Nibayii, ileeṣẹ ọlọpaa ni oku ọmọ naa wa ni ile igbokusi Iroyin ni o pẹ diẹ ki wọn to ri ọmọ naa ninu omi ni Ọjọ Aje, Ọjọ kọkanlelọgbọn, Oṣu Kẹwaa Awọn iroyin miran ni lẹyin ti wọn ri ọmọ naa ni wọn gbe digba-digba lọ si ile iwosan Evercare Hospital, ki dokita to kede pe ọmọ naa ti ku. Davido ati ololufẹ rẹ Chioma ni iroyin gbe pe wọn lọ si ibi aṣeyẹ kan ni ilu Ibadan, ti wọn si fi ọmọ naa si ile pẹlu awọn alagbatọ rẹ. Amọ ohun ti wọn sọ nipe wọn ko mọ bi ọmọ naa ṣe wọ inu omi naa to si ri si ibẹ. Iroyin fikun un pe wọn ti fi panpẹ ọlọpaa mu awọn ti wọn wa nibẹ nigba ti iṣẹlẹ naa waye. Ọpọlọpọ awọn ilumọọka lo ti n fi ọrọ ibanikẹdun wọn ranṣẹ si Davido ati Chioma lati ba wọn kẹdun. Awọn ẹlomiran fi aidunnu wọn han si iṣẹlẹ naa, ti wọn si ni ki wọn fi panpẹ ọba mu awọn to n ṣe itọju ọmọ.


Wo bí ọ̀rọ̀ ìfẹ́ Davido àti Chioma ṣe bẹ̀rẹ̀, tí wọn fi bí Ifeanyi?

Iroyin fikun un pe wọn ti fi panpẹ ọlọpaa mu awọn ti wọn wa nibẹ nigba ti iṣẹlẹ naa waye. Ọpọlọpọ awọn ilumọọka lo ti n fi ọrọ ibanikẹdun wọn ranṣẹ si Davido ati Chioma lati ba wọn kẹdun. Awọn ẹlomiran fi aidunnu wọn han si iṣẹlẹ naa, ti wọn si ni ki wọn fi panpẹ ọba mu awọn to n ṣe itọju ọmọ. Oṣerebinrin ni Nollywood, Iyabo Ojo fi ibanikẹdun rẹ sita pẹlu igbe pe iroyin naa ba oun ni inu jẹ pupọ, to si ni ohun lero pe iroyin naa ko ni jẹ otitọ. Gbajugbaja oṣere miran, Muyiwa Ademọla ninu ọrọ tirẹ ni a ko lee dakẹ lori iṣẹlẹ naa bi ẹni pe ko si nkankan to ṣẹlẹ. Ademola gbadura fun awọn obi ki wọn ma mọ saree ọmọ, to si ni ki Ọlọrun tọju awọn obi naa, ko pẹtu si wọn lọkan.


Oṣerebinrin ni Nollywood, Iyabo Ojo fi ibanikẹdun rẹ sita pẹlu igbe pe iroyin naa ba oun ni inu jẹ pupọ, to si ni ohun lero pe iroyin naa ko ni jẹ otitọ. Gbajugbaja oṣere miran, Muyiwa Ademọla ninu ọrọ tirẹ ni a ko lee dakẹ lori iṣẹlẹ naa bi ẹni pe ko si nkankan to ṣẹlẹ. Ademola gbadura fun awọn obi ki wọn ma mọ saree ọmọ, to si ni ki Ọlọrun tọju awọn obi naa, ko pẹtu si wọn lọkan. Ọdun 2018 ni iroyin jade pe gbajugbaja olorin takasufẹ, D'banj ti padanu ọmọ rẹ ọkunrin ni inu iṣẹlẹ riri si inu omi 'pool' to wa ninu ile wọn. Ọmọ naa, Daniel Oyebanji to jẹ ọmọ ọdun kan nigba naa ni iṣẹlẹ iku rẹ bani ninu jẹ julọ. Lasiko naa lọhun ni Dbanj fi aworan dudu si oju opo ikansiraẹni Instagram rẹ pẹlu ọrọ pe asiko ewu ni awọn wa amọ igbagbọ ohun ni pe Ọlọrun jẹ otitọ ni igba gbogbo.


Ọdun 2018 ni iroyin jade pe gbajugbaja olorin takasufẹ, D'banj ti padanu ọmọ rẹ ọkunrin ni inu iṣẹlẹ riri si inu omi 'pool' to wa ninu ile wọn. Ọmọ naa, Daniel Oyebanji to jẹ ọmọ ọdun kan nigba naa ni iṣẹlẹ iku rẹ bani ninu jẹ julọ. Lasiko naa lọhun ni Dbanj fi aworan dudu si oju opo ikansiraẹni Instagram rẹ pẹlu ọrọ pe asiko ewu ni awọn wa amọ igbagbọ ohun ni pe Ọlọrun jẹ otitọ ni igba gbogbo. Dbanj lasiko ti iṣẹlẹ naa waye ni ko si ni Naijiria, to si wa nibi Ami ẹyẹ BET to n waye ni Los Angeles nigba naa lọhun. Iroyin gbe e pe lẹyin naa ni Dbanj pada wa si ile lati wa ṣedaro pẹlu iyawo rẹ ni Naijiria. Amọ idunnu subu lu ayọ fun wọn ni ọdun to kọja nigba ti tọkọ-taya naa bi ọmọbinrin tuntun jojolo.


Dbanj lasiko ti iṣẹlẹ naa waye ni ko si ni Naijiria, to si wa nibi Ami ẹyẹ BET to n waye ni Los Angeles nigba naa lọhun. Iroyin gbe e pe lẹyin naa ni Dbanj pada wa si ile lati wa ṣedaro pẹlu iyawo rẹ ni Naijiria. Amọ idunnu subu lu ayọ fun wọn ni ọdun to kọja nigba ti tọkọ-taya naa bi ọmọbinrin tuntun jojolo.


Soji Taiwo:Yekeen Ajileye ló gbé mi síta pẹ̀lú ìyá Gbónkán tí mo fi sọ pé olè ni ọkọ ajẹ́

Awọn agba tí a bá níwájú ló se ọbẹ̀ sílẹ̀ ti àwa òṣèré ìsinyi n gbé ka ina- Soji Taiwo Gbajugbaja osere ni, Soji Taiwo ti ọpọ maa n pe ni O se, O se, Omo Banke gbalejo BBC Yoruba lalejo. Soji Taiwo to saaba maa n ko ipa ọmọ ita ninu ere oniṣe ṣalaye fun BBC pe olorin ni Baba oun, Yomi Taiwo to jẹ elere juju, eyi to fihan pe ile ni oun ti ba iṣẹ yii. O menuba ohun to bi orukọ rẹ Ose , Ose ọmọ Bankẹ. Bawo ni Soji Taiwo se bẹrẹ ere oniṣe? Soji Taiwo salaye ni kikun ere onise Alhaji Ajileye to gbe oun sita ati ipa ti oun ko nibẹ pẹlu iya gbonkan. O gba awọn ọdọ to fi maa ṣere oniṣe ni imoran lati gbe igbesẹ to yẹ O tun mẹnuba awọn ipenija ti o koju lẹni iṣẹ yii ki o to de ibi ti oun ti de.


Bawo ni Soji Taiwo se bẹrẹ ere oniṣe? Soji Taiwo salaye ni kikun ere onise Alhaji Ajileye to gbe oun sita ati ipa ti oun ko nibẹ pẹlu iya gbonkan. O gba awọn ọdọ to fi maa ṣere oniṣe ni imoran lati gbe igbesẹ to yẹ O tun mẹnuba awọn ipenija ti o koju lẹni iṣẹ yii ki o to de ibi ti oun ti de. Soji Taiwo salaye kikun nipa irinajo rẹ lati ibẹrẹ di isinyi.


Soji Taiwo salaye kikun nipa irinajo rẹ lati ibẹrẹ di isinyi.


Wọ́n ti yọ Portable bíi jìgá kúrò nínú àwọn tí yóò gba àmì ẹ̀yẹ ‘Headies’ nítorí wòtòwótò

Awọn to n ṣagbatẹru ami ẹyẹ Headies, ti yọ orukọ Habeeb Okikiola, ti ọpọ mọ si Portbale kuro lara awọn ti yoo lanfaani lati gba ami ẹyẹ naa lọdun yii. Ninu atẹjade kan loju opo Instagram ni ileeṣẹ Smooth Promotions Limited, to n ṣagbatẹru eto ami ẹyẹ naa ti fi ikede ọhun sita. Atẹjade naa ni “A kabamọ lati kede pe lẹyin awọn ọrọ kobakungbe ti ọgbẹni Okikiola, ti ọpọ mọ si Portable n sọ, eyii to mu ki ilẹeṣẹ ọlọpaa Naijiria atawọn araalu maa sọrọ nipa rẹ, a ti pinnu lati yọ Portable kuro lara awọn ti a fẹ fun ni ami ẹyẹ.” “Igbesẹ wa lati fofin de ọgbẹni Okikiola ko ṣẹyin awọn iwa kobakungbe kan to n wu lori ikanni ibanidọrẹ lori ayelujara.” “Lojọ karundinlọgbọ, oṣu Karun un, o dunkoko pe oun yoo pa, ati pe oun yoo ṣe ijamba fun awọn miran ti a fa kalẹ fun ami ẹyẹ naa ti kii ba ṣe oun lo gba ami ẹyẹ ọhun.” Atẹjade naa tẹsiwaju pe “Lọjọ kejidinlogun, oṣu Keje, ọdun 2022, ọgbẹni Okikiola sọ ninu fidio kan pe oun ni oun da ẹgbẹ okunkun ‘One million boys’to n da ilu ru silẹ.” “Ko tan sibẹ, lọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kẹfa, ọdun 2022, ọgbẹni Habeeb Okikiola tun ya ara rẹ ninu fidio kan, nibi to ti paṣẹ fun awọn ọrẹ rẹ lati lu ọrẹ rẹ mii to fẹsun aṣemaṣe kan, iyẹn DJ Chicken, bii bara.” Lara ami ẹyẹ ti Headies fa Portable kalẹ fun tẹlẹ ni olorin to ta lẹnu julọ larin adugbo ati olorin to ṣẹṣẹ n bọ loke amọ ti irawọ rẹ ti tan. Iwọnba eeyan perete lo mọ Portable tẹlẹ, amọ irawọ rẹ buyọ lẹyin awo orin ‘Zazoo Zehh’ ti oun ati Olamide ati Pocolee gbe jade.


Yollywood: Baba Wande, Kareem Adepoju, Jide Kosoko, Taiwo Hassan, Yinka Quadri àti Alapinni jẹ́ díẹ̀ nínú àwọn àgbà òṣèré májẹ́kòbájẹ̀ àsìkò yìí

Iriri kọja ẹgbẹ abẹwu ni ọrọ awọn agba osere kọọkan jẹ. Ohunkohun ti eeyan ba yan láayo, o dara lati fi gbogbo ara ṣe e ki o le moke nibẹ. Opọ agba osere lo ti fi ara ṣiṣẹ ki iṣẹ tiata to de ibi to de duro yii, awọn miran ri re ibi agba n re nigba ti awon mii si wa lori oke eepe. Diẹ ninu awọn ọpọ osere titata to si wa laye di isinyii ni a ti ri awon ti ọpọ n pe lorukọ ere ori itage bii:  Jide Kosoko, Baba Wande, Ogogo, Kura, Oga Bello ati Alapinni Oosa yatọ si awọn mii ti won tun n sise karakara. 1. Kareem Adepoju ti ọpọ mo si Baba Wande: Baba Wande bẹrẹ si ni di gbajumo leyin to se ere Ti Oluwa ni ilẹ ni ọdun 1993 nigba to kopa gege bii Oloye Otun.


Diẹ ninu awọn ọpọ osere titata to si wa laye di isinyii ni a ti ri awon ti ọpọ n pe lorukọ ere ori itage bii:  Jide Kosoko, Baba Wande, Ogogo, Kura, Oga Bello ati Alapinni Oosa yatọ si awọn mii ti won tun n sise karakara. 1. Kareem Adepoju ti ọpọ mo si Baba Wande: Baba Wande bẹrẹ si ni di gbajumo leyin to se ere Ti Oluwa ni ilẹ ni ọdun 1993 nigba to kopa gege bii Oloye Otun. Lara awon ere to ti se ni Ayo ni Mo fe, Abeni, Arugba, Igbekun, Obuko Dudu, Ika Lomo Ejo, Enu Eye, Oba bi Olorun ati bẹẹ bẹẹ lọ. Oloye Karem Adepoju ti se ọpọlọpọ ere ori itage, ere sinima ati ere agbelewo. Iriri to pọ ni Oloye yii ni to si  fi  n kọ awon ọdọ osere isinyi.


Lara awon ere to ti se ni Ayo ni Mo fe, Abeni, Arugba, Igbekun, Obuko Dudu, Ika Lomo Ejo, Enu Eye, Oba bi Olorun ati bẹẹ bẹẹ lọ. Oloye Karem Adepoju ti se ọpọlọpọ ere ori itage, ere sinima ati ere agbelewo. Iriri to pọ ni Oloye yii ni to si  fi  n kọ awon ọdọ osere isinyi. 2: Jide Kosoko: Jide Kosoko jẹ ọkan lara agba oṣere ti wọn bi ere ṣiṣe mọ lati ibẹrẹ. Ojọ kejila, osu kinni ọdun 1954 ni a bii sile ọla nibi to ti kawe to si bẹrẹ ere itage sise lati ọmọ kekere ni Ebutte Metta ni agbegbe to dagba si ni ilu Eko. O kawe gboye ninu ẹkọ 'Business Administration' lati ile ẹkọ Yaba College of Education ni ipinlẹ Eko.


2: Jide Kosoko: Jide Kosoko jẹ ọkan lara agba oṣere ti wọn bi ere ṣiṣe mọ lati ibẹrẹ. Ojọ kejila, osu kinni ọdun 1954 ni a bii sile ọla nibi to ti kawe to si bẹrẹ ere itage sise lati ọmọ kekere ni Ebutte Metta ni agbegbe to dagba si ni ilu Eko. O kawe gboye ninu ẹkọ 'Business Administration' lati ile ẹkọ Yaba College of Education ni ipinlẹ Eko. Leyin naa lo lọ kọsẹ ere itage sii ni Fasiti Olabisi Onabanjo ni Ago Iwoye. Jide Kosoko naa bẹrẹ ere tiata pẹlu awọn alarinjo Ifelodun Traveling Theatre Group. Diẹ lara ere ti Jide Kosoko ti kopa ni ede Yoruba ni:  'Eje Adegbenro', 'Durodola', 'Koseegbe', 'Oro Nla'  nigba ti awọn mii lede oyinbo ni  'King of Boys', 'The Bling Lagosian', 'Reunion', ati awon mii.


Leyin naa lo lọ kọsẹ ere itage sii ni Fasiti Olabisi Onabanjo ni Ago Iwoye. Jide Kosoko naa bẹrẹ ere tiata pẹlu awọn alarinjo Ifelodun Traveling Theatre Group. Diẹ lara ere ti Jide Kosoko ti kopa ni ede Yoruba ni:  'Eje Adegbenro', 'Durodola', 'Koseegbe', 'Oro Nla'  nigba ti awọn mii lede oyinbo ni  'King of Boys', 'The Bling Lagosian', 'Reunion', ati awon mii. Awọn ọmọ bibi rẹ obinrin meji naa ni wọn ti darapọ mọ baba wọn lẹnu iṣẹ ere itage. Awon naa ni Sola ati Bidemi Kosoko. 3: Taiwo Hassan- Ogogo Kulodo Agba Osere yii jẹ ọkan lara awọn agba oṣere ti aye n fẹ lasiko yii.


Awọn ọmọ bibi rẹ obinrin meji naa ni wọn ti darapọ mọ baba wọn lẹnu iṣẹ ere itage. Awon naa ni Sola ati Bidemi Kosoko. 3: Taiwo Hassan- Ogogo Kulodo Agba Osere yii jẹ ọkan lara awọn agba oṣere ti aye n fẹ lasiko yii. Opọ maa n yin fun ọgbọn atinuda to fi maa n gbe ero rẹ kalẹ ninu ipa ti wọn ba fun Ogogo ṣe. Wọn maa n sọ pe kii fẹ ko ipa ti yoo ti maa tẹnubọ osere binrin mii lẹnu rara. Ojọ kọkanlelọgbọn, osu kẹwaa, ọdun 1959 ni wọn bi Ogogo ni ilu Ilaro.


Opọ maa n yin fun ọgbọn atinuda to fi maa n gbe ero rẹ kalẹ ninu ipa ti wọn ba fun Ogogo ṣe. Wọn maa n sọ pe kii fẹ ko ipa ti yoo ti maa tẹnubọ osere binrin mii lẹnu rara. Ojọ kọkanlelọgbọn, osu kẹwaa, ọdun 1959 ni wọn bi Ogogo ni ilu Ilaro. O lọ sile ẹkọ Christ Church School ati Yaba Technical College ninu iṣẹ atun ọkọ ṣe ti won pe ni 'automobile mechanic'. Ogogo ba ileeṣẹ Water Corporation sise fun ọdun mẹtala lati 1981 si 1994 ko to darapọ mọ awọn oṣere. Diẹ lara awọn ere ti Ogogo ti kopa ni 'Bolode O'ku', 'Apadi', 'Owo Blow', 'Obinrin So Wa Nu Taiwo Hassan fẹ iyawo meji o si sabiyamọ ọmọ mẹrin.


O lọ sile ẹkọ Christ Church School ati Yaba Technical College ninu iṣẹ atun ọkọ ṣe ti won pe ni 'automobile mechanic'. Ogogo ba ileeṣẹ Water Corporation sise fun ọdun mẹtala lati 1981 si 1994 ko to darapọ mọ awọn oṣere. Diẹ lara awọn ere ti Ogogo ti kopa ni 'Bolode O'ku', 'Apadi', 'Owo Blow', 'Obinrin So Wa Nu Taiwo Hassan fẹ iyawo meji o si sabiyamọ ọmọ mẹrin. 4. Adebayo Salami- Oga Bello: Agba ọjẹ ọṣere ni Adebayo Salami lati ipinle Kwara. A bii ni ọjọ kẹsan an, oṣu karun un, ọdun 1952 nipinle Eko.


4. Adebayo Salami- Oga Bello: Agba ọjẹ ọṣere ni Adebayo Salami lati ipinle Kwara. A bii ni ọjọ kẹsan an, oṣu karun un, ọdun 1952 nipinle Eko. Lati kekere ni o ti bẹrẹ ere itage alarinjo nigba to darapọ mọ Young concert Party ti oloogbe Ojo duro Ladiipo. To pada yi oruko pada si Awada kerikeri nigba ti Oga Bello di adari won leyin iku Ojo Ladiipo. Ajani Ogun ni fiimu akọkọ to gbe Oga Bello sita ni eyi ti oun naa geb Ogun Ajaye sita.


Lati kekere ni o ti bẹrẹ ere itage alarinjo nigba to darapọ mọ Young concert Party ti oloogbe Ojo duro Ladiipo. To pada yi oruko pada si Awada kerikeri nigba ti Oga Bello di adari won leyin iku Ojo Ladiipo. Ajani Ogun ni fiimu akọkọ to gbe Oga Bello sita ni eyi ti oun naa geb Ogun Ajaye sita. O ti se ọpọlọpọ fiimu to si ti kopa ninu ogunlọgọ fiimu. Awọn ọmọ rẹ naa si ti darapọ mọ ọ ninu iṣẹ ere itage bayii. Lara wọn la ti ri: Femi Adebayo, Tope Adebayo ati bẹẹ bẹẹ lọ.


O ti se ọpọlọpọ fiimu to si ti kopa ninu ogunlọgọ fiimu. Awọn ọmọ rẹ naa si ti darapọ mọ ọ ninu iṣẹ ere itage bayii. Lara wọn la ti ri: Femi Adebayo, Tope Adebayo ati bẹẹ bẹẹ lọ. 5. Yinka Quadri: Yinka Quadri ti ọpọ n pe ni Kura jẹ agba oṣere. O jẹ Oludari ere ati olootu ere sinima.


5. Yinka Quadri: Yinka Quadri ti ọpọ n pe ni Kura jẹ agba oṣere. O jẹ Oludari ere ati olootu ere sinima. A bi Yinka Quadri ni ọjọ kẹfa, osu kẹsan an, ọdun 1959 ni agbegbe Lagos Island nipinle Eko. O jẹ ọmọ ilu Oro nipinle Kwara. Oun naa ni Agbaakin ilẹ̀ Oro ni ipinle Kwara.


A bi Yinka Quadri ni ọjọ kẹfa, osu kẹsan an, ọdun 1959 ni agbegbe Lagos Island nipinle Eko. O jẹ ọmọ ilu Oro nipinle Kwara. Oun naa ni Agbaakin ilẹ̀ Oro ni ipinle Kwara. O lọ sile ẹkọ  St Catholic School ni Idumagbo ati Christ High School ni Ebute Elefun nipinle Eko. Odun 1976 ni Yinka Qudri bẹrẹ ere sise pẹlu awon ọrẹ rẹ kan bii Taiwo Olayinka eyi ti wọn pe orukọ rẹ ni Afopina Theatre Group. Yinka Qudri kopa ninu ere olọsọọsẹ ati awọn ere onise mii bii Abulesowo, Bolode O ku, 'Apadi', 'Egbinrin Ote', 'Kutupu' ati béé béé lọ.


O lọ sile ẹkọ  St Catholic School ni Idumagbo ati Christ High School ni Ebute Elefun nipinle Eko. Odun 1976 ni Yinka Qudri bẹrẹ ere sise pẹlu awon ọrẹ rẹ kan bii Taiwo Olayinka eyi ti wọn pe orukọ rẹ ni Afopina Theatre Group. Yinka Qudri kopa ninu ere olọsọọsẹ ati awọn ere onise mii bii Abulesowo, Bolode O ku, 'Apadi', 'Egbinrin Ote', 'Kutupu' ati béé béé lọ. Yinak fẹ iyawo o si bimọ ati ọmọ ọmọ pẹlu awọn ọmọ ori itage to pọ. 6. Ganiu Nafiu: Alapinni: Ọpọ nkan nipa agbaọjẹ oṣere ni Ganiu Nafiu ti ọpọ mọ si Alapinni Oosa.


Yinak fẹ iyawo o si bimọ ati ọmọ ọmọ pẹlu awọn ọmọ ori itage to pọ. 6. Ganiu Nafiu: Alapinni: Ọpọ nkan nipa agbaọjẹ oṣere ni Ganiu Nafiu ti ọpọ mọ si Alapinni Oosa. Ko si ẹni to le fidi ọjọ ori rẹ mulẹ nipato ṣugbon wọn gba pe o ti le ni ọgọrin ọdun. O jẹ ẹlẹsin musulumi ṣugbon o ni imọ kikun nipa ẹsin abalaye. Opo ololufẹ Alapinni Oosa ni wọn maa n gbadun ohun rẹ to yatọ.


Ko si ẹni to le fidi ọjọ ori rẹ mulẹ nipato ṣugbon wọn gba pe o ti le ni ọgọrin ọdun. O jẹ ẹlẹsin musulumi ṣugbon o ni imọ kikun nipa ẹsin abalaye. Opo ololufẹ Alapinni Oosa ni wọn maa n gbadun ohun rẹ to yatọ. O ti le logoji ọdun sẹyin to ti n ṣe ere itage kaakii. Opo igba ni Rafiu Ganiyu maa n ṣe babalawo ninu ere Yoruba. Saaju ko to maa ṣere lo ti kọkọ n ṣe awada kiri adugbo pẹlu awọn ọrẹ rẹ kan. Lẹyin iku ọkan ninu wọn lo gba ile keu lọ ko to da ẹgbẹ tirẹ silẹ ni 1979.


O ti le logoji ọdun sẹyin to ti n ṣe ere itage kaakii. Opo igba ni Rafiu Ganiyu maa n ṣe babalawo ninu ere Yoruba. Saaju ko to maa ṣere lo ti kọkọ n ṣe awada kiri adugbo pẹlu awọn ọrẹ rẹ kan. Lẹyin iku ọkan ninu wọn lo gba ile keu lọ ko to da ẹgbẹ tirẹ silẹ ni 1979. O pada ba awọn agba ọjẹ oṣere bii Akin Ogungbe, Ray Eyiwumi ati awọn mii ṣere. Ni Ipari, Awọn agba ọjẹ osere yii wa lara awọn to n mu itẹsiwaju ba agbo ere oniṣe Yoruba. Ki ogo Yoruba maa tẹsiwaju lo wu awọn ololufẹ ede naa ninu iṣẹ akada ati lagbo idanilaraya.


O pada ba awọn agba ọjẹ oṣere bii Akin Ogungbe, Ray Eyiwumi ati awọn mii ṣere. Ni Ipari, Awọn agba ọjẹ osere yii wa lara awọn to n mu itẹsiwaju ba agbo ere oniṣe Yoruba. Ki ogo Yoruba maa tẹsiwaju lo wu awọn ololufẹ ede naa ninu iṣẹ akada ati lagbo idanilaraya.


Ọ̀kan lára àwọn ọmọkùnrin Ebenezer Obey jáde láyé

Ọfọ ṣẹ̀ nile agba ọjẹ akọrin Juju, Ajihinrere Ebenezer Obey-Fabiyi, pẹlu bi ọkan lara awọn ọmọ rẹ ọkunrin, Olayinka Olalekan ṣe jade laye. Aṣoju Obey-Fabiyi, to jẹ mọnija rẹ, fidi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC ni owurọ ọjọ Aje, pe lọjọ Ẹti to kọja ni oloogbe Olayinka ku. Iroyin sọ pe ẹni ọdun mejidinlaadọta ni oloogbe naa nigba to ku. Wọn si ti sin oku rẹ ni ọjọ keji, ọjọ Satide Ọgbọnjọ, oṣu Keje, ọdun 2021. Amọ titi di asiko yii, a ko ti i le sọ iru iku to pa a . Bakan naa ni ko daju pe baba rẹ gan-an wa lorilẹ-ede Naijiria nigba ti ajalu buruku naa ja lu ile rẹ.


Wọn si ti sin oku rẹ ni ọjọ keji, ọjọ Satide Ọgbọnjọ, oṣu Keje, ọdun 2021. Amọ titi di asiko yii, a ko ti i le sọ iru iku to pa a . Bakan naa ni ko daju pe baba rẹ gan-an wa lorilẹ-ede Naijiria nigba ti ajalu buruku naa ja lu ile rẹ. Idi ni pe, ni opin ọsẹ to kọja ni gbajugbaja pasitọ kan to jẹ ọmọ Naijriia nilẹ Gẹẹsi,  Tobi Adegboyega, fi fidio kan sita, nibi to ti n ki Oloye Obey Fabiyi kaabọ sile rẹ.


Idi ni pe, ni opin ọsẹ to kọja ni gbajugbaja pasitọ kan to jẹ ọmọ Naijriia nilẹ Gẹẹsi,  Tobi Adegboyega, fi fidio kan sita, nibi to ti n ki Oloye Obey Fabiyi kaabọ sile rẹ.


No reception wedding: Adewale ni àpèjẹ kò ṣe pàtàkì sí òun

Kìí ṣe dandan ni ki eeyan pe apejẹ lẹyin igbeyawo -Adewale Laipẹ ni iroyin iwe ipe si ibi ase igbeyawo laarin arakunrin Adewale Olamilekan Yussuf ati omidan Blessing Ijeoma Oghota gba ayelujara kan. Ohun to ṣajeji ninu iwe ipe sibi ase igbeyawo naa ni pe wọn ni ko ni si apejẹ lẹyin isin igbeyawo ni eyi to ya awọn eeyan lẹnu. Koko to jọ awọn eeyan loju ni pe ọmọ iran Igbo lati ipinlẹ abia gba fun ọmọ Yoruba lati ipinlẹ Oṣun pe ki apejẹ ma wa lẹyin isin igbeyawo wọn lẹnu. Awọn lọkọlaya yii ṣalaye idi ti awọn ṣe ni irufẹ ipinnu yii fun BBC Yoruba lẹkunrẹrẹ. Ogbeni Adewale ṣalaye pe ori ayelujara ni awọn ti pade ti ina si wọ ki ẹbi, ara ati iyekan to ba wọn yọ ayọ igbeyawo wọn. Ọkọ iyawo to jẹ onimọ nipa ayarabiaṣa ni kii ṣe owo ti awọn maa na nibi ase apejẹ lẹyin igbeyawo ni ko si, ṣugbọn o wu oun pe ki ero wa sibi ileri ifẹ oun ni ṣọọṣi ju ki wọn wa si apejẹ lasan lọ ni. Adewale ni oun ko lodi si ṣiṣeapejẹ lẹyin igbeyawo fun ẹni to ba wu tabi to lowo lati ṣẹ ẹ. Nigbẹyin, o ṣalaye bi awọn eniyan kan ṣe pada ṣe apejẹ ranpẹ fun tọkọtaya fi ya wọn lẹnu lẹyin isin igbeyawo wọn to waye lọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2019 yii.


“Ìgbéayé wa ni Amapiano jẹ́, a kò lè ṣe ohunkóhun lẹ́yìn rẹ̀”

Awọn eeyan orilẹ-ede South Africa ti ba BBC sọrọ lori pataki orin ati ijo Amapiano to n milẹ titi kaakiri agbaye. Olorin to n lewaju awọn to kọ orin Amapiano naa, Dali Wong, sọ pe orin ọhun ki n ṣe ori ti awọn eeyan orilẹ-ede South n fi ṣere. Quinton Xapo, ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si DJ Atuko, to jẹ ọkan gbogi lara awọn to maa n gbe orin naa larugẹ ṣalaye fun BBC pe Amapiano tumọ si “Piano” iyẹn dùrù. Awọn ololufẹ orin naa ni South Africa sọ pe Amapiano tumọ si igbeaye awọn nitori wọn ko le ṣe ohunkohun lai si Amapiano yii ninu rẹ. Ẹlomiran to tun ba BBC sọrọ, Kamo Mphela, sọ pe Amapiano tun jẹ orin kan to tun maa n mu ki ijo wu ẹni to ba n gbọ orin naa lati jo. Yatọ si awọn eeyan wọnyii, oriṣiriṣi awọn eeyan lo fẹran Amapiano, ti wọn a si maa fi fidio bi wọn ṣe n jo ijo Amapiano yii lede loju opo TickTok wọn.


Awọn ololufẹ orin naa ni South Africa sọ pe Amapiano tumọ si igbeaye awọn nitori wọn ko le ṣe ohunkohun lai si Amapiano yii ninu rẹ. Ẹlomiran to tun ba BBC sọrọ, Kamo Mphela, sọ pe Amapiano tun jẹ orin kan to tun maa n mu ki ijo wu ẹni to ba n gbọ orin naa lati jo. Yatọ si awọn eeyan wọnyii, oriṣiriṣi awọn eeyan lo fẹran Amapiano, ti wọn a si maa fi fidio bi wọn ṣe n jo ijo Amapiano yii lede loju opo TickTok wọn. Wo fidio yii fun ẹkunrẹrẹ.


Omijé gbojú Anthony Joshua lẹ́yìn tó lulẹ̀ níwájú Oleksandr Usyk lẹ́ẹ̀kejì

Niṣe lomije n bọ loju gbajumọ akanṣẹgbayi ọmọ orilẹede England, Anthony Joshua lẹyin to padanu ifẹsẹwọnsẹ ẹṣẹ kikan laarin oun ati Oleksandr Usyk lọjọ Satide mọ Ọjọ Aiku. Bo tilẹ jẹ pe onka awọn alamojuto ifẹsẹwọnsẹ ẹṣẹ kikan naa lo fun Usyk ni bẹliti igbanu ẹyẹ olubori nilu Jeddah lorilẹede Saudi Arabia, Joshua ṣalaye nigba ti wọn bii lere ọrọ pe, “inu n bimi gidi gan an ni, o dun mi de isalẹ ọkan mi” Lẹyin to sọ eyi tan, Joshua fọwọ boju rẹ o si mi kanlẹ. O ni awọn, “ipenija kan ti mo n koju n ni ipa lara mi ṣugbọn n ko ni jẹ ki ijakulẹ ija naa gbe mi ṣubu bi o tilẹ jẹ pe yoo nira diẹ” Joshua ti gba ami ẹyẹ goolu ẹṣẹ kikan ni idije Olympics lọdun 2012 nilu London. Lẹyin eyi lo bori awọn ija nejilelogun to kọkọ ja gẹgẹ bi akanṣẹjẹun. Anthony Joshua ti padanu mẹta ninu awọn ija marun to ja gbẹyin bayii, igba keji si niyi ni tẹlentẹle ti yoo lulẹ niwaju Usyk ọmọ orilẹede Ukraine. Kamaru Usman pẹlu lilẹ ni idije ijakadi igbalode UFC 278.


Lẹyin eyi lo bori awọn ija nejilelogun to kọkọ ja gẹgẹ bi akanṣẹjẹun. Anthony Joshua ti padanu mẹta ninu awọn ija marun to ja gbẹyin bayii, igba keji si niyi ni tẹlentẹle ti yoo lulẹ niwaju Usyk ọmọ orilẹede Ukraine. Kamaru Usman pẹlu lilẹ ni idije ijakadi igbalode UFC 278. Kamaru Usman padanu idije ijakadi igbalode UFC 278 ni ipele Welterweight to wa.


Kamaru Usman padanu idije ijakadi igbalode UFC 278 ni ipele Welterweight to wa.


Ọ̀pọ̀ ẹ̀rí rèé pé Naira Marley fi jìbìtì wọ́ ike owó ọ̀pọ̀ èèyàn - EFCC

Ajọ to n risi iwa ajẹbanu ni Naijiria, EFCC ti se agbekalẹ awọn ẹri mii niwaju ileẹjọ, eyi ti wọn lo fi han pe akọrin nii, Naira Marley, fi ọna ẹburu lu kaadi owo awọn eeyan ni ponpo. Eleyi ni ẹri kẹta ti ajọ EFCC yoo gbe wa lori ẹjọ ẹsun ti wọn fi kan akọrin takasufe yii, torukọ rẹ n jẹ Afeez Fashola, t wọn si fi sọwọ siwaju adajọ. Ni iwaju ile ẹjọ giga to wa ni Eko ni ẹlẹri EFCC naa ti fi ọrọ to adajọ leti pe awọn ri ẹri pe Naira Marley lo ọna ẹburu fi lo akọsilẹ ori kaadi owo awọn eeyan lori kọputa alagbeka, laptop, rẹ. Dein Whyte, to jẹ ọga agba ẹka ọtẹlẹmuyẹ fajọ EFCC sọ pe ''nipa ayẹwo foonu Naira Marley, a ri pe o ni awọn iroyin kan nipa kaadi owo ti kii ṣe tiẹ'' O fi kun pe afurasi yii pin awọn akọsilẹ nipa ẹni ẹlẹni yii pẹlu ẹlomiran. Bẹẹ lo ni wọn ti fẹjọ sun saaju lori kaadi owo yyi pe mago mago ti waye lori rẹ ri. Bẹẹ lo ni lori laptop Naira Marley, awọn ri awọn irinṣẹ kan ti wọn fi daabo bo ẹnikẹni to ba lo awọn kaadi ti wọn ti lu pa wọnyi.


Dein Whyte, to jẹ ọga agba ẹka ọtẹlẹmuyẹ fajọ EFCC sọ pe ''nipa ayẹwo foonu Naira Marley, a ri pe o ni awọn iroyin kan nipa kaadi owo ti kii ṣe tiẹ'' O fi kun pe afurasi yii pin awọn akọsilẹ nipa ẹni ẹlẹni yii pẹlu ẹlomiran. Bẹẹ lo ni wọn ti fẹjọ sun saaju lori kaadi owo yyi pe mago mago ti waye lori rẹ ri. Bẹẹ lo ni lori laptop Naira Marley, awọn ri awọn irinṣẹ kan ti wọn fi daabo bo ẹnikẹni to ba lo awọn kaadi ti wọn ti lu pa wọnyi. Ọ́ga agba ọtẹlẹmuyẹ EFCC to jẹri niwaju adajọ wa sọ pe, awọn fi iwadii yi sọwọ si ẹka to n ṣayẹwo ẹri . O ni abọ iwadii naa si fi han pe Naira Marley n lo VPN kan lori laptop rẹ lati fi daabo bo ẹnikẹni to ba lo awọn kaadi owo ti wọn ti lu pa yi. Gẹgẹ bo ṣe wi, ''nipa awọn nnkan taa ri lori laptop Naira Marley, a ri software kan pẹlu awọn ayederu nọmba kaadi ati akọsilẹ nipa ẹni to ni kaadi naa ati adirẹsi IP kan'' Agbẹjọro fun Naira Marley, Olalekan Ojo tako ẹri ti wọn gbe kalẹ yii, to si ni wọn n gbe ẹri kalẹ lori nkan ti wọn lero pe o le wa ni ọkan ẹni to ni laptop lodi si nkan to han kedere si wọn.


Ọ́ga agba ọtẹlẹmuyẹ EFCC to jẹri niwaju adajọ wa sọ pe, awọn fi iwadii yi sọwọ si ẹka to n ṣayẹwo ẹri . O ni abọ iwadii naa si fi han pe Naira Marley n lo VPN kan lori laptop rẹ lati fi daabo bo ẹnikẹni to ba lo awọn kaadi owo ti wọn ti lu pa yi. Gẹgẹ bo ṣe wi, ''nipa awọn nnkan taa ri lori laptop Naira Marley, a ri software kan pẹlu awọn ayederu nọmba kaadi ati akọsilẹ nipa ẹni to ni kaadi naa ati adirẹsi IP kan'' Agbẹjọro fun Naira Marley, Olalekan Ojo tako ẹri ti wọn gbe kalẹ yii, to si ni wọn n gbe ẹri kalẹ lori nkan ti wọn lero pe o le wa ni ọkan ẹni to ni laptop lodi si nkan to han kedere si wọn. O ni ẹni to wa jẹri niwaju adajọ ko si nipo lati sọ pato nkan to jẹ ero ọkan ẹni to ni laptop tabi nkan to gbero lati fi awọn akọsilẹ to ko jọ sori rẹ ṣe. Ẹwẹ adajọ ti wọgile alaye rẹ yi to si ni lootọ ni ẹni to ni laptop wa nipo lati ṣalaye ohun to fẹ fi awọn iroyin to ko sori laptop naa ṣe. Adajọ Oweibo ti wa sun igbẹjọ naa siwaju di ọjọ Kẹrindinlọgbọn oṣu Kẹsan ati ọgbọnjọ oṣu Kẹsan ọdun 2022.


O ni ẹni to wa jẹri niwaju adajọ ko si nipo lati sọ pato nkan to jẹ ero ọkan ẹni to ni laptop tabi nkan to gbero lati fi awọn akọsilẹ to ko jọ sori rẹ ṣe. Ẹwẹ adajọ ti wọgile alaye rẹ yi to si ni lootọ ni ẹni to ni laptop wa nipo lati ṣalaye ohun to fẹ fi awọn iroyin to ko sori laptop naa ṣe. Adajọ Oweibo ti wa sun igbẹjọ naa siwaju di ọjọ Kẹrindinlọgbọn oṣu Kẹsan ati ọgbọnjọ oṣu Kẹsan ọdun 2022.


Mistura Asunmo, Iya 2D:1959 ni mo bẹ̀rẹ̀ eré ṣùgbọ́n ń kò ní ọkọ̀ ẹyọ kan di ìsìnyí

Àwa kò ni 'Pension' torí ọjọ́ ikú lọ́jọ́ ìsinmi lẹ́nu iṣẹ tiata- Iya Ika lomo ejo Àwa kò ni 'Pension' torí ọjọ́ ikú lọ́jọ́ ìsinmi lẹ́nu iṣẹ tiata- Iya Ika lomo ejo Se ẹ ranti agba ọjẹ osere to kopa pataki ninu ere Ika lọmọ ejo ti Baba Wande ṣe lọpọlọpọ ọdun sẹyin? BBC Yoruba ti wa iya to ṣe iya awọn ọmọge to n ko wọn ranṣẹ si awọn ọkunrin lati lọ fun ejo ni ounjẹ. Mistura Asunmọ ti ọpọ n pe ni iya 2D salaye kikun nipa bo ṣe bẹrẹ ere itage ni ṣiṣe lati ọdun 1959. Kini Iya 2D tun sọ nipa irir re? Mistura ṣalaye ipa ti ere n ko ninu igbe aye osere ati ipenija to n jade lati ara awon to n se ayederu kaseeti ti won n pe ni 'Piracy' O sọ nipa ohun ti oju rẹ ri nipa bi awon eeyna se n tẹwọgba osere ati bi wọn tun ṣe n kọlu osere. O menuba iṣoro aisi owo pa to ninu fiimu ti eeyan ba ṣe.


Kini Iya 2D tun sọ nipa irir re? Mistura ṣalaye ipa ti ere n ko ninu igbe aye osere ati ipenija to n jade lati ara awon to n se ayederu kaseeti ti won n pe ni 'Piracy' O sọ nipa ohun ti oju rẹ ri nipa bi awon eeyna se n tẹwọgba osere ati bi wọn tun ṣe n kọlu osere. O menuba iṣoro aisi owo pa to ninu fiimu ti eeyan ba ṣe. O rọ ijoba lati ba wọn wagbo dẹkun si ọrọ awon to n ji iṣẹ oṣere lo nigboro.


O rọ ijoba lati ba wọn wagbo dẹkun si ọrọ awon to n ji iṣẹ oṣere lo nigboro.


Tinubu ló sanwó ta fi gbé òkú Moji Olaiya wá láti òke òkun - Jide Kosoko

Yorùbá bọ̀ wọ́n ní ọmọ ẹni kò ní ṣe ìdí bẹ̀bẹ̀rẹ̀ kákó ìlẹ̀kẹ̀ sídìí ọmọ ẹlòmíràn. Nínú ọ̀sẹ̀ yìí ni fídíò kan gba orí ayélujára tó ṣàfihàn àwọn àgbà ọ̀jẹ̀ nínú eré tíátà Yorùbá níbi tí wọ́n ti ń ṣe àtìlẹyìn fún olùdíje sípò Ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu. Lára àwọn tó wà nínú fídíò náà ni Jide Kosoko, Adebayo Salami, tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí ọga Bello, Foluke Daramola, Fausa Balogun, Yinka Quadri, Taiwo Haasan Ogogo, Iya Awero àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Fídíò yìí ló ti ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ awuyewuye lórí ayélujára pàápàá láàárín àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ń sọ wí pé kò yẹ kí àwọn àgbà òṣèré máa fi ipò wọn ṣe ìpolongo fún àwọn olóṣèlú. Ẹ̀wẹ̀, nígbà tí Jide Kosoko ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, ó ní ipa tí Tinubu ti kó nínú ìgbésí ayé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tíátà kò ṣé fi ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn rárá. Kosoko ní Tinubu kìí kan ṣe olórí lásán bíkòṣe aláàánú, tó fi ọrọ̀ rẹ̀ mọ àwọn òṣèré tíátà náà.


Fídíò yìí ló ti ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ awuyewuye lórí ayélujára pàápàá láàárín àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ń sọ wí pé kò yẹ kí àwọn àgbà òṣèré máa fi ipò wọn ṣe ìpolongo fún àwọn olóṣèlú. Ẹ̀wẹ̀, nígbà tí Jide Kosoko ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, ó ní ipa tí Tinubu ti kó nínú ìgbésí ayé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tíátà kò ṣé fi ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn rárá. Kosoko ní Tinubu kìí kan ṣe olórí lásán bíkòṣe aláàánú, tó fi ọrọ̀ rẹ̀ mọ àwọn òṣèré tíátà náà. Ó ní ìdí nìyí tí àwọn náà fi ń gbá rùkù tìí, tí àwọn sì ń ṣe ìpolongo fún-un. “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni Asiwaju ti fa lọ́wọ́ sókè nínú eré tíátà pàápàá àwọn tó bá ní ìpèníjà ìlera”. “Nígbà tí Moji Olaiya kú sí orílẹ̀ èdè Canada, Tinubu ló san gbogbo owó tí wọ́n fi gbé òkú rẹ̀ wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.” Bákan náà ló ní ìyàwó Tinubu náà ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfàní fún ọ̀kan-ò-jọ̀kan ènìyàn nínú eré tíátà tí àwọn kò le kà tán.


Ó ní ìdí nìyí tí àwọn náà fi ń gbá rùkù tìí, tí àwọn sì ń ṣe ìpolongo fún-un. “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni Asiwaju ti fa lọ́wọ́ sókè nínú eré tíátà pàápàá àwọn tó bá ní ìpèníjà ìlera”. “Nígbà tí Moji Olaiya kú sí orílẹ̀ èdè Canada, Tinubu ló san gbogbo owó tí wọ́n fi gbé òkú rẹ̀ wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.” Bákan náà ló ní ìyàwó Tinubu náà ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfàní fún ọ̀kan-ò-jọ̀kan ènìyàn nínú eré tíátà tí àwọn kò le kà tán. Fídíò yìí ló ti ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ awuyewuye lórí ayélujára pàápàá láàárín àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ń sọ wí pé kò yẹ kí àwọn àgbà òṣèré máa fi ipò wọn ṣe ìpolongo fún àwọn olóṣèlú. Ẹ̀wẹ̀, nígbà tí Jide Kosoko ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, ó ní ipa tí Tinubu ti kó nínú ìgbésí ayé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tíátà kò ṣé fi ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn rárá. Kosoko ní Tinubu kìí kan ṣe olórí lásán bíkòṣe aláàánú, tó fi ọrọ̀ rẹ̀ mọ àwọn òṣèré tíátà náà.


Fídíò yìí ló ti ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ awuyewuye lórí ayélujára pàápàá láàárín àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ń sọ wí pé kò yẹ kí àwọn àgbà òṣèré máa fi ipò wọn ṣe ìpolongo fún àwọn olóṣèlú. Ẹ̀wẹ̀, nígbà tí Jide Kosoko ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, ó ní ipa tí Tinubu ti kó nínú ìgbésí ayé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré tíátà kò ṣé fi ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn rárá. Kosoko ní Tinubu kìí kan ṣe olórí lásán bíkòṣe aláàánú, tó fi ọrọ̀ rẹ̀ mọ àwọn òṣèré tíátà náà. Ó ní ìdí nìyí tí àwọn náà fi ń gbá rùkù tìí, tí àwọn sì ń ṣe ìpolongo fún-un. “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni Asiwaju ti fa lọ́wọ́ sókè nínú eré tíátà pàápàá àwọn tó bá ní ìpèníjà ìlera”. “Nígbà tí Moji Olaiya kú sí orílẹ̀ èdè Canada, Tinubu ló san gbogbo owó tí wọ́n fi gbé òkú rẹ̀ wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.” Bákan náà ló ní ìyàwó Tinubu náà ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfàní fún ọ̀kan-ò-jọ̀kan ènìyàn nínú erér tíátà tí àwọn kò le kà tán.


Ó ní ìdí nìyí tí àwọn náà fi ń gbá rùkù tìí, tí àwọn sì ń ṣe ìpolongo fún-un. “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni Asiwaju ti fa lọ́wọ́ sókè nínú eré tíátà pàápàá àwọn tó bá ní ìpèníjà ìlera”. “Nígbà tí Moji Olaiya kú sí orílẹ̀ èdè Canada, Tinubu ló san gbogbo owó tí wọ́n fi gbé òkú rẹ̀ wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.” Bákan náà ló ní ìyàwó Tinubu náà ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfàní fún ọ̀kan-ò-jọ̀kan ènìyàn nínú erér tíátà tí àwọn kò le kà tán.


Alabi Pasuma, Lalude, Alapini... Ohùn àwọn tí mò ń gbé wọ̀ fi ṣiṣẹ́ jẹun rèé - Ojo Sheu General Olak

"Ọjọ 1K, 3K tàbí iṣẹ́ ọ̀fẹ́, bí mo ṣe bẹ̀rẹ̀ nìyẹ́n àmọ́ lónìí..." Ẹ ko ni lati gbe oju soke lati mọ pe oṣere Lalude, Alapini, Odunlade Adekola ati bẹẹ bẹẹ lọ lo n sọrọ loju agbo tẹẹ lọ. Amọ nigba tẹ o ba fi sun mọ iwaju, niṣe lẹ o la ẹnu silẹ tẹ o si bọ oju yin walẹ lati rii pe ṣe lootọ kii ṣe awọn ti ẹ n gbọ ohun wọn gangan lo n sọrọ. Onimọ nipa oriṣiriṣi nkan ni Ojo Sheu ti ọpọlọpọ mọ si General Olak ni ilu Ibadan ati kaakiri Naijiria paapaa nipa igbe aye ati isọrọ si awọn gbajugbaja oṣere fiimu. Ẹ̀nìkan sọ fún mi pé iṣẹ́ ìdọ̀tí ni màá ṣe láti là, ni mo ṣe ń ta ìwé lójú pópó - Wikipedia Lafup, Adẹ́rìínpòṣónú tó kọ́kọ́ jáwó lórí ẹ̀fẹ̀ n'Ibadan Wọ́n fi májèlé sínú gbogbo òúnjẹ́ ti mo rà sílé, ohun tí mo sọ fún ẹni náà rèé - Paramount Komedy Ètò 'Mr & Mrs kògbérégbè'  tí ṣàkọ́bá fún mí gẹ́gẹ́ bí ọkọ nínú ìgbéyàwó - Mr Kogberegbe Ibi tí àwọn àwàdà Okunnu ti bẹ̀rẹ̀ rèé Lilo ohun rẹ lati sọrọ gẹlẹ bi awọn oṣere yii ni nkan to n pawo wọle fun General Olak bayii. Ko lee fi ọkan pe meji rara bi ẹ ba ni ko yi si ohun eeyan mẹrin lọtọọtọ. Adẹrinpoṣonu yii ja gbangba pẹlu ara ọtọ ọna ti o n gba ṣe ẹfẹ rẹ yii nipa sinsin ohun awọn oṣere jẹ ti ẹ o si ro pe awọn gangan lo n sọrọ bi ẹ ko ba gboju soke wo ẹni naa.


Ẹ̀nìkan sọ fún mi pé iṣẹ́ ìdọ̀tí ni màá ṣe láti là, ni mo ṣe ń ta ìwé lójú pópó - Wikipedia Lafup, Adẹ́rìínpòṣónú tó kọ́kọ́ jáwó lórí ẹ̀fẹ̀ n'Ibadan Wọ́n fi májèlé sínú gbogbo òúnjẹ́ ti mo rà sílé, ohun tí mo sọ fún ẹni náà rèé - Paramount Komedy Ètò 'Mr & Mrs kògbérégbè'  tí ṣàkọ́bá fún mí gẹ́gẹ́ bí ọkọ nínú ìgbéyàwó - Mr Kogberegbe Ibi tí àwọn àwàdà Okunnu ti bẹ̀rẹ̀ rèé Lilo ohun rẹ lati sọrọ gẹlẹ bi awọn oṣere yii ni nkan to n pawo wọle fun General Olak bayii. Ko lee fi ọkan pe meji rara bi ẹ ba ni ko yi si ohun eeyan mẹrin lọtọọtọ. Adẹrinpoṣonu yii ja gbangba pẹlu ara ọtọ ọna ti o n gba ṣe ẹfẹ rẹ yii nipa sinsin ohun awọn oṣere jẹ ti ẹ o si ro pe awọn gangan lo n sọrọ bi ẹ ko ba gboju soke wo ẹni naa. BBC Yoruba ni ifọrọwanilẹnuwo pẹlu adẹrinpoṣonu ẹlẹbun pupọ yii to si ṣalaye bo ṣe bẹrẹ owo kan ṣoṣo to fi n bọ ara rẹ yii. 'Tí kìí bá ṣe pé mo rọ lẹ́sẹ̀, àwọn èèyàn sì kọ̀ láti gbé mi lọ ilé ẹ̀kọ́, ó yẹ kí ń ti dí "Lawyer" àmọ́...' Kunle Adeyanju tí ó gun alùpùpù láti London ti balẹ̀ bìbà sí Nàìjíríà


BBC Yoruba ni ifọrọwanilẹnuwo pẹlu adẹrinpoṣonu ẹlẹbun pupọ yii to si ṣalaye bo ṣe bẹrẹ owo kan ṣoṣo to fi n bọ ara rẹ yii. 'Tí kìí bá ṣe pé mo rọ lẹ́sẹ̀, àwọn èèyàn sì kọ̀ láti gbé mi lọ ilé ẹ̀kọ́, ó yẹ kí ń ti dí "Lawyer" àmọ́...' Kunle Adeyanju tí ó gun alùpùpù láti London ti balẹ̀ bìbà sí Nàìjíríà


Party Foods: Èrò àwọn ọmọ Naijiria ṣọ̀tọ̀tọ̀ lórí àwọn tó pin gàrí, ṣúgà àti mílíkì níbi ayẹyẹ ìsọmọlórúkọ

Lara awọn ounjẹ ti wọn maa n pin, paapaa nilẹ Yoruba lasiko awọn ayẹyẹ bii ọjọ ibi, iṣile, isọmọlorukọ atawọn ariya mii ni; irẹsi, iyan ati ọbe ẹfọ, amala ati gbẹgiri, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Amọ kayeefi lo jẹ niluu Eko nigba ti idile kan pin gari, miliki ati ṣuga nibi inawo ti wọn ṣe. Ninu fidio kan lori ikanni Instablog Naija loju opo Instagram ni awọn kan ti n pin gari, ṣuga ati miliki fun awọn eeyan to wa ba wọn ṣe ayẹyẹ. Bo tilẹ jẹ pe a ko le fidi rẹ mulẹ agbegbe ti ayẹyẹ naa ti waye, a gbọ pe ilu Eko ni. Bẹẹ si ni a gbọ pe ayẹyẹ isọmọlorukọ ni wọn n ṣe lọjọ naa pẹlu. Iha wo ni awọn eeyan kọ si igbesẹ yii?


Bo tilẹ jẹ pe a ko le fidi rẹ mulẹ agbegbe ti ayẹyẹ naa ti waye, a gbọ pe ilu Eko ni. Bẹẹ si ni a gbọ pe ayẹyẹ isọmọlorukọ ni wọn n ṣe lọjọ naa pẹlu. Iha wo ni awọn eeyan kọ si igbesẹ yii? Ọpọ awọn to ri fidio naa lo ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede nipa rẹ. Pupọ ninu awọn  to n sọrọ nipa fidio ọhun lo n sọ pe igbese awọn to n ṣe ayẹyẹ naa ko buru. Lara awọn to sọrọ ni Ayo Olorun Tomiwa to sọ loju opo Instagram pe "Awọn lo n ṣe ayẹyẹ, ohun to ba wu wọn ni wọn si le pin nibi ayẹyẹ naa, ki ẹni ti ko ba tẹ lọrun gba iule rẹ lọ."


Ọpọ awọn to ri fidio naa lo ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede nipa rẹ. Pupọ ninu awọn  to n sọrọ nipa fidio ọhun lo n sọ pe igbese awọn to n ṣe ayẹyẹ naa ko buru. Lara awọn to sọrọ ni Ayo Olorun Tomiwa to sọ loju opo Instagram pe "Awọn lo n ṣe ayẹyẹ, ohun to ba wu wọn ni wọn si le pin nibi ayẹyẹ naa, ki ẹni ti ko ba tẹ lọrun gba iule rẹ lọ." Ẹlomiran to da si ọrọ naa ni "Wọn gbiyanju gidi, nitori ko rọrun lati ri gari ati miliki gan laye ode oni." Bẹẹ lawọn mii ẹwẹ n sọ pe, bisikiti ati ẹlẹrindodo san j ugari ati ṣuga toun ti miliki lọ nibi isọmọlorukọ.


Ẹlomiran to da si ọrọ naa ni "Wọn gbiyanju gidi, nitori ko rọrun lati ri gari ati miliki gan laye ode oni." Bẹẹ lawọn mii ẹwẹ n sọ pe, bisikiti ati ẹlẹrindodo san j ugari ati ṣuga toun ti miliki lọ nibi isọmọlorukọ.


Qdot: Ọ̀rẹ́ mi ni Funmi Awelewa, kò sí ọ̀rọ̀ ìfẹ́ láàrin wa - Fakoya Qudus Oluwadamilare

Olorin taka sufee, Fakoya Oluwadamilare Qudus ti ọpọ mọ si Qdot ja gudugbẹ ọrọ lulẹ ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹlu BBC Yoruba l'Ọjọru, ọjọ kẹẹdọgbọn oṣu kẹwaa ọdun 2020. Qdot sọ ninu ifọrọwerọ naa pe lati ilẹ loun ti fẹran orin ijọ Kerubu, o ni iyẹn gan an lo jẹ ki oun ṣe awo orin to da bi orin ṣọọṣi ijọ C & S. Olorin takasufee naa ṣalaye pe mama mama oun ti oun gbọdọ rẹ lo jẹ ẹleṣin kristẹni lẹyin ti mama baba oun to n tọju oun papoda. O ni iya baba oun ati baba oun, ẹlẹsin musulumi ni wọn. Qdot sọ pe ẹlẹsin kristẹni ati musulumi ni oun, amọ oun faramọ ẹsin kristẹni ju musulumi lọ. ''Mo mọ nipa ilana ẹsin kristẹni ju musulumi lọ,'' Qdot lo sọ bẹẹ. Nigba to n sọ nipa awọn awo to ti ṣe jade, o ni eyi ti oun pe akọle rẹ ni 'Alọmọ Mẹta' lo gbe oun jade gẹgẹ bi olorin.


Qdot sọ pe ẹlẹsin kristẹni ati musulumi ni oun, amọ oun faramọ ẹsin kristẹni ju musulumi lọ. ''Mo mọ nipa ilana ẹsin kristẹni ju musulumi lọ,'' Qdot lo sọ bẹẹ. Nigba to n sọ nipa awọn awo to ti ṣe jade, o ni eyi ti oun pe akọle rẹ ni 'Alọmọ Mẹta' lo gbe oun jade gẹgẹ bi olorin. ''Orin yẹn ya mi lẹnu gan an, orin naa lo gbe mi lọ si ilu London to pe okiki mi kaakiri, lati ibẹ ni mo ti n ri ode 20000, 30000 gba,'' Qdot lo ṣalaye bẹẹ. Qudus Fakoya ni orin yẹn yi ọpọ nkan pada ninu igbe aye oun. ''Ẹnikan ra odidi ọkọ fun mi tori orin 'Apala ti mo kọ,'' Qudus lo sọ bẹẹ.


''Orin yẹn ya mi lẹnu gan an, orin naa lo gbe mi lọ si ilu London to pe okiki mi kaakiri, lati ibẹ ni mo ti n ri ode 20000, 30000 gba,'' Qdot lo ṣalaye bẹẹ. Qudus Fakoya ni orin yẹn yi ọpọ nkan pada ninu igbe aye oun. ''Ẹnikan ra odidi ọkọ fun mi tori orin 'Apala ti mo kọ,'' Qudus lo sọ bẹẹ. Olorin Qdot tun tan imọlẹ si ọrọ kan tawọn kan n gbe kiri lori ayelujara pe o ṣeeṣe ko jẹ pe ọrọ ifẹ wa laarin rẹ ati oṣere ori itage, Funmi Awelewa. Qdot ni ''ọrẹ mi ni Funmi Awelewa, a kii ṣe afẹsọna ara wa rara.'' Bakan naa lo tun sọ pe oun o ra G Wagon fun osẹrebinrin miiran, Sotayo.


Olorin Qdot tun tan imọlẹ si ọrọ kan tawọn kan n gbe kiri lori ayelujara pe o ṣeeṣe ko jẹ pe ọrọ ifẹ wa laarin rẹ ati oṣere ori itage, Funmi Awelewa. Qdot ni ''ọrẹ mi ni Funmi Awelewa, a kii ṣe afẹsọna ara wa rara.'' Bakan naa lo tun sọ pe oun o ra G Wagon fun osẹrebinrin miiran, Sotayo. O ni ''nigba ti n ko ti ra G Wagon fun iya Kudus. Orin lasan nio.'' Lori ọrọ igbeyawo, Qdot ni oun ko ti ṣetan bayii, amọ laipẹ lai jina oun naa yoo ṣe igbeyawo.


O ni ''nigba ti n ko ti ra G Wagon fun iya Kudus. Orin lasan nio.'' Lori ọrọ igbeyawo, Qdot ni oun ko ti ṣetan bayii, amọ laipẹ lai jina oun naa yoo ṣe igbeyawo. Qdot ṣalaye pe yatọ si pe oun gbe ọdọ awọn agba dagba, oun tun maa ka iwe Yoruba daadaa bakan naa loun tun gbe niluu Ibadan. Ko ṣai gboṣuba fun olorin takasufee mii 9ice fun awokọṣe rere to jẹ fun oun ninu fifi ede Yoruba kọ orin takasufee.


Qdot ṣalaye pe yatọ si pe oun gbe ọdọ awọn agba dagba, oun tun maa ka iwe Yoruba daadaa bakan naa loun tun gbe niluu Ibadan. Ko ṣai gboṣuba fun olorin takasufee mii 9ice fun awokọṣe rere to jẹ fun oun ninu fifi ede Yoruba kọ orin takasufee.


Charles Olumo Agbako: Ọjọ́ tí ìyá mi kú jẹ́ kò ṣeé gbàgbé- Abdulsalam Ishola

Lori ọ̀rọ̀ pe emi ni mo bi Pasuma, ẹ jẹ́ kí a fò ó lásikò yii- Charles Olumo Agbako Oloye Charles Olumo ti ọpọ n pe ni agbako salaye ohun to sokunfa orukọ Agbako to n jẹ ninu ere yatọ si Abdulsalam Ishola ti awon Obi rẹ sọ ọ. O mẹnuba bo ṣe bẹrẹ ere sise lasiko to n gbalejo BBC Yoruba nile rẹ. Agba Osere naa sọ nipa ọjọ to baa ninu jẹ julọ laye. Agbako sọ nipa awọn ipenija ti oju rẹ ti ri ati awọn ohun to ti la kọja sẹyin. O tun gab awọn ọdọ nimọran lori iwa ọmọluwabi to n fun ni ni ẹmi gigun ati ifọkanbalẹ.


Yollywood: Ǹjẹ́ ìwọ mọ àwọn ẹbí òṣèré sinimá Yorùbá yii?

Ẹwo àkójọpọ̀ àwòrán àwọn òṣèré Nollywood níbi tí wọ́n ti ń gbáfẹ́ pẹ̀lú ẹbí wọn. Ǹkan tí àwon omo Naijiria ń so nípa ''delegates'' tó ń dìbò fún egbé òsèlú ní yìí... Mo ṣelèrí láti ríi pé a dìbò yan Aàrẹ láì mú ìtàjẹ̀sílẹ̀ dání ní 2023- Buhari Ọ̀nà tí a lè fi san oore fún àwọn tó fi ẹ̀mí wọn lélẹ̀ fún ìjọba àwarawa ni láti lé APC kúrò lórí oyè - Atiku Ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn ṣe ìwọ́de tako lílo íbọn bó ṣe wù wón ní US Gbogbo èrò ọkàn mi ní pé kí n wà ''tanker'' tó ń jóná wọ́ inú odò lọ- Ejiro Otarigho awakọ̀ Ọkọ̀ agbépo tí aráàlú ń kàn sáárá Awọn aworan yii wa lati Google ati oju opo ikansiraẹni awọn osere wọn yii,


Nse Ikpe-Etim sọ̀rọ̀ lórí ìpènijà rẹ̀ lẹ́yìn tó pàdánù ilé ọmọ rẹ̀

Mò ń rí ara mi bíi obìnrin tí kò pé nítorí mi ò lè bí ọmọ láyé - Nse Ikpe-Etim Nse, to jẹ ẹni ọdun mẹtadinlaadọta, lo sọ ọrọ naa lasiko to n sọrọ nipa igbeyawo rẹ ninu ifọrọwerọ lori eto kan, #WithChude. Oṣere naa ṣe igbeyawo pẹlu ololufẹ rẹ, Cliford Sule, to jẹ oniṣowo, ati olukọ agba ni fasiti Midlesex, to wa niluu London lọdun 2013. Ninu ifọrọwerọ naa, Nse sọ pe oju ko ti oun lẹyin to han gbangba pe oun ko ni le bimọ nile aye, amọ o dabi pe oun ko pe gẹgẹ bi i obinrin. O ni "Oju ko ti mi, amọ mo ri ara mi bi ẹni ti ko pe ni gbogbo igba ti mo ba ti n ranti." "Ohun ti mo dupẹ fun ni bi mo ṣe dagba, nitori a ki n so itiju mọ ọrun ni idile wa, niṣe ni a n gbe igbe aye wa bii ẹni to ni ohun gbogbo to n fẹ." Iha ti ọkọ mi kọ si ipo ti mo wa Ni ti iha ti ọkọ rẹ kọ si, oṣere naa ni digbi ni ọkọ oun ti o un lẹyin, ko si pada lẹyin oun, oun si dupẹ fun atilẹyin rẹ.


O ni "Oju ko ti mi, amọ mo ri ara mi bi ẹni ti ko pe ni gbogbo igba ti mo ba ti n ranti." "Ohun ti mo dupẹ fun ni bi mo ṣe dagba, nitori a ki n so itiju mọ ọrun ni idile wa, niṣe ni a n gbe igbe aye wa bii ẹni to ni ohun gbogbo to n fẹ." Iha ti ọkọ mi kọ si ipo ti mo wa Ni ti iha ti ọkọ rẹ kọ si, oṣere naa ni digbi ni ọkọ oun ti o un lẹyin, ko si pada lẹyin oun, oun si dupẹ fun atilẹyin rẹ. O ni "Ọkọ mi wa lẹyin mi ninu ipo ti mo wa nitori bo ṣe yẹ ko ri naa niyẹn." Nse sọ pe ohun to n ba oun finra naa lo n ba ọkọ oun finra, idi ree ti atilẹyin rẹ ko ṣe yẹ. O ṣeeṣe ka gba ọmọ tọ, amọ aja ni a ṣi n tọju lọwọ Ni ti boya o ṣeeṣe ki tọkọtaya naa gba ọmọ tọ, Nse ni ko si ohun ti ko le ṣẹlẹ.


O ni "Ọkọ mi wa lẹyin mi ninu ipo ti mo wa nitori bo ṣe yẹ ko ri naa niyẹn." Nse sọ pe ohun to n ba oun finra naa lo n ba ọkọ oun finra, idi ree ti atilẹyin rẹ ko ṣe yẹ. O ṣeeṣe ka gba ọmọ tọ, amọ aja ni a ṣi n tọju lọwọ Ni ti boya o ṣeeṣe ki tọkọtaya naa gba ọmọ tọ, Nse ni ko si ohun ti ko le ṣẹlẹ. O ni "O ṣeeṣe ki a gba ọmọ tọ, o si ṣeeṣe ki a ma gba ọmọ tọ, amọ a ko tii le sọ ohun to le ṣẹlẹ ni iha yẹn, lọwọ yii, aja ni a ṣi n tọju lọwọ." Ọdun 2019 ni Nse kede ni gbangba pe wọn ti yọ ile ọmọ oun lẹyin ti oun ni arun 'adenomyosis.'


O ni "O ṣeeṣe ki a gba ọmọ tọ, o si ṣeeṣe ki a ma gba ọmọ tọ, amọ a ko tii le sọ ohun to le ṣẹlẹ ni iha yẹn, lọwọ yii, aja ni a ṣi n tọju lọwọ." Ọdun 2019 ni Nse kede ni gbangba pe wọn ti yọ ile ọmọ oun lẹyin ti oun ni arun 'adenomyosis.'


Lagos state; Ó kéré tán ẹran N328 bilionu ni àwọn ará Eko ń jẹ ní ọdọọdún

Ijọba ipinlẹ Eko ti kede pe o kere tan ẹran biliọnu ọọdunrun o le ni awọn ara Eko n jẹ ni ọdọọdun. Akọwe agba ni ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Eko to n risi ọrọ iṣẹ agbẹ, Ibironke Emokpae lo fi iroyin naa lede. Akọwe Agba to ṣoju fun kọmisọnna nibi ipade ti wọn ti pe awọn oniṣowo lati wa dowopọ pẹlu ijọba lori eto ọṣin maluu. Ijọba ni o ṣeni laanu pe ida aadọrun ninu ẹran yii lo n wa lati ariwa orilẹede Naijiria. Kini ijọba Eko n ṣe lati pese ẹran labẹle? O fikun pe ida piniṣin to ku nikan ni wọn n ṣe ni abẹle, eleyii ti ko to awọn eniyan lati jẹ.


Ijọba ni o ṣeni laanu pe ida aadọrun ninu ẹran yii lo n wa lati ariwa orilẹede Naijiria. Kini ijọba Eko n ṣe lati pese ẹran labẹle? O fikun pe ida piniṣin to ku nikan ni wọn n ṣe ni abẹle, eleyii ti ko to awọn eniyan lati jẹ. Bakan naa ni wọn fikun un pe gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti gbe awọn eto kalẹ ni ẹka eto ọgbin ti yoo mu ki ẹka naa gbooro si ju ti tẹlẹ lọ. Ijọba ipinlẹ Eko naa fikun un pe eto yii yoo pese ounjẹ ati eto ọgbin fun awọn eniyan ti wọn ko ni nilo ati maa lọ si ariwa Naijiria, ki wọn to le ni eto ọgbin to gbooro. Wọn fikun un pe pẹlu eto ti ijọba Eko fẹ ṣe agbẹkalẹ rẹ yii yoo rọrun lati sin maluu ọlọgọọrọ loju kan naa, ti eyi yoo si pese ẹran lọpọ yanturu fun awọn ara ipinlẹ Eko.


Bakan naa ni wọn fikun un pe gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti gbe awọn eto kalẹ ni ẹka eto ọgbin ti yoo mu ki ẹka naa gbooro si ju ti tẹlẹ lọ. Ijọba ipinlẹ Eko naa fikun un pe eto yii yoo pese ounjẹ ati eto ọgbin fun awọn eniyan ti wọn ko ni nilo ati maa lọ si ariwa Naijiria, ki wọn to le ni eto ọgbin to gbooro. Wọn fikun un pe pẹlu eto ti ijọba Eko fẹ ṣe agbẹkalẹ rẹ yii yoo rọrun lati sin maluu ọlọgọọrọ loju kan naa, ti eyi yoo si pese ẹran lọpọ yanturu fun awọn ara ipinlẹ Eko. Bakan naa ni yo fi opin si iyan ounjẹ ni ipinlẹ Eko ati lorilẹede Naijiria.


Bakan naa ni yo fi opin si iyan ounjẹ ni ipinlẹ Eko ati lorilẹede Naijiria.


Polygamy: Fífẹ̀ ju ìyàwó kan lọ ni àṣírí ẹ̀mí gígùn'

Àwọn oluwadii kan ni Fasiti Sheffield ni orile-ede United Kingdom, ti sọ pe fifẹ iyawo meji ni aṣiri si ẹ̀mí gigun. Lootọ ni ọpọ ọkùnrin le ro pe iyawo kan ní wahala tiẹ, sugbọn iwadii kan sọ pe kọ́kọ́rọ́ kan ṣoṣo to si ilẹkun ẹ̀mí gigun, ni ki ọkùnrin fẹ iyawo keji. Àwọn oluwadii ọhun ni awọn ṣe iwadii naa laarin awọn ọkunrin ti ọjọ ori wọn ti le ni ọgọ́ta, kaakiri ogoje orile-ede. Ohun ti wọn ṣàkíyèsí, gẹgẹ bi ileeṣẹ iroyin Fox News, ṣe sọ, ni pe ẹ̀mí wọn gùn pẹlu ìdá mejila ju ti awọn akẹgbẹ wọn to wa ni awọn orile-ede ti ko faaye gba ile olorogun. Gẹ́gẹ́ bi iroyin naa ṣe sọ, ọsẹ to kọja ni wọn kede abọ iwadii naa, nibi ipade apero International Society for Behavioral Ecology, n'ilu New York. Ni ti awọn obinrin, awọn oluwadii naa sọ pe riri ati titọju awọn ọmọ-ọmọ wọn, ma n fun awọn obinrin ni ẹmi gigun.


Ohun ti wọn ṣàkíyèsí, gẹgẹ bi ileeṣẹ iroyin Fox News, ṣe sọ, ni pe ẹ̀mí wọn gùn pẹlu ìdá mejila ju ti awọn akẹgbẹ wọn to wa ni awọn orile-ede ti ko faaye gba ile olorogun. Gẹ́gẹ́ bi iroyin naa ṣe sọ, ọsẹ to kọja ni wọn kede abọ iwadii naa, nibi ipade apero International Society for Behavioral Ecology, n'ilu New York. Ni ti awọn obinrin, awọn oluwadii naa sọ pe riri ati titọju awọn ọmọ-ọmọ wọn, ma n fun awọn obinrin ni ẹmi gigun. Sugbọn o yatọ si ti awọn ọkunrin. Bi iyawo ti wọn fẹ ba ṣe pọ to, ni iye ọmọ ti wọn bi naa yoo ṣe pọ, nitori pe wọn ni anfaani lati bímọ titi di ọjọ ogbó. "Jijẹ baba fun ọpọlọpọ ọmọ, jẹ idi pataki ti iru àwọn ọkùnrin bẹẹ fi ma n tiraka lati pẹ laye ju awọn to fẹ iyawo kan ṣoṣo, to si tete n dawọ ọmọ bibi duro."


Sugbọn o yatọ si ti awọn ọkunrin. Bi iyawo ti wọn fẹ ba ṣe pọ to, ni iye ọmọ ti wọn bi naa yoo ṣe pọ, nitori pe wọn ni anfaani lati bímọ titi di ọjọ ogbó. "Jijẹ baba fun ọpọlọpọ ọmọ, jẹ idi pataki ti iru àwọn ọkùnrin bẹẹ fi ma n tiraka lati pẹ laye ju awọn to fẹ iyawo kan ṣoṣo, to si tete n dawọ ọmọ bibi duro."


Abdulmajeed Abdulsalam: Wọ́n ti bá mi nu Kẹ́míkà tí ẹnikejì táa jọ ń "paint" pákó mi dà sí mi lójú àmọ́...

Kedere ni oju Abdulsalam n riran titi to fi dagba di ọdọ, wọn o bi oju fifọ yii mọ ọ. Lẹyin oṣu meji ti o ti n lo ogun ti wọn fun un nileewosan, Abdulsalam rii pe oju rẹ su ti ko si mọlẹ daradara mọ. Abdulmajeed Abdulsalam ṣalaye fun BBC Yoruba pe oun n kọ iṣẹ mọ iwe ti o n ka nigba naa lọhun to si ni awọn maa n lo Kẹmika lati fin awọn pako ti wọn fi n ṣiṣẹ gẹgẹ bii Kafinta. 'Ojú mi méjèjì pé lọ sí ọ́fíìsì àwọn ọlọ́pàá SARS, bí mo ṣe di afọ́jú ọ̀sàn gangan lórí ẹ̀sùn jíjí àpò owó “customer” tí mi ò mọwọ́ Báyìí kọ́ ní wọ́n ṣe bí èmí àti aya mi ṣùgbọ́n a kọ̀ láti tọrọ bárà- Tokotayà tó ni ìpènijà oju Oògùn N25, 000 tí ń kò rówó rà ló gba ojú lọ́wọ́ mi- Damola Dorcas Ẹ fún wa láṣẹ́ láti yọ ojú yín tẹ bá kú fún ìwúlò alààyè tí ojú rẹ̀ fọ́ - Ibùdó ìtọ́jú ojú ń pariwo O jẹ ko di mimọ pe ẹnikeji ti awọn jọ n ṣiṣẹ lo fẹ du ki pako ti wọn n fin lọwọ ma yi ilẹ ko ma dọti, afi to di pe Kẹmika to gbe lọwọ kan dede da sinu oju Abdulsalam ni. O ni kii ṣe pe o mọọmọ da a si oju oun. Ki ni igbesẹ ti Abdulmajeed ati mọlẹbi ti gbe? "Iya mi ti gbe mi lọ si oriṣiriṣi ileewosan kaakiri ti wọn n gbiyanju lati ma jẹ ki oju rẹ fọ.


O ni kii ṣe pe o mọọmọ da a si oju oun. Ki ni igbesẹ ti Abdulmajeed ati mọlẹbi ti gbe? "Iya mi ti gbe mi lọ si oriṣiriṣi ileewosan kaakiri ti wọn n gbiyanju lati ma jẹ ki oju rẹ fọ. Wọn tilẹ sọ fun wa pe iṣẹ abẹ ti mo nilo kii ṣe eyi taa le ṣe ni Naijiria nibi". O ni wọn o tii ṣe iṣẹ abẹ lori oju yii ri ayafi ki a gbe e lọ si India amọ owo naa ni ko si. "O si wu mi lati fi oju mi yii riran tori wọn sọ fun mi pe o si ṣeeṣe".


Wọn tilẹ sọ fun wa pe iṣẹ abẹ ti mo nilo kii ṣe eyi taa le ṣe ni Naijiria nibi". O ni wọn o tii ṣe iṣẹ abẹ lori oju yii ri ayafi ki a gbe e lọ si India amọ owo naa ni ko si. "O si wu mi lati fi oju mi yii riran tori wọn sọ fun mi pe o si ṣeeṣe". Ẹwẹ, awọn dokita ti fi daa loju pe bi awọn ẹbi rẹ ba ri owo ko jọ, wọn yoo gbe e lọ si Indian lati lee ṣe iṣẹ abẹ to nilo. 'Ìdí rèé tí mo fi ń sin ẹkùn méjì nínú ilé mí' Kunle Adeyanju tí ó gun alùpùpù láti London ti balẹ̀ bìbà sí Nàìjíríà Ṣé ní ìgbà ẹlẹ́ẹ̀kẹfà yìí ni ọwọ́ Atiku Abubakar yóò tẹ èku idà ààrẹ Nàìjíríà?


Ẹwẹ, awọn dokita ti fi daa loju pe bi awọn ẹbi rẹ ba ri owo ko jọ, wọn yoo gbe e lọ si Indian lati lee ṣe iṣẹ abẹ to nilo. 'Ìdí rèé tí mo fi ń sin ẹkùn méjì nínú ilé mí' Kunle Adeyanju tí ó gun alùpùpù láti London ti balẹ̀ bìbà sí Nàìjíríà Ṣé ní ìgbà ẹlẹ́ẹ̀kẹfà yìí ni ọwọ́ Atiku Abubakar yóò tẹ èku idà ààrẹ Nàìjíríà?


Mùsùlùmí òdodo ni mí, n kò wá ìwòsàn lọ ṣọ́ọ̀ṣì Christ Embassy - Kemi Afolabi

Gbajugbaja oṣere tiata obinrin nii, Kemi Afolabi ti figbe ta lori fọnran fidio kan to  ṣafihan obinrin ti wọn n gba adura fun nile ijọsin Christ Embassys. Iroyin to tẹle fọnran yi ni pe ilumọọka Pasitọ Chris Oyakhilome n gbadura fun Kemi Afọlabi ti ara rẹ si ti ya. Afolabi ti wa sọ  pe oun kọ loun wa ninu rẹ. Ninu ọrọ to kọ soju opo rẹ ni Instagram lọjọ Aiku, Afolabi ni ko si igba kankan ti oun lọ si ṣọọsi lati lọ gba iwosan lori ipenija ailera ti oun n koju. O ni lati igba ti iroyin aarẹ ti o n ṣe oun ti di ohun ti gbogbo eeyan mọ, orisi iroyin ayederu lo ti gbode lori iṣẹlẹ yi. Afolabi ni tori naa loun ko ṣe ya si wọn ti oun si kọju si igbe alaafia ati ilera oun.


Ninu ọrọ to kọ soju opo rẹ ni Instagram lọjọ Aiku, Afolabi ni ko si igba kankan ti oun lọ si ṣọọsi lati lọ gba iwosan lori ipenija ailera ti oun n koju. O ni lati igba ti iroyin aarẹ ti o n ṣe oun ti di ohun ti gbogbo eeyan mọ, orisi iroyin ayederu lo ti gbode lori iṣẹlẹ yi. Afolabi ni tori naa loun ko ṣe ya si wọn ti oun si kọju si igbe alaafia ati ilera oun. Nigba to n ṣalaye okunfa ti oun fi ni latio sọrọ soke lori nkan tawọn eeyan n sọ lori aisan rẹ yi, Afolabi ni musulumi ododo loun ati pe oun ni igbagbọ pe Allah ni yoo tan iṣoro toun n koju. O ni ''Mo tẹra mọ eyi o si dami loju pe ayọ ni yoo kẹyin rẹ'' O ṣalaye pe jẹjẹ loun fi fidio ibi toun ti n ṣe adura nilana musulumi sita afi ti arakunrin kan kọ ọrọ to fọwọ kan ni lẹmi ni esi labẹ fidio naa. ''o beere pe ṣe mo ṣẹṣẹ mọpe musulumi ni mi ni abi nibo ni igbagbọ Islam mi wa nigba ti mo n wa ojutu sọrọ mi ni inu ṣọọṣi'' ''Ọrọ yi bami lojiji ti mo si n ro pe bawo lawọn eeyan ṣe daju bayi.Mo fẹ fi asiko yi tako iroyin kankan pe mo lọ gba iwosan ni ile ijọsin ṣọọṣi '' ''Emi kọ nimo wa ninu aworan to gbode mo si fẹ ki awọn eeyan ma ṣe kaa kun.''


Nigba to n ṣalaye okunfa ti oun fi ni latio sọrọ soke lori nkan tawọn eeyan n sọ lori aisan rẹ yi, Afolabi ni musulumi ododo loun ati pe oun ni igbagbọ pe Allah ni yoo tan iṣoro toun n koju. O ni ''Mo tẹra mọ eyi o si dami loju pe ayọ ni yoo kẹyin rẹ'' O ṣalaye pe jẹjẹ loun fi fidio ibi toun ti n ṣe adura nilana musulumi sita afi ti arakunrin kan kọ ọrọ to fọwọ kan ni lẹmi ni esi labẹ fidio naa. ''o beere pe ṣe mo ṣẹṣẹ mọpe musulumi ni mi ni abi nibo ni igbagbọ Islam mi wa nigba ti mo n wa ojutu sọrọ mi ni inu ṣọọṣi'' ''Ọrọ yi bami lojiji ti mo si n ro pe bawo lawọn eeyan ṣe daju bayi.Mo fẹ fi asiko yi tako iroyin kankan pe mo lọ gba iwosan ni ile ijọsin ṣọọṣi '' ''Emi kọ nimo wa ninu aworan to gbode mo si fẹ ki awọn eeyan ma ṣe kaa kun.'' Gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ka ètò ìlera UK ṣe sọ ìyẹn UK National Health Service, àìsàn ọlọ́jọ́ pípẹ́ ni Lupus, tó sì máa ń fa ara ríro, kó máa rẹ ènìyàn àti kí nǹkan máa ṣú sí ènìyàn lára. \n\nLupus jẹ́ àìsàn tí kò gbóògùn ṣùgbọ́n ènìyàn le ṣe àmójútó rẹ̀ fún ọjọ́ pípẹ́ tí ènìyàn bá tètè mọ̀ wí pé ó wà lára.\n\nBákan náà ló jẹ́ àìsàn tó máa ń bẹ̀rẹ̀ díẹ̀díẹ̀ kó tó di ńlá. Tó bá ṣẹ̀ṣẹ̀ ń bẹ̀rẹ̀, ó máa ń fa ara ríro, kó máa rẹ̀ ènìyàn ní gbogbo ìgbà àti kí ara máa ṣú.\n\nBẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ àìsàn tó máa ń mú ènìyàn tóbi ní gbogbo ara, ọkàn, ọ̀nà ọ̀fun àti kídìnrín nígbà tó bá ti pẹ́ lára díẹ̀ si.\n\nNígbà tó bá búrẹ́kẹ́ tán, ó máa ń dá ọgbẹ́ sínú ọkàn, ọ̀nà ọ̀fun àti kídìnrín, kí ènìyàn máa wú lódìlódì tó sì lè mú ẹ̀mí lọ.


Gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ka ètò ìlera UK ṣe sọ ìyẹn UK National Health Service, àìsàn ọlọ́jọ́ pípẹ́ ni Lupus, tó sì máa ń fa ara ríro, kó máa rẹ ènìyàn àti kí nǹkan máa ṣú sí ènìyàn lára. \n\nLupus jẹ́ àìsàn tí kò gbóògùn ṣùgbọ́n ènìyàn le ṣe àmójútó rẹ̀ fún ọjọ́ pípẹ́ tí ènìyàn bá tètè mọ̀ wí pé ó wà lára.\n\nBákan náà ló jẹ́ àìsàn tó máa ń bẹ̀rẹ̀ díẹ̀díẹ̀ kó tó di ńlá. Tó bá ṣẹ̀ṣẹ̀ ń bẹ̀rẹ̀, ó máa ń fa ara ríro, kó máa rẹ̀ ènìyàn ní gbogbo ìgbà àti kí ara máa ṣú.\n\nBẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ àìsàn tó máa ń mú ènìyàn tóbi ní gbogbo ara, ọkàn, ọ̀nà ọ̀fun àti kídìnrín nígbà tó bá ti pẹ́ lára díẹ̀ si.\n\nNígbà tó bá búrẹ́kẹ́ tán, ó máa ń dá ọgbẹ́ sínú ọkàn, ọ̀nà ọ̀fun àti kídìnrín, kí ènìyàn máa wú lódìlódì tó sì lè mú ẹ̀mí lọ. Kò ì tíì sí ìwádìí tó fi ohun tó ń fa lupus múlẹ̀ gan an . Kìí ran ènìyàn, èyí túmọ̀ sí pé kìí ṣe àìsàn tí èèyàn le kó láti ara ẹnì kan sí ẹlòmíràn.\n\nÀmọ́ lára àwọn ohun tó le fa lupus nìyìí:\n•	Òògùn\n•	Òòrun\n•	Ọmọ bíbí\n•	Kí obìnrin ma ṣe nǹkan oṣù mọ́\n•	Fáírọ̀ọ̀sì \n\nÌwádìí fi hàn pé obìnrin ló sábà máa ń ní lupus ju ọkùnrin lọ, tó sì wọ́pọ̀ nílẹ̀ Adúláwọ̀ àti ilẹ̀ Asia


Kò ì tíì sí ìwádìí tó fi ohun tó ń fa lupus múlẹ̀ gan an . Kìí ran ènìyàn, èyí túmọ̀ sí pé kìí ṣe àìsàn tí èèyàn le kó láti ara ẹnì kan sí ẹlòmíràn.\n\nÀmọ́ lára àwọn ohun tó le fa lupus nìyìí:\n•	Òògùn\n•	Òòrun\n•	Ọmọ bíbí\n•	Kí obìnrin ma ṣe nǹkan oṣù mọ́\n•	Fáírọ̀ọ̀sì \n\nÌwádìí fi hàn pé obìnrin ló sábà máa ń ní lupus ju ọkùnrin lọ, tó sì wọ́pọ̀ nílẹ̀ Adúláwọ̀ àti ilẹ̀ Asia


Saheed Oṣupa on Nigeria's Politics: Mi ò ní ìyàwó nílé, àmọ́ bí mo ṣe ní ọmọrẹpẹtẹ rèé

Gbajugbaja olorin fuji lorilẹede Naijiria, Saheed Osupa ti sọ fun gbogbo awọn ololufẹ rẹ wi pe oun ko ni iyawo ni ile, amọ oun ni ọpọlọpọ ọmọ to jẹ ti ti oun. Saheed Osupa fi eyi lede lasiko to n ba BBC Yoruba fọrọjomitoro ọrọ lori oju opo ikansiraẹni Facebook ti BBC News Yoruba. Osupa ni o ni idi ti oun ko fi ni iyawo si ile, amọ o parọwa si awọn ololufẹ rẹ lati fọkan balẹ. Bakan naa ni olorin gbajugbaja naa sọ wi pe ọlọ́pọlọ pípé kò leè ṣe òṣèlú lórílẹ̀èdè Nàìjíríà, nitori iwa ẹgbin bii jẹgudujẹra ti o wọpọ ninu oselu orilẹede Naijiria. Saheed Osupa ni oun ko ni lọkan lati se oselu bayii nitori oun jẹ olooto eniyan ti awọn eniyan fọkan tan.


Drug Abuse in Nigeria: Afurasí ṣàlàyé bí òun ṣ̣e ń lo òògùn olóró fún àwọn adìyẹ

Arakunrin kan ti ọwọ tẹ pẹlu oogun oloro nipinlẹ Kaduna ti ṣalaye bi oun ṣe n fun awọn adiyẹ ti oun sin ni awọn oogun oloro yii mu. Awọn agbofinro to n koju lilo oogun oloro, NDLEA lo fi panpẹ ọba mu arakunrin naa ni inu ile rẹ, ni ipinlẹ Kaduna. ''Mo n sin awọn adiyẹ fun tita, nitori naa mo ma n fun wọn ni igbo mu nitori mo fẹ ki wọn tete dagba, ki wọn si ni egungun daadaa, ti wọn ko si ni ṣe aisan.'' Bakan naa lo ni oun fun ara oun n lo oogun oloro indian hemp naa. Afurasi naa ni oun woye pe ti awọn adiyẹ naa ba ti lo oogun naa ara wọn n ji pepe ju ti tẹlẹ lọ. Ọga agba ikọ NDLEA ni Kaduna, Umar Adoro ni awọn mu afurasi naa ni Ọjọ Kẹtadinlogun, Oṣu Kẹrin, ọdun 2022 pẹlu kilomita oogun oloro naa.


Bakan naa lo ni oun fun ara oun n lo oogun oloro indian hemp naa. Afurasi naa ni oun woye pe ti awọn adiyẹ naa ba ti lo oogun naa ara wọn n ji pepe ju ti tẹlẹ lọ. Ọga agba ikọ NDLEA ni Kaduna, Umar Adoro ni awọn mu afurasi naa ni Ọjọ Kẹtadinlogun, Oṣu Kẹrin, ọdun 2022 pẹlu kilomita oogun oloro naa. Wọn ni agbegbe Makarfi ni Rigasa ni ijọba ibilẹ Igabi ni wọn ti ri ọkunrin naa mu bio tilẹ jẹpe o ti wa ninu awọn ti wọn n wa fun ọpọlọpọ igba. Ọga agba NDLEA naa wa parọwa si awọn eniyan ki wọn dẹkun fifun awọn ẹranko ni oogun oloro mu. O fikun un pe awọn to n ṣetoju ẹran osin fun tita gbọdọ ro ti ilera awọn ara ilu ati ti awọn eniyan ni apapọ.


Wọn ni agbegbe Makarfi ni Rigasa ni ijọba ibilẹ Igabi ni wọn ti ri ọkunrin naa mu bio tilẹ jẹpe o ti wa ninu awọn ti wọn n wa fun ọpọlọpọ igba. Ọga agba NDLEA naa wa parọwa si awọn eniyan ki wọn dẹkun fifun awọn ẹranko ni oogun oloro mu. O fikun un pe awọn to n ṣetoju ẹran osin fun tita gbọdọ ro ti ilera awọn ara ilu ati ti awọn eniyan ni apapọ.


Dagrin: Ikú Dagrin pé ọdún méjìlá, wo àwọn ǹkan mánigbàgbé nípa rẹ̀

Oni yii gan-an lo pe ọdun mejila ti Oladapo Olaitan Olaonipekun, ti gbogbo awọn eniyan mọ si Dagrin, di oloogbe. Yatọ si Dagrin, awọn orukọ bii Barack O'Grin, Lyricle Wayray, Akogun, Omo ogun, ni wọn tun mọ ọ si. Ọjọ kẹẹdọgbọn, oṣu Kẹwa ọdun 1984 ni wọn bi, ṣugbọn o ku lẹni ọdun mẹẹdọgbọn, ni ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹrin, ọdun 2010 lẹyin to ni ijamba ọkọ nilu Eko. Ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹrin ni ijamba alagbara naa waye, lasiko ti ọkọ ayọkẹlẹ rẹ forigbari pẹlu ọkọ akẹru kan ni adugbo Mushin. Ileewe alakọbẹrẹ Meiran Community Primary school, Roseille nursery and primary school, Meiran Community High school, ati Egbado College lo lọ. Iya rẹ ni iyawo kẹta ninu iyawo mẹta ti baba rẹ ni Baba rẹ jẹ oniṣowo rẹkọọdu orin, o si ni ile itaja kan, House of Nelly sounds, ni ibudokọ Meiran nigba kan. Nigba aye rẹ, orukọ Dagrin lori Twitter ni @Dagrinfimile, o si n lo Dagrin fimilejo lori Facebook.


Ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹrin ni ijamba alagbara naa waye, lasiko ti ọkọ ayọkẹlẹ rẹ forigbari pẹlu ọkọ akẹru kan ni adugbo Mushin. Ileewe alakọbẹrẹ Meiran Community Primary school, Roseille nursery and primary school, Meiran Community High school, ati Egbado College lo lọ. Iya rẹ ni iyawo kẹta ninu iyawo mẹta ti baba rẹ ni Baba rẹ jẹ oniṣowo rẹkọọdu orin, o si ni ile itaja kan, House of Nelly sounds, ni ibudokọ Meiran nigba kan. Nigba aye rẹ, orukọ Dagrin lori Twitter ni @Dagrinfimile, o si n lo Dagrin fimilejo lori Facebook. Ọjọ kẹjọ, oṣu Kẹrin, ọdun 2010 lo lo ayelujara Twitter gbẹyin. Lootọ lo ti ku, awọn eniyan ṣi n fi ọrọ iranti si oju opo Twitter rẹ. Ọna ti Dagrin n gba kọ orin rẹ gbajumọ pupọ laarin igboro nigba naa, nitori pe awọn orin rẹ ma n ba idojukọ ogunlọgọ awọn ọdọ Naijiria mu.


Ọjọ kẹjọ, oṣu Kẹrin, ọdun 2010 lo lo ayelujara Twitter gbẹyin. Lootọ lo ti ku, awọn eniyan ṣi n fi ọrọ iranti si oju opo Twitter rẹ. Ọna ti Dagrin n gba kọ orin rẹ gbajumọ pupọ laarin igboro nigba naa, nitori pe awọn orin rẹ ma n ba idojukọ ogunlọgọ awọn ọdọ Naijiria mu. Awo orin rẹ, Chief Executive Omota, gba ami ẹyẹ Hip hop World Award fun orin 'rap' lọdun 2010. O ba awọn akọrin bi i 9ice, Y.Q, M.I, Iceberg Slim, Omobaba, Terry G, Omawumi, ati Konga kọrin pọ. Orin 'if I die', to tu mọ si 'Ti mo ba ku', lo gbe jade kẹhin.


Awo orin rẹ, Chief Executive Omota, gba ami ẹyẹ Hip hop World Award fun orin 'rap' lọdun 2010. O ba awọn akọrin bi i 9ice, Y.Q, M.I, Iceberg Slim, Omobaba, Terry G, Omawumi, ati Konga kọrin pọ. Orin 'if I die', to tu mọ si 'Ti mo ba ku', lo gbe jade kẹhin. Ko si pẹ ti orin naa jade lo ku. Eyi to mu ki ọpọ o sọ nigba naa pe boya o ti mọ pe oun fẹ ẹ ku lo ṣe kọ orin naa. Diẹ lara awọn orin to kọ ni:


Ko si pẹ ti orin naa jade lo ku. Eyi to mu ki ọpọ o sọ nigba naa pe boya o ti mọ pe oun fẹ ẹ ku lo ṣe kọ orin naa. Diẹ lara awọn orin to kọ ni:


Eid Mubarak: Àràmọ̀ǹdà àwòràn ìkíni ọdún Eid il Fitr òṣèré tíátà Yorùbá àti gbajúmọ̀ míràn rèé

Jakejado Naijriia lawọn musulumi ti n ṣe ajọdun Eid il Fitr. Ko yọ awọn elere tiata ati gbajumọ mii silẹ.


Gbenga Adeboye: Òní ló pé ọdún 19 tó kú, kí lẹ rántí nípa rẹ̀?

Òní ọjọ́ Ẹtì ló pé ọdún méjìdínlógún tí gbajúgbajà agbóhùnsáfẹ́fẹ́ nnì, tó tún jẹ́ adẹ́ẹ̀rínpòṣónú, Gbenga Adébóyè, t'áwọn olólùfẹ́ rẹ̀ tún mọ̀ sí Funwọ́ntán, jáde láyé. Ọ̀gbẹ́ni Adeboye, tó jẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́, adẹ́ẹ̀rínpòṣúnú, àti akọrin ṣaaju ikú rẹ̀, jẹ́ ìlúmọ̀ọ́ká lẹ́ka àwọ̀n amúlùdún, tọ́pọ̀lọpọ̀ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ sí fi ṣe àwòkọ́ṣe. Elijah Oluwagbemiga Abefe Adeboye ni orukọ abisọ rẹ, amọ Alhaji, Pastor, Olúwo, Jengbetiele, Itu baba ita, Alaye mi Gbengulo àti àwọn orúkọ míràn tó pani lẹ́rìn lo n jẹ lẹnu isẹ. Kò sí àníàní, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni kò lé gbàgbé ádẹ́rìnposónu sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ náà nítori àwọn iṣẹ́ to ti gbése kí ó to gbà fún ikú lọgbọ̀n ọjọ oṣù kẹrin, ọdún 2003. Láti túbọ̀ ṣe ìràntí Gbẹnga Adeboye, A ṣe àkójọ àwọn nǹkan mánigbàgbé mẹ́wàá tó ti ṣe nile aye. Àwọn nǹkan málègbàgbé nípa Gbenga Adeboye.


Kò sí àníàní, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni kò lé gbàgbé ádẹ́rìnposónu sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ náà nítori àwọn iṣẹ́ to ti gbése kí ó to gbà fún ikú lọgbọ̀n ọjọ oṣù kẹrin, ọdún 2003. Láti túbọ̀ ṣe ìràntí Gbẹnga Adeboye, A ṣe àkójọ àwọn nǹkan mánigbàgbé mẹ́wàá tó ti ṣe nile aye. Àwọn nǹkan málègbàgbé nípa Gbenga Adeboye. Gbenga Adeboye lo sọ awada di itẹwọgba kaakiri: Gbenga Adeboye ti gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Funwọntan, ni ó wà lára àwọn ẹni àkọ́kọ́ tó sọ àwàda kẹrikẹri dí iẹwọgba gbogbo ènìyàn, kí àwọn ènìyàn mii tó lájú síbẹ̀. Títí di àsìkò yìí, kò tíì ṣí ẹni tí o le ti ẹsẹ̀ bọ bata Gbenga Adeboye láti àsìkò yii titi di igba tó lọ sinmi láyà Oluwa. Lẹ́yin àìsàn tó niṣe pẹ̀lú kídìrín ní Gbega Adeboye gba èkuru jẹ lọ́wọ́ ẹbọra.


Gbenga Adeboye lo sọ awada di itẹwọgba kaakiri: Gbenga Adeboye ti gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Funwọntan, ni ó wà lára àwọn ẹni àkọ́kọ́ tó sọ àwàda kẹrikẹri dí iẹwọgba gbogbo ènìyàn, kí àwọn ènìyàn mii tó lájú síbẹ̀. Títí di àsìkò yìí, kò tíì ṣí ẹni tí o le ti ẹsẹ̀ bọ bata Gbenga Adeboye láti àsìkò yii titi di igba tó lọ sinmi láyà Oluwa. Lẹ́yin àìsàn tó niṣe pẹ̀lú kídìrín ní Gbega Adeboye gba èkuru jẹ lọ́wọ́ ẹbọra. Nígbà tí a bí Gbenga Adeboye, Elijah Oluwagbemiga Adeboye ni wọn sọ ọ́, sùgbọ́n nígbà tí yóò fi kú, o níra láti le sọ iye orúkọ tó n jẹ́ lẹnu isẹ. Ìdí ni pé nínú orín àti àwàdà tí o má n ṣe, ló ti jẹ́ oníruurú orúkọ bii Funwontan, Alhaji Pastor Oluwo, Jengbetiele, Itu baba Ita, Alaye mi Gbengulo àti àwọn orúkọ mííràn. Gbenga Adeboye ni ẹbun pupọ ti ko se ka: Gbenga Adeboye jẹ ọkan ninu àwọn to ni ẹbun púpọ, ti o sì ni ìmọ̀ tó pọ̀ nínú iṣẹ̀ tọ yàn láàyò.


Nígbà tí a bí Gbenga Adeboye, Elijah Oluwagbemiga Adeboye ni wọn sọ ọ́, sùgbọ́n nígbà tí yóò fi kú, o níra láti le sọ iye orúkọ tó n jẹ́ lẹnu isẹ. Ìdí ni pé nínú orín àti àwàdà tí o má n ṣe, ló ti jẹ́ oníruurú orúkọ bii Funwontan, Alhaji Pastor Oluwo, Jengbetiele, Itu baba Ita, Alaye mi Gbengulo àti àwọn orúkọ mííràn. Gbenga Adeboye ni ẹbun pupọ ti ko se ka: Gbenga Adeboye jẹ ọkan ninu àwọn to ni ẹbun púpọ, ti o sì ni ìmọ̀ tó pọ̀ nínú iṣẹ̀ tọ yàn láàyò. Kò sí ìgbà tó bá ń ṣe ohunkóhun ki àwọn ènìyàn má rín ẹ̀rin àrìn tàkìtì, sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ ni, oludari ayẹyẹ lóde àríyá ni pẹlu, bakan naa lo tu maa n kọrin. Nígbà ayé rẹ̀ àti lásìkò tó kú tan, gbogbo ènìyàn ló n jẹ̀rí si pé Gbenga Adeboye jẹ́ onínu dídùn ọlọ́rẹ ati ẹni ti kò máyé le rara. Ọ̀kàn nínú ọ̀mọ̀ Funwọntan lo fi idi ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ fún BBC lásíkò ìfọ̀rọ̀wérọ̀ pẹ̀lú rẹ̀.


Kò sí ìgbà tó bá ń ṣe ohunkóhun ki àwọn ènìyàn má rín ẹ̀rin àrìn tàkìtì, sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ ni, oludari ayẹyẹ lóde àríyá ni pẹlu, bakan naa lo tu maa n kọrin. Nígbà ayé rẹ̀ àti lásìkò tó kú tan, gbogbo ènìyàn ló n jẹ̀rí si pé Gbenga Adeboye jẹ́ onínu dídùn ọlọ́rẹ ati ẹni ti kò máyé le rara. Ọ̀kàn nínú ọ̀mọ̀ Funwọntan lo fi idi ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ fún BBC lásíkò ìfọ̀rọ̀wérọ̀ pẹ̀lú rẹ̀. "O yá bábá mi kí a mú gàrí ju kí ará ìta má ri ounjẹ jẹ lọ." Ọ̀pọ̀ ló má a n pè Gbenga Adeboye ni olùtọ́nisọ́nà fún àwọn tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń dìde ni Alayé mi Gbengulo, bi ọ̀pọ̀ ṣe má a n pè é. Ìròyìn fi ye ni pé, Gbenga Adeboye lo jẹ́ kí gbogbo ènìyàn mọ gbájúgbàjà òṣèré Fathia Balogun bii isana ẹlẹẹta nítorí pé ó ṣe àfihàn rẹ̀ nínú ijó orin rẹ̀ kan. Àwọn ènìyàn bí Baba Gboin, Ereke ni Sọobu àti àwọn mííràn ló ti ara Adeboye dide pẹlu. Gbenga Adeboye jẹ́ ẹni ti kìí fi Ọjọ́rú ṣere nígbà ayé rẹ̀, abúrò rẹ̀ kan lo fi ìdí ọ̀rọ̀ yìí múlẹ nínú àwo orin kan tó gbé jáde.


"O yá bábá mi kí a mú gàrí ju kí ará ìta má ri ounjẹ jẹ lọ." Ọ̀pọ̀ ló má a n pè Gbenga Adeboye ni olùtọ́nisọ́nà fún àwọn tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń dìde ni Alayé mi Gbengulo, bi ọ̀pọ̀ ṣe má a n pè é. Ìròyìn fi ye ni pé, Gbenga Adeboye lo jẹ́ kí gbogbo ènìyàn mọ gbájúgbàjà òṣèré Fathia Balogun bii isana ẹlẹẹta nítorí pé ó ṣe àfihàn rẹ̀ nínú ijó orin rẹ̀ kan. Àwọn ènìyàn bí Baba Gboin, Ereke ni Sọobu àti àwọn mííràn ló ti ara Adeboye dide pẹlu. Gbenga Adeboye jẹ́ ẹni ti kìí fi Ọjọ́rú ṣere nígbà ayé rẹ̀, abúrò rẹ̀ kan lo fi ìdí ọ̀rọ̀ yìí múlẹ nínú àwo orin kan tó gbé jáde. Ninu awo orin naa lo ti sọ ìtàn ayé Gbenga Adeboye kí ó tó di ìlúmọ̀ọ̀ká lásìkò náà, Ọmọ Majẹmu lo pe àkọle orin náà. Ọjọ́rú jẹ́ ọjọ́ àrà ọ̀tọ̀ fún Gbenga Adeboye, gẹ́gẹ́ bí ó ṣe sọ, ọgbọ̀n ọjọ́, oṣù kẹsan ọdun 1959 ni wọ́n bíi Ọjọ́rú ló bẹ̀rẹ̀ ilé ìwé, Ọjọ́rú bákan náà ló rin ìrìnàjò àkọ́kọ́ rẹ̀ lọ sí ilẹ̀ Amẹrika, Ọjọ́rú náà lo ṣe ètò Radio rẹ̀ àkọ́kọ́. Ọjọ́rú, ọgbọ̀n ọjọ́, Oṣù kẹrin ọdún 2003 lo kú, wọ́n sì sí ni Ọjọ́rú, ọjọ́ kẹrinlà, oṣù karun ọdún 2003.


Ninu awo orin naa lo ti sọ ìtàn ayé Gbenga Adeboye kí ó tó di ìlúmọ̀ọ̀ká lásìkò náà, Ọmọ Majẹmu lo pe àkọle orin náà. Ọjọ́rú jẹ́ ọjọ́ àrà ọ̀tọ̀ fún Gbenga Adeboye, gẹ́gẹ́ bí ó ṣe sọ, ọgbọ̀n ọjọ́, oṣù kẹsan ọdun 1959 ni wọ́n bíi Ọjọ́rú ló bẹ̀rẹ̀ ilé ìwé, Ọjọ́rú bákan náà ló rin ìrìnàjò àkọ́kọ́ rẹ̀ lọ sí ilẹ̀ Amẹrika, Ọjọ́rú náà lo ṣe ètò Radio rẹ̀ àkọ́kọ́. Ọjọ́rú, ọgbọ̀n ọjọ́, Oṣù kẹrin ọdún 2003 lo kú, wọ́n sì sí ni Ọjọ́rú, ọjọ́ kẹrinlà, oṣù karun ọdún 2003. Wọ́n máá n ri Gbenga Adeboye gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ti rí ọ̀run, kí ó tó kú. idi ni pe o ti kọkọ ku nile iwosan, ti okiki si ti gba aye kan, ko to tun wa ji pada, ko si pẹ lẹyin igba naa, to tun jade laye pada. Asiko perete to lo laye lẹyin iku rẹ akọkọ naa si lo gbe awo orin kan sita, ninu eyi to ti sọ bi ọrun se ri ati iriri ranpẹ to ni lajule ọrun nigba iku rẹ akọkọ.


Wọ́n máá n ri Gbenga Adeboye gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ti rí ọ̀run, kí ó tó kú. idi ni pe o ti kọkọ ku nile iwosan, ti okiki si ti gba aye kan, ko to tun wa ji pada, ko si pẹ lẹyin igba naa, to tun jade laye pada. Asiko perete to lo laye lẹyin iku rẹ akọkọ naa si lo gbe awo orin kan sita, ninu eyi to ti sọ bi ọrun se ri ati iriri ranpẹ to ni lajule ọrun nigba iku rẹ akọkọ. Gẹ́gẹ́ bí ó ṣe sọ nínú àwo orin naa, o ni òun kú, òun si rí Ọlọ́rún, sùgbọ́n ó dá òun pada láti lọ pari iṣẹ́ tó ran òun láti gbé ilé ayé ṣe ni. Bákan náà lo ni Ọlọrun sọ fún oun pé, tí òun bá kú, wọ́n gbọdọ sin òun pẹ̀lú Bíbelì àti ìwé orin. Àwo orin rẹ̀ yìí si lo dá onirúrú awuyewuye sílẹ̀ láwujọ lásìkò náà.


Gẹ́gẹ́ bí ó ṣe sọ nínú àwo orin naa, o ni òun kú, òun si rí Ọlọ́rún, sùgbọ́n ó dá òun pada láti lọ pari iṣẹ́ tó ran òun láti gbé ilé ayé ṣe ni. Bákan náà lo ni Ọlọrun sọ fún oun pé, tí òun bá kú, wọ́n gbọdọ sin òun pẹ̀lú Bíbelì àti ìwé orin. Àwo orin rẹ̀ yìí si lo dá onirúrú awuyewuye sílẹ̀ láwujọ lásìkò náà.


Ìyálé Mercy Aigbe kìlọ̀ fún un pé kó yé ya àwòrán nínú ilé tí òun fi ìláàgùn kọ́, ọkọ rẹ̀ fún un lésì…

Iroyin to wa lori ẹrọ ayelujara ti fihan gbangba pe nkan ko lọ deede laarin gbajugbaja oṣerebinrin, Mercy Aigbe ati iyaale rẹ, Funsho Adeoti. Mercy Aigbe to jẹ iyawo keji Kazim Adeoti to n gbe fiimu jade, ni iyaale rẹ ti kilọ fun lori ẹrọ Instagram rẹ. Ni Ọjọ Aje ni Funsho Adeoti kilọ fun ọkọ ati iyawo tuntun pe ki wọn ye ya aworan ati fidio ninu ile oun. Bawo ni akara ṣe tu si epo lori ẹrọ ayelujara? Funsho to ti bi ọmọ mẹrin naa ni oun ti kọkọ kilọ fun ọkọ oun ni kọrọ pe ko sọ fun Mercy Aigbe ko ye ya fọtọ ni inu ile wọn mọ. O ni nitori igba miran to ba tun ṣe iru rẹ, oun yoo ṣe yẹyẹ wọn ni ita gbangba.


Bawo ni akara ṣe tu si epo lori ẹrọ ayelujara? Funsho to ti bi ọmọ mẹrin naa ni oun ti kọkọ kilọ fun ọkọ oun ni kọrọ pe ko sọ fun Mercy Aigbe ko ye ya fọtọ ni inu ile wọn mọ. O ni nitori igba miran to ba tun ṣe iru rẹ, oun yoo ṣe yẹyẹ wọn ni ita gbangba. Ninu akọjade loju opo rẹ to ti yọ kuro bayii lo ti sọ pe; ''Ti Mercy Aigbe ba tun ya fọto ni inu ile ti oun ṣe iṣẹ fun, to si fi si ẹrọ ayelujara, oun yoo ri pe oun tu ihoho wọn si ita lori ẹrọ ayelujara.'' Amọ ọkọ iyawo naa lasiko to n fesi si ohun ti iyawo rẹ akọkọ sọ, lo ti ni ko si otitọ kankan ninu iroyin ti iyawo oun gbe jade nipa oun ati idile oun. O ni irọ patapata ni , ti ko si otitọ kankan nibẹ, ti iyawo oun si ti n binu lati igba ti oun ti fẹ Mercy Aigbe gẹgẹ bi iyawo keji.


Ninu akọjade loju opo rẹ to ti yọ kuro bayii lo ti sọ pe; ''Ti Mercy Aigbe ba tun ya fọto ni inu ile ti oun ṣe iṣẹ fun, to si fi si ẹrọ ayelujara, oun yoo ri pe oun tu ihoho wọn si ita lori ẹrọ ayelujara.'' Amọ ọkọ iyawo naa lasiko to n fesi si ohun ti iyawo rẹ akọkọ sọ, lo ti ni ko si otitọ kankan ninu iroyin ti iyawo oun gbe jade nipa oun ati idile oun. O ni irọ patapata ni , ti ko si otitọ kankan nibẹ, ti iyawo oun si ti n binu lati igba ti oun ti fẹ Mercy Aigbe gẹgẹ bi iyawo keji. Emi fun ara mi ni mo kọ ile mi- Ọkọ Mercy Aigbe: Ọkọ Aigbe ni ''Bio tilẹ jẹ pe ko si ohun to buru ninu ki ọkọ ati iyawo fọwọsowọpọ kọ ile papọ, amọ ni ile temi, ọrọ ko ri bẹẹ. Emi fun ara mi ni mo kọ ile mi.'' O fikun un pe bi iyawo oun akọkọ ṣe ra nkan mere mere si inu ile, ni iyawo oun keji naa ra awọn nkan si inu ile, ti oun si ti da lara owo iyawo oun akọkọ naa pada.


Emi fun ara mi ni mo kọ ile mi- Ọkọ Mercy Aigbe: Ọkọ Aigbe ni ''Bio tilẹ jẹ pe ko si ohun to buru ninu ki ọkọ ati iyawo fọwọsowọpọ kọ ile papọ, amọ ni ile temi, ọrọ ko ri bẹẹ. Emi fun ara mi ni mo kọ ile mi.'' O fikun un pe bi iyawo oun akọkọ ṣe ra nkan mere mere si inu ile, ni iyawo oun keji naa ra awọn nkan si inu ile, ti oun si ti da lara owo iyawo oun akọkọ naa pada. ''Bio tilẹ jẹpe nko fẹran lati maa tabuku awọn eniyan to jẹ ọrẹ mi nigba kan ri to fi mọ iyawo mi akọkọ.'' ''Mi o ni tabuku rẹ ni igba kankan nitori iyawo mi ni ni ọjọkọjọ ni ati nitori awọn ọmọ wa.'' Ọpọ eniyan lo fi ero wọn han, ti iroyin wọn si gba ori ayelujara kan nigba ti Mercy Aigbe kede pe oun ti di iyawo keji ni ile Adeoti ni Oṣu Kẹta, ọdun 2022.


''Bio tilẹ jẹpe nko fẹran lati maa tabuku awọn eniyan to jẹ ọrẹ mi nigba kan ri to fi mọ iyawo mi akọkọ.'' ''Mi o ni tabuku rẹ ni igba kankan nitori iyawo mi ni ni ọjọkọjọ ni ati nitori awọn ọmọ wa.'' Ọpọ eniyan lo fi ero wọn han, ti iroyin wọn si gba ori ayelujara kan nigba ti Mercy Aigbe kede pe oun ti di iyawo keji ni ile Adeoti ni Oṣu Kẹta, ọdun 2022.


Biola Fowosere skit: Ọ̀rọ̀ Biola Fowosere ati olùdarí èré n tako ara wọn lórí pé kó wọ aṣọ oníhòhò

Opo eeyan lo ti pe akiyesi mi si fidio yii, ṣugbọn....- Yeye Toyin Tomato Orọ fidio to n ja ranyinranyin nile nipa Ewatomi ati oludari ere to ni ko wọ aṣọ onihoho yii lo ti n bi Ige ati Adubi.Ṣé 'skit' àbí òótọ ni bí olùdárí eré ṣe ni dandan ni kí Biola Fowosere wọ aṣọ oníhòhò? Ohun ti a mọ̀ rèé Leyin o rẹyin gbogbo oro naa ni awọn agbaagba oṣere ti n ba wọn da sii. Lara awọn to ti da si ọrọ naa ni Yeye Toyin Adegbola. O ni pe Adebayo Ajiboye to jẹ oludari ere naa mọ Biola Fowosere daadaa ati pe Ewatomi kii ṣe alainile tabi mọto rara. Yeye Toyin ni pe 'Skit'lasan ni wọn n ṣe fun awada awọn ololufẹ wọn. Bakan naa ni ero awọn ọmọ Naijiria ṣọtọọtọ si iṣẹlẹ naa.


O ni pe Adebayo Ajiboye to jẹ oludari ere naa mọ Biola Fowosere daadaa ati pe Ewatomi kii ṣe alainile tabi mọto rara. Yeye Toyin ni pe 'Skit'lasan ni wọn n ṣe fun awada awọn ololufẹ wọn. Bakan naa ni ero awọn ọmọ Naijiria ṣọtọọtọ si iṣẹlẹ naa. Bi awọn kan ṣe ti n gboriyin fun Ewatomi naa ni awọn mii ni pe o jẹ ere tabi kii ṣe ere ko kan wọn bikoṣe pe ki awọn oṣere Yoruba yee wọ aṣọ iwọkuwọ mọ. Yeye Toyin tomatoes ni ki awọn eeyan dẹkun idẹyési oludari ere naa nitori ko ṣe Ewatomi rara. Ṣé 'skit' àbí òótọ ni bí olùdárí eré ṣe ni dandan ni kí Biola Fowosere wọ aṣọ oníhòhò?


Bi awọn kan ṣe ti n gboriyin fun Ewatomi naa ni awọn mii ni pe o jẹ ere tabi kii ṣe ere ko kan wọn bikoṣe pe ki awọn oṣere Yoruba yee wọ aṣọ iwọkuwọ mọ. Yeye Toyin tomatoes ni ki awọn eeyan dẹkun idẹyési oludari ere naa nitori ko ṣe Ewatomi rara. Ṣé 'skit' àbí òótọ ni bí olùdárí eré ṣe ni dandan ni kí Biola Fowosere wọ aṣọ oníhòhò? Ohun ti a mọ̀ rèé Awuyewuye ko tii sinmi, lori fidio kan ti oṣerebinrin, Biola Fowosere, fi sita pe adari ere kan ni ki oun fi tipatipa wa ni ihoho ninu fiimu kan. Ninu fidio naa la ti ri Biola to n fi itara sọrọ pe ko si ohunkohun to le mu ki oun ṣi ara silẹ tabi wa ni ihoho ninu fiimu . O ni olori ayaba gidi ni wọn sọ fun oun pe oun yoo ṣe ninu sinima naa ti wọn pe akọle rẹ ni Oloṣo L'aafin. O ni ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ nigba ti oun de ẹnu iṣẹ, ti oludari ere naa sọ pe oun ko gbọdọ wọ awọn aṣọ ti oun ko wa, ayaafi eyi ti yoo ṣi ara silẹ.


Ohun ti a mọ̀ rèé Awuyewuye ko tii sinmi, lori fidio kan ti oṣerebinrin, Biola Fowosere, fi sita pe adari ere kan ni ki oun fi tipatipa wa ni ihoho ninu fiimu kan. Ninu fidio naa la ti ri Biola to n fi itara sọrọ pe ko si ohunkohun to le mu ki oun ṣi ara silẹ tabi wa ni ihoho ninu fiimu . O ni olori ayaba gidi ni wọn sọ fun oun pe oun yoo ṣe ninu sinima naa ti wọn pe akọle rẹ ni Oloṣo L'aafin. O ni ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ nigba ti oun de ẹnu iṣẹ, ti oludari ere naa sọ pe oun ko gbọdọ wọ awọn aṣọ ti oun ko wa, ayaafi eyi ti yoo ṣi ara silẹ. Biola, to n fi ibinu sọrọ ninu fidio naa sọ pe oun ṣetan lati da owo iṣẹ ti wọn san fun oun pada, dipo ki oun ṣi ara silẹ. "Olori aafin ni wọn sọ pe ma a ṣe, kii sẹ aṣẹwo." Ninu fidio naa ni oludari ere, ti wọn pe orukọ rẹ ni Bayo, ti bu Biola pe wiwa ni ihoho ati ṣiṣi ara silẹ, ni awọn oṣerebinrin fi n pawo.


Biola, to n fi ibinu sọrọ ninu fidio naa sọ pe oun ṣetan lati da owo iṣẹ ti wọn san fun oun pada, dipo ki oun ṣi ara silẹ. "Olori aafin ni wọn sọ pe ma a ṣe, kii sẹ aṣẹwo." Ninu fidio naa ni oludari ere, ti wọn pe orukọ rẹ ni Bayo, ti bu Biola pe wiwa ni ihoho ati ṣiṣi ara silẹ, ni awọn oṣerebinrin fi n pawo. Ati pe nitori pe Biola kii ṣe bẹẹ, ni ko ṣe ri owo kọle tabi ra mọto lati ọdun to ti n ṣiṣẹ. Ọrọ yii dun biola debi pe o bu sẹkun, ti awọn akẹẹgbẹ sẹ to wa nibẹ si n rọ ọ pe ko ṣe nkan ti oludari ere fẹ. Amọ gbogbo ẹbẹ ati arọwa ti awọn oṣere akẹẹgbẹ rẹ ṣe ko tu irun kankan lara Biola rara.


Ati pe nitori pe Biola kii ṣe bẹẹ, ni ko ṣe ri owo kọle tabi ra mọto lati ọdun to ti n ṣiṣẹ. Ọrọ yii dun biola debi pe o bu sẹkun, ti awọn akẹẹgbẹ sẹ to wa nibẹ si n rọ ọ pe ko ṣe nkan ti oludari ere fẹ. Amọ gbogbo ẹbẹ ati arọwa ti awọn oṣere akẹẹgbẹ rẹ ṣe ko tu irun kankan lara Biola rara. Lẹyin ti fidio naa jade sori ayelujara, awuyewuye tẹle. Bi ọpọ ṣe n gboriyin fun oṣerebinrin na fun iwa ọmọluabi to hu, nipa pe ko ṣi ara rẹ silẹ ninu sinima. Ni awọn kan n koro oju si bi oludari ere naa ṣe fẹ lu Biola, to si tun ja kọkọrọ ọkọ to gbe wa sibi iṣẹ naa gba.


Lẹyin ti fidio naa jade sori ayelujara, awuyewuye tẹle. Bi ọpọ ṣe n gboriyin fun oṣerebinrin na fun iwa ọmọluabi to hu, nipa pe ko ṣi ara rẹ silẹ ninu sinima. Ni awọn kan n koro oju si bi oludari ere naa ṣe fẹ lu Biola, to si tun ja kọkọrọ ọkọ to gbe wa sibi iṣẹ naa gba. Ko pẹ ti fidio akọkọ jade,  ni Biola tun fi fidio miran sita pe iṣẹlẹ naa kii ṣe ootọ. O ni awọn ya fidio naa lati fi polongo sinima tuntun ti wọn n ya ni, to si bẹ awọn ololufẹ rẹ pe ki wọn o ma binu si oun lori ẹtanjẹ naa. Bo sẹ sọ ọrọ yii ni awọn ololufẹ rẹ kan bẹrẹ si ni koro oju si pe ko bojumu bo ṣe kọkọ parọ.


Ko pẹ ti fidio akọkọ jade,  ni Biola tun fi fidio miran sita pe iṣẹlẹ naa kii ṣe ootọ. O ni awọn ya fidio naa lati fi polongo sinima tuntun ti wọn n ya ni, to si bẹ awọn ololufẹ rẹ pe ki wọn o ma binu si oun lori ẹtanjẹ naa. Bo sẹ sọ ọrọ yii ni awọn ololufẹ rẹ kan bẹrẹ si ni koro oju si pe ko bojumu bo ṣe kọkọ parọ. Wọn ni eyi yoo mu ko ṣoro fun lati ri iranlọwọ gba ni ọjọ iwaju. Awọn ti ẹ sọ pe awọn ko gbagbọ pe 'skit' ni fidio naa, ati pe o ṣe e ṣe ko jẹ pe awọn agbalagba ninu iṣẹ tiata lo paṣẹ fun pe ko parọ pe iṣẹlẹ naa ko waye. Ko pẹ ti Arabinrin Biola fi fidio naa sita lọjọ Aiku, ni oludari ere naa, Ọgbẹni Bayo, naa fi fidio kan sita lati sọ pe oun ko mọ nkankan nipa 'skit' naa.


Wọn ni eyi yoo mu ko ṣoro fun lati ri iranlọwọ gba ni ọjọ iwaju. Awọn ti ẹ sọ pe awọn ko gbagbọ pe 'skit' ni fidio naa, ati pe o ṣe e ṣe ko jẹ pe awọn agbalagba ninu iṣẹ tiata lo paṣẹ fun pe ko parọ pe iṣẹlẹ naa ko waye. Ko pẹ ti Arabinrin Biola fi fidio naa sita lọjọ Aiku, ni oludari ere naa, Ọgbẹni Bayo, naa fi fidio kan sita lati sọ pe oun ko mọ nkankan nipa 'skit' naa. O ni ibi ti oun ti n dari iṣẹ naa ni oun wa nigba ti Biola Fowosere wa ba oun pe awọn fẹ ya fidio 'skit' kan, lati ṣe ipolowo fun fiimu 'Oloṣo l'aafin'. Ọgbẹni Bayo ṣalaye pe Biola funra rẹ lo kọ oun ni gbogbo ọrọ ti oun sọ ati iwa ti oun wù si ninu fidio to di awuyewuye. "Ọtọ ni nkan ti Biola Fowosere sọ fun mi pe oun yoo kọ gẹgẹ bi akọle fidio naa -  lati sọ fun awọn ololufẹ rẹ pe ere ni a n ṣe.


O ni ibi ti oun ti n dari iṣẹ naa ni oun wa nigba ti Biola Fowosere wa ba oun pe awọn fẹ ya fidio 'skit' kan, lati ṣe ipolowo fun fiimu 'Oloṣo l'aafin'. Ọgbẹni Bayo ṣalaye pe Biola funra rẹ lo kọ oun ni gbogbo ọrọ ti oun sọ ati iwa ti oun wù si ninu fidio to di awuyewuye. "Ọtọ ni nkan ti Biola Fowosere sọ fun mi pe oun yoo kọ gẹgẹ bi akọle fidio naa -  lati sọ fun awọn ololufẹ rẹ pe ere ni a n ṣe. "Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ fun mi nigba ti mo ri pe o parọ mọ mi pe mo fi ipa mu lati bọ aṣọ silẹ." "Mi o mọ nkan ti mo sẹ fun to fi fẹ ba aye mi jẹ, nitori lati ọjọ naa ni awọn eeyan ti n pe mi, ti wọn si n bu mi" Ọrọ ti Ọgbẹni Bayo sọ yii ko ba Arabinrin Biola lara mu rara. Niṣe ni oun naa tun fi fidio miran sita, nibi to ti ṣẹ ọpọlọpọ epe lati wẹ ara rẹ mọ O ni oun gbiynaju lati wẹ Arakunrin Bayo mọ́, ni oun fi ṣe fidio pe 'skit' ni fidio ti Bayo ti fiya jẹ oun, nitori bi awọn eeyan kan ṣe bẹ oun lati dakẹ lori ọrọ naa.


"Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ fun mi nigba ti mo ri pe o parọ mọ mi pe mo fi ipa mu lati bọ aṣọ silẹ." "Mi o mọ nkan ti mo sẹ fun to fi fẹ ba aye mi jẹ, nitori lati ọjọ naa ni awọn eeyan ti n pe mi, ti wọn si n bu mi" Ọrọ ti Ọgbẹni Bayo sọ yii ko ba Arabinrin Biola lara mu rara. Niṣe ni oun naa tun fi fidio miran sita, nibi to ti ṣẹ ọpọlọpọ epe lati wẹ ara rẹ mọ O ni oun gbiynaju lati wẹ Arakunrin Bayo mọ́, ni oun fi ṣe fidio pe 'skit' ni fidio ti Bayo ti fiya jẹ oun, nitori bi awọn eeyan kan ṣe bẹ oun lati dakẹ lori ọrọ naa. Bakan naa lo koro oju si bi Bayo ṣe ni o fẹ ba aye oun jẹ ni, pẹlu irọ to pa. Ko tii daju pe awuyewuye yoo dakẹ lori iṣẹlẹ naa. Bakan naa ni a ko tii le sọ ẹni to n sọ otitọ̀ ninu awọn mejeeji. Ninu ọrọ to sọ fun BBC ni owurọ ọjọ Aje, Biola sọ pe 'skit' ni awọn n ṣe, ati pe oun ko fẹ ṣe ifọrọwanilẹnuwo kankan lori ọrọ naa.


Bakan naa lo koro oju si bi Bayo ṣe ni o fẹ ba aye oun jẹ ni, pẹlu irọ to pa. Ko tii daju pe awuyewuye yoo dakẹ lori iṣẹlẹ naa. Bakan naa ni a ko tii le sọ ẹni to n sọ otitọ̀ ninu awọn mejeeji. Ninu ọrọ to sọ fun BBC ni owurọ ọjọ Aje, Biola sọ pe 'skit' ni awọn n ṣe, ati pe oun ko fẹ ṣe ifọrọwanilẹnuwo kankan lori ọrọ naa.


Couple takes son to court: Wo tọkọtaya gbé ọmọ wọn lọ sílé ẹjọ́ torí àì bímọ lẹ́yìn ìgbéyàwó

Airinjina, ni airi abuke Ọ̀kẹ́rẹ́. Tọkọtaya kan ni ipinlẹ Uttarakhand, ni orile-ede India ti gbe ọmọkunrin kan ṣoṣo ti wọn bi lọ sile ẹjọ́, nitori pe ko tii bimọ lẹyin ọdun mẹ́fà to ṣe igbeyawo. Sanjeev ati Sadhana Prasad, ẹni ọdún mọkanlelọgọta ati mẹtadinlọgọta, sọ pe gbogbo owo ti awọn ni laye ati ọ̀run, ni àwọn fi tọ ọmọkunrin naa dagba, gbọ bukaata eto ẹ̀kọ́ rẹ to fi di awakọ baalu, ati igbeyawo alarinrin ti awọn ṣe fun. Tọkọtaya naa sọ pe o gbọdọ san ẹgbẹrun lọna ọtalelẹgbẹta din mẹwaa Dọla ($650,000) gẹgẹ bi owo itunu, ti ko ba fi bi ọmọ-ọmọ fun àwọn laarin ọdun kan. Ọmọ wọn ati iyawo rẹ ko tii sọ ohunkóhun lori igbesẹ awọn òbí naa. Àwọn òbí naa fi ẹ̀sùn ifiyajẹni kan ọmọ wọn, nitori pe ko mu inu wọn dun. Ọgbẹni Prasad sọ pe ẹgbẹrun lọna marunlelọgọta Dọla, ni oun fi ran lọ sile ẹ̀kọ́ awakọ baalu nilẹ America lọdun 2006.


Tọkọtaya naa sọ pe o gbọdọ san ẹgbẹrun lọna ọtalelẹgbẹta din mẹwaa Dọla ($650,000) gẹgẹ bi owo itunu, ti ko ba fi bi ọmọ-ọmọ fun àwọn laarin ọdun kan. Ọmọ wọn ati iyawo rẹ ko tii sọ ohunkóhun lori igbesẹ awọn òbí naa. Àwọn òbí naa fi ẹ̀sùn ifiyajẹni kan ọmọ wọn, nitori pe ko mu inu wọn dun. Ọgbẹni Prasad sọ pe ẹgbẹrun lọna marunlelọgọta Dọla, ni oun fi ran lọ sile ẹ̀kọ́ awakọ baalu nilẹ America lọdun 2006. O pada si India lọdun 2007, ṣugbọn o padanu isẹ rẹ, to si jẹ pe o le ni ọdun meji, ti ẹbí rẹ fi n fi owo bo àṣírí rẹ. Shrey Sagar, ẹni ọdun marundinlogoji, pada ri isẹ awakọ baalu. Àwọn obi rẹ sọ pe awọn ni àwọn ba wa iyawo to fẹ, Shubhangi Sinha, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn, lọdun 2016.


O pada si India lọdun 2007, ṣugbọn o padanu isẹ rẹ, to si jẹ pe o le ni ọdun meji, ti ẹbí rẹ fi n fi owo bo àṣírí rẹ. Shrey Sagar, ẹni ọdun marundinlogoji, pada ri isẹ awakọ baalu. Àwọn obi rẹ sọ pe awọn ni àwọn ba wa iyawo to fẹ, Shubhangi Sinha, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn, lọdun 2016. Iwe iroyin India Times, jabọ pe ireti awọn naa ni pe àwọn mejeeji yoo bi ọmọ-ọmọ ti awọn yoo ma a ba ṣeré, lasiko ifẹhinti àwọn. Àwọn obi naa sọ pe ile itura olowo iyebíye ni àwọn sanwo rẹ lati ti ṣe ayẹyẹ igbeyawo wọn, wọn ra ọkọ awodami ẹnu ọkọ ayọkẹlẹ ($80,000) fun tọkọtaya, wọn si tun sanwo fun irinajo 'honeymoon' wọn nilẹ okeere. Agbẹjọro tọkọtaya naa, AK Srivastava, sọ fun Iléeṣẹ́ iroyin The National, pe awọn onibaara oun beere fun owo itunu, nitori pe iwa ika ni ọmọ wọn ati iyawo rẹ hu si wọn, eyi to nipa ni 'ilera ọpọlọ' wọn.


Iwe iroyin India Times, jabọ pe ireti awọn naa ni pe àwọn mejeeji yoo bi ọmọ-ọmọ ti awọn yoo ma a ba ṣeré, lasiko ifẹhinti àwọn. Àwọn obi naa sọ pe ile itura olowo iyebíye ni àwọn sanwo rẹ lati ti ṣe ayẹyẹ igbeyawo wọn, wọn ra ọkọ awodami ẹnu ọkọ ayọkẹlẹ ($80,000) fun tọkọtaya, wọn si tun sanwo fun irinajo 'honeymoon' wọn nilẹ okeere. Agbẹjọro tọkọtaya naa, AK Srivastava, sọ fun Iléeṣẹ́ iroyin The National, pe awọn onibaara oun beere fun owo itunu, nitori pe iwa ika ni ọmọ wọn ati iyawo rẹ hu si wọn, eyi to nipa ni 'ilera ọpọlọ' wọn. "Gbogbo obi lo ma n foju sọ́nà lati ri ọmọ-ọmọ wọn. Wọn si ti n reti fun ọpọlọpọ ọdún." Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Karun-un, ni igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹsun naa, n'ilu Haridwar.


"Gbogbo obi lo ma n foju sọ́nà lati ri ọmọ-ọmọ wọn. Wọn si ti n reti fun ọpọlọpọ ọdún." Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Karun-un, ni igbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹsun naa, n'ilu Haridwar. Iru ẹjọ ti awọn obi yii pe ọmọ wọn, ko waye ri ni orile-ede India.


Iru ẹjọ ti awọn obi yii pe ọmọ wọn, ko waye ri ni orile-ede India.


Mothers day: Lẹ́yìn Olorun, Ìyá mi ló kù- Papa Ajasco, Abiodun Ayeyinka

Mo lè gbá eégun léti, kí n sọ oko fun Adajọ ti Iya mi ba ti wa lẹyin mi- Kosoko Kunbi Eẹmeji lọdun ni awọn ọmọ Naijiria maa n ṣe ayajọ ọjọ Iya Rere. Ikan pẹlu awọn ara United kingdom ati ikeji pẹlu awọn ara America ni wọn fi n sami iya ni awujọ. BBC Yoruba jade lọ gba ọrọ iwuri nipa awọn iya, awọn ọmọ to ti dagba ti wọn ti di gende fọnrere nipa iya to bi wón to dẹ duro tọ wọn, ilẹ kun. Gbajugbaja onkorin Juju ni, Sir Shina Peters royin ohun ti oju iya ré ri ki o to bi oun saye léyin ọdun mẹta ati osu meji ninu oyun pẹlu irora. O ni iya oun ti ro iku ki Olodumare to fi aanu tu u silẹ. Kosọko Kunbi to jẹ akọrin fi orin dara pe oun le gba eegun leti ki oun sọ okuta lu Adajọ ṣugbọn ọkan rẹ balẹ ti iya ba ti wa lẹyin rẹ.


Gbajugbaja onkorin Juju ni, Sir Shina Peters royin ohun ti oju iya ré ri ki o to bi oun saye léyin ọdun mẹta ati osu meji ninu oyun pẹlu irora. O ni iya oun ti ro iku ki Olodumare to fi aanu tu u silẹ. Kosọko Kunbi to jẹ akọrin fi orin dara pe oun le gba eegun leti ki oun sọ okuta lu Adajọ ṣugbọn ọkan rẹ balẹ ti iya ba ti wa lẹyin rẹ. Abiodun Adeyinka to jẹ gbajugbaja oṣere ti gbogbo eeyan n pe ni Papa Ajasco naa sọrọ lori pataki Iya. O royin bi iya rẹ ṣe sare kiri to fun un ko to le di eeyan laye. Owomoyela Oluwatobi to jẹ adẹrinpoṣonu  naa ni pe ti oun bati pe iya oun lẹẹkan, igba mẹwaa lo n da oun lohun.


Abiodun Adeyinka to jẹ gbajugbaja oṣere ti gbogbo eeyan n pe ni Papa Ajasco naa sọrọ lori pataki Iya. O royin bi iya rẹ ṣe sare kiri to fun un ko to le di eeyan laye. Owomoyela Oluwatobi to jẹ adẹrinpoṣonu  naa ni pe ti oun bati pe iya oun lẹẹkan, igba mẹwaa lo n da oun lohun. Nigbati Oluwasegun Adeyemi naa tun sọrọ lori ipa ti iya ko ninu titọ oun si ilana igbọran. O ni iya oun lo kọ oun ni imọ ati oyr ti a fi n gbe nile aye pẹlu ẹgba. Ni afikun, Egbeleke Ademola ti oun naa jẹ adẹrinposonu naa ṣalaye pe, ọpọ igba ni Baba oun n gbiyanju ṣugbon to ba ya a sọ pe ko si mọ ni eyi ti iay oun a ṣi tiraka sii lati dide iranlọwọ.


Nigbati Oluwasegun Adeyemi naa tun sọrọ lori ipa ti iya ko ninu titọ oun si ilana igbọran. O ni iya oun lo kọ oun ni imọ ati oyr ti a fi n gbe nile aye pẹlu ẹgba. Ni afikun, Egbeleke Ademola ti oun naa jẹ adẹrinposonu naa ṣalaye pe, ọpọ igba ni Baba oun n gbiyanju ṣugbon to ba ya a sọ pe ko si mọ ni eyi ti iay oun a ṣi tiraka sii lati dide iranlọwọ. Otolorin Kehinde ti oun naa tun je aderinposonu naa sọ bi iya rẹ ti ṣe fẹ ẹ lu u pa nitori pe o ya 'Tatoo'si ara ni eyi ti iya rẹ ko fẹ.


Otolorin Kehinde ti oun naa tun je aderinposonu naa sọ bi iya rẹ ti ṣe fẹ ẹ lu u pa nitori pe o ya 'Tatoo'si ara ni eyi ti iya rẹ ko fẹ.


Judy Austin Moghalu: Mo ti 'ùnfollow' ẹ lórí 'social media'; Ọlọ́run a ṣe idajọ fún ẹyin méjèèjì- Iyawo Yul-Edochie

Oriṣa jẹ n pe meji obinrin kii fi igba gbogbo denu ni awọn agba n wi. Ni kete ti gbadugbaja osere Nollywood ni, Yul-Edochie ṣe ìkéde nla lori oju opo instagram rẹ̀ eyi to ti n jẹ ki ẹjọ pọ lori ayelujara bayii. Nibẹ lo ti ni pé òun ti bí ọmọ ọmọkùnrin pelu akegbe ẹ nínú ìṣe osere, iyẹn Judy Austin ti o pe ni ìyàwó rẹ kejì. Kini esi iyale Yul Edochie? Ni kete ti Iyawo akọfẹ Yul Edochie ka ikede ọkọ rẹ lori ayelujara yii ni oun naa ti daa pada fun un. May Edochie fe sì pe Ọlọrun ó ṣe idajọ fún àwọn méjèèjì.


Kini esi iyale Yul Edochie? Ni kete ti Iyawo akọfẹ Yul Edochie ka ikede ọkọ rẹ lori ayelujara yii ni oun naa ti daa pada fun un. May Edochie fe sì pe Ọlọrun ó ṣe idajọ fún àwọn méjèèjì. May Edochie ni ó jé ìyàwó àkókò fún gbadugbaja osere naa ti o si bí ọmọ merin fún un. Yul-Edochie ninu kéde to gbé sì ayélujára instagram ni ojoru sọ pé  òun ti bí ỌMỌKÙNRIN. O ni pe: "ọrùko ọmọ mi jẹ STAR DIKE MUNACHIMASO YUL-EDOCHIE tí ìyàwó mi kejì Judy Austin bí fún mi, mo ní ìfẹ́ ọmọ náa gege bí mo ṣe ni ifẹ àwọn ọmọ yòókù."


May Edochie ni ó jé ìyàwó àkókò fún gbadugbaja osere naa ti o si bí ọmọ merin fún un. Yul-Edochie ninu kéde to gbé sì ayélujára instagram ni ojoru sọ pé  òun ti bí ỌMỌKÙNRIN. O ni pe: "ọrùko ọmọ mi jẹ STAR DIKE MUNACHIMASO YUL-EDOCHIE tí ìyàwó mi kejì Judy Austin bí fún mi, mo ní ìfẹ́ ọmọ náa gege bí mo ṣe ni ifẹ àwọn ọmọ yòókù." Bawo ni irinajo igbeyawo awọn mejeeji? Lọdun 2004 ni May Yul Edochie fẹ Yul Edochie to jẹ ọmọ agba ọjẹ oṣere ni, Pete Edochie. Lọdun to kọja ni wọn ṣe ayeye ọdun mẹtalelogun ti wọn ti jọ wa papọ.


Bawo ni irinajo igbeyawo awọn mejeeji? Lọdun 2004 ni May Yul Edochie fẹ Yul Edochie to jẹ ọmọ agba ọjẹ oṣere ni, Pete Edochie. Lọdun to kọja ni wọn ṣe ayeye ọdun mẹtalelogun ti wọn ti jọ wa papọ. Yul ati May bi ọmọ mẹrin fun ara wọn, Adẹ\daa fun wọn ni obinrin kan ati ọkunrin mẹta Leyin ikede ni awọn eeyan tii fọhun sita pe... Leyin ikede yii ni ero awọn ọmọ Naijiria ti ṣọtọọtọ si igbeyawo aya meji. Bayii ti iyawo keji naa ti bi ikoko, ọmọ Yul Edochie ti di marun un bayii. Koda, ninu awọn ọmọ yul ti wa nile ẹkọ giga bayii.


Yul ati May bi ọmọ mẹrin fun ara wọn, Adẹ\daa fun wọn ni obinrin kan ati ọkunrin mẹta Leyin ikede ni awọn eeyan tii fọhun sita pe... Leyin ikede yii ni ero awọn ọmọ Naijiria ti ṣọtọọtọ si igbeyawo aya meji. Bayii ti iyawo keji naa ti bi ikoko, ọmọ Yul Edochie ti di marun un bayii. Koda, ninu awọn ọmọ yul ti wa nile ẹkọ giga bayii.


Ajirebi Oluwakayode Olasehinde: Mo ru pọnpọ́n lára àwọn tó kọ́ 'Secretariat' ìlú Ilorin, ojú mi rí tó kí n tó wọ Tíátà

"Awọn ọrẹ mi ti maa n pe mi ka jọ lọ darapọ mọ awọn elere Tiata amọ mo maa n kọjalẹ". Gbajugbaja ati agba oṣere, Oluwakayode Olasehinde ti ọpọlọpọ mọ si Ajirebi tabi Pa James ninu ọpọlọpọ ere to ti ṣe gba alejo BBC Yoruba eyi to si jẹ manigbagbe eto. Samuel Ajirebi ọmọ ọdún mẹ́rin àtijọ́ rèé, ó bojú wo fíìmù rẹ̀ ní kékére, máàkì tó fún ara rẹ̀ rèé Funke Akindele fún mi lówó tí mo fi gba ilé, kò ra ilé fún mi o - Ajirebi Lukuluku Bantashi, ọdún 27 lẹ́yìn ikú gbajúmọ̀ aláwàdà Ohun tó yẹ kí ìjọba ṣe nìyí bí wọ́n ṣe ń dá ẹ̀jọ́ ìkú Deborah Samuel- Agbẹjọrò Kayode Ajulo Tá ò bá bá àwọn ọmọ tó pa Deborah ní Sokoto sọ̀rọ̀ pé ìwà ẹranko ni wọ́n hù, ó burú - Òṣèré Sokoti O kuro ni keremi lootọ ohun ti oju agba oṣere yii ri laye nigba to kẹnu bọ ọrọ pẹlu wa. Ọmọ ilu Patako ni Ajirebi ni ijọba ibilẹ Ifelodun ni ipinlẹ Kwara. A bá òkú Akẹ́kọ̀ọ́ Poly Ibadan nílé ìyàgbẹ́ to ṣì dì ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ mú - Aráàdúgbò Agbẹjọ́rò 34 táa tán nílé ẹjọ́, bí wọ́n ṣe sọ àwọn afurasí tó lọ́wọ́ nínú ikú Deborah Samuel sẹ́wọ̀n rèé Wo àwọn èèkàn ìjọba márùn ùn tí wọ́n fẹ̀sùn àjẹbánu kàn lábẹ́ ààrẹ Buhari Láí ṣẹ̀ láí rò, wọ́n jó Ṣọ́ọ́ṣì mi pátápátá ní Sokoto, ìrírí mi rèé - Pasitọ ìjọ Celestial 'Ọ̀pọ̀ ìgbà l'èmí gan fẹ́ du àwọn ipò òṣèlú kan lọ́dún 2015, 2019, àmọ́ mo tẹ 'slow' torí bàbà mi, Akala náà ń jáde' O ṣalaye bo ṣe jẹ pe ilu Eko ni wọn bii si to si bẹrẹ si ni ṣe kekere amọ ninu irinajo ẹkọ rẹ fẹ jọ pe ko lọ deede mọ, awọn obi rẹ ni ko pada si ilu wọn ni ipinlẹ Kwara lati lọ tẹsiwaju ninu ẹkọ rẹ amọ itan tun yipada. "Mo padà sílé ní Kwara láti Eko, mi ò tún eí ìwé kà mọ́ torí owó, mò ń tọ́jú aláìsàn títí tí mo ṣe sá kuro fúnra mi" Kò sí ááyà Quran kankan tó ní kẹ́ẹ sọ ẹni tó bá bú Anọ́bì Muhammad l'ókò pa, ẹni tó bá mọ̀ọ́ kó múu jáde – Akeugbagold Ta ni Ahmed Idris oluṣirò owó àgbà Nàìjíríà tó kò sí pampẹ́ àjọ EFCC lórí ẹsùn àjẹbánu N80bn


Yollywood: Ṣé Iyabo Ojo ń gbèrò láti ṣe ìgbéyàwó? Wo àwọn ohun tó sọ nípa olólùfẹ́ rẹ̀

Ọ̀rọ̀ ìfẹ́ bí àdánwò ni, Yorùbá sì bọ̀ wọ́n ní bí ọmọdé bá tó lọ́kọ́ ó máa ń lọ́kọ́ ni, tí ọmọdé bátó ládàá, ó máa ń ládàá ni. Tí ó bá ti ń tó àkókò kan nínú ìgbésí ayé ọmọnìyàn, ìgbéyàwó a máa múmú lọ́kàn tọkùnrin tobìnrin. Gbajúgbajà òṣèré tíátà, Iyabo Ojo ti tú àṣírí rẹ̀ wí pé òun ní olólùfẹ́ tí òun àti rẹ̀ dìjọ ń jáde ṣùgbọ́n òun kò ní ṣe àfihàn ẹni náà àyàfi tí àwọn bá ṣe ìgbéyàwó. Iyabo Ojo ní ó dìgbà tí àwọn bá parí gbogbo ayẹyẹ ìgbéyàwó kí òun tó mú ẹni náà yọjú lórí ayélujára. Ní ọdún 1999 ni Iyabo Ojo kọ́kọ́ ṣe ìgbéyàwó àkọ́kọ́ lẹ́ni ọdún makànlélógún. Ọdún 1999 àti 2001 ló bí àwọm ọmọ rẹ̀ méjéèjì ṣùgbọ́n tí ìgbéyàwó náà túká lẹ́yìn tó bí ọmọ rẹ̀ kejì.


Iyabo Ojo ní ó dìgbà tí àwọn bá parí gbogbo ayẹyẹ ìgbéyàwó kí òun tó mú ẹni náà yọjú lórí ayélujára. Ní ọdún 1999 ni Iyabo Ojo kọ́kọ́ ṣe ìgbéyàwó àkọ́kọ́ lẹ́ni ọdún makànlélógún. Ọdún 1999 àti 2001 ló bí àwọm ọmọ rẹ̀ méjéèjì ṣùgbọ́n tí ìgbéyàwó náà túká lẹ́yìn tó bí ọmọ rẹ̀ kejì. Iyabo Ojo wá ṣàlàyé pé òun àti olólùfẹ́ òun tuntun ti wà fún bí ọjọ́ mẹ́ta kan ṣùgbọ́n òun kìí sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ nítorí ẹni náà kò fẹ́ràn láti máa wà lórí ayélujára. "Olólùfẹ́ mi gbàgbọ́ wí pé bí àwọn ènìyàn ṣe máa ń bú mi lórí ayélujára ti pọ̀jù, kò sì fẹ́ kí àwọn ènìyàn bẹ́ẹ̀ tún wá mú òun papọ̀ mọ́ gbogbo èyí tí wọ́n máa ń ṣe fún mi". ''Ó jẹ́ ẹni tí kò fẹ́ràn láti máa wà lórí ayélujára, ó fẹ́ràn láti máa gbé ara rẹ̀ pamọ́".


Iyabo Ojo wá ṣàlàyé pé òun àti olólùfẹ́ òun tuntun ti wà fún bí ọjọ́ mẹ́ta kan ṣùgbọ́n òun kìí sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ nítorí ẹni náà kò fẹ́ràn láti máa wà lórí ayélujára. "Olólùfẹ́ mi gbàgbọ́ wí pé bí àwọn ènìyàn ṣe máa ń bú mi lórí ayélujára ti pọ̀jù, kò sì fẹ́ kí àwọn ènìyàn bẹ́ẹ̀ tún wá mú òun papọ̀ mọ́ gbogbo èyí tí wọ́n máa ń ṣe fún mi". ''Ó jẹ́ ẹni tí kò fẹ́ràn láti máa wà lórí ayélujára, ó fẹ́ràn láti máa gbé ara rẹ̀ pamọ́". Njẹ́ Iyabo Ojo ń gbèrò láti tún ṣe ìgbéyàwó mìíràn? Iyabo Ojo ní kí òun tó le gbé ẹnìkan gẹ̀gẹ̀ láti ṣe àfihàn ẹnìkan gẹ́gẹ́ bí olólùfẹ́ lórí ayélujára, á jẹ́ wí pé àwọn ti ṣe ìgbéyàwó. Ó làá mọ́lẹ̀ wí pé òun kò rò wí pé ó ṣeéṣe fún òun láti gbèrò tàbí dámọ̀ràn dídán ilé ọkọ wò mọ́.


Njẹ́ Iyabo Ojo ń gbèrò láti tún ṣe ìgbéyàwó mìíràn? Iyabo Ojo ní kí òun tó le gbé ẹnìkan gẹ̀gẹ̀ láti ṣe àfihàn ẹnìkan gẹ́gẹ́ bí olólùfẹ́ lórí ayélujára, á jẹ́ wí pé àwọn ti ṣe ìgbéyàwó. Ó làá mọ́lẹ̀ wí pé òun kò rò wí pé ó ṣeéṣe fún òun láti gbèrò tàbí dámọ̀ràn dídán ilé ọkọ wò mọ́. Ó ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé òun ní ẹnìkan tí àwọn jọ ń ṣeré ìfẹ́, òun kò gbàá lérò láti tún máa ṣe aya ní ọ̀dẹ̀dẹ̀ ọkùnrin kan. Bákan náà ló ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé òun kìí sọ̀rọ̀ nípa ọ̀rọ̀ olólùfẹ́ òun àmọ́ òun ní ẹni tí òun ń fẹ́. "Báwo ni ọmọbìnrin tó rẹwà bí  tèmi kò ṣe ní ní ọkùnrin kan nínú ayé rẹ̀."


Ó ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé òun ní ẹnìkan tí àwọn jọ ń ṣeré ìfẹ́, òun kò gbàá lérò láti tún máa ṣe aya ní ọ̀dẹ̀dẹ̀ ọkùnrin kan. Bákan náà ló ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé òun kìí sọ̀rọ̀ nípa ọ̀rọ̀ olólùfẹ́ òun àmọ́ òun ní ẹni tí òun ń fẹ́. "Báwo ni ọmọbìnrin tó rẹwà bí  tèmi kò ṣe ní ní ọkùnrin kan nínú ayé rẹ̀."


Yewande Adekoya: N kò fẹ́ ní òkú èèyàn lọ́rùn, ẹ má bú ọkọ́ mi lórí ayélujára mọ́

Oṣerebinrin, Yewande Adekoya ti bẹ awọn ololufẹ rẹ lati jawọ ninu bibu ọkọ rẹ, Abiodun Thomas. Opin ọsẹ ni iroyin jade pe igbeyawo Yewande ati ọkọ rẹ, ti oun naa jẹ oṣere tiata lede Yoruba, ti tuka. Eyi ni iroyin sọ pe ko ṣẹyin bi Thomas ṣe n ṣe agbere, ti ko si pọn iyawo rẹ le rara. Lati asiko naa si ni awọn mọ Naijiria, paapaa lori ayélujára Instagram ti n kọ awọn ọrọ eebu ati epe si oju opo ayélujára Ọgbẹni Thomas. Ṣugbọn ninu ikede kan to fi sita lori ayélujára Instagram rẹ ni owurọ ọjọ Aje, Yewande sọ pe oun n bẹbẹ pe ki awọn eniyan ro ti ikunlẹ abiamọ mọ ọ oun lara. "Mo mọ pe gbogbo yin lẹ n fẹ ire fun wa, ṣugbọn ẹ jọwọ, ẹ fi opin si bibu Baba Precious lori ayélujára."


Lati asiko naa si ni awọn mọ Naijiria, paapaa lori ayélujára Instagram ti n kọ awọn ọrọ eebu ati epe si oju opo ayélujára Ọgbẹni Thomas. Ṣugbọn ninu ikede kan to fi sita lori ayélujára Instagram rẹ ni owurọ ọjọ Aje, Yewande sọ pe oun n bẹbẹ pe ki awọn eniyan ro ti ikunlẹ abiamọ mọ ọ oun lara. "Mo mọ pe gbogbo yin lẹ n fẹ ire fun wa, ṣugbọn ẹ jọwọ, ẹ fi opin si bibu Baba Precious lori ayélujára." Arabinrin Yewande sọ pe ti kii ba ṣe pe oun fẹ ẹ já irọ ti wọn n pa mọ oun ni, oun ko ba ma sọ nkankan nipa igbeyawo oun to tuka ni gbangba. "Ẹ jọ ọ nitori Ọlọrun ẹ ma jẹ ki n ni oku eeyan lọrun." O ni lootọ ni ọkọ oun ti ṣe ọpọ aṣiṣe.


Arabinrin Yewande sọ pe ti kii ba ṣe pe oun fẹ ẹ já irọ ti wọn n pa mọ oun ni, oun ko ba ma sọ nkankan nipa igbeyawo oun to tuka ni gbangba. "Ẹ jọ ọ nitori Ọlọrun ẹ ma jẹ ki n ni oku eeyan lọrun." O ni lootọ ni ọkọ oun ti ṣe ọpọ aṣiṣe. "Ṣugbọn erongba mi fun ni pe ki igbeaye rẹ yi pada si rere, boya o wa pẹlu mi tabi bẹẹkọ." Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe gbajugbaja oṣerebinrin lagbo tiata Yoruba, Yewande Adekoya ti pinya pẹlu ọkọ rẹ, Ishola Abiodun lẹyin igbeyawo ọdun mẹjọ. Ninu aworan ati ibanisọrọ idakọnkọ ti Yewande ṣe pẹlu alakoso oju opo Gistlover, lo ti sọ bi o ṣe ṣẹlẹ, amọ Yewande funra rẹ ko fi iroyin naa sita.


"Ṣugbọn erongba mi fun ni pe ki igbeaye rẹ yi pada si rere, boya o wa pẹlu mi tabi bẹẹkọ." Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe gbajugbaja oṣerebinrin lagbo tiata Yoruba, Yewande Adekoya ti pinya pẹlu ọkọ rẹ, Ishola Abiodun lẹyin igbeyawo ọdun mẹjọ. Ninu aworan ati ibanisọrọ idakọnkọ ti Yewande ṣe pẹlu alakoso oju opo Gistlover, lo ti sọ bi o ṣe ṣẹlẹ, amọ Yewande funra rẹ ko fi iroyin naa sita. Ninu ọrọ to ba Gistlover sọ lo ti sọ wi pe ainaani igbeyawo awọn lati ọdọ ọkọ oun ati ibanujẹ ọkan ojojumọ, lo mu ki igbeyawo wọn dopin. Bi o tilẹ jẹ pe o salaye bi ọrọ naa ṣe ṣẹlẹ, amọ o bẹ pe ki awọn eniyan ma tabuku ọkọ oun loju opo ayelujara. Gẹẹ bi ọrọ rẹ, pẹlu bi o ṣe ni ifẹ ọkọ rẹ to , ti wọn si ti ni ọmọ meji, niṣe ni ọkọ rẹ ma n sọrọ si lai naani rẹ gẹgẹbi obinrin.


Ninu ọrọ to ba Gistlover sọ lo ti sọ wi pe ainaani igbeyawo awọn lati ọdọ ọkọ oun ati ibanujẹ ọkan ojojumọ, lo mu ki igbeyawo wọn dopin. Bi o tilẹ jẹ pe o salaye bi ọrọ naa ṣe ṣẹlẹ, amọ o bẹ pe ki awọn eniyan ma tabuku ọkọ oun loju opo ayelujara. Gẹẹ bi ọrọ rẹ, pẹlu bi o ṣe ni ifẹ ọkọ rẹ to , ti wọn si ti ni ọmọ meji, niṣe ni ọkọ rẹ ma n sọrọ si lai naani rẹ gẹgẹbi obinrin. Bakan naa ni o fẹsun kan an pe ko jẹ olootọ si oun ninu igbeyawo naa to si n fẹ orisirisi obinrin. "Fun ọdun mẹrinla ni mo fi jiya ninu ile ọkọ mi, to si ma n ba mi sọrọ sakala. Ojojumọ ni mo ma n sun ẹkun ti a ba jọ wa papọ, ti mo si ma n bẹẹ ki o fi ifẹ han si mi.''


Bakan naa ni o fẹsun kan an pe ko jẹ olootọ si oun ninu igbeyawo naa to si n fẹ orisirisi obinrin. "Fun ọdun mẹrinla ni mo fi jiya ninu ile ọkọ mi, to si ma n ba mi sọrọ sakala. Ojojumọ ni mo ma n sun ẹkun ti a ba jọ wa papọ, ti mo si ma n bẹẹ ki o fi ifẹ han si mi.'' ''Emi ni mo n fi owo silẹ ninu ile fun ni gbogbo igba ti a ti wa papọ, ti mi o si fi igba kan sọrọ si lori rẹ.'' ''Ohun ti mo n bẹbẹ fun ni ki ọkọ mi ṣe bi ipo rẹ, ki o si bọwọ fun igbeyawo wa.'' ''O kan fẹ ma a jaye kaakiri, ki emi ma a nikan ṣe ohun to tọ ninu igbeyawo'' "Ibanujẹ ati ipaya lo jẹ fun mi nigba ti mo ri pe ọpọlọpọ obinrin ni ọkọ mi n ba dọrẹ ikọkọ kaakiri" Yewande fikun un pe oun ni ifẹ ọkọ oun, ti ko si si otitọ ninu iroyin pe oun lo pin igbeyawo wọn.


''Emi ni mo n fi owo silẹ ninu ile fun ni gbogbo igba ti a ti wa papọ, ti mi o si fi igba kan sọrọ si lori rẹ.'' ''Ohun ti mo n bẹbẹ fun ni ki ọkọ mi ṣe bi ipo rẹ, ki o si bọwọ fun igbeyawo wa.'' ''O kan fẹ ma a jaye kaakiri, ki emi ma a nikan ṣe ohun to tọ ninu igbeyawo'' "Ibanujẹ ati ipaya lo jẹ fun mi nigba ti mo ri pe ọpọlọpọ obinrin ni ọkọ mi n ba dọrẹ ikọkọ kaakiri" Yewande fikun un pe oun ni ifẹ ọkọ oun, ti ko si si otitọ ninu iroyin pe oun lo pin igbeyawo wọn. Gbajugbaja oṣerebinrin naa ni ko si otitọ ninu iroyin naa nitori ọkọ oun lo ko kuro nile, oun ko si si ni họtẹli, ile baba ati iya oun ti ko jina si ile wọn ni oun wa. ''Diẹ lo ku ki n ya were, amọ mo dupẹ lọwọ ẹbi mi, lilọ fun iranwọ ni ile iwosan ati Ọlọrun to duro ti mi.'' ''Ọkọ mi lo gba ibale mi, oun ni ẹni ọkunrin ti mo kọkọ mọ, amọ ọsan kan, oru kan ni ọkọ mi ko kuro ninu ile lai sọ fun mi, ohun lo fi mi silẹ.''


Gbajugbaja oṣerebinrin naa ni ko si otitọ ninu iroyin naa nitori ọkọ oun lo ko kuro nile, oun ko si si ni họtẹli, ile baba ati iya oun ti ko jina si ile wọn ni oun wa. ''Diẹ lo ku ki n ya were, amọ mo dupẹ lọwọ ẹbi mi, lilọ fun iranwọ ni ile iwosan ati Ọlọrun to duro ti mi.'' ''Ọkọ mi lo gba ibale mi, oun ni ẹni ọkunrin ti mo kọkọ mọ, amọ ọsan kan, oru kan ni ọkọ mi ko kuro ninu ile lai sọ fun mi, ohun lo fi mi silẹ.'' Lara awọn eniyan to n fesi si iṣẹlẹ naa lori Instagram sọrọ iwuri nipa oṣerebinrin naa, nitori o jẹ ọkan lara awọn obinrin to pegede ni agbo oṣere, ti ko si ni iwa aṣemaṣe lọwọ. Wọn ṣe apejuwe rẹ gẹgẹ bi obinrin rere, to si jẹ ẹni to bọwọ fun igbeyawo. Agbo oṣere naa ni ọkọ rẹ ti n ṣiṣẹ gẹgẹ bi osere ati adari eto ati fiimu ni Nollywood.


Lara awọn eniyan to n fesi si iṣẹlẹ naa lori Instagram sọrọ iwuri nipa oṣerebinrin naa, nitori o jẹ ọkan lara awọn obinrin to pegede ni agbo oṣere, ti ko si ni iwa aṣemaṣe lọwọ. Wọn ṣe apejuwe rẹ gẹgẹ bi obinrin rere, to si jẹ ẹni to bọwọ fun igbeyawo. Agbo oṣere naa ni ọkọ rẹ ti n ṣiṣẹ gẹgẹ bi osere ati adari eto ati fiimu ni Nollywood. Odu, ti kii se aimọ fun oloko ni Yewande Adekoya lagbo tiata lede Yoruba, to si jẹ ọmọ bibi ilu Ososa-Ijebu Remo nipinlẹ Ogun. Ile ẹkọ fasiti Babcock to wa nilu Ilisan Remo si ni gbajumọ oserebinrin naa ti kẹkọ jade gba oye imọ ijinlẹ nipa ibaraẹnisọrọ ta mọ si Mass Communication. Ọdun 2002 lo dara pọ mọ isẹ tiata, to si ti kopa ninu ọpọlọpọ ere sinima, amọ eyi to mu ko gbajumọ ni Ọmọ Ẹlẹmọsho to gbe jade ldun 2012.


Odu, ti kii se aimọ fun oloko ni Yewande Adekoya lagbo tiata lede Yoruba, to si jẹ ọmọ bibi ilu Ososa-Ijebu Remo nipinlẹ Ogun. Ile ẹkọ fasiti Babcock to wa nilu Ilisan Remo si ni gbajumọ oserebinrin naa ti kẹkọ jade gba oye imọ ijinlẹ nipa ibaraẹnisọrọ ta mọ si Mass Communication. Ọdun 2002 lo dara pọ mọ isẹ tiata, to si ti kopa ninu ọpọlọpọ ere sinima, amọ eyi to mu ko gbajumọ ni Ọmọ Ẹlẹmọsho to gbe jade ldun 2012. Ọdun mẹjọ sẹyin ni oun ati ọkọ rẹ, Ishola Abiodun se igbeyawo, ti ọba oke si fi ọmọ meji si aarin wọn. Yewande Adekoya ti gba ọpọ ami ẹyẹ ninu isẹ tiata, to si jẹ ilumọọka osere labẹle ati loke okun.


Ọdun mẹjọ sẹyin ni oun ati ọkọ rẹ, Ishola Abiodun se igbeyawo, ti ọba oke si fi ọmọ meji si aarin wọn. Yewande Adekoya ti gba ọpọ ami ẹyẹ ninu isẹ tiata, to si jẹ ilumọọka osere labẹle ati loke okun.


Owolabi Ajasa police in Yoruba film: Irungbọ̀n tí mi ò ní ló mú mi ṣe oríire kíkó'pa ọlọ́pàá

"Mo tà epo bẹntiróò nílé epo débi pé wọ́n sọ mí lórúkọ kí n tó di olókìkì pẹ̀lú ṣíṣe ọlọ́pàá nínú fíìmù Yorùbá". Oriṣiriṣi ipa ninu ere lo ti sọ ọpọ awọn oṣere di eekan ti gbogbo eeyan mọ. Eeyan to jẹ pe bẹẹ ba ti ri orukọ rẹ lori pali fiimu, ẹ o ti mọ pe oun ni ọga ọlọpaa ti yoo maa mu ọdaran ninu fiimu ọhun. Owolabi Ajasa gangan ni orukọ rẹ, o ba BBC Yoruba sọrọ ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ti ṣalaye bo ṣe di ilumọọka oṣere torii pe o n ko ipa gẹgẹ bi ọlọpaa. Eréepá, yẹ̀yẹ́ lásán lẹ̀ ń ṣe pẹ̀lú bí ẹ ṣe yọ mí nípò alága NURTW ní Eko - MC Oluomo A máa ń lọ yọjú wo Yinka Quadri tó bá ń ṣe fíìmù ládùúgbò wa - Ẹ wo bí Dejo Tunfulu ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Tíátà "Mo sá fún oògùn owó, igbó mímu, mo tún ní sùúrù fún ọdún 15 kí n tó di olókìkí" Láyé! Ẹ ò lè rí mi mọ́ nínú fíìmù Yorùbá bí ìgbà ayé Saworoide - Araparegangan Òjò èpè!


Owolabi Ajasa gangan ni orukọ rẹ, o ba BBC Yoruba sọrọ ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ti ṣalaye bo ṣe di ilumọọka oṣere torii pe o n ko ipa gẹgẹ bi ọlọpaa. Eréepá, yẹ̀yẹ́ lásán lẹ̀ ń ṣe pẹ̀lú bí ẹ ṣe yọ mí nípò alága NURTW ní Eko - MC Oluomo A máa ń lọ yọjú wo Yinka Quadri tó bá ń ṣe fíìmù ládùúgbò wa - Ẹ wo bí Dejo Tunfulu ṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Tíátà "Mo sá fún oògùn owó, igbó mímu, mo tún ní sùúrù fún ọdún 15 kí n tó di olókìkí" Láyé! Ẹ ò lè rí mi mọ́ nínú fíìmù Yorùbá bí ìgbà ayé Saworoide - Araparegangan Òjò èpè! Tá ló dáa lẹ̀ láàrin Lizzy Anjorin àti Granma Florida, ESABOD tí àṣírí títú yìí ṣe ń gún wọn lára? "Ọ̀pọ̀ gbàgbá pé ọlọ́pàá gangan ni mí kí ń tó wọ eré Tíátà – ìdí tí mi ò ṣe lè láyé láyé ṣe iṣẹ́ ọlọ́pàá ni pé kìí ṣe ohun ti a kọ mọ mi tabi ayanmọ mi". Owolabi ni awọn eeyan tilẹ ti ṣi oun pe ni ọlọpaa ri loju aye ti wọn n pariwo pe "ara wọn ni o ti oun si sare pariwo pe oun ki ṣe ara wọn".