Ìwọlé Sáà Ètò Ẹ̀kọ́ 2022/2023: Ìjọba Rọ Òbí Láti Rán Àwọn Ọmọ Wọn Lọ Ilé Ẹ̀kọ́

Ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ti koro ojú sí ìhà tí àwọn ọmọ ilé èkó kọ sí ìwọlé sáà ẹkọ míràn fún ọdún 202/2023. Nígbà tí o n sọrọ léyìn tí o ṣe ibẹwo sí àwọn ilé ẹkọ kan ní ìlú ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ to wa ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ẹni tí ṣe Alága Ètò Ẹkọ Kárí ayé ni ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́, Omowe Nureni Adeniran rọ àwọn òbí àti alágbàtọ láti jòwó àwọn ọmọ wọn láti máa lọ sí ilé èkó. Ọ̀mọ̀wé Adeniran, nínú atẹjade tí o fi ṣọwọ́ sí àwọn akoroyin sàlàyé wípé òun se àbẹwò yìí láti mọ bi àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe gbaradi fún èkó sáà tuntun yìí. O wa rawọ ẹbẹ sí àwọn òbí ní ìgbèríko láti máṣe di àwọn ọmọ lọwọ ilé ẹkọ nítorí káràkátà ọjọ́ ọjà. Bákan náà ni Komisana fún Ètò Ẹkọ, Sáyẹnsì ati Ìmọ̀ Ẹrọ ni ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́, Agbẹjọro Rahman Abdul-Raheem ti sọ wípé ìdá àádọta ninu ọgọrun (50%) ni gbedeke eesi ìdánwò fún akẹ́kọ̀ọ́ láti ipele kan sí òmíràn. Komisana tún jẹ kí o dì mímọ pé akékòó onipele SS1 ati SS2 ní láti yege nínú Èdè Gèésì tabi Ìṣirò pẹlu awọn iṣẹ mẹrin míràn, eleyii ti yóò fún wọn ní anfààní ati gbà igbega sí ìpele tó kàn.


O wa rawọ ẹbẹ sí àwọn òbí ní ìgbèríko láti máṣe di àwọn ọmọ lọwọ ilé ẹkọ nítorí káràkátà ọjọ́ ọjà. Bákan náà ni Komisana fún Ètò Ẹkọ, Sáyẹnsì ati Ìmọ̀ Ẹrọ ni ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́, Agbẹjọro Rahman Abdul-Raheem ti sọ wípé ìdá àádọta ninu ọgọrun (50%) ni gbedeke eesi ìdánwò fún akẹ́kọ̀ọ́ láti ipele kan sí òmíràn. Komisana tún jẹ kí o dì mímọ pé akékòó onipele SS1 ati SS2 ní láti yege nínú Èdè Gèésì tabi Ìṣirò pẹlu awọn iṣẹ mẹrin míràn, eleyii ti yóò fún wọn ní anfààní ati gbà igbega sí ìpele tó kàn. Abiola Olowe Ibàdàn


UNGA 77: Ààrẹ Bùhárí gúnlẹ̀ sí ìlú  Níú Yọọ̀kì

Ààrẹ Nàìjíríà, Mùhámnádù Bùhárí ti gúnlẹ̀ sí ìlú Níú Yọọ̀kì fún ìpàdé ìgbìmọ̀ àjọ agbàyè,èyí tó jẹ́ ìkẹtàdín-lọ́gọ́rin. Awọn oṣiṣẹ Naijiria to wa li ilu Niu Yọọki lo gba wọle ni owurọ kutu ọjọ Aje. Koko ọrọ ọdun yii ni: “Akoko omi kan: Awọn atunṣe iyipada awọn italaya .” Aarẹ orilẹ-ede Naijiria yoo sọrọ nibi apejọ naa ni ọjọ kọkanle-logun,Ọjọọru, Oṣu Kẹsan, nigbati yoo sọ asọye Orilẹ-ede Naijiria.


Igbákejì Ààrẹ Ní Ọbabìnrin  Elizabeth II Gùn Orí Àpèré Fún Ọdún Gbọ́ọ́rọ

Akọwe fú ilẹ̀ Òkèèrè UK kí Nàìjíríà kaabọ síbi ìsìnkú Ọbabìnrin tí ó wàjá, O fi imọyi hàn gẹ́gẹ́ bí Ọrẹ àti Olúbání kẹ́dùn nígbà tí wọn ńṣe Ọfọ Ọbabìnrin wọ́n. Ní ìrọlẹ ọjọ́ Àìkú Ọba Charles III ṣe ìgbàlèjó Igbákejì Ààrẹ àti Olórí lágbáye ní Ààfin Buckingham.


Ewu Ńlá Wà Nínú  Síse Ìtọ́jú Fún Ara Ẹni

Ìkìlọ̀ ti wáyé fún ọmọ Nàìjíríà láti jìnà sí síse ìtọ́jú fún ara ẹni , eléyìí léwu fún ìlera. Mínísítà ètò ìlera , Dókítà Osagie Ihanire fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ayẹyẹ ìrántí ọjọ́ ààbò ara ẹni ní ọjọ́ àìkú ní ìlú Àbújá. Ó sọ pé, ìtọ́jú ara ẹni láì lọ sí ilé ìwòsàn tàbí ọ̀dọ̀ akọ́sẹ́ mọsẹ́ léwu jọjọ ju àìsàn ara gan-an lọ. Mínísítà lo ànfààní náà láti jẹ́ kí àwọn ènìyàn mọ ewu tí ó wà nínú síse ìtọ́jú fún ara ẹni àtipé kí àwọn ènìyàn jáwọ́ kúrò nínú mí máa se bẹ́ẹ̀ fún ànfààní ara wọn.


Pantami Gba Àmì Ẹ̀yẹ Mínísítà Tí Ó Fa Akọ Yọ

Mínísítà tí ó wà fún ètò ìbára ẹni sọ̀rọ̀ àti ọrọ̀ ajé orí ayélujára ọ̀jọ̀gbọ́n Isa Pantami ti gba àmì ẹ̀yẹ ẹni tí ó se dáadáa jùlọ lórí ọrọ̀ ajé orí ayélujára. Ètò náà wáyé láti fi mọ rírì isẹ́ ribiribi tí ó se lórí ọrọ̀ ajé àti ìwé ìdánimọ̀ ọmọ Nàìjíríà. Gómìnà ìpínlẹ̀ Abia ni ó fi àmì ẹ̀yẹ náà dáa lọ́lá. Ayẹyẹ yìí jẹ́ ìfikẹ́gbẹ́ àmì ẹ̀yẹ ọjọ́ ìdára ẹni mọ̀ ti àgbáyé ti ọdún 2022, tí ìpínlẹ̀ Abia se àgbékalẹ̀ rẹ̀. Mínísítà sì gba ìjọba ìpínlẹ̀ Abia ní ìyànjú láti lo ànfààní ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé ìjọba àpapọ̀ láti fi gbé ọrọ̀ ajé ìpínlẹ̀ náà lárugẹ.


Síse Àmójútó Ìpèsè Ohun Èlò Ní Abẹ́lé Se Pàtàkì

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Anambra, Ọ̀jọ̀gbọ́n Charles Soludo ti pè fún fífi ọwọ́ bàbàrà mú àwọn ohun èlò tí a pèsè ní abẹ́lé, nítorí pé ó jẹ́ ọ̀nà ìpèsè isẹ́ tí ó sì máa ń mú búrùjí bá ọrọ̀ ajẹ. Gómìnà Soludo pe ìpè yìí níbi àjọ àgbáyé kan, eléyìí tí ó wáyé ní ìlú Awka, ìpínlẹ̀ Anambra ní ọdún 2022. Ó se àfirinlẹ̀ ìpinnu ìjọba láti mú ìdàgbàsókè bá àwùjọ àtipé irú ètò bẹ́ẹ̀ yóò mú ìgbòòrò bá ọrọ̀ ajé orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Yóbè Pèsè Ajílẹ̀ lọ́pọ̀ Yanturu

Ìjọba ìpínlẹ̀ Yóbè fi léde ní ọjọ́ Àbámẹ́ta wípé, ó ti ná owó tí ó tó bílíọ̀nù méjì ó lé ọwọ́ mésàn án fún ìpèsè ajílẹ̀ láti ọdún 2019 di àkókò yìí. Dókítà Mairo Amshi, tí ó jẹ́ alámòjútó ètò ọ̀gbìn àti ohun àlùmọ́ọ́nì ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde ní ìlú Dámátúrú. Ó tẹ̀ síwájú pé, ètò náà wà ní ìbámu pẹ̀lú ìpinnu ìjọba àpapọ láti mú ki ouńjẹ pọ̀ yanturu àti láti lé ìsẹ́ wọ ìgbẹ́ ní àwùjọ wa.


Ètò Ti Parí Láti Dá Yunifásitì Ọkọ̀ Òfurufú Sílẹ̀

Ìjọba Nàìjíríà ti parí gbogbo ètò láti dá ilé ìwé gíga ọkọ̀ òfurufú sílẹ̀ ní ìlú Àbújá. Eléyìí tí yóò jẹ́ àkọ́kọ́ irú rẹ̀ ní orílẹ̀ èdè adúláwọ̀. Mínísítà tí ó wà fún ètò ìrìnnà àti ọkọ̀ òfurufú ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní ìlú Àbújá. Sẹ́nétọ́ Sikira sọ pé, ètò ilé ẹ̀kọ́ náà yóò gbéra sọ ní ọdún yìí nígbà tí ìforúkọsílẹ̀ fún àwọn tí ó kójú òsùwọ̀n yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹrìndílọ́gbọ́n osù kẹ́ẹ́sán ọdún 2022. Léyìí tí Yunifásitì náà yóò wà lábẹ́ ìdarí aládani fún àmójútó tí ó péye. Gẹ́gẹ́ bí ó ti se sọ́, ètò náà yóò mú kí ọrọ̀ ajé Nàìjíríà gbèrú síi, àtipé yóò jẹ́ kí ìbásepọ̀ tí ó dán mánrán wà láàrin àwọn orílẹ̀ èdè adúláwọ̀.


Ìgbéyàwó Ẹ̀yà kan Sí Òmíràn Máa Ń Fa Ìsọ̀kan

Agbẹnusọ ilé ìgbìmọ̀ asòfin Ìpínẹ̀ Nasárawa, Balarabe Abdullahi ti gba àwọn ọmọ Nàìjíríà ní ìyànjú pé, fífẹ́ ara ẹni láti inú ẹ̀yà kan sí òmíràn máa ń fa ìbágbépọ̀ àlàáfíà àtipé ó ń mú ìsọ̀kan orílẹ èdè wa dúró sinsin. Abdullahi fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ayẹyẹ ìgbeyàwó asojú ọmọ ẹgbẹ́ tí ó pọ̀ jùlọ ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin ìpínlẹ̀ Benue, léyìí tí ìdàpọ̀ mímọ́ náà wáyé láàrin àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Nasarawa àti Benue. Àrọwà náà se pàtàkì papàá jùlọ ní àsìkò tí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà wà nínú ìdààmú wàhálà ẹlẹ́yà mẹ̀yà, èto àbò tí kò péye, tí ìpàniyan si gba ile gba oko.


Àjọ Elétò Ìlera Pèpè Fún Ìtójú Tí Ó Péye Fún Àwọn Ọmọdé

Wọ́n ti rọ àwọn òbí láti máa fún àwọn ọmọ titun ní ìtọju tí ó péye, àtipé wọ́n gbọdọ̀ máa fún wọn ní ouńjẹ, ó kéré jù ní ẹ̀ẹ̀mẹfà lójúmọ́. Amòye náà sàlàyé pé, àì fún àwọn ọmọ titun ní ìtọ́jú tí ó dára le è fa àìlera tí ó sì léwu fún ọjọ́ iwájú wọn. Dókítà Renner náà tún se àfikún wípé, ọ̀sẹ̀ méjì àkọ́kọ́, òbí gbọdọ̀ máa fún ọmọ ní ọyàn ní wákàtí mẹ́rin-mẹ́rin sí ara wọn láti le è dènà àrùn àti fún àlàáfíà tí ó péye.


Ọ̀jọ̀gbọ́n Pè Fún Ètò Ìse Ọ̀gbin Alaádàńlá Ti Ètò Ẹ̀rọ Ní Orílè-Èdè Nàìjíríà

Ọ̀jọ̀gbọ́n kan nínú ètò Ìse Ọ̀gbìn alaádàńlá nípa ètò ẹ̀rọ àti Olùdarí Fàdámà NG-CARES ní ìpínlẹ̀ Kwara, Ọ̀gbéni Busari Isiaka ti rọ ìjọba ní gbogbo ẹ̀ka ní orílè-èdè Nàìjíríà láti múra sí iṣẹ́ àgbẹ̀ ti alaádàńlá nípa ètò ẹ̀rọ kí oúnjẹ leè pọ̀ ní yanturu. Ọ̀jọ̀gbọ́n Isiaka so pé àìse ògbìn aládàá ńlá ti ètò ẹ̀rọ ló fa àìpọ̀ oúnjẹ; ó wá rọ ìjọba ìpínlẹ̀ àti àpapọ̀ àti àwọn afúnni lágbàyéé láti gbógun ti ìṣòro yìí. Ó sọ èyí nígbà tó n ba àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní ìlú Ìlọ̀rin, Olú ìlú Kwara. Ó sọ síwájú pé ọ̀dá owó, awo olókun náà tún fa èyí, kí ìjọba àti lẹ́gbẹ́lẹ́gbẹ́ dìde ìrànwọ́ fún àwọn àgbẹ̀. Ó tún kẹ́dùn àìsí ọ̀nà tó dára àti ohun èlò fún iṣyẹ Oko tí kò jẹ́ kí àgbẹ̀ rí èrè tó dára lórí iṣẹ́ wọn.


Àmọ̀tẹ́kùn Padà Sí Orílè Èdè  India Lẹ́yìn Àádọ̀rin Ọdún

Eranko Àmọ̀tẹ́kùn yóò padà wá ní Orílẹ̀-èdè India lẹ́yìn òpòlopò ọdún (1952) tí wọ́n ti kéde rẹ̀ pé o ti dágbére. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Igbákejì Ààrẹ Ọ̀sínbàjò Yóò Sójú Orílẹ̀ Èdè Yìí Níbi Ètò Ìsìnkú Obabìnrin Elizabeth Il Ní Ìlú London

Igbákejì Ààrẹ, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀sínbàjò yóò Soju Orilẹ Ede yii nibi orisii alake eto ni ojo Aiku àti ọjọ Aje fún Isinku Obabinrin Elizabeth Il ni United Kingdom. Igbakeji Aare, Ojogbon, Ọ̀sínbàjò yóò padà sórílẹ̀ èdè ní ẹ̀yìn ètò ìsìnkú. Gbogbo eléyìí di mímọ̀ láti ọ̀dọ̀ agbenusọ Igbákejì Ààrẹ, Laolu Akande ní ọjó Àbámẹ̀ta. Ọ̀jògbón Ọ̀sínbàjò yóò Kúrò ní Àbújá láti lọ darapọ̀ mọ́ ìdílé ọba, àwọn olórí lágbayé bíi, ara àwọn commonwealth, olórí orílè-èdè, Olórí àwọn Gómìnà, Ààrẹ, Prime Ministers, ìdílé àwọn ọba látòkè òkun níbi ayẹyẹ náà ti yóò wáyé ni Westminister Abbey ní ọjó Ajé. Obabinrin Elizabeth Il jẹ́ olórí Commonwealth àti ọbabìnrin tó jẹ tí ọjó rẹ gùn jù nígbà ayé rẹ̀. Ó jáde láyé ní ọmọ ọdún mẹ́rìn dín lọ́gọ́rù ún ní ọjó kẹjọ oṣù kẹ́sàn án ọdún yìí ní Balmoral Castle, Scotland.


Ọ̀jògbón Ọ̀sínbàjò yóò Kúrò ní Àbújá láti lọ darapọ̀ mọ́ ìdílé ọba, àwọn olórí lágbayé bíi, ara àwọn commonwealth, olórí orílè-èdè, Olórí àwọn Gómìnà, Ààrẹ, Prime Ministers, ìdílé àwọn ọba látòkè òkun níbi ayẹyẹ náà ti yóò wáyé ni Westminister Abbey ní ọjó Ajé. Obabinrin Elizabeth Il jẹ́ olórí Commonwealth àti ọbabìnrin tó jẹ tí ọjó rẹ gùn jù nígbà ayé rẹ̀. Ó jáde láyé ní ọmọ ọdún mẹ́rìn dín lọ́gọ́rù ún ní ọjó kẹjọ oṣù kẹ́sàn án ọdún yìí ní Balmoral Castle, Scotland. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìjọ Àgùdà Sayeye Àádọ̀ta Ọdún Ìrántí Bísọ̀ọ̀bu Áfíríkà Àgbà Àkọ́kọ́ Tí Ìlú Èkó

Àwọn Àlùfáà ìjọ àgùdà péjopọ̀ ní ìlú Èkó láti sayeye Àádọ̀ta Ọdún Ìrántí Bísọ̀ọ̀bu Áfíríkà Àgbà Àkọ́kọ́ tí Ìlú Èkó, eni ọ̀wọ̀ John Aggey. Níbi ayẹyẹ ọ̀hun, Episcopal Archbishop ti Ìlú Èkó, Pásítọ̀, Monsignor Bernard Okodua rọ àwọn ọmọ lẹ́yìn krístì láti tẹ̀lé àwòkọ́ṣe ìwà ìrẹ̀lẹ̀ krístì nípa ṣíṣe ìgbọràn sí ìfẹ Ọlọ́rùn nigbagbogbo. O ṣàpèjúwe Bísọ̀ọ̀bu Àgbà Aggey tó gbé àwọn àlùfáà kékèké gẹ́gẹ́bi ẹni jẹ́jẹ́, onírẹ̀lẹ̀ eniyan Ọlọ́run tó se dáadáa sí àwọn ènìyàn nnkan bi odun meje to lo bi bísọ̀ọ̀bu àgbà, ó gba àwọn àlùfáà yóku láti tọ ìsísẹ̀ rẹ̀. Àlùfáà naa rọ àwọn adari ẹ̀ṣìn ni orílè-èdè Nàìjíríà láti lo ipò wọn láti rí wípé àlàáfíà òun ìrẹ́pọ̀ jọba làárín àwọn ènìyàn àti ní orílẹ̀-èdè yìí. Ó tún gba àwọn adari òṣèlú láti rí wípé kòsí wàhálà ẹ̀sìn ati ẹlẹ́yà kò mẹ̀yà láwùjọ. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Òtúbánjọ Gbá Bọ́ọ̀lù UEFA Conference League Goal Ti Ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ Sí Àwọ̀n

Agbaábọ̀ọ̀lu Nàìjíríà, Yusuf Otubanjo ti gba ẹ̀yẹ UEFA Conference League Goal ti Ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀. Ó gbá bóòlù náà sí àwọ̀n ní ìṣẹ́jú mẹ́tàdínlógoójì tí eré bẹ̀rẹ̀ fún ikọ̀ rẹ̀ ti Armenian side FC ti wọn sì lọ alátakò wọn to n jẹ Slovan Bratislava túútúú pẹ̀lú àmìn ayò méjì ṣí ọdo. Góòlù rẹ̀ wá léyìn tí ẹlẹgbẹ́ rẹ̀, Artak Darshayan ti kọ́kọ́ gbá bọ́ọ̀lù wọlé. Bíborí náà jẹ́ kí ikọ̀ Pyunik lọ sí ipele Kejì ní Ìsòrí H leyin FC Basel. Òtúbánjo ni ìrètí wà pé yóò sì tún gbá ọ̀pọ̀lọpọ̀ bọ́ọ̀lù wọlé láti gbé ikọ̀ rẹ̀ wọ ipele tókàn nínú líìgì ti Conference Bótilẹ̀jẹ́pé o n ṣe àtìpó ní Orílẹ̀-èdè Armenia, yóò sì tún tẹ̀síwájú lọ se bẹbẹ ní orílè-èdè Austria. Ọmọ ọgbọ̀n ọdún náà tí gba bóòlù abélé nígbà kan rí pẹ̀lu Crown FC of Ògbómòṣhó ní orílè-èdè Nàìjíríà.


Bíborí náà jẹ́ kí ikọ̀ Pyunik lọ sí ipele Kejì ní Ìsòrí H leyin FC Basel. Òtúbánjo ni ìrètí wà pé yóò sì tún gbá ọ̀pọ̀lọpọ̀ bọ́ọ̀lù wọlé láti gbé ikọ̀ rẹ̀ wọ ipele tókàn nínú líìgì ti Conference Bótilẹ̀jẹ́pé o n ṣe àtìpó ní Orílẹ̀-èdè Armenia, yóò sì tún tẹ̀síwájú lọ se bẹbẹ ní orílè-èdè Austria. Ọmọ ọgbọ̀n ọdún náà tí gba bóòlù abélé nígbà kan rí pẹ̀lu Crown FC of Ògbómòṣhó ní orílè-èdè Nàìjíríà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Oǹkọrin orilẹ èdè Nàìjíríà, Yemi Alade Gbé Àwo orin Tuntun Kan Jáde

Gbajúmò Olórin Afrobeats Nàìjíríà kan, Yemi Alade ti kọ orin tó gbé àdídùn Jamaican Dancehall artist Jáde nínú àwo orin tó pè ní ‘Bubble It’. Orin náà tí ó dín díẹ̀ ní ìṣẹ́jú mẹ́ta ló jáde ní ọjó kẹrìndínlógún oṣù kẹsàn án ọdún yìí, ni wọ́n tẹ̀, tí wọ́n ṣì tún gbé jáde láti ọwó Victor Kpoudosu labẹ̀ Effigy music group. Yẹmi Àlàdé jẹ́ olùkọrin Afropop, ó ń kọ orin sílẹ, ó tún jẹ́ òṣèré àti olùkópa. Ó sí borí ìdíje ti Peak Talent Show ni ọdún, 2009. Àwọn ènìyàn féràn àkòrí orin rẹ̀ tí ó pè ní “Johnny” ní ọdún 2014 tí wọ́n fẹ́ láti gbọ́ àti jó sí. Eléyìí tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe yìí tún leè dàbí rẹ̀.


Ó sí borí ìdíje ti Peak Talent Show ni ọdún, 2009. Àwọn ènìyàn féràn àkòrí orin rẹ̀ tí ó pè ní “Johnny” ní ọdún 2014 tí wọ́n fẹ́ láti gbọ́ àti jó sí. Eléyìí tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe yìí tún leè dàbí rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Oǹdíje Gómìnà APC  Ní Ìpínlẹ̀ Niger Ṣèlérí Ìdá Aárùn ún dín lógójì Òkodoro Ìṣe Fún Àwọn Obìnrin

Oǹdije Gómìnà APC, ní àárín gbògbò ìpínlẹ̀ Niger, Alhaji Umaru Bago ti ṣèlérí ìdá Aárùn ún dín lógójì Òkodoro Ìṣe ti United Nation’s, (UN) fún àwọn Obìnrin tí wọ́n bá yàn òun sí ipò. Ondije náà sọ èyí nígbà tí o gbàlejò àwọn Convener and National Coordinator of Progressive Ambassadors for Tinubu/Shettima 2023, (PATS4BATS 2023), Hajiya Aisha Halilu. Hajiya Aisha Halilu sọ wípé òun darí àwọn ikọ̀ náà wá láti fi ifara wọn mọ Bago fún iṣẹ ríbiribi to ti ṣe fún àwọn ènìyàn pàápàá jù fún àwọn obìrin ni ipinle naa. Ó fi kun pé, ikọ̀ òun yóò túbọ múra sí akitiyan wọn láti ríi wípé òǹdíje Gómìnà àti Ààrẹ lábẹ́ òṣèlú APC ni ó já ewé olúborí ní ìpínlè náà. Awọn ẹgbẹ náà wá Yàn gégébí Asíwájú ẹgbẹ́ PATS4BATS 2023, òun náà wá sọ wípé òun kòní já àwọn obìnrin kulẹ̀ nínú akitiyan wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àárẹ̀ Nàìjíríà Ṣe ìlérí Láti Tẹ Síwájú Nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ Lórí Àwọn Ìbéèrè Àjọ Olukọni Ìlé-ẹkó Gíga

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí ṣé ìlérí láti ṣé ìtẹ̀síwájú lórí ìfọrọwanilẹnuwo pẹ̀lú àwọn tó níí ṣé ní étò ẹ̀kọ́, làti wà òpin sí rògbòdìyàn ẹgbẹ àwọn olukọni ilé-ẹ̀kọ́ gíga, Academic Staff Union of Universities (ASUU). O ṣé ìlérí náà ní Ọjọ́ Ẹtì lẹ́yìn ìpàdé tó se pẹ̀lú Alaga ati awọn èékàn ní ẹka ètò ilé-ẹ̀kọ́ gígajùlọ tí ìjọba àpapọ̀, èyí tó wáyé ní Abùjá, Olú-ìlú orílẹ-èdè náà. Ojogbon Nimi Briggs to lewaju awọn akẹgbẹ rẹ̀ níbí ìpàdé náà sọ nínú ọrọ rẹ pé; àwọn n ri Ààrẹ gẹgẹ bí alákóso àgbà orílẹ̀-èdè yìí, baba fún gbogbo ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti olubẹwo sí gbogbo ilé-ìwé gíga tí ìjọba àpapọ̀. O fí kún pé pẹlú gbogbo rògbòdìyàn Idasẹsilẹ awọn olukọni ilé-ìwé gíga láti oṣù méje sẹyìn, “Ọlá iwájú ètò ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní orílẹ̀-èdè náà sí dára,” o ṣe apejuwe bi ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí Ìbàdàn (University of Ibadan) tí ṣé wà lára àwọn ile-ẹkọ to dara jù ni àgbáyé. Ọjọgbọn Briggs yìn Ìjọ̀ba apapọ fún àwọn ipá tí wọ́n tí sá àti àdéhùn tí wọ́n ṣé làti jẹ ki iyansẹlodi náà di òun ìtàn bi wọ́n ṣé jẹ́ kí owó oṣù àwọn olukọni náà gbé pẹ́ẹ̀lì sí. Sibẹsibẹ, òun n béèrè fún alekun owo síi, ní ìwòyè sí ètò ọrọ-aje tí orílẹ-èdè náà.


O fí kún pé pẹlú gbogbo rògbòdìyàn Idasẹsilẹ awọn olukọni ilé-ìwé gíga láti oṣù méje sẹyìn, “Ọlá iwájú ètò ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní orílẹ̀-èdè náà sí dára,” o ṣe apejuwe bi ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí Ìbàdàn (University of Ibadan) tí ṣé wà lára àwọn ile-ẹkọ to dara jù ni àgbáyé. Ọjọgbọn Briggs yìn Ìjọ̀ba apapọ fún àwọn ipá tí wọ́n tí sá àti àdéhùn tí wọ́n ṣé làti jẹ ki iyansẹlodi náà di òun ìtàn bi wọ́n ṣé jẹ́ kí owó oṣù àwọn olukọni náà gbé pẹ́ẹ̀lì sí. Sibẹsibẹ, òun n béèrè fún alekun owo síi, ní ìwòyè sí ètò ọrọ-aje tí orílẹ-èdè náà. O tẹ síwájú nínú ọrọ rẹ pé kí ìjọba ṣe àtúnyẹwò òfin “ko s’iṣẹ, ko s’ówó (No-work, No-pay).” O sí ṣe ìlérí pé àwọn olukọni yóò ṣe àtúnṣe fún àkókò tó pàdánù l’akoko iyansẹlodi náà ní kété tí ọtún ba ti gbọ́ òsì yèé. Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Goodluck Nana Opiah, sọ pé gbogbo ìgbìyànjú ati ìlà kàkà Ìjọ̀ba Nàìjíríà ni bí iyansẹlodi náà yóò ṣe di òun igbagbe ṣùgbọ́n, àáké ní àjọ akẹkọ ASUU fí kọ orí tí wọ́n sì dúró ṣinṣin. Lekan Orenuga


O tẹ síwájú nínú ọrọ rẹ pé kí ìjọba ṣe àtúnyẹwò òfin “ko s’iṣẹ, ko s’ówó (No-work, No-pay).” O sí ṣe ìlérí pé àwọn olukọni yóò ṣe àtúnṣe fún àkókò tó pàdánù l’akoko iyansẹlodi náà ní kété tí ọtún ba ti gbọ́ òsì yèé. Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Goodluck Nana Opiah, sọ pé gbogbo ìgbìyànjú ati ìlà kàkà Ìjọ̀ba Nàìjíríà ni bí iyansẹlodi náà yóò ṣe di òun igbagbe ṣùgbọ́n, àáké ní àjọ akẹkọ ASUU fí kọ orí tí wọ́n sì dúró ṣinṣin. Lekan Orenuga


Àwòrán: Ìkẹ́nnẹ́ gbaradì Fún Rẹ́mọ Stars àti ASFAR

Ìkẹ́nnẹ́ ní ìpínlẹ̀ Ògùn kò ní gba ẹsẹ̀, Rẹ́mọ Stars yóò gbàlejò ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù ASFAR torílẹ̀-èdè Mòrókò nínú ìdíje àkójọpọ̀ ife ẹ̀yẹ agbábọ́ọ́lù Adúláwọ̀ ,CAF ní òpin ọ̀sẹ̀ yìí. Remo Stars fakọyọ ni ọjọ Aiku nigbati o dọgba pẹlu awọn alatako rẹ ni ami ookan si ookan ni Rabat. Ijade akọkọ ni fun awọn olowo miliọnu Ijẹbu, ṣugbọn ọgbọn ati iṣẹ akikanju aṣojule Kayọde Bankọle, fun wọn ni ami ookan si ookan laibikita bi awọn ọmo ilu naa ti lubẹ pa. Bayi,asiko Remo Stars niyi lati fakọyọ. Awọn ololufẹ wọn ti o ba fẹ wo ere naa gbọdọ ra tikẹti wọn ni ibi ti ere naa yoo ti waye. Nibayii, papa iṣere Ikenne ti di tuntun


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Ṣáínà pè fún Ìṣọ̀kan Agbègbè, Lòdì sí “elẹ́yàmẹ̀yà àwọ̀”

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Sáínà, Xi Jinping ti rọ Rọ́síà àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ mìíràn ti àkójọ agbègbè kan láti ṣe àtìlẹyìn fún ara wọn fún ìdènà kí ipá àwọn àjèjì má baà ká wọn nítorí “ ìṣọ̀tẹ̀ àwọ̀” ní àwọn orílẹ̀-èdè wọn. Xi ṣe ipe naa lati lodi si awọn rudurudu to lagbara kan ti o ti mì awọn orilẹ-ede Komunisiti tẹlẹ, lakoko ti o n sọrọ ni Usibekisitani nibi apejọ ẹgbẹ Iṣọkan Shanghai (SCO) kan, akojọpọ eto aabo nipasẹ Saina ati Rọsia. O sọ pe awọn orilẹ-ede ọmọ ẹgbẹ yẹ ki wọn ṣe atilẹyin awọn akitiyan ti ara wọn ti ṣe lati daabobo eto aabo ati awọn irè idagbasoke wọn.


Omiyalé gbẹ̀mí ènìyàn mẹ́wàá Ní Ìlú Ítálì,tí wọ́n sì ń wá ọ̀pọ̀lọpọ̀

Òjò àrọ̀ọ̀dá kan ti ṣẹlẹ̀ tí ó si fa omiyalé àgbàrá ya ṣọ́ọ́bù ní agbègbè òkè-ńlá ní ààrin-ilà-oòrùn Ítálì,èyí tí ó gbẹ̀mí ènìyàn mẹ́wàá , tí wọ́n sì ń wá ọ̀pọ̀lọpọ̀ báyìí, gẹ́gẹ́ bí rédíò ìpínlẹ̀ ṣe sọ. Dosinni awọn toriyọ salọ sori awọn oke tabi awọn igi lati duro de igba ti wọn yoo ri ẹni ran wọn lọwọ lati wa silẹ ni kutukutu ọjọ Ẹti naa. “Kii ṣe bọnbu omi, okun riru ni,” Barbara Mayor Riccardo Pasqualini sọ bẹ fun redio ipinlẹ Itali, o ṣe apejuwe pe ojo naa kan de ni lojiji ni aṣalẹ Ọjọbọ, ti o si ba ilu rẹ jẹ ni agbegbe Marche nitosi Okun Adriatik.


Ìdaṣẹ́sílẹ̀: Ààrẹ Nàìjíríà Ṣe ìlérí Láti Ṣe Ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ Lórí Àwọn ìbéérè Àwọn olùkọ́ni

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Mùhámmádù Bùhárí ti ṣe ìlérí láti ṣe ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò síwájú síi pẹ̀lú àwọn tí ó níí ṣe, lórí àti fi òpin sí ìdasésílẹ̀ ọlọ́jọ́ pípẹ́ẹ tí àwọn olùkọ́ni ilé-ẹ̀kọ́ gíga, lábẹ́ ìgbìmọ̀ àwọn olùkọ́ni ilé-ẹ̀kọ́ gíga fáfítì, (ASUU). O ṣe ileri naa ni Ọjọ Ẹti lẹyin ipade pẹlu Alaga ati awọn ọmọ ẹgbẹ adari awọn ile-iwe giga ijọba apapọ, ni Ile-igbimọ Ipinlẹ, ni Abuja, olu-ilu orilẹ-ede. Aarẹ wa sọ pe oun o ni pada sẹyin lori eto imulo to ti wa nilẹ tẹlẹ, “Emi yoo ṣe awọn ijumọsọrọ siwaju, ati pe Emi yoo si pada wa fun yin lesi.” Ojogbon Nimi Briggs,ti o dari ipade awọn adari ile-ẹkọ giga ọhun sọ pe, awọn wa lati ṣe ipade pẹlu Aarẹ ni ipele agbara mẹta to ni; “Gẹgẹ bi Aarẹ ati Alaṣẹ Agba, gẹgẹ bi baba orilẹ-ede, ati bi Alejo si awọn ile-ẹkọ giga fafiti apapọ.”


Nàìjíríà ṣe ayẹyẹ Ìdìbò Igali sí Àjọ Ijakadi Àgbáyé

Mínísítà fún ìdàgbàsókè àwọn ọ̀dọ́ àti eré ìdárayá lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Sunday Dáre, ti kí Daniel Igali, Ààrẹ ẹgbẹ́ oníjàkadì lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà fún ìdìbò rẹ̀ sí Àjọ àpapọ̀ àwọn oníjàkadì àgbáyé. Igali gba iye ibo ti o pọ julọ,mẹtale-lọgọrin,ti o si jawe olubori laarin awọn oludije mẹtadin-logun toku, pẹlu awọn oludije mẹrin ti o ti wa nibẹ tẹlẹ ti wọn tun fẹ pada, ti wọn jọ n jijadu fun awọn ipo mẹfa ti o wa ninu ajọ naa waye ni Belgrade, Serbia. Minisita naa rọ Igali lati lo ipo tuntun rẹ ninu ajọ onijakadi olokiki agbaye naa lati ṣe idagbasoke ere idaraya siwaju sii ni Naijiria ati Afirika. Naijiria gba ami-eye fadaka ninu Ijakadi ni Olimpiiki Tokyo ọdun 2020 pẹlu goolu mẹta, fadaka meji ati idẹ kan ninu Awọn ere idaraya Agbaye 2022.


Ààrẹ orílẹ̀-èdè South Africa dojúkọ Ìwádìí olómìnira

Ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin South Africa ti ṣàgbékalẹ̀ ìgbìmọ̀ olómìnira kan láti ṣe ìwádìí ọ̀rọ̀ olè jíjà tí ó burú jàì kan, tí ó fa ìdójú fún Aarẹ Cyril Ramaphosa fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù,ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin Orílẹ̀-èdè kéde. Igbimọ olominira, ti Alakoso Ile-ẹjọ T’olofin tẹlẹ Sandile Ngcobo, ati adajọ tẹlẹ kan ti o tun jẹ olukọ ile-ẹkọ giga kan wa nibẹ, ni ọgbọnjọ lati jabọ iwadi rẹ, Agbẹnusọ ile-igbimọ Nosiviwe Mapisa-Nqakula sọ eyi ninu ọrọ kan. Awọn abajade ibeere naa le ja si ibo ni ile igbimọ aṣofin lati yọ Ramaphosa kuro nijọba.


Ilé-ẹjọ́ Kọ̀ jálẹ̀ fún Ìbéérè Ìjọba Láti fòpin sí Idaṣẹsilẹ Ẹgbẹ Ile-ẹkọ giga

Ilé-ẹjọ́ tó ń rísí ọ̀r̀ọ Ilé-iṣẹ́ Orílẹ̀-èdè, NIC, tí ó jókòó ní Àbújá, Nàìjíríà ní Ọjọ́ Ẹtì,ti kọtí kún sí èròńgbà ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti darí ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga fáfitì, ASUU, láti padà sí yàrá ìkàwé, kí ìjọba tó ṣe ìpinnu ẹjọ́ rẹ̀ láti kojú ìdaṣẹ́sílẹ̀ náà. Nibi igbejo to tẹ siwaju, agbẹjọro fun ijọba orilẹ-ede Naijiria, James Ikwe SAN, wa ke si ile ejo lati pase fun ASUU lati pada sẹnu ise ki wọn to ṣe ipinnu lori ejo naa. Sibẹsibẹ, agbẹjọro olujejọ (ASUU) Fẹmi Falana, SAN tako ibeere naa,ti o si sọ pe eyi yoo jẹ ipinnu pataki. Adajọ Polycarp Hammam ti o gba pẹlu Fẹmi Falana sọ pe ọrọ naa jẹ ipinnu ati nitori naa ko le yanju lai jẹ pe ile-ẹjọ tẹti si.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Sókótó ṣe ìlérí àtìlẹyìn fún Àwọn Obìnrin Akọ̀rọ̀yìn

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Sókótó sọ pé òun yóò tẹ̀síwájú láti maa pèsè àtìlẹyìn fún ẹgbẹ́ àwọn obìnrin akọ̀ròyìn, NAWO tí ń ṣiṣé ní ìpínlẹ̀ náà. Kọmisana fun eto iroyin ati idanilẹkọ , Alhaji Akibu Dalhatu lo sọ eleyii nigba to gba awọn alase egbe naa fun abẹwo si ofiisi rẹ ni ipinlẹ Sokoto. Dalhatu sọ pe awọn oniroyin obinrin ti ṣe iranlọwọ pupọ fun idagbasoke awọn agbegbe paapaa ni abala ipolongo imọ, agbawi ati awọn idawọle miiran. O fi idunnu rẹ han pẹlu bi awọn obinrin ti n pọ si nidi iṣẹ akọroyin ati awọn ẹka miiran ni ipinlẹ naa.


Ìforúkọsílẹ̀ káàdì Ìdánimọ̀ Orílẹ̀-èdè forísọ Mílíọ́nù mọ́kàndín-láàdọ́rùn ún

Olùdarí Gbogbogbòò ìgbìmọ̀ àjọ tó ń ṣàkóso ètò káádì ìdánimọ̀ orílẹ̀-èdè, NIMC Aliyu Aziz sọ pé Ìgbìmọ̀ náà ti gba orúkọ àwọn ènìyàn mílíọ́nù mọ́kàndín-láàdọ́rùn ún sílẹ̀ fún káàdì ìdánimọ̀ orílẹ̀-èdè tí ń lọ lọ́wọ́, NIN. O sọ eyi ni ilu Abuja, Naijiria nibi apejọ pero kan fun isami ayẹyẹ ọjọ idanimọ orilẹ-ede ẹlẹẹkẹrin ti o maa n waye ni gbogbo ọjọ kẹrindin-logun, Oṣu Kẹsan an. Gẹgẹ bi Aziz ti sọ, bi o tilẹ jẹ pe igbimọ naa ti ṣe aṣeyọri lorii gbigba orukọ awọn eniyan miliọnu mọkandin-laadọrun silẹ, igbimọ naa yoo mu ipolongo iforukọsilẹ lọ si gbogbo kọlọfin orilẹ-ede nipasẹ awọn ile-iṣẹ ibilẹ.


Ààrẹ Bùhárí ṣe ipàdé pẹ̀lú àwọn ọ̀gá àgbà elétò ààbò

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari wà nínú ìpàdé àwọn alábòójútó ètò Aabo ní ilé ìgbìmọ̀ ọ́fíísì Ààrẹ,ní Víllà,nílùú Àbújá. Awọn ti o wa nibi ipade naa ni; Igbakeji Aarẹ, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo, Akọwe fun ijoba, Boss Mustapha ati ọga agba fun awọn Oṣiṣẹ Aarẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari. Bakanna ni ọga agba fun eto Aabo,ajagun Lucky Irabor, Ọga agba fun awọn Oṣiṣẹ ọmọ ogun, ajagun Farouk Yahaya, ọga agba fun awọn ọmọ ogun oju omi,ajagun Auwal Gambo,ọga agba fun awọn awọn ọmọ ogun ofurufu ajagun, Isiaka Amao ati awọn olori ile-iṣẹ aabo miiran. . Wọn nireti pe ipade naa yoo ṣe atunyẹwo ipo aabo lọwọlọwọ kaakiri orilẹ-ede naa.


Porte, Agun-Kẹ̀kẹ́ Ọmọ Orílẹ̀-èdè Australia Fẹ̀yìntì

Richie Porte ọmọ orílẹ̀-èdè Australia ti fẹyìntì Kẹkẹ gígùn, tó fi ori iṣẹ takuntakun rẹ ti bi oṣe bori Paris-Nice ati Tour Down Under lẹẹmeji nínú Ìrìn-àjò kẹkẹ gígùn. Ẹní ọdún mẹtadinlogoji, tó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Ineos Grenadiers jẹ́ ọmọ ọdún Mẹrinlelogun nígbàtí o tí bẹrẹ síi gun kẹkẹ, sọ lori ẹrọ ayé-lù-jara. “mi o lérò rárá pé mo lè dé ibí tí mo de yìí nígbàtí mo bẹrẹ kẹkẹ gígùn ni Tasmania wípé Emi yóò ní àṣeyọrí báyìí ti mò sí lọ káàkiri àgbáyé, tí mo sì pàdé ọpọlọpọ awọn eniyan jankan-jankan. “Mo ti ṣetán láti gbádùn ifẹyinti mi ṣugbọn òun ti mò gbádùn ni èré kẹkẹ gígùn” Awọn aseyori míràn tí Porte ní, ipò kẹta lẹyin ẹni tó borí nibi ìdíje Tour de France ni ọdun meji sẹyìn, Tadej Pogacar. O tún borí ìdíje Tour de Romandie, Tour de Suisse ati Criterium du Dauphine, láàrin àwọn mìíràn, ṣùgbọ́n àìsàn àti àwọn ìpalára ṣé idiwọ fún lọpọ ìgbà. Lekan orenuga


Gómínà Seyi Makinde sékédùn pẹ̀lú gómìnà Ìpínlẹ̀ Òndó,Arákùnrin Akeredolu,

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti ranṣẹ ẹku ara féra kù sí Gómìnà ìpínlẹ̀ Òndó, Arákùnrin Rotimi Akeredolu lórí ipapoda màmá rẹ to re ibi àgbà a re. Gómìnà Makinde ẹni tí o ba Arákùnrin Akeredolu kẹ́dùn ipapoda màmá rẹ lásìkò tí o ṣe ibẹwo ẹku ara féra kù sí ilé oloogbe naa to wà ní agbègbè Orogun lo fi màmá wé ẹni rere nígbà ayé rẹ̀. O wa so bákan náà pé, òun ba gbogbo èèyàn ìpínlè Òndó kedun fún ipapoda màmá Grace Akeredolu tó sì gba adura kí Olúwa tẹ màmá sí aféfé rere. O tun rọ Arákùnrin Akeredolu àti gbogbo mọlẹbi olóògbé láti ṣe ọkàn wọn gírí nítorí màmá gbé ìgbé ayé rere tó ṣe mú yangan. Abiola Olowe Ibàdàn


Òpópó-nà Akobo Ojurin Sí Bárékè Odogbo Yóò Mú Ìrọ̀rùn Dé Bá Ìgbòkègbodò Ọkọ̀ Ará Ìlú.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde pẹlu Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkìtì, Kayode Fayemi ti o jẹ alejo pàtàkì ti ṣí òpópó-nà oníbejì Akobo Ojurin si Bárékè Odogbo àti Afárá Abeyefo agbègbè General gas ni ìlú ìbàdàn, ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lásìkò tó n sí òpópó-nà náà jẹ kí o di mímọ̀ wípé àwọn ènìyàn agbegbe ìjọba ìbílẹ̀ Lagelu nìkan ko ni ònà náà yóò wúlò fún sùgbón àwon èèyàn agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Akinyẹle, Ariwa Ìbàdàn àti ìjọba ìbílẹ̀ Ìlà oòrùn Àríwá Ìbàdàn. Bákan náà ni ònà náà yóò mú kí igbokegbodo ọkọ àti ọrọ ajé di irọrun fún gbogbo olùgbé ìjọba ìbílẹ̀ mererin ohun. Bákan náà ni gómìnà Makinde fi àsìkò náà dúpẹ́ lọwọ gómìnà ìpínlẹ̀ Ekiti Kayode Fayemi fún bí o ṣe wa darapo mọ ọ lati sí òpópó-nà náà. Alága ìjọba ìbílẹ̀ Lagelu, Gbadamosi Kazeem náà lu gómìnà ìpínlẹ̀ Òyó l’ogo ẹnu fún síso òpópó-nà Akobo Ojurin di onibeji nítorí pé òpópó-nà yìí ló so ìlú ìbàdàn pẹlu ìpínlè Osun ati Kwara. O wa rọ gómìnà láti tẹ síwájú láti ṣe àtúnṣe àwọn ònà míràn tí wọ́n nilo àtúnṣe ni àárín ìlú.


Bákan náà ni gómìnà Makinde fi àsìkò náà dúpẹ́ lọwọ gómìnà ìpínlẹ̀ Ekiti Kayode Fayemi fún bí o ṣe wa darapo mọ ọ lati sí òpópó-nà náà. Alága ìjọba ìbílẹ̀ Lagelu, Gbadamosi Kazeem náà lu gómìnà ìpínlẹ̀ Òyó l’ogo ẹnu fún síso òpópó-nà Akobo Ojurin di onibeji nítorí pé òpópó-nà yìí ló so ìlú ìbàdàn pẹlu ìpínlè Osun ati Kwara. O wa rọ gómìnà láti tẹ síwájú láti ṣe àtúnṣe àwọn ònà míràn tí wọ́n nilo àtúnṣe ni àárín ìlú. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìpini sí Isọri TotalEnergies CHAN yóò wáyé ní Orílẹ̀-èdè Algeria Ní Oṣù Kẹwàá.

Àjọ àgbàbọ́ọ̀lu afẹsẹgba Áfíríkà (CAF) tí fí ìdí rẹ̀ mulẹ pé ìpini sí Isọri ti TotalEnergies African Nations Championship Algeria 2022 (CHAN) yóò wáyé ní ọjọ́ kínní Oṣu Kẹwàá, ọdún 2022. Ipini sí ìsòrí náà yóò ní Algiers, olú-ìlú Algeria. ìdíje náà ni yóò waye laarin ọjọ́ Kẹtala Oṣù Kini sí ọjọ Kẹrin Oṣu Kejì ọdún 2023. Àwọn orílẹ-èdè méjìdínlógún pẹ̀lú Algeria tí yóò gbà àlejò ní yóò díje nínú ìdíje náà lẹhin ipinnu CAF lati mu oyè orílẹ-èdè ti yóò kópa nínú ìdíje náà pọ̀ sí. Orílẹ-èdè mẹjọ ló kópa ni ọdun 2009, tí o si di mẹrindinlogun ni ọdun 2011 tó wáyé ní Sudan ni bayi o ti di méjìdínlógún. Àwọn orílẹ-èdè to peregede jẹ: Algeria (olugbalejo), Morocco (Olubori 2018, 2020), Libya (Olubori 2014), Senegal (ipo kerin 2009), Mali (ipò Kejì ni 2016, 2020), Mauritania (ìkópa ẹlẹẹkẹta), Côte d’Ivoire (Ipo kẹta ni 2016), Niger (ikopa ẹlẹẹkẹrin), Ghana (ipò Kejì ni 2009, 2014), Cameroon (ipo kẹrin ni ọdun 2020), Congo (ìkópa ẹlẹẹkẹrin), DR Congo (Olubori ni 2009, 2016), Uganda (ìkópa ẹlẹẹkẹfa), Sudan (ipo kẹta ni 2011, 2018), Ethiopia (ìkópa ẹlẹẹkẹta), Mozambique (ìkópa ẹlẹẹkeji), Angola (ipò Kejì ni 2011), Madagascar (ikopa alakọkọ).


Àwọn orílẹ-èdè méjìdínlógún pẹ̀lú Algeria tí yóò gbà àlejò ní yóò díje nínú ìdíje náà lẹhin ipinnu CAF lati mu oyè orílẹ-èdè ti yóò kópa nínú ìdíje náà pọ̀ sí. Orílẹ-èdè mẹjọ ló kópa ni ọdun 2009, tí o si di mẹrindinlogun ni ọdun 2011 tó wáyé ní Sudan ni bayi o ti di méjìdínlógún. Àwọn orílẹ-èdè to peregede jẹ: Algeria (olugbalejo), Morocco (Olubori 2018, 2020), Libya (Olubori 2014), Senegal (ipo kerin 2009), Mali (ipò Kejì ni 2016, 2020), Mauritania (ìkópa ẹlẹẹkẹta), Côte d’Ivoire (Ipo kẹta ni 2016), Niger (ikopa ẹlẹẹkẹrin), Ghana (ipò Kejì ni 2009, 2014), Cameroon (ipo kẹrin ni ọdun 2020), Congo (ìkópa ẹlẹẹkẹrin), DR Congo (Olubori ni 2009, 2016), Uganda (ìkópa ẹlẹẹkẹfa), Sudan (ipo kẹta ni 2011, 2018), Ethiopia (ìkópa ẹlẹẹkẹta), Mozambique (ìkópa ẹlẹẹkeji), Angola (ipò Kejì ni 2011), Madagascar (ikopa alakọkọ). Lekan Orenuga


Ààrẹ Orílè-èdè South Africa Gbéra Lọ́ Sí Orílẹ-èdè Amẹ́ríkà

Ààrẹ South Africa Cyril Ramaphosa gbera lọ si Washington lati pade pẹlu Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Awọn akọroyin jabọ pé yóò ṣé ìpàdé pẹ̀lú Ààrẹ Amẹ́ríkà Joe Biden ni olú-ìlú náà ni Ọjọ Kerindinlogun Oṣù Kẹsan ọdún, 2022. Yóò sì tún pàdé Igbakeji-Aare Amẹ́ríkà ìyẹn Kamala Harris ni ọfiisi rẹ. Ìpàdé àti ijiroro náà yóò dá lórí, itẹsiwaju àlàáfíà lágbayé, ìṣòwò, ijiroro lori awọn ìlé-íṣẹ́ lágbayé ati lori Àjọ Àgbáyé (United Nations) Lekan Orenuga


Ìbúra Fún Ààrẹ Angola Fún Ìgbà Kejì Lórí Ààlèfà

Ààrẹ Angola João Lourenço ni wọ́n yóò máa ṣe Ìbúra fún gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ fún ìgbà kejì lórí Ààlèfà, bí ó ti lẹ́ jẹ pe kinkinni l’ori fi kò yọ nínú èéto ìdìbò Ẹlẹ́kejìí tí ìfigà gbà ga láàrin àwọn Olùdíje lé kenka. Ẹgbẹ Òṣèlú rẹ MPLA ni wọn ti ń jẹ Ààrẹ láti ìgbà tí Orílẹ-èdè wọ́n ti gbá Òmìnira lọwọ Portugal ní 1975. Ọgbẹ́ní Lourenço ṣé àpèjúwe esi ìbò náà “bíi ìbò afọ́kàn tán.” Nítorí ìdí èyí, ó ní ó pọn dándán fún ohùn láti ṣètò tí ó Kẹ̀sẹ́járí fún ọjọ iwájú àwọn Ọdọ Orílẹ-èdè náà tí wọn ń póngbẹ fún iyìpadà to yànrántí àti ìgbésí ayé tí ó ní ìtùnmọ. Ìròyìn fi tó wà létí wí pé Ààrẹ pòlóngò gidi gidi gan-an fún ìjọba tí kò ní gbà jẹ gùdù jẹrà láàyè. Olubunmi Adeyẹmọ.


Ìjọba Nàìjíríà Sanwó Ìtanràn Fún Àwọn ènìyàn Mẹ́rìnléláàdọ́rin Tí Àwọn Ọlọ́pàá Fí Ìyà Àìtọ́ Jẹ́

Ìjọba Nàìjíríà tí sàn owo tó jù igba o le mejidinlọgọrin miliọnu naira (289m) fun àwọn mẹrinlelaadọrin (74) lórí bí wọn se tẹ ẹtọ ọmọniyan loju mọlẹ ati ẹsun iwa ọdaju tí awọn ọlọ́pàá kàn hu si wọn . Ìgbìmọ̀ Ìwádìí olómìnira lórí àwọn ẹsùn ẹtọ ọmọnìyàn se iwadi bi awọn ikọ̀ àwọn ọlọ́pàá kàn [Squad Special Anti-Robbery Squad (SARS)] tí wọ́n sí fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ṣé baṣu baṣu náà ní ìwé sọwedowo ní Abùjá, Olú-ìlú orílẹ-èdè náà. Èyí tẹle Ìwọ́de tí wọ́n ṣe jakejado orílẹ-èdè yíì ní ọdún 2020 láti fi òpin sí ikọ̀ àwọn ọlọ́pàá wọn yìí, ti wọ́n fi ìṣòro rẹ sọ #EndSARS Ọkàn nínú àwọn ìbéèrè wọ́n ní idasilẹ ìgbìmọ̀ ti yóò ṣé ìwádìí àti ìdájọ bí àwọn ọlọ́pàá náà tí ṣé lo agbára tí a gbé lé wọn lọwọ lọnà tí kò bá òfin mu. Salamatu Suleiman, Alága Ìgbìmọ̀ àti Alàkóso tí ẹtọ ọmọnìyàn ni orílẹ-èdè Nàìjíríà, níbí isànwò Ẹlẹẹkeji irú rẹ̀, gboriyin fún ìgbìmọ̀ náà lábẹ́ Adájọ Suleiman Galadima, fún ìgbìyànjú wọn láti ọdún méjì sẹyìn. O tẹ síwájú nínú ọrọ rẹ pé, ìgbìmọ̀ náà ni ànfàní láti gbọ́ àwọn ẹjọ́ igba o le mẹrinlelaadọrun (294) ti wọ́n sì tí ṣé ìdájọ lórí ìgbà o le méjìlelaadọrun (292) Ìgbìmọ̀ náà ti sàn owo tó le ní irinwo mílíọ̀nù náírà (431m) fún àwọn merinlelaadọrun (94) lábẹ́ ìgbìmọ̀ náà. O sí ṣe ìlérí pé, ìgbìmọ̀ náà yóò tẹ̀síwájú níbí idaabobo àwọn àrà ìlú lórí ẹtọ ọmọnìyàn.


Salamatu Suleiman, Alága Ìgbìmọ̀ àti Alàkóso tí ẹtọ ọmọnìyàn ni orílẹ-èdè Nàìjíríà, níbí isànwò Ẹlẹẹkeji irú rẹ̀, gboriyin fún ìgbìmọ̀ náà lábẹ́ Adájọ Suleiman Galadima, fún ìgbìyànjú wọn láti ọdún méjì sẹyìn. O tẹ síwájú nínú ọrọ rẹ pé, ìgbìmọ̀ náà ni ànfàní láti gbọ́ àwọn ẹjọ́ igba o le mẹrinlelaadọrun (294) ti wọ́n sì tí ṣé ìdájọ lórí ìgbà o le méjìlelaadọrun (292) Ìgbìmọ̀ náà ti sàn owo tó le ní irinwo mílíọ̀nù náírà (431m) fún àwọn merinlelaadọrun (94) lábẹ́ ìgbìmọ̀ náà. O sí ṣe ìlérí pé, ìgbìmọ̀ náà yóò tẹ̀síwájú níbí idaabobo àwọn àrà ìlú lórí ẹtọ ọmọnìyàn. Adájọ Galadima tún rọ àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ láti yà owo sọtọ fún ìgbìmọ̀ náà láti ṣé iṣẹ́ wọn bí iṣẹ ni gbogbo ipinlẹ lórílẹ̀ èdè yìí. Lekan Orenuga


Adájọ Galadima tún rọ àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ láti yà owo sọtọ fún ìgbìmọ̀ náà láti ṣé iṣẹ́ wọn bí iṣẹ ni gbogbo ipinlẹ lórílẹ̀ èdè yìí. Lekan Orenuga


2023: APC  Kó ẹgbàájì-lé-ní-ọ̀kẹ́-mẹ̀ta dín – lókòó-lé-nígba Àwọn ọ̀dọ́ jọ Fún Ìṣẹ́gun Tinubu/Shettima

Ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Congress (APC) ní Anambara ní àwọn ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ àwọn ọ̀dọ́ ẹgbàájì-lé-ní-ọ̀kẹ́-mẹ̀ta dín- lókòó-lé-nígba jákèjádò ìpínlẹ̀ náà láti ṣe àtìlẹ́yìn fún dídije ààrẹ rẹ̀, Sẹnetọ Bọ́lá Ahmed Tinubu, ní ìpínlẹ̀ náà. Adari awọn ọdọ ẹgbẹ oṣelu nipinlẹ naa, Ejimofor Jideofor, lo sọ eyi lasiko ipade awọn ọdọ ti wọn ṣe fun ifilọlẹ ẹgbẹ ipolongo Tinubu/Shettima ni Awka, olu-ilu ipinlẹ naa. O fi kun pe wọn ti pinnu lati ko awọn eniyan jọ fun lọpọlọpọ ti 0 si tun da loju pe oludije Aarẹ ẹgbẹ ni o kere ju ida ogoji ninu ọgọrun ibo ti wọn yoo di lakoko ibo ni ipinlẹ naa.


Àjọ Tí Ó wà Fún Ìdánwò Ìgbaniwọlé Sí Ilé Ẹ̀kọ́ Gíga Pèpè Fún Dídádúró

Ọ̀gá àgbà àjọ tí ó ń mójú tó ètò ìdánwò ìgbaniwọlé sí ilé ẹ̀kọ́ gíga, ọ̀jọ̀gbọ́n Ishaq oloyede ti pa àrọwà sí ìjọba láti máa pèsè owó fún àjọ náà fún síse àkóso àwọn ètò rẹ̀. Ó rọ ìjọba láti máa se dásí ọ̀rọ̀ ìnáwó àjọ náà mọ́. Ọ̀jọ̀gbọ́n Oloyede fi ọ̀rọ̀ náà léde ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin, nígbà tí ó fi ara hàn níwájú àwọn ìgbìmọ̀ tì ò ǹ mójú tó ètò ìsúná owó. Ó pè fún sísan owó osù òsìsẹ́ nìkan láti ọwọ́ ìjoba.


Ìbásepọ̀ Ọrọ̀ Ajé Wáyé Láàrin Orílẹ̀ Èdè Russia Ati India

Orílẹ̀ èdè Rusia àti India ti parí gbogbo ètò láti se àfikún àti ìgbélárugẹ fún ìbásepọ̀ lórí ètò ọrọ̀ ajé, ohun àmúsagbára láàrin ara wọn Eléyìí jẹyọ lẹ́yìn ìpàdé tí ó wáyé láàrin àrẹ orílẹ̀ èdè Russia, Vadimir Putin àti olórí orílẹ̀ èdè India, Narendra Modi ní ìlú Uzebekitan. Ìbásepọ̀ lórí káràkátà ajílẹ̀ pẹ̀lú àwọn ohun èèlò míràn, léyìí tí orílẹ̀ èdè Indian sì fẹ́ fi ọwọ́ sí ìbásepọ̀ ọlọ́dún mẹ́ta, bí otìlẹ́ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀ èdè àgbáyé kò Orílẹ̀ èdè Russia àti india ti parí gbogbo ètò láti se àfukún àti ìgbélárugẹ ìbásepọ̀ lórí ètò ọrọ̀ ajé, ohun àmúsagbára láàrin ara wọn. fẹ́ se àsepọ̀ pèlú oŕilẹ̀ èdè Russia. Gbogbo agbára láti bu ọwọ́ lu ìwe àdéhùn náà j́así pàbó, látàrí àkọlù tí orílẹ̀ èdè Russia se sí orílẹ̀ èdè Ukraine, léyìí tí ìrètí sì wà pé àjọsepọ̀ náà yóò wáyé láìpẹ́ jọjọ.


Ẹ Yanjú Ìkùn Sínú Tó Wà Nínú Ẹgbẹ́ Òṣèlú PDP – Seyi Makinde

Ẹni tí ṣe Olùdíje du ipò Ààrẹ lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic party (PDP), Alhaji Atiku Abubakar ti sàlàyé pé o ṣeéṣe fún ẹgbẹ́ òṣèlú PDP láti gba àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́fà tó wà ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nínú ètò ìdìbò gbogbogbò tó n bọ̀ ní ọdún 2023. Alhaji Abubakar sọ òrò yìí lásìkò tí o wa ṣe ìfọ̀rọ̀wérọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú náà ni ìlú Ìbàdàn, tíì ṣe olú ìlú ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ètò náà tó wáyé ni gbọ̀ngán Theophilus Ogunlesi tó wà ní inú ọgbà University College Hospital, UCH ni ìlú Ìbàdàn níbi tí Alhaji Atiku ti sọ fún gbogbo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ PDP pé ìdí pàtàkì ìfọ̀rọ̀wérọ̀ náà ni láti fojú wo ònà ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP yóò fi padà sí ipò àṣẹ ninu ètò ìdìbò ọdún tó n bọ̀. Ṣáájú ni Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde tíì ṣe olugbalejo pàtàkì ti jẹ ko yé àwọn tó péjú wípé tí ẹgbẹ òṣèlú PDP yóò bá gba agbára padà lọwọ ìjọba to wa lóde, o lẹtọ fún wọn lati yanjú ikun sínú to wa láàrin àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà. Nínú ọrọ rẹ, Gómìnà Seyi Makinde sàlàyé wipe ti ẹgbẹ náà bá ní afojusun láti mú atunto bá orílẹ̀-èdè Nàìjíría, irú atunto bẹẹ ní láti bẹ̀rẹ̀ láàrin wọn, ki wọn fi àpẹẹrẹ rere lè lẹ nítorí, ẹni ti yóò bá d’aso fún ni, t’ọrun rẹ làá wòó. Nítorí ìdí èyí, Makinde nígbà to n jisẹ lórúko PDP ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọ di mímọ̀ pé àwọn fẹ kí alága ẹgbẹ náà (National Chairman) Iyorchia Ayu fi ipo alága silẹ ki ẹgbẹ́ PDP ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn náà lè lẹnu ninu ẹgbẹ náà.


Ṣáájú ni Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde tíì ṣe olugbalejo pàtàkì ti jẹ ko yé àwọn tó péjú wípé tí ẹgbẹ òṣèlú PDP yóò bá gba agbára padà lọwọ ìjọba to wa lóde, o lẹtọ fún wọn lati yanjú ikun sínú to wa láàrin àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà. Nínú ọrọ rẹ, Gómìnà Seyi Makinde sàlàyé wipe ti ẹgbẹ náà bá ní afojusun láti mú atunto bá orílẹ̀-èdè Nàìjíría, irú atunto bẹẹ ní láti bẹ̀rẹ̀ láàrin wọn, ki wọn fi àpẹẹrẹ rere lè lẹ nítorí, ẹni ti yóò bá d’aso fún ni, t’ọrun rẹ làá wòó. Nítorí ìdí èyí, Makinde nígbà to n jisẹ lórúko PDP ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọ di mímọ̀ pé àwọn fẹ kí alága ẹgbẹ náà (National Chairman) Iyorchia Ayu fi ipo alága silẹ ki ẹgbẹ́ PDP ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn náà lè lẹnu ninu ẹgbẹ náà. Ẹni tíi ṣe alaga ẹgbẹ PDP ni ẹkùn náà, Ògbéni Soji Adagunodo ti fi ìdùnnú rẹ hàn sí gbogbo àwọn tó péjú to sì rọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ láti fí ibo wọn gbé Alhaji Atiku Abubakar wọlé gẹgẹ bíi Ààrẹ nínú ètò ìdìbò tó n bọ. Abiola Olowe Ibàdàn


Ẹni tíi ṣe alaga ẹgbẹ PDP ni ẹkùn náà, Ògbéni Soji Adagunodo ti fi ìdùnnú rẹ hàn sí gbogbo àwọn tó péjú to sì rọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ láti fí ibo wọn gbé Alhaji Atiku Abubakar wọlé gẹgẹ bíi Ààrẹ nínú ètò ìdìbò tó n bọ. Abiola Olowe Ibàdàn


Àwọn Olùfi Ẹ̀hónú Hàn padà sí Ojú pópó ní Orílẹ̀ Èdè Sudan

Ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Sudan ti ya sí ojú pópó ní olú ìlú orílẹ̀ èdè náà, Khartoum láti pèpè fún pípadà sí ètò ìjọba tiwa-n-tiwa, lẹ́yìn tí àwọn ológun ti dìtẹ̀ gba ìjọba ní ọdún tí ó kọjá. ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn jáde pẹ̀lú àkọlé àti fọ́to àwọn tí ó ti fi ẹ̀mí wọn jìn fún ìdápadà ìjọba àwa arawa. Wàhálà ìwọ́de náà bẹ̀rẹ̀ láti inú osù kẹẹ̀wá tí ó kọjá nígbà tí ọ̀gágun Abdel Fattah al Burha fi ipá gba ìjọba.


Ìbásepọ̀ Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Pẹ̀lú United Kingdom Múnádóko

Asojú àgbà orílẹ̀ èdè United Kingdom Catriona Liana, sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà sọ pé ìbásepọ̀ láàrin orílẹ̀ èdè méjéèjì nípa ètò ààbò, ọrọ̀ ajé, ohun àmúsagbára gún régé, àtipé orílè èdè United Kingdom kò fi ọwọ́ yẹpẹrẹ mú àjọse náà. Ó fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń se ìrántí ìgbé ayé rere tí ọbabìnrin Elizabeth gbé, ní nìlú Àbújá. Ó tún sàlàyé pé ìbásepọ̀ ọlọ́jọ́ pípẹ́ ni ó wà láàrin orílẹ̀ èdè méjéèjì náà. Liang se àfikún pé Ọba tìtun Charles náà yóò fi ẹsẹ̀ lé ọ̀nà àlàáfíà tí obabìnrin náà tọ̀ nígbà ayé rẹ̀ àtipé yóò mójú tó ọ̀rọ̀ àyípadà ojú ọjọ́. Ó parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé, wọn yóò bo òkú ọbabìnrin Elizabeth mọ́lẹ̀ ní ọjọ́ kọkàndílógún, osù kẹẹ̀sán, ọdún 2022.


Ìjọba Nàìjíríà Ya Bílíọ̀nù Mẹ́wàá Sọ́tọ̀ Fún Ìpèsè Òògùn

Ẹka Ìjọba àpapọ̀ tí ó ń rí sí ètò ìlera ti fi rinlẹ̀ pé , bílíọ̀nù méwàa ́tí ìjoba pèsè láti fi se ìgúnpá fún ìpèsè òògùn ìdènà àrùn covid-19, léyìí tí ó jẹ́ ti abẹ́lé sì wà ní sẹpẹ́ Mínísítà ètò ìlera, Dókítà Osagie Ohanire fi àrídájú ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń se àfihàn ibití a bá isé dé ọlọ́sẹ̀ ọ̀sẹ̀ irú rẹ̀ nípa àrùn covid-19. Ó sọ wípé ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà pẹ̀lú akẹgbẹ́ rẹ̀ ní àgbáyé ń gbìnyànjú láti gbógun ti àwọn àrùn tí ó ń dààmú ọmọ nìyàn. Ó se àfikún pé, pípèsè òògùn ìdènà àrùn tí ó jẹ́ tiwa-n-tiwa se pàtàkì sí ìjọba Muhammadu Buhari, léyìí tí ó sì ń wá gbogbo ọ̀nà láti jẹ́ kí nǹkan náà wá sí ìmús


Ètò Ti Kó Ẹsẹ Járí Láti Parí Aáwọ̀ nínú Ẹgbẹ́ Òsèlu

Ẹka ìpínlẹ̀ Nassarawa ti ẹgbẹ́ òsèlú APC ti rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí alága àgbà ẹgbẹ́ náà, Asòfin Abdullahi Adamu láti parí aáwọ̀ nípa pípáàrọ̀ olùdíje lọ́nà t́i kò bá òfin mu, lẹ́yìn ìdìbò abẹ́lé ẹgbẹ́ náà tí ó kojá. Ọ̀gbẹ́ni Àlíyù Béllò tí ó jẹ́ akọ̀wé ẹgbẹ́ náà ni ó pe ìpè náà nígbà tí ó kọ̀wọ́ rìn pẹ̀lú igbákejì alága ti ààrin gbìngbìn àréwá, láti se ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn abẹnu gan-an ẹgbẹ́ náà. Béllò pa àrọwà sí àwọn tí ó fìdí rẹmi nínú ìbò abẹ́lé náà, àti pé wọ́n ní láti fọwọ́ sowọ́pọ̀ fún ìjáwé olúborí ẹgbẹ́ náà níbi ìbò àpapọ̀ ọdún 2023. Bawa- Rijau, ní ìdáhùn sí ọ̀rọ̀ náà fi dá wọn lójú pé, àtúnse yóò wáyé, ó sì fi dáwọn lójú pé ẹgbẹ́ náà yó̀o jáwé olúborí ní ìpínlẹ̀ Nassarawa àti ìbò àpapọ̀ ọdún 2023.


Ààre Muhammadu Buhari ti ju ọwọ́ káre sí gómìnà ìpínlẹ̀ Ímò níbi ìlàkàkà rẹ̀ láti pèsè àwọn ohun amáyéderùn. Ààrẹ Buhari sọ pé gómìnà náà ti kọ ìtàn rere sílẹ̀ nípa isẹ́ ribiribi tí ó ń se. Ààre gbé òsùbà fún-un ní ọjọ́ ìségun, ní ìlú òwèrì tíí se olú ìlú ìpínlẹ̀ ímò, nígbà tí ó se àbẹ̀wò síbẹ̀. Ààrẹ Bùhárí ti Gbé Oríyìn Fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Ímò


Àrọwà Ti Wá Fún Àwọn Akọ̀ròyìn Láti Jìnà Sí Òsèlú Síse

Wọ́n ti gba àwọn akọ̀ròyìn jákè jádò orílẹ̀ èdè wa láti jáwọ́ nínú òsèlú síse fún ìkẹ́sẹjárí isẹ́ wọn. Ọ̀jọ̀gbọ́n Abubakar Sulaiman tí ó jẹ́ olùdarí àgbà ní ẹka ìmọ̀ òfin àti òsèlú àwa arawa ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ètò ìkọ́ni kan tí ó wáyé ní gbọ̀ngàn ilé ìgbìmọ̀ asòfin ní ìlú Àbújá. Ó tẹ̀ síwájú pé, eléyìí jẹ́ síse àfihàn ipa ribiribi tí àwọn akọ̀ròyìn ń kó àti pàtàkì wọn fún ìdàgbàsókè àwùjọ àti ìjọba tiwa-n-tiwa. Fún ìmúdé ògóńgó isẹ́ àwọn akọ̀ròyìn wa, ó se àfikún pé oníròyìn kò gbọdọ̀ sí ní abẹ́ ìdarí agbára ìjọba, òsèlú àti ọrọ̀ ajé kí wọ́n ba à le è pèsè ìròyìn tí ó múná dóko. Ńi ìparí ọ̀rọ̀ rẹ̀, ọ̀jọ̀gbọ́n Sulaiman pèpè fún pípèsè ẹ̀kọ́ òde òní, irin isẹ́ tí ó dára, àti sísan owó osù tí ó jọjú fún àwọn akọ̀rọ̀yìn láti le è máa pèsè ìròyìn tí kò ní ẹja-n-bákàn nínú.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Fi Ọ̀ntẹ̀ Lu Ríra Ọkọ̀ (Jack Pick-Up) Mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n Fún Ẹ̀sọ́ Aláàbò

Ìjọba ìpínlè Òyó ti fi onte lu rírà ọkọ (JAC Pick-up) mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n (25) fún àwọn ẹṣọ aláàbò ni ipinle Òyó. Komisana fún ètò Ìròyìn, Àṣà àti Ìrìnàjò Afé ni ipinle Òyó, Omowe Wasiu Olatubosun lo sísọ lójú ọrọ yí lásìkò tó n ba àwọn akoroyin sọrọ lori àbájáde ìpàdé àwọn ìgbìmò aláṣẹ ìpínlè Òyó ni ilé iṣẹ ìjọba to kalẹ sí àgbègbè Agodi ni ìlú ìbàdàn, ìpínlè Òyó ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Àwọn ọkọ mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n náà ni ìjọba ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ je ko di mímọ̀ pé won yóò rà ni Owó tó dín diẹ ní ọ̀rìn le lẹdẹgbẹta miliọnu náírà (N603,881,250.00), eleyii tí wọn ní ìgbàgbó pé yóò jẹ kí iṣẹ wọn máa yá sí. Bákan náà ni àbájáde ìpàdé igbimọ aláṣẹ náà gẹgẹ bi akọwe ìròyìn fún gómìnà ṣe sàlàyé fún àwọn akoroyin jẹ kí o di mímọ pé ìjọba ìpínlè Òyó tún fi ọwọ sí rírà awọn ohun elo míràn fún ààbò ikò “Operation Burst” ní iye owó tó Àárúndínlọ́gọsàn miliọnu lè nirínwó Ẹgbẹ̀rún náírà (N175.4 m) fún àwọn ikò “Operation Burst” Abiola Olowe Ìbàdàn.


Ìyanṣẹ́lódì àwọn olùkọ́ni: Àwọn ọmọ ilé-ìwé Dínà òpópónà mọ́rosẹ̀ Èkó sí Ìbàdàn

Àwọn ọmọ ilé-ìwé lábẹ́ ẹgbẹ́ ọmọ ilé-ìwé Nàìjíríà lápapọ̀,NANS, ti dínà òpópónà mọ́rosẹ̀ Èkó sí Ìbàdàn nítorí ìdaṣẹ́sílẹ̀ tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ olùkọ́ni ilé-ẹ̀kọ́ gíga fáfitì, ASUU rawọ́ lé. Awọn ọmọ ile-iwe naa di ẹgbẹ opopona mejeeji naa ni ọjọ Iṣẹgun, ti eyi si fa boolọ o ya funmi,ti awọn ọkọ ko si le lọ geerege si ilu Eko ati jade bakannaa. Alaga NANS nipinlẹ Ogun, Simeon Damilola,ti o dari ifẹhonuhan naa ṣapejuwe idaṣẹsilẹ to n lọ lọwọ gẹgẹ bi ibanujẹ ọkan, o si ke si ijọba orilẹ-ede Naijiria lati ṣe ohun to tọ to yẹ. O ṣeleri pe awọn ọmọ ile-iwe naa yoo tẹsiwaju ifẹhonuhan wọn kaakiri awọn opopona pataki ni Guusu Iwọ-oorun titi ti Ijọba Naijiria yoo fi dahun si ibeere idaṣẹsilẹ awọn olukọni naa.


Ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta Oníṣègùn Òyìnbó Kúrò Nì Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà- Àjọ Ètò Ìlera

Àwọn onímọ̀ etò ìlera àti ti ìtójú eyín ti Orílẹ̀ èdè Naijiria ti sọ pe Ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta Onísègùn Òyìnbó nínú ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan isẹ́ ètò ìlera ló ti fi isẹ́ sílẹ̀ lọ sí ìlú ọba láti lọ máa sisẹ́.̀ Olórí ẹgbẹ́, Dọ́kítà Victor Makanjuọla sọ èyí nígbà tó ń dáhùn àwọn ìbéèrè láti ọ̀dọ̀ àwọn oníròyìn ní kété lẹ́yìn ìpàdè àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ní ìlú Benin. Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn àgbà àgbà nínú ètò iṣẹ́ ìsègùn ti òyìnbó tí wọ́n tó ẹni àádọ̀ta ọdún lọ́jọ́ orí pẹ̀lú ìrírí, tí wọ́n ti fẹ́ fẹ̀yìn tì lẹ́nu isẹ́ ni orílẹ̀-ẹ̀dẹ yìí níláti dá dúró láti kọ́ àwọn ọ̀jọ̀wẹ́wẹ́ àti àwọn akéẹ̀kọ́ onísègùn òyìnbó lápapọ̀ kí àyipadà rere tó le wà ní orílẹ̀ èdè yìí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olórí Ìjọba Ológun Ti Orílẹ̀ Èdè Burkinafaso Yọ Mínísítà Dànù

Olórí Ìjọba Ológun ti orílẹ̀ èd̀e Burkinafaso, Colonel Paul Henri Damiba ti yọ Mínísítà ètò ààbò rẹ̀ dànù bíi ẹni yọ jìgá. Nínú òfin gbèǹdéke méjì tí ó kà lórí ẹ̀rọ móhùn-máwòrán ti orílẹ̀ èdè náà ló ti yọọ Ọ̀gágun Barthelemy Simpore náà dànù. Ó sọ pé àyè ipò rẹ̀ tó sófo di tòun. Ìdí tí ó fi tún ìjọba tò kò sé lálàyé nínú íkéde rẹ̀. Colonel Damiba gba ìjọba ní osù kíní ọdun yìí tí ó fi ẹ̀sùn kan ìjọba àná pé wọn kòleè gbógun ti ìsòrò ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà; èyí tí ìsòro ti alákatakítí Ìsìláàmù ń se ara wọn. Ẹgbẹgbẹ̀rún ènìyàn ló ti di olóògbé nínú àwọn ìkọlù búburú náà tí nǹkan bíi Mílíọ̀nù méje ti di ìsáǹsá àti alárìnkiri.


Ìdí tí ó fi tún ìjọba tò kò sé lálàyé nínú íkéde rẹ̀. Colonel Damiba gba ìjọba ní osù kíní ọdun yìí tí ó fi ẹ̀sùn kan ìjọba àná pé wọn kòleè gbógun ti ìsòrò ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà; èyí tí ìsòro ti alákatakítí Ìsìláàmù ń se ara wọn. Ẹgbẹgbẹ̀rún ènìyàn ló ti di olóògbé nínú àwọn ìkọlù búburú náà tí nǹkan bíi Mílíọ̀nù méje ti di ìsáǹsá àti alárìnkiri. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olóyè Pàtàkì Nínú Ẹgbẹ́ Òsèlú PDP Dara Pọ̀ Mọ́ Ẹgbẹ́ Òsèlú APC Ní Ìpínlẹ̀ Kebbi

Olóyè pàtàkì ninu ẹgbe oselu PDP ni agbegbe ijoba Ibile Danko/Wasagu ni ipinle Kebbi, Alhaji Jinaidu Wasagu ti lo darapo mo egbe oselu APC. Àwọn alága àtijoọ́ mẹ́jọ ninu wọ́ọ̀dù PDP, awon akowe, ọdọ ati awon adari Lobinrin ni won wa lara awon to pelu Ogbẹni Wasagu lati dara pọ mọ ẹgbẹ APC nibi ayẹyẹ kan ni ọjọ aje ni Ìpínlẹ̀ Kebbi. Nígbà tó n kí wọn kaabọ sínú ẹgbẹ́, alaga gbogbogbo ti Ìpínlẹ̀ naa, Alhaji Abubakar Kana ki won káàbọ̀, o si ki wọn ku orire pe ipadabo Ọgbẹni Wasagu yoo so eso rere fun ipinlẹ naa. Ó jẹ́ kó di mímọ̀ fun wọn pe gbogbo mùndùnmúndùn to n bẹ ninu ẹgbẹ naa ni wọn o jẹ gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ tuntun otitọ. Wasagu sọpé iwa aise idajọ ododo ati ìwà ìmọtaraẹni nìkan ninu ẹgbẹ PDP lo jẹ ki awọn darapọ mọ ẹgbẹ APC. Ó sì fi dáwọn lójú pé, ọ̀pọ̀lọpọ̀ alátileyin òun ni ó ń bọ̀ wá darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ APC láti ìbílẹ̀ Danko/Wasangu ati Zuru Emirate.


Ó jẹ́ kó di mímọ̀ fun wọn pe gbogbo mùndùnmúndùn to n bẹ ninu ẹgbẹ naa ni wọn o jẹ gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ tuntun otitọ. Wasagu sọpé iwa aise idajọ ododo ati ìwà ìmọtaraẹni nìkan ninu ẹgbẹ PDP lo jẹ ki awọn darapọ mọ ẹgbẹ APC. Ó sì fi dáwọn lójú pé, ọ̀pọ̀lọpọ̀ alátileyin òun ni ó ń bọ̀ wá darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ APC láti ìbílẹ̀ Danko/Wasangu ati Zuru Emirate. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Tinubu Ní Okun Àti Agbára Láti Díje Fún Ipò Ààrẹ-Agbẹnusọ Olùpolongo Ìbò

Olùdije Ààrẹ ẹgbẹ́ òsèlú APC, Ọ́gbẹ́ni Bọla Tinubu jẹ ẹni ti ara rẹ le koko to si ya gaga fun ibo aarẹ to n bọ. Agbẹnusọ ti Tinubu Campaign Organisation, Ọgbeni Festus Keyamo lo sọ eyi. O fi kun pe Ogbẹni Tinubu kò setán láti juwọ́ sílẹ̀ ninu ikopa rẹ gẹgẹ bí oludije ipo aarẹ bi awọn eniyan kan se n gbe poyi ẹnu lori ẹrọ ayelujara. Síwájú síi, o sọ wipe kosi otitọ ninu Fánrán ti wọn gbe kiri lati inu ẹgbẹ oselu Labour ti Ọgbẹni Peter Obi láti fi tàbùkù báa. O sọ wipe, Ọgbẹni Peter Obi fẹ lo ọgbọn àlùmọ̀kọ́rọ́yí ni lati gbe ara rẹ kalẹ fun orilẹ ede Nàìjíríà gẹ́gẹ́bí oludije to dára jù ni. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Sportify Tẹ Àtẹ̀jáde Ọ̀tun Orin Dáradára Fún Akọrin Burna Boy Pẹ̀lú Àkọ́lé ‘’ Last Last ’’

Orin náà ti àkólé rẹ̀ ń jẹ́ `ìgbẹ̀yìn Ìgbẹ̀yìn’ – ‘’ Last Last ’’ lati ọwọ́ gbajúgbajà ònkọrin náà Damini, Ebunola Ogulu ti ìnangi rẹ̀ ńjẹ́ ` Burna Boy ‘ ti peregé ninu awo orin ni ile Adulawo ti ẹnìkan soso da kọ ti Mílíọ̀nù ènìyàn n tele lori ero ayelukara Sportify. Chart data lo kede re lori afefe ni kutukutu ojo kejila, osu kesan an odun 2022 lori ero twitter. `Last Last’ je okan ti o se láàrín àsẹ̀sẹ̀ yọ àwo rẹ̀ to pe ni Ìfẹ́, Damini (Love Damini). Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Fóllíbọ́ọ̀lù(Volleyball): Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Borí Ìdíje Ilẹ̀ Adúláwò Tí Ọ̀dọ́ Tí Ọjọ́ Orí Wọn Kòju Ọ̀kàndínlógún Lọ.

Orilẹ̀ èdè Nàìjíríà ló tún gbégbá orókè nínú ìdíje Fóllíbọ́ọ̀lù ti Ilẹ̀ Adúláwò ti ọ̀dọ́ tí ọjọ́ orí wọn kòju Ọ̀kàndínlógún bí wọ́n se se kẹ́yìn. Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà lu Orilẹ̀ èdè Íjíbíítì (Egypt) bí ẹni lu bàrà ní mẹ́ta sódo 3-0 (25-20,25-18,31-29) ni idije 2022 U19 Boys African Nations Volleyball Championship to sese tẹnu bepo ní Orilẹ̀ èdè Morocco ní ọjọ́ Àìkú. Akọ́nimọ̀ọ́gbá ti Orilẹ̀ èdè Nàìjíríà yin awon omo agbaboolu re fun akitiyan ati ise takuntakun ti won se lati ri wipe won gbewuro soju iko ti Orilẹ̀ èdè Íjíbíítì. O so wipe awon agbaboolu naa gbaa gegebi oun ti paa lase ki won se lati ibere idije naa titi de opin. Ó wá fi orí ìjáwé olúborí náà sọ Ọlọ́run ọba ati gbogbo ololufe ere Fóllíbọ́ọ̀lù ni Orilẹ̀ èdè Nàìjíríà fun atileyin won. O sọ síwájú pé, inú òun dùn pé ikọ̀ ti Nàìjíríà náà ló gba ife ẹ̀yẹ olúborí ní ọdún 2020 tí wọ́n sì tún gbàá báyìí.


O so wipe awon agbaboolu naa gbaa gegebi oun ti paa lase ki won se lati ibere idije naa titi de opin. Ó wá fi orí ìjáwé olúborí náà sọ Ọlọ́run ọba ati gbogbo ololufe ere Fóllíbọ́ọ̀lù ni Orilẹ̀ èdè Nàìjíríà fun atileyin won. O sọ síwájú pé, inú òun dùn pé ikọ̀ ti Nàìjíríà náà ló gba ife ẹ̀yẹ olúborí ní ọdún 2020 tí wọ́n sì tún gbàá báyìí. O wípé, ọ̀nà àwọn agbábọ́ọ̀lù náà sì jìn bótilẹ̀jẹ́wípé wọ́n borí báyìí, òun gbàgbọ́ pé ibi giga ni wọ́n ń lọ ní ọjọ́ ọ̀la. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


O wípé, ọ̀nà àwọn agbábọ́ọ̀lù náà sì jìn bótilẹ̀jẹ́wípé wọ́n borí báyìí, òun gbàgbọ́ pé ibi giga ni wọ́n ń lọ ní ọjọ́ ọ̀la. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdíje Bọ́ọ̀lù Líìgì Ti Orílẹ̀ Èdè Aláwọ̀ Funfun Yóò Bẹ̀rẹ̀ Padà

Ìdíje bọ́ọ̀lù Líìgì ti Orílẹ̀ èdè aláwọ̀ funfun yóò bẹ̀rẹ̀ padà lẹ́yìn tí wọ́n ti kéde ìdádúró rẹ̀ tẹ́lẹ̀ látàrí ikú ọbabìnrin Elizabeth II. Ìdíje to ye ko waye ni orile ede bii England, Wales, Scoltland ati Northern Ireland ni won sun siwaju lati bu eye ikeyin fun obabinrin ti o waja naa. Ìdíje ere boolu agbabuta Liigi yoo bere pada ni ojo eti nígbàtí Aston Villa yoo gba Southampton lálejò t́i ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Fulham náà yóò náa tán bí owó pẹ̀lú Nothingam Forest. Kò tíì di mimọ̀ pe gbogbo idije ni EFL ni yoo bere gege bi àlàkalẹ̀ ni òpin ọ̀sẹ̀ látàrí ìtẹ́ ẹ̀yẹ ìkẹyìn fún babìnrin ti yóò wáyé ni ojo aje ati akitiyan awon ọlọ́pàá lati seto aabo. Àwọn alakóso ere idaraya yoo se ipade pẹ̀lu ìjọba lọ́jọ́ ajé lati mọ bí eto gbogbo yoo se lo, Ajo EFA ti kede pe ere boolu pelu idije Liigi ti àwọn obìnrin ati ti ipegede FA Cup, kete ni yoo bere. Àjo Scottish FA so wipe, erongba won ni ki ere boolu bere pada bi o se wa tele, awon oloye ninu boolu aláfesẹ̀gbá ti Welsh naa so wipe idije yoo bere pada ni ojo isegun.


Kò tíì di mimọ̀ pe gbogbo idije ni EFL ni yoo bere gege bi àlàkalẹ̀ ni òpin ọ̀sẹ̀ látàrí ìtẹ́ ẹ̀yẹ ìkẹyìn fún babìnrin ti yóò wáyé ni ojo aje ati akitiyan awon ọlọ́pàá lati seto aabo. Àwọn alakóso ere idaraya yoo se ipade pẹ̀lu ìjọba lọ́jọ́ ajé lati mọ bí eto gbogbo yoo se lo, Ajo EFA ti kede pe ere boolu pelu idije Liigi ti àwọn obìnrin ati ti ipegede FA Cup, kete ni yoo bere. Àjo Scottish FA so wipe, erongba won ni ki ere boolu bere pada bi o se wa tele, awon oloye ninu boolu aláfesẹ̀gbá ti Welsh naa so wipe idije yoo bere pada ni ojo isegun. Idije Liigi ti Europa laarin egbe agbaboolu Arsenal ati PSV ni ojo ojobo ni koni lee waye mo latari ohun eelo lati odo awon olopaa ti ko ni si ni akoko naa. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Idije Liigi ti Europa laarin egbe agbaboolu Arsenal ati PSV ni ojo ojobo ni koni lee waye mo latari ohun eelo lati odo awon olopaa ti ko ni si ni akoko naa. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Gómìnà Fáyẹmí Yóò Sí Àwọn Ọ̀nà Titun Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkìtì, Káyọ̀dé Fáyẹmí yóò sí àkànse àwon ọ̀nà tuntun ní ọjọ́ ọjọ́bọ̀ ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Kọmísọ́nà fún ìròyìn, àsà àti ìgbafẹ́, Dókítà Wàsíù Ọlátúbọ̀sún ló sọ èyí ní ọjọ́ ajé. Ó sọ wípé àwọn ọ̀nà tí wọn yóò sí nìwọ̀nyih: Ìdí Àpé-Odogbó Barack Road(Kìlómítà méje ó lé díẹ̀) àti General Gas Flyover, tí Gómìnà Sèyí Mákindé sẹ̀sẹ̀ pari rẹ̀. Ọlátúbọ̀sún jẹ́ kó di mímọ̀ pé ayẹyẹ náà yóò wáyé ní Isabatudeen Girls Grammar School, Oríta Basọ̀run, Ìbàdàn. Ó sọ síwájú pé, ọ̀nà tuntun sísí jẹ́ ọ̀kan lára ohun gbógì mẹ́rin tí Gómìnà Sèyí Mákindé ti sètò sílẹ̀ fún ìdàgbàsókè Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Temitope Obisesan


Ìpàdé Tó Takò Àwọn Onísé Ibi Pẹ̀lú Àwọn Sẹ́nítọ̀ Nàìjíríà.

Àwọn àgbà àgbà aṣòfin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, pàdé pẹ̀lú àwọn ọgá àwọn ọmọ ẹgbẹ ológun àti àwọn ọjọgbọn, láti se àṣàrò lórí gbígbógun ti àwọn ọ bá yẹ jẹ, olè,ati ayi sí àbò tó péye ní orílẹ̀-èdè yìí Ìpàdé èyí tó jẹ dédé irú èyí tó wáyé ni ọ̀sẹ̀ kan sèyìn, tí ààrẹ ilè ìgbìmò ásòfin ṣe àkóso rè,Ahmad Lawani àti igbákejì rẹ Ovie Omo Agege àti àwọn olórí gbogbo toku to wà ní ìkàlẹ̀, láti wá àtúnṣe sí ọrọ orílẹ-èdè Nàìjíríà.


Ààrẹ Muhammed Buhari Ki Gómìnà Fáyẹmí Kú Oríire

Ààrẹ Muhammed Buhari ti kí Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkìtì Kayode Fáyẹmí Kú Oríre ipo oyè tuntun,èyí tí wón sèsè yàn sí gẹ́gẹ́ bíi Ààrẹ fún ẹgbẹ́ ìletò ni ile Áfíríkà àti ní ìkápá rẹ gégé bíi alága fún ẹgbẹ́ àwọn Gómìnà ni Nàìjíríà. Ìdìbò yìí wáyé lẹhin ìpàdé ní ìletò Casablanca ni Morocco ni òpin ọ̀sẹ̀. Gómìnà Fáyẹmí tọ ṣẹṣẹ fí ipo kàn silẹ, lati gba tuntun, sàlàyé wípé, ẹgbẹ náà wà fún ìdàgbàsókè àti ìtura fún ìjọba gbogbo.


Ìjọba Nàìjíríà Fi Àwọn Ohun Èlò Fún Ilé Ẹ̀kọ́ Ọ̀gbìn Lélẹ̀

Mínísítà Ọgbin Àti Ìdàgbàsókè Ìgbèríko, Dọ́kítà Mohammad Abubakar, tì ṣé ìfilọ́lẹ̀ Ibùgbé àwọn Akẹkọọ àti ile ìṣẹ fún Ilé Ẹ̀kọ́ Ọgbin Àti Ìdàgbàsókè Ìgbèríko (ARMTI) ní Olú ìlú Nàìjíríà ní Abuja. Ezeaja Ikemefuna, Olórí Atotonu (ARMTI) ní ó jẹ kí ó dì mímọ ní Ọjọ́ Abàmẹtá.


Èyí ni ìlànà tuntun Fún àwọn Òṣìṣẹ́ ìjọba – Mínísítà Fún Abuja.

Mínísítà orílẹ-èdè Nàìjíríà fún tí ìlú Abuja, Mallam Muhammed Musa Bello,ti sọ Akòwé tuntun fún ilẹ́ iṣẹ́ igbokègbodò ọkọ́ fún ìjọba, Abdullahi Adamu Candido àti amúgbá lẹ́gbẹ pàtàkì fún mínísítà to mójú tó àwọn òṣìṣẹ́, Farida Odangi Suleiman, láti rí wí pé wón ṣiṣẹ́ takuntakun fún àséyorí ìjọba Muhammed Buhari. Mínísítà tẹ̀síwájú wípé ààrẹ Muhammed Buhari ni ìfẹ́ si ìlò síwájú àti àlàáfíà tí ìlú Abuja. Ó fi iṣẹ́ yìn wọ́n, o sì sọ fún wọn láti tera mọ́ ṣe àti láti fi ọkàn jìn lati kojú àwọn ìṣòro tó n ṣe ìdíwọ́ fún, ìlú Abuja. Àwọn olóyè tuntun naa ni wón gbà wọlé nípa ìjọba,èyí tí adájọ́ àgbà Kayode Adeniyi ṣe àkóso rè. Oyèbísí Adégbìtẹ́.


Ìjọba Nàìjíríà Fi Àwọn Ohùn Èlò Fún Ilé Ẹ̀kọ́ Ọ̀gbìn Lẹ́lẹ̀

Minisita Ọgbin Àti Ìdàgbàsókè Ìgbèríko, Dọ́kítà Mohammad Abubakar, tì ṣé ìfilọ́lẹ̀ Ibùgbé àwọn Akẹkọọ àti ile ìṣẹ fún Ilé Ẹ̀kọ́ Ọgbin Àti Ìdàgbàsókè Ìgbèríko (ARMTI) ní Olú ìlú Nàìjíríà ní Abuja. Ezeaja Ikemefuna, Olórí Atotonu (ARMTI) ní ó jẹ kí ó dì mímọ ní Ọjọ́ Abàmẹtá.


Ilé Ẹjọ́ Sún Ìgbéjọ́ Sí Wá jú

Ilé Ẹjọ Ìgbéjọ́ gbogbogbo tí orílẹ́-èdè Nàìjíríà tí sùn Ìgbéjọ́ àwọn olùkọ Fásítì sí ọjọ kẹrindilogun oṣù kẹsán ọdún yìí ní àkókò tí wọn yóò gbọ́ ẹdun ọkàn wọn lórí ìyànsẹ́lódí tó nlọ lọ́wọ́ Ni ọjọ́ ajé yìí ni agbẹjọ́rọ̀ fún ètò àwọn mèkúnú, Ebun-Olu Adegnoruwa, rọ ìjọba àpapọ̀ láti bọ̀wọ̀ fún àdéhùn ọdún 2009 lórí àwọn olùkọ Fásítì. Ọjọ kẹrindilogun oṣù kẹsán ọdún yìí ni ilè ẹjọ mu láti gbọ ní enu ìjọba àpapọ̀ àti àwọn olùkọ Fásítì. Oyébísí Adégbíté


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Gombe Gbé Òríyìn Fún Ààrẹ Buhari

Gómìnà ìpínlẹ̀ Gombe, Muhammad Inuwa-Yahaya , sọ nínú òrò ìdúpé rẹ, lórí àwọn àtìlẹ́yìn èyí tó rí gbà lódò ìjọba ààrẹ Muhammadu Buhari Nígbà tí o n sọrọ kété lẹhin ìpàdé ìdákọ́kọ́ èyí tó wáyé pẹ̀lú àwọn adarí orílẹ́-èdè Nàìjíríà. Gómìnà tú mẹ́nu bà wípé, ìpínlẹ̀ náà gbàlejò ìpàdé lórí òkòwò,ni èyí tí gbogbo àwọn akópa àti olú bápín òkòwò gbé ọrọ tó kàn ìpínlè yẹwò Ni ìparí ọrọ rẹ, Gómìnà ni , ìpínlè Gombe ti wá lójú ọnà tí n pèsè ati ìrànlọ́wọ́ fún, òkòwò, àbò ati ìtọjú àwọn ènìyàn rẹ Oyébísí Adégbíté


Orílẹ̀-èdè Japan Ti Dáwọ́ Ìwádìí Nípa Ìwé Írínà Àwọn Arìnrìn Àjò Dúró

Ìjọba orílẹ̀-èdè Japan tí n pinu láti dáwọ́ Ìwádìí nípa Írínà làti àwọn orílẹ̀-èdè míràn dúró, èyi jẹ lára ìrọ̀rùn fún àìsàn COVID-19 tí wọn gbìyànjú láti dáwọ́ rè dúró ní enu bódà. Olórí ìjọba Japan Fumio Kishida, lẹ ṣe ìpinnu náà kíákíá lati fún àwọn ènìyàn ní àfàní lati bẹ orílẹ̀-èdè Japan wo, láì sí gbígba ayé ká tó wolé Oyébísí Adégbíté.


Orílẹ̀-èdè Ivory Coast fi ẹ̀sùn kan Bamako lóri fífi èyán pamọ́

Orílẹ̀-èdè Ivory Coast ti fí ẹ̀sún kan Bamako wípé àwon ló ji àwọn ọmọ ọgun mẹrindinladọta ti Málì gbé, léhìn oṣù meji nínú àhámọ́, léhìn ìgbà tí àwọn alábàágbé rẹ sọ ohun tí yóò gbà láti fí wọn sílẹ. Eléyìí ni yóò jẹ àkọlé pàtàkì nínú ìpàdé ECOWAS tó ńbọ̀ ní ọ̀sẹ̀ títún, tí yóò wáyé ní bi ìpéjọpọ̀ gbogbogbò àjọ UN . Orílẹ̀-èdè Ivory Coast ní àwọn ọmọ ọgun mọ́kàndínláàdọ́ta ní wọn rán lọ sí ọ̀dọ àwọn tó n pèsè ààbò tó péye fún àlàáfíà àjọ UN ní orílẹ̀-èdè Málì,won sì ti Kéde pé kí wọ́n tú wọn sílẹ̀ Oyébísí Adégbíté


Ẹ MÚ Ọ̀RỌ̀ ÌṢỌ̀KAN, ÌDÀGBÀSÓKÈ ÀTI ÌGBÉGA L’Ọ́KÙNKÚNDÙN – Olúbàdàn ilé Ìbàdàn

Olúbàdàn ti ilẹ ìbàdàn, Oba Ọlálékan Balogun, Allí Okunade II ti ké sí ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà láti máṣe gbé ọrọ ẹsin tàbí ẹyà ga jù sùgbón kí wọn ni afojusun fún àwọn ètò tí yóò mú iṣọkan ati ìdàgbàsókè dé bá orílè èdè Nàìjíría. Olúbàdàn ló sọ òrò yìí lásìkò tí oludije dù ipò Ààrẹ labẹ àsìá ẹgbẹ Social Democratic party (SDP), Ọmọ Ọba Adewole Adebayọ pẹlu awọn eekan nínú ẹgbẹ náà ṣe abẹwo sí i ní ilé rẹ tó wà ní agbègbè Alarere ni ìlú ìbàdàn tí ì ṣe olú ìlú ipinle Òyó ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ ede Nàìjíríà ṣáájú ifilole ẹkùn ilé ẹgbẹ náà. Oba Balogun nínú ọrọ rẹ ke sì tolori- telemu ọmọ orilẹ ede Nàìjíríà láti máṣe fi ọrọ ẹsin tàbí ẹyà ṣe sugbon ki wọn s’apa wọn láti rí daju wípé òpin dé bá ipenija eto ààbò, ìṣòro airise fún àwọn ọdọ, ati ètò orò ajé tó denu kodò. Ṣáájú nínú ọrọ rẹ, Ọmọ Ọba Adebayọ fi aidun inu rẹ hàn sí bí àwọn ọmọ ologun se fagi le eesi idibo odun 1993 ninu eyi ti Oloogbe MKO Abiola ti jáwé olubori sugbon ti won kò jé ki àbá rẹ wá sí imusẹ. O wa so di mimọ pe oun jáde láti dije du ipo ààrẹ ni ònà àti da ògo orilẹ ede Nàìjíríà padà nípa ṣíṣe ètò ààbò, ọrọ ajé, iṣẹ ṣiṣe, iṣọkan ati fífi ẹtọ ọmọ orílè èdè Nàìjíríà fún wọn. Bákan náà ló tun fi kun ọrọ nígbà tí o sọ wípé, ti awọn eyan ba ri wípé ìjọba tó wà lóde ṣe ohun tí ará ìlú n fẹ laifi ti ẹsin tàbí ẹya ṣe, kòní soro fún wọn láti ní ìgbàgbọ nínú irú ìṣèjọba bẹẹ.


Ṣáájú nínú ọrọ rẹ, Ọmọ Ọba Adebayọ fi aidun inu rẹ hàn sí bí àwọn ọmọ ologun se fagi le eesi idibo odun 1993 ninu eyi ti Oloogbe MKO Abiola ti jáwé olubori sugbon ti won kò jé ki àbá rẹ wá sí imusẹ. O wa so di mimọ pe oun jáde láti dije du ipo ààrẹ ni ònà àti da ògo orilẹ ede Nàìjíríà padà nípa ṣíṣe ètò ààbò, ọrọ ajé, iṣẹ ṣiṣe, iṣọkan ati fífi ẹtọ ọmọ orílè èdè Nàìjíríà fún wọn. Bákan náà ló tun fi kun ọrọ nígbà tí o sọ wípé, ti awọn eyan ba ri wípé ìjọba tó wà lóde ṣe ohun tí ará ìlú n fẹ laifi ti ẹsin tàbí ẹya ṣe, kòní soro fún wọn láti ní ìgbàgbọ nínú irú ìṣèjọba bẹẹ. Lara awon tó kowo rìn pèlú ọmọ ọba Adebayo ni Oludije du ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Òyó labẹ àsìá ẹgbẹ náà, Agbẹjọro Mike Lana; Oludije du ipò gómìnà ipinle Ogun, Onimọ Ẹrọ Tony Ojesina; ati oludije fún ipò ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà tó n soju ẹkùn ìdìbò Àríwá Òyó, Honourable Mulikat Adéọlá Àkàndé. Abiola Olowe Ìbàdàn


Lara awon tó kowo rìn pèlú ọmọ ọba Adebayo ni Oludije du ipò gómìnà ìpínlẹ̀ Òyó labẹ àsìá ẹgbẹ náà, Agbẹjọro Mike Lana; Oludije du ipò gómìnà ipinle Ogun, Onimọ Ẹrọ Tony Ojesina; ati oludije fún ipò ilé ìgbìmò aṣòfin àgbà tó n soju ẹkùn ìdìbò Àríwá Òyó, Honourable Mulikat Adéọlá Àkàndé. Abiola Olowe Ìbàdàn


Kwara United yóò dojúko AS Douanes ní bòńkẹ́lẹ́

Àtúnṣe tuntun ti bá ìgbáradì fún ìdíje ìfesèwonsè CAF lápapọ̀ ti ife àpapọ̀ TotalEnergies CAF 2022/2023 láàrin ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Kwara United àti AS Douanes, nítorí CAF ti pàse pé kí ìdíje náà wáyé ní bòńkélẹ́. Idije na yoo waye ni gbagede Mobolaji Johnson loni (ọjọ Aiku,ọjọ kọkanla, 2022), ti yoo si bẹrẹ lati agogo mẹta ọsan. Bi wọn ṣe n dide nibi Ipade Iṣaju idije naa ni ana, Kọmisọna Baramu, ajagun Tamba Langtombong lati Gambia sọ ipinnu CAF lori idije naa. Ajagun Langtombong, ẹniti o ka ifiranṣẹ lati ọdọ CAF lori idije naa, ṣafikun pe wọn gbọdọ ṣe awọn eto lati tẹle itọsọna tuntun naa.


Tinúubú yóò rọ́wọ́ mú ní Ariwá-Ilà-oòrùn – Gómìnà Gombe

Gómilnà ìpínlẹ̀ Gombe, ní Àriwá Ilà-oòrùn Nàìjíríà, Muhammad Inuwa Yahaya sọ pé olùdíje fún ipò ààrẹ lábẹ́ àsìá ẹgbẹ̀ All Progressive Congress (APC), Aṣiwájú Bọ́lá Ahmed Tinubu ní ànfàní láti jáwé olúborí ní Ariwá Ilà -Oòrùn nínú ìdìbò gbogbogbòò ọdún 2023 tó ń bọ̀ lọ́nà yìí. Gomina Yahaya ti o tun jẹ Alakoso Ipolongo Tinubu ni Ariwa Ila-oorun, sọ eyi lẹyin to ṣe abẹwo si Aarẹ ologun Naijiria nigba kan ri,ajagunfẹyinti Ibrahim Babangida ati Aarẹ orilẹ-ede kan ri tẹlẹ,ajagunfẹyinti Abdulsalam Abubakar ni Minna,ni ọjọ Abamẹta. Gomina Yahaya sọ pe “Awa yoo rọwọ mu ni ariwa-ila-oorun nitootọ. A o mu ipinnu wa lati bori awọn idibo gbogbogboo ọdun 2023…si imuṣẹ.


Ọbabinrin Elizabeth Kejì: Nàìjíríà fọwọ́ sí ìwé ìtùnú

Ìjọba Nàìjíríà ti buwọ́lu ìwé ìtùnú láti ṣọ̀fọ̀ ikú Ọbabinrin Elizabeth Kejì. Akowe fun ijoba apapo, Boss Mustapha fowo si iwe iforukọsilẹ lorukọ ijọba apapọ ni ile aṣoju orilẹ-ede Gẹẹsi si Naijiria, Catriona Laing. Nigbati o ba n ba awọn oniroyin sọrọ lẹyin naa, SGF ṣe apejuwe Ọba gẹgẹ bi eniyan pataki ninu itan-akọọlẹ Naijiria, ṣe akiyesi pe itumọ aṣa ti o ṣe afihan ifọba titun jẹ, jẹ apejuwe aṣa to pojuowo awọn Gẹẹsi. Boss Mustapha ṣapejuwe ọba to papoda gẹgẹ bi ẹni arimu yangan ti o si ni oore-ọfẹ pupọ. Gẹgẹ bi o ti sọ, ida aadọrun ninu ọgọrun awon omo Naijiria ko mo ijoba Oba kankan ni ilẹ Gẹẹsi yato si ọba naa. Aṣoju Ilu Gẹẹsi si Naijiria, Catriona Laing gboriyin fun Naijiria fun iṣafihan ifẹ ati aniyan fun orilẹ-ede rẹ.


Olóyè àgbà PDP Padà Sí APC Ní Ìpínlẹ̀ Yobe

Aṣofìn àgbà tẹ́lẹ̀ àti olórí ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní ìpínlẹ̀ Yobe, Alh. Adamu Garba Talba, ti tún fi egbé náà sílè tí ó sì darapò mó egbé òṣèlú All Progressives Congress (APC). Eyi n waye ni bii oṣu meji lẹyin ti Aṣofin agba Talba fi ẹgbẹ oṣelu PDP silẹ lati APC. Gbólóhùn kan ni ọjọ Abamẹta ti Gómìnà Buni’s Agbọrọsọ, Mamman Mohammed,sọ ṣe afihan pe Aṣofin agba Talba sọ pe oun pada si APC lati ṣe darapọ pẹlu awọn aṣeyọri nla iṣakoso APC ni ipinle ati lati rii daju pe ilosiwaju ba idagbasoke naa.


Orílẹ̀-èdè Kánádà ṣe ayẹyẹ fún Ọba Charles

Ìjọba Orílẹ̀-èdè Kánádà ti kéde Charles gẹ́gẹ́ bí ọba rẹ̀ pẹ̀lú ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀. Ayẹyẹ naa waye ni ibugbe osise gomina gbogbogboo ni Ottawa, aṣoju ọba ni Ilu Kanada ṣe ojuṣe olori ilu ni ipo Ọba. Ìkéde Olori ijọba, Justin Trudeau ati Gomina Gbogbogbo Mary Simon, fowo si aṣẹ igbimọ ti n kede ọba-alade tuntun lẹyin ipade awọn alaṣẹ. Ayẹyẹ naa pari pẹlu ibọn ikiini mọkanle-logun ati orin ẹgbẹ ologun “Ọlọrun yọ Ọba.”


Wọ́n kéde ọba Charles gẹ́gẹ́ bí ọba tuntun

Wọ́n ti kéde Ọba Charles gẹ́gẹ́ bí ọba tuntun Ìlú Gẹ̀ẹ́sì pẹ̀lú ayẹyẹ alárinrin gẹ́gẹ́ bíi àtẹ̀yìnwá. Igbimọ ọba ni sisẹ n tẹle pejọ ni St James’s,iyẹn ile ọba ti o ga julọ ni orilẹ-ede gẹẹsi ti wọn kọ fun Henry kẹjọ ni ọdun 1530 lati kede rẹ gẹgẹ bi ọba tuntun. Ọmọ rẹ ati arole, William,iyawo rẹ Camilla,ati adari ijọba ilu Gẹẹsi,Liz Truss ẹni ti o buwọlu ikede ipo rẹ jẹ Igbimọ Oludamoran Abẹlẹ ti wọn da silẹ ti ojuṣe rẹ lati ọjọ gbọgbọrọ jẹ lati maa ba ọba damọran Ìròyìn sọ pé, olórí ìjọba tẹ́lẹ̀ rí mẹ́fà, àwọn bíṣọ́ọ̀bù àgbà, àti ọ̀pọ̀ àwọn olóṣèlú kígbe pé “Ọlọ́run yọ Ọba” nígbà tí wọn fọwọ si ìkéde náà.


Camilla Di Olórí Tuntun Ni Ààfin Ọba Charles III

Camilla ní ìyàwó, olufọkantan àti ìfẹ́ ayé Ọba Charles fún ọdún mẹ́tàdínlógún. Ní báyìí, O tí di Olórí Ọba. Ọpọ ènìyàn ló tí mọ lára láti máa rí Camilla ní ẹgbẹ ọkọ rẹ̀ níbí ayẹyẹ àti ajọyọ orílẹ-èdè, ṣùgbọ́n o ní àwọn tí bẹrẹ, ọjọ́ tipẹ. Fún ọpọlọpọ ọdún ní àwọn akọroyin fí dá láàmú, tí wọ́n sì tabuku rẹ̀ fún ọdún tó pọ̀. Ṣùgbọ́n o ní sùúrù, tó sí fí ìwà pẹlẹ gbà ayé rẹ̀ nínú ààfin gẹ́gẹ́ bí Obìnrin tó dàgbà jù. Ìrìn àjò nlá ló jẹ́ fún òun kí Ọmọba Charles to fi ojú kàn òun ṣùgbọ́n lẹsẹkẹsẹ ni ifẹ oun dúró lórí ọkàn rẹ.


Fún ọpọlọpọ ọdún ní àwọn akọroyin fí dá láàmú, tí wọ́n sì tabuku rẹ̀ fún ọdún tó pọ̀. Ṣùgbọ́n o ní sùúrù, tó sí fí ìwà pẹlẹ gbà ayé rẹ̀ nínú ààfin gẹ́gẹ́ bí Obìnrin tó dàgbà jù. Ìrìn àjò nlá ló jẹ́ fún òun kí Ọmọba Charles to fi ojú kàn òun ṣùgbọ́n lẹsẹkẹsẹ ni ifẹ oun dúró lórí ọkàn rẹ. O gbà Ọbabinrin Elizabeth II ní àsìkò diẹ kí o tó tẹwọgba Camilla kò sí kó iyán rẹ̀ kéré ní ìwọ̀nba ọdún díẹ̀ sẹyìn. Olórí tuntun náà lo ṣeéṣe kó má rí itẹwọgbà láti ọdọ aráàlú ní ìbẹrẹ ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí o ṣé sọ nínú ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ oníròyìn kàn ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún yíì, “Mo má n gbìyànjú láti borí nkán ki nkán, kì n sí tẹ̀síwájú.” Fífẹ́ arẹmọ-Ọba ní kó jẹ́ àjòjì fún Camilla Rosemary Shand, ẹni tí wọ́n bi ní ọjọ kẹtadinlogun osu Keje ọdun1947 (17/7/1947). Mọlẹbi rẹ̀ jẹ́ àwọn ènìyàn nlá, olówó, ọlọrọ̀, tí wọ́n sì mọ̀ ènìyàn nlá nlá ṣùgbọ́n wọ́n kìí ṣé ìdílé ọba.


O gbà Ọbabinrin Elizabeth II ní àsìkò diẹ kí o tó tẹwọgba Camilla kò sí kó iyán rẹ̀ kéré ní ìwọ̀nba ọdún díẹ̀ sẹyìn. Olórí tuntun náà lo ṣeéṣe kó má rí itẹwọgbà láti ọdọ aráàlú ní ìbẹrẹ ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí o ṣé sọ nínú ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ oníròyìn kàn ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún yíì, “Mo má n gbìyànjú láti borí nkán ki nkán, kì n sí tẹ̀síwájú.” Fífẹ́ arẹmọ-Ọba ní kó jẹ́ àjòjì fún Camilla Rosemary Shand, ẹni tí wọ́n bi ní ọjọ kẹtadinlogun osu Keje ọdun1947 (17/7/1947). Mọlẹbi rẹ̀ jẹ́ àwọn ènìyàn nlá, olówó, ọlọrọ̀, tí wọ́n sì mọ̀ ènìyàn nlá nlá ṣùgbọ́n wọ́n kìí ṣé ìdílé ọba. Baba Camilla, Bruce Shan jẹ Ajagun fẹyinti, tó má n ká ìwé ìtàn fún kò tó sun lalẹ. Ìyá rẹ ní Rosalinda, tí ilé mọlẹbi wọn sì wá ní Sussex. O sí ní ẹ̀gbọ́n ọkùnrin àti obìnrin nínú ẹbí wọ́n.


Baba Camilla, Bruce Shan jẹ Ajagun fẹyinti, tó má n ká ìwé ìtàn fún kò tó sun lalẹ. Ìyá rẹ ní Rosalinda, tí ilé mọlẹbi wọn sì wá ní Sussex. O sí ní ẹ̀gbọ́n ọkùnrin àti obìnrin nínú ẹbí wọ́n. Iyatọ wa fun bi Charles ṣe dagba, ẹni to o dáwà fún ọpọlọpọ ọdún lai rí àwọn obi rẹ̀ nítorí wọ́n má n rìn ìrin ajo káàkiri àgbáyé. Ilé ẹkọ kàn ní orílẹ-èdè Switzerland ní Camilla tí bẹrẹ ẹkọ rẹ, ti wọn si kọ nípa ìgbé ayé àwọn ènìyàn nlá nílùú London. Ìlú mọ́ọ̀kà ní àti pé níbí ọdún púpọ̀ sẹyìn, lo pàdé oṣiṣẹ ológun kàn Andrew Parker Bowles ti ibaṣepọ wọn kò sí dàn mọran.


Iyatọ wa fun bi Charles ṣe dagba, ẹni to o dáwà fún ọpọlọpọ ọdún lai rí àwọn obi rẹ̀ nítorí wọ́n má n rìn ìrin ajo káàkiri àgbáyé. Ilé ẹkọ kàn ní orílẹ-èdè Switzerland ní Camilla tí bẹrẹ ẹkọ rẹ, ti wọn si kọ nípa ìgbé ayé àwọn ènìyàn nlá nílùú London. Ìlú mọ́ọ̀kà ní àti pé níbí ọdún púpọ̀ sẹyìn, lo pàdé oṣiṣẹ ológun kàn Andrew Parker Bowles ti ibaṣepọ wọn kò sí dàn mọran. Ṣáájú ọdún 1970, o pàdé Ọmọ-ọba Charles. Gẹgẹ bí akọwe ìtàn Ọmọ-ọba, Jonathan Dimbleby ṣe sọ, “O ní ọyaya, ni ọmọ-ọba fi fẹ́ràn rẹ̀ ní kété tó fí ojú kan-án.” Ṣùgbọ́n Charles ṣí wà ní bíi ọmọ Ogún ọdún nígbà náà ní àkókò tó n ṣé iṣẹ Ọmọ Ogún ojú omi. Ní ọdún 1971, o rin ìrin àjò kàn ṣùgbọ́n kò tó dé, Andrew tí kọnu ìfẹ sí Camilla, tó sí gbà láti fẹ̀ẹ́.


Ṣáájú ọdún 1970, o pàdé Ọmọ-ọba Charles. Gẹgẹ bí akọwe ìtàn Ọmọ-ọba, Jonathan Dimbleby ṣe sọ, “O ní ọyaya, ni ọmọ-ọba fi fẹ́ràn rẹ̀ ní kété tó fí ojú kan-án.” Ṣùgbọ́n Charles ṣí wà ní bíi ọmọ Ogún ọdún nígbà náà ní àkókò tó n ṣé iṣẹ Ọmọ Ogún ojú omi. Ní ọdún 1971, o rin ìrin àjò kàn ṣùgbọ́n kò tó dé, Andrew tí kọnu ìfẹ sí Camilla, tó sí gbà láti fẹ̀ẹ́. Awọn ọrẹ́ rẹ̀ lòdì sí bí kò ṣe dúró de Charles, wọ́n ní kó rí ará rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi Olórí Ọba. Àwọn méjèèjì ní kádàrá kò fí wọ́n sílẹ̀, àárín àwọn alabarin kàn náà ní wọ́n jijọ n wà, kódà Charles ati Andrew Parker Bowles jọ má n ṣeré ìdárayá ‘Polo’ papọ̀ ní. Tọkọtaya náà ní kí Charles jẹ́ Bàbá ìsàlẹ̀ fún akọni àwọn, Tom, ti aworan ọjọ náà fi hàn pé ọrọ ẹfẹ lásán ni.


Awọn ọrẹ́ rẹ̀ lòdì sí bí kò ṣe dúró de Charles, wọ́n ní kó rí ará rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi Olórí Ọba. Àwọn méjèèjì ní kádàrá kò fí wọ́n sílẹ̀, àárín àwọn alabarin kàn náà ní wọ́n jijọ n wà, kódà Charles ati Andrew Parker Bowles jọ má n ṣeré ìdárayá ‘Polo’ papọ̀ ní. Tọkọtaya náà ní kí Charles jẹ́ Bàbá ìsàlẹ̀ fún akọni àwọn, Tom, ti aworan ọjọ náà fi hàn pé ọrọ ẹfẹ lásán ni. Ní ọdún 1981 siwaju ní Charles pàdé ọmọbìnrin míràn, tó sí kọnu ìfẹ sí Lady Diana Spencer. Ṣùgbọ́n Camilla kò kúrò nínú ayé rẹ̀. Diana, nínú ìwé ìtàn tí Andrew Morton ṣé àkọsílẹ̀ rẹ̀, sọ pé bí Diana ṣé wọgile ìgbéyàwó wọn tó kù ọjọ́ méjì nítorí pé o ri Ẹ̀gbá ọwọ́ tí Charles fẹ́ fún Camilla tí wọ́n kọ “F” àti “G” si lara, orúkọ apejẹ tí àwọn méjèèjì fún ará wọ́n ní Fred àti Gladys.


Ní ọdún 1981 siwaju ní Charles pàdé ọmọbìnrin míràn, tó sí kọnu ìfẹ sí Lady Diana Spencer. Ṣùgbọ́n Camilla kò kúrò nínú ayé rẹ̀. Diana, nínú ìwé ìtàn tí Andrew Morton ṣé àkọsílẹ̀ rẹ̀, sọ pé bí Diana ṣé wọgile ìgbéyàwó wọn tó kù ọjọ́ méjì nítorí pé o ri Ẹ̀gbá ọwọ́ tí Charles fẹ́ fún Camilla tí wọ́n kọ “F” àti “G” si lara, orúkọ apejẹ tí àwọn méjèèjì fún ará wọ́n ní Fred àti Gladys. Igbeyawo Camilla wa sí òpin lọ́dún 1995. Nigbati ìgbéyàwó Charles àti Diana náà kọlù ìgi lọ́dún 1996. Ìfẹ tí Camilla ní sí Charles ló mú pinnu láti dúró tíì lai wò ọrọ kàn tó n já kiri àti pàápàá jùlọ, àwọn ọmọ rẹ̀ méjèèjì, Tom ati Laura.


Igbeyawo Camilla wa sí òpin lọ́dún 1995. Nigbati ìgbéyàwó Charles àti Diana náà kọlù ìgi lọ́dún 1996. Ìfẹ tí Camilla ní sí Charles ló mú pinnu láti dúró tíì lai wò ọrọ kàn tó n já kiri àti pàápàá jùlọ, àwọn ọmọ rẹ̀ méjèèjì, Tom ati Laura. Lọ́dún 2005, oṣù díẹ̀ lẹ́yìn ìgbéyàwó wọn, Harry, ẹní ọdún mọkanlelogun sọ pé Camilla jẹ́ “Obìnrin réré” tó mú inú Bàbá àwọn dùn. Ojúṣe ipò Ọba jẹ́ adanikanṣe – Bi Charles sí ṣe n lọrá láti fí Camilla sílẹ̀ ló fihàn pé o ṣeéṣe kó tí mọ ṣáájú pé obìnrin náà nìkan ní ẹnìkán ṣoṣo tó lè jẹ́ alabarin tí òun nilo nínú ojúṣe ipò Ọba tí òun gbà. BBC/Lekan Orenuga


Lọ́dún 2005, oṣù díẹ̀ lẹ́yìn ìgbéyàwó wọn, Harry, ẹní ọdún mọkanlelogun sọ pé Camilla jẹ́ “Obìnrin réré” tó mú inú Bàbá àwọn dùn. Ojúṣe ipò Ọba jẹ́ adanikanṣe – Bi Charles sí ṣe n lọrá láti fí Camilla sílẹ̀ ló fihàn pé o ṣeéṣe kó tí mọ ṣáájú pé obìnrin náà nìkan ní ẹnìkán ṣoṣo tó lè jẹ́ alabarin tí òun nilo nínú ojúṣe ipò Ọba tí òun gbà. BBC/Lekan Orenuga


Àwọn Ẹgbẹ́ Kàn Bú Ẹnu àtẹ Lù Bí Ìjọba Ìpínlè Nassarawa Ṣé Kọ̀ ìhà Aibikita Sí Ifeto-sọmọ-bibi

Àìní iṣeto owo Ìjọba Ìpínlè Nassarawa lo fa idiwọ lati kojú Ifeto-somo-bibi ni ipinlẹ naa. Eyi ni Àjọ Pathfinder International tọka sí níbí ètò ti wọn ṣe pẹlú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ẹgbẹ Asopọ Agbegbe fun Ilera ati Ikede Abẹ́lé Fun Ifeto-somo-bibi (Community Link For Health and Family Planning Advocacy “CLHFPA”) níbi àpérò ọlọ́jọ́ kan tí wọ́n ṣé pẹlú àwọn akọroyin lori Ifeto-somo-bibi ni ipinlẹ naa. Olori Ẹgbẹ náà, Iyaafin Mary Ashenaye, sọ pe ọgbọn miliọnu naira N30m ti wọn ya sọ tọ fun eto náà ninu eto ìṣúná ipinlẹ náà tí 2022 ko tii gbà itusilẹ lati ṣe awọn òun tó tọ àti bi o ti yẹ ní ìpínlẹ̀ náà. “Bí ètò ìṣúná fún Ifeto-sọmọ-bibi ṣe di ti ìdá-ìkẹhìn (Q4) ti ọdun ko bójú mú tó ní ẹka ìlera.” Iyaafin Ashenaye tún bú ẹnu àtẹ lù ìwà aibikita ìjọ̀ba ipinlẹ náà làti nawo sí ètò Ifeto-sọmọ-bibi, tí a sì pinnu láti dènà ikú àwọn ìyá àti ọmọdé. Bákan náà, Akọwe ẹgbẹ́ náà ní tirẹ̀, Ọgbẹni Kalu Idika gboriyin fún ìjọba ìpínlẹ̀ náà fún atunwo ètò ìṣúná náà láti mílíọ̀nù marun-un náírà (N5m) sí ọgbọn mílíọ̀nù náírà (N30m) lọ́dọọdún nínú ètò ìṣúná ọdún 2022, nígbà tó ṣakiyesi pé itusilẹ owó náà ní kiakia yóò yàrá mú ètò náà tó dáradára. Ṣùgbọ́n aṣojú Kọmisana fún ètò ìlera ní ìpínlẹ̀ náà àti alamojuto ètò Ifeto-sọmọ-bibi, Salomi Aya sọ pé ìjọba ìpínlẹ̀ náà tí n sá gbogbo àgbàrá rẹ láti ṣé àtìlẹ́yìn àti láti ṣe ètò tó múná dóko sílẹ ní Ìpínlẹ̀ náà.


“Bí ètò ìṣúná fún Ifeto-sọmọ-bibi ṣe di ti ìdá-ìkẹhìn (Q4) ti ọdun ko bójú mú tó ní ẹka ìlera.” Iyaafin Ashenaye tún bú ẹnu àtẹ lù ìwà aibikita ìjọ̀ba ipinlẹ náà làti nawo sí ètò Ifeto-sọmọ-bibi, tí a sì pinnu láti dènà ikú àwọn ìyá àti ọmọdé. Bákan náà, Akọwe ẹgbẹ́ náà ní tirẹ̀, Ọgbẹni Kalu Idika gboriyin fún ìjọba ìpínlẹ̀ náà fún atunwo ètò ìṣúná náà láti mílíọ̀nù marun-un náírà (N5m) sí ọgbọn mílíọ̀nù náírà (N30m) lọ́dọọdún nínú ètò ìṣúná ọdún 2022, nígbà tó ṣakiyesi pé itusilẹ owó náà ní kiakia yóò yàrá mú ètò náà tó dáradára. Ṣùgbọ́n aṣojú Kọmisana fún ètò ìlera ní ìpínlẹ̀ náà àti alamojuto ètò Ifeto-sọmọ-bibi, Salomi Aya sọ pé ìjọba ìpínlẹ̀ náà tí n sá gbogbo àgbàrá rẹ láti ṣé àtìlẹ́yìn àti láti ṣe ètò tó múná dóko sílẹ ní Ìpínlẹ̀ náà. O sọ pé agbawi àti àtìlẹ́yìn tí Pathfinder International, CLHFPA àti àwọn alabaṣiṣẹpọ mìíràn tí yọrí sí idinku ikú ìyá àti ọmọ ìkókó ní ìpínlẹ̀ náà. O yìn àwọn oníròyìn fún ipá atí akitiyan wọn pẹ̀lú àwọn alabaṣiṣẹpọ mìíràn nípa wiwakọ Ifeto-sọmọ-bibi dé ibí tó lapẹẹrẹ. Iyaafin Aya sọ pé àwọn aṣáájú ìbílẹ̀ àti ẹsìn, tí wọ́n kọti ko kan mi tẹlẹ tí f’ẹsẹ múlẹ ní báyíì.


O sọ pé agbawi àti àtìlẹ́yìn tí Pathfinder International, CLHFPA àti àwọn alabaṣiṣẹpọ mìíràn tí yọrí sí idinku ikú ìyá àti ọmọ ìkókó ní ìpínlẹ̀ náà. O yìn àwọn oníròyìn fún ipá atí akitiyan wọn pẹ̀lú àwọn alabaṣiṣẹpọ mìíràn nípa wiwakọ Ifeto-sọmọ-bibi dé ibí tó lapẹẹrẹ. Iyaafin Aya sọ pé àwọn aṣáájú ìbílẹ̀ àti ẹsìn, tí wọ́n kọti ko kan mi tẹlẹ tí f’ẹsẹ múlẹ ní báyíì. Lekan orenuga


EU Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Ètò Láti Ṣé àtìlẹ́yìn fún Ìjọba Awaarawa Ní Nàìjíríà

Àjọ Euroopu (EU) tí ṣé ìfilọ́lẹ̀ ètò kàn látí jẹ́ kí àwọn ará ìlú ní ìgbàgbọ́ àti igbẹkẹle nínú ètò ìdìbòyàn ati Ìjọba Awaarawa ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Gẹgẹ bí àjọ náà ṣé sọ, wọ́n yóò ṣé ìfilọ́lẹ̀ ètò náà ní Ọjọ́ Ajé, Ọjọ Kejìlá, Oṣù Kẹsán ọdún yíì (12/09/2022), tí o sí ṣèlérí àtìlẹ́yìn rẹ̀ fún ìlànà ìdìbò ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Ètò náà tí a se àkòrí rẹ̀ ní “Àtìlẹ́yìn Àjọ EU sí Ìjọba Awaarawa nílẹ̀ Nàìjíríà (EU Support to Democratic Governance in Nigeria “EU-SDGN”) Ìpele Kejì irú rẹ̀, tí wọ́n yóò ṣé ìnáwó €39m labẹ EU’s Neighborhood Development and International Cooperation Instrument, ní àkókò ọdún marun. “Èrò wà lórí ètò EU-SDGN yíì ní lati ṣe akojọpọ gbogbo àrà ìlú, làti kópa àti làti ṣe aṣojú ijọba tiwantiwa nínú ètò ìdìbò ní Nàìjíríà.” Bákannáà, Aṣojú tí EU sí Nàìjíríà ati ECOWAS Arábìnrin Samuela Isopi ṣé àkíyèsí pé “Ìdìbò Gbogboògbò tó n bọ̀ lọnà ni ọdún 2023, orílẹ-èdè Nàìjíríà nilo ìgbésẹ pàtàkì láti mú ẹsẹ ijọba tiwantiwa rinlẹ dáadáa àti láti mú ìlànà ìdìbò rọrun. European Union tẹsiwaju Láti ṣé àjọṣepọ̀ pẹlú Nàìjíríà ní ìlànà àtúnṣe tó n lọ lọwọ pẹlú ero láti mú agbega bá ètò ìdìbò tí awọn ará ìlú yóò sì lè ní ìgboyà ati ifọkanbalẹ lórí ètò ìdìbò. Fun eyi lati ṣẹlẹ, kaluku lo gbọdọ sa apaa rẹ, ki awọn oníròyìn náà sì dúró ní ṣepe.” Eto naa yoo mú ètò ìdìbò darasi, yóò sì ro ilé Aṣòfin ati ètò ìdájọ lágbára sí láti lè jẹ mudumudun ijoba tiwantiwa.


“Èrò wà lórí ètò EU-SDGN yíì ní lati ṣe akojọpọ gbogbo àrà ìlú, làti kópa àti làti ṣe aṣojú ijọba tiwantiwa nínú ètò ìdìbò ní Nàìjíríà.” Bákannáà, Aṣojú tí EU sí Nàìjíríà ati ECOWAS Arábìnrin Samuela Isopi ṣé àkíyèsí pé “Ìdìbò Gbogboògbò tó n bọ̀ lọnà ni ọdún 2023, orílẹ-èdè Nàìjíríà nilo ìgbésẹ pàtàkì láti mú ẹsẹ ijọba tiwantiwa rinlẹ dáadáa àti láti mú ìlànà ìdìbò rọrun. European Union tẹsiwaju Láti ṣé àjọṣepọ̀ pẹlú Nàìjíríà ní ìlànà àtúnṣe tó n lọ lọwọ pẹlú ero láti mú agbega bá ètò ìdìbò tí awọn ará ìlú yóò sì lè ní ìgboyà ati ifọkanbalẹ lórí ètò ìdìbò. Fun eyi lati ṣẹlẹ, kaluku lo gbọdọ sa apaa rẹ, ki awọn oníròyìn náà sì dúró ní ṣepe.” Eto naa yoo mú ètò ìdìbò darasi, yóò sì ro ilé Aṣòfin ati ètò ìdájọ lágbára sí láti lè jẹ mudumudun ijoba tiwantiwa. Yóò tún fún àwọn oníròyìn ní àgbàrá, pẹ̀lú idasilẹ ilé ìròyìn tuntun láti ṣé agbega ìṣe ododo, ṣé ìlọsíwájú ìkópa àwọn obìnrin àti ọdọ. Lekan Orenuga


Yóò tún fún àwọn oníròyìn ní àgbàrá, pẹ̀lú idasilẹ ilé ìròyìn tuntun láti ṣé agbega ìṣe ododo, ṣé ìlọsíwájú ìkópa àwọn obìnrin àti ọdọ. Lekan Orenuga


Àwọn Ìlé-íṣẹ́ Òhun Èèlò Sàn “Ifikun Ìyè Owó-Orí (VAT)” To Pọju Ni Q2, 2022

Àwọn ilé-ìṣẹ ohùn eelo ló sàn owo-ori tó pọ̀jù sí àpò ìjọba pẹlú ìyè tí kò dín ni N118.8b, to jẹ ida 33.08 ọgọrùn, ni ipele ìdá-keji (Q2) 2022. Èyí wà nínú ijabọ Àjọ tí Orílẹ-èdè yíì tí Ìṣirò (National Bureau of Statistics) lórí, “ Afikun Owo-ori Q2 2022.” Gẹ́gẹ́ bíí ijabọ náà, awọn ìsọ̀rí mẹta ti wọn ní ikó tó tóbi jùlọ ní Q2 2022 lati ọdọ wọ́n láti ri 33.08 nínú ọgọrùn; ilé-ìṣẹ Igbohunsafẹfẹ ati ibaraẹnisọrọ láti ri 18.98 nínú ọgọrùn; tí ilé-ìṣẹ Iwakusa sì ní ida 10.60 nínú ọgọrùn . Lori apapọ Fikun Iye Owo-ori fun Ìdá-keji ọdún (Q2) 2022 ni ati ri N600.15b, ti òṣùwọ̀n alekun 1.96% fihàn bi ìdàgbàsókè ní ipele-si-ipele làti N588.59b ni ida-kini (Q1) 2022. Àkọọlẹ owo abẹ́lé jẹ N359.12b, ti àfikún ìyè owo-ori ti ilẹ̀ òkèèrè sì jẹ́ N111.13b ni Ìdá-keji (Q2) 2022. Lekan orenuga


Ìjọba Nàìjíríà Ṣé ìwé-ẹri Ìwé-àṣẹ Fún Àwọn Oníṣòwò Ajilẹ

Ìjọba Àpapọ̀, ní Ọjọ́bọ̀, ṣé agbekalẹ àwọn iwe-ẹri àti iyọnda títà àti rírà ajilẹ ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Èyí wà nínú ọrọ kàn tí Iyaafin Modupe Olatunji, tí Federal Ministry of Agriculture and Rural development ni Abùjá Akọ̀wé àgbà, Ernest Umakhihe, lakoko tó n pin iwe-ẹri náà sọ pé Ilé-iṣẹ́ náà tí kọ ọpọlọpọ àwọn ènìyàn tí wọ́n sì tí fí wọ̀n ránṣẹ́ sí gbogbo ìpínlẹ̀ Mejidinlogoji ati olú-ìlú Abùjá, nipa ajilẹ, ìṣàkóso, lilo rẹ àti bi wọn ṣe fi n pa kòkòrò ọ̀gbìn. O sọ pé àwọn oluyẹwo wọ̀nyí n ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò láti lè dáàbò bò àwọn agbẹ àti àwọn ilé-iṣẹ́ ọgbin. Umakhihe, tí Iyaafin Fausat Lawal n ṣé ojú rẹ́ tí o tún jẹ́ Olùdarí àwọn iṣẹ́ pàtàkì ní ilé-iṣẹ́ náà, sọ pé àwọn ìlé-íṣẹ́ tí kò ní ìwé-àṣẹ ko ní igbalaaye láti tá tàbí rà láti ilẹ òkèèrè tàbí ṣé ajilẹ nilẹ yíì ayaafi kì o ní ìwé-ẹri ajilẹ àti ọja-ọgbin ní orile-ede Nàìjíríà. Umakhihe sọ pé àkókò òòrè ọfẹ oṣu meji sí ṣí sílẹ̀ fún ẹni tí kò tíì ní ìwé-àṣẹ náà kí o tó di àkókò tí wọ́n yóò máa tí àwọn ilé-iṣẹ́ tí kò ní ìwé-àṣẹ náà. Umakhihe gbóríyìn fún Ìjọba Àpapọ̀ fún Òfin náà tí Aarẹ Muhammadu Buhari buwọ́lù ní ọdún 2019.


Umakhihe, tí Iyaafin Fausat Lawal n ṣé ojú rẹ́ tí o tún jẹ́ Olùdarí àwọn iṣẹ́ pàtàkì ní ilé-iṣẹ́ náà, sọ pé àwọn ìlé-íṣẹ́ tí kò ní ìwé-àṣẹ ko ní igbalaaye láti tá tàbí rà láti ilẹ òkèèrè tàbí ṣé ajilẹ nilẹ yíì ayaafi kì o ní ìwé-ẹri ajilẹ àti ọja-ọgbin ní orile-ede Nàìjíríà. Umakhihe sọ pé àkókò òòrè ọfẹ oṣu meji sí ṣí sílẹ̀ fún ẹni tí kò tíì ní ìwé-àṣẹ náà kí o tó di àkókò tí wọ́n yóò máa tí àwọn ilé-iṣẹ́ tí kò ní ìwé-àṣẹ náà. Umakhihe gbóríyìn fún Ìjọba Àpapọ̀ fún Òfin náà tí Aarẹ Muhammadu Buhari buwọ́lù ní ọdún 2019. Olùdarí, ẹ̀ka àwọn iṣẹ́ àtìlẹ́yìn àwọn ohun èlò Oko, Ọgbẹni Kwaido Sanni, sọ pé Òfin àti àwọn ìlànà koni ṣe idiwọ fún àwọn oníṣòwò ọgbin bí kìíse lati dáàbòbo àwọn oníṣòwò gidi, awọn agbẹ, àyíká àti gbogbo àrà ìlú. Ọgbẹni Ishaku Buba tó jẹ́ Igbákejì Olùdarí àwọn ohun èlò Oko ni aṣojú Ọgbẹni Sanni. Lekan Orenuga


Olùdarí, ẹ̀ka àwọn iṣẹ́ àtìlẹ́yìn àwọn ohun èlò Oko, Ọgbẹni Kwaido Sanni, sọ pé Òfin àti àwọn ìlànà koni ṣe idiwọ fún àwọn oníṣòwò ọgbin bí kìíse lati dáàbòbo àwọn oníṣòwò gidi, awọn agbẹ, àyíká àti gbogbo àrà ìlú. Ọgbẹni Ishaku Buba tó jẹ́ Igbákejì Olùdarí àwọn ohun èlò Oko ni aṣojú Ọgbẹni Sanni. Lekan Orenuga


Ọmọ Ogún Orílẹ̀ Nàìjíríà Yóò Tẹ̀síwájú Láti Máà Fún Àwùjọ Padà  – Olórí Ọmọ Ogún

Olórí ẹgbẹ́ ọmọ Ogún (COAS) Lieutenant General Faruk Yahaya sọ pé ọmọ Ogún Nàìjíríà lábẹ́ iṣọ rẹ̀ yóò tẹsiwaju láti fún àwùjọ padà nípa ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àti àtìlẹ́yìn tó nípa ti awọn ara ilu n ṣé láti mú òfin ìlú dúró. Nínú àtẹ̀jade kàn tí Olùdarí ìgbé ọrọ sí afẹ́fẹ́, Brigadier General Onyema Nwachukwu lásìkò tí wọ́n ṣí gbangan nlá kán fún àwọn ará ìlú Akinmorin ní ìjọba ìbílẹ̀ Afijio ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní ọjọ́ Jimọ ọjọ kẹsán Oṣu Kẹsán, ọdún 2022. General Yahaya gbóríyìn fún ìdúróṣinṣin àwọn ọ̀gágun àti ọmọ-ogun tí Nàìjíríà fún iṣẹ́ ìsìn àti ìrúbọ wọn láti dáàbò bò orílẹ̀-èdè yíì, o ní kí wọ́n dúró ṣinṣin nínú igbogunti ìpaniyàn àti ìpèníjà ààbò tí orílẹ̀-èdè náà n kojú. Ọgagun náà sọ pé o jẹ́ apakan lára akitiyan ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tí àrà ìlú àti àwọn ọmọ Ogún Nàìjíríà. Nitoribẹẹ, o sí gbà àwọn ọmọ Ogún níyànjú láti máa ṣe ètò àlàáfíà àti iṣọkan ìlú. Major General Olufemi Akinjobi tó jẹ́ alukoro iṣẹ́ àgbaṣe náà, to tún jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Akinmorin, sọ pé àṣeyọrí iṣẹ́ àkànṣe náà jẹ àmì pàtàkì ní ìpínlẹ̀ náà.


Ọgagun náà sọ pé o jẹ́ apakan lára akitiyan ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tí àrà ìlú àti àwọn ọmọ Ogún Nàìjíríà. Nitoribẹẹ, o sí gbà àwọn ọmọ Ogún níyànjú láti máa ṣe ètò àlàáfíà àti iṣọkan ìlú. Major General Olufemi Akinjobi tó jẹ́ alukoro iṣẹ́ àgbaṣe náà, to tún jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Akinmorin, sọ pé àṣeyọrí iṣẹ́ àkànṣe náà jẹ àmì pàtàkì ní ìpínlẹ̀ náà. O ṣé àkíyèsí pé iṣẹ́ àkànṣe náà jẹ́ iṣẹ́ idasi pàtàkì tí COAS àti àlà ìlú náà bi ọdún mejilelọgbọn sẹyìn. O sí gboriyin fún ẹgbẹ COAS fun ọlá ti wọn dá ìlú náà ati àgbègbè rẹ nípa ifọwọ́sí gbangan náà. O ṣe ìdánilójú àtìlẹ́yìn àgbègbè àti ìrànlọ́wọ́ àrà ìlú láti jẹ́kí ìdàgbàsókè orílẹ-èdè náà tẹsiwaju.


O ṣé àkíyèsí pé iṣẹ́ àkànṣe náà jẹ́ iṣẹ́ idasi pàtàkì tí COAS àti àlà ìlú náà bi ọdún mejilelọgbọn sẹyìn. O sí gboriyin fún ẹgbẹ COAS fun ọlá ti wọn dá ìlú náà ati àgbègbè rẹ nípa ifọwọ́sí gbangan náà. O ṣe ìdánilójú àtìlẹ́yìn àgbègbè àti ìrànlọ́wọ́ àrà ìlú láti jẹ́kí ìdàgbàsókè orílẹ-èdè náà tẹsiwaju. Lekan orenuga


Ẹgbẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà Fẹ́ Ètò tó Dára Fún Bọ́ọ̀lù Afẹsẹgba Ní ilẹ̀ Nàìjíríà

Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà (ANFPU), tí pepe fún ṣíṣe ètò àti ìlànà tó dára jùlọ fún gbogbo ìpele tí bọ́ọ̀lù afẹsẹgba nti orílẹ-èdè náà. Abdul Sule, Alàkóso tí ẹgbẹ́ náà sọ pé, liigi agbabuta gbogbo orílẹ-èdè ní o má n ṣé ìdàgbàsókè bọ́ọ̀lù afẹsẹgba. Àgbàbọ́ọ̀lu tẹlẹ rí náà bú ẹnu àtẹ lù bí orílẹ-èdè yìí ṣé n pàdánù ọpọ ọjẹ wẹwẹ àgbàbọ́ọ̀lu tó yanranti laibikita nipa bí ipò liigi agbabuta (NPFL) orílẹ-èdè ti ṣé wà. “NPFL nilo onigbọwọ ní kíákíá àti pé báwo ní yóò ṣé rí onigbọwọ, òún nipé kí a ṣé ètò fún òun gbogbo ti a nilo fún. “Òun pàtàkì jùlọ ní igbekalẹ ètò to yanranti tí yóò sì bẹrẹ láti ipinlẹ, a sì gbọdọ̀ ní ilé ìgbà-bọ́ọ̀lù tó dára àti isànwò tó dára fún áwọn àgbàbọ́ọ̀lu àti awọn eleto bíi afọn-feèrè.” “O sọ pé ẹgbẹ́ náà yóò ṣiṣẹ́ ni pẹkipẹki pẹlú àwọn ẹgbẹ́ àti Ilé-iṣẹ́ Ìṣàkóso liigi (LMC) láti ríi dájú pé ètò tó dára jùlọ àti ìrànlọ́wọ́ wà fún àwọn agbàbọ́ọ̀lù.” Agbàbọ́ọ̀lù tẹlẹ rí ní ìkọ Stationaries Stores FC ní ìrètí pé tí ètò tòótọ ba wà, dídùn lọsan yóò so, tí liigi Nàìjíríà yóò wá láàrin àwọn tó dára jùlọ ni ilẹ̀ Adúláwọ̀. “Ẹgbẹ́ náà tí ṣé ètò ọpọlọpọ àwọn idanilẹkọ fún agbàbọ́ọ̀lù Nàìjíríà tẹlẹ àti tí n gbà bọ́ọ̀lù lọwọ làti mọ̀ àgbàrá wọ́n àti ìrànlọ́wọ́ tí wọ́n nilo.” “O wà kesi àwọn tí wọ́n n wa ipò làti di olórí igbimo ẹgbẹ agbàbọ́ọ̀lu Nàìjíríà (NFF) láti ṣé agbekalẹ àwọn ìlànà tí yóò yàrá mú ìdàgbàsókè bá bọ́ọ̀lù Nàìjíríà.” Lekan Orenuga


Àtúntò Ètò Ọrọ̀ Ajé Nàìjíríà Ti Bẹ̀rẹ̀ Ní Pẹrẹwu

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti yan àwọn alákoso titun fún àtuhntò ọrọ̀ ajé. Ó sọ pé, pèlú àìrajaja tí ó ń bá ètò ọrọ̀ ajé f́inra ní àgbáyé, ọrọ̀ ajé Nàìjíríà sì ń gbèrú síi. Nígbal tí ó ń fi ètò náà lọ́lẹ̀, ààre sàlàyé pé, àrùn Covid-19, Ogun orílẹ̀ èdè Ukraine àti sísòfò Epo rọ̀bì fa ọrọ̀ ajé nàìjíríà séyìn. Ààre Buhari ni ó jẹ́ alága àjo náà, nígbà tí igbákejì ààre ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Òsíbajò, dókítà Kayọde Fayemi àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ sì jẹ́ ara àjọ náà.


Ètò ìkówójo láti kojú Àrùn Kògbóògùn àti àwọn Àrùn Mínràn Gbéra Sọ́

Àjọ àgbáyé kan ti setán láti se àkójọ bílíọ̀nù méjìdínlógún, láti fi kojú àrùn kògbóògùn, HIV, Ikó féére, TB, àti àìsàn Ibà. Alákoso ẹka náà ti ilẹ̀ Nàìjírí̀a, Dókítà Jean Nouboussi sàlàyé ọ̀rọ̀ náà ní ìlú Àbújá wípé ètò náà se pàtàkì láti gbógun ti àwọn àìsàn, àti láti dóòlà ẹ̀mí àwọn ará ìlú tí àrùn náà ń báájà. Linda Mafu tí ó jẹ́ adarí àjọ náà ní ikọ̀ àgbáyé sọ pé inú òhun dùn láti bá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà sisẹ́, àti pé èto náà yóò fi idí ọrọ̀ ajé nàìjíríà múlẹ sinsin. ̀


Ẹgbẹ́ Òsèlú APC Yóò Jáwé Olúborí Ní Odún 2023

Gómilnà Ìpínlẹ̀ Ebonyi, Dave Umahi fi ọwọ́ sọ̀yà pé ẹgbẹ́ òsèlú APC ni yóò gbé igbá oŕokè tí yóò sì tún gba ìse àkóso ìjoba ní odún 2023. Umahi fi ọ̀rọ̀ náà léde lẹ́yìn ìpàdé ráńpẹ́ pẹ̀lú ààre Muhammadu Buhari. Ó se àfikún pé ètò ti wà láti pa iná aáwọ̀ tó wà láàrin àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àti wípé ìgbìnyànjù ààre Buhari nínú ètò ìsèjọ̀ba yóò ran ẹgbẹ́ náà lọ́wọ́ láti borí.


Ilé Isẹ́ tí ó ń Mójútó Ìdókoòwò gba Àmìn Ẹ̀yẹ

ẸKa tí ó ń mójútó ètò ìfowópamọ́ àti ìdókoòwò NDIC ti gba àmìn ẹ̀yẹ ìjọba àpapọ̀ fún ìfakọyọ lẹ́nu isẹ́ àti síse àmójútó owó tí ó kó ẹsẹ járí. Akòwé àgbà ìjoba àpapọ̀, nígbà tí ó ń fún ilé isẹ́ náà ní ìwé ẹ̀rí ní ìlú Àbújá sọ wípé, ètò náà wáyé láti se kóríyá àti ìfihàn ìmoore láti ọ̀dọ̀ ìjọba àpapọ̀. Mustapha, eni tí Dókihtà Habibat Lawal sojú fún kí ilé isẹ́ náà kú oríire, ó sì gba gbogbo ilé isẹ́ ìjọba yókù ní ìmọ̀ràn láti kọ́ isé dáadáa náà.


Ààre Bùhárí Kédùn Ikú  Obabìnrin Elizabeth II

Ààrẹ Bùhárí se ìdárò ikú akíkanjú, akoni, ènìyàn àtàtà, obabìnrin Elizabeth, Eni tí oh fi ìgbésí aye ́rẹ̀ jìn fún ìgbáyégbádùn ọmọ ènìỳan nígbà tí ó wà ní ipò oba fún àádọ́rin ọdún. Ìròyìn náà dé sí etí ìgbọ́ ààrẹ ní ọjọ́bọ̀, lehyìí tí ó se àfihàn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bihi oun tí ó ba ní nínú jẹ́. Ipa mánigbàgbé ni ọba náà kó ní Ìgbésí ayé rẹ̀, fún ìdàgbàsókè nàìjíríà, àti alwùjọ àgbáyé lápapọ̀


Mínísítà Bu Ẹnu Àtẹ́ Lu Sísọ̀rọ̀ Òdì Nípa Nàìjíríà

Mínísítà tí ó wà fún isẹ́ àkànse àti ìpèsè ibùgé, Ọ̀gbẹ́ni Babatunde Fashọla ti pàrọwà sí àwọn olósèlu láti jáwọ́ níbi fífi ẹnu àbùkù kan orílè èdè Nàìjíríà lónà àti rí ànfààní tí ara wọn. Fáshọlá fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi àpérò kan ọlọ́dọọdún irú rẹ̀ tí ó wáyé ní ìlú Èkó, tí àkòŕi rẹ̀ jẹ́’’ ètò ìdìbò odún 2023 àti ọjọ́ iwájú òsèlú tiwa-n-tiwa ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Mínísítà náà fi ìyàlénu rẹ̀ hàn nípa bí àwọn omọ orílẹ̀ èdè yìí se máa ń sọ ọ̀rọ̀ burúkú tí o le è kó ìfàsẹ́yìn bá a. Ó pàrọwà fún jíjẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè rere, ẹni tí ó se é fi ọkàn tán, ki ìdàgbásókè le è bá wa ní kíákíá. Ọláníyì Yusuf


Ọmọọba Charles, Àrẹ̀mọ Ọbabìnrin Elizabeth, di ọba tuntun ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì

Ọmọọba Charles ti di ọba ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì àti lórí àwọn ìjọba mẹrinla mìíràn. Ní kété tí Ọbabinrin ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì wàjà ni ìtẹ́ ọba ti lọ sí ọdọ ọmọkunrin rẹ àkọ́kọ́, Charles, to jẹ Ọmọbakùnrin Wales tẹlẹ. Lẹ́yìn wákàtí mẹrinlelogun ti wọn ba kede pe ọba wàjà ni wọn yóò kéde Charles gẹ́gẹ́ bíi Ọba. Ayẹyẹ náà yóò sí wáyé ni ààfin ọba St James ní ìlú London láwùjọ àwọn afọbajẹ ( Àjọ Accession Council) Àwọn to wa ni àjọ afọbajẹ náà ni àwọn aṣofin tẹlẹri àti ìsìn yìí, àwọn agbaagba ní àjọ Commonwealth àti Lord Major Ìlú London A bí Charles Philip Arthur George ni ààfin Buckingham ní ọjọ́ kẹrin, Oṣu kọkanla, ọdún 1948, ni ọdún Kejìlá ti baba-baba rẹ̀ wa lori àléfà, Ọba George VI. Ọmọ ọdún mẹta ni nígbàtí ó di àrólé lẹhin ìgbà tí ìyá rẹ di ayaba ní ọdún 1952. ỌLÁYINKÁ AKÍNTỌ́LÁ.


Ayẹyẹ Ọjọ́ Àyájọ́ Mọ̀ọ́kọ-Mọ̀ọ́kà

Orílẹ̀ Èdè nàìjíríà dá ìwọ́ ìdùnnú pẹ̀lú akẹgbẹ́ rẹ̀ ní àgbáyé fún ìsàmì ọjọ́ gbígbé ẹ̀kọ́ lárugẹ. Eléyìí wà fún mímọ rírì àti ipa pàtakì tí ẹ̀kọ́ ń kó láwùjọ wa, nípa ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé àti ìgbáyégbádùn. Asojú ètò ẹ̀kọ́, ti olú ìlú Àbújá, ẹni tí alámòjútó àgbà, Leramoh Abdurasaq sojú fún, ló fi ọ̀rọ̀ náà léde wípé, ayẹyẹ ti ọdún 2022 yìí yóò se àfirinlẹ̀ ọ̀nà láti sọ ẹ̀kọ́ kíkọ́ di ànfààní fún mùtúmùwà. Arábìnrin Alayande pa àrọwà fún àmúlò àwọn ibùdó tí kò dín ní igba, tí ó wà fún ètò ẹ̀kọ́ àti isé ọwọ́, láti le ìsẹ́ wọ ìgbẹ́ àti fún ètò ẹ̀kọ́ tí ó yarantí.


Ọbabìnrin Elizabeth Kejì ti wàjà

Ọbabìnrin ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì, Elizabeth Kejì tó lo iye ọdún tó gùn jù nínú ìtàn àwọn ọba ni ilé gẹ̀ẹ́sì ti kú ní ẹni ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rùn-ún. Ayaba gun orí àpèèrè ní ọdún 1952, o si jọba fún aadorin ọdún. Ayaba kú ikú àlàáfíà ni ọsan ọjọ́bọ̀ ni Balmoral Castle, àwọn ọ̀ṣìṣẹ́ ìdílé ọba lọ kéde ikú re. Ọba Charles tó jẹ́ ọmọ rẹ̀ ti wà ní Balmoral yóò sì padà sí ìlú London ni ọjọ́ jímọ̀. Àwọn ọmọ ìdìlé ọba mìíràn náà tún ti rin irin-àjò lọ sí Balmoral, pẹ̀lú ọmọ-ọmọ rẹ̀ Ọmọọba William, ẹni tí o jẹ àrólé báyìí. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Orílẹ̀ Èdè Jámínì(Germany) bẹ̀rẹ̀ Iṣẹ́-Ẹ̀ṣọ́ Ìṣàyẹ̀wò Ní Málì

Orílẹ̀ Èdè Jámínì tún ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́-ẹ̀ṣọ́ Ìṣàyẹ̀wò rẹ ní ìlà oòrùn Mali. Èyí jẹ́ ara iṣẹ kí àlàfíà kó jọba rẹ̀ ti Àjọ Àgbáyé tí a mọ̀ sí United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission in Mali, MINUSMA. Èyí wá lẹ́hìn tí àwọn ológun ti dáwódúró àwọn iṣẹ́ ṣíṣe rẹ̀ ní oṣù tó kọjá nígbàtí ìjọba orílẹ̀ èdè Málì ti kọ àwọn ẹ̀tọ ìfòkáàkiri lóri afẹ́fẹ́ àwọn ọmọ ogun. Arábìnrin agbẹnusọ ologun náà sọ pé “àwọn iṣẹ́ ìsọdọ̀tun àkànse isẹ́ àwon ológun ní ìta ìlú Gao tún ti bẹ̀rẹ̀.” Ó sọ pé ẹ̀gbẹ́ kan tí ó de Gao láìpẹ́, “ti ṣetan ni kikun lati ṣiṣẹ, ati pe o ti gba iṣẹ ṣiṣe ti aabo ibudó naa.” Ìròyìn rò pé púpọ̀ jùlọ àwọn ológun Jámínì ni Málì wà nítòsí Gao. Níbàyí, ní ọjọ́ kejìlá Oṣù Kẹjọ , ilé-iṣẹh ààbò sọ pé òun ti dá ìṣèwádìí tàbí alamí àti àwọn iṣẹ́ tí ó jọmọ dúró lẹ́hìn ìgbàtí ìjọba Málì ti kọ ìgbaniláàyè fún awọn ọkọ̀ òfúrufú láti ṣe àtìlẹyìn àwon ọmọ ológun lábẹ́ iṣẹ́ MINUSMA ti UN. Wọ́n se ìfilọ́lẹ̀ MINUSMA ni ọdun 2013 lati ṣe iranlọwọ fun Mali lati koju ipolongo Jihadi to n ta ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀.


Arábìnrin agbẹnusọ ologun náà sọ pé “àwọn iṣẹ́ ìsọdọ̀tun àkànse isẹ́ àwon ológun ní ìta ìlú Gao tún ti bẹ̀rẹ̀.” Ó sọ pé ẹ̀gbẹ́ kan tí ó de Gao láìpẹ́, “ti ṣetan ni kikun lati ṣiṣẹ, ati pe o ti gba iṣẹ ṣiṣe ti aabo ibudó naa.” Ìròyìn rò pé púpọ̀ jùlọ àwọn ológun Jámínì ni Málì wà nítòsí Gao. Níbàyí, ní ọjọ́ kejìlá Oṣù Kẹjọ , ilé-iṣẹh ààbò sọ pé òun ti dá ìṣèwádìí tàbí alamí àti àwọn iṣẹ́ tí ó jọmọ dúró lẹ́hìn ìgbàtí ìjọba Málì ti kọ ìgbaniláàyè fún awọn ọkọ̀ òfúrufú láti ṣe àtìlẹyìn àwon ọmọ ológun lábẹ́ iṣẹ́ MINUSMA ti UN. Wọ́n se ìfilọ́lẹ̀ MINUSMA ni ọdun 2013 lati ṣe iranlọwọ fun Mali lati koju ipolongo Jihadi to n ta ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀. Ọ̀ràn náà ti pẹ́, ó sì tí gba ẹ̀mí àwọn ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwon ènìyàn tí ó sì ti fi ipá mú ọ̀kẹ́ aimoye ènìyàn sá àsálà kúrò nílé wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọ̀ràn náà ti pẹ́, ó sì tí gba ẹ̀mí àwọn ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwon ènìyàn tí ó sì ti fi ipá mú ọ̀kẹ́ aimoye ènìyàn sá àsálà kúrò nílé wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọbabìnrin Elizabeth Ń gba Ìtọ́jú Lọ́wọ́

Ìròyìn láti ààfin ọba sọpé, Ọbabìnrin Elizabeth ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́ látàrí ìlera rẹ̀ tí àwọn Dókítà sọpé kò péye tó. Wọ́n sì ti fi èyi tó àwọn ẹbí rẹ̀ létí. Ìkéde yìí wá lẹ́yìn tí Ọbabìnrin, ẹni ọdún mẹ́rìn dín lọ́gọ̀rún kúrò níbi gbọ̀ngàn ị̀pàdé orí afẹ́fẹ́ kan ní ọjọ́ ọjọ́rú tí àwon dókítà sì rọ̀ pé kó lọ simi. Aare Liz Truss sọpé òun àti gbogbo ènìyàn ní orílẹ̀ èdè aláwò funfun ni ìlera rẹ̀ àti ẹbi rẹ̀ jẹ lógún. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


A fún un yín ní osù kan láti mú àwọn tó ń jalè epo rọ̀bì, tàbí kí a bẹ̀rẹ̀ ìyansẹ́lódí – Ààrẹ ẹgbẹ́ PENGASSAN

Ààrẹ ẹgbẹ́ PENGASSAN, Festus Osifo ti ni ẹgbẹ osisẹ epo rọbi ati afẹfẹ gaasi lorilẹ ede Naijiria,ti ni awọn ti fun ijọba orilẹ ede Naijiria, ni osù kan lati mu awọn to n jale epo rọbi ati awọn ti wọn n fọ ọ̀pá epo tabi ki awọn gunle eto iyansẹlodi Festus Osifo sọrọ yii nigba to n ba awọn ẹgbẹ́ PENGASSAN, sọrọ lasiko eto iwọde to waye ni Unity Fountain to wa niluu Abuja. O tẹsiwaju pe , pupọ ninu awọn ile-isẹ to wa lorilẹ ede Naijiria , lo ti dẹnukọlẹ̀, ti wọn si ti kógbá sile latari epo ti awọn kan ń jí, ti awọn ossẹ wa si ń padanu isẹ wọn. Bakan naa, awọn ile-isẹ NNPC ko ni iwe isiro owó ti wọn ń pa wọlé sapo ijọba.Owó díẹ̀ to n tún n wọlé sapo ijọba gbèsè ni wọn tun fi ń san. Festus Osifo wa rọ ijọba apapọ lati fi imu awọn ọ̀bàyéjẹ́ ti wọn n lọ́wọ́ ninu awọn iwa ọdaran fífọ ọpa epo rọbi ati àwon tó ń jí epo rọbi orilẹ ede Naijiria tà wọnyi jófin .O ni epo ti awọn ọdaran wọnyi n jí wà , ti se àkóbá fún eto ọrọ̀ ajé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Osifo tẹsiwaju pe, saaju ọjọ yii ni awọn ti ba awọn ti ọrọ kan ,awọn adari ile-isẹ ologun , awọn adari ile-isẹ ijọba apapọ se ipade pọ̀ lati wa ojutuu si awọn isoro wọnyi, sibẹ , pàbó ni gobgbo rẹ̀ jásí ti awọn jẹgudu-jẹra si n gbilẹ̀ síí O ni: “Iwa ibajẹ yii ti gbilẹ lorilẹ ede Naijiria. Idi niyi ti orilẹ ede Naijiria se n fi ojoojumo yáwó lati ná fún eto isuna wọn, Gbogbo rẹ gbọdọ dopin!


Festus Osifo wa rọ ijọba apapọ lati fi imu awọn ọ̀bàyéjẹ́ ti wọn n lọ́wọ́ ninu awọn iwa ọdaran fífọ ọpa epo rọbi ati àwon tó ń jí epo rọbi orilẹ ede Naijiria tà wọnyi jófin .O ni epo ti awọn ọdaran wọnyi n jí wà , ti se àkóbá fún eto ọrọ̀ ajé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Osifo tẹsiwaju pe, saaju ọjọ yii ni awọn ti ba awọn ti ọrọ kan ,awọn adari ile-isẹ ologun , awọn adari ile-isẹ ijọba apapọ se ipade pọ̀ lati wa ojutuu si awọn isoro wọnyi, sibẹ , pàbó ni gobgbo rẹ̀ jásí ti awọn jẹgudu-jẹra si n gbilẹ̀ síí O ni: “Iwa ibajẹ yii ti gbilẹ lorilẹ ede Naijiria. Idi niyi ti orilẹ ede Naijiria se n fi ojoojumo yáwó lati ná fún eto isuna wọn, Gbogbo rẹ gbọdọ dopin! Ojúse wa ni lati da si wahala yii.” O wá rọ àwọn agbofinro láti fọwọ òfin mu àwọn to n sọ ọpa epo rọbi.


Ojúse wa ni lati da si wahala yii.” O wá rọ àwọn agbofinro láti fọwọ òfin mu àwọn to n sọ ọpa epo rọbi.


Ikọ̀ Super Falcons kúrò Ní Amẹ́ríkà,Dojúkọ Japan Fun Ìdíje Ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́

Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Super Falcons ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ọ̀ga ọ̀ta Adúláwọ̀ nígbà mẹ́sàn án àti akópa nígbà gbogbo ìdíje eré bọ́ọ̀lù FIFA ti àwọn obìnrin ti rin ìrìnàjò kúrò ní orílẹ̀-èdè Àmẹ́ríkà láti tún gbáradì fún ìdíje ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́ míran pẹ̀lú orílẹ̀ èdè Japan. Wọ́n pàdánù lẹ́ẹ̀mejì sí ọwọ́ agbábọ́ọ̀lù àwọn obìnrin orílẹ̀ èdè Amẹrika pẹ̀lú ayò mẹ́rin sí òdo ní àkọ́kọ́ àti ayò méjì sí oókan ní ẹ̀ẹ̀kejì. Àwọn aṣojú agbábọ́ọ̀lù Super Falcons ti kuro ni orílẹ̀ èdè Amẹrika ni ọjọ́ Ọjọ́rú, pẹ̀lú ìfojúsùn láti lu ikọ̀ ti Japan báyìí ní àlùbomi ni ìdíje ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́ pẹ̀lu wọn ní pápá ìsiré Noevir, Kobe ní ọjọ́ ọjọ́bọ̀, ọjọ́ kẹfà, oṣù kẹwàá. Ọjọ́ náà bọ́sí ọ̀kan lára ọjọ́ pàtàkì àlàkalẹ̀ ti FIFA Women International Windows fún ti ọdún yìí. Nadeshiko Japan, ti o jẹ inagijẹ ti Ẹgbẹ Agbaboolu Obirin orílẹ̀ èdè Japan, wa ipo ketala ni agbaye. Awọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù mejeeji ti koju ara wọn ni ẹẹkan ni ipele idije bọọlu awọn Obirin Olympic ti 2004 nibiti Nadeshiko ti lu Ikọ̀ Falcons ni ́ẹyọ ayòkan sódo ní pápá ìṣeré Karaiskakis ni Piraeus ni ọjọ kerinla Oṣu Kẹjọ, ọdun 2004.


Ọjọ́ náà bọ́sí ọ̀kan lára ọjọ́ pàtàkì àlàkalẹ̀ ti FIFA Women International Windows fún ti ọdún yìí. Nadeshiko Japan, ti o jẹ inagijẹ ti Ẹgbẹ Agbaboolu Obirin orílẹ̀ èdè Japan, wa ipo ketala ni agbaye. Awọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù mejeeji ti koju ara wọn ni ẹẹkan ni ipele idije bọọlu awọn Obirin Olympic ti 2004 nibiti Nadeshiko ti lu Ikọ̀ Falcons ni ́ẹyọ ayòkan sódo ní pápá ìṣeré Karaiskakis ni Piraeus ni ọjọ kerinla Oṣu Kẹjọ, ọdun 2004. Wọ́n tun lu ikọ Falcons ni àlùbomi ni ọdun 2013 pẹ̀lu ayo méjì sí òdo (2-0) ní ìdíje ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́ oníbejì. Awọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ọmọbirin ti Ilu Japan tun gba ade idije ife eye FIFA ni Germany ni ọdun 2011 nigba ti won gbẹyẹ láyà ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù awon obinrin ti USA nigbati o di wòó mí kí n gba si ọ “Penalty shoot out” . Nadeshiko, orílẹ̀ èdè Japan wa di ẹgbẹ́ agbaboolu Obirin àkọ́kọ́ láti kontinenti Éṣíà ti yoo gba ife ẹyẹ àgbáyé FIFA.


Wọ́n tun lu ikọ Falcons ni àlùbomi ni ọdun 2013 pẹ̀lu ayo méjì sí òdo (2-0) ní ìdíje ọlọ́rẹ̀ẹ́sọ̀rẹ́ oníbejì. Awọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ọmọbirin ti Ilu Japan tun gba ade idije ife eye FIFA ni Germany ni ọdun 2011 nigba ti won gbẹyẹ láyà ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù awon obinrin ti USA nigbati o di wòó mí kí n gba si ọ “Penalty shoot out” . Nadeshiko, orílẹ̀ èdè Japan wa di ẹgbẹ́ agbaboolu Obirin àkọ́kọ́ láti kontinenti Éṣíà ti yoo gba ife ẹyẹ àgbáyé FIFA. Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Super Falcons ti kopa ninu gbogbo awọn ipari idije FIFA Women’s World Cup lati igba ti idije naa ti bẹrẹ ni ọdun 1991, ti won si de ipele keta to keyin si àsekágbá ìdíje naa ni ọdun 1999. Wọ́n wà lára orílẹ̀ èdè méjì lé lọ́gbọ̀n tí yóò kópa nínú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ ere idije Ife Àgbáyé àwọn obìnrin ti FIFA ti o tobi julọ ti won ṣeto fun awọn ìlú mẹ́sàn án ni orílẹ̀ èdè Australia ati New Zealand lati ogunjo osu Keje ti di ogúnjọ́ oṣù Kẹjọ, ọdún 2023 bákan náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Super Falcons ti kopa ninu gbogbo awọn ipari idije FIFA Women’s World Cup lati igba ti idije naa ti bẹrẹ ni ọdun 1991, ti won si de ipele keta to keyin si àsekágbá ìdíje naa ni ọdun 1999. Wọ́n wà lára orílẹ̀ èdè méjì lé lọ́gbọ̀n tí yóò kópa nínú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ ere idije Ife Àgbáyé àwọn obìnrin ti FIFA ti o tobi julọ ti won ṣeto fun awọn ìlú mẹ́sàn án ni orílẹ̀ èdè Australia ati New Zealand lati ogunjo osu Keje ti di ogúnjọ́ oṣù Kẹjọ, ọdún 2023 bákan náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olè Epo: Ẹgbẹ́ Se Ìkìlọ̀ Ìdásẹsílẹ̀ Jákèjádò Orílẹ̀-Edè Yìí

Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Petroleum and Natural Gas Senior Staff ti Nàìjíríà, PENGASSAN ti halẹ̀ láti bẹ̀rẹ̀ ìdásẹsílẹ̀ jákèjádò orílẹ̀-èdè yìí latari àpọ̀jù olè jija ati ibankanje ti epo robi ti orilẹ-ede yìí. Ààrẹ PENGASSAN ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ọ̀gbẹ́ni Festus Osifo ló sọ èyi di mímọ̀ ní ìpàdé àpérò kan tó wáyé ní Àbújá, olú ìlú Nàìjíríà. Ọ̀gbẹ́ni Osifo kẹ́dùn pé olè epo rọ̀bì ti ba ètò ọrọ̀ ajé o orílẹ̀-èdè yìí jẹ. O tẹnumọ pé àwọn òsìsẹ́ epo rọ̀bì sì ti setán láti yan isẹ́ wọn lódì tí ìjọba Nàìjíríà bá kùnà láti se ohun tí wọ́n ń bèèrè fún láti gbógun ti olè epo àti bíba nǹkan rẹ̀ jẹ́. Osifo sọ pé ó se òun ní kàyéfì ìdí rẹ̀ tí ìjọba kò fi lè gbé ìmọ̀-ẹ̀rọ gíga kalẹ̀ láti kojú àwọn ewu náà. Ó tún yọọwí pé ẹgbẹ́ ti ṣetán láti bẹ̀rẹ̀ ìdasẹ́sílẹ̀ jákèjádò orílẹ̀-èdè yìí láti tẹ́ àwọn ìbéèrè wọn sílẹ̀ fún ìjọba.