Ajọ to n risi idena ati amojuto ajakalẹ aarun, NCDC lo fi ikede naa sita loju opo Twitter rẹ. Mẹta ninu awọn eeyan ọhun wa ni Abuja ti ẹnikan to ku si wa ni ipinlẹ Eko. Nibi ọrọ de duro bayi, eeyan mọkandinlogoje (139) lo ti fara kaasa arun na lorilẹede yii, awọn meji lara wọn ti jẹ Ọlọrun nipe, ti mẹsan an si ti ri iwosan. Ajọ to n gbogun ti ajakalẹ arun lorilẹede Naijiria tun ti kede eeyan mẹrin miran pẹlu arun Coronavirus lorilẹede Naijiria. Mẹta ninu awọn eeyan naa lo wa lati ipinlẹ Ọṣun, eeyan kan yooku si wa lati ipinlẹ Ogun. Eyi ti sọ iye awsn eeyan ti wọn ti kede pẹlu arun naa bayii di marundinlogoje, (135) Meji ninu wọn lo si ti jade laye.


Coronavirus in Nigeria: Ààrùn Covid-19 ti ran ènìyàn 454 míràn ní Nàìjíríà

Ajọ to n gbogun ti ajakalẹ arun lorilẹede Naijiria tun ti kede eeyan mẹrin miran pẹlu arun Coronavirus lorilẹede Naijiria. Mẹta ninu awọn eeyan naa lo wa lati ipinlẹ Ọṣun, eeyan kan yooku si wa lati ipinlẹ Ogun. Eyi ti sọ iye awsn eeyan ti wọn ti kede pẹlu arun naa bayii di marundinlogoje, (135) Meji ninu wọn lo si ti jade laye. Ni alẹ ọjọ aje ni ajọ yii kede ogun eeyan miran to ti ko arun naa. Mẹtala ninu wọn lo wa lati ipinlẹ Eko, mẹrin lati Abuja, meji lati ipinlẹ Kaduna ti gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde si kun iye wọn. Eniyan marun un miran tun ti gba iwosan lẹyin ti wọn gba itọju fun arun coronavirus.


Ni alẹ ọjọ aje ni ajọ yii kede ogun eeyan miran to ti ko arun naa. Mẹtala ninu wọn lo wa lati ipinlẹ Eko, mẹrin lati Abuja, meji lati ipinlẹ Kaduna ti gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde si kun iye wọn. Eniyan marun un miran tun ti gba iwosan lẹyin ti wọn gba itọju fun arun coronavirus. Oluranlọwọ fun aarẹ Muhammadu Buhari, Bashir Ahmad lo fi lede bẹẹ loju opo ikansiraẹni Twitter. Minisita feto ilera pẹlu ti fi idi rẹ mulẹ nibi ifọrọwerọ to ṣe pẹlu awọn oniroyin ni ọsan oni. Iye awọn ti wọn ti gba itoju bayii ti di mẹjọ.


Oluranlọwọ fun aarẹ Muhammadu Buhari, Bashir Ahmad lo fi lede bẹẹ loju opo ikansiraẹni Twitter. Minisita feto ilera pẹlu ti fi idi rẹ mulẹ nibi ifọrọwerọ to ṣe pẹlu awọn oniroyin ni ọsan oni. Iye awọn ti wọn ti gba itoju bayii ti di mẹjọ. Amọ Lọwọlọwọ bayii, o ti le ni ọgọrun un eniyan to ti ni arun Coronavirus naa lorilẹede Naijiria. Eniyan mẹrinla miran tun ti ni aarun coronavirus ni orilẹ-ede Naijiria. Ajọ to n risi idena ati amojuto ajakalẹ aarun, NCDC lo fi ikede naa sita lalẹ ọjọ Aiku loju opo Twitter rẹ.


Amọ Lọwọlọwọ bayii, o ti le ni ọgọrun un eniyan to ti ni arun Coronavirus naa lorilẹede Naijiria. Eniyan mẹrinla miran tun ti ni aarun coronavirus ni orilẹ-ede Naijiria. Ajọ to n risi idena ati amojuto ajakalẹ aarun, NCDC lo fi ikede naa sita lalẹ ọjọ Aiku loju opo Twitter rẹ. Mẹsan an ninu awọn eeyan ọhun wa ni ipinlẹ Eko, ti awọn marun un to ku si wa ni Abuja. Nibi ọrọ de duro bayi, eeyan mọkanlelaadọfa (111) lo ti lugbadi arun na lorilẹede yii, ti ẹnikan si ti jẹ Ọlọrun nipe. Ijọba ipinlẹ Ogun, labẹ iṣakoso Gomina Dapo Abiodun ti pasẹ pe ki wọn ti gbogbo ibode to wọ ipinlẹ naa lati dẹkun itankalẹ arun Coronavirus.


Mẹsan an ninu awọn eeyan ọhun wa ni ipinlẹ Eko, ti awọn marun un to ku si wa ni Abuja. Nibi ọrọ de duro bayi, eeyan mọkanlelaadọfa (111) lo ti lugbadi arun na lorilẹede yii, ti ẹnikan si ti jẹ Ọlọrun nipe. Ijọba ipinlẹ Ogun, labẹ iṣakoso Gomina Dapo Abiodun ti pasẹ pe ki wọn ti gbogbo ibode to wọ ipinlẹ naa lati dẹkun itankalẹ arun Coronavirus. Gomina Abiodun sọ loju opo Twitter rẹ pe igbesẹ naa jẹ lati ṣadinku ba kiko arun Coronavirus wọ ipinlẹ ọhun lati awọn ipinlẹ to yi ka, papa julọ ipinlẹ Eko. Igbeṣe yii ni yoo bẹrẹ lati aago mejila orun, ọjọ Aiku, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kẹta ọdun 2020. Eyi n tumọ si pe ko ni si aye lati wọle tabi jade kuro ni ipinlẹ naa lasiko yii.


Gomina Abiodun sọ loju opo Twitter rẹ pe igbesẹ naa jẹ lati ṣadinku ba kiko arun Coronavirus wọ ipinlẹ ọhun lati awọn ipinlẹ to yi ka, papa julọ ipinlẹ Eko. Igbeṣe yii ni yoo bẹrẹ lati aago mejila orun, ọjọ Aiku, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kẹta ọdun 2020. Eyi n tumọ si pe ko ni si aye lati wọle tabi jade kuro ni ipinlẹ naa lasiko yii. Abiodun sọ pe  "Mo ti paṣẹ ki wọn ti gbogbo ibode to wọ ipinlẹ yii lati awọn nipinlẹ to yi wa ka ati awọn orilẹ-ede mii." Abiodun tẹsiwaju pe ki awọn eeyan ipinlẹ naa fọwọsowọpọ pẹlu ijọba oun lati gbogun ti ajakalẹ arun naa to n ba gbogbo agbaye finra. O ni ijọba ọun yoo ma ṣatunyẹwo igbesẹ naa ni igba de igba titi ti ọrọ ajakalẹ arun ọhun yoo fi niyanju.


Abiodun sọ pe  "Mo ti paṣẹ ki wọn ti gbogbo ibode to wọ ipinlẹ yii lati awọn nipinlẹ to yi wa ka ati awọn orilẹ-ede mii." Abiodun tẹsiwaju pe ki awọn eeyan ipinlẹ naa fọwọsowọpọ pẹlu ijọba oun lati gbogun ti ajakalẹ arun naa to n ba gbogbo agbaye finra. O ni ijọba ọun yoo ma ṣatunyẹwo igbesẹ naa ni igba de igba titi ti ọrọ ajakalẹ arun ọhun yoo fi niyanju. Gomina ipinlẹ Kaduna Nasir El Rufai ti kun awọn Gomina to lugbadi arun Coronavirus ni Naijiria. Loju opo Twitter rẹ ni o fi ikede yi si ninu fọnran fidio kan ti o ti kede fawọn eeyan ipinlẹ rẹ. O ni irọle ọjọ Abamẹta ni oun fi ara oun silẹ fayẹwo amọ bayi esi ti fi han pe oun ni Coronavirus.


Gomina ipinlẹ Kaduna Nasir El Rufai ti kun awọn Gomina to lugbadi arun Coronavirus ni Naijiria. Loju opo Twitter rẹ ni o fi ikede yi si ninu fọnran fidio kan ti o ti kede fawọn eeyan ipinlẹ rẹ. O ni irọle ọjọ Abamẹta ni oun fi ara oun silẹ fayẹwo amọ bayi esi ti fi han pe oun ni Coronavirus. Gomina El Rufai ni igbakeji oun yoo ma dari gbogbo eto nipa kikoju Coronavirus lasiko ti oun ba wa ni ayẹwo. Ko sọ ibi ti oun ti koarun naa ṣugbọn o ni ki gbogbo awọn eeyan ipinlẹ rẹ duro nile ki wọn si tle ilana didaabo bo araẹni lọwọ Coronavirus Ipinlẹ Benue ti di ipinlẹ tuntun ti yoo gbalejo arun Coronvirus ni Naijiria pẹlu bi ijọba ti ṣe kede pe eeyan kan ti ni arun naa nibẹ. Gomina Samuel Ortom sọ ọrọ yi fawọn akọroyin lọjọ Abamẹta.


Gomina El Rufai ni igbakeji oun yoo ma dari gbogbo eto nipa kikoju Coronavirus lasiko ti oun ba wa ni ayẹwo. Ko sọ ibi ti oun ti koarun naa ṣugbọn o ni ki gbogbo awọn eeyan ipinlẹ rẹ duro nile ki wọn si tle ilana didaabo bo araẹni lọwọ Coronavirus Ipinlẹ Benue ti di ipinlẹ tuntun ti yoo gbalejo arun Coronvirus ni Naijiria pẹlu bi ijọba ti ṣe kede pe eeyan kan ti ni arun naa nibẹ. Gomina Samuel Ortom sọ ọrọ yi fawọn akọroyin lọjọ Abamẹta. Yatọ si ikede ijọba yi, ajọ to n mojuto itankalẹ arun ni Naijiria NCDC naa fi si oju opo wọn pe eeyan meje miran naa ti ko aisan naa nilu Eko. Pẹlu iye eeyan tuntun ti wọn kede l'Eko ati Benue, apapọ iye eeyan to ti ni arun naa ni Naijiria ti di mọ́kàndínláàdọ́rùn ún. Ṣaaju lati fi to yin leti pe eeyan mọkanla miran tun ti ni arun Coronavirus lorilẹede Naijiria, eleyii ti apapọ awọn to ni arun naa fi da mọkanlelọgọrin.


Yatọ si ikede ijọba yi, ajọ to n mojuto itankalẹ arun ni Naijiria NCDC naa fi si oju opo wọn pe eeyan meje miran naa ti ko aisan naa nilu Eko. Pẹlu iye eeyan tuntun ti wọn kede l'Eko ati Benue, apapọ iye eeyan to ti ni arun naa ni Naijiria ti di mọ́kàndínláàdọ́rùn ún. Ṣaaju lati fi to yin leti pe eeyan mọkanla miran tun ti ni arun Coronavirus lorilẹede Naijiria, eleyii ti apapọ awọn to ni arun naa fi da mọkanlelọgọrin. Ajọ to n risi idena ati amojuto ajakalẹ aarun ni Naijiria, NCDC  lo fi iroyin yin lede ni oju opo ikansiraẹni Twitter wọn. NCDC ni eniyan mẹjọ miran lo lugbadi arun naa ni ipinlẹ Eko, meji ni ipinlẹ Enugu ati ẹyọkan ni ipinlẹ Edo. Lati igba ti ajakalẹ arun yii ti de orilẹede Naijiria, eniyan kan lo ti ku nitori arun naa, ti ile iwosan si ti fi awọn mẹta silẹ lẹyin ti wọn bori arun naa.


Ajọ to n risi idena ati amojuto ajakalẹ aarun ni Naijiria, NCDC  lo fi iroyin yin lede ni oju opo ikansiraẹni Twitter wọn. NCDC ni eniyan mẹjọ miran lo lugbadi arun naa ni ipinlẹ Eko, meji ni ipinlẹ Enugu ati ẹyọkan ni ipinlẹ Edo. Lati igba ti ajakalẹ arun yii ti de orilẹede Naijiria, eniyan kan lo ti ku nitori arun naa, ti ile iwosan si ti fi awọn mẹta silẹ lẹyin ti wọn bori arun naa. Ajọ NCDC tun ṣe atupale awọn ipinlẹ ti arun Coronavirus naa ti tan de.


Ajọ NCDC tun ṣe atupale awọn ipinlẹ ti arun Coronavirus naa ti tan de.


Coronavirus Cases in Africa: Gomina Makinde gbàlejò àwọn Imam lásìkò àrùn Coronavirus

Ọpọlọpọ awuyewuye ti tẹle igbesẹ Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde to pe awọn imaamu ni ipinlẹ Ọyọ fun ayẹyẹ Iftar. Irọlẹ Ọjọru ni ayẹyẹ Iftar naa pẹlu awọn Alfa ati Imaamu waye ni Ile Ijọba Ipinlẹ naa. Ninu atẹjade ti Adari ikọ Iroyin Gomina Seyi Makinde, Taiwo Adisa fi lede fihan pe kii ṣe igba akọkọ ni yii ti gomina naa n ṣe ayẹyẹ yii. Adisa fikun wi pe o da oun loju wi pe ayẹyẹ ohun koni tako ofin yiyagofunraẹni ati wi pe ti awọn eniyan naa ba pọju mẹwa lọ, awọn yoo wa n kan ṣe si. Amọ awọn Ẹgbẹ́ àwọn Imam, the Joint Action Committee for the Preservation of the Rights and Honours of Imams tako àyẹyẹ naa. Adari ẹgbẹ awọn Imaamu naa, Abu Muhammad ni Gomina naa takọ ofin ijọba apapọ lori yiyago funraẹni ti ijọba apapọ gbe kalẹ lati koju itankalẹ arun Coronavirus to n ja rain lorilẹede Naijiria.


Adisa fikun wi pe o da oun loju wi pe ayẹyẹ ohun koni tako ofin yiyagofunraẹni ati wi pe ti awọn eniyan naa ba pọju mẹwa lọ, awọn yoo wa n kan ṣe si. Amọ awọn Ẹgbẹ́ àwọn Imam, the Joint Action Committee for the Preservation of the Rights and Honours of Imams tako àyẹyẹ naa. Adari ẹgbẹ awọn Imaamu naa, Abu Muhammad ni Gomina naa takọ ofin ijọba apapọ lori yiyago funraẹni ti ijọba apapọ gbe kalẹ lati koju itankalẹ arun Coronavirus to n ja rain lorilẹede Naijiria. Abu Muhammad si kesi awọn imaamu ati Alfa ti gomina naa pe wi pe ki wọn ma da gomina naa lohun lasiko yii fun anfaani ara wọn. Oludari agba fun ajọ iṣakoso okoowo ẹkun iwọ oorun gusu Naijiria, DAWN, Ṣẹyẹ Oyelẹyẹ ti jẹ ko di mimọ pe ikọ alaabo ẹkun naa ti ọpọ mọ si Amọtẹkun ko ku o, bẹẹni ina rẹ ko parun. Ọgbẹni Ṣẹyẹ Oyelẹyẹ ṣalaye pe ko sohun meji to n da ibẹrẹ iṣẹ iks naa duro lawọn ipinlẹ ju wahala ajakalẹ arun coronavirus to gba aye kan bayii.


Abu Muhammad si kesi awọn imaamu ati Alfa ti gomina naa pe wi pe ki wọn ma da gomina naa lohun lasiko yii fun anfaani ara wọn. Oludari agba fun ajọ iṣakoso okoowo ẹkun iwọ oorun gusu Naijiria, DAWN, Ṣẹyẹ Oyelẹyẹ ti jẹ ko di mimọ pe ikọ alaabo ẹkun naa ti ọpọ mọ si Amọtẹkun ko ku o, bẹẹni ina rẹ ko parun. Ọgbẹni Ṣẹyẹ Oyelẹyẹ ṣalaye pe ko sohun meji to n da ibẹrẹ iṣẹ iks naa duro lawọn ipinlẹ ju wahala ajakalẹ arun coronavirus to gba aye kan bayii. O fi kun un pe ko si ipinlẹ kọkan lara awọn ipinlẹ to wa lẹkun naa to pẹlyinda si afẹnuko lori idasilẹ ikọ ọhun. Amọtẹkun jẹ ọkan lara awọn eto ti awọn ijọba ipinlẹ lẹkun iwọ oorun gusu Naijiria gbe kalẹ lati koju oniruuru ipenija ọrs to n doju kọ awọn eeyan nibẹ. Ọkanojọkan ifojusọna lawọn eeyan si ti ni lori ohun ti yoo tẹyin rẹ jade paapaajulọ pẹlu mọhurumọhuru awọn fulani darandaran kan lẹkun naa.


O fi kun un pe ko si ipinlẹ kọkan lara awọn ipinlẹ to wa lẹkun naa to pẹlyinda si afẹnuko lori idasilẹ ikọ ọhun. Amọtẹkun jẹ ọkan lara awọn eto ti awọn ijọba ipinlẹ lẹkun iwọ oorun gusu Naijiria gbe kalẹ lati koju oniruuru ipenija ọrs to n doju kọ awọn eeyan nibẹ. Ọkanojọkan ifojusọna lawọn eeyan si ti ni lori ohun ti yoo tẹyin rẹ jade paapaajulọ pẹlu mọhurumọhuru awọn fulani darandaran kan lẹkun naa. Amọṣa lẹyin ti ọrọ ikọ naa ho ṣukuṣuku fun igba diẹ lo ba da wai, eleyi to ti nkọ ọpọ lominu pe ṣe kii ṣe pe ohun naa, gẹgẹ bi ọpọlọpọ eto ijọba miran ti fori ks igbo. Nibayii naa, ipinlẹ meji lo ti gbe igbimọ isakoso kalẹ fun ikọ naa ni ipinlẹ koowa wọn. Ipinlẹ Ọṣun ati Ekiti ti gbe igbimọ kalẹ gẹgẹ bi itẹsiwaju igbesẹlẹyin ti gbogbo awọn ipinlẹ naa ti kọkọ buwọlu ofin Amọtẹkun ki wahala ajakalẹ arun coronavirus to wọle de


Amọṣa lẹyin ti ọrọ ikọ naa ho ṣukuṣuku fun igba diẹ lo ba da wai, eleyi to ti nkọ ọpọ lominu pe ṣe kii ṣe pe ohun naa, gẹgẹ bi ọpọlọpọ eto ijọba miran ti fori ks igbo. Nibayii naa, ipinlẹ meji lo ti gbe igbimọ isakoso kalẹ fun ikọ naa ni ipinlẹ koowa wọn. Ipinlẹ Ọṣun ati Ekiti ti gbe igbimọ kalẹ gẹgẹ bi itẹsiwaju igbesẹlẹyin ti gbogbo awọn ipinlẹ naa ti kọkọ buwọlu ofin Amọtẹkun ki wahala ajakalẹ arun coronavirus to wọle de


NEMA: Ìjọba ìbílẹ̀ 102, ní ìpínlẹ̀ 28 ni ẹ̀kún omi ń bọ̀, ẹ múra

Igi gogoro ma gun mi loju, ati okeere la ti n lọ. Eyi lo mu ki ajọ to n mojuto isẹlẹ pajawiri ni Naijiria, NEMA tete ma fi ikilọ sita fawọn Gomina Naijiria, lori ewu omiyale ti o n bọ lọna. Ajọ naa sọ pe, awọn ijọba ibilẹ mejilelọgọrun ni ipinlẹ mejidinlọgbọn lo wa ninu ewu omiyale lọdun yi. Ki awọn Gomina yii ba le tete maa mura kalẹ, ajọ naa sọ pe, awọn ti kọ iwe sawọn Gomina ti ọrọ yii kan . Ọga patapata fajọ naa, AVM Muhammadu Muhammed, lo fidi ọrọ naa mulẹ nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ l'Abuja, nipa ipalẹmọ ati igbesẹ tawọn n gbe lati koju omiyale, to le sẹlẹ lọdun yii. ''Omiyale le se akoba ti ko lonka, ti o si le fa ki awọn eeyan padanu ẹmi ati dukia, to fi mọ awọn nkan amayedẹrun ti ijọba pese fara ilu'' Muhammed ni o ṣeni laanu pe ọdun 2020 jẹ ọdun to lamilaaka pẹlu bi orileede Naijiria ti ṣe n koju ipenija ajakalẹ Covid-19.


Ki awọn Gomina yii ba le tete maa mura kalẹ, ajọ naa sọ pe, awọn ti kọ iwe sawọn Gomina ti ọrọ yii kan . Ọga patapata fajọ naa, AVM Muhammadu Muhammed, lo fidi ọrọ naa mulẹ nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ l'Abuja, nipa ipalẹmọ ati igbesẹ tawọn n gbe lati koju omiyale, to le sẹlẹ lọdun yii. ''Omiyale le se akoba ti ko lonka, ti o si le fa ki awọn eeyan padanu ẹmi ati dukia, to fi mọ awọn nkan amayedẹrun ti ijọba pese fara ilu'' Muhammed ni o ṣeni laanu pe ọdun 2020 jẹ ọdun to lamilaaka pẹlu bi orileede Naijiria ti ṣe n koju ipenija ajakalẹ Covid-19. ''Pẹlu bi a ti ṣe n koju Covid-19, ijamba omiyale naa to ba ṣẹlẹ ko ni jẹ ki nkan rọrun rara'' Ọga NEMA wa salaye pe awọn ti bẹrẹ si ni ko ounjẹ pamọ de asiko omiyale nitori awọn ko mi iru akoba ti o le ṣe fara ilu. Ninu alaye rẹ to ṣe, o ni  awọn onimọ nipa bi oju ọjọ ti ṣe ri sọ pe, omiyale agbara ya ṣọbu yoo waye ni awọn ijọba ibilẹ mejilelọgọrun ni ipinlẹ mejidinlọgbọn Naijiria. Lọwọlọwọ bayii, awọn ipinlẹ bii Ogun, Oyo ati awọn apa kan Kwara ati Eko ti n koju ipenija omiyale, ti ọpọ dukia si ti ṣofo ninu rẹ.


''Pẹlu bi a ti ṣe n koju Covid-19, ijamba omiyale naa to ba ṣẹlẹ ko ni jẹ ki nkan rọrun rara'' Ọga NEMA wa salaye pe awọn ti bẹrẹ si ni ko ounjẹ pamọ de asiko omiyale nitori awọn ko mi iru akoba ti o le ṣe fara ilu. Ninu alaye rẹ to ṣe, o ni  awọn onimọ nipa bi oju ọjọ ti ṣe ri sọ pe, omiyale agbara ya ṣọbu yoo waye ni awọn ijọba ibilẹ mejilelọgọrun ni ipinlẹ mejidinlọgbọn Naijiria. Lọwọlọwọ bayii, awọn ipinlẹ bii Ogun, Oyo ati awọn apa kan Kwara ati Eko ti n koju ipenija omiyale, ti ọpọ dukia si ti ṣofo ninu rẹ. Yatọ si awọn ipinlẹ wọn yii, awọn ijọba ibilẹ kan lawọn ipinlẹ miran bi Osun, Ondo, Kogi, Jigawa, Enugu, Ekiti ati Kebbi naa wa ninu ewu omiyale lọdun yii. Inu ibẹrubojo ọkan lawọn olugbe agbegbe eti omi ni ipinlẹ Eko atawọn agbegbe miran ni ipinlẹ Ogun wa bayii ni ireti pe adagun omi Oyan yoo di ṣiṣi laipẹ. Ọdọọdun ni wọn ma n ṣi daamu naa ti ileeṣẹ Ogun-Osun River Basin Development Authority (ORBDA) n ṣakoso rẹ.


Yatọ si awọn ipinlẹ wọn yii, awọn ijọba ibilẹ kan lawọn ipinlẹ miran bi Osun, Ondo, Kogi, Jigawa, Enugu, Ekiti ati Kebbi naa wa ninu ewu omiyale lọdun yii. Inu ibẹrubojo ọkan lawọn olugbe agbegbe eti omi ni ipinlẹ Eko atawọn agbegbe miran ni ipinlẹ Ogun wa bayii ni ireti pe adagun omi Oyan yoo di ṣiṣi laipẹ. Ọdọọdun ni wọn ma n ṣi daamu naa ti ileeṣẹ Ogun-Osun River Basin Development Authority (ORBDA) n ṣakoso rẹ. Lọdun 2019, awọn agbegbe bii Mile 12, Ketu, Owode, Oworoshoki ati Bariga ni ipinlẹ Eko lo kun fun ẹkun omi, ti ọpọ dukia si ṣofo lẹyin ti wọn ṣi daamu ọhun. Bakan naa ni ọpọ dukia ati ile ba omi lọ ni marosẹ Eko si Ibadan lawọn agbegbe bii Isheri, Warewa, Arepo, Magboro ati Ibafo ni ipinlẹ Ogun. Lara awọn olugbe agbegbe naa to ba awọn akọroyin sọrọ ṣalaye ohun toju wọn ri nigba ti wọn ṣi daamu naa lọdun 2019.


Lọdun 2019, awọn agbegbe bii Mile 12, Ketu, Owode, Oworoshoki ati Bariga ni ipinlẹ Eko lo kun fun ẹkun omi, ti ọpọ dukia si ṣofo lẹyin ti wọn ṣi daamu ọhun. Bakan naa ni ọpọ dukia ati ile ba omi lọ ni marosẹ Eko si Ibadan lawọn agbegbe bii Isheri, Warewa, Arepo, Magboro ati Ibafo ni ipinlẹ Ogun. Lara awọn olugbe agbegbe naa to ba awọn akọroyin sọrọ ṣalaye ohun toju wọn ri nigba ti wọn ṣi daamu naa lọdun 2019. Yatọ si pe wọn padanu ọpọ dukia, pupọ lara awọn eeyan naa lo n lo ọkọ oju omi lati de ile wọn nitori omi pe gba gbogbo opopona ti wọn lee gba kọja. Ni bayii, wọn ni ọkan wọn ko balẹ lori idojukọ ti yoo tẹle ṣiṣi daamu Ọyan naa, papa lasiko ajakalẹ arun Covid-19 yii. Ṣaaju ni Kọmiṣọna to n risi ọrọ ayika ati ipese omi ni ipinlẹ Eko, Tunju Bello ti kilọ pe ki awọn eeyan mura silẹ fun ojo arọrọda to ṣeṣe ko yọri si ikun omi lọdun yii.


Yatọ si pe wọn padanu ọpọ dukia, pupọ lara awọn eeyan naa lo n lo ọkọ oju omi lati de ile wọn nitori omi pe gba gbogbo opopona ti wọn lee gba kọja. Ni bayii, wọn ni ọkan wọn ko balẹ lori idojukọ ti yoo tẹle ṣiṣi daamu Ọyan naa, papa lasiko ajakalẹ arun Covid-19 yii. Ṣaaju ni Kọmiṣọna to n risi ọrọ ayika ati ipese omi ni ipinlẹ Eko, Tunju Bello ti kilọ pe ki awọn eeyan mura silẹ fun ojo arọrọda to ṣeṣe ko yọri si ikun omi lọdun yii. Bello tun sọ pe ki awọn eeyan ma mura silẹ fun ṣiṣi daamu ọhun, nibi ti wọn yoo ti ṣi omi silẹ ni Oṣu Keje, Oṣu Kẹjọ, Oṣu Kẹsan an ati Oṣu Kẹwaa, ọdun 2020. O ni daamu naa ti kere ju iye omi to lee gba lasiko ti wọn ṣẹṣẹ kọ lọ. O tẹsiwaju pe ohun to fa iṣẹlẹ omiyale to n waye lagbegbe idi Oro, Mushin atawọn agbegbe miran nilu Eko ko ṣẹyin bi awọn eeyan ṣe ma n da idọti soju gọta.


Bello tun sọ pe ki awọn eeyan ma mura silẹ fun ṣiṣi daamu ọhun, nibi ti wọn yoo ti ṣi omi silẹ ni Oṣu Keje, Oṣu Kẹjọ, Oṣu Kẹsan an ati Oṣu Kẹwaa, ọdun 2020. O ni daamu naa ti kere ju iye omi to lee gba lasiko ti wọn ṣẹṣẹ kọ lọ. O tẹsiwaju pe ohun to fa iṣẹlẹ omiyale to n waye lagbegbe idi Oro, Mushin atawọn agbegbe miran nilu Eko ko ṣẹyin bi awọn eeyan ṣe ma n da idọti soju gọta. Bello pari ọrọ rẹ pe ijọba ipinlẹ Eko ti n ṣiṣẹ takuntakun lati ri pe ọrọ omiyale dohun igbagbe ni ipinlẹ ọhun.


Bello pari ọrọ rẹ pe ijọba ipinlẹ Eko ti n ṣiṣẹ takuntakun lati ri pe ọrọ omiyale dohun igbagbe ni ipinlẹ ọhun.


Buruji Kashamu: Gómínà Dapo Abiodun tí lọ ṣàbẹ̀wò ìbánikẹ́dùn sí àwọn ẹbí Kashamu

Gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun ti sapejuwe Sẹnetọ Buruji Kashamu gẹgẹ bi ẹni to ni ifẹ ọmọniyan. Kashamu lo ṣoju ila orun ipinlẹ Ogun laarin ọdun 2015 si ọdun 2019. Abiodun sọ eleyii lasiko to lọ ṣabẹwo si awọn ẹbi Kashamu lẹyin to doloogbe. Gomina ni botilẹ jẹ pe àwọn ko jọ si ninu ẹgbẹ oṣelu kan naa, sibẹ oun mọ pe sẹnetọ naa ti ran awọn eniyan lọwọ gidigidi. O ni ọrẹ oun ni oloogbe botilẹ jẹ pe alatako oun ni lasiko idibo gomina lọdun 2019. Abiodun ba iyawo oloogbe Susan Buruji-Kashamu ati awọn ẹbi, to fi mọ gbogbo ọmọ bibi ilu Ijebu-Igbo kẹdun lori iku ilumọọka naa.


Gomina ni botilẹ jẹ pe àwọn ko jọ si ninu ẹgbẹ oṣelu kan naa, sibẹ oun mọ pe sẹnetọ naa ti ran awọn eniyan lọwọ gidigidi. O ni ọrẹ oun ni oloogbe botilẹ jẹ pe alatako oun ni lasiko idibo gomina lọdun 2019. Abiodun ba iyawo oloogbe Susan Buruji-Kashamu ati awọn ẹbi, to fi mọ gbogbo ọmọ bibi ilu Ijebu-Igbo kẹdun lori iku ilumọọka naa. Bakan naa lo gbadura ki Ọlọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere. Wọ́n ti pari eto sin òkú sẹnatọ nígbà kan ri  Buruji Kashamu tí wọ káà ilẹ̀ sún ni ìlú rẹ̀ ni Ijebu-Igbo. Sáájú ní Gómìnà ìpínlẹ̀ Ogun, dapo Abiodun ti ṣàbẹ̀wò si ilú Ijebu-Igbo to jẹ́ ìlú olóògbèé.


Bakan naa lo gbadura ki Ọlọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere. Wọ́n ti pari eto sin òkú sẹnatọ nígbà kan ri  Buruji Kashamu tí wọ káà ilẹ̀ sún ni ìlú rẹ̀ ni Ijebu-Igbo. Sáájú ní Gómìnà ìpínlẹ̀ Ogun, dapo Abiodun ti ṣàbẹ̀wò si ilú Ijebu-Igbo to jẹ́ ìlú olóògbèé. Àwọn ọ̀rẹ́ olóògbèé, àwọn abánikẹ́dùn àti ọ̀pọ̀ àwọn olóṣèlú ló péjú síbi ìsìnkú náà. Ẹ̀wẹ̀, ó jọ bí ẹni pé, àwọn ènìyàn tó péjú síbi ètò ìsìnkú náà ko tẹ̀lé ìlànà ìjìnà síraẹni. Buruji Kashamu: Olusegun Obasanjo ní ohun tí òun sọ nípa Kashamu lẹ́yìn ikú rẹ̀ kìí ṣe àṣìsọ Aarẹ Naijiria nigba kan ri, Oluṣegun Obasanjo ti sọ pe oun ko ṣi sọ ninu atẹjade ti oun fi lede lẹyin iku Sẹnatọ to n ṣoju ẹkun idibo ila oorun ipinlẹ Ogun tẹlẹ, Buruji Kashamu.


Àwọn ọ̀rẹ́ olóògbèé, àwọn abánikẹ́dùn àti ọ̀pọ̀ àwọn olóṣèlú ló péjú síbi ìsìnkú náà. Ẹ̀wẹ̀, ó jọ bí ẹni pé, àwọn ènìyàn tó péjú síbi ètò ìsìnkú náà ko tẹ̀lé ìlànà ìjìnà síraẹni. Buruji Kashamu: Olusegun Obasanjo ní ohun tí òun sọ nípa Kashamu lẹ́yìn ikú rẹ̀ kìí ṣe àṣìsọ Aarẹ Naijiria nigba kan ri, Oluṣegun Obasanjo ti sọ pe oun ko ṣi sọ ninu atẹjade ti oun fi lede lẹyin iku Sẹnatọ to n ṣoju ẹkun idibo ila oorun ipinlẹ Ogun tẹlẹ, Buruji Kashamu. Agbẹnusọ Obasanjo, Kehinde Akinyemi, lo fidi ọrọ naa mulẹ ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba. O ni ohun to ba wu onikaluku lo le sọ nipa erongba rẹ lori iṣẹlẹ iku Kashamu ni eyi to fihan pe ohun to wu Aarẹ Obasanjo naa lo sọ sita ninu ero tirẹ. Ogbeni Kehinde sọrọ lori ikini akọni ti Obasanjọ fun oloogbe Kashamu ati pe, Obasanjọ fi ibanujẹ rẹ han lori iku naa pẹlu adura pe ki Olorun tẹ oloogbe si afẹfẹ rere ninu atẹjade kan naa.


Agbẹnusọ Obasanjo, Kehinde Akinyemi, lo fidi ọrọ naa mulẹ ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba. O ni ohun to ba wu onikaluku lo le sọ nipa erongba rẹ lori iṣẹlẹ iku Kashamu ni eyi to fihan pe ohun to wu Aarẹ Obasanjo naa lo sọ sita ninu ero tirẹ. Ogbeni Kehinde sọrọ lori ikini akọni ti Obasanjọ fun oloogbe Kashamu ati pe, Obasanjọ fi ibanujẹ rẹ han lori iku naa pẹlu adura pe ki Olorun tẹ oloogbe si afẹfẹ rere ninu atẹjade kan naa. O ni erongba Obasanjo ni ọrọ to wa ni ninu atẹjade naa, ati pe gẹgẹ bi ọmọ Naijiria, Baba Iyabo lẹtọọ lati sọrọ labẹ ofin. Kini ero rẹ lori awọn to n bẹnu atẹ lu ọrọ Obasanjọ lori ayelujara? Ni ti awọn to n bu ẹnu atẹ lu Obasanjo lori atẹjade ọhun, Akinyemi sọ pe gbogbo eeyan lo lẹtọọ lati sọ erongba inu wọn.


O ni erongba Obasanjo ni ọrọ to wa ni ninu atẹjade naa, ati pe gẹgẹ bi ọmọ Naijiria, Baba Iyabo lẹtọọ lati sọrọ labẹ ofin. Kini ero rẹ lori awọn to n bẹnu atẹ lu ọrọ Obasanjọ lori ayelujara? Ni ti awọn to n bu ẹnu atẹ lu Obasanjo lori atẹjade ọhun, Akinyemi sọ pe gbogbo eeyan lo lẹtọọ lati sọ erongba inu wọn. O ni nitori naa bi aarẹ ana ọhun ṣe le e sọrọ ni awọn eeyan ọhun naa ni ẹtọ lati sọ tinu wọn. Akinyemi sọ pe Baba Iyabo ko kabamọ ọrọ to sọ ninu atẹjade naa. Ohun ti Obasanjo sọ ninu atẹjade ọhun to da awuyewuye silẹ ni pe "Buruji lo gbogbo ọgbọn alumọkọrọyi inu ofin lati bori awọn ẹsun ọdaran ti wọn fi kan an ni Naijiria ati loke okun, ṣugbọn ko le e sa mọ iku lọwọ."


O ni nitori naa bi aarẹ ana ọhun ṣe le e sọrọ ni awọn eeyan ọhun naa ni ẹtọ lati sọ tinu wọn. Akinyemi sọ pe Baba Iyabo ko kabamọ ọrọ to sọ ninu atẹjade naa. Ohun ti Obasanjo sọ ninu atẹjade ọhun to da awuyewuye silẹ ni pe "Buruji lo gbogbo ọgbọn alumọkọrọyi inu ofin lati bori awọn ẹsun ọdaran ti wọn fi kan an ni Naijiria ati loke okun, ṣugbọn ko le e sa mọ iku lọwọ." Kini awọn ọmọ Naijiria bii Fayooṣe ati Imo Ugochinyere ti sọ? Ṣugbọn ọpọ awọn ọmọ Naijiria lo ti bẹrẹ si n sọ ero wọn lẹyin ti atẹjade ọhun jade lori ayelujara, bi awọn kan ṣe n sọ pe ootọ ni Obasanjo sọ, lawọn mi n sọ pe agbalagba kii sọrọ tan lẹnu. Lara awọn to da si ọrọ naa ni Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayodele Fayose to sọ pe, iba ti dara ki Obasanjo sọ ọrọ to sọ lẹyin iku Kshamu lọju rẹ nigba to ṣi wa lori oke eepẹ.


Kini awọn ọmọ Naijiria bii Fayooṣe ati Imo Ugochinyere ti sọ? Ṣugbọn ọpọ awọn ọmọ Naijiria lo ti bẹrẹ si n sọ ero wọn lẹyin ti atẹjade ọhun jade lori ayelujara, bi awọn kan ṣe n sọ pe ootọ ni Obasanjo sọ, lawọn mi n sọ pe agbalagba kii sọrọ tan lẹnu. Lara awọn to da si ọrọ naa ni Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayodele Fayose to sọ pe, iba ti dara ki Obasanjo sọ ọrọ to sọ lẹyin iku Kshamu lọju rẹ nigba to ṣi wa lori oke eepẹ. Ikenga Imo Ugochinyere ni tirẹ gboriyin fun Obasanjọ pe o sọju abẹ niko lori ọrọ naa lai parọ nitori oloogbe Kashamu. O parọwa fun ẹnikẹni to ba fẹ gbọ ootọ ọrọ to n fọnrere iwa akin oun lẹyin iku rẹ pe ko ṣe rere lori oke eepẹ ko to ku. Folarin Ademola sọ pe Obasanjo ko sọ pe oun naa ko da ẹṣẹ ri, ṣugbọn ti eeyan ba ri ootọ o yẹ ko le e sọ.


Ikenga Imo Ugochinyere ni tirẹ gboriyin fun Obasanjọ pe o sọju abẹ niko lori ọrọ naa lai parọ nitori oloogbe Kashamu. O parọwa fun ẹnikẹni to ba fẹ gbọ ootọ ọrọ to n fọnrere iwa akin oun lẹyin iku rẹ pe ko ṣe rere lori oke eepẹ ko to ku. Folarin Ademola sọ pe Obasanjo ko sọ pe oun naa ko da ẹṣẹ ri, ṣugbọn ti eeyan ba ri ootọ o yẹ ko le e sọ. Dokita Dipo Awojide ni tirẹ ni pẹlu ọrọ ti Obasanjo sọ, sẹ lo dabi ẹni pe baba ko ni ẹmi idariji latari ohun to ti ṣelẹ sẹyin laarin rẹ ati Kashamu. Ni ti Wale Adetona, o ni to ba jẹ pe Obasanjo lo kọ atẹjade naa, ohun to wa lọkan rẹ lo sọ nipa Kashamu, ko si yẹ ki awọn binu si ọrọ naa. Ẹ wo oun ti awọn ọmọ Naijiria miran sọ lori atẹjade ọhun.


Dokita Dipo Awojide ni tirẹ ni pẹlu ọrọ ti Obasanjo sọ, sẹ lo dabi ẹni pe baba ko ni ẹmi idariji latari ohun to ti ṣelẹ sẹyin laarin rẹ ati Kashamu. Ni ti Wale Adetona, o ni to ba jẹ pe Obasanjo lo kọ atẹjade naa, ohun to wa lọkan rẹ lo sọ nipa Kashamu, ko si yẹ ki awọn binu si ọrọ naa. Ẹ wo oun ti awọn ọmọ Naijiria miran sọ lori atẹjade ọhun. Ta ni Buruji Kashamu? A bi Kashamu ni ipinlẹ Ogun ni ẹkun guusu iwọ oorun Naijiria lọjọ kọkandinlogun, oṣu karun un, ọdun 1958. O lọ sile ile iwe alakọbẹrẹ Ansarudeen ni Ijẹbu Igbo ko to o kuro nibẹ lọdun 1972 lọ pari iwe rẹ ni St John Modern School ni ipinlẹ Eko.


Ta ni Buruji Kashamu? A bi Kashamu ni ipinlẹ Ogun ni ẹkun guusu iwọ oorun Naijiria lọjọ kọkandinlogun, oṣu karun un, ọdun 1958. O lọ sile ile iwe alakọbẹrẹ Ansarudeen ni Ijẹbu Igbo ko to o kuro nibẹ lọdun 1972 lọ pari iwe rẹ ni St John Modern School ni ipinlẹ Eko. Lẹyin eyi lo lọ sile ẹkọ aṣalẹ ti Igbobi College nigba ti o n ṣiṣẹ lojumọmọ. Bo ṣe pari nibi lo ni anfani lati lọ si Pitman College ni London ni ibi to ti kọ nipa amojuto oko owo ṣiṣe. Cambridge Graduate University ni Massachusetts fun Kashamu ni oye ifidanilọla ti ọmọwe ninu eto akanse ti wọn ṣe fun un ni ipinlẹ Eko.


Lẹyin eyi lo lọ sile ẹkọ aṣalẹ ti Igbobi College nigba ti o n ṣiṣẹ lojumọmọ. Bo ṣe pari nibi lo ni anfani lati lọ si Pitman College ni London ni ibi to ti kọ nipa amojuto oko owo ṣiṣe. Cambridge Graduate University ni Massachusetts fun Kashamu ni oye ifidanilọla ti ọmọwe ninu eto akanse ti wọn ṣe fun un ni ipinlẹ Eko. Lọdun 1998 ni wọn mu Kashamu ni ilu Oba ni United Kingdom lori ẹsun to nii ṣe pẹlu egbogi oloro ati owo to to $230, 000 to fẹ ko wọ ilu lọna aitọ, ki wọn to tuu silẹ lọdun 2003. Buruji Kashamu ninu Iṣelu: Buruji Kashamu kopa pupọ ninu oṣelu ipinlẹ Ogun O jẹ agba ẹgbẹ ati Oloye ẹgbẹ ninuẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Ogun to wa ni Guusu iwọ oorun Naijiria. O dije dupo aṣojuṣofin, o si wọle lati ṣoju awọn eniyan ẹkun ila oorun ipinlẹ Ogun nibi to ti ni ibo 99, 540 lati bori akẹgbẹ rẹ ti wọn jọ dije dupo.


Lọdun 1998 ni wọn mu Kashamu ni ilu Oba ni United Kingdom lori ẹsun to nii ṣe pẹlu egbogi oloro ati owo to to $230, 000 to fẹ ko wọ ilu lọna aitọ, ki wọn to tuu silẹ lọdun 2003. Buruji Kashamu ninu Iṣelu: Buruji Kashamu kopa pupọ ninu oṣelu ipinlẹ Ogun O jẹ agba ẹgbẹ ati Oloye ẹgbẹ ninuẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Ogun to wa ni Guusu iwọ oorun Naijiria. O dije dupo aṣojuṣofin, o si wọle lati ṣoju awọn eniyan ẹkun ila oorun ipinlẹ Ogun nibi to ti ni ibo 99, 540 lati bori akẹgbẹ rẹ ti wọn jọ dije dupo. Koda, o ṣe alaga igbimọ tẹẹkoto fun gbogbo ẹgbẹ oṣelu PDP ni Guusu iwọ oorun Naijiria patapata nigba kan. Lọdun 2018 ni wọn yọ ọwọ kilanko Kashamu kuro ni ẹgbẹ oṣelu PDP ko to gba ile ẹjọ lọ ni Abuja ti wọn si yi i pada loṣu kẹwaa, ọdun 2018. O dije dupo gomina fun ipinlẹ Ogun labẹ asia PDP lọdun 2019 ko to padanu ti Dapọ Abiodun ti APC si wọle gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ogun. Koda, ipo kẹrin lo ṣe ninu idibo gomina naa nipinlẹ Ogun.


Koda, o ṣe alaga igbimọ tẹẹkoto fun gbogbo ẹgbẹ oṣelu PDP ni Guusu iwọ oorun Naijiria patapata nigba kan. Lọdun 2018 ni wọn yọ ọwọ kilanko Kashamu kuro ni ẹgbẹ oṣelu PDP ko to gba ile ẹjọ lọ ni Abuja ti wọn si yi i pada loṣu kẹwaa, ọdun 2018. O dije dupo gomina fun ipinlẹ Ogun labẹ asia PDP lọdun 2019 ko to padanu ti Dapọ Abiodun ti APC si wọle gẹgẹ bii gomina ipinlẹ Ogun. Koda, ipo kẹrin lo ṣe ninu idibo gomina naa nipinlẹ Ogun. Buruji Kashamu ti tẹ́rí gbasọ Senatọ tó n sojú ẹkùn Ogun East nígbà kan rí, Buruji Kasahamu ti jẹ́ Ọlọrun nípe. Gẹ́gẹ́ bi ìlúmọ̀ọ́ka oloṣèlu Ben Murray-Bruce ṣe sọ, O ni ó kú si ilé ìwòsàn First Cardilogy Consultant ni ilú Eko. Bruce ni ọ̀rẹ́ wọléwọde ni òun àti Kasamu kó tó jẹ́ Ọlọrun nípè.


Buruji Kashamu ti tẹ́rí gbasọ Senatọ tó n sojú ẹkùn Ogun East nígbà kan rí, Buruji Kasahamu ti jẹ́ Ọlọrun nípe. Gẹ́gẹ́ bi ìlúmọ̀ọ́ka oloṣèlu Ben Murray-Bruce ṣe sọ, O ni ó kú si ilé ìwòsàn First Cardilogy Consultant ni ilú Eko. Bruce ni ọ̀rẹ́ wọléwọde ni òun àti Kasamu kó tó jẹ́ Ọlọrun nípè. Sááju àsìkò yìí ni ìròyìn ti kan pé Kasamu wá ni ẹsẹ̀ kan ayé, ẹsẹ̀ kan ọrún nítori àwọn ààrùn míràn ti Coronavirus bá lára rẹ̀. Buruji kú lẹ́ni ọdún méjìlélọ́gọta Ní kété ti òkìkí ikú Kasamu kan, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Naijiria lo ti n ṣelédè lẹ́yin rẹ̀. Díẹ̀ nínú ǹkan ti àwọn ènìyàn ń sọ rèé.


Sááju àsìkò yìí ni ìròyìn ti kan pé Kasamu wá ni ẹsẹ̀ kan ayé, ẹsẹ̀ kan ọrún nítori àwọn ààrùn míràn ti Coronavirus bá lára rẹ̀. Buruji kú lẹ́ni ọdún méjìlélọ́gọta Ní kété ti òkìkí ikú Kasamu kan, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Naijiria lo ti n ṣelédè lẹ́yin rẹ̀. Díẹ̀ nínú ǹkan ti àwọn ènìyàn ń sọ rèé. Àwọn ọ̀rẹ́ àti ojúlùmọ̀ tó n ṣelédè lẹ́yìn rẹ̀


Àwọn ọ̀rẹ́ àti ojúlùmọ̀ tó n ṣelédè lẹ́yìn rẹ̀


Ogun Flood: Ọ̀pọ́ Dúkìá ló sọnù ní 2019 lásìkò tí ìjọba ṣí dáàmù Ọyan

Awọn ara agbegbe Iṣheri ti ke gbajare si ijọba lati dawọ duro lori igbese wọn lati ṣi daamu Oyan laipẹ. Awọn to ba BBC Yoruba sọrọ ṣe afihan dukia ati ohun ini wọn to ṣofo ni ọdun 2019 lasiko ti wọn ṣi daamu naa. Wọn salaye wi pe gbogbo ọna ni omi naa ma n gba ti awọn eniyan a si maa lo ọkọ oju omi kekere lati kọja loju popo. Wọn fikun wi pe ọpọlọpọ onile lo ti ṣofo ohun ini wọn, ti wọn si ti fi agbegbe naa silẹ lẹyin igbiyanju wọn. "Ẹẹkan ni ọdun mẹta ni ijọba ma n ṣi i tẹlẹ, ti a si ma n gbaradi fun un, amọ lati ọdun mẹrin sẹyin ni wọn ti n ṣi i lọdọọdun." Nibayii, wọn rọ ijọba lati ran wọn lọwọ nitori ẹkun omi to ma n waye ni gbogbo igba ti wọn ba ti ṣi daamu naa.


Lockdown school feeding programme: To bá ní ọmọ ni kíláàsì Kínní dé ìkẹta nílé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ tìjọba, lọ gba oúnjẹ fún ọmọ rẹ - Ìjọba àpapọ̀

Ijọba apapọ ti kede pe Ọjọbọ ọla ni eto ipese ounjẹ fawọn akẹkọọ jakejado Naijiria yoo bẹrẹ nilu Abuja, Eko ati Ogun. Ileesẹ to wa fun ipese ohun iranwọ nilẹ wa lo sisọ loju ọrọ yii ninu atẹjade kan tó fisita loju opo Twitter rẹ. Atẹjade naa ni gbogbo ipinlẹ tó wa ni Naijiria ni wọn ti rọ lati lo gbogbo akọsilẹ to wa nikawọ wọn lati tọ ipaṣẹ ilegbe awọn akẹkọọ to wa lawọn ile ẹkọ alakọọbẹrẹ ijọba. Ṣugbọn yatọ si bo ṣe n waye tẹlẹ, ijọba ni awọn obi ati alagbatọọ awọn akẹkọọ to lẹtọ si ounjẹ ijọba naa, ni wọn yoo gbe fun. "Kikida awọn akẹkọọ to wa ni kilaasi kinni si ikẹta lawọn ile ẹkọ alakọọbẹrẹ ijọba nìkan, ni yoo jẹ anfaani ipese ounjẹ naa, eyi ti yoo kan ojule biliọnu mẹta o le diẹ, 3,131,971." Lara awọn eroja ounjẹ ti ijọba yoo pin fun idile akẹkọọ kọọkan to lẹtọọ si ounjẹ naa ni, apo irẹsi oni kilogiramu marun-un (5kg), apo ẹwa oni kilogiramu marun-un bakan naa, ororo  ẹẹdẹgbẹta mililita, 500ml, epo Pupa oni ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwaa mililita, 750ml, iyọ oni ẹẹdẹgbẹta miligiramu, 500mg, ẹyin ẹyọ mẹẹdogun ati tomato lílọ lubu-lubu oni miligiramu ogoje, 140gm.


Ṣugbọn yatọ si bo ṣe n waye tẹlẹ, ijọba ni awọn obi ati alagbatọọ awọn akẹkọọ to lẹtọ si ounjẹ ijọba naa, ni wọn yoo gbe fun. "Kikida awọn akẹkọọ to wa ni kilaasi kinni si ikẹta lawọn ile ẹkọ alakọọbẹrẹ ijọba nìkan, ni yoo jẹ anfaani ipese ounjẹ naa, eyi ti yoo kan ojule biliọnu mẹta o le diẹ, 3,131,971." Lara awọn eroja ounjẹ ti ijọba yoo pin fun idile akẹkọọ kọọkan to lẹtọọ si ounjẹ naa ni, apo irẹsi oni kilogiramu marun-un (5kg), apo ẹwa oni kilogiramu marun-un bakan naa, ororo  ẹẹdẹgbẹta mililita, 500ml, epo Pupa oni ọtalelẹẹdẹgbẹrin o din mẹwaa mililita, 750ml, iyọ oni ẹẹdẹgbẹta miligiramu, 500mg, ẹyin ẹyọ mẹẹdogun ati tomato lílọ lubu-lubu oni miligiramu ogoje, 140gm. Ijọba ni apapọ gbogbo owo awọn eroja ti wọn fẹ pin fun awọn obi akẹkọọ to lẹtọọ si ounjẹ naa, jẹ ẹgbẹrun mẹrin ati igba Naira, N4,200. Ijọba apapọ tun ni ilana tawọn fẹ lo yii, ni yoo jẹ ko rọrun lati ri awọn akẹkọọ naa fun ni ounjẹ lasiko yii ti gbogbo ile ẹkọ wa ni titi pa nitori igbele arun Coronavirus. "Igbesẹ pinpin iwe ẹtọ si ounjẹ naa, ta pe ni Voucher ti n waye lọwọ nilu Abuja ati Eko, ti ijọba si ti n pese owo fun awọn ijọba ipinlẹ lati seto ipese ounjẹ fun akẹkọọ nipinlẹ koowa wọn."


Ijọba ni apapọ gbogbo owo awọn eroja ti wọn fẹ pin fun awọn obi akẹkọọ to lẹtọọ si ounjẹ naa, jẹ ẹgbẹrun mẹrin ati igba Naira, N4,200. Ijọba apapọ tun ni ilana tawọn fẹ lo yii, ni yoo jẹ ko rọrun lati ri awọn akẹkọọ naa fun ni ounjẹ lasiko yii ti gbogbo ile ẹkọ wa ni titi pa nitori igbele arun Coronavirus. "Igbesẹ pinpin iwe ẹtọ si ounjẹ naa, ta pe ni Voucher ti n waye lọwọ nilu Abuja ati Eko, ti ijọba si ti n pese owo fun awọn ijọba ipinlẹ lati seto ipese ounjẹ fun akẹkọọ nipinlẹ koowa wọn." Atẹjade naa ni lati ojule de ojule ni wọn yoo pin 'voucher' naa, eyi ti yoo ni sitampu, ọjọ ati akoko ti gbigba ounjẹ yoo kan ile kọọkan, ti wọn yoo si loo lati gba ounjẹ ni ibudo ti wọn ti n pin ounjẹ naa. Michal Prasek ni olóńgbò nla, eyiun kiniun to ti n sin fun ọdún mẹ́sàn, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn aládugbò n ké gbàjarè lórí ọ̀rọ̀ náà tẹ́lẹ̀. Bàbá Prasek yii lo sadede ri òkú ọmọ rẹ̀ nínú ilé kìnìún, to sí ké sí àwọn akọròyìn abẹ́le lati kede ohun to ṣélẹ̀ àti pé, ilẹkùn ilé kìnìún náà wà ni títì sínú.


Atẹjade naa ni lati ojule de ojule ni wọn yoo pin 'voucher' naa, eyi ti yoo ni sitampu, ọjọ ati akoko ti gbigba ounjẹ yoo kan ile kọọkan, ti wọn yoo si loo lati gba ounjẹ ni ibudo ti wọn ti n pin ounjẹ naa. Michal Prasek ni olóńgbò nla, eyiun kiniun to ti n sin fun ọdún mẹ́sàn, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn aládugbò n ké gbàjarè lórí ọ̀rọ̀ náà tẹ́lẹ̀. Bàbá Prasek yii lo sadede ri òkú ọmọ rẹ̀ nínú ilé kìnìún, to sí ké sí àwọn akọròyìn abẹ́le lati kede ohun to ṣélẹ̀ àti pé, ilẹkùn ilé kìnìún náà wà ni títì sínú. Awọn ọlọpàá ti wọn pè wá wo ohun to ṣẹlẹ̀, kọ́kọ́ pa awọn ẹranko míràn to wà nínú àgò tó fara ti kìnìún náà. Agbẹ́nusọ ọlọpàá ní, pípa ti wọn pa àwọn ẹranko tó ku náà ṣe pàtàkì láti le kọja sọ́dọ̀ ẹni ti kìnìún pa. Ọgbẹ́ni Prasek, ẹni ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n, ra kìnìún lọ́dún 2016, o tún wa ra abo ni ọdun to kọja, to si kó àwọn méjèèjì pọ̀ sinu àgò kannáà lẹ́yìnkùlé rẹ ni abúle Zdechov. Sáájú ní ìjọba ti kọ láti fun láàyè láti kọ́lé fún pé, ó ń sí eranko lọ́nà àìtọ́, sùgbọ́n èdè àìyedè bẹ́ sílẹ̀ nígbà to kọ̀ láti jẹ́ ki àwọn aláṣẹ̀ wọ inú ọgbà rẹ.


Awọn ọlọpàá ti wọn pè wá wo ohun to ṣẹlẹ̀, kọ́kọ́ pa awọn ẹranko míràn to wà nínú àgò tó fara ti kìnìún náà. Agbẹ́nusọ ọlọpàá ní, pípa ti wọn pa àwọn ẹranko tó ku náà ṣe pàtàkì láti le kọja sọ́dọ̀ ẹni ti kìnìún pa. Ọgbẹ́ni Prasek, ẹni ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n, ra kìnìún lọ́dún 2016, o tún wa ra abo ni ọdun to kọja, to si kó àwọn méjèèjì pọ̀ sinu àgò kannáà lẹ́yìnkùlé rẹ ni abúle Zdechov. Sáájú ní ìjọba ti kọ láti fun láàyè láti kọ́lé fún pé, ó ń sí eranko lọ́nà àìtọ́, sùgbọ́n èdè àìyedè bẹ́ sílẹ̀ nígbà to kọ̀ láti jẹ́ ki àwọn aláṣẹ̀ wọ inú ọgbà rẹ. Sugbọn wahala bẹ silẹ nigba ti ẹnikan to n wa kẹkẹ sadede kọlu abo kiniun rẹ lasiko to n mu gba atẹgun lọ loju popo, to si fi okun si lọrun bii aja. Nibayii, kiniun to n sin naa, lo papa ran an sọrun ọsan gangan.


Sugbọn wahala bẹ silẹ nigba ti ẹnikan to n wa kẹkẹ sadede kọlu abo kiniun rẹ lasiko to n mu gba atẹgun lọ loju popo, to si fi okun si lọrun bii aja. Nibayii, kiniun to n sin naa, lo papa ran an sọrun ọsan gangan.


Ogun TRACE: Ọkùnrin kan pa ara rẹ̀ sínú ọgbà àjọ tó n mójútọ ìrìnnà ọkọ̀ nípìnlẹ̀ Ogun

Kayeefi ni ọrọ da ninu ọgba ileeṣẹ ajọ to n mojuto igbokegbodo ọkọ nipinlẹ Ogun, TRACE, lasiko ti ọkunrin kan gbẹmi mi sibẹ. Iroyin sọ pe ọkunrin naa, Fatai Salami, mu oogun apakokoro nitori pe awọn oṣiṣẹ ajọ TRACE, gba ọkọ rẹ. A gbọ pe ọwọ awakọ Salami, ni wọn ti gba ọkọ akẹru naa nitori pe o ru ofin to rọ mọ jijade lasiko arun Covid-19. Ọkọ Salami ti lo ọjọ marun-un ninu ọgba TRACE, nitori pe wọn ni ko san ẹgbẹrun lọna okoolerugba o din marun-un Naira, gẹgẹ bi owo itanran. Iroyin sọ pe Salami tẹle awakọ rẹ lọ sibẹ lati yanju ọrọ ṣugbọn airi ọkọ naa gba lo mu ki Salami da oogun apakokoro mu. Ṣugbọn ṣa, awọn alaṣẹ ajọ TRACE, sọ pe awọn ko gba ọkọ lọwọ ọkunrin naa.


Ọkọ Salami ti lo ọjọ marun-un ninu ọgba TRACE, nitori pe wọn ni ko san ẹgbẹrun lọna okoolerugba o din marun-un Naira, gẹgẹ bi owo itanran. Iroyin sọ pe Salami tẹle awakọ rẹ lọ sibẹ lati yanju ọrọ ṣugbọn airi ọkọ naa gba lo mu ki Salami da oogun apakokoro mu. Ṣugbọn ṣa, awọn alaṣẹ ajọ TRACE, sọ pe awọn ko gba ọkọ lọwọ ọkunrin naa. Awọn iroyin kan ti ẹ tun sọ pe oludari ileeṣẹ eto irinna kan ni ọkunrin naa, to si jẹ pe ọga rẹ sọ pe iṣẹ yoo bọ lọwọ rẹ ti ko ba ri ọkọ naa gba pada. Gẹgẹ bi alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyem, ṣe sọ fun BBC, awọn alaṣẹ TRACE sọ pe awọn deede ri ọkunrin naa to joko sinu ọgba ajọ naa ni. Ati pe nigba ti wọn si gbiyanju lati sọ fun un pe ko kuro ni ayika naa lo yọ nkankan jade ni apo, to si da a mu.


Awọn iroyin kan ti ẹ tun sọ pe oludari ileeṣẹ eto irinna kan ni ọkunrin naa, to si jẹ pe ọga rẹ sọ pe iṣẹ yoo bọ lọwọ rẹ ti ko ba ri ọkọ naa gba pada. Gẹgẹ bi alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyem, ṣe sọ fun BBC, awọn alaṣẹ TRACE sọ pe awọn deede ri ọkunrin naa to joko sinu ọgba ajọ naa ni. Ati pe nigba ti wọn si gbiyanju lati sọ fun un pe ko kuro ni ayika naa lo yọ nkankan jade ni apo, to si da a mu. Wọn gbe e digba-digba lọ sileewosan, ko to o gbẹmi mi nibẹ. Oyeyemi sọ pe iwadii ṣi n lọ lọwọ lati mọ otitọ ọrọ naa, ati lati mọ awọn ẹbi ọkunrin naa. Gbogbo igbiyanju BBC lati ba awọn alaṣẹ ajọ TRACE sọrọ lo jasi pabo, nitori pe agbẹnusọ ajọ naa, Babatunde Akinbiyi, ko gbe ipe sori ẹrọ ibanisọrọ rẹ.


Wọn gbe e digba-digba lọ sileewosan, ko to o gbẹmi mi nibẹ. Oyeyemi sọ pe iwadii ṣi n lọ lọwọ lati mọ otitọ ọrọ naa, ati lati mọ awọn ẹbi ọkunrin naa. Gbogbo igbiyanju BBC lati ba awọn alaṣẹ ajọ TRACE sọrọ lo jasi pabo, nitori pe agbẹnusọ ajọ naa, Babatunde Akinbiyi, ko gbe ipe sori ẹrọ ibanisọrọ rẹ.


Nigeria rape cases: Ìyá àgbà ní ọkùnrin tó mutí yó náà fipá lòpọ̀ pẹ̀lú òun lójú oorun

Iya onile kan to n gbe ni Ijoko nipinlẹ Ogun ti salaye bi awakọ ọkọ akẹru kan to ti mu ọti yo, ṣe fipa ba a lopọ. Nigba to n ba akọroyin sọrọ, iya arugbo naa, ti a fi orúkọ bo ni asiri ni, ko si ẹnikẹni ninu ile, gbogbo ayalegbe oun to ti jade lọ, wọn ko si tii wọle pada, ti ọkùnrin to muti yo naa si fi tipa wọnu yara oun. "Aladugbo mi ti mo mọ ni ọkùnrin, ẹni ọdun mẹẹdọgbọn naa, o fi tipa-tipa wọ yara mi lasiko to mu ọti yo ni aago mọkanla alẹ, o bo mi ni ẹnu, ki n ma baa pariwo, o si fi ipa ba mi ni ajọsepọ." "Mo ja fita-fita amọ apa mi ko ka, o ṣe nnkan to fẹ ṣe, nigba to ya, mo raye pariwo sita, awọn aladugbo de, ti wọn si ko ẹgba bo o lẹyin, ko to fi mi silẹ." Mama agba ni wọn ti fi iṣẹlẹ yii to agọ ọlọpaa to wa ni Agbado leti, tawọn ọlọpaa si ti mu afurasi ọhun, bakan naa ni wọn ba aṣọ ati ina tọọsi to fi silẹ ni yara iya agba naa.


Coronavirus updates and palliative: Gomina Dapo Abiodun ti APC kéde àdínkù owó orí nípinlẹ̀ Ogun

Gomina Dapo Abiodun to n tukọ ipinlẹ Ogun labẹ akoso ẹgbẹ oṣelu APC ti kede ẹdinku si awọn owo orí kan nibẹ. O ni oun ti buwọlu awọn igbesẹ kan lori ọrọ owo ori ni eyi ti yoo mu irọrun de sii fun awọn ti oun n dari. O ni lẹsẹkẹsẹ ni awọn igbesẹ naa di mimuṣẹ lati ileeṣẹ to n ri si ọrọ owo ori nipinlẹ Ogun, iyẹn Ogun state internal revenue services. Bayii, wọn ti ṣafikun si gbedeke asiko too le san owo ori lai san ele sii fun oṣu mẹfa. Ko ni si ele idiyele to yẹ ni sisan lori aitete san owo ori ẹni tabi ti ileeṣẹ fun oṣu mẹjọ sẹyin. Ko ni si owo ori ọlọsọọsẹ fawọn ileeṣẹ to n te tẹtẹ lati oṣu kẹrin ọdun si oṣu kẹfa.


Bayii, wọn ti ṣafikun si gbedeke asiko too le san owo ori lai san ele sii fun oṣu mẹfa. Ko ni si ele idiyele to yẹ ni sisan lori aitete san owo ori ẹni tabi ti ileeṣẹ fun oṣu mẹjọ sẹyin. Ko ni si owo ori ọlọsọọsẹ fawọn ileeṣẹ to n te tẹtẹ lati oṣu kẹrin ọdun si oṣu kẹfa. Dapo Abiodun tun ṣalaye pe o ṣeeṣe lati ṣe ipade pẹlu ileeṣẹ to n mojuto ọrọ owo ori lati ori ayelujara laidaamu wa sileeṣẹ wọn rara. O tun kede ọna ijiroro ajọsọ lori ọna ti yoo rọrun fawọn to jẹ owo ori tẹlẹ lati tele ọna ti ko ga ju ara lọ. Iru igbesẹ yii wo ni ipinlẹ Eko gbe ṣaaju asiko yii?


Dapo Abiodun tun ṣalaye pe o ṣeeṣe lati ṣe ipade pẹlu ileeṣẹ to n mojuto ọrọ owo ori lati ori ayelujara laidaamu wa sileeṣẹ wọn rara. O tun kede ọna ijiroro ajọsọ lori ọna ti yoo rọrun fawọn to jẹ owo ori tẹlẹ lati tele ọna ti ko ga ju ara lọ. Iru igbesẹ yii wo ni ipinlẹ Eko gbe ṣaaju asiko yii? Gomina Sanwo-Olu náà dín  owọ́ orí lórí ilé àti ilẹ̀ kù nítorí Covid 19 Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti bu ọwọ lu yiyọ owo ori ọdun mẹta kuro fun awọn onile ti won ko san owo ori lori ilẹ̀ ati ile wọ́n ni ipinlẹ́ Eko. (LUC Charges) O si tun yọ ida mẹẹdọ́gbọn ninu ọgọrun un kuro fun awọn to ba tete san ti won lasiko yii. Sanwo-Olu sọ wi pe owo ti wọn yọ kuro ninu owo naa wa fun riran awọn  onisowo ati awọn to ni dukia  lọwọ lati din inawo wọn  ku  nitori bi  eto ọrọ aje se ri ni akoko corona yii ni Ilu Eko ati agbaye.


Gomina Sanwo-Olu náà dín  owọ́ orí lórí ilé àti ilẹ̀ kù nítorí Covid 19 Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti bu ọwọ lu yiyọ owo ori ọdun mẹta kuro fun awọn onile ti won ko san owo ori lori ilẹ̀ ati ile wọ́n ni ipinlẹ́ Eko. (LUC Charges) O si tun yọ ida mẹẹdọ́gbọn ninu ọgọrun un kuro fun awọn to ba tete san ti won lasiko yii. Sanwo-Olu sọ wi pe owo ti wọn yọ kuro ninu owo naa wa fun riran awọn  onisowo ati awọn to ni dukia  lọwọ lati din inawo wọn  ku  nitori bi  eto ọrọ aje se ri ni akoko corona yii ni Ilu Eko ati agbaye. Fifi ọ́wọ si adinku owo ori yii wa ye lẹyin osu kan ti Sanwo-Olu ti wọ́n ti n gbe ee yẹ́wo. Sisan owo adinku ori yii bẹrẹ lati ọdun 2018. Gomina Sanwo-Olu kede ibuwolu yii ninu ipade pẹlu awọn olori onisowo ati onise Aladani keekeeke (MSMEs) ni Lagos Corporate Assembly to jẹ́ ile okowo ijọba, ni Alausa .


Fifi ọ́wọ si adinku owo ori yii wa ye lẹyin osu kan ti Sanwo-Olu ti wọ́n ti n gbe ee yẹ́wo. Sisan owo adinku ori yii bẹrẹ lati ọdun 2018. Gomina Sanwo-Olu kede ibuwolu yii ninu ipade pẹlu awọn olori onisowo ati onise Aladani keekeeke (MSMEs) ni Lagos Corporate Assembly to jẹ́ ile okowo ijọba, ni Alausa . Sanwo-Olu sọ pe oun gbe igbesẹ naa lati le fi ran awọn onisẹ aladani lọwọ ati lati le fi sun ọrọ aje siwaju ni akoko idẹnukọlẹ ọrọ aje ati koni le gbele ti arun Coronavirus yii. Gomina salaye siwaju si pe wọn sagbekalẹ ofin tuntun yi lati fi dena ija lori ilẹ ati awọ̀n ohun ini to ku. Gomina sọ wi pe ijoba buwọlu yiyọ owo ori  ọdun mẹta kuro bẹ́rẹ́ lati  ọdun 2017, 2018,  ati 2019.


Sanwo-Olu sọ pe oun gbe igbesẹ naa lati le fi ran awọn onisẹ aladani lọwọ ati lati le fi sun ọrọ aje siwaju ni akoko idẹnukọlẹ ọrọ aje ati koni le gbele ti arun Coronavirus yii. Gomina salaye siwaju si pe wọn sagbekalẹ ofin tuntun yi lati fi dena ija lori ilẹ ati awọ̀n ohun ini to ku. Gomina sọ wi pe ijoba buwọlu yiyọ owo ori  ọdun mẹta kuro bẹ́rẹ́ lati  ọdun 2017, 2018,  ati 2019. Sanwo Olu ni : " idi ti a fi gbe igbesẹ yii ni ki awọn eniyan ipinle Eko le mo pe a mo riri eto ọrọ́ aje to dẹnukole nitori ajakalẹ arun Coronavirus yii ni gbogbo agbaye. O tun fi da wọn loju pe didun lọsan a so fun awọn onile ise Aladani nipinlẹ Eko laipẹ Ipinle Oyo lo kọkọ́ bẹrẹ bayii: Ìpínlẹ̀ Oyo kéde àdínkù owó orí nítorí Covid 19 Coronavirus Updates in Oyo: Seyi Makinde kéde àdínkù owó orí nítorí Covid 19- Akinola Ojo Komisọnna eto ẹnawo ni ipinẹ Oyo lo kede bẹ́ẹ̀ lorukọ Gomina Seyi MAkinde. Ogbeni Akinola Ojo to jẹ Kọmisọnna fun eto ẹnawo ni ipinlẹ̀ Oyo lo ni ijọba gbe igbesẹ yii ki ara o le tu awọn onile ile isẹ nlanla ati keekeeke ni ipinlẹ Oyo.


Sanwo Olu ni : " idi ti a fi gbe igbesẹ yii ni ki awọn eniyan ipinle Eko le mo pe a mo riri eto ọrọ́ aje to dẹnukole nitori ajakalẹ arun Coronavirus yii ni gbogbo agbaye. O tun fi da wọn loju pe didun lọsan a so fun awọn onile ise Aladani nipinlẹ Eko laipẹ Ipinle Oyo lo kọkọ́ bẹrẹ bayii: Ìpínlẹ̀ Oyo kéde àdínkù owó orí nítorí Covid 19 Coronavirus Updates in Oyo: Seyi Makinde kéde àdínkù owó orí nítorí Covid 19- Akinola Ojo Komisọnna eto ẹnawo ni ipinẹ Oyo lo kede bẹ́ẹ̀ lorukọ Gomina Seyi MAkinde. Ogbeni Akinola Ojo to jẹ Kọmisọnna fun eto ẹnawo ni ipinlẹ̀ Oyo lo ni ijọba gbe igbesẹ yii ki ara o le tu awọn onile ile isẹ nlanla ati keekeeke ni ipinlẹ Oyo. Lasiko to n sọrọ lori igbesẹ ijọba lori owo ori nibi apero lori owo ori aladani ati onile isẹ lo sọ eyi di mimọ. Akinola ni ohun to jẹ gomina Seyi Makinde lọkan ni lati mu igbe aye irọrun ba awọn eeyan ipinlẹ Oyo. Bakan naa ni Ogbeni Akinola Ojo tun salaye idi ti ijọba fi sun ọjọ fifopin si owo ori sisan sẹyin fun awọn eeyan ati onile isẹ nlanla ati keekeeke.


Lasiko to n sọrọ lori igbesẹ ijọba lori owo ori nibi apero lori owo ori aladani ati onile isẹ lo sọ eyi di mimọ. Akinola ni ohun to jẹ gomina Seyi Makinde lọkan ni lati mu igbe aye irọrun ba awọn eeyan ipinlẹ Oyo. Bakan naa ni Ogbeni Akinola Ojo tun salaye idi ti ijọba fi sun ọjọ fifopin si owo ori sisan sẹyin fun awọn eeyan ati onile isẹ nlanla ati keekeeke. Lara awọn ọna ti ijọba fi mu nkan dẹrun sii fawọn olugbe ipinlẹ Oyo to tun mẹnuba ni yiyọ́ kuro owo itanran to yẹ ki ẹni to ba lugbadi ofin aitete san owo ori yẹ ko san lasiko yii. Awọn to ni ileesẹ to nii se pẹlu ohun ọgbin, isẹ́ agbẹ, ọ̀sìn ẹja, eto irinna, iwakusa ati bẹẹ bẹẹ lọ. Kọmisọnna naa tun fi kun ọrọ rẹ pe ijọba gomina Seyi Makinde ti fọwọ si adinku ida marindinlọgọ́rin ninu ọgọ̀run un fun awọn osisẹ to kuna lati san owo ori tẹ́lẹ̀ nitori wahala Covid 19 ti ko jẹ́ ki agbaye ri isẹ́ se yii.


Lara awọn ọna ti ijọba fi mu nkan dẹrun sii fawọn olugbe ipinlẹ Oyo to tun mẹnuba ni yiyọ́ kuro owo itanran to yẹ ki ẹni to ba lugbadi ofin aitete san owo ori yẹ ko san lasiko yii. Awọn to ni ileesẹ to nii se pẹlu ohun ọgbin, isẹ́ agbẹ, ọ̀sìn ẹja, eto irinna, iwakusa ati bẹẹ bẹẹ lọ. Kọmisọnna naa tun fi kun ọrọ rẹ pe ijọba gomina Seyi Makinde ti fọwọ si adinku ida marindinlọgọ́rin ninu ọgọ̀run un fun awọn osisẹ to kuna lati san owo ori tẹ́lẹ̀ nitori wahala Covid 19 ti ko jẹ́ ki agbaye ri isẹ́ se yii. Awọn ti eyi kan julọ ni awọn osisẹ ile itura, ile iwe, ibudo igbafẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ to yẹ ki wọn ti seto sisan owo ori wọn saaju ọjọ kọkandinlọgbọn, osu kẹjọ, ọdun 2020. Koda, o tun ni iye osisẹ́ ti koowa ba ni ati iye owo to ba n san fun wọn lasiko Covid 19 yii ni ki wọn san owo ori wọn le lori lai jẹ gbese. O ni awọn ileesẹ to ba tun tete san owo ori wọn saaju ọgbọn ọjọ, osu kẹsan an a tun ri ẹdinwo ida mẹẹdọgbọn gba sii.


Awọn ti eyi kan julọ ni awọn osisẹ ile itura, ile iwe, ibudo igbafẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ to yẹ ki wọn ti seto sisan owo ori wọn saaju ọjọ kọkandinlọgbọn, osu kẹjọ, ọdun 2020. Koda, o tun ni iye osisẹ́ ti koowa ba ni ati iye owo to ba n san fun wọn lasiko Covid 19 yii ni ki wọn san owo ori wọn le lori lai jẹ gbese. O ni awọn ileesẹ to ba tun tete san owo ori wọn saaju ọgbọn ọjọ, osu kẹsan an a tun ri ẹdinwo ida mẹẹdọgbọn gba sii. O tun ni aaye wa lati pe tabi sọrọ ni kikun lori ayelujara pẹlu awọn osisẹ to n risi ọ̀rọ̀ owo ori lai rinrin ajo wa si ilu Ibadan ni olu ileeesẹ wọn bii ti atijọ O pari re pe awọn ti kọwe ransẹ si awẹn onile ise kaakiri lori igbesẹ ijọba yii. Awọn onileesẹ to n se ipese ounje agolo, nkan mimu bii tii, omi inu ike ati omi inu ọ̀rá to ba tete san owo ori saaju ọjọ kọkanlelọgbọn, osu kẹjọ yoo ri ẹbun ida aadọta gba ninu owo ori wọn.


O tun ni aaye wa lati pe tabi sọrọ ni kikun lori ayelujara pẹlu awọn osisẹ to n risi ọ̀rọ̀ owo ori lai rinrin ajo wa si ilu Ibadan ni olu ileeesẹ wọn bii ti atijọ O pari re pe awọn ti kọwe ransẹ si awẹn onile ise kaakiri lori igbesẹ ijọba yii. Awọn onileesẹ to n se ipese ounje agolo, nkan mimu bii tii, omi inu ike ati omi inu ọ̀rá to ba tete san owo ori saaju ọjọ kọkanlelọgbọn, osu kẹjọ yoo ri ẹbun ida aadọta gba ninu owo ori wọn.


Coronavirus Updates in Nigeria: Baba Obasanjọ kò ní àrùn Coronavirus

Aarẹ orilẹ-ede Naijiria tẹlẹri, Oloye Oluṣẹgun Obasanjo ko ni arun Coronavirus. Agbẹnusọ fun Baba Obasanjọ, Kehinde Akinyemi lo fi lede bẹẹ ninu atẹjade ni Ọjọ Isinmi pe ayẹwo fihan pe ko ni arun Coronavirus. Akinyemi ni Ọjọ Keje, Oṣu Kẹjọ, ọdun 2020 ni baba ṣe ayẹwo fun arun Coronavirus ni ile rẹ to wa ni Olusegun Obasanjo Presidential Library (OOPL) Pent House residence, Okemosan, Abeokuta, ni ipinlẹ Ogun. Wọn fikun wi pe dokita kan ti orukọ rẹ n jẹ Olukunle Oluwasemowo ti ileewosan Molecular Genetics Laboratory 54gene, nipinlẹ Eko lo ṣe ayẹwo naa. Abajade ayẹwo naa ni Ọjọ Isinmi, Ọjọ Kẹsan an, Oṣu Kẹjọ lo fi lede pe saka ni ara Baba da lọwọ arun Coronavirus. Ileewosan to ṣe ayẹwo naa wa lara awọn ileeṣe ayẹwo fun arun Coronavirus to gba ontẹ ijọba ati ajọ to n risi ọrọ ajakalẹ arun ni Naijiria, NCDC.


Alagabagebe: Ẹ fi àmì ohùn Yorùbá sí orí rẹ̀

Ẹ nlẹ n bẹun, gbogbo ọmọ Yoruba atata. Ki aṣa maa parun ni ojuṣe gbogbo wa. A tun ti bọ sode lori itankalẹ ede Yoruba ati bi awa ọmọ 'kootu oo jiire' ṣe mọ ami ohun ori ọrọ Yoruba si. O ya, ẹ wo o ki ẹ k'ẹkọ, ki ẹ rẹrin, ki ẹyin naa si gbiyanju u tiyin. Idahun ni: Alagabagebe to tumó si eni to maa n se kebekebe, ami ohun rẹ ni:  re mi do do re do


Eid el Kabir: Àwọn ohun mẹ́sàn án tí Mùsùlùmí gbọdọ̀ ṣe nínú oṣù Dhual rèé

Anabi Muhammad (SAW) sọ pe ko si ọjọ kankan to ṣe koko julọ ninu ọdun kan ju ọjọ mẹwaa akọkọ ninu oṣu Dhu al- Hijjah. Awọn onimọ ti rọ awọn Musulumi lati mu ọjọ mẹwaa akọkọ oṣu Dhul Hijjah lẹyin ti wọn ti kede ọjọru gẹgẹ bi ọjọ kinni, oṣu kejila kalẹnda musulumi. Awọn Musulumi maa ri ọjọ mẹwaa akọkọ oṣu Dhul al- Hijjah gẹgẹ bi eyi to se pataki julọ niwaju Ọlọrun. Bakan naa ni wọn ni gbogbo adura ati aawẹ ti Musulumi ba se ni ọjọ naa yoo goke arafa lọ ni ibi ti o sunmọ Ọlọrun julọ Sheikh Aminu Ibrahim Dauraea to jẹ ilumọọka onimọ ẹsin Islam ni orile-ede yii salaye fun BBC nipa gbogbo awọn nkan to rọ mọ Oṣu Dhu al- Hijjah ati awọn nkan ti musulumi gbọdọ ṣe. Ma  ṣe ge irun tabi fa eekanna rẹ Nkan akọkọ ni pe ti enikan ba n gbiyanju lati se aluwala, lati ọjọ akọkọ, oṣu Dhu al - Hijjah, ma se ge eekanna rẹ tabi ki o fa irun kankan lara. Nitori pe Allah (SAWA) yoo se alekun ati ibukun si irun kọọkan ati bi eekanna naa ba ṣe gun to, titi di asiko ti yoo fi ge irun rẹ tabi eekanna.


Bakan naa ni wọn ni gbogbo adura ati aawẹ ti Musulumi ba se ni ọjọ naa yoo goke arafa lọ ni ibi ti o sunmọ Ọlọrun julọ Sheikh Aminu Ibrahim Dauraea to jẹ ilumọọka onimọ ẹsin Islam ni orile-ede yii salaye fun BBC nipa gbogbo awọn nkan to rọ mọ Oṣu Dhu al- Hijjah ati awọn nkan ti musulumi gbọdọ ṣe. Ma  ṣe ge irun tabi fa eekanna rẹ Nkan akọkọ ni pe ti enikan ba n gbiyanju lati se aluwala, lati ọjọ akọkọ, oṣu Dhu al - Hijjah, ma se ge eekanna rẹ tabi ki o fa irun kankan lara. Nitori pe Allah (SAWA) yoo se alekun ati ibukun si irun kọọkan ati bi eekanna naa ba ṣe gun to, titi di asiko ti yoo fi ge irun rẹ tabi eekanna. Gba aawẹ lọjọ Arafa Gẹgẹ bi Sheikh Daurawa sr sọ, nkan ikeji ni lati gba aawẹ lọjọ Arafa. Hadiiti sọ pe aawẹ lọjọ Arafa maa n pa gbogbo ẹsẹ ọdun to kọja ati eyi to n bọ rẹ Irubọ/Itọrẹ Nkan kẹta, o ṣe pataki lati ṣe itọrẹ aanu, eyi tọ sunnah Anabi Ibrahim  (SAWA) ti Allah pa laṣẹ gẹgẹ bi adanwo lati fi ọmọ rẹ rubọ, o setan lati ṣe ki Ọlọrun to fi Agbo rọpo ọmọ rẹ. Lọ si Yidi O ṣe pataki bakan naa ki eniyan lọ fun adua yidi lọjọ ọdun ileya, ki eniyan si wọ asọ tuntun.


Gba aawẹ lọjọ Arafa Gẹgẹ bi Sheikh Daurawa sr sọ, nkan ikeji ni lati gba aawẹ lọjọ Arafa. Hadiiti sọ pe aawẹ lọjọ Arafa maa n pa gbogbo ẹsẹ ọdun to kọja ati eyi to n bọ rẹ Irubọ/Itọrẹ Nkan kẹta, o ṣe pataki lati ṣe itọrẹ aanu, eyi tọ sunnah Anabi Ibrahim  (SAWA) ti Allah pa laṣẹ gẹgẹ bi adanwo lati fi ọmọ rẹ rubọ, o setan lati ṣe ki Ọlọrun to fi Agbo rọpo ọmọ rẹ. Lọ si Yidi O ṣe pataki bakan naa ki eniyan lọ fun adua yidi lọjọ ọdun ileya, ki eniyan si wọ asọ tuntun. Ti oo ba wa ni aṣọ tuntun; o ṣe pataki lati wọ eyi to dara ju ninu awọn aṣọ ti o ni. O gbọdọ dara si awọn ẹbi rẹ ki o si ra aṣọ tuntun fun wọn ti o ba lagbara rẹ, ki wọn si lọ yidi pẹlu awọn obinrin. Oṣu aawẹ ni Dhu al- Hijjah Yatọ si pe o gba aawẹ lọjọ Arafa, o ṣe pataki lati gbawẹ lati ibere lẹẹkan oṣu naa.


Ti oo ba wa ni aṣọ tuntun; o ṣe pataki lati wọ eyi to dara ju ninu awọn aṣọ ti o ni. O gbọdọ dara si awọn ẹbi rẹ ki o si ra aṣọ tuntun fun wọn ti o ba lagbara rẹ, ki wọn si lọ yidi pẹlu awọn obinrin. Oṣu aawẹ ni Dhu al- Hijjah Yatọ si pe o gba aawẹ lọjọ Arafa, o ṣe pataki lati gbawẹ lati ibere lẹẹkan oṣu naa. Fikun iṣẹ oore ṣiṣe O ṣe pataki lati maa ṣe saara nigbagbogbo ni oṣu Dhu al-Hijjah Bi apẹrẹ, ti o ba n sẹ ọrẹ ẹgbẹrun kan Naira, o ni lati fi kun un tabi ki o ṣe ni ilopo Nkan miran tun ni pe ẹni ti ko ba lọsi Hajj ọdun yii, o yẹ ko fi ilaji owo rẹ ra ounjẹ ati aṣọ fun awọn alaini, iṣẹ oore naa ni. Ṣe abẹwo si awọn ọrẹ ati ẹbi rẹ Nkan to yẹ Musulumi ni lati maa ṣe abẹwo si ẹbi ati ọrẹ ninu oṣu yii Kikọ itẹ oku O ṣe pataki lati ṣe afikun iye awon itẹ oku ni asiko oṣu ibukun yii. O se pataki lati kọ awon saare oku ti wọn o kọ akọle bii Allahu Akbar, Allahu Akbar, La'ilaha illalLah Allahu Akbar, Allahu Akbar walillahil hamdu sii Lilọ Hajj O ṣe pataki lati lọ Hajj tabi Umurah.


Fikun iṣẹ oore ṣiṣe O ṣe pataki lati maa ṣe saara nigbagbogbo ni oṣu Dhu al-Hijjah Bi apẹrẹ, ti o ba n sẹ ọrẹ ẹgbẹrun kan Naira, o ni lati fi kun un tabi ki o ṣe ni ilopo Nkan miran tun ni pe ẹni ti ko ba lọsi Hajj ọdun yii, o yẹ ko fi ilaji owo rẹ ra ounjẹ ati aṣọ fun awọn alaini, iṣẹ oore naa ni. Ṣe abẹwo si awọn ọrẹ ati ẹbi rẹ Nkan to yẹ Musulumi ni lati maa ṣe abẹwo si ẹbi ati ọrẹ ninu oṣu yii Kikọ itẹ oku O ṣe pataki lati ṣe afikun iye awon itẹ oku ni asiko oṣu ibukun yii. O se pataki lati kọ awon saare oku ti wọn o kọ akọle bii Allahu Akbar, Allahu Akbar, La'ilaha illalLah Allahu Akbar, Allahu Akbar walillahil hamdu sii Lilọ Hajj O ṣe pataki lati lọ Hajj tabi Umurah. Onimọ naa sọ pe awọn iṣesi yii lo ti ṣe akotan gbogbo opo ẹsin musulumi. Idi niyi ti won ṣe rọ musulumi lati tiraka lati ṣe gbogno nkan wọnyi ninu oṣu mimọ yii. Oriṣiriṣi eto amuludun, to fi mọ ẹṣin gigun lo ma n waye lasiko ọdun Ileya nilẹ Hausa.


Onimọ naa sọ pe awọn iṣesi yii lo ti ṣe akotan gbogbo opo ẹsin musulumi. Idi niyi ti won ṣe rọ musulumi lati tiraka lati ṣe gbogno nkan wọnyi ninu oṣu mimọ yii. Oriṣiriṣi eto amuludun, to fi mọ ẹṣin gigun lo ma n waye lasiko ọdun Ileya nilẹ Hausa. Arun coronavirus si ni ijọba sọ pe o mu ki wọn o fagile adura Eid l'ọdun yii, lati ri i pe ero ko pọju ki aarun naa ma ba a tun ran si. Iyalẹnu ni adura Eid ti ko ni i waye jẹ fun awọn kan nilu Kano, nitori pe ko si isede mọ, ati pe ọdun ileya akọkọ niyii ti Emir ilu Kano, Alhaji Aminu Ado Bayero, yoo ṣe lori itẹ. Kii ṣe ilu Kano nikan ni yoo ṣafẹẹri ọdun adura Eid, ọrọ yii kan awọn ilu nla bi i Rano, Gaya, Karaye, ati Bichi to wa ni ipinlẹ Kano.


Arun coronavirus si ni ijọba sọ pe o mu ki wọn o fagile adura Eid l'ọdun yii, lati ri i pe ero ko pọju ki aarun naa ma ba a tun ran si. Iyalẹnu ni adura Eid ti ko ni i waye jẹ fun awọn kan nilu Kano, nitori pe ko si isede mọ, ati pe ọdun ileya akọkọ niyii ti Emir ilu Kano, Alhaji Aminu Ado Bayero, yoo ṣe lori itẹ. Kii ṣe ilu Kano nikan ni yoo ṣafẹẹri ọdun adura Eid, ọrọ yii kan awọn ilu nla bi i Rano, Gaya, Karaye, ati Bichi to wa ni ipinlẹ Kano. Ṣugbọn ṣa, eyi kọ ni igba akọkọ ti wọn fi ofin de adura agbapọ, nitori awọn idi l'oriṣiriṣi. Laarin ọdun 1981 si 1983, ayẹyẹ Hawan Sallah ko waye, nitori aawọ to wa laarin gomina igba naa, Abubakar Rimi, ati Emir to wa lori oye. Ayẹyẹ Hawan Sallah jẹ eto pataki, ninu eyi ti Emir ti ma n gun ẹṣin yipo ilu Kano, ti awọn eeyan yoo si ma a kan saara si.


Ṣugbọn ṣa, eyi kọ ni igba akọkọ ti wọn fi ofin de adura agbapọ, nitori awọn idi l'oriṣiriṣi. Laarin ọdun 1981 si 1983, ayẹyẹ Hawan Sallah ko waye, nitori aawọ to wa laarin gomina igba naa, Abubakar Rimi, ati Emir to wa lori oye. Ayẹyẹ Hawan Sallah jẹ eto pataki, ninu eyi ti Emir ti ma n gun ẹṣin yipo ilu Kano, ti awọn eeyan yoo si ma a kan saara si. Bakan naa lọdun 2012, Igbimọ lọbalọba ilu Kano, fi ofin de adura Eid, nitori pe ara Emir ilu Kano nigba naa, Alhaji Ado Bayero ko ya. Eyi ko ṣẹlẹ ri lati bi igba ọdun ti adura Eid ti n waye nilu Kano. Amọ ero awọn kan yatọ lori eyi, igbagbọ wọn ni pe irẹpọ ti ko si laarin igbimọ lọbalọba ati ijọba ipinlẹ Kano, lo fa igbesẹ naa.


Bakan naa lọdun 2012, Igbimọ lọbalọba ilu Kano, fi ofin de adura Eid, nitori pe ara Emir ilu Kano nigba naa, Alhaji Ado Bayero ko ya. Eyi ko ṣẹlẹ ri lati bi igba ọdun ti adura Eid ti n waye nilu Kano. Amọ ero awọn kan yatọ lori eyi, igbagbọ wọn ni pe irẹpọ ti ko si laarin igbimọ lọbalọba ati ijọba ipinlẹ Kano, lo fa igbesẹ naa. Eto adura ko tun waye lọdun 2013. Ayẹyẹ kankan ko si waye titi di ọdun 2014, lẹyin iku Emir Ado Bayero. Ọdun 2019 ni ijọba ipinlẹ Kano,tun fi ofin de eto adura, eyi to ba awọn ọdọ ati awọn ọmọbinrin lọkan jẹ pupọ.


Eto adura ko tun waye lọdun 2013. Ayẹyẹ kankan ko si waye titi di ọdun 2014, lẹyin iku Emir Ado Bayero. Ọdun 2019 ni ijọba ipinlẹ Kano,tun fi ofin de eto adura, eyi to ba awọn ọdọ ati awọn ọmọbinrin lọkan jẹ pupọ. Bo tilẹ jẹ pe eto aabo nijọba sọ pe o fa igbesẹ naa, o foju han pe nitori ija to wa laarin igbimọ lọbalọba ati ijọba lo fa a. Eto adura ko tun waye lasiko itunu awẹ ọdun 2020, nitori itankalẹ coronavirus. Bakan naa ni ọmọ ṣori ni ipinlẹ Ogun lọdun yii: Kò ní sí ayẹyẹ ọdún Ojúde Oba lọ́dún yìí- Awujale ilẹ̀ Ijebu Ọba Sikiru Adetona ti ilẹ̀ Ijebu ti kéde pé ayẹyẹ ọdún Ojude Oba kò ní wáyé lọ́dún yìí. Ojude Oba festival: Kò ní sí ayẹyẹ Ojúde Oba lọ́dún yìí nítorí Coronavirus- Ọba Sikiru Adetona Awujale ati alaṣẹ agba ilẹ Ijebu, Ọba Sikiru Adetona ti kede pe ayẹyẹ ọdun Ojude Oba tọdun 2020 ko ni waye nitori arun Covid-19.


Bo tilẹ jẹ pe eto aabo nijọba sọ pe o fa igbesẹ naa, o foju han pe nitori ija to wa laarin igbimọ lọbalọba ati ijọba lo fa a. Eto adura ko tun waye lasiko itunu awẹ ọdun 2020, nitori itankalẹ coronavirus. Bakan naa ni ọmọ ṣori ni ipinlẹ Ogun lọdun yii: Kò ní sí ayẹyẹ ọdún Ojúde Oba lọ́dún yìí- Awujale ilẹ̀ Ijebu Ọba Sikiru Adetona ti ilẹ̀ Ijebu ti kéde pé ayẹyẹ ọdún Ojude Oba kò ní wáyé lọ́dún yìí. Ojude Oba festival: Kò ní sí ayẹyẹ Ojúde Oba lọ́dún yìí nítorí Coronavirus- Ọba Sikiru Adetona Awujale ati alaṣẹ agba ilẹ Ijebu, Ọba Sikiru Adetona ti kede pe ayẹyẹ ọdun Ojude Oba tọdun 2020 ko ni waye nitori arun Covid-19. Ajakalẹ arun coronavirus yii lo n gba ẹbọ lọwọ gbogbo agbaye lati oṣu kejila, ọdun 2019 to ti bẹrẹ ni China. Ohun naa lo si ti mu ayipada ba eto ẹkọ, irin ajo afẹ ati awọn nkan ọlọdọọọdun miran kaakiri agbaye Oba Adetona lo kede pe Covid 19 yii ko ni jẹ ki ọdun yii waye ninu atẹjade kan ti Ebumawe ti Ago-Iwoye, Oba A.A. Adenugba fọwọ si. O ni o ṣe pataki ki ayẹyẹ ọdun ọhun ma waye nitori ajakalẹ arun Coronavirus to n ba gbogbo agbaye finra, ti ko si yọ Naijiria sẹyin.


Ajakalẹ arun coronavirus yii lo n gba ẹbọ lọwọ gbogbo agbaye lati oṣu kejila, ọdun 2019 to ti bẹrẹ ni China. Ohun naa lo si ti mu ayipada ba eto ẹkọ, irin ajo afẹ ati awọn nkan ọlọdọọọdun miran kaakiri agbaye Oba Adetona lo kede pe Covid 19 yii ko ni jẹ ki ọdun yii waye ninu atẹjade kan ti Ebumawe ti Ago-Iwoye, Oba A.A. Adenugba fọwọ si. O ni o ṣe pataki ki ayẹyẹ ọdun ọhun ma waye nitori ajakalẹ arun Coronavirus to n ba gbogbo agbaye finra, ti ko si yọ Naijiria sẹyin. Oba ọhun rọ awọn ara ilu lati tẹle gbogbo ilana ti ajọ NCDC gbe kalẹ bii ọwọ fifọ loorekoore ati ijinasiraẹni lawujọ lọna ati le arun naa lọ. Lẹyin naa lo parọwa si awọn ọmọ bibi ilẹ Ijebu lati ṣe ọdun ọhun laaye ara wọn lai si ariwo. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọdun Ojude Oba maa n waye lọdọọdun ni ọjọ kẹta ọdun Ileya ti awọn Musulumi maa n ṣe.


Oba ọhun rọ awọn ara ilu lati tẹle gbogbo ilana ti ajọ NCDC gbe kalẹ bii ọwọ fifọ loorekoore ati ijinasiraẹni lawujọ lọna ati le arun naa lọ. Lẹyin naa lo parọwa si awọn ọmọ bibi ilẹ Ijebu lati ṣe ọdun ọhun laaye ara wọn lai si ariwo. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọdun Ojude Oba maa n waye lọdọọdun ni ọjọ kẹta ọdun Ileya ti awọn Musulumi maa n ṣe. Ṣaaju ni Ijọba Kano na ti paṣẹ pe: Ijọba Kano wọgile ayẹyẹ to maa n waye lẹyin irun ọdun Ileya: Ko tan sibẹ o, ijọba ipinlẹ naa tun ti wọgile ayẹyẹ ọdun ileya ọdun 2020 nitori Covid-19. Lojuna ati fopin si itankalẹ aarun Coronavirus ni ipinlẹ Kano, ijọba ti kede lọjọru pe oun wọgile gbogbo ayẹyẹ ọdun Eid-el-Kabir. Apejọpọ Hawan Daushe ti Emir maa n bẹ gomina wo nile ìjọba l'agbegbe Shettima House laarin awọn ayẹyẹ to ku ko ni waye.


Ṣaaju ni Ijọba Kano na ti paṣẹ pe: Ijọba Kano wọgile ayẹyẹ to maa n waye lẹyin irun ọdun Ileya: Ko tan sibẹ o, ijọba ipinlẹ naa tun ti wọgile ayẹyẹ ọdun ileya ọdun 2020 nitori Covid-19. Lojuna ati fopin si itankalẹ aarun Coronavirus ni ipinlẹ Kano, ijọba ti kede lọjọru pe oun wọgile gbogbo ayẹyẹ ọdun Eid-el-Kabir. Apejọpọ Hawan Daushe ti Emir maa n bẹ gomina wo nile ìjọba l'agbegbe Shettima House laarin awọn ayẹyẹ to ku ko ni waye. Kọmísọ́nnà fun ọrọ to n lọ ni Kano, Muhammed Garba, sọ pe eyi jẹ ọkan lara igbese ijọba lati tubọ tesiwaju ninu aseyọri rẹ lati gbogun ti aarun Covid-19. Eid-el-Kabir jẹ ayẹyẹ to mọ julọ ti awon misulumi maa n se lati buyi kun ifẹ Ibrahim to gba lati fi ọmọ rẹ rubọ, ni igbọran si aṣẹ Ọlọrun Garba ni ipinnu ijọba yii ko sẹyii ifẹnuko igbimọ alaṣẹ leyin ipade to waye. O ni àwọn igbimọ fẹnuko pe ki awon eniyan kirun janmọ jakejado ipinlẹ Kano, sugbọn ki wọn tẹle ilana ijina sira ẹni ati gbogbo ilana lati dẹkun aarun Covid19 ni agbegbe ibi irun janmọ Garba kede pe ijọba yoo pese gbogbo awon nkan aabo ti won yoo nilo, bii iboju ati 'hand sanitizer' ti won yoo lo.


Kọmísọ́nnà fun ọrọ to n lọ ni Kano, Muhammed Garba, sọ pe eyi jẹ ọkan lara igbese ijọba lati tubọ tesiwaju ninu aseyọri rẹ lati gbogun ti aarun Covid-19. Eid-el-Kabir jẹ ayẹyẹ to mọ julọ ti awon misulumi maa n se lati buyi kun ifẹ Ibrahim to gba lati fi ọmọ rẹ rubọ, ni igbọran si aṣẹ Ọlọrun Garba ni ipinnu ijọba yii ko sẹyii ifẹnuko igbimọ alaṣẹ leyin ipade to waye. O ni àwọn igbimọ fẹnuko pe ki awon eniyan kirun janmọ jakejado ipinlẹ Kano, sugbọn ki wọn tẹle ilana ijina sira ẹni ati gbogbo ilana lati dẹkun aarun Covid19 ni agbegbe ibi irun janmọ Garba kede pe ijọba yoo pese gbogbo awon nkan aabo ti won yoo nilo, bii iboju ati 'hand sanitizer' ti won yoo lo. O ni:  "Gbogbo Emir Kano Maraarun ni yoo lọ yidi ni agbegbe wọn ninu mọtọ." "Awọn alaṣẹ ijọba kọọkan ni yoo samoju to eto yidi ni agbegbe wọn lati rii daju pe awọn olujọsin  tẹle ilana ijọba lori Covid-19 "Alaye Garba ree" Bí Coronavirus ṣé jẹ́ kí Awujalẹ wọ́gilé Ojúde Ọba ní Ijẹbu-Ode, bẹ́ẹ̀ náà ló tún ti jẹ́ kí Ganduje wọ́gilé ayẹyẹ 'Hawan Daushe' to máa n waye ninu ọdun Ileya ni Kano.


O ni:  "Gbogbo Emir Kano Maraarun ni yoo lọ yidi ni agbegbe wọn ninu mọtọ." "Awọn alaṣẹ ijọba kọọkan ni yoo samoju to eto yidi ni agbegbe wọn lati rii daju pe awọn olujọsin  tẹle ilana ijọba lori Covid-19 "Alaye Garba ree" Bí Coronavirus ṣé jẹ́ kí Awujalẹ wọ́gilé Ojúde Ọba ní Ijẹbu-Ode, bẹ́ẹ̀ náà ló tún ti jẹ́ kí Ganduje wọ́gilé ayẹyẹ 'Hawan Daushe' to máa n waye ninu ọdun Ileya ni Kano.


Sheikh Liadi Orunsolu: Ìmáàmù àgbà ilẹ̀ Egba ti jáde láyé lẹ́ni ọdún méjídínlọ́gọ́rùn ún

Imaamu agba ti ilẹ Egba, Sheik Liadi Orunsolu ti jade laye. Iroyin ni imaamu naa jẹ Ọlọrun nipe laarọ ọjọ Iṣẹgun ni ile rẹ to wa ni ilu Abeokuta lẹni ọdun mejidinlọgọrun un. Ko to jade laye, Sheik Orunsolu ni aarẹ fun gbogbo awọn imaamu ati aafa ni ipinlẹ Ogun. Ologbe ọhun ti n ba awọn aisan kan to ni ṣe pẹlu ọjọ ogbo finra ki awẹ Ramada to bẹrẹ, ko pẹ diẹ si asiko yii lo dagbere faye. Imaamu naa yoo wọ kaa ilẹ sun gẹgẹ bi ilana ẹsin Musulumi.


Ondo Election: Akeredolu f'ògún ikọ̀ Àmọ̀tẹ́kùn Ondo gbárí fún ìdìbò tó ń bọ̀

"A o ni faaye gba lilo janduku tabi iwa ọdaran lasiko idibo to n bọ lọna..." Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu (SAN) ti fi da awọn eniyan ipinlẹ Ondo loju wipe ko ni si aaye fun oniwa ọdaran kankan lati da omi alafia ti wọn n gbadun nipinlẹ naa ru. Akeredolu n sọ eyi gẹgẹ bi ikọ alaabo ẹya Yoruba nipinlẹ naa Amotekun ṣe bẹrẹ iṣẹ ni pẹrẹwu. Gomina tẹnu mọ ọ pe pẹlu ajọṣepọ to dan mọran laarin awọn adari ikọ alaabo to ku pẹlu ti Amotekun, aridaju wa pe ọwọ yoo bẹrẹ si ni tẹ awọn ọdaran koda, ṣaaju ki wọn to pinṣẹ fun awọn ikọ naa. Arakunrin Akeredolu kede eyi nibi ayẹyẹ yiyan bii ologun lati bẹrẹ iṣẹ eyi ti ikọ Amotekun ṣe ni ipinlẹ naa to waye ni gbagede Fawehinmi Freedom Arcade lagbegbe Igbatoro, Akure, olu ilu naa. Gomina naa mu wa si iranti pe ọpọlọpọ n ro pe tori ati wọle gomina lẹẹkan sii lo n san ọna nigba ti o darapọ mọ awọn gomina ti wọn jọ wa nibi ifilọlẹ ikọ Amotekun nilu Ibadan ninu oṣu kinni ọdun yii. "Mo si sọ fun wọn nigba naa lọhun pe ifẹ inu mi ko ṣe pataki to ipenija aabo tawọn eeyan wa n koju to bẹẹ to di igba kan ti ẹru n ba awọn eeyan lati rinrinajo".


Arakunrin Akeredolu kede eyi nibi ayẹyẹ yiyan bii ologun lati bẹrẹ iṣẹ eyi ti ikọ Amotekun ṣe ni ipinlẹ naa to waye ni gbagede Fawehinmi Freedom Arcade lagbegbe Igbatoro, Akure, olu ilu naa. Gomina naa mu wa si iranti pe ọpọlọpọ n ro pe tori ati wọle gomina lẹẹkan sii lo n san ọna nigba ti o darapọ mọ awọn gomina ti wọn jọ wa nibi ifilọlẹ ikọ Amotekun nilu Ibadan ninu oṣu kinni ọdun yii. "Mo si sọ fun wọn nigba naa lọhun pe ifẹ inu mi ko ṣe pataki to ipenija aabo tawọn eeyan wa n koju to bẹẹ to di igba kan ti ẹru n ba awọn eeyan lati rinrinajo". "Ni ti Amotekun, a ti fẹnuko wi pe ohun to ba gba la o fun un a o si ni jẹ ki ẹnikẹni ti wa gbọọn gbọọn". Akeredolu ṣalaye pe ọrọ bibẹrẹ iṣẹ awọn Amotekun yii ti di rangbọndọn lẹnu awọn eeyan torinaa awọn gbudọ gbe igbesẹ ati wipe "gẹgẹ bii Yoruba, a o ki n ṣe ọmọ lọle lọ gb'esi wa, nigba ti awọn aṣaaju wa o tilẹ ṣe bẹẹ loju ọta". Ondo Election: Akeredolu f'ògún ikọ̀ Amotekun Ondo gbárí fún ìdìbò tó ń bọ̀.


"Ni ti Amotekun, a ti fẹnuko wi pe ohun to ba gba la o fun un a o si ni jẹ ki ẹnikẹni ti wa gbọọn gbọọn". Akeredolu ṣalaye pe ọrọ bibẹrẹ iṣẹ awọn Amotekun yii ti di rangbọndọn lẹnu awọn eeyan torinaa awọn gbudọ gbe igbesẹ ati wipe "gẹgẹ bii Yoruba, a o ki n ṣe ọmọ lọle lọ gb'esi wa, nigba ti awọn aṣaaju wa o tilẹ ṣe bẹẹ loju ọta". Ondo Election: Akeredolu f'ògún ikọ̀ Amotekun Ondo gbárí fún ìdìbò tó ń bọ̀. O ni ikọ Amotekun ti ni atilẹyin ofin bayii bẹẹ si ni ko di iṣẹ awọn oṣiṣẹ alaabo to ku lọwọ bikoṣe ko tun fi kun akitiyan riran iṣẹ wọn lọwọ fun aabo ilu eyi ti yoo tilẹ tun le fun awọn oludokoowo ilẹ okeere lalafia ati wa dokoowo. Bakan naa, niwaju awọn lọba lọba ipinlẹ Ondo nikalẹ, atawọn lọga lọga ikọ alaabo, gomina Akeredolu fi da awọn eeyan loju pe idibo to n bọ lọna yoo waye ni irọwọrọsẹ ati pe ipinlẹ naa ko ni faaye gba lilo janduku tabi iwa ọdaran lasiko idibo. Amotekun: Ẹ lọ gba fọ́ọ̀mù ìgbanisíṣẹ́ ikọ̀ Amotekun  - Ìjọba ìpínlẹ̀ Ondo Ijọba ipinlẹ Ondo ti sọ pe awọn eeyan to ba nifẹ lati darapọ mọ ikọ aalabo Amotekun ipinlẹ naa le lọ gba fọọmu.


O ni ikọ Amotekun ti ni atilẹyin ofin bayii bẹẹ si ni ko di iṣẹ awọn oṣiṣẹ alaabo to ku lọwọ bikoṣe ko tun fi kun akitiyan riran iṣẹ wọn lọwọ fun aabo ilu eyi ti yoo tilẹ tun le fun awọn oludokoowo ilẹ okeere lalafia ati wa dokoowo. Bakan naa, niwaju awọn lọba lọba ipinlẹ Ondo nikalẹ, atawọn lọga lọga ikọ alaabo, gomina Akeredolu fi da awọn eeyan loju pe idibo to n bọ lọna yoo waye ni irọwọrọsẹ ati pe ipinlẹ naa ko ni faaye gba lilo janduku tabi iwa ọdaran lasiko idibo. Amotekun: Ẹ lọ gba fọ́ọ̀mù ìgbanisíṣẹ́ ikọ̀ Amotekun  - Ìjọba ìpínlẹ̀ Ondo Ijọba ipinlẹ Ondo ti sọ pe awọn eeyan to ba nifẹ lati darapọ mọ ikọ aalabo Amotekun ipinlẹ naa le lọ gba fọọmu. Agbẹnusọ gomina ipinlẹ ọhun, Segun Ajiboye to fi idi ọrọ naa mulẹ fun BBC sọ pe ọfẹ ni fọọmu ọhun. Adari ikọ naa ni ipinlẹ Ondo, Adetunji Olu-Adeleye ni wọn bẹrẹ igbesẹ lati maa gba awọn eeyan naa siṣẹ lẹyin ti gomina ipinlẹ naa, Rotimi Akeredolu fọwọ si agbekalẹ ikọ alabo ọhun. Olu-Adeleye kilọ fun awọn to ba nifẹ si iṣẹ naa lati sọ otitọ nipa ara wọn ninu fọọmu ọhun.


Agbẹnusọ gomina ipinlẹ ọhun, Segun Ajiboye to fi idi ọrọ naa mulẹ fun BBC sọ pe ọfẹ ni fọọmu ọhun. Adari ikọ naa ni ipinlẹ Ondo, Adetunji Olu-Adeleye ni wọn bẹrẹ igbesẹ lati maa gba awọn eeyan naa siṣẹ lẹyin ti gomina ipinlẹ naa, Rotimi Akeredolu fọwọ si agbekalẹ ikọ alabo ọhun. Olu-Adeleye kilọ fun awọn to ba nifẹ si iṣẹ naa lati sọ otitọ nipa ara wọn ninu fọọmu ọhun. O fi kun pe awọn to jẹ ẹni ọdun mejidinlogunn si aadọrin ọdun nikan lo lọ gba fọọmu ọhun. Lẹyin naa lo sọ pe awọn eeyan le lọ gba fọọmu naa lojo opo Amotekun to wa ni  www.ondoamotekun.org.ng. Ijọba apapọ lorilẹede Naijiria ati awọn Gomina ipinlẹ lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, to fi mọ agbẹjọro agba ati ọga agba ọlọpa ni Naijiria, ti fẹnuko lori ọrọ idasilẹ ikọ Amotekun.


O fi kun pe awọn to jẹ ẹni ọdun mejidinlogunn si aadọrin ọdun nikan lo lọ gba fọọmu ọhun. Lẹyin naa lo sọ pe awọn eeyan le lọ gba fọọmu naa lojo opo Amotekun to wa ni  www.ondoamotekun.org.ng. Ijọba apapọ lorilẹede Naijiria ati awọn Gomina ipinlẹ lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, to fi mọ agbẹjọro agba ati ọga agba ọlọpa ni Naijiria, ti fẹnuko lori ọrọ idasilẹ ikọ Amotekun. Ohun ta ri gbọ ree lati ẹnu agbẹnusọ fun igbakeji aarẹ Naijiria, Laolu Akande to fi ọrọ yi soju opo Twitter rẹ. Bakan naa ni ijọba apapọ fi iroyin lede loju opo Twitter rẹ́ nipa abọ ipade wọn ọhun nibiti wọn ti fẹnuko pe ki awọn gomina to wa lẹkun iwọ oorun Naijiria, lọ gbe ofin kalẹ nipinlẹ koowa wọn lati se atilẹyin fun eto Amotekun labẹ ofin. Wọn ni ilana agbekalẹ eto Amotekun gbọdọ wa nibamu pẹlu ilana sise isẹ ọlọpa agbegbe tijọba apapọ gbekalẹ nitori ojuse tolori tẹlẹmu ni lati ri si eto aabo orilẹede yii.


Ohun ta ri gbọ ree lati ẹnu agbẹnusọ fun igbakeji aarẹ Naijiria, Laolu Akande to fi ọrọ yi soju opo Twitter rẹ. Bakan naa ni ijọba apapọ fi iroyin lede loju opo Twitter rẹ́ nipa abọ ipade wọn ọhun nibiti wọn ti fẹnuko pe ki awọn gomina to wa lẹkun iwọ oorun Naijiria, lọ gbe ofin kalẹ nipinlẹ koowa wọn lati se atilẹyin fun eto Amotekun labẹ ofin. Wọn ni ilana agbekalẹ eto Amotekun gbọdọ wa nibamu pẹlu ilana sise isẹ ọlọpa agbegbe tijọba apapọ gbekalẹ nitori ojuse tolori tẹlẹmu ni lati ri si eto aabo orilẹede yii. Olori ajọ to n se akoso ikọ alaabo Amotekun fun ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, ti wọn n pe ni DAWN Commission ti salaye pe, kii se pe wọn gbẹsẹle isọwọsisẹ ikọ Amotekun lẹyin ti wọn sefilọlẹ rẹ tan, lo se lọ jai diẹ fawọn araalu lati kofiri rẹ nita gbangba. Adetayo Adeleke-Adedoyin, ninu ifọrọwanilẹnu latọdọ awọn akọroyin salaye pe, ko si ẹnikẹni to fofin de tabi dawọ isẹ Amotekun duro, amọ ipalẹmọ fun ilana ti wọn yoo gba sisẹ lo mu ki idaduro ranpẹ wa, ki ikọ naa to bọ sita lati sisẹ. Adedoyin tun fikun pe, ipinlẹ kọọkan ni yoo gba awọn ọmọ ikọ alaabo Amotekun sisẹ, kii se ajọ Dawn rara, amọ ajọ naa ti se agbekalẹ ilana tawọn gomina yoo tọ, nidi gbigba awọn eeyan ti yoo sisẹ bii ikọ Amotekun si ẹnu isẹ.


Olori ajọ to n se akoso ikọ alaabo Amotekun fun ẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, ti wọn n pe ni DAWN Commission ti salaye pe, kii se pe wọn gbẹsẹle isọwọsisẹ ikọ Amotekun lẹyin ti wọn sefilọlẹ rẹ tan, lo se lọ jai diẹ fawọn araalu lati kofiri rẹ nita gbangba. Adetayo Adeleke-Adedoyin, ninu ifọrọwanilẹnu latọdọ awọn akọroyin salaye pe, ko si ẹnikẹni to fofin de tabi dawọ isẹ Amotekun duro, amọ ipalẹmọ fun ilana ti wọn yoo gba sisẹ lo mu ki idaduro ranpẹ wa, ki ikọ naa to bọ sita lati sisẹ. Adedoyin tun fikun pe, ipinlẹ kọọkan ni yoo gba awọn ọmọ ikọ alaabo Amotekun sisẹ, kii se ajọ Dawn rara, amọ ajọ naa ti se agbekalẹ ilana tawọn gomina yoo tọ, nidi gbigba awọn eeyan ti yoo sisẹ bii ikọ Amotekun si ẹnu isẹ. "Ipinlẹ kọọkan ni yoo gba awọn osisẹ Amotekun tiẹ si ẹnu isẹ lati ẹsẹkuku to wa lagbegbe koowa wọn, iyẹn awọn eeyan to kaato ninu ilana ibilẹ lati gbe eto aabo larugẹ pẹlu awọn ileesẹ agbofinro, laipẹ yii si ni ilana isọwọsisẹ Amotekun yoo bẹrẹ, lẹyin ta ba yọrọ rẹ tan, ti ikọ Amotekun yoo si bẹrẹ isẹ ni pẹrẹu." Nigba to n sọrọ lori ipese owona fun ikọ Amotekun, Adedoyin ni ipinlẹ kọọkan lo ni apo asunwọn owo ti wọn ya sọtọ fun eto aabo, taa mọ si Security Fund, ipinlẹ kọọkan ti ikọ Amotekun ba si wa ni yoo maa pese owona wọn, kii si se ipese owona alajumọse rara. "Ipese owona fun ikọ Amotekun lee gbe pẹẹli nipinlẹ kan ju ọkan lọ tabi ko dinkun si ara wọn, eyi to wa lọwọ bi ipinlẹ kọọkan se lowura si."


"Ipinlẹ kọọkan ni yoo gba awọn osisẹ Amotekun tiẹ si ẹnu isẹ lati ẹsẹkuku to wa lagbegbe koowa wọn, iyẹn awọn eeyan to kaato ninu ilana ibilẹ lati gbe eto aabo larugẹ pẹlu awọn ileesẹ agbofinro, laipẹ yii si ni ilana isọwọsisẹ Amotekun yoo bẹrẹ, lẹyin ta ba yọrọ rẹ tan, ti ikọ Amotekun yoo si bẹrẹ isẹ ni pẹrẹu." Nigba to n sọrọ lori ipese owona fun ikọ Amotekun, Adedoyin ni ipinlẹ kọọkan lo ni apo asunwọn owo ti wọn ya sọtọ fun eto aabo, taa mọ si Security Fund, ipinlẹ kọọkan ti ikọ Amotekun ba si wa ni yoo maa pese owona wọn, kii si se ipese owona alajumọse rara. "Ipese owona fun ikọ Amotekun lee gbe pẹẹli nipinlẹ kan ju ọkan lọ tabi ko dinkun si ara wọn, eyi to wa lọwọ bi ipinlẹ kọọkan se lowura si." "Fun apẹrẹ, ipinlẹ Eko lee gbe owo kalẹ fun ikọ Amotekun nipinlẹ rẹ ju ipinlẹ Ọsun lọ, sugbọn gbedeke yoo wa lori iye to kere julọ ti ipinlẹ kọọkan gbọdọ gbe kalẹ. Bakan naa la tun n boju wo ipese eto adojutofo ati awọn nkan mii to jẹ mọọ, ti ọpọ osisẹ ikọ Amotekun si jẹ osisẹ to n sisẹ idabọ." Adedoyin fikun pe " A ni awọn isọri Amotekun ta pe ni 'Irunmọlẹ', ti wọn yoo maa gun ọkada kiri lati agbegbe kan si omiran nibi ti ọkọ ayọkẹlẹ ko lee de, eyi ti yoo mu ki isẹ ipese abbo jẹ alatagba lati adugbo kan si omiran.


"Fun apẹrẹ, ipinlẹ Eko lee gbe owo kalẹ fun ikọ Amotekun nipinlẹ rẹ ju ipinlẹ Ọsun lọ, sugbọn gbedeke yoo wa lori iye to kere julọ ti ipinlẹ kọọkan gbọdọ gbe kalẹ. Bakan naa la tun n boju wo ipese eto adojutofo ati awọn nkan mii to jẹ mọọ, ti ọpọ osisẹ ikọ Amotekun si jẹ osisẹ to n sisẹ idabọ." Adedoyin fikun pe " A ni awọn isọri Amotekun ta pe ni 'Irunmọlẹ', ti wọn yoo maa gun ọkada kiri lati agbegbe kan si omiran nibi ti ọkọ ayọkẹlẹ ko lee de, eyi ti yoo mu ki isẹ ipese abbo jẹ alatagba lati adugbo kan si omiran. Idi ni pe gbogbo wa ko lee maa sisẹ ọpọlọ ni asiko kannaa." Olori ikọ Dawn commission fikun pe, wọn yoo se idanilẹkọ fun awọn osisẹ Amọtẹkun, paapa ọna ti wọn yoo tete maa gba fura ati lori eto ibaraẹnisọrọ, isẹ ọtẹlẹmuyẹ, sise idamọ awọn agbegbe ti iwa ọdaran sodo si julọ ati itati were si iwa ọdaran. O fikun pe ikọ Amotekun ko ni gbe ibọn rara, isẹ gboogi ti wọn yoo maa se ni ifimufinlẹ, isẹ ọtẹlẹmuyẹ ati kiko iroyin iwa ọdaran jọ ati fifi iwa ọdaran to awọn agbofinro leti, to si wa fọwọ gbaya pe awọn ikọ Amotekun yii ko ni maa jẹ abẹsinkawọ fun awọn gomina ipinlẹ rara.


Idi ni pe gbogbo wa ko lee maa sisẹ ọpọlọ ni asiko kannaa." Olori ikọ Dawn commission fikun pe, wọn yoo se idanilẹkọ fun awọn osisẹ Amọtẹkun, paapa ọna ti wọn yoo tete maa gba fura ati lori eto ibaraẹnisọrọ, isẹ ọtẹlẹmuyẹ, sise idamọ awọn agbegbe ti iwa ọdaran sodo si julọ ati itati were si iwa ọdaran. O fikun pe ikọ Amotekun ko ni gbe ibọn rara, isẹ gboogi ti wọn yoo maa se ni ifimufinlẹ, isẹ ọtẹlẹmuyẹ ati kiko iroyin iwa ọdaran jọ ati fifi iwa ọdaran to awọn agbofinro leti, to si wa fọwọ gbaya pe awọn ikọ Amotekun yii ko ni maa jẹ abẹsinkawọ fun awọn gomina ipinlẹ rara. Ipade naa gẹgẹ bi agbẹnusọ fun olori awọn gomina ilẹ Yoruba, Rotimi Akeredolu to tun jẹ gomina ipinlẹ Ondo, Smart Oyeyemi, yoo jẹ ijiroro lori ọrọ eto aabo Amọtẹkun ti awọn gomina naa gbe dide fun abo ẹkun Iwọ-oorun Naijiria. Oriṣiriṣi awuye-wuye lo ti waye lori igbesẹ naa lati igba ti wọn ti ṣe ifilọlẹ rẹ, paapa lati ẹnu agbẹjọro agba Naijiria, to tun jẹ Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami to sọ pe idasilẹ rẹ ko ba ofin mu. Bakan naa ni awọn ẹgbẹ bii awọn Fulani daran-daran naa ti sọrọ tako eto naa.


Ipade naa gẹgẹ bi agbẹnusọ fun olori awọn gomina ilẹ Yoruba, Rotimi Akeredolu to tun jẹ gomina ipinlẹ Ondo, Smart Oyeyemi, yoo jẹ ijiroro lori ọrọ eto aabo Amọtẹkun ti awọn gomina naa gbe dide fun abo ẹkun Iwọ-oorun Naijiria. Oriṣiriṣi awuye-wuye lo ti waye lori igbesẹ naa lati igba ti wọn ti ṣe ifilọlẹ rẹ, paapa lati ẹnu agbẹjọro agba Naijiria, to tun jẹ Minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami to sọ pe idasilẹ rẹ ko ba ofin mu. Bakan naa ni awọn ẹgbẹ bii awọn Fulani daran-daran naa ti sọrọ tako eto naa. Ni ti asiwaju ẹgbẹ oṣelu APC, o ti p ti awọn eeyan ti n duro de ọrọ ti yoo sọ ṣugbọn ko tete fọhun ayafi to di ọjọ kejilelogun oṣu kinni. Ọ̀rọ́ náà ṣe ọtọọtọ láàrin àwọn Gomina Guusu- ìwọ-òòrùn Nàìjíríà àti ẹgbẹ to n soju ọmọ yoruba, Afẹnifẹre lórí àríwísí àsáju ẹgbẹ́ APC, Bola Ahme Tinubu, lẹyin to fi èrò tirẹ̀ han lórí ìdásilẹ̀ ètò àabo Amotẹkun to ti n dá gbọn-mi-si i-omi-o-to silẹ̀ láàrin ìjọba apapọ àti ìjọba ìpinlẹ̀. Bí àwọn Gomina ṣe ń gbé sàdánkata kare fun Asiwaju Ahmed Tinubu fun àwọn kókó ọ̀rọ̀ to fi síta àti pé àwọn yóò ṣe àmúlò àwọn ìmọràn to wà níbẹ̀, ẹgbẹ́ Afẹnifẹre ni ọ̀rọ̀ ti Asiwaju sọ ko ni ohun arígbámu kankan.


Ni ti asiwaju ẹgbẹ oṣelu APC, o ti p ti awọn eeyan ti n duro de ọrọ ti yoo sọ ṣugbọn ko tete fọhun ayafi to di ọjọ kejilelogun oṣu kinni. Ọ̀rọ́ náà ṣe ọtọọtọ láàrin àwọn Gomina Guusu- ìwọ-òòrùn Nàìjíríà àti ẹgbẹ to n soju ọmọ yoruba, Afẹnifẹre lórí àríwísí àsáju ẹgbẹ́ APC, Bola Ahme Tinubu, lẹyin to fi èrò tirẹ̀ han lórí ìdásilẹ̀ ètò àabo Amotẹkun to ti n dá gbọn-mi-si i-omi-o-to silẹ̀ láàrin ìjọba apapọ àti ìjọba ìpinlẹ̀. Bí àwọn Gomina ṣe ń gbé sàdánkata kare fun Asiwaju Ahmed Tinubu fun àwọn kókó ọ̀rọ̀ to fi síta àti pé àwọn yóò ṣe àmúlò àwọn ìmọràn to wà níbẹ̀, ẹgbẹ́ Afẹnifẹre ni ọ̀rọ̀ ti Asiwaju sọ ko ni ohun arígbámu kankan. Lẹ́yìn bi ọ̀ṣẹ̀ mẹ́ta ti ọ̀pọ̀ ènìyàn ti n reti ki Asiwaju ẹgbẹ́ APC fèsi lóri ìdásílẹ̀ ètò àbò Amọtẹkun, ọjọru ọsẹ̀ yìí lo ṣẹ̀ṣẹ̀ sọ ààyè tó tò sí lórí ọ̀rọ̀ náà. Sùgbọ́n Afẹnifẹre ni ẹgbẹ́ ẹnu méjèèjì ni Tinubu fi ń sọ̀rọ̀ àti pé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ko ni arígbámu kankan nínú. Ọlóyè ẹgbẹ́ Afẹnifere Ayo Adebanjo àti Sẹnatọ Femi okunronmu nínú iwé ìròyin Punch lọ́jọ Aiku ti kswé pe ki Tinubu sọ àyè to tò si lórí ọ̀rọ̀ Amọtẹkun lẹ́yin ti àgbẹjẹ́rò àgbà Naijiria ti sọ pé ìdásílẹ̀ rẹ̀ kò bá òfin mu.


Lẹ́yìn bi ọ̀ṣẹ̀ mẹ́ta ti ọ̀pọ̀ ènìyàn ti n reti ki Asiwaju ẹgbẹ́ APC fèsi lóri ìdásílẹ̀ ètò àbò Amọtẹkun, ọjọru ọsẹ̀ yìí lo ṣẹ̀ṣẹ̀ sọ ààyè tó tò sí lórí ọ̀rọ̀ náà. Sùgbọ́n Afẹnifẹre ni ẹgbẹ́ ẹnu méjèèjì ni Tinubu fi ń sọ̀rọ̀ àti pé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ko ni arígbámu kankan nínú. Ọlóyè ẹgbẹ́ Afẹnifere Ayo Adebanjo àti Sẹnatọ Femi okunronmu nínú iwé ìròyin Punch lọ́jọ Aiku ti kswé pe ki Tinubu sọ àyè to tò si lórí ọ̀rọ̀ Amọtẹkun lẹ́yin ti àgbẹjẹ́rò àgbà Naijiria ti sọ pé ìdásílẹ̀ rẹ̀ kò bá òfin mu. Nínú ọ̀rọ̀ Tinubu, ó bẹnu àtẹ lu bi àwọn Gomina àti agbẹjọrò àgbà ṣe jẹ ki ọ̀rọ̀ náà dà. Ṣùgbọ́n Afẹnifẹre ni ẹgbẹ́ ẹnu méjèèjì ni Tinubu fi ń sọ̀rọ̀ àti pé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ko ni arígbámu kankan nínú. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ agbẹnusọ ẹgbẹ́ náà Yinka Odumakin nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwo rẹ̀ pẹlu ilé iṣẹ́ ìròyìn Punch ni kì ba sàn ki Tinubu pa ẹnu rẹ mọ" kìí ṣe àsìkò yìí lo yẹ ki eniyan maa fi orí ahọ́n sọ̀rọ̀ kíní ìdí?


Nínú ọ̀rọ̀ Tinubu, ó bẹnu àtẹ lu bi àwọn Gomina àti agbẹjọrò àgbà ṣe jẹ ki ọ̀rọ̀ náà dà. Ṣùgbọ́n Afẹnifẹre ni ẹgbẹ́ ẹnu méjèèjì ni Tinubu fi ń sọ̀rọ̀ àti pé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ko ni arígbámu kankan nínú. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ agbẹnusọ ẹgbẹ́ náà Yinka Odumakin nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwo rẹ̀ pẹlu ilé iṣẹ́ ìròyìn Punch ni kì ba sàn ki Tinubu pa ẹnu rẹ mọ" kìí ṣe àsìkò yìí lo yẹ ki eniyan maa fi orí ahọ́n sọ̀rọ̀ kíní ìdí? Ṣe ò ń bẹrù Buhari ní?'' Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀ Ayo Adebanjọ ni Tinubu kan dá si ọ̀rọ̀ náà nitori èròngbà rẹ̀ láti dupo ààrẹ ọdún 2023 ni.


Ṣe ò ń bẹrù Buhari ní?'' Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀ Ayo Adebanjọ ni Tinubu kan dá si ọ̀rọ̀ náà nitori èròngbà rẹ̀ láti dupo ààrẹ ọdún 2023 ni.


FRSC thunder strike: Lẹ́yìn ìwádìí ìkú àrà tó sán pa òṣìṣẹ́ FRSC mẹ́ta lọ̀rọ̀ ètùtù kò ṣe ètùtù tó lè wáyé

Ajọ to n risi eto irinna oju popo, FRSC ti ni awon ko lee fi idi ẹ mulẹ pe ara lo san pa oṣiṣẹ ajo FRSC mẹta to ku ni ipinlẹ Ogun. Adari Ajọ FRSC nipinlẹ naa, Ahmed Umar lo sọ bẹ fun BBC lati mọ iru iku to pa awọn oṣiṣẹ naa. Umar ni oun ti ajọ naa mọ ni wi pe ina lo sokunfa rẹ, bọya ina dede gbe wọn ni tabi ara lo san pa wọn, ati wi pe nitori naa ni awọn ṣe bẹrẹ iwadii lori rẹ. Amọ, O fikun wi pe ti iwadii ba fidi ẹ mulẹ pe lootọ ara lo san pa wọn, oun ko le e ṣe ẹbo tabi ṣe etutu nitori ẹlẹsin Musulumi ni oun, oun ko si gbagbọ ninu rẹ. Adari Ajọ FRSC nipinlẹ naa, Ahmed Umar wa fikun pe awọn yoo fi eri iwadii awọn lede lẹyin ti wọn ba ti pari iwadii wọn tan. Ikilọ ni iṣẹlẹ ara to san pa awon ẹṣọ alaabo oju-popo (Federal Road Safety Corps) meta, ti opo si farapa nipinlẹ Ogun.


Amọ, O fikun wi pe ti iwadii ba fidi ẹ mulẹ pe lootọ ara lo san pa wọn, oun ko le e ṣe ẹbo tabi ṣe etutu nitori ẹlẹsin Musulumi ni oun, oun ko si gbagbọ ninu rẹ. Adari Ajọ FRSC nipinlẹ naa, Ahmed Umar wa fikun pe awọn yoo fi eri iwadii awọn lede lẹyin ti wọn ba ti pari iwadii wọn tan. Ikilọ ni iṣẹlẹ ara to san pa awon ẹṣọ alaabo oju-popo (Federal Road Safety Corps) meta, ti opo si farapa nipinlẹ Ogun. Ẹlẹsin ibilẹ, Yemi Elebuibọn lo sọ bẹẹ nigba to ba BBC Yoruba sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun. Itele-Ijebu ni Old-gate ni iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ ni Ọjọru. A gbọ wi pe bi ara yii ṣe san lo pa awon ẹṣọ meta naa loju ẹsẹ, to si jan awọn mii mọlẹ, ti gbogbo agbegbe naa si di erujeje.


Ẹlẹsin ibilẹ, Yemi Elebuibọn lo sọ bẹẹ nigba to ba BBC Yoruba sọrọ lori iṣẹlẹ ọhun. Itele-Ijebu ni Old-gate ni iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ ni Ọjọru. A gbọ wi pe bi ara yii ṣe san lo pa awon ẹṣọ meta naa loju ẹsẹ, to si jan awọn mii mọlẹ, ti gbogbo agbegbe naa si di erujeje. Iroyin to tẹ wa lọwọ tun sọ pe awon oniṣango lọ ṣe etutu to yẹ ko to di pe wọn gbe oku wọn fun ijọba. Amọ, baba Elubuibọn ni iṣẹ kan kii ṣẹ lasan, ti ko ba si nidi obinrin kii jẹ ikumolu. Baba Ṣango kii ṣadeedee payan bayẹn ti ko ba jẹ wi pe awọn eeyan naa ti jale tabi ṣe nnkan aitọ kan. Baba Elebuubọn ni o yẹ ki wọn ṣe etutu lati dena ajalu miiran papaa julọ awọn alabaṣiṣẹ pọ awọn to ku.


Iroyin to tẹ wa lọwọ tun sọ pe awon oniṣango lọ ṣe etutu to yẹ ko to di pe wọn gbe oku wọn fun ijọba. Amọ, baba Elubuibọn ni iṣẹ kan kii ṣẹ lasan, ti ko ba si nidi obinrin kii jẹ ikumolu. Baba Ṣango kii ṣadeedee payan bayẹn ti ko ba jẹ wi pe awọn eeyan naa ti jale tabi ṣe nnkan aitọ kan. Baba Elebuubọn ni o yẹ ki wọn ṣe etutu lati dena ajalu miiran papaa julọ awọn alabaṣiṣẹ pọ awọn to ku.


Ogun Flood: Wákàtí méjìdínlógún ni òjò fi rọ̀ èyí tó mú ẹ̀kún omi lọ́wọ́

Ọwọja omiyale, agbara ya sọọbu to n waye nipinlẹ Ogun, ti mu ki ijọba ipinlẹ naa kede pe oun yoo wo ile kile to ba wa loju agbara ati ojusan omi lati dena ijamba ẹkun omi. Ikilọ ti ijọba fi sita yii ko sẹyin ojo oniwakati mejidinlogun to ṣọsẹ nipinlẹ naa lopin ọsẹ. Kọmisana feto ayika, Abiodun Abudu Balogun lo fidi ọrọ yii mulẹ, lasiko to n se abẹwọ sawọn agbegbe kan to farakasa isẹlẹ yii lọjọ Aiku ni ilu Abeokuta. Ojo arọrọda yii ṣe akoba fun ọpọ dukia ti ogunlọgọ awọn eeyan si di alainile lori nitori rẹ. Abudu Balogun, to kọwọrin pẹlu akẹẹgbẹ rẹ ni ẹka to n seto aato ilu ati idagbasoke, Tunji Odunlami, tun ṣabẹwo si awọn agbegbe bi Ijeja, Ijeun Titun, Gbangba, Odo-Eran, Isale-Oja Kuto, Sokori ati Ago-Ijesa . O wa sapejuwe iwa dida idọti soju agbara bii ohun to n ṣe n akoba fun sisan omi ni irọwọrọsẹ.


Ojo arọrọda yii ṣe akoba fun ọpọ dukia ti ogunlọgọ awọn eeyan si di alainile lori nitori rẹ. Abudu Balogun, to kọwọrin pẹlu akẹẹgbẹ rẹ ni ẹka to n seto aato ilu ati idagbasoke, Tunji Odunlami, tun ṣabẹwo si awọn agbegbe bi Ijeja, Ijeun Titun, Gbangba, Odo-Eran, Isale-Oja Kuto, Sokori ati Ago-Ijesa . O wa sapejuwe iwa dida idọti soju agbara bii ohun to n ṣe n akoba fun sisan omi ni irọwọrọsẹ. O ni bi kii se pe ijọba la oju ọna fun omi lati gba, akoba to sẹlẹ yii ko ba ju bẹẹ lọ. ''Gẹgẹ bi ijọba, a ṣetan lati gbe igbesẹ ti yoo mu ki awọn ara ilu tẹle ofin to de ayika wa, inu wa dun pe ko si ẹmi kankan to ba iṣẹlẹ yi lọ. A o ri wi pe a ṣe atunṣe lati dena iru isẹlẹ bayii lọjọ iwaju''.


O ni bi kii se pe ijọba la oju ọna fun omi lati gba, akoba to sẹlẹ yii ko ba ju bẹẹ lọ. ''Gẹgẹ bi ijọba, a ṣetan lati gbe igbesẹ ti yoo mu ki awọn ara ilu tẹle ofin to de ayika wa, inu wa dun pe ko si ẹmi kankan to ba iṣẹlẹ yi lọ. A o ri wi pe a ṣe atunṣe lati dena iru isẹlẹ bayii lọjọ iwaju''. Lọdọọdun ni omiyale agbara ya ṣọọbu ma n ṣe akoba ni ipinlẹ Ogun. Lọdun yii, iroyin to n jade lati ọdọ ileeṣẹ to n risi bi oju ọjọ ti se ri sọ pe ojo yoo rọ gan, ti yoo si mu ki ipinlẹ Ogun ati awọn ipinlẹ to yika foju ba omiyale. Ijọba ipinlẹ Eko ti kesi awọn ara ilu lati sa ipa wọn lórí imọtoto lasiko ojo yii lati dẹkun omiyale-agbara ya sọọbu.


Lọdọọdun ni omiyale agbara ya ṣọọbu ma n ṣe akoba ni ipinlẹ Ogun. Lọdun yii, iroyin to n jade lati ọdọ ileeṣẹ to n risi bi oju ọjọ ti se ri sọ pe ojo yoo rọ gan, ti yoo si mu ki ipinlẹ Ogun ati awọn ipinlẹ to yika foju ba omiyale. Ijọba ipinlẹ Eko ti kesi awọn ara ilu lati sa ipa wọn lórí imọtoto lasiko ojo yii lati dẹkun omiyale-agbara ya sọọbu. Igbakeji Agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Eko, Gboyega Akosile lo sọ eyi lasiko to n ba BBC Yoruba sọro lori igbese ijọba lati ri wi pe ko si ẹkun omi ni ipinlẹ Eko. Akosile ni ijọba ati ile isẹ to n risi imọtoto oju agbara ni ipinlẹ Eko ti gbe orisirisi àlakalẹ, lati ri dáju wi pe, omi ri aye koja bi o se yẹ. Igbakeji Agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Eko ni o ni awọn ti ko gbogbo oju -agbara ni ipinlẹ Eko, nitori naa o da awọn loju wi pe ẹkun omi ko le e waye ni ipinlẹ Eko.


Igbakeji Agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Eko, Gboyega Akosile lo sọ eyi lasiko to n ba BBC Yoruba sọro lori igbese ijọba lati ri wi pe ko si ẹkun omi ni ipinlẹ Eko. Akosile ni ijọba ati ile isẹ to n risi imọtoto oju agbara ni ipinlẹ Eko ti gbe orisirisi àlakalẹ, lati ri dáju wi pe, omi ri aye koja bi o se yẹ. Igbakeji Agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Eko ni o ni awọn ti ko gbogbo oju -agbara ni ipinlẹ Eko, nitori naa o da awọn loju wi pe ẹkun omi ko le e waye ni ipinlẹ Eko. Agbẹnusọ fun ipinlẹ Ogun, Kunle Somori ni ijọba n sa gbogbo ipa wọn lati ri wi pe omiyale ko sẹlẹ ni ipinlẹ Ogun lasiko yii. Somori ni ijọba ti kesi banki apapọ(CBN) lati ri wi pe wọn ran awọn lọwọ lati la awọn ọna ti omi nla kọja. O fikun wi pe awọn n kaakiri lati se idanilẹkọ ati ilanilọyẹ fun awọn ara ilu lori ibi ti ko yẹ ki wọn kọ ile si ati lori ibi ti ko yẹ ki wọn ma a da ilẹ si ki omiyale ma ba a waye ni ipinlẹ naa.


Agbẹnusọ fun ipinlẹ Ogun, Kunle Somori ni ijọba n sa gbogbo ipa wọn lati ri wi pe omiyale ko sẹlẹ ni ipinlẹ Ogun lasiko yii. Somori ni ijọba ti kesi banki apapọ(CBN) lati ri wi pe wọn ran awọn lọwọ lati la awọn ọna ti omi nla kọja. O fikun wi pe awọn n kaakiri lati se idanilẹkọ ati ilanilọyẹ fun awọn ara ilu lori ibi ti ko yẹ ki wọn kọ ile si ati lori ibi ti ko yẹ ki wọn ma a da ilẹ si ki omiyale ma ba a waye ni ipinlẹ naa. Ijọba ipinlẹ Ogun wa parọwa si awọn ara ilu lati ri wi pe wọn ko di oju omi lọwọ, ki omi le ma a ri aye lati ma a kọja, nitori irọrun igi ni irọrun ẹyẹ.


Ijọba ipinlẹ Ogun wa parọwa si awọn ara ilu lati ri wi pe wọn ko di oju omi lọwọ, ki omi le ma a ri aye lati ma a kọja, nitori irọrun igi ni irọrun ẹyẹ.


Ritual Murder: Bàbá akẹ́kọ̀ọ́bìnrin LASU tí ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ fi ṣ'òògùn owó ń bèèrè fún ìdájọ́ òdodo

Ohun kan ti baba akẹkọọbinrin fasiti ipinlẹ Eko, LASU to n mura fun eto agunbanirọ, Favour Daley-Oladele n beere fun ni idajọ ododo. O ni ki ijọba da ẹjọ to yẹ fun awọn to fi ọmọ oun ṣe oogun owo. Pasito ijọ alaṣọ funfun kan, Segun Philip ati Adeeko Owolabi to jẹ ọrẹkunrin Favour pẹlu iya rẹ, Bola Oladele ni ile iṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣafihan wọn lọjọ Aje niluu Abeokuta lori ẹsun pe wọn jọ gbimọ pọ ni. Awọn ọlọpaa ni wọn fi akẹkọọbinrin naa ṣe oogun owo. Favour ni iroyin sọ pe o kuro nile lọjọ kẹjọ oṣu kejila ọdun 2019, to si di awati, lẹyin naa ni wọn ri oku rẹ ninu eyi ti awọn ẹya ara rẹ kan ko si nibẹ mọ. Nigba ti awọn ọlọpaa ṣewadii ni wn gbọ pe irina arabinrin yii jọ mọ lilọ si ijọ alaṣọ funfun kan ni niyan niyan Ikoyi-Ile nipinlẹ Osun.


Awọn ọlọpaa ni wọn fi akẹkọọbinrin naa ṣe oogun owo. Favour ni iroyin sọ pe o kuro nile lọjọ kẹjọ oṣu kejila ọdun 2019, to si di awati, lẹyin naa ni wọn ri oku rẹ ninu eyi ti awọn ẹya ara rẹ kan ko si nibẹ mọ. Nigba ti awọn ọlọpaa ṣewadii ni wn gbọ pe irina arabinrin yii jọ mọ lilọ si ijọ alaṣọ funfun kan ni niyan niyan Ikoyi-Ile nipinlẹ Osun. Ninu ifọrọwanilẹnuwo wọn pẹlu Adeeko lo ti ṣalaye pe pasitọ fun oun ni ọmọ odo lati fi lu u lori ti pasit si sare fi ọbẹ yọ ọkan rẹ eyi to fi se asejẹ fun Adeeko ati iya rẹ. Ile iṣẹ ọlọpaa to wa ni Mowe lawọn obi rẹ fi ọrọ naa to leti ki ọwọ ofin to tẹ awọn to ṣiṣẹ ibi ọhun. Pasitọ Philip jẹwọ niwaju awọn ọlọpaa wi pe lootọ loun gbimọ pọ pẹlu Owolabi lati fi Favour ṣe oogun owo, amọ iya Owolabi ko mọ nipa ero awọn mejeeji.


Ninu ifọrọwanilẹnuwo wọn pẹlu Adeeko lo ti ṣalaye pe pasitọ fun oun ni ọmọ odo lati fi lu u lori ti pasit si sare fi ọbẹ yọ ọkan rẹ eyi to fi se asejẹ fun Adeeko ati iya rẹ. Ile iṣẹ ọlọpaa to wa ni Mowe lawọn obi rẹ fi ọrọ naa to leti ki ọwọ ofin to tẹ awọn to ṣiṣẹ ibi ọhun. Pasitọ Philip jẹwọ niwaju awọn ọlọpaa wi pe lootọ loun gbimọ pọ pẹlu Owolabi lati fi Favour ṣe oogun owo, amọ iya Owolabi ko mọ nipa ero awọn mejeeji. Philip ni ohun tawọn gbero lati ṣe ni lati jo awọn ẹya ara akẹkọọbinrin kan pọ fi ṣe agbo fun iya Owolabi ki o le maa ri iṣẹ nla nla ti yoo maa mu owo wọle gba. Amọ o ni ẹlẹda Favour ko jẹ ni oogun owo, eyi ni ko jẹ ki oogun naa ṣiṣẹ. Owolabi ẹni ọdun mẹtalelogun naa sọ pe oun kabamọọ ohun ti oun ṣe pẹlu Philip, o ni iṣẹ to bọ lọwọ baba ati mama oun lo sun oun debi fifi ọrẹbinrin oun ṣe oogun owo.


Philip ni ohun tawọn gbero lati ṣe ni lati jo awọn ẹya ara akẹkọọbinrin kan pọ fi ṣe agbo fun iya Owolabi ki o le maa ri iṣẹ nla nla ti yoo maa mu owo wọle gba. Amọ o ni ẹlẹda Favour ko jẹ ni oogun owo, eyi ni ko jẹ ki oogun naa ṣiṣẹ. Owolabi ẹni ọdun mẹtalelogun naa sọ pe oun kabamọọ ohun ti oun ṣe pẹlu Philip, o ni iṣẹ to bọ lọwọ baba ati mama oun lo sun oun debi fifi ọrẹbinrin oun ṣe oogun owo. Ẹwẹ, baba oloogbe akẹkọọbinrin naa ṣapejuwe Favour gẹgẹ bi wura ninu idile oun. ''A woju Ọlọrun fun ọdun diẹ ki a to bi Favour, o si lọ fasiti eyi to mu inu wa dun pe yoo kẹkọọ gboye laipẹ ṣugbọn eeyan kan gbimọ pọ lati ṣekupa a,'' baba lo sọ bẹẹ. Baba oloogbe naa ni iku Favour jẹ ibanujẹ nla fun idile oun.


Ẹwẹ, baba oloogbe akẹkọọbinrin naa ṣapejuwe Favour gẹgẹ bi wura ninu idile oun. ''A woju Ọlọrun fun ọdun diẹ ki a to bi Favour, o si lọ fasiti eyi to mu inu wa dun pe yoo kẹkọọ gboye laipẹ ṣugbọn eeyan kan gbimọ pọ lati ṣekupa a,'' baba lo sọ bẹẹ. Baba oloogbe naa ni iku Favour jẹ ibanujẹ nla fun idile oun.


Cure for coronavirus: Ìjọba ti sún wa kan ògiri ló jẹ́ kí a daṣẹ́ sílẹ̀ - ẹgbẹ́ àwọn dókítà

Awọn dọkita to n ṣiṣẹ nile ẹkọṣẹ iṣegun ni Naijiria ti sọ pe iya n jẹ wọn lo jẹ ki wọn gunle iyanṣẹlodi. Aarẹ awọn dokita naa ni ẹka ile iwosan ijọba apapọ, FMC, to wa ni Abeokuta, Adekunle Akeem Jimoh sọ fun BBC pe ijọba apapọ ko ṣe awọn ohun to yẹ ni ṣiṣe lo jẹ ki wọn daṣẹ silẹ. O ni "Bi a ṣe n lọ si ibiṣẹ, ko si awọn ohun ti a nilo lati fi dabo bo ara wa; bi ibomu atawọn nnkan mii to yẹ ki ijọba pese, ijọba kọ lati pese rẹ." Jimoh ni lati ọdun 2014 ni ẹgbẹ awọn dokita naa ti n bere awọn ẹtọ wọn lọwọ ijọba apapọ ṣugbọn ijọba ko kọbi ara si awọn ibere naa. Bo tilẹ jẹ pe wọn wa ni idaṣẹṣilẹ, Jimoh sọ pe awọn dokita ọhun ṣi n ṣetọju awọn to ni arun Covid-19. Ẹwẹ, Samuel Aluko to jẹ aarẹ ẹgbẹ awọn dokita ọhun ni ẹka ile iwosan ijọba apapọ, FMC to wa ni Owo, ni ipinlẹ Ondo ni tirẹ  ṣalaye fun BBC pe ijọba ti sun awọn dokita kan ogiri lo jẹ ki iyanṣẹlodi naa waye.


Jimoh ni lati ọdun 2014 ni ẹgbẹ awọn dokita naa ti n bere awọn ẹtọ wọn lọwọ ijọba apapọ ṣugbọn ijọba ko kọbi ara si awọn ibere naa. Bo tilẹ jẹ pe wọn wa ni idaṣẹṣilẹ, Jimoh sọ pe awọn dokita ọhun ṣi n ṣetọju awọn to ni arun Covid-19. Ẹwẹ, Samuel Aluko to jẹ aarẹ ẹgbẹ awọn dokita ọhun ni ẹka ile iwosan ijọba apapọ, FMC to wa ni Owo, ni ipinlẹ Ondo ni tirẹ  ṣalaye fun BBC pe ijọba ti sun awọn dokita kan ogiri lo jẹ ki iyanṣẹlodi naa waye. O ni "Ki n ṣe pe o wu awa dokita lati gunle iyanṣẹlodi, ṣugbọn ijọba ko kọbi ara si gbogbo awọn ohun ti a n bere lọwọ wọn." Dokita ọhun tẹsiwaju pe ko si awọn irinṣẹ to yẹ ki wọn fi dabo bo ara wọn ti wọn ba ti n ṣetọju awọn to ni arun Covid-19. Aluko ṣalaye pe "Iya n jẹ awọn to n ṣiṣẹ nile iwosan, papa julọ, awọn ile iwosan ijọba ipinlẹ."


O ni "Ki n ṣe pe o wu awa dokita lati gunle iyanṣẹlodi, ṣugbọn ijọba ko kọbi ara si gbogbo awọn ohun ti a n bere lọwọ wọn." Dokita ọhun tẹsiwaju pe ko si awọn irinṣẹ to yẹ ki wọn fi dabo bo ara wọn ti wọn ba ti n ṣetọju awọn to ni arun Covid-19. Aluko ṣalaye pe "Iya n jẹ awọn to n ṣiṣẹ nile iwosan, papa julọ, awọn ile iwosan ijọba ipinlẹ." "Ọpọlọpọ ni ko gba owo oṣu fun nnkan bi oṣu mẹwaa, awọn miran ko gba owo oṣu fun ọsu mẹrinla, wọn dẹ ni ẹbi sile, iya n jẹ wọn, sibẹ ijọba ko sẹtọju wọn." Aluko pari ọrọ rẹ pe ko wu awọn awọn dokita lati daṣẹ silẹ ṣugbọn ọrọ naa ti sun wọn. Lẹyin naa lo ni yoo wu awọn dokita lati pada sẹnu iṣẹ wọn pada lati maa ṣe itọju awọn alaisan, kuku ki ijọba ṣe ohun to tọ nikan lo ku.


"Ọpọlọpọ ni ko gba owo oṣu fun nnkan bi oṣu mẹwaa, awọn miran ko gba owo oṣu fun ọsu mẹrinla, wọn dẹ ni ẹbi sile, iya n jẹ wọn, sibẹ ijọba ko sẹtọju wọn." Aluko pari ọrọ rẹ pe ko wu awọn awọn dokita lati daṣẹ silẹ ṣugbọn ọrọ naa ti sun wọn. Lẹyin naa lo ni yoo wu awọn dokita lati pada sẹnu iṣẹ wọn pada lati maa ṣe itọju awọn alaisan, kuku ki ijọba ṣe ohun to tọ nikan lo ku. Oru ọjọ Aje, ọjọ karundinlogun oṣu kẹfa ọdun 2020 ni awọn dọkita to n ṣiṣẹ nile ẹkọṣẹ iṣegun ni Naijiria bẹrẹ iyanṣẹlodi.


Oru ọjọ Aje, ọjọ karundinlogun oṣu kẹfa ọdun 2020 ni awọn dọkita to n ṣiṣẹ nile ẹkọṣẹ iṣegun ni Naijiria bẹrẹ iyanṣẹlodi.


Ebenezer Obey fi ìkéde síta pé òun n gbèèrò láti gbé ìyàwó tuntun,

Eekan olorin ti gbogbo agbaye mọ ni Oloye Ebenezer Obey jẹ. Iroyin iku rẹ to kaakiri laipẹ yii fihan bi agba olorin Juju naa ṣe lokiki si, nitoripe kaakiri agbaye ni awọn eeyan ti n beere pe ṣe lootọ ni tabi irọ. Amọṣa, ṣe awọn agba bọ, wọn ni baoku iṣe o tan. Nibayii lẹyin ti o ti han gbangba pe agba orin yii ko jade laye gẹgẹ bi awọn kan ṣe sọ, baba funrarẹ ti jade sita pe o ṣeeṣe ki iyawo tuntun o wọle laipẹ o. Ẹyin naa ni haa, baba Ebenezer Obey ṣalaye ọrọ yii ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu iwe iroyin abẹle kan lorilẹede Naijiria. "Ohun to dara ni ki iyawo wa pẹlu eniyan, ko si tako ofin Ọlọrun...obinrin to ti to ọgọta ọdun ni iru emi bayii n wa, nigba ti mo ba si ṣe e laipẹ, gbogbo aye ni yoo ri." Nigba ti Ebenezer Obey n sọrọ lori irufẹ obinrin to fẹ, o ṣalaye pe oun ko wa obinrin ti yoo tun maa bimọ mọ bayii bikoṣe nitori ati lee jọ maa wa pọ.


Nibayii lẹyin ti o ti han gbangba pe agba orin yii ko jade laye gẹgẹ bi awọn kan ṣe sọ, baba funrarẹ ti jade sita pe o ṣeeṣe ki iyawo tuntun o wọle laipẹ o. Ẹyin naa ni haa, baba Ebenezer Obey ṣalaye ọrọ yii ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu iwe iroyin abẹle kan lorilẹede Naijiria. "Ohun to dara ni ki iyawo wa pẹlu eniyan, ko si tako ofin Ọlọrun...obinrin to ti to ọgọta ọdun ni iru emi bayii n wa, nigba ti mo ba si ṣe e laipẹ, gbogbo aye ni yoo ri." Nigba ti Ebenezer Obey n sọrọ lori irufẹ obinrin to fẹ, o ṣalaye pe oun ko wa obinrin ti yoo tun maa bimọ mọ bayii bikoṣe nitori ati lee jọ maa wa pọ. "Mo ti lọmọ, ọmọ-ọmọ ati ọmọ-ọmọ-ọmọ, Ọlọrun ti bukun mi" O ṣalaye pe "oponu agbalagba ni yoo ma a gbeero lati fẹ ọdọmọbinrin, nibi ti ọjọ ori mi de bayii". Obey sọ pe iru ọdọmọbinrin bẹ ẹ ṣẹṣẹ bẹrẹ aye ni, to si l'agbara ibalopọ ati okun. Lara awọn amuyẹ ti iyawo ti baba fẹ ẹ fẹ gbọdọ ni, ni pe yoo ti to ẹni ọgọta ọdun tabi ju bẹẹ lọ, kii sii ṣe nitori ọmọ bibi mọ.


"Mo ti lọmọ, ọmọ-ọmọ ati ọmọ-ọmọ-ọmọ, Ọlọrun ti bukun mi" O ṣalaye pe "oponu agbalagba ni yoo ma a gbeero lati fẹ ọdọmọbinrin, nibi ti ọjọ ori mi de bayii". Obey sọ pe iru ọdọmọbinrin bẹ ẹ ṣẹṣẹ bẹrẹ aye ni, to si l'agbara ibalopọ ati okun. Lara awọn amuyẹ ti iyawo ti baba fẹ ẹ fẹ gbọdọ ni, ni pe yoo ti to ẹni ọgọta ọdun tabi ju bẹẹ lọ, kii sii ṣe nitori ọmọ bibi mọ. Agba akọrin Juju miliki naa ṣalaye siwaju pe ohun kii ye ṣe afẹri iyawo oun to jade laye ti oun si maa n rii loju ala. Ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 2011, ni iyawo Ebenezer Obey, Ajinhinrere Juliana Obey-Fabiyi kú lẹni ọdun mẹtadinlaadọrin.


Agba akọrin Juju miliki naa ṣalaye siwaju pe ohun kii ye ṣe afẹri iyawo oun to jade laye ti oun si maa n rii loju ala. Ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 2011, ni iyawo Ebenezer Obey, Ajinhinrere Juliana Obey-Fabiyi kú lẹni ọdun mẹtadinlaadọrin.


Secret Cults in Nigeria: Iléèṣẹ́ ọlọ́pàá ní kò sí ààyè fún àjọ̀dún 7/7 ní ìpínlẹ̀ Oyo, Ogun

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ati Ogun ti kede pe, aṣiri tu si oun lọwọ pe awọn ẹgbẹ okunkun kan n mura lati ṣe ajọdun nipinlẹ naa. Atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, Olugbenga Fadeyi fi sita, gẹgẹ bi iwe iroyin Punch sẹ sọ, fihan pe ọjọ Aje ni Kọmisanna ọlọpaa nipinlẹ Oyo, Nwachukwu Enwonwu fi ikede naa sita. Ọgbẹni Enwonwu sọ pe, aṣiri ajọdun ọlọdọọdun ẹgbẹ okunkun Aiye to maa n waye lọjọ keje, oṣu Keje, ti tu si ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ. O ni eyi ko yọ ti ẹgbẹ okunkun Buccaneer naa, to ma n waye ni ọjọ Kẹjọ, oṣu Kẹjọ silẹ. Kaakiri awọn ipinlẹ to wa ni iwọ oorun Guusu Naijiria, si ni ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe ajọdun naa ti ma n waye. Ẹgbẹ okunkun jẹ nkan to ṣaba wọpọ ni awọn ileewe giga lorilẹ-ede Naijiria, to si ti tàn dé ààrín àwọn tí kìí ṣe akẹkọọ naa, ati ileewe girama.


O ni eyi ko yọ ti ẹgbẹ okunkun Buccaneer naa, to ma n waye ni ọjọ Kẹjọ, oṣu Kẹjọ silẹ. Kaakiri awọn ipinlẹ to wa ni iwọ oorun Guusu Naijiria, si ni ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe ajọdun naa ti ma n waye. Ẹgbẹ okunkun jẹ nkan to ṣaba wọpọ ni awọn ileewe giga lorilẹ-ede Naijiria, to si ti tàn dé ààrín àwọn tí kìí ṣe akẹkọọ naa, ati ileewe girama. Oriṣiriṣi ọna ni eto igbani wọle maa n gba ninu awọn ẹgbẹ okunkun. Iwadii kan ti BBC ṣe fihan pe, orin kikọ, ijo, ọti mimu, fifi nkan bo oju awọn to ṣẹṣẹ fẹ ẹ darapọ, tabi lilu wọn ni alubami, lo maa n waye lasiko ajọdun naa. Awọn eto naa jẹ ọna lati mọ bi awọn ẹni tuntun naa ṣe ni igboya si.


Oriṣiriṣi ọna ni eto igbani wọle maa n gba ninu awọn ẹgbẹ okunkun. Iwadii kan ti BBC ṣe fihan pe, orin kikọ, ijo, ọti mimu, fifi nkan bo oju awọn to ṣẹṣẹ fẹ ẹ darapọ, tabi lilu wọn ni alubami, lo maa n waye lasiko ajọdun naa. Awọn eto naa jẹ ọna lati mọ bi awọn ẹni tuntun naa ṣe ni igboya si. Awọn orukọ ẹgbẹ okunkun bi i Aiye, Eiye, Vikings, Black Axe, ati Buccaneers, jẹ gbajugbaja ni Naijiria. Ọpọ igba si ni ija orogún ma n waye laarin awọn ẹgbẹ okunkun, eyi to ma n mu itajẹ silẹ dani nigba miran. Ṣugbọn ṣa, Ọgbẹni Enwonwu sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti wa l'akọ bi ibọn, lati gbogun ti awọn ipejọpọ ti ko ba ofin mu.


Awọn orukọ ẹgbẹ okunkun bi i Aiye, Eiye, Vikings, Black Axe, ati Buccaneers, jẹ gbajugbaja ni Naijiria. Ọpọ igba si ni ija orogún ma n waye laarin awọn ẹgbẹ okunkun, eyi to ma n mu itajẹ silẹ dani nigba miran. Ṣugbọn ṣa, Ọgbẹni Enwonwu sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti wa l'akọ bi ibọn, lati gbogun ti awọn ipejọpọ ti ko ba ofin mu. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi, sọ ninu ikede kan pe, aṣiri ti tu pe awọn kan n gbero lati ṣeto igbani wọle ṣẹgbẹ okunkun lọjọ keje, oṣu Keje. "Lẹyin naa ni wọn fẹ ẹ kọju ija si awọn ẹgbẹ alatako wọn. "Nitori naa, awọn ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n gbogun ti ẹgbẹ okunkun, ijinigbe, ati idigunjale si ti wa ni imurasilẹ lati tu ipejọpọ bẹ ẹ ka.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi, sọ ninu ikede kan pe, aṣiri ti tu pe awọn kan n gbero lati ṣeto igbani wọle ṣẹgbẹ okunkun lọjọ keje, oṣu Keje. "Lẹyin naa ni wọn fẹ ẹ kọju ija si awọn ẹgbẹ alatako wọn. "Nitori naa, awọn ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n gbogun ti ẹgbẹ okunkun, ijinigbe, ati idigunjale si ti wa ni imurasilẹ lati tu ipejọpọ bẹ ẹ ka.


Obasanjo: Má a fi ìyókù ayé mi san oore Ọlọ́run ni

Oloye Ọbasanjọ, gẹgẹ bi ara eto fun ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun kẹtalelọgọrin rẹ lewaju awọn eekan lọ sibi apejẹ pataki kan fun awọn alejo gbogbo. Oloye Ọbasanjọ pe ẹni ọdun mẹtalelọgọrin ni ọjọ karun oṣu kẹta lẹyin ti wọn bii ni ọjọ karun oṣu kẹta ọdun 2020. Odu ni oloye Ọbasanjọ lẹka oṣelu nilẹ Naijiria ati lagbaye eyi lo si sọ ile rẹ di ibudo ati gba imọran fun olukuluku awọn eekan ati aṣiwaju ilu gbogbo kaakiri orilẹede agbaye. Oloye Ọbasanjọ jẹ atapatadide ti Eduwa fun laaye lati darapọ mọ ileeṣẹ ọmọogun Naijiria. Kẹrẹkẹrẹ o di Ọgagun agba, o di olori iṣejọba ologun lọdun 1976. Oun si ni olori ologun akọkọ nilẹ afirika ti yoo finufindọ gbe ijsba silẹ fun alagbada lọdun 1979.