Imọran mi fun Tinubu ni pe ko tete pada wale, ko waa ṣatilẹyin fun Peter Obi, nitori nigba ti eto idibo naa ba pari, ti wọn ba ja a kulẹ, ko ni i ni igboya lati pada wa sile, bo tilẹ jẹ pe to ba pada wa sile naa, a ṣi maa dariji i ti a maa gba a pada’’. Baba Adebanjo ṣapejuwe ẹgbẹ oṣelu Labour gẹgẹ bii ẹgbẹ NADECO tuntun, o ni awọn ti awọn n ṣatilẹyin fun ẹgbẹ Labour yii ni awọn ni erongba rere fun awọn eeyan Naijiria, awọn fẹ ki Naijiria dara si i, ka si gba ara wa silẹ lọwọ awọn ijọba alagbara to n mu wa sin. Nigba to ṣabẹwo si aafin Alake tilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Arẹmu Gbadebọ, oludije funpo aarẹ ninu ẹgbẹ Labour, Peter Obi, naa sọ pe orileede yii ni eto aabo ilẹ rẹ ti buru ju lọ lagbaaye, nitori awa kọ ni a n ṣe akoso ilẹ wa mọ bayii. O waa ṣeleri pe bi wọn ba yan oun sipo aarẹ, oun yoo mojuto eto ẹkọ, oun si ni ohun to pe fun lati yọ awọn eeyan Naijiria kuro ninu iṣẹ ati oṣi lai ya kọbọ lọwọ ẹnikẹni. Obi ni oun ti ṣe eleyii nigba ti oun n ṣe gomina nipinlẹ Anambra, oun si tun le ṣe ju bẹẹ lọ lasiko yii. Oludije sipo aarẹ yii ni, ‘‘Ipinnu wa ni lati ni Naijira tuntun, a nilo eeyan to ni igboya, to si kun oju oṣuwọn fun iṣẹ to wa niwaju.


Ayọ Adebanjọ kilọ fun Tinubu: Awọn ara Oke-Ọya ko ni i dibo fun ọ

O waa ṣeleri pe bi wọn ba yan oun sipo aarẹ, oun yoo mojuto eto ẹkọ, oun si ni ohun to pe fun lati yọ awọn eeyan Naijiria kuro ninu iṣẹ ati oṣi lai ya kọbọ lọwọ ẹnikẹni. Obi ni oun ti ṣe eleyii nigba ti oun n ṣe gomina nipinlẹ Anambra, oun si tun le ṣe ju bẹẹ lọ lasiko yii. Oludije sipo aarẹ yii ni, ‘‘Ipinnu wa ni lati ni Naijira tuntun, a nilo eeyan to ni igboya, to si kun oju oṣuwọn fun iṣẹ to wa niwaju. Eto idibo ọdun 2023 yii ṣe pataki fun wa gan-an ni, a ko gbọdọ jokoo tẹtẹrẹ pẹlu awọn ti ko kun oju oṣuwọn, a fẹ awọn eeyan ti yoo fi ara wọn ji, iṣẹ yii si pe fun ki eeyan ni okun ati agbara, ki ọpọlọ rẹ si pe ṣamuṣamu. Emi ati igbakeji mi ti mura silẹ gidigidi fun iṣe yii ati ohun to pe fun.


Eto idibo ọdun 2023 yii ṣe pataki fun wa gan-an ni, a ko gbọdọ jokoo tẹtẹrẹ pẹlu awọn ti ko kun oju oṣuwọn, a fẹ awọn eeyan ti yoo fi ara wọn ji, iṣẹ yii si pe fun ki eeyan ni okun ati agbara, ki ọpọlọ rẹ si pe ṣamuṣamu. Emi ati igbakeji mi ti mura silẹ gidigidi fun iṣe yii ati ohun to pe fun.


Iwọde awọn ọdọ n’Ibadan ṣakoba fun ipolongo ibo Peter Obi ati Ṣeyi Makinde

Ọlawale Ajao, Ibadan Iwọde ti awọn ọdọ n ṣe kaakiri ilu Ibadan, nitori iṣoro ọwọngogo owo Naira ti ṣakoba fun eto iponlongo idibo oludije fun ipo aarẹ orile-ede yii lorukọ ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi nilẹ Yoruba.Kinni ọhun pa gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, paapaa lara ninu eto ipolongo idibo tirẹ naa. Ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrin, oṣu Keji, ọdun 2023 yii, ni Peter Obi pinnu lati ba igbimọ to n ṣakitiyan lori idagbasoke ẹkun Iwọ-Oorun Guusu ilẹ yii, iyẹn South-West Development Stakeholders Forum (SDDSF) lalejo ni gbọngan Jogor Centre, to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan. Ipade ọhun ni iba jẹ anfaani fun Obi lati polongo idibo rẹ fun gbogbo ọmọ Yoruba gẹgẹ bi igbimọ SWDSF ṣe gbe eto naa kalẹ fun gbogbo awọn to n dupo aarẹ lati waa sọ ipinnu wọn fun gbogbo ọmọ Kaaarọ-o-o-ji-ire-bi atawọn oniroyin gbogbo ti wọn yoo fọnrere ọrọ to ba sọ nibẹ fun gbogbo aye gbọ. Lara awọn oludije dupo aarẹ ilẹ yii ti igbimọ naa ti ṣe bẹẹ gba lalejo ṣaaju ni Alhaji Atiku Abubakar (PDP); Ọmọyẹle Ṣoworẹ (AAC), Kọla Abiọla (PRP) Ati Ọmọọba Adebayọ Adewọle (SDP). Bo tilẹ jẹ pe ṣaaju aago mẹwaa aarọ ti wọn fi eto yii si ni gbọngan ọhun ti kun fun ero rẹpẹtẹ, ti baaluu to gbe Peter Obi paapaa wa s’Ibadan ti balẹ sibi kan ti ko jinna si Jogor Centre, ṣugbọn oju lasan ni wọn fi ri oludupo aarẹ naa, ọkunrin yii ko to ẹru to n sọ kalẹ ninu baalu to gbe e wa debi ti yoo de inu gbọngan nla ti wọn ti n duro de e naa. Funra alaga igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ, lo sọ pe ki awọn ero to n duro de e maa lọ sile wọn nigba to ti daju pe ọkunrin oloṣelu naa ko le sọkalẹ wa sibẹ nitori gbogbo rogbodiyan ifẹhonu han to n lọ.


Lara awọn oludije dupo aarẹ ilẹ yii ti igbimọ naa ti ṣe bẹẹ gba lalejo ṣaaju ni Alhaji Atiku Abubakar (PDP); Ọmọyẹle Ṣoworẹ (AAC), Kọla Abiọla (PRP) Ati Ọmọọba Adebayọ Adewọle (SDP). Bo tilẹ jẹ pe ṣaaju aago mẹwaa aarọ ti wọn fi eto yii si ni gbọngan ọhun ti kun fun ero rẹpẹtẹ, ti baaluu to gbe Peter Obi paapaa wa s’Ibadan ti balẹ sibi kan ti ko jinna si Jogor Centre, ṣugbọn oju lasan ni wọn fi ri oludupo aarẹ naa, ọkunrin yii ko to ẹru to n sọ kalẹ ninu baalu to gbe e wa debi ti yoo de inu gbọngan nla ti wọn ti n duro de e naa. Funra alaga igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ, lo sọ pe ki awọn ero to n duro de e maa lọ sile wọn nigba to ti daju pe ọkunrin oloṣelu naa ko le sọkalẹ wa sibẹ nitori gbogbo rogbodiyan ifẹhonu han to n lọ. Nigba to n kede isunsiwaju eto naa, Alaga igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ, to tun jẹ oludasilẹ iweeroyin ALAROYE, sọ pe “mo ki gbogbo wa patapata. Peter Obi ti wa, o wa sibi lati waa ba yin sọrọ. Ṣugbọn nnkan to ṣẹlẹ laarin ilu, ti wọn n fẹhonu han, ti wọn n sun taya, awọn alaabo sọ fun un pe o ṣee ṣe ki kinni yii le ju bayii lọ ti wọn ba ri i.


Nigba to n kede isunsiwaju eto naa, Alaga igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ, to tun jẹ oludasilẹ iweeroyin ALAROYE, sọ pe “mo ki gbogbo wa patapata. Peter Obi ti wa, o wa sibi lati waa ba yin sọrọ. Ṣugbọn nnkan to ṣẹlẹ laarin ilu, ti wọn n fẹhonu han, ti wọn n sun taya, awọn alaabo sọ fun un pe o ṣee ṣe ki kinni yii le ju bayii lọ ti wọn ba ri i. “Oun naa pe wa, o ni ṣe ibi yii séèfù fun oun lati wa, awa naa waa ṣalaye pe Ọlọrun o ni i jẹ ka ri ko-ṣe-daadaa, ti nnkan kan ba ṣẹlẹ, awọn eeyan kan aa sọ pe nilẹ Yoruba ni wọn ti kọ lu Peter Obi, pe wọn mọ-ọn-mọ ṣe e ni. “Iyẹn lawa naa fi waa sọ pe o daa, ti aisi eto aabo to wa niluu ko ba faaye gba a, ko maa lọ, to ba di ọjọ mi-in, a o tun maa pe e. ‘‘Mo tun wa n fi asiko yii sọ fun yin gẹgẹ bi mo ṣe maa n sọ pe eto ta a gbe kalẹ yii, ki i ṣe ẹgbẹ oṣelu kankan lo ṣonigbọwọ wa, ki i ṣawọn olowo kan lo ṣonigbọwọ ẹ, awa ọmọ Yoruba ta a nigbagbọ pe awọn to fẹẹ dupo aarẹ ni Naijiria, a lẹtọọ lati ri wọn, ẹyin araalu lẹtọọ lati ba wọn sọrọ lo ṣagbatẹru eto yii. Iyẹn lẹ o ṣe ri i ka pe awọn ọba atawọn olowo sibi eto yii.


“Oun naa pe wa, o ni ṣe ibi yii séèfù fun oun lati wa, awa naa waa ṣalaye pe Ọlọrun o ni i jẹ ka ri ko-ṣe-daadaa, ti nnkan kan ba ṣẹlẹ, awọn eeyan kan aa sọ pe nilẹ Yoruba ni wọn ti kọ lu Peter Obi, pe wọn mọ-ọn-mọ ṣe e ni. “Iyẹn lawa naa fi waa sọ pe o daa, ti aisi eto aabo to wa niluu ko ba faaye gba a, ko maa lọ, to ba di ọjọ mi-in, a o tun maa pe e. ‘‘Mo tun wa n fi asiko yii sọ fun yin gẹgẹ bi mo ṣe maa n sọ pe eto ta a gbe kalẹ yii, ki i ṣe ẹgbẹ oṣelu kankan lo ṣonigbọwọ wa, ki i ṣawọn olowo kan lo ṣonigbọwọ ẹ, awa ọmọ Yoruba ta a nigbagbọ pe awọn to fẹẹ dupo aarẹ ni Naijiria, a lẹtọọ lati ri wọn, ẹyin araalu lẹtọọ lati ba wọn sọrọ lo ṣagbatẹru eto yii. Iyẹn lẹ o ṣe ri i ka pe awọn ọba atawọn olowo sibi eto yii. ‘‘A fẹ kẹ ẹ ri awọn to n dupo aarẹ, ki awọn naa ri yin, kẹ ẹ si jọ sọrọ. Nitori ẹ la ṣe gbe eto yii kalẹ. A o gbowo kankan lọwọ oloṣelu kankan, a o si reti owo kankan lọwọ wọn.


‘‘A fẹ kẹ ẹ ri awọn to n dupo aarẹ, ki awọn naa ri yin, kẹ ẹ si jọ sọrọ. Nitori ẹ la ṣe gbe eto yii kalẹ. A o gbowo kankan lọwọ oloṣelu kankan, a o si reti owo kankan lọwọ wọn. Nitori ẹ la ṣe le sọ fun yin pe kẹ ẹ maa lọ sile yin. “Nnkan jijẹ ta a maa n fun yin nibi eto yii ṣi wa o, wọn maa too gbe ounjẹ naa de laipẹ, ẹni to ba le duro jẹ ẹ, ko duro jẹ ẹ, ẹni ti ko ba le duro jẹ ẹ, ko maa gbe e lọ sile. Ẹ seun”.


Nitori ẹ la ṣe le sọ fun yin pe kẹ ẹ maa lọ sile yin. “Nnkan jijẹ ta a maa n fun yin nibi eto yii ṣi wa o, wọn maa too gbe ounjẹ naa de laipẹ, ẹni to ba le duro jẹ ẹ, ko duro jẹ ẹ, ẹni ti ko ba le duro jẹ ẹ, ko maa gbe e lọ sile. Ẹ seun”. Rogbodiyan to n lọ lọwọ nigboro Ibadan yii naa lo jẹ ki Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, da eto ipolongo idibo to n ṣe kaakiri awọn ijọba ibilẹ gbogbo nipinlẹ naa duro digba ti alaafia yoo fi jọba, nitori ko sẹni to mọ ọwọ to ṣee ṣe ki awọn janduku to wa laarin awọn oluwọde naa gbe nigba ti wọn ba foju kan oludije dupo oṣelu tabi eeyan to wa lori aleefa ijọba.


Rogbodiyan to n lọ lọwọ nigboro Ibadan yii naa lo jẹ ki Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, da eto ipolongo idibo to n ṣe kaakiri awọn ijọba ibilẹ gbogbo nipinlẹ naa duro digba ti alaafia yoo fi jọba, nitori ko sẹni to mọ ọwọ to ṣee ṣe ki awọn janduku to wa laarin awọn oluwọde naa gbe nigba ti wọn ba foju kan oludije dupo oṣelu tabi eeyan to wa lori aleefa ijọba.


Iwọde lori owo tuntun: Ṣọja yinbọn pa ọlọkada n’Ibadan

Faith Adebọla Iwọde ati ifẹhonuhan to n waye niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, latari inira ti pipaarọ owo Naira atijọ si tuntun, ati ọwọngogo epo bẹntiroolu to gogo si i lasiko yii ti gba ọna mi-in yọ, awọn ṣọja ti lọọ ya lu awọn oluwọde naa l’Apata, niluu Ibadan, wọn ṣina ibọn bolẹ nibẹ, ibọn naa si gbẹmi ọlọkada kan loju-ẹsẹ, lọrọ ba di iṣu-ata-yan-an-yan-an. Lati ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹrin, oṣu Keji yii, lawọn ọdọ tinu n bi, atawọn onimọto, ti bẹrẹ iwọde wọọrọwọ niluu Ibadan, adugbo Iwo Road, lawọn ọdọ yii kora wọn jọ si, ti wọn si di oju ọna ti gbogbo awọn arinrin-ajo maa n gba naa pa. Eyi ti mu inira ba awọn arainrin-ajo to n gba awọn agbegbe naa kọja, niṣe ni gbogbo ọkọ duro, nitori ko si bi wọn ṣe le kọja pẹlu bi wọn ṣe di ọna pa. Nigba ti yoo fi di ọsan ọjọ naa, iwọde naa ti bẹrẹ si i lagbara, latari bawọn ọlọpaa ko ṣe le da awọn ọdọ naa duro, nigba ti wọn yoo si fi ko ifẹhonuhan wọn de sẹkiteria ijọba ipinlẹ Ọyọ, ọrọ ọhun ti kọja wẹrẹwẹrẹ, wọn se geeti olu ileeṣẹ ijọba pa, wọn sọko ba awọn gilaasi ọkọ atawọn nnkan ẹṣọ ọgba naa, wọn bi wọn ṣe n ju igi, ni wọn n da yeepẹ, ti wọn wọn n kọrin owe ati ija, pẹlu oriṣiiriṣii akọle lọwọ wọn. ALAROYE gbọ pe wọn ṣe ọkan ninu awọn ọlọpaa to n ṣọ ọfiisi gomina leṣe, bẹẹ ni si ba ọfiisi gomina jẹ. Apa awọn agbofinro ko ka awọn ọdọ naa, eyi to mu ki wọn ti geeti to wọ inu ileesẹ ijọba naa pa. Oriṣiiriṣii akọle ni awọn ọdọ naa gbe dani, ti wọn si n kọrin lọlọkan-o-jọkan. Lara ohun ti wọn kọ sara akọle naa ni: ‘Buhari, iya yii pọ’, ‘ko sowo, ko si epo, ṣe ẹ fẹẹ pa wa ni’ ijọba Buhari, wa nnkan ṣe sọrọ to wa nilẹ yii’’ ati bẹẹ bẹẹ lọ, ni wọn n gbe kiri. Lọjọ keji, iyẹn ọjọ Abamẹta, Satide yii, lati owurọ lawọn oluwọde naa ti tun kora jọ, wọn si pọ ju awọn ti ọjọ Furaidee lọ, amọ ki wọn too de ibi iwọde naa lawọn ṣọja kogberegbe ti lọọ tẹlẹ de wọn, pẹlu awọn ọlọpaa atawọn agbofinro mi-in.


Apa awọn agbofinro ko ka awọn ọdọ naa, eyi to mu ki wọn ti geeti to wọ inu ileesẹ ijọba naa pa. Oriṣiiriṣii akọle ni awọn ọdọ naa gbe dani, ti wọn si n kọrin lọlọkan-o-jọkan. Lara ohun ti wọn kọ sara akọle naa ni: ‘Buhari, iya yii pọ’, ‘ko sowo, ko si epo, ṣe ẹ fẹẹ pa wa ni’ ijọba Buhari, wa nnkan ṣe sọrọ to wa nilẹ yii’’ ati bẹẹ bẹẹ lọ, ni wọn n gbe kiri. Lọjọ keji, iyẹn ọjọ Abamẹta, Satide yii, lati owurọ lawọn oluwọde naa ti tun kora jọ, wọn si pọ ju awọn ti ọjọ Furaidee lọ, amọ ki wọn too de ibi iwọde naa lawọn ṣọja kogberegbe ti lọọ tẹlẹ de wọn, pẹlu awọn ọlọpaa atawọn agbofinro mi-in. Ẹnikan tọrọ naa ṣoju ẹ sọ fun iweeroyin Tribune pe “awọn oluwọde naa ko ba tija wa, bi wọn ṣe n rọ girọgirọ lọọ sagbegbe Apata, n’Ibadan, lojiji, lairotẹlẹ lawọn ṣọja bẹrẹ si i yinbọn ni kọṣẹkọṣẹ, eyi si da jinni-jinni bo awọn oluwọde atawọn araalu, kaluku sa asala fẹmii ẹ, awọn kan dubulẹ sẹgbẹẹ titi, awọn kan sa sinu gọta, ki ọta ibọn to n fo lau lau kiri ma lọọ ṣeeṣi ba wọn. Amọ nigba ti idarudapọ naa yoo fi rọlẹ, ibọn ti ba awọn kan, wọn ri ẹni kan to ti ku, awọn to mọ ọn sọ pe ọlọkada lọkunrin naa, awọn kan si n gba itọju lọwọ ileewosan Lafia, to wa lagbegbe NNPC, n’Ibadan, obinrin wa ninu wọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ, SP Adewale Ọṣifẹsọ, ko ti i fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, amọ awọn oluṣewọde naa ti tu ka, awọn agbofinro si ti wa kaakiri awọn ikorita atawọn ẹka ileeṣẹ ọba lati pese aabo, bo tilẹ jẹ pe niṣe lawọn eeyan n rin tifura tifura lawọn agbegbe tiwọde naa ti waye.


Ẹnikan tọrọ naa ṣoju ẹ sọ fun iweeroyin Tribune pe “awọn oluwọde naa ko ba tija wa, bi wọn ṣe n rọ girọgirọ lọọ sagbegbe Apata, n’Ibadan, lojiji, lairotẹlẹ lawọn ṣọja bẹrẹ si i yinbọn ni kọṣẹkọṣẹ, eyi si da jinni-jinni bo awọn oluwọde atawọn araalu, kaluku sa asala fẹmii ẹ, awọn kan dubulẹ sẹgbẹẹ titi, awọn kan sa sinu gọta, ki ọta ibọn to n fo lau lau kiri ma lọọ ṣeeṣi ba wọn. Amọ nigba ti idarudapọ naa yoo fi rọlẹ, ibọn ti ba awọn kan, wọn ri ẹni kan to ti ku, awọn to mọ ọn sọ pe ọlọkada lọkunrin naa, awọn kan si n gba itọju lọwọ ileewosan Lafia, to wa lagbegbe NNPC, n’Ibadan, obinrin wa ninu wọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Ọyọ, SP Adewale Ọṣifẹsọ, ko ti i fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, amọ awọn oluṣewọde naa ti tu ka, awọn agbofinro si ti wa kaakiri awọn ikorita atawọn ẹka ileeṣẹ ọba lati pese aabo, bo tilẹ jẹ pe niṣe lawọn eeyan n rin tifura tifura lawọn agbegbe tiwọde naa ti waye.


ICPC fi panpẹ ofin gbe manija banki tawọn ọmọọṣẹ rẹ n fọna jibiti kowo sinu ẹrọ ATM

Monisọla Saka Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ atawọn ẹsun mi-in to jẹ mọ ọn lorileede Naijiria (ICPC), ti fofin gbe manija ile ifowopamọ kan niluu Oṣogbo, nipinlẹ Ọṣun, latari iwa ika to n fi ipo ẹ hu sawọn araalu, ati bi ko ṣe tẹle ofin banki apapọ ilẹ wa. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o pọn awọn owo Naira tuntun sinu lailọọnu fẹlẹfẹlẹ, lẹyin to we e pẹlu okun gẹgẹ bi bọndu owo ṣe maa n wa tan lo ko o sinu ẹrọ to maa n pọ owo jade, ATM, eyi si jẹ ko ṣoro fun ẹrọ ATM ọhun lati pọ owo yii jade fawọn eeyan nitori bi o ṣe ti fi okun de e. Gẹgẹ bii alaye ti wọn ṣe ni ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu Keji, ọdun yii, ti wọn kede ọrọ yii lori ẹrọ abẹyẹfo (Twitter), wọn. Gẹgẹ bi alaye ti wọn ṣe, wọn ni lodidi lodidi ti owo Naira tuntun ọhun wa ni ọga banki ọhun tun di i sinu ẹrọ ATM, bo ṣe di i yii ko jẹ ki owo naa jade sita. Ninu ọrọ wọn ni wọn ti sọ pe, “Awọn ikọ ileeṣẹ ICPC ilu Oṣogbo, nipinlẹ Ọṣun, ya wọ ile ifowopamọ FCMB kan niluu ọhun, nibi ti wọn ti n kowo sinu ẹrọ ATM lai ja gbogbo lailọọnu ti wọn fi di owo naa kuro, eyi to si n ṣokunfa bi owo ko ṣe ribi jade. Awọn oṣiṣẹ ICPC yii waa paṣẹ pe ki wọn ja okun tẹẹrẹ ti wọn fi di owo ọhun ni bọndu bọndu ati lailọọnu ti wọn we mọ ọn lara, ki wọn si to o bo ṣe yẹ ko wa sinu ẹrọ apọwojade ọhun”. Si iyalẹnu awọn ajọ yii, nigba ti wọn tun pada lọ sibẹ lọjọ keji lati lọọ wo o boya ayipada ti wa, wọn ri i pe wọn ṣi ko awọn owo bọndu ti wọn ko ti i ja beba ati lailọọnu ara ẹ sinu ẹrọ ATM kan nibẹ.


Ninu ọrọ wọn ni wọn ti sọ pe, “Awọn ikọ ileeṣẹ ICPC ilu Oṣogbo, nipinlẹ Ọṣun, ya wọ ile ifowopamọ FCMB kan niluu ọhun, nibi ti wọn ti n kowo sinu ẹrọ ATM lai ja gbogbo lailọọnu ti wọn fi di owo naa kuro, eyi to si n ṣokunfa bi owo ko ṣe ribi jade. Awọn oṣiṣẹ ICPC yii waa paṣẹ pe ki wọn ja okun tẹẹrẹ ti wọn fi di owo ọhun ni bọndu bọndu ati lailọọnu ti wọn we mọ ọn lara, ki wọn si to o bo ṣe yẹ ko wa sinu ẹrọ apọwojade ọhun”. Si iyalẹnu awọn ajọ yii, nigba ti wọn tun pada lọ sibẹ lọjọ keji lati lọọ wo o boya ayipada ti wa, wọn ri i pe wọn ṣi ko awọn owo bọndu ti wọn ko ti i ja beba ati lailọọnu ara ẹ sinu ẹrọ ATM kan nibẹ. Iwọnba eyi to n ṣiṣẹ lawọn ogunlọgọ ero ti wọn to lọ rẹrẹ lati gbowo si n ba ja. Loju–ẹsẹ ni wọn gbe manija banki ọhun lọ si olu ileeṣẹ wọn nipinlẹ ọhun fun ifọrọwanilẹnuwo. Tẹ o ba gbagbe, latigba ti olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, ti paṣẹ fawọn ile ifowopamọ gbogbo lorilẹ-ede yii, lati maa san owo Naira tuntun fawọn araalu, lo ti kede pe awọn yoo fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa atawọn ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹ-ede yii, EFCC, ICPC atawọn ileeṣẹ mi-in tọrọ kan, lati le ri i daju pe ofin tawọn ṣe mulẹ, awọn si fopin si ṣiṣe owo Naira mọkumọku.


Iwọnba eyi to n ṣiṣẹ lawọn ogunlọgọ ero ti wọn to lọ rẹrẹ lati gbowo si n ba ja. Loju–ẹsẹ ni wọn gbe manija banki ọhun lọ si olu ileeṣẹ wọn nipinlẹ ọhun fun ifọrọwanilẹnuwo. Tẹ o ba gbagbe, latigba ti olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, ti paṣẹ fawọn ile ifowopamọ gbogbo lorilẹ-ede yii, lati maa san owo Naira tuntun fawọn araalu, lo ti kede pe awọn yoo fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa atawọn ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹ-ede yii, EFCC, ICPC atawọn ileeṣẹ mi-in tọrọ kan, lati le ri i daju pe ofin tawọn ṣe mulẹ, awọn si fopin si ṣiṣe owo Naira mọkumọku.


Ijiya nla n duro de awọn to n ta owo Naira atawọn to n lo o nilokulo-Emefiele

Monisọla Saka Bi awọn banki ilẹ wa ba tẹle aṣẹ ti olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, pa, o ṣee ṣe ki wahala ati ri owo gba ni banki to gba gbogbo ilu kan dopin. Eyi ko sẹyin aṣẹ ti ọkunrin naa pa pe ki gbogbo awọn ileefowopamọ bẹrẹ si i san owo tuntun na lori kanta wọn. Igbesẹ yii yoo fopin si bawọn eeyan ṣe n lo pupọ akoko wọn, ti wọn si tun n ja ija ajaku akata nidii ẹrọ to n pọwo, ATM, jake-jado orilẹ-ede Naijiria. Ṣugbọn o, owo ti ẹnikọọkan le ri gba ko gbọdọ ju ẹgbẹrun lọna ogun Naira, (20,000) lojumọ. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun yii, ni ọga agba banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, sọrọ naa niluu Abuja. Bakan naa ni wọn sọ pe awọn yoo fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ yii, atawọn ileeṣẹ mi-in tọrọ kan, lati fofin de awọn ti wọn n ta owo Naira atawọn ti wọn n lo o nilokulo.


Ṣugbọn o, owo ti ẹnikọọkan le ri gba ko gbọdọ ju ẹgbẹrun lọna ogun Naira, (20,000) lojumọ. L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun yii, ni ọga agba banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, sọrọ naa niluu Abuja. Bakan naa ni wọn sọ pe awọn yoo fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ yii, atawọn ileeṣẹ mi-in tọrọ kan, lati fofin de awọn ti wọn n ta owo Naira atawọn ti wọn n lo o nilokulo. Ninu atẹjade ti adari eto iroyin fun banki apapọ ilẹ wa, Osita Nwanisobi, fi lede lo ti sọ pe, “Olori banki to ga ju lọ nilẹ yii, Godwin Emefiele, ti paṣẹ fawọn ile ifowopamọ pe ki wọn maa san owo Naira tuntun fawọn eeyan, ati pe owo tawọn ileefowopamọ yoo ba san fawọn onibaara wọn ko gbọdọ ju ẹgbẹrun lọna ogun Naira lọ, fun ẹyọ ẹni kan ṣoṣo ninu awọn banki”. O sọ siwaju si i pe lati le ribi pin awọn owo Naira tuntun yii sawọn banki kaakiri ilẹ yii, banki apapọ ilẹ wa rọ awọn ọmọ Naijiria, lati ṣe ọpọlọpọ suuru fawọn gẹgẹ bawọn ṣe n ṣiṣẹ takuntakun lati koju iṣoro awọn ero to maa n pọ nidii ẹrọ ATM. Bakan naa ni wọn tun ni awọn n dọdẹ awọn ti wọn n ta owo Naira ti wọn ṣẹṣẹ tun ṣe, atawọn ti wọn n lo owo naa nilokulo pẹlu bi wọn ṣe n fọn ọn danu ti wọn si n tẹ ẹ mọlẹ lawọn ode ayẹyẹ gbogbo.


Ninu atẹjade ti adari eto iroyin fun banki apapọ ilẹ wa, Osita Nwanisobi, fi lede lo ti sọ pe, “Olori banki to ga ju lọ nilẹ yii, Godwin Emefiele, ti paṣẹ fawọn ile ifowopamọ pe ki wọn maa san owo Naira tuntun fawọn eeyan, ati pe owo tawọn ileefowopamọ yoo ba san fawọn onibaara wọn ko gbọdọ ju ẹgbẹrun lọna ogun Naira lọ, fun ẹyọ ẹni kan ṣoṣo ninu awọn banki”. O sọ siwaju si i pe lati le ribi pin awọn owo Naira tuntun yii sawọn banki kaakiri ilẹ yii, banki apapọ ilẹ wa rọ awọn ọmọ Naijiria, lati ṣe ọpọlọpọ suuru fawọn gẹgẹ bawọn ṣe n ṣiṣẹ takuntakun lati koju iṣoro awọn ero to maa n pọ nidii ẹrọ ATM. Bakan naa ni wọn tun ni awọn n dọdẹ awọn ti wọn n ta owo Naira ti wọn ṣẹṣẹ tun ṣe, atawọn ti wọn n lo owo naa nilokulo pẹlu bi wọn ṣe n fọn ọn danu ti wọn si n tẹ ẹ mọlẹ lawọn ode ayẹyẹ gbogbo. O ni awọn ṣakiyesi bawọn eeyan ṣe n to si idi ẹrọ ATM kaakiri orilẹ-ede yii, ati bi awọn eeyan ṣe lọ n ko owo tuntun ti wọn ba ri gba lẹnu ẹrọ ATM pamọ, fun idi tẹnikẹni ko mọ. Bẹẹ lo tun mẹnu ba awọn ti wọn ko forukọ silẹ, ti wọn ko si ni asunwọn ileefowopamọ kankan, ṣugbọn ti wọn n paarọ owo fawọn araalu, pẹlu irọ pe CBN lawọn n ṣe e fun, eyi to ni o n kọ aọn lominu. O ni, “Banki apapọ ilẹ wa ti n gbe igbesẹ bayii lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn ti wọn maa n ṣe owo Naira baṣubaṣu lawọn ode ayẹyẹ.


O ni awọn ṣakiyesi bawọn eeyan ṣe n to si idi ẹrọ ATM kaakiri orilẹ-ede yii, ati bi awọn eeyan ṣe lọ n ko owo tuntun ti wọn ba ri gba lẹnu ẹrọ ATM pamọ, fun idi tẹnikẹni ko mọ. Bẹẹ lo tun mẹnu ba awọn ti wọn ko forukọ silẹ, ti wọn ko si ni asunwọn ileefowopamọ kankan, ṣugbọn ti wọn n paarọ owo fawọn araalu, pẹlu irọ pe CBN lawọn n ṣe e fun, eyi to ni o n kọ aọn lominu. O ni, “Banki apapọ ilẹ wa ti n gbe igbesẹ bayii lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn ti wọn maa n ṣe owo Naira baṣubaṣu lawọn ode ayẹyẹ. Iwa aibofinmu ni keeyan maa ta owo Naira, fọn ọn danu nibi ti wọn ba lawọn ti n na an lode, abi ki wọn maa tẹ ẹ mọlẹ labẹ bo ti wu ko mọ. Iru awọn eeyan bẹẹ ki i ṣe ọmọ orilẹ-ede Naijiria tootọ, tori wọn ko nifẹẹ ilu wọn lọkan. Lati wa ọwọ iwa ainifẹẹ ilu ẹni lọkan yii bọlẹ, banki apapọ ti fẹẹ fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa, ileeṣẹ ijọba to n ri si ọrọ owo-ori, FIRS, ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ, EFCC, ati eyi to n ri si ọrọ owo-ìná, NFIU.


Iwa aibofinmu ni keeyan maa ta owo Naira, fọn ọn danu nibi ti wọn ba lawọn ti n na an lode, abi ki wọn maa tẹ ẹ mọlẹ labẹ bo ti wu ko mọ. Iru awọn eeyan bẹẹ ki i ṣe ọmọ orilẹ-ede Naijiria tootọ, tori wọn ko nifẹẹ ilu wọn lọkan. Lati wa ọwọ iwa ainifẹẹ ilu ẹni lọkan yii bọlẹ, banki apapọ ti fẹẹ fọwọsowọpọ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa, ileeṣẹ ijọba to n ri si ọrọ owo-ori, FIRS, ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ, EFCC, ati eyi to n ri si ọrọ owo-ìná, NFIU. ‘‘Ọkan lara ami idamọ orilẹ-ede yii ni owo ti awọn kan n ṣe bo ṣe wu wọn yii. Agbẹnusọ banki apapọ ilẹ wa waa rọ awọn ọmọ Naijiria lati maa ṣamulo awọn ọna ka-ta-ka-ra ati inawo ti ko ni i ṣe pẹlu nina owo beba.


‘‘Ọkan lara ami idamọ orilẹ-ede yii ni owo ti awọn kan n ṣe bo ṣe wu wọn yii. Agbẹnusọ banki apapọ ilẹ wa waa rọ awọn ọmọ Naijiria lati maa ṣamulo awọn ọna ka-ta-ka-ra ati inawo ti ko ni i ṣe pẹlu nina owo beba.


Wọn ka ayederu owo Naira tuntun mọ Joseph atọrẹ ẹ lọwọ nileepo

Faith Adebọla Pẹlu bawọn eeyan o ṣe fi bẹẹ ri owo tuntun gba, debi ti wọn yoo ri i na, ori lo ko awọn oṣiṣẹ ileepo kan ta a forukọ bo laṣiiri yọ, diẹ lo ku ki wọn lu gudẹ lọwọ Joseph ati ọrẹ ẹ, Kenneth, ti wọn fẹẹ na ayederu owo tuntun ọhun fun wọn. Ẹgbẹrun lọna ọgọsan-an (N180,000), ni wọn ko dani ti wọn lawọn fẹẹ fi ra epo, bẹẹ feeki ni gbogbo owo naa, lọwọ ba tẹ wọn. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Enugu, DSP Daniel Ndukwe, to ju ọrọ yii sori afẹfẹ, lori ikanni agbọrọkaye rẹ sọ pe ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu Keji yii, lọwọ tẹ awọn mejeeji, Kenneth Onyeka Ezeja, ẹni ọdun mọkandinlọgbọn, to n gbe Iheakpu-Awka, nijọba ibilẹ Guusu Igbo-Eze, ati Joseph Chinenye, ẹni ọdun mọkandinlogoji, ti wọn loun n gbe lagbegbe Onicha-Enugu, nijọba ibilẹ Ariwa Igbo-Eze. Wọn ni niṣe lawọn mejeeji kọkọ rin wọ ṣọọbu oni-POS kan pe ko ṣe transifaa ẹgbẹrun lọna ọgọsan-an si akaunti awọn, niyẹn ba sọ fun wọn pe oun o ni i gba owo atijọ o, owo tuntun tijọba ni kawọn maa fi ṣe ipaarọ loun fẹ, wọn ni ko buru, owo tuntun naa lo wa lọwọ awọn. Ọlọrun lo ni ki oni-POS yii beere pe ki wọn jẹ koun kọkọ ri owo naa na, bi wọn si ṣe ko owo apo wọn jade, aganran ni wọn loootọ, amọ ara fun oni-POS, o loun o le ṣe tiransfaa fun wọn, ki wọn maa lọ. Lẹyin tawọn afurasi yii ti rin jinna, wọn ya sileepo kan laduugbo Ibagwa-Akwa pẹlu ayederu owo to wa lọwọ wọn, wọn fẹẹ fowo naa ra epo bẹntiroolu, amọ lẹyin ti wọn ti ra epo tan, ti wọn sanwo, ni olutaja naa figbe ta, o l’ẹbu ni owo ti wọn ko foun, o si bu wọn laṣọ so, ibẹ si lakara ti tu sepo, lọrọ ba di tọlọpaa.


Wọn ni niṣe lawọn mejeeji kọkọ rin wọ ṣọọbu oni-POS kan pe ko ṣe transifaa ẹgbẹrun lọna ọgọsan-an si akaunti awọn, niyẹn ba sọ fun wọn pe oun o ni i gba owo atijọ o, owo tuntun tijọba ni kawọn maa fi ṣe ipaarọ loun fẹ, wọn ni ko buru, owo tuntun naa lo wa lọwọ awọn. Ọlọrun lo ni ki oni-POS yii beere pe ki wọn jẹ koun kọkọ ri owo naa na, bi wọn si ṣe ko owo apo wọn jade, aganran ni wọn loootọ, amọ ara fun oni-POS, o loun o le ṣe tiransfaa fun wọn, ki wọn maa lọ. Lẹyin tawọn afurasi yii ti rin jinna, wọn ya sileepo kan laduugbo Ibagwa-Akwa pẹlu ayederu owo to wa lọwọ wọn, wọn fẹẹ fowo naa ra epo bẹntiroolu, amọ lẹyin ti wọn ti ra epo tan, ti wọn sanwo, ni olutaja naa figbe ta, o l’ẹbu ni owo ti wọn ko foun, o si bu wọn laṣọ so, ibẹ si lakara ti tu sepo, lọrọ ba di tọlọpaa. Alukoro ọlọpaa ni nigba tawọn yẹ awọn owo ti wọn n ko kiri ọhun, ẹgbẹrun kan Naira alawọ buluu, iru eyi tijọba ṣẹṣẹ ṣe ni gbogbo ẹ, aadọsan-an si ni. O ni loootọ lowo naa tuntun nẹnẹ, o si n ta sansan bii aganra, amọ yatọ si pe awọ ara owo ọhun ko ja geere bii ojulowo, wọn ni nọmba owo kan naa lo wa lara awọn owo yii. Ọgọta ninu owo beba naa ni nọmba A/34:282656 delẹ, ọgọta mi-in tun ni A/46:5787759, nigba ti wọn kọ nọmba A/93:852942 sara ọgọta to kẹyin, bẹẹ nọmba ara owo Naira to ba jẹ ojulowo ki i papọ.


Alukoro ọlọpaa ni nigba tawọn yẹ awọn owo ti wọn n ko kiri ọhun, ẹgbẹrun kan Naira alawọ buluu, iru eyi tijọba ṣẹṣẹ ṣe ni gbogbo ẹ, aadọsan-an si ni. O ni loootọ lowo naa tuntun nẹnẹ, o si n ta sansan bii aganra, amọ yatọ si pe awọ ara owo ọhun ko ja geere bii ojulowo, wọn ni nọmba owo kan naa lo wa lara awọn owo yii. Ọgọta ninu owo beba naa ni nọmba A/34:282656 delẹ, ọgọta mi-in tun ni A/46:5787759, nigba ti wọn kọ nọmba A/93:852942 sara ọgọta to kẹyin, bẹẹ nọmba ara owo Naira to ba jẹ ojulowo ki i papọ. Wọn lawọn afurasi ọdaran yii ti jẹwọ pe loootọ lowo naa ki i ṣe ojulowo, ayederu ni, awọn lawọn tẹ ẹ, awọn si n dọgbọn ati na an laṣiiri fi tu. Ṣa, Ndukwe ti ni kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Enugu ti paṣẹ ki wọn taari awọn ọbayejẹ yii siwaju adajọ tawọn ọtẹlẹmuyẹ ti wọn n tọpinpin iṣẹlẹ naa lọwọ ba ti pari iṣẹ wọn. Bẹẹ ni agbofinro naa sin awọn araalu ni gbẹrẹ ipakọ pe ki wọn maa yẹ owo ti wọn ba n fun wọn wo, paapaa owo tuntun


Wọn lawọn afurasi ọdaran yii ti jẹwọ pe loootọ lowo naa ki i ṣe ojulowo, ayederu ni, awọn lawọn tẹ ẹ, awọn si n dọgbọn ati na an laṣiiri fi tu. Ṣa, Ndukwe ti ni kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Enugu ti paṣẹ ki wọn taari awọn ọbayejẹ yii siwaju adajọ tawọn ọtẹlẹmuyẹ ti wọn n tọpinpin iṣẹlẹ naa lọwọ ba ti pari iṣẹ wọn. Bẹẹ ni agbofinro naa sin awọn araalu ni gbẹrẹ ipakọ pe ki wọn maa yẹ owo ti wọn ba n fun wọn wo, paapaa owo tuntun


Nitori wahala owo tuntun, epo bẹntiroolu: Ọba Ọgọmbọ rawọ ẹbẹ sijọba Buhari

Ọrẹoluwa Adedeji Ọba Muslim Abiọdun Ogunbọ, Ogudu Ọṣhadi ti ilu Ọgọmbọ, nijọba ibilẹ Eti-Ọsa, nipinlẹ Eko, ti fi aidunu rẹ han si iya ti ko ṣee fẹnu sọ to n jẹ awọn araalu lori wahala ti wọn n koju nibi ọrọ owo tuntun tijọba ṣẹṣẹ paarọ tawọn eeyan naa ko ri gba, ati ọwọngogo epo bẹntiroolu to tun gbode kan, eyi to mu ki ohun gbogbo gbowo lori. Ọba alaye yii kọminu si ọro epo bẹntiroolu to di imi eegun, eyi ti ko jẹ ki eto ọrọ aje wa lọ bo ṣe yẹ, to si mu ki ọpọ nnkan ti mẹkunnu n jẹ di ohun ti apa wọn ko ka mọ. Ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu Keji yii, ni Kabiyesi sọrọ naa ninu atẹjade to gbe sita, eyi to tẹ ALAROYE lọwọ. Ọba ilu Ọgọmbọ, to wa nijọba ibilẹ Eti Ọsa, nipinlẹ Eko, ni, ‘‘Ojoojumọ ni aafin mi n kun fawọn ero ti wọn n waa fi ẹdun ọkan wọn lọlọkan-o-jọkan han lori bi gbogbo nnkan ṣe n lọ lasiko yii. Bo tilẹ jẹ pe mi o wo wọn niran gẹgẹ bii ọba alaye, ṣugbọn omi to ba kere leeyan maa n rẹla si ni ọrọ naa. Aanu awọn eeyan mi ṣe mi, o si jẹ ẹdun ọkan fun mi lati maa wo wọn niru ipo ti wọn wa yii.


Ọba ilu Ọgọmbọ, to wa nijọba ibilẹ Eti Ọsa, nipinlẹ Eko, ni, ‘‘Ojoojumọ ni aafin mi n kun fawọn ero ti wọn n waa fi ẹdun ọkan wọn lọlọkan-o-jọkan han lori bi gbogbo nnkan ṣe n lọ lasiko yii. Bo tilẹ jẹ pe mi o wo wọn niran gẹgẹ bii ọba alaye, ṣugbọn omi to ba kere leeyan maa n rẹla si ni ọrọ naa. Aanu awọn eeyan mi ṣe mi, o si jẹ ẹdun ọkan fun mi lati maa wo wọn niru ipo ti wọn wa yii. Ọpọ obi ni ko rowo ra ounjẹ fun awọn ọmọ, awọn ọlọja ko ri ọja ta nitori awọn ti yoo raja ko ri owo gba ni banki ti wọn fi le ra ohun ti wọn ba fẹ. Awọn to saisan ko rowo roogun, ọpọ idile ni ọrọ owo ti ko si yii si ti fẹẹ daru bayii, nigba ti ọkọ ko ri owo ṣe ojuṣe rẹ ninu ile’’. Nigba to n sọrọ nipa awọn oniṣowo keekeekee ti ọrọ owo Naira naa ṣakoba fun, Ọba Abiọdun ni, ‘ko si iṣẹ niluu, awọn iṣẹ keekeeke ti awọn mẹkunnu tun fi n dọgbọn ara wọn lo tun n parun lọ pẹlu wahala owo tuntun yii.


Ọpọ obi ni ko rowo ra ounjẹ fun awọn ọmọ, awọn ọlọja ko ri ọja ta nitori awọn ti yoo raja ko ri owo gba ni banki ti wọn fi le ra ohun ti wọn ba fẹ. Awọn to saisan ko rowo roogun, ọpọ idile ni ọrọ owo ti ko si yii si ti fẹẹ daru bayii, nigba ti ọkọ ko ri owo ṣe ojuṣe rẹ ninu ile’’. Nigba to n sọrọ nipa awọn oniṣowo keekeekee ti ọrọ owo Naira naa ṣakoba fun, Ọba Abiọdun ni, ‘ko si iṣẹ niluu, awọn iṣẹ keekeeke ti awọn mẹkunnu tun fi n dọgbọn ara wọn lo tun n parun lọ pẹlu wahala owo tuntun yii. Ọpọ awọn ọmọ wa lo n ṣowo POS, ti wọn fi n gbọ bukaata ẹbi wọn, awọn to n ta ata, gaari atawọn owo pẹẹpẹẹpẹ bẹẹ ni ọrọ owo tuntun yii ti ṣakoba fun. Ta o ba si ni i purọ, awọn mẹkunnu ni ọrọ yii kan ju. ‘‘Ohun to mu ọrọ naa baayan ninu jẹ ni pe ki i ṣe pe awọn eeyan yii n lọọ tọrọ owo ni banki, owo ti wọn fi oogun oju wọn ko jọ lo di ọran fun wọn lati gba nileefowopamọ yii’’.


Ọpọ awọn ọmọ wa lo n ṣowo POS, ti wọn fi n gbọ bukaata ẹbi wọn, awọn to n ta ata, gaari atawọn owo pẹẹpẹẹpẹ bẹẹ ni ọrọ owo tuntun yii ti ṣakoba fun. Ta o ba si ni i purọ, awọn mẹkunnu ni ọrọ yii kan ju. ‘‘Ohun to mu ọrọ naa baayan ninu jẹ ni pe ki i ṣe pe awọn eeyan yii n lọọ tọrọ owo ni banki, owo ti wọn fi oogun oju wọn ko jọ lo di ọran fun wọn lati gba nileefowopamọ yii’’. Ọba Abiọdun koro oju si bi ijọba ko ṣe tun wa nnkan ṣe si ọrọ epo bẹntiroolu to di ọwọngogo ti ko ṣee ra, ti inira si n re lu ara wọn fun awọn eeyan ilu. ‘O ṣe ni laaanu, o si baayan lọkan jẹ, lati gbọ pe awa la n ṣe epo nilẹ wa, ọkan ninu awọn ohun alumọọni ti Ọlọrun fi kẹ wa nilẹ yii ni, ṣugbọn inira ni epo naa jẹ fun awọn ọmọ Naijiria bayii. ‘‘Nigba teeyan ba fi wakati bii mẹẹẹdogun to sileepo, iru iṣẹ wo ni iru ẹni bẹẹ fẹẹ ṣe to ba pada de ọfiisi tabi ibi to ti n ṣiṣẹ.


Ọba Abiọdun koro oju si bi ijọba ko ṣe tun wa nnkan ṣe si ọrọ epo bẹntiroolu to di ọwọngogo ti ko ṣee ra, ti inira si n re lu ara wọn fun awọn eeyan ilu. ‘O ṣe ni laaanu, o si baayan lọkan jẹ, lati gbọ pe awa la n ṣe epo nilẹ wa, ọkan ninu awọn ohun alumọọni ti Ọlọrun fi kẹ wa nilẹ yii ni, ṣugbọn inira ni epo naa jẹ fun awọn ọmọ Naijiria bayii. ‘‘Nigba teeyan ba fi wakati bii mẹẹẹdogun to sileepo, iru iṣẹ wo ni iru ẹni bẹẹ fẹẹ ṣe to ba pada de ọfiisi tabi ibi to ti n ṣiṣẹ. Epo to wọn yii ti sọ awọn ounjẹ ti a mọ si ounjẹ mẹkunnu bii ẹwa, gaari, ata ati bẹẹ bẹẹ lọ di ohun ti apa wọn ko ka mọ, eyi buru jai, o si yẹ ki awọn to wa nibi eto isakoso ilẹ wa ṣe amojuto eleyii. O waa rọ olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, ati Aarẹ Buhari pe ki wọn pe koto, ki wọn pe koto, ki wọn tun ero wọn pa lori awọn ipinnu wọn lori ọrọ owo tuntun naa. O rọ wọn ki wọn ko owo naa jade lọpọ yanturu, ki wọn si wa ọna abayọ si ọrọ epo bẹntiroolu to gbowo lori.


Epo to wọn yii ti sọ awọn ounjẹ ti a mọ si ounjẹ mẹkunnu bii ẹwa, gaari, ata ati bẹẹ bẹẹ lọ di ohun ti apa wọn ko ka mọ, eyi buru jai, o si yẹ ki awọn to wa nibi eto isakoso ilẹ wa ṣe amojuto eleyii. O waa rọ olori banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, ati Aarẹ Buhari pe ki wọn pe koto, ki wọn pe koto, ki wọn tun ero wọn pa lori awọn ipinnu wọn lori ọrọ owo tuntun naa. O rọ wọn ki wọn ko owo naa jade lọpọ yanturu, ki wọn si wa ọna abayọ si ọrọ epo bẹntiroolu to gbowo lori. Ọba Ogunbọ ni ki wọn tete ronu ọna ti wọn yoo gbe gbogbo eto naa gba ti yoo fi mu irọrun ba awọn mẹkunnu. ‘‘Mo rọ ijọba ki wọn ma duro de igba ti awọn araalu ba fọn jade, ti wọn n fi ẹhonu han, eyi ti ko le mu eeso rere jade, ti yoo si tun da wa pada sẹyin fun ọpọlọpọ ọdun’’. Kabiyesi ni, ‘‘ara n kan araalu, a si gbọdọ dena ohunkohun to le mu ki ikanra naa tun pọ si i tabi to le mu ki wọn woju ijọba, nitori were sun, were sun, bi were ba sun kan ogiri, yoo kọju si ẹni to ni ko maa sun lọ ni.’’ Bẹẹ ni Ọba ilu Ọgọmbọ pari ọrọ rẹ.


Ọba Ogunbọ ni ki wọn tete ronu ọna ti wọn yoo gbe gbogbo eto naa gba ti yoo fi mu irọrun ba awọn mẹkunnu. ‘‘Mo rọ ijọba ki wọn ma duro de igba ti awọn araalu ba fọn jade, ti wọn n fi ẹhonu han, eyi ti ko le mu eeso rere jade, ti yoo si tun da wa pada sẹyin fun ọpọlọpọ ọdun’’. Kabiyesi ni, ‘‘ara n kan araalu, a si gbọdọ dena ohunkohun to le mu ki ikanra naa tun pọ si i tabi to le mu ki wọn woju ijọba, nitori were sun, were sun, bi were ba sun kan ogiri, yoo kọju si ẹni to ni ko maa sun lọ ni.’’ Bẹẹ ni Ọba ilu Ọgọmbọ pari ọrọ rẹ.


Ọwọngogo owo tuntun: Awọn gomina APC rawọ ẹbẹ si Buhari

Faith Adebọla Lojuna ati wa ojutuu si wahala owongogo owo Naira tuntun to gbode kan lasiko yii, ipade pataki kan ti waye laarin awọn gomina ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), ati Olori orileede wa, Ajagun-fẹyinti Mohammadu Buhari. Gbọngan apero ti wọn n pe ni Council Chambers, eyi to wa lọfiisi Aarẹ, l’Abuja, nipade naa ti waye lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹta, oṣu Keji ta a wa yii. Awọn gomina APC ti wọn n pe ara wọn ni Progressives Governors’ Forum (PGF) ni wọn kora jọ lati ba aarẹ fikun lukun lori awọn ọrọ pataki kan. Bo tilẹ jẹ pe wọn o ṣiṣọ loju eegun ohun tipade naa da le, Alaroye gbọ pe ọpọ awuyewuye to n lọ nigboro, lagbo oṣelu ati lori ẹrọ ayelujara, bii ọrọ nipa owo tuntun to wọn bii imi eegun, ọwọngogo epo bẹntiroolu to n peleke si i, ẹsun ti gomina ipinlẹ Kaduna fi kan ileeṣẹ Aarẹ pe awọn aworoṣaṣa kan n fi ori mulẹ ti wọn n gbẹyin bẹbọ jẹ fun eto ipolongo ibo oludije funpo aarẹ wọn, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, ati lọgbọ-lọgbọ abẹnu to n lọ laarin awọn agbaagba ẹgbẹ oṣelu APC, wa lara awọn ọrọ gboogi ti wọn fẹẹ sọ nipade ọhun. Gomina ipinlẹ Kebbi, Atiku Bagudu, to jẹ alaga awọn gomiona PGF yii lo ṣaaju awọn gomina ọhun. Lara awọn gomina to wa sibi ipade naa ni Dave Umahi ti ipinlẹ Ebonyi; Babajide Sanwo-Olu lati Eko; Hope Uzodimma ti Imo; Bello Matawale tipinlẹ Zamfara; Dapọ Abiọdun tipinlẹ Ogun; Mai Bala-Buni lati Yobe; Nasir El-Rufai ti Kaduna; Abdullahi Ganduje tipinlẹ Kano; Abdul Rahman Abdulrazak, gomina ipinlẹ Kwara) ati Sani Bello gomina ipinlẹ Niger ati awọn mi-in. Awọn gomina naa ti parọwa si Aarẹ Buhari pe ko yọnda, ko si faṣẹ si i kawọn araalu maa na owo atijọ ati owo tuntun naa lọ tayọ gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ti wọn ni owo atijọ naa ko ni i ṣee na mọ, wọn eleyii yoo din inira ati aroye to n lọ nigboro lori airowo tuntun na ku.


Gomina ipinlẹ Kebbi, Atiku Bagudu, to jẹ alaga awọn gomiona PGF yii lo ṣaaju awọn gomina ọhun. Lara awọn gomina to wa sibi ipade naa ni Dave Umahi ti ipinlẹ Ebonyi; Babajide Sanwo-Olu lati Eko; Hope Uzodimma ti Imo; Bello Matawale tipinlẹ Zamfara; Dapọ Abiọdun tipinlẹ Ogun; Mai Bala-Buni lati Yobe; Nasir El-Rufai ti Kaduna; Abdullahi Ganduje tipinlẹ Kano; Abdul Rahman Abdulrazak, gomina ipinlẹ Kwara) ati Sani Bello gomina ipinlẹ Niger ati awọn mi-in. Awọn gomina naa ti parọwa si Aarẹ Buhari pe ko yọnda, ko si faṣẹ si i kawọn araalu maa na owo atijọ ati owo tuntun naa lọ tayọ gbedeke ọjọ kẹwaa, oṣu Keji, ti wọn ni owo atijọ naa ko ni i ṣee na mọ, wọn eleyii yoo din inira ati aroye to n lọ nigboro lori airowo tuntun na ku. Gomina El-Rufai, to fede Hausa ba awọn oniroyin sọrọ ṣoki sọ pe awọn ti jẹ ki Buhari mọ ipenija ti owo tuntun naa n lori ọrọ-aje, okoowo ati kara-kata awọn araalu. O ni loootọ ni banki apapọ ilẹ wa lawọn ti ri owo atijọ ti iye rẹ to tiriliọnu meji Naira ko kuro nilẹ, amọ iye owo tuntun ti wọn tẹ jade ko ju ọọdunrun miliọnu Naira (N300 milliion) lọ, eyi ko si le debi kan, tori ko too na fawọn eeyan. Gomina Kaduna ni gbogbo alaye yii lawọn ti ṣe fun Buhari, amọ Aarẹ ko ti i fawọn lesi pato kan, boya yoo gba arọwa awọn o, abi ko ni i gba a wọle


Gomina El-Rufai, to fede Hausa ba awọn oniroyin sọrọ ṣoki sọ pe awọn ti jẹ ki Buhari mọ ipenija ti owo tuntun naa n lori ọrọ-aje, okoowo ati kara-kata awọn araalu. O ni loootọ ni banki apapọ ilẹ wa lawọn ti ri owo atijọ ti iye rẹ to tiriliọnu meji Naira ko kuro nilẹ, amọ iye owo tuntun ti wọn tẹ jade ko ju ọọdunrun miliọnu Naira (N300 milliion) lọ, eyi ko si le debi kan, tori ko too na fawọn eeyan. Gomina Kaduna ni gbogbo alaye yii lawọn ti ṣe fun Buhari, amọ Aarẹ ko ti i fawọn lesi pato kan, boya yoo gba arọwa awọn o, abi ko ni i gba a wọle


Awọn agbebọn pa adajọ sinu kootu to ti n gbọ ẹjọ lọwọ

Monisọla Saka Ọjọ buruku eṣu gbomi mu ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun yii, jẹ fawọn eeyan agbegbe Ejemekwuru atawọn idile Ọgbẹni Ugboma lapapọ. Eyi ko sẹyin bi awọn agbebọn tẹnikẹni ko ti i le sọ ibi ti wọn ti wa ati idi ti wọn tori ẹ pa Nnaemeka Ugboma, ti i ṣe adajọ kootu ibilẹ to wa niluu Ejemekwuru, nijọba ibilẹ Oguta, nipinlẹ Imo. Lasiko ti ọkunrin naa wa lori aga idajọ to n gbọ ẹjọ lọwọ ni wọn wọnu kootu, ti wọn si yinbọn pa a. Ọkada ni wọn lawọn agbebọn naa gbe wa, girigiri wọn ati bi wọn ṣe pa adajọ naa lo mu ki idarudapọ bẹ silẹ layiika ile-ẹjọ ọhun, eto igbẹjọ to n lọ lọwọ lasiko igba naa si fori ṣanpọn, niṣe ni kaluku awọn agbẹjọro, oṣiṣẹ kootu, atawọn ero ti wọn wa nibi igbẹjọ naa sa asala fun ẹmi wọn. Ibẹrubojo ati idarudapọ ti iku ọkunrin adajọ ti wọn lo jẹ ọmọ bibi ilu Nnebukwu, ijọba ibilẹ Oguta, nipinlẹ naa, da silẹ ninu ilu Ejemekwuru, ni wọn lo ṣokunfa bi awọn araalu ṣe n sa kuro nile wọn, ti kaluku si n fori le ibi to ba ri, ki ijamba ma baa ṣe wọn. Ẹnikan to bawọn oniroyin sọrọ ṣalaye pe, “Ọdun 1991 ni ọkunrin adajọ yii ṣetan nileewe giga to ti kẹkọọ imọ nipa ofin. Inu kootu to ti n gbẹjọ lọwọ ni wọn pa a si.


Ibẹrubojo ati idarudapọ ti iku ọkunrin adajọ ti wọn lo jẹ ọmọ bibi ilu Nnebukwu, ijọba ibilẹ Oguta, nipinlẹ naa, da silẹ ninu ilu Ejemekwuru, ni wọn lo ṣokunfa bi awọn araalu ṣe n sa kuro nile wọn, ti kaluku si n fori le ibi to ba ri, ki ijamba ma baa ṣe wọn. Ẹnikan to bawọn oniroyin sọrọ ṣalaye pe, “Ọdun 1991 ni ọkunrin adajọ yii ṣetan nileewe giga to ti kẹkọọ imọ nipa ofin. Inu kootu to ti n gbẹjọ lọwọ ni wọn pa a si. Ọkada lawọn agbebọn ti wọn pa a gun wa, inu ile-ẹjọ ni wọn wọ lọ taara bi wọn ṣe de. Bo ṣe di pe wọn wọ ọ jade sita niyẹn, loju-ẹsẹ nibẹ ni wọn si yinbọn pa a. Bi wọn ṣe pa a tan ni wọn ṣina si ọkada wọn ti wọn lọ. Gbogbo awọn ero kootu, titi kan awọn oṣiṣẹ kootu pata, ni wọn fẹsẹ fẹ ẹ, ni gbogbo igba ti oku ọkunrin naa ṣi wa ninu agbara ẹjẹ ara ẹ nita gbangba.


Ọkada lawọn agbebọn ti wọn pa a gun wa, inu ile-ẹjọ ni wọn wọ lọ taara bi wọn ṣe de. Bo ṣe di pe wọn wọ ọ jade sita niyẹn, loju-ẹsẹ nibẹ ni wọn si yinbọn pa a. Bi wọn ṣe pa a tan ni wọn ṣina si ọkada wọn ti wọn lọ. Gbogbo awọn ero kootu, titi kan awọn oṣiṣẹ kootu pata, ni wọn fẹsẹ fẹ ẹ, ni gbogbo igba ti oku ọkunrin naa ṣi wa ninu agbara ẹjẹ ara ẹ nita gbangba. Gbogbo ẹ lo tilẹ daru mọ eeyan loju, tori ko sẹni to mọ idi ti wọn fi pa a. Ọmọ bibi ilu Nnebukwu, nijọba ibilẹ Oguta, wa nibi naa ni oloogbe”. Ninu ọrọ tiẹ, alaga ẹgbẹ awọn lọọya niluu Owerri, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ Imo, Ugochukwu Allinor, toun naa fidi iṣẹlẹ iku ọkan lara wọn ọhun mulẹ sọ pe ẹgbẹ awọn agbẹjọro ẹka ti ipinlẹ Imo yoo ba awọn araalu sọrọ lori igbesẹ to ba yẹ ni gbigbe lori iṣẹlẹ naa laipẹ.


Gbogbo ẹ lo tilẹ daru mọ eeyan loju, tori ko sẹni to mọ idi ti wọn fi pa a. Ọmọ bibi ilu Nnebukwu, nijọba ibilẹ Oguta, wa nibi naa ni oloogbe”. Ninu ọrọ tiẹ, alaga ẹgbẹ awọn lọọya niluu Owerri, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ Imo, Ugochukwu Allinor, toun naa fidi iṣẹlẹ iku ọkan lara wọn ọhun mulẹ sọ pe ẹgbẹ awọn agbẹjọro ẹka ti ipinlẹ Imo yoo ba awọn araalu sọrọ lori igbesẹ to ba yẹ ni gbigbe lori iṣẹlẹ naa laipẹ.


Nitori wahala owo Naira tuntun, Oluwoo sọko ọrọ si olori banki apapọ ilẹ wa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti bu ẹnu atẹ lu gomina banki apapọ ilẹ wa, Godwin Emefiele, latari wahala tawọn araalu n koju lori ọrọ owo Naira tuntun. O ni ọrọ naa ti da wahala ti ko ṣee fẹnu sọ silẹ lorileede Naijiria, ati pe ṣe lo yẹ ki wọn ṣeto ti awọn araalu yoo fi lanfaani si owo Naira tuntun yii pẹlu irọrun. Ọba Akanbi sọ siwaju pe wahala ipaarọ owo naa ti mu ki eto ọrọ-aje dẹnukọlẹ, to si ti ṣakoba nla fun awọn olokoowo, idi niyẹn to fi yẹ ki igbesẹ bẹrẹ lori amojuto pinpin owo naa. Ninu atẹjade kan ti Kabiyesi fi sita nipasẹ akọwe iroyin rẹ Alli Ibrahim, lo ti sọ pe ṣe ni gbogbo awọn igbesẹ naa wa lati tabuku awọn iṣẹ rere ti Aarẹ Muhammed Buhari ti ṣe. O ke si awọn tọrọ kan, paapaa, ijọba apapọ, lati tete wa nnkan ṣe lori wahala ọrọ ipaarọ owo Naira, eyi to ti sọ ọpọ eeyan di alailọkọ, to si n febi pa wọn. Oluwoo ni ọrọ naa ko yọ awọn lọbalọba silẹ rara, o parọwa si awọn aṣofin lati ṣe ofin alagbara kan pe ki banki apapọ ilẹ wa ṣafikun ọjọ ipaarọ owo yii, ki wọn si ko owo naa jade lọpọ yantuuru.


Ninu atẹjade kan ti Kabiyesi fi sita nipasẹ akọwe iroyin rẹ Alli Ibrahim, lo ti sọ pe ṣe ni gbogbo awọn igbesẹ naa wa lati tabuku awọn iṣẹ rere ti Aarẹ Muhammed Buhari ti ṣe. O ke si awọn tọrọ kan, paapaa, ijọba apapọ, lati tete wa nnkan ṣe lori wahala ọrọ ipaarọ owo Naira, eyi to ti sọ ọpọ eeyan di alailọkọ, to si n febi pa wọn. Oluwoo ni ọrọ naa ko yọ awọn lọbalọba silẹ rara, o parọwa si awọn aṣofin lati ṣe ofin alagbara kan pe ki banki apapọ ilẹ wa ṣafikun ọjọ ipaarọ owo yii, ki wọn si ko owo naa jade lọpọ yantuuru. O ni o yẹ ki Emefiele tọrọ aforiji lọwọ awọn ọmọ orileede Naijiria fun inira to ko ba wọn lori ọrọ owo Naira tuntun yii, ko si sọ idi ti ko fi si owo to pọ niluu.


O ni o yẹ ki Emefiele tọrọ aforiji lọwọ awọn ọmọ orileede Naijiria fun inira to ko ba wọn lori ọrọ owo Naira tuntun yii, ko si sọ idi ti ko fi si owo to pọ niluu.


Awọn ọdọ fẹhonu han n’Ibadan nitori owo Naira ati epo bẹntiroolu, wọn ba dukia rẹpẹtẹ jẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori bi nnkan ko ṣe fara rọ lorileede yii, tawon araalu ko rowo gba ni banki lati ra ohun ti wọn fẹ ati lati ṣe ohun gbogbo ti wọn fẹẹ ṣe, ti epo bẹntiroolu naa ko si ṣee kọ lu, eyi to mu ki owo ọkọ atawọn ohun to n lo epo bẹntiroolu gbowo lori, awọn ọdọ kan ti kora wọn jade niluu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ, ti wọn si n fẹhonu han lori inira buruku ti aisi owo Naira ati epo bẹntiroolu n mu ba wọn. Adugbo Iwo Road, niluu Ibadan, ni awọn ọdọ yii kora wọn kọ si, ti wọn si di oju ọna ti gbogbo awọn arinrin-ajo maa n gba naa pa. Eyi ti mu inira ba awọn arainrin-ajo to n gba awọn agbegbe naa kọja. Oju ọna yii ni awọn to n lọ si ilu Ọyọ, Ogbomọsọ, Ilọrin atawọn ilu lapa Oke-Ọya yoo gba kọja, Bakan naa ni gbogbo awọn arinrin-ajo to n lọ si awọn ipinlẹ bii Ọṣun, Ondo, Ekiti atawọn apa Oke-Ọya, to fi mọ awọn ilẹ Ibo kan yoo ba oju ọna yii kọja. Ṣugbọn niṣe ni gbogbo ọkọ duro, nitori ko si bi wọn ṣe le kọja pẹlu bi wọn ṣe di ọna naa pa. Lati Iwo Road yii la gbọ pe awọn to n fẹhonu han naa ti kọja lọ si Sekiteriati ijọba, nipinlẹ Ọyọ, igi, kumọ, okuta atawọn nnkan bẹẹ ni wọn ko dani, ti ti wọn si n sọko si gilaasi awọn ọfiisi to wa nibẹ, nibi ti wọn ti ba ọpọ nnkan jẹ lawọn ọfiisi ọhun. ALAROYE gbọ pe wọn ṣe ọkan ninu awọn ọlọpaa to n ṣọ ọfiisi gomina leṣe, bẹẹ ni apa awọn agbofinro ko ka awọn ọdọ naa, eyi to mu ki wọn ti geeti to wọ inu ileesẹ ijọba naa pa. Oriṣiiriṣii akọle ni awọn ọdọ naa gbe dani, ti wọn si n kọrin lọlọkan-o-jọkan. Lara ohun ti wọn kọ sara akọle naa ni: ‘Buhari, iya yii pọ’, ‘ko sowo, ko si epo, ṣe ẹ fẹẹ pa wa ni’ ijọba Buhari, wa nnkan ṣe sọrọ to wa nilẹ yii’’ ati bẹẹ bẹẹ lọ, ni wọn n gbe kiri.


Ṣugbọn niṣe ni gbogbo ọkọ duro, nitori ko si bi wọn ṣe le kọja pẹlu bi wọn ṣe di ọna naa pa. Lati Iwo Road yii la gbọ pe awọn to n fẹhonu han naa ti kọja lọ si Sekiteriati ijọba, nipinlẹ Ọyọ, igi, kumọ, okuta atawọn nnkan bẹẹ ni wọn ko dani, ti ti wọn si n sọko si gilaasi awọn ọfiisi to wa nibẹ, nibi ti wọn ti ba ọpọ nnkan jẹ lawọn ọfiisi ọhun. ALAROYE gbọ pe wọn ṣe ọkan ninu awọn ọlọpaa to n ṣọ ọfiisi gomina leṣe, bẹẹ ni apa awọn agbofinro ko ka awọn ọdọ naa, eyi to mu ki wọn ti geeti to wọ inu ileesẹ ijọba naa pa. Oriṣiiriṣii akọle ni awọn ọdọ naa gbe dani, ti wọn si n kọrin lọlọkan-o-jọkan. Lara ohun ti wọn kọ sara akọle naa ni: ‘Buhari, iya yii pọ’, ‘ko sowo, ko si epo, ṣe ẹ fẹẹ pa wa ni’ ijọba Buhari, wa nnkan ṣe sọrọ to wa nilẹ yii’’ ati bẹẹ bẹẹ lọ, ni wọn n gbe kiri. Ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii kan naa ni awọn ọdọ kan ti wọn pera wọn ni Yoruba Youth Council ti kọkọ pariwo sita pe bi nnkan ṣe n lọ lorileede yii pẹlu bi ko ṣe si owo, ti ko si tun si epo, ti ohun gbogbo si wọn gogo ti kọja afarada. Wọn ni iya ọna meji lo n jẹ wa ni Naijiria bayii. Ba a ṣe n jiya epo la n jiya owo Naira ti wọn paarọ ti awọn araalu ko ri gba, eyi to mu ki ọrọ aje dẹnukọlẹ.


Ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii kan naa ni awọn ọdọ kan ti wọn pera wọn ni Yoruba Youth Council ti kọkọ pariwo sita pe bi nnkan ṣe n lọ lorileede yii pẹlu bi ko ṣe si owo, ti ko si tun si epo, ti ohun gbogbo si wọn gogo ti kọja afarada. Wọn ni iya ọna meji lo n jẹ wa ni Naijiria bayii. Ba a ṣe n jiya epo la n jiya owo Naira ti wọn paarọ ti awọn araalu ko ri gba, eyi to mu ki ọrọ aje dẹnukọlẹ. Bii ọjọ marun-un sẹyin, iyẹn ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ni awọn ọdọ kan naa ti wọn pera wọn ni Nigerian Youth Congress for Peace and Development (YCPD), kora wọn jọ niluu Jos, nipinlẹ Plateau, ti wọn fẹhonu han lori bi wọn ko ṣe ri owo tuntun tijọba paarọ gba, ti epo si tun wọn gogo, eyi to mu nnkan nira faraalu. Wọn ni bi nnkan ba n lọ bayii, eto idibo kankan ko ni i waye lorileede yii.


Bii ọjọ marun-un sẹyin, iyẹn ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ni awọn ọdọ kan naa ti wọn pera wọn ni Nigerian Youth Congress for Peace and Development (YCPD), kora wọn jọ niluu Jos, nipinlẹ Plateau, ti wọn fẹhonu han lori bi wọn ko ṣe ri owo tuntun tijọba paarọ gba, ti epo si tun wọn gogo, eyi to mu nnkan nira faraalu. Wọn ni bi nnkan ba n lọ bayii, eto idibo kankan ko ni i waye lorileede yii.


Aisi kiriimu ni Dominic fi tan ọmọ ọdun marun-un to ba ṣerekere n’Idanre

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọkunrin ọmọ ọdun mẹtalelogun kan, Dominic David, lo ti n kawọ pọnyin rojọ lọwọ nile-ẹjọ Majisireeti to wa lagbegbe NEPA, l’Akurẹ, latari ẹsun ṣiṣe ọmọdebinrin ẹni ọdun marun-un kan basubasu ninu ile to n gbe niluu Idanre. Ọmọbinrin ọhun ta a forukọ bo laṣiiri ọhun la gbọ pe Dominic fi bisikiiti tan lọ sile rẹ to wa lagbegbe Basic Road, Odode-Idanre, lọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 ta a wa yii, nibi to ti ṣe ọmọ naa ni iṣekuṣe, lẹyin eyi ni wọn lo tun kilọ fun ọmọdebinrin naa lati pa ẹnu rẹ mọ, o ni ko gbọdọ sọ ohun ti oun foju rẹ ri fawọn obi rẹ ti ko ba fẹẹ kan idin ninu iyọ. Ọmọ ta a n sọrọ rẹ yii ko kọkọ fẹẹ sọrọ loootọ nigba to dele wọn latari ikilọ ti ọkunrin agbaaya yii ti fun un, ṣugbọn nigba to di pe oju abẹ bẹrẹ si i ro o, ti ko si gbadun ara rẹ mọ, lo ṣẹṣẹ waa jẹwọ itu ti Dominic fi i pa fun iya rẹ. O ni Buọda Dominic lo fi bisikiiti tan oun lọ sinu yara kan to n gbe nibi to ti funra rẹ bọ pata nídìí oun, ko too bẹrẹ si i fi ika ọwọ rẹ dabira soju ara oun. Iya ọmọdebinrin naa ko fi ọrọ ọhun falẹ rara pẹlu bo ṣe mori le teṣan ọlọpaa ilu Idanre lati lọọ fẹjọ ọkunrin oni kinni ko mọ ọmọde ọhun sun, kiakia lawọn ọlọpaa si ti fi pampẹ ofin gbe e, ti wọn si tete fi ṣọwọ si ẹka to n ṣe iwadii iwa ọdaran ni olu ileesẹ wọn to wa l’Akurẹ. Lẹyin ti wọn ti ṣe ọkan-o-jọkan ifọrọwanilẹnuwo fun un tan ni wọn taari rẹ sile-ẹjọ lati lọọ koju ẹsun ṣiṣe ọmọde basubasu ti wọn fi kan an.


O ni Buọda Dominic lo fi bisikiiti tan oun lọ sinu yara kan to n gbe nibi to ti funra rẹ bọ pata nídìí oun, ko too bẹrẹ si i fi ika ọwọ rẹ dabira soju ara oun. Iya ọmọdebinrin naa ko fi ọrọ ọhun falẹ rara pẹlu bo ṣe mori le teṣan ọlọpaa ilu Idanre lati lọọ fẹjọ ọkunrin oni kinni ko mọ ọmọde ọhun sun, kiakia lawọn ọlọpaa si ti fi pampẹ ofin gbe e, ti wọn si tete fi ṣọwọ si ẹka to n ṣe iwadii iwa ọdaran ni olu ileesẹ wọn to wa l’Akurẹ. Lẹyin ti wọn ti ṣe ọkan-o-jọkan ifọrọwanilẹnuwo fun un tan ni wọn taari rẹ sile-ẹjọ lati lọọ koju ẹsun ṣiṣe ọmọde basubasu ti wọn fi kan an. Ninu ọrọ Martins Olowofẹsọ to jẹ agbefọba, o ni aisi kiriimu ni olujẹjọ ọhun kọkọ fi pa oju ara ọmọbinrin naa ko too bẹrẹ si i fi ika rẹ ro o. Olowofẹsọ ni Dominic ti kọkọ ṣe ohun kan naa si ẹgbọn ọmọbìnrin yìí to to bii ọmọ ọdun mẹwaa lọdun to kọja, ti ẹni to jẹ baba wọn, iyẹn Ọgbẹni Olufẹmi, si mu ẹjọ rẹ lọ si teṣan nigba naa. O ni ọmọkùnrin ọhun tọwọ bọwe adehun ni teṣan, to si ṣeleri pe oun ko tun ni i dan iru rẹ wo mọ, ṣugbọn to kuna ati mu adehun rẹ ṣẹ pẹlu bo tun ṣe lọọ ṣe ohun kan naa fun aburo ọmọ yii. Agbefọba ni ko si ani-ani pe olujẹjọ ti ṣẹ si abala kẹrin, ila kin-in-ni ati ekeji ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2021, eyi to n daabo bo ẹtọ awọn ọmọde.


Ninu ọrọ Martins Olowofẹsọ to jẹ agbefọba, o ni aisi kiriimu ni olujẹjọ ọhun kọkọ fi pa oju ara ọmọbinrin naa ko too bẹrẹ si i fi ika rẹ ro o. Olowofẹsọ ni Dominic ti kọkọ ṣe ohun kan naa si ẹgbọn ọmọbìnrin yìí to to bii ọmọ ọdun mẹwaa lọdun to kọja, ti ẹni to jẹ baba wọn, iyẹn Ọgbẹni Olufẹmi, si mu ẹjọ rẹ lọ si teṣan nigba naa. O ni ọmọkùnrin ọhun tọwọ bọwe adehun ni teṣan, to si ṣeleri pe oun ko tun ni i dan iru rẹ wo mọ, ṣugbọn to kuna ati mu adehun rẹ ṣẹ pẹlu bo tun ṣe lọọ ṣe ohun kan naa fun aburo ọmọ yii. Agbefọba ni ko si ani-ani pe olujẹjọ ti ṣẹ si abala kẹrin, ila kin-in-ni ati ekeji ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2021, eyi to n daabo bo ẹtọ awọn ọmọde. O ni ko yẹ ki ọmọkunrin naa wa lawujọ eeyan latari iwa rẹ, o ni ki adajọ paṣẹ pe ki wọn lọọ fi i pamọ sinu ọgba ẹwọn titi di ọjọ mi-in ọjọ ire, nitori awọn iwa ati iṣe buruku to wa lọwọ rẹ. Bakan naa lo tun bẹbẹ fun sisun igbẹjọ siwaju ko le ni oore-ọfẹ ati ṣe awọn eto to yẹ fun itẹsiwaju igbẹjọ. Agbẹjọro olujẹjọ, Amofin O. Ọlawale ninu ọrọ tirẹ bẹbẹ fun gbigba beeli onibaara rẹ, o ni olujẹjọ naa si jẹ alaimọkan labẹ ofin titi ti adajọ yoo fi gbe idajọ rẹ kalẹ.


O ni ko yẹ ki ọmọkunrin naa wa lawujọ eeyan latari iwa rẹ, o ni ki adajọ paṣẹ pe ki wọn lọọ fi i pamọ sinu ọgba ẹwọn titi di ọjọ mi-in ọjọ ire, nitori awọn iwa ati iṣe buruku to wa lọwọ rẹ. Bakan naa lo tun bẹbẹ fun sisun igbẹjọ siwaju ko le ni oore-ọfẹ ati ṣe awọn eto to yẹ fun itẹsiwaju igbẹjọ. Agbẹjọro olujẹjọ, Amofin O. Ọlawale ninu ọrọ tirẹ bẹbẹ fun gbigba beeli onibaara rẹ, o ni olujẹjọ naa si jẹ alaimọkan labẹ ofin titi ti adajọ yoo fi gbe idajọ rẹ kalẹ. Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Fọlaṣade Aduroja gba ẹbẹ agbefọba wọle pẹlu bo ṣe ni ki wọn maa gbe ọkunrin naa lọ sinu ọgba ẹwọn na. Ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii ni adajọ ni igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Nigba to n gbe ipinnu rẹ kalẹ, Onidaajọ Fọlaṣade Aduroja gba ẹbẹ agbefọba wọle pẹlu bo ṣe ni ki wọn maa gbe ọkunrin naa lọ sinu ọgba ẹwọn na. Ọjọ kẹsan-an, oṣu Keji, ọdun yii ni adajọ ni igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Lẹyin ti Josiah pa ọga rẹ tan lo ju oku rẹ sinu kanga l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọwọ ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti tẹ ọmọkunrin ẹni ogun ọdun kan, Josiah Godwin, lori ẹsun pe o ṣeku pa ọga rẹ, Ọgbẹni Savior Joseph, to si tun ju oku rẹ sinu kanga lẹyin to pa a tan. ALAROYE gbọ pe iṣẹlẹ naa waye nibi tawọn mejeeji ti n ṣiṣẹ lagbegbe Ìmàfọ̀n, Akurẹ, nijọba ibilẹ Guusu Akurẹ, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja. Ẹgbọn oloogbe, Ọgbẹni Odey Julius Ọgbaji, ṣalaye fawọn oniroyin pe iṣẹ POP, iyẹn awọn to n fi simẹnti da ọkan-o-jọkan ara sara soke aja ile ni aburo oun n ṣe, ti awọn si mọ afurasi ọdaran naa mọ oloogbe yii gẹgẹ bii ọmọ ẹkọṣẹ to n kọṣẹ lọdọ rẹ. O ni oun ati aburo oun ṣi jọ sọrọ nigba to pe oun sori aago laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ṣugbọn ti nọmba rẹ ko wọle mọ lati aarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ti oun ti n pe e pada. Ọgbaji ni oun ko kọkọ fi bẹẹ ja kinni ọhun kunra nitori ṣe loun ro pe boya ina lo ku patapata lori foonu rẹ. Ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ ọhun kan naa lo ni aburo awọn kan, iyẹn ẹni ti wọn bi tẹle oloogbe tun pe oun, to si n beere boya oun gburoo Joseph, nitori gbogbo akitiyan oun lati ri i ba sọrọ lo ja si pabo.


O ni oun ati aburo oun ṣi jọ sọrọ nigba to pe oun sori aago laaarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ṣugbọn ti nọmba rẹ ko wọle mọ lati aarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ti oun ti n pe e pada. Ọgbaji ni oun ko kọkọ fi bẹẹ ja kinni ọhun kunra nitori ṣe loun ro pe boya ina lo ku patapata lori foonu rẹ. Ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ ọhun kan naa lo ni aburo awọn kan, iyẹn ẹni ti wọn bi tẹle oloogbe tun pe oun, to si n beere boya oun gburoo Joseph, nitori gbogbo akitiyan oun lati ri i ba sọrọ lo ja si pabo. O ni lẹyin-o-rẹyin lawọn gbiyanju lati ṣawari Josiah, iyẹn ọmọọṣẹ rẹ lọnakọna, ti awọn si beere bi ọga rẹ ṣe rin lọwọ rẹ. Alaye ti ọmọkunrin naa ṣe fun awọn ni pe ṣe lọga oun deedee ji oun dide lati oju oorun loru ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to si fọ foonu oun mọlẹ, lẹyin eyi lo ni o ki oun mọlẹ, to si bẹrẹ si i lu oun bii kiku, bii yiye, ko too paṣẹ foun lati lọọ sun pada loru ọjọ yii. Josiah ni bi ilẹ ṣe mọ loun ti kẹru oun, ti oun si sa kuro nibi tawọn ti n ṣiṣẹ nigba ti oun ṣakiyesi pe ọga oun ti wa ninu ile igbọnsẹ.


O ni lẹyin-o-rẹyin lawọn gbiyanju lati ṣawari Josiah, iyẹn ọmọọṣẹ rẹ lọnakọna, ti awọn si beere bi ọga rẹ ṣe rin lọwọ rẹ. Alaye ti ọmọkunrin naa ṣe fun awọn ni pe ṣe lọga oun deedee ji oun dide lati oju oorun loru ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to si fọ foonu oun mọlẹ, lẹyin eyi lo ni o ki oun mọlẹ, to si bẹrẹ si i lu oun bii kiku, bii yiye, ko too paṣẹ foun lati lọọ sun pada loru ọjọ yii. Josiah ni bi ilẹ ṣe mọ loun ti kẹru oun, ti oun si sa kuro nibi tawọn ti n ṣiṣẹ nigba ti oun ṣakiyesi pe ọga oun ti wa ninu ile igbọnsẹ. Ẹgbọn oloogbe ni afurasi ọdaran naa ko ri esi gidi kan fun awọn nigba tawọn beere idi to fi sa kuro ni saiti ti wọn ti n ṣiṣẹ lai ri ọga rẹ ṣoju. Ati ibeere tawọn tun bi i pe ki lo de to pa foonu rẹ ti awọn eeyan ko fi ri i pe, ati idi to fi dakẹ jẹẹ lai sọ fun ẹnikẹni nigba ti ko ri ọga rẹ ti wọn jọ lọ sibi iṣẹ? O ni nibi tọrọ ọhun ya awọn lẹnu de, ko si oju fifọ kankan lara gilaasi foonu to ni oloogbe fọ mọlẹ to fi ni o mu ki oun binu sa kuro ni saiti.


Ẹgbọn oloogbe ni afurasi ọdaran naa ko ri esi gidi kan fun awọn nigba tawọn beere idi to fi sa kuro ni saiti ti wọn ti n ṣiṣẹ lai ri ọga rẹ ṣoju. Ati ibeere tawọn tun bi i pe ki lo de to pa foonu rẹ ti awọn eeyan ko fi ri i pe, ati idi to fi dakẹ jẹẹ lai sọ fun ẹnikẹni nigba ti ko ri ọga rẹ ti wọn jọ lọ sibi iṣẹ? O ni nibi tọrọ ọhun ya awọn lẹnu de, ko si oju fifọ kankan lara gilaasi foonu to ni oloogbe fọ mọlẹ to fi ni o mu ki oun binu sa kuro ni saiti. O ni lẹyin ọjọ kẹrin lawọn ṣẹṣẹ ṣawari ọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn ọhun ninu kanga ti ọmọ iṣẹ rẹ ju u si lẹyin to pa a tan, n lawọn ba lọọ fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti. Nigba to n fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami, ni afurasi naa ṣi wa lọdọ awọn ti awọn n fọrọ wa a lẹnu wo lọwọ. O fi kun un pe ni kete ti iwadii ba ti pari lori ọrọ rẹ lawọn yoo foju rẹ bale-ẹjọ.


O ni lẹyin ọjọ kẹrin lawọn ṣẹṣẹ ṣawari ọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn ọhun ninu kanga ti ọmọ iṣẹ rẹ ju u si lẹyin to pa a tan, n lawọn ba lọọ fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti. Nigba to n fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami, ni afurasi naa ṣi wa lọdọ awọn ti awọn n fọrọ wa a lẹnu wo lọwọ. O fi kun un pe ni kete ti iwadii ba ti pari lori ọrọ rẹ lawọn yoo foju rẹ bale-ẹjọ.


Ọwọngogo Naira: Alaboyun ku nitori ọkọ rẹ ko rowo gba ni banki lati tọju rẹ

Ọrẹoluwa Adedeji Ọṣẹ ti ọwọngogo Naira to wa nita latari bi ijọba ṣe paarọ owo ti a n na tẹlẹ, ti wọn ko si ko owo tuntun to to jade ko kere rara. Ọwọn owo naa ti sọ mọlẹbi kan sinu ibanujẹ pẹlu bi dokita ṣe kọ lati tọju iyawo ile kan to loyun sinu nitori ọkọ rẹ ko ri owo ti dokita ni ko san mu silẹ, awọn ọlọsibitu ọlọsibitu ko si fẹẹ ṣiṣẹ ọfẹ. Aitete ri owo gba ni banki naa lo ṣeku pa obinrin alaboyun naa to wa lati agbegbe Kasuwan Magani, nijọba ibilẹ Kajuru, nipinlẹ Kaduna. Ọkọ obinrin ọhun, James Auta, ṣalaye pe nigba ti oun gbe iyawo oun lọ si ileewosan, dokita ni oun gbọdọ san awọn owo kan silẹ ki oun too le ṣe ayẹwo si iyawo oun. Eyi lo mu oun sare gba ibi maṣinni ATM lati gba owo, ṣugbọn oun ko rowo gba. James ni, ‘‘Mo sare lọ si banki mi lati lọọ gba owo, ṣugbọn n ko rowo gba nibẹ.


Ọkọ obinrin ọhun, James Auta, ṣalaye pe nigba ti oun gbe iyawo oun lọ si ileewosan, dokita ni oun gbọdọ san awọn owo kan silẹ ki oun too le ṣe ayẹwo si iyawo oun. Eyi lo mu oun sare gba ibi maṣinni ATM lati gba owo, ṣugbọn oun ko rowo gba. James ni, ‘‘Mo sare lọ si banki mi lati lọọ gba owo, ṣugbọn n ko rowo gba nibẹ. Mo tun lọ sọdọ awọn oni POS, awọn naa ko ri owo fun mi. Latigba tọrọ owo tuntun yii ti ṣẹlẹ lọpọlọpọ awọn oni POS ti kogba sile, ti wọn ti tilẹkun ṣọọbu wọn. Nitori pe n ko ri owo gba, ti awọn ọlọsibitu ko si gba lati tọju rẹ ni mo fi ni ko jẹ ka maa pada lọ sile pẹlu igbagbọ pe Ọlọrun yoo sọ ọ layọ.


Mo tun lọ sọdọ awọn oni POS, awọn naa ko ri owo fun mi. Latigba tọrọ owo tuntun yii ti ṣẹlẹ lọpọlọpọ awọn oni POS ti kogba sile, ti wọn ti tilẹkun ṣọọbu wọn. Nitori pe n ko ri owo gba, ti awọn ọlọsibitu ko si gba lati tọju rẹ ni mo fi ni ko jẹ ka maa pada lọ sile pẹlu igbagbọ pe Ọlọrun yoo sọ ọ layọ. Lati nnkan bii aago mọkanla alẹ ni iyawo mi ti bẹrẹ si i rọbi, ni mo ba pe ọkan ninu awọn nọọsi adugbo pe ko waa ba mi mojuto o niwọn igba ti wọn ko ti da wa lohun lọsibitu nitori owo ti a ko ri san. Loootọ ni iyawo mi bimọ, ṣugbọn bo ṣe bimọ tan ni ẹjẹ n da lara rẹ ti ẹjẹ naa ko si duro rara. Gbogbo akitiyan nọọsi yii lati da ọwọn ẹjẹ naa duro lo ja si pabo, bẹẹ ni iyawo mi jade laye’’.


Lati nnkan bii aago mọkanla alẹ ni iyawo mi ti bẹrẹ si i rọbi, ni mo ba pe ọkan ninu awọn nọọsi adugbo pe ko waa ba mi mojuto o niwọn igba ti wọn ko ti da wa lohun lọsibitu nitori owo ti a ko ri san. Loootọ ni iyawo mi bimọ, ṣugbọn bo ṣe bimọ tan ni ẹjẹ n da lara rẹ ti ẹjẹ naa ko si duro rara. Gbogbo akitiyan nọọsi yii lati da ọwọn ẹjẹ naa duro lo ja si pabo, bẹẹ ni iyawo mi jade laye’’. Bayii ni ọkunrin naa sọ pẹlu ibanujẹ. Ọpọlọpọ araalu ni airi owo tuntun yii gba ti ṣakoba fun, ounjẹ ko ṣee ra, awọn to fẹẹ jade tabi rin irinajo ko ribi lọ, awọn tara wọn ko ya ti wọn fẹẹ roogun ko rowo wọn ti wọn ko si banki gba lati ra ohun ti wọn fẹ, ohun gbogbo si di rudurudu.


Bayii ni ọkunrin naa sọ pẹlu ibanujẹ. Ọpọlọpọ araalu ni airi owo tuntun yii gba ti ṣakoba fun, ounjẹ ko ṣee ra, awọn to fẹẹ jade tabi rin irinajo ko ribi lọ, awọn tara wọn ko ya ti wọn fẹẹ roogun ko rowo wọn ti wọn ko si banki gba lati ra ohun ti wọn fẹ, ohun gbogbo si di rudurudu.


Ojubọrọ ko ṣee gbọmọ lọwọ ekurọ, awa la fi wọn sipo, awa la maa rọpo wọn-Tinubu

Florence Babaṣọla, Oṣogbo funpo aarẹ orileede yii labẹ asia ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, Aśiwaju Bọla Hammed Tinubu, ti sọ pe ko si idiwọ kankan ti ẹnikẹni le ṣeto rẹ to le di erongba oun lati di aarẹ orileede yii lọwọ. Nibi eto ipolongo ibo rẹ to waye ni Nelson Mandela Freedom Park, niluu Oṣogbo, lo ti sọrọ yii l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun yii. Tinubu ni koda bi wọn sọ owo Naira di kọbọ, oun yoo wọle ibo naa. Tinubu, ẹni ti awọn minisita, awọn gomina atawọn eekan ninu ẹgbẹ oṣelu APC lorileede yii ba kọwọọrin sọ pe awọn araalu ti ṣetan lati fẹsẹ rin lọ sibudo idibo lati dibo fun ẹgbẹ oṣelu APC. O ni, “Ojubọrọ kọ la fi n gba ọmọ lọwọ ekurọ. A ki i ṣe ọmọ ale.


Tinubu, ẹni ti awọn minisita, awọn gomina atawọn eekan ninu ẹgbẹ oṣelu APC lorileede yii ba kọwọọrin sọ pe awọn araalu ti ṣetan lati fẹsẹ rin lọ sibudo idibo lati dibo fun ẹgbẹ oṣelu APC. O ni, “Ojubọrọ kọ la fi n gba ọmọ lọwọ ekurọ. A ki i ṣe ọmọ ale. Awa la fi wọn sibẹ, awa naa la maa rọpo wọn, a maa dibo, a maa wọle. “Ko si nnkan ti wọn le ṣe, koda, bi wọn sọ owo Naira di kọbọ, ibi ti a ti maa dibo ko jinna silee wa, a maa fẹsẹ rin lọ sibẹ, ibikibi to wu ki wọn gbe apoti idibo si, a maa debẹ. “Bi ẹ ba sọ pe ẹ maa mu nnkan su wa, a ti rin jinna, a maa duro pẹlu ipinnu ọkan labẹ bo ti wu ko ri.


Awa la fi wọn sibẹ, awa naa la maa rọpo wọn, a maa dibo, a maa wọle. “Ko si nnkan ti wọn le ṣe, koda, bi wọn sọ owo Naira di kọbọ, ibi ti a ti maa dibo ko jinna silee wa, a maa fẹsẹ rin lọ sibẹ, ibikibi to wu ki wọn gbe apoti idibo si, a maa debẹ. “Bi ẹ ba sọ pe ẹ maa mu nnkan su wa, a ti rin jinna, a maa duro pẹlu ipinnu ọkan labẹ bo ti wu ko ri. Gbogbo ẹyin ọdọ ti ẹ n wa iṣẹ lẹ maa riṣẹ, a maa da oriṣiiriṣii ileeṣẹ silẹ fawọn ọmọ wa. “Ẹyin ti ẹ wa nileewe, ẹ pe mi lọmọ ale ti ẹ ba lo ju ọdun mẹrin lọ lẹnu ẹkọ yin, a maa sanwo ileewe yin, a si maa ya yin lowo lati fi ṣiṣẹ”. Tinubu tun fi awọn ọmọ ẹgbẹ naa lọkan balẹ nipinlẹ Ọṣun, o ni didun lọsan yoo so fun wọn nitori ẹrin aringbẹyin lo maa n ni ayọ ninu.


Gbogbo ẹyin ọdọ ti ẹ n wa iṣẹ lẹ maa riṣẹ, a maa da oriṣiiriṣii ileeṣẹ silẹ fawọn ọmọ wa. “Ẹyin ti ẹ wa nileewe, ẹ pe mi lọmọ ale ti ẹ ba lo ju ọdun mẹrin lọ lẹnu ẹkọ yin, a maa sanwo ileewe yin, a si maa ya yin lowo lati fi ṣiṣẹ”. Tinubu tun fi awọn ọmọ ẹgbẹ naa lọkan balẹ nipinlẹ Ọṣun, o ni didun lọsan yoo so fun wọn nitori ẹrin aringbẹyin lo maa n ni ayọ ninu.


Eyi lawọn ohun ti ma a ṣe ti mo ba di aarẹ Naijiria-Kwankwanso

Ọlawale Ajao, Ibadan Oludije fun ipo aarẹ orileede yii lorukọ ẹgbẹ oṣelu New Nigeria People’s Party (NNPP), Alhaji Rabiu Kwankwaso ti fi awọn ọmọ Naijiria pe oun yoo fopin si iṣoro ọwọngogo epo ti gbogbo ọmọ Naijiria n koju lọwọlọwọ bayii ti oun ba wọle idibo to n bọ gẹgẹ bii aarẹ orileede yii. Nibi apero ti awọn igbimọ to n ja fun idagbasoke ẹkun Iwọ-Oorun Guusu ilẹ yii, iyẹn South-West Development Stakeholders Forum gbe kalẹ fawọn to n dupo aarẹ ilẹ yii lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lo ti sọrọ naa ni Gbọngan Jogor Centre, to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan. Kwankwaso, ẹni to ti figba kan jẹ gomina ipinlẹ Kano sọ pe “Ta a ba n sọrọ nipa ọwọn epo, iwa ibajẹ ati iwa ajẹbanu lo n fa a. Lara iwa ibajẹ to n mu epo wọn ni owo iranwọ ti ijọba sọ pe awọn n san lori epo. A si maa fopin si gbogbo iwa ijẹkujẹ to n mu ki epo wọn. Ma a ri i daju pe awọn ẹbu ifọpo ta a ni lorileede yii n ṣiṣẹ. Nigba to n sọrọ lori aṣeyọri ẹ lasiko to wa nipo gomina ipinlẹ Kano ati ohun to ni lọkan lati ṣe nipo ijọba, agba oṣelu naa sọ pe “emi o nigbagbọ ninu aroye ti awọn ijọba kan maa n sọ pe “ko sowo, ko sowo”, owo wa ninu ijọba.


A si maa fopin si gbogbo iwa ijẹkujẹ to n mu ki epo wọn. Ma a ri i daju pe awọn ẹbu ifọpo ta a ni lorileede yii n ṣiṣẹ. Nigba to n sọrọ lori aṣeyọri ẹ lasiko to wa nipo gomina ipinlẹ Kano ati ohun to ni lọkan lati ṣe nipo ijọba, agba oṣelu naa sọ pe “emi o nigbagbọ ninu aroye ti awọn ijọba kan maa n sọ pe “ko sowo, ko sowo”, owo wa ninu ijọba. Mo ti ṣe e nigba ti mo wa ni gomina, a ro awọn eeyan lagbara daadaa. “Laarin ọdun mẹjọ ti mo fi ṣejọba ni mo ya miliọnu kan Naira (₦1m) silẹ fun irolagbara awọn obinrin. A maa n mu ọgọọgọrun-un obinrin fun eto ẹkọṣẹ ọwọ loṣooṣu.


Mo ti ṣe e nigba ti mo wa ni gomina, a ro awọn eeyan lagbara daadaa. “Laarin ọdun mẹjọ ti mo fi ṣejọba ni mo ya miliọnu kan Naira (₦1m) silẹ fun irolagbara awọn obinrin. A maa n mu ọgọọgọrun-un obinrin fun eto ẹkọṣẹ ọwọ loṣooṣu. “Ma a seto idanwo Wayẹẹki ọfẹ fawọn akẹkọọ. Ọdun mẹrin lakẹkọọ to ba yege idanwo JAMB maa lanfaani lati fi esi idanwo yẹn wọle sileewe giga. “Ma a ko awọn alumajiri to n ṣe baara kiri igboro kuro nilẹ.


“Ma a seto idanwo Wayẹẹki ọfẹ fawọn akẹkọọ. Ọdun mẹrin lakẹkọọ to ba yege idanwo JAMB maa lanfaani lati fi esi idanwo yẹn wọle sileewe giga. “Ma a ko awọn alumajiri to n ṣe baara kiri igboro kuro nilẹ. A maa ran awọn ọdọ wọnyi lọ sileewe tabi ka kọ wọn niṣẹ ọwọ”. Bakan naa lo ṣeleri lati pese eto ilera ọfẹ, paapaa fawọn obinrin. Bẹẹ lo ṣeleri eto ẹkọ ọfẹ ati eto igbaye-gbadun fun gbogbo ọmọ Naijiria bi oun ba wọle idibo sipo aarẹ ilẹ yii.


A maa ran awọn ọdọ wọnyi lọ sileewe tabi ka kọ wọn niṣẹ ọwọ”. Bakan naa lo ṣeleri lati pese eto ilera ọfẹ, paapaa fawọn obinrin. Bẹẹ lo ṣeleri eto ẹkọ ọfẹ ati eto igbaye-gbadun fun gbogbo ọmọ Naijiria bi oun ba wọle idibo sipo aarẹ ilẹ yii. Ṣaaju lọkan ninu awọn igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Dokita Dokita Muyiwa Bamgbose, ti sọ fun oludije funpo aarẹ naa loju gbogbo aye pe awọn ko tori owo gbe eto naa kalẹ, nitori naa, awọn ko beere owo tabi gbowo lọwọ eyikeyii ninu awọn oludije to kopa nibi eto yii bi ko ṣe pe ki kaluku ba ara wọn sọ ootọ ọrọ. Ninu ọrọ tiẹ, Alaga igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ sọ pe “a mọ-ọn-mọ ma pe awọn lọbalọba atawọn eeyan to lookọ lawujọ sibi eto yii ni, awọn eeyan wa, awọn iyalọja, iyalaje, oniṣẹ ọwọ, oniṣowo ati bẹẹ bẹẹ lọ la pe lati waa fojurinju pẹlu awọn to n dije dupo aarẹ. “A n ṣe eyi ki ẹyin araalu le mọ pe ẹyin naa ni ipa lati ko ninu ọrọ idagbasoke orileede yii, paapaa, ilẹ Yoruba tiwa nibi.” Adedayọ, to jẹ oludasilẹ iweeroyin ALAROYE fi kun un pe pataki eto itakurọsọ pẹlu awọn oludije fun ipo aarẹ wọnyi ni lati le maa ran awọn to wa nipo ijọba leti awọn ileri ti wọn ba ṣe faraalu lasiko ipolongo idibo wọn.


Ṣaaju lọkan ninu awọn igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Dokita Dokita Muyiwa Bamgbose, ti sọ fun oludije funpo aarẹ naa loju gbogbo aye pe awọn ko tori owo gbe eto naa kalẹ, nitori naa, awọn ko beere owo tabi gbowo lọwọ eyikeyii ninu awọn oludije to kopa nibi eto yii bi ko ṣe pe ki kaluku ba ara wọn sọ ootọ ọrọ. Ninu ọrọ tiẹ, Alaga igbimọ to ṣagbekalẹ eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ sọ pe “a mọ-ọn-mọ ma pe awọn lọbalọba atawọn eeyan to lookọ lawujọ sibi eto yii ni, awọn eeyan wa, awọn iyalọja, iyalaje, oniṣẹ ọwọ, oniṣowo ati bẹẹ bẹẹ lọ la pe lati waa fojurinju pẹlu awọn to n dije dupo aarẹ. “A n ṣe eyi ki ẹyin araalu le mọ pe ẹyin naa ni ipa lati ko ninu ọrọ idagbasoke orileede yii, paapaa, ilẹ Yoruba tiwa nibi.” Adedayọ, to jẹ oludasilẹ iweeroyin ALAROYE fi kun un pe pataki eto itakurọsọ pẹlu awọn oludije fun ipo aarẹ wọnyi ni lati le maa ran awọn to wa nipo ijọba leti awọn ileri ti wọn ba ṣe faraalu lasiko ipolongo idibo wọn. Lara awọn oludije dupo aarẹ ilẹ yii ti igbimọ South-West Development Stakeholders Forum ti gbalejo ṣaaju ni Alhaji Atiku Abubakar (PDP); Ọmọyẹle Ṣoworẹ (AAC), Kọla Abiọla (PRP) Ati Ọmọọba Adebayọ Adewọle (SDP). Ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrin, oṣu yii, ni igbimọ naa yoo gbalejo oludije funpo aarẹ ni ẹgbẹ oṣelu Labour, Peter Obi.


Lara awọn oludije dupo aarẹ ilẹ yii ti igbimọ South-West Development Stakeholders Forum ti gbalejo ṣaaju ni Alhaji Atiku Abubakar (PDP); Ọmọyẹle Ṣoworẹ (AAC), Kọla Abiọla (PRP) Ati Ọmọọba Adebayọ Adewọle (SDP). Ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrin, oṣu yii, ni igbimọ naa yoo gbalejo oludije funpo aarẹ ni ẹgbẹ oṣelu Labour, Peter Obi.


ICPC mu oṣere tiata to n ta owo Naira tuntun

Monisọla Saka Ajọ to n ri si iwa ibajẹ atawọn ẹsun to ba jọ mọ ọn, Independent Corrupt Practices and Other Related Offences (ICPC), ti mu ọkan ninu awọn oṣere ilẹ wa, Ọmọsẹyin Oluwadara Esther, ṣugbọn ti gbogbo eeyan mọ si Sinmisọla Gold, pe o n ta owo Naira ilẹ wa. Ori ayelujara ni oṣere naa gba lọ, to ti kede fun gbogbo aye pe oun n ta owo tuntun ti wọn ṣẹṣẹ ṣe jade ti ọpọlọpọ eeyan n daamu lati ri naa. Oṣere ti wọn lo tun maa n ta ipara, epo bẹntiroolu, bẹẹ lo tun maa n ba awọn ti wọn ba fẹẹ rin irina-ajo lọ silẹ okeere ṣeto ẹ, to si tun n ṣe awọn iṣẹ oriṣiiriṣii mi-in ni Alukoro ICPC, Azuka Ogugua, ni o lo anfaani owo Naira ilẹ wa ti ko fi bẹẹ si nita lati maa ta owo naa ni gbangba, to si n kede rẹ lori ayelujara. Ogugua sọ pe awọn kan ni wọn waa ta awọn lolobo lọjọ kin-in-ni, oṣu Keji yii, nipa ohun ti ọmọbinrin naa n ṣe. Eyi lo jẹ ki ajọ naa jade, ti wọn si ṣọ oṣere naa titi ti wọn fi ri i mu. O fi kun un pe oṣere yii lo lẹdi apo pọ pẹlu awọn kan ti wọn jẹ oṣiṣẹ ileeṣẹ eto inawo, ti wọn wọn si n ko owo naa kuro ninu banki ati awọn ibi gbogbo ti wọn ti n san an, ti wọn si n lọọ ta a ni ita fun awọn eeyan lọna ẹburu.


Ogugua sọ pe awọn kan ni wọn waa ta awọn lolobo lọjọ kin-in-ni, oṣu Keji yii, nipa ohun ti ọmọbinrin naa n ṣe. Eyi lo jẹ ki ajọ naa jade, ti wọn si ṣọ oṣere naa titi ti wọn fi ri i mu. O fi kun un pe oṣere yii lo lẹdi apo pọ pẹlu awọn kan ti wọn jẹ oṣiṣẹ ileeṣẹ eto inawo, ti wọn wọn si n ko owo naa kuro ninu banki ati awọn ibi gbogbo ti wọn ti n san an, ti wọn si n lọọ ta a ni ita fun awọn eeyan lọna ẹburu. Alukro naa sọ pe wọn ti fi ọwọ ofin gbe oṣere yii, o si ti wa lokolo ICPC, nibi to ti n ran wọn lọwọ lori iwadii wọn lori owo Naira tita ati ipalara to le mu ba ọrọ aje ilẹ wa. Ṣugbọn ọtọ loju ti ọpọ eeyan fi wo ọrọ naa, ọrọ buruku lawọn kan n sọ si ajọ naa pẹlu bi wọn ṣe mu ọmọbinrin yii, wọn ni eyi ti wọn ni ki okobo wọn bọ, wọn ko bọ ọ. Ọkunrin kan kọ ọ sabẹ iroyin naa lori Instagraamu ICPC pe, ‘awọn ICPC yii ko le mu ileeṣẹ banki apapọ ilẹ wa atawọn oṣiṣẹ wọn to n ko owo naa jade fun awọn eeyan. Ẹ wa si Jobi Fẹlẹ Way, n’Ikẹja, ki ẹ waa wo bi wọn ṣe n ta owo fun awọn oloṣelu lọkunrin ati lobinrin.


Alukro naa sọ pe wọn ti fi ọwọ ofin gbe oṣere yii, o si ti wa lokolo ICPC, nibi to ti n ran wọn lọwọ lori iwadii wọn lori owo Naira tita ati ipalara to le mu ba ọrọ aje ilẹ wa. Ṣugbọn ọtọ loju ti ọpọ eeyan fi wo ọrọ naa, ọrọ buruku lawọn kan n sọ si ajọ naa pẹlu bi wọn ṣe mu ọmọbinrin yii, wọn ni eyi ti wọn ni ki okobo wọn bọ, wọn ko bọ ọ. Ọkunrin kan kọ ọ sabẹ iroyin naa lori Instagraamu ICPC pe, ‘awọn ICPC yii ko le mu ileeṣẹ banki apapọ ilẹ wa atawọn oṣiṣẹ wọn to n ko owo naa jade fun awọn eeyan. Ẹ wa si Jobi Fẹlẹ Way, n’Ikẹja, ki ẹ waa wo bi wọn ṣe n ta owo fun awọn oloṣelu lọkunrin ati lobinrin. Ẹnikan to pera ẹ ni homestyle_dishes sọ pe ‘ Ṣe ni ki ẹyin eeyan wọnyi lọọ mu awọn manija banki ti wọn n ta owo tuntun yii nitori imọtara wọn nikan. Kẹ ẹ tun mu awọn to n ta owo naa lawọn kilọọbu ati ni pati kaakiri, ti awọn mẹkunnu si wa nibẹ ti iya n jẹ wọn. Ebi n pa awọn eeyan ku, awọn meji ni wọn ku sileewosan lanaa, alaboyun kan ti ọmọ ọdun marun-un kan, nitori ko si owo ti wọn le san silẹ lọsibitu ati eyi ti wọn le fi ra oogun.


Ẹnikan to pera ẹ ni homestyle_dishes sọ pe ‘ Ṣe ni ki ẹyin eeyan wọnyi lọọ mu awọn manija banki ti wọn n ta owo tuntun yii nitori imọtara wọn nikan. Kẹ ẹ tun mu awọn to n ta owo naa lawọn kilọọbu ati ni pati kaakiri, ti awọn mẹkunnu si wa nibẹ ti iya n jẹ wọn. Ebi n pa awọn eeyan ku, awọn meji ni wọn ku sileewosan lanaa, alaboyun kan ti ọmọ ọdun marun-un kan, nitori ko si owo ti wọn le san silẹ lọsibitu ati eyi ti wọn le fi ra oogun. Oju opo ko si ja gaara lanaa to fi jẹ pe wọn ko le fi owo ranṣẹ si asunwọn ẹlomi-in. Ninu gbogbo ohun ti a ba n ṣe, ẹ jẹ ka maa ranti pe Ọlọrun to da wa wa laaye, yoo si ṣedajọ onikaluku lasiko to ba yẹ.’


Oju opo ko si ja gaara lanaa to fi jẹ pe wọn ko le fi owo ranṣẹ si asunwọn ẹlomi-in. Ninu gbogbo ohun ti a ba n ṣe, ẹ jẹ ka maa ranti pe Ọlọrun to da wa wa laaye, yoo si ṣedajọ onikaluku lasiko to ba yẹ.’


Ọpọ eeyan ha sabẹ ile gogoro ti wọn n kọ lọwọ to ya lulẹ

Faith Adebọla Ile-alaja rẹpẹtẹ kan ti wọn n kọ lọwọ niluu Abuja, olu-ilu ilẹ wa, ti wo lulẹ ni nnkan bii aago mejila ọsan Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun yii, lasiko tawọn oṣiṣẹ atawọn agbaṣẹṣe n da kọnkere ọkan ninu awọn aja ile naa lọwọ, ọpọ eeyan ni ile naa wo lu mọlẹ, wọn o si ti i ri ẹnikẹni yọ jade labẹ ẹbiti naa titi di ba a ṣe n sọ yii. Iṣẹlẹ yii waye lagbegbe Gwarinpa, niluu Abuja, l’Opopona kan ti wọn n pe ni 4th Avenue, nidojukọ ileetaja igbalode C-Bricks and More. Ninu fidio kan ti ẹnikan tiṣẹlẹ ọhun ṣoju rẹ gbe sori ẹrọ agbọrọkaye tuita (twitter) rẹ, o ṣafihan bawọn oṣiṣẹ ti ori ko yọ layiika awoku ile naa ṣe n sa kijokijo, ti ọpọ si n kawọ mọri, ti wọn n sọ pe ọpọ awọn oṣiṣẹ ni wọn ṣi wa labẹ awoku naa, wọn lawọn n gburoo igbe, ‘ẹ ran wa lọwọ, ẹ ṣaanu wa o’ tawọn kan lara wọn n pa. Bẹẹ ni fidio naa ṣafihan ọparun ati irin jangan-jangan ti wọn fi gbe kọnkere duro lasiko ti wọn n kun dẹkinni ile naa, amọ ti gbogbo ẹ ti wo lulẹ bẹẹrẹ. Alaroye gbọ pe awọn to n ṣiṣẹ lọwọ nibi ile to da lulẹ ọhun maa n ju aadọta lọ loojọ. A gbọ pe awọn oṣiṣẹ ajọ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri ti ijọba apapọ, National Emergency Management Agency (NEMA) ti de ibi iṣẹlẹ ọhun, wọn si ti n ṣe aayan lati ko ẹbiti kuro lori awọn to ha sabẹ awoku naa.


O ma ṣe o, iya oṣere ilẹ wa yii ku lojiji

Ọlawale Ajao Inu ọfọ ni gbajugbaja oṣere tiata Yoruba nni, Bisọla Badmus, wa bayii pẹlu bo ṣe padanu iya ẹ laaarọ ọjọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kin-in-ni, oṣu Keji, ọdun yii. Funra oṣerebinrin to dudu daadaa yii lo tufọ iku mama rẹ lori Instagraamu rẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee, tiṣẹlẹ ọhun waye. Ọrọ idagbere ati aro ni oṣere naa kọ sibẹ pe, “O di gbere o, Wura Mi…Titi digba mi-in ta a tun maa pade. Sun-un-re o, WURA MI. O ti lọ lati sinmi ni, WURA MI. Titi aye ni n oo maa ṣaaro rẹ, IYA ADUNNI’’.


Sun-un-re o, WURA MI. O ti lọ lati sinmi ni, WURA MI. Titi aye ni n oo maa ṣaaro rẹ, IYA ADUNNI’’. ALAROYE gbọ pe o ṣe diẹ ti aisan ti da mama naa gbalẹ, gbogbo itọju to si yẹ ni Bisọla atawọn ọmọ mama yii to ku fun un lasiko to wa laye, ṣugbọn aisan lo ṣee wo, ko sẹni to ri tọlọjọ ṣe. Iya oṣere naa pada jade laye. Latigba ti oṣere to bi ọmọkunrin kan fun gbajumọ olorin Fuji ilẹ wa nni, Wasiu Ayinde, ti gbe ọrọ naa sita ni awọn ololufẹ rẹ, paapaa ju lọ awọn oṣere ẹgbẹ ẹ ti n ki oṣere naa ku ara fẹra ku mama rẹ to ku yii.


ALAROYE gbọ pe o ṣe diẹ ti aisan ti da mama naa gbalẹ, gbogbo itọju to si yẹ ni Bisọla atawọn ọmọ mama yii to ku fun un lasiko to wa laye, ṣugbọn aisan lo ṣee wo, ko sẹni to ri tọlọjọ ṣe. Iya oṣere naa pada jade laye. Latigba ti oṣere to bi ọmọkunrin kan fun gbajumọ olorin Fuji ilẹ wa nni, Wasiu Ayinde, ti gbe ọrọ naa sita ni awọn ololufẹ rẹ, paapaa ju lọ awọn oṣere ẹgbẹ ẹ ti n ki oṣere naa ku ara fẹra ku mama rẹ to ku yii. Lara awọn to ti ba Bisọla daro iku mama rẹ ni arẹwa oṣere to fi orileede Amẹrika ṣe ibugbe nni, Toyin Adewale, oṣere naa kọ ọ sabẹ fọto Iya Bisọla pe, ‘Eeeyaa, pẹlẹ o, Bisọla, ku ara fẹra ku, ki Ọlọrun tẹ wọn si afẹfẹ rere. Bakan na ni Faithia Balogun, ẹni to kọ ọ sabẹ aworan naa pe ‘Mo ba ọ daro ti iku mama rẹ, ki Ọlọrun fun ọkan wọn nisinmi’. Ẹlomin-in to tun kọ ọrọ idaro nipa iku Mama Bisọla queenoluwa.


Lara awọn to ti ba Bisọla daro iku mama rẹ ni arẹwa oṣere to fi orileede Amẹrika ṣe ibugbe nni, Toyin Adewale, oṣere naa kọ ọ sabẹ fọto Iya Bisọla pe, ‘Eeeyaa, pẹlẹ o, Bisọla, ku ara fẹra ku, ki Ọlọrun tẹ wọn si afẹfẹ rere. Bakan na ni Faithia Balogun, ẹni to kọ ọ sabẹ aworan naa pe ‘Mo ba ọ daro ti iku mama rẹ, ki Ọlọrun fun ọkan wọn nisinmi’. Ẹlomin-in to tun kọ ọrọ idaro nipa iku Mama Bisọla queenoluwa. Oun kọ tiẹ pe, ‘Pẹlẹ o, ọkọ mi, jọwọ mu un mọra o, Ki Allah dari ẹsẹ rẹ ji i, ko si tẹ ẹ si Alujanna onidẹra. Ọpọlọpọ awọn ololufẹ oṣere yii ni wọn ti n ba a daro iku mama rẹ.


Oun kọ tiẹ pe, ‘Pẹlẹ o, ọkọ mi, jọwọ mu un mọra o, Ki Allah dari ẹsẹ rẹ ji i, ko si tẹ ẹ si Alujanna onidẹra. Ọpọlọpọ awọn ololufẹ oṣere yii ni wọn ti n ba a daro iku mama rẹ.


Nitori to fẹ iyawo keji, baale ile kan dero ile-ẹjọ

Monisọla Saka L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kin-in-ni, oṣu Keji, ọdun 2023 yii, nileeṣẹ ọlọpaa wọ ọkunrin kan, Ọgbẹni Edmund Uzoma, lọ siwaju ile ẹjọ Majisireeti to wa lagbegbe Yaba, nipinlẹ Eko, lori ẹsun pe o fẹyawo keji. Ẹsun mẹta ọtọọtọ ti wọn fi kan Uzoma niwaju Adajọ Adeọla Ọlatunbọsun ni pe o fẹyawo ẹlẹẹkeji to ta ko ofin igbeyawo alarede to ba iyawo ile ẹ ṣe, bẹẹ lo tun parọ lori awọn nnkan to wa ninu akọsilẹ to ṣe lasiko to n ṣe igbeyawo ẹlẹẹkeji ati iwe-ẹri igbeyawo wọn. Agbefọba, Idowu Ọṣungbure, ṣalaye fun ile ẹjọ pe pẹlu bo ṣe jẹ pe Uzoma niyawo sile, o tun lọọ ṣegbeyawo alarede pẹlu obinrin kan to n jẹ Sophia Yongxian. O fi kun un pe, olujẹjọ tun parọ niwaju ile-ẹjọ to so oun ati Sophia papọ pe apọn loun, oun ko niyawo ri, bẹẹ loun ko ni obinrin kankan sile lasiko naa. Lati ọdun 2019 ni Ọṣungbure sọ pe Uzoma ti ṣe aṣemaṣe ọhun, ati pe ijiya wa fun iru ẹṣẹ yii labẹ abala ikarundinlọgọfa ati irinwo-o-le-mọkanla iwe ofin iwa ọdaran nipinlẹ Eko ati ọtalelọọọdunrun-o-le-mẹwaa iwe ofin ilẹ Naijiria, ti ọdun 2004. Ninu ẹsun ti adajọ ka jade lo ti ni, “Pe iwọ Edmund Uzoma, to n gbe lagbegbe Lekki Road 15, Golden Gate Apartment, nipinlẹ Eko, ṣẹ si ofin pẹlu bo o ṣe lọọ ṣegbeyawo ẹlẹẹkeji ati irọ to o pa ninu awọn akọsilẹ to o ṣe lasiko ti wọn n so iwọ ati obinrin keji yii pọ”.


O fi kun un pe, olujẹjọ tun parọ niwaju ile-ẹjọ to so oun ati Sophia papọ pe apọn loun, oun ko niyawo ri, bẹẹ loun ko ni obinrin kankan sile lasiko naa. Lati ọdun 2019 ni Ọṣungbure sọ pe Uzoma ti ṣe aṣemaṣe ọhun, ati pe ijiya wa fun iru ẹṣẹ yii labẹ abala ikarundinlọgọfa ati irinwo-o-le-mọkanla iwe ofin iwa ọdaran nipinlẹ Eko ati ọtalelọọọdunrun-o-le-mẹwaa iwe ofin ilẹ Naijiria, ti ọdun 2004. Ninu ẹsun ti adajọ ka jade lo ti ni, “Pe iwọ Edmund Uzoma, to n gbe lagbegbe Lekki Road 15, Golden Gate Apartment, nipinlẹ Eko, ṣẹ si ofin pẹlu bo o ṣe lọọ ṣegbeyawo ẹlẹẹkeji ati irọ to o pa ninu awọn akọsilẹ to o ṣe lasiko ti wọn n so iwọ ati obinrin keji yii pọ”. Olujẹjọ rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ pe oun ko jẹbi, Adajọ Ọlatunbọsun faaye beeli silẹ fun un pẹlu miliọnu kan Naira. O ni ko san miliọnu kan Naira gẹgẹ bii owo beeli ara rẹ, pẹlu oniduuro meji. O tẹsiwaju pe ọkan ninu awọn oniduuro mejeeji naa gbọdọ ni ilẹ nipinlẹ Eko.


Olujẹjọ rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ pe oun ko jẹbi, Adajọ Ọlatunbọsun faaye beeli silẹ fun un pẹlu miliọnu kan Naira. O ni ko san miliọnu kan Naira gẹgẹ bii owo beeli ara rẹ, pẹlu oniduuro meji. O tẹsiwaju pe ọkan ninu awọn oniduuro mejeeji naa gbọdọ ni ilẹ nipinlẹ Eko. O waa sun igbẹjọ si ọjọ karundinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii.


O waa sun igbẹjọ si ọjọ karundinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii.


Iku Adegoke: Igbẹjọ Adedoyin pari, ọkunrin naa ko ri ẹlẹrii kankan pe

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Onidaajọ Adepele Ojo to n ṣe ẹjọ ẹsun ipaniyan ti wọn fi kan Dokita Rahmon Adedoyin atawọn oṣiṣẹ ile-itura rẹ mẹfa, ti kede pe igbẹjọ ti pari lori ọrọ naa. Adedoyin atawọn oṣiṣẹ rẹ ni wọn n jẹjọ lori iku to pa akẹkọọ Fasiti Ifẹ kan, Timothy Adegoke, sinu otẹẹli Hilton, to wa niluu Ileefẹ, ninu oṣu Kọkanla, ọdun 2021. Lẹyin ti wọn kọkọ pari igbẹjọ lọdun to kọja ni agbẹjọro ti awọn mọlẹbi Adegoke gba, Fẹmi Falana, SAN rọ ile–ẹjọ pe awọn fẹẹ fi kun awọn ẹsun ti wọn fi kan awọn olujẹjọ. Nigba naa ni Falana fi ẹsun ipaniyan kun ẹsun ti wọn fi kan Dokita Adedoyin, agbẹjọro rẹ, Barisita Kehinde Ẹlẹja, SAN, sọ fun ile–ẹjọ pe yoo pe awọn ẹlẹrii meji. Latari pe wọn ko ri ẹlẹrii ti Adedoyin fẹẹ pe mu wa si kootu nijoko igbẹjọ to kọja ni wọn ṣe sun igbẹjọ siwaju di ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun 2023. Ṣugbọn ni kootu ni agbẹjọro Adedoyin tun ti sọ pe gbogbo igbiyanju awọn lati gbe awọn ẹlẹrii mejeeji to ni wa si kootu lo ja si pabo.


Nigba naa ni Falana fi ẹsun ipaniyan kun ẹsun ti wọn fi kan Dokita Adedoyin, agbẹjọro rẹ, Barisita Kehinde Ẹlẹja, SAN, sọ fun ile–ẹjọ pe yoo pe awọn ẹlẹrii meji. Latari pe wọn ko ri ẹlẹrii ti Adedoyin fẹẹ pe mu wa si kootu nijoko igbẹjọ to kọja ni wọn ṣe sun igbẹjọ siwaju di ọjọ keji, oṣu Keji, ọdun 2023. Ṣugbọn ni kootu ni agbẹjọro Adedoyin tun ti sọ pe gbogbo igbiyanju awọn lati gbe awọn ẹlẹrii mejeeji to ni wa si kootu lo ja si pabo. Ẹlẹja ṣalaye pe awọn gbiyanju lati gbe Dokita Benedict Agpo ti Nigeria Police Forensic Science Laboratory lati Force CID Annex, Alagbon, nipinlẹ Eko, ati Inspẹkitọ Victor Ekpenyong wa, ṣugbọn ko ṣee ṣe. O ni wakati mẹrinlelogun sẹyin ni Ekpenyong ṣẹṣẹ sọ pe oun ni iṣẹ nita. Nitori naa, o ni pẹlu bi awọn ko ṣe lanfaani lati gbe awọn ẹlẹrii naa wa, ki kootu pari igbẹjọ olujẹjọ akọkọ to jẹ Adedoyin.


Ẹlẹja ṣalaye pe awọn gbiyanju lati gbe Dokita Benedict Agpo ti Nigeria Police Forensic Science Laboratory lati Force CID Annex, Alagbon, nipinlẹ Eko, ati Inspẹkitọ Victor Ekpenyong wa, ṣugbọn ko ṣee ṣe. O ni wakati mẹrinlelogun sẹyin ni Ekpenyong ṣẹṣẹ sọ pe oun ni iṣẹ nita. Nitori naa, o ni pẹlu bi awọn ko ṣe lanfaani lati gbe awọn ẹlẹrii naa wa, ki kootu pari igbẹjọ olujẹjọ akọkọ to jẹ Adedoyin. Bakan naa ni agbẹjọro awọn olujẹjọ yooku sọ pe awọn naa fara mọ ọn ki igbẹjọ pari. Nitori naa, Onidaajọ Adepele Ojo kede ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii, gẹgẹ bii ọjọ ti awọn agbẹjọro fun gbogbo awọn olujẹjọ yoo mu akọsilẹ awijare wọn (Final written addresses) wọn wa.


Bakan naa ni agbẹjọro awọn olujẹjọ yooku sọ pe awọn naa fara mọ ọn ki igbẹjọ pari. Nitori naa, Onidaajọ Adepele Ojo kede ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii, gẹgẹ bii ọjọ ti awọn agbẹjọro fun gbogbo awọn olujẹjọ yoo mu akọsilẹ awijare wọn (Final written addresses) wọn wa.


Iru ki leleyii, Idris lọọ ka ẹlẹhaa mọnu mọṣalaasi, o si fipa ba a lo pọ n‘Ibadan

Awọn ẹgbẹ Musulumi loriṣiiriṣii ni wọn tu jade lọjọ Aje, Mọnde, ọgbọnjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii lati fẹhonu han niluu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ latari bi ọmọkunrin kan ti wọn porukọ rẹ ni Idris, ṣugbọn ti inagijẹ rẹ n jẹ Kesari ṣe wọnu mọṣalaasi kan lọ ni Iwo Road, niluu Ibadan, to si lọọ fipa ba ẹlẹhaa to wa ninu mọṣalaaṣi ọhun laṣepọ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii. Ọmọ ọkan ninu awọn onimọto ni wọn pe ọmọkunrin to yọ wọnu mọṣalaaṣi ọhun, to si fipa ba obinrin to wa ninu aṣọ ẹha lo pọ. Ibinu ọrọ yii ni awọn agbaagba Musulumi niluu Ibadan, eyi ti gbajumọ oniwaasi nni, Sheik Amubiẹya, dari ṣe fi ẹhonu han ta ko iwa buruku naa. ALAROYE gbọ pe ọmọ bibi inu ọkan ninu awọn adari ẹgbẹ onimọto ti wọn n pe ni Al-Majiri ni Idris. Ọwọ awọn agbofinro ti tẹ ọmọkunrin naa, wọn si ti mu un lọ si ẹka ileeṣẹ ọtẹmuyẹ awọn ọlọpaa, nibi ti wọn ti n fọrọ wa a lẹnu wo. Ohun ti awọn ẹgbẹ Musulumi naa n beere fun ni pe ki wọn ma ṣe jẹ ki ọmọkunrin naa lọ lai jiya.


ALAROYE gbọ pe ọmọ bibi inu ọkan ninu awọn adari ẹgbẹ onimọto ti wọn n pe ni Al-Majiri ni Idris. Ọwọ awọn agbofinro ti tẹ ọmọkunrin naa, wọn si ti mu un lọ si ẹka ileeṣẹ ọtẹmuyẹ awọn ọlọpaa, nibi ti wọn ti n fọrọ wa a lẹnu wo. Ohun ti awọn ẹgbẹ Musulumi naa n beere fun ni pe ki wọn ma ṣe jẹ ki ọmọkunrin naa lọ lai jiya. Ki wọn fi iya to tọ jẹ ẹ ko le jẹ ẹko fun awọn to ba tun fẹẹ dan iru rẹ wo.


Ki wọn fi iya to tọ jẹ ẹ ko le jẹ ẹko fun awọn to ba tun fẹẹ dan iru rẹ wo.


Ẹgbọn ọkọ ka iyawo aburo ẹ mọ pẹlu ale, n lobinrin naa ba ran haya kila lọọ yinbọn pa a

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori tiyẹn ka a mọ pẹlu ẹ, iyawo ile kan ti ran awọn agbanipa si ẹgbọn ọkọ ẹ to n jẹ Moshood Orolade, o loun ko fẹ ki baba naa tu aṣiri iṣẹlẹ naa sita faye. Bo tilẹ jẹ pe obinrin yii ṣi wa nibi to ti n jaye ori ẹ, sibẹ, ọwọ ti tẹ ọdaju eeyan to ran ẹni ẹlẹni lọ sọrun apapandodo, Success Samuel lo n jẹ. Ki i ṣe pe ọkunrin ẹni ọdun mẹrindinlaaadọta (46) yii, pẹlu awọn afurasi ọdaran ẹgbẹ ẹ pa Ọgbẹni Orolade nikan, wọn ti kọkọ ja oun atawọn ara ile ẹ lole owo, ẹrọ ibanisọrọ atawọn dukia wọn ki wọn too yinbọn pa baba naa danu. Lara awọn ti wọn ja lole pẹlu Oloogbe Orolade lọmọbinrin ẹ to n jẹ Dasọla Orolade ati ọmọ ẹ ọkunrin to n jẹ Asimiyu Orolade. Ni ọgbọnjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii, iyẹn ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lalukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Adewale Ọṣifẹṣọ ṣafihan Samuel pẹlu awọn afurasi ọdaran mi-in lorukọ CP Adebọwale Williams ti i ṣe ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ naa. Oṣifẹṣọ fidi ẹ mulẹ pe miliọnu mẹrin ataabọ Naira (₦4.5m) lobinrin naa ṣeleri lati fun un to ba ba a gbẹmi ẹgbọn ọkọ rẹ ko too di pe ọwọ awọn ọlọpaa to n tọpinin iṣẹlẹ ọdaran lawujọ tẹ ọkunrin afurasi apaayan naa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii.


Lara awọn ti wọn ja lole pẹlu Oloogbe Orolade lọmọbinrin ẹ to n jẹ Dasọla Orolade ati ọmọ ẹ ọkunrin to n jẹ Asimiyu Orolade. Ni ọgbọnjọ, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii, iyẹn ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lalukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Adewale Ọṣifẹṣọ ṣafihan Samuel pẹlu awọn afurasi ọdaran mi-in lorukọ CP Adebọwale Williams ti i ṣe ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ naa. Oṣifẹṣọ fidi ẹ mulẹ pe miliọnu mẹrin ataabọ Naira (₦4.5m) lobinrin naa ṣeleri lati fun un to ba ba a gbẹmi ẹgbọn ọkọ rẹ ko too di pe ọwọ awọn ọlọpaa to n tọpinin iṣẹlẹ ọdaran lawujọ tẹ ọkunrin afurasi apaayan naa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii. O ni, “ni nnkan bii aago kan aabọ ọsan ọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lawọn adigunjale jalẹkun wọnu ile idile Orolade laduugbo Alakia, n’Ibadan, pẹlu ibọn, ada atawọn nnkan ija oloro mi-in, ti wọn si ja wọn lole dukia wọn. “O ṣe ni laaanu pe awọn eeyan yii pa Ọgbẹni Moshood Orolade to jẹ lori idile yẹn, wọn si sa lọ lẹyin ti wọn huwa ika yii tan. “Ni kete ti ẹka to n mojuto iwa ọdaran nileeṣẹ wa gbọ nipa iṣẹlẹ yẹn ni wọn ko awọn ọlọpaa lọ sibẹ lati wa awọn ọdaran yẹn ri.


O ni, “ni nnkan bii aago kan aabọ ọsan ọjọ kẹta, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lawọn adigunjale jalẹkun wọnu ile idile Orolade laduugbo Alakia, n’Ibadan, pẹlu ibọn, ada atawọn nnkan ija oloro mi-in, ti wọn si ja wọn lole dukia wọn. “O ṣe ni laaanu pe awọn eeyan yii pa Ọgbẹni Moshood Orolade to jẹ lori idile yẹn, wọn si sa lọ lẹyin ti wọn huwa ika yii tan. “Ni kete ti ẹka to n mojuto iwa ọdaran nileeṣẹ wa gbọ nipa iṣẹlẹ yẹn ni wọn ko awọn ọlọpaa lọ sibẹ lati wa awọn ọdaran yẹn ri. Nigbẹyin gbẹyin, ọwọ papa tẹ ọga awọn afurasi ọdaran yẹn to n jẹ Success Samuel, nibi to sa pamọ si. Ibọn ilewọ oyinbo kan to jẹ oloju meji, ọta ibọn mẹjọ, ọmọ-odo kan pẹlu apola igi kan ti wọn lo fun iṣẹ buruku yẹn lawọn ọlọpaa to mu Samuel ka mọ ọn lọwọ. Oun funra rẹ si ti jẹwọ pe oun loun pa Oloogbe Orolade loootọ”.


Nigbẹyin gbẹyin, ọwọ papa tẹ ọga awọn afurasi ọdaran yẹn to n jẹ Success Samuel, nibi to sa pamọ si. Ibọn ilewọ oyinbo kan to jẹ oloju meji, ọta ibọn mẹjọ, ọmọ-odo kan pẹlu apola igi kan ti wọn lo fun iṣẹ buruku yẹn lawọn ọlọpaa to mu Samuel ka mọ ọn lọwọ. Oun funra rẹ si ti jẹwọ pe oun loun pa Oloogbe Orolade loootọ”. Samuel jẹwọ fawọn oniroyin pẹlu alaye pe ọrẹ oun kan to n jẹ Dele lọ bẹ oun lati gbẹmi baba onibaba. O ṣalaye pe, “Dele lo waa ba mi lọjọ kan, o ni iya kan gbe iṣẹ ẹmi baba kan fun oun, ọun n wa ẹni to maa ba a pa a nitori aṣiri oun kan wa lọwọ baba yẹn ti oun ko fẹ ko tu sita nitori nnkan to le le oun kuro nile ọkọ oun ni bi aṣiri yẹn ba tu sita. Dele gan-an lobinrin yẹn bẹ lati ba oun pa baba yẹn ki Dele too sọ fun emi”.


Samuel jẹwọ fawọn oniroyin pẹlu alaye pe ọrẹ oun kan to n jẹ Dele lọ bẹ oun lati gbẹmi baba onibaba. O ṣalaye pe, “Dele lo waa ba mi lọjọ kan, o ni iya kan gbe iṣẹ ẹmi baba kan fun oun, ọun n wa ẹni to maa ba a pa a nitori aṣiri oun kan wa lọwọ baba yẹn ti oun ko fẹ ko tu sita nitori nnkan to le le oun kuro nile ọkọ oun ni bi aṣiri yẹn ba tu sita. Dele gan-an lobinrin yẹn bẹ lati ba oun pa baba yẹn ki Dele too sọ fun emi”. Titi ta a fi pari akojọ iroyin yii ni Samuel ṣi wa lahaamọ awọn agbofinro ti wọn n ṣewadii awọn ọran to da. Ni kete ti iwadii ọhun ba ti pari ni CP Williams yoo gbe e lọ sile-ẹjọ gẹgẹ bi SP Ọṣifẹṣọ ṣe fidi ẹ mulẹ fawọn n’Ibadan.


Titi ta a fi pari akojọ iroyin yii ni Samuel ṣi wa lahaamọ awọn agbofinro ti wọn n ṣewadii awọn ọran to da. Ni kete ti iwadii ọhun ba ti pari ni CP Williams yoo gbe e lọ sile-ẹjọ gẹgẹ bi SP Ọṣifẹṣọ ṣe fidi ẹ mulẹ fawọn n’Ibadan.


Eeyan mẹsan-an ku lojiji, kontena lo re lu ọkọ akero l’Oju-Ẹlẹgba

Ọrẹoluwa Adedeji Eeyan mẹsan-an, ninu eyi ti ọkunrin agbalagba mẹrin, obinrin mẹta atawọn ọmọ kekere meji, ọkunrin kan ati obinrin kan ni wọn pade iku ojiji nigba ti kọntena to ko ẹru re lu mọto wọn ni agbegbe Oju-Ẹlẹgba, nijọba ibilẹ Surulere, nipinlẹ Eko, lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii. ALAROYE gbọ latẹnu awọn tọrọ naa ṣoju wọn sọ pe ni nnkan bii aago mejila ọsan ni ọkọ danfo naa n kero ni abẹ biriiji, ibẹ ni kọntena to ga to bii iwọn ẹsẹ bata ogun to ko ẹru ti re lu u nibi to ti n ju ọwọ balabala lasiko to n pẹwọ fun koto, Niṣe lo si rẹ ọkọ naa pẹtẹpẹtẹ pẹlu aọn ero to wa ninu rẹ. Ọpọ eeyan ni wọn lo tun fara pa yanna yanna, ṣugbọn ori ko obinrin kan yọ ninu iṣẹlẹ naa, oun nikan la gbọ pe wọn ri fa jade laaye ninu ijamba ọhun. Ninu ọrọ ọga ileeṣẹ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, Dokita Fẹmi Oke-Ọsanyintolu, o ṣalaye pe ‘‘awọn eeyan adugbo Oju-Ẹlẹgba ni wọn ranṣẹ pajawiri pe kọntena kan ti ṣubu lu ọkọ akero kan pẹlu ero inu rẹ. Nigba ta a debẹ, a ba kọntena naa to to ẹsẹ bata ogun lori ọkọ akero ọhun. ‘‘Iwadii ta a ṣe fi han pe niṣe ni ọkọ akero yii duro si abẹ biriiji naa to n ko ero, lasiko naa ni ọkọ ti kọntena yii wa lori rẹ naa n bọ, ṣugbọn niṣe ni dẹrẹba ọkọ naa ko le dari rẹ mọ nibi to ti n pẹwọ fun koto, to si bẹrẹ si i fi kaakiri, ko too lọ wo lu ọkọ yii lori nibi ẹgbẹ biriiji to ti n kero.


Ninu ọrọ ọga ileeṣẹ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, Dokita Fẹmi Oke-Ọsanyintolu, o ṣalaye pe ‘‘awọn eeyan adugbo Oju-Ẹlẹgba ni wọn ranṣẹ pajawiri pe kọntena kan ti ṣubu lu ọkọ akero kan pẹlu ero inu rẹ. Nigba ta a debẹ, a ba kọntena naa to to ẹsẹ bata ogun lori ọkọ akero ọhun. ‘‘Iwadii ta a ṣe fi han pe niṣe ni ọkọ akero yii duro si abẹ biriiji naa to n ko ero, lasiko naa ni ọkọ ti kọntena yii wa lori rẹ naa n bọ, ṣugbọn niṣe ni dẹrẹba ọkọ naa ko le dari rẹ mọ nibi to ti n pẹwọ fun koto, to si bẹrẹ si i fi kaakiri, ko too lọ wo lu ọkọ yii lori nibi ẹgbẹ biriiji to ti n kero. ‘‘Pẹlu iranlọwọ awọn irinṣẹ wa la fi gbe kọntena naa kuro lori ọkọ akero yii. Obinrin kan ṣoṣo la ri gbe jade laaye, ti a si sare gbe e lọ si ileewosan to wa nitosi fun itọju pajawiri. Eeyan mẹsan-an ni wọn lo ku ninu ijamba naa, ọkunrin agbalagba mẹrin, awọn obinrin mẹta, ọmọde kan to jẹ ọkunrin ati ọdọmọbinrin kan.


‘‘Pẹlu iranlọwọ awọn irinṣẹ wa la fi gbe kọntena naa kuro lori ọkọ akero yii. Obinrin kan ṣoṣo la ri gbe jade laaye, ti a si sare gbe e lọ si ileewosan to wa nitosi fun itọju pajawiri. Eeyan mẹsan-an ni wọn lo ku ninu ijamba naa, ọkunrin agbalagba mẹrin, awọn obinrin mẹta, ọmọde kan to jẹ ọkunrin ati ọdọmọbinrin kan.


Arinrin-ajo mọkanla jona ku sinu ijamba ọkọ l’Ọrẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Poroporo lomije n da loju awọn eeyan ti wọn wa nibi ijamba ọkọ kan to waye niluu Ọrẹ, nijọba ibilẹ Odigbo, laaarọ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, nitori bi awọn arinrin-ajo mọkanla ṣe jona ku, ti awọn ero ọkọ mi-in si tun fara pa yannayanna. Alaye ti ẹnikan to wa nibi iṣẹlẹ ọhun ṣe fawọn oniroyin, o ni ijamba ọkọ yii waye lori afara Soka, niluu Ọrẹ, lẹyin ti awakọ ajagbe kan fi ọna tìrẹ silẹ loju ọna marosẹ naa to si ṣe bẹẹ lọọ fori sọ ọkọ bọọsi akero to n bọ lati ọna Benin, nipinlẹ Edo. O ni loju-ẹsẹ lọkọ akero naa ti gbina, mọkanla lara awọn ero to wa ninu rẹ si jona kọja afẹnusọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, ọga ajọ ojupopo lẹkun Ọrẹ, Ọgbẹni Sikiru Alongẹ, ni ko sẹni ti wọn ti i da mọ ninu awọn mọkanla to ba iṣẹlẹ naa rin latari bi ina ṣe jo wọn re kọja aala. Ọgbẹni Alongẹ ni o na awọn ẹṣọ alaabo ni ọpọlọpọ wahala ki awọn too ri ina naa pa, lẹyin eyi lo ni awọn ṣẹṣẹ ṣeto bi awọn ọkọ to n gba oju ọna marosẹ ọhun yoo ṣe raaye kọja lọ sibi ti wọn n lọ. O ni awọn ti n gbiyanju lati ko awọn ọkọ ti wọn fori sọ ara wọn kuro lọna ki igbokegbodo ọkọ le tubọ ja geere si i. Bakan naa lo rọ awọn awakọ lati maa kiyesi awọn ofin to de irinna ọkọ fun aabo ẹmi ara wọn.


Atubọtan kootu: Awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP fẹhonu han l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Latari bi ile-ẹjọ to n gbọ ẹsun to ṣu yọ ninu ibo gomina ipinlẹ Ọṣun ṣe sọ pe Sẹnetọ Ademọla Adeleke ko gbọdọ jo ‘Buga’ mọ, ti wọn ni Alhaji Gboyega Oyetọla lo jawe olubori lo mu ki awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP fọn sita lawọn ilu kọọkan lọjọ Abamẹta, Satide, lati fi aidunnu wọn han si idajọ naa. Awọn oju-ọna kọọkan ni ilu Oṣogbo, Ileṣa, Ikirun ati Ẹdẹ lawọn eeyan ti inu n bi ọhun gbegi di, ti wọn ko si jẹ ki awọn onimọto ati ọlọkada raaye kọja. Alubami ni wọn n na ọlọkada to ba fẹẹ ṣagidi kọja laarin wọn, ti wọn si gbe oriṣiiriṣii akọle lọwọ pẹlu orin lẹnu wọn pe awọn ko ni i laju silẹ ki kootu gba ọna ẹburu gbe kinni ọhun fun Oyetọla. Ọpọ awọn arinrin-ajo loju ọna Oṣogbo si Ikirun ati Gbọngan si Oṣogbo ni wọn daamu pupọ nitori ko si ọkọ ti yoo gbe wọn, ojukan naa si lawọn ti wọn ti wọ mọto lati gareeji wa fun ọpọlọpọ wakati. Pupọ awọn ọlọja ni wọn ko tilẹ ṣi ṣọọbu nitori ibẹru ki awọn tọọgi ti wọn darapọ mọ awọn olufẹhonu han naa ma baa kọ lu wọn. Ni agbegbe Ìgbọ̀nà, niluu Oṣogbo, awọn ti wọn jẹ ọmọ igbimọ to n ṣakoso igbokegbodo ọkọ ti Adeleke ṣẹṣẹ yan nipinlẹ Ọṣun da ọkọ kọmiṣanna ọlọpaa, Kehinde Longẹ duro, ti wọn ko jẹ ko kọja.


Ọpọ awọn arinrin-ajo loju ọna Oṣogbo si Ikirun ati Gbọngan si Oṣogbo ni wọn daamu pupọ nitori ko si ọkọ ti yoo gbe wọn, ojukan naa si lawọn ti wọn ti wọ mọto lati gareeji wa fun ọpọlọpọ wakati. Pupọ awọn ọlọja ni wọn ko tilẹ ṣi ṣọọbu nitori ibẹru ki awọn tọọgi ti wọn darapọ mọ awọn olufẹhonu han naa ma baa kọ lu wọn. Ni agbegbe Ìgbọ̀nà, niluu Oṣogbo, awọn ti wọn jẹ ọmọ igbimọ to n ṣakoso igbokegbodo ọkọ ti Adeleke ṣẹṣẹ yan nipinlẹ Ọṣun da ọkọ kọmiṣanna ọlọpaa, Kehinde Longẹ duro, ti wọn ko jẹ ko kọja. Ṣugbọn awọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣalaye pe awọn ọlọpaa ti wọn ba kọmiṣanna kọwọrin ni wọn lọọ ko awọn nnkan ti wọn ko di oju-ọna ọhun kuro. Niluu Ileṣa, wọn ko jẹ ki irinkerindo ọkọ wa ni orita olobiripo ilu naa, to si jẹ pe ẹsẹ lawọn araalu fi n rin lọ sibi ti wọn n lọ. Alaroye gbọ pe bi awọn kan ṣe n fẹhonu han lawọn janduku kan n lọ kaakiri lati ba awọn ile-ẹgbẹ oṣelu APC jẹ, bẹẹ ni wọn si n ya patako ipolongo ibo to ba ti jẹ ti APC.


Ṣugbọn awọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣalaye pe awọn ọlọpaa ti wọn ba kọmiṣanna kọwọrin ni wọn lọọ ko awọn nnkan ti wọn ko di oju-ọna ọhun kuro. Niluu Ileṣa, wọn ko jẹ ki irinkerindo ọkọ wa ni orita olobiripo ilu naa, to si jẹ pe ẹsẹ lawọn araalu fi n rin lọ sibi ti wọn n lọ. Alaroye gbọ pe bi awọn kan ṣe n fẹhonu han lawọn janduku kan n lọ kaakiri lati ba awọn ile-ẹgbẹ oṣelu APC jẹ, bẹẹ ni wọn si n ya patako ipolongo ibo to ba ti jẹ ti APC. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣalaye pe alaafia ti n jọba pada nitori awọn ti ko ọpọlọpọ awọn ọlọpaa lọ sawọn ilu ti wọn ti gbegi dina naa.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣalaye pe alaafia ti n jọba pada nitori awọn ti ko ọpọlọpọ awọn ọlọpaa lọ sawọn ilu ti wọn ti gbegi dina naa.


Ọmọọdun mọkandinlogun lọọ fọ ṣọọṣi ati ile meji n’Ilaro

Faith Adebọla, Ogun Ọjọ-ori ọmọkunrin ti wọn porukọ ẹ ni Abiọdun Elegbede yii ko ti i pe ogun o, ọmọọdun mọkandinlogun pere ni, amọ o ti gbo’wọ ninu iwa fifoganna ati ole, ṣọọṣi kan ati ile meji lo fọ loru mọju Ọjọruu, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kin-in-ni yii, n’Ilaro, ipinlẹ Ogun, tọwọ awọn ẹṣọ alaabo So-Safe fi tẹ ẹ. Ọga agba ajọ So-Safe, Kọmandaati Sọji Ganzallo, sọ ninu atẹjade kan ti Alukoro wọn, Mọruf Yusuf, fi ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu yii, pe ni nnkan bii aago meji aajin oru ọjọ naa lawọn gba ipe pjawiri lori aago pe kawọn tete maa bọ o, ole ti fọ ṣọọṣi, wọn ni wọn ri oju ajeji nile Oluwa loru. O ni loju-ẹsẹ lawọn ẹṣọ So-Safe ti tamọra, Ọgbẹni Wasiu Ọjẹrinde lo ṣaaju ikọ wọn, ni wọn ba lọ sibẹ, Ọlọrun si ba wọn ṣe e, ṣinkun ni wọn mu jagunlabi yii nibi to gbe n pa radiradi, to n wọna lati sa lọ. Lẹyin tọwọ ba a laṣiiri tu pe ile meji ọtọọtọ lo ti ṣe wọn ni ṣuta ko too de ṣọọṣi naa loru ọjọ ọhun, o jọ pe foonu jiji ni afojusun afurasi ọdaran yii, tori foonu Itel mẹrin to ji ni wọn ba lọwọ ẹ. Ọmọkunrin yii ni ilu Ajegunlẹ, ni Ipobẹ, nijọba ibilẹ Ipokia, loun n gbe, ṣugbọn adugbo Agọ Ararọmi, niluu Ilaro, nijọba ibilẹ Yewa, lo ti n waa han awọn eeyan leemọ, bo ba jale tan lo n pada s’Ajegunlẹ to ti wa. Wọn tun bi i leere ohun to n fi awọn ẹru ole to n ji ṣe, o loun n lu u ta ni gbanjo ni, oun si n fowo ẹ jẹun. Ṣa, wọn ti fa afurasi ọdaran naa atawọn ẹru ole ti wọn ba lọwọ ẹ le awọn ọlọpaa ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to wa niluu Ilaro lọwọ fun iwadii to lọọrin lori iṣẹlẹ yii. Wọn lawọn ọlọpaa yoo foju ẹ bale-ẹjọ ti wọn ba ti pari iwadii wọn.


Jẹnẹretọ kootu ni Fọlọrunṣọ fẹẹ ji gba tọwọ fi ba a Ado-Odo

Faith Adebọla Yooba bọ, wọn ni Fọlọrunṣọ kan o gbọdọ fokun ọgẹdẹ gun ọpẹ, amọ ọrọ ko ri bẹẹ fun ọmọkunrin ti wọn porukọ ẹ ni Fọlọrunṣọ Ọlaniyan yii, nitori ki i ṣe pe o fokun ọgẹdẹ gun ọpẹ nikan, ọmọkunrin naa n rin ni bebe ẹwọn, o si laya pẹlu bi wọn ṣe ni ẹrọ amunawa ti wọn n lo nile-ẹjọ kọkọ-kọkọ kan l’Ado-Odo, nijọba ibilẹ Ado-Odo/Ọta, lo n gbiyanju lati ji gbe, ki wọn too ka a mọbẹ, ti wọn si mu un. Alaroye gbọ pe ole jija ki i ṣe akọsẹba fun afurasi yii rara, wọn lo diidi mu un bii iṣẹ ni, tori lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kin-in-ni ọdun yii, lo yọ kẹlẹ wọnu ọgba sẹkiteria ijọba ibilẹ ti kootu naa wa, o kuku ti mọ pe ọlude wa lọjọ naa, awọn oṣiṣẹ ko ni i si i lọfiisi, tori ijọba ipinlẹ Ogun ti kede pe kawọn oṣiṣẹ ọba lọọ fi ọjọ naa gba kaadi idibo alalopẹ wọn. Wọn ni taara lọkunrin yii lọ sinu yara ikẹrusi ti wọn maa n tọju jẹnẹretọ kootu naa pamọ si, o yọ irinṣẹ ti wọn fi n tu kọkọrọ to wa lapo ẹ jade, o si tu kọkọrọ ilẹkun naa, lo ba wọle. Nibi to ti n ṣe kirakita lati wọ jẹnẹretọ naa, laimọ pe Ọgbẹni Tolulọpẹ Kareem, to jẹ Akọwe kootu naa wa nitosi, tiyẹn ni koun sare waa mu nnkan kan lọfiisi lọjọ naa, lo ba ka a mọbẹ. Kia ni Tolulọpẹ ti kigbe ole le e lori, awọn ọlọdẹ to n ṣọ ọgba ọhun si gba a mu, lọrọ ba di tọlọpaa. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ kansu naa, Mercy Ajewọle, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ni loootọ lọwọ ba afurasi yii, ati pe o ti jẹwọ pe niṣe loun fo fẹnsi wọle, o ni ki wọn ṣaanu oun, ki wọn foriji oun.


Nibi to ti n ṣe kirakita lati wọ jẹnẹretọ naa, laimọ pe Ọgbẹni Tolulọpẹ Kareem, to jẹ Akọwe kootu naa wa nitosi, tiyẹn ni koun sare waa mu nnkan kan lọfiisi lọjọ naa, lo ba ka a mọbẹ. Kia ni Tolulọpẹ ti kigbe ole le e lori, awọn ọlọdẹ to n ṣọ ọgba ọhun si gba a mu, lọrọ ba di tọlọpaa. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ kansu naa, Mercy Ajewọle, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ni loootọ lọwọ ba afurasi yii, ati pe o ti jẹwọ pe niṣe loun fo fẹnsi wọle, o ni ki wọn ṣaanu oun, ki wọn foriji oun. Lara irinṣẹ ole ti wọn ba ninu baagi kelebe to gbe dani ni oriṣiiriṣii awọn irinṣẹ ti wọn fi n tu ẹrọ ti wọn n pe ni screwdrivers, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, jẹrii si iṣẹlẹ yii, o lawọn ọlọpaa ti n ṣewadii nipa ẹ.


Lara irinṣẹ ole ti wọn ba ninu baagi kelebe to gbe dani ni oriṣiiriṣii awọn irinṣẹ ti wọn fi n tu ẹrọ ti wọn n pe ni screwdrivers, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, jẹrii si iṣẹlẹ yii, o lawọn ọlọpaa ti n ṣewadii nipa ẹ.


Ọkọ agboworin to wọle Tinubu nijọsi ṣina wọbẹ ni, ko si sowo ninu ẹ- Akọwe APC

Monisọla Saka Akọwe awọn igbimọ to n ṣeto ipolongo ibo atawọn eto mi-in ninu ẹgbẹ oṣelu APC nipinlẹ Eko, Ayọdele Adewale, ti jade sita bayii lati wẹ ọga ẹ, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, mọ pe awọn ọkọ ti wọn fi n gbe owo rin, Bullion van, ti wọn ri ninu ọgba ile ẹ lọjọ ti ibo aarẹ ọdun 2019 ku ọla ṣina wọle rẹ ni, ki i ṣe oun lo ko wọn sibẹ. Lasiko to n ṣe ifọrọwerọ lori Arise TV, laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kin-in-ni, ọdun yii, lo sọrọ naa. Adewale ni, ọrọ to ti ku, to ti jẹra, lawọn eeyan tun lọọ gbe dide pada, nitori ọrọ ti wọn ti fi ti sibi kan latọjọ to ti pẹ lọrọ ọkọ agboworin ọhun. O ni, “Lori ọrọ ọkọ agboworin abi ki i ṣe ọkọ agboworin ti wọn n sọ yii, mo lero pe ọrọ yẹn ti lọ sodo lọọ mumi ni. Ko sowo kankan ninu awọn ọkọ yẹn. Ṣe awọn ọkọ to tiẹ tun jẹ pe wọn ṣina wọle Aṣiwaju ni.


O ni, “Lori ọrọ ọkọ agboworin abi ki i ṣe ọkọ agboworin ti wọn n sọ yii, mo lero pe ọrọ yẹn ti lọ sodo lọọ mumi ni. Ko sowo kankan ninu awọn ọkọ yẹn. Ṣe awọn ọkọ to tiẹ tun jẹ pe wọn ṣina wọle Aṣiwaju ni. Lọjọ naa lọhun-un, inu ile yẹn ni mo wa, ki i si i ṣe ọjọ idibo gan-an naa. O ni lati jẹ pe awọn ọkọ agboworin yẹn sọnu ni wọn fi ṣi ile Aṣiwaju ya”. Nigba to n sọrọ siwaju si i lati le fidi ohun to n sọ mulẹ, o ni, “Awọn ileeṣẹ kan wa ti wọn lawọn ogunlọgọ oṣiṣẹ, to jẹ pe owo kiṣi bayii ni wọn fi n sanwo oṣu awọn oṣiṣẹ wọn dipo ki wọn san an sinu banki fun wọn.


Lọjọ naa lọhun-un, inu ile yẹn ni mo wa, ki i si i ṣe ọjọ idibo gan-an naa. O ni lati jẹ pe awọn ọkọ agboworin yẹn sọnu ni wọn fi ṣi ile Aṣiwaju ya”. Nigba to n sọrọ siwaju si i lati le fidi ohun to n sọ mulẹ, o ni, “Awọn ileeṣẹ kan wa ti wọn lawọn ogunlọgọ oṣiṣẹ, to jẹ pe owo kiṣi bayii ni wọn fi n sanwo oṣu awọn oṣiṣẹ wọn dipo ki wọn san an sinu banki fun wọn. Dajudaju, awọn ọkọ yẹn ṣina ni, ki i ṣe Aṣiwaju tabi ẹnikẹni lo ranṣẹ pe wọn”. Ọrọ ti Adewale sọ yii yatọ gedegede sohun ti Tinubu sọ lori ọrọ awọn ọkọ yii lọdun 2019. Alaye to ṣe lori awọn ọkọ agboworin mejeeji ti wọn wọnu ile ẹ to wa ni Bourdillon, Ikoyi, nipinlẹ Eko, lasiko ti wọn n bi i lawọn ibeere ni pe, ibi to ba wu olowo lo le tọju owo ẹ si, bo ba ṣe wu oun, ibikibi to ba si wu oun, loun le kowo oun si.


Dajudaju, awọn ọkọ yẹn ṣina ni, ki i ṣe Aṣiwaju tabi ẹnikẹni lo ranṣẹ pe wọn”. Ọrọ ti Adewale sọ yii yatọ gedegede sohun ti Tinubu sọ lori ọrọ awọn ọkọ yii lọdun 2019. Alaye to ṣe lori awọn ọkọ agboworin mejeeji ti wọn wọnu ile ẹ to wa ni Bourdillon, Ikoyi, nipinlẹ Eko, lasiko ti wọn n bi i lawọn ibeere ni pe, ibi to ba wu olowo lo le tọju owo ẹ si, bo ba ṣe wu oun, ibikibi to ba si wu oun, loun le kowo oun si. Ni kete to dibo tan lọdun 2019, tawọn oniroyin n takoto ibeere si i ni Tinubu da wọn lohun pe, “Ẹ jọọ naa, ṣe owo mi lẹ n sọ yii abi owo ijọba? O yẹ kẹ ẹ mọ pe mi o ṣiṣẹ fun ijọba tabi labẹ ijọba kankan. Mi o si labẹ ileeṣẹ ijọba kankan, ẹni to ba si ro pe irọ ni, ki iru ẹni bẹẹ jade sita lati waa ta mi laya pe ijọba Buhari gbe iṣẹ akanṣe kan fun mi, abi boya ijọba APC, lati bii ọdun marun-un sẹyin ti wọn ti wa nibẹ lo si gbe iṣẹ kan fun lati le jere nibẹ ni.


Ni kete to dibo tan lọdun 2019, tawọn oniroyin n takoto ibeere si i ni Tinubu da wọn lohun pe, “Ẹ jọọ naa, ṣe owo mi lẹ n sọ yii abi owo ijọba? O yẹ kẹ ẹ mọ pe mi o ṣiṣẹ fun ijọba tabi labẹ ijọba kankan. Mi o si labẹ ileeṣẹ ijọba kankan, ẹni to ba si ro pe irọ ni, ki iru ẹni bẹẹ jade sita lati waa ta mi laya pe ijọba Buhari gbe iṣẹ akanṣe kan fun mi, abi boya ijọba APC, lati bii ọdun marun-un sẹyin ti wọn ti wa nibẹ lo si gbe iṣẹ kan fun lati le jere nibẹ ni. Ki wọn jade wa pẹlu ẹri lati fidi ododo mulẹ. “Emi da duro ni o, ẹgbẹ oṣelu mi ni mo si n ba ṣe tọkantọkan. Ti n ba waa lowo ti mo fẹẹ na ninu ile tabi ayika ile mi, ewo ni tiyin nibẹ?