O ni niṣẹ ni Chinyere ko fẹẹ ṣilẹkun foun lalẹ ọjọ naa, bẹẹ ọdun kẹta ati oṣu mẹrin ree tawọn ti jọ n gbele bii tọkọ-tiyawo, lẹyin toun pade ẹ nibi iṣẹ aṣẹwo to n ṣe l’Apapa. O ni bawọn ṣe jọ n gbe yii naa ni ọmọbinrin ẹni ọdun mejidinlogoji (38) naa ṣi maa n jade lalẹ, ti yoo lọọ ṣiṣẹ aṣẹwọ. Ikechukwu sọ pe oun ko tori ẹ da a laamu, nitori oun nifẹẹ rẹ, o mere i ṣe lori bẹẹdi, o si tun n mu siga ati ọti bii oun paapaa ni. O ni ṣugbọn nigba toun ti lero lati fẹ ẹ loun ko ti fẹ ko ṣe iṣẹ aṣẹwo naa mọ, ṣugbọn Chinyere ko fẹẹ gba, o ṣaa n jade lalẹ o n gbeṣẹ lọ ni. Bo ṣe tun fẹẹ lọ lalẹ ọjọ naa toun ko fẹẹ gba fun un ni Ikechukwu sọ pe o fa wahala, nitori oun tilẹkun mọ ọn pe ko ni i jade. Lati tubọ dẹru ba a lo ni oun ṣe gbe gilaasi tawọn n wo ninu yara naa, oun la a mọlẹ, bo ṣe fọ niyẹn, to si wọ Chinyere lẹgbẹẹ, lo wa n pariwo pe kawọn eeyan waa gba oun, nitori oun ti gun oun nigo pa. Ṣugbọn awọn eeyan sọ pe ki i ṣe pe gilaasi wọ Chinyere lẹgbẹẹ lasan, wọn ni Ikechukwu lo fi gun un, nitori oun ti ọbirin naa n wi bo ṣe n jẹrora niyẹn ko too pada ku.


Nitori iṣẹ aṣẹwo to kọ lati fi silẹ, Micheal  gun ololufẹ ẹ pa l’Ekoo

O ni ṣugbọn nigba toun ti lero lati fẹ ẹ loun ko ti fẹ ko ṣe iṣẹ aṣẹwo naa mọ, ṣugbọn Chinyere ko fẹẹ gba, o ṣaa n jade lalẹ o n gbeṣẹ lọ ni. Bo ṣe tun fẹẹ lọ lalẹ ọjọ naa toun ko fẹẹ gba fun un ni Ikechukwu sọ pe o fa wahala, nitori oun tilẹkun mọ ọn pe ko ni i jade. Lati tubọ dẹru ba a lo ni oun ṣe gbe gilaasi tawọn n wo ninu yara naa, oun la a mọlẹ, bo ṣe fọ niyẹn, to si wọ Chinyere lẹgbẹẹ, lo wa n pariwo pe kawọn eeyan waa gba oun, nitori oun ti gun oun nigo pa. Ṣugbọn awọn eeyan sọ pe ki i ṣe pe gilaasi wọ Chinyere lẹgbẹẹ lasan, wọn ni Ikechukwu lo fi gun un, nitori oun ti ọbirin naa n wi bo ṣe n jẹrora niyẹn ko too pada ku. Ọmọ meji ni Chinyere ti bi ko too pade Ikechukwu, obinrin to jẹ akọbi jẹ ẹni ọdun mọkanlelogun, iyẹn naa ti bimọ kan nile ọkọ. Ọmọ ọdun mẹsan-an lọmọ Oloogbe Chinyere keji, ọkunrin loun. Ṣaa, wọn ti gbe Ikechukwu ju sahaamọ, awọn ọlọpaa ni yoo de kootu laipẹ.


Ọmọ meji ni Chinyere ti bi ko too pade Ikechukwu, obinrin to jẹ akọbi jẹ ẹni ọdun mọkanlelogun, iyẹn naa ti bimọ kan nile ọkọ. Ọmọ ọdun mẹsan-an lọmọ Oloogbe Chinyere keji, ọkunrin loun. Ṣaa, wọn ti gbe Ikechukwu ju sahaamọ, awọn ọlọpaa ni yoo de kootu laipẹ.


Nibi ti mo ba a de yii, nnkan to maa ṣe ilu lanfaani ni mo maa ṣe, nitori ọpọ nnkan ni mo ri ti ẹyin ko ri

Mi o lẹru kankan lọfiisi, ibi ti mo ba ti gbọ pe wọn ti yọ mi nipo gomina naa ni ma a gba pada sile -Makinde Ọlawale Ajao, Ibadan Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinia Ṣeyi Makinde ti sọ pe ẹru ko ba oun rara lati fi ipo ọla ti oun wa yii silẹ, ojoojumọ loun n huwa bii ẹni ti ko ni i di ọjọ keji lọfiisi. Nibi ipade ti awọn asaaju Yoruba ṣe lori eto aabo ni gbọngan Mapo, n’Ibadan, lo ti sọrọ yii l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. O ni nibi ti ọrọ eto aabo de duro yii, ijọba oun ti ṣetan lati da ikọ eleto aabo mi-in silẹ. O ni aladaani ni ikọ eleto aabo yii yoo jẹ, o ni ọna ti wọn yóò máa gbà gba awọn eeyan sibẹ yoo yatọ si ti Amọtẹkun patapata. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ” Ti wọn ba yọ mi nipo gomina, ibi ti iroyin yẹn ba ti ba mi naa ni ma a rọra gba pada sile jẹẹjẹ. Ko si ohun to tun le ba mi lẹru nipa ipo mọ nitori ẹẹmẹta ni mo ti dupo ti mo si fidi-rẹmi.


O ni aladaani ni ikọ eleto aabo yii yoo jẹ, o ni ọna ti wọn yóò máa gbà gba awọn eeyan sibẹ yoo yatọ si ti Amọtẹkun patapata. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ” Ti wọn ba yọ mi nipo gomina, ibi ti iroyin yẹn ba ti ba mi naa ni ma a rọra gba pada sile jẹẹjẹ. Ko si ohun to tun le ba mi lẹru nipa ipo mọ nitori ẹẹmẹta ni mo ti dupo ti mo si fidi-rẹmi. Mo dupo lọdun 2007, mo fidi rẹmi; mo du u lọdun 2015, mo tun fidi rẹmi, ko too di pe mo wọle lọdun 2019. Ki lẹ waa lero pe o tun le maa ba mi lẹru. Mi o ni baba isale oṣelu yatọ si Ọlọrun funra rẹ to gbe mi depo.


Mo dupo lọdun 2007, mo fidi rẹmi; mo du u lọdun 2015, mo tun fidi rẹmi, ko too di pe mo wọle lọdun 2019. Ki lẹ waa lero pe o tun le maa ba mi lẹru. Mi o ni baba isale oṣelu yatọ si Ọlọrun funra rẹ to gbe mi depo. ‘‘Nibi ti mo ba a de yii, aimọye nnkan lemi ti ri ti ẹyin o le ri. Ṣugbọn nnkan to maa ṣe ilu lanfaani ni mo maa ṣe. “Ọrọ idibo 2023 kọ lo wa nilẹ yii.


‘‘Nibi ti mo ba a de yii, aimọye nnkan lemi ti ri ti ẹyin o le ri. Ṣugbọn nnkan to maa ṣe ilu lanfaani ni mo maa ṣe. “Ọrọ idibo 2023 kọ lo wa nilẹ yii. Bawo la ṣe fẹẹ ṣe e ti ohun to tọ si kaluku ṣe maa kan an ni Naijiria lo yẹ ka mojuto. Ẹ jẹ ka fọgbọn ṣe nnkan to wa nilẹ yii nitori ti a ko ba lo ọgbọn, ki Ọlọrun ma jẹ ka kabaamọ. Bi mo ṣe duro yii, ti wọn ba sọ pe mi o se gomina mọ, ibi ti mo wa naa ni ma a gba dele, nitori mi o ni dukia kankan lọfiisi, bi mo ṣe n lọ ti mo n bọ ni mo n gbe baagi mi lọ si ọfiisi.’’ Makinde sọ pe ijoba oun yoo da ikọ eleto aabo mi-in sile yatọ si Amọtẹkun lati le mu ki eto aabo dara si i. Ninu agbekalẹ eto aabo ipinlẹ Ọyọ, a ti ri i pe a nilo eyi ti ko ni i lọwọ awọn ọmọ eeyan to laamilaaka ni ipinle yii ninu (state actor) nitori nigba ta a da Amọtẹkun silẹ, awọn eeyan n pariwo pe ẹgbẹ kan la gba ju, ẹgbẹ eyi lo po ju nibẹ.


Bawo la ṣe fẹẹ ṣe e ti ohun to tọ si kaluku ṣe maa kan an ni Naijiria lo yẹ ka mojuto. Ẹ jẹ ka fọgbọn ṣe nnkan to wa nilẹ yii nitori ti a ko ba lo ọgbọn, ki Ọlọrun ma jẹ ka kabaamọ. Bi mo ṣe duro yii, ti wọn ba sọ pe mi o se gomina mọ, ibi ti mo wa naa ni ma a gba dele, nitori mi o ni dukia kankan lọfiisi, bi mo ṣe n lọ ti mo n bọ ni mo n gbe baagi mi lọ si ọfiisi.’’ Makinde sọ pe ijoba oun yoo da ikọ eleto aabo mi-in sile yatọ si Amọtẹkun lati le mu ki eto aabo dara si i. Ninu agbekalẹ eto aabo ipinlẹ Ọyọ, a ti ri i pe a nilo eyi ti ko ni i lọwọ awọn ọmọ eeyan to laamilaaka ni ipinle yii ninu (state actor) nitori nigba ta a da Amọtẹkun silẹ, awọn eeyan n pariwo pe ẹgbẹ kan la gba ju, ẹgbẹ eyi lo po ju nibẹ. Iyẹn aa jẹ pe awọn ni wọn maa jọwọ ara wọn lati ṣe e. Ijọba nikan o le da a ṣe. Makinde ni gbogbo ohun to ba yẹ ki oun ṣe gẹgẹ bii gomina, gẹgẹ bii Ṣeyi Makinde, ati gegẹ bii ọmọ Yorùbá loun maa ṣe. Lara awọn to kopa nibi apero ọhun ni aṣoju Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi ati aṣoju Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi.


Iyẹn aa jẹ pe awọn ni wọn maa jọwọ ara wọn lati ṣe e. Ijọba nikan o le da a ṣe. Makinde ni gbogbo ohun to ba yẹ ki oun ṣe gẹgẹ bii gomina, gẹgẹ bii Ṣeyi Makinde, ati gegẹ bii ọmọ Yorùbá loun maa ṣe. Lara awọn to kopa nibi apero ọhun ni aṣoju Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi ati aṣoju Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi. Diẹ lara awọn to tun kopa nibẹ ni: Ọba Ọlanrewaju Ajayi ti i ṣe ọba ilu Igbomina Ekiti, nipinlẹ Kwara; Ọgbẹni Tunji Alapinni, ẹni to ti figba kan jẹ igbakeji ọga agba ọlọpaa lorileede yii; Ọjọgbọn Sọji Adejumọ, ẹni to ti figba kan jẹ alaga igbimọ to n ṣakoso eto ẹkọ ni ipinlẹ Ọyọ; Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbu-ibọn; Sheik Abdul Raheem Aduranigba ti i ṣe imaamu awọn Yoruba n’Ilọrin atawọn mi-in bẹẹ, titi dori Oloye Alao Adedayọ ti i ṣe oludari agba iweeroyin ALAROYE .


Diẹ lara awọn to tun kopa nibẹ ni: Ọba Ọlanrewaju Ajayi ti i ṣe ọba ilu Igbomina Ekiti, nipinlẹ Kwara; Ọgbẹni Tunji Alapinni, ẹni to ti figba kan jẹ igbakeji ọga agba ọlọpaa lorileede yii; Ọjọgbọn Sọji Adejumọ, ẹni to ti figba kan jẹ alaga igbimọ to n ṣakoso eto ẹkọ ni ipinlẹ Ọyọ; Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbu-ibọn; Sheik Abdul Raheem Aduranigba ti i ṣe imaamu awọn Yoruba n’Ilọrin atawọn mi-in bẹẹ, titi dori Oloye Alao Adedayọ ti i ṣe oludari agba iweeroyin ALAROYE .


Idi ti ebi yoo fi pa Yoruba ti awọn Hausa ba dẹyẹ si wa- Ọjọgbọn Adejumọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Pẹlu bi ọpọ ọmọ Yoruba ṣe pa iṣẹ agbẹ ti, to si jẹ pe ounjẹ ti wọn n ko wọ ilẹ yii lati ẹyin odi lo pọ ju ninu ounjẹ ti a n ra jẹ lojoojumọ, nnkan ko ni i rọgbọ fun ẹya Yoruba bi awọn ara iha Ariwa orileede yii ba dẹyẹ si wa. Eyi jẹ yọ ninu idanilẹkọọ ti alakooso tẹlẹ feto ẹkọ ni ipinlẹ Ọyọ, Ọjọgbọn Sọji Adejumọ, ṣe nibi apero ti awọn aṣaaju ilẹ Yoruba ṣe lori eto aabo ni gbọngan Mapo, n’Ibadan, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yìí. Nigba to n ṣapejuwe awọn ẹya Hausa ati Fulani gẹgẹ bii ẹya to n ṣowo aṣejere lorileede yii ju lọ, Ọjọgbọn Adejumọ woye pe owo yii lo ṣee ṣe ki wọn maa lo lati fi ra ibọn atawọn nnkan ija rẹpẹtẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Iwadii fi han pe ọja to to bii miliọnu lọna ọgọrun-un naira (N100m) lawa Yoruba n ta si ilẹ Hausa lọdọọdun. Eyi ti awọn n ta sọdọ tiwa jẹ ọja ẹẹdẹgbẹta biliọnu naira (N500b) lọdọọdun. A waa ni wọn n rowo ra ibọn AK47.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Iwadii fi han pe ọja to to bii miliọnu lọna ọgọrun-un naira (N100m) lawa Yoruba n ta si ilẹ Hausa lọdọọdun. Eyi ti awọn n ta sọdọ tiwa jẹ ọja ẹẹdẹgbẹta biliọnu naira (N500b) lọdọọdun. A waa ni wọn n rowo ra ibọn AK47. Bilionu marun-un naira ti to lati ra ohun ija oloro ninu owo ti wọn n pa latọdọ wa yii. “Ta a ba da ilẹ wọn nilẹ Hausa si ọgọrun-un (100), ida marundinlogoji (35) pere ninu ẹ lo ṣee dako. Ṣugbọn wọn ni ọpọlọpọ ẹrọ nla nla ti wọn fi n bu omi rin oko wọn.


Bilionu marun-un naira ti to lati ra ohun ija oloro ninu owo ti wọn n pa latọdọ wa yii. “Ta a ba da ilẹ wọn nilẹ Hausa si ọgọrun-un (100), ida marundinlogoji (35) pere ninu ẹ lo ṣee dako. Ṣugbọn wọn ni ọpọlọpọ ẹrọ nla nla ti wọn fi n bu omi rin oko wọn. Koda, eyi to kere ju ninu ẹrọ ti wọn fi n bu omi rin oko lo le wẹẹti oko to to ẹgbẹrun mẹfa (6,000) eeka. “Ṣugbọn bi awọn Hausa ṣe n lo ajilẹ si ilẹ tiwọn fún ilọsiwaju iṣẹ ọgbin, pipa lawa n pa ilẹ tiwa ṣaa. Bẹẹ lawọn Fulani naa tun n ko awọn ẹran wọn waa jẹ iwọnba oko ta a ba da.


Koda, eyi to kere ju ninu ẹrọ ti wọn fi n bu omi rin oko lo le wẹẹti oko to to ẹgbẹrun mẹfa (6,000) eeka. “Ṣugbọn bi awọn Hausa ṣe n lo ajilẹ si ilẹ tiwọn fún ilọsiwaju iṣẹ ọgbin, pipa lawa n pa ilẹ tiwa ṣaa. Bẹẹ lawọn Fulani naa tun n ko awọn ẹran wọn waa jẹ iwọnba oko ta a ba da. “Ilẹ Hausa n pese ọkababa, ata, tomaati, ireke ati iṣu, nitori wa (Yorùbá) ni wọn si ṣe n gbin awọn nnkan wonyi. Ta a ba da ire oko wọn si ọgọrun-un, awọn funra wọn ki i jẹ kọja ida marundinlogoji (35) ninu ẹ. Awọn ara Oke-Ọya lo n sin ẹran ju ṣugbọn awọn ni wọn n jẹran to kere ju, awa la n fowo ra eyi to pọ ju ninu ẹran wọn. “Maaluu ẹgbẹrun mẹfa (6000) ni wọn n jẹ l’Ekoo lojumọ; ọgọsan-an (1800) maaluu la n pa ni ipinlẹ Ọyọ lojumọ; Ekiti n jẹ irinwo (400) maaluu; Ọṣun, ẹgbẹrin (800); Ogun; ẹgbẹrun kan (1000), nigba ti maaluu ti wọn n pa l’Ondo lojumọ jẹ ẹgbẹta (600).


“Ilẹ Hausa n pese ọkababa, ata, tomaati, ireke ati iṣu, nitori wa (Yorùbá) ni wọn si ṣe n gbin awọn nnkan wonyi. Ta a ba da ire oko wọn si ọgọrun-un, awọn funra wọn ki i jẹ kọja ida marundinlogoji (35) ninu ẹ. Awọn ara Oke-Ọya lo n sin ẹran ju ṣugbọn awọn ni wọn n jẹran to kere ju, awa la n fowo ra eyi to pọ ju ninu ẹran wọn. “Maaluu ẹgbẹrun mẹfa (6000) ni wọn n jẹ l’Ekoo lojumọ; ọgọsan-an (1800) maaluu la n pa ni ipinlẹ Ọyọ lojumọ; Ekiti n jẹ irinwo (400) maaluu; Ọṣun, ẹgbẹrin (800); Ogun; ẹgbẹrun kan (1000), nigba ti maaluu ti wọn n pa l’Ondo lojumọ jẹ ẹgbẹta (600). “Bi wọn ṣe wa n rowo pa lori okoowo to yii, bẹẹ naa ni wọn n pawo lọwọ wa nipasẹ iṣẹ ajinigbe ti wọn tun n ṣe laarin wa” Nigba to n sọrọ lori ọna abayọ, Ọjọgbọn Adejumọ sọ pe ọna abayọ ni ki awọn ijọba ilẹ Yoruba mu eto ọgbin ni pataki gẹgẹ bi awọn Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ ṣe ṣe e lasiko ijọba ẹlẹkunjekun, ti ijọba ilẹ Yoruba fi lowo lọwọ to bẹẹ ti wọn fi n ya ijọba apapọ Naijiria lowo. Bakan naa lo sọ pe o ṣe pataki ki awọn gomina ilẹ Yoruba ṣeto naa pẹlu ifọwọsowọpọ laarin ara wọn to fi jẹ pe ipinlẹ ti ko ba le ṣe ọgbin ounjẹ kan yoo le maa fi iru ounjẹ bẹẹ pese nnkan mi-in. Nigba to n sọrọ lori ọrọ ibujẹ ẹran ti wọn n pe ni RUGA, eyi ti ijọba apapọ n gbero lati da silẹ fawọn Fulani to n sin maaluu kaakiri orileede yii, ọjọgbọn naa sọ pe “ko si ohun to buru ninu RUGA, ṣugbọn awa funra wa la ni lati ṣe e fun anfaani ara wa.


“Bi wọn ṣe wa n rowo pa lori okoowo to yii, bẹẹ naa ni wọn n pawo lọwọ wa nipasẹ iṣẹ ajinigbe ti wọn tun n ṣe laarin wa” Nigba to n sọrọ lori ọna abayọ, Ọjọgbọn Adejumọ sọ pe ọna abayọ ni ki awọn ijọba ilẹ Yoruba mu eto ọgbin ni pataki gẹgẹ bi awọn Oloogbe Ọbafẹmi Awolọwọ ṣe ṣe e lasiko ijọba ẹlẹkunjekun, ti ijọba ilẹ Yoruba fi lowo lọwọ to bẹẹ ti wọn fi n ya ijọba apapọ Naijiria lowo. Bakan naa lo sọ pe o ṣe pataki ki awọn gomina ilẹ Yoruba ṣeto naa pẹlu ifọwọsowọpọ laarin ara wọn to fi jẹ pe ipinlẹ ti ko ba le ṣe ọgbin ounjẹ kan yoo le maa fi iru ounjẹ bẹẹ pese nnkan mi-in. Nigba to n sọrọ lori ọrọ ibujẹ ẹran ti wọn n pe ni RUGA, eyi ti ijọba apapọ n gbero lati da silẹ fawọn Fulani to n sin maaluu kaakiri orileede yii, ọjọgbọn naa sọ pe “ko si ohun to buru ninu RUGA, ṣugbọn awa funra wa la ni lati ṣe e fun anfaani ara wa. “Awọn aaye wọnyi wúlò fun ọsin maaluu ta a le máa jẹ nilẹ Yorùbá funra wa: Faṣọla ni ipinlẹ Ọyọ; Imẹkọ (Ogun), Ọdẹda ni Ogun, Iwo (Ọṣun), Agege ati Ikorodu ni ipinlẹ Eko ati bẹẹ bẹẹ lọ.”


“Awọn aaye wọnyi wúlò fun ọsin maaluu ta a le máa jẹ nilẹ Yorùbá funra wa: Faṣọla ni ipinlẹ Ọyọ; Imẹkọ (Ogun), Ọdẹda ni Ogun, Iwo (Ọṣun), Agege ati Ikorodu ni ipinlẹ Eko ati bẹẹ bẹẹ lọ.”


Ẹni kan fara pa nibi iṣẹlẹ ado-oloro to bu nipinlẹ Ọṣun

Florence Babaṣọla Ọkunrin kan to ni ṣọọbu nidojukọ ileefowopamọ Wema, niluu Okuku, nijọba ibilẹ Odo-Ọtin, nipinlẹ Ọṣun, fara pa yanna-yanna ninu iṣẹlẹ ijamba ado-oloro kan to deede bu nibẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Ọkunrin naa la gbọ pe o n tun iwaju ṣọọbu rẹ ṣe lasiko ti ado-oloro naa deede bu, ti gbogbo awọn to wa layiika si kọkọ sa lọ ko too di pe wọn pada waa gbe e lọ si ọsibitu nigba ti ariwo lọ silẹ. Ohun ti a gbọ ni pe o ṣee ṣe ko jẹ pe lara awọn ado-oloro ti awọn adigunjale ti wọn lọọ ṣọṣẹ niluu naa lọsẹ to lọ gbe silẹ lo ṣẹṣẹ wa bu gbamu. Awọn araalu naa ṣalaye pe ado-oloro lawọn adigunjale ọhun fi fọlẹkun banki Wema ati ile kekere ti wọn gbe ẹrọ ipọwo (ATM) si lọjọ Tọsidee to kọja lọhun-un ti wọn lọ sibẹ. Eeyan meji lo fara kọta ibọn lọjọ naa, ti wọn si ku loju-ẹsẹ, bẹẹ lawọn adigunjale naa ko obitibiti owo lọ nibẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, to ba ALAROYE sọrọ sọ pe ọkunrin ti ado-oloro bu niwaju ṣọọbu rẹ ọhun ti gbatọju to peye, o si ti kuro nileewosan bayii.


Aṣiri awọn ikọ alaabo to ṣeku pa ọmọ ọdun mẹtadinlogun l’Oṣogbo ti tu o

Florence Babaṣọla Lati ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹsan-an, ọdun to kọja, ti awọn ikọ alaabo kan ti wọn wa ọkọ JTF ti le awọn ọdọ mẹrin kan lalepajude, eleyii to yọri si iku ọkan lara wọn, lawọn araalu ti n lọgun pe ki awọn agbofinro gbe orukọ awọn ti wọn wa ninu mọto naa jade. Nigba ti igbimọ oluwadii oniruuru ẹsun ta ko SARS tun bẹrẹ ijokoo l’Oṣogbo, awọn mọlẹbi ọmọ to doloogbe naa, Idris Ajibọla, lọ sibẹ pẹlu agbẹjọro wọn, Kanmi Ajibọla, wọn ni awọn fẹẹ mọ awọn to ṣekupa ọmọ naa, kijọba si fun awọn ni owo gba-ma-binu biliọnu marun-un naira. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni alaga igbimọ naa, Adajọ-fẹyinti Akin Ọladimeji, kede pe ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti pari iwadii wọn, wọn si ti mọ awọn ikọ alaabo maraarun-un ti wọn wa ninu mọto JTF 04 ti wọn fi ṣiṣẹ laabi ọhun. Orukọ awọn maraarun-un, gẹgẹ bi wọn ṣe fi sita, ni Ejigbo Audu (NPF), Benjamin Ogunsẹsan (NPF), Jẹkayinfa Olutosin (NSCDC), Raji Adewale (SSS) ati Hammed Yusuf (NAF). A oo ranti pe ṣe ni Idris Ajibọla atawọn ọrẹ rẹ gbe mọto Toyota Corrola Sallon to ni nọmba Abuja KUJ 553 LY wa sileetaja nla kan niluu Oṣogbo lati Ọfatẹdo ti wọn n gbe, bi wọn ṣe n lọ lawọn ikọ JTF yii n sare tẹle wọn. Ibẹrubojo ti ẹni to wakọ yẹn fi n sare lo jẹ ko fori sọ opo-ina, to si takiti sinu gọto nla kan, loju-ẹsẹ si ni Idris Ajibọla ku, ti awọn yooku si fara pa pupọ.


Orukọ awọn maraarun-un, gẹgẹ bi wọn ṣe fi sita, ni Ejigbo Audu (NPF), Benjamin Ogunsẹsan (NPF), Jẹkayinfa Olutosin (NSCDC), Raji Adewale (SSS) ati Hammed Yusuf (NAF). A oo ranti pe ṣe ni Idris Ajibọla atawọn ọrẹ rẹ gbe mọto Toyota Corrola Sallon to ni nọmba Abuja KUJ 553 LY wa sileetaja nla kan niluu Oṣogbo lati Ọfatẹdo ti wọn n gbe, bi wọn ṣe n lọ lawọn ikọ JTF yii n sare tẹle wọn. Ibẹrubojo ti ẹni to wakọ yẹn fi n sare lo jẹ ko fori sọ opo-ina, to si takiti sinu gọto nla kan, loju-ẹsẹ si ni Idris Ajibọla ku, ti awọn yooku si fara pa pupọ. Nibi ijokoo igbimọ naa lagbẹjọro mọlẹbi Ajibọla ati Iya Idris ti gboṣuba fun ijọba Ọṣun pẹlu bi wọn ṣe fun ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran lanfaani lati gbe orukọ naa sita, ti wọn si fi mu un wa siwaju igbimọ. Ninu abajade iwadii naa nijọba ti fọwọ si i pe ki awọn ti ajere iwa naa ṣi mọ lori fara han ni ẹka to n ba awọn to ba ṣiwa-hu lẹnu iṣẹ wi ni agọ ẹnikọọkan wọn lati le sọ ohun ti wọn ri lọbẹ ti wọn fi waro ọwọ. Nibi ijokoo igbimọ naa ni alaga wọn ti gba akọsilẹ agbẹjọro olupẹjọ, to si ṣeleri pe awọn yoo dabaa ohun to ba tọ funjọba lati ṣe lori ẹ.


Nibi ijokoo igbimọ naa lagbẹjọro mọlẹbi Ajibọla ati Iya Idris ti gboṣuba fun ijọba Ọṣun pẹlu bi wọn ṣe fun ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran lanfaani lati gbe orukọ naa sita, ti wọn si fi mu un wa siwaju igbimọ. Ninu abajade iwadii naa nijọba ti fọwọ si i pe ki awọn ti ajere iwa naa ṣi mọ lori fara han ni ẹka to n ba awọn to ba ṣiwa-hu lẹnu iṣẹ wi ni agọ ẹnikọọkan wọn lati le sọ ohun ti wọn ri lọbẹ ti wọn fi waro ọwọ. Nibi ijokoo igbimọ naa ni alaga wọn ti gba akọsilẹ agbẹjọro olupẹjọ, to si ṣeleri pe awọn yoo dabaa ohun to ba tọ funjọba lati ṣe lori ẹ.


Habeebu ti dero ọgba ẹwọn o, ewurẹ lo lọọ ji gbe n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Adajọ Ọlaolu Muyiwa, tile-ẹjọ Magisreeti ilu Ilọrin ti ni ki wọn gbe afurasi kan, Habeeb Yusuf, lọ ṣahaamọ ọgba ẹwọn to wa l’Oke-Kura, niluu Ilọrin, fẹsun pe o ji ewurẹ gbe. Ileeṣẹ ọlọpaa lo wọ Habeeb lọ sile-ẹjọ fẹsun ikọja-aaye lọna ti ko ba ofin mu ati ole. Adajọ Muyiwa ni ki olujẹjọ naa ṣi wa lahaamọ titi tiwadii ileeṣẹ yoo fi pari lori ẹsun ti wọn fi kan an. O sun ẹjọ naa si ọjọ kejilelogun, oṣu kẹta, ọdun yii. Akọsilẹ ọlọpaa ṣalaye pe ọwọ tẹ Habeeb laduugbo Adeta, niluu Ilọrin, lasiko to ji ewurẹ naa gbe, to si fẹẹ maa sa lọ. Wọn ni awọn araadugbo lo mu un, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ.


O sun ẹjọ naa si ọjọ kejilelogun, oṣu kẹta, ọdun yii. Akọsilẹ ọlọpaa ṣalaye pe ọwọ tẹ Habeeb laduugbo Adeta, niluu Ilọrin, lasiko to ji ewurẹ naa gbe, to si fẹẹ maa sa lọ. Wọn ni awọn araadugbo lo mu un, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ. Ṣaaju ni agbẹjọro ijọba, Zacheaus Fọlọrunṣọ, ti rọ ile-ẹjọ lati ma gba oniduuro rẹ, ko lọọ wa latimọle. Olujẹjọ ọhun loun ko jẹbi ẹsun naa lẹyin tile-ẹjọ ka a si i leti.


Ṣaaju ni agbẹjọro ijọba, Zacheaus Fọlọrunṣọ, ti rọ ile-ẹjọ lati ma gba oniduuro rẹ, ko lọọ wa latimọle. Olujẹjọ ọhun loun ko jẹbi ẹsun naa lẹyin tile-ẹjọ ka a si i leti.


Ijọba ni kawọn ọga ati olukọ awọn ileewe to n fa wahala hijaabu pada sẹnu iṣẹ kiakia

Stephen Ajagbe, Ilorin Lẹyin rogbodiyan to bẹ silẹ laarin awọn ẹlẹsin Kristẹni atawọn Musulumi lori ọrọ lilo hijaabu lawọn ileewe tawọn ọmọlẹyin Kristi da silẹ, eyi to mu ki awọn ileewe mẹwaa kan di titi pa, ijọba ipinlẹ Kwara ti paṣẹ fun awọn ọga ati olukọ awọn ileewe naa lati pada sẹnu iṣẹ wọn bẹrẹ lati ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹta, ọdun yii. Alaga ajọ to n mojuto eto ẹkọ nipinlẹ Kwara, Teaching Service Commission, TESCOM, Mallam Bello Tahueed Abubakar, lo paṣẹ naa l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ninu atẹjade kan ti akọwe iroyin rẹ, Amọgbọnjaye Peter, fi sọwọ sawọn oniroyin. Abubakar ni o ṣe pataki fun awọn olukọ naa lati pada sẹnu iṣẹ ki wọn le ṣeto imurasilẹ fun idanwo aṣekagba fawọn akẹkọọ to n mura WAEC. O ṣekilọ pe olukọ tabi oṣiṣẹ to ba kọ lati wa sẹnu iṣẹ lọla (Furaidee) yoo da ara rẹ lẹbi. Bakan naa lo ṣekilọ fawọn tọrọ kan lati ma fa wahala kankan nitori pe ipade alaafia pẹlu ijọba ṣi n tẹsiwaju.


Hassan ati Moshood n rin ni bebe ẹwọn o, Ṣẹgun ni wọn yinbọn pa n’Ileefẹ

Florence Babaṣọla Adajọ Majisreeti kan niluu Ileefẹ ti paṣẹ pe ki wọn lọọ fi awọn ọkunrin meji kan; Ishọla Hassan, ẹni ọdun mẹtalelogun, ati Saka Moshood, ẹni ọdun mejidinlaaadọta, pamọ sọgba ẹwọn lori ẹsun ipaniyan. Inspẹkitọ Elijah Adeṣina to jẹ agbefọba sọ ni kootu pe lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu keji, ọdun yii, lawọn olujẹjọ lọ si abule kan ti wọn n pe ni Oke-Ọra, nitosi Ileefẹ, ti wọn si yinbọn pa Ṣẹgun Awotunde. Bakan naa ni wọn yinbọn mọ Ọpẹyemi Rabiu lori, ṣugbọn ti Ọlọrun ko iyẹn yọ lọwọ iku ojiji nirọlẹ ọjọ naa. Itan (Thigh) la gbọ pe ibọn ti ba ẹni kẹta ti awọn olujẹjọ doju ibọn kọ, Adesọji Yinka, ileewosan ni wọn si ti doola ẹmi rẹ. Lara ẹsun ti wọn tun fi kan olujẹjọ, yatọ si pe wọn paayan, ni pe wọn gbiyanju lati paayan, wọn da egbo sara awọn eeyan, wọn si da omi alaafia abule naa ru pẹlu iwa ti wọn hu nibẹ. Gbogbo awijare awọn olujẹjọ nile-ẹjọ yii danu, Adajọ A.


Itan (Thigh) la gbọ pe ibọn ti ba ẹni kẹta ti awọn olujẹjọ doju ibọn kọ, Adesọji Yinka, ileewosan ni wọn si ti doola ẹmi rẹ. Lara ẹsun ti wọn tun fi kan olujẹjọ, yatọ si pe wọn paayan, ni pe wọn gbiyanju lati paayan, wọn da egbo sara awọn eeyan, wọn si da omi alaafia abule naa ru pẹlu iwa ti wọn hu nibẹ. Gbogbo awijare awọn olujẹjọ nile-ẹjọ yii danu, Adajọ A. A. Adebayọ sọ pe ki agbefọba mu ẹda iwe ipẹjọ wọn lọ si ẹka to n ri si ọrọ awọn araalu nileeṣẹ eto idajọ ipinlẹ Ọṣun fun imọran. Adebayọ paṣẹ pe ki wọn lọọ fi awọn olujẹjọ mejeeji pamọ sọgba ẹwọn ilu Ileefẹ titi ti igbẹjọ yoo tun fi waye lori ọrọ wọn.


A. Adebayọ sọ pe ki agbefọba mu ẹda iwe ipẹjọ wọn lọ si ẹka to n ri si ọrọ awọn araalu nileeṣẹ eto idajọ ipinlẹ Ọṣun fun imọran. Adebayọ paṣẹ pe ki wọn lọọ fi awọn olujẹjọ mejeeji pamọ sọgba ẹwọn ilu Ileefẹ titi ti igbẹjọ yoo tun fi waye lori ọrọ wọn.


Taye ati Kẹhinde to n ṣe ‘yahoo’ rẹwọn he ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Olukọ ileewe giga kan to wa niluu Ọffa, Kwara State College of Health Technology, Abdullahi Ọpaṣhọla, ati ọmọ iya meji ti wọn jẹ ibeji, Taiye-Kẹhinde Adebayọ, ni wọn ti dero ẹwọn bayii fẹsun jibiti ori ẹrọ ayelujara tawọn eeyan mọ si ‘Yahoo-Yahoo’. Adajọ Adenikẹ Akinpẹlu tile-ẹjọ giga kan nipinlẹ Kwara lo paṣẹ pe ki Ọpaṣhọla lọọ ṣẹwọn oṣu mẹrin, o si sọ awọn ibeji naa sẹwọn oṣu mẹfa. Ajọ EFCC lo wọ awọn afurasi mẹtẹẹta lọ sile-ẹjọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, nibi tile-ẹjọ ti gbe idajọ rẹ kalẹ. Awọn olujẹjọ mẹtẹẹta gba pe loootọ lawọn jẹbi ẹsun ti EFCC fi kan wọn. Ọpaṣhọla ni wọn lo n lo ayederu orukọ; Devin Snow, pẹlu foto obinrin alawọ funfun, lati fi lu oyinbo kan, Eugene Myvett, ni jibiti igba dọla, $200 USD. Ni ti Taiye Adebayọ, ẹsun ti wọn fi kan an ni pe, laarin oṣu kin-in-ni, ọdun 2020, o lu oyinbo kan, Gary Brenton, to pade lori ikanni ibanidọrẹẹ TWOO, ni jibiti ẹẹdẹgbẹta din mẹwaa dọla, $490.


Awọn olujẹjọ mẹtẹẹta gba pe loootọ lawọn jẹbi ẹsun ti EFCC fi kan wọn. Ọpaṣhọla ni wọn lo n lo ayederu orukọ; Devin Snow, pẹlu foto obinrin alawọ funfun, lati fi lu oyinbo kan, Eugene Myvett, ni jibiti igba dọla, $200 USD. Ni ti Taiye Adebayọ, ẹsun ti wọn fi kan an ni pe, laarin oṣu kin-in-ni, ọdun 2020, o lu oyinbo kan, Gary Brenton, to pade lori ikanni ibanidọrẹẹ TWOO, ni jibiti ẹẹdẹgbẹta din mẹwaa dọla, $490. Bẹẹ naa lẹsun ti wọn fi kan Kẹhinde Adebayọ, ori ikanni TWOO kan naa lo ti pade Gary Brenton, to si lu u ni jibiti irinwo dọla, $400 USD, lẹyin to fi ifẹ ẹtan tan an, to si pe ara rẹ ni obinrin fun iyẹn. Agbẹjọro EFCC, Andrew Akoja, ko awọn ẹri to daju silẹ, o si pe awọn ẹlẹri meji; Paul Kera ati Emezie Dominic, lati jẹrii lori ẹsun naa. Adajọ Akinpẹlu ni ki olukọ ileewe giga naa, Ọpaṣhọla, ṣẹwọn tabi ko san owo itanran ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un le aadọta naira, #150,000.


Bẹẹ naa lẹsun ti wọn fi kan Kẹhinde Adebayọ, ori ikanni TWOO kan naa lo ti pade Gary Brenton, to si lu u ni jibiti irinwo dọla, $400 USD, lẹyin to fi ifẹ ẹtan tan an, to si pe ara rẹ ni obinrin fun iyẹn. Agbẹjọro EFCC, Andrew Akoja, ko awọn ẹri to daju silẹ, o si pe awọn ẹlẹri meji; Paul Kera ati Emezie Dominic, lati jẹrii lori ẹsun naa. Adajọ Akinpẹlu ni ki olukọ ileewe giga naa, Ọpaṣhọla, ṣẹwọn tabi ko san owo itanran ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un le aadọta naira, #150,000. Bakan naa, Adajọ fun Taiye ati Kẹhinde lanfaani lati sanwo itanran ẹgbẹrun lọna aadọta naira lori ẹsun kọọkan ta a fi kan wọn tabi ki wọn lọọ ṣẹwọn. Ẹsun mẹfa ọtọọtọ to da lori jibiti ni EFCC fi kan awọn mejeeji.


Bakan naa, Adajọ fun Taiye ati Kẹhinde lanfaani lati sanwo itanran ẹgbẹrun lọna aadọta naira lori ẹsun kọọkan ta a fi kan wọn tabi ki wọn lọọ ṣẹwọn. Ẹsun mẹfa ọtọọtọ to da lori jibiti ni EFCC fi kan awọn mejeeji.


Hijaabu: Eyi ni bawọn Musulumi ṣe kọ lu wa -Rẹfurẹẹni Dada

Stephen Ajagbe, Ilorin Ijọ Onitẹbọmi, Baptist, nipinlẹ Kwara, ti ni igbesẹ tijọba gbe lati kede fifọwọ si lilo ibori fawọn akẹkọọ-binrin lawọn ileewe to jẹ ti ajọ ọmọ lẹyin Kristi ta ko aṣẹ ile-ẹjọ, nitori pe ẹjọ ọhun ṣi wa nile-ẹjọ to ga ju lọ, ko si bojumu bijọba ṣe n paṣẹ lori ohun to ṣi wa nile-ẹjọ. Aarẹ ẹka to n mojuto apejọpọ ijọ Onitẹbọmi nipinlẹ naa, Kwara Baptist Conference, Ẹni-Ọwọ Victor Dada, lo sọrọ ọhun lasiko to n bẹnu atẹ lu akọlu to waye l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni ileewe girama ati alakọọbẹrẹ Baptist to wa ni Ilọrin, nibi tawọn kan ti wọn fura si pe wọn jẹ Musulumi ti wo geeti ileewe naa lulẹ, ti wọn si gbiyanju lati jo ṣọọṣi to wa nibẹ. Dada ni awọn ọga ileewe Kristẹni nipinlẹ Kwara ti gba aṣẹ nile-ẹjọ lati ta ko lilo hijaabu lawọn ileewe naa, wọn si ti gbe ẹjọ de ile-ẹjọ to ga ju lọ, sibẹ ijọba tun tẹsiwaju lati sọ pe oun ti fọwọ si lilo ibori. Nigba to n ṣalaye bi akọlu naa ṣe ṣẹlẹ, Rẹfurẹẹni Dada ni, “Awọn Onigbagbọ pejọ si ṣọọsi First Baptist to wa ni Surulere, Ilọrin, fun ifẹhonu han alaafia. Bi wọn ṣe n lu ilu ni wọn fọn fere, ti wọn si n kọrin. Ṣadeede lawọn alakatakiti ẹsin Musulumi ya de, ti wọn si ya bo wa.


Nigba to n ṣalaye bi akọlu naa ṣe ṣẹlẹ, Rẹfurẹẹni Dada ni, “Awọn Onigbagbọ pejọ si ṣọọsi First Baptist to wa ni Surulere, Ilọrin, fun ifẹhonu han alaafia. Bi wọn ṣe n lu ilu ni wọn fọn fere, ti wọn si n kọrin. Ṣadeede lawọn alakatakiti ẹsin Musulumi ya de, ti wọn si ya bo wa. “Apa awọn ọlọpaa ko ka wọn mọ, agidi ni wọn fi ja gẹẹti ati patako ijuwe to wa niwaju ileewe naa lulẹ, bẹẹ ni wọn tun n ju okuta lu wa fun bii wakati kan. “Awọn ọmọ ijọ to duro lati da wọn lọwọ kọ atawọn agbofinro to tun pada lọọ tun ara mu ni ko jẹ ki wọn le dana sun ṣọọṣi naa. Wọn ju epo bẹntiroolu lu geeti ṣọọsi lati le dana sun un, wọn tun ba gbọngan nla to wa ninu ọgba naa jẹ.” O ni lẹyin rogbodiya naa, eeyan mẹta lo dero ilewosan, awọn pasitọ wa lara awọn to fara pa. O ṣalaye pe ṣe ni awọn eeyan ọhun halẹ pe awọn maa jo ileejọsin First Baptist naa lulẹ, bawọn ko ba ri i ṣe lojumọmọ, awọn maa jo o laarin oru. O ni lẹyin ti wọn kuro nibẹ, wọn gba ileejọsin Apostolic to wa laduugbo Ẹruda, niluu Ilọrin, ti ko ni ileewe kankan tijọba n sakoso, lọ lati ba awọn nnkan jẹ nibẹ.


“Apa awọn ọlọpaa ko ka wọn mọ, agidi ni wọn fi ja gẹẹti ati patako ijuwe to wa niwaju ileewe naa lulẹ, bẹẹ ni wọn tun n ju okuta lu wa fun bii wakati kan. “Awọn ọmọ ijọ to duro lati da wọn lọwọ kọ atawọn agbofinro to tun pada lọọ tun ara mu ni ko jẹ ki wọn le dana sun ṣọọṣi naa. Wọn ju epo bẹntiroolu lu geeti ṣọọsi lati le dana sun un, wọn tun ba gbọngan nla to wa ninu ọgba naa jẹ.” O ni lẹyin rogbodiya naa, eeyan mẹta lo dero ilewosan, awọn pasitọ wa lara awọn to fara pa. O ṣalaye pe ṣe ni awọn eeyan ọhun halẹ pe awọn maa jo ileejọsin First Baptist naa lulẹ, bawọn ko ba ri i ṣe lojumọmọ, awọn maa jo o laarin oru. O ni lẹyin ti wọn kuro nibẹ, wọn gba ileejọsin Apostolic to wa laduugbo Ẹruda, niluu Ilọrin, ti ko ni ileewe kankan tijọba n sakoso, lọ lati ba awọn nnkan jẹ nibẹ. Ijọ Onitẹbọmi waa ni o jẹ ohun iyalẹnu pe ijọba to wa lode lonii ti sọ ọ di ti Musulumi, gbogbo ofin to ṣe fun anfaani awọn Musulumi ni, iṣesi ijọba gan-an bii ẹni gbe lẹyin ẹsin kan ni. Dada ni, “Ohun to daju ni pe awọn ileewe wa ki i ṣe tijọba, ijọba kan jẹ alamojuto lasan ni. Lati ọdun 1974 tijọba apapọ ti gbe ilana ki ijọba maa mojuto awọn ileewe tawọn ṣọọṣi da silẹ kalẹ, ko sigba kan tijọba fọwọ si iru aṣọ kan fawọn akẹkọọ lati maa lo.


Ijọ Onitẹbọmi waa ni o jẹ ohun iyalẹnu pe ijọba to wa lode lonii ti sọ ọ di ti Musulumi, gbogbo ofin to ṣe fun anfaani awọn Musulumi ni, iṣesi ijọba gan-an bii ẹni gbe lẹyin ẹsin kan ni. Dada ni, “Ohun to daju ni pe awọn ileewe wa ki i ṣe tijọba, ijọba kan jẹ alamojuto lasan ni. Lati ọdun 1974 tijọba apapọ ti gbe ilana ki ijọba maa mojuto awọn ileewe tawọn ṣọọṣi da silẹ kalẹ, ko sigba kan tijọba fọwọ si iru aṣọ kan fawọn akẹkọọ lati maa lo. Awọn ọga agba ileewe naa lo maa yan yunifọọmu kan laayo fawọn akẹkọọ. Awọn Kristẹni paapaa maa n tẹle gbogbo ofin to wa lawọn ileewe to jẹ ti Musulumi, wọn ki i gba ipejọpọ awọn ọmọlẹyin Kristi laaye nibẹ. “Kawọn Musulumi ati ijọba ma ro pe didakẹ ta a dakẹ pe ẹru lo n ba wa o. Lati bii ọdun mẹẹẹdogun ṣẹyin, ijọba Kwara ko gba olukọ imọ bibẹli sawọn ileewe yii, to fi mọ tajọ ẹlẹsin Kristẹni, awọn olukọ to n kọ nipa ẹsin Musulumi ni wọn n gba lọpọ yanturu.


Awọn ọga agba ileewe naa lo maa yan yunifọọmu kan laayo fawọn akẹkọọ. Awọn Kristẹni paapaa maa n tẹle gbogbo ofin to wa lawọn ileewe to jẹ ti Musulumi, wọn ki i gba ipejọpọ awọn ọmọlẹyin Kristi laaye nibẹ. “Kawọn Musulumi ati ijọba ma ro pe didakẹ ta a dakẹ pe ẹru lo n ba wa o. Lati bii ọdun mẹẹẹdogun ṣẹyin, ijọba Kwara ko gba olukọ imọ bibẹli sawọn ileewe yii, to fi mọ tajọ ẹlẹsin Kristẹni, awọn olukọ to n kọ nipa ẹsin Musulumi ni wọn n gba lọpọ yanturu. “Awa ko ni ifaaye gba hijaabu lawọn ileewe wa. A ṣetan lati duro ti igbagbọ ati ogun wa tawọn baba wa ninu igbagbọ ti fi lelẹ fun wa. Nitori naa, ki ijọba da awọn ileewe wa pada.”


“Awa ko ni ifaaye gba hijaabu lawọn ileewe wa. A ṣetan lati duro ti igbagbọ ati ogun wa tawọn baba wa ninu igbagbọ ti fi lelẹ fun wa. Nitori naa, ki ijọba da awọn ileewe wa pada.”


Abẹẹ ri Kalu, araale ẹ to n sun jeẹjẹ  lo yinbọn mọ lẹgbẹẹ  l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ọlọrun nikan lo mọ ohun to faja to bẹẹ laarin ọkunrin ẹni ọdun marundinlogoji yii, Obinna Kalu, ati obinrin kan ti wọn jọ n gbele torukọ tiẹ n jẹ Adijat Balogun, to fi di pe maanu yii wọle tọ ọ nigba tiyẹn n sun oorun ọsan lọwọ lọjọ kẹrinla, oṣu kẹta yii, to si yinbọn mọ ọn lẹgbẹẹ otun nile wọn to wa ni Ilupeju /Sabo, l’Abẹokuta. Lasiko ti a n kọroyin yii,ọsibitu FMC, l’Abẹokuta, ni Adijat wa to ti n gbatọju látàrí ibọn ti Kalu yin mọ ọn. Ẹnikan ti wón pe orúkọ ẹ ni Ọlayiwọla Kareem lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Sabo/Ilupeju, l’Abẹokuta, pe Kalu to jẹ ayalegbe bii Adijat, yọ wọ yaara obinrin naa lọsan-an ọjọ kẹrinla, oṣu kẹta yii, nígba tobìnrin naa n sun lọwọ, o si yinbọn fun un lẹgbẹẹ ọtun loju oorun to wa. Kia lawọn ọlọpaa tẹle e lọ sile naa bi Alukoro wọn, DSP AbimbọlaOyeyẹmi, ṣe wi, ti wọn gbe Adija lọ sọsibitu jẹnẹra to wa n’Ijaye, kawọn iyẹn too ni ki wọn maa gbe e lọ si FMC, Idi-Aba. Bi Kalu ṣe pitu ọwọ ẹ tan lo sa kuro nile, wọn, gbogbo ẹru ẹ to ṣee ko pata lo ko, o tilẹkun yara rẹ, o si lọọ faraṣoko sibi kan. Iwadii ati itọpinpin awọn ọlọpaa lo jẹ ki wọn ri i mu lọjọ kẹta iṣẹlẹ naa, ohun to si sọ fun wọn ni pe oun ko mọ nnkan kan nipa ibọn yinyin ohun. Nigba tawọn ọlọpaa beere lọwọ ẹ pe ki lo waa de to fi sa kuro nile, nigba naa ni Kalu ko ri nnkan kan sọ mọ́, o kan n wolẹ ni.


Kia lawọn ọlọpaa tẹle e lọ sile naa bi Alukoro wọn, DSP AbimbọlaOyeyẹmi, ṣe wi, ti wọn gbe Adija lọ sọsibitu jẹnẹra to wa n’Ijaye, kawọn iyẹn too ni ki wọn maa gbe e lọ si FMC, Idi-Aba. Bi Kalu ṣe pitu ọwọ ẹ tan lo sa kuro nile, wọn, gbogbo ẹru ẹ to ṣee ko pata lo ko, o tilẹkun yara rẹ, o si lọọ faraṣoko sibi kan. Iwadii ati itọpinpin awọn ọlọpaa lo jẹ ki wọn ri i mu lọjọ kẹta iṣẹlẹ naa, ohun to si sọ fun wọn ni pe oun ko mọ nnkan kan nipa ibọn yinyin ohun. Nigba tawọn ọlọpaa beere lọwọ ẹ pe ki lo waa de to fi sa kuro nile, nigba naa ni Kalu ko ri nnkan kan sọ mọ́, o kan n wolẹ ni. Ẹka to n ri si ipaniyan nipinlẹ Ogun ni wọn taari ẹ si bayii, ki wọn gbe e lọ si kootu lo ku gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe sọ.


Ẹka to n ri si ipaniyan nipinlẹ Ogun ni wọn taari ẹ si bayii, ki wọn gbe e lọ si kootu lo ku gẹgẹ bawọn ọlọpaa ṣe sọ.


Bi ọlọpaa tabi ṣọja ba fiya jẹ Yoruba kan lọna aitọ, a maa sọ ọ dogun mọ wọn lọwọ ni- Sunday Igboho

Ọlawale Ajao, Ibadan Ajijagbara fun ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni ti gbogbo aye mọ si Sunday Igboho ti yari kanlẹ, o ni bi awọn eeyan, paapaa ju lọ, ẹya Fulani ṣe maa n fiwọsi lọ iran Yoruba ti to gẹẹ, ati pe lati asiko yii lọ, bi ẹnikẹni ba tun fiya jẹ ọmọ Yoruba, ogun gidi loluwa rẹ n fa lẹsẹ nitori oun ko ni i gba fun ẹnikẹni lati fọwọ ọla gba ọmọ Yoruba kankan loju mọ. Nibi ipade oniroyin agbaye ti awọn adari ẹgbẹ Nationalities Alliance for Self-Determination (NINAS), iyẹn ẹgbẹ to n ja fun ominira ẹya wọn lati yapa kuro lara Naijiria, ki wọn le da duro gẹgẹ bii orileede tiwọn laaye ọtọ, ṣe n’Ibadan lo ti sọrọ naa nirọlẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ana. Ṣaaju ni Ọjọgbọn Banji Akintoye ti sọ pe gbogbo eto lo ti pari lati fa ẹya Yoruba yọ kuro lara orileede Naijiria, ka si da duro gẹgẹ bii orileede kan ti yoo maa jẹ Ilẹ Olominira Oodua, eyi ti awọn oloyinbo n pe ni Oodua Republic. Nigba to n jẹjẹẹ atilẹyin rẹ fun ominira Yoruba, Igboho Ooṣa sọ pé “Baba to n lepa atubọtan rere l’Ọjọgbọn Banji Akintoye. Wọn wo o pe ki lawọn fẹẹ fi silẹ nigba ti awọn ba dagba, ki ni abọ ti awọn fẹẹ jẹ fun awọn ti to ti rebi agba a re nigba ti awọn naa ba papoda. Iyẹn ni wọn ṣe n lakaka lati mu awa Yoruba de ilẹ ileri.


Nigba to n jẹjẹẹ atilẹyin rẹ fun ominira Yoruba, Igboho Ooṣa sọ pé “Baba to n lepa atubọtan rere l’Ọjọgbọn Banji Akintoye. Wọn wo o pe ki lawọn fẹẹ fi silẹ nigba ti awọn ba dagba, ki ni abọ ti awọn fẹẹ jẹ fun awọn ti to ti rebi agba a re nigba ti awọn naa ba papoda. Iyẹn ni wọn ṣe n lakaka lati mu awa Yoruba de ilẹ ileri. Wọn tiẹ ti gbe wa de ilẹ ileri gan-an ni, nitori a ko ni i boju wẹyin mọ lori ipinnu wa lati gba ominira fun ilẹ Yoruba. “Ẹru kankan o ba wa nitori Ọlọrun lo gbe baba wa dide, o si fi awa akinkanju ọmọ ta wọn lọrẹ. “A wa ni Naijiria, a ko ni ifọkanbalẹ.


Wọn tiẹ ti gbe wa de ilẹ ileri gan-an ni, nitori a ko ni i boju wẹyin mọ lori ipinnu wa lati gba ominira fun ilẹ Yoruba. “Ẹru kankan o ba wa nitori Ọlọrun lo gbe baba wa dide, o si fi awa akinkanju ọmọ ta wọn lọrẹ. “A wa ni Naijiria, a ko ni ifọkanbalẹ. Awọn Fulani n ba awọn obinrin wa sun, wọn n ṣe fidio rẹ ranṣẹ si gbogbo aye. Wọn n yan wa jẹ, wọn tun n fi i han wa. Iru orileede wo la wa yii gan-an na?


Awọn Fulani n ba awọn obinrin wa sun, wọn n ṣe fidio rẹ ranṣẹ si gbogbo aye. Wọn n yan wa jẹ, wọn tun n fi i han wa. Iru orileede wo la wa yii gan-an na? “Gbogbo ipo agbara to n bẹ ni Najiria nibi, ko si Yoruba nibẹ. Yoruba ki i jẹ olori ologun, Yoruba ki i jẹ olori aṣọbode. Eti omi wa mejeeji ta a ni nilẹ Yoruba, gbogbo awọn to n ṣolori nibẹ, Fulani ni wọn, a o fẹ wọn mọ.


“Gbogbo ipo agbara to n bẹ ni Najiria nibi, ko si Yoruba nibẹ. Yoruba ki i jẹ olori ologun, Yoruba ki i jẹ olori aṣọbode. Eti omi wa mejeeji ta a ni nilẹ Yoruba, gbogbo awọn to n ṣolori nibẹ, Fulani ni wọn, a o fẹ wọn mọ. Lẹyin ta a ba ti pari ipade yii, awa Yoruba kan maa lọọ ṣepade, a maa ṣi gbogbo bode wa ti ijọba Naijiria ti ti pa silẹ ki irẹsi atawọn ọja ta a maa n ko wọle le maa raaye wọle daadaa. “Ominira fun Yoruba la fẹ. O si ti bẹrẹ lati oni ti mo n sọrọ yii.


Lẹyin ta a ba ti pari ipade yii, awa Yoruba kan maa lọọ ṣepade, a maa ṣi gbogbo bode wa ti ijọba Naijiria ti ti pa silẹ ki irẹsi atawọn ọja ta a maa n ko wọle le maa raaye wọle daadaa. “Ominira fun Yoruba la fẹ. O si ti bẹrẹ lati oni ti mo n sọrọ yii. Ta a ba gbọ pe ọlọpaa tabi soja fọwọ kan ọmọ Yoruba kan lọna iyanjẹ, yoo dogun ni o. O ti to gẹẹ. “Mo n gba ẹnu gbogbo ọmọ Yoruba sọrọ pe a ko fẹ awọn Fulani ajinigbe, awọn Fulani apaayan lori ilẹ baba wa mọ. Lati ọla lọ Ọjọbọ, Tọsidee, a oo bẹrẹ si i lọọ ba awọn baba wa ti wọn jẹ agbẹ sọrọ pe ki wọn pada soko.


Ta a ba gbọ pe ọlọpaa tabi soja fọwọ kan ọmọ Yoruba kan lọna iyanjẹ, yoo dogun ni o. O ti to gẹẹ. “Mo n gba ẹnu gbogbo ọmọ Yoruba sọrọ pe a ko fẹ awọn Fulani ajinigbe, awọn Fulani apaayan lori ilẹ baba wa mọ. Lati ọla lọ Ọjọbọ, Tọsidee, a oo bẹrẹ si i lọọ ba awọn baba wa ti wọn jẹ agbẹ sọrọ pe ki wọn pada soko. A o si ri i pe a mojuto wọn, ti awọn Fulani ko fi ni i le maa ba nnkan oko wọn jẹ mọ. Awọn Fulani yii n ba nnkan oko wa jẹ ki awọn le maa ribi ko awọn nnkan oko tiwọn waa ta fun wa nibi ni. “Iru awọn aye ijẹkujẹ ti wọn n jẹ yii naa lo jẹ ki aafin Seriki lasan lasan nilẹ Yoruba daa ju aafin awọn odidi ọba mi-in nilẹ baba wa lọ.


A o si ri i pe a mojuto wọn, ti awọn Fulani ko fi ni i le maa ba nnkan oko wọn jẹ mọ. Awọn Fulani yii n ba nnkan oko wa jẹ ki awọn le maa ribi ko awọn nnkan oko tiwọn waa ta fun wa nibi ni. “Iru awọn aye ijẹkujẹ ti wọn n jẹ yii naa lo jẹ ki aafin Seriki lasan lasan nilẹ Yoruba daa ju aafin awọn odidi ọba mi-in nilẹ baba wa lọ. A dupẹ pe baba wa Olubadan ti ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe, wọn ti fi Seriki kan n’Ibadan sipo rẹ, wọn ni abẹ Baalẹ agbegbe rẹ lo wa. “Gbogbo iya ti awọn Fulani fi n jẹ wa nilẹ wa, wọn o bi ọmọ Yoruba kan daa ko ṣe bẹẹ nilẹ Hausa. Ki lo de ti wọn waa sọ wa dẹru nilẹ baba wa.


A dupẹ pe baba wa Olubadan ti ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe, wọn ti fi Seriki kan n’Ibadan sipo rẹ, wọn ni abẹ Baalẹ agbegbe rẹ lo wa. “Gbogbo iya ti awọn Fulani fi n jẹ wa nilẹ wa, wọn o bi ọmọ Yoruba kan daa ko ṣe bẹẹ nilẹ Hausa. Ki lo de ti wọn waa sọ wa dẹru nilẹ baba wa. A n sun ninu ile wa, ọkan wa ko balẹ, a n rin laarin ilu, ọkan wa o balẹ. Ki lo de? Ṣẹru ni wa ni?!


A n sun ninu ile wa, ọkan wa ko balẹ, a n rin laarin ilu, ọkan wa o balẹ. Ki lo de? Ṣẹru ni wa ni?! A ko ṣi aye wa, olori la ṣi yan. A si la o ṣe mọ. “Ọba to ba sọ pe oun ko si lẹyin wa (lori ominira Yoruba), ko lọọ ṣe fidio ka ri i. Imọran mi fun ẹyin ọmọ Yoruba to wa nilẹ Hausa ni pe kẹ ẹ maa bọ nile.


A ko ṣi aye wa, olori la ṣi yan. A si la o ṣe mọ. “Ọba to ba sọ pe oun ko si lẹyin wa (lori ominira Yoruba), ko lọọ ṣe fidio ka ri i. Imọran mi fun ẹyin ọmọ Yoruba to wa nilẹ Hausa ni pe kẹ ẹ maa bọ nile. Iya to n jẹ wa yii ti to o. Gbogbo ọmọ Yoruba, ẹ ma jẹ ka bara wa ja. Ẹ jẹ ka ṣe ara wa lọkan. Asiko ti to, ile ti ya o.”


Iya to n jẹ wa yii ti to o. Gbogbo ọmọ Yoruba, ẹ ma jẹ ka bara wa ja. Ẹ jẹ ka ṣe ara wa lọkan. Asiko ti to, ile ti ya o.”


Eeyan mẹẹẹdogun bọ sọwọ ọlọpaa, nitori ija awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ni Ketu

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lẹyin rogbodiyan ija awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to waye laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹta, ni Ketu, nipinlẹ Eko, eeyan mẹẹẹdogun ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ti mu bayii. Ṣe laaarọ kutu hai ni wahala bẹ silẹ lọja eeso to wa ni Ketu, nigba ti wọn ni awọn ti wọn n gba owo tikẹẹti atawọn kan bẹrẹ si i ja lori owo. Ija ọhun lawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ba wọn da si, keeyan si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, wọn ti bẹrẹ si i ba dukia jẹ, wọn n dana sun ṣọọbu, dana sun ọja awọn eeyan, bẹẹ ni iro ibọn n dun lakọkọlakọ. Awọn ọmo ẹgbẹ okunkun Ẹiyẹ, Aye ati Bucanner ni wọn sọ ija naa di tiwọn, ninu wọn naa si ni eeyan mẹẹẹdogun tọwọ ba yii, gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Eko, CSP Olumuyiwa Adejọbi, ṣe sọ. Adejọbi ṣalaye pe ibọn ilewọ ibile meji, awọn ọta ibọn ti wọn ko ti i yin, oogun abẹnugọngọ atawọn nnkan mi-in lawọn ri gba lọwọ awọn wọnyi, awọn si ti taari wọn si Panti, ni Yaba, nibi ti itẹsiwaju iwadii yoo ti waye si i lori ẹjọ naa. Alaafia ti pada si agbegbe Ikosi-Ketu ti rogbodiyan naa ti waye gẹgẹ bi alukoro ṣe wi, bẹẹ ni wọn ti da awọn ọlọpaa sibẹ lati maa ṣọ ibẹ, ẹnikẹni to ba si rin irin ifura yoo bọ sọwọ, gẹgẹ bi wọn ṣe lawọn ṣi n wa awọn mi-in ti wọn tun lọwọ si rogbodiyan naa.


Igbakeji abẹnugan Ogun ti wọn yọ nipo pe ileegbimọ lẹjọ, o ni ki wọn san biliọnu kan aabọ naira foun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Igbakeji abẹnugan ile-igbimọ aṣofin Ogun tẹlẹ ti wọn yọ nipo laipẹ yii, Ọnarebu Dare Kadiri, ti pe ile naa lẹjọ lori yiyọ ti wọn yọ ọ nipo, bẹẹ lo ni ki wọn san biliọnu kan aabọ ( 1.5b) owo ibanilorukọ jẹ foun. Abẹnugan ile naa, Ọnarebu Ọlakunle Oluọmọ, ni ẹni akọkọ ti Kadiri pe lẹjọ, bẹẹ lo pe ileegbimọ lẹjọ ṣikeji. Awijare ọkunrin yii ninu iwe ipẹjọ rẹ ti wọn kọ lọjọ kẹwaa, oṣu kẹta yii, ni pe ileegbimọ aṣofin Ogun fi ẹtọ oun du oun, pẹlu bi wọn ko ṣe gbọ alaye oun gẹgẹ bi ofin ṣe la a kalẹ. Bakan naa lo ni ki kootu ri yiyọ nipo oun bii eyi ti ko tọ, to si jẹ ofo patapata, nitori ilana ti wọn gba ṣe e ko faaye silẹ foun lati sọ tẹnu oun. Oludare fi kun un pe Oluọmọ to jẹ abẹnugan lo wa nidii iyọkuro oun, oun naa lo si tun ṣe alaga lọjọ ti wọn n yọ oun nipo, bẹẹ beeyan ko ba lẹni nigbimọ, to ba rojọ are, ẹbi ni wọn yoo da a. Awọn ọmọ ẹgbẹ ti wọn gbe kalẹ pe ki wọn wadii oun paapaa, yatọ si akọwe ile, Oludare sọ pe gbogbo wọn ni wọn ti n fẹsun kan oun tẹlẹ, ti wọn si ti kọwọ bọwe iyọkuro nipo oun, ọna waa da ti wọn ko ni i yọ oun danu. Fun idi eyi, olupẹjọ naa ni afi ki wọn sanwo itanran lori ohun ti wọn ṣe foun yii, nitori igbesẹ to lodi labẹ ofin ni.


Bakan naa lo ni ki kootu ri yiyọ nipo oun bii eyi ti ko tọ, to si jẹ ofo patapata, nitori ilana ti wọn gba ṣe e ko faaye silẹ foun lati sọ tẹnu oun. Oludare fi kun un pe Oluọmọ to jẹ abẹnugan lo wa nidii iyọkuro oun, oun naa lo si tun ṣe alaga lọjọ ti wọn n yọ oun nipo, bẹẹ beeyan ko ba lẹni nigbimọ, to ba rojọ are, ẹbi ni wọn yoo da a. Awọn ọmọ ẹgbẹ ti wọn gbe kalẹ pe ki wọn wadii oun paapaa, yatọ si akọwe ile, Oludare sọ pe gbogbo wọn ni wọn ti n fẹsun kan oun tẹlẹ, ti wọn si ti kọwọ bọwe iyọkuro nipo oun, ọna waa da ti wọn ko ni i yọ oun danu. Fun idi eyi, olupẹjọ naa ni afi ki wọn sanwo itanran lori ohun ti wọn ṣe foun yii, nitori igbesẹ to lodi labẹ ofin ni. Tẹ ẹ o ba gbagbe, laipẹ ni wọn yọ Oludare Kadiri nipo igbakeji abẹnugan Ogun, nitori wọn lo huwa janduku, o ba dukia awọn eeyan kan jẹ, bẹẹ lo ko awọn tọọgi lẹyin lati fa wahala, nitori nnkan eelo iforukọsilẹ ẹgbẹ APC to waye loṣu to kọja.


Tẹ ẹ o ba gbagbe, laipẹ ni wọn yọ Oludare Kadiri nipo igbakeji abẹnugan Ogun, nitori wọn lo huwa janduku, o ba dukia awọn eeyan kan jẹ, bẹẹ lo ko awọn tọọgi lẹyin lati fa wahala, nitori nnkan eelo iforukọsilẹ ẹgbẹ APC to waye loṣu to kọja.


Ọlọpaa ti mu Suleiman, ogbologboo ọmọ ẹgbẹ okunkun to n pa wọn n’Ijẹbu

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta O pẹ ti ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti n wa ọkunrin yii, Suleiman Ganiyu, ọmọ ẹgbẹ okukun Ẹiyẹ ti wọn ni ipakupa lo n paayan l’Agọ-Iwoye. Ọjọ kẹrinla, oṣu kẹta yii, ni wọn ri i mu ni Oru-Ijẹbu. Eyi ti wọn fi ri i mu yii paapaa ṣe awọn eeyan ni kayeefi, nitori aburo rẹ to jẹ akẹkọọ nileewe Itamẹrin Comprehensive High School, Ago-Iwoye, ni wọn lu, ni Suleiman ba fibinu gba ileewe naa lọ pẹlu ibọn lọwọ, lo ba bẹrẹ si i yinbọn lai ro ti ohun to le ṣẹlẹ bi ibọn ọhun ba ba ẹnikẹni. Ohun to n ṣe lọwọ ree lọjọ kẹrinla, oṣu kẹta yii, ti olobo fi ta agọ ọlọpaa Agọ-Iwoye, ti DPO, CSP Paul Omiwọle, fi ko awọn ikọ rẹ lẹyin lati lọọ mu Suleiman, ṣugbọn nigba ti wọn yoo fi debẹ, o ti sa lọ. Ibi to n fara pamọ si l’Opopona Imosan, l’Oru-Ijẹbu ni wọn ka a mọ, ti wọn si mu un ṣinkun. Nigba to n ṣalaye itu to ti pa fawọn ọlọpaa, Suleiman jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹiyẹ loun.


Ohun to n ṣe lọwọ ree lọjọ kẹrinla, oṣu kẹta yii, ti olobo fi ta agọ ọlọpaa Agọ-Iwoye, ti DPO, CSP Paul Omiwọle, fi ko awọn ikọ rẹ lẹyin lati lọọ mu Suleiman, ṣugbọn nigba ti wọn yoo fi debẹ, o ti sa lọ. Ibi to n fara pamọ si l’Opopona Imosan, l’Oru-Ijẹbu ni wọn ka a mọ, ti wọn si mu un ṣinkun. Nigba to n ṣalaye itu to ti pa fawọn ọlọpaa, Suleiman jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹiyẹ loun. O ni ọdun 2014 loun wọ ẹgbẹ naa nileewe Ọlabisi Ọnabanjọ Yunifasiti. Ati pe ọpọlọpọ awọn to mu oun wọnu ẹgbẹ naa ti ku bayii. O fi kun un pe oun loun pa ẹnikan ti wọn n pe ni Awokale Oluṣẹgun, ti inagijẹ ẹ n jẹ Lala.


O ni ọdun 2014 loun wọ ẹgbẹ naa nileewe Ọlabisi Ọnabanjọ Yunifasiti. Ati pe ọpọlọpọ awọn to mu oun wọnu ẹgbẹ naa ti ku bayii. O fi kun un pe oun loun pa ẹnikan ti wọn n pe ni Awokale Oluṣẹgun, ti inagijẹ ẹ n jẹ Lala. O ni ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu keji, ọdun 2020, loun pa a nigba tawọn n ja ija agba. Ganiu sọ pe awọn ọlọpaa kede pe wọn n wa oun nigba yẹn. Bakan naa lo jẹwọ pe oun loun pa ẹnikan to n jẹ Babasco ati ẹlomi-in to n jẹ Dapọ, n’Ijẹbu-Igbo, lọdun 2015.


O ni ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu keji, ọdun 2020, loun pa a nigba tawọn n ja ija agba. Ganiu sọ pe awọn ọlọpaa kede pe wọn n wa oun nigba yẹn. Bakan naa lo jẹwọ pe oun loun pa ẹnikan to n jẹ Babasco ati ẹlomi-in to n jẹ Dapọ, n’Ijẹbu-Igbo, lọdun 2015. Ija agba naa ni Ganiu sọ pe o ṣẹlẹ laarin oun atawọn eeyan meji naa ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun Aye, to fi di pe oun ran wọn sọrun. Iwadii awọn ọlọpaa siwaju si i fidi ẹ mulẹ pe ọmọkunrin yii lo wa nidii awọn ikọlu ẹgbẹ okunkun to n waye ni Ijẹbu-Oru, Ijẹbu-Igbo, Agọ-Iwoye, Ilaponu ati Awa Ijẹbu. Ọmọ Ijẹbu-Oru ni Suleiman gẹgẹ bo ṣe wi.


Ija agba naa ni Ganiu sọ pe o ṣẹlẹ laarin oun atawọn eeyan meji naa ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun Aye, to fi di pe oun ran wọn sọrun. Iwadii awọn ọlọpaa siwaju si i fidi ẹ mulẹ pe ọmọkunrin yii lo wa nidii awọn ikọlu ẹgbẹ okunkun to n waye ni Ijẹbu-Oru, Ijẹbu-Igbo, Agọ-Iwoye, Ilaponu ati Awa Ijẹbu. Ọmọ Ijẹbu-Oru ni Suleiman gẹgẹ bo ṣe wi. O ni awọn kan ni wọn lu aburo oun nileewe Itamẹrin Comprehensive High School, oun fẹẹ ṣakara wọn lo jẹ koun mu ibọn lọ sibẹ. Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe awọn ti taari ẹ sẹka iwadii ẹsun bii eyi, gẹgẹ bi ọga awọn, CP Edward Ajogun, ṣe paṣẹ.


O ni awọn kan ni wọn lu aburo oun nileewe Itamẹrin Comprehensive High School, oun fẹẹ ṣakara wọn lo jẹ koun mu ibọn lọ sibẹ. Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe awọn ti taari ẹ sẹka iwadii ẹsun bii eyi, gẹgẹ bi ọga awọn, CP Edward Ajogun, ṣe paṣẹ.


Adajọ ti ju awọn OPC mẹta to mu Wakili sẹwọn Abolongo, l’Ọyọọ

Kootu Majisireeti agba to wa n’Iyaganku, n’Ibadan, ti paṣẹ pe kawọn ọmọ ẹgbẹ OPC mẹta ti wọn lọọ mu Wakili Iskilu, ogboloogboo Fulani to n daamu Ibarapa, maa lọ sọgba ẹwọn Abolongo, n’Ibadan, nitori wọn lufin igbimọpọ, ipaniyan ati mi mọ-ọn-mọ dana sunle onile. Ọjọruu ọsẹ yii ti i ṣe Wẹsidee, ọjọ kẹtadinlogun oṣu kẹta ni Adajọ Agba Ọlaide Hamzat, paṣẹ pe ki Awodele Adedigba;ẹni ọdun marundinlaaadọta,(45),Dauda Kazeem; ẹni ọdun mejidinlogoji (38) ati Hassan Ramọn; ẹni ọdun mẹtalelọgbọn(33) ti wọn lọọ mu Wakili nile rẹ lọjọ keje oṣu yii, maa lọ si ẹwọn Abolongo na titi digba ti igbẹjọ mi-in yoo waye lọjọ kọkanlelogun oṣu kẹrin ọdun 2021. Adajọ Hamzat ko gba ipẹ awọn OPC mẹta yii, o ni ko lẹsẹ nilẹ. Ohun ti ẹni to n rojọ tako awọn olujẹjọ, Inspẹkitọ Ọpẹyẹmi Ọlagunju, sọ lori ẹjọ naa ni pe awọn olujẹjọ mẹta yii, ni nnkan bii aago mẹjọ aarọ ọjọ keje, oṣu kẹta ọdun 2021, ṣeku pa obinrin ẹni ọdun marundinlaaadọta kan ni Abule Kajọla, l’Ayẹtẹ, Ibarapa nipinlẹ Ọyọ, iyẹn nigba ti wọn gbimọ pọ wọ ile Wakili. Koda, o ni wọn tun dana sun ile baba naa, ile ọhun si to miliọnu marun-un naira. Ẹsun tawọn OPC yii n jẹjọ ẹ, lodi si abala ikẹrinlelọọọdunrun(316), ọọdunrunlemẹrinlelogun(324) ati irinwo le mẹrinlelogoji (443)ofin iwa ọdaran ipinlẹ Ọyọ ti wọn ṣe lọdun 2000, o si ni ijiya ninu gẹgẹ bi agbefọba ṣe wi.


Ohun ti ẹni to n rojọ tako awọn olujẹjọ, Inspẹkitọ Ọpẹyẹmi Ọlagunju, sọ lori ẹjọ naa ni pe awọn olujẹjọ mẹta yii, ni nnkan bii aago mẹjọ aarọ ọjọ keje, oṣu kẹta ọdun 2021, ṣeku pa obinrin ẹni ọdun marundinlaaadọta kan ni Abule Kajọla, l’Ayẹtẹ, Ibarapa nipinlẹ Ọyọ, iyẹn nigba ti wọn gbimọ pọ wọ ile Wakili. Koda, o ni wọn tun dana sun ile baba naa, ile ọhun si to miliọnu marun-un naira. Ẹsun tawọn OPC yii n jẹjọ ẹ, lodi si abala ikẹrinlelọọọdunrun(316), ọọdunrunlemẹrinlelogun(324) ati irinwo le mẹrinlelogoji (443)ofin iwa ọdaran ipinlẹ Ọyọ ti wọn ṣe lọdun 2000, o si ni ijiya ninu gẹgẹ bi agbefọba ṣe wi. Ẹ oo ranti pe ni nnkan bii ọsẹ diẹ sẹyin ni ikọ OPC, igun Iba Gani Adams, lọọ mu Wakili, ti wọn ni ko jẹ kawọn ara Ayẹtẹ lọ soko wọn mọ. Ṣugbọn mimu ti wọn mu un naa di wahala, nitori awọn ọlọpaa lodi si i, wọn ni baba naa ko gbadun, o ṣeṣẹ lọọ gba itọju de lorilẹ-ede Olominira Benin ni, ko si ti i fara balẹ silẹ rẹ tawọn OPC fi kọlu u, ti wọn pa obinrin kan, ti wọn tun dana sun ile Wakili. Awọn OPC naa fesi lasiko naa, wọn lawọn ko paayan nile Wakili, wọn ni awọn ọmọ ogun ọkunrin naa lo kọkọ yinbọn mọ awọn.


Ẹ oo ranti pe ni nnkan bii ọsẹ diẹ sẹyin ni ikọ OPC, igun Iba Gani Adams, lọọ mu Wakili, ti wọn ni ko jẹ kawọn ara Ayẹtẹ lọ soko wọn mọ. Ṣugbọn mimu ti wọn mu un naa di wahala, nitori awọn ọlọpaa lodi si i, wọn ni baba naa ko gbadun, o ṣeṣẹ lọọ gba itọju de lorilẹ-ede Olominira Benin ni, ko si ti i fara balẹ silẹ rẹ tawọn OPC fi kọlu u, ti wọn pa obinrin kan, ti wọn tun dana sun ile Wakili. Awọn OPC naa fesi lasiko naa, wọn lawọn ko paayan nile Wakili, wọn ni awọn ọmọ ogun ọkunrin naa lo kọkọ yinbọn mọ awọn. Ati pe ẹni to ku ko ni nnkan kan i ṣe pẹlu ohun ti awọn ba lọ s’Ayẹtẹ, wọn ni Wakilu to sọ ara ẹ dọba mọ wọn lọwọ lawọn wa lọ.


Ati pe ẹni to ku ko ni nnkan kan i ṣe pẹlu ohun ti awọn ba lọ s’Ayẹtẹ, wọn ni Wakilu to sọ ara ẹ dọba mọ wọn lọwọ lawọn wa lọ.


Oṣugbo gba oku ọba alaye l’Ayepe, lawọn ọmọ ọba ba gba kootu lọ

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ẹjọ kan waye nile-ẹjọ giga ipinlẹ Ogun to wa l’Abẹokuta lọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii, ohun to ni i ṣe pẹlu ni awọn ọmọ ọba mẹta kan ti wọn pe Oṣugbo lẹjọ, pe wọn gba oku baba awọn ti i ṣe kabiyesi Alaye Aba ti Aba, n’Ijẹbu Ayepe, ọba Rauf Raji-Sulaiman, wọn ko jẹ kawọn sin in nilana to wu awọn. Obinrin lawọn ọmọọba mẹta to pe ẹjọ yii, orukọ wọn ni Abilekọ Aderonkẹ Egunjimi, Abilekọ Tiwalade Abass ati Abilekọ Adeyẹmi Joseph. Ohun ti awọn olupẹjọ yii sọ ni pe ẹgbẹ alawo Oṣugbo tẹ ẹtọ awọn loju mọlẹ labẹ ofin, wọn ni bi wọn ṣe gbe oku baba awọn lai jẹ kawọn sin in lodi labẹ ofin ilẹ yii, bẹẹ ni wọn ni ẹgbẹ naa gbọdọ sanwo nla fawọn fun iwa ti wọn hu. Nigba ti ẹjọ naa n waye niwaju Adajọ Muhammad Shittu, agbẹjọrọ awọn olupẹjọ, Amofin agba Bọlaji Ayọrinde, ṣalaye pe eeyan mẹfa pere loun ṣi fun ni iwe ipẹjọ ninu awọn olujẹjọ mẹrindinlogun tawọn ọmọ ọba yii pe lẹjọ. Ọmọ ẹgbẹ Oṣugbo mẹẹẹdogun lati ilẹ Ijẹbu ati igbimọ iṣẹṣe Ijẹbu kan( Ijebu Traditional Council). o ni awọn ti adirẹsi wọn wa larọọwọto ni wọn ti gba iwe ipẹjọ naa, bẹẹ lo rọ kootu pe ọna mi-in loun yoo gba mu iwe naa de ọdọ awọn mẹwaa to ku, ki wọn le waa ṣalaye tiwọn pẹlu.


Nigba ti ẹjọ naa n waye niwaju Adajọ Muhammad Shittu, agbẹjọrọ awọn olupẹjọ, Amofin agba Bọlaji Ayọrinde, ṣalaye pe eeyan mẹfa pere loun ṣi fun ni iwe ipẹjọ ninu awọn olujẹjọ mẹrindinlogun tawọn ọmọ ọba yii pe lẹjọ. Ọmọ ẹgbẹ Oṣugbo mẹẹẹdogun lati ilẹ Ijẹbu ati igbimọ iṣẹṣe Ijẹbu kan( Ijebu Traditional Council). o ni awọn ti adirẹsi wọn wa larọọwọto ni wọn ti gba iwe ipẹjọ naa, bẹẹ lo rọ kootu pe ọna mi-in loun yoo gba mu iwe naa de ọdọ awọn mẹwaa to ku, ki wọn le waa ṣalaye tiwọn pẹlu. Adajọ Shittu faaye silẹ fun agbejọro awọn olupẹjọ lati pin iwe ipẹjọ naa, bẹẹ ni agbẹjọro awọn Oṣugbo, Amofin Ṣọla Ọpẹodu, naa fara mọ ọn. Lati mọ iha awọn Oṣugbo lori ọrọ yii, ALAROYE ba ọba Ogboni Agba Agbaye, Alagba John Daisi, sọrọ, lori ẹjọ ti awọn ọmọ ọba mẹta yii pe, ohun ti Ọba Ogboni Agba Agbaye sọ ree, ’’ Awọn Oṣugbo lo ni oku baba wọn, nitori nigba ti baba wọn maa jẹ ọba, awọn ọmọ o mọ. Ohun to dẹ jẹ nigba to n jẹ ọba lọwọ, wọn o mọ ọn.


Adajọ Shittu faaye silẹ fun agbejọro awọn olupẹjọ lati pin iwe ipẹjọ naa, bẹẹ ni agbẹjọro awọn Oṣugbo, Amofin Ṣọla Ọpẹodu, naa fara mọ ọn. Lati mọ iha awọn Oṣugbo lori ọrọ yii, ALAROYE ba ọba Ogboni Agba Agbaye, Alagba John Daisi, sọrọ, lori ẹjọ ti awọn ọmọ ọba mẹta yii pe, ohun ti Ọba Ogboni Agba Agbaye sọ ree, ’’ Awọn Oṣugbo lo ni oku baba wọn, nitori nigba ti baba wọn maa jẹ ọba, awọn ọmọ o mọ. Ohun to dẹ jẹ nigba to n jẹ ọba lọwọ, wọn o mọ ọn. Wọn kan ri i pe baba awọn jọba, awọn di ọmọọba-binrin ati ọmọọba-kunrin ni. (Princes and Princesses) ‘’Wọn o mọ ohun to wa nidii ẹ, wọn o tiẹ le wiini keesi yẹn, nitori nigba ti baba wọn wa n’Ipebi fọjọ mọkanlelogun, gbogbo ohun ti wọn ṣe fun baba wọn nibẹ, awọn o mọ ọn. ‘’Awọn ni wọn o ṣetan lati ṣe ohun ti ilu n ṣe, ikọja aaye ni lati gbe Oṣugbo lọ si kootu.


Wọn kan ri i pe baba awọn jọba, awọn di ọmọọba-binrin ati ọmọọba-kunrin ni. (Princes and Princesses) ‘’Wọn o mọ ohun to wa nidii ẹ, wọn o tiẹ le wiini keesi yẹn, nitori nigba ti baba wọn wa n’Ipebi fọjọ mọkanlelogun, gbogbo ohun ti wọn ṣe fun baba wọn nibẹ, awọn o mọ ọn. ‘’Awọn ni wọn o ṣetan lati ṣe ohun ti ilu n ṣe, ikọja aaye ni lati gbe Oṣugbo lọ si kootu. Ta lo fẹẹ dajọ naa. ‘’Niṣe lo yẹ ki wọn pada sile, ki wọn bẹbẹ pe kin ni wọn fẹ o. Ohun ti baba wọn jẹ, ki wọn lọọ pọ ọ jade, bi wọn ba ti le pọ ọ, Oṣugbo aa sanwo fun wọn. Ṣugbọn bi wọn ko ba le pọ ọ, dajudaju awọn ni wọn maa sanwo fun Oṣugbo.


Ta lo fẹẹ dajọ naa. ‘’Niṣe lo yẹ ki wọn pada sile, ki wọn bẹbẹ pe kin ni wọn fẹ o. Ohun ti baba wọn jẹ, ki wọn lọọ pọ ọ jade, bi wọn ba ti le pọ ọ, Oṣugbo aa sanwo fun wọn. Ṣugbọn bi wọn ko ba le pọ ọ, dajudaju awọn ni wọn maa sanwo fun Oṣugbo. ‘’Ohun to lewu fun wọn ni wọn n ṣe, wọn ti gbagbe pe lẹyin kootu, wọn aa tun ṣi maa ri awọn Oṣugbo niluu, abi wọn o ni i rira mọ ni. Ṣe iran wọn gan-an ko ni i jọba mọ ni. ‘’Laye atijọ ti ko si ọba, ti ko si ijoye, ti ko si purẹsindẹnti, awọn Oṣugbo lo maa n yanju ọrọ to ba ruju, Ogboni lo maa n yanju ẹ.


‘’Ohun to lewu fun wọn ni wọn n ṣe, wọn ti gbagbe pe lẹyin kootu, wọn aa tun ṣi maa ri awọn Oṣugbo niluu, abi wọn o ni i rira mọ ni. Ṣe iran wọn gan-an ko ni i jọba mọ ni. ‘’Laye atijọ ti ko si ọba, ti ko si ijoye, ti ko si purẹsindẹnti, awọn Oṣugbo lo maa n yanju ọrọ to ba ruju, Ogboni lo maa n yanju ẹ. Fun idi eyi, o yẹ ki wọn pada sile ni’’ Ṣa, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹrin, ni kootu sun igbejọ mi-in si.


Fun idi eyi, o yẹ ki wọn pada sile ni’’ Ṣa, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹrin, ni kootu sun igbejọ mi-in si.


Fun igba akọkọ, Akeredolu yan obinrin gẹgẹ bii akọwe ijọba l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gomina Rotimi Akeredolu ti yan Abilekọ Ọladunni Odu gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ Ondo tuntun. Ikede yii waye ninu atẹjade ti Akọwe iroyin fun gomina, Richard Ọlatunde, fi sitav by lọsan-an Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Odu ni obinrin akọkọ ti yoo di ipo yii mu lati bii ọdun marundinlaaadọta ti wọn ti da ipinlẹ Ondo silẹ. Ọmọ bibi ilu Idepe, nijọba ibilẹ Okitipupa, ni Abilekọ Odu, o kẹkọọ gboye gẹgẹ bii amofin ni fasiti ijọba apapọ to wa niluu Eko. Lati bii ọdun mẹta sẹyin ni wọn ti yan an gẹgẹ bii alaga eto ẹkọ kariaye (SUBEB) ẹka tipinlẹ Ondo. Ipo yii lo si di mu titi di Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ti wọn kede rẹ gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ Ondo.


Ọmọ bibi ilu Idepe, nijọba ibilẹ Okitipupa, ni Abilekọ Odu, o kẹkọọ gboye gẹgẹ bii amofin ni fasiti ijọba apapọ to wa niluu Eko. Lati bii ọdun mẹta sẹyin ni wọn ti yan an gẹgẹ bii alaga eto ẹkọ kariaye (SUBEB) ẹka tipinlẹ Ondo. Ipo yii lo si di mu titi di Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ti wọn kede rẹ gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ Ondo. Abilekọ Ọladunni Odu


Awọn eeyan fara pa nibi ijamba afẹfẹ gaasi to bu nileepo Bovas, n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Eeyan ti ko niye lo fara pa laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, nigba ti afẹfẹ gaasi ṣadeede bu gbamu nileepo Bovas, to wa ni Ọffa Garage, niluu Ilọrin. ALAROYE gbọ pe nnkan bii aago mọkanla aarọ niṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. Ẹnikan to ṣoju ẹ ṣalaye pe ṣadeede lawọn gbọ iro bii ado oloro to bu, n lonikaluku ba fẹsẹ fẹ ẹ. O ni ṣe ni eefin bo gbogbo inu ile-epo naa, gbogbo ọkọ atawọn ọlọkada to fẹẹ ra epo bẹrẹ si i rọ lu ara wọn lasiko ti onikaluku n wa ọna lati sa kuro nibẹ. Awọn to n ta ọja niwaju, atawọn to n kiri ọja kaakiri inu ile-epo naa fere ge e, awọn to le du ọja wọn ṣe bẹẹ, ṣugbọn awọn mi-in pa ọja ti lati kọkọ du ẹmi ara wọn na. ALAROYE gbọ pe tanki gaasi kan ti wọn fi n ta afẹfẹ idana lo bu. Awọn oṣiṣẹ ile-epo naa lo si sare pana kinni ọhun ti ko fi di ohun tagbara ko ni i ka.


Ọmọ ọdun mejila ku sodo to ti lọọ luwẹẹ n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Ileeṣẹ panapana ipinlẹ Kwara ti ri oku ọmọdekunrin ti ko ju ọdun mejila lọ ninu odo lọna Ejiba, lagbegbe papa iṣere idaraya niluu Ilọrin. Atẹjade kan lati ileeṣẹ naa ṣalaye pe adugbo Ọja Iya, niluu Ilọrin, ni ọmọde naa ti wa. Wọn ni oloogbe naa pẹlu awọn ọrẹ rẹ lo jọ lọọ wẹ lodo Asa, nibi ti omi ti gbe e lọ. Ileeṣẹ naa ni awọn ti gbe oku ọmọ naa fun baba rẹ, Ọgbẹni Monday Benjamin, loju-ẹsẹ tawọn gbe e jade tan. Ọga agba ileeṣẹ panapana nipinlẹ Kwara, Falade John Olumuyiwa, ba ẹbi naa kẹdun, o gba awọn obi nimọran lati maa ṣọ irinṣẹ awọn ọmọ wọn lọna ati deena iru iṣẹlẹ buruku bẹẹ lọjọ iwaju.


Nitori fuufu, Lekan gun ẹgbọn rẹ lọbẹ pa ni Mọdakẹkẹ

Florence Babaṣọla Titi di bi a ṣe n kọroyin yii, wọn ko ti i gburoo ọmọdekunrin ẹni ọdun mejidinlogun kan, Lekan Ọdẹtayọ, ẹni ti wọn lo gun ẹgbọn rẹ lọbẹ pa ni Mọdakẹkẹ, nipinlẹ Ọṣun. Adugbo Ifẹdapọ, niṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ lopin ọsẹ to kọja, gẹgẹ bi ALAROYE ṣe gbọ. Ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ ni Toheeb, ẹni ọdun mọkanlelogun, to jẹ ẹgbọn Lekan sọ pe ko lọọ ba oun ra fuufu wa, ṣugbọn ti Lekan sọ pe oun ko le lọ. Ọrọ yii la gbọ pe o da ija silẹ laarin wọn, ti wọn si na ara wọn nibẹ, awọn obi wọn pẹlu awọn ti wọn jọ n gbe ni wọn mu wọn, ti wọn si pari ija ọhun, ṣugbọn wọn ni Lekan sọ pe oun maa jọ ẹgbọn oun loju fun nnkan to ṣe foun. A gbọ pe Lekan wọnu ile, jijade to si n jade bọ, ṣe lo fi kinni kan gun ẹgbọn rẹ lọrun lai jẹ ki iyẹn fura rara, ariwo irora ti Toheeb ke lo jẹ kawọn eeyan sun mọ ibi to wa, nigba ti wọn maa ri i, ọbẹ ni Lekan fi gun un lọrun, loju-ẹsẹ naa lo si ku. Kia la gbọ pe Lekan na papa bora, ko si si ẹni to gburoo rẹ lati alẹ ọjọ naa.


Ọrọ yii la gbọ pe o da ija silẹ laarin wọn, ti wọn si na ara wọn nibẹ, awọn obi wọn pẹlu awọn ti wọn jọ n gbe ni wọn mu wọn, ti wọn si pari ija ọhun, ṣugbọn wọn ni Lekan sọ pe oun maa jọ ẹgbọn oun loju fun nnkan to ṣe foun. A gbọ pe Lekan wọnu ile, jijade to si n jade bọ, ṣe lo fi kinni kan gun ẹgbọn rẹ lọrun lai jẹ ki iyẹn fura rara, ariwo irora ti Toheeb ke lo jẹ kawọn eeyan sun mọ ibi to wa, nigba ti wọn maa ri i, ọbẹ ni Lekan fi gun un lọrun, loju-ẹsẹ naa lo si ku. Kia la gbọ pe Lekan na papa bora, ko si si ẹni to gburoo rẹ lati alẹ ọjọ naa. Baba wọn, Muritala Kazeem Ọdẹtayọ, lo lọọ fi iṣẹlẹ naa to ọlọpaa leti laaarọ ọjọ keji, ti wọn si gbe oku Toheeb lọ sile igbokuu-si ti ileewosan OAUTHC, Ileefẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, o ni awọn ọlọpaa ti n ṣakitiyan lati wa Lekan ri nibikibi to ba wa, ko le waa sọ nnkan to ri lọbẹ to fi waro ọwọ. Ọpalọla ṣalaye pe nigba tawọn ọlọpaa ṣabẹwo sile awọn Lekan, wọn ba ọbẹ kan ti ẹjẹ wa lara rẹ lọgangan ibi ti Toheeb ṣubu si, wọn si ti mu u sọdọ.


Baba wọn, Muritala Kazeem Ọdẹtayọ, lo lọọ fi iṣẹlẹ naa to ọlọpaa leti laaarọ ọjọ keji, ti wọn si gbe oku Toheeb lọ sile igbokuu-si ti ileewosan OAUTHC, Ileefẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, o ni awọn ọlọpaa ti n ṣakitiyan lati wa Lekan ri nibikibi to ba wa, ko le waa sọ nnkan to ri lọbẹ to fi waro ọwọ. Ọpalọla ṣalaye pe nigba tawọn ọlọpaa ṣabẹwo sile awọn Lekan, wọn ba ọbẹ kan ti ẹjẹ wa lara rẹ lọgangan ibi ti Toheeb ṣubu si, wọn si ti mu u sọdọ.


Bi ẹnikẹni ba wa ninu iṣoro ijinigbe tabi wahala mi-in l’Ogun, awọn nọmba yii ni kẹ ẹ pe…

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Pẹlu bi ijinigbe ṣe di nnkan ojoojumọ lorilẹ-ede yii, Kọmandi ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti ke si awọn eeyan kaakiri ipinlẹ yii pe ki wọn mu aabo ara wọn lọkun-unkundun, nitori iṣẹ aabo ti kuro ni ti ọlọpaa nikan, ki kaluku foju ṣọri ni. Alukoro ọlọpaa Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, lo sọ eyi di mimọ ninu atẹjade to fi ṣọwọ s’ALAROYRE lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, nibi to ti sọ pe awọn ajinigbe ti bẹrẹ si i da ọgbọn mi-in bayii, ọgbọn naa si ni gbigbe mọto ero si ẹba ọna fawọn eeyan to ba fẹran ki wọn maa wọ ọkọ sọọlẹ. O ni awọn eeyan bii mẹrin yoo ti wa ninu mọto ọhun ti wọn yoo jẹ ajinigbe, ṣugbọn ẹni to fẹẹ wọ mọto sọọlẹ yii ko ni i mọ, to ba ti n wọle bayii ni wọn yoo gbe e gba inu igbo lọ, wọn yoo si maa beere owo nla lọwọ awọn eeyan rẹ ki wọn too tu u silẹ. Alukoro kilọ fawọn eeyan to ba n wọ ọkọ sọọlẹ pe ki wọn yee ṣe bẹẹ, o ni ki wọn maa lọ si ibudokọ lọọ wọkọ ni. Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa gba awọn omọleewe giga nimọran, paapaa awọn to jẹ wọn ko gbe inu ọgba ileewe, to jẹ wọn gba ile sita ni. Wọn ni ki wọn ri i pe wọn n ṣọ ara wọn daadaa nipa ibi ti wọn ba n lọ, ati asiko ti wọn n rin, ki wọn ma foru rin bii ọrọ nitori ewu ijinigbe.


Alukoro kilọ fawọn eeyan to ba n wọ ọkọ sọọlẹ pe ki wọn yee ṣe bẹẹ, o ni ki wọn maa lọ si ibudokọ lọọ wọkọ ni. Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa gba awọn omọleewe giga nimọran, paapaa awọn to jẹ wọn ko gbe inu ọgba ileewe, to jẹ wọn gba ile sita ni. Wọn ni ki wọn ri i pe wọn n ṣọ ara wọn daadaa nipa ibi ti wọn ba n lọ, ati asiko ti wọn n rin, ki wọn ma foru rin bii ọrọ nitori ewu ijinigbe. Yatọ si eyi, Kọmandi ọlọpaa ipinlẹ Ogun ni kawọn akẹkọọ ri i daju pe wọn ni nọmba ẹrọ ibanisọrọ awọn ọlọpaa agbegbe ati DPO ibi ti wọn ba wa, ki wọn ma si ṣe jẹ ko pẹ ki wọn too pe bi wọn ba kẹẹfin awọn ti irin wọn mu ifura dani lori ọkada, ninu mọto tabi ti wọn n fẹsẹ rin. Bi ẹnikẹni ba wa ninu iṣoro ijinigbe tabi wahala mi-in, eyi ni awọn nọmba ti ileeṣẹ ọlọpaa Ogun fi sita lati pe fun iranlọwọ oju ẹsẹ: 08081770416, 08081770419 ati 08066611771.


Yatọ si eyi, Kọmandi ọlọpaa ipinlẹ Ogun ni kawọn akẹkọọ ri i daju pe wọn ni nọmba ẹrọ ibanisọrọ awọn ọlọpaa agbegbe ati DPO ibi ti wọn ba wa, ki wọn ma si ṣe jẹ ko pẹ ki wọn too pe bi wọn ba kẹẹfin awọn ti irin wọn mu ifura dani lori ọkada, ninu mọto tabi ti wọn n fẹsẹ rin. Bi ẹnikẹni ba wa ninu iṣoro ijinigbe tabi wahala mi-in, eyi ni awọn nọmba ti ileeṣẹ ọlọpaa Ogun fi sita lati pe fun iranlọwọ oju ẹsẹ: 08081770416, 08081770419 ati 08066611771.


Eeyan mẹta tun jona ku ninu ijamba ọkọ l’Akungba Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Eeyan mẹta ni wọn jona ku, tawọn mi-in si tun ṣeṣe ninu ijamba ọkọ to waye l’Akungba-Akoko loru ọjọ Isẹgun, Tusidee, mọju Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. ALAROYE fidi rẹ mulẹ lati ẹnu ọkunrin kan ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ pe ohun to ṣokunfa ijamba ọhun ko sẹyin bi awọn ọkọ akẹru J5 meji ṣe fori sọra wọn ni nnkan bii aago meji oru ọjọ naa, leyii to mu ki ina nla sọ lojiji lara awọn ọkọ mejeeji. O ni awọn eeyan ti ko tete jade si wọn lati ran wọn lọwọ lasiko ti iṣẹlẹ ọhun waye wa lara idi tawọn ero kan fi jona gburugburu mọ inu ọkọ ọhun, ti awọn mi-in si tun fara pa nigba ti awọn diẹ raaye rapala jade Lẹyin-o-rẹyin lo ni awọn ọlọpaa pada de si ibi tí ijamba naa ti sẹlẹ, tí wọn si ṣeto bi wọn ṣe ko awọn to fara pa lọ sile-iwosan.


Hijaabu: Awọn mẹrin fara pa lasiko ti awọn Kristiẹni ati Musulumi kọju ija sira wọn n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Ọrọ lilo ibori ta a mọ si hijaabu lawọn ileewe Kristẹni to ti n da wahala silẹ lati ọsẹ diẹ sẹyin tun gbọna mi-in yọ laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, nigba tawọn ẹlẹsin Kristẹni, paapaa ijọ Onitẹbọmi, Baptist atawọn Musulumi koju ija sira wọn niluu Ilọrin, eeyan mẹta lo fara pa nibẹ. Kinni ọhun to bẹrẹ wẹrẹ-wẹrẹ ti fẹẹ maa di ija ẹsin laarin igun mejeeji. Ṣe lalẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, nijọba kede ki wọn ṣi gbogbo awọn ileewe mẹwẹẹwa to wa ni titi, ki awọn akẹkọọ si maa ba ẹkọ wọn lọ. Ṣugbọn nigba to di nnkan bii aago mẹjọ aabọ si mẹsan-an aarọ Ọjọruu, ṣe lawọn ẹlẹsin Kristẹni lọọ di abawọle ileewe girama Baptist ati alakọọbẹrẹ, lati ma gba akẹkọọ-binrin kankan pẹlu hijaabu lati wọle. Ṣe lawọn eeyan ọhun gbe oriṣiiriṣii akọle lọwọ, ti wọn n fi ẹhonu han ta ko aṣẹ ijọba lori ọrọ hijaabu naa. Lara akọle naa ni; “O to gẹ, da ileewe wa pada fun wa”, “Ko si aaye fun wiwọ hijaabu lawọn ileewe wa” ati bẹẹ lọ.


Ṣugbọn nigba to di nnkan bii aago mẹjọ aabọ si mẹsan-an aarọ Ọjọruu, ṣe lawọn ẹlẹsin Kristẹni lọọ di abawọle ileewe girama Baptist ati alakọọbẹrẹ, lati ma gba akẹkọọ-binrin kankan pẹlu hijaabu lati wọle. Ṣe lawọn eeyan ọhun gbe oriṣiiriṣii akọle lọwọ, ti wọn n fi ẹhonu han ta ko aṣẹ ijọba lori ọrọ hijaabu naa. Lara akọle naa ni; “O to gẹ, da ileewe wa pada fun wa”, “Ko si aaye fun wiwọ hijaabu lawọn ileewe wa” ati bẹẹ lọ. Bawọn ti ẹlẹsin Kristẹni ṣe gbe akọle wọn lọwọ niwaju ileewe ọhun, bẹẹ lawọn ti Musulumi naa duro ni isọda keji pẹlu tiwọn. Nibi ti wọn ti n pariwo mọ ara wọn lawọn kan ti wọn fura si si pe wọn jẹ Musulumi ya bo awọn olufẹhonu han naa, ti ọrọ si dija igbooro. Awọn agbofinro bii ajọ NSCDC, ọlọpaa digboluja atawọn ṣoja lo sare gba gbogbo agbegbe naa kan lati pana ija naa.


Bawọn ti ẹlẹsin Kristẹni ṣe gbe akọle wọn lọwọ niwaju ileewe ọhun, bẹẹ lawọn ti Musulumi naa duro ni isọda keji pẹlu tiwọn. Nibi ti wọn ti n pariwo mọ ara wọn lawọn kan ti wọn fura si si pe wọn jẹ Musulumi ya bo awọn olufẹhonu han naa, ti ọrọ si dija igbooro. Awọn agbofinro bii ajọ NSCDC, ọlọpaa digboluja atawọn ṣoja lo sare gba gbogbo agbegbe naa kan lati pana ija naa. ALAROYE gbọ pe awọn ọlọpaa fi ado taju-taju le awọn olufẹhonu han naa danu.


ALAROYE gbọ pe awọn ọlọpaa fi ado taju-taju le awọn olufẹhonu han naa danu.


Ọmọ ẹgbẹ okunkun meji ku lasiko ti wọn doju ija kọra wọn n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Afurasi ọmọ ẹgbẹ okunkun meji lo padanu ẹmi wọn lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ninu ija to bẹ silẹ laarin wọn lagbegbe Aduralere, niluu Ilọrin. ALAROYE gbọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ meji ọtọọtọ; Aiye ati Ẹiyẹ lo jọ gbena woju ara wọn, leyii to fa iku airọtẹlẹ awọn meji naa, bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to mọ ohun ti wọn n fa mọ ara wọn lọwọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Kwara, Ajayi Ọkasanmi, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ni ọwọ idaji lo ṣẹlẹ. O ni awọn ti n gbiyanju lati ri awọn to ṣiṣẹ ibi naa mu, laipẹ nigbagbọ si wa pe ọwọ maa tẹ wọn. Ọkasanmi fọkan araalu paapaa ju lọ awọn ara agbegbe naa pe alaafia ti wa nibi tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ. O ni ọga ọlọpaa, Muhammed Bagega, ti paṣẹ fawọn alakooso agbegbe, DPO, lati bẹrẹ si i tọ gbogbo ipinlẹ Kwara ka lati ri i pe ọwọ tẹ awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ati ọdaran to n yọ araalu lẹnu yii.


Awọn ọlọpaa Ghana da ọmọ Barrista lare, wọn ni ko mọ nipa iku ọrẹ ẹ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Latari iroyin to gbode kan lori Balogun(Barry Jhay) ọmọ Oloogbe Sikiru Ayinde Barrister, ti wọn lo pa ọrẹ ẹ, to tun jẹ ọga ẹ ti wọn jọ n ṣiṣẹ, iyẹn Babatunde Oyerinde Abiọdun,( Kashy Godson) ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ Ghana ti yanju awuyewuye naa. Wọn ni ọmọ Barrista ko mọ nnkan kan nipa iku ọrẹ ẹ naa, wọn ni oloogbe yii lo pa ara ẹ, ẹnikan ko pa a. Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹta yii, ni ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ Ghana fi atẹjade kan sita lati tan imọlẹ si ọrọ yii. Ohun ti wọn sọ sibẹ ni pe Kashy, ọdọmọde olowo to ni ileeṣẹ Cash Nation, lo mọ-ọn-mọ ja bọ lati ori oke otẹẹli alaja mẹrin to wa. Ori lo fi gbalẹ bo ṣe ja bọ, ẹsẹkẹsẹ naa lo si ku bi wọn ṣe wi. Lati tubọ fidi ẹri wọn mulẹ lori iku Kashy, awọn ọlọpaa naa sọ pe yatọ si awọn ẹlẹrii ti Kashy toju wọn ja bọ, kamẹra to wa ni otẹẹli Beauford Ridge, Adabraka , to de si ni Ghana, ka ohun to ṣẹlẹ silẹ, wọn ni ayẹwo oku ti wọn ṣe fun Kashy lọjọ kẹwaa, oṣu yii, paapaa fidi ẹ mulẹ pe o ja bọ lati ori ibi to ga ni, o fori gbalẹ, o si dagbere faye. Apa kan atẹjade naa ṣalayepe lọjọ keje, oṣu kẹta, ọdun 2021, ni Oloogbe ati ọmọ Barrista, pẹlu ọrẹbinrin oloogbe, gba yara mẹta ninu otẹẹli naa lorilẹ-ede Ghana.


Ori lo fi gbalẹ bo ṣe ja bọ, ẹsẹkẹsẹ naa lo si ku bi wọn ṣe wi. Lati tubọ fidi ẹri wọn mulẹ lori iku Kashy, awọn ọlọpaa naa sọ pe yatọ si awọn ẹlẹrii ti Kashy toju wọn ja bọ, kamẹra to wa ni otẹẹli Beauford Ridge, Adabraka , to de si ni Ghana, ka ohun to ṣẹlẹ silẹ, wọn ni ayẹwo oku ti wọn ṣe fun Kashy lọjọ kẹwaa, oṣu yii, paapaa fidi ẹ mulẹ pe o ja bọ lati ori ibi to ga ni, o fori gbalẹ, o si dagbere faye. Apa kan atẹjade naa ṣalayepe lọjọ keje, oṣu kẹta, ọdun 2021, ni Oloogbe ati ọmọ Barrista, pẹlu ọrẹbinrin oloogbe, gba yara mẹta ninu otẹẹli naa lorilẹ-ede Ghana. Wọn ni loru ọjọ naa ni ọrẹbinrin Kashy ti wọn jọ wa ni yara, sare wa si yara ti Barry Jhay ati olorin Ghana kan wa, o si sọ fun wọn pe ki wọn waa wo Kashy bo ṣe n ṣe bii ẹni ti nnkan kọ lu, o ni iwa odi lo n hu ni yara, o jọ pe nnkan kan ti fẹ si i lara. Eyi lo mu ọmọ Barrista lọ si yara Kashy, nigba to si debẹ, wọn ni niṣe ni oloogbe yii kọ lu u, to bẹrẹ si i ba a ja. Koda, wọn lo fi kinni kan ṣe e leṣe to jẹ niṣe ni Barry Jhay sare jade ni yara naa pẹlu ẹjẹ lẹnu, apa rẹ ko ka Kashy rara.


Wọn ni loru ọjọ naa ni ọrẹbinrin Kashy ti wọn jọ wa ni yara, sare wa si yara ti Barry Jhay ati olorin Ghana kan wa, o si sọ fun wọn pe ki wọn waa wo Kashy bo ṣe n ṣe bii ẹni ti nnkan kọ lu, o ni iwa odi lo n hu ni yara, o jọ pe nnkan kan ti fẹ si i lara. Eyi lo mu ọmọ Barrista lọ si yara Kashy, nigba to si debẹ, wọn ni niṣe ni oloogbe yii kọ lu u, to bẹrẹ si i ba a ja. Koda, wọn lo fi kinni kan ṣe e leṣe to jẹ niṣe ni Barry Jhay sare jade ni yara naa pẹlu ẹjẹ lẹnu, apa rẹ ko ka Kashy rara. Wọn fi kun un pe ẹni to mu yara ti Kashy paapaa jẹrii si i pe oun ri i bo ṣe n fo kiri ile naa, to n pariwo, to si n ṣe bii ẹni ti ẹgun n gun. Ẹni naa da a lẹkun titi, ko dahun, afigba to gbe ara ẹ soke, to si bẹ silẹ lati ori oke alaja mẹrin bi wọn ṣe wi. Wọn ni bo ti ja bọ naa lo pade iku ojiji, nitori ori lo fi gbalẹ bo ṣe balẹ ọhun.


Wọn fi kun un pe ẹni to mu yara ti Kashy paapaa jẹrii si i pe oun ri i bo ṣe n fo kiri ile naa, to n pariwo, to si n ṣe bii ẹni ti ẹgun n gun. Ẹni naa da a lẹkun titi, ko dahun, afigba to gbe ara ẹ soke, to si bẹ silẹ lati ori oke alaja mẹrin bi wọn ṣe wi. Wọn ni bo ti ja bọ naa lo pade iku ojiji, nitori ori lo fi gbalẹ bo ṣe balẹ ọhun. Lẹyin ti Barry Jhay bọ lọwọ ẹ, wọn lo to iṣẹju mẹẹẹdogun to fi lọọ sinmi nibi to jokoo si, asiko naa ni Kashy bẹ silẹ lori oke, wọn ni ọmọ Agbajelọla ko lọwọ kan ninu iku to pa ọmọde olowo to n gbe rẹkọọdu taka-sufee jade naa. Ọmọ ọdun mẹtadinlọgbọn ((27) ni Kashy to ku yii, ọjọ to pe ọdun mẹtadinlọgbọn naa ni wọn gbe e sin. Ayẹyẹ ọjọọbi naa ni wọn lo tori ẹ lọ si Ghana to ku si yii, ṣugbọn ko duro ṣe ọjọọbi naa to fi dagbere faye.


Lẹyin ti Barry Jhay bọ lọwọ ẹ, wọn lo to iṣẹju mẹẹẹdogun to fi lọọ sinmi nibi to jokoo si, asiko naa ni Kashy bẹ silẹ lori oke, wọn ni ọmọ Agbajelọla ko lọwọ kan ninu iku to pa ọmọde olowo to n gbe rẹkọọdu taka-sufee jade naa. Ọmọ ọdun mẹtadinlọgbọn ((27) ni Kashy to ku yii, ọjọ to pe ọdun mẹtadinlọgbọn naa ni wọn gbe e sin. Ayẹyẹ ọjọọbi naa ni wọn lo tori ẹ lọ si Ghana to ku si yii, ṣugbọn ko duro ṣe ọjọọbi naa to fi dagbere faye.


Wọn ti ri awọn akẹkọọ Fasiti Ọlabisi Ọnabanjọ meji ti wọn ji gbe lọ pada

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lẹyin ọjọ meji ti wọn lo ni akolo awọn ajinigbe, awọn akẹkọọ Yunifasiti Ọlabisi Ọnabanjọ meji ti awọn ajinigbe ji gbe lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ti gba ominira. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, fidi ẹ mulẹ fun akọroyin wa ni nnkan bii aago mẹwaa alẹ kọja ogun iṣẹju, alẹ ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹta yii, pe awọn ọmọbinrin meji naa, Adeyẹmọ Precious ati Oyefule Abiọla, wa lọdọ awọn boun ṣe n ba wa sọrọ naa. Alukoro sọ pe to ba di laaarọ ọjọ keji ti i ṣe Ọjọruu, oun yoo fi atẹjade ti yoo ṣalaye irin-ajo awọn ọmọ naa sita lẹkun-unrẹrẹ sita. ALAROYE gbọ pe miliọnu meji naira lobi awọn ọmọ naa san ki wọn too ri wọn gba pada.


Ẹ wo olukọ Covenant University to fipa ba ọmọ ọdun mẹtadinlogun lo pọ l’Ọta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Fun pe o fipa ba ọmọbinrin tọjọ ori ẹ ko ju mẹtadinlogun (17) lọ lo pọ, ọlọpaa ti mu olukọ Yunifasiti Covenant to wa niluu Ọta, iyẹn Ọmọwe Stephen Ukenna. Ọjọ kọkanla, oṣu kẹta yii, lọwọ ba lẹkiṣọra yii, iyẹn lẹ́yìn tawọn obi ọmọ to fipa ba lo pọ̀ lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Ọta, pe Stephen, ẹni ọdun mọkanlelogoji, (41) fipa ba ọmọ awọn sun. Ọmọbinrin naa pe awọn obi rẹ lori foonu lọjọ naa ni lati ileewe to wa, o ṣalaye fun wọn pe lẹkiṣọra yii pe oun si ọfiisi rẹ, o loun fẹẹ ṣeto ijọloju kan fun ọrẹ ọmọ yii to fẹẹ ṣọjọọbi. Ki wọn le jọ ṣeto naa lo ṣe pe ọmọ ọdun mẹtadinlogun yii si ọfiisi rẹ, iyẹn ko si mọ pe olukọ naa ni ero mi-in lọkan. Afi bi ọmọ ṣe wọle tan ti olukọ tilẹkun mọ ọn, to si fipa ba a lo pọ lori tabili to wa ninu ọfiisi naa. Bo ṣe ṣe e tan lọmọ sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn obi ẹ, n lawọn ba lọọ fẹjọ sun ọlọpaa.


Ki wọn le jọ ṣeto naa lo ṣe pe ọmọ ọdun mẹtadinlogun yii si ọfiisi rẹ, iyẹn ko si mọ pe olukọ naa ni ero mi-in lọkan. Afi bi ọmọ ṣe wọle tan ti olukọ tilẹkun mọ ọn, to si fipa ba a lo pọ lori tabili to wa ninu ọfiisi naa. Bo ṣe ṣe e tan lọmọ sọ ohun to ṣẹlẹ fawọn obi ẹ, n lawọn ba lọọ fẹjọ sun ọlọpaa. Ọkunrin yii jẹwọ pe oun ba ọmọbinrin ọhun sun, ṣugbọn ko le sọ idi kan pato to fi ṣe e. Wọn ti gbe e lọ sẹka iwadii iwa ọ̀daràn, gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun ṣe wı


Ọkunrin yii jẹwọ pe oun ba ọmọbinrin ọhun sun, ṣugbọn ko le sọ idi kan pato to fi ṣe e. Wọn ti gbe e lọ sẹka iwadii iwa ọ̀daràn, gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun ṣe wı


Awọn ara Ọyọ gbalejo: Adajọ ti ni ki wọn maa gbe Wakili atawọn ọmọ rẹ lọ si ọgba ẹwọn Abolongo

Ọgba ẹwọn to wa ni Abolongo, niluu Ọyọ, ni Adajọ agba ni ile-ẹjọ giga kan to wa niluu Ibadan, Onidaajọ Emmanuel Idowu, paṣẹ pe ki wọn maa gbe ọkunrin Fulani to ti n da awọn eeyan Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, laamu nni, Abdullahi Wakili atawọn ọmọ rẹ, lọ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ti igbẹjọ rẹ waye gẹgẹ bi Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), ṣe ṣalaye. Ile-ẹjọ giga to wa ni Iyaganku, niluu Ibadan, ni igbẹjọ naa ti waye. Agbefọba to gbe awọn olujẹjọ naa wa sile-ẹjọ Adewale Amos ṣalaye pe ẹsun ijinigbe, ipaniyan, igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi ati ole jija ni wọn fi kan wọn. Wakilu, ẹni aadọrin ọdun, atawọn ọmọ rẹ mẹta, Abu, ẹni ọdun marundinlaaadọta (45), Samailla, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn (27), ati Aliyu Manu ẹni ogun ọdun (20) ni wọn jọ fara han niwaju adajọ. Agbefọba, Adewale Amos, sọ niwaju ile-ẹjọ pe ni ogunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2015, ni Wakili, Abu, Samaila ati Manu gbimọ-pọ lati pa ọmọkunrin ẹni ọdun mejilelọgbọn kan, Akinwale Akande. Bakan naa ni wọn tun ji obinrin kan ni nnkan bii aago mẹrin lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2020, ni Idi-Ẹmi, nipinlẹ Ọyọ.


Wakilu, ẹni aadọrin ọdun, atawọn ọmọ rẹ mẹta, Abu, ẹni ọdun marundinlaaadọta (45), Samailla, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn (27), ati Aliyu Manu ẹni ogun ọdun (20) ni wọn jọ fara han niwaju adajọ. Agbefọba, Adewale Amos, sọ niwaju ile-ẹjọ pe ni ogunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2015, ni Wakili, Abu, Samaila ati Manu gbimọ-pọ lati pa ọmọkunrin ẹni ọdun mejilelọgbọn kan, Akinwale Akande. Bakan naa ni wọn tun ji obinrin kan ni nnkan bii aago mẹrin lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2020, ni Idi-Ẹmi, nipinlẹ Ọyọ. Niṣe ni wọn dihamọra pẹlu ada atawọn ohun ija mi-in, ti wọn si tun gba ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira lọwọ obinrin naa. Awọn iwa yii ni wọn lo lodi sofin, to si ni ijiya labẹ ofin iwa ọdaran ti ipinlẹ Ọyọ n lo. Bẹẹ niwa ti wọn n hu naa ṣe lodi si ofin to de nini nnkan ija oloro lọwọ nipinlẹ Ọyọ ati ole jija pẹlu.


Niṣe ni wọn dihamọra pẹlu ada atawọn ohun ija mi-in, ti wọn si tun gba ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira lọwọ obinrin naa. Awọn iwa yii ni wọn lo lodi sofin, to si ni ijiya labẹ ofin iwa ọdaran ti ipinlẹ Ọyọ n lo. Bẹẹ niwa ti wọn n hu naa ṣe lodi si ofin to de nini nnkan ija oloro lọwọ nipinlẹ Ọyọ ati ole jija pẹlu. Adajọ ko tiẹ gbọ ẹbẹ lọọya wọn, Oritsuwa Uwawa, to waa ṣoju baba atọmọ naa to fi ni ki wọn maa ko wọn lọ si ọgba ẹwọn to wa ni Abolongo, niluu Ọyọ. Lẹyin naa lo sun igbẹjọ si ọjọ kẹtadinlogun, oṣu karun-un, ọdun yii. Tẹ o ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta ti ọkunrin naa ti n yọ awọn eeyan Ayetẹ, ni Ibarapa lẹnu, ko too di pe awọn ọmọ OPC lọọ koju rẹ, ti wọn si mu un, lẹyin eyi ni wọn fa a le ọlọpaa lọwọ, ibẹ naa lo si gba de ile-ẹjọ bayii.


Adajọ ko tiẹ gbọ ẹbẹ lọọya wọn, Oritsuwa Uwawa, to waa ṣoju baba atọmọ naa to fi ni ki wọn maa ko wọn lọ si ọgba ẹwọn to wa ni Abolongo, niluu Ọyọ. Lẹyin naa lo sun igbẹjọ si ọjọ kẹtadinlogun, oṣu karun-un, ọdun yii. Tẹ o ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta ti ọkunrin naa ti n yọ awọn eeyan Ayetẹ, ni Ibarapa lẹnu, ko too di pe awọn ọmọ OPC lọọ koju rẹ, ti wọn si mu un, lẹyin eyi ni wọn fa a le ọlọpaa lọwọ, ibẹ naa lo si gba de ile-ẹjọ bayii.


Korona pa kọmiṣanna eto ẹkọ tẹlẹ nipinlẹ Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹta yii, ni kọmiṣanna tẹlẹ feto ẹkọ nigba iṣakoso Sẹnetọ Ibikunle Amosun, Amofin John Ṣẹgun Odubẹla, dagbere faye. Aisan Korona lo pa a lọsibitu kan niluu Eko, ẹni ọdun marunlelaaadọta (55) ni. ALAROYE gbọ pe o ti to ọsẹ meji ti Odubẹla ti wa lọsibitu kan l’Ekoo, ti wọn n tọju rẹ. Ṣugbọn nigba to di aarọ kutu ọjọ Iṣẹgun yii, ọlọjọ de. Ọmọ ilu Ikẹnnẹ Rẹmọ ni Oloogbe Odubẹla, ọjọ kejidinlogun, oṣu keji, ọdun 2017 lo gba oye amofin agba ilẹ Naijiria ti i ṣe SAN. Saa akọkọ Sẹnetọ Amosun ni ọkunrin yii ṣe kọmiṣanna fun eto ẹkọ nipinlẹ Ogun.


Baba Faṣọranti fẹyin ti gẹgẹ bii olori ẹgbẹ Afẹnifẹre

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹgbẹ Afẹnifẹre lorilẹ-ede yii ti kede orukọ Baba Ayọ Adebanjọ gẹgẹ bii adele olori ẹgbẹ naa tuntun lẹyin ti Oloye Reuben Faṣọranti to n tukọ ẹgbẹ ọhun tẹlẹ ti kede ipinnu rẹ lati fẹyin ti lẹni ọdun marundinlọgọrun-un. Igbesẹ yii waye ninu ipade oloṣooṣu ẹgbẹ ọhun ti wọn ṣe nile Oloye Faṣọranti to wa niluu Akurẹ, lọsan-an ọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Ọba Ọladipọ Ọlaitan, Alaago tí Kajọla Aago, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Atakumọsa, nipinlẹ Ọsun, to jẹ akọwe ẹgbẹ tẹlẹ ni wọn tun yan gẹgẹ bii igbakeji olori. Ọdun 2008 lawọn ọmọ ẹgbẹ Afẹnifẹre ti yan Oloye Faṣọranti gẹgẹ bii olori wọn lẹyin iku Oloogbe Abraham Adesanya.


Nitori ti wọn n lu araalu ni jibiti, ileeṣẹ DPR ti ile-epo marun-un pa ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Nitori bi wọn ṣe n ta epo ju iye tijọba fọwọ si, ileeṣẹ to n mojuto ọrọ tita epo bẹntiroolu lorilẹ-ede Naijiria, Department of Petroleum Resources (DPR), ti ti ile-epo marun-un pa niluu Ilọrin. Awọn ile-epo ọhun ni DPR tun fẹsun kan ninu atẹjade kan lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, pe epo ti wọn tun n ta fun araalu ko pe. Ọga agba DPR nipinlẹ Kwara, Onimọ-ẹrọ Sule Yusuf, ṣalaye pe ile-epo marundinlogoji lawọn lọ kaakiri lati yẹ wo. O ni ijọba ko lero ati fowo kun owo-epo, bẹẹ si ni ko si ọwọn epo bẹntiroolu, nitori naa, kawọn araalu ma foya tabi maa ra epo pamọ. Yusuf ni DPR ṣakiyesi pe awọn alagbata epo kan n funra wọn fi owo kun owo-epo lati maa fi ni araalu lara. O ni meji lara awọn ile-epo to n ta ju iye tijọba fọwọ si sa lọ lasiko tawọn oṣiṣẹ DPR n lọ kaakiri, nitori pe wọn mọ pe ohun ti awọn n ṣe lodi sofin.


O ni ijọba ko lero ati fowo kun owo-epo, bẹẹ si ni ko si ọwọn epo bẹntiroolu, nitori naa, kawọn araalu ma foya tabi maa ra epo pamọ. Yusuf ni DPR ṣakiyesi pe awọn alagbata epo kan n funra wọn fi owo kun owo-epo lati maa fi ni araalu lara. O ni meji lara awọn ile-epo to n ta ju iye tijọba fọwọ si sa lọ lasiko tawọn oṣiṣẹ DPR n lọ kaakiri, nitori pe wọn mọ pe ohun ti awọn n ṣe lodi sofin. O tẹsiwaju pe awọn ile itaja naa yoo ṣi wa ni titi pa, lẹyin ti wọn ba sanwo itanran, ti wọn si tẹle aṣẹ ijọba ni yoo too di ṣiṣi. Yusuf ni, “Ijọba ko fowo kun epo o. Bi araalu ba ri ile itaja kankan to n ta jala epo bẹntiroolu kan ju naira marundinlaaadọsan-an, #165, ki wọn fi to wa leti. A maa de ile itaja epo naa, a si maa ri i pe wọn fi dandan pada si iye tijọba fọwọ si.” O gba awọn to ni ile-epo nimọran lati maa tẹle aṣẹ ijọba, ki wọn si ma yan araalu jẹ nipa jijẹ ere ajẹpajude.


O tẹsiwaju pe awọn ile itaja naa yoo ṣi wa ni titi pa, lẹyin ti wọn ba sanwo itanran, ti wọn si tẹle aṣẹ ijọba ni yoo too di ṣiṣi. Yusuf ni, “Ijọba ko fowo kun epo o. Bi araalu ba ri ile itaja kankan to n ta jala epo bẹntiroolu kan ju naira marundinlaaadọsan-an, #165, ki wọn fi to wa leti. A maa de ile itaja epo naa, a si maa ri i pe wọn fi dandan pada si iye tijọba fọwọ si.” O gba awọn to ni ile-epo nimọran lati maa tẹle aṣẹ ijọba, ki wọn si ma yan araalu jẹ nipa jijẹ ere ajẹpajude.


Awọn ọlọpaa fibọn fọ mi lẹyin, wọn sọ mi di arọ, n ko si le bimọ mọ- Ọlasunkanmi

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn eeyan ti ko mọ Ọgbẹni Ọlasunkanmi Fagbemi ri fẹrẹ le maa ba a sunkun nigba ti ọkunrin ẹni ọdun marundinlaaadọta (45) naa n ṣalaye bawọn ọlọpaa ṣe yinbọn mọ ọn lọdun 2010, to si ṣe bẹẹ di ẹni ti ko le fẹsẹ ara ẹ rin mọ, ti ko si tun le fun obinrin kankan loyun mọ laye. Kootu Majisireeti Iṣabọ, l’Abẹokuta, ni Ọlasunkanmi ti ṣalaye ohun to ṣẹlẹ si i. Mọnde, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii, lo rojọ naa niwaju igbimọ to n gbọ ẹjọ awọn ti ọlọpaa ti fiya jẹ ri lọna aitọ. Ọkunrin naa jokoo ninu aga to fi n ṣe ẹsẹ rin ( Wheel chair), o si ṣalaye pe, ‘’Mo n lọ s’Ibadan lọjọ kejidinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2010, inu mọto ero ni mo wa ni nnkan bii aago meje alẹ, nigba naa ni awọn ọlọpaa to wa lagbegbe Fidiwọ si Alapako, ni marosẹ Eko s’Ibadan, da mọto wa duro. ‘’Wọn gba ọndirẹdi naira lọwọ dẹrẹba wa, wọn si ni ko paaki mọlẹ daadaa kawọn le fun un ni ṣenji ọgọrin naira (#80). ‘’Lẹyin ti dẹrẹba paaki tan, o sọkalẹ lati lọọ gba ṣenji rẹ, bi ọlọpaa kan to wa lodi-keji ọna ṣe yinbọn mọ mọto wa niyẹn. Ibọn yẹn ba mi lọrun, o si lọ si isalẹ eegun ẹyin mi.


‘’Wọn gba ọndirẹdi naira lọwọ dẹrẹba wa, wọn si ni ko paaki mọlẹ daadaa kawọn le fun un ni ṣenji ọgọrin naira (#80). ‘’Lẹyin ti dẹrẹba paaki tan, o sọkalẹ lati lọọ gba ṣenji rẹ, bi ọlọpaa kan to wa lodi-keji ọna ṣe yinbọn mọ mọto wa niyẹn. Ibọn yẹn ba mi lọrun, o si lọ si isalẹ eegun ẹyin mi. Nigba tawọn ọlọpaa naa ri ohun to ṣẹlẹ, niṣe ni wọn sa lọ. ‘’Mi o mọ ohun to n ṣẹlẹ mọ, ileewosan ẹkọṣẹ iṣegun oyinbo to wa n’Ibadan (UCH), ni dẹrẹba atawọn ero ọkọ gbe mi lọ. Wọn da mi duro sọsibitu naa lati ṣiṣẹ abẹ, ọjọ kẹrin ni wọn too ri ọta ibọn naa yọ lara mi.


Nigba tawọn ọlọpaa naa ri ohun to ṣẹlẹ, niṣe ni wọn sa lọ. ‘’Mi o mọ ohun to n ṣẹlẹ mọ, ileewosan ẹkọṣẹ iṣegun oyinbo to wa n’Ibadan (UCH), ni dẹrẹba atawọn ero ọkọ gbe mi lọ. Wọn da mi duro sọsibitu naa lati ṣiṣẹ abẹ, ọjọ kẹrin ni wọn too ri ọta ibọn naa yọ lara mi. ‘’Mo n mura lati ṣegbeyawo nigba naa ni, ṣugbọn lẹyin iṣẹlẹ yii, ko ṣee ṣe mọ, nitori awọn dokita sọ fun mi pe mi o le fun obinrin kankan loyun mọ, afi ti mo ba lo ilana ọmọ bibi ti wọn n ṣe lasiko yii, ti wọn yoo gba nnkan ọmọkunrin mi, ti wọn yoo si gbe e sinu obinrin. Mi o ti i fẹyawo latigba naa, bẹẹ ni mi o ti i bimọ kankan’’ Fagbemi loun ti kọwe si gbogbo ẹka to yẹ ko gbọ nipa iṣẹlẹ yii, ṣugbọn ko so eso rere. O royin owo buruku to ti na nitori ati ri alaafia, ati bo ṣe jẹ pe wọn ti gbe oun lọ si India fun itọju, ṣugbọn lẹyin gbogbo ẹ naa, oun ko le fẹsẹ oun rin mọ, inu ṣia onirin yii naa loun n wa.


‘’Mo n mura lati ṣegbeyawo nigba naa ni, ṣugbọn lẹyin iṣẹlẹ yii, ko ṣee ṣe mọ, nitori awọn dokita sọ fun mi pe mi o le fun obinrin kankan loyun mọ, afi ti mo ba lo ilana ọmọ bibi ti wọn n ṣe lasiko yii, ti wọn yoo gba nnkan ọmọkunrin mi, ti wọn yoo si gbe e sinu obinrin. Mi o ti i fẹyawo latigba naa, bẹẹ ni mi o ti i bimọ kankan’’ Fagbemi loun ti kọwe si gbogbo ẹka to yẹ ko gbọ nipa iṣẹlẹ yii, ṣugbọn ko so eso rere. O royin owo buruku to ti na nitori ati ri alaafia, ati bo ṣe jẹ pe wọn ti gbe oun lọ si India fun itọju, ṣugbọn lẹyin gbogbo ẹ naa, oun ko le fẹsẹ oun rin mọ, inu ṣia onirin yii naa loun n wa. Bẹẹ, ọlọpaa lo sọ aye oun di nnkan mi-in, toun ko le da nnkan kan ṣe mọ. Alaga igbimọ yii, Adajọ Solomon Olugbemi, sọ pe awọn yoo kọ lẹta si kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, awọn to yẹ ko waa jẹjọ lori ọrọ yii yoo si yọju. O sun igbẹjọ si ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹrin, ọdun 2021.


Bẹẹ, ọlọpaa lo sọ aye oun di nnkan mi-in, toun ko le da nnkan kan ṣe mọ. Alaga igbimọ yii, Adajọ Solomon Olugbemi, sọ pe awọn yoo kọ lẹta si kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, awọn to yẹ ko waa jẹjọ lori ọrọ yii yoo si yọju. O sun igbẹjọ si ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹrin, ọdun 2021.


Sanwo-Olu buwọ lu ẹwọn ọdun mọkanlelogun fẹni to ba ṣegbẹ okunkun l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, ti buwọ lu abadofin kan lori iṣoro awọn ẹlẹgbẹ okunkun nipinlẹ Eko, abadofin naa si ti dofin bayii pe ki ẹnikẹni to ba jẹbi ṣiṣe ẹgbẹ okunkun nipinlẹ Eko lọọ fẹwọn ọdun mọkanlelogun jura. Ninu ofin yii ni wọn ti ka ṣiṣe ẹgbẹ okunkun leewọ lorigun mẹrẹẹrin ipinlẹ Eko, ofin naa tun gbe ijiya ọdun mẹẹẹdogun kalẹ fẹnikẹni to ba mọ-ọn-mọ ṣe onigbọwọ fun ọmọ ẹgbẹ okunkun nipinlẹ ọhun. Ọsan ọjọ Aje, Mọnde yii, ni gomina buwọ lu abadofin tawọn ile-igbimọ aṣofin ti fi sọwọ si i tẹlẹ, ibuwọlu naa lo sọ abadofin ọhun di ofin, o si ti bẹrẹ iṣẹ loju-ẹsẹ. Ninu ofin tuntun yii, ẹwọn ọdun mọkanlelogun lo n duro de ẹnikẹni to ba ṣe ibura fun ẹnikan lati di ọmọ ẹgbẹ okunkun, ati ẹni to gba lati ṣe iru ibura bẹẹ, ẹnikẹni to ba lọ, tabi wa nibi ti wọn ti n ṣe ibura ọhun, ẹnikẹni to ba pesẹ sibi ipade ẹgbẹ okunkun eyikeyii, tabi ẹnikẹni to ba parọwa pe kẹlomi-in waa ṣe ẹgbẹ okunkun. Ẹwọn ọdun mẹẹẹdogun ni ofin naa ni ki wọn sọ ẹnikẹni to ba halẹ mọ ẹlomi-in lati ṣe ẹgbẹ okunkun si. Ẹwọn ọdun meji gbako ni wọn lo n duro de ọmọleewe eyikeyii to ba jẹbi ṣiṣe ẹgbẹ okunkun ninu ọgba ileewe rẹ.


Ijọba Ondo kọ lẹta s’Agboọla, wọn ni ko da awọn ẹru to wa lọwọ rẹ pada kiakia

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ijọba ipinlẹ Ondo ti kílọ fun igbakeji gomina tẹlẹ, Ọnarebu Agboọla Ajayi, lati tete da gbogbo ọkọ atawọn ẹru ijọba mi-in to ṣi wa lọwọ rẹ pada lẹyẹ-o-ṣọka. Bo tilẹ jẹ pe lati inu oṣu keje, ọdun to kọja, ni Agboọla ti kẹru rẹ kuro nile ijọba, ti ko si fi bẹẹ da sọrọ iṣakoso ilu mọ latari ede aiyede to bẹ silẹ laarin oun ati ọga rẹ síbẹ, ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, ọdun yii, ni saa rẹ ṣẹṣẹ parí gẹgẹ bii igbakeji gomina. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ijọba ti kọkọ kọ lẹta kan si i lọjọ kẹrindinlogun, oṣu keji, ọdun 2020, iyẹn nigba to ku bii ọsẹ kan pere ki saa akọkọ oun ati Gomina Rotimi Akeredolu pari. Ai ri esi kan pato lati ọdọ oludije ẹgbẹ oṣelu Zenith Labour Party ọhun lẹyin bii ọsẹ mẹta to ti kuro nipo lo mu wọn kọ omiiran si i lọsẹ yii, ninu eyi ti wọn ti tẹ ẹ mọ ọn leti pe o gbọdọ da awọn ẹru to ṣi wa ni ikawọ rẹ pada sọdọ ijọba ni kiakia. Lara awọn ẹru ti wọn nijọba fẹẹ gba pada lọwọ Ọnarebu ọhun ni, ọkọ Toyota Land Cruiser SUV ati Toyota Hillux tuntun meji.


Awọn araalu binu si Tinubu, nitori bo ṣe ni ki wọn maa fawọn darandaran ni ilẹ ti wọn ko ba lo

Faith Adebọla Titi di asiko yii lawọn eeyan ṣi n fi aidunnu wọn han si erongba ati imọran ti agba oloṣelu ati adari ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) nni, Oloye Bọla Ahmed Tinubu, gbe jade lori wahala to n fojoojumọ waye laarin awọn agbẹ ati awọn Fulani darandaran kaakiri orilẹ-ede yii, ọpọ lo n sọ pe imọran naa lọwọ kan abosi ninu, awọn mi-in si woye pe ọrọ naa ko le yanju iṣoro to wa nilẹ yii, niṣe lo maa da kun un. Ọjọ Abamẹta, Satide to kọja yii, ni Tinubu fi erongba rẹ han ninu atẹjade kan to kọ lati da si ọrọ to n ja ranyin ọhun, ati lati gba ijọba nimọran lori ọna abayọ. Ọkan gboogi ninu imọran ti oloṣelu naa gba ijọba atawọn araalu ni pe ki wọn bẹrẹ si i yọnda awọn ilẹ wọn ti wọn ko ti i lo, tabi ti wọn ko lo mọ fawọn darandaran onimaaluu kaakiri orileede yii, ki wọn le maa fi ko awọn ibudo ijẹko maaluu si. O ni eyi lo le mu ki iṣoro awọn Fulani darandaran lọ sokun igbagbe, ki alaafia si wa laarin awọn darandaran ati awọn onilẹ ti wọn gba wọn lalejo, ti iṣoro a-n-fi-maaluu jẹko, a-n-fi-maaluu ba oko oloko jẹ, yoo dohun itan. Bi atejade naa ṣe jade sori atẹ ayelujara lo ti bẹrẹ si i lọ yika, bẹẹ lawọn eeyan ti n fi ero ọkan wọn han, ti wọn n fesi si ọrọ ti Asiwaju sọ, o ṣetan, ọpọ lo ti n ri si didakẹ ti agba oṣelu ilu Eko naa dakẹ latigba ti wahala awọn darandaran naa ti bẹrẹ, ọpọ awọn to si sọrọ lo kọminu si ọrọ ati amọran Tinubu yii. Ọkan ninu awọn to kọkọ sọrọ ni agba ẹgbẹ Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ, o ni ijọba o le fipa mu ẹnikẹni tabi awọn ijọba ipinlẹ ati ibilẹ lati yọnda awọn ilẹ wọn fawọn onimaaluu tori ati kọ ibudo ijẹko, o ni iru imọran bẹẹ maa da wahala mi-in silẹ ni.


O ni eyi lo le mu ki iṣoro awọn Fulani darandaran lọ sokun igbagbe, ki alaafia si wa laarin awọn darandaran ati awọn onilẹ ti wọn gba wọn lalejo, ti iṣoro a-n-fi-maaluu jẹko, a-n-fi-maaluu ba oko oloko jẹ, yoo dohun itan. Bi atejade naa ṣe jade sori atẹ ayelujara lo ti bẹrẹ si i lọ yika, bẹẹ lawọn eeyan ti n fi ero ọkan wọn han, ti wọn n fesi si ọrọ ti Asiwaju sọ, o ṣetan, ọpọ lo ti n ri si didakẹ ti agba oṣelu ilu Eko naa dakẹ latigba ti wahala awọn darandaran naa ti bẹrẹ, ọpọ awọn to si sọrọ lo kọminu si ọrọ ati amọran Tinubu yii. Ọkan ninu awọn to kọkọ sọrọ ni agba ẹgbẹ Afẹnifẹre, Oloye Ayọ Adebanjọ, o ni ijọba o le fipa mu ẹnikẹni tabi awọn ijọba ipinlẹ ati ibilẹ lati yọnda awọn ilẹ wọn fawọn onimaaluu tori ati kọ ibudo ijẹko, o ni iru imọran bẹẹ maa da wahala mi-in silẹ ni. Adebanjọ ni ko sohun to buru ti ẹnikan tabi ijọba kan ba fẹẹ yọnda ilẹ rẹ fawọn darandaran, ṣugbọn ko si ọrọ tulaasi ninu rẹ, wọn ko si le ṣofin kan to maa sọ ọ di ọran-anyan fẹnikẹni, tori awọn eeyan le pinnu boya o wu awọn lati ni ibudo ijẹko lagbegbe awọn tabi ko wu wọn. Ninu atẹjade kan ni Adebanjọ ti sọrọ naa lọjọ Satide, o tẹsiwaju pe ko yẹ ki Tinubu duro lori ọrọ awọn darandaran nikan, o lo yẹ ko sọrọ lori iṣoro aabo to mẹhẹ, ati bawọn gomina ko ṣe laṣẹ kan dan-indan-in lori awọn ọlọpaa, eyi to n mu ki wahala ọrọ aabo yii tubọ fẹju lasiko yii. Bi Afẹnifẹre ṣe n sọ tirẹ, bẹẹ ni ẹgbẹ awọn agba Yoruba, Yoruba Council of Elders (YCE) naa sọ.


Adebanjọ ni ko sohun to buru ti ẹnikan tabi ijọba kan ba fẹẹ yọnda ilẹ rẹ fawọn darandaran, ṣugbọn ko si ọrọ tulaasi ninu rẹ, wọn ko si le ṣofin kan to maa sọ ọ di ọran-anyan fẹnikẹni, tori awọn eeyan le pinnu boya o wu awọn lati ni ibudo ijẹko lagbegbe awọn tabi ko wu wọn. Ninu atẹjade kan ni Adebanjọ ti sọrọ naa lọjọ Satide, o tẹsiwaju pe ko yẹ ki Tinubu duro lori ọrọ awọn darandaran nikan, o lo yẹ ko sọrọ lori iṣoro aabo to mẹhẹ, ati bawọn gomina ko ṣe laṣẹ kan dan-indan-in lori awọn ọlọpaa, eyi to n mu ki wahala ọrọ aabo yii tubọ fẹju lasiko yii. Bi Afẹnifẹre ṣe n sọ tirẹ, bẹẹ ni ẹgbẹ awọn agba Yoruba, Yoruba Council of Elders (YCE) naa sọ. Akọwe agba ẹgbẹ naa, Dokita Kunle Ajibade, sọ pe awọn o fara mọ ọrọ ti Tinubu sọ yii rara, o ni bo ṣe wa ni liki lo yẹ ko wa ni gbanja, tori okoowo ara-ẹni ni ọsin maaluu jẹ fawọn darandaran, bẹẹ lawọn eeyan ti ki i ṣe darandaran naa ni okoowo ara-ẹni tiwọn, aparo kan ko si ga ju ọkan lọ. O ni tijọba ba bẹrẹ si i ṣeto ilẹ fawọn darandaran lati kọ ibudo ijẹko wọn kaakiri ilu ati ipinlẹ, bẹẹ lo yẹ kijọba ṣeto fawọn to n sin adiẹ, awọn to n sin ẹlẹdẹ, awọn to n ṣe iṣẹ agbẹ ohun ọsin loriṣiiriṣii kaakiri awọn ipinlẹ ati igberiko, aijẹ bẹẹ, iṣoro mi-in ni iwa ojuṣaaju bẹẹ yoo da silẹ kaakiri agbegbe, eyi si le mu kawọn eeyan bẹrẹ si i gbeja ko awọn onimaaluu lagbegbe wọn. “Ijọba gbọdọ dẹkun iwa fifọwọ ra awọn onimaaluu lori.


Akọwe agba ẹgbẹ naa, Dokita Kunle Ajibade, sọ pe awọn o fara mọ ọrọ ti Tinubu sọ yii rara, o ni bo ṣe wa ni liki lo yẹ ko wa ni gbanja, tori okoowo ara-ẹni ni ọsin maaluu jẹ fawọn darandaran, bẹẹ lawọn eeyan ti ki i ṣe darandaran naa ni okoowo ara-ẹni tiwọn, aparo kan ko si ga ju ọkan lọ. O ni tijọba ba bẹrẹ si i ṣeto ilẹ fawọn darandaran lati kọ ibudo ijẹko wọn kaakiri ilu ati ipinlẹ, bẹẹ lo yẹ kijọba ṣeto fawọn to n sin adiẹ, awọn to n sin ẹlẹdẹ, awọn to n ṣe iṣẹ agbẹ ohun ọsin loriṣiiriṣii kaakiri awọn ipinlẹ ati igberiko, aijẹ bẹẹ, iṣoro mi-in ni iwa ojuṣaaju bẹẹ yoo da silẹ kaakiri agbegbe, eyi si le mu kawọn eeyan bẹrẹ si i gbeja ko awọn onimaaluu lagbegbe wọn. “Ijọba gbọdọ dẹkun iwa fifọwọ ra awọn onimaaluu lori. Ọwọ ti wọn ba fi mu awọn onimaaluu ni wọn gbọdọ fi mu awọn yooku. Ki nidii ti wọn fi gbọdọ maa lo ilẹ araalu fun awọn darandaran lati kọ ibudo ijẹko wọn. Niṣe ni ki wọn jẹ ki awọn darandaran tọ ọna tawọn olohun ọsin yooku n tọ, ki wọn wa ilẹ wọn funra wọn, ki wọn ra a tabi rẹnti ẹ, ki wọn tọwọ bọwe adehun, ki wọn sanwo to yẹ, ki wọn si maa ṣe okoowo maaluu wọn lai pa ọmọlakeji lara tabi kọja ofin.


Ọwọ ti wọn ba fi mu awọn onimaaluu ni wọn gbọdọ fi mu awọn yooku. Ki nidii ti wọn fi gbọdọ maa lo ilẹ araalu fun awọn darandaran lati kọ ibudo ijẹko wọn. Niṣe ni ki wọn jẹ ki awọn darandaran tọ ọna tawọn olohun ọsin yooku n tọ, ki wọn wa ilẹ wọn funra wọn, ki wọn ra a tabi rẹnti ẹ, ki wọn tọwọ bọwe adehun, ki wọn sanwo to yẹ, ki wọn si maa ṣe okoowo maaluu wọn lai pa ọmọlakeji lara tabi kọja ofin. “Awọn araalu lo ni ilẹ ki i ṣe ijọba. Ijọba wulẹ n ba wọn bojuto o ni, ohun tawọn araalu ba fẹ ni ṣiṣe. Ti awọn araalu o ba fẹ kawọn onimaaluu wa lagbegbe awọn, ijọba kijọba to ba yọnda ilẹ ilu fun wọn wulẹ n kọ lẹta si ibinu araalu ni, wahala si nijọba naa n fa lẹsẹ yẹn.” Yatọ sawọn eekan eekan to ti fesi ta ko aba ti Tinubu mu wa yii, ṣọṣọ ni atẹ ayelujara kun fun oniruuru ọrọ ati eebu tawọn eeyan n fi ṣọwọ si agba oloṣelu yii, wọn lawọn ti n porungbẹ ọrọ ati ero rẹ lori wahala to wa niluu ju bo ṣe waa ja awọn kulẹ pẹlu imọran olojuṣaaju to gba wọn yii.


“Awọn araalu lo ni ilẹ ki i ṣe ijọba. Ijọba wulẹ n ba wọn bojuto o ni, ohun tawọn araalu ba fẹ ni ṣiṣe. Ti awọn araalu o ba fẹ kawọn onimaaluu wa lagbegbe awọn, ijọba kijọba to ba yọnda ilẹ ilu fun wọn wulẹ n kọ lẹta si ibinu araalu ni, wahala si nijọba naa n fa lẹsẹ yẹn.” Yatọ sawọn eekan eekan to ti fesi ta ko aba ti Tinubu mu wa yii, ṣọṣọ ni atẹ ayelujara kun fun oniruuru ọrọ ati eebu tawọn eeyan n fi ṣọwọ si agba oloṣelu yii, wọn lawọn ti n porungbẹ ọrọ ati ero rẹ lori wahala to wa niluu ju bo ṣe waa ja awọn kulẹ pẹlu imọran olojuṣaaju to gba wọn yii. Wọn niṣe ni Tinubu fari apa kan da ekeji si, ọpọ lo si sọ pe afaimọ ko ma jẹ tori erongba rẹ lati dupo aarẹ lọdun 2023 ni baba naa ko fi le sọrọ sibi tọrọ wa. Wọn ni awọn o mọ idi ti Tinubu fi duro di akoko yii ko too sọrọ, wọn ni agba to ba fẹ ki ilu toro ki i dakẹ lasiko to yẹ ko sọrọ, tori kekere la a ti pẹkan Iroko, to ba dagba tan, ẹbọ ni yoo maa gba, leyii to tumọ si pe ki iṣoro too fẹju lo yẹ keeyan ti wa ojuutu si i, kọrọ naa maa baa di kudẹti mọ-ọnyan lọwọ, wọn nibi tọrọ de duro bayii ti kọja iru amọran ti Tinubu mu wa yii. Lakọọkọ, wọn niwa abeṣe tawọn darandaran naa n hu ti kọja fifi maaluu jẹ oko, tori awọn naa ni wọn fẹsun kan pe wọn n yinbọn pa awọn agbẹ sinu oko wọn, ti wọn n jiiyan gbe lati gba owo nla lọwọ awọn mọlẹbi ẹni ti wọn ba ji gbe, ti wọn si n fipa ba awọn obinrin lo pọ, yatọ sawọn iwa aburu mi-in ti wọn ni wọn n hu.


Wọn niṣe ni Tinubu fari apa kan da ekeji si, ọpọ lo si sọ pe afaimọ ko ma jẹ tori erongba rẹ lati dupo aarẹ lọdun 2023 ni baba naa ko fi le sọrọ sibi tọrọ wa. Wọn ni awọn o mọ idi ti Tinubu fi duro di akoko yii ko too sọrọ, wọn ni agba to ba fẹ ki ilu toro ki i dakẹ lasiko to yẹ ko sọrọ, tori kekere la a ti pẹkan Iroko, to ba dagba tan, ẹbọ ni yoo maa gba, leyii to tumọ si pe ki iṣoro too fẹju lo yẹ keeyan ti wa ojuutu si i, kọrọ naa maa baa di kudẹti mọ-ọnyan lọwọ, wọn nibi tọrọ de duro bayii ti kọja iru amọran ti Tinubu mu wa yii. Lakọọkọ, wọn niwa abeṣe tawọn darandaran naa n hu ti kọja fifi maaluu jẹ oko, tori awọn naa ni wọn fẹsun kan pe wọn n yinbọn pa awọn agbẹ sinu oko wọn, ti wọn n jiiyan gbe lati gba owo nla lọwọ awọn mọlẹbi ẹni ti wọn ba ji gbe, ti wọn si n fipa ba awọn obinrin lo pọ, yatọ sawọn iwa aburu mi-in ti wọn ni wọn n hu. Ohun mi-in tawọn araalu to fesi sọrọ Tinubu yii tun n sọ ni pe awọn darandaran ta a n sọrọ wọn yii, ọpọ wọn ki i ṣe ọmọ orileede yii, wọn lawọn orileede ilẹ Afrika mi-in bii Nijee, Mali, ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn ti wa, tori naa, yoo ṣoro keeyan too wa lati orileede mi-in lai gba iwe-aṣẹ igbeluu, ko waa jẹ ijọba ibi to foru boju wọle lo maa maa ṣe kuku-kẹkẹ kikọ ibudo ijẹko fun awọn nnkan ọsin onitọhun. Ero mi-in tawọn eeyan tun sọ ta ko amọran ti Tinubu mu wa yii ni pe iwa tawọn onimaaluu hu lẹnu ọjọ mẹta yii, ti wọn lawọn o ni i ko ounjẹ wa sawọn agbegbe ilẹ Naijiria to ku, awọn o si ni i ta maaluu fun wọn ti fi ero ọkan buruku ti wọn ni han. Wọn ni iwa naa fihan pe ṣe ni awọn darandaran ọhun n ri ara wọn bii ọga ati alagbara lori awọn eeyan agbegbe to ku.


Ohun mi-in tawọn araalu to fesi sọrọ Tinubu yii tun n sọ ni pe awọn darandaran ta a n sọrọ wọn yii, ọpọ wọn ki i ṣe ọmọ orileede yii, wọn lawọn orileede ilẹ Afrika mi-in bii Nijee, Mali, ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn ti wa, tori naa, yoo ṣoro keeyan too wa lati orileede mi-in lai gba iwe-aṣẹ igbeluu, ko waa jẹ ijọba ibi to foru boju wọle lo maa maa ṣe kuku-kẹkẹ kikọ ibudo ijẹko fun awọn nnkan ọsin onitọhun. Ero mi-in tawọn eeyan tun sọ ta ko amọran ti Tinubu mu wa yii ni pe iwa tawọn onimaaluu hu lẹnu ọjọ mẹta yii, ti wọn lawọn o ni i ko ounjẹ wa sawọn agbegbe ilẹ Naijiria to ku, awọn o si ni i ta maaluu fun wọn ti fi ero ọkan buruku ti wọn ni han. Wọn ni iwa naa fihan pe ṣe ni awọn darandaran ọhun n ri ara wọn bii ọga ati alagbara lori awọn eeyan agbegbe to ku. Wọn ni bi awọn darandaran onimaaluu ba fi le ṣe huwa bi wọn ṣe ṣe yii, wọn ni aṣẹ-ma-ṣee-bawi ni wọn maa sọ ara wọn da ti wọn ba faaye gba wọn lawọn agbegbe kaakiri. Ṣaaju, ninu ọrọ ti Tinubu sọ lo ti loun ri i pe ọrọ awọn darandaran pẹlu awọn agbẹ ti di eyi ti awọn kan n foju ẹlẹyamẹya wo, o ni eyi lewu gidi fun orileede wa, tori ti iṣoro ẹlẹyamẹya ba burẹkẹ, ina nla ti ko ni i ṣee pa bọrọ ni yoo da. Lara awọn aba ati igbesẹ ti Bọla ni kijọba apapọ gbe ni pe ki wọn pepade nla, ipade ti yoo ni awọn onṣejọba, awọn gomina, awọn ọba alaye, awọn agbofinro, awọn olori ẹsin, awọn aṣoju ẹgbẹ onimaaluu ati awọn agbẹ, atawọn mi-in bẹẹ ninu, o ni ki gbogbo wọn jokoo yi tabili po, ki apero ati amọran gidi le waye lori ọna to daa ju lọ lati yanju iṣoro ọhun.


Wọn ni bi awọn darandaran onimaaluu ba fi le ṣe huwa bi wọn ṣe ṣe yii, wọn ni aṣẹ-ma-ṣee-bawi ni wọn maa sọ ara wọn da ti wọn ba faaye gba wọn lawọn agbegbe kaakiri. Ṣaaju, ninu ọrọ ti Tinubu sọ lo ti loun ri i pe ọrọ awọn darandaran pẹlu awọn agbẹ ti di eyi ti awọn kan n foju ẹlẹyamẹya wo, o ni eyi lewu gidi fun orileede wa, tori ti iṣoro ẹlẹyamẹya ba burẹkẹ, ina nla ti ko ni i ṣee pa bọrọ ni yoo da. Lara awọn aba ati igbesẹ ti Bọla ni kijọba apapọ gbe ni pe ki wọn pepade nla, ipade ti yoo ni awọn onṣejọba, awọn gomina, awọn ọba alaye, awọn agbofinro, awọn olori ẹsin, awọn aṣoju ẹgbẹ onimaaluu ati awọn agbẹ, atawọn mi-in bẹẹ ninu, o ni ki gbogbo wọn jokoo yi tabili po, ki apero ati amọran gidi le waye lori ọna to daa ju lọ lati yanju iṣoro ọhun. O ni tipade naa ba pari, kawọn gomina ipinlẹ kọọkan lọọ ṣe agbekalẹ awọn igbimọ bii iru eyi lawọn ipinlẹ wọn, ki wọn si ṣamulo awọn amọran ti wọn fẹnu ko si lapapọ. Tinubu ni asiko ti to funjọba lati ṣamulo imọ ẹrọ igbalode, awọn ọna iwadii ati iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ igbalode, to maa jẹ ki olobo tete ta wọn ti awọn kan ba fẹẹ ṣe ṣuta laduugbo kan. O tun rọ ijọba lati pese ọna to dara, omi to mọ ati awọn nnkan amayedẹrun to maa mu ki igbe aye awọn to wa ninu oko, ni awọn igberiko ati ilu nla rọrun.


O ni tipade naa ba pari, kawọn gomina ipinlẹ kọọkan lọọ ṣe agbekalẹ awọn igbimọ bii iru eyi lawọn ipinlẹ wọn, ki wọn si ṣamulo awọn amọran ti wọn fẹnu ko si lapapọ. Tinubu ni asiko ti to funjọba lati ṣamulo imọ ẹrọ igbalode, awọn ọna iwadii ati iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ igbalode, to maa jẹ ki olobo tete ta wọn ti awọn kan ba fẹẹ ṣe ṣuta laduugbo kan. O tun rọ ijọba lati pese ọna to dara, omi to mọ ati awọn nnkan amayedẹrun to maa mu ki igbe aye awọn to wa ninu oko, ni awọn igberiko ati ilu nla rọrun.


Ọkọ mi ni gbogbo awọn aafaa toun ni loun maa fi b’aye mi jẹ, mi o fẹ ẹ mọ- Barakat

Ọlawale Ajao, Ibadan Kootu ibilẹ Ọja’ba to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, ti fopin si igbeyawo ọlọdun mẹrin kan to wa laarin Taiwo Barakat Akinṣọla ati Owolabi Rasak Akonṣoọla. N niyawo ba ni Ọlọrun lo ni igbeyawo ọhun wulẹ maa ṣee ṣe tẹlẹ nitori igbeyawo ku ọjọ mẹrin lawọn obi ọkọ oun ti fẹẹ da aarin oun ati ololufẹ oun ru. Barakat, olukọ ileewe aladaani, to n gbe agbegbe Apata, n’Ibadan yii, ṣalaye pe ọrọ ti ko to nnkan lo maa n bi ọkọ oun ninu, idi si ree to fi jẹ pe lilu ṣaa lo maa n lu oun ni gbogbo igba. O ni “Gbogbo igba lo máa n na mí, koda, o ti dẹ tọọgi si awọn obi mi ri. “Ifẹ rẹ ti yọ lọkan mi pẹlu nina to máa n na mí ni gbogbo igba, ati pe o ti sọ pe oun ko ni i jẹ kí n ri aye gbe nitori gbogbo aafaa ti oun ni loun máa fi ba aye mi jẹ. O maa n doju ti mi kaakiri ni.


O ni “Gbogbo igba lo máa n na mí, koda, o ti dẹ tọọgi si awọn obi mi ri. “Ifẹ rẹ ti yọ lọkan mi pẹlu nina to máa n na mí ni gbogbo igba, ati pe o ti sọ pe oun ko ni i jẹ kí n ri aye gbe nitori gbogbo aafaa ti oun ni loun máa fi ba aye mi jẹ. O maa n doju ti mi kaakiri ni. Ki i sunle. O lu mi lọjọ kẹfa, oṣù kẹsan-an, ọdun to kọja, o gba ọmọ lọwọ mi, o waa le mi da sita. “Nigba ti mo lọọ fẹjọ ẹ sun ni wẹẹfia, awọn wẹẹfia ni ko gbe ọmọ waa pade mi lọdọ awọn, ọkọ mi lu mi lọjọ yẹn.


Ki i sunle. O lu mi lọjọ kẹfa, oṣù kẹsan-an, ọdun to kọja, o gba ọmọ lọwọ mi, o waa le mi da sita. “Nigba ti mo lọọ fẹjọ ẹ sun ni wẹẹfia, awọn wẹẹfia ni ko gbe ọmọ waa pade mi lọdọ awọn, ọkọ mi lu mi lọjọ yẹn. “Oun lo fun mi lowo nigba kan pe ki n fi rẹnti ile, Ọlọrun si ṣe e, ile tuntun ni mo ri, ile ọhun ni mo lọọ fi han ọkọ mi to tun ki mi mọlẹ to bere si i lu mi, o ni ile ti mo gba jinna sibi iṣẹ oun. O pade mi laduugbo NNPC nigba kan, o lu mi, o ja mi sihoho. Ibi gbogbo lo ti máa n yẹyẹ mi kaakiri.


“Oun lo fun mi lowo nigba kan pe ki n fi rẹnti ile, Ọlọrun si ṣe e, ile tuntun ni mo ri, ile ọhun ni mo lọọ fi han ọkọ mi to tun ki mi mọlẹ to bere si i lu mi, o ni ile ti mo gba jinna sibi iṣẹ oun. O pade mi laduugbo NNPC nigba kan, o lu mi, o ja mi sihoho. Ibi gbogbo lo ti máa n yẹyẹ mi kaakiri. “Lati ọjọ to ti lu mi jade ninu ile ni kaluku ti n gbe lọtọọtọ. Igba kan wa ti mo ti fi ori ji i, ti mo si ti pinnu lati ba a pari ija ka le tun jọ maa gbe papọ, afi bo ṣe ko awọn tọọgi lọọ ka awọn obi mi mọle, ti oun funra rẹ n fọwọ gba baba mi laya, to n gbe wọn ṣepe pe gbogbo nnkan ti wọn ni máa bajẹ ni. Iyẹn lo jẹ kí n pada ṣeleri pe mi o le fẹ ẹ mọ laelae.