Ko pẹ sigba naa l'awọn mọlẹbi gba ipe wí pe o jọ pe wọn ri oku ọmọ wọn nile itura kan. Nise lawọn ọlọpaa lọ gbe oku naa ṣugbọn wọn ko le sọ oku tii ṣe nitori ko si idanimọ kankan lara rẹ titi di igba ti awọn mọlẹbi sọ pe ọmọ awọn ni. Iroyin to  n tẹwa lọwọ fi han pe awọn oṣoju mi koro ni akẹkọọ yi ati ọrẹ rẹ obinrin kan ni wọn jijọ san owo  oorun ọjọ meji ni ile itura. Ṣugbọn wọn ni ọrẹ rẹ nikan lo da jade kuro lọjọ keji. Wọn ni bi ọrẹ rẹ ṣe n jade, niṣe lo wọ aṣọ rẹ,to si gbe baagi ati kaadi idanimọ rẹ pẹlu. A tun gbọ pe o ko kọkọrọ iyara to sun lọwọ lọ to sí tilẹkun pa. Awọn oṣiṣẹ ile itura pada si ilẹkùn pada pẹlu kọkọrọ mii to wa lọwọ wọn. Iyalẹnu lo jẹ fún wọn nigba ti wọn ba oku akẹkọọ yi ni ihoho omoluabi ninu agbara ẹjẹ lori ibusun.


Priscila Tsegah CCTV: Ikú akẹ́kọ̀ọ́ ẹni ọdún 23, irú kí ló ṣẹlẹ̀ tí ọlópàá fí ba oku rẹ̀ nílé ìtura?

Wọn ni bi ọrẹ rẹ ṣe n jade, niṣe lo wọ aṣọ rẹ,to si gbe baagi ati kaadi idanimọ rẹ pẹlu. A tun gbọ pe o ko kọkọrọ iyara to sun lọwọ lọ to sí tilẹkun pa. Awọn oṣiṣẹ ile itura pada si ilẹkùn pada pẹlu kọkọrọ mii to wa lọwọ wọn. Iyalẹnu lo jẹ fún wọn nigba ti wọn ba oku akẹkọọ yi ni ihoho omoluabi ninu agbara ẹjẹ lori ibusun. Kia ni wọn pe awọn agbofinro ti ayẹwo si fi hàn pe wọn gun lọbẹ ninu ni Awọn agbofinro Ghana bẹrẹ iwadii ti wọn sì fi fónrán fídíò awọn ọrẹ mejeeji ṣọwọ́ sí araalu. Price Tsegah to jẹ mọlẹbi arabinrin yi sọ pe awọn fura si ọrẹ rẹ ti wọn jijọ lọ sí ilé itura. Amọ ṣá awọn ọlọpaa ko ti darukọ ẹnikẹni pe ọ mọ nipa isekupaniyan yi.


Kia ni wọn pe awọn agbofinro ti ayẹwo si fi hàn pe wọn gun lọbẹ ninu ni Awọn agbofinro Ghana bẹrẹ iwadii ti wọn sì fi fónrán fídíò awọn ọrẹ mejeeji ṣọwọ́ sí araalu. Price Tsegah to jẹ mọlẹbi arabinrin yi sọ pe awọn fura si ọrẹ rẹ ti wọn jijọ lọ sí ilé itura. Amọ ṣá awọn ọlọpaa ko ti darukọ ẹnikẹni pe ọ mọ nipa isekupaniyan yi.


Dibu Ojerinde: Ìdí ti ICPC fi fi panpẹ́ ọba mú ọ̀gá àgbà àjọ Jamb tẹ́lẹ̀ rí.

Àjọ tó n ri sí ìwà àjẹbánu ní Nàìjíríà ti fi panpẹ́ ọba mú alákoso àgbà fún àjọ tó n rí sí ìdáwò ìgbàníwọlé si fásitì (JAMB) tẹ́lẹ̀ rí ọjọ̀gbọ́n Dibu Ojerinde. Wọ́n fi ẹ̀sùn kan pé ó ṣe owó ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún mílíọ̀nù  náírà mọ́kumọ̀ku lásìkò tó n ṣe adari àjọ JAMB. Ọjọ́ ajé ni ikọ̀ ICPC mú Dibu Ojerinde ni ìlú Abuja pé ó kó owó Jamb àti Neco jẹ́. Wọn ti ti mọ́ àgọ́ ICPC fún ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò fún oníruurú ẹ̀sùn to fi mọ́ pípe ara ẹni ti ǹkan ti kò jẹ́, ṣíṣi agbára lò, kíko owo ilú pama lanà àìtọ́, àisan owó orí àti píparọ fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba. Wọ́n tun fẹ̀sùn kán péó n gbé kọngila irọ́ fún ilẹ́ iṣẹ́ Shell ti kò si ọ̀nà láti wádìí. Gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde ti ICPC fi síta lọ́sàn òní láti ọwọ́ agbẹ̀nusọ rẹ̀, Azuka Ogugua, ó ni Ojerinde gbé kọngila láti pèsè lẹ́ẹ̀dì àti ìrésà ni irínwo àbọ̀ mílíọ̀nù naira fun ìkọ̀ọ̀kan fún ilé iṣẹ́ Double 07 Concept Limited àti Pristine Global Ltd láàrín 2013 àti 2014 lásìkò tó jẹ́ adarí Jamb.


Wọn ti ti mọ́ àgọ́ ICPC fún ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò fún oníruurú ẹ̀sùn to fi mọ́ pípe ara ẹni ti ǹkan ti kò jẹ́, ṣíṣi agbára lò, kíko owo ilú pama lanà àìtọ́, àisan owó orí àti píparọ fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba. Wọ́n tun fẹ̀sùn kán péó n gbé kọngila irọ́ fún ilẹ́ iṣẹ́ Shell ti kò si ọ̀nà láti wádìí. Gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde ti ICPC fi síta lọ́sàn òní láti ọwọ́ agbẹ̀nusọ rẹ̀, Azuka Ogugua, ó ni Ojerinde gbé kọngila láti pèsè lẹ́ẹ̀dì àti ìrésà ni irínwo àbọ̀ mílíọ̀nù naira fun ìkọ̀ọ̀kan fún ilé iṣẹ́ Double 07 Concept Limited àti Pristine Global Ltd láàrín 2013 àti 2014 lásìkò tó jẹ́ adarí Jamb. Àjọ náà tún sọ pé, kò sí ẹ̀rí pé àwọn ilé iṣẹ́ náà pèsè àwọn ǹkan náà, bákan náà ni kò si ẹni tó ri agbaṣẹ́ṣe ọ̀hún Bákan náà ni ó tún gbé iṣẹ́ fún Solid Figures Limited, Holywalk Limited àti àwọn ilé iṣẹ́ míìràn tí kò si sí ẹni to le tọ́ka sí ṣíṣe rẹ̀. "Ọ̀jọ̀gbọ́n Ojerinde wà ni àgọ́ wa, à ko sì ni pẹ́ gbe lọ sí ilé ẹjọ́ tí a bá ti pari ìwádìí wa." Tí ẹ ò bá gbàgbọ́ ìjọba àpapọ ti gba àwọn ǹkan iní rẹ̀ lẹ́yin adájọ́ Ijeoma Ojukwu dá ẹjọ́ pé ki wọ́n gba ǹkan ìní rẹ̀.


Àjọ náà tún sọ pé, kò sí ẹ̀rí pé àwọn ilé iṣẹ́ náà pèsè àwọn ǹkan náà, bákan náà ni kò si ẹni tó ri agbaṣẹ́ṣe ọ̀hún Bákan náà ni ó tún gbé iṣẹ́ fún Solid Figures Limited, Holywalk Limited àti àwọn ilé iṣẹ́ míìràn tí kò si sí ẹni to le tọ́ka sí ṣíṣe rẹ̀. "Ọ̀jọ̀gbọ́n Ojerinde wà ni àgọ́ wa, à ko sì ni pẹ́ gbe lọ sí ilé ẹjọ́ tí a bá ti pari ìwádìí wa." Tí ẹ ò bá gbàgbọ́ ìjọba àpapọ ti gba àwọn ǹkan iní rẹ̀ lẹ́yin adájọ́ Ijeoma Ojukwu dá ẹjọ́ pé ki wọ́n gba ǹkan ìní rẹ̀. Ọjẹrinde ni adari àjọ Jamb lọ́dun 2007 si 2016 sùgbọ́n lẹ́yìn tó kúrò ni Ishaq Oloyede kó bílíọ̀nù márùn náírà fún ìjọba owó ti Oloyede ko kó fun ìjọba ni ọdún mẹ́sàn to fi ṣe àdarí àjọ náà.


Ọjẹrinde ni adari àjọ Jamb lọ́dun 2007 si 2016 sùgbọ́n lẹ́yìn tó kúrò ni Ishaq Oloyede kó bílíọ̀nù márùn náírà fún ìjọba owó ti Oloyede ko kó fun ìjọba ni ọdún mẹ́sàn to fi ṣe àdarí àjọ náà.


Niger Attack: Ìjọ̀ba kéde ọjọ́ mẹ́ta láti dárò àwọn èèyàn tó jáláìsí nínú ìkọlù náà

O kere tan, eeyan mejidinlọgọta ti jade laye lorilẹede Niger lasiko ti ikọ agbebọna kan kọlu awọn agbegbe to paala pẹlu orilẹede Mali. Awọn agbebọn naa lo sina ibọn bolẹ sara ọkọ mẹrin to n ko awọn ero pada lati ọja lagbegbe Tillaberi. Lọwọlọwọ bayii, ko si ikọ adunkoomọni kankan to tii jade sita pe oun lo wa nidi ikọlu naa. Amọ sa, ikọ ajijagbara meji lo n ba orilẹede Niger soro bayii, ọkan ninu wọn lo wa niwọ oorun orilẹede naa lẹba ilẹ Mali ati Burkina Faso. Ikọ ajijagbara keji lo wa ni ila oorun guusu ilẹ Niger nibi to ti paala pẹlu orilẹede wa Naijiria. Atẹjade kan ti ijọba ilẹ Niger ka sita lori mohunmaworan ilẹ naa salaye pe "ọpọ agbebọn to dimọra, ti ẹnikẹni ko si damọ lo kọlu ọkọ mẹrin to n ko ero bọ lati ọja Banibangou pada wa si abule Chinedogar ati Darey-Daye.


Amọ sa, ikọ ajijagbara meji lo n ba orilẹede Niger soro bayii, ọkan ninu wọn lo wa niwọ oorun orilẹede naa lẹba ilẹ Mali ati Burkina Faso. Ikọ ajijagbara keji lo wa ni ila oorun guusu ilẹ Niger nibi to ti paala pẹlu orilẹede wa Naijiria. Atẹjade kan ti ijọba ilẹ Niger ka sita lori mohunmaworan ilẹ naa salaye pe "ọpọ agbebọn to dimọra, ti ẹnikẹni ko si damọ lo kọlu ọkọ mẹrin to n ko ero bọ lati ọja Banibangou pada wa si abule Chinedogar ati Darey-Daye. Lẹyin ikọlu wọn, eeyan mejidinlọgọta lo jade laye, ọkan fara pa, ti ọpọ ounjẹ onihoro si sofo danu, bakan naa ni wọn jo ọpọ ọkọ nina, ti wọn si tun gba ọkọ meji sọdọ." Ijọba Niger wa kede ọjọ mẹta fun idaro awọn eeyan to jalaisi lorilẹede naa lati ipasẹ ikọlu ọhun, bẹrẹ lati oni Ọjọru. Atẹjade naa wa rọ awọn araalu lati maa fi oju sọri pupọ, ki wọn si maa sọrọ sita pẹlu ipinnu ọkan lati tako iwa ọdaran ni gbogbo ọna.


Lẹyin ikọlu wọn, eeyan mejidinlọgọta lo jade laye, ọkan fara pa, ti ọpọ ounjẹ onihoro si sofo danu, bakan naa ni wọn jo ọpọ ọkọ nina, ti wọn si tun gba ọkọ meji sọdọ." Ijọba Niger wa kede ọjọ mẹta fun idaro awọn eeyan to jalaisi lorilẹede naa lati ipasẹ ikọlu ọhun, bẹrẹ lati oni Ọjọru. Atẹjade naa wa rọ awọn araalu lati maa fi oju sọri pupọ, ki wọn si maa sọrọ sita pẹlu ipinnu ọkan lati tako iwa ọdaran ni gbogbo ọna. Ijọba apapọ ti ke si awọn ọmọ Naijiria lati fi ọwọ gidi mu eto abo ara wọn gẹgẹ bii ọna kan gboogi lati fopin si awọn ikọlu to n waye si awọn akẹkọọ. Minisita abẹle fun eto ẹkọ, Chukwuemeka Nwajiuba lo sọ ọrọ naa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu awọn akọroyin lọjọ Aje, nibi to ti sọ pe ko ṣeeṣe ki ijọba dabo bo gbogbo ile ẹkọ to wa ni Naijiria. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ijọba apapọ ti sọ fun awọn ile ẹkọ lati maa fi gbogbo ohun to jọ mọ ọrọ abo to awọn agbofinro leti.


Ijọba apapọ ti ke si awọn ọmọ Naijiria lati fi ọwọ gidi mu eto abo ara wọn gẹgẹ bii ọna kan gboogi lati fopin si awọn ikọlu to n waye si awọn akẹkọọ. Minisita abẹle fun eto ẹkọ, Chukwuemeka Nwajiuba lo sọ ọrọ naa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu awọn akọroyin lọjọ Aje, nibi to ti sọ pe ko ṣeeṣe ki ijọba dabo bo gbogbo ile ẹkọ to wa ni Naijiria. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ijọba apapọ ti sọ fun awọn ile ẹkọ lati maa fi gbogbo ohun to jọ mọ ọrọ abo to awọn agbofinro leti. Ninu ifọrọwerọ ọhun, ni wọn ti beere lọwọ minisita naa pe, ki ni ohun gan pato ti ijọba n ṣe lati dabo bo awọn ile ẹkọ lọwọ awọn janduku to n kọlu wọn lemọlemọ. O ni "eto aabo ṣe pataki lootọ, o si jẹ ohun to jẹ awọn araalu logun, ṣugbọn ijọba ko le daabo bo gbogbo ile." "Oju ni alakan fi n ṣori, nitori naa ni a ṣe sọ fun awọn ile ẹkọ nibikibi ti wọn ba wa pe, ti wọn ba kofiri ohun to le ṣakoba fun ẹmi ati dukia wọn, ki wọn tete fi to awọn agbofinro leti."


Ninu ifọrọwerọ ọhun, ni wọn ti beere lọwọ minisita naa pe, ki ni ohun gan pato ti ijọba n ṣe lati dabo bo awọn ile ẹkọ lọwọ awọn janduku to n kọlu wọn lemọlemọ. O ni "eto aabo ṣe pataki lootọ, o si jẹ ohun to jẹ awọn araalu logun, ṣugbọn ijọba ko le daabo bo gbogbo ile." "Oju ni alakan fi n ṣori, nitori naa ni a ṣe sọ fun awọn ile ẹkọ nibikibi ti wọn ba wa pe, ti wọn ba kofiri ohun to le ṣakoba fun ẹmi ati dukia wọn, ki wọn tete fi to awọn agbofinro leti." Nwajiuba sọ pe gbogbo ile ẹkọ to wa n Naijiria, yala ti ijọba ni tabi ti aladani, lo ni odi, ṣugbọn eyii ko da nnkan ti awọn awọn eeyan naa ko ba le maa ṣọ ara wọn. O ni "o yẹ ki awọn eeyan maa ṣọ ara wọn, ki wọn si mu eto aabo wọn lọkunkundun, bẹẹ si ni ki wọn tete maa ke sawọn agbofinro ti wọn ba kofiri ohun to le fi wọn sinu ewu." Ẹwẹ, ijọba ipinlẹ Kaduna ti sọ pe awọn olukọ mẹta pere ni awọn janduku kan ji gbe nile ẹkọ alakọbẹrẹ UBE to wa ni Magajin, iyẹn ni ijọba ibilẹ Brinin Gwari, nipinlẹ naa.


Nwajiuba sọ pe gbogbo ile ẹkọ to wa n Naijiria, yala ti ijọba ni tabi ti aladani, lo ni odi, ṣugbọn eyii ko da nnkan ti awọn awọn eeyan naa ko ba le maa ṣọ ara wọn. O ni "o yẹ ki awọn eeyan maa ṣọ ara wọn, ki wọn si mu eto aabo wọn lọkunkundun, bẹẹ si ni ki wọn tete maa ke sawọn agbofinro ti wọn ba kofiri ohun to le fi wọn sinu ewu." Ẹwẹ, ijọba ipinlẹ Kaduna ti sọ pe awọn olukọ mẹta pere ni awọn janduku kan ji gbe nile ẹkọ alakọbẹrẹ UBE to wa ni Magajin, iyẹn ni ijọba ibilẹ Brinin Gwari, nipinlẹ naa. Kọmiṣọna to n ri si eto abo abẹlẹ, Samuel Aruwan sọ nibi ipade awọn akọroyin kan pe awọn janduku ọhun ko ri akẹkọọ kankan gbe lọ. O ti to ọjọ mẹta kan ti awọn ajinigbe ti kọju si awọn akẹkọọ, paapaa labegbe oke ọya, eyii to ti fa ibẹru si ọkan ọpọ obi ati akẹkọọ lati lọ sile ẹkọ. Awọn janduku agbebọn ti ji awọn akẹkọọbinrin meji fasiti Olabisi Onabajo to wa ni niluu Ayetoro, ni ijọba ibilẹ Ariwa Yewa nipinlẹ Ogun.


Kọmiṣọna to n ri si eto abo abẹlẹ, Samuel Aruwan sọ nibi ipade awọn akọroyin kan pe awọn janduku ọhun ko ri akẹkọọ kankan gbe lọ. O ti to ọjọ mẹta kan ti awọn ajinigbe ti kọju si awọn akẹkọọ, paapaa labegbe oke ọya, eyii to ti fa ibẹru si ọkan ọpọ obi ati akẹkọọ lati lọ sile ẹkọ. Awọn janduku agbebọn ti ji awọn akẹkọọbinrin meji fasiti Olabisi Onabajo to wa ni niluu Ayetoro, ni ijọba ibilẹ Ariwa Yewa nipinlẹ Ogun. Agbẹnusọ fu ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi sọ fun BBC Yoruba pe, ni bii ago mẹsan abọ alẹ ọjọ Aiku ọjọ kẹrinla oṣu kẹta ọdun 2021 yii ni wọn ji awọn akẹkọọ naa gbe nigba ti wọn n pada si ile wọn. Ọgbẹni Oyeyemi ṣalaye pe aaya bẹ silẹ, o bẹ sare ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi ṣe nitori iṣẹ iwadii ti bẹrẹ ni pẹru lati awọn akẹkọọ naa ri. ''Ọga ọlọpaa ilu Ayetoro gan an lo dari akitiyan ileeṣẹ ọlọpaa lati wa awọn akẹkọnbinrin naa rii.


Agbẹnusọ fu ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi sọ fun BBC Yoruba pe, ni bii ago mẹsan abọ alẹ ọjọ Aiku ọjọ kẹrinla oṣu kẹta ọdun 2021 yii ni wọn ji awọn akẹkọọ naa gbe nigba ti wọn n pada si ile wọn. Ọgbẹni Oyeyemi ṣalaye pe aaya bẹ silẹ, o bẹ sare ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi ṣe nitori iṣẹ iwadii ti bẹrẹ ni pẹru lati awọn akẹkọọ naa ri. ''Ọga ọlọpaa ilu Ayetoro gan an lo dari akitiyan ileeṣẹ ọlọpaa lati wa awọn akẹkọnbinrin naa rii. Awọn ọlọpaa kogberegbe naa ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun, a si gbagbọ pe a o ri awọn akẹkọọ naa laipẹ,'' agbẹnusọ ọlọpaa ṣalaye. Nigba ti BBC Yoruba beere bo ya otitọ ni pe awọn agbebọn ọhun n beere fun aadọta miliọnu owo naira lati fi awọn akẹkọọ naa silẹ, Ọgbẹni Oyeyemi ni oun ko ni fẹ sọrọ lori rẹ. O ni ọrọ lori owofun awọn ajinigbe le ṣakoba fun iwadii ileeṣẹ ọlọpaa to n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ naa.


Awọn ọlọpaa kogberegbe naa ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun, a si gbagbọ pe a o ri awọn akẹkọọ naa laipẹ,'' agbẹnusọ ọlọpaa ṣalaye. Nigba ti BBC Yoruba beere bo ya otitọ ni pe awọn agbebọn ọhun n beere fun aadọta miliọnu owo naira lati fi awọn akẹkọọ naa silẹ, Ọgbẹni Oyeyemi ni oun ko ni fẹ sọrọ lori rẹ. O ni ọrọ lori owofun awọn ajinigbe le ṣakoba fun iwadii ileeṣẹ ọlọpaa to n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ naa.


Chibok Girls: Kà nípa àwọn ìjínigbé akẹ́kọ̀ọ́ míràn tó wáyé ní Nàìjíríà lẹ́yìn ti Chibok

O ti pe ọdun meje bayi ti ijinigbe awọn akẹkọbinrin ile iwe girama Chibok ni ipinlẹ Borno ti waye. Ọjọ naa ree bi ana loju awọn ti ko padanu ọmọ, ṣugbọn lọdọ awọn obi ati mọlẹbi awọn to ọmọ to dawati, ibanujẹ ojojumọ ni wọn n ba sun, ba ji. Bo tilẹ jẹ wi pe pupọ ninu awọn akẹkọọ ọrinlenigbadinkan (279) ti wọn ji gbe, lo ti ribi sa mọ awọn ajinigbe lọwọ tabi ti ijọba doola wọn, amọ o si le ni ọgọrun akẹkọọ to wa ninu ide Boko Haram. Ninu atẹjade kan ti Amnesty International fi sita lori ọrọ  yii, wọn bẹnu atẹ lu ijọba Naijiria. Wọn ni o ṣe ni laanu pe aimọye akẹkọọ Naijiria lo di awati nitori ijọba ko ri bi ojuṣe wọn lati daabo bo wọn. Laarin oṣu Kejila ọdun 2020 si oṣu Kẹta ọdun 2021, wọn ti kede ijinigbe lawọn ileewe marun un to kere tan lẹkun ariwa Naijria.


Ninu atẹjade kan ti Amnesty International fi sita lori ọrọ  yii, wọn bẹnu atẹ lu ijọba Naijiria. Wọn ni o ṣe ni laanu pe aimọye akẹkọọ Naijiria lo di awati nitori ijọba ko ri bi ojuṣe wọn lati daabo bo wọn. Laarin oṣu Kejila ọdun 2020 si oṣu Kẹta ọdun 2021, wọn ti kede ijinigbe lawọn ileewe marun un to kere tan lẹkun ariwa Naijria. Ifoya ijinigbe mii gẹgẹ bi Amnesty International ti ṣe sọ, ti mu ki wọn ti awọn ileewe bii ẹgbẹta miran pa lagbegbe ọhun. Amnesty ni ko si ijiya fawọn ikọ Boko Haram to ji awọn ọmọ gbe, bẹẹ si ni awọn alaṣẹ kuna lọpọ igba lati daabo bo awọn ileẹkọ toun ti iṣẹlẹ ijinigbe nibẹ. Lori ọrọ ijinigbe yii, a ni ki a ṣagbeyẹwo awọn ijinigbe akẹkọọ mii to waye lẹyin ti Chibok.


Ifoya ijinigbe mii gẹgẹ bi Amnesty International ti ṣe sọ, ti mu ki wọn ti awọn ileewe bii ẹgbẹta miran pa lagbegbe ọhun. Amnesty ni ko si ijiya fawọn ikọ Boko Haram to ji awọn ọmọ gbe, bẹẹ si ni awọn alaṣẹ kuna lọpọ igba lati daabo bo awọn ileẹkọ toun ti iṣẹlẹ ijinigbe nibẹ. Lori ọrọ ijinigbe yii, a ni ki a ṣagbeyẹwo awọn ijinigbe akẹkọọ mii to waye lẹyin ti Chibok. Nilu Kankara lawọn ajingbe ti jin akẹkọọ to le ni ọọdunrun gbe lọjọ Kọkanla oṣu Kejila ọdun 2020. Awọn akẹkọkunrin wọn yi pada gba itusilẹ ṣugbọn wahala ati iporuru ọkan to ko ba awọn obi ati araalu kọja afẹnusọ. Iṣẹlẹ yi mu ki awọn ijọba Kano, Zamfara,Jigawa ati Katsina gbe ilkun awọn ileewe ti pa ni kiakia.


Nilu Kankara lawọn ajingbe ti jin akẹkọọ to le ni ọọdunrun gbe lọjọ Kọkanla oṣu Kejila ọdun 2020. Awọn akẹkọkunrin wọn yi pada gba itusilẹ ṣugbọn wahala ati iporuru ọkan to ko ba awọn obi ati araalu kọja afẹnusọ. Iṣẹlẹ yi mu ki awọn ijọba Kano, Zamfara,Jigawa ati Katsina gbe ilkun awọn ileewe ti pa ni kiakia. Laarin awọn janduku ati ikọ Boko Haram, niṣe ni wọn n ṣe fakinfa pe awọn lawọn ji awọn akẹkọọ naa gbe. Ipinlẹ Niger ni ileewe yi naa wa ni owurọ kutu lawọn ajinigbe si gbe awọn akẹkọọ nibẹ lọj Ktadinlogun oṣu Keji 2021. Oṣu kan lẹyin iṣẹlẹ Kankara ni ti Kagara waye awọn agbebọn lo si ji awọn akẹkọọ yi gbe.


Laarin awọn janduku ati ikọ Boko Haram, niṣe ni wọn n ṣe fakinfa pe awọn lawọn ji awọn akẹkọọ naa gbe. Ipinlẹ Niger ni ileewe yi naa wa ni owurọ kutu lawọn ajinigbe si gbe awọn akẹkọọ nibẹ lọj Ktadinlogun oṣu Keji 2021. Oṣu kan lẹyin iṣẹlẹ Kankara ni ti Kagara waye awọn agbebọn lo si ji awọn akẹkọọ yi gbe. Lọjọ Kẹtadinlọgbọn oṣu Keji ni wọn gba itusilẹ. Ileewe meji ni awọn agbebọn ṣe ikọlu si ni ipinlẹ Kaduna nibi ti Gomina Nasir El Rufai ti n ṣe akoso to fi mọ Federal College of Forestry Mechanization nibi ti wọn ti gbe akẹkọọ ọgbọn. Ni ọjọ Kọkanla oṣu Kẹta ni wọn ji wọn gbe.Ibi ti wọn ti ji wọn ko si jina si ileeṣẹ awọn ọmọogun Naijiria.


Lọjọ Kẹtadinlọgbọn oṣu Keji ni wọn gba itusilẹ. Ileewe meji ni awọn agbebọn ṣe ikọlu si ni ipinlẹ Kaduna nibi ti Gomina Nasir El Rufai ti n ṣe akoso to fi mọ Federal College of Forestry Mechanization nibi ti wọn ti gbe akẹkọọ ọgbọn. Ni ọjọ Kọkanla oṣu Kẹta ni wọn ji wọn gbe.Ibi ti wọn ti ji wọn ko si jina si ileeṣẹ awọn ọmọogun Naijiria. Kete tawọn ajinigbe yi gbe awọn akẹkọọ naa ni wn fi fọnran fidio sita nibi ti wọn ti n fi iya jẹ awọn akẹkọọ naa. Gẹgẹ bi iroyin to tẹwa lọwọ, nkan bi mẹtala awọn akẹkọọ yi lo ti ribi gba itusilẹ tawọn iyoku si yi wa ni ahamọ. Awọn eyi ti a  kọ yi nikan kọ lo ṣẹlẹ ṣugbọn eyi taa ye gba wa lati kọ ree.


Kete tawọn ajinigbe yi gbe awọn akẹkọọ naa ni wn fi fọnran fidio sita nibi ti wọn ti n fi iya jẹ awọn akẹkọọ naa. Gẹgẹ bi iroyin to tẹwa lọwọ, nkan bi mẹtala awọn akẹkọọ yi lo ti ribi gba itusilẹ tawọn iyoku si yi wa ni ahamọ. Awọn eyi ti a  kọ yi nikan kọ lo ṣẹlẹ ṣugbọn eyi taa ye gba wa lati kọ ree. Titi di baa ṣe n kọ iroyin yi, awọn akẹkọọ Chibok to ku si wa ni ahamọ.


Titi di baa ṣe n kọ iroyin yi, awọn akẹkọọ Chibok to ku si wa ni ahamọ.


OAU Ile Ife: Àwọn nǹkan tó ka akẹ́kọ̀ọ́ fásitì OAU Ile Ife, Emmanuel Adedeji láya ló mú kó gbẹ̀mí ara rẹ̀

Iroyin jade lọjọ Iṣẹgun pe akẹkọọ onipele keji ẹka eto ẹkọ nipa iṣakoso ati iṣiro owo ni fasiti Ọbafẹmi Awolọwọ, OAU ni ilu Ile Ifẹ ni ipinlẹ Ọṣun ti gba ẹmi ara rẹ. Akẹkọọ naa ti wọn pe orukọ rẹ ni Emmanuel Adedeji gba ẹmi ara rẹ lẹyin ti wọn ni o gbe oku apakokoro jẹ. Ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu BBC News Yoruba, alukoro ileewe fasiti OAU, Ọgbẹni Abiọdun Ọlarewaju ṣalaye pe lootọ ni iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ati pe o ṣeeṣe ki o jẹ pe nnkan kan lo ka ọmọdekunrin naa laya to fi igbesẹ naa. Alukoro naa fi kun un pe lootọ awọn alaṣẹ ileewe naa ko lee sọ boya ẹkọ rẹ ni, nitori pe ko si akọsilẹ kankan to fihan pe o ni iṣoro lẹnu ẹkọ rẹ tabi maaki to n gba' Koda, o ni  o lee jẹ ohun to n lọ layika rẹ to yatọ si eto ẹkọ. Gẹgẹ bi Alukoro naa ṣe tun ṣalaye siwaju pe awọn alaṣẹ ileewe naa ti ranṣẹ si awọn obi rẹ ti wọn si ti bawọn kẹdun lori iku ọmọ wọn. O ni akẹkọọ naa ni abigbẹyin awọn obi rẹ, baba rẹ ti ku, bẹlni iya ati ẹgbọn rẹ ni wọn n tọọ.


Alukoro naa fi kun un pe lootọ awọn alaṣẹ ileewe naa ko lee sọ boya ẹkọ rẹ ni, nitori pe ko si akọsilẹ kankan to fihan pe o ni iṣoro lẹnu ẹkọ rẹ tabi maaki to n gba' Koda, o ni  o lee jẹ ohun to n lọ layika rẹ to yatọ si eto ẹkọ. Gẹgẹ bi Alukoro naa ṣe tun ṣalaye siwaju pe awọn alaṣẹ ileewe naa ti ranṣẹ si awọn obi rẹ ti wọn si ti bawọn kẹdun lori iku ọmọ wọn. O ni akẹkọọ naa ni abigbẹyin awọn obi rẹ, baba rẹ ti ku, bẹlni iya ati ẹgbọn rẹ ni wọn n tọọ. Alukoro fasiti OAU naa wa rọ araalu lati maa gba awọn ọdọ to ba wa layika wọn lamọran lori ifarada ati ibi gbogbo to wa ninu ire laye ati layika wọn.


Alukoro fasiti OAU naa wa rọ araalu lati maa gba awọn ọdọ to ba wa layika wọn lamọran lori ifarada ati ibi gbogbo to wa ninu ire laye ati layika wọn.


Kwara Hijab Crisis: Ìjọbá ńi akẹ́kọ̀ọ́bìnrin Mùṣùlùmí le lo ìbòrí gẹ́gẹ́ bó ṣe ń wáyé l‘Eko, Osun, Oyo

Ijọba ipinlẹ Kwara ti kede pe kawọn ileewe mẹwa to gbe ti pa tẹlẹ nitori aawọ lilo Hijab di sisi pada. Atẹjade kan tijọba fisita lo sisọ loju ọrọ yii pẹlu afikun pe bi ijọba se fọwọsi ilana pe akẹkọọbinrin to ba nifẹ lati lo Hijab lawọn ileẹkọ ijọba le lo yoo mu ki alaafia jọba, ti ibagbepọ alaafia yoo si wa. "Igbesẹ alaafia ta gbe yii yoo mu ibọwọfunraẹni, agbọye ati alaafia pada sawọn ileẹkọ, paapaa niwọn igba ti ẹkun ariwa Naijiria ati ọpọ ipinlẹ lẹkun iwọ oorun guusu bii Eko, Osun, Ekiti ati Oyo ti fara mọ pe kawọn akẹkọbinrin maa lo Hijab." "Nibayii tawọn akẹkọ n wọle pada si kilaasi, ijọba n sakiyesi isoro ti ọpọ awọn akẹkọjade to fẹ sedanwo WAEC n koju. A si ti pasẹ pe kawọn ile ẹkọ ti wọn ti pa tẹlẹ naa maa se afikun lẹsinni wakati meji fawọn akẹkọjade naa lẹyin ti akoko eto ẹkọ ba pari lojoojumọ, tijọba yoo si tun pese ipanu fun wọn." Ijọba ipinlẹ Kwara wa gbosuba fawọn asaaju Kristiẹni ati Musulumi fun agbọye wọn ati aayan lati jẹ ki alaafia jọba lagbegbe wọn lati ọsẹ diẹ sẹyin ti rogbodiyan naa ti bẹrẹ.


"Nibayii tawọn akẹkọ n wọle pada si kilaasi, ijọba n sakiyesi isoro ti ọpọ awọn akẹkọjade to fẹ sedanwo WAEC n koju. A si ti pasẹ pe kawọn ile ẹkọ ti wọn ti pa tẹlẹ naa maa se afikun lẹsinni wakati meji fawọn akẹkọjade naa lẹyin ti akoko eto ẹkọ ba pari lojoojumọ, tijọba yoo si tun pese ipanu fun wọn." Ijọba ipinlẹ Kwara wa gbosuba fawọn asaaju Kristiẹni ati Musulumi fun agbọye wọn ati aayan lati jẹ ki alaafia jọba lagbegbe wọn lati ọsẹ diẹ sẹyin ti rogbodiyan naa ti bẹrẹ. Gbogbo àwọn ti ọ̀rọ̀ kan nípìnlẹ̀ Kwwara lo ti n sọ ìwòyè wọ́n lórí rúkèrúdò tó n wáye ní ìpínlẹ̀ Kwara Sáájú ni égbẹ́ ọmọlẹ́yìn Kriténi ti sọ èrò wọ́n, bákan náà ni BBC Yoruba bá akọwé ẹgbẹ́ IEDPU nílùú Ilorin sọ̀rọ̀ Lásìkò tó n bá wá sọ̀rọ̀ ó sàlàyé pé ìgbésẹ̀ ìjọba tọ̀nà ó sì bá òfin mú, nítorí pé kò sí ǹkan tó tako òfin nínú ǹkan to ti n wáyé tẹ́lẹ̀. O ní gbogbo eniyan lo ni ẹtọ lati peju si ibikibi ninu awujọ gẹ́gẹ́ bi ofin se sọ. Ẹtọ ọmọ Musulumi ni lati lo Hijab nítori ilana lati sin ẹsin to wú wọ́n jẹ́ ọkan lara ẹtọ ọmọniyan, bákan náà ni wọ́n le wọ irú asọ to bá wù wọ́n.


Gbogbo àwọn ti ọ̀rọ̀ kan nípìnlẹ̀ Kwwara lo ti n sọ ìwòyè wọ́n lórí rúkèrúdò tó n wáye ní ìpínlẹ̀ Kwara Sáájú ni égbẹ́ ọmọlẹ́yìn Kriténi ti sọ èrò wọ́n, bákan náà ni BBC Yoruba bá akọwé ẹgbẹ́ IEDPU nílùú Ilorin sọ̀rọ̀ Lásìkò tó n bá wá sọ̀rọ̀ ó sàlàyé pé ìgbésẹ̀ ìjọba tọ̀nà ó sì bá òfin mú, nítorí pé kò sí ǹkan tó tako òfin nínú ǹkan to ti n wáyé tẹ́lẹ̀. O ní gbogbo eniyan lo ni ẹtọ lati peju si ibikibi ninu awujọ gẹ́gẹ́ bi ofin se sọ. Ẹtọ ọmọ Musulumi ni lati lo Hijab nítori ilana lati sin ẹsin to wú wọ́n jẹ́ ọkan lara ẹtọ ọmọniyan, bákan náà ni wọ́n le wọ irú asọ to bá wù wọ́n. Ọjọgbọn Oba Abdulhamid salaye pe ti eniyan ba ti wa ni iru ẹtọ yii, gbogbo ibi to ba ti jẹ ìta gbpangba ni, wọn lẹtọ lati wọ ibẹ̀. "Àwọn ilé iwé yìí owó ori ni wọn fi n san owo àwọn olùkọ tó wà nibẹ, nítori naa nkan ijọba ni." Ọ̀rọ̀ Hijab kìí se ǹkan tuntun n\itori náà kò yẹ kí ó jẹ́ ǹkan ti yóò maa dí ọja ọla àwọn ọmọ lọ́wọ́ "Ẹlẹ́sìn méjèèjì ló ti jọ n gbé pọ̀ lálàfíà láti ẹ̀yìn wá tí kò sì sí wàhálà, "láyèé ti ọ̀pọ̀ ń sáré láti gbé àwọn ǹkan mere mere ṣe yìí kìí ṣe ọ̀rọ̀ ẹsin ló yẹ lásìkò yìí" Ọ̀jọ̀gban náà ni kò pé kí ẹlẹ́sìn ọ̀tọ̀ọ̀tọ máa dá wà pàápàá jùlọ ni àwọn ilé iwé, ó sọ èyí nítorí àwọn tó n sọ pé ki àwọn tó bá jk musùlùmí máa lọ sí ilé ìwé tí Musulumi bá dá síll kí àwọn Kiristẹ́nì sì má lọ sí ibi tí wọ́n.


Ọjọgbọn Oba Abdulhamid salaye pe ti eniyan ba ti wa ni iru ẹtọ yii, gbogbo ibi to ba ti jẹ ìta gbpangba ni, wọn lẹtọ lati wọ ibẹ̀. "Àwọn ilé iwé yìí owó ori ni wọn fi n san owo àwọn olùkọ tó wà nibẹ, nítori naa nkan ijọba ni." Ọ̀rọ̀ Hijab kìí se ǹkan tuntun n\itori náà kò yẹ kí ó jẹ́ ǹkan ti yóò maa dí ọja ọla àwọn ọmọ lọ́wọ́ "Ẹlẹ́sìn méjèèjì ló ti jọ n gbé pọ̀ lálàfíà láti ẹ̀yìn wá tí kò sì sí wàhálà, "láyèé ti ọ̀pọ̀ ń sáré láti gbé àwọn ǹkan mere mere ṣe yìí kìí ṣe ọ̀rọ̀ ẹsin ló yẹ lásìkò yìí" Ọ̀jọ̀gban náà ni kò pé kí ẹlẹ́sìn ọ̀tọ̀ọ̀tọ máa dá wà pàápàá jùlọ ni àwọn ilé iwé, ó sọ èyí nítorí àwọn tó n sọ pé ki àwọn tó bá jk musùlùmí máa lọ sí ilé ìwé tí Musulumi bá dá síll kí àwọn Kiristẹ́nì sì má lọ sí ibi tí wọ́n. Ó ní ó ṣe pàtàkì kí àwọn ọmọ náà mọ bi à ti 'se n gbépọ̀ láti àsìkò yìí kìí ṣe ìgbà ti wọ́n bá dàgbà tan ni wan yóò ṣẹ̀ṣẹ̀ wá máa gbìyànjú láti bárawọn ṣe. A ni ǹkan ti a fẹ́ kọ́ lọ́dọ̀ ara wa. "Ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ ọmọ mi Janet ni orúkọ rẹ̀, emi funra mi a ma bá pé ó sì má n wá sí ilé wa"  bí ó ṣe yẹ kí o rí níyẹ̀n.


Ó ní ó ṣe pàtàkì kí àwọn ọmọ náà mọ bi à ti 'se n gbépọ̀ láti àsìkò yìí kìí ṣe ìgbà ti wọ́n bá dàgbà tan ni wan yóò ṣẹ̀ṣẹ̀ wá máa gbìyànjú láti bárawọn ṣe. A ni ǹkan ti a fẹ́ kọ́ lọ́dọ̀ ara wa. "Ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ ọmọ mi Janet ni orúkọ rẹ̀, emi funra mi a ma bá pé ó sì má n wá sí ilé wa"  bí ó ṣe yẹ kí o rí níyẹ̀n. Ó  wá sàlàyé pé, tí àwọn kristẹni bá le gba àwọn ilé ìwé yìí padà lọ́wọ́ ìjọba, ìgbà yẹ ni yóò se gbọ́ nítorí wọ́n le gbé òfin kalẹ̀. Sùgbọ́n títí dí àsìkò yìí, àti ìjọba apapọ àti tí ìpínlẹ̀ kò sí ẹni tó dáhun láti dá ilé ìwé padà fún wọ́n. IEDPU jẹ́ ẹgbẹ́ ìtẹ̀síwájú àti ìdàgbàsókè , ibásepọ àti ìrẹ́pọ̀ ọmọ bíbí ìlú Ilorin to wà ni ìjọba ìbílẹ̀ márùn ní ìpínlẹ̀ Kwara.


Ó  wá sàlàyé pé, tí àwọn kristẹni bá le gba àwọn ilé ìwé yìí padà lọ́wọ́ ìjọba, ìgbà yẹ ni yóò se gbọ́ nítorí wọ́n le gbé òfin kalẹ̀. Sùgbọ́n títí dí àsìkò yìí, àti ìjọba apapọ àti tí ìpínlẹ̀ kò sí ẹni tó dáhun láti dá ilé ìwé padà fún wọ́n. IEDPU jẹ́ ẹgbẹ́ ìtẹ̀síwájú àti ìdàgbàsókè , ibásepọ àti ìrẹ́pọ̀ ọmọ bíbí ìlú Ilorin to wà ni ìjọba ìbílẹ̀ márùn ní ìpínlẹ̀ Kwara. Ẹgbẹ ọmọlẹyin Kristi ni ipinlẹ Kwara ti fesi si bi awọn ọmọ ẹgbẹ naa kan se pejọ si ileewe ti ijọba Kwara sọ pe ko wa ni titi pa nitori wahala wiwọ Hijab. CAN sọ pe ko si ohun to buru ti ẹnikẹni ba fi ẹhonu han lori lilo Hijab paapa lawọn ileewe Kristẹni nitori ofin faye gba iwọde. Ẹgbẹ naa sọ pe lopin igba ti ko ba ti mu ija wa ko saburu nibẹ.


Ẹgbẹ ọmọlẹyin Kristi ni ipinlẹ Kwara ti fesi si bi awọn ọmọ ẹgbẹ naa kan se pejọ si ileewe ti ijọba Kwara sọ pe ko wa ni titi pa nitori wahala wiwọ Hijab. CAN sọ pe ko si ohun to buru ti ẹnikẹni ba fi ẹhonu han lori lilo Hijab paapa lawọn ileewe Kristẹni nitori ofin faye gba iwọde. Ẹgbẹ naa sọ pe lopin igba ti ko ba ti mu ija wa ko saburu nibẹ. Ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ naa to ba BBC Yoruba sọrọ lo fidi ọrọ yi mulẹ. Aposteeli Sina Ibiyemi to jẹ oludari eto ofin f'ẹgbẹ CAN Kwara ṣalaye pe awọn ko ni ki eeyan kankan ma ṣẹsin tirẹ. O ni awọn ko ṣẹṣẹ bẹrẹ si ni fa ọrọ yi ati pe nkan meji pere lawọn fẹ.


Ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ naa to ba BBC Yoruba sọrọ lo fidi ọrọ yi mulẹ. Aposteeli Sina Ibiyemi to jẹ oludari eto ofin f'ẹgbẹ CAN Kwara ṣalaye pe awọn ko ni ki eeyan kankan ma ṣẹsin tirẹ. O ni awọn ko ṣẹṣẹ bẹrẹ si ni fa ọrọ yi ati pe nkan meji pere lawọn fẹ. Akọkọ, ki ijọba Kwara da ileewe ti wọn gba lọwọ awọn pada ki awọn eeyan si maa lo Hijab nileewe awọn. ''Awọn eeyan kan lo fẹ funkun mọ Gomina ki wọn fi le fofin lilo Hijab lawọn ileewe rinlẹ mọ wa lori.'' O tẹsiwaju pe bi ijọba ti ṣe ti awọn ileewe yi pa, alaafia ni wọn wa ṣugbọn ki wọn ṣe ohun to ba tọ ki alaafia le jọba.


Akọkọ, ki ijọba Kwara da ileewe ti wọn gba lọwọ awọn pada ki awọn eeyan si maa lo Hijab nileewe awọn. ''Awọn eeyan kan lo fẹ funkun mọ Gomina ki wọn fi le fofin lilo Hijab lawọn ileewe rinlẹ mọ wa lori.'' O tẹsiwaju pe bi ijọba ti ṣe ti awọn ileewe yi pa, alaafia ni wọn wa ṣugbọn ki wọn ṣe ohun to ba tọ ki alaafia le jọba. Ibiyemi tẹsiwaju pe olu ilu ipinlẹ Kwara kii ṣe ti ẹnikan nitori naa ko yẹ ki awọn kan maa jẹ gaba lori awọn araalu to ku. ''Ijọba ni lati sayẹwo ẹtọ gbogbo eeyan nipinlẹ yi, ẹnikẹni to ba fẹ ki awọn ọmọ wọn lo Hijab nileewe, ki wọn gbe wọn lọ si Mọdirasa tabi awọn ileewe ti musulumi ba da ni'' Akọroyin BBC to kaakiri awọn ileewe ti ijọba tipa jabọ pe titi pa lawọn ileewe naa wa. Yatọ si ni ileewe Baptist Secondary School ti awọn kan ti dana sun taya, pupọ awọn ileewe yi ni o wa ni titi pa ti ko si si wahala kankan.


Ibiyemi tẹsiwaju pe olu ilu ipinlẹ Kwara kii ṣe ti ẹnikan nitori naa ko yẹ ki awọn kan maa jẹ gaba lori awọn araalu to ku. ''Ijọba ni lati sayẹwo ẹtọ gbogbo eeyan nipinlẹ yi, ẹnikẹni to ba fẹ ki awọn ọmọ wọn lo Hijab nileewe, ki wọn gbe wọn lọ si Mọdirasa tabi awọn ileewe ti musulumi ba da ni'' Akọroyin BBC to kaakiri awọn ileewe ti ijọba tipa jabọ pe titi pa lawọn ileewe naa wa. Yatọ si ni ileewe Baptist Secondary School ti awọn kan ti dana sun taya, pupọ awọn ileewe yi ni o wa ni titi pa ti ko si si wahala kankan. Ijọba ipinlẹ Kwara ti kede pe awọn ileẹkọ ti wọn gbe ti pa nitori wahala lilo Hijab yoo ṣi wa bẹẹ nitori aabo. Ileeṣẹ eto ẹkọ ipinlẹ naa lo fi atẹjade sita lọjọ Aiku. Ninu atẹjade ọhun ti arabinrin Kemi Adeosun to jẹ akọwe agba buwọlu, wọn ni awọn gbe igbesẹ naa nitori aabo.


Ijọba ipinlẹ Kwara ti kede pe awọn ileẹkọ ti wọn gbe ti pa nitori wahala lilo Hijab yoo ṣi wa bẹẹ nitori aabo. Ileeṣẹ eto ẹkọ ipinlẹ naa lo fi atẹjade sita lọjọ Aiku. Ninu atẹjade ọhun ti arabinrin Kemi Adeosun to jẹ akọwe agba buwọlu, wọn ni awọn gbe igbesẹ naa nitori aabo. Lọjọ Aje tii ṣe ọjọ Kẹjọ oṣu Kẹta lo yẹ ki wọn ṣi awọn ileewe girama mẹwaa yi pada. Wahala ọrọ Hijab yi ti n rugbo bọ o to ọjọ mẹta ki ijọba to wa kede pe ki wọn ti awọn ileewe mẹwaa kan ti awọn Kristẹni sọ pe awọn lawọn n ṣe akoso wọn. Lọjọ kọkandilogun Osu keji ni wọn gbe aṣẹ yi jade nitori iwọde tawọn akẹkọọ ati ẹgbẹ musulumi kan ṣe pe awọn alakoso ileewe naa ko jẹ ki awọn ọmọbinrin lo Hijab.


Lọjọ Aje tii ṣe ọjọ Kẹjọ oṣu Kẹta lo yẹ ki wọn ṣi awọn ileewe girama mẹwaa yi pada. Wahala ọrọ Hijab yi ti n rugbo bọ o to ọjọ mẹta ki ijọba to wa kede pe ki wọn ti awọn ileewe mẹwaa kan ti awọn Kristẹni sọ pe awọn lawọn n ṣe akoso wọn. Lọjọ kọkandilogun Osu keji ni wọn gbe aṣẹ yi jade nitori iwọde tawọn akẹkọọ ati ẹgbẹ musulumi kan ṣe pe awọn alakoso ileewe naa ko jẹ ki awọn ọmọbinrin lo Hijab. Awọn ileewe ti wọn ti pa naa wa bẹẹ ti ijọba si gbe igbimọ kan kalẹ lati ṣagbeyẹwo ọrọ naa. Ababọ igbimọ naa ni pe ijọba paṣẹ pe awọn ọmọ musulumi lẹtọ lati lo Hijab ni eyikeyi ileewe nipinlẹ naa. Ọrọ yi ko dun mọ ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi CAN ti wọn si leri pe awọn ko ni gba ki awọn ọmọ musulumi wọ Hijab nile ẹkọ wọn.


Awọn ileewe ti wọn ti pa naa wa bẹẹ ti ijọba si gbe igbimọ kan kalẹ lati ṣagbeyẹwo ọrọ naa. Ababọ igbimọ naa ni pe ijọba paṣẹ pe awọn ọmọ musulumi lẹtọ lati lo Hijab ni eyikeyi ileewe nipinlẹ naa. Ọrọ yi ko dun mọ ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi CAN ti wọn si leri pe awọn ko ni gba ki awọn ọmọ musulumi wọ Hijab nile ẹkọ wọn. Kaakiri loju opo Whatsapp ati loju opo ayelujara awọn ikọ mejeeji, musulumi ati Kristẹni ti n leri leka  pe awọn ko ni gba. Pẹlu ohun ti ijọba wa ṣe yi, o daju pe wọn ko fẹ ki wahala bẹ silẹ nigba ti wọn ba ṣi awọn ileewe yi pada ni wọn fi ni ki wọn ṣi wa ni titi pa.


Kaakiri loju opo Whatsapp ati loju opo ayelujara awọn ikọ mejeeji, musulumi ati Kristẹni ti n leri leka  pe awọn ko ni gba. Pẹlu ohun ti ijọba wa ṣe yi, o daju pe wọn ko fẹ ki wahala bẹ silẹ nigba ti wọn ba ṣi awọn ileewe yi pada ni wọn fi ni ki wọn ṣi wa ni titi pa.


Strip club visit: Tíṣà mu ọtí yó ló bá kó àwọn ọmọ kíláàsì lọ ilé ijó oníhòhò

Wọn ti le olukọ imọ ẹkọ ẹrọ kọmputa ni ileewe kan to dẹru ba awọn akẹkọ nigba to mu ọti yo to si ko gbogbo wọn lọ si ile ijo awọn onihoho. Iwa ti Ọgbẹni Richard Glenn hu "ko jẹ itẹwọgbà" rara. Wọn ti le e lọ sile kuro ni Longridge Towers School ni ilana ofin ileewe naa. Ko si ni ba wọn ṣiṣẹ fun odidi ọdun mẹta. Ẹni ọdun marunlelaadọta ni Ọgbẹni Glenn to si gba pe oun jẹbi iwa aidaa to hu si awọn ọmọde eyi ti wọn fi le e danu. Ni ileewe to ti n kọni yii, owo ileewe ọmọ kan to £4,850 (N2,756,433.48) ni saa kan. Igbimọ to n koju iwa aṣemaṣe kan gbọ wipe o jẹ́ ọkan lara awọn adari to ko awọn ọdun mẹrindinlogun si ogun ninu irinajo igbafẹ ẹkọ lọ si Costa Rica lọjọ karun oṣu keje ọdun 2019.


Ko si ni ba wọn ṣiṣẹ fun odidi ọdun mẹta. Ẹni ọdun marunlelaadọta ni Ọgbẹni Glenn to si gba pe oun jẹbi iwa aidaa to hu si awọn ọmọde eyi ti wọn fi le e danu. Ni ileewe to ti n kọni yii, owo ileewe ọmọ kan to £4,850 (N2,756,433.48) ni saa kan. Igbimọ to n koju iwa aṣemaṣe kan gbọ wipe o jẹ́ ọkan lara awọn adari to ko awọn ọdun mẹrindinlogun si ogun ninu irinajo igbafẹ ẹkọ lọ si Costa Rica lọjọ karun oṣu keje ọdun 2019. Iroyin ni o yẹ ko wa nibẹ titi di ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kan naa ṣugbọn lẹyin ọjọ mẹfa, awọn alakoso eto naa le e kuro tori ihuwasi rẹ. Awọn ihuwasi rẹ lasiko naa niyii: Igbimọ aṣewadii ni o fi diẹ lara awọn akẹkọọ naa to wa ni ikawọ rẹ sinu ewu. O fi kun un pe "ko sohun to jọ mọ ọrọ ija tabi ete ibalopọ" ninu kiko awọn akẹkọ naa lọ si ile ijo ti wọn ti maa gbe ara wọn le itan jo amọ Ọgbẹni Glenn ni ko boju mu o si lodi si ofin bi ko ṣe le ko ara rẹ ni ijanu.


Iroyin ni o yẹ ko wa nibẹ titi di ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kan naa ṣugbọn lẹyin ọjọ mẹfa, awọn alakoso eto naa le e kuro tori ihuwasi rẹ. Awọn ihuwasi rẹ lasiko naa niyii: Igbimọ aṣewadii ni o fi diẹ lara awọn akẹkọọ naa to wa ni ikawọ rẹ sinu ewu. O fi kun un pe "ko sohun to jọ mọ ọrọ ija tabi ete ibalopọ" ninu kiko awọn akẹkọ naa lọ si ile ijo ti wọn ti maa gbe ara wọn le itan jo amọ Ọgbẹni Glenn ni ko boju mu o si lodi si ofin bi ko ṣe le ko ara rẹ ni ijanu. O ni oun ko le rantiohun to ṣẹlẹ gan tori bi oun ṣe ti yo. Wọn fi aworan awọn ọpọlọpọ tikẹẹti ọti to ra ni ile ijo ọ̀hún han igbimọ, wọn si ni o tẹ awọn lọrun pe ihuwasi rẹ lodii gbaa si ohun to tọ si akọṣẹmọṣẹ. Igbimọ ni "ọpọlọpọ igba ni Ọgbẹni Glenn n ta gọọgọọ̀ labẹ akoso ọti torinaa ko si anfani to lee fi ṣe bi eeyan gidi tabi ṣe ggẹb bi obi ti iwulo rẹ ba yọju.


O ni oun ko le rantiohun to ṣẹlẹ gan tori bi oun ṣe ti yo. Wọn fi aworan awọn ọpọlọpọ tikẹẹti ọti to ra ni ile ijo ọ̀hún han igbimọ, wọn si ni o tẹ awọn lọrun pe ihuwasi rẹ lodii gbaa si ohun to tọ si akọṣẹmọṣẹ. Igbimọ ni "ọpọlọpọ igba ni Ọgbẹni Glenn n ta gọọgọọ̀ labẹ akoso ọti torinaa ko si anfani to lee fi ṣe bi eeyan gidi tabi ṣe ggẹb bi obi ti iwulo rẹ ba yọju. Bẹẹ si ni orilẹede ajoji lawọn ọmọ to wa ni ikawọ rẹ yii wa nibi oju ọlọmọ ko too ti wọn si dara le e fun itọsọna ati abo wọn. Mr Glenn jẹ akọṣẹmọṣẹ olukọni ati adari irinajo ti wn ni ireti pe yoo ṣe eto ti wọn lọ fun daadaa lai si ewu to si yẹ ko mọ iwa hihuwasi rẹ. "Lẹyin to ba ti lo ọdun mẹta ijiya rẹ nile tan, Ọgbẹni Glenn yoo nilo lati ṣẹṣẹ kọ iwe ranṣẹ pe ki wọn gbe ote ọhun kuro", igbimọ alakoso aṣemaṣe lo sọ bẹẹ.


Bẹẹ si ni orilẹede ajoji lawọn ọmọ to wa ni ikawọ rẹ yii wa nibi oju ọlọmọ ko too ti wọn si dara le e fun itọsọna ati abo wọn. Mr Glenn jẹ akọṣẹmọṣẹ olukọni ati adari irinajo ti wn ni ireti pe yoo ṣe eto ti wọn lọ fun daadaa lai si ewu to si yẹ ko mọ iwa hihuwasi rẹ. "Lẹyin to ba ti lo ọdun mẹta ijiya rẹ nile tan, Ọgbẹni Glenn yoo nilo lati ṣẹṣẹ kọ iwe ranṣẹ pe ki wọn gbe ote ọhun kuro", igbimọ alakoso aṣemaṣe lo sọ bẹẹ.


Ìjọba Katsina yóò bẹ̀rẹ̀ sí ń fi ajá ṣọ́ àwọn ilé ẹ̀kọ́ láti kojú àwọn ajínigbé

Ijọba ipinlẹ Katsina ti sọ pe awọn yoo bẹrẹ si n fi aja ṣo awọn ile ẹkọ ti awọn akẹkọọ n gbe nipinlẹ naa. Kọmiṣonna fun eto ẹkọ ipinlẹ ọhun, Badamasi Lawal Chiranci sọ fun BBC pe ijọba ipinlẹ naa ti pese 580 miliọnu ti wọn yoo fi kọ ogiri yii awọn ile ẹkọ naa ka. O fi kun pe wọn yoo tun lo lara owo ọhun lati ra awọn aja lọna ati koju eto abo to mẹhẹ. Chiranci ṣalaye pe awọn aja naa yoo maa ta awọn agbofinro lolobo ni gbogbo igba ti nnkan ko ba fẹ ṣẹnu ire nipa ti eto abo. Gẹgẹ bo ṣe sọ "Ti awọn aja naa ba ti kofiri ohunkohun to le ṣakoba fun eto abo, wọn yoo tete ta awọn agbofinro lolobo, eyii ti yoo wulo fun gbogbo araalu." Kọmiṣọnna naa fikun pe awọn yoo tun ṣe idanilẹkọọ fun awọn akẹkọ lori ọna ti wọn yoo fi da awọn janduku mọ, ki wọn le maa tete ke si awọn ọlọpaa.


Chiranci ṣalaye pe awọn aja naa yoo maa ta awọn agbofinro lolobo ni gbogbo igba ti nnkan ko ba fẹ ṣẹnu ire nipa ti eto abo. Gẹgẹ bo ṣe sọ "Ti awọn aja naa ba ti kofiri ohunkohun to le ṣakoba fun eto abo, wọn yoo tete ta awọn agbofinro lolobo, eyii ti yoo wulo fun gbogbo araalu." Kọmiṣọnna naa fikun pe awọn yoo tun ṣe idanilẹkọọ fun awọn akẹkọ lori ọna ti wọn yoo fi da awọn janduku mọ, ki wọn le maa tete ke si awọn ọlọpaa. O pari ọrọ rẹ pe, iṣẹlẹ ijinigbe to waye ni Katsina kiba ma ti waye to ba jẹ pe awọn akẹkọọ mọ bi wọn ṣe le bojuto eto abo ara wọn.


O pari ọrọ rẹ pe, iṣẹlẹ ijinigbe to waye ni Katsina kiba ma ti waye to ba jẹ pe awọn akẹkọọ mọ bi wọn ṣe le bojuto eto abo ara wọn.


Kwara Hijab Crisis: Ẹ ṣe ohun tí àwọn Kristẹni Ilorin ń fẹ́ tàbí kí ẹ kó àwọn ọmọ yín kúrò nílé ẹ̀kọ́ wọn - Oyedepo

Oludasilẹ ijọ Living Faith ti ọpọ mọ si Winners, ti ke si awọn Musulumi niluu Ilorin lati ko awọn ọmọ wọn lọ sile ẹkọ awọn Musulumi ti wọn ba fẹ ki wọn maa lo ijaabu. Oyedepo lo sọ ọrọ naa ninu iwaasu kan to ṣe lẹyin rogbodiyan ọrọ ijaabu to waye nile ẹkọ Baptist ati ECWA ni Ilorin. Ṣaaju ni Gomina ipinlẹ Kwara, AbdulRahman AbdulRazaq, ti kọkọ paṣẹ pe awọn akẹkọọ to jẹ Musulumi le maa wọ ijaabu nile ẹkọ ti awọn ọmọlẹyin Kristi da silẹ. Ṣugbọn aṣẹ naa ko dun mọ awọn Kristẹni ilu Ilorin ninu, eyii to da rogbodiyan silẹ. Oyedepo ni "ohun to n ṣẹlẹ ni Kwara jẹ eyii to ba ni ninu jẹ gidi, nibi ti awọn awọn Musulumi ti sọ fun awọn Kristẹni lati gba ijaabu laaye nile ẹkọ ti wọn da silẹ" "Mi o tii ri ibikibi laye yii ti ayalegbe yoo ti maa paṣẹ fun onile... eredi rẹ si ni pe a ko tii fi odikeji Ọlọrun han wọn." Alufaa naa sọ pe o yẹ ki wọn kilọ fun awọn ẹlẹsin miran pe ki wọn ṣọra fun awọn Kristẹni, ki wọn ma baa ri ibinu Ọlọrun.


Ṣugbọn aṣẹ naa ko dun mọ awọn Kristẹni ilu Ilorin ninu, eyii to da rogbodiyan silẹ. Oyedepo ni "ohun to n ṣẹlẹ ni Kwara jẹ eyii to ba ni ninu jẹ gidi, nibi ti awọn awọn Musulumi ti sọ fun awọn Kristẹni lati gba ijaabu laaye nile ẹkọ ti wọn da silẹ" "Mi o tii ri ibikibi laye yii ti ayalegbe yoo ti maa paṣẹ fun onile... eredi rẹ si ni pe a ko tii fi odikeji Ọlọrun han wọn." Alufaa naa sọ pe o yẹ ki wọn kilọ fun awọn ẹlẹsin miran pe ki wọn ṣọra fun awọn Kristẹni, ki wọn ma baa ri ibinu Ọlọrun. Oyedepo pari ọrọ rẹ pe ki awọn Musulumi ti ohun ti awọn Kristẹni n fẹ ko ba tẹ lọrun ko awọn ọmọ wọn lọ sile ẹkọ to jẹ ti awọn Musulumi. "Ẹ dẹkun ati maa ki ika si oju ẹlomiran nigba ti wọn kii ṣe afọju," Oyedepo lo kilọ bẹẹ. Gomina ipinlẹ Kwara, AbdulRahman AbdulRazaq ti sọ pe ẹnikẹni to ba fa wahala nitori rogbodiyan ọrọ ijaabu to waye niluu Ilorin yoo foju wina ofin.


Oyedepo pari ọrọ rẹ pe ki awọn Musulumi ti ohun ti awọn Kristẹni n fẹ ko ba tẹ lọrun ko awọn ọmọ wọn lọ sile ẹkọ to jẹ ti awọn Musulumi. "Ẹ dẹkun ati maa ki ika si oju ẹlomiran nigba ti wọn kii ṣe afọju," Oyedepo lo kilọ bẹẹ. Gomina ipinlẹ Kwara, AbdulRahman AbdulRazaq ti sọ pe ẹnikẹni to ba fa wahala nitori rogbodiyan ọrọ ijaabu to waye niluu Ilorin yoo foju wina ofin. AbdulRazaq lo sọ ọrọ naa lasiko to n ba awọn eeyan ipinlẹ naa sọrọ lọjọ Isẹgun lẹyin rogbodiyan to waye ṣaju nile ẹkọ Batist ati ECWA niluu Ilorin. Wahala ọhun bẹ silẹ lẹyin ti gomina ọhun kede lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii pe, awọn akẹkọbinrin to jẹ Musulumi le maa wọ ijaabu lọ sile ẹkọ ti awọn Kristẹni da silẹ. Igbesẹ naa ko dun mọ wọn adari ile ẹkọ Kristẹni ọhun ninu, eyii to da wahala silẹ.


AbdulRazaq lo sọ ọrọ naa lasiko to n ba awọn eeyan ipinlẹ naa sọrọ lọjọ Isẹgun lẹyin rogbodiyan to waye ṣaju nile ẹkọ Batist ati ECWA niluu Ilorin. Wahala ọhun bẹ silẹ lẹyin ti gomina ọhun kede lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii pe, awọn akẹkọbinrin to jẹ Musulumi le maa wọ ijaabu lọ sile ẹkọ ti awọn Kristẹni da silẹ. Igbesẹ naa ko dun mọ wọn adari ile ẹkọ Kristẹni ọhun ninu, eyii to da wahala silẹ. O ni oun ti kọkọ ṣe ipade pẹlu awọn ti ọrọ naa kan ṣaaju ki oun to gbe igbẹsẹ ọhun. AbdulRazaq tun sọ pe gẹgẹ bii gomina, oun ti bura lati daabo bo awọn eeyan ilu lọwọ wahala ki irufẹ wahala bẹẹ to bẹ silẹ. O fikun pe oun yoo ṣe atunsẹ si igbimọ to n ri si ọrọ naa ti oun ti gbe kalẹ ṣaaju laarin ọjọ diẹ si asiko yii, ki ọrọ naa patapata.


O ni oun ti kọkọ ṣe ipade pẹlu awọn ti ọrọ naa kan ṣaaju ki oun to gbe igbẹsẹ ọhun. AbdulRazaq tun sọ pe gẹgẹ bii gomina, oun ti bura lati daabo bo awọn eeyan ilu lọwọ wahala ki irufẹ wahala bẹẹ to bẹ silẹ. O fikun pe oun yoo ṣe atunsẹ si igbimọ to n ri si ọrọ naa ti oun ti gbe kalẹ ṣaaju laarin ọjọ diẹ si asiko yii, ki ọrọ naa patapata. Lẹyin naa lo dupẹ lọwọ awọn adari ẹsin Kristẹni ati Musulumi fun akitiyan wọn ki alaafia le jọba niluu Ilorin ati lọwọ awọn agbofinro naa fun ipa ti wọn sa lati pana rogbodiyan to bẹ silẹ ṣaaju. Gomina naa pari ọrọ rẹ pe, ki awọn eeyan ipinlẹ Kwara gbiyanju lati fi imọ ṣokan fun itẹsiwaju ipinlẹ naa lai fi ti ẹya tabi ẹsin ṣe. Awọn olukọ lawọn ile ẹkọ ti ijọba ti pàṣẹ iwọle pada ni ipinlẹ Kwara lori ọrọ wahala lilo Hijab ti pa aṣẹ naa mọ.


Lẹyin naa lo dupẹ lọwọ awọn adari ẹsin Kristẹni ati Musulumi fun akitiyan wọn ki alaafia le jọba niluu Ilorin ati lọwọ awọn agbofinro naa fun ipa ti wọn sa lati pana rogbodiyan to bẹ silẹ ṣaaju. Gomina naa pari ọrọ rẹ pe, ki awọn eeyan ipinlẹ Kwara gbiyanju lati fi imọ ṣokan fun itẹsiwaju ipinlẹ naa lai fi ti ẹya tabi ẹsin ṣe. Awọn olukọ lawọn ile ẹkọ ti ijọba ti pàṣẹ iwọle pada ni ipinlẹ Kwara lori ọrọ wahala lilo Hijab ti pa aṣẹ naa mọ. Nile ẹkọ Baptisti to wa lagbegbe Surulere ti BBC Yoruba ṣabẹwo si, a ri awọn olukọ naa ti wọn ti n pada sẹnu isẹ wọn. Ninu ifọrọwerọ pẹlu awọn olukọ ọhun, wọn ni awọn ko ni nnkan mii lati ṣe bi ko ṣe pe ki wọn tẹle aṣẹ ijoba to gba awọn ṣiṣe. Wamuwamu ni awọn agbofinro wa ni ẹnu ọna abawọle ile ẹkọ Baptist naa, sugbon akẹkọọ meji pere la ri nigba ti a kan sibẹ.


Nile ẹkọ Baptisti to wa lagbegbe Surulere ti BBC Yoruba ṣabẹwo si, a ri awọn olukọ naa ti wọn ti n pada sẹnu isẹ wọn. Ninu ifọrọwerọ pẹlu awọn olukọ ọhun, wọn ni awọn ko ni nnkan mii lati ṣe bi ko ṣe pe ki wọn tẹle aṣẹ ijoba to gba awọn ṣiṣe. Wamuwamu ni awọn agbofinro wa ni ẹnu ọna abawọle ile ẹkọ Baptist naa, sugbon akẹkọọ meji pere la ri nigba ti a kan sibẹ. Alakoso ile ẹkọ girama Baptist, arabinrin Bamikole Julianah Adedoyin ti a ba sọrọ ni awọn n reti ki awọn akẹkọ yọjú, paapaa awọn to fẹ kọ idanwo asekagba WAEC. O fi kun pe oun ti gbe igbeṣe lati maa pe awọn obi awọn akọkọọ naa ki wọn ma baa padanu iforukọsilẹ idanwo WAEC ọhun. Ko si wahala kankan nigba ti a de ibẹ sugbon awon alaṣẹ ile ẹkọ naa ni awọn eeyan kan ti ja ferese ọọfisi alakoso ile ẹkọ alakọbẹrẹ, ti wọn si ba awọn irinṣẹ kan jẹ.


Alakoso ile ẹkọ girama Baptist, arabinrin Bamikole Julianah Adedoyin ti a ba sọrọ ni awọn n reti ki awọn akẹkọ yọjú, paapaa awọn to fẹ kọ idanwo asekagba WAEC. O fi kun pe oun ti gbe igbeṣe lati maa pe awọn obi awọn akọkọọ naa ki wọn ma baa padanu iforukọsilẹ idanwo WAEC ọhun. Ko si wahala kankan nigba ti a de ibẹ sugbon awon alaṣẹ ile ẹkọ naa ni awọn eeyan kan ti ja ferese ọọfisi alakoso ile ẹkọ alakọbẹrẹ, ti wọn si ba awọn irinṣẹ kan jẹ. Ijọba ipinlẹ Kwara ti pasẹ pe ki awọn ileẹkọ mẹwa to jẹ ti ẹlẹsin Kristẹni ti ija ti waye lori ọrọ lilo ibori bẹrẹ to ẹkọ kikọ lọgan. Atẹjade kan ti alaga ajọ to n mojuto eto ẹkọ girama nipinlẹ Kwara, Tescom, Mallam Bello Abubakar fisita lo pasẹ bẹẹ fawọn ọga ile ẹkọ ati olukọ to wa lawọn ile ẹkọ mẹwẹẹwa naa. Atẹjade naa ni igbesẹ pipada si kilaasi ni yoo mu ki eto ẹkọ kikọ bẹrẹ loju ẹsẹ, kawọn akẹkọjade to n mura idanwo WAEC le joko se idanwo naa.


Ijọba ipinlẹ Kwara ti pasẹ pe ki awọn ileẹkọ mẹwa to jẹ ti ẹlẹsin Kristẹni ti ija ti waye lori ọrọ lilo ibori bẹrẹ to ẹkọ kikọ lọgan. Atẹjade kan ti alaga ajọ to n mojuto eto ẹkọ girama nipinlẹ Kwara, Tescom, Mallam Bello Abubakar fisita lo pasẹ bẹẹ fawọn ọga ile ẹkọ ati olukọ to wa lawọn ile ẹkọ mẹwẹẹwa naa. Atẹjade naa ni igbesẹ pipada si kilaasi ni yoo mu ki eto ẹkọ kikọ bẹrẹ loju ẹsẹ, kawọn akẹkọjade to n mura idanwo WAEC le joko se idanwo naa. Bello wa dunkoko pe olukọ ti ko ba yọju sibi isẹ lawọn ile ẹkọ naa loni ọjọ Ẹti rugi oyin, ti yoo si foju wina ofin ijọba nitori awọn ko ni faaye gba iwa aibọwọ fofin. Bakan naa ni atẹjade ọhun tun fewe ọmọ mọ awọn eeyan ti ọrọ naa kan leti lati mase tapa sofin nitori ipade alaafia laarin wọn ati ijọba yoo tẹsiwaju. Bello ni ijọba kabamọ nipa inira ti titi ilẹkun awọn ile ẹkọ naa mu bawọn akẹkọ pẹlu afikun pe ijọba gbe igbesẹ naa nitori ipese alaafia ni.


Bello wa dunkoko pe olukọ ti ko ba yọju sibi isẹ lawọn ile ẹkọ naa loni ọjọ Ẹti rugi oyin, ti yoo si foju wina ofin ijọba nitori awọn ko ni faaye gba iwa aibọwọ fofin. Bakan naa ni atẹjade ọhun tun fewe ọmọ mọ awọn eeyan ti ọrọ naa kan leti lati mase tapa sofin nitori ipade alaafia laarin wọn ati ijọba yoo tẹsiwaju. Bello ni ijọba kabamọ nipa inira ti titi ilẹkun awọn ile ẹkọ naa mu bawọn akẹkọ pẹlu afikun pe ijọba gbe igbesẹ naa nitori ipese alaafia ni. Ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi (CAN) ni ipinlẹ Kwara ti sọ pe bii eeyan marundinlogun lo ṣeṣe lasiko rogbodiyan to waye niluu Ilorin laarin awọn Kristẹni ati Musulumi. Akọwe ẹgbẹ naa nipinlẹ ọhun, alufaa Reuben Idowu Ibitoye, lo sọ ọrọ naa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu BBC Yoruba. Rogbodiyan naa ko ṣẹyin ọrọ ti ijọba ipinlẹ naa sọ pe awọn akẹkọọbinrin to jẹ Musulumi le maa lo ijaabu lawọn ile ẹkọ ti ile ijọsin da silẹ.


Ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi (CAN) ni ipinlẹ Kwara ti sọ pe bii eeyan marundinlogun lo ṣeṣe lasiko rogbodiyan to waye niluu Ilorin laarin awọn Kristẹni ati Musulumi. Akọwe ẹgbẹ naa nipinlẹ ọhun, alufaa Reuben Idowu Ibitoye, lo sọ ọrọ naa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu BBC Yoruba. Rogbodiyan naa ko ṣẹyin ọrọ ti ijọba ipinlẹ naa sọ pe awọn akẹkọọbinrin to jẹ Musulumi le maa lo ijaabu lawọn ile ẹkọ ti ile ijọsin da silẹ. Ibitoye ni "awọn eeyan to ṣeṣe lọjọru ti isẹlẹ naa waye le ni marundinlogun, koda wọn ṣiṣẹ abẹ fun awọn miran ninu wọn. Lonii ẹwẹ, wọn tun ṣakọlu si awọn miran lagbegbe ECWA, ti wọn si kan awọn eeyan naa lapa ati ni ẹsẹ." Alufaa naa fikun pe, awọn gẹgẹ bii Kristẹni ko ni ija kankan pẹlu awọn Musulumi, ijọba ipinlẹ Kwara ni awọn ba ni ọrọ.


Ibitoye ni "awọn eeyan to ṣeṣe lọjọru ti isẹlẹ naa waye le ni marundinlogun, koda wọn ṣiṣẹ abẹ fun awọn miran ninu wọn. Lonii ẹwẹ, wọn tun ṣakọlu si awọn miran lagbegbe ECWA, ti wọn si kan awọn eeyan naa lapa ati ni ẹsẹ." Alufaa naa fikun pe, awọn gẹgẹ bii Kristẹni ko ni ija kankan pẹlu awọn Musulumi, ijọba ipinlẹ Kwara ni awọn ba ni ọrọ. O pari ọrọ rẹ pe o yẹ ki ijọba ṣe ododo lori ọrọ naa, ki wọn ma si ṣe ojuṣaaju ninu idajọ wọn. Nigba to n da si ọrọ naa, Ọjọgbọn O.Y Abdulhameed, to jẹ akọwe awọn ọmọ bibi ilu Ilorin ati ọjọgbọn ni Fasiti Ilorin sọ pe, o yẹ ki gbogbo eeyan niluu Ilorin bọwọ fun ohun ti ofin sọ. O ni "orilẹ-ede to ni ofin ni Naijiria jẹ nitori naa o yẹ ki gbogbo awọn ti ọrọ yii kan tẹle ohun ti ofin sọ."


O pari ọrọ rẹ pe o yẹ ki ijọba ṣe ododo lori ọrọ naa, ki wọn ma si ṣe ojuṣaaju ninu idajọ wọn. Nigba to n da si ọrọ naa, Ọjọgbọn O.Y Abdulhameed, to jẹ akọwe awọn ọmọ bibi ilu Ilorin ati ọjọgbọn ni Fasiti Ilorin sọ pe, o yẹ ki gbogbo eeyan niluu Ilorin bọwọ fun ohun ti ofin sọ. O ni "orilẹ-ede to ni ofin ni Naijiria jẹ nitori naa o yẹ ki gbogbo awọn ti ọrọ yii kan tẹle ohun ti ofin sọ." Gẹgẹ bo ṣe sọ, "ofin Naijiria, ori ọgbọn, ẹsẹ ikẹjọ fi aye fun gbogbo ọmọ Naijiria lati darapọ mọ ẹsin to ba wu wọn, bakan naa lo tun fi aye gba wọn lati mura bi ẹsin naa ṣe fi aye gba wọn." Ọjọgbọn naa sọ fun BBC Yoruba pe, eeyan le mura bi ẹsin rẹ ṣe fi aye gba ni gbogbo ibi to ba  jẹ ti ijọba, ti ile ẹkọ naa jẹ ọkan lara rẹ." Akọwe ọmọ ilu Ilorin ṣalaye siwaju si pe, lootọ awọn ile ijọsin lo da awọn ile ẹkọ naa silẹ, ṣugbọn ijọba ti gba iṣakoso awọn ile ẹkọ ọhun lọwọ awọn ile ijọsin lọdun 1974.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, "ofin Naijiria, ori ọgbọn, ẹsẹ ikẹjọ fi aye fun gbogbo ọmọ Naijiria lati darapọ mọ ẹsin to ba wu wọn, bakan naa lo tun fi aye gba wọn lati mura bi ẹsin naa ṣe fi aye gba wọn." Ọjọgbọn naa sọ fun BBC Yoruba pe, eeyan le mura bi ẹsin rẹ ṣe fi aye gba ni gbogbo ibi to ba  jẹ ti ijọba, ti ile ẹkọ naa jẹ ọkan lara rẹ." Akọwe ọmọ ilu Ilorin ṣalaye siwaju si pe, lootọ awọn ile ijọsin lo da awọn ile ẹkọ naa silẹ, ṣugbọn ijọba ti gba iṣakoso awọn ile ẹkọ ọhun lọwọ awọn ile ijọsin lọdun 1974. O ni ti to ba jẹ pe ijọba lo n ṣagbatẹru awọn ile ẹkọ naa, ijọba nikan lo ni aṣẹ lati sọ bi awọn akẹkọọ ṣe le maa mura lọ sile iwe. Lẹyin naa lo gba awọn eeyan ilu Ilorin nimọran lati fi suuru yanju ọrọ naa, ati pe ki wọn ma gba ọrọ ẹsin laaye lati ba ibagbepọ wọn jẹ. BBC tun kan si agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kwara, Ajayi Okasanmi Jeffery, to sọ pe awọn ko fi panpẹ ofin mu ẹnikẹni ninu awọn to da rogbodiyan silẹ niluu Ilorin.


O ni ti to ba jẹ pe ijọba lo n ṣagbatẹru awọn ile ẹkọ naa, ijọba nikan lo ni aṣẹ lati sọ bi awọn akẹkọọ ṣe le maa mura lọ sile iwe. Lẹyin naa lo gba awọn eeyan ilu Ilorin nimọran lati fi suuru yanju ọrọ naa, ati pe ki wọn ma gba ọrọ ẹsin laaye lati ba ibagbepọ wọn jẹ. BBC tun kan si agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kwara, Ajayi Okasanmi Jeffery, to sọ pe awọn ko fi panpẹ ofin mu ẹnikẹni ninu awọn to da rogbodiyan silẹ niluu Ilorin. Bo tilẹ jẹ pe o ni lootọ ni awọn gbọ pe awọn eeyan kan farapa nitori iṣẹlẹ to waye niwaju ile ẹkọ Baptist to wa ni Surulere, ṣugbọn awọn ko le fidi rẹ mulẹ pe ẹnikẹni farapa. O sọ pe "a gbọ pe wọn fọ awọn kan lori, ṣugbọn awa ko ri ẹnikẹni ti wọn fọ lori tabi to farapa." Jeffery pari ọrọ rẹ pe awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati pana rogbodiyan to n waye niluu Ilorin nitori ọrọ ijaabu ọhun.


Bo tilẹ jẹ pe o ni lootọ ni awọn gbọ pe awọn eeyan kan farapa nitori iṣẹlẹ to waye niwaju ile ẹkọ Baptist to wa ni Surulere, ṣugbọn awọn ko le fidi rẹ mulẹ pe ẹnikẹni farapa. O sọ pe "a gbọ pe wọn fọ awọn kan lori, ṣugbọn awa ko ri ẹnikẹni ti wọn fọ lori tabi to farapa." Jeffery pari ọrọ rẹ pe awọn ti bẹrẹ iṣẹ lati pana rogbodiyan to n waye niluu Ilorin nitori ọrọ ijaabu ọhun. Ọrọ ti di boolọ o yago fun mi ni ilu Ilọrin laarin awọn Musulumi ati Kristiẹni. Rogbodiyan naa ko ṣẹyin ọrọ lilo ijaabu fun awọn akẹkọọbinrin to jẹ Musulumi, to n kawe nile ẹkọ ti awọn Kristẹni kọ. Aarọ Ọjọru ni awọn Kristẹni bẹrẹ ifẹhonuhan lodi si igbeṣẹ ijọba ipinlẹ ọhun, eyi to faaye gba awọn akẹkọọbirin Musulumi lati maa lo ijaabu nile ẹkọ awọn Kristẹni.


Ọrọ ti di boolọ o yago fun mi ni ilu Ilọrin laarin awọn Musulumi ati Kristiẹni. Rogbodiyan naa ko ṣẹyin ọrọ lilo ijaabu fun awọn akẹkọọbinrin to jẹ Musulumi, to n kawe nile ẹkọ ti awọn Kristẹni kọ. Aarọ Ọjọru ni awọn Kristẹni bẹrẹ ifẹhonuhan lodi si igbeṣẹ ijọba ipinlẹ ọhun, eyi to faaye gba awọn akẹkọọbirin Musulumi lati maa lo ijaabu nile ẹkọ awọn Kristẹni. Igbesẹ naa ko dun mọ awọn alaṣẹ ile ẹkọ Kristẹni naa ninu, lẹyin ti wọn ti kọkọ sọ ṣaaju pe akẹkọọ yowu to ba fẹ maa kawe nile iwe awọn ko gbọdọ wọ ijaabu. Lowurọ Ọjọru ni awọn ẹlẹsin mejeeji peju siwaju ileewe Baptist Secondary School to wa ni Suurulere, pẹlu iwe ilewọ to ni oriṣiriṣi akọle. Ka to diju ki a to laa, ija ti bẹrẹ laarin awọn ẹlẹsin mejeji ọhun, ti ọlọpaa si yin afẹfẹ tajutaju soke lati tu wọn ka.


Igbesẹ naa ko dun mọ awọn alaṣẹ ile ẹkọ Kristẹni naa ninu, lẹyin ti wọn ti kọkọ sọ ṣaaju pe akẹkọọ yowu to ba fẹ maa kawe nile iwe awọn ko gbọdọ wọ ijaabu. Lowurọ Ọjọru ni awọn ẹlẹsin mejeeji peju siwaju ileewe Baptist Secondary School to wa ni Suurulere, pẹlu iwe ilewọ to ni oriṣiriṣi akọle. Ka to diju ki a to laa, ija ti bẹrẹ laarin awọn ẹlẹsin mejeji ọhun, ti ọlọpaa si yin afẹfẹ tajutaju soke lati tu wọn ka. Awọn Musulumi ati Kristẹni bẹrẹ si n sọ oko sira wọn, eyii to mu awọn agbofinro yin gaasi tajutaju lọna ati pana rogbodiyan ọhun. Titi di asiko ti a n kọ iroyin yii, awọn kristeni ti sa wọ inu ọgba sọọsi onitẹbọmi kan ni Suurulere, ti awọn Musulumi ṣi wa nita nibẹ. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ Iṣẹgun ni ijọba ipinlẹ Kwara kede ṣiṣi awọn ile ẹkọ mẹwaa kan ti ọrọ naa kan pada, eyi ti wọn gbe ti pa ṣaaju.


Awọn Musulumi ati Kristẹni bẹrẹ si n sọ oko sira wọn, eyii to mu awọn agbofinro yin gaasi tajutaju lọna ati pana rogbodiyan ọhun. Titi di asiko ti a n kọ iroyin yii, awọn kristeni ti sa wọ inu ọgba sọọsi onitẹbọmi kan ni Suurulere, ti awọn Musulumi ṣi wa nita nibẹ. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ Iṣẹgun ni ijọba ipinlẹ Kwara kede ṣiṣi awọn ile ẹkọ mẹwaa kan ti ọrọ naa kan pada, eyi ti wọn gbe ti pa ṣaaju.


Lagos one-day governor: Gómìnà Sanwo-Olu gba pẹ̀lú gómìna ọlọ́jọ́ kan fún ìpínlẹ̀ Eko dámọ̀ràn lórí ìdàgbàsókè ètò ẹ̀kọ́

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ipinlẹ Eko ti gba gomina tuntun fun ipinlẹ naa, Omidan Ẹniọla Ajala lalejo lọfisi rẹ. Omidan Ẹniọla Ajala ni gomina ọlọjọ kan fun ipinlẹ Eko lẹyin to gbegba oroke nibi idije 'Ta n mọ ọ?' New Era Spelling Bee Competition fawọn akẹkọọ ileewe girama ni ipinlẹ naa. Lasiko  ipade rẹ pẹlu Omidan Ajala atawọn ọmọ igbimọ iṣejọba rẹ, gomina Sanwo-Olu ni idagbasoke eto Ẹkọ ko ni rẹyin ninu eto idagbasoke isọdọtun ti iṣejọba oun gbe kari eyi to pe ni 'THEMES agenda' O ni ijọba ipinlẹ Eko yoo tubọ maa rii daju pe ayika ikẹkọ ni ipinlẹ naa tubọ ṣi n mu ki eto ẹkọ o dun un kọ fawọn akẹkọọ. O wa kan sara si omidan Ajala fun ijafafa, iṣọkan akin ati iduro ṣinṣin rẹ pẹlu amọran pe oun atawọn ọmọ igbimọ rẹ ko gbọdọ faye gba igbesẹ ṣiṣe akoso ipinlẹ Eko fun ọjọ kan lati ko si wọn lori to bẹẹ ti wọn yoo fi yẹsẹ kuro lojuna idagbasoke ẹkọ wọn. Omidan Ẹniọla Ajala to jẹ gomina ọjọ kan ni ipinlẹ Eko fun ọdun 2021 jẹ akẹkọọ ileewe girama Lafiaji Senior High school, Lagos Island.


Lasiko  ipade rẹ pẹlu Omidan Ajala atawọn ọmọ igbimọ iṣejọba rẹ, gomina Sanwo-Olu ni idagbasoke eto Ẹkọ ko ni rẹyin ninu eto idagbasoke isọdọtun ti iṣejọba oun gbe kari eyi to pe ni 'THEMES agenda' O ni ijọba ipinlẹ Eko yoo tubọ maa rii daju pe ayika ikẹkọ ni ipinlẹ naa tubọ ṣi n mu ki eto ẹkọ o dun un kọ fawọn akẹkọọ. O wa kan sara si omidan Ajala fun ijafafa, iṣọkan akin ati iduro ṣinṣin rẹ pẹlu amọran pe oun atawọn ọmọ igbimọ rẹ ko gbọdọ faye gba igbesẹ ṣiṣe akoso ipinlẹ Eko fun ọjọ kan lati ko si wọn lori to bẹẹ ti wọn yoo fi yẹsẹ kuro lojuna idagbasoke ẹkọ wọn. Omidan Ẹniọla Ajala to jẹ gomina ọjọ kan ni ipinlẹ Eko fun ọdun 2021 jẹ akẹkọọ ileewe girama Lafiaji Senior High school, Lagos Island. Awọn ọmọ igbimọ rẹ yooku ni Grace Ikhariale lati ileewe girama TinCan Island Senior High School, Tolu , to jẹ igbakeji gomina; Oluwatosin Akinbọdewa lati Iworo Ajido Senior Secondary School, Badagry ni olori ile aṣofin; Eunice Adedọtun lati Agbẹdẹ Senior School Ikorodu ni kọmiṣọna eto ẹkọ, ti Ekene Ezeunala lati Meiran Community High school jẹ alaga igbimọ tẹlekoto lori eto ẹkọ nile aṣofin ipinlẹ naa. Ninu ọrọ rẹ lasiko to fi n lewaju ipade ọlọsọọsẹ ti igbimọ iṣakoso ijọba ipinlẹ Eko, gomina ọlọjọ kan ni ipinlẹ Eko fun ọdun 2021, omidan Ẹniọla Ajala dupẹ pupọ lọwọ gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu fun ọla, ẹyẹ ati iyi to bu fun awọn akẹkọọ to bori nibi idije 'Ta n mọ ọ?' naa.


Awọn ọmọ igbimọ rẹ yooku ni Grace Ikhariale lati ileewe girama TinCan Island Senior High School, Tolu , to jẹ igbakeji gomina; Oluwatosin Akinbọdewa lati Iworo Ajido Senior Secondary School, Badagry ni olori ile aṣofin; Eunice Adedọtun lati Agbẹdẹ Senior School Ikorodu ni kọmiṣọna eto ẹkọ, ti Ekene Ezeunala lati Meiran Community High school jẹ alaga igbimọ tẹlekoto lori eto ẹkọ nile aṣofin ipinlẹ naa. Ninu ọrọ rẹ lasiko to fi n lewaju ipade ọlọsọọsẹ ti igbimọ iṣakoso ijọba ipinlẹ Eko, gomina ọlọjọ kan ni ipinlẹ Eko fun ọdun 2021, omidan Ẹniọla Ajala dupẹ pupọ lọwọ gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu fun ọla, ẹyẹ ati iyi to bu fun awọn akẹkọọ to bori nibi idije 'Ta n mọ ọ?' naa. Bakan naa lo gboriyin fun gomina Sanwo-Olu lori bi o ṣe moju to ọrọ ajakalẹ arun COVID-19 ni ipinlẹ naa, to si rọ awọn akẹkọọ lati maa foju si ẹkọ wọn ki wọn lee bori awọn ipenija gbogbo ni ọna wọn. Bakan naa ni 'gomina' Ẹniọla Ajala ke si gomina Sanwo-Olu pe ko tubọ pese awọn ohun elo amayedẹrun lawọn ileewe tawọn akẹkọọ to bori idije naa ti jade wa to si tun rọ ijọba lati ṣeto ẹbun to jọju fun awọn obi oun, to gboriyin fun pẹlu bi wọn ṣe tọ ọ ni ọna gbogbo to yẹ.


Bakan naa lo gboriyin fun gomina Sanwo-Olu lori bi o ṣe moju to ọrọ ajakalẹ arun COVID-19 ni ipinlẹ naa, to si rọ awọn akẹkọọ lati maa foju si ẹkọ wọn ki wọn lee bori awọn ipenija gbogbo ni ọna wọn. Bakan naa ni 'gomina' Ẹniọla Ajala ke si gomina Sanwo-Olu pe ko tubọ pese awọn ohun elo amayedẹrun lawọn ileewe tawọn akẹkọọ to bori idije naa ti jade wa to si tun rọ ijọba lati ṣeto ẹbun to jọju fun awọn obi oun, to gboriyin fun pẹlu bi wọn ṣe tọ ọ ni ọna gbogbo to yẹ.


ASUP gbé àgádágodo sẹ́nu ọ̀nà àwọn ilé ẹ̀kọ́ gbogbonìṣde ní Naijiria

Ẹgbẹ awọn olukọ ile ẹkọ gbogboniṣe, ASUP, ti gunle iyanṣelodi ọlọjọ gbọọrọ lati bere fun atunto bi ijọba ṣe n san owo oṣu wọn. Gẹgẹ bi ohun ti ẹgbẹ naa sọ, iyanṣelodi ọhun ti bẹrẹ lonii ọjọ Iṣegun, ọjọ kẹfa, oṣu Kẹrin, ọdun 2021. ASUP kede iyanṣelodi naa lẹyin ipade ti wọn ṣe pẹlu awọn aṣoju ijọba apapọ niluu Abuja. Yatọ si atunto bi ijọba ṣe maa n san owo wọn ti wọn n bere fun, ASUP tun sọ pe ki ijọba san owo to jẹ awọn olukọ lawọn ile ẹkọ gbogboniṣe lawọn ipinlẹ kan ni Naijiria. Wọn tun fi ẹsun kan ijọba pe o kọ lati san owo oṣu mẹwaa to jẹ awọn oṣiṣẹ wọn lẹyin to buwọlu owo oṣu tuntun to kere ju fun awọn oṣiṣẹ. ASUP ni iyanṣelodi ọhun ṣe pataki lasiko yii, paapaa niwọn igba ti ijọba apapọ ti kọ lati mu awọn ileri to ṣe fun awọn ṣẹ.


Yatọ si atunto bi ijọba ṣe maa n san owo wọn ti wọn n bere fun, ASUP tun sọ pe ki ijọba san owo to jẹ awọn olukọ lawọn ile ẹkọ gbogboniṣe lawọn ipinlẹ kan ni Naijiria. Wọn tun fi ẹsun kan ijọba pe o kọ lati san owo oṣu mẹwaa to jẹ awọn oṣiṣẹ wọn lẹyin to buwọlu owo oṣu tuntun to kere ju fun awọn oṣiṣẹ. ASUP ni iyanṣelodi ọhun ṣe pataki lasiko yii, paapaa niwọn igba ti ijọba apapọ ti kọ lati mu awọn ileri to ṣe fun awọn ṣẹ. Arẹ apapọ ẹgbẹ naa, Anderson Ezeibe ni, bo tilẹ jẹ pe awọn yoo ṣi maa ba ijọba apapọ jiroro, ko si ohun ti yoo da iyanṣelodi ọhun duro ayafi ti ijọba ba da awọn lohun. Bi ẹ ko ba gbagbe, ko pẹ ti ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ fasiti, ASUU, wọgile iyanṣẹlodi ti awọn naa gunle lẹyin oṣu mẹsan an gbako. Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ile ẹjọ, JUSUN, ati ẹgbẹ awọn dokita naa ti bẹrẹ iyanṣẹlodi.


Arẹ apapọ ẹgbẹ naa, Anderson Ezeibe ni, bo tilẹ jẹ pe awọn yoo ṣi maa ba ijọba apapọ jiroro, ko si ohun ti yoo da iyanṣelodi ọhun duro ayafi ti ijọba ba da awọn lohun. Bi ẹ ko ba gbagbe, ko pẹ ti ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ fasiti, ASUU, wọgile iyanṣẹlodi ti awọn naa gunle lẹyin oṣu mẹsan an gbako. Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ile ẹjọ, JUSUN, ati ẹgbẹ awọn dokita naa ti bẹrẹ iyanṣẹlodi.


Akomolede àti Asa: Mọ̀ si nípa àṣà ìsọmọlórúkọ́ nílẹ̀ Yorùbá àti ìtumọ̀ orúkọ̀ fún ìkókó

Aṣa Isọmọlorukọ nilẹ Yoruba jẹ aṣa to ti wa lati ayebaye, to si yatọ si ilana isọmọlorukọ laye ode oni. Oniruuru awọn ohun eelo adayeba si ni wọn maa n lo lati sọ awọn ọmọ tuntun lorukọ gẹgẹ bo se ba ilana aṣa Yoruba mu. Arabinrin Modupe aya Ajileye tile ẹkọ girama St Thomas, Oke Aro nilu Akure salaye nipa ilana eto isọmọlorukọ nilana aṣa adayeba nilẹ Yoruba. Bakan naa lo mẹnuba awọn ohun eelo ta n lo feto isọmọlorukọ nilẹ Yoruba ati itumọ ti ikọọkan wọn ni. Ajileye tun salaye ba se n fi ọkọọkan eroja isọmọlorukọ naa se adura fun ikoko lasiko ayẹyẹ naa. Olukọ naa tun salaye pataki eto isọmọlorukọ ati itumọ awọn orukọ ti Yoruba n sọ awọn ọmọ wọn.


Akomolede BBC Yoruba: Ìtúmọ̀ Àkànlò èdè àti ìwúlò rẹ̀ lóde òní

Akanlo ede kii ṣe ede ti ẹni ti ko gbọ Yoruba le maa gapa pe oun gbọ. Torinaa, ọna kan gboogi ti ọmọ Yoruba le fi ba ara wọn sọ̀rọ̀ ti ẹni to gbọ ta ta ta ko ni le gbọ rara ni lilo Akanlo Ede. Arabinrin Sefunmi Victoria Atere to jẹ olukọ wa tonii ṣalaye pe a lee pe Akanlo Ede ni aṣiri tori a maa n lo lati fi aṣiri ohun ta n sọ pamọ fun  ẹni to ba n gbọ ọ paapaa awọn elede miiran. Ni ọpọ igba itumọ to yatọ ni akanlo ede maa n fun awọn ti ko gbọ Yoruba ni itumọ ọtọ ti ko tilẹ jọ mọ itumọ rẹ to fara sin rara. Kilaasi alarinrin ni tonii gẹgẹ bi olukọ wa ṣe ṣalaye awọn apẹẹrẹ akanlo ede kọọkan ninu ede Yoruba.


Oduduwa Nation: Kunle Olajide ní kìí ṣe gbogbo ọmọ Yorùbá ló fara mọ ìyapa Nàíjíríà

Ọkan pataki lara ẹgbẹ igbimọ agbaagba Yoruba, YCE, Dokita Kunle Olajide ti koro oju si bi ọga ileẹkọ girama mẹta se faaye gba ipolongo idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa nileewe wọn. Olajide ni o yẹ ki ẹnikẹni to fẹ ẹ lọ bá àwọn akẹkọọ sọrọ ninu ọgba ileẹkọ wọn, gba àṣẹ lọwọ ijọba ipinlẹ to n sakoso nipinlẹ naa. O ni nkan ti awọn Ọga agba ileewe mẹtẹẹta naa ṣe ko boju mu to. "Awọn ọmọ keekeeke ni awọn akẹkọọ naa, ko yẹ ki a ma a gbe ìtọ́ni lori titako ijọba de ọdọ wọn rara. Ko gbọdọ ri bẹ ẹ." O ni oun faramọ nkan ti ijọba ipinlẹ Osun ṣe fun awọn ọga ileewe naa.


"Awọn ọmọ keekeeke ni awọn akẹkọọ naa, ko yẹ ki a ma a gbe ìtọ́ni lori titako ijọba de ọdọ wọn rara. Ko gbọdọ ri bẹ ẹ." O ni oun faramọ nkan ti ijọba ipinlẹ Osun ṣe fun awọn ọga ileewe naa. O ṣalaye pe ohun gbogbo ti awọn eeyan to n polongo idasilẹ orilẹ-ede Yoruba ba se gbọdọ ba ofin Naijiria mu, nitori pe abẹ isakoso Naijiria ni wọn si wa. O ni ẹnikẹni ko ti i le fi ọwọ sọya pe gbogbo ọmọ Yoruba lo fẹ ẹ ya kuro lara Naijiria. "Awọn ọmọ wa si wa ni ijọba, a ko ṣa le sọ pe wọn kii ṣe ọmọ wa mọ.


O ṣalaye pe ohun gbogbo ti awọn eeyan to n polongo idasilẹ orilẹ-ede Yoruba ba se gbọdọ ba ofin Naijiria mu, nitori pe abẹ isakoso Naijiria ni wọn si wa. O ni ẹnikẹni ko ti i le fi ọwọ sọya pe gbogbo ọmọ Yoruba lo fẹ ẹ ya kuro lara Naijiria. "Awọn ọmọ wa si wa ni ijọba, a ko ṣa le sọ pe wọn kii ṣe ọmọ wa mọ. A ni lati fi suuru ṣe nkan. Se bi Yemi Osinbajo, tii se ọmọ Yoruba si ni gbakeji aarẹ, se a wa ni kii se ọmọ wa mọ nitori pe a fẹ gba orilẹede Oduduwa." Dokita Olajide wa rọ awọn eeyan to n polongo fun iyapa orilẹede Naijiria naa lati mase maa tẹ ofin loju nitori ta ba n sunkun, a maa n riran.


A ni lati fi suuru ṣe nkan. Se bi Yemi Osinbajo, tii se ọmọ Yoruba si ni gbakeji aarẹ, se a wa ni kii se ọmọ wa mọ nitori pe a fẹ gba orilẹede Oduduwa." Dokita Olajide wa rọ awọn eeyan to n polongo fun iyapa orilẹede Naijiria naa lati mase maa tẹ ofin loju nitori ta ba n sunkun, a maa n riran. Ijọba ipinlẹ Osun ti ṣalaye idi ti wọn fi ni ki awọn adari ileewe girama mẹta lọ rọọkun nile nitori pe wọn jẹ kawọn to n polongo idasilẹ orileede Oduduwa wọ ileewe lai gbaṣẹ. Kọmisana feto ẹkọ ni ipinlẹ naa, Folorosunso  Oladoyin Bamiṣaiye ṣalaye fun BBC Yoruba pe, ṣe lawọn ọga ileẹkọ naa kuna ninu ojuṣe wọn nipa didaabo bo awọn ọmọ to wa ni ikapa wọn. O ni gẹgẹ bi eleto ẹkọ, awọn ko ni atako si ki awọn eeyan sọ ero ọkan wọn ṣugbọn nigba ti eleyi ba ti n tasẹ agẹrẹ si ẹtọ ati aabo awọn akẹkọọ, o di dandan kawọn gbe igbesẹ.


Ijọba ipinlẹ Osun ti ṣalaye idi ti wọn fi ni ki awọn adari ileewe girama mẹta lọ rọọkun nile nitori pe wọn jẹ kawọn to n polongo idasilẹ orileede Oduduwa wọ ileewe lai gbaṣẹ. Kọmisana feto ẹkọ ni ipinlẹ naa, Folorosunso  Oladoyin Bamiṣaiye ṣalaye fun BBC Yoruba pe, ṣe lawọn ọga ileẹkọ naa kuna ninu ojuṣe wọn nipa didaabo bo awọn ọmọ to wa ni ikapa wọn. O ni gẹgẹ bi eleto ẹkọ, awọn ko ni atako si ki awọn eeyan sọ ero ọkan wọn ṣugbọn nigba ti eleyi ba ti n tasẹ agẹrẹ si ẹtọ ati aabo awọn akẹkọọ, o di dandan kawọn gbe igbesẹ. Bamiṣaiye ni ojuṣe awọn oludari ileewe ni lati fi to awọn ọga wọn leti, yala ki awọn to wọ inu ileewe to wọle tabi kete ti wọn ba ti jade nibẹ. ''A gbọ lootọ pe awọn to wọ awọn ileewe wọnyi dira wa ṣugbọn bi wọn ba tiẹ fi tipa mu awọn oludari yii nigba ti wọn wọle, ṣe ko yẹ ki wọn sọ bun wa gbọ nigba ti wọn lọ tan?'' ''Ti apa ọga agba ile ẹkọ ko ba ka wọn lati da wọn duro, o le sọ fawọn akẹkọọ pe ki wọn tuka maa lọ si ile wọn.


Bamiṣaiye ni ojuṣe awọn oludari ileewe ni lati fi to awọn ọga wọn leti, yala ki awọn to wọ inu ileewe to wọle tabi kete ti wọn ba ti jade nibẹ. ''A gbọ lootọ pe awọn to wọ awọn ileewe wọnyi dira wa ṣugbọn bi wọn ba tiẹ fi tipa mu awọn oludari yii nigba ti wọn wọle, ṣe ko yẹ ki wọn sọ bun wa gbọ nigba ti wọn lọ tan?'' ''Ti apa ọga agba ile ẹkọ ko ba ka wọn lati da wọn duro, o le sọ fawọn akẹkọọ pe ki wọn tuka maa lọ si ile wọn. Amọ titi ti a fi kọ lẹta si awọn oludari ileẹkọ yii lọjọ keji, wọn ko sọ nkankan fun wa'' Kọmisana naa fi kun ọrọ rẹ pe, awọn to wa ni Abuja ati Amẹrika lo kọkọ fi fidio bawọn olupolongo yii ti ṣe wọ inu ileewe ranṣẹ si oun. Nigba ti BBC beere lọwọ rẹ pe, ki ni igbesẹ ti ijọba gbe lati dẹkun iru iṣẹlẹ yii lọjọ iwaju, o ni awọn ti fi iwe ikilọ ranṣẹ sawọn oludari ile ẹkọ to ku pe, bi wọn ba faye gba ẹnikẹni ti ko gbasẹ lati wọ ileewe, wọn yoo foju wina ofin. 'Nibi ọrọ de yii, ipe fun ituka orileede ni wọn n kigbe rẹ, bi adari ileewe kankan ba si faye gba wọn tabi ẹlọmiran wọle lai gba iyọnda, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ni wọn yoo ba lẹjọ'' Ijọba ipinlẹ Osun ti pàṣẹ fun awọn ọga ileewe girama mẹta, lati fi isẹ silẹ fun igba diẹ.


Amọ titi ti a fi kọ lẹta si awọn oludari ileẹkọ yii lọjọ keji, wọn ko sọ nkankan fun wa'' Kọmisana naa fi kun ọrọ rẹ pe, awọn to wa ni Abuja ati Amẹrika lo kọkọ fi fidio bawọn olupolongo yii ti ṣe wọ inu ileewe ranṣẹ si oun. Nigba ti BBC beere lọwọ rẹ pe, ki ni igbesẹ ti ijọba gbe lati dẹkun iru iṣẹlẹ yii lọjọ iwaju, o ni awọn ti fi iwe ikilọ ranṣẹ sawọn oludari ile ẹkọ to ku pe, bi wọn ba faye gba ẹnikẹni ti ko gbasẹ lati wọ ileewe, wọn yoo foju wina ofin. 'Nibi ọrọ de yii, ipe fun ituka orileede ni wọn n kigbe rẹ, bi adari ileewe kankan ba si faye gba wọn tabi ẹlọmiran wọle lai gba iyọnda, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS ni wọn yoo ba lẹjọ'' Ijọba ipinlẹ Osun ti pàṣẹ fun awọn ọga ileewe girama mẹta, lati fi isẹ silẹ fun igba diẹ. Ẹsun ti ijọba fi kan àwọn eniyan naa ni pe, wọn faaye gba ẹgbẹ kan to n polongo idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, lati ba awọn akẹkọọ wọn sọrọ. Awọn iwe iroyin abẹle sọ pe ni ibẹrẹ ọsẹ yii, ni awọn eeyan kan lọ si awọn ileewe mẹta ni ilu Irẹsi, nijọba ibilẹ Boluwaduro, nipinlẹ Osun, lati ba awọn akẹkọọ ibẹ sọrọ. Iroyin sọ pe ẹgbẹ naa sọ fun awọn akẹkọọ naa pe, ki wọn o kọ orilẹ-ede Naijiria silẹ, ki wọn o si beere fun orilẹ-ede Oduduwa.


Ẹsun ti ijọba fi kan àwọn eniyan naa ni pe, wọn faaye gba ẹgbẹ kan to n polongo idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, lati ba awọn akẹkọọ wọn sọrọ. Awọn iwe iroyin abẹle sọ pe ni ibẹrẹ ọsẹ yii, ni awọn eeyan kan lọ si awọn ileewe mẹta ni ilu Irẹsi, nijọba ibilẹ Boluwaduro, nipinlẹ Osun, lati ba awọn akẹkọọ ibẹ sọrọ. Iroyin sọ pe ẹgbẹ naa sọ fun awọn akẹkọọ naa pe, ki wọn o kọ orilẹ-ede Naijiria silẹ, ki wọn o si beere fun orilẹ-ede Oduduwa. Sugbọn ṣa, ijọba ipinlẹ Osun ti sọ pe oun ko mọ nipa abẹwo awọn eniyan naa. Kọmisana fun eto ẹkọ nipinlẹ Osun, Ọgbẹni Folorunsho Bamisayemi sọ ninu atẹjade kan pe, isejọba Gomina Gboyega Oyetola ko mọ nipa abẹwo naa. Bakan naa lo ni oun ko fun ẹgbẹ naa ni àṣẹ lati ba awọn akẹkọọ ileewe ijọba sọrọ nipa iyapa Naijiria.


Sugbọn ṣa, ijọba ipinlẹ Osun ti sọ pe oun ko mọ nipa abẹwo awọn eniyan naa. Kọmisana fun eto ẹkọ nipinlẹ Osun, Ọgbẹni Folorunsho Bamisayemi sọ ninu atẹjade kan pe, isejọba Gomina Gboyega Oyetola ko mọ nipa abẹwo naa. Bakan naa lo ni oun ko fun ẹgbẹ naa ni àṣẹ lati ba awọn akẹkọọ ileewe ijọba sọrọ nipa iyapa Naijiria. Ọgbẹni Bamisayemi sọ pe "ijọba ipinlẹ Osun ko fi igba kankan fi ọwọ si ki ẹgbẹ kankan o ba awọn akẹkọọ ileewe rẹ sọrọ nipa ọrọ ti 'a mọ pe o le fa wahala, to si le ba isọkan jẹ ni orilẹ-ede wa". "Gẹgẹ bi orilẹ-ede Naijiria, a ni igbagbọ ninu àlá rẹ. A si rọ gbogbo ọmọ Naijiria, lati gbadura, ki wọn si ṣiṣẹ́ fun iduro ṣinṣin rẹ.


Ọgbẹni Bamisayemi sọ pe "ijọba ipinlẹ Osun ko fi igba kankan fi ọwọ si ki ẹgbẹ kankan o ba awọn akẹkọọ ileewe rẹ sọrọ nipa ọrọ ti 'a mọ pe o le fa wahala, to si le ba isọkan jẹ ni orilẹ-ede wa". "Gẹgẹ bi orilẹ-ede Naijiria, a ni igbagbọ ninu àlá rẹ. A si rọ gbogbo ọmọ Naijiria, lati gbadura, ki wọn si ṣiṣẹ́ fun iduro ṣinṣin rẹ. Ki awọn Ọga ileewe to gba iru ẹgbẹ naa laaye ninu ọgba ileewe wa o mura lati doju kọ ijiya fun nkan ti wọn ṣe." Bakan naa ninu ọrọ ti ẹ naa, Oludamọran pataki fun Gomina Oyetola lori eto ẹkọ, Ọgbẹni Jamiu Olawumi sọ pe, o ṣeni laanu pe awọn eeyan buruku kan n lọ kaakiri, lati ma gbin èròkerò si ọkan àwọn ọmọde nitori wọn mọ pe wọn ko ti i gbọn daadaa. O kilọ fun iru awọn ẹgbẹ́ bẹ ẹ lati jina si awọn ileewe nipinlẹ Ọsun.


Ki awọn Ọga ileewe to gba iru ẹgbẹ naa laaye ninu ọgba ileewe wa o mura lati doju kọ ijiya fun nkan ti wọn ṣe." Bakan naa ninu ọrọ ti ẹ naa, Oludamọran pataki fun Gomina Oyetola lori eto ẹkọ, Ọgbẹni Jamiu Olawumi sọ pe, o ṣeni laanu pe awọn eeyan buruku kan n lọ kaakiri, lati ma gbin èròkerò si ọkan àwọn ọmọde nitori wọn mọ pe wọn ko ti i gbọn daadaa. O kilọ fun iru awọn ẹgbẹ́ bẹ ẹ lati jina si awọn ileewe nipinlẹ Ọsun. Awọn olori ẹya Yoruba kan ti n fesi si ọrọ to jade lati ọdọ awọn ẹgbẹ awọn eeyan apa ariwa Naijiria kan, to ni pe awọn yọnu si atunto Naijiria ṣugbọn awọn ko nifẹ si pinpin ipo aarẹ lẹlẹkunjẹkun, ta mọ si zoning. Oloye Olusola Ebiseni, gẹgẹ bi iwe iroyin Vanguard ti ṣe sọ, wa lara awọn olori Yoruba to sọ ero ọkan wan nipa ọrọ to jade lati ọdọ awọn olori eeyan apa oke ọya. Ebiseni ni n ṣe lawọn ọmọ Yoruba dorikodo bii adan, tawọn n wo iṣe ẹyẹ awọn ẹgbẹ ariwa yii nitori wọn ko ṣẹṣẹ maa sọ iru ọrọ bayi.


Awọn olori ẹya Yoruba kan ti n fesi si ọrọ to jade lati ọdọ awọn ẹgbẹ awọn eeyan apa ariwa Naijiria kan, to ni pe awọn yọnu si atunto Naijiria ṣugbọn awọn ko nifẹ si pinpin ipo aarẹ lẹlẹkunjẹkun, ta mọ si zoning. Oloye Olusola Ebiseni, gẹgẹ bi iwe iroyin Vanguard ti ṣe sọ, wa lara awọn olori Yoruba to sọ ero ọkan wan nipa ọrọ to jade lati ọdọ awọn olori eeyan apa oke ọya. Ebiseni ni n ṣe lawọn ọmọ Yoruba dorikodo bii adan, tawọn n wo iṣe ẹyẹ awọn ẹgbẹ ariwa yii nitori wọn ko ṣẹṣẹ maa sọ iru ọrọ bayi. Ninu ọrọ tirẹ alagba Samuel Adeleye to jẹ aarẹ tẹlẹ ri fun ẹgbẹ agbaagba Yoruba, YCE sọ pe, to ba ṣe pe lootọ lawọn ẹgbẹ eeyan Ariwa fẹ atunto  ni, ''wọn yoo ri iyọnu ara ilu''. Bakan naa ni  ọmọwe Yemi Faroumbi, to figba kan jẹ aṣoju Naijiria si Philippines ni, ko si aarẹ kankan to le ṣe aṣeyọri pẹlu bi iwe ofin Naijiria ti ṣe wa yii. Lẹnu ọjọ mẹta yii lawọn ẹya Yoruba ti n lewaju ipe lati se atunto Naijiria lọna ti agbara yoo fi dinku lọwọ ijọba apapọ, lọ si ọdọ ijọba ipinlẹ kọọkan.


Ninu ọrọ tirẹ alagba Samuel Adeleye to jẹ aarẹ tẹlẹ ri fun ẹgbẹ agbaagba Yoruba, YCE sọ pe, to ba ṣe pe lootọ lawọn ẹgbẹ eeyan Ariwa fẹ atunto  ni, ''wọn yoo ri iyọnu ara ilu''. Bakan naa ni  ọmọwe Yemi Faroumbi, to figba kan jẹ aṣoju Naijiria si Philippines ni, ko si aarẹ kankan to le ṣe aṣeyọri pẹlu bi iwe ofin Naijiria ti ṣe wa yii. Lẹnu ọjọ mẹta yii lawọn ẹya Yoruba ti n lewaju ipe lati se atunto Naijiria lọna ti agbara yoo fi dinku lọwọ ijọba apapọ, lọ si ọdọ ijọba ipinlẹ kọọkan. Pẹlu bẹẹ, ọpọ ti n sọ pe ki awọn ijọba ipinlẹ naa lagbara lori ileeṣẹ ọlọpaa to wa labẹ akoso ijọba apapọ. Lakotan, ohun tawọn to n sọrọ atunto yii n fẹ, ni ki ijọba apapọ ju ọwọ awọn ojuṣe kọọkan silẹ fun ijọba ipinlẹ, lati le pa owo wọle si bo tilẹ jẹ pe wọn yoo maa san owo ori fun ijọba apapọ.


Pẹlu bẹẹ, ọpọ ti n sọ pe ki awọn ijọba ipinlẹ naa lagbara lori ileeṣẹ ọlọpaa to wa labẹ akoso ijọba apapọ. Lakotan, ohun tawọn to n sọrọ atunto yii n fẹ, ni ki ijọba apapọ ju ọwọ awọn ojuṣe kọọkan silẹ fun ijọba ipinlẹ, lati le pa owo wọle si bo tilẹ jẹ pe wọn yoo maa san owo ori fun ijọba apapọ.


Gani Adams: Akẹ́kọ̀ọ́ tó bá fẹ́ wọ iléẹ̀kọ́ gíga nílẹ̀ Yorùbá gbọdọ̀ yege nínú èdè abínibí

Aarẹ Ọna kakanfo tilẹ Yoruba, Gani Adams ti kesi awọn gomina to wa lawọn ipinlẹ mẹfẹẹfa nilẹ Yoruba lati sọ ẹkọ ede Yoruba di ọranyan. Ede Yoruba yii ni Adams ni o gbọdọ jẹ dandan fawọn akẹkọọ lati yege ninu rẹ, ki wọn to le gba wọn wọle sawọn ile ẹkọ giga to jẹ tawọn ipinlẹ nilẹ Yoruba. Aarẹ Ọna Kakanfo ni igbesẹ yii ni yoo daabo bo ede abinibi wa ko ma lọ sokun igbagbe laipe ọjọ. Aarẹ Gani Adams gbe imọran yii kalẹ lasiko ajọdun asa ibilẹ to maa n waye lọdọọdun nipinlẹ Oyo eyi ti wọn pe ni Ọdun asa ibilẹ fun igbafẹ ti Omi tuntun. Ọdun ibilẹ naa, ti wọn pe akori rẹ ni 'Asa wa...Ipilẹ wa' nileesẹ eto iroyin, asa ati igbafẹ nipinlẹ Oyo se agbatẹru rẹ eyi to waye ni gbọngan asa ibilẹ, loke Mokola nilu Ibadan. Aarẹ Gani Adams fikun pe asa ni nnkan se pẹlu asọ ti ẹya kan ba n wọ, ede ti wọn n sọ lẹnu ati ọpọ ohun to nii se pẹlu ẹya naa.


Aarẹ Gani Adams gbe imọran yii kalẹ lasiko ajọdun asa ibilẹ to maa n waye lọdọọdun nipinlẹ Oyo eyi ti wọn pe ni Ọdun asa ibilẹ fun igbafẹ ti Omi tuntun. Ọdun ibilẹ naa, ti wọn pe akori rẹ ni 'Asa wa...Ipilẹ wa' nileesẹ eto iroyin, asa ati igbafẹ nipinlẹ Oyo se agbatẹru rẹ eyi to waye ni gbọngan asa ibilẹ, loke Mokola nilu Ibadan. Aarẹ Gani Adams fikun pe asa ni nnkan se pẹlu asọ ti ẹya kan ba n wọ, ede ti wọn n sọ lẹnu ati ọpọ ohun to nii se pẹlu ẹya naa. "Gẹgẹ ba se n mu ede Gẹẹsi ati isiro lawọn ile ẹkọ ni ọranyan, naa lo yẹ ka fi ede Yoruba se ọranyan ki akẹkọọ to wọle ẹkọ giga lawọn ipinlẹ. Eyi yoo sewuri fawọn akẹkọọ iran yii lati mọ ede abinibi wa lati ile ẹkọ alakọbẹrẹ titi de girama, ki wọn to ri aaye wọle ẹkọ giga. Koko ohun to yẹ ka fi sinu ilana eto ẹkọ ree, ede Yoruba gbọdọ jẹ dandan ninu rẹ, awọn olukọ to n kọ ede Yoruba kan si gbọdọ mu isẹ wọn lọkunkundun pẹlu.


"Gẹgẹ ba se n mu ede Gẹẹsi ati isiro lawọn ile ẹkọ ni ọranyan, naa lo yẹ ka fi ede Yoruba se ọranyan ki akẹkọọ to wọle ẹkọ giga lawọn ipinlẹ. Eyi yoo sewuri fawọn akẹkọọ iran yii lati mọ ede abinibi wa lati ile ẹkọ alakọbẹrẹ titi de girama, ki wọn to ri aaye wọle ẹkọ giga. Koko ohun to yẹ ka fi sinu ilana eto ẹkọ ree, ede Yoruba gbọdọ jẹ dandan ninu rẹ, awọn olukọ to n kọ ede Yoruba kan si gbọdọ mu isẹ wọn lọkunkundun pẹlu. Gani Adams wa gbawọn gomina ipinlẹ nilẹ Yoruba lati bẹrẹ si ni gba awọn olukọ ede Yoruba sisẹ lati se iwuri fawọn ogo wẹẹrẹ ati ọdọ wa. O fikun pe awọn obi ko ni akoko to pọ lati lo pẹlu ọmọ ninu ile,ọpọ iwa tawọn ọmọ wa si n hu ni wsn kọ lati ọdọ awọn ọdọ wọn. "Mo wa n rọ awọn gomina wa lati sọ ede Yoruba di ọranyan fun gbogbo akẹkọọ to ba fẹ wọ ile ẹkọ gigalaarin ọdun mẹta si akoko yii."


Gani Adams wa gbawọn gomina ipinlẹ nilẹ Yoruba lati bẹrẹ si ni gba awọn olukọ ede Yoruba sisẹ lati se iwuri fawọn ogo wẹẹrẹ ati ọdọ wa. O fikun pe awọn obi ko ni akoko to pọ lati lo pẹlu ọmọ ninu ile,ọpọ iwa tawọn ọmọ wa si n hu ni wsn kọ lati ọdọ awọn ọdọ wọn. "Mo wa n rọ awọn gomina wa lati sọ ede Yoruba di ọranyan fun gbogbo akẹkọọ to ba fẹ wọ ile ẹkọ gigalaarin ọdun mẹta si akoko yii."


Nigerian Drone Maker: Roqeeb Aderogba ní ìgbà mẹ́fà l‘òun kùnà láti ṣe dírónù, kó tó yege

Ohun to ba n wu ni, nii pọ lọla ẹni, ologun ẹru ku, asọ rẹ jẹ ọkansoso, smọ ti yoo ba si jẹ asamu, kekere ni yoo ti maa jẹ ẹnu samusamu. Lati igba ewe ni Roqeeb Aderogba ti maa n sewadi ninu ara rẹ pe bawo lo seese fun baalu lati maa fo lai naani bo se tobi si. Igba yii si ni ọmọde naa ti pinnu pe imọ ẹrọ nipa baalu sise ni oun yoo lọ kọ ti oun ba dagba nile ẹkọ fasiti. Lẹyin ti ọpọ igbiyanju rẹ lati wọ ile ẹkọ fasiti kan lorilẹede India kuna, nibi to ti fẹ lọ kọ ẹkọ nipa sise baalu, Roqeeb ba gba fasiti Ladoke Akintola, LAUTECH nilu Ogbomoso lọ. Lautech si lo ti n kọ ẹkọ nipa imọ ẹrọ Chemical Engineering. Amọ ipele eto ẹkọ ọlọdun kẹta lo wa to fi tun kuro nibẹ, to si lọ bẹrẹ eto ẹkọ nipa kikọ nipa baalu sise nile ẹkọ fasiti ipinlẹ Kwara.


Lẹyin ti ọpọ igbiyanju rẹ lati wọ ile ẹkọ fasiti kan lorilẹede India kuna, nibi to ti fẹ lọ kọ ẹkọ nipa sise baalu, Roqeeb ba gba fasiti Ladoke Akintola, LAUTECH nilu Ogbomoso lọ. Lautech si lo ti n kọ ẹkọ nipa imọ ẹrọ Chemical Engineering. Amọ ipele eto ẹkọ ọlọdun kẹta lo wa to fi tun kuro nibẹ, to si lọ bẹrẹ eto ẹkọ nipa kikọ nipa baalu sise nile ẹkọ fasiti ipinlẹ Kwara. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Lọwọ lọwọ bayii, Roqeeb ti se baalu kekere ayaworan dironu, taa mọ si Drone, lẹyin igba to ti kuna fun igba mẹfa ọtọọtọ lati se e. Roqeeb Aderogba ba BBC Yoruba sọrọ nipa iriri rẹ naa, to si se afihan awọn baalu kekere to ti se.


Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Lọwọ lọwọ bayii, Roqeeb ti se baalu kekere ayaworan dironu, taa mọ si Drone, lẹyin igba to ti kuna fun igba mẹfa ọtọọtọ lati se e. Roqeeb Aderogba ba BBC Yoruba sọrọ nipa iriri rẹ naa, to si se afihan awọn baalu kekere to ti se.


Adekunle Ajasin lecturer: Ó jọ bí ẹni pé ṣe ni alàgbà Olatunde Adegbuyi fọwọ́ rọrí kú - Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá Ondo

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iku to pa olukọ fasiti Adekunle Ajasin tẹlẹ, Ọjọgbọn Olatunde Adegbuyi, ti wọn ba oku rẹ ninu ọkọ rẹ. Alukoro ileeṣẹ naa nipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro lo fidi ọrọ naa mule fun BBC Yoruba. Ikoro sọ pe lootọ ni awọn ọlọpaa le fidi rẹ mulẹ pe ọkunrin naa ku sinu ọkọ rẹ niluu Akungba-Akoko. O ni "nigba ti awọn ọlọpaa de ibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, wọn rii pe o ti ku sinu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ." "Lẹyin ti wọn rii ni wọn si gbe oku naa lọ sile iwosan, ko si ami kankan lara rẹ pe boya ṣe ni wọn pa oloogbe ọhun." Gẹgẹ bi alukoro ileeṣẹ naa ṣe sọ, awọn ko tii le sọ ohun to ṣokunfa iku ọkunrin naa titi di igba ti awọn dokita yoo fi esi iwadii ti wọn n ṣe lede ṣugbọn o jọ bi ẹni pe ejo ko lọwọ ninu iku rẹ.


O ni "nigba ti awọn ọlọpaa de ibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, wọn rii pe o ti ku sinu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ." "Lẹyin ti wọn rii ni wọn si gbe oku naa lọ sile iwosan, ko si ami kankan lara rẹ pe boya ṣe ni wọn pa oloogbe ọhun." Gẹgẹ bi alukoro ileeṣẹ naa ṣe sọ, awọn ko tii le sọ ohun to ṣokunfa iku ọkunrin naa titi di igba ti awọn dokita yoo fi esi iwadii ti wọn n ṣe lede ṣugbọn o jọ bi ẹni pe ejo ko lọwọ ninu iku rẹ. Ọpọ ẹbi, ọrẹ, atawọn akẹkọọ oloogbe naa nigba kan ri lo ti bẹrẹ si n kẹdun iku rẹ. Lara awọn eeyan naa ni Alade Olugbenga to sọ pe oun maa n gbadun kilaasi oloogbe naa ni ẹka imọ Geology lasiko ti oun jẹ akẹkọọ labẹ rẹ. O ni ko si igba ti oun kii gbadun kilaasi rẹ lati igba ti oun ti wa ni ipele kinni titi de ipele kẹrin ni fasiti ọhun.


Ọpọ ẹbi, ọrẹ, atawọn akẹkọọ oloogbe naa nigba kan ri lo ti bẹrẹ si n kẹdun iku rẹ. Lara awọn eeyan naa ni Alade Olugbenga to sọ pe oun maa n gbadun kilaasi oloogbe naa ni ẹka imọ Geology lasiko ti oun jẹ akẹkọọ labẹ rẹ. O ni ko si igba ti oun kii gbadun kilaasi rẹ lati igba ti oun ti wa ni ipele kinni titi de ipele kẹrin ni fasiti ọhun. Wọn ti ri oku olukọ fasiti Adekunle Ajasin, AAUA, tẹlẹri kan, Olatunde Adegbuyi ninu ọkọ rẹ niluu Akungba-Akoko. Awọn to ri oloogbe naa, to ti fi igba kan jẹ olukọ ni ẹka imọ Earth Science ko to di oloogbe sọ pe alaafia lo wa ki iṣẹlẹ na to waye. Iroyin ni wọn ri oku oloogbe ọhun ninu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ lagbegbe Permanent Site niluu Akungba.


Wọn ti ri oku olukọ fasiti Adekunle Ajasin, AAUA, tẹlẹri kan, Olatunde Adegbuyi ninu ọkọ rẹ niluu Akungba-Akoko. Awọn to ri oloogbe naa, to ti fi igba kan jẹ olukọ ni ẹka imọ Earth Science ko to di oloogbe sọ pe alaafia lo wa ki iṣẹlẹ na to waye. Iroyin ni wọn ri oku oloogbe ọhun ninu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ lagbegbe Permanent Site niluu Akungba. Ẹnikan ti ọrọ naa ṣoju rẹ sọ fun awọn akọroyin pe "eeyan kan to n kọja lọ lo ri okunrin naa ninu ọkọ rẹ to dori kodo lai mi ara." "Ẹni naa lo ke gbajare si awọn eeyan adugbo ki wọn ti ri pe o ti dakẹ." Ko ṣeni to tii le sọ ohun to ṣokunfa iku oloogbe naa titi di akoko ti a fi n ko iryin yii jọ.


Ẹnikan ti ọrọ naa ṣoju rẹ sọ fun awọn akọroyin pe "eeyan kan to n kọja lọ lo ri okunrin naa ninu ọkọ rẹ to dori kodo lai mi ara." "Ẹni naa lo ke gbajare si awọn eeyan adugbo ki wọn ti ri pe o ti dakẹ." Ko ṣeni to tii le sọ ohun to ṣokunfa iku oloogbe naa titi di akoko ti a fi n ko iryin yii jọ. Alukoro fasiti Adekunle Ajasin, Victor Askinpelumi lo fidi iroyin naa mulẹ fun BBC Yoruba. Ọpọ awọn ololufẹ oloogbe ọhun atawọn to ti fi igba kan jẹ akẹkọọ rẹ lo ti bẹrẹ si n ṣedaro rẹ lori ayelujara.


Alukoro fasiti Adekunle Ajasin, Victor Askinpelumi lo fidi iroyin naa mulẹ fun BBC Yoruba. Ọpọ awọn ololufẹ oloogbe ọhun atawọn to ti fi igba kan jẹ akẹkọọ rẹ lo ti bẹrẹ si n ṣedaro rẹ lori ayelujara.


Abia state university news: Àwọn agbébọn ti jí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ABSU gbé ní Abia

Afi bii ina to n ran, lẹyin ọjọ kan ṣoṣo ti awọn akẹkọọ to wa ni ahamọ ajingbe ni Kaduna moribọ, awọn agbebọn kan tun ti ji awọn akẹkọọ mii gbe ni ipinlẹ Abia. Ninu atẹjade kan ti kọmiṣọna eto iroyin ipinlẹ naa, John Kalu, fi lede, o ni wọn ji awọn akẹkọọ naa, ti awọn ko tii mọ iye wọn gbe ni opopona Okigwe si Uturu. O ni "gẹgẹ bii iroyin to tẹ wa lọwọ, awọn akẹkọọ naa n rinrinajo ninu ọkọ korope lati ilu Okigwe si Uturu laarin aago meje si mẹjọ alẹ ki wọn to ṣagbako awọn agbebọn ọhun lẹba igbo kan, ti wọn si ko awọn akẹkọọ naa lọ pẹlu awọn arinrinajo miran." "Meji ninu awọn akẹkọọ naa moribọ ṣugbọn awọn to ku ṣi wa ni ahamọ awọn ajinigbe ti ko si sẹni to lẹ sọ ibi ti wọn wa." Kalu fi kun un pe awọn n ṣiṣẹ papọ pẹlu ifọwọsowọpọ ijọba ipinlẹ Imo atawọn ẹṣọ alaabo ni ipinlẹ mejeji lati doola ẹmi awọn akẹkọọ ọhun. Lẹyin naa lo rọ awọn akẹkọọ ati oṣiṣẹ fasiti naa lati fi ọkan wọn balẹ nitori awọn yoo rii daju pe wọn doola awọn akẹkọọ naa lai ku ẹnikan.


"Meji ninu awọn akẹkọọ naa moribọ ṣugbọn awọn to ku ṣi wa ni ahamọ awọn ajinigbe ti ko si sẹni to lẹ sọ ibi ti wọn wa." Kalu fi kun un pe awọn n ṣiṣẹ papọ pẹlu ifọwọsowọpọ ijọba ipinlẹ Imo atawọn ẹṣọ alaabo ni ipinlẹ mejeji lati doola ẹmi awọn akẹkọọ ọhun. Lẹyin naa lo rọ awọn akẹkọọ ati oṣiṣẹ fasiti naa lati fi ọkan wọn balẹ nitori awọn yoo rii daju pe wọn doola awọn akẹkọọ naa lai ku ẹnikan. Ẹwẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ ọhun ti sọ pe awọn ti bẹrẹ igbesẹ ti awọn akẹkọọ naa yoo fi di riri pada ni kankan. Bi ẹ ko ba gbabe, ẹnu oṣu diẹ sẹyin ni ijinigbe awọn akẹkọọ di tọrọfọnkalẹ ni Naijiria, paapaa lagbegbe oke ọya. Lọjọ kọkanla oṣu Kẹta ọdun yii, wọn ji akẹkọọ mọkandinlogoji gbe ni  Federal College of Forestry Mechanization, to wa ni Afaka, ni ipinlẹ Kaduna.


Ẹwẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ ọhun ti sọ pe awọn ti bẹrẹ igbesẹ ti awọn akẹkọọ naa yoo fi di riri pada ni kankan. Bi ẹ ko ba gbabe, ẹnu oṣu diẹ sẹyin ni ijinigbe awọn akẹkọọ di tọrọfọnkalẹ ni Naijiria, paapaa lagbegbe oke ọya. Lọjọ kọkanla oṣu Kẹta ọdun yii, wọn ji akẹkọọ mọkandinlogoji gbe ni  Federal College of Forestry Mechanization, to wa ni Afaka, ni ipinlẹ Kaduna. Nigba to di ogunjọ oṣu to kọja, wọn tun ji awọn akẹkọọ fasiti Greenfield gbe ni Kaduna yii kan naa. Yatọ si Kaduna, wọn ti ji oniruru akẹkọọ mii gbe lawọn ipinlẹ bii Benue, Plateau, Katsina ati Zamfara.


Nigba to di ogunjọ oṣu to kọja, wọn tun ji awọn akẹkọọ fasiti Greenfield gbe ni Kaduna yii kan naa. Yatọ si Kaduna, wọn ti ji oniruru akẹkọọ mii gbe lawọn ipinlẹ bii Benue, Plateau, Katsina ati Zamfara.


Has JAMB registration been postponed: Wo ọjọ́ tí ìforúkọsílẹ̀ ìdánwò àṣewọlé JAMB yóò bẹ̀rẹ̀

Ajọ to n ri si idanwo aṣewọle iwe giga ni Naijiria, JAMB, ti kede pe iforukọsilẹ idanwọ aṣewọle si awọn awọn fasiti ọdun 2021 ko ni bẹrẹ lọjọ kẹjọ, oṣu Kẹrin yii. Ninu ifọrọwerọ pẹlu agbẹnusọ ajọ naa, Fabian Benjamine, o ni JAMB ṣi n ṣe awọn eto kan lọwọ eyii ti ko jẹ ko ṣeeṣẹ lati bẹrẹ iforukọsilẹ naa lọjọ kẹjọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ fun BBC, "ohun ti a ṣe ni pe, a gbero lati bẹrẹ iforukọsilẹ naa lọjọ kẹjọ, oṣu Kẹrin, ṣugbọn kii ṣe ikede ti a fi sita niyẹn." Benjamine sọ pe ikede ti wọn ba fi lede nikan lo le sọ ni pato akoko ti iforukọsilẹ ọhun yoo bẹrẹ. O fikun pe awọn n ṣe awọn eto kan lọwọ ti yoo mu ki iforukọsilẹ naa rọrun, awọn ko si tii pari rẹ. Alukoro ajọ naa ṣo siwaju si pe lara awọn eto tuntun ti wọn ṣẹṣẹ fi kun iforukọsilẹ naa ni nọmba idanimọ NIN.


Benjamine sọ pe ikede ti wọn ba fi lede nikan lo le sọ ni pato akoko ti iforukọsilẹ ọhun yoo bẹrẹ. O fikun pe awọn n ṣe awọn eto kan lọwọ ti yoo mu ki iforukọsilẹ naa rọrun, awọn ko si tii pari rẹ. Alukoro ajọ naa ṣo siwaju si pe lara awọn eto tuntun ti wọn ṣẹṣẹ fi kun iforukọsilẹ naa ni nọmba idanimọ NIN. O ṣalaye pe nọmba idanimọ NIN ọhun yoo mu ko rọrun fun awọn lati gba awọn alaye nipa awọn to fẹ ṣe idanwo naa lọwọ ijọba apapọ O ni idi ree ti wọn ko tii ṣe bẹrẹ iforukọsilẹ naa, ki awọn to fẹ forukọsilẹ ma baa maa sa kiri nitori ọrọ NIN. Nigba ti akọroyin BBC bere akoko ti iforukọsilẹ naa yoo bẹrẹ ni pato, o fesi pe "ọsẹ to n bọ ṣe pataki, ko si ohun ti yoo di wa lọwọ lati ma bẹrẹ lọsẹ to n bọ."


O ṣalaye pe nọmba idanimọ NIN ọhun yoo mu ko rọrun fun awọn lati gba awọn alaye nipa awọn to fẹ ṣe idanwo naa lọwọ ijọba apapọ O ni idi ree ti wọn ko tii ṣe bẹrẹ iforukọsilẹ naa, ki awọn to fẹ forukọsilẹ ma baa maa sa kiri nitori ọrọ NIN. Nigba ti akọroyin BBC bere akoko ti iforukọsilẹ naa yoo bẹrẹ ni pato, o fesi pe "ọsẹ to n bọ ṣe pataki, ko si ohun ti yoo di wa lọwọ lati ma bẹrẹ lọsẹ to n bọ."


Akomolede àti Asa: Ìyàtọ̀ tó wà láàrin ìlànà ìpolówó ọjà láyé àtijọ́ àti òde òní

Ipolowo ọja ni agunmu owo, gẹgẹ bi Yoruba se maa n sọ. Bẹẹ si ni ọja tabi isẹ ti eeyan ko ba polowo rẹ yoo di okuta ni, idi si ree ti ilana ipolowo ọja nilana adayeba kii fi se ohun amusere. Lori eto Akomolede ati Asa lọsẹ yii, olukọ wa, Olayinka aya Olorunyolemi tile ẹkọ girama St Louis nilu Akure kọ wa nipa ipolowo ọja nilẹ Yoruba. Bakan naa lo mẹnuba awọn ọna ara ta maa n gba polowo ọja ati isẹ laye atijọ, bẹẹ lo tun mẹnuba oniruuru awọn ọja to wa bii ọja owurọ, ọsan ati alẹ. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ẹ wa nnkan fidi le lati wa kẹkọ ilana ipolowo ọja nilana abalaye lori eto yii, ẹ ku ikalẹ.


Akomolede Yoruba: Arọ́pò orúkọ Relative Pronoun àti àmúlò rẹ̀ nínú ọ̀rọ̀ sísọ

Arabinrin Kemi Abiodun ti ileewe Celestial Grammar School nipinlẹ Ondo farabalẹ kọ ẹkọ toni nipa awọn ọrọ arọpo afara jorukọ. Ọkan pataki ninu iṣọri girama Yoruba ni ọrọ̀ arọpọ orukọ. Lara awọn isọri to ku ti ẹ le ma fọkan si ni:  Ọrọ Orukọ - Noun Ọrọ iṣe - Verb Ọrọ apejuwe -  Adjective Apọnle - Preposition Ọrọ  Asopọ - Conjuction Ẹwẹ, ninu gbogbo isọri gbolohun Yoruba, Arọpo ọrọ orukọ ni olukọ wa fọ si wẹwẹ ninu kilaasi Akomolede ati Aṣa Yoruba lonii.


NECO result 2020: Akẹ́kọ̀ọ́ 26, 277 ló pegedé ní ìdánwò NECO ọdún 2020 tó jáde

Fun awọn akẹkọọ to joko ṣedanwo NECO oṣu kọkanla ọdun to kọja, esi idanwo aṣekagba naa ti jade. Ajọ NECO kede esi idanwo naa lowurọ Ọjọbọ ti wọn si ni laarin ẹgbẹrun mẹrindinlọgbọn ati ọrinlelugba o din mẹta (26,277) akẹkọọ ninu ẹgbẹrun mọkandinlogoji o le ẹẹdẹgbẹta ati mẹta (39, 503) akẹkọọ to jọko ṣe idanwo naa lo yege ninu imọ ẹkọ marun ninu eyi ti ẹkọ ede oyinbo ati iṣiro wa. Ninu atẹjade kan ti akọwe agba ajọ NECO, Ọjọgbọn Godswill Obioma fi sita lolu ileeṣẹ ajọ idanwo naa to wa ni ilu Minna ni ipinlẹ Niger, ẹgbẹrun mọkanlelogoji ati ọtalerinwo o din ẹyọkan lawọn akẹkọọ to forukọsilẹ fun idanwo naa, ẹgbẹrun mọkandinlogoji o le ẹẹdẹgbẹta ati mẹta (39, 503) akẹkọọ lo joko ṣe idanwo ọhun. O ni ẹgbẹrun mẹfa ati ọtalerinwo o le marun ni iṣẹlẹ aṣemaṣe to waye lasiko idanwo naa eleyi to kere si ẹgbẹ mẹtadinlogun o le mẹrin ni ọdun 2019.


Unilorin: Ẹ wo ohun tí Fásitì Ilorin sọ nípa Omotanwa tó fí "yẹrín etí" sí imú

Awọn alaṣẹ fasiti Ilorin ti fesi si iroyin to n ja ranyin lori ayelujara pe awọn ẹsọ alaabo ti fi panpẹ mu akẹkọbinrin to fi yẹti si imu rẹ. Iroyin ni awọn eleto aabo fasiti naa lo mu arabinrin akẹkọọ naa nitori o wọ yẹti si imu rẹ, to si da irun ori rẹ silẹ, to n wọ ọ ni ara. Adari eto ilana ileẹkọ Fasiti Ilorin, Kunle Akogun ni lootọ ni awọn gbe igbeṣẹ naa nitori ọmọbinrin akẹkọọ to wa ni ipele Ikini ni fasiti naa tapa si ofin to de ihuwasi ati imura ni ileewe naa. Arakunrin Akogun ni ikọ to n ṣewadii iwa aitọ awọn akẹkọọ ni yoo fẹju toto si ẹsun ti wọn fi kan arabinrin naa. Bí ilé ẹjọ́ bá pàṣẹ kí Krìstẹ́nì àti Mùsùlùmí máa pe Ọlọ́run ní Allah, kí lẹ ó ṣe? Akẹ́kọ̀ọ́ ọmọ ọdún mẹ́rìnlá mú ìbọn ìléwọ́ lọ ilé ìwé láti yìín lu olùkọ́ tó ní kó gé irun orí rẹ̀ A fẹ́ ìdájọ́ òdodo lórí ìsẹkúpani- àwọn akẹ́kọ̀ọ́ FUOYE Fayemi ránṣẹ́ ìbánikẹ́dùn sí ẹbí akẹ́kọ̀ọ́ FUOYE méjì t'ọ́lọ́pàá pa A ò lè kọ ẹbí olóògbé Kashy bí wọn ṣe máa hùwà torí ọmọ wọn papòda àmọ mo mọ̀ pé Barry Jhay... - Ẹbí Sikiru Ayinde Barrister Arabinrin ti orukọ rẹ lori Twitter n jẹ 'Omotanwa' lo fi fidio ati fọto lede nibi to ti safihan bi awọn ẹsọ alaabo ṣe yọ yẹti ti oun fi si imu, ti oun si wa ni gbagede awọn ẹsọ alaabo ileewe naa.


Arakunrin Akogun ni ikọ to n ṣewadii iwa aitọ awọn akẹkọọ ni yoo fẹju toto si ẹsun ti wọn fi kan arabinrin naa. Bí ilé ẹjọ́ bá pàṣẹ kí Krìstẹ́nì àti Mùsùlùmí máa pe Ọlọ́run ní Allah, kí lẹ ó ṣe? Akẹ́kọ̀ọ́ ọmọ ọdún mẹ́rìnlá mú ìbọn ìléwọ́ lọ ilé ìwé láti yìín lu olùkọ́ tó ní kó gé irun orí rẹ̀ A fẹ́ ìdájọ́ òdodo lórí ìsẹkúpani- àwọn akẹ́kọ̀ọ́ FUOYE Fayemi ránṣẹ́ ìbánikẹ́dùn sí ẹbí akẹ́kọ̀ọ́ FUOYE méjì t'ọ́lọ́pàá pa A ò lè kọ ẹbí olóògbé Kashy bí wọn ṣe máa hùwà torí ọmọ wọn papòda àmọ mo mọ̀ pé Barry Jhay... - Ẹbí Sikiru Ayinde Barrister Arabinrin ti orukọ rẹ lori Twitter n jẹ 'Omotanwa' lo fi fidio ati fọto lede nibi to ti safihan bi awọn ẹsọ alaabo ṣe yọ yẹti ti oun fi si imu, ti oun si wa ni gbagede awọn ẹsọ alaabo ileewe naa. Were to fi si ori ẹrọ ayelujara ni awọn eniyan bẹrẹ si ni bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ awọn ẹsọ alaabo fasiti naa nitori wọn tẹ ẹtọ rẹ mọlẹ. Amọ, ileewe fasiti naa ni awọn ilana ti wọn n tẹle lori imura awọn akẹkọọ ninu ileewe naa. •Irun wọn gbọdọ wa ni gige , ti o si wa ni yiya ni gbogbo igba •Wọn ko gbọdọ fi 'colour' si iru wọn, afi to ba jẹ awọ ti iru naa bawa.


Were to fi si ori ẹrọ ayelujara ni awọn eniyan bẹrẹ si ni bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ awọn ẹsọ alaabo fasiti naa nitori wọn tẹ ẹtọ rẹ mọlẹ. Amọ, ileewe fasiti naa ni awọn ilana ti wọn n tẹle lori imura awọn akẹkọọ ninu ileewe naa. •Irun wọn gbọdọ wa ni gige , ti o si wa ni yiya ni gbogbo igba •Wọn ko gbọdọ fi 'colour' si iru wọn, afi to ba jẹ awọ ti iru naa bawa. •Iru gige wọn ko gbọdọ kọja keremi •Wọn ko gbọdọ fi ọṣẹ si irun wọn •Ko si aye fun ki ọkunrin ṣe iru bii dada,tabi ki o di irun rẹ. •Irun agbọn gbọdọ mọ ni iwọnba, ko si wuni. •Awọn akẹkọbinrin le di irun wọn, ṣe ni ọsọ tabi lo 'wig' •Wọn ko le lo 'colour'orisirisi si irun wọn •Awọn akẹkọbinrin gbọdọ ko irun wọn jọ ti wọn ba di i •Gbogbo aṣọ ti wọn ba wọ, gbọdọ kọja orunkun wọn •Wọn le wọ 'pencil trouser' amọ aṣọ ti wọn ba wọ si ori rẹ gbọdọ bo idi wọn.


•Iru gige wọn ko gbọdọ kọja keremi •Wọn ko gbọdọ fi ọṣẹ si irun wọn •Ko si aye fun ki ọkunrin ṣe iru bii dada,tabi ki o di irun rẹ. •Irun agbọn gbọdọ mọ ni iwọnba, ko si wuni. •Awọn akẹkọbinrin le di irun wọn, ṣe ni ọsọ tabi lo 'wig' •Wọn ko le lo 'colour'orisirisi si irun wọn •Awọn akẹkọbinrin gbọdọ ko irun wọn jọ ti wọn ba di i •Gbogbo aṣọ ti wọn ba wọ, gbọdọ kọja orunkun wọn •Wọn le wọ 'pencil trouser' amọ aṣọ ti wọn ba wọ si ori rẹ gbọdọ bo idi wọn. •Wọn le wọ aṣọ ibilẹ ti ko ba ti ṣi ara wọn sita. •Aṣọ to ba ṣi ara silẹ, ṣi igba aya wọn, ọmu, idodo, abiya, ti ko lapa, tabi apa kekere •'Jeans'  to ba fun mọ ara ju, aṣọ ti eniyan le ri ihoho rẹ ninu, •Ko gbọdọ ṣi tattoo lara wọn, kikun oju gbọdọ jẹ iwọnba •Wọn ko gbọdọ fi yẹti si imu •Aṣọ penpe ko wọ fasiti oun •Ko gbọdọ si pe a n wọ bata baluwẹ wa si ileẹkọ •Akẹkọkunrin ko le lo yẹti Awọn alaṣẹ fasiti naa ni idi ti awọn fi fi awọn ilana imura ati ihuwasi naa sita ni lati ri pe awọn akẹkọọ to jade ni fasiti awọn jẹ ọmọluwabi to n mu iwuri ba obi ati awujọ.


•Wọn le wọ aṣọ ibilẹ ti ko ba ti ṣi ara wọn sita. •Aṣọ to ba ṣi ara silẹ, ṣi igba aya wọn, ọmu, idodo, abiya, ti ko lapa, tabi apa kekere •'Jeans'  to ba fun mọ ara ju, aṣọ ti eniyan le ri ihoho rẹ ninu, •Ko gbọdọ ṣi tattoo lara wọn, kikun oju gbọdọ jẹ iwọnba •Wọn ko gbọdọ fi yẹti si imu •Aṣọ penpe ko wọ fasiti oun •Ko gbọdọ si pe a n wọ bata baluwẹ wa si ileẹkọ •Akẹkọkunrin ko le lo yẹti Awọn alaṣẹ fasiti naa ni idi ti awọn fi fi awọn ilana imura ati ihuwasi naa sita ni lati ri pe awọn akẹkọọ to jade ni fasiti awọn jẹ ọmọluwabi to n mu iwuri ba obi ati awujọ.


Akungba Akoko Accident: Fásitì Adekunle Ajasin ṣún ìdánwò síwájú láti bọ̀wọ̀ fáwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó kú

Awọn alaṣẹ fasiti Adekunle Ajasin, Akungba-Akoko, ti paṣẹ pe ki ileewe naa di titi pa ni kiakia. Ninu ikede ti Adele Akọwe ileewe naa, Opeoluwa Akinfenwa fi sita lọjọ Aiku, awọn alasẹ sọ pe igbesẹ naa waye nitori bi awọn akẹkọọ ṣe ṣe iwọde. Wọn si ti fun gbogbo akẹẹkọ ni gbedeke aago mẹfa irọlẹ ọjọ Aiku, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kinni, ọdun 2021, lati fi ọgba ileewe silẹ. Iroyin sọ pe awọn akẹkọọ ati awọn ọdọ ilu Akungba-Akoko tu jade ni ọjọ Aiku, lati fi ẹhonu han nitori ijamba ọkọ akẹru to pa awọn eeyan lọjọ Satide. Ijamba naa ni iroyin sọ pe o waye lasiko ti ọkọ nla kan to ko simẹnti to jẹ ti ileeṣẹ Dangote, sọ ijanu rẹ nu, to si yawọ awọn ṣọọbu kan ni ẹgbẹ fasiti Adekunle Ajasin to wa nilu naa. Awọn akẹkọọ fasiti naa wa lara awọn eeyan to padanu ẹmi wọn sinu ijamba naa.


Iroyin sọ pe awọn akẹkọọ ati awọn ọdọ ilu Akungba-Akoko tu jade ni ọjọ Aiku, lati fi ẹhonu han nitori ijamba ọkọ akẹru to pa awọn eeyan lọjọ Satide. Ijamba naa ni iroyin sọ pe o waye lasiko ti ọkọ nla kan to ko simẹnti to jẹ ti ileeṣẹ Dangote, sọ ijanu rẹ nu, to si yawọ awọn ṣọọbu kan ni ẹgbẹ fasiti Adekunle Ajasin to wa nilu naa. Awọn akẹkọọ fasiti naa wa lara awọn eeyan to padanu ẹmi wọn sinu ijamba naa. Adura ti ọpọ eeyan maa n gba ni pe ki ọba oke mase jẹ ka rin lọjọ ti ebi yoo pa ọna. Amọ eyi ko ri bẹẹ fun awọn eeyan mẹjọ kan nilu Akungba Akoko nipinlẹ Ondo lọjọ Abamẹta nigba ti wọn ko agbako ijamba ọkọ. Gẹgẹ bi iroyin to de setigbọọ ikọ iroyin BBC Yoruba ti wi, o kere tan, eeyan mẹjọ lo kagbako iku ojiji lasiko ijamba ọkọ naa to waye ni deede aago mẹfa irọlẹ.


Adura ti ọpọ eeyan maa n gba ni pe ki ọba oke mase jẹ ka rin lọjọ ti ebi yoo pa ọna. Amọ eyi ko ri bẹẹ fun awọn eeyan mẹjọ kan nilu Akungba Akoko nipinlẹ Ondo lọjọ Abamẹta nigba ti wọn ko agbako ijamba ọkọ. Gẹgẹ bi iroyin to de setigbọọ ikọ iroyin BBC Yoruba ti wi, o kere tan, eeyan mẹjọ lo kagbako iku ojiji lasiko ijamba ọkọ naa to waye ni deede aago mẹfa irọlẹ. Iroyin naa fikun pe awọn akẹkọọ fasiti Adekunle Ajasin naa wa lara awọn eeyan to dero ọrun ọhun, ti ọpọ eeyan miran si fara pa. Ohun to fa sababi isẹlẹ naa ni ti ọkọ akẹru kan to jẹ tileesẹ Dangote ti ijanu rẹ sọsẹ silẹ, to si ya lọ kọlu awọn eeyan to wa lawọn ọja ati ibudo itaja to wa lẹba fasiti Adekunle Ajasin naa. Ilu Ikare Akoko ni wọn ni ọkọ akẹru ọhun ti n bọ, asiko to si n sọkalẹ lati ori oke to wa lẹba fasiti naa ni bireeki rẹ sọsẹ silẹ, to si kọlu ọpọ eeyan. Ẹnikan ti isẹlẹ naa soju rẹ ni "Gbogbo awọn akẹkọọ to wa nibudo itaja lo kọlu, to fi mọ awọn eeyan to n rin lẹba oju ọna.


Iroyin naa fikun pe awọn akẹkọọ fasiti Adekunle Ajasin naa wa lara awọn eeyan to dero ọrun ọhun, ti ọpọ eeyan miran si fara pa. Ohun to fa sababi isẹlẹ naa ni ti ọkọ akẹru kan to jẹ tileesẹ Dangote ti ijanu rẹ sọsẹ silẹ, to si ya lọ kọlu awọn eeyan to wa lawọn ọja ati ibudo itaja to wa lẹba fasiti Adekunle Ajasin naa. Ilu Ikare Akoko ni wọn ni ọkọ akẹru ọhun ti n bọ, asiko to si n sọkalẹ lati ori oke to wa lẹba fasiti naa ni bireeki rẹ sọsẹ silẹ, to si kọlu ọpọ eeyan. Ẹnikan ti isẹlẹ naa soju rẹ ni "Gbogbo awọn akẹkọọ to wa nibudo itaja lo kọlu, to fi mọ awọn eeyan to n rin lẹba oju ọna. Iwadii fihan pe awọn akẹkọọ to fori sọta ijamba naa ni wọn n mura idanwo ti yoo waye lọjọ Aje silẹ, ti wọn si lọ sibudo itaja naa lati lọ se awọn ẹda iwe ti wọn nilo. Wayi o, adele akọwe agba fun fasiti Adekunle Ajasin, Opeoluwa Akinfemiwa ti fi atẹjade kan sita ni kete ti isẹlẹ naa waye. Ninu atẹjade naa si lo ti wa pasẹ pe ki wọn ti ẹnu ọna abawọle sinu ọgba ile ẹkọ naa to wa loju titi.


Iwadii fihan pe awọn akẹkọọ to fori sọta ijamba naa ni wọn n mura idanwo ti yoo waye lọjọ Aje silẹ, ti wọn si lọ sibudo itaja naa lati lọ se awọn ẹda iwe ti wọn nilo. Wayi o, adele akọwe agba fun fasiti Adekunle Ajasin, Opeoluwa Akinfemiwa ti fi atẹjade kan sita ni kete ti isẹlẹ naa waye. Ninu atẹjade naa si lo ti wa pasẹ pe ki wọn ti ẹnu ọna abawọle sinu ọgba ile ẹkọ naa to wa loju titi. Atẹjade naa, to kẹdun pupọ pẹlu awọn ẹbi akẹkọọ ti isẹlẹ iku ojiji naa kan, wa jẹjẹ pe ijọba ipinlẹ Ondo ati awọn oludari ile ẹkọ fasiti naa ti n wa ọna abayọ sirufẹ isẹlẹ yii lọjọ iwaju. Bakan naa ni wọn kede pe wọn ti sun idanwo akẹkọ to yẹ ko bẹrẹ lọjọ Aje siwaju di ọjọ miran, ọjọ re nitori isẹlẹ asekupani ọhun, lọna ati bu ọwọ fawọn akẹkọọ to papoda.


Atẹjade naa, to kẹdun pupọ pẹlu awọn ẹbi akẹkọọ ti isẹlẹ iku ojiji naa kan, wa jẹjẹ pe ijọba ipinlẹ Ondo ati awọn oludari ile ẹkọ fasiti naa ti n wa ọna abayọ sirufẹ isẹlẹ yii lọjọ iwaju. Bakan naa ni wọn kede pe wọn ti sun idanwo akẹkọ to yẹ ko bẹrẹ lọjọ Aje siwaju di ọjọ miran, ọjọ re nitori isẹlẹ asekupani ọhun, lọna ati bu ọwọ fawọn akẹkọọ to papoda.


Joe Biden Innauguration, Jill Biden: Tani ìyàwó Joe Biden tí yóò jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ nílẹ̀ Amẹrika?

Jill Biden yoo di obinrin akọkọ lorilẹede Amẹrika lẹyin ti wọn ba bura fun Joe Biden gẹgẹ bi aarẹ aata ti yoo jẹ lorilẹede Amerika. Jill Biden si ni iyawo aarẹ akọkọ lorilẹede Amerika ti yoo jẹ ọjọgbọn pẹlu Iwe eri mẹrin to fi mọ Phd. Bakan naa si ni yoo jẹ ẹni akọkọ ti yoo ma a ṣiṣẹ oojọ rẹ yatọ si ti ileeṣẹ ijọba, White House. Ẹ wo awọn ohun miran to yẹ ki ẹ mọ nipa Jill Biden...


Children games Akomolede àti Asa: Wa wo èré èyí tó yẹ fún àárọ̀ kùtù àti èyi tó wà fún òṣùpá

"Ẹkun mẹẹran, mẹẹ, o mu dudu, mẹ́ẹ, o mu pupa, mẹẹ..." Pẹlu apẹrẹ lawọn akẹkọọ naa fi darapọ mọ eto ti tonii lati ṣe ere idaraya "bojuboju o". Ọmọwe lo n kọ wa lori eto Akomolede ati Aṣa Yoruba tonii. Ọmọwe Yetunde Olaleye-Awolusi lati ileewe Chirist Way High School niluu Ile Ife lo mu wa lọ si iranti bi ere idaraya ṣe maa n ri laye atijọ. Yoruba gbagbọ pe lẹyin iṣẹ oojọ, o yẹ ki isinmi ati igbadun wa. Lasiko ti awọn agbalagba ba n ta ayo ni àwọn ere oṣupa mii maaa n jẹ jade latọdọ awọn ọmọde nita gbangba ki wọn to wọle sun. Koda ẹ kan le ma mọ ni, oriṣiriṣi isọri ni a pin ere idaraya nilẹ Yoruba si labẹ aburada meji gboogi ti olukọ pe ni "Ojumọmọ" ati "Ere Oṣupa".


Akomolede BBC: Onírurú gbólóhùn léde Yorùbá àti irúfẹ́ gbolóhùn tó wà nínú èdè Yorùbá

Gbogbo ọrọ ti eeyan ba sọ ninu ede Yoruba lo bọ si abẹ gbogbohun, ọkọọkan lo si ni atọka ti a fi n mọ wọn. Ninu eto "Akọmọlede Yoruba" ti ọtẹ yii Gbolohun ati ipin rẹ ni a gbe yẹwo.


Ìgbìmọ̀ aláàṣẹ Nàìjíríà ti buwọ́lu ọjọ́ orí ìfẹ̀yìntì tuntun fún àwọn olùkọ́

Igbimọ alasẹ orilẹ-ede Naijiria ti fi ọwọ si  aba ofin tuntun ti isejọba to wa lori oye lọwọ lọwọ fẹ ẹ ma lo lati mu idagbasoke ba isẹ olukọ ni Naijiria. Lara ohun to wa ninu ofin naa ni àbá ofin to ni i ṣe pẹlu ọjọ ori ti awọn olukọ yoo ma a fẹhinti. Wọn si ti fi aba naa ránṣẹ si ile aṣofin fun agbeyẹwo ati àṣẹ ti yoo sun ọjọ ori ífẹhinti awọn olukọ kuro ni ọgọta ọdun si ọdun marunfinlaadọrin. Bakan naa ni wọn fẹ ki iye ọdun ti wọn fi n sisẹ yipada kuro ni ọdun marundinlogoji si ogójì ọdun. Minisita fun eto ẹ̀kọ́, Mallam Adamu Adamu lo sọ ọrọ naa fun awọn akọroyin nile ijọba Aso Rock, lopin ipade akọkọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari dari. Mallam Adamu sọ pe lara nkan to tun wa ninu aba ofin naa ni idasilẹ eto owo iranwọ, àkànṣe owo ajẹmọnu fun awọn olukọ ti wọn ba gbe lọ si igberiko, to fi mọ awọn nkan idẹrun míì ti yoo mu ki isẹ naa ko wu awọn ọlọpọlọ pipe lati se.


Commonwealth scholarship 2020/2021: Wo ìlànà ìforúkọsílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ Ph.D àti Fellowship

Ileeeṣẹ eto ẹkọ ni Naijiria, ti fi iwe ipe sita fun gbogbo ẹni to ba nifẹ, to si koju oṣuwọn, lati fi orukọ silẹ fun eto ẹkọ ọfẹ Commonwealth fun ọdun 2020/2021. Ninu atẹjade kan to fi sita, ileeṣẹ eto ẹkọ ni awọn to fẹ kẹkọọ fun oye imọ ijinlẹ Ph.D nikan ni eto naa wa fun. Eto ẹkọ ọfẹ yii jẹ ọkan lara ẹjẹ ti orilẹ-ede UK jẹ fun ajọ Commonwealth. Akẹkọọ to to ẹgbẹrin si lo ma n ni anfaani lati kawe fun imọ ijinlẹ keji soke, ni awọn fasiti to wa ni UK. Wo bi o ṣe le fi orúkọ̀ sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ ìjọba Nàìjíríà fún ọdún 2021/2022 Ọmọ Risikat olójú búlúù méjèéjì jẹ̀bùn oríire àti ìfà ńlá Nàìjíríà fohùn ránṣẹ́ padà sílé aṣofin UK pé ọ̀rọ̀ EndSars kò sí lẹ́nú wọn láìgbọ́ ìwádìí tán! Wo ọ̀nà tóo lé tọ̀ láti gba físà tóo bá fẹ́ ṣiṣẹ́ ní UK lábẹ́ ìlànà tuntun Lati fi orukọ silẹ fun ẹkọ ọfẹ ajọ Commonwealth, o gbọdọ jẹ ọmọ orilẹ-ede, tabi maa gbe ni orilẹ-ede to wa ninu ajọ yii.


Akẹkọọ to to ẹgbẹrin si lo ma n ni anfaani lati kawe fun imọ ijinlẹ keji soke, ni awọn fasiti to wa ni UK. Wo bi o ṣe le fi orúkọ̀ sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ ìjọba Nàìjíríà fún ọdún 2021/2022 Ọmọ Risikat olójú búlúù méjèéjì jẹ̀bùn oríire àti ìfà ńlá Nàìjíríà fohùn ránṣẹ́ padà sílé aṣofin UK pé ọ̀rọ̀ EndSars kò sí lẹ́nú wọn láìgbọ́ ìwádìí tán! Wo ọ̀nà tóo lé tọ̀ láti gba físà tóo bá fẹ́ ṣiṣẹ́ ní UK lábẹ́ ìlànà tuntun Lati fi orukọ silẹ fun ẹkọ ọfẹ ajọ Commonwealth, o gbọdọ jẹ ọmọ orilẹ-ede, tabi maa gbe ni orilẹ-ede to wa ninu ajọ yii. Bakan naa lo le kopa, ti o ba jẹ atipo tabi ọmọ orilẹ-ede Britain. Ki o to bẹrẹ iforukọsilẹ, ṣe ẹda iwe irinna pasipọọti rẹ, akọsilẹ esi idanwo rẹ ni fasiti 'transcript', iwe ẹri to gba ni fasiti, oniduro meji, ati iwe igbaniwọle si fasiti. Ọpọlọpọ ipele ninu eto ẹkọ ọfẹ yii lo wa pẹlu gbigbọ gbogbo bukata rẹ; owo ileewe, owo baalu lati jade ati pada si UK, ati owo diẹ fun bukata rẹ lasiko ti o ba fi wa nibẹ.


Bakan naa lo le kopa, ti o ba jẹ atipo tabi ọmọ orilẹ-ede Britain. Ki o to bẹrẹ iforukọsilẹ, ṣe ẹda iwe irinna pasipọọti rẹ, akọsilẹ esi idanwo rẹ ni fasiti 'transcript', iwe ẹri to gba ni fasiti, oniduro meji, ati iwe igbaniwọle si fasiti. Ọpọlọpọ ipele ninu eto ẹkọ ọfẹ yii lo wa pẹlu gbigbọ gbogbo bukata rẹ; owo ileewe, owo baalu lati jade ati pada si UK, ati owo diẹ fun bukata rẹ lasiko ti o ba fi wa nibẹ. Ọjọ kejidinlogun, oṣu Kinni, ọdun 2021 ni iforukọsilẹ yoo pari, ọfẹ si ni patapata.


Ọjọ kejidinlogun, oṣu Kinni, ọdun 2021 ni iforukọsilẹ yoo pari, ọfẹ si ni patapata.


Seyi Makinde vs Oyo state teachers: Gómìnà ní àwọn Tíṣà tó fi ṣọ́ọ̀kì kọ ìdánwò sójú pátákó ní Ọ̀yọ́ fẹ́ ba òun lórúkọ jẹ́ ni

Laipẹ yii ni okiki kan pe ṣọọki lawọn olukọni kaakiri awọn ileewe alakọbẹrẹ ni ipinlẹ Ọyọ fi kọ ibeere idanwo wọn soju patako nitori airi owo akoso ileewe gba lọwọ ijọba Gomina Seyi Makinde. Ẹgbẹ awọn olukọ, NUT ni ipinlẹ naa ti lọ sori atẹgun lati pariwo sita pe oju patako lawọn olukọ kọ ibeere idanwo si fawọn akẹkọọ dipo titẹ ibeere naa sinu iwe nitori ohun ti wọn pe ni kikuna ijọba ipinlẹ naa lati san owo akoso ileewe, (school running grants) fun saa eto ẹkọ meji bayii. Amọṣa gomina Makinde ti ṣalaye pe, awọn ẹgbẹ olukọ naa ko fẹ tu aṣiri ara wọn sita gbangba ni ati pe o yẹ ki wọn jihin lori owo ti wọn gba ṣaaju fun akoso awọn ileewe. Gomina Makinde ni gbogbo owo ti ijọba fun wọn ṣaaju fun akoso ileewe ni oun ni ki wọn wa ṣe iṣiro rẹ ki wọn to lee tẹwọ gba omiran. O ni gbogbo awọn ti wọn sọ ara wọn di eku ajẹnifẹni to n jẹ owo ilu yoo foju ba ajọ to n gbogun ti iwa ijẹkujẹ ni ipinlẹ Ọyọ, OYACA laipẹ.