Ọmọọba Adejọbi: Wọn kọ ọ nile ọgbọn, wọn wo ẹ nile imọ, ọgbọn leeyan o ni i gbọn ni, abi imọ ni tọhun o ni i mọ. Ko si nnkan to wa ninu iwa tẹmbẹlẹkun, iwa ọtẹ, gbigbesunmọmi, ahesọ, isọkusọ, ti ko ba mi lara mu. Mo sọ lẹẹkan pe baba to bi mi, ọba alade ni. Ko si nnkan ti ko ba awa lara mu. A le sọrọ pe kawọn eeyan ṣe bayii, ta a ba fẹẹ sọ ọ jade, awa naa maa kọkọ ronu ibi tawọn eeyan le gbe ọrọ wa yẹn gba, iyẹn lo maa jẹ ka mọ ohun ta a fẹẹ sọ ati ba a ṣe maa sọ ọ. Ṣugbọn niluu ta a wa yii, tori pe ọpọlọpọ eeyan o nifẹẹ si iṣẹ ọlọpaa, to o ba ba wọn soootọ ọrọ, niṣe ni wọn maa yi i si nnkan mi-in. Igba mi-in si ree, niṣe ni wọn maa n ṣaaju ẹlẹẹẹdẹ pe ẹẹdẹ, mo le fẹẹ sọ pe ẹẹdẹgbẹfa, awọn aa ti ba mi sọ ọ di ẹẹdẹgbẹsan-an tabi ẹẹdẹgbeje, ti ko si ri bẹẹ.


Lai jẹ pe wọn ṣatunṣe si iwe ofin ilẹ wa, ọlọpaa ipinlẹ ko le ṣee ṣe o-Muyiwa Adejọbi

Ko si nnkan ti ko ba awa lara mu. A le sọrọ pe kawọn eeyan ṣe bayii, ta a ba fẹẹ sọ ọ jade, awa naa maa kọkọ ronu ibi tawọn eeyan le gbe ọrọ wa yẹn gba, iyẹn lo maa jẹ ka mọ ohun ta a fẹẹ sọ ati ba a ṣe maa sọ ọ. Ṣugbọn niluu ta a wa yii, tori pe ọpọlọpọ eeyan o nifẹẹ si iṣẹ ọlọpaa, to o ba ba wọn soootọ ọrọ, niṣe ni wọn maa yi i si nnkan mi-in. Igba mi-in si ree, niṣe ni wọn maa n ṣaaju ẹlẹẹẹdẹ pe ẹẹdẹ, mo le fẹẹ sọ pe ẹẹdẹgbẹfa, awọn aa ti ba mi sọ ọ di ẹẹdẹgbẹsan-an tabi ẹẹdẹgbeje, ti ko si ri bẹẹ. Iwa tẹmbẹlẹkun ati ahesọ ọrọ lo jẹ ipenija to pọ ju, ṣugbọn nitori awa naa ti mọ bẹẹ, wọn lẹni to maa ba Esu jẹun, ṣibi ẹ gbọdọ gun. Awa naa ti mura tiwọn mọ ọn. Ju gbogbo ẹ lọ ni pe awọn ipenija wọnyẹn ti mọ wa lara o, ko jọ awa loju, tori oniluu ko ni i fẹ ko tu.


Iwa tẹmbẹlẹkun ati ahesọ ọrọ lo jẹ ipenija to pọ ju, ṣugbọn nitori awa naa ti mọ bẹẹ, wọn lẹni to maa ba Esu jẹun, ṣibi ẹ gbọdọ gun. Awa naa ti mura tiwọn mọ ọn. Ju gbogbo ẹ lọ ni pe awọn ipenija wọnyẹn ti mọ wa lara o, ko jọ awa loju, tori oniluu ko ni i fẹ ko tu. Awa lawa niluu, tori ẹ, a o ni i kọdi sita ka tọ sinu ile, a o ni i fẹ ki orileede Naijiria bajẹ. Wọn tun maa bẹrẹ omi-in bayii, ṣebi a ti bẹrẹ ipolongo ibo, awa naa si ti mura pe ba o tiẹ sọ, wọn aa ni a sọ, ba o wi, wọn aa la a wi. Fun apẹẹrẹ, lori ẹrọ ayelujara lanaa (ọjọ Sannde, ọjọ kẹsan-an, oṣu Kẹwaa yii) ni wọn gbe e pe awọn kan n ja, wọn n ṣe iwọde, wọn ko ibọn sọwọ kitikiti, ẹnikan lo gbe e jade pe o ṣẹlẹ lanaa.


Awa lawa niluu, tori ẹ, a o ni i kọdi sita ka tọ sinu ile, a o ni i fẹ ki orileede Naijiria bajẹ. Wọn tun maa bẹrẹ omi-in bayii, ṣebi a ti bẹrẹ ipolongo ibo, awa naa si ti mura pe ba o tiẹ sọ, wọn aa ni a sọ, ba o wi, wọn aa la a wi. Fun apẹẹrẹ, lori ẹrọ ayelujara lanaa (ọjọ Sannde, ọjọ kẹsan-an, oṣu Kẹwaa yii) ni wọn gbe e pe awọn kan n ja, wọn n ṣe iwọde, wọn ko ibọn sọwọ kitikiti, ẹnikan lo gbe e jade pe o ṣẹlẹ lanaa. O ni kawọn eeyan wo o, awọn kan ni wọn ṣewọde yii o, ki lawọn ọlọpaa n wo, ko sọlọpaa to di wọn lọwọ o, ṣugbọn nigba tawọn fẹẹ ṣe iwọde tawọn, awọn ọlọpaa o gba o. Mo waa n bi i leere pe ṣe ana ni eleyii waye abi 2015? Ọdun meje sẹyin ni fọto to gbe si i yẹn, teeyan ko ba ni suuru, ti o fara balẹ wo fọto yẹn, ti o mọ itan to bi i, tọhun aa ro pe loootọ lawọn ọlọpaa ko ṣe nnkan to yẹ ki wọn ṣe, bẹẹ irọ ni. Ṣugbọn ni tiwa, a ti mọ awujọ ta a wa, eeyan ki i nigi lọgba koma mọ eeso ẹ, a mọ iwa awọn eeyan wa lorileede yii.


O ni kawọn eeyan wo o, awọn kan ni wọn ṣewọde yii o, ki lawọn ọlọpaa n wo, ko sọlọpaa to di wọn lọwọ o, ṣugbọn nigba tawọn fẹẹ ṣe iwọde tawọn, awọn ọlọpaa o gba o. Mo waa n bi i leere pe ṣe ana ni eleyii waye abi 2015? Ọdun meje sẹyin ni fọto to gbe si i yẹn, teeyan ko ba ni suuru, ti o fara balẹ wo fọto yẹn, ti o mọ itan to bi i, tọhun aa ro pe loootọ lawọn ọlọpaa ko ṣe nnkan to yẹ ki wọn ṣe, bẹẹ irọ ni. Ṣugbọn ni tiwa, a ti mọ awujọ ta a wa, eeyan ki i nigi lọgba koma mọ eeso ẹ, a mọ iwa awọn eeyan wa lorileede yii. ALAROYE: Ipa wo ni yiyan ọlọpaa lati maa tẹle awọn eeyan nla lawujọ ni lori ileeṣẹ yin? Ọmọọba Adejọbi: Nnkan ti ofin ba ni ka ṣe, a gbọdọ ṣe e, awọn kan wa to jẹ pe labẹ ofin, wọn lẹtọọ si pe ka yan ọlọpaa tẹle wọn, a gbọdọ fun wọn ni ẹṣọ to maa maa duro lẹyin wọn, eyi tawọn eleebo n pe ni (ADC), ẹtọ wọn labẹ ofin ni, a ni ọlọpaa to o, a ko ni to o, a gbọdọ wa a ni, tulaasi lobinrin n wa nnkan ọbẹ. Ekeji ni pe awọn kan jẹ ogunna-gbongbo niluu, ọtọkulu ilu ti ofin ni a gbọdọ wo sakaani wọn, lati mọ boya njẹ ẹmi wọn o ni i wa ninu ewu ta o ba fi ọlọpaa ti wọn.


ALAROYE: Ipa wo ni yiyan ọlọpaa lati maa tẹle awọn eeyan nla lawujọ ni lori ileeṣẹ yin? Ọmọọba Adejọbi: Nnkan ti ofin ba ni ka ṣe, a gbọdọ ṣe e, awọn kan wa to jẹ pe labẹ ofin, wọn lẹtọọ si pe ka yan ọlọpaa tẹle wọn, a gbọdọ fun wọn ni ẹṣọ to maa maa duro lẹyin wọn, eyi tawọn eleebo n pe ni (ADC), ẹtọ wọn labẹ ofin ni, a ni ọlọpaa to o, a ko ni to o, a gbọdọ wa a ni, tulaasi lobinrin n wa nnkan ọbẹ. Ekeji ni pe awọn kan jẹ ogunna-gbongbo niluu, ọtọkulu ilu ti ofin ni a gbọdọ wo sakaani wọn, lati mọ boya njẹ ẹmi wọn o ni i wa ninu ewu ta o ba fi ọlọpaa ti wọn. Fun apẹẹrẹ, ẹ wo awọn eeyan nla nla ti wọn wa nidii eto okoowo wa ni Naijiria, ti awa naa si mọ peeyan nla ni wọn, tọ ba n rin lọ ni titi, ti ko si ọlọpaa lẹyin wọn, awọn araalu gan-an aa bu wa, awọn kan wa ta a mọ bẹẹ, ti a si gbọdọ ṣeto ẹ fun. Awọn kan wa ti wọn jẹ ọba alaye, ti wọn jẹ ọba gidi, wọn lẹtọọ lati fi ọlọpaa ṣọla, yatọ si ti pe ki wọn daabo bo wọn, wọn gbọdọ fẹla, awọn ọba nla nla, awọn ori alade kaakiri gbogbo Naijiria, ẹmia ni o, ọba ni o, eze tabi igwe ni o, awọn ọba onipo ki-in-ni, a gbọdọ fun wọn ni ọlọpaa. Ṣugbọn awọn kan wa ti ko lẹtọọ si i, to jẹ pe wọn niṣe ni wọn fi mimu ọlọpaa kiri dọrẹẹ, bii pe ‘ọrẹ mi mu ọlọpaa kiri, emi naa fẹẹ lo ọlọpaa,’ awọn naa fẹẹ gba ọlọpaa, igba kan wa ti wọn fẹẹ maa fowo ṣe e, la ṣe kilọ pe ta a ba ni ka fi towo ṣe e, niṣe ni yoo ba gbogbo ẹ jẹ, ẹ jẹ ka maa ṣe e diẹdiẹ.


Fun apẹẹrẹ, ẹ wo awọn eeyan nla nla ti wọn wa nidii eto okoowo wa ni Naijiria, ti awa naa si mọ peeyan nla ni wọn, tọ ba n rin lọ ni titi, ti ko si ọlọpaa lẹyin wọn, awọn araalu gan-an aa bu wa, awọn kan wa ta a mọ bẹẹ, ti a si gbọdọ ṣeto ẹ fun. Awọn kan wa ti wọn jẹ ọba alaye, ti wọn jẹ ọba gidi, wọn lẹtọọ lati fi ọlọpaa ṣọla, yatọ si ti pe ki wọn daabo bo wọn, wọn gbọdọ fẹla, awọn ọba nla nla, awọn ori alade kaakiri gbogbo Naijiria, ẹmia ni o, ọba ni o, eze tabi igwe ni o, awọn ọba onipo ki-in-ni, a gbọdọ fun wọn ni ọlọpaa. Ṣugbọn awọn kan wa ti ko lẹtọọ si i, to jẹ pe wọn niṣe ni wọn fi mimu ọlọpaa kiri dọrẹẹ, bii pe ‘ọrẹ mi mu ọlọpaa kiri, emi naa fẹẹ lo ọlọpaa,’ awọn naa fẹẹ gba ọlọpaa, igba kan wa ti wọn fẹẹ maa fowo ṣe e, la ṣe kilọ pe ta a ba ni ka fi towo ṣe e, niṣe ni yoo ba gbogbo ẹ jẹ, ẹ jẹ ka maa ṣe e diẹdiẹ. Awa naa waa ri awọn alafo to n pa ileeṣẹ wa lara, ta a ba fun eeyan kan ni ọlọpaa mẹrin, bi ọrẹ ẹ ba n lọ ode, yoo waa ya a ni meji lara wọn, leyii ti ko si boju mu, ko yẹ ko o ya ọrẹ ẹ ni ọlọpaa. Ti ọrẹ ẹ ba fẹẹ gba ọlọpaa, ko kọwe si wa, to ba tọ si i, a maa fun un. Ki wọn si ri i pe awọn ọmọ ta a yan tẹle wọn, wọn o fiya jẹ wọn.


Awa naa waa ri awọn alafo to n pa ileeṣẹ wa lara, ta a ba fun eeyan kan ni ọlọpaa mẹrin, bi ọrẹ ẹ ba n lọ ode, yoo waa ya a ni meji lara wọn, leyii ti ko si boju mu, ko yẹ ko o ya ọrẹ ẹ ni ọlọpaa. Ti ọrẹ ẹ ba fẹẹ gba ọlọpaa, ko kọwe si wa, to ba tọ si i, a maa fun un. Ki wọn si ri i pe awọn ọmọ ta a yan tẹle wọn, wọn o fiya jẹ wọn. Ṣugbọn emi n sọ ọ, ti wọn ba yan mi tẹle eeyan to ba n fiya jẹ mi, ma a fẹjọ sun awọn ọga mi nibiiṣẹ mi pe mi o ṣe mọ, ẹni tẹ ẹ yan mi sọdọ ẹ n fiya jẹ mi. Arabinrin to lu ọlọpaa ti wọn yan fun un, to fọ ọ lẹnu, ti ẹnu ẹ bẹjẹ, Purofẹsọ kan ni o, nnkan ti ọmọ yẹn sọ ni pe o fiya jẹ oun, iṣẹ to ni koun ṣe ki i iṣẹ oun, iyẹn lo dija. Mo si mọ pe awọn ọlọpaa naa ti kẹkọọ lara iṣẹlẹ yẹn, wọn lẹtọọ lati sọ pe ẹni tẹ ẹ yan mi ti yii o, iṣẹ palapala, iṣẹ ti ko bojumu lo n lo mi fun, aa si yọ irufẹ ọlọpaa bẹẹ kuro nibẹ.


Ṣugbọn emi n sọ ọ, ti wọn ba yan mi tẹle eeyan to ba n fiya jẹ mi, ma a fẹjọ sun awọn ọga mi nibiiṣẹ mi pe mi o ṣe mọ, ẹni tẹ ẹ yan mi sọdọ ẹ n fiya jẹ mi. Arabinrin to lu ọlọpaa ti wọn yan fun un, to fọ ọ lẹnu, ti ẹnu ẹ bẹjẹ, Purofẹsọ kan ni o, nnkan ti ọmọ yẹn sọ ni pe o fiya jẹ oun, iṣẹ to ni koun ṣe ki i iṣẹ oun, iyẹn lo dija. Mo si mọ pe awọn ọlọpaa naa ti kẹkọọ lara iṣẹlẹ yẹn, wọn lẹtọọ lati sọ pe ẹni tẹ ẹ yan mi ti yii o, iṣẹ palapala, iṣẹ ti ko bojumu lo n lo mi fun, aa si yọ irufẹ ọlọpaa bẹẹ kuro nibẹ. Ẹlomi-in wa ninu wọn to buru debii pe loootọ labẹ ofin, o yẹ ka fun un lọlọpaa, ṣugbọn tori to n fiya jẹ awọn ọmọ wa, ko ni i fun wọn lounjẹ, ti ara omi-in ko ba ya ninu wọn, aa ni ‘ṣebi oun n sanwo loṣu,’ ọtọ ni ka sanwo oṣu fun awọn oṣiṣẹ wa, ọtọ ni ka mu inu wọn dun. Eleto aabo to n tẹle iwọ kiri, to o ba tọju wọn, ọwọ ọta yoo ba ọ, ibi to yẹ ko ti gbeja ẹ, ti ko ba gbeja ẹ, bii ọrọ aja ni, ẹni ti ko ba tọju aja ẹ, aja naa ko ni i gbeja ẹ. ALAROYE: Ṣe bo ba wu eeyan to lowo lọwọ lati gba ọlọpaa, ṣe tọhun le kọwe wa, kẹ ẹ si fun un? Omooba Adejobi: Ẹ le kọwe wa, ko sẹni to gba bairo lọwọ yin, ẹ kan le ma ri esi gidi gba ni, ọpọ iwe ibeere fun ọlọpaa lo wa lori tabili wa, paapaa bi ẹlomi-in fẹẹ jẹ kansẹlọ lasan, yoo kọwe pe oun naa fẹẹ gba ọlọpaa, bi wọn fi ẹlomi-in jẹ olori ọdẹ laduugbo wọn, oun naa aa kọwe pe oun fẹẹ gba ọlọpaa, iwọ olori ọdẹ ti wọn ni ko o ṣọ awọn eeyan, iwọ naa fẹẹ gba ọlọpaa!


Ẹlomi-in wa ninu wọn to buru debii pe loootọ labẹ ofin, o yẹ ka fun un lọlọpaa, ṣugbọn tori to n fiya jẹ awọn ọmọ wa, ko ni i fun wọn lounjẹ, ti ara omi-in ko ba ya ninu wọn, aa ni ‘ṣebi oun n sanwo loṣu,’ ọtọ ni ka sanwo oṣu fun awọn oṣiṣẹ wa, ọtọ ni ka mu inu wọn dun. Eleto aabo to n tẹle iwọ kiri, to o ba tọju wọn, ọwọ ọta yoo ba ọ, ibi to yẹ ko ti gbeja ẹ, ti ko ba gbeja ẹ, bii ọrọ aja ni, ẹni ti ko ba tọju aja ẹ, aja naa ko ni i gbeja ẹ. ALAROYE: Ṣe bo ba wu eeyan to lowo lọwọ lati gba ọlọpaa, ṣe tọhun le kọwe wa, kẹ ẹ si fun un? Omooba Adejobi: Ẹ le kọwe wa, ko sẹni to gba bairo lọwọ yin, ẹ kan le ma ri esi gidi gba ni, ọpọ iwe ibeere fun ọlọpaa lo wa lori tabili wa, paapaa bi ẹlomi-in fẹẹ jẹ kansẹlọ lasan, yoo kọwe pe oun naa fẹẹ gba ọlọpaa, bi wọn fi ẹlomi-in jẹ olori ọdẹ laduugbo wọn, oun naa aa kọwe pe oun fẹẹ gba ọlọpaa, iwọ olori ọdẹ ti wọn ni ko o ṣọ awọn eeyan, iwọ naa fẹẹ gba ọlọpaa! Ibẹ ni mo ti ri pe ọpọ eeyan kan gba ọlọpaa lati fi ṣe afẹ aye lasan, a fẹẹ lọ ode ariya, a ko ọlọpaa lẹyin yẹn-yẹn-yẹn. Mo wa lagbo ariya nijọ kan, emi o lọ gẹgẹ bii alukoro ọlọpaa Naijiria, tori ẹ, ko s’ọlọpaa kankan to tẹle mi, lẹni ta a n wi yii ba de tilu-tifọn, lawọn ọlọpaa si n ṣe giri-giri, ti wọn n dalẹ ru, o waa wa gbogbo ẹ sọrun bii ẹni wa loju ogun, mo ni awọn wo leleyii to n ṣe gira-gira yii, ṣe ogun de ni, wọn ni lagbaja kan ni, mo si wo o lọ, mo wo o bọ, ọmọ ti o yẹ ko duro nibi ti awa ba jokoo, awọn ọlọpaa rẹpẹtẹ lo tẹle e. O daa, iṣẹ ki lo n ṣe, wọn lo ti kọwe nigba kan pe ẹmi oun wa ninu ewu, nnkan kan n ṣẹlẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Mo ni iyẹn eleyii naa, ibẹ ni mo ti kọwe pe ki wọn gba ọlọpaa lọwọ ẹ, tori bawọn ọlọpaa ṣe n tẹle e loju agbo gan-an ti emi funra mi loju gẹgẹ bii ọga ọlọpaa.


Ibẹ ni mo ti ri pe ọpọ eeyan kan gba ọlọpaa lati fi ṣe afẹ aye lasan, a fẹẹ lọ ode ariya, a ko ọlọpaa lẹyin yẹn-yẹn-yẹn. Mo wa lagbo ariya nijọ kan, emi o lọ gẹgẹ bii alukoro ọlọpaa Naijiria, tori ẹ, ko s’ọlọpaa kankan to tẹle mi, lẹni ta a n wi yii ba de tilu-tifọn, lawọn ọlọpaa si n ṣe giri-giri, ti wọn n dalẹ ru, o waa wa gbogbo ẹ sọrun bii ẹni wa loju ogun, mo ni awọn wo leleyii to n ṣe gira-gira yii, ṣe ogun de ni, wọn ni lagbaja kan ni, mo si wo o lọ, mo wo o bọ, ọmọ ti o yẹ ko duro nibi ti awa ba jokoo, awọn ọlọpaa rẹpẹtẹ lo tẹle e. O daa, iṣẹ ki lo n ṣe, wọn lo ti kọwe nigba kan pe ẹmi oun wa ninu ewu, nnkan kan n ṣẹlẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Mo ni iyẹn eleyii naa, ibẹ ni mo ti kọwe pe ki wọn gba ọlọpaa lọwọ ẹ, tori bawọn ọlọpaa ṣe n tẹle e loju agbo gan-an ti emi funra mi loju gẹgẹ bii ọga ọlọpaa. Nigba ti Ọlọrun maa mu un gan-an, ti Eṣu fẹẹ ṣe e, afi “tako tako” (iro ibọn) ti mọ gbọ lori ijokoo, mo ni ki lo bi ibọn to yin, wọn n ki ọga to tẹle wa loju agbo, olorin ki i (mo fi orukọ bo olorin yẹn laṣiiri), ọkan lara awọn olorin wa nilẹ Yoruba ni, olorin n ki i, ewo ni “tako tako”. Mo ni ẹ dakun, ẹyin ọlọpaa tẹ ẹ wa nibi yii, ẹ mu arakunrin yii (ọlọpaa to yinbọn) ẹ ree ti i mọle. Njẹ ẹ mọ pe ọga to tẹle lati Eko wa si agbo ariya, nibi ti agbara gun un de, ko tiẹ waa bẹbẹ fun ẹṣọ ẹ ta a ti mọle pe ‘ẹ jọọ, ẹ ba mi fi i silẹ’, nibi to ni igberaga de, o loun o le bẹbẹ o. Mo ni ki i ṣe ẹbi ẹ, ẹni to fun un ni ọlọpaa ni.


Nigba ti Ọlọrun maa mu un gan-an, ti Eṣu fẹẹ ṣe e, afi “tako tako” (iro ibọn) ti mọ gbọ lori ijokoo, mo ni ki lo bi ibọn to yin, wọn n ki ọga to tẹle wa loju agbo, olorin ki i (mo fi orukọ bo olorin yẹn laṣiiri), ọkan lara awọn olorin wa nilẹ Yoruba ni, olorin n ki i, ewo ni “tako tako”. Mo ni ẹ dakun, ẹyin ọlọpaa tẹ ẹ wa nibi yii, ẹ mu arakunrin yii (ọlọpaa to yinbọn) ẹ ree ti i mọle. Njẹ ẹ mọ pe ọga to tẹle lati Eko wa si agbo ariya, nibi ti agbara gun un de, ko tiẹ waa bẹbẹ fun ẹṣọ ẹ ta a ti mọle pe ‘ẹ jọọ, ẹ ba mi fi i silẹ’, nibi to ni igberaga de, o loun o le bẹbẹ o. Mo ni ki i ṣe ẹbi ẹ, ẹni to fun un ni ọlọpaa ni. A gba ọlọpaa lọwọ ẹ, lati igba yẹn ni ko ti ri ọlọpaa gba mọ. Nibikibi ti awa ta a jẹ ọga ta a ṣẹṣẹ n goke bọ yii ba ti ri nnkan ti ko daa lawujọ, awa n dẹkun ẹ. Mo si rọ awọn ọga ọlọpaa to n ka ọrọ mi yii, awọn naa yoo ri i pe ohun to tọ lati ṣe ni. ẹ jẹ ka jọ ṣe e, awọn agbalagba sọ pe (o kọrin) ẹ to o mini mini, ẹ ma ma jẹ ko yẹ oo, ẹ to o mini mini, ẹ ma ma jẹ ko yẹ oo, b’agbado ba to’mọ, wọn ko ni i yẹ o. Ẹ jẹ ka jọ ṣe e bi igba ẹkẹ ṣe n dawọ tile, gbogbo awọn ọmọ wa to n ṣe ohun ti ko daa, ẹ jẹ a ba wọn wi, araalu to n ṣe oun ti ko daa, ẹ jẹ a ba a wi, ta a ba fẹ ki ilu da.


A gba ọlọpaa lọwọ ẹ, lati igba yẹn ni ko ti ri ọlọpaa gba mọ. Nibikibi ti awa ta a jẹ ọga ta a ṣẹṣẹ n goke bọ yii ba ti ri nnkan ti ko daa lawujọ, awa n dẹkun ẹ. Mo si rọ awọn ọga ọlọpaa to n ka ọrọ mi yii, awọn naa yoo ri i pe ohun to tọ lati ṣe ni. ẹ jẹ ka jọ ṣe e, awọn agbalagba sọ pe (o kọrin) ẹ to o mini mini, ẹ ma ma jẹ ko yẹ oo, ẹ to o mini mini, ẹ ma ma jẹ ko yẹ oo, b’agbado ba to’mọ, wọn ko ni i yẹ o. Ẹ jẹ ka jọ ṣe e bi igba ẹkẹ ṣe n dawọ tile, gbogbo awọn ọmọ wa to n ṣe ohun ti ko daa, ẹ jẹ a ba wọn wi, araalu to n ṣe oun ti ko daa, ẹ jẹ a ba a wi, ta a ba fẹ ki ilu da. ALAROYE: Bawo ni ibalopọ awọn eeyan yin pẹlu araalu ṣe le daa ju bo ṣe wa yii lọ? Ọmọọba Adejobi: Lori iyẹn, bi ẹyẹ ba ṣe fo la ṣe n sọ’ko ẹ, irini-si ni-sọni lọjọ, bi mo ba wa lori opopona ti mo n dọkọ duro ti mo n ṣe paroolu awọn ọlọpaa kiri, ti mo da ẹ duro, to ba gboju soke, emi naa aa gbe e fun ẹ pada, gba fun Muri ni gba fun Gbada, ti mo ba fi ohun pẹlẹ sọ pe ‘hẹlo,’ ṣugbọn ti iwọ jagbe pada pe ‘yes, yes’, mo tun n ba ọ sọrọ nirona, o waa yi redio soke lala bii pe eeyan kọ lo n ba ẹ sọrọ, họwu, bi eera ba fi’ni pe igi, niṣe la a wọn ọn sọnu. Ẹ jẹ ki awọn ara ilu ma pọn awọn ọlọpaa le, arifin pọ.


ALAROYE: Bawo ni ibalopọ awọn eeyan yin pẹlu araalu ṣe le daa ju bo ṣe wa yii lọ? Ọmọọba Adejobi: Lori iyẹn, bi ẹyẹ ba ṣe fo la ṣe n sọ’ko ẹ, irini-si ni-sọni lọjọ, bi mo ba wa lori opopona ti mo n dọkọ duro ti mo n ṣe paroolu awọn ọlọpaa kiri, ti mo da ẹ duro, to ba gboju soke, emi naa aa gbe e fun ẹ pada, gba fun Muri ni gba fun Gbada, ti mo ba fi ohun pẹlẹ sọ pe ‘hẹlo,’ ṣugbọn ti iwọ jagbe pada pe ‘yes, yes’, mo tun n ba ọ sọrọ nirona, o waa yi redio soke lala bii pe eeyan kọ lo n ba ẹ sọrọ, họwu, bi eera ba fi’ni pe igi, niṣe la a wọn ọn sọnu. Ẹ jẹ ki awọn ara ilu ma pọn awọn ọlọpaa le, arifin pọ. Aimọye igba ni mo ti wa ninu ọkọ jẹẹjẹ ti mo jokoo lati wo nnkan to n ṣẹlẹ, eyi ta a maa n pe ni social experiment lede oyinbo, ẹlomi-in aa sọrọ sọlọpaa bii pe ki i ṣe eeyan ni. Ọmọ kekere t’Ọlọrun ti ṣẹgi ọla fun, to kan ri owo, Ọlọrun lo mọ’bi to ti ri owo ẹ, to o ba ti de ita, ma jẹ ki owo yẹn gun ẹ de ọdọ awọn agbofinro. Ẹ pọn wọn le, gbogbo ẹnu ni mo fi n sọ ọ yii, tawọn araalu ba pọn ọlọpaa le, awọn ọlọpaa aa pọn wọn le.


Aimọye igba ni mo ti wa ninu ọkọ jẹẹjẹ ti mo jokoo lati wo nnkan to n ṣẹlẹ, eyi ta a maa n pe ni social experiment lede oyinbo, ẹlomi-in aa sọrọ sọlọpaa bii pe ki i ṣe eeyan ni. Ọmọ kekere t’Ọlọrun ti ṣẹgi ọla fun, to kan ri owo, Ọlọrun lo mọ’bi to ti ri owo ẹ, to o ba ti de ita, ma jẹ ki owo yẹn gun ẹ de ọdọ awọn agbofinro. Ẹ pọn wọn le, gbogbo ẹnu ni mo fi n sọ ọ yii, tawọn araalu ba pọn ọlọpaa le, awọn ọlọpaa aa pọn wọn le. Ẹ n gba ọlọpaa leti, ẹ n na ọlọpaa, nilẹ Yoruba, nigba ti aye n j’aye, agbefọba ki i jẹbi. Loootọ, aye ti di aye ọlaju, ṣugbọn ofin ṣi wa. Nigba tawa naa ba ri i pe aṣeju pọ laarin awọn ọmọ wa, a n ba wọn wi.


Ẹ n gba ọlọpaa leti, ẹ n na ọlọpaa, nilẹ Yoruba, nigba ti aye n j’aye, agbefọba ki i jẹbi. Loootọ, aye ti di aye ọlaju, ṣugbọn ofin ṣi wa. Nigba tawa naa ba ri i pe aṣeju pọ laarin awọn ọmọ wa, a n ba wọn wi. Ọmọ ẹyin mejila pere ni Jesu ni, kan-n-da wa ninu wọn, e waa wo awa to jẹ bii irinwo ẹgbẹrun ọlọpaa la ni, ko sọgbọn ta o ni i ri kan-n-da ninu wọn, ta la fẹẹ fi jọ? Awọn to n ṣe aidaa yii, a n ba wọn wi, araalu gan-an mọ pe a n ba wọn wi, wọn si n kan saara si wa. Tori isọnu aye la a ṣe n ni ẹgbẹrin ọrẹ, bi irinwo ba yin’ni, irinwo aa si bu’ni.


Ọmọ ẹyin mejila pere ni Jesu ni, kan-n-da wa ninu wọn, e waa wo awa to jẹ bii irinwo ẹgbẹrun ọlọpaa la ni, ko sọgbọn ta o ni i ri kan-n-da ninu wọn, ta la fẹẹ fi jọ? Awọn to n ṣe aidaa yii, a n ba wọn wi, araalu gan-an mọ pe a n ba wọn wi, wọn si n kan saara si wa. Tori isọnu aye la a ṣe n ni ẹgbẹrin ọrẹ, bi irinwo ba yin’ni, irinwo aa si bu’ni. A o le reti pe ki gbogbo eeyan nifẹẹ wa, agbofinro o le lọrẹẹ, tori pe o n gbe ofin ro, niwọnba asiko to n fi n gbe ofin ro yẹn, ko le lọrẹẹ. To o ba jẹ baba ninu ile tabi akọni ti ki i gba igbakugba, to o ba ti de, gbogbo wọn aa sa lọ ni, wọn aa ni ‘aparo jako o, baba buruku yii ti de niyẹn o.’ Awọn ọmọ to o bi niyẹn, wọn n pe ẹ ni baba buruku, tori pe oo gba iwa idọti. Bẹẹ lọrọ agbofinro ṣe ri, aṣa ni, to o ba ti le ri agbofinro, ikoriira a de, o ṣe daadaa o, ko ṣe daadaa o, ikoriira ni.


A o le reti pe ki gbogbo eeyan nifẹẹ wa, agbofinro o le lọrẹẹ, tori pe o n gbe ofin ro, niwọnba asiko to n fi n gbe ofin ro yẹn, ko le lọrẹẹ. To o ba jẹ baba ninu ile tabi akọni ti ki i gba igbakugba, to o ba ti de, gbogbo wọn aa sa lọ ni, wọn aa ni ‘aparo jako o, baba buruku yii ti de niyẹn o.’ Awọn ọmọ to o bi niyẹn, wọn n pe ẹ ni baba buruku, tori pe oo gba iwa idọti. Bẹẹ lọrọ agbofinro ṣe ri, aṣa ni, to o ba ti le ri agbofinro, ikoriira a de, o ṣe daadaa o, ko ṣe daadaa o, ikoriira ni. Awa ta a jẹ alukoro lasan, a o ṣe keesi, a o wadii ẹsun, a o ti-i-yan mọle, a kan n sọrọ lasan ni, wọn fẹẹ bu wa pa, wọn o tiẹ fẹẹ gbọ wa nigba mi-in. Olootọ o si l’ẹni. Awọn ara ilu ni wọn gbọdọ ri i pe awọn fa agbofinro mọra, bẹẹ ba fawọn mọra, agbofinro mi wa to yẹ ko tọ yin sọna, ẹ ma ṣe bayii, tẹ ẹ ba ṣe bayii, ẹwọn ni, ara iṣẹ wa ni ka tọ yin sọna.


Awa ta a jẹ alukoro lasan, a o ṣe keesi, a o wadii ẹsun, a o ti-i-yan mọle, a kan n sọrọ lasan ni, wọn fẹẹ bu wa pa, wọn o tiẹ fẹẹ gbọ wa nigba mi-in. Olootọ o si l’ẹni. Awọn ara ilu ni wọn gbọdọ ri i pe awọn fa agbofinro mọra, bẹẹ ba fawọn mọra, agbofinro mi wa to yẹ ko tọ yin sọna, ẹ ma ṣe bayii, tẹ ẹ ba ṣe bayii, ẹwọn ni, ara iṣẹ wa ni ka tọ yin sọna. Amọ awọn ta a fẹẹ tọ sọna ti wọn ti gbe ija ko wa loju, ti wọn maa ri wa lọọọkan, ti wọn aa ti ni erokero, ero odi si wa, bawo la ṣe fẹẹ ṣe e. Emi maa n sọ fun awọn ọmọ wa, to ba jẹ loootọ lẹ fẹẹ ṣiṣẹ ọlọpaa, tẹ ẹ ba ti duro si titi, ẹ ma ba ẹnikankan sọrọ tabi gba ẹbẹ wọn, nigba tẹ ẹ ba ko eeyan bii igba (200) lọ sile-ẹjọ loni-in, igba lọla, tẹ ẹ ko igba lọ lọtunla lai beere nnkan kan, lai gba kọbọ, wọn aa mọ pe ẹ n ṣiṣẹ. Ọlọpaa to fẹẹ ṣaanu lo n kan iṣoro, oun ni wọn n ko sijangbọn. Ẹ jẹ ka pọn awọn agbofinro le, ka fọwọ sowọpọ, ka le jọ ni awujọ to wa lalaafia, to nitumọ, a o gbọdọ maa ba a lọ bayii o.


Amọ awọn ta a fẹẹ tọ sọna ti wọn ti gbe ija ko wa loju, ti wọn maa ri wa lọọọkan, ti wọn aa ti ni erokero, ero odi si wa, bawo la ṣe fẹẹ ṣe e. Emi maa n sọ fun awọn ọmọ wa, to ba jẹ loootọ lẹ fẹẹ ṣiṣẹ ọlọpaa, tẹ ẹ ba ti duro si titi, ẹ ma ba ẹnikankan sọrọ tabi gba ẹbẹ wọn, nigba tẹ ẹ ba ko eeyan bii igba (200) lọ sile-ẹjọ loni-in, igba lọla, tẹ ẹ ko igba lọ lọtunla lai beere nnkan kan, lai gba kọbọ, wọn aa mọ pe ẹ n ṣiṣẹ. Ọlọpaa to fẹẹ ṣaanu lo n kan iṣoro, oun ni wọn n ko sijangbọn. Ẹ jẹ ka pọn awọn agbofinro le, ka fọwọ sowọpọ, ka le jọ ni awujọ to wa lalaafia, to nitumọ, a o gbọdọ maa ba a lọ bayii o.


Ṣe ẹyin naa ri i nigba ti Tinubu pade Atiku lọjọsi

ỌMỌỌDỌ AGBA Lọsẹ to kọja yii, awọn oludije fun ẹgbẹ oṣelu nla mejeeji ta a ni nilẹ yii pade ara wọn. Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu pade Alaaji Atiku Abubakar, ni papakọ ofurufu Nnamdi Azikiwe, niluu Abuja ni wọn ti pade ara wọn. Kaluku n ba irinajo rẹ lo ni wọn fi pade, ṣugbọn ohun to ṣe koko ni bi wọn ti kan ara wọn kuu nibi ijokoo awọn ọlọla to ba fẹẹ wọ ẹronpileeni, niṣe ni wọn dide, ti wọn bẹrẹ si i pariwo orukọ ara wọn. Bi Tinubu ti n pariwo Atiku, bẹẹ ni Atiku n pariwo Aṣiwaju, bẹẹ ni awọn eeyan ti wọn tẹle wọn naa si n da si i, ti wọn di mọ ara wọn. Ọrọ naa ko to ohun to yẹ ko gba gbogbo oju iwe iroyin ati ori ẹrọ ayelujara kan, ṣugbọn nitori bi nnkan tiwa ṣe ri ni Naijiria yii lọrọ naa ṣe di ariwo. Idi ariwo naa si ni pe loju awọn to n tẹle Tinubu, bii ki wọn ri Atiku, tabi ẹnikẹni to ba ni oun n ṣe ti Atiku, ki wọn ya a si wẹwẹ ni, wọn ko si lero rara pe ti Tinubu ba pade Atiku yii nibikankan ti yoo ki i. Bakan naa lo ri loju awọn to n tẹle Atiku o, awọn naa ko ni ifarada rara, loju wọn, bii ki wọn ri Tinubu tabi awọn ti wọn n tẹle e ki wọn ju wọn loko pa bii ọmọ eṣu lo ri, awọn naa ko si lero pe bi Atiku ba pade Tinubu, ko ni i gbegbaaju fun un.


Bi Tinubu ti n pariwo Atiku, bẹẹ ni Atiku n pariwo Aṣiwaju, bẹẹ ni awọn eeyan ti wọn tẹle wọn naa si n da si i, ti wọn di mọ ara wọn. Ọrọ naa ko to ohun to yẹ ko gba gbogbo oju iwe iroyin ati ori ẹrọ ayelujara kan, ṣugbọn nitori bi nnkan tiwa ṣe ri ni Naijiria yii lọrọ naa ṣe di ariwo. Idi ariwo naa si ni pe loju awọn to n tẹle Tinubu, bii ki wọn ri Atiku, tabi ẹnikẹni to ba ni oun n ṣe ti Atiku, ki wọn ya a si wẹwẹ ni, wọn ko si lero rara pe ti Tinubu ba pade Atiku yii nibikankan ti yoo ki i. Bakan naa lo ri loju awọn to n tẹle Atiku o, awọn naa ko ni ifarada rara, loju wọn, bii ki wọn ri Tinubu tabi awọn ti wọn n tẹle e ki wọn ju wọn loko pa bii ọmọ eṣu lo ri, awọn naa ko si lero pe bi Atiku ba pade Tinubu, ko ni i gbegbaaju fun un. Ṣugbọn bi ọrọ oṣelu ba ri bẹẹ ni orile-ede mi-in, ko ri bẹẹ ni Naijiria yii rara o, nitori kinni kan wa to pa awọn oloṣelu tiwa pọ, apapin lo n jẹ. Awọn oloṣelu ilẹ yii mọ pe ẹnikẹni to ba wa nipo ninu awọn ni ikoko ọbẹ wa lọdọ rẹ, kia ni gbogbo wọn yoo si ti sun mọ ọn, ti wọn yoo maa la a. Wọn ki i ba ara wọn ṣe ọta debi apapin, ikoko ọbẹ ni wọn n du mọ ara wọn lọwọ ti ẹ n ri yii, ẹni ba si ti ja mọ lọwọ, kia lawọn to ku yoo sun mọ ọn pe ọmọọya, jẹ ka jọ maa la a. Ohun to fa a ti awọn oloṣelu yii ki i fi i nitiju lati kuro ninu ẹgbẹ kan ti wọn ti wa tẹlẹ ki wọn tun sa lọ sinu ẹgbẹ mi-in niyẹn. Wọn le paara ẹgbẹ kan lẹẹmeji, wọn yoo jade, wọn yoo tun pada wọle, to ba si tun wu wọn, wọn yoo tun sare jade, ẹni ba wo irinajo Atiku funra rẹ yoo mọ bi ọrọ awọn oloṣelu yii ṣe ri.


Ṣugbọn bi ọrọ oṣelu ba ri bẹẹ ni orile-ede mi-in, ko ri bẹẹ ni Naijiria yii rara o, nitori kinni kan wa to pa awọn oloṣelu tiwa pọ, apapin lo n jẹ. Awọn oloṣelu ilẹ yii mọ pe ẹnikẹni to ba wa nipo ninu awọn ni ikoko ọbẹ wa lọdọ rẹ, kia ni gbogbo wọn yoo si ti sun mọ ọn, ti wọn yoo maa la a. Wọn ki i ba ara wọn ṣe ọta debi apapin, ikoko ọbẹ ni wọn n du mọ ara wọn lọwọ ti ẹ n ri yii, ẹni ba si ti ja mọ lọwọ, kia lawọn to ku yoo sun mọ ọn pe ọmọọya, jẹ ka jọ maa la a. Ohun to fa a ti awọn oloṣelu yii ki i fi i nitiju lati kuro ninu ẹgbẹ kan ti wọn ti wa tẹlẹ ki wọn tun sa lọ sinu ẹgbẹ mi-in niyẹn. Wọn le paara ẹgbẹ kan lẹẹmeji, wọn yoo jade, wọn yoo tun pada wọle, to ba si tun wu wọn, wọn yoo tun sare jade, ẹni ba wo irinajo Atiku funra rẹ yoo mọ bi ọrọ awọn oloṣelu yii ṣe ri. Bi eeyan ko si mọ iru Atiku, ko wo ti ọkunrin kan ti wọn n pe ni Fani Kayọde, ẹni to jẹ to ba bu iya wọn ninu ẹgbẹ yii lonii to fi baba wọn le e, nitori pe o n lọ sinu ẹgbẹ keji ni, to ba si ti denu ẹgbẹ to n lọ ni yoo ki epe mọlẹ, ti yoo maa ṣẹ ẹ fun awọn to ṣẹṣẹ kuro lọdọ ẹ, nibi to ti n jẹ to ti n mu fun ọpọlọpọ ọdun. Eleyii ko ni ko ma tun sa kuro ninu iyẹn naa lọjọ kan, ti ounjẹ to n jẹ nibẹ ba ti tan, yoo dẹyin, ọọkan ibi ti ounjẹ ba tun wa ni yoo lọ, koda ko jẹ ibi to ti kuro to ti bu wọn naa ni, yoo pada sibẹ, yoo si tun maa bu awọn to ti jẹun bii ọjọ meloo kan lọdọ tiwọn. Bawọn oloṣelu wa ṣe ri ni Naijiria ree, nibi ti ọbẹ ba ti dun ni wọn n lọ.


Bi eeyan ko si mọ iru Atiku, ko wo ti ọkunrin kan ti wọn n pe ni Fani Kayọde, ẹni to jẹ to ba bu iya wọn ninu ẹgbẹ yii lonii to fi baba wọn le e, nitori pe o n lọ sinu ẹgbẹ keji ni, to ba si ti denu ẹgbẹ to n lọ ni yoo ki epe mọlẹ, ti yoo maa ṣẹ ẹ fun awọn to ṣẹṣẹ kuro lọdọ ẹ, nibi to ti n jẹ to ti n mu fun ọpọlọpọ ọdun. Eleyii ko ni ko ma tun sa kuro ninu iyẹn naa lọjọ kan, ti ounjẹ to n jẹ nibẹ ba ti tan, yoo dẹyin, ọọkan ibi ti ounjẹ ba tun wa ni yoo lọ, koda ko jẹ ibi to ti kuro to ti bu wọn naa ni, yoo pada sibẹ, yoo si tun maa bu awọn to ti jẹun bii ọjọ meloo kan lọdọ tiwọn. Bawọn oloṣelu wa ṣe ri ni Naijiria ree, nibi ti ọbẹ ba ti dun ni wọn n lọ. Wọn ko tori araalu ṣoṣelu aṣelaagun, adaba wọn ko wa ounjẹ si ọfun orofo, nitori ounjẹ kaluku lo ṣe n ṣoṣelu aṣekara. Ṣugbọn awọn araalu ko mọ eleyii, ọrọ ti ko kan wọn rara, ohun ti wọn o mọdi ati bo ṣe jẹ bẹẹ ni wọn yoo maa tori ẹ gbe ẹwu silẹ, ti wọn yoo maa gbe apẹre wọ, oloṣelu ti wọn ba n ri kinni kan jẹ lọdọ ẹ, tabi ti wọn ro pe awọn le ri kinni kan jẹ lọdọ ẹ, tabi ti wọn kan n gbọ orukọ ẹ lasan ti wọn ko mọ, oun ni wọn yoo maa tori ẹ ja, ti wọn si le ba ọmọọya wọn, ọrẹ wọn, iyawo wọn ja nitori pe ko tẹle oloṣelu jẹgudujẹra ti awọn fẹran. Ohun to maa n da wahala silẹ ree, ti awọn oloṣelu fi maa n ri araalu lo, ti awọn ọmọ kan yoo maa paayan lorukọ oloṣelu, ti awọn kan yoo maa ba dukia ati iṣẹ ẹlomi-in jẹ nitori oloṣelu kan. Bẹẹ awọn oloṣelu yii ki i ṣe bẹẹ laarin ara wọn, nitori ọrẹ ti wọn ti n ba ara wọn ṣe bọ, ọjọ ẹ pẹ.


Wọn ko tori araalu ṣoṣelu aṣelaagun, adaba wọn ko wa ounjẹ si ọfun orofo, nitori ounjẹ kaluku lo ṣe n ṣoṣelu aṣekara. Ṣugbọn awọn araalu ko mọ eleyii, ọrọ ti ko kan wọn rara, ohun ti wọn o mọdi ati bo ṣe jẹ bẹẹ ni wọn yoo maa tori ẹ gbe ẹwu silẹ, ti wọn yoo maa gbe apẹre wọ, oloṣelu ti wọn ba n ri kinni kan jẹ lọdọ ẹ, tabi ti wọn ro pe awọn le ri kinni kan jẹ lọdọ ẹ, tabi ti wọn kan n gbọ orukọ ẹ lasan ti wọn ko mọ, oun ni wọn yoo maa tori ẹ ja, ti wọn si le ba ọmọọya wọn, ọrẹ wọn, iyawo wọn ja nitori pe ko tẹle oloṣelu jẹgudujẹra ti awọn fẹran. Ohun to maa n da wahala silẹ ree, ti awọn oloṣelu fi maa n ri araalu lo, ti awọn ọmọ kan yoo maa paayan lorukọ oloṣelu, ti awọn kan yoo maa ba dukia ati iṣẹ ẹlomi-in jẹ nitori oloṣelu kan. Bẹẹ awọn oloṣelu yii ki i ṣe bẹẹ laarin ara wọn, nitori ọrẹ ti wọn ti n ba ara wọn ṣe bọ, ọjọ ẹ pẹ. Ṣe Atiku ni yoo ba Tinubu ja! Tabi Tinubu ni yoo ba Atiku ja, lawọn ti wọn ti jọ n ṣe bọ lati bii ogoji ọdun. Ṣugbọn awọn ti wọn n tẹle wọn ko mọ, ọta ti yoo dina ounjẹ wọn, tabi ti yoo ba ọjọ ọla wọn jẹ ni wọn maa n ba ara wọn ṣe.


Ṣe Atiku ni yoo ba Tinubu ja! Tabi Tinubu ni yoo ba Atiku ja, lawọn ti wọn ti jọ n ṣe bọ lati bii ogoji ọdun. Ṣugbọn awọn ti wọn n tẹle wọn ko mọ, ọta ti yoo dina ounjẹ wọn, tabi ti yoo ba ọjọ ọla wọn jẹ ni wọn maa n ba ara wọn ṣe. Atiku lo pade Tinubu ti ko sija yii, o dijọ tọmọ APC ba pade ọmọ PDP ki wọn too yọ ada yọ ọbẹ sira wọn. A ko fẹ iru iyẹn lasiko ibo to n bọ yii o, ti Ọlọrun ba fi ni ka dibo naa, ki kaluku ti ọwọ ọmọ ẹ bọ aṣọ. Ki ọlọmọ kilọ fọmọ ẹ paapaa, oloṣelu kan ko too tori ẹ ku, ẹni to ba tori oloṣelu Naijiria ku, o kan ku iku ẹsin lasan, ọrun apaadi lo n lọ!


Atiku lo pade Tinubu ti ko sija yii, o dijọ tọmọ APC ba pade ọmọ PDP ki wọn too yọ ada yọ ọbẹ sira wọn. A ko fẹ iru iyẹn lasiko ibo to n bọ yii o, ti Ọlọrun ba fi ni ka dibo naa, ki kaluku ti ọwọ ọmọ ẹ bọ aṣọ. Ki ọlọmọ kilọ fọmọ ẹ paapaa, oloṣelu kan ko too tori ẹ ku, ẹni to ba tori oloṣelu Naijiria ku, o kan ku iku ẹsin lasan, ọrun apaadi lo n lọ!


Tẹ o ba paarọ Shettima, ẹ ma reti ibo kan lọdọ wa o – Awọn Onigbagbọ APC Oke-Ọya

Faith Adebọla Awọn agba bọ, wọn ni ogun awitẹlẹ ki i pa arọ, arọ to ba gbọn si niyẹn. Awọn aṣaaju ẹsin Kirisitẹni lagbegbe Oke-Ọya ilẹ wa atawọn adari ẹgbẹ kan to n ṣatilẹyin fun APC ti kọra jọ, wọn si ti faake kọri, wọn laago ikilọ fawọn alakooso ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) pe ibi tawọn duro si lawọn ṣi wa lori ọrọ ki oludije funpo aarẹ ati igbakeji rẹ jẹ ẹlẹsin kan naa, awọn o fara mọ ọn, awọn o si ni i fara mọ ọn, ati pe bi ẹgbẹ APC ba tẹsiwaju lori ọrọ yii, wọn yoo padanu ibo awọn ati ti gbogbo ọmọ ijọ atọmọ ẹgbẹ awọn pata. Nibi ipade nla kan tawọn aṣaaju ẹsin ati aṣaaju ẹgbẹ naa pesẹ si, eyi to waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Kẹwaa yii, niluu Abuja ni wọn ti sọrọ yii. Ninu atẹjade kan ti wọn fi lede, wọn ni ọrọ ti yoo ṣakoba fun iṣọkan orileede yii ni bi APC ṣe fa Aṣiwaju Bọla Tinubu ati Kashim Shettima tawọn mejeeji jẹ ẹlẹsin Musulumi kan naa kalẹ lati dije funpo aarẹ ati igbakeji aarẹ lọdun 2023, wọn niru eto bẹẹ ko gbọdọ kẹsẹ jari ni gbogbo ọna. Wọn ni: “A ti gbọ awijare tawọn kan n ṣe nipa ọrọ yii pe ko ṣee ṣe lati fi ẹlẹsin Kirisitẹni ara Oke-Ọya rọpo oludije funpo igbakeji aarẹ to jẹ ẹlẹsin Musulumi lasiko yii, ṣugbọn awa o gba pẹlu wọn o. Ohun to ṣee ṣe gidi ni. Bi wọn ba fẹẹ ṣe e, ki awọn agbaagba ẹgbẹ sọ fun igbakeji oludije to jẹ Musulumi lati kọwe fipo silẹ, ki ẹgbẹ naa si fi eyi to ajọ INEC leti.


Ninu atẹjade kan ti wọn fi lede, wọn ni ọrọ ti yoo ṣakoba fun iṣọkan orileede yii ni bi APC ṣe fa Aṣiwaju Bọla Tinubu ati Kashim Shettima tawọn mejeeji jẹ ẹlẹsin Musulumi kan naa kalẹ lati dije funpo aarẹ ati igbakeji aarẹ lọdun 2023, wọn niru eto bẹẹ ko gbọdọ kẹsẹ jari ni gbogbo ọna. Wọn ni: “A ti gbọ awijare tawọn kan n ṣe nipa ọrọ yii pe ko ṣee ṣe lati fi ẹlẹsin Kirisitẹni ara Oke-Ọya rọpo oludije funpo igbakeji aarẹ to jẹ ẹlẹsin Musulumi lasiko yii, ṣugbọn awa o gba pẹlu wọn o. Ohun to ṣee ṣe gidi ni. Bi wọn ba fẹẹ ṣe e, ki awọn agbaagba ẹgbẹ sọ fun igbakeji oludije to jẹ Musulumi lati kọwe fipo silẹ, ki ẹgbẹ naa si fi eyi to ajọ INEC leti. Iwe ofin eto idibo ti wọn ṣẹṣẹ sọ dofin laipẹ yii sọ pe ki ondije ti wọn dibo yan kọwe fipo silẹ, o kere tan, aadọrun-un ọjọ ṣaaju ọjọ idibo. Bi ofin yii ba kan oludije ti wọn dibo yan, meloo-meloo ni ti gbakeji tẹnikan o dibo yan. Eyi ni wọn fi le paarọ igbakeji oludije funpo aarẹ pẹlu irọrun.


Iwe ofin eto idibo ti wọn ṣẹṣẹ sọ dofin laipẹ yii sọ pe ki ondije ti wọn dibo yan kọwe fipo silẹ, o kere tan, aadọrun-un ọjọ ṣaaju ọjọ idibo. Bi ofin yii ba kan oludije ti wọn dibo yan, meloo-meloo ni ti gbakeji tẹnikan o dibo yan. Eyi ni wọn fi le paarọ igbakeji oludije funpo aarẹ pẹlu irọrun. Ohun ti ẹgbẹ APC fi le ri Kirisitẹni to kaju ẹ lati dari eto ipolongo ibo wọn fun tọdun 2023, ko le ṣoro lati ri ẹni ti yoo rọpo fun Kashim Shettima. Ki wọn ṣagbeyẹwo ọgọọrọ awọn ọmọ ẹgbẹ to lookọ, ti wọn ti kopa ribiribi ninu ẹgbẹ ti wọn si duro ṣinṣin ti APC latigba ti wọn ti da a silẹ, iru ẹni bẹẹ ni ki wọn lo, bo ba ti jẹ Kirisitẹni. Bi ẹgbẹ APC ba gunjika si ikunsinu to n lọ lori yiyan ti wọn yan ẹlẹsin kan naa yii, ikunsinu ọhun yoo di ikoriira ati ibinu, eyi si maa gbegi dina aṣeyọri fun ẹgbẹ naa lasiko idibo to n bọ.


Ohun ti ẹgbẹ APC fi le ri Kirisitẹni to kaju ẹ lati dari eto ipolongo ibo wọn fun tọdun 2023, ko le ṣoro lati ri ẹni ti yoo rọpo fun Kashim Shettima. Ki wọn ṣagbeyẹwo ọgọọrọ awọn ọmọ ẹgbẹ to lookọ, ti wọn ti kopa ribiribi ninu ẹgbẹ ti wọn si duro ṣinṣin ti APC latigba ti wọn ti da a silẹ, iru ẹni bẹẹ ni ki wọn lo, bo ba ti jẹ Kirisitẹni. Bi ẹgbẹ APC ba gunjika si ikunsinu to n lọ lori yiyan ti wọn yan ẹlẹsin kan naa yii, ikunsinu ọhun yoo di ikoriira ati ibinu, eyi si maa gbegi dina aṣeyọri fun ẹgbẹ naa lasiko idibo to n bọ. Awuyewuye ati iyapa ti ọrọ yiyan ẹlẹsin kan naa sipo aarẹ ati igbakeji da silẹ ninu ẹgbẹ APC ko mọ saarin awọn Kirisitẹni agbegbe Ariwa nikan o, gbogbo awọn ẹlẹsin Kirisitẹni kaakiri orileede yii ni ko fara mọ ọn, bi wọn ko ba si wa nnkan ṣe si i, awọn ẹlẹsin Kirisitẹni yoo dẹyẹ si APC lasiko ibo, wọn o si le jawe olubori, ayafi bi wọn ba ṣatunṣe to yẹ sọrọ yii,” gẹgẹ bi wọn ṣe wi.


Awuyewuye ati iyapa ti ọrọ yiyan ẹlẹsin kan naa sipo aarẹ ati igbakeji da silẹ ninu ẹgbẹ APC ko mọ saarin awọn Kirisitẹni agbegbe Ariwa nikan o, gbogbo awọn ẹlẹsin Kirisitẹni kaakiri orileede yii ni ko fara mọ ọn, bi wọn ko ba si wa nnkan ṣe si i, awọn ẹlẹsin Kirisitẹni yoo dẹyẹ si APC lasiko ibo, wọn o si le jawe olubori, ayafi bi wọn ba ṣatunṣe to yẹ sọrọ yii,” gẹgẹ bi wọn ṣe wi.


Iku Timothy: Adajọ binu si bi wọn ko ṣe tun gbe Adedoyin wa si kootu

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Adajọ agba funpinlẹ Ọṣun, Onidaajo Adepele Ojo, fi ibinu rẹ han si bi olujẹjọ akọkọ, Dokita Ramon Adedoyin, ko tun ṣe fara han ni kootu lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Kẹwaa yii, lati oṣu mẹta sẹyin ti wọn ti mu deeti. Oni lo yẹ ki adajọ gbe idajọ kalẹ lori atunṣe ti ọfiisi agbẹjọro fun olupẹjọ, Fẹmi Falana (SAN), fẹẹ ṣe si awọn ẹsun ti wọn fi kan Adedoyin. Dokita Adedoyin ati awọn oṣiṣẹ rẹ mẹfa ni wọn n koju ẹsun oniruuru lori iku to pa akẹkọọ Fasiti Ifẹ kan, Timothy Adegoke, sinu otẹẹli Hilton Ileefẹ lọdun to kọja. Nibẹrẹ oṣu Keje ti igbẹjọ waye, ohun to yẹ ko waye ni ki adajọ dajọ lori gbigba akọsilẹ awọn agbẹjọro abala mejeeji, ṣugbọn Agbẹjọro Falana sọ fun kootu pe oun fẹẹ fi kun ẹsun ti wọn ka si Adedoyin lọrun. Bayii ni wọn sun igbẹjọ siwaju, ṣugbọn lọjọ igbẹjọ to gbẹyin, Dokita Adedoyin ko wa, wọn sọ pe ojojo n ṣojo rẹ lọgba ẹwọn to wa, gbogbo awọn agbẹjọro to ku si fẹnu ko pe ki wọn mu ọjọ miiran fun idajọ. Laago mẹwaa aabọ aarọ ọjọ Iṣẹgun ni awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn too ko awọn olujẹjọ de, ṣugbọn ko tun si Dokita Adedoyin laarin wọn.


Nibẹrẹ oṣu Keje ti igbẹjọ waye, ohun to yẹ ko waye ni ki adajọ dajọ lori gbigba akọsilẹ awọn agbẹjọro abala mejeeji, ṣugbọn Agbẹjọro Falana sọ fun kootu pe oun fẹẹ fi kun ẹsun ti wọn ka si Adedoyin lọrun. Bayii ni wọn sun igbẹjọ siwaju, ṣugbọn lọjọ igbẹjọ to gbẹyin, Dokita Adedoyin ko wa, wọn sọ pe ojojo n ṣojo rẹ lọgba ẹwọn to wa, gbogbo awọn agbẹjọro to ku si fẹnu ko pe ki wọn mu ọjọ miiran fun idajọ. Laago mẹwaa aabọ aarọ ọjọ Iṣẹgun ni awọn oṣiṣẹ ọgba ẹwọn too ko awọn olujẹjọ de, ṣugbọn ko tun si Dokita Adedoyin laarin wọn. Nigba ti Onidaajọ Adepele Ojo wọle sinu kootu, ti awọn agbẹjọro fi ara wọn han, o beere idi ti Adedoyin ti i ṣe olujẹjọ akọkọ ko tun ṣe wa, Agbẹjọro Fatimah Adeṣina to duro fun Falana sọ pe oun gbọ pe ara rẹ ko ya ni. Awọn agbẹjọro fun awọn olujẹjọ keji, titi de ikeje, sọ pe pẹlu bi ko ṣe wa, ko si nnkan ti awọn le ṣe nitori agbekalẹ ofin ni pe olujẹjọ akọkọ gbọdọ wa ni gbogbo ipele idajọ, bo ti wu ko kere to, nitori ẹtọ rẹ labẹ ofin ni. Eyii lo bi Onidaajọ Ojo ninu, o ni gbogbo ero ọkan oun ni lati pari igbẹjọ naa laarin oṣu mẹfa pere, ṣugbọn pẹlu oniruuru idaduro to n ṣẹlẹ bayii, wọn ti n fi asiko oun ṣofo.


Nigba ti Onidaajọ Adepele Ojo wọle sinu kootu, ti awọn agbẹjọro fi ara wọn han, o beere idi ti Adedoyin ti i ṣe olujẹjọ akọkọ ko tun ṣe wa, Agbẹjọro Fatimah Adeṣina to duro fun Falana sọ pe oun gbọ pe ara rẹ ko ya ni. Awọn agbẹjọro fun awọn olujẹjọ keji, titi de ikeje, sọ pe pẹlu bi ko ṣe wa, ko si nnkan ti awọn le ṣe nitori agbekalẹ ofin ni pe olujẹjọ akọkọ gbọdọ wa ni gbogbo ipele idajọ, bo ti wu ko kere to, nitori ẹtọ rẹ labẹ ofin ni. Eyii lo bi Onidaajọ Ojo ninu, o ni gbogbo ero ọkan oun ni lati pari igbẹjọ naa laarin oṣu mẹfa pere, ṣugbọn pẹlu oniruuru idaduro to n ṣẹlẹ bayii, wọn ti n fi asiko oun ṣofo. O ni ohun meji lo ṣee ṣe ko waye nijokoo to n bọ, o ni o ṣee ṣe koun tu awọn olujẹjọ mẹfa to ku silẹ pẹlu fifaaye silẹ fun beeli wọn tabi ki oun gbe ẹjọ naa siwaju onidaajọ miran, nitori oun ko ni i pẹẹ fẹyinti lẹnu iṣẹ. Nitori naa, o sun igbẹjọ si ọjọ keje, oṣu Kọkanla, ọdun yii, o si paṣẹ pe ki wọn mu akọsilẹ ileewosan nipa ilera Adedoyin wa ti wọn ba ti n bọ. Ṣe ni awọn olujẹjọ yooku bu sẹkun nigba ti wọn gbọ eleyii, bẹẹ ni ko si agbẹjọro to gba lati ba awọn oniroyin sọrọ.


O ni ohun meji lo ṣee ṣe ko waye nijokoo to n bọ, o ni o ṣee ṣe koun tu awọn olujẹjọ mẹfa to ku silẹ pẹlu fifaaye silẹ fun beeli wọn tabi ki oun gbe ẹjọ naa siwaju onidaajọ miran, nitori oun ko ni i pẹẹ fẹyinti lẹnu iṣẹ. Nitori naa, o sun igbẹjọ si ọjọ keje, oṣu Kọkanla, ọdun yii, o si paṣẹ pe ki wọn mu akọsilẹ ileewosan nipa ilera Adedoyin wa ti wọn ba ti n bọ. Ṣe ni awọn olujẹjọ yooku bu sẹkun nigba ti wọn gbọ eleyii, bẹẹ ni ko si agbẹjọro to gba lati ba awọn oniroyin sọrọ.


Bawọn eleyii ṣe fibọn gba ọkada tan l’Akute ni wọn mu wọn!

Gbenga Amos, Ogun Nnkan bii aago mẹrin irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kẹwaa yii, lawọn gende mẹrin kan, Kacha, Yusuf Mohammmed ati Muhammed Adamu ko sakolo awọn ẹṣọ alaabo Social Orientation and Safety Corps, ti wọn n pe ni So-Safe, lagbegbe Akute, lẹyin ti wọn ṣẹṣẹ fibọn gba ọkada ọlọkada kan tan. Nigba ti wọn tun lugọ lati gba omi-in lọwọ tẹ wọn, bo tilẹ jẹ pe ẹni kẹrin wọn sa lọ tefetefe. Oludari eto iroyin So-Safe nipinlẹ Ogun, Moruf Yusuf, ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ s’ALAROYE lọjọ Aje, Mọnde yii, sọ pe o ti pẹ tawọn adigunjale yii ti n han awọn eeyan agbegbe Iṣẹri si Akute leemọ, paapaa awọn to n gun ọkada nibẹ, bi wọn ṣe n ja wọn lole owo ati dukia, ni wọn tun n ji ọkada gbe sa lọ, ti wọn ko si ri wọn mu. O ni olobo kan lo ta awọn ẹṣọ alaabo naa lọsan-an ọjọ Aiku ti wọn tun ṣiṣẹẹbi wọn, ẹnikan lo tẹ Eria Kọmanda So-Safe, ẹka ti Iṣẹri Oluwarotimi Ige, laago, lati fi iṣẹlẹ naa to o leti, ni wọn ba bẹrẹ si i tọpasẹ awọn gbewiri ẹda yii. Lẹyin ti wọn ti lọọ tọju ọkada ti wọn ji gbe sibi kan tan, niṣe lawọn afurasi yii tun dọgbọn ṣe bii ero to fẹẹ gun ọkada, mẹta ni wọn, ọtọ nibi ti ẹkẹrin wọn fara pamọ si ni tiẹ, wọn duro sabẹ igi kan nitosi gareeji Tipper, l’Onibudo, Akute, nijọba ibilẹ Ifọ, ipinlẹ Ogun, wọn wọn n wo ọkada mi-in ti wọn fẹẹ ji gbe, ibẹ lawọn ẹṣọ So-Safe ka wọn mọ. Nigba tọwọ ba wọn, ti wọn yẹ ara wọn wo, ibọn agbelẹrọ pompo meji ni wọn ba, katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin mẹta, irin gbọọrọ kan ti wọn fi n ṣe ẹni to ba ba wọn ṣagidi ni ṣuta, ati ọpọlọpọ oogun abẹnugọngọ ni wọn n ko kiri.


O ni olobo kan lo ta awọn ẹṣọ alaabo naa lọsan-an ọjọ Aiku ti wọn tun ṣiṣẹẹbi wọn, ẹnikan lo tẹ Eria Kọmanda So-Safe, ẹka ti Iṣẹri Oluwarotimi Ige, laago, lati fi iṣẹlẹ naa to o leti, ni wọn ba bẹrẹ si i tọpasẹ awọn gbewiri ẹda yii. Lẹyin ti wọn ti lọọ tọju ọkada ti wọn ji gbe sibi kan tan, niṣe lawọn afurasi yii tun dọgbọn ṣe bii ero to fẹẹ gun ọkada, mẹta ni wọn, ọtọ nibi ti ẹkẹrin wọn fara pamọ si ni tiẹ, wọn duro sabẹ igi kan nitosi gareeji Tipper, l’Onibudo, Akute, nijọba ibilẹ Ifọ, ipinlẹ Ogun, wọn wọn n wo ọkada mi-in ti wọn fẹẹ ji gbe, ibẹ lawọn ẹṣọ So-Safe ka wọn mọ. Nigba tọwọ ba wọn, ti wọn yẹ ara wọn wo, ibọn agbelẹrọ pompo meji ni wọn ba, katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin mẹta, irin gbọọrọ kan ti wọn fi n ṣe ẹni to ba ba wọn ṣagidi ni ṣuta, ati ọpọlọpọ oogun abẹnugọngọ ni wọn n ko kiri. Wọn lawọn afurasi naa ti jẹwọ p’awọn ni firi-nidii-ọkẹ alọ-kolohun-kigbe agbegbe naa. Kacha ni Ojule ogun, Opopona Omega, niluu Onibudo, loun n gbe, ilu Onibudo naa ni Yusuf n gbe, Adamu ni ile tiẹ yatọ, abẹ biriiji kan ni Akute loun fi ṣe ile. Ṣa, wọn ti ṣeto lati fa awọn afurasi yii le ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun lọwọ, ki wọn le tubọ ṣewadii to lọọrin nipa wọn, ki wọn si foju wọn bale-ẹjọ, nibi ti wọn yoo ti fimu kata ofin.


Wọn lawọn afurasi naa ti jẹwọ p’awọn ni firi-nidii-ọkẹ alọ-kolohun-kigbe agbegbe naa. Kacha ni Ojule ogun, Opopona Omega, niluu Onibudo, loun n gbe, ilu Onibudo naa ni Yusuf n gbe, Adamu ni ile tiẹ yatọ, abẹ biriiji kan ni Akute loun fi ṣe ile. Ṣa, wọn ti ṣeto lati fa awọn afurasi yii le ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun lọwọ, ki wọn le tubọ ṣewadii to lọọrin nipa wọn, ki wọn si foju wọn bale-ẹjọ, nibi ti wọn yoo ti fimu kata ofin.


APC Eko lo wa lẹyin akọlu to ṣẹlẹ si Jandor ati Funkẹ Akindele ni Badagry – PDP

Faith Adebọla, Eko Bi ko ba si ti yiyọ Ọlọrun ni, awọn janduku ẹda kan to kọ lu ikọ to n polongo ibo fun oludije funpo gomina ipinlẹ Eko labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party (PDP), Dokita AbdulAzeez Ọlajide Adediran tawọn eeyan mọ si Jandor ati igbakeji rẹ, Funkẹ Akindele, pẹlu awọn oniroyin to tẹle wọn, ko ro ire ro wọn rara, tibọn-tibọn ni wọn kọ lu wọn, wọn ba awọn ọkọ wọn jẹ, wọn ṣe ọpọ eeyan leṣe, ṣugbọn tawọn mẹta kan lo buru ju, oniroyin kan si wa ninu wọn. Nnkan bii aago mẹfa aabọ irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kẹwaa yii, niṣẹlẹ naa waye, Jandor atawọn eeyan rẹ n dari bọ lati abẹwo ati ipade ti wọn ṣe pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ PDP to wa ni adugbo ikorita Ikọga, nijọba ibilẹ Badagry. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ẹgbẹ oṣelu PDP l’Ekoo, Ọgbẹni Hakeem Amọdẹ, fi lede lori iṣẹlẹ ọhun, o sọ pawọn ti wọn fara gbọgbẹ naa ti n gba itọju lawọn ọsibitu kan ti wọn o fẹẹ darukọ. O ni ori lo ko Jandor ati Funkẹ Akindele yọ lasiko akọlu ọhun latari bawọn ọmọ iṣọta naa ṣe n leri lati pa wọn. O lawọn ti fọrọ yii to ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko leti, bo tilẹ jẹ pe iṣẹlẹ naa ko ṣẹyin awọn agbofinro ti wọn wa lara ikọ wọn naa. Amọdẹ ni akọlu yii ko ṣajeji sawọn, o ni ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, nipinlẹ Eko lo wa lẹyin akọlu naa, tori kawọn too bẹrẹ ipolongo ibo ni APC ti n dunkooko m’awọn, ti wọn si n ṣe keeta si oludije tawọn fa kalẹ.


O ni ori lo ko Jandor ati Funkẹ Akindele yọ lasiko akọlu ọhun latari bawọn ọmọ iṣọta naa ṣe n leri lati pa wọn. O lawọn ti fọrọ yii to ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko leti, bo tilẹ jẹ pe iṣẹlẹ naa ko ṣẹyin awọn agbofinro ti wọn wa lara ikọ wọn naa. Amọdẹ ni akọlu yii ko ṣajeji sawọn, o ni ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, nipinlẹ Eko lo wa lẹyin akọlu naa, tori kawọn too bẹrẹ ipolongo ibo ni APC ti n dunkooko m’awọn, ti wọn si n ṣe keeta si oludije tawọn fa kalẹ. O waa rọ ileeṣẹ ọlọpaa lati ṣewadii iṣẹlẹ yii, ki wọn ma si fari apa kan da ọkan si, o ni ki wọn foju awọn olubi hande, ki wọn si gbe igbesẹ ofin nipa wọn.


O waa rọ ileeṣẹ ọlọpaa lati ṣewadii iṣẹlẹ yii, ki wọn ma si fari apa kan da ọkan si, o ni ki wọn foju awọn olubi hande, ki wọn si gbe igbesẹ ofin nipa wọn.


Awọn onifayawọ pa aṣọbode kan ni Kwara

Ibrahim alagunmu Ilorin Pẹlu ibọn ati oogun abẹnugọngọ ni awọn onifayawọ irẹsi dena de awọn asọbode nijọba ibilẹ Baruten, nipinlẹ Kwara, ti wọn si ṣe akọlu si wọn, ASCI Saheed Aweda, ku lasiko akọlu naa, awọn mẹta miiran si fara pa yanna-yanna. Ninu atẹjade kan ti Alukoro asọbode ni Kwara, JBPT, Chado Zakaria, fi sita niluu Ilọrin, ni ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lo ti salaye pe lasiko ti awọn ẹsọ naa n yide kiri ẹnu ibode l‘Opopona Sinau-Kenu, nijọba ibilẹ Baruten, ni awọn janduku onifayawọ naa dena de wọn pẹlu awọn ohun ija oloro bii ibọn, ada, oogun ati bẹẹ bẹẹ lọ, ti wọn si sekupa ẹni kan, ti awọn mẹta miiran si fara pa. O tẹsiwaju pe ajọ naa ri baagi irẹsi ogoji (40), ti awọn fayawọ naa di silẹ, ti wọn si sa lọ gba lọwọ wọn. O ni wọn ti sinku ASCI Saheed Aweda, ni ilana ti Musulumi, lagboole wọn to wa ni agbegbe Popogbona, niluu Ilọrin, ti awọn mẹta to fara pa si ti n gba itọju to peye nileewosan bayii.


Ọmọ minisita tẹlẹ ku lojiji

Monisọla Saka Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kẹwaa, ọdun yii ni Solomon Dalung, minisita fọrọ ere idaraya atawọn ọdọ nigba kan, kede iku ọmọ rẹ ọkunrin, Nehemiah Dalung. Aisan buruku kan ni wọn lọmọkunrin ẹni ọdun mẹtalelọgbọn naa ti n ba wọya ija ko too pada waa mu ẹmi ẹ lọ nileewosan to wa. Lori ẹrọ ayelujara Fesibuuku Dalung lo ti tufọ ọmọ ẹ ọhun pẹlu ibanujẹ, o ni, “Loootọ ni ẹmi Nehemiah bọ lai tọjọ ati lasiko ta o palẹmọ fun, amọ a ko le gbagbe iwọnba akoko too lo laye wa. Ọmọ ọdun mẹtalọgbọn (33) ni Nehemiah ko too di pe o ku, ọmọ bibi mi si ni”. Ki ọmọkunrin naa too dagbere faye ni minisita tẹlẹ ọhun ti gbe fidio ibi tọmọ ẹ yii ti wa lori akete aisan sori afẹfẹ, o ni ki wọn jọọ, fi adura ran ọmọ oun lọwọ ko le ru u la, koun ma si ṣe foju sunkun ẹ, lai mọ pe ọlọjọ ti sun mọle. Ninu oṣu Kin-in-ni, ọdun 2017, ni Dalung padanu iyawo ẹ, Briskila Dalung, ki ọmọ ẹ ọkunrin yii naa too wa fo ṣanlẹ, to gba ọrun lọ lọsan-an gangan.


Ọmọ minisita tẹlẹ ku lojiji

Ọmọ ọdun mẹtalọgbọn (33) ni Nehemiah ko too di pe o ku, ọmọ bibi mi si ni”. Ki ọmọkunrin naa too dagbere faye ni minisita tẹlẹ ọhun ti gbe fidio ibi tọmọ ẹ yii ti wa lori akete aisan sori afẹfẹ, o ni ki wọn jọọ, fi adura ran ọmọ oun lọwọ ko le ru u la, koun ma si ṣe foju sunkun ẹ, lai mọ pe ọlọjọ ti sun mọle. Ninu oṣu Kin-in-ni, ọdun 2017, ni Dalung padanu iyawo ẹ, Briskila Dalung, ki ọmọ ẹ ọkunrin yii naa too wa fo ṣanlẹ, to gba ọrun lọ lọsan-an gangan. Dalung ni ko soun teeyan le fi ṣapejuwe iru oro nla ati ibanujẹ ti ofo ọmọ, agaga ọmọ to ṣẹṣẹ bẹrẹ aye ẹ jẹ lara, o loun dupẹ fun iru igbesi aye to gbe, oun si dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba to n fun ni lẹmii, to si n gba a, ki o ba oun fun ẹmi ẹ nisinmi. Awọn eeyan lori ẹrọ ayelujara ti n ki ọkunrin naa ku ara fẹrẹ ku ọmọ ẹ, wọn ni Ọlọrun yoo fopin si iru ibanujẹ b ẹẹ ninu mọlẹbi ẹ.


Ọmọ minisita tẹlẹ ku lojiji

Dalung ni ko soun teeyan le fi ṣapejuwe iru oro nla ati ibanujẹ ti ofo ọmọ, agaga ọmọ to ṣẹṣẹ bẹrẹ aye ẹ jẹ lara, o loun dupẹ fun iru igbesi aye to gbe, oun si dupẹ lọwọ Ọlọrun Ọba to n fun ni lẹmii, to si n gba a, ki o ba oun fun ẹmi ẹ nisinmi. Awọn eeyan lori ẹrọ ayelujara ti n ki ọkunrin naa ku ara fẹrẹ ku ọmọ ẹ, wọn ni Ọlọrun yoo fopin si iru ibanujẹ b ẹẹ ninu mọlẹbi ẹ.


Lẹyin to ẹwọn de, Orija fipa ba ọmọ ọdun mejila sun titi to fi ku

Gbenga Amos, Titi di ba a ṣe n sọ yii lawọn ọlọpaa ṣi n wa ọmokunrin kan to ṣẹṣẹ jade lẹwọn, Mercy Orija, to si jẹ pe ni gẹrẹ to jade naa, ọmọ ọdun mejila kan, Tọpẹ Fakẹyẹ, lo lọọ ki mọlẹ, to si fipa ba ọmọ naa lo pọ titi to fi ku. Lẹyin tọmọ yii dakẹ mọ ọn labẹ lo wọ ọ ju si nu ile akọku kan ti ko jinna si ile obi awọn ọmọ na to wa ni agbegbe Fẹhintoluwa, ni Idiya, niluu Abẹokuta. Gẹgẹ bi iweeroyin Punch ṣe ṣalaye, ileewe girama Army Children Secondary School, to wa ni Alamala, niluu Abẹokuta, lọmobinrin ẹni ọdun mejila naa n lọ. Sitọkin to n wọ lọ ileewe rẹ to dọti lo fẹẹ lọọ ra ọsẹ ti yoo fi fọ ọ to fi kuro nile, afi bo ṣe jẹ pe alọ ọmọ ọdun mejila naa ni wọn ri, wọn ko ri abọ rẹ. Lasiko ti ọmọbinrin naa n bọ lati ibi to ti lọọ ra ọṣẹ ifọṣọ ni Orija pade ẹ, to si wọ ọ lọ si ile wọn to wa ni agbegbe naa. Lẹyin to fipa ba a lo pọ to si ri i pe ọmọ naa ti ku lo sa lọ.


Sitọkin to n wọ lọ ileewe rẹ to dọti lo fẹẹ lọọ ra ọsẹ ti yoo fi fọ ọ to fi kuro nile, afi bo ṣe jẹ pe alọ ọmọ ọdun mejila naa ni wọn ri, wọn ko ri abọ rẹ. Lasiko ti ọmọbinrin naa n bọ lati ibi to ti lọọ ra ọṣẹ ifọṣọ ni Orija pade ẹ, to si wọ ọ lọ si ile wọn to wa ni agbegbe naa. Lẹyin to fipa ba a lo pọ to si ri i pe ọmọ naa ti ku lo sa lọ. Baba ọmọ yii ṣalaye fun akọroyin Punch pe, ‘‘Nigba ti ọmọ mi ti ileewe de ni Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja, o ṣe awọn iṣẹ ti wọn gbe fun wọn lati ṣe wa nile nileewe. Lẹyin to pari iṣẹ yii lo ni ki n fun oun lowo ti oun fi maa ra ọṣẹ ni ile to wa ni itosi wa, o loun fẹẹ fọ sitọkin oun, mo si fun un lowo. ‘‘Ita ni mo jokoo si to fi lọ, nigba to si ṣe diẹ ti mo woye pe o yẹ ko ti de ti n ko ri i nitori ibi to ti lọọ ra ọṣẹ naa ko jinna rara si ile wa, ni mo ba lọọ wo o nibẹ.


Baba ọmọ yii ṣalaye fun akọroyin Punch pe, ‘‘Nigba ti ọmọ mi ti ileewe de ni Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja, o ṣe awọn iṣẹ ti wọn gbe fun wọn lati ṣe wa nile nileewe. Lẹyin to pari iṣẹ yii lo ni ki n fun oun lowo ti oun fi maa ra ọṣẹ ni ile to wa ni itosi wa, o loun fẹẹ fọ sitọkin oun, mo si fun un lowo. ‘‘Ita ni mo jokoo si to fi lọ, nigba to si ṣe diẹ ti mo woye pe o yẹ ko ti de ti n ko ri i nitori ibi to ti lọọ ra ọṣẹ naa ko jinna rara si ile wa, ni mo ba lọọ wo o nibẹ. Awọn yẹn sọ fun mi pe o ti ra ọṣẹ to fẹẹ ra, o si ti kuro lọdọ awọn. Eyi lo mu ki ẹru bẹre si i ba mi. ‘‘Mo tun ro o pe boya o lọọ gba iwe kan lọdọ ọrẹ rẹ ni, ni mo ba tun gba ile awọn ọrẹ rẹ yii lọ pe ki n lọọ beere rẹ nibẹ, ṣugbọn ọrẹ rẹ yii sọ pe ko wa sọdọ oun.


Awọn yẹn sọ fun mi pe o ti ra ọṣẹ to fẹẹ ra, o si ti kuro lọdọ awọn. Eyi lo mu ki ẹru bẹre si i ba mi. ‘‘Mo tun ro o pe boya o lọọ gba iwe kan lọdọ ọrẹ rẹ ni, ni mo ba tun gba ile awọn ọrẹ rẹ yii lọ pe ki n lọọ beere rẹ nibẹ, ṣugbọn ọrẹ rẹ yii sọ pe ko wa sọdọ oun. ‘‘Eyi lo mu ki n lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ nigba ti a ti wa a wa a titi ti a ko ri i. Lasiko ti a n lọ si agọ ọlọpaa yii ni ọkan ninu awọn aladuugbo wa pe mi pe awọn ti ri oku ọmọ mi. ‘‘Niṣe lo fipa ba ọmọ mi lo pọ titi to fi ku lẹyin to so ọwọ ati ẹsẹ rẹ, to si fi nnkan di i lẹnu.’’ Baba Janet ni awọn ri ẹjẹ balabala ninu ile ọmọkunrin naa ati ọsẹ ti ọmọ yii lọọ ra. Awọn aladuugbo kan si ni awọn ri i to gba ẹyinkule sa jade.


‘‘Eyi lo mu ki n lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ nigba ti a ti wa a wa a titi ti a ko ri i. Lasiko ti a n lọ si agọ ọlọpaa yii ni ọkan ninu awọn aladuugbo wa pe mi pe awọn ti ri oku ọmọ mi. ‘‘Niṣe lo fipa ba ọmọ mi lo pọ titi to fi ku lẹyin to so ọwọ ati ẹsẹ rẹ, to si fi nnkan di i lẹnu.’’ Baba Janet ni awọn ri ẹjẹ balabala ninu ile ọmọkunrin naa ati ọsẹ ti ọmọ yii lọọ ra. Awọn aladuugbo kan si ni awọn ri i to gba ẹyinkule sa jade. A gbọ pe ni nnkan bii oṣu kan sẹyin ni Baba Orija to paayan yii ṣẹṣẹ ku. Ko si pẹ ti ọmọ yii paapaa de lati ọgba ẹwọn, oni POS kan lo fẹẹ lu ni jibiti lọwọ fi tẹ ẹ nigba naa, to si dero ẹwọn. Ipadabọ rẹ lati ọgba ẹwọn lo tun lọọ ba ọmọ ọdun mejila sun titi to fi ku yii.


A gbọ pe ni nnkan bii oṣu kan sẹyin ni Baba Orija to paayan yii ṣẹṣẹ ku. Ko si pẹ ti ọmọ yii paapaa de lati ọgba ẹwọn, oni POS kan lo fẹẹ lu ni jibiti lọwọ fi tẹ ẹ nigba naa, to si dero ẹwọn. Ipadabọ rẹ lati ọgba ẹwọn lo tun lọọ ba ọmọ ọdun mejila sun titi to fi ku yii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lati ri i pe ọwọ tẹ amookunṣika naa.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, SP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lati ri i pe ọwọ tẹ amookunṣika naa.


Awọn wan ṣanṣi ti Ọlamide danu ninu mọto lẹyin ti wọn gba gbogbo owo to ni lakaunti

Monisọla Saka Ẹni Ọlọrun o pa ni obinrin kan, Ọlamide Azeez, to ko sọwọ awọn jaguda paali ọdaju kan to maa n jake ninu mọ́to ti wọn n pe ni Wan ṣansi, lasiko to n wa ounjẹ oojọ ẹ lọ lagbegbe too-geeti, Ketu, nipinlẹ Eko. Bo si tilẹ jẹ pe wọn ko gba ẹmi ẹ, wọn ti pa a lapasaye, tori gbogbo ohun to ṣiṣẹ fun to tujọ ni wọn ti gba lọwọ ẹ laarin iṣẹju meloo kan. Obinrin ọhun ṣalaye pe aṣiwọ ọkọ toun ṣagbako ẹ lagbegbe Ikosi-Ketu, nipinlẹ Eko, lawọn adigunjale ti gba gbogbo owo toun ti n re jọ lati ọjọ to ti pẹ lọwọ oun. Ọlamide ni ni nnkan bii aago mẹfa idaji ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu Kẹsan-an, ọdun yii, loun wọ mọto naa lagbegbe Toll gate, Ikosi, lasiko toun n lọ sibi iṣẹ oun to wa laduugbo ni Victoria Island, nipinlẹ Eko. O ni ko pẹ toun wọle sinu mọto bayii lawọn olubi ẹda ọhun ti ko lulu ti oun, kaadi ATM, ti wọn fi maa n gbowo ni ni wọn si kọkọ fi lulu gba lọwọ oun na. O ni, “Gbogbo owo ti mo ti tele jọ nile aye mi pata, owo ti mo ni laye lọrun to to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbaarun Naira ati mẹwaa (910, 000) ni wọn gba lọwọ mi, foonu olowo nla iPhone XR, ẹgbẹrun mẹrin ati ọọdunrun Naira (4,300) ti mo ko sinu baagi, yẹti, aago ọwọ, ati ohun eelo ti wọn n fi seti gbọ orin, earpod Oraimo ni wọn gba lọ”. Ọlamide Azeez, to n fi ibanujẹ sọ ohun toju ẹ ri lori ẹrọ alatagba Twitter ṣalaye pe ẹrọ POS ni wọn fi n gbowo jade ninu ATM oun titi ti wọn fi gba gbogbo owo naa tan laarin aago meje ku iṣẹju mẹẹẹdogun si aago meje aarọ lasiko toun ṣi wa lakata wọn.


O ni ko pẹ toun wọle sinu mọto bayii lawọn olubi ẹda ọhun ti ko lulu ti oun, kaadi ATM, ti wọn fi maa n gbowo ni ni wọn si kọkọ fi lulu gba lọwọ oun na. O ni, “Gbogbo owo ti mo ti tele jọ nile aye mi pata, owo ti mo ni laye lọrun to to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbaarun Naira ati mẹwaa (910, 000) ni wọn gba lọwọ mi, foonu olowo nla iPhone XR, ẹgbẹrun mẹrin ati ọọdunrun Naira (4,300) ti mo ko sinu baagi, yẹti, aago ọwọ, ati ohun eelo ti wọn n fi seti gbọ orin, earpod Oraimo ni wọn gba lọ”. Ọlamide Azeez, to n fi ibanujẹ sọ ohun toju ẹ ri lori ẹrọ alatagba Twitter ṣalaye pe ẹrọ POS ni wọn fi n gbowo jade ninu ATM oun titi ti wọn fi gba gbogbo owo naa tan laarin aago meje ku iṣẹju mẹẹẹdogun si aago meje aarọ lasiko toun ṣi wa lakata wọn. O ni, “Ẹẹmeji lawọn ole yii fun mi ni ifọti ki n too sọ nọmba ti mo fi n gbowo jade fun wọn, lẹyin eyi ni wọn tun fi rọọbu Aboniki rẹ mi loju lasiko ti wọn ja mi bọ silẹ ninu mọto wọn ni Marwa Gardens, Alausa, nipinlẹ Eko, laago meje aarọ kọja ogun iṣẹju. Lọjọ keji ti i ṣe ọgbọnjọ, oṣu Kẹsan-an, lo lọọ fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa to wa ni Alausa ati Ikoyi, ṣugbọn o sọ pe awọn ọlọpaa agọ mejeeji toun lọ o ti i ṣe nnkan kan si i latigba naa. “Niṣe ni gbogbo nnkan daru mọ mi loju, o da bii pe o ti tan fun mi, ori mi n gba yii, mo waa da bii alailẹnikan, mi o tiẹ mọ ohun ti mo fẹẹ ṣe.


O ni, “Ẹẹmeji lawọn ole yii fun mi ni ifọti ki n too sọ nọmba ti mo fi n gbowo jade fun wọn, lẹyin eyi ni wọn tun fi rọọbu Aboniki rẹ mi loju lasiko ti wọn ja mi bọ silẹ ninu mọto wọn ni Marwa Gardens, Alausa, nipinlẹ Eko, laago meje aarọ kọja ogun iṣẹju. Lọjọ keji ti i ṣe ọgbọnjọ, oṣu Kẹsan-an, lo lọọ fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa to wa ni Alausa ati Ikoyi, ṣugbọn o sọ pe awọn ọlọpaa agọ mejeeji toun lọ o ti i ṣe nnkan kan si i latigba naa. “Niṣe ni gbogbo nnkan daru mọ mi loju, o da bii pe o ti tan fun mi, ori mi n gba yii, mo waa da bii alailẹnikan, mi o tiẹ mọ ohun ti mo fẹẹ ṣe. Nibo ni ki n ti bẹrẹ? Ọpọlọpọ ọdun ni mo fi tu aduru owo yẹn jọ, laarin iṣẹju perete ni wọn si palẹ ẹ mọ niṣoju mi bayii! Ẹ jọọ, ẹ ma wo mi niran, ẹ ṣaanu mi, mo fẹẹ mọ boya wọn le ba mi tọpinpin orukọ ẹni to ni POS yẹn, boya mo tiẹ le ri owo mi gba pada, ẹ jọọ ẹ ran mi lọwọ “.


Nibo ni ki n ti bẹrẹ? Ọpọlọpọ ọdun ni mo fi tu aduru owo yẹn jọ, laarin iṣẹju perete ni wọn si palẹ ẹ mọ niṣoju mi bayii! Ẹ jọọ, ẹ ma wo mi niran, ẹ ṣaanu mi, mo fẹẹ mọ boya wọn le ba mi tọpinpin orukọ ẹni to ni POS yẹn, boya mo tiẹ le ri owo mi gba pada, ẹ jọọ ẹ ran mi lọwọ “. Agbẹnusọ ọlọpaa Eko, Benjamin Hundenyin, sọ pe ofin o faaye gba keeyan maa tọpinpin tabi toju bọ apo owo banki ẹnikẹni lai jẹ pe lọọya iru ẹni bẹẹ ba fọwọ si i. O ni,” lru ọrọ to wa nilẹ yii, ẹ jẹ ki ẹni ti wọn ja lole yẹn ba lọọya rẹ sọrọ, agbẹjọro yẹn lo maa yọju si teṣan ọlọpaa lati gba ẹda iwe akọsilẹ (statement) to ṣe lasiko to waa fọrọ to awọn agbofinro leti, tawọn ọlọpaa yoo si fun un loju-ẹsẹ. Bakan naa ni ile-ẹjọ yoo fun un niwee aṣẹ, lati ibẹ lọ ni wọn yoo ti gbe gbogbo igbesẹ to ba yẹ. Ṣugbọn lai ṣe gbogbo awọn nnkan wọnyi tabi ki wọn ni in lọwọ, ko sohun kan gunmọ ti ọlọpaa le ṣe tayọ ki wọn yọju si ibudo iṣẹlẹ atawọn iṣẹ iwadii mi-in”.


Agbẹnusọ ọlọpaa Eko, Benjamin Hundenyin, sọ pe ofin o faaye gba keeyan maa tọpinpin tabi toju bọ apo owo banki ẹnikẹni lai jẹ pe lọọya iru ẹni bẹẹ ba fọwọ si i. O ni,” lru ọrọ to wa nilẹ yii, ẹ jẹ ki ẹni ti wọn ja lole yẹn ba lọọya rẹ sọrọ, agbẹjọro yẹn lo maa yọju si teṣan ọlọpaa lati gba ẹda iwe akọsilẹ (statement) to ṣe lasiko to waa fọrọ to awọn agbofinro leti, tawọn ọlọpaa yoo si fun un loju-ẹsẹ. Bakan naa ni ile-ẹjọ yoo fun un niwee aṣẹ, lati ibẹ lọ ni wọn yoo ti gbe gbogbo igbesẹ to ba yẹ. Ṣugbọn lai ṣe gbogbo awọn nnkan wọnyi tabi ki wọn ni in lọwọ, ko sohun kan gunmọ ti ọlọpaa le ṣe tayọ ki wọn yọju si ibudo iṣẹlẹ atawọn iṣẹ iwadii mi-in”. Dajudaju, obinrin ti wọn da loro yii yoo gbe awọn igbesẹ ti ọga ọlọpaa yii ti la kalẹ fun un lati le tete bẹrẹ iwadii lori bi ọwọ yoo ṣe tẹ awọn ẹni ibi ọhun, ti yoo si ri awọn nnkan ini ẹ gba pada.


Dajudaju, obinrin ti wọn da loro yii yoo gbe awọn igbesẹ ti ọga ọlọpaa yii ti la kalẹ fun un lati le tete bẹrẹ iwadii lori bi ọwọ yoo ṣe tẹ awọn ẹni ibi ọhun, ti yoo si ri awọn nnkan ini ẹ gba pada.


Wọn fofin de awọn ọmọ Naijiria ni Dubai, wọn lawọn o fẹẹ ri wọn mọ

Monisọla Saka Ki eku ile gbọ ko sọ fun eyi to wa loko ni bayii o, ki adan si gbọ ko sọ fawọn oobẹ to ba nifẹẹ si, ki owo wọn ma baa wọgbo nibi ti wọn ba ti n sare pe awọn fẹẹ fi orilẹ-ede yii silẹ lọ si Dubai. Ileeṣẹ to n ri si wiwọle ati jijade awọn eeyan lorilẹ-ede UAE, iyẹn, United Arab Emirates Immigration Authorities, ti kede pe awọn o ni i fun awọn ọmọ ilẹ Naijiria ni fisa mọ, wọn lawọn o si ni i jan awọn ti wọn ti sanwo fisa silẹ tẹlẹ ṣaaju akoko yii lontẹ, bẹẹ ni ko saaye fun idapada owo ti wọn ti san silẹ. Lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni wọn fọrọ naa lede fun awọn alabaaṣiṣẹ pọ wọn ti wọn wa lorilẹ-ede yii atawọn ileeṣẹ to n ko ni rinrin-ajo lọ soke okun. Bo tilẹ jẹ pe wọn o sọ idi ti wọn fi gbe igbesẹ naa fun ilẹ wa, ijọba Dubai lawọn ti daṣẹ duro lori gbogbo ọrọ eto irinna silu awọn lati orilẹ-ede Naijiria titi tawọn yoo fi yanju ọrọ to wa laarin ijọba awọn ati tilẹ wa. Wọn ni ikilọ ni ofin tuntun tawọn ṣe yii jẹ fawọn ọmọ ile wa ti wọn n gbero lati lọ si orilẹ-ede naa. Apa kan ọrọ naa ka bayii pe, “Ẹ sọ fawọn onibaara yin lati tun iwe irinna wọn to lẹyin tọrọ to wa laarin ijọba orilẹ-ede mejeeji ba ti lojutuu” Owuyẹ lati ileeṣẹ eto irinna oju ofurufu kan ṣalaye pe loootọ lọrọ naa, ati pe l’Ọjọbọ, Tọsidee, ni wọn ti kede rẹ.


Bo tilẹ jẹ pe wọn o sọ idi ti wọn fi gbe igbesẹ naa fun ilẹ wa, ijọba Dubai lawọn ti daṣẹ duro lori gbogbo ọrọ eto irinna silu awọn lati orilẹ-ede Naijiria titi tawọn yoo fi yanju ọrọ to wa laarin ijọba awọn ati tilẹ wa. Wọn ni ikilọ ni ofin tuntun tawọn ṣe yii jẹ fawọn ọmọ ile wa ti wọn n gbero lati lọ si orilẹ-ede naa. Apa kan ọrọ naa ka bayii pe, “Ẹ sọ fawọn onibaara yin lati tun iwe irinna wọn to lẹyin tọrọ to wa laarin ijọba orilẹ-ede mejeeji ba ti lojutuu” Owuyẹ lati ileeṣẹ eto irinna oju ofurufu kan ṣalaye pe loootọ lọrọ naa, ati pe l’Ọjọbọ, Tọsidee, ni wọn ti kede rẹ. O ni ijọba ilẹ Dubai ko sọ igba ti wọn yoo tun ṣi ibode wọn fawọn ọmọ Naijiria lati tun le maa wa, ṣugbọn lọwọlọwọ bayii o, gbogbo eto to wa nilẹ ni wọn ti figi gun. Ṣugbọn aṣoju ileeṣẹ ọkọ oju ofufuru Air Peace, sọ pe awọn ọkọ ofufuru ṣi n na ilẹ Naijiria si Dubai, o kan jẹ pe awọn ti wọn ti niwee irinna tẹlẹ nikan lo wa fun ni.


O ni ijọba ilẹ Dubai ko sọ igba ti wọn yoo tun ṣi ibode wọn fawọn ọmọ Naijiria lati tun le maa wa, ṣugbọn lọwọlọwọ bayii o, gbogbo eto to wa nilẹ ni wọn ti figi gun. Ṣugbọn aṣoju ileeṣẹ ọkọ oju ofufuru Air Peace, sọ pe awọn ọkọ ofufuru ṣi n na ilẹ Naijiria si Dubai, o kan jẹ pe awọn ti wọn ti niwee irinna tẹlẹ nikan lo wa fun ni.


O lewu bi ẹgbẹ oṣelu PDP ṣe ko awọn ọdaran sinu igbimọ ti yoo ṣeto igbajọba l’Ọṣun – OSRA

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ẹgbẹ kan nipinlẹ Ọṣun, Ọṣun Shall Rise Again (OSRA), ti ke si ọga agba patapata funleeṣẹ ọlọpaa lorileede yii, Usman Akali Baba, lati tete gbe igbesẹ lori eto aabo nipinlẹ Ọṣun ṣaaju ifilọlẹ ijọba tuntun ti yoo waye loṣu Kọkanla, ọdun yii. OSRA woye pe bi orukọ omọkunrin kan ti awọn ọlọpaa ti kede loṣu diẹ sẹyin pe awọn n wa fun oniruuru iwa ọdaran to ti hu ṣe wa lara awọn igbimọ ti yoo ṣeto gbigba eeku ida iṣakoso fun Sẹnetọ Ademọla Adeleke jẹ nnkan to ti da jinnijinni si ọkan awọn araalu bayii. Ninu atẹjade kan ti Alaga ati Akọwe ẹgbẹ naa, Saheed Bakare ati Lanre Akẹju, fi sita bi wọn ti ni igbesẹ awọn PDP naa fi han pe ewu n bẹ loko longẹ ṣaaju ati lasiko ijọba tuntun to n bọ l’Ọṣun. Atẹjade naa sọ pe “O ya wa lẹnu bi ẹgbẹ oṣelu PDP ṣe fi orukọ ọdaran ti awọn ọlọpaa ti kede pe awọn n wa, Ajagungbade Ọlalekan, sinu igbimọ ti yoo ṣe ifilọlẹ ijọba tuntun fun Sẹnetọ Ademọla Adeleke. “Bi wọn ṣe fi orukọ Ọlalekan ti gbogbo eeyan mọ si Emir sinu igbimọ naa tumọ si pe ẹgbẹ PDP ati Adeleke n ko awọn janduku jọ lati dunkooko mọ awọn araalu ati ipaniyan ṣaaju ọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu Kọkanla, ọdun yii, o tun tumọ si pe awọn gan-an ni wọn n fi Emir pamọ. “A ri i bi orukọ rẹ ṣe wa lara awọn igbimọ ti yoo ṣeto aabo fun eto naa gẹgẹ bii ọna lati daabo bo o lọwọ ofin, bẹẹ ni wọn tun fun un lagbara si i lati tẹsiwaju ninu iwa laabi to n hu kaakiri.


Atẹjade naa sọ pe “O ya wa lẹnu bi ẹgbẹ oṣelu PDP ṣe fi orukọ ọdaran ti awọn ọlọpaa ti kede pe awọn n wa, Ajagungbade Ọlalekan, sinu igbimọ ti yoo ṣe ifilọlẹ ijọba tuntun fun Sẹnetọ Ademọla Adeleke. “Bi wọn ṣe fi orukọ Ọlalekan ti gbogbo eeyan mọ si Emir sinu igbimọ naa tumọ si pe ẹgbẹ PDP ati Adeleke n ko awọn janduku jọ lati dunkooko mọ awọn araalu ati ipaniyan ṣaaju ọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu Kọkanla, ọdun yii, o tun tumọ si pe awọn gan-an ni wọn n fi Emir pamọ. “A ri i bi orukọ rẹ ṣe wa lara awọn igbimọ ti yoo ṣeto aabo fun eto naa gẹgẹ bii ọna lati daabo bo o lọwọ ofin, bẹẹ ni wọn tun fun un lagbara si i lati tẹsiwaju ninu iwa laabi to n hu kaakiri. “To ba jẹ pe awọn ọlọpaa fẹẹ ṣiṣẹ wọn gẹge bo ṣe wa ninu atẹjade ti wọn gbe jade nipa Emir loṣu Keje, ọdun yii, o yẹ ki wọn ti ranṣẹ si awọn aṣaaju ẹgbẹ PDP ati Adeleke lati waa sọ ohun ti wọn ri ti wọn fi sọ Emir di ọmọ igbimọ ati idi ti wọn fi n gbe e pamọ latigba yii wa. “A fẹẹ ran ọga agba ọlọpaa leti pe bi ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ṣe fẹẹ gbiyanju lati fi ọwọ bo ẹjọ ipaniyan to waye niluu Ẹdẹ, eleyii to ni i ṣe pẹlu ọga ikọ alaabo fun gomina tuntun, CSP Isaac Ọmọyẹle ti wọn fẹsun kan pe o pa Abedeen Adekunle ati Kafayat Adekunle, ko too di pe olu ileeṣẹ ọlọpaa l’Abuja da si i. “O jẹ nnkan itiju, aṣilo agbara, fifaaye gba iwa ọdaran ati ainaani ọrọ eto aabo ipinlẹ Ọṣun pẹlu bi ẹgbẹ PDP ṣe fi orukọ Emir, ẹni ti awọn ọlọpaa sọ pe awọn n wa lori ẹsun ipaniyan, jijẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun atawọn iwa ọdaran mi-in, sinu igbimọ naa.


“To ba jẹ pe awọn ọlọpaa fẹẹ ṣiṣẹ wọn gẹge bo ṣe wa ninu atẹjade ti wọn gbe jade nipa Emir loṣu Keje, ọdun yii, o yẹ ki wọn ti ranṣẹ si awọn aṣaaju ẹgbẹ PDP ati Adeleke lati waa sọ ohun ti wọn ri ti wọn fi sọ Emir di ọmọ igbimọ ati idi ti wọn fi n gbe e pamọ latigba yii wa. “A fẹẹ ran ọga agba ọlọpaa leti pe bi ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ṣe fẹẹ gbiyanju lati fi ọwọ bo ẹjọ ipaniyan to waye niluu Ẹdẹ, eleyii to ni i ṣe pẹlu ọga ikọ alaabo fun gomina tuntun, CSP Isaac Ọmọyẹle ti wọn fẹsun kan pe o pa Abedeen Adekunle ati Kafayat Adekunle, ko too di pe olu ileeṣẹ ọlọpaa l’Abuja da si i. “O jẹ nnkan itiju, aṣilo agbara, fifaaye gba iwa ọdaran ati ainaani ọrọ eto aabo ipinlẹ Ọṣun pẹlu bi ẹgbẹ PDP ṣe fi orukọ Emir, ẹni ti awọn ọlọpaa sọ pe awọn n wa lori ẹsun ipaniyan, jijẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun atawọn iwa ọdaran mi-in, sinu igbimọ naa. “Ipenija nla ni ọrọ yii jẹ fun kọmiṣanna ọlọpaa tuntun to n bọ nipinlẹ Ọṣun, nitori nnkan to lewu ni ki ẹni to jẹ ọdaran maa jokoo pẹlu ẹni ti yoo jẹ olori eto aabo ipinlẹ Ọṣun lati ṣepade papọ. Aabo ẹmi ati dukia awọn araalu ṣe koko” Amọ ṣa, ẹgbẹ PDP naa fesi, wọn ni Emir ki i ṣe ọdaran, o si ti lọ si ile-ẹjọ giga ijọba apapọ to wa niluu Oṣogbo pe ki wọn ka awọn ọlọpaa lapa ko lori bi wọn ṣe sọ pe wọn n wa oun, bẹẹ ni adajọ si ti sọ pe ki awọn ọlọpaa tu okun lọrun rẹ.


“Ipenija nla ni ọrọ yii jẹ fun kọmiṣanna ọlọpaa tuntun to n bọ nipinlẹ Ọṣun, nitori nnkan to lewu ni ki ẹni to jẹ ọdaran maa jokoo pẹlu ẹni ti yoo jẹ olori eto aabo ipinlẹ Ọṣun lati ṣepade papọ. Aabo ẹmi ati dukia awọn araalu ṣe koko” Amọ ṣa, ẹgbẹ PDP naa fesi, wọn ni Emir ki i ṣe ọdaran, o si ti lọ si ile-ẹjọ giga ijọba apapọ to wa niluu Oṣogbo pe ki wọn ka awọn ọlọpaa lapa ko lori bi wọn ṣe sọ pe wọn n wa oun, bẹẹ ni adajọ si ti sọ pe ki awọn ọlọpaa tu okun lọrun rẹ.


Olori kẹfa yoo wọ aafin Ọọni Ogunwusi lọjọ Aje

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ẹni nla naa lo n ṣe nnkan nla, l’ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Kẹwaa yii, ni iyawo ọṣingin mi-in yoo tun wọ aafin Adimula, Ọọni Ogunwusi. Ni yoo ba di iyawo kẹfa to wọle kabiyesi laarin oṣu meji sira wọn. Ninu ikede kan ti Akọwe iroyin kabiyesi gbe si ori ikanni rẹ lo ti kede pe obinrin mi-in, iyẹn Temitọpẹ Adeṣẹgun, yoo tun di olori laafin ọba. Ọmọ bibi ilu Ijẹbu-Ode ni wọn pe arẹwa obinrin naa, ọmọọba si loun naa pẹlu. Ninu ọrọ ti Adefare kọ sori ikanni fasibuuku rẹ ọhun lo ti ni ‘ Olori Temitọpẹ Adesẹgun Ogunwusi, ọmọọba n’Ijẹbu, to tun jẹ Olori n’Ileefẹ, ọla ni ọjọ ayẹyẹ.’ Tẹ o ba gbagbe, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ogunjọ, oṣu Kẹwaa yii. Ni ayaba tuntun mi-in wọ aafin, iyẹn Aderonkẹ to jẹ ọmọọba ni ila Ọba Ademiluyi ti i ṣe Ọọni Ifẹ kejidinlaaadọta, lati agboole Otutu, niluu Ileefẹ, to si kawe-gboye ninu imọ ofin.


Ọmọ bibi ilu Ijẹbu-Ode ni wọn pe arẹwa obinrin naa, ọmọọba si loun naa pẹlu. Ninu ọrọ ti Adefare kọ sori ikanni fasibuuku rẹ ọhun lo ti ni ‘ Olori Temitọpẹ Adesẹgun Ogunwusi, ọmọọba n’Ijẹbu, to tun jẹ Olori n’Ileefẹ, ọla ni ọjọ ayẹyẹ.’ Tẹ o ba gbagbe, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ogunjọ, oṣu Kẹwaa yii. Ni ayaba tuntun mi-in wọ aafin, iyẹn Aderonkẹ to jẹ ọmọọba ni ila Ọba Ademiluyi ti i ṣe Ọọni Ifẹ kejidinlaaadọta, lati agboole Otutu, niluu Ileefẹ, to si kawe-gboye ninu imọ ofin. Oun ni alakooso ileeṣẹ nla kan ti wọn ti n ṣe adirẹ niluu Ileefẹ, iyẹn Adire Textile Production Hub, ileeṣẹ ti Ọọni Ogunwusi da silẹ lọdun to kọja. Olori tuntun yii tun ni alakooso eto omidan arẹwa ọlọdọọdun ti wọn maa n ṣe, iyẹn Moremi Ajanṣoro Beauty Pageant. Oun ni iyawo karun-un ti Ọọni Ogunwusi fẹ wọ aafin laarin oṣu kẹsan-an ọdun yii si’Kẹwaa yii.


Oun ni alakooso ileeṣẹ nla kan ti wọn ti n ṣe adirẹ niluu Ileefẹ, iyẹn Adire Textile Production Hub, ileeṣẹ ti Ọọni Ogunwusi da silẹ lọdun to kọja. Olori tuntun yii tun ni alakooso eto omidan arẹwa ọlọdọọdun ti wọn maa n ṣe, iyẹn Moremi Ajanṣoro Beauty Pageant. Oun ni iyawo karun-un ti Ọọni Ogunwusi fẹ wọ aafin laarin oṣu kẹsan-an ọdun yii si’Kẹwaa yii. Ibẹrẹ oṣu Kẹsan-an ọhun, iyẹn ni nnkan bii oṣu mẹsan-an ti Olori Naomi Ṣilẹkunọla, Iya Tadenikawo, ọmọ bibi ilu Akurẹ, ko jade laafin, ti wọn o si ri ọrọ naa yanju di ba a ṣe n sọ yii, ni Mariam Anako to jẹ ọmọ bibi Ẹbira, nipinlẹ Kogi, wọle tilu-tifọn gẹgẹ bii ayaba tuntun ti wọn fi ṣọdun Ọlọjọ to kọja lọ. Lẹyin eyi ni wọn tọrọ Elizabeth Ọpẹoluwa Akinmuda ati Oluwatobilọba Abigail Philipps, tawọn mejeeji si di olori. Ọsẹ to lọ lọhun-un ni adumaadan orekelẹwa Afọlaṣade Ashley Adegoke di ayaba tuntun.


Ibẹrẹ oṣu Kẹsan-an ọhun, iyẹn ni nnkan bii oṣu mẹsan-an ti Olori Naomi Ṣilẹkunọla, Iya Tadenikawo, ọmọ bibi ilu Akurẹ, ko jade laafin, ti wọn o si ri ọrọ naa yanju di ba a ṣe n sọ yii, ni Mariam Anako to jẹ ọmọ bibi Ẹbira, nipinlẹ Kogi, wọle tilu-tifọn gẹgẹ bii ayaba tuntun ti wọn fi ṣọdun Ọlọjọ to kọja lọ. Lẹyin eyi ni wọn tọrọ Elizabeth Ọpẹoluwa Akinmuda ati Oluwatobilọba Abigail Philipps, tawọn mejeeji si di olori. Ọsẹ to lọ lọhun-un ni adumaadan orekelẹwa Afọlaṣade Ashley Adegoke di ayaba tuntun. Ni bayii, ọmọọba mi-in ti tun feẹ di ayaba, oun naa si ni Temitọpẹ ti yoo wọle Ọọni lọjọ Aje.


Ni bayii, ọmọọba mi-in ti tun feẹ di ayaba, oun naa si ni Temitọpẹ ti yoo wọle Ọọni lọjọ Aje.


Bi Oyetọla fẹ, bo kọ, o gbọdọ gbejọba silẹ fun Adeleke loṣu to n bọ – Jẹnyọ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Alaga igbimọ ti ẹgbẹ oṣelu PDP gbe kalẹ lati ṣe ifilọlẹ ijọba tuntun nipinlẹ Ọṣun, Rẹfurẹndi Bunmi Jenyo, ti sọ pe ko si ṣiṣe, ko si aiṣe fun ẹgbẹ oṣelu APC ju ki wọn gbejọba fun Sẹnetọ Ademọla Adeleke lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun yii. Jẹnyọ ṣalaye pe ọro ofin orileede Naijiria ni, bo ti wu ki ẹgbẹ APC maa fẹsẹ janlẹ to, Gomina Adegboyega Oyetọla gbọdọ gbejọba fun gomina tuntun tawọn araalu dibo yan lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun yii, nitori ko si nnkan ti wọn ri ṣe si i. Nigba to n dahun ibeere awọn oniroyin lẹyin ti wọn ṣe ifilọlẹ igbimọ ti yoo ṣe kokaari eto ifilọle ijọba tuntun naa ni sẹkiteriati ẹgbẹ wọn niluu Oṣogbo, ni Jẹnyọ sọ siwaju pe “A maa ri i daju pe gbogbo eto lo lọ nirọwọrọsẹ, inu gbogbo awọn eeyan ipinlẹ Ọṣun ni yoo si dun si ayẹyẹ naa.” Bakan naa ni adele alaga ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ọṣun, Dokita Akindele Adekunle, sọ pe bi ẹgbẹ oṣelu APC ko ṣe fọwọsowọpọ pẹlu awọn lori bi wọn yoo ṣe gbejọba silẹ loṣu to n bọ ko tu irun kankan lara awọn rara. O ni ẹgbẹ PDP ti ṣe gbogbo eto to yẹ lati ri i pe eto gbigba ijọba lọwọ ẹgbẹ APC lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun yii, kẹsẹjari. Adekunle ṣalaye pe ẹgbẹ oṣelu APC ati Gomina Adegboyega Oyetọla ko nawọ ifẹ si gomina tuntun, Ademọla Adeleke, rara, bẹẹ ni ko si asọpọ ọrọ lori bi wọn yoo ṣe gbejọba silẹ. O ni, “Iyalẹnu lo jẹ pe titi di asiko yii, ẹgbẹ to n ṣakoso lọwọ ko ti i pe ipade kankan pẹlu ẹgbẹ wa lori bi igbejọba silẹ loṣu to n bọ yoo ti ri, bẹẹ naa si ni Gomina Oyetọla ko ti i ki Adeleke ku oriire, ṣugbọn gbogbo eleyii ko mi wa lọkan rara. Adekunle rọ awọn ọmọ igbimọ naa lati ṣiṣẹ takuntakun ni oniruuru ẹka ti wọn wa, ki wọn si ri i pe wọn ni akọsilẹ aṣeyọri ti ko lẹgbẹ lori ojuṣe ti wọn gbe le wọn lọwọ lẹlẹkajẹka.


Koko lara mi le, mo le ṣe aarẹ Naijiria daadaa- Tinubu

Faith Adebọla Oludije sipo aarẹ lorukọ ẹgbẹ oṣelu APC, Aṣiwaju Bọla Tinubu, ti sọ pe ki awọn ti wọn n sọ pe ara oun ko ya wa ọrọ mi-in sọ o, o ni ko si ohun to ṣe ohun, awọn to n sọ pe ara oun ko ya kan n jẹ ẹnu wọn niya ni. Baba naa ni koko bii ọta ni ara oun le. Tinubu sọrọ yii nibi apejẹ kan tawọn ẹgbẹ kan ti wọn n pe ni Kano Bussiness Community, fi da a lọla niluu Kano. O ni ipo aarẹ ti oun fẹẹ dun ki i ṣe ere idaraya, wọn ko si pe oun ki oun waa sare oni yaadi ọgọrun-un tabi ẹẹdẹgbẹta, bẹẹ ni ki i ṣe pe wọn ni ki oun waa ja ẹṣẹ, Tinubu ni iṣẹ iṣejọba to ni i ṣe pẹlu lilo ọpọlọ ati imọ ti tọhun ni ni. Aṣiwaju ni, ‘Ko si ohun to ṣe mi o. Abi bi ẹ ṣe n wo mi yii, ṣe mo jọ ẹni to n saisan, koko lara mi le.’’ Bakan naa ni awọn ẹgbẹ yii lo anfaani apejẹ ọhun lati fun un ni awọn ohun ti wọn reti lọwọ rẹ lati ṣe fun orileede yii to ba jẹ pe o pada wọle sipo aarẹ.


Eeyan mẹta ku ninu ijamba ọkọ l’Ogun

Gbenga Amos, Abẹokuta Ọsibitu ijọba to wa ni Abẹokuta, ni wọn ko oku awọn eeyan mẹta kan ti wọn padanu emi wọn ninu ijamba ọkọ to waye ni nnkan bii aago meje kọja iṣẹju mẹẹẹdogun aarọ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, nitosi agọ ọlọpaa to wa ni Ọbada, loju ọna Marosẹ Eko si Ibadan. Alukoro ajọ to n mojuto oju popo (FRSC), nipinlẹ Ogun, Florence Okpe, ṣalaye pe ijamba ọkọ kan lo waye lọjọ naa, nibi ti ọkọ akẹru Volvo kekere kan ti ko ni nọmba ati mọto Nissan kan to ni nọmba AKM489ZY ti kọ lu ara wọn. Ọkọ akẹru yii la gbọ pe o fi ọna tirẹ silẹ, to lọọ gba ọna ti oni káà yii n gba bọ, ni wọn ba sọ lu ara wọn. Mẹta ninu awọn marun-un ti ijamba naa ba lo ku loju-ẹsẹ, nigba ti awọn meji mi-in fara pa yannayanna. O fi kun un pe wọn ti ko oku ati awọn to fara pa ninu ijamba naa lọ si ọsibitu ijọba to wa niluu Abẹokuta. Ọga agba ajọ naa nipinlẹ Ogun, Ahmed Umar, kẹdun pẹlu mọlẹbi awọn ti ijamba naa ba, bẹẹ lo rọ awọn onimọto pe ki wọn maa pa ofin eto irinna mọ.


Wọn ba eegun oku gbigbe loke aja ile Dauda atọrẹ ẹ

Faith Adebọla Afurasi ọdaran meji kan, Dauda Rasheed, ẹni ọdun mọkanlelogoji, ati Kẹhinde Ayọade, ẹni ọdun mejilelọgbọn, ti dero ahamọ awọn ọlọpaa bayii o, eegun oku eeyan gbigbẹ ni wọn ba loke aja ile ti wọn n gbe niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ. Awọn ẹṣọ alaabo ijọba ibilẹ Oluyọle, iyẹn Oluyọle Security Suveillance Team, OSST, ni wọn hu u gbọ pe awọn afurasi yii ni nnkan aṣiiri kan to lodi sofin labẹ orule wọn, ni wọn ba lọọ yẹ ile naa wo lọjọ Aje, Mọnde, to kọja yii, wọn si ba awọn eegun oku loriṣiiriṣii nibẹ, wọn leegun naa fihan pe obinrin lẹni ti wọn ko eegun ẹ pamọ naa maa jẹ. Bi wọn ṣe mu wọn ni Kẹhinde ti jẹwọ ni tiẹ pe loootọ loun ati Dauda tọju awọn eegun gbigbẹ naa soke aja, tori awọn o ti i pinnu ohun tawọn maa fi i ṣe, awọn ṣi n ronu si i lọwọ ni, o labẹ igi mọngoro kan lawọn ti ri oku obinrin naa, ki i ṣe oku kan ṣoṣo lo wa nibẹ, ṣugbọn nigba to jẹra tan lawọn ṣa eegun ẹ jọ, tawọn si tọju ẹ. Dauda, to lọmọ bibi Opopoyemọja, n’Ibadan, loun naa jẹwọ pe awọn jọ ri oku obinrin ti wọn ko eegun ẹ ọhun labẹ igi ni, o lawọn lọọ ṣiṣẹ oko kan labule Ajanla ni lọjọ naa, igba tawọn n pada sile lawọn fẹẹ ka eso mọngoro, ki wọn too ri oku nibẹ, ṣugbọn oun o fọwọ kan eegun oku kan ni toun o, o loun ko mọgba ti Kẹhinde gbẹyin oun pada lọọ ko awọn eegun naa wale, igba to ko o de, ẹnu ya oun, n lawọn ba tọju ẹ soke aja. Ninu alaye ti Ọga agba OSST, Kọmadanti Oluṣẹgun Idowu ṣe fakọroyin Tribune lori iṣẹlẹ yii, o ni awọn eeyan adugbo Barẹ ni wọn ri Dauda to ti muti yo bii iru lọjọ kan, lọ ba bẹrẹ si i wi kotokoto, wọn lo n fọwọ sọya pe oun o ni i pẹ d’olowo yalumọ ni toun o, tori gbogbo etutu ọla oun ti fẹrẹ pe tan, oun maa dọlọla niṣeju awọn ọta oun, wọn ni bo ṣe n darin lo n gbe e. Wọn lawọn eeyan kọkọ ro pe ọmuti gbagbe iṣẹ yii lo maa wa nidi bawọn adiẹ ati ẹran ṣe n sọnu leralera lagbegbe naa ni, ṣugbọn Dauda ko dakẹ, niṣe lo tun n fawọn ole agbe adiẹ ati ajiṣuwa kan tọwọ palaba wọn segi laipẹ laduugbo naa ṣe yẹyẹ, ibẹ lo si ti fẹnu kọ. Wọn lawọn ọrẹ ẹ kan ti wọn fura pe awọn lo n powe mọ, ni wọn lọọ ta ẹṣọ alaabo leti pe ṣago n bugo ẹda kan lasan lafurasi yii, wọn loun naa lẹbọ lẹru, wọn ni ki wọn lọọ tule ẹ daadaa, ibẹ si lakara ti tu sepo. Wọn ni Kẹhinde jẹwọ pe oun ko mọ ti agbari oku tawọn tọju ṣe poora, to jẹ awọn eegun yooku lo wa nibẹ.


Ninu alaye ti Ọga agba OSST, Kọmadanti Oluṣẹgun Idowu ṣe fakọroyin Tribune lori iṣẹlẹ yii, o ni awọn eeyan adugbo Barẹ ni wọn ri Dauda to ti muti yo bii iru lọjọ kan, lọ ba bẹrẹ si i wi kotokoto, wọn lo n fọwọ sọya pe oun o ni i pẹ d’olowo yalumọ ni toun o, tori gbogbo etutu ọla oun ti fẹrẹ pe tan, oun maa dọlọla niṣeju awọn ọta oun, wọn ni bo ṣe n darin lo n gbe e. Wọn lawọn eeyan kọkọ ro pe ọmuti gbagbe iṣẹ yii lo maa wa nidi bawọn adiẹ ati ẹran ṣe n sọnu leralera lagbegbe naa ni, ṣugbọn Dauda ko dakẹ, niṣe lo tun n fawọn ole agbe adiẹ ati ajiṣuwa kan tọwọ palaba wọn segi laipẹ laduugbo naa ṣe yẹyẹ, ibẹ lo si ti fẹnu kọ. Wọn lawọn ọrẹ ẹ kan ti wọn fura pe awọn lo n powe mọ, ni wọn lọọ ta ẹṣọ alaabo leti pe ṣago n bugo ẹda kan lasan lafurasi yii, wọn loun naa lẹbọ lẹru, wọn ni ki wọn lọọ tule ẹ daadaa, ibẹ si lakara ti tu sepo. Wọn ni Kẹhinde jẹwọ pe oun ko mọ ti agbari oku tawọn tọju ṣe poora, to jẹ awọn eegun yooku lo wa nibẹ. O tun darukọ awọn meji kan, Falafọlọ ati Apesin, o lawọn jọ ri oku ọjọ naa ni, o laṣọ ankara pupa kan lo wa lọrun oku naa, o si jọ pe niṣe lawọn olubi kan pa a ti wọn si ju oku danu. Kọmadaati Oluṣẹgun lawọn ti fa awọn afurasi naa le ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ, ni ẹka teṣan Too-geeti Ibadan, pẹlu ẹsibiiti eegun oku gbigbẹ naa, awọn si ṣi n baṣẹ lọ lati wa awọn yooku tọrọ yii kan lawaari.


O tun darukọ awọn meji kan, Falafọlọ ati Apesin, o lawọn jọ ri oku ọjọ naa ni, o laṣọ ankara pupa kan lo wa lọrun oku naa, o si jọ pe niṣe lawọn olubi kan pa a ti wọn si ju oku danu. Kọmadaati Oluṣẹgun lawọn ti fa awọn afurasi naa le ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ, ni ẹka teṣan Too-geeti Ibadan, pẹlu ẹsibiiti eegun oku gbigbẹ naa, awọn si ṣi n baṣẹ lọ lati wa awọn yooku tọrọ yii kan lawaari.


Akọrin ẹmi, Yinka Alaṣeyọri, bimọ obinrin!

Faith Adebọla Gẹgẹ bii orukọ ẹ, gbajugbaja onkọrin ẹmi nni, Adeyinka Alaṣeyọri, ti tun ṣe aṣeyọri mi-in, aṣeyọri nla si ni, obinrin naa ti bimọ obinrin lanti-lanti kan, o ti di iya ikoko bayii, orin ọpẹ lo si gba ẹnu ẹ kan s’Eledua! Gẹrẹ ti obinrin to lohun dundun to maa n kọrin yii sọ ẹru ayọ naa kalẹ lo ṣe ikede ayọ abara-tintin naa lori opo instagiraamu rẹ, lafẹmọju ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹwaa yii, lati fi idunnu rẹ han. Ṣe inu ẹni ki i dun ka pa a mọra, ko digba ti wọn ba n sọ fẹnikan lati mọ bi inu olorin yii ṣe dun to, oriṣiiriṣii fọto igba to diwọ-disẹ sinu, fọtọ oun atọkọ ẹ pẹlu akọbi ẹ, ati ọrọ ṣoki to kọ sabẹ fidio naa ti fi ayọ ọkan rẹ han, o ni: “Ọlọrun Ọba lo ni gbogbo ogo o. O ti ja sọpẹ nigbẹyin, ọmọbinrin ni o!” Ohun to tubọ mu kinu obinrin yii dun dẹyin ni pe o ti bimọ ọkunrin kan tẹlẹ, o si ti waa bimọ obinrin bayii, ko kuku si ẹkẹta ọmọ. Bi Alaṣeyọri ṣe ṣe ikede yii lawọn ololufẹ ẹ ti n ki i ni mẹsan-an mẹwaa, wọn n ba a yọ, wọn ki i ku ewu o, wọn ni Ọlọrun ẹ wa lẹyin ẹ gidi, tori alaṣeyọri ni loootọ. Ọpọlọpọ awọn gbajumọ oṣere tiata bii Dayọ Amusa, Bimbọ Success, Aisha Lawal, Ṣeyi Ẹdun, Adediwura, Jide Awobọna, Kẹmi Korede, Wolii Arole, Jaye Kuti ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn ti ba Alaṣeyọri yayọ ọmọ tuntun. Ọkan pataki ninu awọn to kọ ọrọ idupẹ tinu awọn eeyan dun si ju ni ilu-mọ-ọn-ka olorin ẹmi nni, Tọpẹ Alabi.


Bi Alaṣeyọri ṣe ṣe ikede yii lawọn ololufẹ ẹ ti n ki i ni mẹsan-an mẹwaa, wọn n ba a yọ, wọn ki i ku ewu o, wọn ni Ọlọrun ẹ wa lẹyin ẹ gidi, tori alaṣeyọri ni loootọ. Ọpọlọpọ awọn gbajumọ oṣere tiata bii Dayọ Amusa, Bimbọ Success, Aisha Lawal, Ṣeyi Ẹdun, Adediwura, Jide Awobọna, Kẹmi Korede, Wolii Arole, Jaye Kuti ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn ti ba Alaṣeyọri yayọ ọmọ tuntun. Ọkan pataki ninu awọn to kọ ọrọ idupẹ tinu awọn eeyan dun si ju ni ilu-mọ-ọn-ka olorin ẹmi nni, Tọpẹ Alabi. O ni: “Ọmọbinrin jojolo, kaabọ saye o, ẹ kuu oriire,” n lawọn ololufẹ wọn ba n ki Tọpẹ pe bo ṣe daa lo ṣe yẹn, gbogbo ẹni n fẹre ni i ba onire yọ.


O ni: “Ọmọbinrin jojolo, kaabọ saye o, ẹ kuu oriire,” n lawọn ololufẹ wọn ba n ki Tọpẹ pe bo ṣe daa lo ṣe yẹn, gbogbo ẹni n fẹre ni i ba onire yọ.


Sunday pa baba to fun un nilẹ ko fi maa dako l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọmọkunrin ẹni ọdun mẹrindinlogun kan, Sunday Johnson, ati ọrẹ rẹ, Obisẹsan Amos, toun jẹ ẹni ọdun marunlelogoji, ni wọn ti wa lakolo ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun bayii lori ẹsun pe wọn gbimọ-pọ lati pa baba agba kan, Oloye Ọladepo Aṣaolu. Oloye Aṣaolu, ẹni ọdun mejilelaaadọrin, lo jẹ babalọja ilu Ọra Igbomina, nijọba ibilẹ Ifẹdayọ, nipinlẹ Ọṣun. Gẹgẹ bi Sunday ṣe ṣalaye fun akọroyin wa, ibẹrẹ odun yii ni Oloye Ọladepo fi abala kan ninu oko rẹ ṣe e laaanu pe ko maa dako nibẹ ki oun naa le maa ri nnkan jẹ. O ni nigba ti oun dako naa ti awọn nnkan toun gbin sibẹ n ṣe daadaa ni baba naa sọ pe o di dandan ki oun bẹrẹ si i fun oun ni nnkan lori ẹ. O sọ siwaju pe nigba to di idaji ọjọ karun-un, oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni oun ati ọrẹ oun, Amos, lọọ fi ọkada gbe Oloye Ọladepo lagbegbe Kereja, niluu Ọra Igbomina, lọ sinu oko naa. Ọkunrin yii fi kun ọrọ rẹ pe nigba ti awọn denu oko ni ariyanjiyan bẹrẹ laarin awọn, ti oun si fi ada ti baba naa mu lọwọ gun un nikun, ki oun too fi ada naa ṣa a pa. O ni nigba ti oun pada denu ile, oun ati ọrẹ oun ko sọ fun ẹnikankan titi di ọjọ kẹrin ti aṣiri awọn tu. Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣalaye pe ọjọ kẹrin iṣẹlẹ naa ni mọlẹbi baba naa kan lọọ fi to awọn agbofinro leti pe awọn n wa baba yii.


O ni nigba ti oun dako naa ti awọn nnkan toun gbin sibẹ n ṣe daadaa ni baba naa sọ pe o di dandan ki oun bẹrẹ si i fun oun ni nnkan lori ẹ. O sọ siwaju pe nigba to di idaji ọjọ karun-un, oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni oun ati ọrẹ oun, Amos, lọọ fi ọkada gbe Oloye Ọladepo lagbegbe Kereja, niluu Ọra Igbomina, lọ sinu oko naa. Ọkunrin yii fi kun ọrọ rẹ pe nigba ti awọn denu oko ni ariyanjiyan bẹrẹ laarin awọn, ti oun si fi ada ti baba naa mu lọwọ gun un nikun, ki oun too fi ada naa ṣa a pa. O ni nigba ti oun pada denu ile, oun ati ọrẹ oun ko sọ fun ẹnikankan titi di ọjọ kẹrin ti aṣiri awọn tu. Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣalaye pe ọjọ kẹrin iṣẹlẹ naa ni mọlẹbi baba naa kan lọọ fi to awọn agbofinro leti pe awọn n wa baba yii. O ni bi iwadii ṣe bẹrẹ ni ọwọ tẹ Sunday Johnson, lẹyin naa ni ọwọ tẹ Amos, awọn mejeeji si mu awọn agbofinro lọ si oko Akisa, nibi ti wọn pa baba yii si, to si ti n jẹra. Ọpalọla fi kun ọrọ rẹ pe awọn mejeeji ti jẹwọ pe ṣe lawọn pa baba naa lati jogun oko rẹ. O ni tiwadii ba ti pari ni wọn yoo foju bale-ẹjọ.


O ni bi iwadii ṣe bẹrẹ ni ọwọ tẹ Sunday Johnson, lẹyin naa ni ọwọ tẹ Amos, awọn mejeeji si mu awọn agbofinro lọ si oko Akisa, nibi ti wọn pa baba yii si, to si ti n jẹra. Ọpalọla fi kun ọrọ rẹ pe awọn mejeeji ti jẹwọ pe ṣe lawọn pa baba naa lati jogun oko rẹ. O ni tiwadii ba ti pari ni wọn yoo foju bale-ẹjọ.


Adajọ ran Peter lẹwọn oṣu mẹrin, kula ounjẹ lo ji gbe

Monisọla Saka L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni adajọ kootu Majisireeti kan to fikalẹ siluu Ọta, nipinlẹ Ogun, sọ ọdọmọkunrin ẹni ọdun mejidinlogun kan, Peter Ogunbiyi, sẹwọn oṣu mẹrin fun ẹsun ole jija. Lara awọn nnkan ti wọn ka mọ Peter lọwọ ni kula, irin oju windo, gilaasi aluminiọmu ti apapọ iye owo gbogbo ẹ to ẹgbẹrun lọna igba Naira (200,000). Gbogbo awọn nnkan wọnyi lo ji ko lasiko to lọọ fọle arabinrin kan to n jẹ Sarah Ọlayẹmi. Ọkunrin ọdaran ti wọn o sọ ibi to n gbe yii rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ pe oun ko jẹbi ẹsun ole jija ti wọn fi kan oun yii, ki adajọ jọwọ, ṣiju aanu wo oun. Agbefọba nile-ẹjọ naa, Insipẹkitọ Ẹ. O. Adaraloye, ṣalaye pe ni nnkan bii aago mẹrin idaji ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni Peter Ogunbiyi lọọ fọle Arabinrin Sarah Ọlayẹmi, to wa laduugbo Oloko, agbegbe Ọbasanjọ, Ọta, nipinlẹ Ogun, to si palẹ gbogbo awọn nnkan ti wọn ka mọ ọn lọwọ yẹn mọ fefe. Nigba to n dajọ ọdaran ọhun, Adajọ A.O Adeyemi ni ile-ẹjọ naa ran Peter lẹwọn oṣu mẹrin lai faaye beeli silẹ fun un.


Ọkunrin ọdaran ti wọn o sọ ibi to n gbe yii rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ pe oun ko jẹbi ẹsun ole jija ti wọn fi kan oun yii, ki adajọ jọwọ, ṣiju aanu wo oun. Agbefọba nile-ẹjọ naa, Insipẹkitọ Ẹ. O. Adaraloye, ṣalaye pe ni nnkan bii aago mẹrin idaji ọjọ kẹrinla, oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ni Peter Ogunbiyi lọọ fọle Arabinrin Sarah Ọlayẹmi, to wa laduugbo Oloko, agbegbe Ọbasanjọ, Ọta, nipinlẹ Ogun, to si palẹ gbogbo awọn nnkan ti wọn ka mọ ọn lọwọ yẹn mọ fefe. Nigba to n dajọ ọdaran ọhun, Adajọ A.O Adeyemi ni ile-ẹjọ naa ran Peter lẹwọn oṣu mẹrin lai faaye beeli silẹ fun un. O fi kun un pe iwa to hu lodi si iwe ofin ipinlẹ Ogun ọdun 2006.


O fi kun un pe iwa to hu lodi si iwe ofin ipinlẹ Ogun ọdun 2006.


Awọn agbebọn kọ lu Apọsitu Sulaimọn, wọn pa ọlọpaa ẹ mẹta ẹ

Faith Adebọla Bi ko pa si ti pe o rẹ iku jẹ ni, ti Ọlọrun si yọ ọ, ṣiun lo ku kawọn agbebọn kan ti wọn kọ lu ọkọ atọwọrin gbajugbaja ojiṣẹ Oluwa kan, Apọsiteli Johnson Suleiman fi ẹjẹ ọkunrin naa yi yeepẹ, nigba ti wọn bẹrẹ si i rọjo ibọn si i ni kọṣẹkọṣẹ, eeyan meje ni wọn pa nipakupa, ọlọpaa mẹta ti wọn n ṣọ ọ si wa lara wọn. Akọlu yii waye lọsan-an ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹwaa yii, nigba ti apọsiteli naa n dari bọ lati irinajo abẹwo to ṣe lọ sorileede Tanzania, bo ṣe n kọja lagbegbe Auchi, nipinlẹ Edo, ni wọn ṣe kongẹ awọn apanijaye ẹda naa, ti wọn si ṣina ibọn fun un. Lọọya Ojiṣẹ Oluwa naa, Ọgbẹni Samuel Amune, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe “Eto ijọsin kan ni wọn ba lọ sorileede Tanzania, Ọjọruu, Wẹsidee, ni wọn pari eto naa, ti wọn si pada wale loni-in. “Ilu Auchi ni wọn n bọ kawọn agbebọn too rẹbuu wọn lọna to gba agbegbe Sabingida wa si Warake ati Auchi, gẹrẹ ti wọn de ẹnu aala Auchi ni akọlu ọhun waye.” Wọn ni ọsan gangan ni iṣẹlẹ ibanujẹ yii ṣẹlẹ, fun bii ọgbọn iṣẹju lawọn afẹmiṣofo fi n yinbọn mọ taja-tẹran, ṣugbọn oju ina kọ lewura n hu irun, niṣe lawọn onimọto mi-in sa lọ, nigba tawọn ọkọ kan ṣẹri pada. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Edo fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ṣugbọn o lawọn o ti i ri ẹkunrẹrẹ iroyin, awọn si ti ran ọlọpaa sibẹ lati ṣewadii ohun to ṣẹlẹ gan-an.


Nitori iṣekuṣe, adajọ ran Jimọh lẹwọn gbere

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ile-ẹjọ gíga kan nipinlẹ Ekiti ti paṣẹ pe ki baba ẹni ọdun mejilelọgọta kan, Daudu Jimoh, maa lọ sẹwon gbere lori ẹsun pe o fipa ba ọmọ ọdun mẹsan-an lo pọ ni Ilupeju-Ekiti. Ọdaran naa ni wọn gbe wa siwaju adajọ Lẹkan Ogunmoye, lọjọ karun-un, oṣun Kẹjọ, ọdun 2020, pẹlu ẹsun ẹyọ kan to rọ mọ ifipa ba eeyan lo pọ. Gẹgẹ bi iwe ẹsun naa ṣe sọ, o ni Daudu Jimoh fipa ba ọmọ ọdun mẹsan-an kan lo pọ, ni ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹsan-an, ọdun 2019, ni Ilupeju-Ekiti. Ẹsun yii ni wọn sọ pe o lodi sofin ifipabanilopọ ti wọn kọ ni ipinlẹ Ekiti lọdun 2012. Ninu ẹri rẹ lasiko igbẹjọ naa, ọmọdebinrin naa to jẹ ọmọ ile-iwe alakọọbẹrẹ ni Ilupeju-Ekiti, ṣalaye pe ọdaran naa ti gbogbo eeyan mọ si (Baba Kula) to jẹ lanlọọdu awọn ti fipa ba oun lo pọ bii igba mẹrin ki ẹgbọn oun obinrin too ri awọn, to si tu aṣiri awọn lọjọ naa. Ọmọdebinrin naa sọ pe “Baba Kula lo pe mi sí yara rẹ, to sì sọ pe ki n sun sori aga nla kan to wa ninu yara rẹ, o si bọ gbogbo aṣọ mi, lẹyin naa lo fipa ba mi lo pọ, bi ẹgbọn mi ṣe ri wa lo sọ fun iya mi.” “Ni gbogbo igba to ba ti fipa ba mi lo pọ ni ẹru maa n ba mi lati sọ fun iya mi tabi ẹgbọn mi obinrin, nitori o ti sọ fun mi pe n ko gbọdọ sọ fun ẹnikẹni ayafi ti mo ba fẹẹ ku.” Lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ, Agbefọba, Ọgbẹni Julius Ajibare, ko iwe ti wọn fi gba oun silẹ lẹnu ọmọdebinrin naa ati esi abajade ilera ọmọdebinrin naa wa siwaju adajọ.


Ẹsun yii ni wọn sọ pe o lodi sofin ifipabanilopọ ti wọn kọ ni ipinlẹ Ekiti lọdun 2012. Ninu ẹri rẹ lasiko igbẹjọ naa, ọmọdebinrin naa to jẹ ọmọ ile-iwe alakọọbẹrẹ ni Ilupeju-Ekiti, ṣalaye pe ọdaran naa ti gbogbo eeyan mọ si (Baba Kula) to jẹ lanlọọdu awọn ti fipa ba oun lo pọ bii igba mẹrin ki ẹgbọn oun obinrin too ri awọn, to si tu aṣiri awọn lọjọ naa. Ọmọdebinrin naa sọ pe “Baba Kula lo pe mi sí yara rẹ, to sì sọ pe ki n sun sori aga nla kan to wa ninu yara rẹ, o si bọ gbogbo aṣọ mi, lẹyin naa lo fipa ba mi lo pọ, bi ẹgbọn mi ṣe ri wa lo sọ fun iya mi.” “Ni gbogbo igba to ba ti fipa ba mi lo pọ ni ẹru maa n ba mi lati sọ fun iya mi tabi ẹgbọn mi obinrin, nitori o ti sọ fun mi pe n ko gbọdọ sọ fun ẹnikẹni ayafi ti mo ba fẹẹ ku.” Lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ, Agbefọba, Ọgbẹni Julius Ajibare, ko iwe ti wọn fi gba oun silẹ lẹnu ọmọdebinrin naa ati esi abajade ilera ọmọdebinrin naa wa siwaju adajọ. Nigba ti ọdaran naa sọrọ lati ẹnu agbẹjọro rẹ, Chris Omokhafe, o jẹwọ pe loootọ ni oníbara oun ṣẹ ẹṣẹ naa. Ninu idajọ rẹ , Onidajọ Lekan Ogunmoye, sọ pe ninu iwe ti wọn fi gba oun silẹ lati ẹnu ọdaran naa ati ọrọ rẹ ni ile-ẹjọ, o fihan pe ọdaran naa ṣẹ ẹẹẹ yii. O waa paṣẹ pe ki ọdaran naa maa lọ si ẹwọn gbere, pẹlu iṣẹ aṣekara.


Nigba ti ọdaran naa sọrọ lati ẹnu agbẹjọro rẹ, Chris Omokhafe, o jẹwọ pe loootọ ni oníbara oun ṣẹ ẹṣẹ naa. Ninu idajọ rẹ , Onidajọ Lekan Ogunmoye, sọ pe ninu iwe ti wọn fi gba oun silẹ lati ẹnu ọdaran naa ati ọrọ rẹ ni ile-ẹjọ, o fihan pe ọdaran naa ṣẹ ẹẹẹ yii. O waa paṣẹ pe ki ọdaran naa maa lọ si ẹwọn gbere, pẹlu iṣẹ aṣekara.


Buhari fi ami-ẹyẹ da Jonathan, Wike atawọn eeyan mi-in lọla

Monisọla Saka Gbọngan nla Conference Centre, to wa nile ijọba, niluu Abuja, ni Aarẹ orilẹ-ede yii, Muhammadu Buhari, ti fami-ẹyẹ da Aarẹ ilẹ yii tẹlẹ, Goodluck Ebele Jonathan, atawọn eeyan mẹtalelogoji mi-in lọla fun awọn iṣẹ takuntakun ti wọn ṣe fun itẹsiwaju orilẹ-ede yii. Ami-ẹyẹ ti wọn n pe ni NEAPS yii, ni wọn n fun awọn eeyan lati fi ẹmi imoore iṣẹ ribiribi ti wọn gbe ṣe han, yala ti wọn ti ṣe fun ẹyọ eeyan kan, fun ilu, ipinlẹ tabi odidi ilu ati orilẹ-ede lapapọ gẹgẹ bii oṣiṣẹ ijọba, tabi adari to n ṣiṣẹ sin ilu ati ọmọniyan. Iru awọn tiru ami-ẹyẹ yii tọ si gbọdọ jẹ ẹni to ti ṣiṣẹ nileeṣẹ ijọba tabi iṣẹ adani, to ṣi wa lorilẹ alaaye, ṣugbọn to ti kopa pataki kan tabi omi-in ninu ilọsiwaju orilẹ-ede yii kọja ibi ti iṣẹ wọn mọ lati ri i daju pe awọn ko ipa ribiribi lati tun awujọ ṣe, ko si tun goke agba. Bakan naa ni wọn yoo tun fi ami-ẹyẹ yẹ awọn gomina nipinlẹ mẹrindinlogun nilẹ yii si, titi kan Ahmed Lawan, ti i ṣe Olori ileegbimọ aṣofin agba, Fẹmi Gbajabiamila, to jẹ Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin atawọn eeyan jankan jankan mi-in nileeṣẹ ijọba fun ipa ribiribi ti wọn ko ninu idagbasoke orilẹ-ede yii. Lara awọn gomina ti wọn fi ami-ẹyẹ da lọla ni gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, Gomina Yahya Bello ti ipinlẹ Kogi, Atiku Bagudu ti i ṣe gomina ipinlẹ Kebbi, Dapọ Abiọdun ti ipinlẹ Ogun, Dave Umahi ti Ebonyi, Babagana Zulum ni Borno, ati Bala Muhammed ti ipinlẹ Bauchi. Awọn Minisita ti wọn n ṣejọba pẹlu Aarẹ Buhari ti wọn yoo tun fi ami-ẹyẹ ṣapọnle wọn ni ọga agba ajọ NNPC, Mele Kyari, Mohammed Nami ti i ṣe ọga patapata ileeṣẹ to n gba owo ori lorilẹ-ede yii, FIRS, naa wa nibi ayẹyẹ ọhun.


Aderonkẹ di olori karun-un laafin Ọọni Ogunwusi

Florence Babaṣọla, Oṣogbo & Faith Adebọla, Eko Eni bii eni, eji bii eji, eto ti pari lori iyawo ọṣingin mi-in ti yoo di Olori karun-un laafin Ọni ti Ile-Ifẹ, Ọmọọba-binrin Aderonkẹ Ademiluyi, awọn mọlẹbi Ọọni Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi ti lọọ tọrọ rẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ogunjọ, oṣu Kẹwaa yii. Ayaba tuntun ọhun ni yoo si di olori karun-un laafin. Aderonkẹ jẹ ọmọọba ni ila Ọba Ademiluyi ti i ṣe Ọọni Ifẹ kejidinlaaadọta, lati agboole Otutu, niluu Ileefẹ, o si kawe-gboye ninu imọ ofin. Oun ni alakooso ileeṣẹ nla kan ti wọn ti n ṣe adirẹ niluu Ileefẹ, iyẹn Adire Textile Production Hub, ileeṣẹ ti Ọọni Ogunwusi da silẹ lọdun to kọja. Olori tuntun yii tun ni alakooso eto omidan arẹwa ọlọdọọdun ti wọn maa n ṣe, iyẹn Moremi Ajanṣoro Beauty Pageant. Tẹ o ba gbagbe, o ti di iyawo karun-un ti Ọọni Ogunwusi fẹ wọ aafin laarin oṣu kẹsan-an ọdun yii si’Kẹwaa yii, bẹẹ la si gbọ pe olori kẹfa ti wa lọna, toun naa yoo wọle lọsẹ to n bọ.


Oun ni alakooso ileeṣẹ nla kan ti wọn ti n ṣe adirẹ niluu Ileefẹ, iyẹn Adire Textile Production Hub, ileeṣẹ ti Ọọni Ogunwusi da silẹ lọdun to kọja. Olori tuntun yii tun ni alakooso eto omidan arẹwa ọlọdọọdun ti wọn maa n ṣe, iyẹn Moremi Ajanṣoro Beauty Pageant. Tẹ o ba gbagbe, o ti di iyawo karun-un ti Ọọni Ogunwusi fẹ wọ aafin laarin oṣu kẹsan-an ọdun yii si’Kẹwaa yii, bẹẹ la si gbọ pe olori kẹfa ti wa lọna, toun naa yoo wọle lọsẹ to n bọ. Ibẹrẹ oṣu Kẹsan-an ọhun, iyẹn ni nnkan bii oṣu mẹsan-an ti Olori Naomi Ṣilẹkunọla, Iya Tadenikawo, ọmọ bibi ilu Akurẹ, ko jade laafin, ti wọn o si ri ọrọ naa yanju di ba a ṣe n sọ yii, ni Mariam Anako to jẹ ọmọ bibi Ẹbira, nipinlẹ Kogi, wọle tilu-tifọn gẹgẹ bii ayaba tuntun ti wọn fi ṣọdun Ọlọjọ to kọja lọ. Lẹyin eyi ni wọn tọrọ Elizabeth Ọpẹoluwa Akinmuda ati Oluwatobilọba Abigail Philipps, tawọn mejeeji si di olori. Ọsẹ to lọ lọhun-un ni adumaadan orekelẹwa Afọlaṣade Ashley Adegoke di ayaba tuntun.


Ibẹrẹ oṣu Kẹsan-an ọhun, iyẹn ni nnkan bii oṣu mẹsan-an ti Olori Naomi Ṣilẹkunọla, Iya Tadenikawo, ọmọ bibi ilu Akurẹ, ko jade laafin, ti wọn o si ri ọrọ naa yanju di ba a ṣe n sọ yii, ni Mariam Anako to jẹ ọmọ bibi Ẹbira, nipinlẹ Kogi, wọle tilu-tifọn gẹgẹ bii ayaba tuntun ti wọn fi ṣọdun Ọlọjọ to kọja lọ. Lẹyin eyi ni wọn tọrọ Elizabeth Ọpẹoluwa Akinmuda ati Oluwatobilọba Abigail Philipps, tawọn mejeeji si di olori. Ọsẹ to lọ lọhun-un ni adumaadan orekelẹwa Afọlaṣade Ashley Adegoke di ayaba tuntun.


Yoruba Wikipedia bẹrẹ ajọṣepọ pẹlu Yoruba World Centre

Ọlawale Ajao, Ibadan Lati le ṣe itan, ede ati aṣa Yoruba lọjọ, ajọ orisun imọ agbaye nni, Wikipedia, ti ṣetan lati ṣe ajọṣepọ pẹlu Yoruba World Centre, iyẹn ajọ Yoruba Agbaye. Lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹẹẹgun, oṣu Kẹwaa, ọdun 2022 yii, lawọn alakooso Yoruba Wikipedia, eyi ti Aarẹ Mikaeel Sodiq ati Isaac Ọlatunde ko sodi, fi iwe adehun ajumọṣepọ ọhun le awọn oludari Yoruba World Centre lọwọ lasiko abẹwo ti wọn ṣe si ọfiisi ajọ Yoruba Agbaye ninu ọgba Fasiti Ibadan (University of Ibadan, UI). Oludasilẹ ajọ Yoruba Agbaye, Alao Adedayọ, pẹlu Arabinrin Labakẹ Owolabi ti i ṣe alaamojuto ajọ naa, atawọn eeyan pataki bii Baalẹ Oluyọle nilẹ Ibadan, Yẹmi Ogunyẹmi; Ọjọgbọn Akin Alao, olukọ ẹka imọ nipa itan ni Fasiti Ifẹ, Ile-Ifẹ; Alagba Tunde Kelani, to tun jẹ alakooso ileeṣẹ Opomulero (Mainframe), to n gbe ere agbelewo Yoruba jade, ni wọn gbalejo awọn aṣoju ajọ to ba wọn lalejo naa. Afojusun ajọ mejeeji pẹlu ajumọṣepọ yii ni lati gbe awọn iwe Yoruba sori itakun agbaye lọna ti awọn oluwadii ati gbogbo eeyan kaakiri agbaye yoo fi le maa lo awọn iwe naa gẹgẹ bii aritọkasi ninu iwe tabi iṣẹ iwadii wọn. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Ọlatunde ti i ṣe ọkan ninu awọn oludasilẹ Yoruba Wikipedia lorileede yii ṣe sọ, “Iṣoro ta a ni pe ni gbogbo igba ta a ba ti gbe imọ Yoruba kan sori Wikipedia, awọn eeyan ki i ni igbagbọ ninu ẹ nitori a ki i lanfaani lati sọ pe inu iwe bayii bayii la ti ri kinni yii, ẹni bayii bayii lo kọ ọ. Ṣugbọn pẹlu ọpọlọpọ iwe to wa lọfiisi ajọ Yoruba World Centre yii, yoo le rọrun fun wa lati tọka si orukọ iwe ta a ti mu imọ jade pẹlu orukọ ẹni to kọ ọ. “Lara afojusun wa pẹlu ajumọṣepọ yii ni lati gbe ajọ Yoruba World Centre larugẹ laarin awọn akẹkọọ atawọn oluwadii kaakiri agbaye.


Afojusun ajọ mejeeji pẹlu ajumọṣepọ yii ni lati gbe awọn iwe Yoruba sori itakun agbaye lọna ti awọn oluwadii ati gbogbo eeyan kaakiri agbaye yoo fi le maa lo awọn iwe naa gẹgẹ bii aritọkasi ninu iwe tabi iṣẹ iwadii wọn. Gẹgẹ bi Ọgbẹni Ọlatunde ti i ṣe ọkan ninu awọn oludasilẹ Yoruba Wikipedia lorileede yii ṣe sọ, “Iṣoro ta a ni pe ni gbogbo igba ta a ba ti gbe imọ Yoruba kan sori Wikipedia, awọn eeyan ki i ni igbagbọ ninu ẹ nitori a ki i lanfaani lati sọ pe inu iwe bayii bayii la ti ri kinni yii, ẹni bayii bayii lo kọ ọ. Ṣugbọn pẹlu ọpọlọpọ iwe to wa lọfiisi ajọ Yoruba World Centre yii, yoo le rọrun fun wa lati tọka si orukọ iwe ta a ti mu imọ jade pẹlu orukọ ẹni to kọ ọ. “Lara afojusun wa pẹlu ajumọṣepọ yii ni lati gbe ajọ Yoruba World Centre larugẹ laarin awọn akẹkọọ atawọn oluwadii kaakiri agbaye. Ninu ọrọ tiẹ, Oludasilẹ ajọ Yoruba World Centre, Alagba Alao Adedayọ, to tun jẹ oludasilẹ ileeṣẹ iweeroyin ALAROYE, sọ pe “Inu wa dun lati ba Yoruba Wikipedia ṣe pọ, lara awọn nnkan ta a ti n wa naa ree, nitori afojusun wa ni lati gbe aṣa, itan ati iran Yoruba goke agba. “Lati ọdun 2014 ni mo ti n fi owo ara mi ra iwe sibi. Ẹ ma jẹ ko ya yin lẹnu pe ilu oyinbo ni mo ti ra ọpọ ninu awọn iwe Yoruba to wa nibi.


Ninu ọrọ tiẹ, Oludasilẹ ajọ Yoruba World Centre, Alagba Alao Adedayọ, to tun jẹ oludasilẹ ileeṣẹ iweeroyin ALAROYE, sọ pe “Inu wa dun lati ba Yoruba Wikipedia ṣe pọ, lara awọn nnkan ta a ti n wa naa ree, nitori afojusun wa ni lati gbe aṣa, itan ati iran Yoruba goke agba. “Lati ọdun 2014 ni mo ti n fi owo ara mi ra iwe sibi. Ẹ ma jẹ ko ya yin lẹnu pe ilu oyinbo ni mo ti ra ọpọ ninu awọn iwe Yoruba to wa nibi. Nibi ti oriṣiiriṣii iwe ta a ni nibi si pọ de, teeyan ba fẹẹ ṣe iwadii lati gboye ọmọwe nipa Yoruba, o le ri gbogbo iwe to nilo nibi. “Awa ni nnkan ti ẹ n wa, ẹyin ni irinṣẹ tẹẹ fẹẹ lo, ta a ba pa mejeeji pọ, gbogbo aye lo maa ṣanfaani fun. A fẹ ki Wikipedia lo imọ ẹrọ tiwọn lati mu ilọsiwaju ba wa, awọn (Wikipedia) ni imọ ẹrọ, awa (Yoruba World Centre) ni imọ ibilẹ”.


Nibi ti oriṣiiriṣii iwe ta a ni nibi si pọ de, teeyan ba fẹẹ ṣe iwadii lati gboye ọmọwe nipa Yoruba, o le ri gbogbo iwe to nilo nibi. “Awa ni nnkan ti ẹ n wa, ẹyin ni irinṣẹ tẹẹ fẹẹ lo, ta a ba pa mejeeji pọ, gbogbo aye lo maa ṣanfaani fun. A fẹ ki Wikipedia lo imọ ẹrọ tiwọn lati mu ilọsiwaju ba wa, awọn (Wikipedia) ni imọ ẹrọ, awa (Yoruba World Centre) ni imọ ibilẹ”. “A ni ajọṣepọ pẹlu awọn ajọ bii Centre for Yoruba Language Engineering (CEYOLENG); Ẹgbẹ Akọmọlede ati Aṣa, the Yoruba Studies Association (YSAN) the DAWN Commission ati bẹẹ bẹẹ lọ. Akitiyan awọn lajọlajọ atawọn lẹgbẹlẹgbẹ wọnyi yoo mu ki afojusun ti Yoruba Wikipedia ni pẹlu ajumọṣepọ wa yii tete kẹsẹ jari. Igbakeji Aarẹ orileede yii, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo lo ṣi ajọ International Centre for Yoruba Arts and Culture (INCEYAC) ninu ọgba Fasiti Ibadan (University of Ibadan) lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021.


“A ni ajọṣepọ pẹlu awọn ajọ bii Centre for Yoruba Language Engineering (CEYOLENG); Ẹgbẹ Akọmọlede ati Aṣa, the Yoruba Studies Association (YSAN) the DAWN Commission ati bẹẹ bẹẹ lọ. Akitiyan awọn lajọlajọ atawọn lẹgbẹlẹgbẹ wọnyi yoo mu ki afojusun ti Yoruba Wikipedia ni pẹlu ajumọṣepọ wa yii tete kẹsẹ jari. Igbakeji Aarẹ orileede yii, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo lo ṣi ajọ International Centre for Yoruba Arts and Culture (INCEYAC) ninu ọgba Fasiti Ibadan (University of Ibadan) lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021. INCEYAC ọjọ naa lo pada di iya to bi ọmọ tuntun ta a mọ si Yoruba World Centre saye lonii.


INCEYAC ọjọ naa lo pada di iya to bi ọmọ tuntun ta a mọ si Yoruba World Centre saye lonii.


Aisan jẹjẹrẹ pa ọmọ olori ileegbimọ aṣofin tẹlẹ

Inu ọfọ nla ni olori ileegbimọ aṣofin agba tẹlẹ, David Mark atawọn mọlẹbi rẹ, wa bayii. Eyi ko sẹyin ti iku aitọjọ to mu akọbi rẹ lọkunrin, Tunde Mark, lọ lai ro tẹlẹ. Aisan jẹjẹrẹ la gbọ pe o kọ lu ọmọkunrin ẹni ọdun mọkanlelaaadọta naa, to si mu ẹmi re lọ. Ileewosan kan niluu London, lorileede UK, la gbọ pe Tunde dakẹ si laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, gẹgẹ bi Paul Mumeh to jẹ oludamọran pataki fun baba oloogbe ṣe wi ninu atẹjade kan to fi sita. O ni ọmọkunrin naa dakẹ laaarọ ọjọ Ẹti, ọpọ awọn mọlẹbi, ojulumọ atawọn ololufẹ rẹ lo yi i ka lasiko to fẹẹ mi imi ikẹyin yii. Mumeh ni ọjọ kẹtala, oṣu Kẹwaa, ọdun 1971, ni wọn bi i. Ileewe alakọọbẹrẹ tawọn ologun to wa ni Yaba, niluu Eko, iyẹn Yaba Military College, lo ti kawe alakọọbẹrẹ.


Ileewosan kan niluu London, lorileede UK, la gbọ pe Tunde dakẹ si laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, gẹgẹ bi Paul Mumeh to jẹ oludamọran pataki fun baba oloogbe ṣe wi ninu atẹjade kan to fi sita. O ni ọmọkunrin naa dakẹ laaarọ ọjọ Ẹti, ọpọ awọn mọlẹbi, ojulumọ atawọn ololufẹ rẹ lo yi i ka lasiko to fẹẹ mi imi ikẹyin yii. Mumeh ni ọjọ kẹtala, oṣu Kẹwaa, ọdun 1971, ni wọn bi i. Ileewe alakọọbẹrẹ tawọn ologun to wa ni Yaba, niluu Eko, iyẹn Yaba Military College, lo ti kawe alakọọbẹrẹ. Lẹyin eyi lo lọ sileewe girama ti wọn pe ni Bradfield College, Berkshire, niluu London. Bẹẹ lo tun gba oye imọ ijinlẹ sayensi ni Yunifasiti Kings College, ni London kan naa. O tun kawe ni ileewe giga Harvard, Cambridge, ni Massachutess, lati fi imọ kun imọ.


Lẹyin eyi lo lọ sileewe girama ti wọn pe ni Bradfield College, Berkshire, niluu London. Bẹẹ lo tun gba oye imọ ijinlẹ sayensi ni Yunifasiti Kings College, ni London kan naa. O tun kawe ni ileewe giga Harvard, Cambridge, ni Massachutess, lati fi imọ kun imọ. Iyawo ati ọmọbinrin kan la gbọ pe oloogbe naa fi saye lọ.


Iyawo ati ọmọbinrin kan la gbọ pe oloogbe naa fi saye lọ.


EFCC foju kọmiṣannna bale-ẹjọ

Faith Adebọla Pampẹ ofin to ta ko ṣiṣẹ okoowo aibofinmu ati tita atare obitibiti owo silẹ okeere ti mu kọmiṣanna feto idajọ lasiko iṣejọba Gomina Babatunde Faṣọla nipinlẹ Eko, Amofin Agba Ọlaṣupọ Ṣaṣorẹ, dero kootu, ọkunrin naa si ti n kawọ pọnyin rojọ. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni ajọ to n gbogun iwa jibiti ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku, Economic and Financial Crimes Commission (EFCC), wọ ọkunrin ẹni ọdun mejidinlọgọta naa lọ sile-ẹjọ giga apapọ kan to fikalẹ siluu Ikoyi, nipinlẹ Eko, lori ẹsun mẹrin ọtọọtọ. Lara awọn ẹsun naa ni pe lọjọ kejidinlogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2014, afurasi ọdaran yii sanwo ti iye rẹ jẹ ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un owo dọla Amẹrika fun Olufọlakẹmi Adelọrẹ, owo beba lo fi sanwo ọhun, dipo ti yoo fi lo banki, wọn ni Ọgbẹni Auwalu Habu kan lo fi i ran, Ọgbẹni Wale Abọdẹrin naa si mọ nipa ẹ. Bakan naa ni wọn lo tun ko ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un owo dọla mi-in fun Ikechukwu Oguine, ọna aitọ lo si gba sanwo ọhun. Wọn lawọn ẹsun yii ta ko abala ki-in-ni, ikẹrindinlogun, ikejidinlogun, ati ikejidinlọgọrin iwe ofin ti wọn fi de okoowo aitọ ati kikowo rẹpẹtẹ kiri. Amọ, nigba ti Adajọ Chukwujekwu Aneke beere lọwọ olujẹjọ naa boya o jẹbi tabi ko jẹbi, o loun ko jẹbi. Agbẹjọro EFCC, Ọgbẹni Bala Sanga, tọrọ pe ki wọn jẹ ki afurasi naa maa lọ si ahamọ awọn EFCC titi to fi maa pari igbẹjọ rẹ.


EFCC foju kọmiṣannna bale-ẹjọ

Wọn lawọn ẹsun yii ta ko abala ki-in-ni, ikẹrindinlogun, ikejidinlogun, ati ikejidinlọgọrin iwe ofin ti wọn fi de okoowo aitọ ati kikowo rẹpẹtẹ kiri. Amọ, nigba ti Adajọ Chukwujekwu Aneke beere lọwọ olujẹjọ naa boya o jẹbi tabi ko jẹbi, o loun ko jẹbi. Agbẹjọro EFCC, Ọgbẹni Bala Sanga, tọrọ pe ki wọn jẹ ki afurasi naa maa lọ si ahamọ awọn EFCC titi to fi maa pari igbẹjọ rẹ. Ṣugbọn lọọya olujẹjọ, Amofin agba C. A. Candide-Johnson, to lewaju fawọn amofin agba mẹta mi-in, Muiz Banirẹ, Adeṣegun Adebọla, ati Chijoke Okoki, pe kile-ẹjọ ṣiju aanu wo onibaara awọn, ki wọn faaye beeli silẹ fun un lorukọ ara ẹ, tori eeyan to gbajumọ lawujọ ni. Wọn ni ko sẹni to mu un ni tipa lati wa si kootu, wọn ni oun lo fẹsẹ ara ẹ rin wa, o si de lasiko, ati pe gbajumọ ni onibaara awọn, ki i ṣẹni to le sa lọ. Wọn tun ran adajọ leti pe ni gbogbo igba ti EFCC fi n ṣewadii, afurasi yii ko da wọn laamu, bi wọn ṣe n pe e lo n jẹ wọn, to si n dahun ibeere wọn, tori lati bii ọdun mẹta sẹyin ni iwadii ti bẹrẹ lori ẹsun naa kọrọ too di tile-ẹjọ bayii.