Amọ isẹ ijijagbara rẹ yii bẹrẹ nigba to lọ si inu igbo to wa nilu Kishi nipinlẹ Oyo lati wa awọn agbebọn darndaran to fi igbo naa se buba lati jale ati paayan. Isẹlẹ yii waye ni osu Kẹwa ọdun 2020 to kọja, ti Igboho, awọn ọdẹ ibilẹ, ati fijilante si pawọpọ sisẹ naa, to si ko awọn afurasi ọdaran to ko ninu igbo ọhun le awọn agbofinro lọwọ. Ni osu kan lẹyin isẹlẹ yii ni Sunday Igboho kede pe ta ba dakẹ, tara ẹni maa n ba ni dakẹ ni, to si ke si awọn ọmọ Yoruba lati jade fun iwọde. Ọjọ Kinni osu Kẹwa ọdun 2020 ni wsn fi iwọde naa si, eyi ti wọn seto lati waye ni oke okun pẹlu. Amọ Sunday Igboho ko lọ sigboro ni ọjọ naa lati se iwọde ọhun bi o tilẹ jẹ pe oun ati awọn ọmọlẹyin rẹ duro siwaju ile rẹ lati sọrọ pẹlu asia lọwọ wọn. Ni ọjọ kẹẹdogun osu Kinni ọdun 2021 ni Sunday Igboho lọ si ilu Igangan lagbegbe Ibarapa, to si ke si awọn Fulani to wa ni agbegbe naa lati ko aasa wọn kuro nibẹ.


Sunday Igboho: Ọ̀pọ̀ ‘ẹ̀ṣẹ̀’ tí ajìjàgbara ṣẹ ìjọba rèé, tó fi di ẹni tí wọn ń wá

Ọjọ Kinni osu Kẹwa ọdun 2020 ni wsn fi iwọde naa si, eyi ti wọn seto lati waye ni oke okun pẹlu. Amọ Sunday Igboho ko lọ sigboro ni ọjọ naa lati se iwọde ọhun bi o tilẹ jẹ pe oun ati awọn ọmọlẹyin rẹ duro siwaju ile rẹ lati sọrọ pẹlu asia lọwọ wọn. Ni ọjọ kẹẹdogun osu Kinni ọdun 2021 ni Sunday Igboho lọ si ilu Igangan lagbegbe Ibarapa, to si ke si awọn Fulani to wa ni agbegbe naa lati ko aasa wọn kuro nibẹ. O si kede ọjọ meje pe ki wọn fi palẹ ẹru wọn mọ, bibẹẹkọ, oun yoo wa ba wọn nibẹ lati le wọn. Nigba ti ọjọ pe, o lọ sagbegbe naa lootọ, to si ba awọn eeyan ibẹ sọrọ, amọ ni kete to kuro tan ni idarudapọ waye, ti wọn si jo ile Seriki Fulani ati awọn dukia rẹ. Bakan naa ni Igboho tun lọ si agbegbe Yewa nipinlẹ Ogun ni ọjọ Kinni osu keji ọdun 2021 lati lọ le awọn afurasi ọdana daranran to n pa awọn eeyan, fipa ba ni lopọ tabi ja awọn araalu ni ole.


O si kede ọjọ meje pe ki wọn fi palẹ ẹru wọn mọ, bibẹẹkọ, oun yoo wa ba wọn nibẹ lati le wọn. Nigba ti ọjọ pe, o lọ sagbegbe naa lootọ, to si ba awọn eeyan ibẹ sọrọ, amọ ni kete to kuro tan ni idarudapọ waye, ti wọn si jo ile Seriki Fulani ati awọn dukia rẹ. Bakan naa ni Igboho tun lọ si agbegbe Yewa nipinlẹ Ogun ni ọjọ Kinni osu keji ọdun 2021 lati lọ le awọn afurasi ọdana daranran to n pa awọn eeyan, fipa ba ni lopọ tabi ja awọn araalu ni ole. Lasiko yii si ni awọn eeyan agbegbe naa n fo fayọ pe alaafia to awsn lọwọ nitori awọn afurasi ọdaran naa ti fi agbegbe awọn silẹ tori abẹwo Igboho. Koda, wọn ni iroyin Igboho lasan ti to lati da jinnijinni bo awọn afurasi ọdaran naa, ti wsn si n sa kijokijo, ti wsn ba ti gbọ orukọ Igboho. Lẹyin ti Sunday Igboho sinmi lile awọn ọdaran darandaran, lo ba gunle ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, eyi to tumọ si iyapa fun orilẹede Naijiria.


Lasiko yii si ni awọn eeyan agbegbe naa n fo fayọ pe alaafia to awsn lọwọ nitori awọn afurasi ọdaran naa ti fi agbegbe awọn silẹ tori abẹwo Igboho. Koda, wọn ni iroyin Igboho lasan ti to lati da jinnijinni bo awọn afurasi ọdaran naa, ti wsn si n sa kijokijo, ti wsn ba ti gbọ orukọ Igboho. Lẹyin ti Sunday Igboho sinmi lile awọn ọdaran darandaran, lo ba gunle ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, eyi to tumọ si iyapa fun orilẹede Naijiria. Sunday Igboho ati ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, ti alagba Banji Akitoye n dari rẹ, gbe awọn iwọde yii lọ kaakiri igun mẹrẹẹrin to wa nilẹ Yoruba. Yatọ si pe iwọde fun Yoruba Nation yii waye lawọn ilu nla nla nilẹ Kaarọ Oojire, ko si ipinlẹ kankan lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, ti iwọde naa ko de rara. Bẹẹ ni wọn tun n gbe iwọde fun idasilẹ Yoruba Nation lọ sawọn ile ẹkọ, aarin ọja, ibudokọ ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Sunday Igboho ati ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, ti alagba Banji Akitoye n dari rẹ, gbe awọn iwọde yii lọ kaakiri igun mẹrẹẹrin to wa nilẹ Yoruba. Yatọ si pe iwọde fun Yoruba Nation yii waye lawọn ilu nla nla nilẹ Kaarọ Oojire, ko si ipinlẹ kankan lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria, ti iwọde naa ko de rara. Bẹẹ ni wọn tun n gbe iwọde fun idasilẹ Yoruba Nation lọ sawọn ile ẹkọ, aarin ọja, ibudokọ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bi ikede fun idasilẹ Yoruba Nation si se n waye ni Naijiria naa ni wọn n se iwọde ni oke okun, eyi to mu ki ikede naa maa gbilẹ lojoojumọ. Lati igba yii wa si ni Sunday Igboho ti n ri pipọn oju ijọba Naijiria lori ẹsun pe o fẹ da ilu ru, to si n pe fun ituka orilẹede yii. Bẹẹ ni ọpọ igba ni wọn ti gbiyanju lati mu si ahamọ, nipa lilọ si ile rẹ, ti igbesẹ ijọba si n ja si pabo.


Bi ikede fun idasilẹ Yoruba Nation si se n waye ni Naijiria naa ni wọn n se iwọde ni oke okun, eyi to mu ki ikede naa maa gbilẹ lojoojumọ. Lati igba yii wa si ni Sunday Igboho ti n ri pipọn oju ijọba Naijiria lori ẹsun pe o fẹ da ilu ru, to si n pe fun ituka orilẹede yii. Bẹẹ ni ọpọ igba ni wọn ti gbiyanju lati mu si ahamọ, nipa lilọ si ile rẹ, ti igbesẹ ijọba si n ja si pabo. Amọ ni ọjọ Kinni osu Keje ọdun 2021, ni awọn osisẹ DSS ya bo ile Sunday Igboho ni ọganjọ oru, wọn pa eeyan nibẹ, ti wọn si ba ọpọ dukia olowo iyebiye jẹ nibẹ. Koda, wọn ko eeyan mejila kuro ninu ile naa lọ si ọọfisi wọn ni Abuja, ti awọn onitọun si wa ni ahamọ DSS titi di oni. Lẹyin o rẹyin ni iroyin gbalẹ pe ọwọ ti tẹ Oloye Sunday Igboho nilu Cotonou lorilẹede Benin lasiko to fẹ tẹ baalu leti lọ si orilẹede Germany.


Amọ ni ọjọ Kinni osu Keje ọdun 2021, ni awọn osisẹ DSS ya bo ile Sunday Igboho ni ọganjọ oru, wọn pa eeyan nibẹ, ti wọn si ba ọpọ dukia olowo iyebiye jẹ nibẹ. Koda, wọn ko eeyan mejila kuro ninu ile naa lọ si ọọfisi wọn ni Abuja, ti awọn onitọun si wa ni ahamọ DSS titi di oni. Lẹyin o rẹyin ni iroyin gbalẹ pe ọwọ ti tẹ Oloye Sunday Igboho nilu Cotonou lorilẹede Benin lasiko to fẹ tẹ baalu leti lọ si orilẹede Germany.


Ondo Kidnapping: Àgbà oyè sá àsálà fún ẹ̀mí rẹ̀ nígbà tí orun kàyéfì gbé àwọn ajínigbé tó mu nígbèkùn

Kayefi gbaa ni isẹlẹ kan to waye nipinlẹ Ondo eyi to n se ọpọ eeyan ni haa-hii. Oloye agba kan ni ilu Igaṣi Akoko ni ipinlẹ Ondo, Ojo Ajagunna ti awọn kan ji gbe lọjọ Ẹti, la gbọ pe o ti fi ẹsẹ ara rẹ rin wọle laisi ọrọ a n san owo itanran kankan. Agba oye Ajagunna ṣalaye fun awọn eeyan rẹ pe oun lanfani lati sa kuro ni ibuba awọn ajinigbe naa lẹyin ti wọn sun lọ rangbọndan. O ni oun ko lee sọ boya ogun abẹnugọngọ lo ja wọn tabi asasi. Gẹgẹ bi iroyin ti a gbọ, pupọ awọn eeyan ilu naa ni wọn banujẹ lasiko ti iṣẹlẹ buruku naa ṣẹlẹ si oloye Ajagunna. Bi okiki ijinigbe rẹ ṣe rinlẹ to ni ilu naa, ni okiki itusilẹ rẹ naa tun ṣe gbalẹkan gẹgẹ bi a ṣe gbọ Gẹgẹ bi ohun ti ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo sọ, iyawo oloye naa lo kọkọ lọ fi iroyin ijinigbe rẹ to awọn ọlọpaa leti ni agọ ọlọpaa to wa ni ilu naa.


O ni oun ko lee sọ boya ogun abẹnugọngọ lo ja wọn tabi asasi. Gẹgẹ bi iroyin ti a gbọ, pupọ awọn eeyan ilu naa ni wọn banujẹ lasiko ti iṣẹlẹ buruku naa ṣẹlẹ si oloye Ajagunna. Bi okiki ijinigbe rẹ ṣe rinlẹ to ni ilu naa, ni okiki itusilẹ rẹ naa tun ṣe gbalẹkan gẹgẹ bi a ṣe gbọ Gẹgẹ bi ohun ti ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ondo sọ, iyawo oloye naa lo kọkọ lọ fi iroyin ijinigbe rẹ to awọn ọlọpaa leti ni agọ ọlọpaa to wa ni ilu naa. Nibi ti awọn ọlọpaa ti n ṣeto iwadii wọn lọwọ, ni iroyin miran tun kan wọn lara pe Oloye Ajagunna ti pada sile rẹ. Alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo, Arabinrin Funmilayọ Ọdunlami ṣalaye fun BBC Yoruba pe ohun ti oloye naa sọ fun awọn ni pe, fọnfọn ti awọn to ji oun gbe sun, lo mu ki oun yara sa asala fun ẹmi oun kuro ni akata wọn. Ṣugbọn ohun to fa orun asunmaparada wọn naa, ṣi jẹ eyi ti ẹnikẹni ko tii lee ṣe alaye rẹ.


Nibi ti awọn ọlọpaa ti n ṣeto iwadii wọn lọwọ, ni iroyin miran tun kan wọn lara pe Oloye Ajagunna ti pada sile rẹ. Alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo, Arabinrin Funmilayọ Ọdunlami ṣalaye fun BBC Yoruba pe ohun ti oloye naa sọ fun awọn ni pe, fọnfọn ti awọn to ji oun gbe sun, lo mu ki oun yara sa asala fun ẹmi oun kuro ni akata wọn. Ṣugbọn ohun to fa orun asunmaparada wọn naa, ṣi jẹ eyi ti ẹnikẹni ko tii lee ṣe alaye rẹ.


Amotekun Ondo mú àwọn ọ̀dọ́kùnrin 63, alùpùpù 25 tó ń bọ̀ láti Gombe sí Eko

Ikọ Amotekun ipinlẹ Ondo ti gbẹsẹle ọkọ tirela kan to n ko awọn ọdọ ti iye wọn ko din ọgọta lati iha Ariwa Naijiria lọ si ipinlẹ Eko. Iṣẹlẹ naa waye ni ilu Iju, to wa laarin ilu Ado Ekiti si ilu Akure. Awọn ọdọkunrin naa, ti wọn jẹ mẹtalalọgọta sọ pe ipinlẹ Gombe ni awọn ti n bọ ki ikọ Amotekun to da awọn duro lọna. A gbọ pe ọkunrin kan ti orukẹ rẹ n jẹ Salisu Ahmed ni awakọ tirela naa to ni nọmba iforukọislẹ "Kano AB234BDJ." Wayi o, Amotekun ti wa ko awọn eeyan naa lọ si olu ileeṣẹ rẹ to wa niluu Akure lẹyin ti wọn ti kọkọ ṣayewọ tirela naa finifini. Adari ikọ ọhun, Adetunji Adeleye ni yatọ si awọn ọdọkunrin mẹtalelọgọta naa, tirela ọhun tun ko ojilenigba (240) àgbò, alupupu mẹwaa ti wọn fi orukọ rẹ silẹ ni orukọ ọmọ Yoruba, ati alupupu marundinlogun mii ti wọn ko fi orukọ rẹ silẹ rara.


A gbọ pe ọkunrin kan ti orukẹ rẹ n jẹ Salisu Ahmed ni awakọ tirela naa to ni nọmba iforukọislẹ "Kano AB234BDJ." Wayi o, Amotekun ti wa ko awọn eeyan naa lọ si olu ileeṣẹ rẹ to wa niluu Akure lẹyin ti wọn ti kọkọ ṣayewọ tirela naa finifini. Adari ikọ ọhun, Adetunji Adeleye ni yatọ si awọn ọdọkunrin mẹtalelọgọta naa, tirela ọhun tun ko ojilenigba (240) àgbò, alupupu mẹwaa ti wọn fi orukọ rẹ silẹ ni orukọ ọmọ Yoruba, ati alupupu marundinlogun mii ti wọn ko fi orukọ rẹ silẹ rara. Adeleye ni Amotekun yoo ri daju pe awọn ọdọkunrin naa pese ẹri to dantọ nipa awọn to ni awọn alupupu naa, lẹyin naa ni awọn yoo fi wọn silẹ ki wọn le maa ba irinajo wọn lọ. O fi kun pe awọn yoo ṣe iwadii ni kikun lori iṣẹlẹ naa siwaju si. Kii ṣe igba akọkọ ree ti ikọ Amotekun ipinlẹ Ondo yoo mu awọn arinrinajo lati iha Ariwa Naijiria ni ipinlẹ Ondo.


Adeleye ni Amotekun yoo ri daju pe awọn ọdọkunrin naa pese ẹri to dantọ nipa awọn to ni awọn alupupu naa, lẹyin naa ni awọn yoo fi wọn silẹ ki wọn le maa ba irinajo wọn lọ. O fi kun pe awọn yoo ṣe iwadii ni kikun lori iṣẹlẹ naa siwaju si. Kii ṣe igba akọkọ ree ti ikọ Amotekun ipinlẹ Ondo yoo mu awọn arinrinajo lati iha Ariwa Naijiria ni ipinlẹ Ondo. Gẹgẹ bii awọn iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ sẹyin pẹlu ẹri to dantọ, nigba mii awọn arinrinajo bẹẹ maa n ko awọn ohun ija oloro pamọ sinu ẹru wọn. Fun apẹẹrẹ, lọjọ karun un, oṣu Kọkanla, ọdun 2021, ọwọ ikọ Amotekun Ondo tẹ awọ arinrinajo mejidinlogun pẹlu ẹẹdeẹgbẹta (500) ibọn, oniruru ọbẹ ti wọn ko pamọ sinu ẹru wọn.


Gẹgẹ bii awọn iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ sẹyin pẹlu ẹri to dantọ, nigba mii awọn arinrinajo bẹẹ maa n ko awọn ohun ija oloro pamọ sinu ẹru wọn. Fun apẹẹrẹ, lọjọ karun un, oṣu Kọkanla, ọdun 2021, ọwọ ikọ Amotekun Ondo tẹ awọ arinrinajo mejidinlogun pẹlu ẹẹdeẹgbẹta (500) ibọn, oniruru ọbẹ ti wọn ko pamọ sinu ẹru wọn.


Jimọh Ọladiran: Ọwọ́ tẹ́ afurasí méjì tí wọn ló tan bàbá jáde kúrò nílé láti pa á

Awọn amookunṣeka kan tun ti ran bàbá àgbàlagbà, ẹni ọdún marundinlaadọrun, Alagba Jimọh Ọladiran, lọ s'ọrun aremabọ nilu Abẹokuta, ipinlẹ Ogun. Ọjọ Àbámẹ́ta, ọjọ́ kejìlá osù kẹta la gbọ pé wọn tán Jimọh,to n siṣẹ kafinta ni Ọbantoko, lọ sí inú igbó kan to wa nijọba ibilẹ Abẹokuta North, ipinlẹ naa. A gbọ pé igi ni wọn fọ mọ baba naa lori, titi to fi jáde laye, ti wọn sì lọ ju oku rẹ seti odò, ìyẹn ni Abule kan ti wọn pe ni Aṣipa. Bawo ni isẹlẹ naa se waye, ki ni baba Oladiran se fun wn, irọ wo ni wọn pa fun, ki wọn to tan jade ninu ile ati bi asiri ọna naa se tu. Ọmọ oloogbe naa to ke gbajare tọ BBC Yoruba sọrọ ilẹ kun, to si n fika hanu pe oro nla ni awọn afurasi naa da ẹbi oun. Sulaiman Ọladiran to jẹ akọbi oloogbe, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, ni abule Aṣipa ni baba àwọn dagbere pe òun ń lọ ni ago mẹwàá aarọ.


Bawo ni isẹlẹ naa se waye, ki ni baba Oladiran se fun wn, irọ wo ni wọn pa fun, ki wọn to tan jade ninu ile ati bi asiri ọna naa se tu. Ọmọ oloogbe naa to ke gbajare tọ BBC Yoruba sọrọ ilẹ kun, to si n fika hanu pe oro nla ni awọn afurasi naa da ẹbi oun. Sulaiman Ọladiran to jẹ akọbi oloogbe, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, ni abule Aṣipa ni baba àwọn dagbere pe òun ń lọ ni ago mẹwàá aarọ. O tẹsiwaju pé saara ni baba oun sọ pé òun pẹlu aburo rẹ fẹẹ lọ ṣe, ṣugbọn ti ko pada sile latigba naa. O ṣàlàyé pé " Baba mi ati aburo rẹ lo fẹ lọ ṣe saara níbẹ. Igba to di irọlẹ, mi o ri wọn.


O tẹsiwaju pé saara ni baba oun sọ pé òun pẹlu aburo rẹ fẹẹ lọ ṣe, ṣugbọn ti ko pada sile latigba naa. O ṣàlàyé pé " Baba mi ati aburo rẹ lo fẹ lọ ṣe saara níbẹ. Igba to di irọlẹ, mi o ri wọn. Mo wa pe ẹgbọn wa to jẹ Baálẹ̀ ilu Aṣipa yìí, Oloye Kehinde Omirinde, to si sọ pe ka ṣi ni sùúrù di ọjọ keji, ka tó mọ igbesẹ ti a máa gbé lati wa wọn lọ. Nigba ti a ko ri wọn di agogo mejila ọjọ keji, mo tun pé Baálẹ̀ yìí, wọn wà sọ pé a kò tún gbọdọ duro mọ. A jọ lọ si ibi ti baba dagbere pe oun n lọ, ta si pade Ibrahim Mufatiu toun pẹlu baba wa jọ lọ.


Mo wa pe ẹgbọn wa to jẹ Baálẹ̀ ilu Aṣipa yìí, Oloye Kehinde Omirinde, to si sọ pe ka ṣi ni sùúrù di ọjọ keji, ka tó mọ igbesẹ ti a máa gbé lati wa wọn lọ. Nigba ti a ko ri wọn di agogo mejila ọjọ keji, mo tun pé Baálẹ̀ yìí, wọn wà sọ pé a kò tún gbọdọ duro mọ. A jọ lọ si ibi ti baba dagbere pe oun n lọ, ta si pade Ibrahim Mufatiu toun pẹlu baba wa jọ lọ. Oun lo sọ pé ka ni sùúrù, nitori pe abule keji ni baba wa lọ, ati pé wọn máa tóo de. O loun n bọ lati lọ wo baba wa, tó sì gba ọna isalẹ ti odò wa. Awọn to wa níbẹ ti a jọ n sọrọ lọwọ, a ti ṣakiyesi pe ọkan wọn kò balẹ, wọn ti n gbọn.


Oun lo sọ pé ka ni sùúrù, nitori pe abule keji ni baba wa lọ, ati pé wọn máa tóo de. O loun n bọ lati lọ wo baba wa, tó sì gba ọna isalẹ ti odò wa. Awọn to wa níbẹ ti a jọ n sọrọ lọwọ, a ti ṣakiyesi pe ọkan wọn kò balẹ, wọn ti n gbọn. Ibẹ ni ara ti n fu mi." Sulaiman salaye siwaju si pe Mufutau pada de lootọ, to si ni ki wọn se oun jẹjẹ amọ bi wọn tun se n beere baba lọwọ rẹ, lo ba salọ mọ wọn lọwọ. Akọbi baba ti wọn n wa naa ni awọn eeyan to ku ninu ile naa ko ada ati nnkan ìjà oloro, ti wọn fi n le wa.


Ibẹ ni ara ti n fu mi." Sulaiman salaye siwaju si pe Mufutau pada de lootọ, to si ni ki wọn se oun jẹjẹ amọ bi wọn tun se n beere baba lọwọ rẹ, lo ba salọ mọ wọn lọwọ. Akọbi baba ti wọn n wa naa ni awọn eeyan to ku ninu ile naa ko ada ati nnkan ìjà oloro, ti wọn fi n le wa. Ibi ti awọn ti n salọ, ni awọn ọlọpaa OPMESA lagbegbe abule Ọpẹji, ti daabo bo awọn. Eyi si lo mu ki awọn ọmọ baba naa fi isẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa leti, ti wọn si tọpasẹ Mufutau, ti ọwọ wọn si ba a. A gbọ pe lọjọ keji, tii se ọjọ Aje ti ọwọ ọlọpaa tẹ Mufatiu, lo wa mu awọn ọlọpaa lọ sí etí odò tí wọn pa baba naa si.


Ibi ti awọn ti n salọ, ni awọn ọlọpaa OPMESA lagbegbe abule Ọpẹji, ti daabo bo awọn. Eyi si lo mu ki awọn ọmọ baba naa fi isẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa leti, ti wọn si tọpasẹ Mufutau, ti ọwọ wọn si ba a. A gbọ pe lọjọ keji, tii se ọjọ Aje ti ọwọ ọlọpaa tẹ Mufatiu, lo wa mu awọn ọlọpaa lọ sí etí odò tí wọn pa baba naa si. Baálẹ̀ Aṣipa, Oloye Mọshood Kẹhinde Omirinde, nigba toun naa n ba BBC Yoruba sọrọ, ni oun ko mọ àwọn èèyàn to pa baba naa rí. O salaye pe àkóbá nla ni wọn fẹ fi iku rẹ ṣe fún oun. "Mi o mọ ibi ti wọn ti ri ẹrọ ibanisọrọ mi, ti wọn fi pe mi pe awọn fẹ da oko, mọ sọ pé kò saaye.


Baálẹ̀ Aṣipa, Oloye Mọshood Kẹhinde Omirinde, nigba toun naa n ba BBC Yoruba sọrọ, ni oun ko mọ àwọn èèyàn to pa baba naa rí. O salaye pe àkóbá nla ni wọn fẹ fi iku rẹ ṣe fún oun. "Mi o mọ ibi ti wọn ti ri ẹrọ ibanisọrọ mi, ti wọn fi pe mi pe awọn fẹ da oko, mọ sọ pé kò saaye. Ibrahim Mufatiu ati baba ẹ, Aafa Mufatiu ni wọn pe mi. Ọjọ kẹta lẹyin ẹ ni wọn lọ pe ẹgbọn mi, Alagba Jimọh Ọladiran wa lati Ọbantoko. "Ẹgbọn mi yii ni wọn sọ pé kí n jẹ ki wọn da oko naa.


Ibrahim Mufatiu ati baba ẹ, Aafa Mufatiu ni wọn pe mi. Ọjọ kẹta lẹyin ẹ ni wọn lọ pe ẹgbọn mi, Alagba Jimọh Ọladiran wa lati Ọbantoko. "Ẹgbọn mi yii ni wọn sọ pé kí n jẹ ki wọn da oko naa. Mo jẹ ko ye wọn pe awọn ẹbi gbọdọ mọ si ki n to gba wọn láàyè. Igba to tun ya ni wọn sọ pé awọn fẹ ṣe saara, ati pe awọn yóò pe mi bi akoko ba to. "Aburo baba mi ni baba ti wọn pa yii, ṣugbọn mi o mọ bi wọn ṣe tán mọ awọn to pa wọn yìí.


Mo jẹ ko ye wọn pe awọn ẹbi gbọdọ mọ si ki n to gba wọn láàyè. Igba to tun ya ni wọn sọ pé awọn fẹ ṣe saara, ati pe awọn yóò pe mi bi akoko ba to. "Aburo baba mi ni baba ti wọn pa yii, ṣugbọn mi o mọ bi wọn ṣe tán mọ awọn to pa wọn yìí. Wọn sọ pe idile iya lọ pa awọn pọ, ṣugbọn mi o le dahun ẹ. Lọjọ ti wọn pe mi pe awọn fẹ lọ ṣe saara yìí, ọkan mi ko lọ, idi ree ti mi o fi tẹle wọn lọ. "Ka ni aburo baba mi pe mi pe awọn fẹ tẹle wọn lọ ní, máa sọ pé wọn kò gbọdọ lọ, ṣugbọn wọn kò pé mi. Igba ti mo máa gbọ ni awọn aburo mi bẹrẹ síi pé mi pe awọn ko rí baba wọn.


Wọn sọ pe idile iya lọ pa awọn pọ, ṣugbọn mi o le dahun ẹ. Lọjọ ti wọn pe mi pe awọn fẹ lọ ṣe saara yìí, ọkan mi ko lọ, idi ree ti mi o fi tẹle wọn lọ. "Ka ni aburo baba mi pe mi pe awọn fẹ tẹle wọn lọ ní, máa sọ pé wọn kò gbọdọ lọ, ṣugbọn wọn kò pé mi. Igba ti mo máa gbọ ni awọn aburo mi bẹrẹ síi pé mi pe awọn ko rí baba wọn. Kí n ma fa ọrọ gun, oku baba la pada rí o. O ṣi n jẹ iyalẹnu fún mi." Lọwọ lọwọ bayii, ọwọ ileesẹ ọlọpaa ti tẹ awọn afurasi to seku pa oloogbe naa, ti wọn si ti n sọ ohun ti wọn mọ nipa iku baba Jimoh Oladiran.


Kí n ma fa ọrọ gun, oku baba la pada rí o. O ṣi n jẹ iyalẹnu fún mi." Lọwọ lọwọ bayii, ọwọ ileesẹ ọlọpaa ti tẹ awọn afurasi to seku pa oloogbe naa, ti wọn si ti n sọ ohun ti wọn mọ nipa iku baba Jimoh Oladiran.


Money Ritual: Ẹnìkan tó ṣe òògùn owó ní èèyàn kò gbọdọ̀ bèèrè ìrúfẹ́ ẹ̀jẹ́ tí wọn bá gbé lé àwọn lọ́wọ́ torí ọ̀rẹ́ òun tó bèèrè irú rẹ̀ kú ni

Yoruba ni ẹda ti ko ba mọ ibi ti ẹgbẹ rẹ ti la, yoo sare asaku nitori isalẹ ọrọ ni ẹgbin. Ni akoko yii, isẹlẹ fifi eeyan se oogun owo lo gbode kan, ti ọpọ ọdọ si n kanju wa owo nipa gbigba ọna ẹburu lati ni owo. Ọpọ ọmọbinrin ni wọn ti ri oku wọn, ti ẹya ara wọn ko pe mọ, eyi ti wọn fura si pe wọn fi wọn se etutu ọla ni. Bakan naa, ni aimọye ọdọkunrin ti ya were soju popo nitori wọn ni wọn se oogun owo. Awọn isẹlẹ akanilaya yii lo mu ki BBC se iwadii nipa oogun owo sise, ta si ba eeyan kan to ti gbinyanju tẹlẹ lati se oogun owo sọrọ. Bakan naa la ba iya ọmọbinrin kan ti wọn fi furasi pe wọn fi se oogun owo sọrọ ati Babalawo kan to sọrọ nipa atubọtanfun onisegun to ba se oogun owo fun eeyan.


Bakan naa, ni aimọye ọdọkunrin ti ya were soju popo nitori wọn ni wọn se oogun owo. Awọn isẹlẹ akanilaya yii lo mu ki BBC se iwadii nipa oogun owo sise, ta si ba eeyan kan to ti gbinyanju tẹlẹ lati se oogun owo sọrọ. Bakan naa la ba iya ọmọbinrin kan ti wọn fi furasi pe wọn fi se oogun owo sọrọ ati Babalawo kan to sọrọ nipa atubọtanfun onisegun to ba se oogun owo fun eeyan. Gẹgẹ bi ẹnikan ta fi orukọ bo lasiri, to ti se etutu ọla sọyin ti salaye fun BBC, orisi oogun owo mẹta to mọ ni iwọnyi: Bakan naa ni ẹni yii sọ fun BBC pe nigba ti oun gbiyanju lati se etutu ọla, Babaláwo fún oun ní igbá tó kún fún ẹ̀jẹ̀, ọsẹ dúdú àti Ajá to wa ni ààyè fún ètùtù ọlà. Amọ o ni oun ko le sọ boya ẹjẹ eeyan lo wa ninu igba naa tabi ti ẹranko. O ni ẹru n ba oun lati beere pe iru ẹjẹ wo lo wa ninu igba nitori ọrẹ oun to beere iru rẹ saaju, ya were ni.


Gẹgẹ bi ẹnikan ta fi orukọ bo lasiri, to ti se etutu ọla sọyin ti salaye fun BBC, orisi oogun owo mẹta to mọ ni iwọnyi: Bakan naa ni ẹni yii sọ fun BBC pe nigba ti oun gbiyanju lati se etutu ọla, Babaláwo fún oun ní igbá tó kún fún ẹ̀jẹ̀, ọsẹ dúdú àti Ajá to wa ni ààyè fún ètùtù ọlà. Amọ o ni oun ko le sọ boya ẹjẹ eeyan lo wa ninu igba naa tabi ti ẹranko. O ni ẹru n ba oun lati beere pe iru ẹjẹ wo lo wa ninu igba nitori ọrẹ oun to beere iru rẹ saaju, ya were ni. “Babalawo ni ki n maa fi ọsẹ dudu wẹ ni alaalẹ, ti wọn yoo si pa awọn eeyan ti wọn ba lo, lẹyin ti wọn ba ti lo asiki ara wọn tan.” O ni eyi ni ko ni jẹ ki onitọun lọ fi isẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti. Elizabeth Gege tii se mama ọmọbinrin kan, Elozino ti wọn ri oku rẹ lọdun 2018 ba BBC sọrọ lori bi wọn se lo ọmọ rẹ gun oogun owo. O ni ilegbe ni ọmọbinrin naa wa lọ si ọgba fasiti ipinlẹ Delta, ki wọn to dumbu rẹ.


“Babalawo ni ki n maa fi ọsẹ dudu wẹ ni alaalẹ, ti wọn yoo si pa awọn eeyan ti wọn ba lo, lẹyin ti wọn ba ti lo asiki ara wọn tan.” O ni eyi ni ko ni jẹ ki onitọun lọ fi isẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti. Elizabeth Gege tii se mama ọmọbinrin kan, Elozino ti wọn ri oku rẹ lọdun 2018 ba BBC sọrọ lori bi wọn se lo ọmọ rẹ gun oogun owo. O ni ilegbe ni ọmọbinrin naa wa lọ si ọgba fasiti ipinlẹ Delta, ki wọn to dumbu rẹ. O ni awọn ẹya ara rẹ kan ti di awati, awọn si fura si pe awọn agbenisowo ọmọ Yahoo lo lo ọmọ oun fun etutu ọla. Elizabeth wa n kerora pe isẹlẹ naa ti mu ki aye su oun bayii. Nigba to n ba BBC sọrọ, Oluwo Olakunle Olawole, tii se babalawo ni adahunse to ba se etutu ọla fun ọmọ Yahoo ko ri aye wa rara.


O ni awọn ẹya ara rẹ kan ti di awati, awọn si fura si pe awọn agbenisowo ọmọ Yahoo lo lo ọmọ oun fun etutu ọla. Elizabeth wa n kerora pe isẹlẹ naa ti mu ki aye su oun bayii. Nigba to n ba BBC sọrọ, Oluwo Olakunle Olawole, tii se babalawo ni adahunse to ba se etutu ọla fun ọmọ Yahoo ko ri aye wa rara. Bakan naa lo fikun pe yoo dara ki iru ẹni bẹẹ lọ yii iwa pada, ko le ni ọjọ ọla. “Kii se pe awọn ọmọ Yahoo kii wa si ile mi, wọn maa n wa lorisirisi amọ mo maa n yi wn lọkan pada ni. Mo maa n se eyi nipa sisọ fun wọn pe wọn si le lowo lai lu jibiti tabi lo ẹya ara eeyan.


Bakan naa lo fikun pe yoo dara ki iru ẹni bẹẹ lọ yii iwa pada, ko le ni ọjọ ọla. “Kii se pe awọn ọmọ Yahoo kii wa si ile mi, wọn maa n wa lorisirisi amọ mo maa n yi wn lọkan pada ni. Mo maa n se eyi nipa sisọ fun wọn pe wọn si le lowo lai lu jibiti tabi lo ẹya ara eeyan. Mo si maa n gba wọn ni imọran lati yi wọn lọkan pada, ki wọn maa ba lọ si ọdọ ẹlomiran ti yoo se oogun owo fun wọn. Bakan naa ni BBC ba alukoro tẹlẹ́ fun ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa, Frank Uba sọrọ, to si salaye igbesẹ ti wọn n gbe lati fopin si iwa fifi eniyan se owo.


Mo si maa n gba wọn ni imọran lati yi wọn lọkan pada, ki wọn maa ba lọ si ọdọ ẹlomiran ti yoo se oogun owo fun wọn. Bakan naa ni BBC ba alukoro tẹlẹ́ fun ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa, Frank Uba sọrọ, to si salaye igbesẹ ti wọn n gbe lati fopin si iwa fifi eniyan se owo.


Roheem Bamimore: Ará àdúgbò ní àwọn afurasí tó pa ọmọ náà ti máa ń jalè tẹ́lẹ̀, àwọn sì ti lé wọn kúrò

Laipẹ yii ni ariwo ta nipa iku ọmọ ọdun mẹjọ kan ti wọn ba oku rẹ nile akọpati kan nilu Saki nipinlẹ Oyo. Orukọ ọmọ naa ni Roheem Bamimọrẹ. Iroyin naa si fidi rẹ mulẹ pe awọn ọdọ meji kan, ti wọn ko ti to ogun ọdun, ni wọn tan ọmọde naa lati ji gbe gba owo lọwọ baba rẹ. Amọ lẹyin o rẹyin, wọn fun ọmọ ọhun ni majele jẹ, to si ku nile akọpati ti wọn so mọlẹ si lẹyin ọjọ kẹta ti wọn ji gbe. Ọna lati mọ ẹkunrẹrẹ iroyin si nipa isẹlẹ ọhun lo gbe BBC Yoruba de ilu Saki lati tọpinpin isẹlẹ naa. Bakan naa la ba baba ọmọde to salaisi naa sọrọ, Abdulazeez Bamimọre Olawale, ẹni to salaye bi ọmọ naa se di awati ati bi wọn se ri oku rẹ.


Amọ lẹyin o rẹyin, wọn fun ọmọ ọhun ni majele jẹ, to si ku nile akọpati ti wọn so mọlẹ si lẹyin ọjọ kẹta ti wọn ji gbe. Ọna lati mọ ẹkunrẹrẹ iroyin si nipa isẹlẹ ọhun lo gbe BBC Yoruba de ilu Saki lati tọpinpin isẹlẹ naa. Bakan naa la ba baba ọmọde to salaisi naa sọrọ, Abdulazeez Bamimọre Olawale, ẹni to salaye bi ọmọ naa se di awati ati bi wọn se ri oku rẹ. Baba ọmọ naa, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ ni awọn ọdọ adugbo meji lo pade Roheem lẹnu ọna abawọle awọn, ti wọn si ni ko lọ wo boya ẹgbọn rẹ wa nile. Bakan naa lo ni wọn rọ pe ko mu omi inu ọra wa fun awọn to ba n pada bọ wa jisẹ fun awọn. Bamimore ni bi ọmọ oun se pada de ọdọ wọn ni wọn tan lọ sile akọpati kan nibi ti wọn so mọlẹ si.


Baba ọmọ naa, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ ni awọn ọdọ adugbo meji lo pade Roheem lẹnu ọna abawọle awọn, ti wọn si ni ko lọ wo boya ẹgbọn rẹ wa nile. Bakan naa lo ni wọn rọ pe ko mu omi inu ọra wa fun awọn to ba n pada bọ wa jisẹ fun awọn. Bamimore ni bi ọmọ oun se pada de ọdọ wọn ni wọn tan lọ sile akọpati kan nibi ti wọn so mọlẹ si. O ni ibeji Roheem ti wọn jọ n bọ lati ile ẹkọ, lo da awọn ọdọ meji to ran ekeji rẹ nisẹ naa mọ, to si sọ fun awọn. Amọ gbogbo iyanju awọn lati jẹ ki awọn ọdọ naa jẹwọ lo ja si pabo, ti wọn si taku pe awọn ko mọ ibi ti Roheem wa Bamimore ni awọn fi isẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti, ti wọn si ko awọn afurasi mejeeji yii amọ wọn ko sọ ibi ti wọn so Roheem mọ. “Oorun kan to n jade nile alapa to wa lẹyin ile awọn ọmọ naa kọja sisọ, a si n beere pe ki lo n run, amọ baba awọn ọmọ naa ni oku adiẹ ni.


O ni ibeji Roheem ti wọn jọ n bọ lati ile ẹkọ, lo da awọn ọdọ meji to ran ekeji rẹ nisẹ naa mọ, to si sọ fun awọn. Amọ gbogbo iyanju awọn lati jẹ ki awọn ọdọ naa jẹwọ lo ja si pabo, ti wọn si taku pe awọn ko mọ ibi ti Roheem wa Bamimore ni awọn fi isẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti, ti wọn si ko awọn afurasi mejeeji yii amọ wọn ko sọ ibi ti wọn so Roheem mọ. “Oorun kan to n jade nile alapa to wa lẹyin ile awọn ọmọ naa kọja sisọ, a si n beere pe ki lo n run, amọ baba awọn ọmọ naa ni oku adiẹ ni. Aago meji oru la lọ yọju wo ile naa, ta si ri oku ọmọ mi nibẹ. Asiko yii ni awọn afurasi mejeeji naa to wa jẹwọ pe awọn lo fun ni oogun eku ati ganmọle jẹ. Awọn afurasi naa n jale ladugbo tẹlẹ, a si ti le wọn kuro amọ a ko mọ pe wọn ti pada de: Aladugbo kan to ba BBC Yoruba sọrọ ni odu ni awọn afurasi mejeeji naa, awọn si mọ wọn bii isana ẹlẹẹta.


Aago meji oru la lọ yọju wo ile naa, ta si ri oku ọmọ mi nibẹ. Asiko yii ni awọn afurasi mejeeji naa to wa jẹwọ pe awọn lo fun ni oogun eku ati ganmọle jẹ. Awọn afurasi naa n jale ladugbo tẹlẹ, a si ti le wọn kuro amọ a ko mọ pe wọn ti pada de: Aladugbo kan to ba BBC Yoruba sọrọ ni odu ni awọn afurasi mejeeji naa, awọn si mọ wọn bii isana ẹlẹẹta. O ni ọmọ lile ni wọn, ti wọn si ti maa n jale tẹlẹ amọ awọn ko mọ pe wọn le se ohun to to bayii. “Awọn ọmọ naa ti ji ẹya ara ọkọ mọto onimọto ri, ti wọn si ta danu. Asiri wọn tu, ta si le wn kuro ni adugbo amọ a ko mọ pe wọn ti pada de.


O ni ọmọ lile ni wọn, ti wọn si ti maa n jale tẹlẹ amọ awọn ko mọ pe wọn le se ohun to to bayii. “Awọn ọmọ naa ti ji ẹya ara ọkọ mọto onimọto ri, ti wọn si ta danu. Asiri wọn tu, ta si le wn kuro ni adugbo amọ a ko mọ pe wọn ti pada de. Ipanle ni wọn, ta si maa n fi ẹjọ wọn sun baba wọn lai mọ pe wn lee se aburu to to bayii.” Nibayii, awọn afurasi mejeeji naa ati baba wọn ti wa ni ahamọ ọlọpaa lori isẹlẹ naa.


Ipanle ni wọn, ta si maa n fi ẹjọ wọn sun baba wọn lai mọ pe wn lee se aburu to to bayii.” Nibayii, awọn afurasi mejeeji naa ati baba wọn ti wa ni ahamọ ọlọpaa lori isẹlẹ naa.


Ajah-Lagos Mayhem: Ọkọ̀ àjàgbé tẹ ọlọ́kadà àti èrò rẹ̀ pa L'Eko, wàhálà bẹ́ sílẹ̀

Wahala bẹ silẹ lagbegbe iloro Lekki Toll Gate keji, to wa loju ọna marosẹ Lekki-Epe, nipinlẹ Eko, lẹyin ti ọkọ ajagbe kan tẹ ọlọkada kan ati ẹni to gbe pa. Iroyin ni ijanu ọkọ naa, to n ko yanri, ja ni nnkan bi aago mẹsan an aarọ ọjọ Iṣegun, ko to lọ kọlu ọlọkada naa ati ẹni to gbe. Lẹyin ijamba naa ni awakọ ọhun fi ọkọ rẹ silẹ to si ba ẹsẹ rẹ sọrọ, ti ọlọkada naa si ku lẹsẹkẹsẹ, nigba ti ẹni to gbe sẹyin jade laye lẹyin akoko diẹ si. Oṣojumikoro kan to sọrọ lasiko to n ka ijamba naa silẹ lori ikanni Instagram sọ pe awọn agbofinro wa lagbegbe ọhun nigba ti ijamba a naa ṣẹlẹ amọ wọn ko ṣe ohunkohun ẹmi awọn to faragba ninu rẹ. Ẹlomiran ti iṣẹlẹ naa tun ṣoju rẹ sọ pe egungun ọkan lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ fọ lasiko ti ijamba ọhun waye. Ẹwẹ, iku awọn eeyan ọhun da rogbodiyan silẹ lagbegbe naa to bẹẹ ti awọn eeyan ọhun, to fi mọ awọn ọlọkada bẹrẹ ifẹhonuhan lẹsẹkẹsẹ. Lẹyin naa ni wọn dana sun ọkọ ajagbe ọhun.


Ẹlomiran ti iṣẹlẹ naa tun ṣoju rẹ sọ pe egungun ọkan lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ fọ lasiko ti ijamba ọhun waye. Ẹwẹ, iku awọn eeyan ọhun da rogbodiyan silẹ lagbegbe naa to bẹẹ ti awọn eeyan ọhun, to fi mọ awọn ọlọkada bẹrẹ ifẹhonuhan lẹsẹkẹsẹ. Lẹyin naa ni wọn dana sun ọkọ ajagbe ọhun. Ko tan sibẹ, awọn olufẹhonuhan naa tun fi ina si awọn taya ọkọ loju ọna naa naa, eyii to fa ọpọ sunkẹrẹfakẹrẹ lagbagbe ọhun. Iroyin ni awọn ọlọpaa ti wọn ran lati pana rogbodiyan naa yinbọn soke lọna ati tu awọn olufẹhonuhan naa ka. Ẹnikan to wa nibi ifẹhonuhan ọhun, Dr.


Ko tan sibẹ, awọn olufẹhonuhan naa tun fi ina si awọn taya ọkọ loju ọna naa naa, eyii to fa ọpọ sunkẹrẹfakẹrẹ lagbagbe ọhun. Iroyin ni awọn ọlọpaa ti wọn ran lati pana rogbodiyan naa yinbọn soke lọna ati tu awọn olufẹhonuhan naa ka. Ẹnikan to wa nibi ifẹhonuhan ọhun, Dr. Smile, sọ fun awọn akọroyin pe lara awọn olufẹhonuhan naa kọlu awọn ọlọpaa nitori pe wọn yinbọn soke. O ni "Awọn eeyan n binu; wọn n le awọn ọlọpaa sinu ile Eleganza... ṣadede ni awọn ọlọpaa naa de ti wọn si bẹrẹ si n yinbọn." Ẹwẹ, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Adekunle Ajisebutu sọ pe awọn oṣiṣẹ awọn ko lo ipa to le lati pana wahala naa.


Smile, sọ fun awọn akọroyin pe lara awọn olufẹhonuhan naa kọlu awọn ọlọpaa nitori pe wọn yinbọn soke. O ni "Awọn eeyan n binu; wọn n le awọn ọlọpaa sinu ile Eleganza... ṣadede ni awọn ọlọpaa naa de ti wọn si bẹrẹ si n yinbọn." Ẹwẹ, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Adekunle Ajisebutu sọ pe awọn oṣiṣẹ awọn ko lo ipa to le lati pana wahala naa. O ni "Kọmiṣọna ni ki awọn oṣiṣẹ wa lọ pana rogbodiyan naa, wọn si ti ṣe bẹẹ." "A ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa... a ko lo ipa to le lati tu awọn olufẹhonuhan naa ka amọ wọn ti ọwọ ipa bọ ọrọ naa." Nigba to n sọrọ, agbẹnusọ igbimọ amuṣẹya ipinlẹ Eko, Gbadeyan Abdulraheem ni "Awọn ti ọrọ naa sọju wọn sọ pe 'one way' ti ọlọkada naa gba lo bi ijamba naa, bi beẹ kọ, iṣẹlẹ naa ki ba ma ti waye."


O ni "Kọmiṣọna ni ki awọn oṣiṣẹ wa lọ pana rogbodiyan naa, wọn si ti ṣe bẹẹ." "A ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa... a ko lo ipa to le lati tu awọn olufẹhonuhan naa ka amọ wọn ti ọwọ ipa bọ ọrọ naa." Nigba to n sọrọ, agbẹnusọ igbimọ amuṣẹya ipinlẹ Eko, Gbadeyan Abdulraheem ni "Awọn ti ọrọ naa sọju wọn sọ pe 'one way' ti ọlọkada naa gba lo bi ijamba naa, bi beẹ kọ, iṣẹlẹ naa ki ba ma ti waye."


Ọba Atah ti Ayede Ekiti, Ọba Adeleye Orisagbemi dèrò ilé ìwòsàn l'Ekiti lẹ́yìn tí àwọn agbébọn rọ́jò ìbọn fún un

Ọba alade kan ni ipinlẹ Ekiti, Atah ti Ayede Ekiti, Ọba Adeleye Orisagbemi ti dero ile iwosan lẹyin ti awọn agbebọn kan yinbọn lu. Ẹni ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ sọ pe iṣẹlẹ ọhun waye lọjọ Aiku laarin ilu Isan si Ayede Ekiti ni nnkan bi aago mẹsan alẹ lasiko ti ori ade naa n bọ lati ipada kan. Awọn oṣoju mi koro sọ pe awọn agbebọn naa gbiyaju lati ji kabiesi naa gbe, amọ wọ dana ibọn fun lẹyin ti igbiyanju wọn fori ṣopọn. Nibo ni ọ̀rọ̀ de duro bayii? Ọba naa ti n gba itọju nile iwosan bayii kan lasiko ti an ko iroyin yii jọ. Gbogbo akitiyan lati kan si ori ade naa lo ja si pabop, amọ agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu fidi iroyin naa mulẹ fun BBC Yoruba. Amọ Abutu sọ pe ilu Ijero Ekiti ni Ọba Orisagbemi ti n bọ, tako iroyin to kọkọ sọ pe ilu Isan lo ti n bọ ko to kagbako awọn ẹni ibi naa.


Ọba naa ti n gba itọju nile iwosan bayii kan lasiko ti an ko iroyin yii jọ. Gbogbo akitiyan lati kan si ori ade naa lo ja si pabop, amọ agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu fidi iroyin naa mulẹ fun BBC Yoruba. Amọ Abutu sọ pe ilu Ijero Ekiti ni Ọba Orisagbemi ti n bọ, tako iroyin to kọkọ sọ pe ilu Isan lo ti n bọ ko to kagbako awọn ẹni ibi naa. O ni awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati ṣawari awọn agbegbọn ọhun, ati pe Oba Orisagbemi ti n gba itọju lọwọ lẹyin ti awọn gbe lọ sile iwosan. Ti ẹ ko ba gbagbe, inu oṣu kọkanlan ọdun 2020 ni awọn agbebọn kan ṣekupa Ọba Israele Adewusi, to jẹ Olufon ti ilu Ifon, ni ipinlẹ Ondo. Nigba to di inu oṣu Kẹfa ọdun 2021, awọn agbebọn ji Eleda ti Eda-Ile Ekiti gbe, iyẹn Ọba Benjami Osho.


O ni awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati ṣawari awọn agbegbọn ọhun, ati pe Oba Orisagbemi ti n gba itọju lọwọ lẹyin ti awọn gbe lọ sile iwosan. Ti ẹ ko ba gbagbe, inu oṣu kọkanlan ọdun 2020 ni awọn agbebọn kan ṣekupa Ọba Israele Adewusi, to jẹ Olufon ti ilu Ifon, ni ipinlẹ Ondo. Nigba to di inu oṣu Kẹfa ọdun 2021, awọn agbebọn ji Eleda ti Eda-Ile Ekiti gbe, iyẹn Ọba Benjami Osho. Iṣẹlẹ ijinigbe Eleda yii lo waye ni nnkan bi oṣu meji ti awọn agbebọn kan ti kọkọ ji Ọba David Adegboyega, to jẹ Obadu ti Ilemosho gbe, ko to gba itusilẹ lẹyin ọjọ marun un.


Iṣẹlẹ ijinigbe Eleda yii lo waye ni nnkan bi oṣu meji ti awọn agbebọn kan ti kọkọ ji Ọba David Adegboyega, to jẹ Obadu ti Ilemosho gbe, ko to gba itusilẹ lẹyin ọjọ marun un.


Ibadan Bullion Van Robbery: Olùbádámọ̀ràn fétò àbò fún gómìnà Oyo ṣí aṣọ lójú àwọn tó ṣe onígbọ̀wọ́ ìdigunjalè ọkọ̀ agbówórìn

Bi iwadii ṣe n tẹ siwaju lori idigunjale to waye ni ilu Ibadan, lagbegbe Idi Apẹ laipẹ yii, amugbalẹgbẹ lori ọrọ abo fun gomina ipinlẹ Ọyọ, Ọgbẹni Fatai Owoṣeni ti sọrọ soke nipa isẹlẹ naa. Owoseni tii se Kọmisana ọlọpaa nipinlẹ Eko tẹlẹ, ko to fi ẹyin ti, tun jẹ ko di mimọ pe, awọn ti wọn digunjale ninu ọkọ agboworin naa ni ajọṣepọ pẹlu awọn eeyan kaakiri ẹka kan banki to ni owo naa. Ninu ọrọ kan to sọ lori eto ori redio kan nilu Ibadan, Owoṣeni ṣalaye pe awọn to jale naa ṣeto rẹ finifini nitori o fihan pe awọn adigunjale to ṣọṣẹ naa ni anfani si awọn iroyin kan to jẹ pe iwọnba eeyan lo yẹ ko mọ. Bẹẹ ba gbagbe, Ọjọbọ, ọjọ Kẹwa osu Keji ọdun 2022 ni isẹlẹ idigunjale nla kan waye nilu Ibadan, nibi ti awọn ole ti ko owo to wa ninu ọkọ agboworin banki kan, ti wọn si ran eeyan mẹrin sọrun ọsan gangan, to fi mọ awọn ọlọpaa meji to n tẹle ọkọ naa. Ọpọlọpọ awọn agbodegba, to fi mọ awọn osisẹ banki to ti lọ, lo lọwọ ninu idigunjale naa: Owoseni ni iyalẹnu lo jẹ pe awọn adigunjale naa mọ akoko gan an pato ti wọn yoo gbe owo naa, ọna ti wọn fẹ gbe owo naa gba, ati iye awọn ọlọpaa ti yoo ba owo naa rin. "Iṣẹ idigunjale ọlọpọ agbodegba ni.


Bẹẹ ba gbagbe, Ọjọbọ, ọjọ Kẹwa osu Keji ọdun 2022 ni isẹlẹ idigunjale nla kan waye nilu Ibadan, nibi ti awọn ole ti ko owo to wa ninu ọkọ agboworin banki kan, ti wọn si ran eeyan mẹrin sọrun ọsan gangan, to fi mọ awọn ọlọpaa meji to n tẹle ọkọ naa. Ọpọlọpọ awọn agbodegba, to fi mọ awọn osisẹ banki to ti lọ, lo lọwọ ninu idigunjale naa: Owoseni ni iyalẹnu lo jẹ pe awọn adigunjale naa mọ akoko gan an pato ti wọn yoo gbe owo naa, ọna ti wọn fẹ gbe owo naa gba, ati iye awọn ọlọpaa ti yoo ba owo naa rin. "Iṣẹ idigunjale ọlọpọ agbodegba ni. Ọpọlọpọ awọn agbodegba lo lọwọ si idigunjale naa, eyi ko si yọ awọn oṣiṣẹ banki ti wọn ti gbe e kuro" Amugbalẹgbẹ fun gomina ipinlẹ Ọyọ lori ọrọ abo naa tun ṣalaye siwaju sii pe, aimọkan lo n ṣe awọn to n sọ pe o yẹ ki awọn ọlọpaa to wa nitosi Idi Apẹ, nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ doju ija kọ awọn adigunjale naa. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, bi awọn ọlọpaa ba ṣe bẹẹ lasiko naa, oku ti yoo sun yoo pọ ju eyi to sun lọ nitori bi awọn adigunjale naa ba ti n gbiyanju ati sa asala, aṣita ibọn yoo ba ọpọlọpọ awọn alaiṣẹ. Wo ọpọ ẹbi ti banki to gbe owo naa jẹ: Ọgbẹni Fatai Owoṣeni to fi ọpọ igba jẹ kọmiṣọna ọlọpaa lawọn ipinlẹ kan lorilẹede Naijiria tun ṣalaye pe awọn Banki to gbe owo naa ni ẹbi pupọ lori iṣẹlẹ idigunjale naa.


Ọpọlọpọ awọn agbodegba lo lọwọ si idigunjale naa, eyi ko si yọ awọn oṣiṣẹ banki ti wọn ti gbe e kuro" Amugbalẹgbẹ fun gomina ipinlẹ Ọyọ lori ọrọ abo naa tun ṣalaye siwaju sii pe, aimọkan lo n ṣe awọn to n sọ pe o yẹ ki awọn ọlọpaa to wa nitosi Idi Apẹ, nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ doju ija kọ awọn adigunjale naa. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, bi awọn ọlọpaa ba ṣe bẹẹ lasiko naa, oku ti yoo sun yoo pọ ju eyi to sun lọ nitori bi awọn adigunjale naa ba ti n gbiyanju ati sa asala, aṣita ibọn yoo ba ọpọlọpọ awọn alaiṣẹ. Wo ọpọ ẹbi ti banki to gbe owo naa jẹ: Ọgbẹni Fatai Owoṣeni to fi ọpọ igba jẹ kọmiṣọna ọlọpaa lawọn ipinlẹ kan lorilẹede Naijiria tun ṣalaye pe awọn Banki to gbe owo naa ni ẹbi pupọ lori iṣẹlẹ idigunjale naa. O ni ẹbi aitẹle ilana alakalẹ fun gbigbe owo rin ati ainaani ohun to yẹ ni ṣiṣe latọdọ awọn banki ti ọrọ kan, wa lara ẹbi wọn. O ṣalaye pe: "Ara awọn Banki pẹlu ko mọ sinu ọrọ yii o. Yatọ si pe awọn agbodegba kan wa laarin wọn, gbogbo banki ni Naijiria lo ti fọwọ si adehun lori iru ọkọ ti wọn le e maa lo lati fi gbe owo. Awọn igbimọ banki ni ibudo apapọ kan ti wọn ti maa n gbe irufẹ ọkọ bẹẹ jade.


O ni ẹbi aitẹle ilana alakalẹ fun gbigbe owo rin ati ainaani ohun to yẹ ni ṣiṣe latọdọ awọn banki ti ọrọ kan, wa lara ẹbi wọn. O ṣalaye pe: "Ara awọn Banki pẹlu ko mọ sinu ọrọ yii o. Yatọ si pe awọn agbodegba kan wa laarin wọn, gbogbo banki ni Naijiria lo ti fọwọ si adehun lori iru ọkọ ti wọn le e maa lo lati fi gbe owo. Awọn igbimọ banki ni ibudo apapọ kan ti wọn ti maa n gbe irufẹ ọkọ bẹẹ jade. Ọkọ ayẹta lawọn ọkọ bẹẹ gbọdọ jẹ. Bakan naa, lawọn ọlọpaa to n tẹle ọkọ agboworin bẹẹ pẹlu gbọdọ wa ni ihamọra to jọju daadaa." O ni iyalẹnu ni pe awọn banki n gbe owo ti wọn ti ṣeto adojutofo le lori pẹlu ọkọ ti kii ṣe ayẹta; bakan naa lawọn ọlọpaa to n tẹlee ọkọ naa ko wọ ẹwu ayẹta sọrun.


Ọkọ ayẹta lawọn ọkọ bẹẹ gbọdọ jẹ. Bakan naa, lawọn ọlọpaa to n tẹle ọkọ agboworin bẹẹ pẹlu gbọdọ wa ni ihamọra to jọju daadaa." O ni iyalẹnu ni pe awọn banki n gbe owo ti wọn ti ṣeto adojutofo le lori pẹlu ọkọ ti kii ṣe ayẹta; bakan naa lawọn ọlọpaa to n tẹlee ọkọ naa ko wọ ẹwu ayẹta sọrun. O ni ko yẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa fun banki yoowu ni ọlọpaa lati ṣọ owo, laijẹ pe banki bẹẹ ba tẹle ilana to wa nilẹ fun gbigbe owo rin. O wa fi da awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ loju pe iwadi ti nlọ lati fi oju gbogbo awọn to lọwọ ninu iṣẹ buruku naa han sita. Ọjọ́ burúkú èṣù gbomi mu ni ọjọ́bọ̀, ọjọ́ kẹwàá, oṣù kejì ọdún 2022 jẹ́ fún àwọn olùgbé ìlú Ibadan pàápàá àwọn ara Idi-Ape.


O ni ko yẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa fun banki yoowu ni ọlọpaa lati ṣọ owo, laijẹ pe banki bẹẹ ba tẹle ilana to wa nilẹ fun gbigbe owo rin. O wa fi da awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ loju pe iwadi ti nlọ lati fi oju gbogbo awọn to lọwọ ninu iṣẹ buruku naa han sita. Ọjọ́ burúkú èṣù gbomi mu ni ọjọ́bọ̀, ọjọ́ kẹwàá, oṣù kejì ọdún 2022 jẹ́ fún àwọn olùgbé ìlú Ibadan pàápàá àwọn ara Idi-Ape. Ní ọ̀sán ọjọ́ yìí ni àwọn ìgárá ọlọ́ṣà, alọ kólóhun kígbe, ní nǹkan bí aago méjì ọ̀sán kú ìṣẹ́jú márùndínlọ́gbọ̀n, ṣe ìkọlù sí ọkọ agbówórìn ilé ìfowópamọ́ kan ní oríta Idi Ape, Iwo road, Ibadan. Ọlọ́pàá méjì àti ara ìlú kan àti ọ̀kan nínú àwọn adigunjalè, ló bá ìṣẹ̀lẹ̀ láabi yìí lọ. Gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ọ̀rọ̀ ṣe ojú wọn ṣe wí, iná adarí ọkọ̀ tó wà ní Idi Ape ló dá ọkọ̀ agbówórìn tó ń gbé owó lọ láti ilé ìfowópamọ́ kan lọ sí òmíràn ní agbègbè Géètì dúró lásìkò tí àwọn adigunjalè náà fi rí ààyè ṣe ìkọlù sí wọn.


Ní ọ̀sán ọjọ́ yìí ni àwọn ìgárá ọlọ́ṣà, alọ kólóhun kígbe, ní nǹkan bí aago méjì ọ̀sán kú ìṣẹ́jú márùndínlọ́gbọ̀n, ṣe ìkọlù sí ọkọ agbówórìn ilé ìfowópamọ́ kan ní oríta Idi Ape, Iwo road, Ibadan. Ọlọ́pàá méjì àti ara ìlú kan àti ọ̀kan nínú àwọn adigunjalè, ló bá ìṣẹ̀lẹ̀ láabi yìí lọ. Gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ọ̀rọ̀ ṣe ojú wọn ṣe wí, iná adarí ọkọ̀ tó wà ní Idi Ape ló dá ọkọ̀ agbówórìn tó ń gbé owó lọ láti ilé ìfowópamọ́ kan lọ sí òmíràn ní agbègbè Géètì dúró lásìkò tí àwọn adigunjalè náà fi rí ààyè ṣe ìkọlù sí wọn. Lára àwọn tí ọ̀rọ̀ náà sọjú rẹ̀ sọ fún àwọn akọ̀ròyìn pé ọkọ̀ Toyota Sienna ni àwọn adigunjalè náà fi dẹ́bùrú ọkọ̀ agbówórìn, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní dáná ìbọn yá àwọn tó wà nínú ọkọ̀ náà láì bèṣù gbẹ̀gbà. O ní àwọn adigunjalè àti àwọn ọlọ́pàá tó tẹ̀lé ọkọ̀ agbówórìn náà kojú ìbọn síra wọn, ṣùgbọ́n tí ọwọ́ àwọn adigunjalè náà dun àwọn ọlọ́pàá nítorí àwọn adigunjalè náà pọ̀jù àwọn ọlọ́pàá lọ. Nígbà tí wọ́n kojú ara wọn yìí, ní ìbọn ba ọlọ́pàá méjì tí wọ́n sì bá ibẹ̀ lọ sọ́run àrèmabọ̀, tí ọlọ́pàá mìíràn sì tún farapa.


Lára àwọn tí ọ̀rọ̀ náà sọjú rẹ̀ sọ fún àwọn akọ̀ròyìn pé ọkọ̀ Toyota Sienna ni àwọn adigunjalè náà fi dẹ́bùrú ọkọ̀ agbówórìn, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní dáná ìbọn yá àwọn tó wà nínú ọkọ̀ náà láì bèṣù gbẹ̀gbà. O ní àwọn adigunjalè àti àwọn ọlọ́pàá tó tẹ̀lé ọkọ̀ agbówórìn náà kojú ìbọn síra wọn, ṣùgbọ́n tí ọwọ́ àwọn adigunjalè náà dun àwọn ọlọ́pàá nítorí àwọn adigunjalè náà pọ̀jù àwọn ọlọ́pàá lọ. Nígbà tí wọ́n kojú ara wọn yìí, ní ìbọn ba ọlọ́pàá méjì tí wọ́n sì bá ibẹ̀ lọ sọ́run àrèmabọ̀, tí ọlọ́pàá mìíràn sì tún farapa. Bẹẹni Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ jẹ ko di mimọ pe ọlọpaa meji lo pada jade laye lẹyin ikọlu idigunja ọkọ agboworin naa. Atẹjade kan ti alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Adewale Oṣifẹsọ fi sita nigba naa ṣalaye pe igba ti wọn gbe awọn ọlọpaa mẹfa ati araalu meji de ileewosan ni meji ninu awọn ọlọpaa naa pada wa jade laye nileewosan. Ṣaaju ni kọmiṣọna ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ Ngozi Ọnadẹkọ ti kede lasiko abẹwo rẹ si ibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ lagbegbe Idiapẹ nilu Ibadan pe ko si ọlọpaa kankan to tii ku nigba naa.


Bẹẹni Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ jẹ ko di mimọ pe ọlọpaa meji lo pada jade laye lẹyin ikọlu idigunja ọkọ agboworin naa. Atẹjade kan ti alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Adewale Oṣifẹsọ fi sita nigba naa ṣalaye pe igba ti wọn gbe awọn ọlọpaa mẹfa ati araalu meji de ileewosan ni meji ninu awọn ọlọpaa naa pada wa jade laye nileewosan. Ṣaaju ni kọmiṣọna ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ Ngozi Ọnadẹkọ ti kede lasiko abẹwo rẹ si ibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ lagbegbe Idiapẹ nilu Ibadan pe ko si ọlọpaa kankan to tii ku nigba naa.


Osun PDP Crisis: Kí ló fa làásìgbò níbí ìpàdé PDP tó mu kí ọmọ ẹgbẹ́ kan náà doju ìja kọ ara wọn?

Kangun kangun kangun, o ti kangun sibi kan bayii lori aawọ to n da omi alaafia ẹgbẹ oselu PDP ru nipinlẹ Osun. Koda aawọ naa ti da yanpọnyanrin silẹ, to si mu ẹmi eeyan meji lọ nigba ti ọpọ eeyan miran fara pa. Se ni rogbodiyan nla gbode lasiko ipade apapọ awọn ọmọ ẹgbẹ naa to waye nijọba ibilẹ kọọkan. Ipade naa ni wọn se lati yan awọn ọmọ ẹgbẹ ti yoo jẹ asoju nibi ipade ibo abẹnu fun yiyan oludije fun ipo gomina ti yoo gbe asia ẹgbẹ oselu PDP nipinlẹ naa. Ọjọ Aje, ọjọ Keje osu Kẹta to n bọ si ni ibo abẹnu lati yan oludije gomina naa yoo waye. Nibi ipade awọn ọmọ ẹgbẹ to waye yika gbogbo ijọba ibilẹ to n bẹ nipinlẹ Osun ni, se ni wahala su yọ lawọn ijọba ibilẹ bii marun.


Ipade naa ni wọn se lati yan awọn ọmọ ẹgbẹ ti yoo jẹ asoju nibi ipade ibo abẹnu fun yiyan oludije fun ipo gomina ti yoo gbe asia ẹgbẹ oselu PDP nipinlẹ naa. Ọjọ Aje, ọjọ Keje osu Kẹta to n bọ si ni ibo abẹnu lati yan oludije gomina naa yoo waye. Nibi ipade awọn ọmọ ẹgbẹ to waye yika gbogbo ijọba ibilẹ to n bẹ nipinlẹ Osun ni, se ni wahala su yọ lawọn ijọba ibilẹ bii marun. Asiko rogbodiyan naa si ni ẹmi eeyan meji bọ, ti ọpọlọpọ miran si fi ara pa. Bẹẹ ba gbagbe, ẹgbẹ oselu PDP ti pin si igun meji nipinlẹ Osun, ti igun mejeeji si n koju ara wọn lati fa oludije kalẹ fun ipo gomina lati soju ẹgbẹ oselu naa. Alukoro fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Osun, Yemisi Opalola ti fidi isẹlẹ naa mulẹ fawọn akọroyin nilu Osogbo. Opalola ni ọkunrin kan to n jẹ Toheeb Mutallib lati wọọdu kẹrinla to wa ni adugbo Oke-Oba-Agberire nijọba ibilẹ Iwo, jade laye.


Asiko rogbodiyan naa si ni ẹmi eeyan meji bọ, ti ọpọlọpọ miran si fi ara pa. Bẹẹ ba gbagbe, ẹgbẹ oselu PDP ti pin si igun meji nipinlẹ Osun, ti igun mejeeji si n koju ara wọn lati fa oludije kalẹ fun ipo gomina lati soju ẹgbẹ oselu naa. Alukoro fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Osun, Yemisi Opalola ti fidi isẹlẹ naa mulẹ fawọn akọroyin nilu Osogbo. Opalola ni ọkunrin kan to n jẹ Toheeb Mutallib lati wọọdu kẹrinla to wa ni adugbo Oke-Oba-Agberire nijọba ibilẹ Iwo, jade laye. Bakan naa lo ni Aremu Olamide naa ku nilu Ipetumdu to ba nijọba ibilẹ Ariwa Ife. Yatọ si eyi, o tun fidi rẹ mulẹ pe ọgọọrọ awọn ọmọ ẹgbẹ oselu PDP lo fi ara gbgbẹ lorisirisi nigba ti awọn janduku oloselu gbidanwo lati da ipade naa ru. Awọn ijọba ibilẹ ti idarudapọ naa ti waye ni Ede, Osogbo, odo-Otin, Olorunda, Iwo ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bakan naa lo ni Aremu Olamide naa ku nilu Ipetumdu to ba nijọba ibilẹ Ariwa Ife. Yatọ si eyi, o tun fidi rẹ mulẹ pe ọgọọrọ awọn ọmọ ẹgbẹ oselu PDP lo fi ara gbgbẹ lorisirisi nigba ti awọn janduku oloselu gbidanwo lati da ipade naa ru. Awọn ijọba ibilẹ ti idarudapọ naa ti waye ni Ede, Osogbo, odo-Otin, Olorunda, Iwo ati bẹẹ bẹẹ lọ. Se ni wọn tun jo awọn dukia kan nina, to fi mọ ọkọ ayọkẹlẹ kan nilu Ipetumodu. Ẹgbẹ oselu PDP se ipade apapọ awọn ọmọ ẹgbẹ rẹ ni ijọba ibilẹ kọọkan to wa nipinlẹ naa ni ọjọru. Nibi ipade apapọ naa ni wọn yoo ti yan apapọ awọn asoju mẹta lati wọọdu ojilelọọdunrun o din mẹjọ to wa nipinlẹ naa.


Se ni wọn tun jo awọn dukia kan nina, to fi mọ ọkọ ayọkẹlẹ kan nilu Ipetumodu. Ẹgbẹ oselu PDP se ipade apapọ awọn ọmọ ẹgbẹ rẹ ni ijọba ibilẹ kọọkan to wa nipinlẹ naa ni ọjọru. Nibi ipade apapọ naa ni wọn yoo ti yan apapọ awọn asoju mẹta lati wọọdu ojilelọọdunrun o din mẹjọ to wa nipinlẹ naa. Awọn asoju naa si ni yoo lọ soju ijọba ibilẹ koowa wọn nibi idibo abẹnu ẹgbẹ oselu naa ti yoo waye ni ọjọ Keje osu kẹta. Nibi idibo abẹnu ọhun si ni wọn yoo ti dibo yan oludije gomina ti yoo gbe asia ẹgbẹ PDP nibi ibo gomina ipinlẹ naa ti yoo waye lọdun yii.


Awọn asoju naa si ni yoo lọ soju ijọba ibilẹ koowa wọn nibi idibo abẹnu ẹgbẹ oselu naa ti yoo waye ni ọjọ Keje osu kẹta. Nibi idibo abẹnu ọhun si ni wọn yoo ti dibo yan oludije gomina ti yoo gbe asia ẹgbẹ PDP nibi ibo gomina ipinlẹ naa ti yoo waye lọdun yii.


Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òkùnkùn Aiye márùn ún tí wọ́n ti ń wá l'Ogun

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ ogun ti fi ṣikun ofin mu awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun, ti wọn tun jẹ adigunjale marun un niluu Ijebu Ode. Ọlọpaa ni ilẹ ti ta si ti awọn ti n wa awọn afurasi naa lori oniruru ẹsun ki ọwọ to tẹ wọn lasiko ti wọn n mura lati ṣọṣẹ lopopona Molipa, ni Ijebu Ode. Ọwọ tẹ awọn eeyan naa, Segun Olabiyi, ti apẹle rẹ n jẹ Koleje, Musa Atanda ti awọn tirẹ mọ si Musa SARS, Olorunjuedalo Adewale, Olamide Odewole ati Peter Anuoluwapo Akinyemi  lẹyin ti awọn araalu kan ta ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Obalende, Ijebu Ode, lolobo. Wọn mu awọn afurasi naa to jẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun Aiye lẹyin ile iturala De Prime lasiko ti wọn n gbimọ lati lọ ṣọṣẹ. Ninu atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi fi lede, o ni ni kete ti awọn afurasi naa kofiri awọn agbofinro ni wọn ṣina ibọn bolẹ, amọ ọwọ tẹ marun un ninu wọn, nigba ti awọn to ku na papa bora pẹlu oniruru ọta ibọn. Lara awọn nnkan ti awọn ọlọpaa ri lara awọn afurasi naa ni ibọn agbelẹrọ, ọta ibọn ati oniruru oogun abẹnu gọngọ.


Wọn mu awọn afurasi naa to jẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun Aiye lẹyin ile iturala De Prime lasiko ti wọn n gbimọ lati lọ ṣọṣẹ. Ninu atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi fi lede, o ni ni kete ti awọn afurasi naa kofiri awọn agbofinro ni wọn ṣina ibọn bolẹ, amọ ọwọ tẹ marun un ninu wọn, nigba ti awọn to ku na papa bora pẹlu oniruru ọta ibọn. Lara awọn nnkan ti awọn ọlọpaa ri lara awọn afurasi naa ni ibọn agbelẹrọ, ọta ibọn ati oniruru oogun abẹnu gọngọ. Atẹjade ọhun ni iwadii ileeṣẹ ọlọpaa fi han pe awọn adigunjale naa lo ṣekupa ọlọpaa kan, Sgt Akeem Oseni, to n ṣiṣẹ ni Igbeba lẹnu iṣẹ rẹ. Awọn afurasi ọhun sọ fun awọn ọlọpaa pe ìṣẹ wọn ni lati maa ge ọwọ ọtun awọn to ba ko si wọn lọwọ sọnu lẹyin ti wọn ba pa ifufẹ ẹni bẹẹ tan. Wọn tun sọ fun ọlọpaa pe olori wọn, PERTH, jade laye lasiko ti wọn lọ digunjale.


Atẹjade ọhun ni iwadii ileeṣẹ ọlọpaa fi han pe awọn adigunjale naa lo ṣekupa ọlọpaa kan, Sgt Akeem Oseni, to n ṣiṣẹ ni Igbeba lẹnu iṣẹ rẹ. Awọn afurasi ọhun sọ fun awọn ọlọpaa pe ìṣẹ wọn ni lati maa ge ọwọ ọtun awọn to ba ko si wọn lọwọ sọnu lẹyin ti wọn ba pa ifufẹ ẹni bẹẹ tan. Wọn tun sọ fun ọlọpaa pe olori wọn, PERTH, jade laye lasiko ti wọn lọ digunjale. Ẹwẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Lanre Bankole ti gboriyin fun akọṣẹmọṣẹ ọlọpaa to mu awọn afurasi naa, o si ti paṣẹ ki wọn gbe ọrọ wọn lọ si ẹka ileeṣẹ ọhun to n ṣewadii iwa ọdaran.


Ẹwẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Lanre Bankole ti gboriyin fun akọṣẹmọṣẹ ọlọpaa to mu awọn afurasi naa, o si ti paṣẹ ki wọn gbe ọrọ wọn lọ si ẹka ileeṣẹ ọhun to n ṣewadii iwa ọdaran.


Military Mutiny in Africa: Òǹwòye àwùjọ ní bí àwọn ààrẹ alágbádá kò ṣe gbọ́rọ̀ sáwọn aráàlú lẹ́nu ló ń pe ológun wá

Asa ki awọn ologun maa ditẹ gba ijọba tun ti n pada si ilẹ adulawọ nitori o ti di orilẹede mẹrin nilẹ Afirika bayii tawọn ologun ti ditẹ gba ijọba laarin ọdun kan soso. Orilẹede Sudan, Mali, Guinea ati Burkina Faso, ti gbogbo wọn wa nilẹ Afirika ni awọn ologun ti yẹ aga mọ awọn aarẹ wọn nidii, ti wọn si gba akoso ijọba nibẹ. Irufẹ iwa yii ni ko sẹlẹ mọ rara ni awn orilẹede to ti goke agba ni agbaye nibi ti isejọba oselu awa ara wa ti n ri ẹsẹ walẹ. Eyi si lo mu ki awọn eeyan kan maa beere pe ki lo de to se jẹ pe ilẹ Afirika nikan ni awn ologun tun ti n gbemu wọ inu akoso ijọba, ki lo fa, ẹbi ta ni ati pe ki ni ọna abayọ si iwa ailaju yii. Idi ree ti BBC Yoruba fi kan si onimọ kan nipa eto oselu lati wa idahun si awọn ibeere naa. Nigba to n dahun ibeere yii, agbẹjọro kan to tun jẹ ajafẹtọ ọmọniyan ati onwoye ohun to n lọ lagbaye, Dele Farotimi ni ẹnu awọn araalu ko ka awọn adari ijọba alagbada mọ, lo mu ko rọrun fun awọn ologun lati yọju.


Eyi si lo mu ki awọn eeyan kan maa beere pe ki lo de to se jẹ pe ilẹ Afirika nikan ni awn ologun tun ti n gbemu wọ inu akoso ijọba, ki lo fa, ẹbi ta ni ati pe ki ni ọna abayọ si iwa ailaju yii. Idi ree ti BBC Yoruba fi kan si onimọ kan nipa eto oselu lati wa idahun si awọn ibeere naa. Nigba to n dahun ibeere yii, agbẹjọro kan to tun jẹ ajafẹtọ ọmọniyan ati onwoye ohun to n lọ lagbaye, Dele Farotimi ni ẹnu awọn araalu ko ka awọn adari ijọba alagbada mọ, lo mu ko rọrun fun awọn ologun lati yọju. Farotimi ni ọrọ yii naa lo tun jade lẹyin ti awọn ọmọ ogun ditẹgbajọba ni orilẹ-ede Burkina Faso, eyi ti awọn araalu n dunnu si. Farotimi sọ pe ti ẹnu awọn araalu ko ba ka ijọba mọ, awọn ologun nikan ni wọn tun le gbọrọ si lẹnu. O ni "Ti araalu ba n ba ijọba sọrọ ti wọn ko gbọ, awọn to n gbe ibọn naa le lo ba wọn sọrọ nitori alagidi naa lo le ṣe ọrẹ alagidi.


Farotimi ni ọrọ yii naa lo tun jade lẹyin ti awọn ọmọ ogun ditẹgbajọba ni orilẹ-ede Burkina Faso, eyi ti awọn araalu n dunnu si. Farotimi sọ pe ti ẹnu awọn araalu ko ba ka ijọba mọ, awọn ologun nikan ni wọn tun le gbọrọ si lẹnu. O ni "Ti araalu ba n ba ijọba sọrọ ti wọn ko gbọ, awọn to n gbe ibọn naa le lo ba wọn sọrọ nitori alagidi naa lo le ṣe ọrẹ alagidi. Farotimi fikun pe ede tawọn aarẹ alagbada gbọ ni wọn n ba ara wọn sọ amọ awọn araalu naa lo maa jẹ iya rẹ." Bi araalu ba fẹ ijọba kan lori oye, ko si ologun to le yẹaga nidi rẹ: "Ti araalu ba fẹ ijọba kan lori oye, ko si ologun kankan to le rọ irufẹ ijọba bẹẹ loye, ti ologun ba rọ ijọba loye, awọn araalu yoo gba ijọba bẹẹ pada gẹgẹ bo ṣe ṣẹlẹ ni Turkey ni nnkan bii ọdun mẹjọ sẹyin." "Ṣugbọn nigba to ba di pe ọba ti tẹ niluu, to ti di ẹni ti wọn fẹ fi orò le lọ tẹlẹ, araalu ko le ja fun irufẹ ijọba bẹẹ, ti ijọba ko ba tii tẹ, iru rẹ ko le ṣẹlẹ."


Farotimi fikun pe ede tawọn aarẹ alagbada gbọ ni wọn n ba ara wọn sọ amọ awọn araalu naa lo maa jẹ iya rẹ." Bi araalu ba fẹ ijọba kan lori oye, ko si ologun to le yẹaga nidi rẹ: "Ti araalu ba fẹ ijọba kan lori oye, ko si ologun kankan to le rọ irufẹ ijọba bẹẹ loye, ti ologun ba rọ ijọba loye, awọn araalu yoo gba ijọba bẹẹ pada gẹgẹ bo ṣe ṣẹlẹ ni Turkey ni nnkan bii ọdun mẹjọ sẹyin." "Ṣugbọn nigba to ba di pe ọba ti tẹ niluu, to ti di ẹni ti wọn fẹ fi orò le lọ tẹlẹ, araalu ko le ja fun irufẹ ijọba bẹẹ, ti ijọba ko ba tii tẹ, iru rẹ ko le ṣẹlẹ." Nigba to n sọrọ lori awọn orilẹ-ede kan ti awọn ologun kii gbajọba nibẹ, Farotimi sọ pe ẹnu araalu rinlẹ lawọn irufẹ orilẹ-ede bẹẹ ni. O ni o di dandan ki awọn ologun gbajọba to ba jẹ tipatipa ni wọn fi n gbe aarẹ alagbada kan le awọn araalu lori ni irufẹ orilẹ-ede bẹẹ. Ọna lati dena iditẹ gbajọba: Farotimi sọ pe ti awọn ijọba orilẹ-ede Afrika ba fẹ lati dena iditẹ jọba, wọn ni lati mọ pe nitori awọn araalu ni awọn ṣe wa ni ijọba.


Nigba to n sọrọ lori awọn orilẹ-ede kan ti awọn ologun kii gbajọba nibẹ, Farotimi sọ pe ẹnu araalu rinlẹ lawọn irufẹ orilẹ-ede bẹẹ ni. O ni o di dandan ki awọn ologun gbajọba to ba jẹ tipatipa ni wọn fi n gbe aarẹ alagbada kan le awọn araalu lori ni irufẹ orilẹ-ede bẹẹ. Ọna lati dena iditẹ gbajọba: Farotimi sọ pe ti awọn ijọba orilẹ-ede Afrika ba fẹ lati dena iditẹ jọba, wọn ni lati mọ pe nitori awọn araalu ni awọn ṣe wa ni ijọba. O ni ti wọn ba ti gbagbe awọn araalu ni kete ti wọn ba ti de ori alefa tan, ilu bẹẹ ko ni toro. O wa pari ọrọ rẹ pe "Ilu ti ẹ ba ti ri pe ologun n gbajọba, ilu bẹẹ jina si ilọsiwaju ni."


O ni ti wọn ba ti gbagbe awọn araalu ni kete ti wọn ba ti de ori alefa tan, ilu bẹẹ ko ni toro. O wa pari ọrọ rẹ pe "Ilu ti ẹ ba ti ri pe ologun n gbajọba, ilu bẹẹ jina si ilọsiwaju ni."


Ogun King Killing: Baálẹ̀ Agodo ní ààrin Ẹ̀gẹ́ ni òun sùn mọ́jú, tí òun kò sì rí aya, ọmọ

Ọjọ nla, ọjọ manigbagbe ni ọjọ Aje, ọjọ Kẹrinlelogun osu Kinni ọdun 2022 yoo jẹ ninu itan ilu Agodo to wa ni ijọba ibilẹ Ewekoro nipinlẹ Ogun. Idi ni pe isẹlẹ aramọnda ti ko waye ni ilẹ Yoruba waye ninu ilu naa ni ọjọ ta n wi yii, ti awọn janduku kan sun oriade ilu naa mọ inu mọto rẹ pẹlu epo Pẹtiroolu. Se ni ara gbogbo ọmọ Yoruba bu mọ asọ lati gbọ nipa isẹlẹ yii, ti oniruuru ibeere si n gba ẹnu wọn pe bawo niisẹlẹ naa se waye nilu ilu ti awọn agbofinro wa. Ọna lati tu isu de isalẹ ikoko lo gbe BBC Yoruba lọ silu Agodo lati mọ ohun to sokunfa idi ti awọn janduku se wa sun Alagodo tilu Agodo, Ọba Ayinde Odetola mọ inu ọkọ rẹ. Nigba ti BBC Yoruba gunlẹ sinu ilu naa to wa lẹba ilu Papalanto ni eti ilu Ifo, a ri pe paroparo ni ilu naa da lai ri ẹyọ eeyan kan soso. Koda, awọn ẹgẹ ti wọn rẹ sinu amu onirọba wa nilẹ, ti ko si si ẹni ti yoo yan wọn ni gaari.


Ọna lati tu isu de isalẹ ikoko lo gbe BBC Yoruba lọ silu Agodo lati mọ ohun to sokunfa idi ti awọn janduku se wa sun Alagodo tilu Agodo, Ọba Ayinde Odetola mọ inu ọkọ rẹ. Nigba ti BBC Yoruba gunlẹ sinu ilu naa to wa lẹba ilu Papalanto ni eti ilu Ifo, a ri pe paroparo ni ilu naa da lai ri ẹyọ eeyan kan soso. Koda, awọn ẹgẹ ti wọn rẹ sinu amu onirọba wa nilẹ, ti ko si si ẹni ti yoo yan wọn ni gaari. O si daju saka pe lootọ ni isẹlẹ abami waye ninu ilu naa, ti ọ̀fọ̀ nla si sẹ. Nigba to ya, a se alabapade Baalẹ ilu naa, Oloye Ajani Sotade, ẹni to se alaye bi isu se ku ati bi ọbẹ se bẹ nipa isẹlu ipaniyan ọhun. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oloye Sotade ni se ni awọn janduku to sisẹ ibi yii gbe posi sinu mọto wọn, wọ inu ilu naa wa.


O si daju saka pe lootọ ni isẹlẹ abami waye ninu ilu naa, ti ọ̀fọ̀ nla si sẹ. Nigba to ya, a se alabapade Baalẹ ilu naa, Oloye Ajani Sotade, ẹni to se alaye bi isu se ku ati bi ọbẹ se bẹ nipa isẹlu ipaniyan ọhun. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oloye Sotade ni se ni awọn janduku to sisẹ ibi yii gbe posi sinu mọto wọn, wọ inu ilu naa wa. O ni wọn ja ewe si ara iwaju ati ẹyin mọto naa, tawọn araalu si ro pe oku ni wọn n gbe wọle bọ wa sin lai mọ pe ogun ni wọn wa ja. O fikun pe se ni ọpọ ibọn kun inu Posi naa, bi wọn si se wọ inu ilu, ti wọn ri mọto Kabiyesi to yọ llọọ̀kan, ni wọn bẹrẹ isẹ ibi wọn. Baalẹ ni se ni wọn n yinbọn tako tako soke laibikita, ti ọrọ si di boo lọ, ko yago fun mi.


O ni wọn ja ewe si ara iwaju ati ẹyin mọto naa, tawọn araalu si ro pe oku ni wọn n gbe wọle bọ wa sin lai mọ pe ogun ni wọn wa ja. O fikun pe se ni ọpọ ibọn kun inu Posi naa, bi wọn si se wọ inu ilu, ti wọn ri mọto Kabiyesi to yọ llọọ̀kan, ni wọn bẹrẹ isẹ ibi wọn. Baalẹ ni se ni wọn n yinbọn tako tako soke laibikita, ti ọrọ si di boo lọ, ko yago fun mi. O ni ki awọn si to mọ ohun to n sẹlẹ, wọn ti dana sun ọba awọn lai si ẹni to le gba silẹ. Ninu ọrọ rẹ, Oloye Sotade ni iru ko tii roju, tabi raye lati ọjọ ti isẹlẹ naa ti waye. O ni gbogbo awọn araalu ti sa lọ sawọn abule to mule ti wọn, ti oun ko si ri aya atawọn ọmọ oun, koda, oun ko mọ ibi ti gbogbo wọn wa bayii.


O ni ki awọn si to mọ ohun to n sẹlẹ, wọn ti dana sun ọba awọn lai si ẹni to le gba silẹ. Ninu ọrọ rẹ, Oloye Sotade ni iru ko tii roju, tabi raye lati ọjọ ti isẹlẹ naa ti waye. O ni gbogbo awọn araalu ti sa lọ sawọn abule to mule ti wọn, ti oun ko si ri aya atawọn ọmọ oun, koda, oun ko mọ ibi ti gbogbo wọn wa bayii. Sotade fikun pe aarin ẹgẹ to wa ninu oko oun ni oun sun mọju ọjọ keji nibi ti oun gan sa lọ. O tun sọ fun BBC pe oun ko ti fi ounjẹ kan ẹnu lati ọjọ ti isẹlẹ naa ti waye nitori ẹru gan n ba oun lati ran eeyan ni ounjẹ nitori idagiri miran. Baalẹ naa wa fi orukun rẹ to bo pẹlu ẹjẹ han BBC lasiko to n sa lọ.


Sotade fikun pe aarin ẹgẹ to wa ninu oko oun ni oun sun mọju ọjọ keji nibi ti oun gan sa lọ. O tun sọ fun BBC pe oun ko ti fi ounjẹ kan ẹnu lati ọjọ ti isẹlẹ naa ti waye nitori ẹru gan n ba oun lati ran eeyan ni ounjẹ nitori idagiri miran. Baalẹ naa wa fi orukun rẹ to bo pẹlu ẹjẹ han BBC lasiko to n sa lọ. Baalẹ Sotade ni ẹru to n ba awọn bayii ni pe awọn ẹbi Ọba ti wọn pa le fẹ pada gbẹsan bi wọn se pa eeyan wọn, ki wọn tun ko ogun miran wa sinu ilu naa. O wa n ke si ijọba lati tete pese eto aabo to peye sinu ilu naa, eyi ti ko ni jẹ ki iru ikọlu ibi yii tun pada waye lati ọdọ ẹnikẹni. O fiikun pe ti idaniloju eto aabo to peye ba wa, gbogbo araalu to salọ ni yoo pada wale.


Baalẹ Sotade ni ẹru to n ba awọn bayii ni pe awọn ẹbi Ọba ti wọn pa le fẹ pada gbẹsan bi wọn se pa eeyan wọn, ki wọn tun ko ogun miran wa sinu ilu naa. O wa n ke si ijọba lati tete pese eto aabo to peye sinu ilu naa, eyi ti ko ni jẹ ki iru ikọlu ibi yii tun pada waye lati ọdọ ẹnikẹni. O fiikun pe ti idaniloju eto aabo to peye ba wa, gbogbo araalu to salọ ni yoo pada wale. Lẹyin ta kuro ninu ilu naa la morile olu ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun to wa nilu Abeokuta lati mọ ibi ti iwadii awọn ọlọpaa de duro nipa isẹlẹ naa. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi ni eeyan kan soso ni wọn pa ninu isẹlẹ naa, wọn kii se eeyan mẹta bi ọpọ iroyin se n sọ. Oyeyemi ni ọwọ ọlọpaa ko ni pẹ tẹ awọn janduku to pa Alagodo nitori iwadi ti dide, to si ti n lọ lọwọ nipa isẹlẹ naa.


Lẹyin ta kuro ninu ilu naa la morile olu ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun to wa nilu Abeokuta lati mọ ibi ti iwadii awọn ọlọpaa de duro nipa isẹlẹ naa. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi ni eeyan kan soso ni wọn pa ninu isẹlẹ naa, wọn kii se eeyan mẹta bi ọpọ iroyin se n sọ. Oyeyemi ni ọwọ ọlọpaa ko ni pẹ tẹ awọn janduku to pa Alagodo nitori iwadi ti dide, to si ti n lọ lọwọ nipa isẹlẹ naa. Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Ogun wa ke sawọn araalu pe ki wọn pada wa sile wọn nitori awọn ọlọpaa ti wa ninu ilu naa lati pese aabo to peye fun wọn. O tun fi ọwọ idaniloju sọya pe ko si ẹnikẹni ti yoo dide lati gbẹsan kankan, ti mọlẹbi ọba to ku naa si ti fi ọwọ sọya pe awọn ko ni lọ gbẹsan lara ẹnikẹni.


Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Ogun wa ke sawọn araalu pe ki wọn pada wa sile wọn nitori awọn ọlọpaa ti wa ninu ilu naa lati pese aabo to peye fun wọn. O tun fi ọwọ idaniloju sọya pe ko si ẹnikẹni ti yoo dide lati gbẹsan kankan, ti mọlẹbi ọba to ku naa si ti fi ọwọ sọya pe awọn ko ni lọ gbẹsan lara ẹnikẹni.


Alaba Bakare: Ìyàwó rẹ̀ fi òògùn orun sínú oúnjẹ fun, kó lè sùn fọnfọn láti fi ẹ̀rọ ìlọṣọ jo lójú oorun

Adura to yẹ ki tọkọ-taya maa se ni pe Ọba Oke di awọn mu titi di ọjọ alẹ, to ba si dun ni aarọ, ko ma kan fun wọn lọsan ati ni alẹ Ileesẹ ọlọ̀pàá ìpínlẹ̀ Èkó ti nawọ́ gán obìnrin kan, Motunrayo Oluwatoyin Mulero-Bakare fún ẹ̀sùn pé ó pa ọkọ rẹ̀, Alaba Olusegun Oladapo Bakare. Alaba Olusegun Oladapo Bakare tó ni ilé ìtura Bama Hotels and Suites tó wà ní agbègbè Abule-Egba ní ìpínlẹ̀ Èkó, ní ìyàwó rẹ̀ rán lọ sí ọ̀run láti ojú orun lálẹ́ ọjọ́ Ajé, ọjọ́ kẹrìnlélógún, oṣù kìíní ọdún 2022. Ìròyìn ní lẹ́yìn tí Motunrayo ati ọkọ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ wọn tí ìrìn àjò dé láti Dubai ní ìròyìn kàn án lára pé ọkọ rẹ̀ ti fún obìnrin kan lóyún. Ọna wo ni iyawo gba, fi pa ọkọ rẹ? Gẹgẹ bi iwadii se lọ, ní alẹ́ ọjọ́ yìí ni wọ́n ṣe àríyànjiyàn lórí pé ọkọ fún obìnrin kan lóyún. Iyawo naa jẹwọ pe oun fi òògùn orun sínú oúnjẹ fọ́kọ oun eyi ti yoo mu ko sun fọnfọn.


Ọna wo ni iyawo gba, fi pa ọkọ rẹ? Gẹgẹ bi iwadii se lọ, ní alẹ́ ọjọ́ yìí ni wọ́n ṣe àríyànjiyàn lórí pé ọkọ fún obìnrin kan lóyún. Iyawo naa jẹwọ pe oun fi òògùn orun sínú oúnjẹ fọ́kọ oun eyi ti yoo mu ko sun fọnfọn. Lẹ́yìn tí ọkọ ti sùn fọnfọn tan ní Motunrayo mú ẹrọ ilọṣọ eyiun áyọ́nù gbigbóná, to si fi jó ọkọ rẹ̀ lábẹ́ àti lójú láti ojú orun. Igbe oro, irora nla ati egbo gidi si ni Alaba bá a lọ sí ọ̀run lati ipasẹ iwa ika ti aya rẹ hu naa. Ọdún kẹjọ rè é tí àwọn méjéèjì tí fẹ ara wọn, tí wọ́n sì ti bí ọmọ mẹ́ta funra wọn.


Lẹ́yìn tí ọkọ ti sùn fọnfọn tan ní Motunrayo mú ẹrọ ilọṣọ eyiun áyọ́nù gbigbóná, to si fi jó ọkọ rẹ̀ lábẹ́ àti lójú láti ojú orun. Igbe oro, irora nla ati egbo gidi si ni Alaba bá a lọ sí ọ̀run lati ipasẹ iwa ika ti aya rẹ hu naa. Ọdún kẹjọ rè é tí àwọn méjéèjì tí fẹ ara wọn, tí wọ́n sì ti bí ọmọ mẹ́ta funra wọn. Agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Èkó, Adekunle Ajisebutu ní wọ́n ti gbé òkú arákùnrin náà lọ sí yàrá ìgbóòkúsí ní ilé ìwòsàn Yaba Mainland fún àyẹ̀wò. Motunrayo àti àwọn mẹ́ta mìíràn ní wọ́n ti nawọ́ gán lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Bákan náà ni Kọmíṣọ́nà àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Èkó, Abiodun Alabi ti pàṣẹ pé kí wọ́n tarí ẹjọ́ náà sí ẹ̀ka CID, Yaba  fún ìwádìí tó péye.


Agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Èkó, Adekunle Ajisebutu ní wọ́n ti gbé òkú arákùnrin náà lọ sí yàrá ìgbóòkúsí ní ilé ìwòsàn Yaba Mainland fún àyẹ̀wò. Motunrayo àti àwọn mẹ́ta mìíràn ní wọ́n ti nawọ́ gán lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Bákan náà ni Kọmíṣọ́nà àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Èkó, Abiodun Alabi ti pàṣẹ pé kí wọ́n tarí ẹjọ́ náà sí ẹ̀ka CID, Yaba  fún ìwádìí tó péye.


Maiduguri IGP son wedding: Èrò àwọn ọmọ Nàìjíríà ṣọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ bí wọ́n ṣe rí Abba Kyari, Obi Cubana níbi ìgbéyàwò ọmọ ọ̀gá ọlọ́pàá Alkali Baba

Bi o ṣe n ṣepo, ko ṣọra. Ohun to kọ iwaju si ẹnikan, ẹyin lo kọ si elomii ni ọrọ awọn ero to wa sibi ayẹyẹ igbeyawo ọmọ ọga agba awọn agbofinro ni Naijiria to waye ni ana, ọjọ Satide, ọjọ Kọkandinlọgbọn, oṣu Kinni, ọdun 2022 ni Maiduguri ni ipinlẹ Bornu. Ana ode yii ni Maina Alkali to jẹ ọmọkunrin Baba Alkali to jẹ ọga agba pata fun gbogbo awọn ọlọpaa ni Naijiria ṣe igbeyawo pẹlu ololufẹ rẹ ni Maiduguri. Aafin Shehu ti borno, Abubakar El-Kanemi ni Maiduguri ni eto igbeyawo naa ti waye ni olu ilu Bornu  ni ariwa Naijiria. Awon wo lo wa sibi igbeyawo naa? Ọpọlopọ gbajumọ lo peju sibi eto igbeyawo naa ni ipinle Bornu.


Aafin Shehu ti borno, Abubakar El-Kanemi ni Maiduguri ni eto igbeyawo naa ti waye ni olu ilu Bornu  ni ariwa Naijiria. Awon wo lo wa sibi igbeyawo naa? Ọpọlopọ gbajumọ lo peju sibi eto igbeyawo naa ni ipinle Bornu. Die lara wọn ni Abba Kyari to jẹ olori ikọ ọtẹlẹmuyẹ idahun pajawiri ti ẹnu n kun lati ọdun to kọja pe o gba abẹtẹlẹ to pọ to si di wahalaKí ni yóò ṣẹlẹ̀ sí gbajúmò ọlọ́pàá, Abba Kyari tí wọ́n kó pọ̀ mọ́ "rógà" pẹ̀lú Hushpuppi? Awọn mii to tun wa nibi igbeyawo naa ni: Obinna Iyiegbu ti ọpọ mọ si Obi Cubana to di gbajugbaja sii lẹyin to sinku iya rẹ pẹlu ọpọlọpọ maalu to n jẹ ki araye kigbe kiri Wo ǹkan mẹ́ẹ̀dògún tó yẹ kí o mọ̀ nípa olówó ayé Obi Cubana Gomina ipinlẹ Borno, Babagana Zulum naa wa lara awọn to peju peṣẹ sibẹ. Gomina ipinlẹ Yobe ati Jigawa, Mai Mala Buni ati Badaru Abubakar naa ba wọn peju yọ ayọ igbeyawo ọmọ Baba Alkali naa.


Die lara wọn ni Abba Kyari to jẹ olori ikọ ọtẹlẹmuyẹ idahun pajawiri ti ẹnu n kun lati ọdun to kọja pe o gba abẹtẹlẹ to pọ to si di wahalaKí ni yóò ṣẹlẹ̀ sí gbajúmò ọlọ́pàá, Abba Kyari tí wọ́n kó pọ̀ mọ́ "rógà" pẹ̀lú Hushpuppi? Awọn mii to tun wa nibi igbeyawo naa ni: Obinna Iyiegbu ti ọpọ mọ si Obi Cubana to di gbajugbaja sii lẹyin to sinku iya rẹ pẹlu ọpọlọpọ maalu to n jẹ ki araye kigbe kiri Wo ǹkan mẹ́ẹ̀dògún tó yẹ kí o mọ̀ nípa olówó ayé Obi Cubana Gomina ipinlẹ Borno, Babagana Zulum naa wa lara awọn to peju peṣẹ sibẹ. Gomina ipinlẹ Yobe ati Jigawa, Mai Mala Buni ati Badaru Abubakar naa ba wọn peju yọ ayọ igbeyawo ọmọ Baba Alkali naa. Kini o bi ẹjọ lori ayelujara lori igbeyawo ọmọ ọga ọlọpaa naa? Ni kete ti awọn ọmọ Naijiria ti n ri aworan pe abba Kyari to n koju ẹsun riba gbigba naa wa nibé ni awọn ọmọ Naijiria ti n sọrọ lori ayelujara. Ko pẹ si asiko igbeyawo yii naa ni Abba Kyari si ko fọto to pọ soju opo facebook rẹ ni eyi ti awọn eeyan si bẹrẹ si ni sọ di koko ijiroro lori ayelujara.


Kini o bi ẹjọ lori ayelujara lori igbeyawo ọmọ ọga ọlọpaa naa? Ni kete ti awọn ọmọ Naijiria ti n ri aworan pe abba Kyari to n koju ẹsun riba gbigba naa wa nibé ni awọn ọmọ Naijiria ti n sọrọ lori ayelujara. Ko pẹ si asiko igbeyawo yii naa ni Abba Kyari si ko fọto to pọ soju opo facebook rẹ ni eyi ti awọn eeyan si bẹrẹ si ni sọ di koko ijiroro lori ayelujara. Bi awọn kan ṣe n ni ko buru ni awọn míì ní ko yẹ ko ri bẹẹ. Awon mii to tun wa nibi igbeyawo Alkali naa ni Aarẹ awon Asofin ni Abuja, Ahmad Lawan, Minista fun iriina oju ofurufu, iyẹn Hadi Sirika, Aliko Dangote to jẹ olowo oniṣowo ilẹ Adulawo ati Aminu Ahmed, oludari ileeṣẹ Tiamin. Awọn orukọ wo ni wọn n sọ nipa wọn?


Bi awọn kan ṣe n ni ko buru ni awọn míì ní ko yẹ ko ri bẹẹ. Awon mii to tun wa nibi igbeyawo Alkali naa ni Aarẹ awon Asofin ni Abuja, Ahmad Lawan, Minista fun iriina oju ofurufu, iyẹn Hadi Sirika, Aliko Dangote to jẹ olowo oniṣowo ilẹ Adulawo ati Aminu Ahmed, oludari ileeṣẹ Tiamin. Awọn orukọ wo ni wọn n sọ nipa wọn? Ni kete ti Abba Kyari ati awọn mii ti ṣafihan awọn aworan ti wọn ya nibi eto igbeyawo ọmọ Alkali Baba naa ni awọn eeyan ti n sọrọ lori ayelujara ti orukọ awọn mii si ti n jade. Orukọ bii Igbalode Ramoni ti ọpọ mọ si Hushpuppi ti o fẹsun kan Abba Kyari naa ti n jade pẹlu. Hushpuppi lo n jẹ ẹjọ lọwọ ni orilẹ-ede America lẹyin ti United States of America's Federal Bureau of Investigation fẹsun kan an.


Ni kete ti Abba Kyari ati awọn mii ti ṣafihan awọn aworan ti wọn ya nibi eto igbeyawo ọmọ Alkali Baba naa ni awọn eeyan ti n sọrọ lori ayelujara ti orukọ awọn mii si ti n jade. Orukọ bii Igbalode Ramoni ti ọpọ mọ si Hushpuppi ti o fẹsun kan Abba Kyari naa ti n jade pẹlu. Hushpuppi lo n jẹ ẹjọ lọwọ ni orilẹ-ede America lẹyin ti United States of America's Federal Bureau of Investigation fẹsun kan an. Bakan naa ni orukọ Obi Cubana naa tun n jade pelu irufẹ eto isinku alarinrin to ṣe fun iya rẹ seyin.


Bakan naa ni orukọ Obi Cubana naa tun n jade pelu irufẹ eto isinku alarinrin to ṣe fun iya rẹ seyin.


Enfield stabbing: Timothy Adeoye f'ojú balé ẹjọ́ lórí ẹ̀sùn ìpànìyàn nílùú London

Ileeṣẹ ọlọpaa ilu London ti fẹsun ipaniyan kan ẹni ọdun mejidinlogun kan, Timothy Adeoye. Wọn fẹsun kan Adeoye pe o ṣekupa akẹgbẹ rẹ ti oun naa ko tii pe ẹni ogun ọdun, iyẹn Donovan Allen, lẹyin to gun oloogbe naa lọbe pa. Awọn ọlọpaa ni awọn ṣawari Allen nile kan lagbegbe Ayley Croft, ni Enfield, lọjọ Keje, oṣu Keji, ọdun yii. Lẹyin naa ni Donovan jade laye, bo tilẹ jẹ pe awọn oṣiṣẹ pajawiri gbiyanju lati doola ẹmi rẹ. Ayẹwo oku rẹ fi han pe Donovan ku lẹyin ti wọn gun lọbẹ lẹẹkan ṣoṣo ni igba aya rẹ. Wayi o, wọn ti wa fi afurasi naa si atimọle, yoo si foju  bale ẹjọ majistreeti to wa ni Wilesden. Yatọ si ẹsun ipaniyan, wọn tun fi awọn ẹsun mẹta mii kan afurasi ọhun bii igbiyanju lati digunjale, nini ohun ija oloro ni ikawọ, ati fifi abẹ dukoko mọ ẹlomiran laarin ilu.


Ayẹwo oku rẹ fi han pe Donovan ku lẹyin ti wọn gun lọbẹ lẹẹkan ṣoṣo ni igba aya rẹ. Wayi o, wọn ti wa fi afurasi naa si atimọle, yoo si foju  bale ẹjọ majistreeti to wa ni Wilesden. Yatọ si ẹsun ipaniyan, wọn tun fi awọn ẹsun mẹta mii kan afurasi ọhun bii igbiyanju lati digunjale, nini ohun ija oloro ni ikawọ, ati fifi abẹ dukoko mọ ẹlomiran laarin ilu. Awọn mọlẹbi Donovan to di oloogbe naa sọ gbogbo awọn to mọ ọdọkunrin naa lo ni ifẹ rẹ denu. Ninu atẹjade kan ti wọn fi lede, ẹbi naa ni o jẹ ẹnikan to dantọ ninu ohun gbogbo to ba n ṣe. Wọn ni "Lati ibẹrẹ aye rẹ titi di akoko to dagbere faye, o jẹ ẹnikan to ni ẹran ifẹ lara."


Awọn mọlẹbi Donovan to di oloogbe naa sọ gbogbo awọn to mọ ọdọkunrin naa lo ni ifẹ rẹ denu. Ninu atẹjade kan ti wọn fi lede, ẹbi naa ni o jẹ ẹnikan to dantọ ninu ohun gbogbo to ba n ṣe. Wọn ni "Lati ibẹrẹ aye rẹ titi di akoko to dagbere faye, o jẹ ẹnikan to ni ẹran ifẹ lara." "Bẹẹ ni o maa n gbadura fun gbogbo awọn ọrẹ rẹ ati mọlẹbi rẹ ni aarọ ati ni aṣalẹ." "A ko le ṣakawe irufẹ ẹni ti Donovan jẹ ati bi a oo ṣe saaro rẹ to."


"Bẹẹ ni o maa n gbadura fun gbogbo awọn ọrẹ rẹ ati mọlẹbi rẹ ni aarọ ati ni aṣalẹ." "A ko le ṣakawe irufẹ ẹni ti Donovan jẹ ati bi a oo ṣe saaro rẹ to."


Dead Body in Oyo Uncomplited Building: Wọ́n rí egungun èèyàn àti aṣọ akẹ́kọ̀ọ́ nínú ilé àkọ́kù náà

Awọn olugbe ilu Ọyọ ti tu aṣiri awọn afurasi to n fi ẹya ara eeyan ṣe etutu ọla ninu ile akọku kan ti wọn ṣe awari ẹ nilu naa. Awọn eeyan kan to n gbe nitosi ile naa to n bẹ ni opopona Ọyọ si Ilọra nijọba ibilẹ Iwọ-oorun Ọyọ, ni wọn bẹrẹ si ni ṣe ofintoto agbegbe naa, nigba ti oorun buruku jade ni ayika naa. Iroyin fi idiẹ mulẹ pe, ninu igbiyanju wọn lati ṣe awari nnkan ti o n run, ni wọn ti dede kan ẹya ara eeyan ti o ti n jẹra ninu ile akọku naa. Lẹyin eyii sini wọn fi ọrọ naa to agọ ọlọpaa ijọba ibilẹ naa leti. Ọkan lara awọn olugbe agbegbe naa ti o pe orukọ ara rẹ ni Lanre, ṣe alaye fun awọn akọroyin l'ọjọ iṣẹgun pe, oun wa nibẹ lasiko ti awọn ọlọpaa ṣe abẹwo si ile naa, ti wọn si nawọ gan awọn afurasi kan. O ni, "A kọ fẹ ki wọn da ọwọ bo iṣẹlẹ yii rara. Ọpọlọpọ nnkan lo n ṣẹlẹ bayii.


Lẹyin eyii sini wọn fi ọrọ naa to agọ ọlọpaa ijọba ibilẹ naa leti. Ọkan lara awọn olugbe agbegbe naa ti o pe orukọ ara rẹ ni Lanre, ṣe alaye fun awọn akọroyin l'ọjọ iṣẹgun pe, oun wa nibẹ lasiko ti awọn ọlọpaa ṣe abẹwo si ile naa, ti wọn si nawọ gan awọn afurasi kan. O ni, "A kọ fẹ ki wọn da ọwọ bo iṣẹlẹ yii rara. Ọpọlọpọ nnkan lo n ṣẹlẹ bayii. Wọn n da ẹmi awọn eeyan legbodo lati fi ṣe etutu ọla. Ti a ba si ṣe awari iru nnkan bẹẹ, mo gbagbọ o yẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa sa gbogbo ipa wọn lati fi oju awọn aṣebi han". Aladugbo mii ti ko darukọ ara rẹ ṣe alaye wi pe, wọn ri egungun eeyan ati aṣọ ọmọ ile ẹkọ ninu ile naa ti eyii si tumọ si pe o ṣeeṣe ki iwa laabi ti maa waye ninu ile fun ọjọ pipẹ.


Wọn n da ẹmi awọn eeyan legbodo lati fi ṣe etutu ọla. Ti a ba si ṣe awari iru nnkan bẹẹ, mo gbagbọ o yẹ ki ileeṣẹ ọlọpaa sa gbogbo ipa wọn lati fi oju awọn aṣebi han". Aladugbo mii ti ko darukọ ara rẹ ṣe alaye wi pe, wọn ri egungun eeyan ati aṣọ ọmọ ile ẹkọ ninu ile naa ti eyii si tumọ si pe o ṣeeṣe ki iwa laabi ti maa waye ninu ile fun ọjọ pipẹ. O ni, "Awọn to n gbe ni tosi ile naa ni awọn maa n ri arakunrin kan ti o maa n gun alupupu lọ si ile naa. Wọn ni iṣẹ ile ni wọn ro pe arakunrin naa lọ n ṣe nibẹ, lai mọ pe ọdaran ni. Awọn ọlọpaa wa, wọn si ko awọn nnkan ti wọn ri nibẹ lọ gẹgẹ bi wọn ṣe nawọ gan awọn afurasi kan".


O ni, "Awọn to n gbe ni tosi ile naa ni awọn maa n ri arakunrin kan ti o maa n gun alupupu lọ si ile naa. Wọn ni iṣẹ ile ni wọn ro pe arakunrin naa lọ n ṣe nibẹ, lai mọ pe ọdaran ni. Awọn ọlọpaa wa, wọn si ko awọn nnkan ti wọn ri nibẹ lọ gẹgẹ bi wọn ṣe nawọ gan awọn afurasi kan". Titi di asiko yii, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ko ti i fesi lori ọrọ yii. Gbogbo igbiyanju lati kan si alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Adewale Osifeso, lo ja si pabo. Ẹwẹ, alakoso ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagunfẹyinti Olayinka Olayanju fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ fun awọn oniroyin nilu Ibadan, olu ilu ipinlẹ Ọyọ.


Titi di asiko yii, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ko ti i fesi lori ọrọ yii. Gbogbo igbiyanju lati kan si alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Adewale Osifeso, lo ja si pabo. Ẹwẹ, alakoso ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagunfẹyinti Olayinka Olayanju fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ fun awọn oniroyin nilu Ibadan, olu ilu ipinlẹ Ọyọ. O ni, "Lootọ ni iṣẹlẹ naa waye. Awọn eeyan mi fi to mi leti pe ẹya ara eeyan to ti n jẹra ni wọn ri nibẹ. Awọn eeyan wa lọ si ibẹ, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa lo nawọ gan awọn afurasi.


O ni, "Lootọ ni iṣẹlẹ naa waye. Awọn eeyan mi fi to mi leti pe ẹya ara eeyan to ti n jẹra ni wọn ri nibẹ. Awọn eeyan wa lọ si ibẹ, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa lo nawọ gan awọn afurasi. Awọn nnkan ti a si ri nibẹ lo mu ifura lọwọ pe ipaniyan lati fi ṣe etutu ọla lo n waye ninu ile naa". Asa ki awọn ẹda kan maa fi ẹya ara eeyan se etutu ọla ti di isẹlẹ to wọpọ bayii ni orilẹede Naijiria. Laipẹ kii ni awọn ọdọ mẹrin nilu Abeokuta nipinlẹ Ogun ge ori ọrẹbinrin ọkan lara wọn lati fi se owo.


Awọn nnkan ti a si ri nibẹ lo mu ifura lọwọ pe ipaniyan lati fi ṣe etutu ọla lo n waye ninu ile naa". Asa ki awọn ẹda kan maa fi ẹya ara eeyan se etutu ọla ti di isẹlẹ to wọpọ bayii ni orilẹede Naijiria. Laipẹ kii ni awọn ọdọ mẹrin nilu Abeokuta nipinlẹ Ogun ge ori ọrẹbinrin ọkan lara wọn lati fi se owo. Bakan naa ni awọn oku ti wọn ti yọ ẹra ara wọn maa n kun oju popo kiri ni ọpọ igba. Ileesẹ ọlọpaa si maa n fi ikede sita ni ọpọ igba pe o seese ki wọn pa awọn eeyan naa, yọ ẹya ara wọn lati fi se oogun owo. Ọpọ awọn eeyan miran si ni ọwọ ti tẹ sẹyin, ti wọn ba oku tabi ẹya ara eeyan lọwọ wọn eyi ti wọn fẹ fi se oogun owo tabi ta fun awọn eeyan miran to fẹ lo ẹya ara eeyan.


Bakan naa ni awọn oku ti wọn ti yọ ẹra ara wọn maa n kun oju popo kiri ni ọpọ igba. Ileesẹ ọlọpaa si maa n fi ikede sita ni ọpọ igba pe o seese ki wọn pa awọn eeyan naa, yọ ẹya ara wọn lati fi se oogun owo. Ọpọ awọn eeyan miran si ni ọwọ ti tẹ sẹyin, ti wọn ba oku tabi ẹya ara eeyan lọwọ wọn eyi ti wọn fẹ fi se oogun owo tabi ta fun awọn eeyan miran to fẹ lo ẹya ara eeyan.


Boko Haram sponsors: Àsírí èèyàn 96 tó n gbọ́ búkàátà ìgbésùnmọ̀mí ní Naijiria tú sí ìjọba lọ́wọ́

Ajọ to n ṣe iwadii ọtẹlẹmuyẹ lori owo nina ni Naijiria ti tu aṣiri eeyan mẹrindinlọgọrun to n gbọ bukaata awọn agbesunmọmi. Aṣiri eeyan okoolenirinwo ati mẹrin (424) to jẹ alatilẹyin ati alajọṣiṣẹpọ awọn olowo naa tun tu. Minisita fun eto iroyin, Lai Mohammed lo sọ ọrọ yii lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ nipa bi iṣejọba Aarẹ Muhammadu Buhari sẹ n gbogun ti iwa ibajẹ ni Ọjọbọ. O ni iwadii ti ajọ naa ṣe laarin ọdun 2020 si 2021 ni aṣiri naa ti tu. Mohammed tun ṣalaye pe ajọ naa tun tu aṣiri ileeṣẹ mẹtalelaadoje, ati ileeṣẹ to n ṣe paṣipaarọ owo mẹtalelọgbọn, to ni nkan sẹ e pẹlu igbesunmọmi ni Naijiria. Ṣugbọn ko darukọ awọn eniyan naa tabi ti ileeṣẹ ti aṣiri wọn tu.


O ni iwadii ti ajọ naa ṣe laarin ọdun 2020 si 2021 ni aṣiri naa ti tu. Mohammed tun ṣalaye pe ajọ naa tun tu aṣiri ileeṣẹ mẹtalelaadoje, ati ileeṣẹ to n ṣe paṣipaarọ owo mẹtalelọgbọn, to ni nkan sẹ e pẹlu igbesunmọmi ni Naijiria. Ṣugbọn ko darukọ awọn eniyan naa tabi ti ileeṣẹ ti aṣiri wọn tu. Yatọ si eyi, eeyan mẹrindinlọgbọn ni Lai Mohammed tun sọ pe aṣiri wọn tu pe agbesunmọmi ni wọn. O ni "atupalẹ abọ iwadii ti ajọ naa sẹ lo mu ki ọwọ tẹ eeyan mẹrindinlọgbọn naa ati awọn meje miran to jẹ oluranlọwọ wọn. "Apapọ eeyan marunlelogoji ti yoo fojuwina igbẹjọ laipẹ.


Yatọ si eyi, eeyan mẹrindinlọgbọn ni Lai Mohammed tun sọ pe aṣiri wọn tu pe agbesunmọmi ni wọn. O ni "atupalẹ abọ iwadii ti ajọ naa sẹ lo mu ki ọwọ tẹ eeyan mẹrindinlọgbọn naa ati awọn meje miran to jẹ oluranlọwọ wọn. "Apapọ eeyan marunlelogoji ti yoo fojuwina igbẹjọ laipẹ. "Koda, ijọba yoo gba awọn dukia wọn." O ti pẹ diẹ ti igbesunmọmi ti n gbilẹ ni Naijiria, paapaa ni Ila oorun Ariwa. Ẹgbẹẹgbẹrun eeyan lo si ti ku ti awọn miran si di alainilelori.


"Koda, ijọba yoo gba awọn dukia wọn." O ti pẹ diẹ ti igbesunmọmi ti n gbilẹ ni Naijiria, paapaa ni Ila oorun Ariwa. Ẹgbẹẹgbẹrun eeyan lo si ti ku ti awọn miran si di alainilelori.


Zamfara Bandits Attacks: Agbébọn pa ogún èèyàn torí wọn kò rí N40m ìsákọ́lẹ̀ abúlé wọn san

Se ni ipinlẹ Zamfara kan gogo lọjọ Ẹti nigba ti awọn gende agbebọn gbẹmi eeyan to le ni mẹtalelọgbọn ti wọn ji gbe ni awọn ọpọ abule. Ọ́pọ awọn eeyan ti wọn pa naa si lo jẹ obinrin, ti wọn si ji pupọ ninu wọn gbe kaakiri awọn abule to wa nipinlẹ Zamfara. Gẹgẹ iroyin naa se wi, awọn agbebọn naa dana ibọn fun awọn eeyan to le ni ogun ni abule Nasarawa Mai Fara. Idi ni pe wọn ni awọn eeyan naa kuna lati san ogoji miliọnu ti awọn agbebọn ọhun n beere fun gẹgẹ bii owo isakọlẹ ti wọn n beere fun ni abule wọn. Iwe iroyin Premium Times ni gbajumọ baalẹ awọn agbebọn kan, Ada Aleru lo gbe owo isakọlẹ naa le awọn abule yii lori ati ni apakan ipinlẹ Katisina. Nigba to n bawọn akọroyin sọrọ, ara abule kan ni aile san owo isakọlẹ naa lo mu ki awọn agbebọn yii fi ibinu ran awọn eeyan to wa nigbekun wọn sọrun ọsan gangan.


Idi ni pe wọn ni awọn eeyan naa kuna lati san ogoji miliọnu ti awọn agbebọn ọhun n beere fun gẹgẹ bii owo isakọlẹ ti wọn n beere fun ni abule wọn. Iwe iroyin Premium Times ni gbajumọ baalẹ awọn agbebọn kan, Ada Aleru lo gbe owo isakọlẹ naa le awọn abule yii lori ati ni apakan ipinlẹ Katisina. Nigba to n bawọn akọroyin sọrọ, ara abule kan ni aile san owo isakọlẹ naa lo mu ki awọn agbebọn yii fi ibinu ran awọn eeyan to wa nigbekun wọn sọrun ọsan gangan. Bakan naa lo fidi rẹ mulẹ pe ogun eeyan ni wọn pa lọjọ Ẹti nikan. Nibo ni eto aabo ẹkun ariwa Naijiria de duro? Ipinlẹ Zamfara to wa ni ẹkun iwọ oorun ariwa Naijiria lo n fi oju wina ipenija eto aabo gẹgẹ bi awọn ipinlẹ yoku lapa Oke Ọya.


Bakan naa lo fidi rẹ mulẹ pe ogun eeyan ni wọn pa lọjọ Ẹti nikan. Nibo ni eto aabo ẹkun ariwa Naijiria de duro? Ipinlẹ Zamfara to wa ni ẹkun iwọ oorun ariwa Naijiria lo n fi oju wina ipenija eto aabo gẹgẹ bi awọn ipinlẹ yoku lapa Oke Ọya. Awọn agbebọn lo n fi ojoojumọ ji awọn araalu gbe lapa ariwa Naijiria, wọn n fi tipa ba awọn obinrin lopọ, digunjale tabi gba owo itusilẹ lọwọ awọn ti wọn ji gbe. Awọn isẹlẹ yii lo si n peleke si, ti aayan awọn alasẹ ati osissẹ agbofinro lati wa ọwọ iwa buruku yii wọlẹ, ko si fi bẹẹ ni ipa lori wọn. Ọkẹ aimọye awọn eeyan ni awọn agbebọn yii ti ji gbe lọ lagbegbe naa laarin ọdun 2021, ti wọn si n pa ọpọ wọn tabi gba owo itusilẹ lori wọn.


Awọn agbebọn lo n fi ojoojumọ ji awọn araalu gbe lapa ariwa Naijiria, wọn n fi tipa ba awọn obinrin lopọ, digunjale tabi gba owo itusilẹ lọwọ awọn ti wọn ji gbe. Awọn isẹlẹ yii lo si n peleke si, ti aayan awọn alasẹ ati osissẹ agbofinro lati wa ọwọ iwa buruku yii wọlẹ, ko si fi bẹẹ ni ipa lori wọn. Ọkẹ aimọye awọn eeyan ni awọn agbebọn yii ti ji gbe lọ lagbegbe naa laarin ọdun 2021, ti wọn si n pa ọpọ wọn tabi gba owo itusilẹ lori wọn. Ni aarin ọsẹ mẹta akọkọ ninu ọdun 2022, o le ni eeyan bii ọrinlenirinwo ati mẹfa tawọn olubi ẹda yii ti ran sọrun ọsan gangan ni orilẹede Naijiria. Idaji awọn agbebọn to n paayan kiri yii si lo tẹdo si ẹkun iwọ oorun ariwa ati ipinlẹ Niger. Ijọba apapọ Naijiria si ti kede awọn agbebọn naa bii agbesunmọmi tabi adunkookomọni.


Ni aarin ọsẹ mẹta akọkọ ninu ọdun 2022, o le ni eeyan bii ọrinlenirinwo ati mẹfa tawọn olubi ẹda yii ti ran sọrun ọsan gangan ni orilẹede Naijiria. Idaji awọn agbebọn to n paayan kiri yii si lo tẹdo si ẹkun iwọ oorun ariwa ati ipinlẹ Niger. Ijọba apapọ Naijiria si ti kede awọn agbebọn naa bii agbesunmọmi tabi adunkookomọni. Kò dín ní ènìyàn mẹ́fà tó ṣe kòńgẹ́ ọlaja wọn n'bi ìjàmbá ọkọ̀ tó wáyé ní agbègbè Tungan Maje, olú ìlú ilẹ̀ wa ni Abuja. Bákan náà ni ènìyàn mẹ́sàn-án tún farapa níbiìjàmbá ọkọ̀ náà tó wáyé ní nǹkan bí aago mẹ́wàá òwúrọ̀, ọjọ́ Ẹtì. Ẹni tí ìṣẹ̀lẹ̀ láabi náà ṣojú rẹ̀, Austin sọfún àwọn akọ̀ròyìn pé ìjàmbá náà wáyé bí ọkọ̀ ńlá kan ṣe pàdánù ìjánu rẹ̀ lásìkò tó wà lórí eré tó sì kọlu ọkọ̀ akérò kan. Austin ní ojú ẹsẹ̀ ni àwọn márùn ún jẹ́ Ọlọ́run ní pè tí ẹni kan sì tún papòdà nígbà tí wọ́n ń gbe lọ sí ilé ìwòsàn.


Kò dín ní ènìyàn mẹ́fà tó ṣe kòńgẹ́ ọlaja wọn n'bi ìjàmbá ọkọ̀ tó wáyé ní agbègbè Tungan Maje, olú ìlú ilẹ̀ wa ni Abuja. Bákan náà ni ènìyàn mẹ́sàn-án tún farapa níbiìjàmbá ọkọ̀ náà tó wáyé ní nǹkan bí aago mẹ́wàá òwúrọ̀, ọjọ́ Ẹtì. Ẹni tí ìṣẹ̀lẹ̀ láabi náà ṣojú rẹ̀, Austin sọfún àwọn akọ̀ròyìn pé ìjàmbá náà wáyé bí ọkọ̀ ńlá kan ṣe pàdánù ìjánu rẹ̀ lásìkò tó wà lórí eré tó sì kọlu ọkọ̀ akérò kan. Austin ní ojú ẹsẹ̀ ni àwọn márùn ún jẹ́ Ọlọ́run ní pè tí ẹni kan sì tún papòdà nígbà tí wọ́n ń gbe lọ sí ilé ìwòsàn. Bákan náà ló ní àwọn mẹ́ta ni orí kó yọ tí wọn kò farapa rárá níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Nígbà tó ń fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀, ọ̀gá àgbà àjọ ẹ̀ṣọ́ ojú pópó FCT, Ogar Ochi ní nínú àwọn ènìyàn méjìdínlógún tó wà nínú àwọn ọ̀hún, àwọn mẹ́sàn án ló farapa tí wọ́n sì ti ń gba ìtọ́jú. Kini o ṣokunfa ijamba ọkọ mejeeji?


Bákan náà ló ní àwọn mẹ́ta ni orí kó yọ tí wọn kò farapa rárá níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Nígbà tó ń fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀, ọ̀gá àgbà àjọ ẹ̀ṣọ́ ojú pópó FCT, Ogar Ochi ní nínú àwọn ènìyàn méjìdínlógún tó wà nínú àwọn ọ̀hún, àwọn mẹ́sàn án ló farapa tí wọ́n sì ti ń gba ìtọ́jú. Kini o ṣokunfa ijamba ọkọ mejeeji? Ochi ní eré àsápajúdé ló ṣokùnfà ìjàmbá náà. Ní ìpínlẹ̀ Yobe bákan náà, ènìyàn méjìdínlógún ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ wọn bí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan ṣe kọlu ọkọ̀ èrò ní òpópónà márosẹ̀ Potiskum. Agbẹnusọ àjọ ẹ̀ṣọ́ ojú pópó ìpínlẹ̀ Yobe Hussaini Haruna ní eré àsápajúdé àti lílòdì sí òfin ìrìnnà ló ṣokùnfà ìjàmbá náà.


Ochi ní eré àsápajúdé ló ṣokùnfà ìjàmbá náà. Ní ìpínlẹ̀ Yobe bákan náà, ènìyàn méjìdínlógún ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ wọn bí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan ṣe kọlu ọkọ̀ èrò ní òpópónà márosẹ̀ Potiskum. Agbẹnusọ àjọ ẹ̀ṣọ́ ojú pópó ìpínlẹ̀ Yobe Hussaini Haruna ní eré àsápajúdé àti lílòdì sí òfin ìrìnnà ló ṣokùnfà ìjàmbá náà. Ní ọdún tó kọjá, kò dín ní ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá ènìyàn tó pàdánú ẹ̀mí wọn sínú ìjàmbá ọkọ̀, tí ó lé ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgbọ̀n sì farapa nínú ìjàmbá ọkọ̀ káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


Ní ọdún tó kọjá, kò dín ní ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá ènìyàn tó pàdánú ẹ̀mí wọn sínú ìjàmbá ọkọ̀, tí ó lé ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgbọ̀n sì farapa nínú ìjàmbá ọkọ̀ káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


Ibadan Robbery Attack: Gbogbo ojú ọnà tàwọn adigunjalè lè gbà lá ti di- Komisana Ọlọ́pàá

Ileeṣẹ ọlọpaa ti tako iroyin to gbode pe ọlọpaa meji ku ninu idigunjale to waye lonii ni Ilu Ibadan. Kọmisana ọlọpaa ipinlẹ Oyo, Ngozi Onadeko, sọ pe ko si ootọ ninu iroyin naa ati pe awọn ọlọpaa lo pa ọkan ninu awọn igara ọlọsa yi. Lasiko to n ba awọn akroyin sọrọ lo fidi ọrọ yi mulẹ to si ni gbogbo oju ọna to wọ ipinlẹ Oyo tabi to jade  tawọn adigunjale yi le gba lawọn ti di. O ni ko ni pẹ tọwọ awọn yoo fi tẹ wọn. O  fi kun pe  ''ṣebi ẹ ri awọn ikọ Amọtẹkun, awọn ọlọpaa, gbogbo wọn ni wọn jijọ n ṣiṣẹ papọ ki a baa le ri awọn araabi mu ka si mọ ohun to ṣẹlẹ lonii'' ''Mo maa fun yin ni ẹkunrẹrẹ iroyin ti a ba mọ pato nkan to ṣẹlẹ'' Onadeko tẹsiwaju pe ọkan lara awọn ọlọpaa to sin ọkọ agboworin naa pa ọkan ninu awọn adigunjale yi ti wọn si gbe oku akẹgbẹ wọn salọ. ''Ko si ẹnikẹni to ku.Ni ododo mo ṣi n gbiyanju lati mọ ohun to ṣẹlẹ ni.


O ni ko ni pẹ tọwọ awọn yoo fi tẹ wọn. O  fi kun pe  ''ṣebi ẹ ri awọn ikọ Amọtẹkun, awọn ọlọpaa, gbogbo wọn ni wọn jijọ n ṣiṣẹ papọ ki a baa le ri awọn araabi mu ka si mọ ohun to ṣẹlẹ lonii'' ''Mo maa fun yin ni ẹkunrẹrẹ iroyin ti a ba mọ pato nkan to ṣẹlẹ'' Onadeko tẹsiwaju pe ọkan lara awọn ọlọpaa to sin ọkọ agboworin naa pa ọkan ninu awọn adigunjale yi ti wọn si gbe oku akẹgbẹ wọn salọ. ''Ko si ẹnikẹni to ku.Ni ododo mo ṣi n gbiyanju lati mọ ohun to ṣẹlẹ ni. Sugbọn mo le fi da yin loju pe awọn ọlọpaa meji faragbọta ni itan wọn.'' O ni ki awọn araalu jẹ ki awọn ṣe iwadii tan, lẹyin igba naa awọn yoo ṣọ pato ohun to ṣẹlẹ. Ohun taa gbọ tẹlẹ ni pe Aráàlú mẹ́rin, ọlọ́pàá méjì bá ìṣẹ̀lẹ ìdigunjalè lọ ní Ibadan l'Ọ́jọ́bọ Ọlọrun ma jẹ ka rin arinfẹsẹ si, ma jẹ ka rin ni ọjọ ti ebi yoo pa ọna.


Sugbọn mo le fi da yin loju pe awọn ọlọpaa meji faragbọta ni itan wọn.'' O ni ki awọn araalu jẹ ki awọn ṣe iwadii tan, lẹyin igba naa awọn yoo ṣọ pato ohun to ṣẹlẹ. Ohun taa gbọ tẹlẹ ni pe Aráàlú mẹ́rin, ọlọ́pàá méjì bá ìṣẹ̀lẹ ìdigunjalè lọ ní Ibadan l'Ọ́jọ́bọ Ọlọrun ma jẹ ka rin arinfẹsẹ si, ma jẹ ka rin ni ọjọ ti ebi yoo pa ọna. Adura nla ni adura yii, bi o tilẹ jẹ pe adura naa gba fun awọn eeyan kan nilu Ibadan lonii, amọ ko gba fun awọn eeyan miran. Idi ni pe lootọ ni ori ko awọn eeyan kan yọ lasiko ti awọn adigunjale se ọsẹ ni ikorita Idi Ape nilu Ibadan amọ awọn eeyan mii ba isẹlẹ naa lọ. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni yajoyajo sọ pe awọn adigunjale mu ẹmi ọlọpaa meji lọ ati araalu mẹrin lọ lasiko ti wọn digun jale ladugbo naa ni Ọjọbọ.


Adura nla ni adura yii, bi o tilẹ jẹ pe adura naa gba fun awọn eeyan kan nilu Ibadan lonii, amọ ko gba fun awọn eeyan miran. Idi ni pe lootọ ni ori ko awọn eeyan kan yọ lasiko ti awọn adigunjale se ọsẹ ni ikorita Idi Ape nilu Ibadan amọ awọn eeyan mii ba isẹlẹ naa lọ. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni yajoyajo sọ pe awọn adigunjale mu ẹmi ọlọpaa meji lọ ati araalu mẹrin lọ lasiko ti wọn digun jale ladugbo naa ni Ọjọbọ. Akọroyin BBC Yoruba to se abẹwo si adugbo Idi Ape nibi ti isẹlẹ naa ti waye salaye pe se ni ọpọ eeyan tun fi ara pa ninu isẹlẹ idigunjale naa. Awọn adigunjale naa ni wọn n gbinyanju lati ja ọkọ banki kan to n gbe owo rin, lẹyin o rẹyin, wọn ko owo inu mọto naa, ti wn si fi ẹsẹ fẹ. Se ni awọn adigunjale naa n yinbọn laibikita, ti ọpọ ọta ibọn si wa ni ara ọkọ ọlọpaa to n tẹle ọkọ banki agboworin naa.


Akọroyin BBC Yoruba to se abẹwo si adugbo Idi Ape nibi ti isẹlẹ naa ti waye salaye pe se ni ọpọ eeyan tun fi ara pa ninu isẹlẹ idigunjale naa. Awọn adigunjale naa ni wọn n gbinyanju lati ja ọkọ banki kan to n gbe owo rin, lẹyin o rẹyin, wọn ko owo inu mọto naa, ti wn si fi ẹsẹ fẹ. Se ni awọn adigunjale naa n yinbọn laibikita, ti ọpọ ọta ibọn si wa ni ara ọkọ ọlọpaa to n tẹle ọkọ banki agboworin naa. Asiko yii si ni ẹmi ọlọpaa meji to wa ninu isẹlẹ naa bọ nitori ọta ibọn to ba wọn. Lara awọn eeyan to fi ara gba ọta ibọn ni awọn eeyan to wa ninu ọkọ wọn, ti ina to n dari ọkọ ni oju popo mu mọlẹ lati lọ. Bakan naa la ti baba kan to wọ ankara alawọ ewe ati omi aro, ti ẹjẹ kun ara rẹ, pẹlu ọkunrin ọlọkada kan to n yi ninu agbara ẹjẹ nitori ta ibọn to fi ara gba.


Asiko yii si ni ẹmi ọlọpaa meji to wa ninu isẹlẹ naa bọ nitori ọta ibọn to ba wọn. Lara awọn eeyan to fi ara gba ọta ibọn ni awọn eeyan to wa ninu ọkọ wọn, ti ina to n dari ọkọ ni oju popo mu mọlẹ lati lọ. Bakan naa la ti baba kan to wọ ankara alawọ ewe ati omi aro, ti ẹjẹ kun ara rẹ, pẹlu ọkunrin ọlọkada kan to n yi ninu agbara ẹjẹ nitori ta ibọn to fi ara gba. Isẹlẹ yi lo da omi alaafia adugbo naa ru, ti awọn eeyan si n sa asala fun mi wọn,bẹẹ ni sunkẹrẹ fakẹrẹ wa loju popo naa. Awọn osisẹ ọlọpaa ti de si ibi ti isẹlẹ naa ti waye, ti wọn si ti gbe awọn eeyan to fi ara gba ọgbẹ ọta ibọn lọ sile iwosan fun itọju. Bakan naa ni wọn ti gbe awọn oku ti ọta ibọn awọn adigunjale naa pa lọ sile igbokusi.


Isẹlẹ yi lo da omi alaafia adugbo naa ru, ti awọn eeyan si n sa asala fun mi wọn,bẹẹ ni sunkẹrẹ fakẹrẹ wa loju popo naa. Awọn osisẹ ọlọpaa ti de si ibi ti isẹlẹ naa ti waye, ti wọn si ti gbe awọn eeyan to fi ara gba ọgbẹ ọta ibọn lọ sile iwosan fun itọju. Bakan naa ni wọn ti gbe awọn oku ti ọta ibọn awọn adigunjale naa pa lọ sile igbokusi. Nibayii, nigba ti ikọ iroyin BBC Yoruba yoo fi kuro ni agbegbe naa, ohun gbogbo ti pada bọ sipo, ti awọn eyan ati ọkọ si ti n lọ lai si idiwọ. A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa wa fun yin laipẹ.


Nibayii, nigba ti ikọ iroyin BBC Yoruba yoo fi kuro ni agbegbe naa, ohun gbogbo ti pada bọ sipo, ti awọn eyan ati ọkọ si ti n lọ lai si idiwọ. A o maa mu ẹkunrẹrẹ iroyin naa wa fun yin laipẹ.


Amotekun security network: Gani Adams rọ gómìnà Yahaya Bello láti dá Amotekun sílẹ̀ ní Kogi

Aarẹ Onakakafo ilẹ Yoruba ti rọ gomina ipinlẹ Kogi, Yahaya Bello, lati da ẹṣọ Amotekun silẹ ni ipinlẹ naa. Aarẹ ni ẹṣọ Amotekun yoo ṣe iranwọ fun ijọba lati koju eto abo to mẹhẹ ni Kogi. Gani Adams sọrọ yii nibi apero ẹgbẹ Oodua Progressive Union(OPU) ti akori rẹ jẹ Kabba 2022 eyi to waye niluu Lokoja lopin ọsẹ to kọja. Ohun ti Gani Adams sọ ree ''Lootọọ ni pe ko si rukerudo ni ipinlẹ Kogi lọwọ yii, amọ o ṣe pataki lati ri i pe eto abo to munadoko wa. Mofi asiko yii rọ gomina Kogi lati ṣe idasilẹ ẹṣọ Amotekun gẹgẹ bi o ṣe wa kaakiri awọn ipinlẹ Yoruba. Ti o ba wu u, gomina le fun ẹṣọ eleto naa ni orukọ to ba fẹ.


Ohun ti Gani Adams sọ ree ''Lootọọ ni pe ko si rukerudo ni ipinlẹ Kogi lọwọ yii, amọ o ṣe pataki lati ri i pe eto abo to munadoko wa. Mofi asiko yii rọ gomina Kogi lati ṣe idasilẹ ẹṣọ Amotekun gẹgẹ bi o ṣe wa kaakiri awọn ipinlẹ Yoruba. Ti o ba wu u, gomina le fun ẹṣọ eleto naa ni orukọ to ba fẹ. Amọ, o dami loju pe eleyii yoo ṣe iranwọ nipa riran ijọba apapọ lọwọ lori ipese abo to peye nipinlẹ Kogi,'' Iba Gani Adams lo sọ bẹẹ. Aarẹ Onakakafo ko ṣai gboriyin fun gomina Bello lori iṣẹ takun takun to n ṣe lori ọrọ-aje ipinlẹ naa. Gani Adams ni apero OPU to waye ni Kabba ti jẹ ki ọpọ eeyan to wa nilẹ okeere mọ si nipa ipinlẹ Kogi.


Amọ, o dami loju pe eleyii yoo ṣe iranwọ nipa riran ijọba apapọ lọwọ lori ipese abo to peye nipinlẹ Kogi,'' Iba Gani Adams lo sọ bẹẹ. Aarẹ Onakakafo ko ṣai gboriyin fun gomina Bello lori iṣẹ takun takun to n ṣe lori ọrọ-aje ipinlẹ naa. Gani Adams ni apero OPU to waye ni Kabba ti jẹ ki ọpọ eeyan to wa nilẹ okeere mọ si nipa ipinlẹ Kogi. Iṣẹ awọn ẹṣọ eleto abo Amotekun nilẹ Yoruba Ọgagun ọga awọn Amotekun nilẹ Yoruba, Oloye Adetunji Adeleye ṣalaye lọjọ kinni oṣu kẹfa ọdun 2021 pe ẹṣọ eleto abo naa yoo bẹrẹ si ni maa kaakiri ibode awọn ipinlẹ Yoruba. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oloye Adeleye sọ pe awọn gomina ti pese ọkọ tawọn maa lo fun iṣẹ yii. O tun fikun ọrọ rẹ pe kii ṣe wi pe awọn maa ṣiṣẹ ileeṣẹ aṣọbode.


Iṣẹ awọn ẹṣọ eleto abo Amotekun nilẹ Yoruba Ọgagun ọga awọn Amotekun nilẹ Yoruba, Oloye Adetunji Adeleye ṣalaye lọjọ kinni oṣu kẹfa ọdun 2021 pe ẹṣọ eleto abo naa yoo bẹrẹ si ni maa kaakiri ibode awọn ipinlẹ Yoruba. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Oloye Adeleye sọ pe awọn gomina ti pese ọkọ tawọn maa lo fun iṣẹ yii. O tun fikun ọrọ rẹ pe kii ṣe wi pe awọn maa ṣiṣẹ ileeṣẹ aṣọbode. 'Amotekun nikan kọ lo maa ṣiṣẹ yii, awọn ọlọpaa, DSS ati Civil Defence yoo fọwọ sowọpọ pẹlu wa lati le gbogun tawọn adigunle loju popo. Ṣe ẹ mọ pe idasilẹ Amotekun wa fun iranwọ fawọn agbofinro ni tẹlẹ. Ofin to gbe wa kalẹ sọ pe ibi ti apa ba ti n ro wọn ni ki a ti ba wọn gbe e soke.


'Amotekun nikan kọ lo maa ṣiṣẹ yii, awọn ọlọpaa, DSS ati Civil Defence yoo fọwọ sowọpọ pẹlu wa lati le gbogun tawọn adigunle loju popo. Ṣe ẹ mọ pe idasilẹ Amotekun wa fun iranwọ fawọn agbofinro ni tẹlẹ. Ofin to gbe wa kalẹ sọ pe ibi ti apa ba ti n ro wọn ni ki a ti ba wọn gbe e soke. Awọn eṣọ Amotekun to wa ni ipinlẹ Osun yoo maa ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn to wa ni Oyo, awọn ti ipinlẹ Oyo naa yoo gbera lọ si Ondo, bi a o ṣe maa ṣee niyẹn,'' Oloye Adeleye ṣalaye. ''Amotekun yóò máa ṣọ́ ibodè àwọn ìpínlẹ̀ Yorùbá láti máwọn ọ̀daràn àti ajínigbé. Igbesẹ yii gbaye lati pese abo to munadoko kaakiri ilẹ kaarọ o jiire.''


Awọn eṣọ Amotekun to wa ni ipinlẹ Osun yoo maa ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn to wa ni Oyo, awọn ti ipinlẹ Oyo naa yoo gbera lọ si Ondo, bi a o ṣe maa ṣee niyẹn,'' Oloye Adeleye ṣalaye. ''Amotekun yóò máa ṣọ́ ibodè àwọn ìpínlẹ̀ Yorùbá láti máwọn ọ̀daràn àti ajínigbé. Igbesẹ yii gbaye lati pese abo to munadoko kaakiri ilẹ kaarọ o jiire.'' Ọgagun ẹṣọ Amotekun ipinlẹ Ondo to tun jẹ alaga awọn ọgagun Amoteukun nilẹ Yoruba, Adetunji Adeleye lo fidi ọrọ yii mulẹ.


Ọgagun ẹṣọ Amotekun ipinlẹ Ondo to tun jẹ alaga awọn ọgagun Amoteukun nilẹ Yoruba, Adetunji Adeleye lo fidi ọrọ yii mulẹ.


Sunday Igboho: Ẹgbẹ́ YORNCA ní ìjọba ti kùnà lórí ìpèsè ààbò, Yorùbá fẹ́ ààbò nílànà ìbílẹ̀

Wọn ni ta ba dakẹ, tara ẹni maa n ba ni dakẹ ni, ma fi oko mi se ọna, ọjọ kan soso si ni eeyan maa n kọ. Eyi lo mu ki ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi, Musulumi ati ti ẹsin abalaye to n beere fun idasilẹ Yoruba Nation (YORNCA) se n lọgun fun idande oloye Sunday Adeyemo Igboho ni ahamọ to wa ni ọgba ẹwọn Cotonou lorilẹede Benin. Ẹgbẹ naa ke gbajare bẹẹ lọjọ Ẹti nibi ipade akọroyin ti wọn se nilu Ibadan, ti wọn si n ke tantan pe bi wọn se ju Igboho si ahamọ lodi sofin, o si yẹ ko gba idande kiakia. Ẹgbẹ YORNCA wa ke sawọn oriade, awọn asaaju oloselu atawọn eekan miran nilẹ Yoruba lati tete wa bi Sunday Igboho yoo se ri idande gba lọgan. Wọn ni Igboho ko da ẹsẹ kankan labẹ ofin Naijiria tabi ti awujọ agbaye lati jẹ ki wọn fi si ahamọ, o si ti foju han pe ahamọ to wa tako ofin il yii ati ti agbaye. Ẹgbẹ́ YORNCA wa leri leka pe oun yoo bẹrẹ ipolongo yika gbogbo ipinlẹ to wa nilẹ Yoruba fun idande Sunday Igboho ni ahamọ titi ti wọn yoo fi tu silẹ.


Ẹgbẹ YORNCA wa ke sawọn oriade, awọn asaaju oloselu atawọn eekan miran nilẹ Yoruba lati tete wa bi Sunday Igboho yoo se ri idande gba lọgan. Wọn ni Igboho ko da ẹsẹ kankan labẹ ofin Naijiria tabi ti awujọ agbaye lati jẹ ki wọn fi si ahamọ, o si ti foju han pe ahamọ to wa tako ofin il yii ati ti agbaye. Ẹgbẹ́ YORNCA wa leri leka pe oun yoo bẹrẹ ipolongo yika gbogbo ipinlẹ to wa nilẹ Yoruba fun idande Sunday Igboho ni ahamọ titi ti wọn yoo fi tu silẹ. Ẹ fun wa lasẹ lati daabo bo ara wa nilana ti ibilẹ - YORNCA Aarẹ ẹgbẹ YORNCA ni ijọba apapọ labẹ aarẹ Muhammadu Buhari ko le pese eto aabo to yẹ fun ẹmi ati dukia nitori aikaato awọn ileesẹ agbofinro wa gbogbo. Ẹgbẹ naa  wa n beere asẹ lati daabo bo ilẹ Yoruba lati ipasẹ awọn alaabo ibilẹ laisi abuku, ọyaju, ifiyajẹni tabi idunkooko mọni lọdọ awọn osisẹ agbofinro ti ijọba. Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho lo n jija gbara fun ilẹ Yoruba, to si n doju kọ awọn afurasi darandaran to n jinigbe, paniyan ati afipabanilopọ.


Ẹ fun wa lasẹ lati daabo bo ara wa nilana ti ibilẹ - YORNCA Aarẹ ẹgbẹ YORNCA ni ijọba apapọ labẹ aarẹ Muhammadu Buhari ko le pese eto aabo to yẹ fun ẹmi ati dukia nitori aikaato awọn ileesẹ agbofinro wa gbogbo. Ẹgbẹ naa  wa n beere asẹ lati daabo bo ilẹ Yoruba lati ipasẹ awọn alaabo ibilẹ laisi abuku, ọyaju, ifiyajẹni tabi idunkooko mọni lọdọ awọn osisẹ agbofinro ti ijọba. Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho lo n jija gbara fun ilẹ Yoruba, to si n doju kọ awọn afurasi darandaran to n jinigbe, paniyan ati afipabanilopọ. Amọ nigba to ya, o n beere fun agbekalẹ orilẹede Yoruba, to si ni ọpọ eeyan to n tle lẹyin. Ni ọjọ kinni osu Keje ọdun 2021 ni awọn osisẹ agbofinro DSS lọ sile rẹ ni oru nilu Ibadan, ti wọn si se ikọlu si nipa biba ọpọ dukia olowo iyebiye jẹ, ti eeyan meji si ku. Lẹyin eyi ni wọn ri Igboho ni papakọ ofurufu nilu Cotonou ni ọjọ Kẹrindinlọgbọn osu Keje ọdun 2021, to ni oun fẹ lọ gba itọju lorilẹede Germany amọ ti wọn mu si ahamọ.


Amọ nigba to ya, o n beere fun agbekalẹ orilẹede Yoruba, to si ni ọpọ eeyan to n tle lẹyin. Ni ọjọ kinni osu Keje ọdun 2021 ni awọn osisẹ agbofinro DSS lọ sile rẹ ni oru nilu Ibadan, ti wọn si se ikọlu si nipa biba ọpọ dukia olowo iyebiye jẹ, ti eeyan meji si ku. Lẹyin eyi ni wọn ri Igboho ni papakọ ofurufu nilu Cotonou ni ọjọ Kẹrindinlọgbọn osu Keje ọdun 2021, to ni oun fẹ lọ gba itọju lorilẹede Germany amọ ti wọn mu si ahamọ. O yọju sile ẹjọ amọ wọn ko gba idande rẹ, lati igba naa si lo ti wa ni ahamọ ni ọgba ẹwọn naa, ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ si ti n pe fun idande rẹ.


O yọju sile ẹjọ amọ wọn ko gba idande rẹ, lati igba naa si lo ti wa ni ahamọ ni ọgba ẹwọn naa, ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ si ti n pe fun idande rẹ.


Unknown gunmen attack: Àwọn agbébọn kọlu àgọ́ ọlọ́pàá ní Anambra, wọ́n tún pa ẹ̀ṣọ́ aláàbò kan ní Enugu

Awọn afurasi agbebọn kan ti yibọn pa ọlọpaa mẹrin nilu Obeagu, nijọba ibilẹ Enugu South lọjọ Satide. Ninu fidio kan to n lọ kaakiri ayelujara ni iṣẹlẹ naa ti fọn si igboro aye. Iroyin to n kaakiri n sọ pe nnkan bii agogo mẹta ọsan ni ikọlu to ja si iku fun awọn ọlọpaa naa waye. Iku awọn ọlọpaa yii n waye lẹyin ọjọ kan ti awọn agbebọn kọlu ibudo igbafẹ Meniru street park ni Gariki nipinlẹ Enugu. Ni Ọjọbọ lawọn agbebọn yinbọn pa oluṣọ abo kan ti orukọ rẹ n jẹ Jango. Ninu fidio naa  to n lọ kaakiri, ohun ariwo awọn ero inu ọkọ kan to n kọja ni ibudo ayẹwo awọn ọlọpaa nibi ti wọn ti ṣe afihan oku eeyan kan to wa ninu aṣọ ọlọpaa pẹlu ẹjẹ lara rẹ.


Iku awọn ọlọpaa yii n waye lẹyin ọjọ kan ti awọn agbebọn kọlu ibudo igbafẹ Meniru street park ni Gariki nipinlẹ Enugu. Ni Ọjọbọ lawọn agbebọn yinbọn pa oluṣọ abo kan ti orukọ rẹ n jẹ Jango. Ninu fidio naa  to n lọ kaakiri, ohun ariwo awọn ero inu ọkọ kan to n kọja ni ibudo ayẹwo awọn ọlọpaa nibi ti wọn ti ṣe afihan oku eeyan kan to wa ninu aṣọ ọlọpaa pẹlu ẹjẹ lara rẹ. Awọn to wa lagbegbe naa ṣalaye pe ọkọ Sienna ati Lexus Jeep kan ni awọn agbebọn to kọlu awọn ọlọpaa naa wa lasiko ti wọn fi fẹ kọja nibudo ayẹwo awọn ọlọpaa naa. Ni ọjọ meji si ọjọ ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ni awọn agbebọn kan ti kọlu ibudo ayẹwo awọn ọlpaa kan lagbegbe Timber Shade nilu Enugu ti wọn si pa eeyan mẹrin nibẹ. Iroyin lati ilu Uli lagbegbe Ihiala nipinlẹ Anambra pẹlu ko fararọ pẹlu bi awọn agbebọn kan tun ṣe kọlu agọ ọlọpaa kan nibẹ.


Awọn to wa lagbegbe naa ṣalaye pe ọkọ Sienna ati Lexus Jeep kan ni awọn agbebọn to kọlu awọn ọlọpaa naa wa lasiko ti wọn fi fẹ kọja nibudo ayẹwo awọn ọlọpaa naa. Ni ọjọ meji si ọjọ ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ni awọn agbebọn kan ti kọlu ibudo ayẹwo awọn ọlpaa kan lagbegbe Timber Shade nilu Enugu ti wọn si pa eeyan mẹrin nibẹ. Iroyin lati ilu Uli lagbegbe Ihiala nipinlẹ Anambra pẹlu ko fararọ pẹlu bi awọn agbebọn kan tun ṣe kọlu agọ ọlọpaa kan nibẹ. Alukoro ileeṣẹ ọ̀lọpaa ni ipinlẹ naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ṣugbọn o ni ko si ọlọpaa to ku ninu iṣẹlẹ naa. Agbegbe Ihiala jẹ agbegbe kan ti wahala ati ifigagbaga laarin awọn agbebọn atawọn agbofinro ti n waye. Koda jọ diẹ sẹyin lawọn ologun yinbọn pa awọn agbebọn mẹrin kan ninu aṣọ dudu nigba ti wn gbena woju awọn ologun naa.


Alukoro ileeṣẹ ọ̀lọpaa ni ipinlẹ naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ṣugbọn o ni ko si ọlọpaa to ku ninu iṣẹlẹ naa. Agbegbe Ihiala jẹ agbegbe kan ti wahala ati ifigagbaga laarin awọn agbebọn atawọn agbofinro ti n waye. Koda jọ diẹ sẹyin lawọn ologun yinbọn pa awọn agbebọn mẹrin kan ninu aṣọ dudu nigba ti wn gbena woju awọn ologun naa. Ọmọogun kan naa ku sinu iṣẹlẹ naa. Oniruuru ikọlu awọn agbebọn lo n waye agbegbe Ekwulobia ati Ihiala nipinlẹ Anambra lẹnu lọwọlọwọ yii ti awọn agbofinro si n gbiyanju lati wa ọwọ wọn wa silẹ. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, lasiko eto idibo sipo gomina nipinlẹ Anambra lọdun 2021, idibo ko waye lagbegbe ijọba ibilẹ Ihiala lọj ti wọn kọkọ mu fun idibo nitoru ibẹrubojo lori ọrọ abo.


Ọmọogun kan naa ku sinu iṣẹlẹ naa. Oniruuru ikọlu awọn agbebọn lo n waye agbegbe Ekwulobia ati Ihiala nipinlẹ Anambra lẹnu lọwọlọwọ yii ti awọn agbofinro si n gbiyanju lati wa ọwọ wọn wa silẹ. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, lasiko eto idibo sipo gomina nipinlẹ Anambra lọdun 2021, idibo ko waye lagbegbe ijọba ibilẹ Ihiala lọj ti wọn kọkọ mu fun idibo nitoru ibẹrubojo lori ọrọ abo. Wọn sun idibo nibẹ si ọsẹ keji to tẹle e. Eto abo mẹhẹ pupọ lẹkun ila oorun orilẹede Naijiria pupọ lọdun 2021. Lara awọn ohun to n tigi bọ oju eto abo lẹkun naa ni ijinigbepawo, ikọlu awọn agọ ọlọpaa, ajọ eleto idibo, igbenipa, iklu awọn ọgba ẹwọn atawọn ileeṣẹ gbogbo to jẹ tijọba.


Wọn sun idibo nibẹ si ọsẹ keji to tẹle e. Eto abo mẹhẹ pupọ lẹkun ila oorun orilẹede Naijiria pupọ lọdun 2021. Lara awọn ohun to n tigi bọ oju eto abo lẹkun naa ni ijinigbepawo, ikọlu awọn agọ ọlọpaa, ajọ eleto idibo, igbenipa, iklu awọn ọgba ẹwọn atawọn ileeṣẹ gbogbo to jẹ tijọba.


Plights of Widows in Nigeria: Abosede Ilori ní N16,000 ni òun ń gbà fi tọ́jú ọmọ méjì

Kii se ohun to dara lati jẹ opo, ka maa sẹsẹ sọ pe ki obinrin tabi ọkunrin di opo ni kekere. Se itọju awọn ọmọ la wo ni tabi ti opo gangan ti ko ni olutọju mọ abi ti gbigbọ bukata inu ile ti ko to nigba ti oju mẹrin n pese owo ninu ile, to wa di ti oju meji. Bi ọrọ se ri gan ree pẹlu abilekọ kan, Abosede Lydia Ilori to di opo ni kekere lai pe ẹni ogoji ọdun, to si padanu ọkọ rẹ ni ọsẹ meji pere to bi ọmọ keji. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ nipa bo se padanu ọkọ rẹ, Segun, lairo tẹlẹ, Abosede ro, ilẹ kun, to fi mọ bi igbe aye se nira fun pẹlu ọmọ meji ti ọkọ rẹ fi silẹ fun lati maa tọju. Nigba to n salaye bi ọkọ rẹ se ku, Abosede ni burẹdi ni ọkọ oun l ra ni alẹ nibi ti ko jinna sile ti awọn n gbe. O ni isẹlẹ naa waye ni ọsẹ kan pere lẹyin ti awọn se ikomọjade ọmọ rẹ keji to bi fun ọkunrin naa.


Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ nipa bo se padanu ọkọ rẹ, Segun, lairo tẹlẹ, Abosede ro, ilẹ kun, to fi mọ bi igbe aye se nira fun pẹlu ọmọ meji ti ọkọ rẹ fi silẹ fun lati maa tọju. Nigba to n salaye bi ọkọ rẹ se ku, Abosede ni burẹdi ni ọkọ oun l ra ni alẹ nibi ti ko jinna sile ti awọn n gbe. O ni isẹlẹ naa waye ni ọsẹ kan pere lẹyin ti awọn se ikomọjade ọmọ rẹ keji to bi fun ọkunrin naa. O ni sadede ni awọn eeyan kan n gba geeti ile awọn, ti oun si ro pe awọn adigunjale ni wọn fẹ wọle. “Ẹru ti ba emi ati aburo ọkọ ta wa ninu ile, ti a si kọ lati si geeti fun wọn tori a lero pe awọn adigunjale lo de lai mọ pe aajo ọkọ mi ni wọn wa se. Se ni awọn eeyan naa fi tipa si geeti wa, ti wọn si n pariwo pe ki n jade, wọn ti sa ọkọ mi.


O ni sadede ni awọn eeyan kan n gba geeti ile awọn, ti oun si ro pe awọn adigunjale ni wọn fẹ wọle. “Ẹru ti ba emi ati aburo ọkọ ta wa ninu ile, ti a si kọ lati si geeti fun wọn tori a lero pe awọn adigunjale lo de lai mọ pe aajo ọkọ mi ni wọn wa se. Se ni awọn eeyan naa fi tipa si geeti wa, ti wọn si n pariwo pe ki n jade, wọn ti sa ọkọ mi. Se ni mo ba ọkọ mi nilẹ, to n japoro, ta si gbe digba-digba lọ sile iwosan fun itọju nitori ẹjẹ ti bo gbogbo ara rẹ.” Abosede salaye pe ẹyin ni wọn ti sa ọkọ oun ni ada, ti dokita si ni o ti se akoba fun egungun ẹyin rẹ. O ni ọkọ oun ko le gbe ọwọ ati ẹsẹ lati rin nile iwosan lati igba ti awọn ti gbe de ibẹ, to si n jẹ irora. “A se isẹ abẹ fun, ti oju egbo ẹyin rẹ si jinna amọ sibẹ se lo n pariwo pe oju egbo to ti jinna naa n ta oun.