoyin to kagbako iku ojiji. Yatọ si iya rẹ, Abilekọ Ṣade Adewale to kọkọ ba ALAROYE sọrọ, ẹni ta a le pe ni baba ọmọ naa bayii, iyẹn Ọgbẹni Adewale Ayinla ati ọga rẹ to n kọṣẹ yaiadirẹsa lọdọ rẹ, Abilekọ Ademọla Fatimọ, naa ba akọroyin wa sọrọ, eyi lohun tawọn eeyan naa wi. Baba Oloogbe Toyin, Alagba Adewale Ayinla “Ọmọ mi naa ni mo le pe Toyin, bo tilẹ jẹ pe emi gan-an kọ ni mo bi i. Iya rẹ gbe e waa fẹ mi ni, ko ju bii ọmọ ọdun mẹrin lọ nigba naa, emi ni mo tọju ẹ di ọlọmọge.


Ṣugbọn bi awọn ọlọpaa ṣe ni awọn yoo foju awọn ọdaran yii wina ofin, bẹẹ lawọn eeyan ọmọ to doloogbe yii naa wa ninu ikaribọnu, ti wọn n fomije ṣaaro Oluwatoyin to kagbako iku ojiji. Yatọ si iya rẹ, Abilekọ Ṣade Adewale to kọkọ ba ALAROYE sọrọ, ẹni ta a le pe ni baba ọmọ naa bayii, iyẹn Ọgbẹni Adewale Ayinla ati ọga rẹ to n kọṣẹ yaiadirẹsa lọdọ rẹ, Abilekọ Ademọla Fatimọ, naa ba akọroyin wa sọrọ, eyi lohun tawọn eeyan naa wi. Baba Oloogbe Toyin, Alagba Adewale Ayinla “Ọmọ mi naa ni mo le pe Toyin, bo tilẹ jẹ pe emi gan-an kọ ni mo bi i. Iya rẹ gbe e waa fẹ mi ni, ko ju bii ọmọ ọdun mẹrin lọ nigba naa, emi ni mo tọju ẹ di ọlọmọge. Ọmọ ọdun mejidinlogun ni. “Ki i ṣe onijangbọn ọmọ, Ibadan lo wa tẹlẹ to ti n lọ sileewe, o dẹ loun ko lọ mọ, pe oun ko mọwe, oun o si fẹẹ fakoko ṣofo, ohun to jẹ ko maa lọọ kọṣẹ yaidirẹsa nilẹ yii niyẹn. “Nigba ta a si mu un de, a fi sibi yiadirẹsa, o si n kọ ọ. Nigba to di akoko kan ni iya rẹ ni ko wa soko, ko waa ran oun lọwọ, nitori oko lawa wa.


Ọmọ ọdun mejidinlogun ni. “Ki i ṣe onijangbọn ọmọ, Ibadan lo wa tẹlẹ to ti n lọ sileewe, o dẹ loun ko lọ mọ, pe oun ko mọwe, oun o si fẹẹ fakoko ṣofo, ohun to jẹ ko maa lọọ kọṣẹ yaidirẹsa nilẹ yii niyẹn. “Nigba ta a si mu un de, a fi sibi yiadirẹsa, o si n kọ ọ. Nigba to di akoko kan ni iya rẹ ni ko wa soko, ko waa ran oun lọwọ, nitori oko lawa wa. Wiwale to wale ni wahala yii ṣẹlẹ. “O ti wale lakọọkọ naa to pada, ti iya rẹ ran an niṣẹ. O si tun wa ti eleyii naa, iya rẹ sọ fun un pe ọjọ keji ni ko de o, afi ba a ṣe ri i.


Wiwale to wale ni wahala yii ṣẹlẹ. “O ti wale lakọọkọ naa to pada, ti iya rẹ ran an niṣẹ. O si tun wa ti eleyii naa, iya rẹ sọ fun un pe ọjọ keji ni ko de o, afi ba a ṣe ri i. “Ọjọ kẹta pe, mo wa sile ni mo ba ero nita ti wọn ni awọn ri Toyin lori Fesibuuku, pe wọn ti ge e lapa, wọn ge e lẹsẹ, ohun ti emi ri mọ niyẹn o. “Mi o ri i pẹlu ọkunrin ri, mi o ka ọkunrin kankan pẹlu ẹ ri, nitori ko mu un wale. Mi o le sọ nita o, ṣe ẹ mọ pe obinrin teeyan ko tẹle jade, ko si bẹ ẹ ṣe fẹẹ mọ boya o n dan nnkan kan wo nita, ṣugbọn a o mọ ẹnikankan mọ ọn pe lagbaja to n ba rin ree.


“Ọjọ kẹta pe, mo wa sile ni mo ba ero nita ti wọn ni awọn ri Toyin lori Fesibuuku, pe wọn ti ge e lapa, wọn ge e lẹsẹ, ohun ti emi ri mọ niyẹn o. “Mi o ri i pẹlu ọkunrin ri, mi o ka ọkunrin kankan pẹlu ẹ ri, nitori ko mu un wale. Mi o le sọ nita o, ṣe ẹ mọ pe obinrin teeyan ko tẹle jade, ko si bẹ ẹ ṣe fẹẹ mọ boya o n dan nnkan kan wo nita, ṣugbọn a o mọ ẹnikankan mọ ọn pe lagbaja to n ba rin ree. “Baba rẹ to bi i gan-an ti ku tipẹ, latigba ti iya rẹ si ti fẹ mi ni mo ti ni tọju ẹ titi. Iku Toyin gbona lara mi gan-an, mo ro o, mi o ja a rara. Ṣe ẹ mọ pe onbi-ni ko to- onwo-ni.


“Baba rẹ to bi i gan-an ti ku tipẹ, latigba ti iya rẹ si ti fẹ mi ni mo ti ni tọju ẹ titi. Iku Toyin gbona lara mi gan-an, mo ro o, mi o ja a rara. Ṣe ẹ mọ pe onbi-ni ko to- onwo-ni. Iya rẹ gan-an wa loko, bi mo ṣe gbọ bayii, mo sare lọọ gbe e wale latoko ni. “Ko sohun ta a n reti lọdọ ijọba ju idajọ ododo to tọ sawọn to pa wa lọmọ lọ, nitori wọn ti ṣe tiwọn na, a si gbọ pe ọwọ ti ba wọn, ki wọn ṣe ohun yẹ fun wọn lo ku ta a n beere lọwọ ijọba” Ṣade Adewale, iya Oloogbe Oluwatoyin Ọmọ mi niṣẹlẹ yii ṣẹlẹ si, Racheal Oluwatoyin lorukọ ẹ, ipo kẹrin lo wa ninu awọn ọmọ mi. Ọmọ Apomu yii naa ni, ile Araogberu nile wọn, ọmọ ọdun mejidinlogun ni.


Iya rẹ gan-an wa loko, bi mo ṣe gbọ bayii, mo sare lọọ gbe e wale latoko ni. “Ko sohun ta a n reti lọdọ ijọba ju idajọ ododo to tọ sawọn to pa wa lọmọ lọ, nitori wọn ti ṣe tiwọn na, a si gbọ pe ọwọ ti ba wọn, ki wọn ṣe ohun yẹ fun wọn lo ku ta a n beere lọwọ ijọba” Ṣade Adewale, iya Oloogbe Oluwatoyin Ọmọ mi niṣẹlẹ yii ṣẹlẹ si, Racheal Oluwatoyin lorukọ ẹ, ipo kẹrin lo wa ninu awọn ọmọ mi. Ọmọ Apomu yii naa ni, ile Araogberu nile wọn, ọmọ ọdun mejidinlogun ni. “Oko Ẹlẹyẹlẹ ni mo wa, niluu Ikoyi, o ti bẹrẹ iṣẹ yiadirẹsa, mo ran an wale pe ko lọọ ra nnkan ta a maa jẹ wa, ko si de lọjọ keji ni. Mo ṣaa reti-reti, mi o ri i lọjọ keji yẹn. “Nigba to di lọjọ kẹta, baba wọn wale, nigba ti wọn dele ti wọn gbọ ohun to ṣẹlẹ yii, ara wọn o gba a mọ, bi wọn ṣe tun pada wa soko ti wọn waa gbe mi niyẹn.


“Oko Ẹlẹyẹlẹ ni mo wa, niluu Ikoyi, o ti bẹrẹ iṣẹ yiadirẹsa, mo ran an wale pe ko lọọ ra nnkan ta a maa jẹ wa, ko si de lọjọ keji ni. Mo ṣaa reti-reti, mi o ri i lọjọ keji yẹn. “Nigba to di lọjọ kẹta, baba wọn wale, nigba ti wọn dele ti wọn gbọ ohun to ṣẹlẹ yii, ara wọn o gba a mọ, bi wọn ṣe tun pada wa soko ti wọn waa gbe mi niyẹn. Bo ṣe jẹ niyẹn o. “Emi o rọkunrin kankan pẹlu ẹ ri o, Ibadan lo n gbe tẹlẹ ko too di pe o wale. Ko ti i ju oṣu mẹta lọ to de ọdọ mi, niṣe lo ni oun o gbe Ibadan mọ, pe ibẹ ti su oun.


Bo ṣe jẹ niyẹn o. “Emi o rọkunrin kankan pẹlu ẹ ri o, Ibadan lo n gbe tẹlẹ ko too di pe o wale. Ko ti i ju oṣu mẹta lọ to de ọdọ mi, niṣe lo ni oun o gbe Ibadan mọ, pe ibẹ ti su oun. Nigba tọmọ ẹni ko si ni i buru buru ka le e fẹkun pa jẹ, mo ni ko maa bọ l’Apomu, ka jọ maa gbe, nitori ẹ ni mo ṣe mu un lọ sibi to ti n kọṣẹ. “Loootọ lo jẹ pe aarin ọsẹ niṣẹlẹ yii waye, ti ko dẹ si nibi iṣẹ. Ohun to fa a ni pe mo mu un kuro lọdọ ọga rẹ pe ka jọ lọọ ṣiṣẹ loko, ki n le ri ẹgbẹrun mẹwaa ti ọga rẹ fẹe gba fun un.


Nigba tọmọ ẹni ko si ni i buru buru ka le e fẹkun pa jẹ, mo ni ko maa bọ l’Apomu, ka jọ maa gbe, nitori ẹ ni mo ṣe mu un lọ sibi to ti n kọṣẹ. “Loootọ lo jẹ pe aarin ọsẹ niṣẹlẹ yii waye, ti ko dẹ si nibi iṣẹ. Ohun to fa a ni pe mo mu un kuro lọdọ ọga rẹ pe ka jọ lọọ ṣiṣẹ loko, ki n le ri ẹgbẹrun mẹwaa ti ọga rẹ fẹe gba fun un. Mo ni ti mo ba tiẹ ṣi ri ẹgbẹrun marun-un fun un na, ara ẹ ni, nitori ẹ ni mo ṣe mu un lọ soko, ki n too ran an wale laarin ọsẹ yẹn. “Di bi mo ṣe wa yii, ara mi ko si bo ṣe wa tẹlẹ, mi o gbọ nnkan kan nipa awọn to pa a yii ri, ọmọ mi o sọ nnkan kan fun mi ri. Ohun ti mo fẹ bayii ko ju pe bi wọn ṣe pa ọmọ mi yii, kijọba pa awọn naa bẹẹ, kiyaa tiwọn naa foju sunkun wọn.


Mo ni ti mo ba tiẹ ṣi ri ẹgbẹrun marun-un fun un na, ara ẹ ni, nitori ẹ ni mo ṣe mu un lọ soko, ki n too ran an wale laarin ọsẹ yẹn. “Di bi mo ṣe wa yii, ara mi ko si bo ṣe wa tẹlẹ, mi o gbọ nnkan kan nipa awọn to pa a yii ri, ọmọ mi o sọ nnkan kan fun mi ri. Ohun ti mo fẹ bayii ko ju pe bi wọn ṣe pa ọmọ mi yii, kijọba pa awọn naa bẹẹ, kiyaa tiwọn naa foju sunkun wọn.


Awọn Fulani to sa kuro n’Igangan ya wọ Igbẹti, lawọn araalu ba dawo ọkọ fun wọn pe ki wọn maa lọ

Olu Theo Ọmọlohun, Oke-Ogun Ko din laaadọrin (70) awọn Fulani darandaran ti wọn sa kuro n’Igangan, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ibarapa, lẹyin ikọlu ti wọn ṣe sawọn araalu naa ti wọn tun sa wọ Igbẹti, nipinlẹ Ọyọ lọjọ Ẹti to kọja yii ti i ṣe ọjọ kọkanla, oṣu kẹfa. Ṣugbọn awọn araalu naa ko gba wọn laaye, niṣe ni wọn dawo ọkọ fun wọn pe ki wọn maa lọ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, awọn Fulani naa ti pupọ ninu wọn jẹ obinrin, ati ọmọ-ọwọ wọn ni wọn de si Igbẹti pẹlu dukia wọn. Ọkọ akero meji ni wọn gbe wọ ilu naa lati Igangan, ṣugbọn ilu Ilero ni ilẹ ṣu wọn si. Nigba ti wọn ta Elero tilu Ilero, Ọba Wasiu Saka Olokolonigi, lolobo nipa awọn alejo naa, Kabiyesi yari pe ko saaye fawọn eeyan naa niluu oun. Teṣan ọlọpaa ilu naa ni wọn sun mọju ọjọ keji, ko too di pe wọn tẹkọ leti gba ọna ilu Igboho lọ.


Ọkọ akero meji ni wọn gbe wọ ilu naa lati Igangan, ṣugbọn ilu Ilero ni ilẹ ṣu wọn si. Nigba ti wọn ta Elero tilu Ilero, Ọba Wasiu Saka Olokolonigi, lolobo nipa awọn alejo naa, Kabiyesi yari pe ko saaye fawọn eeyan naa niluu oun. Teṣan ọlọpaa ilu naa ni wọn sun mọju ọjọ keji, ko too di pe wọn tẹkọ leti gba ọna ilu Igboho lọ. Ṣugbọn niṣe ni wọn tun le wọn n’Igboho naa. Lẹyin naa ni wọn kọri si ọna Igbẹti, bi wọn ṣe debẹ tawọn araalu ri wọn lawọn naa ke si Onigbẹti, Ọba Emmanuel Oyekan Oyebisi, loun naa ba pe Eria Kọmanda agbegbe naa, AC Taiwo Adedeji, ẹni to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, pe awọn araalu lo pada sanwo ọkọ tawọn Fulani naa wọ lati ilu Ilero, nigba tawọn dẹrẹba ọkọ to gbe wọn wa yari pe owo ọkọ Igbẹti ni wọn san fawọn. Alaga ọmọ Igbẹti, Oloye Fashina Alawọde, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ.


Ṣugbọn niṣe ni wọn tun le wọn n’Igboho naa. Lẹyin naa ni wọn kọri si ọna Igbẹti, bi wọn ṣe debẹ tawọn araalu ri wọn lawọn naa ke si Onigbẹti, Ọba Emmanuel Oyekan Oyebisi, loun naa ba pe Eria Kọmanda agbegbe naa, AC Taiwo Adedeji, ẹni to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, pe awọn araalu lo pada sanwo ọkọ tawọn Fulani naa wọ lati ilu Ilero, nigba tawọn dẹrẹba ọkọ to gbe wọn wa yari pe owo ọkọ Igbẹti ni wọn san fawọn. Alaga ọmọ Igbẹti, Oloye Fashina Alawọde, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O ni awọn ọmọ ilu naa ni wọn da ẹgbẹrun mẹtala naira fawọn Fulani naa pe ki wọn maa ba tiwọn lọ. O lawọn gbe igbesẹ yii lati koore Eṣu ni, kohun to ṣẹlẹ n’Igangan ma baa tun ṣẹlẹ. Adugbo Oko Olowo, loju ọna to lọ si Jẹbba, ni wọn pada fi mọto ko awọn Fulani naa lọ.


O ni awọn ọmọ ilu naa ni wọn da ẹgbẹrun mẹtala naira fawọn Fulani naa pe ki wọn maa ba tiwọn lọ. O lawọn gbe igbesẹ yii lati koore Eṣu ni, kohun to ṣẹlẹ n’Igangan ma baa tun ṣẹlẹ. Adugbo Oko Olowo, loju ọna to lọ si Jẹbba, ni wọn pada fi mọto ko awọn Fulani naa lọ. Ọkan ninu awọn dẹrẹba to wa wọn lọ, Ọgbẹni Moṣọpẹ Matthew, sọ pe pẹlu iranlọwọ awọn agbofinro bii Sifu Difẹnsi ati Amọtẹkun ni wọn fi sin wọn de adugbo Oko Olowo, loju ọna marosẹ to lọ siluu Jẹbba. Ibẹ ni wọn ja wọn si pe ki wọn maa ba tiwọn lọ


Ọkan ninu awọn dẹrẹba to wa wọn lọ, Ọgbẹni Moṣọpẹ Matthew, sọ pe pẹlu iranlọwọ awọn agbofinro bii Sifu Difẹnsi ati Amọtẹkun ni wọn fi sin wọn de adugbo Oko Olowo, loju ọna marosẹ to lọ siluu Jẹbba. Ibẹ ni wọn ja wọn si pe ki wọn maa ba tiwọn lọ


Ọpe o, wọn ti tu agbẹ ti wọn ji gbe l’Ekiti silẹ lẹyin to san miliọnu meji naira

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Agbe kan ti awọn ajinigbe ji gbe ni Iyemero-Ekiti, nipinlẹ Ekiti, Alaaji Jimoh Olodan, ti gba iyọnda lọwọ awọn ajinigbe naa. Agbẹ yii ni wọn sọ pe awọn ọdẹ ibilẹ, ẹṣọ Amọtẹkun ati awọn ẹṣọ alaabo miiran ri ni agogo marun-un aabọ idaji ọjọ Aje, Mọnde, ninu igbo kan ni agbegbe ilu Patigi, nipinlẹ Kwara. Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja yii ni wọn ji ọkunrin naa ninu oko rẹ ni Eleguro, lagbegbe Iyemero-Ekiti, nigba ti awọn agbebọn ti ko din ni mejidinlogun ya wọ oko rẹ, ti wọn si gbe e lọ. Awọn ajinigbe naa pe awọn mọlẹbi rẹ ni ọjọ Aiku, Sannde, ti wọn si sọ pe ki wọn lọọ mu ọgbọn miliọnu naira wa, ki wọn too le tu u silẹ. Mọlẹbi ọkunrin agbẹ ti ko fẹ ki wọn darukọ oun yii sọ fun ALAROYE ni ọsan ọjọ Aje, Mọnde, pe wọn ti tu agbẹ naa silẹ, lẹyin ti awọn ọdẹ atawọn fijilante ati awọn ọmọ ẹgbẹ OPC fọn sinu igbo. O fi kun un pe awọn mọlẹbi ti kọkọ san miliọnu meji ki wọn too tu ọkunrin naa silẹ.


Awọn ajinigbe naa pe awọn mọlẹbi rẹ ni ọjọ Aiku, Sannde, ti wọn si sọ pe ki wọn lọọ mu ọgbọn miliọnu naira wa, ki wọn too le tu u silẹ. Mọlẹbi ọkunrin agbẹ ti ko fẹ ki wọn darukọ oun yii sọ fun ALAROYE ni ọsan ọjọ Aje, Mọnde, pe wọn ti tu agbẹ naa silẹ, lẹyin ti awọn ọdẹ atawọn fijilante ati awọn ọmọ ẹgbẹ OPC fọn sinu igbo. O fi kun un pe awọn mọlẹbi ti kọkọ san miliọnu meji ki wọn too tu ọkunrin naa silẹ. “Awa mọlẹbi ti san miliọnu meji ni ọjọ Sannde pẹlu adehun pe a maa san owo to ku. Ṣugbọn awọn ọdẹ to wa ninu igbo bẹrẹ si i yinbọn kikan kikan lati owurọ ọjọ Sannde titi di oru ninu igbo, ti wọn si ti fẹẹ jade si ipinlẹ Kogi ati Kwara. “Bi awọn ajinigbe yii ṣe ri i pe wọn ti sun mọ ọdọ awọn, ti wọn si n gbọ iro ibọn kikan, ni wọn sare fi ọkunrin agbẹ yii silẹ, ti wọn si fi ere gee.