Nitori Korona, gomina Eko sun iwọle awọn oṣiṣẹ siwaju

Faith Adebọla, Eko Ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹjidinlogun, oṣu yii, lawọn oṣiṣẹ ijọba ipinlẹ Eko ti n gbaradi lati bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bi ijọba ṣe paṣẹ tẹlẹ, ṣugbọn ọrọ ko ri bẹẹ mọ bayii pẹlu bi wọn tun ṣe sun iwọle wọn si ọjọ ki-in-ni, oṣu keji, ọdun yii. Gomina Babajide Sanwo-Olu lo paṣẹ ayipada ọhun gẹgẹ bo ṣe wa ninu atẹjade kan ti Olori awọn oṣiṣẹ ipinlẹ naa, Ọgbẹni Hakeem Muri-Okunọla, fi sode lọjọ Abamẹta, Satide yii, lorukọ gomina. Gomina ni ayipada naa pọn dandan lati pa aabo awọn oṣiṣẹ mọ, kijọba si le tubọ ṣe awọn nnkan to yẹ loju ọna ati kapa itankalẹ arun aṣekupani Koronafairọọsi to n fojoojumọ fẹju si i nipinlẹ Eko lẹẹkeji bayii. Bo ṣe wa tẹlẹ, atẹjade naa ni kawọn oṣiṣẹ to wa nipele ki-in-ni si ikẹrinla maa tile ṣiṣẹ wọn lasiko yii, ki wọn si maa ṣamulo intanẹẹti lati fi i ranṣẹ bo ṣe yẹ. Amọ ṣa o, awọn oṣiṣẹ to wa nipele kẹẹẹdogun soke, atawọn ti iṣẹ wọn jẹ aigbọdọ-ma-ṣe, bii awọn oṣiṣẹ eleto ilera, tabi ti kolẹ-kodọti ati bẹẹ bẹẹ lọ gbọdọ wa lẹnu iṣẹ wọn, bo tilẹ jẹ pe wọn gbọdọ tẹle gbogbo eewọ ati alakalẹ ijọba lori idena arankalẹ arun Korona, wọn ni ọrọ wiwọ ibomu nigba gbogbo ki i ṣe teeyan ba fẹ o, dandan ni. Atẹjade naa pari pẹlu ikilọ pe kẹnikẹni ti ko ba ni ohunkohun to jẹ pajawiri lati ṣe nita yaa fidi mọle lasiko yii, ki kaluku si ṣọra fun ifarakinra pẹlu awọn ero, tori ewu Korona.


Nitori Jẹgẹdẹ, ẹgbẹ PDP kọju ija sira wọn l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọkan-o-jọkan oko ọrọ lawọn asaaju PDP ipinlẹ Ondo n sọ lu ara wọn bayii latari bi ẹgbẹ wọn ṣe fidi rẹmi ninu eto idibo gomina to waye lọjọ kẹwaa, osu kẹwaa, ọdun to kọja. Bo tilẹ jẹ pe o ti le loṣu mẹta daadaa ti wọn to ṣeto idibo naa sẹyin, sibẹ, ija ajaku-akata lawọn ọmọ ẹgbẹ n ba ara wọn ja, bẹẹ lawọn aṣaaju ẹgbẹ kan si n di ẹbi ifidi-rẹmi wọn le ara wọn lori. Sẹnetọ to n ṣoju awọn eeyan ẹkun Guusu ipinlẹ Ondo, Ọtunba Nicholas Tofowomọ, lo kọkọ bẹrẹ kinni ọhun lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to pari yii, pẹlu bo ṣe fibinu sọrọ si Eyitayọ Jẹgẹdẹ ti wọn fa kalẹ gẹgẹ bii oludije wọn ninu eto idibo ọhun. Tofowomọ ni iwa afojudi ati igberaga ti Jẹgẹdẹ hu sawọn agba ẹgbẹ kan saaju ọjọ idibo lo ṣokunfa bi ẹgbẹ awọn ko ṣe rọwọ mu. O ni alẹ ọjọ ti agba amofin ọhun ti wọle ninu eto idibo abẹle loun ti pe e lori foonu, toun si gba a nimọran pe ko tete wa gbogbo ọna ti yoo fi so awọn ọmọ ẹgbẹ pọ sọkan, ko baa le rọrun fun un lati jawe olubori lasiko eto idibo to n bọ niwaju. Bakan lo ni oun sọ fun un pe oun ti ṣetan lati mu un lẹyin lọ sọdọ gbogbo awọn gomina ẹgbẹ wọn lawọn ipinlẹ ti wọn ti n ṣakoso, nitori pe lọdọ wọn lo ti le rowo ti yoo fi ṣeto idibo naa gẹgẹ bo ṣe n fẹ, ṣugbọn ti Jẹgẹdẹ kọ jalẹ lati tẹle imọran ti oun fun un.


Tofowomọ ni iwa afojudi ati igberaga ti Jẹgẹdẹ hu sawọn agba ẹgbẹ kan saaju ọjọ idibo lo ṣokunfa bi ẹgbẹ awọn ko ṣe rọwọ mu. O ni alẹ ọjọ ti agba amofin ọhun ti wọle ninu eto idibo abẹle loun ti pe e lori foonu, toun si gba a nimọran pe ko tete wa gbogbo ọna ti yoo fi so awọn ọmọ ẹgbẹ pọ sọkan, ko baa le rọrun fun un lati jawe olubori lasiko eto idibo to n bọ niwaju. Bakan lo ni oun sọ fun un pe oun ti ṣetan lati mu un lẹyin lọ sọdọ gbogbo awọn gomina ẹgbẹ wọn lawọn ipinlẹ ti wọn ti n ṣakoso, nitori pe lọdọ wọn lo ti le rowo ti yoo fi ṣeto idibo naa gẹgẹ bo ṣe n fẹ, ṣugbọn ti Jẹgẹdẹ kọ jalẹ lati tẹle imọran ti oun fun un. Lẹyin eyi lo ni oun tun ko awọn agbaagba ẹgbẹ lati ẹkun Guusu jọ sibi ipade kan ni Ilẹ-Oluji, ti oun si ba oludije awọn sọrọ ko waa dọbalẹ gbalaja laarin wọn ki inu gbogbo wọn ba a le yọ si i. Loootọ lo ni Jẹgẹdẹ wa si Ilẹ-Oluji gẹgẹ bii adehun ti awọn jọ ṣe, ṣugbọn ṣe lo kọ jalẹ lati dọbalẹ fawọn agbaagba ọhun, o ni ṣe lo ṣi fila lasan, to si kuro laarin wọn. Aṣofin ọmọ bibi Ilẹ-Oluji ọhun ni ohun ti Jẹgẹdẹ fi ba gbogbo rẹ jẹ ni ọna to fi yan igbakeji oludije rẹ. Dipo ti iba fi fọwọsowọpọ pẹlu igbakeji Gomina, Ọnọrebu Agboọla Ajayi, atawọn agbaagba ẹgbẹ lẹkun Guusu ipinlẹ Ondo, o ni ṣe lo lọọ da ifẹ inu ara rẹ ṣe pẹlu bo ṣe fi Gboluga Ikuegboju to ti wa nibi kan tẹlẹ ṣe igbakeji ara rẹ.


Lẹyin eyi lo ni oun tun ko awọn agbaagba ẹgbẹ lati ẹkun Guusu jọ sibi ipade kan ni Ilẹ-Oluji, ti oun si ba oludije awọn sọrọ ko waa dọbalẹ gbalaja laarin wọn ki inu gbogbo wọn ba a le yọ si i. Loootọ lo ni Jẹgẹdẹ wa si Ilẹ-Oluji gẹgẹ bii adehun ti awọn jọ ṣe, ṣugbọn ṣe lo kọ jalẹ lati dọbalẹ fawọn agbaagba ọhun, o ni ṣe lo ṣi fila lasan, to si kuro laarin wọn. Aṣofin ọmọ bibi Ilẹ-Oluji ọhun ni ohun ti Jẹgẹdẹ fi ba gbogbo rẹ jẹ ni ọna to fi yan igbakeji oludije rẹ. Dipo ti iba fi fọwọsowọpọ pẹlu igbakeji Gomina, Ọnọrebu Agboọla Ajayi, atawọn agbaagba ẹgbẹ lẹkun Guusu ipinlẹ Ondo, o ni ṣe lo lọọ da ifẹ inu ara rẹ ṣe pẹlu bo ṣe fi Gboluga Ikuegboju to ti wa nibi kan tẹlẹ ṣe igbakeji ara rẹ. Nigba to n fun agba aṣofin naa lesi ọrọ rẹ, Alukoro ẹgbẹ PDP tẹlẹ nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Zadok Akintoye, ni ọrọ ko dun lẹnu rẹ rara nitori pe ọkan pataki lo jẹ ninu awọn to ṣiṣẹ ta ko aṣeyọri Jẹgẹdẹ saaju, ati lẹyin eto idibo naa. O ni ki i ṣe asiko yii ti ọrọ awọn ti fẹẹ dayọ nile-ẹjọ to n gbọ awuyewuye to ba su yọ ninu eto idibo to wa l’Akurẹ lo yẹ ki sẹnetọ ọhun sẹsẹ waa maa sọ isọkusọ to n jade lẹnu rẹ. Ọkan-o-jọkan oko ọrọ lawọn mi-in tun sọ si kọmisanna feto irinna nigba kan ri ọhun lori abuku ti wọn lo fi kan Jẹgẹdẹ.


Nigba to n fun agba aṣofin naa lesi ọrọ rẹ, Alukoro ẹgbẹ PDP tẹlẹ nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Zadok Akintoye, ni ọrọ ko dun lẹnu rẹ rara nitori pe ọkan pataki lo jẹ ninu awọn to ṣiṣẹ ta ko aṣeyọri Jẹgẹdẹ saaju, ati lẹyin eto idibo naa. O ni ki i ṣe asiko yii ti ọrọ awọn ti fẹẹ dayọ nile-ẹjọ to n gbọ awuyewuye to ba su yọ ninu eto idibo to wa l’Akurẹ lo yẹ ki sẹnetọ ọhun sẹsẹ waa maa sọ isọkusọ to n jade lẹnu rẹ. Ọkan-o-jọkan oko ọrọ lawọn mi-in tun sọ si kọmisanna feto irinna nigba kan ri ọhun lori abuku ti wọn lo fi kan Jẹgẹdẹ.


Ki laa ti waa ṣeyi si, awọn Fulani tun pa agbẹ meji n’Igangan

Ọlawale Ajao, Ibadan O kere tan, eeyan meji lo ku, tọpọ eeyan si fara pa nigba ti awọn Fulani agbegbe Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, tun kọ lu awọn agbẹ niluu Igangan, nirọlẹ ọjọ Ẹti, Furaidee. ALAROYE gbọ pe niṣe lawọn Fulani to filu Igangan ṣebugbe ọhun lọọ da awọn agbẹ to n ti inu oko wọn bọ lọna, ti wọn si pa meji ninu wọn loju-ẹsẹ. Iroyin awọn iṣẹlẹ to ni i ṣe pẹlu iroyin ìṣekúpani, ijinigbe ati ìkọlù lo n ti agbegbe Oke-Ogun jade lẹnu ọjọ mẹta yii, paapaa lawọn ilu bii Igboọra, Igangan, Iganna, Idere, Ayetẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn Fulani lawọn ara agbegbe naa si maa n tọka si gẹgẹ bii afurasi ọdaran lọpọlọpọ igba ti awọn iṣẹlẹ ibanujẹ bẹẹ ba waye. Eyi la gbọ pe o mu ki akinkanju ọmọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeeyan mọ si Sunday Igboho, lọọ ṣabẹwo si Seriki Fulani ti Igangan, Ọgbẹni Saliu Kadiri, lati ba awọn eeyan ẹ sọrọ pe ki wọn dẹ́kun ijinigbe ati pipa ti wọn n pa awọn Yoruba nilẹ baba wọn. Gẹgẹ bi oludari ẹgbẹ to n ja fun idagbasoke ilẹ Igangan, Ọladiran Ọladokun, ṣe fidi ẹ mulẹ, o ni “Sunday Igboho wa si Igangan lati dẹkun awọn iwa ọdaran ti awọn Fulani maa n hu.


Awọn Fulani lawọn ara agbegbe naa si maa n tọka si gẹgẹ bii afurasi ọdaran lọpọlọpọ igba ti awọn iṣẹlẹ ibanujẹ bẹẹ ba waye. Eyi la gbọ pe o mu ki akinkanju ọmọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeeyan mọ si Sunday Igboho, lọọ ṣabẹwo si Seriki Fulani ti Igangan, Ọgbẹni Saliu Kadiri, lati ba awọn eeyan ẹ sọrọ pe ki wọn dẹ́kun ijinigbe ati pipa ti wọn n pa awọn Yoruba nilẹ baba wọn. Gẹgẹ bi oludari ẹgbẹ to n ja fun idagbasoke ilẹ Igangan, Ọladiran Ọladokun, ṣe fidi ẹ mulẹ, o ni “Sunday Igboho wa si Igangan lati dẹkun awọn iwa ọdaran ti awọn Fulani maa n hu. O kọkọ lọ si ọja Kaara, nitori inu ọja yẹn lawọn Fulani wọnyẹn ti saaba maa n ṣe awọn laabi wọn. Nitori ẹ lawọn kan ṣe n sọ pe ki ijọba ti ọja yẹn pa. “Lẹyin naa lo lọ si aafin Seriki Fulani, to si sọ fun un pe oun ko gbọdọ gbọ pe awọn Fulani tun pa Yoruba nibi kankan mọ, nitori naa, ko yaa kilọ fun awọn eeyan ẹ daadaa.” Igbesẹ ti Sunday Igboho gbe yii la gbọ pe awọn Fulani kan ninu ilu naa ka si iwa arifin si ọba wọn, ti wọn fi lọọ kọ lu awọn agbẹ to n lọ sile jẹẹjẹ wọn nirọlẹ ọjọ Ẹti ọhun, ti wọn si pa meji ninu wọn da sọna oko. Nigba ti akọroyin wa pe Ọgbẹni Dapọ Salami ti i ṣe oludamọran fun Sunday Igboho lori ẹrọ ibanisọrọ, ọkunrin naa ṣalaye pe ‘‘Loootọ l’Alayé (Igboho) lọ si Igangan lati lọọ ba Seriki Fulani ibẹ sọrọ.


O kọkọ lọ si ọja Kaara, nitori inu ọja yẹn lawọn Fulani wọnyẹn ti saaba maa n ṣe awọn laabi wọn. Nitori ẹ lawọn kan ṣe n sọ pe ki ijọba ti ọja yẹn pa. “Lẹyin naa lo lọ si aafin Seriki Fulani, to si sọ fun un pe oun ko gbọdọ gbọ pe awọn Fulani tun pa Yoruba nibi kankan mọ, nitori naa, ko yaa kilọ fun awọn eeyan ẹ daadaa.” Igbesẹ ti Sunday Igboho gbe yii la gbọ pe awọn Fulani kan ninu ilu naa ka si iwa arifin si ọba wọn, ti wọn fi lọọ kọ lu awọn agbẹ to n lọ sile jẹẹjẹ wọn nirọlẹ ọjọ Ẹti ọhun, ti wọn si pa meji ninu wọn da sọna oko. Nigba ti akọroyin wa pe Ọgbẹni Dapọ Salami ti i ṣe oludamọran fun Sunday Igboho lori ẹrọ ibanisọrọ, ọkunrin naa ṣalaye pe ‘‘Loootọ l’Alayé (Igboho) lọ si Igangan lati lọọ ba Seriki Fulani ibẹ sọrọ. Ko si si ọrọ pupọ naa nibẹ ju ikilọ lọ. “Wọn kilọ fun Seriki Fulani lati ba awọn eeyan ẹ sọrọ, pe dùǹdú awọn Fulani ti n láta ju nilẹ Yoruba. Bawo lawọn ajeji ṣe le maa ji wa gbe, ti wọn yoo maa pa wa nilẹ baba wa.


Ko si si ọrọ pupọ naa nibẹ ju ikilọ lọ. “Wọn kilọ fun Seriki Fulani lati ba awọn eeyan ẹ sọrọ, pe dùǹdú awọn Fulani ti n láta ju nilẹ Yoruba. Bawo lawọn ajeji ṣe le maa ji wa gbe, ti wọn yoo maa pa wa nilẹ baba wa. Wọn ni ki Seriki kilọ fawọn eeyan ẹ ki wọn so ewé agbéjẹ́ẹ́ mọ́wọ́. “Lẹyin ti wọn (Igboho) kuro n’Igangan tan la gbọ pe awọn Fulani ko ibọn ati ada jade, ti wọn si pa ọmọ Yoruba meji. Njẹ o yẹ ki awọn Fulani le maa gbe ibọn ati ada rin bo ṣe wu wọn nigba ti ko si anfaani iru ẹ fun awa ta a nìlú nitori pe ofin orileede yii ko faaye ẹ silẹ?’’


Wọn ni ki Seriki kilọ fawọn eeyan ẹ ki wọn so ewé agbéjẹ́ẹ́ mọ́wọ́. “Lẹyin ti wọn (Igboho) kuro n’Igangan tan la gbọ pe awọn Fulani ko ibọn ati ada jade, ti wọn si pa ọmọ Yoruba meji. Njẹ o yẹ ki awọn Fulani le maa gbe ibọn ati ada rin bo ṣe wu wọn nigba ti ko si anfaani iru ẹ fun awa ta a nìlú nitori pe ofin orileede yii ko faaye ẹ silẹ?’’


Ajiṣafẹ dero ẹwọn, orukọ ọga FRSC lo fi lu jibiti l’Omu-Aran

Stephen Ajagbe, Ilorin Ajiṣafẹ Tokunbọ, oṣiṣẹ ajọ to n mojuto igboke-gbodo ọkọ, FRSC, tẹlẹ, ti wa lahaamọ ọgba ẹwọn bayii fẹsun pe o lu Raji Jimọh ni jibiti ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin naira din diẹ (#673,000) niluu Omu-Aran, nijọba ibilẹ Irẹpọdun, nipinlẹ Kwara. Adajọ A.O Idiagbọn tile-ẹjọ Majisireeti kan to wa niluu Ilọrin lo paṣẹ naa lọjọ Ẹti, Furaide, nigba tileeṣẹ NSCDC wọ ọ lọ sibẹ. Afurasi naa ni wọn lo pe ara rẹ ni ọga FRSC to n mojuto Omu-Aran ati gbogbo agbegbe rẹ, to si gba owo ọhun pẹlu ileri lati lo ipo rẹ gba Jimọh siṣẹ. Iwadii ti ẹka to n mojuto ẹsun jibiti nileeṣẹ NSCDC ṣe fi han pe lati ọdun 2007 ni wọn ti le olujẹjọ naa lẹnu iṣẹ. Agbẹjọro ijọba, Amofin Ajide Kẹhinde, rọ ile-ẹjọ ki wọn gbe Ajiṣafẹ sahaamọ na, nitori ẹsun ti wọn fi kan an ki i ṣe eyi ti wọn le fun un ni beeli. Adajọ Idiagbọn to gba ẹbẹ agbefọba naa ni ki wọn gbe olujẹjọ lọ si ọgba ẹwọn, o sun ẹjọ si ogunjọ, oṣu kin-in-ni, ọdun yii.


Lẹyin ti wọn dana sun ẹni kan laaye, wọn tun yinbọn paayan mi-in n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Laarin wakati mélòó kan sira wọn, èèyàn meji ni won ti pa nipakupa bayii laduugbo Leventis, lagbegbe Ajibade, n’Ibadan. Eyi lo si sọ awọn olugbe agbegbe naa sinu ibẹru bojo nitori wọn ko mọ igba ti awọn ẹruuku naa tun le dé torótoró lati pada waa pitu ọwọ wọn. L’Ọjọbọ, Tọsidee to kọja, ni wahala ọhun bẹrẹ, nigba ti awọn ọdọ àdúgbò náà dana sun ọkunrin kan laaye. Ẹsun ole ni wọn fi kan ọkunrin ti a ko mọ orúkọ rẹ yii ti wọn fi da sẹria iku fun un funra wọn. Laaarọ ọjọ keji, iyẹn ọjọ Ẹtì, Furaidee, lawọn eruuku kan ya wọ adugbo naa tibọntibọn pẹlu awọn ohun ija oloro mi-in, ti wọn si pa ẹnikan lai ṣẹ lai ro. Bakan naa la gbọ pe wọn ba ọpọlọpọ dukia jẹ kí wọn too fi adugbo naa silẹ.


Ẹsun ole ni wọn fi kan ọkunrin ti a ko mọ orúkọ rẹ yii ti wọn fi da sẹria iku fun un funra wọn. Laaarọ ọjọ keji, iyẹn ọjọ Ẹtì, Furaidee, lawọn eruuku kan ya wọ adugbo naa tibọntibọn pẹlu awọn ohun ija oloro mi-in, ti wọn si pa ẹnikan lai ṣẹ lai ro. Bakan naa la gbọ pe wọn ba ọpọlọpọ dukia jẹ kí wọn too fi adugbo naa silẹ. Èyí ló mú kí ọpọlọpọ awọn to n taja nibẹ tilẹkun ṣọọbu wọn, ti wọn sì wá ibi fara pamọ́ si. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii, Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, fidi ẹ mulẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun lo jọ pe wọn lọọ kọ lu awọn olugbe adugbo Leventis, nitori pipa ti awọn araadugbo naa pa afurasi ole ti wọn mu nibẹ lọjọ Tọsidee. Ọpọlọpọ igba, nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti kilọ fawon ọdọ ipinlẹ yii, paapaa, awọn tigboro Ibadan, lati yee maa fiya jẹ afurasi ọdaran funra wọn, awọn ọdọ agbegbe Leventis, nigboro Ibadan, ti tun dana sun ọmọkunrin kan laaye.


Èyí ló mú kí ọpọlọpọ awọn to n taja nibẹ tilẹkun ṣọọbu wọn, ti wọn sì wá ibi fara pamọ́ si. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii, Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, fidi ẹ mulẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun lo jọ pe wọn lọọ kọ lu awọn olugbe adugbo Leventis, nitori pipa ti awọn araadugbo naa pa afurasi ole ti wọn mu nibẹ lọjọ Tọsidee. Ọpọlọpọ igba, nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti kilọ fawon ọdọ ipinlẹ yii, paapaa, awọn tigboro Ibadan, lati yee maa fiya jẹ afurasi ọdaran funra wọn, awọn ọdọ agbegbe Leventis, nigboro Ibadan, ti tun dana sun ọmọkunrin kan laaye. Laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, niṣẹlẹ ọhun waye lagbegbe Leventis, ni Dugbẹ, n’Ibadan.


Laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, niṣẹlẹ ọhun waye lagbegbe Leventis, ni Dugbẹ, n’Ibadan.


Fidio: Ẹ woju Aafaa Awayewaserere to n ra ori eeyan niluu Iwo

Orukọ ko ro ọkunrin to pe ara rẹ ni Aafaa Awayewaṣerere yii o. Ẹ gbọ iye to n san fun ẹya ara eeyan to n ra niluu Iwo, ipinlẹ Ọṣun.


Eyi nidi ta a fi le awọn ẹṣọ Amọtẹkun meje danu n’Ibadan- Ọlayinka

Ọlawale Ajao, Ibadan Oludari ikọ ẹ̣sọ eleto aabo ilẹ Yoruba, Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ, Ajagunfẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, ti ṣalaye idi ti wọn ṣe le ọkan ninu awọn oṣiṣẹ ikọ naa danu, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ fun itọpinpin ati ijiya. Ọlayanju sọ pe ọkunrin ti awọn le danu lẹnu iṣẹ yii, Kazeem Afọlabi, lo yinbọn pa ọmọkunrin ẹni ọdun mẹtalelogun kan to n jẹ Tosin Thomas, laduugbo Mọkọla lalẹ Ọjọruu, Ẉesidee, ọjọ kẹtala, oṣu kin-in-ni, ọdun yii. Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye ninu atẹjade to fi ṣọwọ sakọroyin wa n’Ibadan, “Ni nnkan bii aago mẹwaa alẹ Ọjọruu, Ẉesidee, ọjọ kẹtala, oṣu yii, ni wọn ta wa lólobó pe awọn adigunjale n ṣọṣẹ́ lọwọ nileepo Total to wa ni Mọkọla. A ran ikọ ẹlẹni meje lọ sibẹ labẹ idari George Idowu. Ṣugbọn nigba ti wọn debẹ, wọn ri i pe ko si ohun to jọ mọ idigunjale kankan, ṣugbọn awọn ero pe jọ sibẹ. “Niwọn igba ti ko ti si ìjàsà pe ewu wa nibẹ, olori awọn ikọ yii gba ọdọ oludari ileepo yẹn lọ lati ba a ni gbolohun bii meji pọ.


A ran ikọ ẹlẹni meje lọ sibẹ labẹ idari George Idowu. Ṣugbọn nigba ti wọn debẹ, wọn ri i pe ko si ohun to jọ mọ idigunjale kankan, ṣugbọn awọn ero pe jọ sibẹ. “Niwọn igba ti ko ti si ìjàsà pe ewu wa nibẹ, olori awọn ikọ yii gba ọdọ oludari ileepo yẹn lọ lati ba a ni gbolohun bii meji pọ. Nibẹ lo ti gbọ iro ibọn nita. Nigba ti yoo pada sita lati mọ ohun to n ṣẹlẹ, o ri i pe eyi to n jẹ Kazeem Afọlabi ninu awọn eeyan oun lo yinbọn nigba to ri awọn ohun ija oloro bii ada ati apola igi lọwọ awọn tọọgi kan to wa laarin awọn ero nibẹ. “O yinbọn yẹn lati fi dẹruba awọn tọọgi yẹn ki wọn le sa lọ ni, ṣugbọn niṣe nibọn lọọ ba ọmọọdun mẹtalelogun kan ti wọn pe ni Tosin Thomas.


Nibẹ lo ti gbọ iro ibọn nita. Nigba ti yoo pada sita lati mọ ohun to n ṣẹlẹ, o ri i pe eyi to n jẹ Kazeem Afọlabi ninu awọn eeyan oun lo yinbọn nigba to ri awọn ohun ija oloro bii ada ati apola igi lọwọ awọn tọọgi kan to wa laarin awọn ero nibẹ. “O yinbọn yẹn lati fi dẹruba awọn tọọgi yẹn ki wọn le sa lọ ni, ṣugbọn niṣe nibọn lọọ ba ọmọọdun mẹtalelogun kan ti wọn pe ni Tosin Thomas. “Eyi lodi si ofin ati ilana iṣọwọṣiṣẹ ẹṣọ Amọtẹkun. Nitori idi eyi, a ti le Kazeem ti nọmba iṣami ibọn rẹ jẹ AM031849 kuro ninu ikọ yii, a si ti fa a le ọlọpaa lọwọ fun iwadii ati ijiya to ba yẹ. “Bakan naa la ti le awọn mẹfẹẹfa yooku ti wọn jọ kọwọọrin lọ sibi iṣẹ alẹ ọjọ yẹn kuro lẹnu iṣẹ wa.” Nigba to n ba idile oloogbe kẹdun iku ẹni wọn, ọgagun-fẹyinti yii fi awọn araalu lọkan balẹ nipa iṣọwọṣiṣẹ awọn Amọtẹkun, o ni gbogbo igba lawọn yoo maa ṣe idanilẹkọọ fawọn oṣiṣẹ agbofinro naa ki wọn le maa ṣe ohun gbogbo ni ibamu pẹlu ofin ati ilana.


“Eyi lodi si ofin ati ilana iṣọwọṣiṣẹ ẹṣọ Amọtẹkun. Nitori idi eyi, a ti le Kazeem ti nọmba iṣami ibọn rẹ jẹ AM031849 kuro ninu ikọ yii, a si ti fa a le ọlọpaa lọwọ fun iwadii ati ijiya to ba yẹ. “Bakan naa la ti le awọn mẹfẹẹfa yooku ti wọn jọ kọwọọrin lọ sibi iṣẹ alẹ ọjọ yẹn kuro lẹnu iṣẹ wa.” Nigba to n ba idile oloogbe kẹdun iku ẹni wọn, ọgagun-fẹyinti yii fi awọn araalu lọkan balẹ nipa iṣọwọṣiṣẹ awọn Amọtẹkun, o ni gbogbo igba lawọn yoo maa ṣe idanilẹkọọ fawọn oṣiṣẹ agbofinro naa ki wọn le maa ṣe ohun gbogbo ni ibamu pẹlu ofin ati ilana. Bakan naa lo ṣeleri lati maa fiya jẹ eyikeyii to ba tayọ aala ninu awọn oṣiṣẹ ikọ naa.


Bakan naa lo ṣeleri lati maa fiya jẹ eyikeyii to ba tayọ aala ninu awọn oṣiṣẹ ikọ naa.


Igbimọ oluwadii ifiyajẹni SARS ni kawọn ọlọpaa mẹrin fara han kiakia l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Igbimọ tijọba ipinlẹ Ọṣun gbe kalẹ lati ṣewadii oniruuru ẹsun ti awọn araalu ni ta ko awọn agbofinro ti paṣẹ pe ki awọn ọlọpaa mẹrin fara han niwaju awọn, aijẹ bẹẹ, pampẹ ofin ni wọn aa fi gbe wọn. Ninu awọn ọlọpaa mẹrin ọhun la ti ri kọmisanna funleeṣẹ ọlọpaa tẹlẹ fun ipinlẹ Ọṣun, John Moronikẹ, awọn yooku ni Inspẹkitọ Muyiwa, SP Ọmọtale ati Joshua Atuniṣe. Alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Akin Ọladimeji, ti kọkọ sọ pe lara agbara ti igbimọ naa ni ni lati paṣẹ fun ẹnikẹni ti ọrọ ba kan pe ko yọju si awọn fun awijare to ba ni lori ẹsun ti wọn ba fi kan an. O ni pupọ iwe ẹsun to wa niwaju igbimọ naa lo ni i ṣe pẹlu iwa buruku ti awọn ọlọpaa ti hu, to si le yọri si ibanilorukọ jẹ, idi niyi to fi pọn dandan ki awọn ọlọpaa yọju lati ṣe afọmọ orukọ wọn. Wọn ranṣẹ si Inspẹkitọ Muyiwa ati SP Ọmọyale lati waa sọ idi ti wọn fi gba owo ribiribi lọwọ olupẹjọ kan, Oloye Adanku Oyinlọla, ati idi ti wọn fi fiya jẹ ẹ lọna aitọ. Ni ti Ọmọronikẹ ati Joshua Atunise, ẹsun tiwọn ni bi wọn ṣe tapa sofin ile-ẹjọ lati san miliọnu lọna ọgbọn naira fun idile oloogbe Babatunde, akẹkọọ Poli Ẹsa-Oke, ti wọn pa, ati bi wọn ṣe kuna lati gbe oku ọmọ naa silẹ fawọn mọlẹbi ẹ.


Awọn ajinigbe ji oṣiṣẹ-fẹyinti gbe ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Lẹyin ọjọ kan tawọn ajinigbe ji Hakeem Ojo pẹlu baba agbalagba kan lọna Ira si Ọffa, nijọba ibilẹ Ọyun, nipinlẹ Kwara, awọn kan ti wọn fura si pe wọn jẹ Fulani darandaran tun ti ji Julius Ọlarewaju gbe, ti wọn si yinbọn fun ẹni keji to gbiyanju lati sa lọ, Jacob Ọlarewaju, lọna Obbo-Aiyegunle si Osi, nijọba ibilẹ Ekiti. ALAROYE gbọ pe Ọgbẹni Jacob Ọlarewaju to jẹ oṣiṣẹ-fẹyinti ileewe girama Federal Government College, to wa niluu Omu-Aran, nijọba ibilẹ Irẹpọdun, ṣi wa nilewosan to ti n gba itọju latari ọta ibọn to ba a. Ilu Omu-Aran gan-an ni wọn lawọn mejeeji n lọ lọjọ naa lati ṣabẹwo si ẹbi wọn kan to n wa nilewosan tawọn ajinigbe naa fi da wọn lọna. Bawọn agbebọn naa ṣe ya bo wọn ni wọn gbe Julius loju–ẹsẹ, ṣugbọn Jacob gbiyanju lati sa wọnu igbo, eyi mu ki wọn yinbọn fun un. Toun pẹlu ọta ibọn to ba a, o pada mori bọ lọwọ awọn ajinigbe naa. Akọroyin wa gbọ pe wọn ṣi n wa Julius titi di aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, awọn ajinigbe naa ko si ti i kan si mọlẹbi rẹ lati mọ ohun ti wọn fẹẹ gba.


Gomina gboriyin fawọn obinrin to dawo kọ ileewe ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin L’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, Gomina Abdulrahman Abdulrazaq tipinlẹ Kwara ṣabẹwo si ileewe meji ọtọọtọ; Nomadic LGEA Nursery and Primary School, Agindigbi, ati St. Luke LGEA Primary School, Onila, nitosi Agbamu, nijọba ibilẹ Irẹpọdun, tawọn obinrin ilu dawo jọ lati kọ. O gboriyin fun wọn fun igbesẹ akin ti wọn gbe naa, o si da gbogbo owo ti wọn na lati kọ awọn ileewe ọhun pada loju ẹsẹ. Ṣe bii ọjọ meji sẹyin ni ileeṣẹ iroyin ilẹ Geẹsi, BBC Yoruba, gbe fidio kan jade, ninu eyi tawọn obinrin bii mẹẹẹdọgbọn ti ṣalaye bawọn ṣe n yọ diẹdiẹ lati inu owo tijọba apapọ n fun wọn, eyi ta a mọ si CCT, lati ọdun 2017, lati le kọ ileewe fun ilu mejeeji naa. Akọwe iroyin gomina, Rafiu Ajakaye ni eyi wu gomina lori, idi niyẹn to fi lọọ ṣabẹwo si wọn. O ni gomina beere iye ti wọn ti na lori kikọ awọn ileewe naa, loju ẹsẹ lo fun awọn obinrin ilu mejeeji ni miliọnu kan naira lati fi ṣe owo ti wọn ti na. Abdulrahman ni, “Ohun to gbe wa wa sawọn ilu yii ni lati ri i pe a pari kikọ awọn ileewe yii.


Akọwe iroyin gomina, Rafiu Ajakaye ni eyi wu gomina lori, idi niyẹn to fi lọọ ṣabẹwo si wọn. O ni gomina beere iye ti wọn ti na lori kikọ awọn ileewe naa, loju ẹsẹ lo fun awọn obinrin ilu mejeeji ni miliọnu kan naira lati fi ṣe owo ti wọn ti na. Abdulrahman ni, “Ohun to gbe wa wa sawọn ilu yii ni lati ri i pe a pari kikọ awọn ileewe yii. A tun maa fẹ ẹ loju daadaa lati pese awọn kilaasi to maa gba awọn akẹkọọ nirọrun. “Inu mi dun fun igbesẹ tawọn obinrin yii gbe. O fi han pe loootọ Aarẹ Muhammadu Buhari n ṣiṣẹ.


A tun maa fẹ ẹ loju daadaa lati pese awọn kilaasi to maa gba awọn akẹkọọ nirọrun. “Inu mi dun fun igbesẹ tawọn obinrin yii gbe. O fi han pe loootọ Aarẹ Muhammadu Buhari n ṣiṣẹ. Ọpọlọpọ eeyan lo ti gbagbe ibi ta a ti n bọ, bi gbogbo nnkan ṣe ri ka too gbajọba atawọn ipenija ta a ba nilẹ. “Aarẹ Buhari gbe eto iranwọ kalẹ ta a mọ si Social Investment Programme, eyi gan-an lo ṣan de ilu mejeeji yii, Agindigbi ati Onila. Dipo ki wọn tọju owo ti wọn gba lọwọ ijọba apapọ fun ara wọn nikan, awọn obinrin yii lo o fun anfaani gbogbo ilu wọn.” Ajakaye ni gomina tun ṣeleri lati pese awọn ohun amayedẹrun bii omi-ẹrọ, ina mọnamọna atawọn nnkan mi-in fun ilu mejeeji.


Ọpọlọpọ eeyan lo ti gbagbe ibi ta a ti n bọ, bi gbogbo nnkan ṣe ri ka too gbajọba atawọn ipenija ta a ba nilẹ. “Aarẹ Buhari gbe eto iranwọ kalẹ ta a mọ si Social Investment Programme, eyi gan-an lo ṣan de ilu mejeeji yii, Agindigbi ati Onila. Dipo ki wọn tọju owo ti wọn gba lọwọ ijọba apapọ fun ara wọn nikan, awọn obinrin yii lo o fun anfaani gbogbo ilu wọn.” Ajakaye ni gomina tun ṣeleri lati pese awọn ohun amayedẹrun bii omi-ẹrọ, ina mọnamọna atawọn nnkan mi-in fun ilu mejeeji. Olori ilu Agindigbi Agbamu, Alhaji Ọkanlawọn Adam, gboriyin fun Gomina Abdulrahman fun akitiyan ijọba rẹ lori idagbasoke eto ẹkọ, ati lati ri i pe gbogbo ọmọ lo janfaani ẹkọ to ye kooro. O ni igba akọkọ ree tijọba yoo ṣabẹwo siluu naa latigba ti wọn ti wa nibẹ. Ọkan lara awọn obinrin to n gbowo lọwọ ijọba apapọ loṣooṣu, Motunrayọ Sulaiman, ni ẹgbẹrun meji aabọ naira ni ẹnikọọkan wọn n da loṣooṣu lati kọ awọn yara-ikawee naa.


Olori ilu Agindigbi Agbamu, Alhaji Ọkanlawọn Adam, gboriyin fun Gomina Abdulrahman fun akitiyan ijọba rẹ lori idagbasoke eto ẹkọ, ati lati ri i pe gbogbo ọmọ lo janfaani ẹkọ to ye kooro. O ni igba akọkọ ree tijọba yoo ṣabẹwo siluu naa latigba ti wọn ti wa nibẹ. Ọkan lara awọn obinrin to n gbowo lọwọ ijọba apapọ loṣooṣu, Motunrayọ Sulaiman, ni ẹgbẹrun meji aabọ naira ni ẹnikọọkan wọn n da loṣooṣu lati kọ awọn yara-ikawee naa. Bakan naa, olukọ kan ṣoṣo to wa nileewe alakọọbẹrẹ St Luke LGEA Primary School, Onila, Mathew Ibiyẹye, rọ ijọba lati pari ileewe naa kiakia, nitori pe awọn obinrin ilu ti gbiyanju niwọnba ohun tagbara wọn mọ. Adari ọdọ, Abọlaji Sunday, gboriyin fun Gomina Abdulrahman bo ṣe bẹ wọn wo, ati ifẹ to fi han lati mu idagbasoke ba ilu naa.


Bakan naa, olukọ kan ṣoṣo to wa nileewe alakọọbẹrẹ St Luke LGEA Primary School, Onila, Mathew Ibiyẹye, rọ ijọba lati pari ileewe naa kiakia, nitori pe awọn obinrin ilu ti gbiyanju niwọnba ohun tagbara wọn mọ. Adari ọdọ, Abọlaji Sunday, gboriyin fun Gomina Abdulrahman bo ṣe bẹ wọn wo, ati ifẹ to fi han lati mu idagbasoke ba ilu naa.


Akẹkọọ Fasiti ipinlẹ Eko mẹta lugbadi Korona, lawọn alaṣẹ ba ti ile ti wọn n gbe pa

Faith Adebọla, Eko Latari bi esi ayẹwo ti wọn ṣe fawọn kan lara awọn akẹkọọ Fasiti ipinlẹ Eko, (Lagos State University), ṣe fidi ẹ mulẹ pe mẹta lara wọn ti lugbadi arunKorona, awọn alaṣẹ ti tilẹkun gbogbo ile tawọn akẹkọọ n gbe ninu ọgba fasiti naa. Atẹjade kan ti Ọgbẹni Ademọla Adekọya to jẹ oluṣekokaari ẹka iroyin ati alukoro, CIPPR, fun fasiti ọhun fi sode nipa iṣẹlẹ ọhun laṣaalẹ Ọjọbọ, Tọsidee yii, sọ pe awọn ti ko awọn akẹkọọ mẹtẹẹta to ni Korona naa lọ si ibudo iyasọtọ, wọn si ti n gba itọju lẹsẹkẹsẹ. Atẹjade ọhun ka siwaju si i pe: ‘A fẹẹ sọ fun yin pe awọn akẹkọọ yooku ti wọn jọ n lo yara ti lọ fun ayẹwo, a ṣi n duro de esi ayẹwo wọn. Ni bayii, a ti tilẹkun awọn yara tawọn akẹkọọ n gbe (hostels) to wa lẹka imọ iṣegun (College of Medicine). A rọ gbogbo ẹyin akẹkọọ lati kọri sile yin, ki ẹ si ya ara yin sọtọ fọjọ mẹrinla tẹ ẹ ba dele, titi taa fi maa pari ayẹwo fun yin lati mọ ipo ti ilera yin wa, ati ka le fin kẹmika apakokoro sawọn ile gbigbe wọnyi. A ti gba nọmba tẹlifoonu ati adirẹsi gbogbo awọn tọrọ kan, ka le kan si wọn bo ṣe yẹ.


Ni bayii, a ti tilẹkun awọn yara tawọn akẹkọọ n gbe (hostels) to wa lẹka imọ iṣegun (College of Medicine). A rọ gbogbo ẹyin akẹkọọ lati kọri sile yin, ki ẹ si ya ara yin sọtọ fọjọ mẹrinla tẹ ẹ ba dele, titi taa fi maa pari ayẹwo fun yin lati mọ ipo ti ilera yin wa, ati ka le fin kẹmika apakokoro sawọn ile gbigbe wọnyi. A ti gba nọmba tẹlifoonu ati adirẹsi gbogbo awọn tọrọ kan, ka le kan si wọn bo ṣe yẹ. “Ki akẹkọọ eyikeyii to ba ṣakiyesi ami arun Korona lara rẹ tete pe wa lori aago tabi ki akẹkọọ naa yaa kọri sileewosan ijọba ti wọn ti n tọju awọn oni-Koro kiakia.” Atẹjade naa pari pe kawọn obi lọọ fọkan balẹ, ijọba Eko maa ṣe gbogbo ohun to ba yẹ lati dena itankalẹ arun aṣekupani yii, wọn ni kawọn obi ma ṣe ko ọkan soke, ṣugbọn ki wọn ri i daju pe awọn pa eewọ Korona mọ, ki wọn si tẹle alakalẹ ijọba lori ẹ. Wọn tun rọ awọn obi naa lati yẹra fun ifarakinra pẹlu awọn ọmọ wọn to jẹ akẹkọọ LASU, laarin ọsẹ meji tiru ọmọ bẹẹ yoo fi wa ni iyasọtọ labẹle.


“Ki akẹkọọ eyikeyii to ba ṣakiyesi ami arun Korona lara rẹ tete pe wa lori aago tabi ki akẹkọọ naa yaa kọri sileewosan ijọba ti wọn ti n tọju awọn oni-Koro kiakia.” Atẹjade naa pari pe kawọn obi lọọ fọkan balẹ, ijọba Eko maa ṣe gbogbo ohun to ba yẹ lati dena itankalẹ arun aṣekupani yii, wọn ni kawọn obi ma ṣe ko ọkan soke, ṣugbọn ki wọn ri i daju pe awọn pa eewọ Korona mọ, ki wọn si tẹle alakalẹ ijọba lori ẹ. Wọn tun rọ awọn obi naa lati yẹra fun ifarakinra pẹlu awọn ọmọ wọn to jẹ akẹkọọ LASU, laarin ọsẹ meji tiru ọmọ bẹẹ yoo fi wa ni iyasọtọ labẹle.


Nitori ti won ko lo ibomu, awọn alaṣẹ ileewe le akẹkọọ meji danu nipinlẹ Ọyọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori ti wọn ko lo ibomu lati daabo bo ara wọn kuro lọwọ kokoro arun Korona, ileewe ti wọn ti n kọ nipa eto ilera ati imọ ijinlẹ ni ipinlẹ Ọyọ, Oyo State College of Health Science and Technology (OYSCHST) ti da meji ninu awọn akẹkọọ wọn duro fun igba diẹ na. Ọga agba ile ẹkọ naa, Ọgbẹni Ṣiji Ganiyu, funra rẹ lo fẹnu àṣẹ juwe ile fawọn akẹkọọ mejeeji ti wọn forukọ bo laṣiiri wọnyi l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Bakan naa lo ṣeleri pe gbogbo akẹkọọ to ba kùnà lati tẹle ilana gbogbo to wa fún idaabo bo ara ẹni lọwọ kiko kòkòrò àrùn Korona loun yóò máa lé kúrò ninu ọgbà ileewe naa lẹ́yẹ-ò-sọkà. Ninu atẹjade ti Alukoro fún OYSCHST, Ọgbẹni Ṣọla Samuel Ọjẹwọle, fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan, o ni ìyá tí wọn fi jẹ awọn akẹkọọ yii waye nitori pe àwọn alákòóso ileewe naa ko fọwọ yẹpẹrẹ mu eto ilera, pàápàá ilana idaabobo-ara-ẹni kuro lọwọ kokoro arun Korona. O waa rọ gbogbo ara ipinlẹ Ọyọ lati fọwọsowọpọ pẹlu Gomina Ṣeyi Makinde ninu ilakaka ijọba rẹ fopin sí itankalẹ kòkòrò àrùn aṣekupani naa


Ààrẹ Ọnakakanfo ilẹ Owu, Bolu Akin-Olugbade, ti ku o

Akin Olugbade, ogbontarigi oniṣowo nla to tun jẹ Aarẹ Ọnakakanfo ilu Owu, nipinlẹ Ogun ti ku o. Arun Koronafairọọsi ni wọn lo pa ọmọ Yorùbá yìí lẹni ọdún mẹrinlelọgọta. L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, niṣẹlẹ buruku yii waye. Ibi kan ti wọn n pe ni Paelon COVID Centre, n’Ikẹja, l’Ekoo, ni wọn sọ pe o ku si. Aarẹ Ọnakakanfo ilẹ Owu ni wọn pe Olóògbé yìí, bakan naa lo tun jẹ gbajumọ nla to lorukọ dáadáa kaakiri. Ohun kan ti wọn láwọn eeyan tún mọ ọn si dáadáa ni ifẹ nla to ni ṣi oriṣiiriṣii mọto lati máa lo, paapaa ẹya mọto kan ti wọn n pe ni Rolls Royce. Lágbayé loni–in, ohun ti wọn tilẹ n sọ ni pe oun lo fẹẹ fẹran ọkọ náà ju lọ.


Aarẹ Ọnakakanfo ilẹ Owu ni wọn pe Olóògbé yìí, bakan naa lo tun jẹ gbajumọ nla to lorukọ dáadáa kaakiri. Ohun kan ti wọn láwọn eeyan tún mọ ọn si dáadáa ni ifẹ nla to ni ṣi oriṣiiriṣii mọto lati máa lo, paapaa ẹya mọto kan ti wọn n pe ni Rolls Royce. Lágbayé loni–in, ohun ti wọn tilẹ n sọ ni pe oun lo fẹẹ fẹran ọkọ náà ju lọ. Amofin ni Bolu Akingbade, o sì gba oye dokita ninu imọ nípa òfin tó jẹ mọ idasilẹ ileeṣẹ nileewe gíga Cambridge University, loke okun. ALAROYE gbọ pe oniṣowo nla ni Akin Olugbade ti a bá n sọ nípa òwò ile kikọ, rírà àti títà. Bẹẹ lo tun gbajumọ dáadáa laarin awọn kọngila to n ṣe àwọn owo mi–in to niye lori àti iṣẹ banki paapaa.


Amofin ni Bolu Akingbade, o sì gba oye dokita ninu imọ nípa òfin tó jẹ mọ idasilẹ ileeṣẹ nileewe gíga Cambridge University, loke okun. ALAROYE gbọ pe oniṣowo nla ni Akin Olugbade ti a bá n sọ nípa òwò ile kikọ, rírà àti títà. Bẹẹ lo tun gbajumọ dáadáa laarin awọn kọngila to n ṣe àwọn owo mi–in to niye lori àti iṣẹ banki paapaa. Ileewe kan to n jẹ Corona School, ati King’s College, niluu Eko, ati Yunifasiti ilu London lo ti kawe gboye nla. Ọjọ kejìlá, oṣu kẹrin, ọdún 1956, ni wọn bi i sinu ẹbi Oloogbe Babatunde Akin-Olugbade, ẹni tí i ṣe Balogun ilu Owu, oniṣowo nla ni wọn pe baba naa nigba aye ẹ̀ paapaaa.


Ileewe kan to n jẹ Corona School, ati King’s College, niluu Eko, ati Yunifasiti ilu London lo ti kawe gboye nla. Ọjọ kejìlá, oṣu kẹrin, ọdún 1956, ni wọn bi i sinu ẹbi Oloogbe Babatunde Akin-Olugbade, ẹni tí i ṣe Balogun ilu Owu, oniṣowo nla ni wọn pe baba naa nigba aye ẹ̀ paapaaa.


Akẹkọọ ti ko ba lo ibomu ko gbọdọ wọnu ọgba ileewe -Ijọba Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Pẹlu bawọn akẹkọọ ileewe alakọọbẹrẹ ati girama ṣe n gbaradi lati pada sẹnu ẹkọ wọn lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kejidinlogun, oṣu yii, ijọba ipinlẹ Kwara ti ṣekilọ fawọn alaṣẹ ileewe; ijọba ati aladaani, lati ma gba akẹkọọ kankan ti ko ba ti lo ibomu laaye wọnu ọgba ileewe wọn. Bakan naa, ijọba ni ileewe yoowu ti ko ba tẹle ilana ti ajọ to n gbogun ti arun lorilẹ-ede Naijiria, NCDC, ati ileeṣẹ eto ilera la kalẹ fun didẹkun atankalẹ arun Covid-19 yoo fimu kata ofin. Akọwe agba nileeṣẹ ijọba to n mojuto eto ẹkọ ati idagbasoke ọmọniyan, Ministry of Education and Human Capital Development, Abilekọ Kẹmi Adeọsun, lo ṣekilọ naa nibi ipade kan to ṣe pẹlu awọn alakooso eto ẹkọ nipinlẹ Kwara l’Ọjọbọ, Tọsidee, to waye niluu Ilọrin. Gẹgẹ bo ṣe sọ ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin nileeṣẹ naa, Yakub Kamaldeen Aliagan, gbe sita, o ni Gomina Abdulrahman Abdulrazaq ti buwọ lu ọjọ kejidinlogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021, gẹgẹ bii ọjọ iwọle fun saa ikẹkọọ keji (Second term). O ni o ti di dandan fun gbogbo ileewe patapata nipinlẹ Kwara lati tẹle awọn ilana Covid-19. Adeọṣun ni ijọba n sa gbogbo ipa lati ri i pe arun Korona ko tan kaakiri, fun idi eyi, araalu gbọdọ ran ijọba lọwọ nipa titẹle ofin.


Gẹgẹ bo ṣe sọ ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin nileeṣẹ naa, Yakub Kamaldeen Aliagan, gbe sita, o ni Gomina Abdulrahman Abdulrazaq ti buwọ lu ọjọ kejidinlogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021, gẹgẹ bii ọjọ iwọle fun saa ikẹkọọ keji (Second term). O ni o ti di dandan fun gbogbo ileewe patapata nipinlẹ Kwara lati tẹle awọn ilana Covid-19. Adeọṣun ni ijọba n sa gbogbo ipa lati ri i pe arun Korona ko tan kaakiri, fun idi eyi, araalu gbọdọ ran ijọba lọwọ nipa titẹle ofin. Ninu ọrọ rẹ, Alaga ẹgbẹ awọn olukọ nipinlẹ Kwara, Oloye Olu Adewara, dupẹ lọwọ gomina bo ṣe gbe igbesẹ naa, paapaa ju lọ fun awọn eto idagbasoke tijọba n ṣe lẹka ẹkọ. O ṣeleri pe awọn yoo tẹle ilana ati ofin tijọba la kalẹ.


Ninu ọrọ rẹ, Alaga ẹgbẹ awọn olukọ nipinlẹ Kwara, Oloye Olu Adewara, dupẹ lọwọ gomina bo ṣe gbe igbesẹ naa, paapaa ju lọ fun awọn eto idagbasoke tijọba n ṣe lẹka ẹkọ. O ṣeleri pe awọn yoo tẹle ilana ati ofin tijọba la kalẹ.


Ole mẹtala tun ko sakolo ọlọpaa l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, ti fọwọ sọya bayii pe gbogbo ọna yoowu kawọn ole gba, gbogbo ọgbọn yoowu ti wọn le da, awọn maa ri i pe pampẹ ofin gbe wọn, wọn si jiya ẹṣẹ wọn loju paali, afi ti wọn ba jawọ. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii lọga ọlọpaa naa sọrọ idaniloju ọhun lọfiisi rẹ nigba to n ṣafihan awọn afurasi mẹtala kan tọwọ awọn agbofinro ṣẹṣẹ ba, wọn fẹsun kan wọn pe igaara ọlọṣa ni wọn, wọn ni nibi ti wọn n ja awọn ero ati onimọto lole lawọn ọna marosẹ Eko kan ni wọn ti mu wọn. Hakeem Ridwan, ẹni ọdun mejilelogun, lọjọ-ori ẹ kere ju ninu awọn a-lọ-kolohun-kigbe ẹda yii, nigba ti Onyeka Muogbara, ẹni ogoji ọdun joye agbaaya aarin wọn. Lara wọn ni Emmanuel Anthony, ẹni ọdun mẹrinlelogun, Sikiru Ọlanrewaju, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn, Favour Elijah, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, Silas Manner, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn ati Oriyọmi Ṣolọla, ẹni ọdun mejidinlọgbọn. Orukọ awọn to ku Kayọde Dele, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn, Muhammadu Aminu ati Riliwan Salaudeen tawọn mejeeji jẹ ẹni ọdun mejilelọgbọn, Taiwo Akeredọla ati Joseph Ovie jẹ ẹni mẹtalelọgbọn, Monday Nweke, ẹni ọdun marundinlogoji loun. Alukoro ọlọpaa Eko, Olumuyiwa Adejọbi, ṣalaye f’ALAROYE pe ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa RRS lo mu awọn afurasi ọdaran naa, nibi ti wọn lugọ si lagbegbe Too-geeti atijọ, nitosi ileeṣẹ 7-Up, n’Ikẹja, ni wọn ti mu awọn kan lara wọn.


Ole mẹtala tun ko sakolo ọlọpaa l’Ekoo

Lara wọn ni Emmanuel Anthony, ẹni ọdun mẹrinlelogun, Sikiru Ọlanrewaju, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn, Favour Elijah, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, Silas Manner, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn ati Oriyọmi Ṣolọla, ẹni ọdun mejidinlọgbọn. Orukọ awọn to ku Kayọde Dele, ẹni ọdun mọkanlelọgbọn, Muhammadu Aminu ati Riliwan Salaudeen tawọn mejeeji jẹ ẹni ọdun mejilelọgbọn, Taiwo Akeredọla ati Joseph Ovie jẹ ẹni mẹtalelọgbọn, Monday Nweke, ẹni ọdun marundinlogoji loun. Alukoro ọlọpaa Eko, Olumuyiwa Adejọbi, ṣalaye f’ALAROYE pe ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa RRS lo mu awọn afurasi ọdaran naa, nibi ti wọn lugọ si lagbegbe Too-geeti atijọ, nitosi ileeṣẹ 7-Up, n’Ikẹja, ni wọn ti mu awọn kan lara wọn. Ibi tawọn kan ti n fa igbo ati awọn egboogi oloro lọwọ nitosi akitan Oluọsun to wa l’Ọjọta, lo ni wọn ti ko awọn yooku. Ṣa, ọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, lawọn afurasi yii ti maa lọọ ṣalaye ẹnu wọn gẹgẹ bi Kọmiṣanna Odumosu ṣe paṣẹ. O ni ti iwadii ba ti pari, ilẹ-ẹjọ lọrọ wọn n lọ.


Ole mẹtala tun ko sakolo ọlọpaa l’Ekoo

Ibi tawọn kan ti n fa igbo ati awọn egboogi oloro lọwọ nitosi akitan Oluọsun to wa l’Ọjọta, lo ni wọn ti ko awọn yooku. Ṣa, ọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, lawọn afurasi yii ti maa lọọ ṣalaye ẹnu wọn gẹgẹ bi Kọmiṣanna Odumosu ṣe paṣẹ. O ni ti iwadii ba ti pari, ilẹ-ẹjọ lọrọ wọn n lọ.


Tirela pa ọlọkada ni Ṣaki, lawọn ọdọ ba dana sun un pẹlu maaluu to ko

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Titi dasiko yii lawọn eeyan ṣi n sọrọ nipa iṣẹlẹ aburu kan to waye niluu Ṣaki, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee to kọja yii, nigba tawọn ọdọ ilu naa fibinu dana sun tirela kan ati maaluu mẹtadinlọgbọn to ko sinu rẹ, latari ijamba ọkọ to waye ṣaaju, wọn ni tirela naa pa ọlọkada to jẹ ọmọ ilu Ṣaki kan. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ọja maaluu to wa niluu Ilesha Ibaruba, nipinlẹ Kwara, ni wọn ni tirela naa ti gbera, ibẹ lo ti lọọ ra maaluu to ko sẹyin, to si fẹẹ gba adugbo Challenge kọja niluu Ṣaki. Ẹnikan tọrọ naa ṣoju ẹ sọ f’ALAROYE pe ere asapajude lọkunrin naa n sa bọ, bẹẹ adugbo to fẹẹ gba kọja yii, adugbo tawọn ọmọleewe Poli Ṣaki pọ si ni. Yatọ siyẹn, iṣẹ atunṣe ọna n lọ lọwọ lori titi onibeji ọhun, o si yẹ konimọto rọra ṣe lasiko naa ni pẹlu awọn ami ti wọn gbe sẹgbẹẹ ọna. Wọn ni ọkunrin ọlọkada kan, Ayuba Raji, ẹni ọdun mẹtalelọgbọn, wa lori ọkada ẹ pẹlu ẹgbọn rẹ obinrin to fẹẹ gbe sọda sodikeji ọna naa. Nigba ti Raji ti ri ere buruku ti tirela naa n sa bọ, niṣe lo yi ọkada rẹ sẹgbẹẹ kan, tori ọna ti ko yẹ ki tirela naa gba lo gba. Wọn ni kongẹ ọlọkada yii ni tirela naa de ti taya ọkọ rẹ kan fi fo yọ, ko si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, o ti kọ lu ọlọkada to duro, ẹsẹkẹsẹ lọkunrin naa ku, bo tilẹ jẹ pe ori ko obinrin to gbe sẹyin yọ.


Wọn ni ọkunrin ọlọkada kan, Ayuba Raji, ẹni ọdun mẹtalelọgbọn, wa lori ọkada ẹ pẹlu ẹgbọn rẹ obinrin to fẹẹ gbe sọda sodikeji ọna naa. Nigba ti Raji ti ri ere buruku ti tirela naa n sa bọ, niṣe lo yi ọkada rẹ sẹgbẹẹ kan, tori ọna ti ko yẹ ki tirela naa gba lo gba. Wọn ni kongẹ ọlọkada yii ni tirela naa de ti taya ọkọ rẹ kan fi fo yọ, ko si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, o ti kọ lu ọlọkada to duro, ẹsẹkẹsẹ lọkunrin naa ku, bo tilẹ jẹ pe ori ko obinrin to gbe sẹyin yọ. A gbọ pe loju-ẹsẹ ti awakọ tirela ọhun ti fura pe ọṣẹ nla ti ṣe lo ti fo bọ silẹ niwaju ọkọ, o fi maaluu ati mọto rẹ silẹ, lo ba sa lọ. Bawọn ọdọ ṣe ri ohun to ṣẹlẹ naa ni wọn ti ya bo tirela ọhun, wọn fibinu fọ gbogbo gilaasi ọkọ naa, ni wọn ba da epo bẹntiroolu sara ẹ, wọn ṣana si i, ati maaluu, ati tirela, ni wọn sun jona rau. Ni idaji ọjọ keji takọroyin wa ṣabẹwo sibi iṣẹlẹ naa, pitimu lawọn ọdọ naa ṣi ya bo oju titi, wọn dana saarin ọna lẹyin ti wọn ti gbe’gi dina tan, wọn o jẹ ki onimọto eyikeyii kọja, wọn n fẹhonu han latari iṣẹlẹ to waye ọhun.


A gbọ pe loju-ẹsẹ ti awakọ tirela ọhun ti fura pe ọṣẹ nla ti ṣe lo ti fo bọ silẹ niwaju ọkọ, o fi maaluu ati mọto rẹ silẹ, lo ba sa lọ. Bawọn ọdọ ṣe ri ohun to ṣẹlẹ naa ni wọn ti ya bo tirela ọhun, wọn fibinu fọ gbogbo gilaasi ọkọ naa, ni wọn ba da epo bẹntiroolu sara ẹ, wọn ṣana si i, ati maaluu, ati tirela, ni wọn sun jona rau. Ni idaji ọjọ keji takọroyin wa ṣabẹwo sibi iṣẹlẹ naa, pitimu lawọn ọdọ naa ṣi ya bo oju titi, wọn dana saarin ọna lẹyin ti wọn ti gbe’gi dina tan, wọn o jẹ ki onimọto eyikeyii kọja, wọn n fẹhonu han latari iṣẹlẹ to waye ọhun. Deede aago mẹwaa aabọ owurọ ọjọ naa ni Ọkẹrẹ tilu Ṣaki, Ọba Khalid Ọlabisi, waa ba awọn ọdọ ilu naa sọrọ, o pẹtu si wọn ninu, eyi lo mu koju awọn ọdọ ọhun walẹ diẹ, ti wọn si gba lati gbe igi kuro lọna fawọn ọlọkọ to fẹẹ kọja. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii, Alaga ẹgbẹ awọn onimọto agbegbe naa, Ọgbẹni Azeez Destiny, koro oju si bawọn onimaaluu ṣe n wa tirela wọn niwakuwa lai bikita loju ọna naa, o si parọwa fun ijọba lati wa nnkan ṣe, paapaa ti ọna marosẹ naa ba pari.


Deede aago mẹwaa aabọ owurọ ọjọ naa ni Ọkẹrẹ tilu Ṣaki, Ọba Khalid Ọlabisi, waa ba awọn ọdọ ilu naa sọrọ, o pẹtu si wọn ninu, eyi lo mu koju awọn ọdọ ọhun walẹ diẹ, ti wọn si gba lati gbe igi kuro lọna fawọn ọlọkọ to fẹẹ kọja. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori iṣẹlẹ yii, Alaga ẹgbẹ awọn onimọto agbegbe naa, Ọgbẹni Azeez Destiny, koro oju si bawọn onimaaluu ṣe n wa tirela wọn niwakuwa lai bikita loju ọna naa, o si parọwa fun ijọba lati wa nnkan ṣe, paapaa ti ọna marosẹ naa ba pari.


Mi o ni ki babalawo pa ọkọ mi, mo kan fẹẹ ko dari aasiki rẹ sọdọ mi lasan ni- Olubunmi

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọpọ ninu awọn ero to wa ni kootu ibilẹ Ọja’ba, to wa ni Mapo, n’Ibadan, ni wọn lanu silẹ ti wọn ko le pa a de nigba ti iyawo ile kan, Olubunmi Feyiṣẹtan, jẹwọ niwaju igbimọ awọn adajọ kootu naa pe loootọ loun mu orukọ ọkọ oun, Kọlawọle Feyiṣetan lọ sile oniṣegun lati fun un gbẹ, ki wọn le dari gbogbo aásìkí ara ẹ tan sọdọ oun. Olubunmi ko deede maa kakọ bẹẹ laarin ọpọ eeyan, o sọrọ naa lati jẹwọ ẹsun ti ọkọ ẹ fi kan an nile-ẹjọ l’Ọjọbọ, Tọside, ni. Nigba to n ṣapejuwe iyawo ẹ gẹgẹ bii òbìlẹ̀jẹ́ eeyan lorilẹ aye, olupẹjọ ṣalaye pe “Gbogbo igbesi aye mi ni mo fi sin iyawo mi. Koda, mo tun fi odidi ile mi silẹ fun un, sibẹsibẹ, gbogbo ohun ti mo n ṣe yii ko tẹ ẹ lọrun, o tun mu orukọ mi lọ sile oloogun lati da igbesi aye mi ru. O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si igbeyawo ọdun mẹẹẹdogun (15) to da oun ati olujẹjọ pọ, ki wọn si yọnda itọju awọn ọmọ wọn fun oun nitori oun ko fẹ ko kọ awọn ọmọ oun loogun ika. Olujẹjọ ko ja ọkọ ẹ niyan lori ẹsun to fi kan an, o ni loootọ loun ṣoogun sọkunrin naa, ṣugbọn iwọnba ni ki wọn da oun lẹbi mọ nitori ki i kuku ṣe pe oun fẹẹ pa a, oun kan fẹẹ gba aasiki ara ẹ lasan ni.


Koda, mo tun fi odidi ile mi silẹ fun un, sibẹsibẹ, gbogbo ohun ti mo n ṣe yii ko tẹ ẹ lọrun, o tun mu orukọ mi lọ sile oloogun lati da igbesi aye mi ru. O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si igbeyawo ọdun mẹẹẹdogun (15) to da oun ati olujẹjọ pọ, ki wọn si yọnda itọju awọn ọmọ wọn fun oun nitori oun ko fẹ ko kọ awọn ọmọ oun loogun ika. Olujẹjọ ko ja ọkọ ẹ niyan lori ẹsun to fi kan an, o ni loootọ loun ṣoogun sọkunrin naa, ṣugbọn iwọnba ni ki wọn da oun lẹbi mọ nitori ki i kuku ṣe pe oun fẹẹ pa a, oun kan fẹẹ gba aasiki ara ẹ lasan ni. “Mi o mu orukọ ẹ lọ sile oniṣegun lati pa a, mo kan fẹẹ fún un gbẹ lasan ni, mo fẹẹ gba aasiki ara ẹ, ki awọn eeyan le ro pe ẹsẹ̀ iyawo to fẹ le mi ni ko daa”, bẹẹ lobinrin oniṣowo naa sọ niwaju gbogbo eeyan ni kootu. Igbimọ awọn adajọ kootu naa, eyi to ko Alhaji Suleiman Apanpa ati Alhaji Rafiu Raji sinu pẹlu Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe olori wọn, ko wulẹ laagun jina lori ọrọ wọn. Lẹsẹkẹsẹ ni wọn fopin si igbeyawo ọdun mẹẹẹdogun naa.


“Mi o mu orukọ ẹ lọ sile oniṣegun lati pa a, mo kan fẹẹ fún un gbẹ lasan ni, mo fẹẹ gba aasiki ara ẹ, ki awọn eeyan le ro pe ẹsẹ̀ iyawo to fẹ le mi ni ko daa”, bẹẹ lobinrin oniṣowo naa sọ niwaju gbogbo eeyan ni kootu. Igbimọ awọn adajọ kootu naa, eyi to ko Alhaji Suleiman Apanpa ati Alhaji Rafiu Raji sinu pẹlu Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe olori wọn, ko wulẹ laagun jina lori ọrọ wọn. Lẹsẹkẹsẹ ni wọn fopin si igbeyawo ọdun mẹẹẹdogun naa. Wọn waa paṣẹ fun Kọlawọle lati maa san ẹgbẹrun mẹfa mẹfa naira loṣooṣu fun itọju awọn ọmọ wọn mejeeji ti wọn yọnda fun olujẹjọ.


Wọn waa paṣẹ fun Kọlawọle lati maa san ẹgbẹrun mẹfa mẹfa naira loṣooṣu fun itọju awọn ọmọ wọn mejeeji ti wọn yọnda fun olujẹjọ.


Awọn aṣofin PDP Ọṣun fẹsun kan abẹnugan ile, wọn lojuṣaaju rẹ ti pọ ju

Florence Babaṣọla Mejilelogun lara awọn ọmọ ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ọṣun ti ṣeleri atilẹyin wọn fun Olori ile, Ọnarebu Timothy Owoẹyẹ, wọn ni idari rẹ jẹ alakooyawọ. Eleyii ko ṣẹyin ẹsun kan ti olori awọn ọmọ ile to kere ju, Kofoworọla Babajide, fi kan Owoẹyẹ laipẹ yii pe o n ṣe ojuṣaaju laarin awọn aṣofin ẹgbẹ PDP ati APC. Kofoworọla sọ pe aba ti oun da lori bi ọna agbegbe ti oun n ṣoju ti ṣe di pampẹ iku ni abẹnugan ko kọbiara si, eleyii ti ko si ri bẹẹ fun awọn aṣofin ẹgbẹ APC. O ni eleyii to buru ju ni bi olori awọn ọmọ ẹgbẹ to pọ ju nile-igbimọ aṣofin ṣe le oun pada nibi ipade idakọnkọ ti awọn oloye ile ṣe pẹlu Gomina Gboyega Oyetọla lọjọ to buwọ lu abadofin eto iṣuna ọdun 2021. Ṣugbọn ninu ọrọ awọn aṣofin ẹgbẹ APC, wọn ni ko sigba kankan ti Ọnarebu Owoẹyẹ huwa to ta ko agbekalẹ ilana idari ile-igbimọ aṣofin, wọn ni awawi lasan ni Kofoworọla n wi. Ninu atẹjade ti alaga ile to n ri si ọrọ iroyin ati ipolongo, Ọgbẹni Kunle Akande, gbe jade lo ti sọ pe bi ibaṣepọ to dan mọnran ṣe wa laarin ile-igbimọ aṣofin ati igbimọ alaṣẹ ipinlẹ Ọṣun lo n bi awọn ẹgbẹ alatako ninu.


O ni eleyii to buru ju ni bi olori awọn ọmọ ẹgbẹ to pọ ju nile-igbimọ aṣofin ṣe le oun pada nibi ipade idakọnkọ ti awọn oloye ile ṣe pẹlu Gomina Gboyega Oyetọla lọjọ to buwọ lu abadofin eto iṣuna ọdun 2021. Ṣugbọn ninu ọrọ awọn aṣofin ẹgbẹ APC, wọn ni ko sigba kankan ti Ọnarebu Owoẹyẹ huwa to ta ko agbekalẹ ilana idari ile-igbimọ aṣofin, wọn ni awawi lasan ni Kofoworọla n wi. Ninu atẹjade ti alaga ile to n ri si ọrọ iroyin ati ipolongo, Ọgbẹni Kunle Akande, gbe jade lo ti sọ pe bi ibaṣepọ to dan mọnran ṣe wa laarin ile-igbimọ aṣofin ati igbimọ alaṣẹ ipinlẹ Ọṣun lo n bi awọn ẹgbẹ alatako ninu. Akande ṣalaye pe ko si igbesẹ kankan ti abẹnugan gbe to ṣẹyin gbogbo awọn ọmọ ile; yala latinu ẹgbẹ oṣelu APC tabi ti PDP, ko si bojumu rara fun awọn aṣofin ẹgbẹ PDP lati sọ pe abẹnugan ṣojuṣaaju. O ni awọn yoo tẹ siwaju lati maa ba ijọba fọwọsowọpọ fun itẹsiwaju ati idagbasoke ipinlẹ Ọṣun lapapọ, nitori ijọba to lafojusun rere lai ka ti owo perete to n wọle fun un ni.


Akande ṣalaye pe ko si igbesẹ kankan ti abẹnugan gbe to ṣẹyin gbogbo awọn ọmọ ile; yala latinu ẹgbẹ oṣelu APC tabi ti PDP, ko si bojumu rara fun awọn aṣofin ẹgbẹ PDP lati sọ pe abẹnugan ṣojuṣaaju. O ni awọn yoo tẹ siwaju lati maa ba ijọba fọwọsowọpọ fun itẹsiwaju ati idagbasoke ipinlẹ Ọṣun lapapọ, nitori ijọba to lafojusun rere lai ka ti owo perete to n wọle fun un ni.


Ijọba apapọ ni kawọn akẹkọọ wọle lọjọ Aje to n bọ

Pẹlu bi ariyanjiyan ṣe n waye latijọ yii lori boya awọn akẹkọọ alakọọbẹrẹ ati girama yoo wọle lọjọ Aje to n bọ yii, ijọba apapọ orílẹ̀-ede Naijiria ti paṣẹ pe ki wọn pada sileewe ni Mọnde, ọjọ kejidinlogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii. Igbese yii waye lẹyin ipade pẹlu awọn gomina, awọn kọmiṣanna eto ẹkọ, awọn olori ileewe atawọn alẹnulọrọ gbogbo lori bawọn akẹkọọ yoo ṣe pada sileewe. Ilu Abuja nipade ọhun ti waye lọjọ kẹrinla, oṣu kin-in-ni yii. Oludari to tun jẹ agbẹnusọ nileeṣẹ eto ẹkọ l’Abuja, Ọgbẹni Ben Goong, ṣalaye ninu atẹjade to fi sita l’Ọjọbọ naa pe ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ yii, ni gbogbo awọn fẹnuko si pe kawọn akẹkọọ wọle sileewe, kawọn obi atawọn alaṣẹ ileewe si tẹle gbogbo ofin to de Korona, lati dẹkun itankalẹ ẹ lawujọ awọn ọmọ. Wọn fẹnu ko pe dandan ni kawọn akẹkọọ, olukọ atẹni gbogbo to n ṣiṣẹ layiika ileewe lo ibomu. Wọn ni dandan ni kawọn alaṣẹ ileewe pese nnkan ifọwọ sawọn aaye kan nileewe, ki wọn si ri i pe wọn n yẹ awọn ọmọ naa wo pẹlu irinṣẹ ti wọn fi n mọ bi ara ba ti gbona to ki wọn too wọle.


Oludari to tun jẹ agbẹnusọ nileeṣẹ eto ẹkọ l’Abuja, Ọgbẹni Ben Goong, ṣalaye ninu atẹjade to fi sita l’Ọjọbọ naa pe ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to n bọ yii, ni gbogbo awọn fẹnuko si pe kawọn akẹkọọ wọle sileewe, kawọn obi atawọn alaṣẹ ileewe si tẹle gbogbo ofin to de Korona, lati dẹkun itankalẹ ẹ lawujọ awọn ọmọ. Wọn fẹnu ko pe dandan ni kawọn akẹkọọ, olukọ atẹni gbogbo to n ṣiṣẹ layiika ileewe lo ibomu. Wọn ni dandan ni kawọn alaṣẹ ileewe pese nnkan ifọwọ sawọn aaye kan nileewe, ki wọn si ri i pe wọn n yẹ awọn ọmọ naa wo pẹlu irinṣẹ ti wọn fi n mọ bi ara ba ti gbona to ki wọn too wọle. Yatọ si eyi, kilaasi ko gbọdọ kun akunfaya, bẹ́ẹ̀ ni awọn akẹkọọ ko gbọdọ sun mọ ara wọn ju, wọn ni wọn gbọdọ faaye silẹ fun itakete ni. Ayẹwo yoo maa wa lati mọ bi wọn ṣe n tẹle awọn nńkan wọnyi si, Ọgbẹni Goong sọ pe kawọn ileewe tẹle e ni yoo ṣe wọn lanfaani.


Yatọ si eyi, kilaasi ko gbọdọ kun akunfaya, bẹ́ẹ̀ ni awọn akẹkọọ ko gbọdọ sun mọ ara wọn ju, wọn ni wọn gbọdọ faaye silẹ fun itakete ni. Ayẹwo yoo maa wa lati mọ bi wọn ṣe n tẹle awọn nńkan wọnyi si, Ọgbẹni Goong sọ pe kawọn ileewe tẹle e ni yoo ṣe wọn lanfaani.


Nitori Tinubu, awọn olori aṣofin ilẹ Yoruba ṣefilọlẹ ẹgbẹ tuntun

Faith Adebọla O kere tan, ogun (20) lara awọn olori ileegbimọ aṣofin tẹlẹ ri atawọn to ṣi wa nipo lawọn ipinlẹ Iwọ-Oorun ni wọn kora jọ si ipade pataki kan to waye niluu Ibadan lọsẹ yii, pataki ipade naa ni lati jiroro bi wọn ṣe maa ṣan ọna fun Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu lati di aarẹ Naijiria ninu eto idibo gbogbogboo to maa waye lọdun 2023. ALAROYE gbọ pe ọjọ meji gbako nipade naa fi waye, lati Ọjọbọ, Wesidee, si Ọjọruu, Tọsidee, ọsẹ yii, ni otẹẹli Carlton Gate Xclusive, to wa ni ọna Total Garden, l’Agodi, GRA niluu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ. Ọkan pataki ninu awọn to sọrọ nipade ọhun ni Olori awọn aṣofin ipinlẹ Eko, Ọnarebu Mudaṣhiru Ọbasa, oun ni wọn lo ṣefilọlẹ ẹgbẹ tuntun kan ti wọn pe ni Bọla Ahmed Tinubu Foundation and Movement, BAT Foundation. Gẹgẹ bo ṣe wi, ete pataki ti ẹgbẹ naa wa fun ni lati gbogun ti iṣẹ ati oṣi nilẹ wa, ki wọn polongo, ki wọn si jẹ kawọn eeyan mọyi bi Aṣaaju apapọ fun ẹgbẹ APC, Bọla Tinubu, ṣe jẹ ẹlẹyinju aanu ati olufẹ araalu to. Ọbasa sọ pe loootọ ni Tinubu ko ti i sọ pe kẹnikan bẹrẹ ipolongo oun fun ipo aarẹ ọdun 2023, ṣugbọn o ṣe pataki lati tete maa yanju awọn nnkan to ba le fa idiwọ fun Tinubu lati asiko yii lọ. Elomi-in to sọrọ nibi ipade naa ni ẹni ti wọn fi ṣalaga ẹgbẹ BAT Foundation tuntun ọhun, Ambasadọ Aliyu Saulawa, o ni oun ko ni i fọrọ sabẹ ahọn sọ, ẹgbẹ naa maa ṣiṣẹ lati ri i pe ipo aarẹ orileede yii pada si Iwọ-Oorun lọdun 2023, ati pe ki Tinubu wa nipo ọhun, tori o ni laakaye, iriri, imọ ati okun to pọ to lati tukọ orileede yii de ebute ogo.


Gẹgẹ bo ṣe wi, ete pataki ti ẹgbẹ naa wa fun ni lati gbogun ti iṣẹ ati oṣi nilẹ wa, ki wọn polongo, ki wọn si jẹ kawọn eeyan mọyi bi Aṣaaju apapọ fun ẹgbẹ APC, Bọla Tinubu, ṣe jẹ ẹlẹyinju aanu ati olufẹ araalu to. Ọbasa sọ pe loootọ ni Tinubu ko ti i sọ pe kẹnikan bẹrẹ ipolongo oun fun ipo aarẹ ọdun 2023, ṣugbọn o ṣe pataki lati tete maa yanju awọn nnkan to ba le fa idiwọ fun Tinubu lati asiko yii lọ. Elomi-in to sọrọ nibi ipade naa ni ẹni ti wọn fi ṣalaga ẹgbẹ BAT Foundation tuntun ọhun, Ambasadọ Aliyu Saulawa, o ni oun ko ni i fọrọ sabẹ ahọn sọ, ẹgbẹ naa maa ṣiṣẹ lati ri i pe ipo aarẹ orileede yii pada si Iwọ-Oorun lọdun 2023, ati pe ki Tinubu wa nipo ọhun, tori o ni laakaye, iriri, imọ ati okun to pọ to lati tukọ orileede yii de ebute ogo. O ni konikaluku maa ronu bi awọn erongba ati ete ti ẹgbẹ naa wa fun yoo ṣe di mimuṣẹ lati asiko yii lọ, nipa kikan sawọn ọba alaye atawọn eekan eekan oloṣelu to maa wulo fun wọn lagbegbe tẹnikọọkan wọn wa.


O ni konikaluku maa ronu bi awọn erongba ati ete ti ẹgbẹ naa wa fun yoo ṣe di mimuṣẹ lati asiko yii lọ, nipa kikan sawọn ọba alaye atawọn eekan eekan oloṣelu to maa wulo fun wọn lagbegbe tẹnikọọkan wọn wa.


Aadọta ọdun lori itẹ: Ọọni ṣapejuwe Alaafin bii akanda iran Oduduwa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Bi Alaafin ilu Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi, ṣe n ṣayẹyẹ aadọta ọdun to gun ori itẹ awọn baba-nla rẹ, Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, ti ṣapejuwe kabiesi naa gẹgẹ bii akanda ẹda kan ninu iran Oduduwa. Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin fun aafin Ọọni, Moses Ọlafare, fi sita ni Arole Oduduwa ti ba Ọba Adeyẹmi dawọọ idunnu fun oore-ọfẹ to ri gba lati ri ọjọ oni ati lati jẹ apẹẹrẹ rere fun iran Oodua. O ni “Ọba Adeyẹmi jẹ ori-ade ti tolori-tẹlẹmu n bu ọla fun lorileede Naijiria latari gbogbo igbesẹ rẹ lati gbe iṣe ati aṣa ilẹ Yoruba larugẹ. Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun fun ẹbun ẹmi gigun to fi jinnki rẹ lori itẹ awọn baba-nla rẹ. “Ọba Lamidi jẹ ọba to ri aanu gba lọdọ Ọlọrun nitori kabiesi ti lanfaani lati ri ibu ati ooro orileede yii, iṣejọba awọn oyinbo amunisin ṣoju baba, o wa nibẹ lasiko ijọba ologun, nigba ti alagbada tun de, baba n ṣe ojuṣe rẹ nipa mimu ki ilẹ Yoruba wa niṣọkan. “Iwuri nla ni oniruuru idagbasoke to de ba ilu Ọyọ lasiko Ọba Adeyẹmi jẹ fun mi, bẹẹ ni alaafia pipe to n jọba ni sakaani rẹ ko ṣee fẹnu sọ.” Ọọni waa gbadura fun ẹmi gigun fun Alaafin, o ni orileede yii, paapaa, iran Yoruba, ṣi nilo ọgbọn rẹ lọpọlọpọ.


Ile-ẹjọ paṣẹ pe Oluwoo ko gbọdọ fi akọwe ẹgbẹ APC Ọṣun jẹ Ọtun ilu Iwo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ọtunba ti ilu Iwo, Oloye Sikiru Atanda, ti sọ pe lati dena wahala to le ṣẹ yọ ti Oluwoo ba tẹsiwaju ninu ipinnu to ṣe pe oun fẹẹ fi akọwe ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun jẹ Ọtun ilu Iwo, loun ṣe tete lọ sile-ẹjọ. Aarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ni ile-ẹjọ giga ijọba ipinlẹ Ọṣun to wa niluu Iwo, paṣẹ pe ki Oluwoo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, kora ro lori bo ṣe fẹẹ fi Ọnarebu Rasaq Ṣalinsile jẹ Ọtun ilu Iwo lopin ọsẹ yii. Ninu iwe ipẹjọ ti Ọtunba Atanda pe Ọba Adewale ati Ọnarebu Ṣalinsile, to ni nọmba HIW/3/2021, ni Onidaajọ J. O. Ogunlẹye ti sọ pe igbesẹ ti Ọba Akanbi fẹẹ gbe naa ko le duro rara. Nigba ti Ọtunba Atanda n ba ALAROYE sọrọ, o ni ijọloju ni igbesẹ Ọba Adewale jẹ fun oun nitori jẹẹjẹ loun jokoo ti Oluwoo ranṣẹ si oun pe oun (Oluwoo) fẹẹ fi oye ọtunba ilu Iwo da oun lọla. O ni “Ninu oṣu kẹsan-an, ọdun to kọja, ni Ọba Adewale ranṣẹ si mi, o ni oun woye pe mo ni orukọ rere laarin ilu, o si wu oun lati fi mi jẹ Ọtunba ilu Iwo. “Nitori pe Ọba Adewale jẹ ọba ti mo fẹran, mo gba si wọn lẹnu.


Nigba ti Ọtunba Atanda n ba ALAROYE sọrọ, o ni ijọloju ni igbesẹ Ọba Adewale jẹ fun oun nitori jẹẹjẹ loun jokoo ti Oluwoo ranṣẹ si oun pe oun (Oluwoo) fẹẹ fi oye ọtunba ilu Iwo da oun lọla. O ni “Ninu oṣu kẹsan-an, ọdun to kọja, ni Ọba Adewale ranṣẹ si mi, o ni oun woye pe mo ni orukọ rere laarin ilu, o si wu oun lati fi mi jẹ Ọtunba ilu Iwo. “Nitori pe Ọba Adewale jẹ ọba ti mo fẹran, mo gba si wọn lẹnu. Ọjọ keji naa ni wọn fun mi ni satifikeeti gẹgẹ bii Ọtunba ilu Iwo ninu aafin. A fẹẹ mu ọjọ fun iwuye ni wahala Endsars bẹrẹ. “Ninu oṣu kejila ti gbogbo nnkan rọlẹ la wuye ninu aafin Oluwoo, aye gbọ, ọrun mọ.


Ọjọ keji naa ni wọn fun mi ni satifikeeti gẹgẹ bii Ọtunba ilu Iwo ninu aafin. A fẹẹ mu ọjọ fun iwuye ni wahala Endsars bẹrẹ. “Ninu oṣu kejila ti gbogbo nnkan rọlẹ la wuye ninu aafin Oluwoo, aye gbọ, ọrun mọ. Mo nawo, mo nara, gbogbo ẹtọ ni mo si ṣe. Afi bi mo ṣe gbọ laipẹ yii pe Ọba Akanbi fẹẹ fi Ọnarebu Ṣalinsile jẹ Ọtun Oluwoo. “Mo kọkọ jokoo pe ki ni iyatọ laarin Ọtunba ati Ọtun ọba, n ko ri iyatọ kankan.


Mo nawo, mo nara, gbogbo ẹtọ ni mo si ṣe. Afi bi mo ṣe gbọ laipẹ yii pe Ọba Akanbi fẹẹ fi Ọnarebu Ṣalinsile jẹ Ọtun Oluwoo. “Mo kọkọ jokoo pe ki ni iyatọ laarin Ọtunba ati Ọtun ọba, n ko ri iyatọ kankan. N ko gbọ ọ ri pe ẹni kan jẹ Ọtunba ninu ilu, ẹlomi-in tun jẹ Ọtun ọba. Ko sija kankan laaarin emi ati Oluwoo, bẹẹ ni n ko tanna wa oye, oun lo pe mi to sọ pe oun fẹẹ fi oye Ọtunba da mi lọla. “Mo mọ pe ti wọn ba jẹ oye yẹn lopin ọsẹ yii, awọn alatilẹyin mi le fa wahala, n ko si fẹ nnkan to le da ilu ru, mo si fẹran kabiesi, mi o fẹ iṣubu rẹ, idi niyẹn ti mo fi tọ ilana ofin, kootu si ti da wọn duro bayii’ Nigba to n sọrọ lori idajọ kootu, Akọwe iroyin Oluwoo, Alli Ibraheem, sọ pe ọba ni agbara lati fi ẹnikẹni jẹ oye ninu ilu, ṣugbọn gẹgẹ bii ọba to bọwọ fun ofin ile-ẹjọ, Oluwoo yoo dawọ duro lori ifinijoye naa.


N ko gbọ ọ ri pe ẹni kan jẹ Ọtunba ninu ilu, ẹlomi-in tun jẹ Ọtun ọba. Ko sija kankan laaarin emi ati Oluwoo, bẹẹ ni n ko tanna wa oye, oun lo pe mi to sọ pe oun fẹẹ fi oye Ọtunba da mi lọla. “Mo mọ pe ti wọn ba jẹ oye yẹn lopin ọsẹ yii, awọn alatilẹyin mi le fa wahala, n ko si fẹ nnkan to le da ilu ru, mo si fẹran kabiesi, mi o fẹ iṣubu rẹ, idi niyẹn ti mo fi tọ ilana ofin, kootu si ti da wọn duro bayii’ Nigba to n sọrọ lori idajọ kootu, Akọwe iroyin Oluwoo, Alli Ibraheem, sọ pe ọba ni agbara lati fi ẹnikẹni jẹ oye ninu ilu, ṣugbọn gẹgẹ bii ọba to bọwọ fun ofin ile-ẹjọ, Oluwoo yoo dawọ duro lori ifinijoye naa.


Amọtẹkun yinbọn paayan n’Ibadan, lawọn ọdọ ba fẹhonu han

Ọlawale Ajao, Ibadan Idarudapọ gba agbegbe Mọkọla, n’Ibadan, kan laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ibẹrubojo si ba tọmọde tagba nigba ti ọkẹ àìmọye awọn ọdọ ya bo oju titi lagbegbe naa fun ifẹhonuhan, wọn ni dandan ni ki ijọba wa nnkan ṣe sọrọ awọn Amọtẹkun, ìkọ eleto aabo ilẹ Yoruba ẹka ti ipinlẹ Ọyọ. Èyí kò ṣẹyin bi awọn oṣiṣẹ ikọ náà ṣe yinbọn pa ọdọmọkùnrin ẹni ọdun mọkanlelogun kan, Tosin Thomas. ALAROYE gbọ pe lasiko ti ọmọdekunrin olugbe agbegbe Ode Ọlọ́, nigboro Ibadan yii, n ti ibi iṣẹ bọ l’Ọjọruu, Wẹsidee, lawọn oṣiṣẹ ẹṣọ Amọtẹkun yinbọn lu u. Olugbe adugbo Mọkọla kan fidi ẹ mulẹ fakọroyin wa pe, “Nileepo Total to wa laduugbo Mọkọla ni wọn ti yinbọn pa a. “Mi o mọ ohun tó ṣẹlẹ ti wọn fi yinbọn mọ ọn. Loju ẹsẹ ni wọn ti sare gbe e lọ si UCH (ileewosan ijoba apapọ n’Ibadan) ṣugbọn nígbà tá a máa gbọ àbọ rẹ, wọn lọmọkunrin yẹn ti ku. “Nigba ti Iya Tosin gbọ pe wọn yinbọn pa ọmọ oun, o sáré lọọ ba awọn Amọtẹkun ni UCH, nibi tí wọn ti lọọ tọju ẹ, o fa aṣọ ya mọ ọkan ninu wọn lọrùn, o ni oun fẹẹ mọ ọran ti ọmọ oun da ti wọn fi pa a. Níbẹ l’Amọtẹkun yẹn ti sọ pe òun máa pa iya yẹn náà pelu ọmọ rẹ to tẹle e lẹyin.” Ikanra iku ọmọkùnrin ẹni ọdún mọkanlelogun yìí lo mu ki awọn ọrẹ ẹ atawọn ọdọmọkunrin ẹgbẹ ẹ fẹhonu hàn laaarọ yii lagbegbe ibi ti wọn pa oloogbe naa sí ní Mọkọla, n’Ibadan.


“Mi o mọ ohun tó ṣẹlẹ ti wọn fi yinbọn mọ ọn. Loju ẹsẹ ni wọn ti sare gbe e lọ si UCH (ileewosan ijoba apapọ n’Ibadan) ṣugbọn nígbà tá a máa gbọ àbọ rẹ, wọn lọmọkunrin yẹn ti ku. “Nigba ti Iya Tosin gbọ pe wọn yinbọn pa ọmọ oun, o sáré lọọ ba awọn Amọtẹkun ni UCH, nibi tí wọn ti lọọ tọju ẹ, o fa aṣọ ya mọ ọkan ninu wọn lọrùn, o ni oun fẹẹ mọ ọran ti ọmọ oun da ti wọn fi pa a. Níbẹ l’Amọtẹkun yẹn ti sọ pe òun máa pa iya yẹn náà pelu ọmọ rẹ to tẹle e lẹyin.” Ikanra iku ọmọkùnrin ẹni ọdún mọkanlelogun yìí lo mu ki awọn ọrẹ ẹ atawọn ọdọmọkunrin ẹgbẹ ẹ fẹhonu hàn laaarọ yii lagbegbe ibi ti wọn pa oloogbe naa sí ní Mọkọla, n’Ibadan. Agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, náà fidi iṣẹlẹ yii múlẹ, o ni awọn agbofinro ti bẹrẹ iwadii lati mọ ohun tó ṣokunfa iku ọmọkùnrin náà. Akitiyan akoroyin wa lati ba agbẹnusọ fún ìkọ Amọtẹkun sọrọ ko seso rere nitori bi obinrin naa ṣe sọ pe òun máa pe akoroyin wa pada, ṣugbọn ti ko mu ileri ọhun ṣẹ titi ta a fi parí akojọ iroyin yii.


Agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi, náà fidi iṣẹlẹ yii múlẹ, o ni awọn agbofinro ti bẹrẹ iwadii lati mọ ohun tó ṣokunfa iku ọmọkùnrin náà. Akitiyan akoroyin wa lati ba agbẹnusọ fún ìkọ Amọtẹkun sọrọ ko seso rere nitori bi obinrin naa ṣe sọ pe òun máa pe akoroyin wa pada, ṣugbọn ti ko mu ileri ọhun ṣẹ titi ta a fi parí akojọ iroyin yii.


Ọlayinka lẹdi apo pọ pẹlu babalawo, ni wọn ba lu oniṣowo kan ni jibiti miliọnu mejidinlọgbọn naira n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Afurasi kan, Ọlayinka Monjo, to n gbe Ararọmi, lagbegbe Oko Olowo, niluu Ilọrin, ti n gbatẹgun lọgba ẹwọn fẹsun pe o lẹdi apo pọ pẹlu babalawo kan to n jẹ Baba Onikẹkẹ lati lu oniṣowo nla kan, Ṣhittu Bisiriyu, ni jibiti miliọnu mejidinlọgbọn naira. Akọsilẹ ileeṣẹ NSCDC ṣalaye pe Ṣhittu lọọ ba Monjo fun iranlọwọ lati mu ki okoowo rẹ gberu ju bo ṣe wa lọ. Ni Monjo ba ni ko lọọ ba Baba Onikẹkẹ, ẹni to ti na papa bora bayii lẹyin to gba owo tabua lati ba oniṣowo ọhun ṣe ohun to n fẹ. Laarin oṣu kọkanla, ọdun 2019, si oṣu kẹsan-an, ọdun 2020, ni Baba Onikẹkẹ fi n gba owo naa diẹdiẹ lọwọ Ṣhittu, titi to fi wọ miliọnu mejidinlọgbọn naira, sibẹ ko si aṣeyọri kankan ti babalawo naa ri ṣe lori iṣẹ tiyẹn gbe fun un. Amofin Ajide Kẹhinde to ṣoju NSCDC nile-ẹjọ ni ki wọn gbe Ọlayinka sahaamọ nitori pe awọn ṣi n wa Baba Onikẹkẹ to sa lọ. Adajọ Muhammed Ibrahim gba ẹbẹ agbefọba naa wọle, o ni ki wọn gbe afurasi naa lọ sọgba ẹwọn Oke-Kura, bakan naa lo fun awọn agbofinro laṣẹ lati wa afurasi keji (Baba Onikẹkẹ), kan, ki wọn si gbe e. Adajọ tun paṣẹ fawọn NSDCD lati lọọ ti ile ti Onikẹkẹ n lo gẹgẹ bii ojubọ lati lu jibiti naa.


Laarin oṣu kọkanla, ọdun 2019, si oṣu kẹsan-an, ọdun 2020, ni Baba Onikẹkẹ fi n gba owo naa diẹdiẹ lọwọ Ṣhittu, titi to fi wọ miliọnu mejidinlọgbọn naira, sibẹ ko si aṣeyọri kankan ti babalawo naa ri ṣe lori iṣẹ tiyẹn gbe fun un. Amofin Ajide Kẹhinde to ṣoju NSCDC nile-ẹjọ ni ki wọn gbe Ọlayinka sahaamọ nitori pe awọn ṣi n wa Baba Onikẹkẹ to sa lọ. Adajọ Muhammed Ibrahim gba ẹbẹ agbefọba naa wọle, o ni ki wọn gbe afurasi naa lọ sọgba ẹwọn Oke-Kura, bakan naa lo fun awọn agbofinro laṣẹ lati wa afurasi keji (Baba Onikẹkẹ), kan, ki wọn si gbe e. Adajọ tun paṣẹ fawọn NSDCD lati lọọ ti ile ti Onikẹkẹ n lo gẹgẹ bii ojubọ lati lu jibiti naa. O sun ẹjọ si ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun yii.


O sun ẹjọ si ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun yii.


Miliọnu mẹwaa naira lawọn to ji eeyan meji gbe lọna Ira si Ọffa n beere fun

Stephen Ajagbe, Ilorin L’Ọjọruu, Wẹside, ọsẹ yii, lawọn ajinigbe ji Hakeem Ojo pẹlu baba agbalagba kan ti a ko ti i mọ orukọ rẹ loju ọna Ira si Ọffa, ti wọn si n beere fun miliọnu mẹwaa naira owo iyọnda wọn. ALAROYE gbọ pe iṣẹlẹ naa waye lalẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, lasiko tawọn mejeeji n bọ lati irin-ajo ninu ọkọ ayọkẹlẹ Toyota Carmy kan. Ilu Irẹgba, nipinlẹ Ọyọ, la gbọ pe awọn eeyan naa ti n bọ lọjọ naa, nigba to ku bii kilomita diẹ lati wọ ilu Ira, nijọba ibilẹ Ọyun, lawọn agbebọn kan dabuu wọn. Bi wọn ṣe ko awọn mejeeji lọ niyẹn, ti wọn si pa ọkọ wọn si ibi tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ. Akọroyin wa gbọ pe awọn ajinigbe naa lo nọmba foonu ọkan lara awọn ti wọn gbe naa lati fi pe awọn ẹbi lati waa san owo iyọlọfin wọn. Ọsan ọjọ Wẹside la gbọ pe wọn ti yọnda baba agbalagba naa nitori ọjọ ori rẹ, ṣugbọn ẹni keji ṣi wa lahaamọ wọn. A gbọ pe awọn ọlọpaa ti gbe igbesẹ lori rẹ, wọn si ti n ṣakitiyan lati doola ẹni to ṣi wa nigbekun awọn ajinigbe naa.


Ijọba fẹẹ gbogun ti awọn to n ta pọnmọ ti wọn fi kẹmika si faraalu l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Pẹlu bi awọn kan ṣe n fi ọgbọn alumọkọrọyi ko pọnmọ to ti bajẹ wọ ipinlẹ Ọṣun, ijọba ti pinnu lati bẹrẹ si i ṣayẹwọ oriṣiiriṣii pọnmọ ti wọn n ta lọja bayii, ẹnikẹni ti ajere iwa ibajẹ naa ba si ṣi mọ lori yoo kanjangbọn. Kọmisanna fọrọ eto ọgbin ati ipese ounjẹ l’Ọṣun, Ọnarebu Adedayọ Adewọle, lo sọ eleyii di mimọ lasiko ipade kan to ṣe pẹlu ẹgbẹ awọn to n ta pọnmọ (Ponmo Dealers Association). Adewọle, ẹni ti alakooso ileeṣẹ naa, Adegbemisoye Fayọyin, ṣoju fun sọ pe o jẹ nnkan to n kọ ijọba lominu pẹlu bi awọn kan ko ṣe bikita nipa ohun ti wọn n ta fawọn araalu lati jẹ, ati bi awọn araalu gan-an ko ṣe naani orisun nnkan ti wọn n fi sẹnu mọ. Gẹgẹ bo ṣe wi, awọn kọlọransi kan ti n ko awọn pọnmọ ti wọn n fi oogun fọmalin ṣe wọ ipinlẹ Ọṣun, eleyii to si lewu pupọ fun ilera ẹnikẹni to ba jẹ ẹ, idi si niyi tijọba fi pinnu lati ba awọn ẹgbẹ naa ṣepade nitori ijọba fẹẹ gbe igbesẹ to lagbara lori wọn. Ṣaaju ni ọga agba lẹka awọn dokita ẹranko, Dokita Abọsẹde Ọlatokun, ti ni awọn yoo bẹrẹ si i ṣayẹwo si ara awọn pọnmọ ti wọn n ta kaakiri ọja bayii gẹgẹ bi awọn ṣe maa n ṣe si awọn maaluu atawọn alapata. Ọlatokun waa rọ awọn ẹgbẹ onipọnmọ lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba, nitori irọrun wọn naa ni irọrun araalu, o ran wọn leti pe pọnmọ wa lara ounjẹ to gbajumọ ju laarin awọn eeyan lasiko yii, idi si niyẹn ti amojuto to peye fi gbọdọ wa nipa rẹ.


Gẹgẹ bo ṣe wi, awọn kọlọransi kan ti n ko awọn pọnmọ ti wọn n fi oogun fọmalin ṣe wọ ipinlẹ Ọṣun, eleyii to si lewu pupọ fun ilera ẹnikẹni to ba jẹ ẹ, idi si niyi tijọba fi pinnu lati ba awọn ẹgbẹ naa ṣepade nitori ijọba fẹẹ gbe igbesẹ to lagbara lori wọn. Ṣaaju ni ọga agba lẹka awọn dokita ẹranko, Dokita Abọsẹde Ọlatokun, ti ni awọn yoo bẹrẹ si i ṣayẹwo si ara awọn pọnmọ ti wọn n ta kaakiri ọja bayii gẹgẹ bi awọn ṣe maa n ṣe si awọn maaluu atawọn alapata. Ọlatokun waa rọ awọn ẹgbẹ onipọnmọ lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba, nitori irọrun wọn naa ni irọrun araalu, o ran wọn leti pe pọnmọ wa lara ounjẹ to gbajumọ ju laarin awọn eeyan lasiko yii, idi si niyẹn ti amojuto to peye fi gbọdọ wa nipa rẹ. Alaga ẹgbẹ onipọnmọ l’Ọṣun, Alhaji Adebimpe, dupẹ lọwọ ijọba fun igbesẹ ti wọn gbe, o ṣalaye pe oniruuru ipenija lawọn ti koju latẹyin ninu erongba awọn lati ṣafọmọ ẹgbẹ naa, o si jẹjẹẹ atilẹyin ẹgbẹ fun ijọba Gomina Oyetọla.


Alaga ẹgbẹ onipọnmọ l’Ọṣun, Alhaji Adebimpe, dupẹ lọwọ ijọba fun igbesẹ ti wọn gbe, o ṣalaye pe oniruuru ipenija lawọn ti koju latẹyin ninu erongba awọn lati ṣafọmọ ẹgbẹ naa, o si jẹjẹẹ atilẹyin ẹgbẹ fun ijọba Gomina Oyetọla.


Wọn ti yọ alaga APC Kwara nipo

Stephen Ajagbe, Ilorin Wahala to n ṣẹlẹ lẹgbẹ oṣelu to n ṣejọba nipinlẹ Kwara, APC, ti gbọna mi-in yọ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, bi igbimọ alaamojuto apapọ ẹgbẹ naa l’Abuja ṣe kede iyọnipo Bashiru Ọmọlaja Bọlarinwa (BOB) to jẹ alaga ẹgbẹ naa ni Kwara, ti wọn si fi Abdullahi Samari rọpo rẹ loju ẹsẹ. Ọrọ naa ti n fi logbologbo bii ẹpọn agbo lati ibẹrẹ ọsẹ yii, bẹẹ lawọn kan to jẹ alatilẹyin BOB n naka abuku si Gomina Abdulrahman Abdulrazaq, ẹni ti wọn fẹsun kan pe o wa nidii bi ẹgbẹ ṣe yọ alaga naa nipo. Lara awọn to ti gbe pẹrẹgi ija kana pẹlu gomina ni awọn to duro lẹyin Minisita feto iroyin, Lai Mohammed, ati akẹgbẹ rẹ, Minisita keji feto irinna, Rukayat Gbemiṣọla Saraki. Adari igun to n ṣatilẹyin fun BOB, iyẹn Akọgun Iyiọla Oyedepo, ti ta ko iyọnipo alaga naa. Wọn ni gbogbo ọna lawọn yoo fi ba gomina fa a ti yoo to ara wọn. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan ọhun ya bo olu ile ẹgbẹ APC l’Abuja lati pe fun yiyi ipinu naa pada, ṣugbọn wọn ko raaye ri alaga apapọ ẹgbẹ naa.


Wọn ti yọ alaga APC Kwara nipo

Adari igun to n ṣatilẹyin fun BOB, iyẹn Akọgun Iyiọla Oyedepo, ti ta ko iyọnipo alaga naa. Wọn ni gbogbo ọna lawọn yoo fi ba gomina fa a ti yoo to ara wọn. ALAROYE gbọ pe awọn eeyan ọhun ya bo olu ile ẹgbẹ APC l’Abuja lati pe fun yiyi ipinu naa pada, ṣugbọn wọn ko raaye ri alaga apapọ ẹgbẹ naa. Wọn ni akọwe apapọ ẹgbẹ, Sẹnatọ John Akpanudeodehe, sọ fun wọn pe ẹgbẹ gbe igbesẹ naa lati le tẹ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq lọrun nitori pe o ti loun ko le ba BOB ṣiṣẹ papọ. Oyedepo ni, “Beba lasan ni lẹta iyansipo ti wọn fun Abdullahi Samari, ko wulo fun nnkan kan. Ohun tẹgbẹ ṣe yii ko le fẹsẹ mulẹ ni Kwara laelae. Nigba ta a sọ fun akọwe apapọ ẹgbẹ pe igbesẹ yiyọ BOB nipo yoo ba ẹgbẹ jẹ nipinlẹ Kwara, o ni iyẹn ko kan awọn.” Ọkan lara awọn to sun mọ Gomina Abdulrahman pẹkipẹki, Kunle Sulaiman, ni ko si ootọ ninu ẹsun ti wọn fi n kan gomina pe o wa nidii yiyọ BOB nipo.


Wọn ti yọ alaga APC Kwara nipo

Wọn ni akọwe apapọ ẹgbẹ, Sẹnatọ John Akpanudeodehe, sọ fun wọn pe ẹgbẹ gbe igbesẹ naa lati le tẹ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq lọrun nitori pe o ti loun ko le ba BOB ṣiṣẹ papọ. Oyedepo ni, “Beba lasan ni lẹta iyansipo ti wọn fun Abdullahi Samari, ko wulo fun nnkan kan. Ohun tẹgbẹ ṣe yii ko le fẹsẹ mulẹ ni Kwara laelae. Nigba ta a sọ fun akọwe apapọ ẹgbẹ pe igbesẹ yiyọ BOB nipo yoo ba ẹgbẹ jẹ nipinlẹ Kwara, o ni iyẹn ko kan awọn.” Ọkan lara awọn to sun mọ Gomina Abdulrahman pẹkipẹki, Kunle Sulaiman, ni ko si ootọ ninu ẹsun ti wọn fi n kan gomina pe o wa nidii yiyọ BOB nipo. O ni ọrọ yoo sọ ara rẹ lasiko tawọn ba pade alaga apapọ ẹgbẹ naa, ibi ipade apapọ ẹgbẹ to maa waye l’Abuja lawọn eeyan yoo ti mọ awọn ojulowo adari ẹgbẹ ni Kwara. Ṣugbọn awọn alatilẹyin BOB ti leri o, wọn lawọn ti jọ tẹsẹ bọ ṣokoto kan naa pẹlu gomina, awọn yoo ri i pe o fipo naa silẹ. Wọn ni bawọn ṣe fọwọsowọpọ lati le iṣejọba Saraki danu lọdun 2019 lawọn yoo tun gbimọ-pọ lati juwe ọna ile fun un.


Wọn ti yọ alaga APC Kwara nipo

O ni ọrọ yoo sọ ara rẹ lasiko tawọn ba pade alaga apapọ ẹgbẹ naa, ibi ipade apapọ ẹgbẹ to maa waye l’Abuja lawọn eeyan yoo ti mọ awọn ojulowo adari ẹgbẹ ni Kwara. Ṣugbọn awọn alatilẹyin BOB ti leri o, wọn lawọn ti jọ tẹsẹ bọ ṣokoto kan naa pẹlu gomina, awọn yoo ri i pe o fipo naa silẹ. Wọn ni bawọn ṣe fọwọsowọpọ lati le iṣejọba Saraki danu lọdun 2019 lawọn yoo tun gbimọ-pọ lati juwe ọna ile fun un.


Eeyan marun-un tun ku ni Kara, nigba ti bọọsi fori sọ tirela

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ko din leeyan marun-un to tun dagbere faye lọsan-an Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtala, oṣu kin-in-ni, ọdun tuntun yii, iyẹn ni Kara, lori afara marosẹ Eko s’Ibadan. Gẹgẹ bi ọga FRSC nipinlẹ Ogun, Kọmanda Ahmed Umar ṣe ṣalaye, o ni bọọsi Mazda ti nọmba ẹ jẹ EPE 575 XA, ni dẹrẹba rẹ n wa iwakuwa. O ni ere naa pọ debii pe o padanu ijanu rẹ, bo ṣe lọọ kọ lu tirela to n yipada lọwọ ẹyin niyẹn. APP 397 YA, ni nọmba tirela naa gẹgẹ bi Ahmed ṣe wi. Ẹsẹkẹsẹ ti dẹrẹba yii kọ lu tirela ni wahala de, obinrin mẹrin ati ọkunrin kan lo ku loju ẹsẹ, eeyan mẹrinla si farapa. Ileewosan Jẹnẹra Ọlabisi Ọnabanjọ to wa ni Ṣagamu ni wọn gbe awọn to fara pa lọ, nigba ti wọn gbe oku marun-un lọ si mọṣuari Fakọya, ni Ṣagamu, kan naa.


Korona: eeyan mẹrin dagbere faye, ojilelẹẹẹdẹgbẹta tun lugbadi ẹ l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ajo to n ri si idena atankalẹ arun lorileede yii, NCDC, ti kede pe, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, eeyan ojilelẹẹẹdẹgbẹta ati meji (542) lo ṣẹṣẹ lugbadi arun aṣekupani Koronafairọọsi nipinlẹ Eko, nigba tawọn mẹrin doloogbe. Ninu atẹjade ti ajọ naa maa n gbe jade lojoojumọ lati ṣalaye ibi ti nnkan de duro lori ọrọ arun naa kaakiri awọn ipinlẹ gbogbo yika orilẹ-ede yii lo ti sọ eyi di mimọ l’Ọjọbọ, Tọsidee yii. Ajọ naa kede pe aropọ egbeje o din meji (1,398) lawọn to ṣẹṣẹ lugbadi arun buruku yii kaakiri awọn ipinlẹ mẹrindinlogoji to wa lorileede yii, ati ilu Abuja. Latigba ti arun buruku yii ti wọlu Eko, o ti di ọtalerugba eeyan bayii ti arun naa ti pa, aropọ ẹgbẹrun lọna mejidinlogoji lo ti lugbadi ẹ, nigba ti ẹgbẹrun lọna ọgbọn o din diẹ ti gbadun, wọn ti pada sile wọn. Awọn to ku ṣi n gba itọju lọwọ lawọn ibudo iyasọtọ kaakiri ipinlẹ naa.


Nibi ti nnkan de duro, gbogbo araalu lo gbọdọ mu ọrọ aabo wọn lọkun-un-kundun- Ọọni

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Arole Oduduwa, Ọọni Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Ọjaja 11, ti sọ pe pẹlu gbogbo nnkan to n ṣẹlẹ kaakiri orileede yii bayii, a ko gbọdọ da ọrọ ipese aabo da awọn agbofinro nikan, bi ko ṣe ki gbogbo araalu joye oju-lalakan-fi-n-ṣọri sagbegbe wọn. Lasiko ti Kabiyesi n gbalejo kọmiṣanna fun ileeṣẹ ọlọpaa to ṣẹṣẹ de Ọṣun, Wale Ọlọkọde, laafin rẹ lo woye pe atokeere lolojujinjin ti gbọdọ mu ẹkun eto aabo sun, eleyii to ni yoo le ṣeranwọ nigba ti ipenija eto aabo ba de. Ọba Ogunwusi ṣalaye pe bi awọn eeyan ilu Ileefẹ ṣe ni agbekalẹ ilana ibilẹ ti wọn maa n lo lati daabo bo ara wọn lo ran wọn lọwọ lasiko wahala EndSars to waye kọja. O ni bi wahala naa ṣe bẹrẹ, ti awọn ọdọ.n dana sun ile, dana sun dukia awọn eeyan kaakiri orileede yii lawọn agbaagba Ifẹ ti dide, ti wọn si gbe gbogbo igbesẹ to tọ lati gbe, idi niyi ti ko fi si biba dukia jẹ niluu naa. Ọọni fi asiko naa sọ fun Ọlọkọde pe loootọ ifọkanbalẹ wa niluu Ileefẹ, o ni ipenija awọn ọmọ to n ṣe ẹgbẹ okunkun atawọn ti wọn n lo egboogi oloro jẹ eyi to n kọ gbogbo araalu lominu. O ni oun mọ pe kọmisanna naa kunju oṣunwọn nitori o ni akọsilẹ rere lasiko to ṣiṣẹ gẹgẹ bii Aria Kọmanda niluu Ileefẹ, bakan naa ni Ọọni tun jẹjẹẹ atilẹyin to duro o re fun un.


O ni bi wahala naa ṣe bẹrẹ, ti awọn ọdọ.n dana sun ile, dana sun dukia awọn eeyan kaakiri orileede yii lawọn agbaagba Ifẹ ti dide, ti wọn si gbe gbogbo igbesẹ to tọ lati gbe, idi niyi ti ko fi si biba dukia jẹ niluu naa. Ọọni fi asiko naa sọ fun Ọlọkọde pe loootọ ifọkanbalẹ wa niluu Ileefẹ, o ni ipenija awọn ọmọ to n ṣe ẹgbẹ okunkun atawọn ti wọn n lo egboogi oloro jẹ eyi to n kọ gbogbo araalu lominu. O ni oun mọ pe kọmisanna naa kunju oṣunwọn nitori o ni akọsilẹ rere lasiko to ṣiṣẹ gẹgẹ bii Aria Kọmanda niluu Ileefẹ, bakan naa ni Ọọni tun jẹjẹẹ atilẹyin to duro o re fun un. Ṣaaju ni Ọlọkọde ti sọ pe wiwa oun sipinlẹ Ọṣun ki i ṣe ti awada rara, ṣe loun wa tijatija, o kilọ fun awọn ọdaran; yala ki wọn ronupiwada tabi ki wọn fi ilu silẹ fun oun, bẹẹ lo fi da awọn araalu loju pe ko sewu loko longẹ fun wọn.


Ṣaaju ni Ọlọkọde ti sọ pe wiwa oun sipinlẹ Ọṣun ki i ṣe ti awada rara, ṣe loun wa tijatija, o kilọ fun awọn ọdaran; yala ki wọn ronupiwada tabi ki wọn fi ilu silẹ fun oun, bẹẹ lo fi da awọn araalu loju pe ko sewu loko longẹ fun wọn.


Ija awọn ẹlẹgbẹ okunkun burẹkẹ n’Ikorodu, eeyan mẹrinla lo ti ku

Janjan bii ajere ni ilu Ikorodu ati agbegbe rẹ n gbona lasiko yii, latari bawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ṣe kọju ija sira wọn, ti wọn n dana ibọn ya fun ara wọn, eeyan mẹrindinlogun la gbọ pe o ti ba iṣẹlẹ ọhun rin bayii. ALAROYE gbọ pe lati bii ọjọ mẹta sẹyin, iyẹn ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii ni ija naa naa ti bẹrẹ lakọtun, to si n fojoojumọ le si i, ẹgbẹ okunkun Aiye ati Ẹiyẹ ni wọn doju ija kọ ara wọn. Wọn ni awọn adugbo bii Ọbun-Alẹ, Irese, Ladega, Kọkọrọ-Abu, ati Adamọ lawọn afurasi ọdaran naa ti sọ di oju ogun, inu ibẹrubojo si lawọn araalu lawọn adugbo yii wa. Araalu kan, Ọgbẹni Ṣakiru, to n gbe lagbegbe ọhun sọ fakọroyin wa lori aago pe ọrọ naa buru debii pe nnkan bii aago mẹwaa aarọ lawọn eeyan too n ṣilẹkun ṣọọbu ọja wọn, to ba si fi maa di aago mẹrin, ọpọ ni yoo ti maa sare tilẹkun ọja wọn tori lojiji lawọn eeyan n gburoo ibọn kẹu kẹu. O ni lọpọ igba, lawọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun naa n le ara wọn kiri adugbo pẹlu nnkan ija bii ibọn, ada, ọbẹ aake lọwọ wọn, abalọ ababọ kita kita wọn, wọn yoo ti paayan, awọn mi-in yoo si ti fara gbọgbẹ loriṣiiriṣii. Ẹlomi-in ti ko fẹ ka darukọ oun sọ pe ki i ṣe kikida awọn ẹlẹgbẹ okunkun ara wọn ni wọn n pa, o loun mọ awọn meji to ti ku ninu wahala nipa aṣita ibọn, tabi ki wọn mọ-ọn-mọ yinbọn pa wọn ni.


Araalu kan, Ọgbẹni Ṣakiru, to n gbe lagbegbe ọhun sọ fakọroyin wa lori aago pe ọrọ naa buru debii pe nnkan bii aago mẹwaa aarọ lawọn eeyan too n ṣilẹkun ṣọọbu ọja wọn, to ba si fi maa di aago mẹrin, ọpọ ni yoo ti maa sare tilẹkun ọja wọn tori lojiji lawọn eeyan n gburoo ibọn kẹu kẹu. O ni lọpọ igba, lawọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun naa n le ara wọn kiri adugbo pẹlu nnkan ija bii ibọn, ada, ọbẹ aake lọwọ wọn, abalọ ababọ kita kita wọn, wọn yoo ti paayan, awọn mi-in yoo si ti fara gbọgbẹ loriṣiiriṣii. Ẹlomi-in ti ko fẹ ka darukọ oun sọ pe ki i ṣe kikida awọn ẹlẹgbẹ okunkun ara wọn ni wọn n pa, o loun mọ awọn meji to ti ku ninu wahala nipa aṣita ibọn, tabi ki wọn mọ-ọn-mọ yinbọn pa wọn ni. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ mẹrin lara awọn ẹlẹgbẹ okunkun ọhun, wọn si ti wa lahaamọ awọn ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii. Adejọbi ni awọn ti tubọ taari awọn agbofinro tuntun sagbegbe wọnyi, ati pe awọn ọtẹlẹmuyẹ ti wa ni sẹpẹ lati ṣofintoto ohun to n ṣẹlẹ gan-an.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ mẹrin lara awọn ẹlẹgbẹ okunkun ọhun, wọn si ti wa lahaamọ awọn ọtẹlẹmuyẹ fun iwadii. Adejọbi ni awọn ti tubọ taari awọn agbofinro tuntun sagbegbe wọnyi, ati pe awọn ọtẹlẹmuyẹ ti wa ni sẹpẹ lati ṣofintoto ohun to n ṣẹlẹ gan-an.


Won ti tun yọ Donald Trump, Aarẹ Amẹrika, nipo lẹẹkeji

Faith Adebọla Orukọ Aarẹ orileede Amẹrika, Donald Trump, yoo wọnu iwe itan bii Aarẹ ilẹ naa tawọn aṣofin yoo yọ nipo lẹẹmeji leralera, pẹlu bi ile-igbimọ aṣoju-ṣofin wọn ṣe fibo yọ ọ nipo aarẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ẹsun ti wọn ka si i lẹsẹ lọtẹ yii ni pe o fi ọrọ ẹnu ẹ runa si rukerudo ati iwọde to waye lọsẹ to kọja yii, ninu eyi ti awọn ọmọlẹyin ẹ kan lọọ ṣakọlu sile-igbimọ aṣofin wọn. Eeyan mẹrin la gbọ pe o doloogbe ninu yanpọnyanrin ọhun. Bo tilẹ jẹ pe o ku ọjọ meje pere ti Donald Trump yoo fa akoso ijọba le Joe Biden ti wọn kede pe o jawe olubori ninu eto idibo to waye loṣu kọkanla, ọdun to kọja, lorileede ọhun lọwọ, ọgọọrọ awọn araalu Amẹrika lo ti bẹnu atẹ lu bi Trump ṣe fariga lẹyin idibo ọhun, to si n sọrọ ṣakaṣaka, leyii to fa rukerudo to waye, ti wọn tori rẹ yọ ọ nipo lẹẹkeji yii. Awọn aṣofin okoolerugba o din mẹta lo ti fọwọ si iyọnipo Trump latinu ẹgbẹ oṣelu alatako, Democrats, awọn mẹwaa latinu ẹgbẹ oṣelu Republicans ti Aarẹ naa ti wa lo darapọ mọ wọn, ti iyọnipo naa fi ṣee ṣe. Amọ ṣa o, ileegbimọ aṣofin agba yoo ni lati jiroro, ki wọn si fọwọ si iyọnipo naa ko too le di mimuṣẹ.


Bo tilẹ jẹ pe o ku ọjọ meje pere ti Donald Trump yoo fa akoso ijọba le Joe Biden ti wọn kede pe o jawe olubori ninu eto idibo to waye loṣu kọkanla, ọdun to kọja, lorileede ọhun lọwọ, ọgọọrọ awọn araalu Amẹrika lo ti bẹnu atẹ lu bi Trump ṣe fariga lẹyin idibo ọhun, to si n sọrọ ṣakaṣaka, leyii to fa rukerudo to waye, ti wọn tori rẹ yọ ọ nipo lẹẹkeji yii. Awọn aṣofin okoolerugba o din mẹta lo ti fọwọ si iyọnipo Trump latinu ẹgbẹ oṣelu alatako, Democrats, awọn mẹwaa latinu ẹgbẹ oṣelu Republicans ti Aarẹ naa ti wa lo darapọ mọ wọn, ti iyọnipo naa fi ṣee ṣe. Amọ ṣa o, ileegbimọ aṣofin agba yoo ni lati jiroro, ki wọn si fọwọ si iyọnipo naa ko too le di mimuṣẹ. Tẹ o ba gbagbe, iyọnipo bii eyi ti waye lọdun 2019, bo tilẹ jẹ pe ori ko Aarẹ naa yọ nileegbimọ aṣofin agba, pẹlu ẹyọ ibo marun-un pere.


Tẹ o ba gbagbe, iyọnipo bii eyi ti waye lọdun 2019, bo tilẹ jẹ pe ori ko Aarẹ naa yọ nileegbimọ aṣofin agba, pẹlu ẹyọ ibo marun-un pere.


Awọn Musulumi Hausa ni ki Biṣọọbu Kukah kuro ni Sokoto

Ọrọ ti wọn pe lọ́wẹ́ ti n ni àárò ninu bayii pẹlu bi awọn ijọ Musulumi kan ṣe sọ fun Biṣọọbu Matthew Kukah ko fi ipinlẹ Sokoto silẹ patapata. Ìjọ Muslim Solidarity Forum, lo sọ pe oun ko fẹẹ ri Kukah nipinlẹ náà mọ lori ẹsun pe o sọrọ ta kò ẹsin Islam àtàwọn Mùsùlùmí. Ko ti ì ju bíi wakati mẹrinlelogun lọ ti Mattew Kukah náà pariwo sita pe nitori ọrọ ti oun sọ lọjọ Keresimesi lawọn ìjọ Mùsùlùmí kan, Jama’atul Nasril Islam, ti Sultan Sokoto n ṣolori ẹ, ṣe kọjú ìjà sí oun, ti awọn eleyii naa tun sọ pe awọn fẹ ko fi ipinlẹ naa silẹ ti ko ba fẹẹ kan idin ninu iyọ. Ọrọ ti Kukah sọ ninu ọrọ ìkíni fún ayẹyẹ ọdún Kérésìmesì ẹ fún aráàlú lo ti bu ẹnu atẹ lu ìjọba Buhari lori eto aabo ati ọrọ ajé tó ti dorikodo ni Naijiria. Ojiṣẹ Ọlọrun yii tun sọ pe niṣe ni Buhari n fi ọrọ ṣegbe lẹyin awọn to ba jẹ tiẹ, paapaa awọn Hausa. O ni ohun ti ijọba Buhari n ṣe, ka ni ki í ṣe pé o jẹ ọmọ Hausa ni, awọn ṣọja yóò ti fipa gbajọba yìí.


Ọrọ ti Kukah sọ ninu ọrọ ìkíni fún ayẹyẹ ọdún Kérésìmesì ẹ fún aráàlú lo ti bu ẹnu atẹ lu ìjọba Buhari lori eto aabo ati ọrọ ajé tó ti dorikodo ni Naijiria. Ojiṣẹ Ọlọrun yii tun sọ pe niṣe ni Buhari n fi ọrọ ṣegbe lẹyin awọn to ba jẹ tiẹ, paapaa awọn Hausa. O ni ohun ti ijọba Buhari n ṣe, ka ni ki í ṣe pé o jẹ ọmọ Hausa ni, awọn ṣọja yóò ti fipa gbajọba yìí. Latigba ti Biṣọọbu Matthew Kukah ti sọrọ yii ni awọn Hausa ti n ba a fa wahala, ti wọn sọ pe ọrọ to sọ sí ijọba Buhari, ẹsin Islam gan–an lo fi ba wí, atawọn ti wọn jẹ ẹlẹsin ọhun. Bi ọrọ ọhun ṣe di wahala ni Kukah sọ pe lori ọrọ ifipa gbajọba, kì í ṣe bi oun ṣe gbé é kalẹ niyẹn, ati pe ohun ti oun sọ ko ju bi a ti ṣe lè f’ọrọ ẹsin wá àlàáfíà àti iṣọkan sí aarin ilu. O ni ọrọ ti ìjọ Jama’atul Nasril sọ pe leyin ti awọn Musulumi faaye gba oun tan nipinlẹ Sokoto, niṣe loun fẹẹ maa ge ọwọ tó fún oun lounjẹ nika jẹ.


Latigba ti Biṣọọbu Matthew Kukah ti sọrọ yii ni awọn Hausa ti n ba a fa wahala, ti wọn sọ pe ọrọ to sọ sí ijọba Buhari, ẹsin Islam gan–an lo fi ba wí, atawọn ti wọn jẹ ẹlẹsin ọhun. Bi ọrọ ọhun ṣe di wahala ni Kukah sọ pe lori ọrọ ifipa gbajọba, kì í ṣe bi oun ṣe gbé é kalẹ niyẹn, ati pe ohun ti oun sọ ko ju bi a ti ṣe lè f’ọrọ ẹsin wá àlàáfíà àti iṣọkan sí aarin ilu. O ni ọrọ ti ìjọ Jama’atul Nasril sọ pe leyin ti awọn Musulumi faaye gba oun tan nipinlẹ Sokoto, niṣe loun fẹẹ maa ge ọwọ tó fún oun lounjẹ nika jẹ. O ni irufẹ ọrọ bayii, bíi ẹni fi ẹmi oun sinu ewu ni, bẹẹ lo le fa ikọlu latọdọ awọn ọmọ ijọ to n tẹle awọn eeyan yii kiri. Ṣa o, Ọjọgbọn Isah Maishanu, ẹni tí i ṣe adele alaga fún ìjọ Muslim Solidarity Forum, sọ pe Kukah korira ẹsin Islam, bẹẹ ni ko fara mọ ofin Sharia pẹlu. Bakan naa lo tun fẹsun kan an pe pẹlu gbogbo anfààní to ti ri nilẹ Hausa laarin awọn Musulumi, sibẹ, Kukah ko ri ohun to dara ri nipa ẹsin ọhun.


O ni irufẹ ọrọ bayii, bíi ẹni fi ẹmi oun sinu ewu ni, bẹẹ lo le fa ikọlu latọdọ awọn ọmọ ijọ to n tẹle awọn eeyan yii kiri. Ṣa o, Ọjọgbọn Isah Maishanu, ẹni tí i ṣe adele alaga fún ìjọ Muslim Solidarity Forum, sọ pe Kukah korira ẹsin Islam, bẹẹ ni ko fara mọ ofin Sharia pẹlu. Bakan naa lo tun fẹsun kan an pe pẹlu gbogbo anfààní to ti ri nilẹ Hausa laarin awọn Musulumi, sibẹ, Kukah ko ri ohun to dara ri nipa ẹsin ọhun. Ọjọgbọn Maishanu sọ pe fún ìdí èyí, ojiṣẹ Ọlọrun náà gbọdọ tọrọ aforiji lọwọ àwọn aṣáájú ẹsin Islam tabi ko fi ipinlẹ Sokoto silẹ jẹẹjẹ. Wọn láwọn ko le fara mọ bo ṣe fẹẹ fi ọrọ ẹnu ẹ da wahala silẹ laarin awọn Kristẹni atawọn Musulumi nipinlẹ náà.


Ọjọgbọn Maishanu sọ pe fún ìdí èyí, ojiṣẹ Ọlọrun náà gbọdọ tọrọ aforiji lọwọ àwọn aṣáájú ẹsin Islam tabi ko fi ipinlẹ Sokoto silẹ jẹẹjẹ. Wọn láwọn ko le fara mọ bo ṣe fẹẹ fi ọrọ ẹnu ẹ da wahala silẹ laarin awọn Kristẹni atawọn Musulumi nipinlẹ náà.


Dokita ogun lo tun lugbadi arun Korona laarin ọsẹ meji ni Kwara

[contact-form][contact-field label=”Name” type=”name” required=”true” /][contact-field label=”Email” type=”email” required=”true” /][contact-field label=”Website” type=”url” /][contact-field label=”Message” type=”textarea” /][/contact-form] Stephen Ajagbe, Ilọrin Aarẹ ẹgbẹ awọn Dokita, iyẹn Association of Resident Doctors (ARD), ẹka ilewosan ẹkọṣẹ fasiti Ilọrin, UITH, Dokita Badmus Habeeb, ni o kere tan, awọn dokita ogun lo tun lugbadi arun Korona laarin ọsẹ meji si mẹta lara awọn ọmọ ẹgbẹ awọn. O sọrọ naa l’Ọjọruu, Wẹside, ọsẹ yii, lasiko to ba awọn oniroyin sọrọ niluu Ilọrin. Dokita Badmus ni ohun to n fa iru iṣẹlẹ bẹẹ ni pe iwọnba awọn ohun eelo to wa nilẹ lawọn dokita naa lo lati koju arun naa. O ni asiko yii ko dara rara fun awọn, mọlẹbi awọn atawọn alarun Korona tawọn n tọju nitori ohun toju awọn ri lẹnu iṣẹ naa. Dokita naa ni bi wọn ṣe gbe abẹrẹ jade lati koju arun naa ti mu ọkan awọn balẹ diẹ, awọn si nireti pe alaafia yoo wa fun gbogbo awọn to ti ko arun naa. O ni ko daju pe orilẹ-ede Naijiria yoo ri abẹrẹ Covid-19 ra lasiko, nitori bijọba ko ṣe pese ọna to rọrun, paapaa nipa ti owo, lati ra a ni kiakia.


O ni asiko yii ko dara rara fun awọn, mọlẹbi awọn atawọn alarun Korona tawọn n tọju nitori ohun toju awọn ri lẹnu iṣẹ naa. Dokita naa ni bi wọn ṣe gbe abẹrẹ jade lati koju arun naa ti mu ọkan awọn balẹ diẹ, awọn si nireti pe alaafia yoo wa fun gbogbo awọn to ti ko arun naa. O ni ko daju pe orilẹ-ede Naijiria yoo ri abẹrẹ Covid-19 ra lasiko, nitori bijọba ko ṣe pese ọna to rọrun, paapaa nipa ti owo, lati ra a ni kiakia. O ṣalaye pe iwadii ti fi han pe abẹrẹ Covid-19 naa n ṣiṣẹ daadaa, ko si si idi kankan ti ko fi yẹ ki araalu tẹle ilana to tọ lori gbigbe ogun ti arun naa. O gba ijọba nimọran lati pese awọn ohun tawọn oṣiṣẹ ilera kaakiri orilẹ-ede Naijiria nilo ati sisan ẹtọ wọn lasiko.


O ṣalaye pe iwadii ti fi han pe abẹrẹ Covid-19 naa n ṣiṣẹ daadaa, ko si si idi kankan ti ko fi yẹ ki araalu tẹle ilana to tọ lori gbigbe ogun ti arun naa. O gba ijọba nimọran lati pese awọn ohun tawọn oṣiṣẹ ilera kaakiri orilẹ-ede Naijiria nilo ati sisan ẹtọ wọn lasiko.


Ọjọ keji ti wọn ti n wa Dele, oku ẹ ni wọn ri l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Inu ọfọ ati ibanujẹ nla ni awọn mọlẹbi ati ọrẹ ọmọkunrin ẹni ọdun mejidinlọgbọn kan, Dele Bandele wa bayii, latari bi ireti wọn lati ri Dele ti wọn kọkọ ro pe o sọnu ni, ṣe ja si pabo, oku ọmọkunrin naa ni wọn pada ri. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, nnkan bii aago mọkanla owurọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni wọn ti n wa oloogbe ọhun, tori o ti to bii wakati mẹrin ti wọn ti ri i kẹyin nigba yẹn. Adugbo Ọmọle Phase 2, lọmọkunrin naa n gbe, owurọ ọjọ Iṣẹgun ni wọn lo loun n lọ si Isalẹ Eko, iwadii si fihan pe itosi afara Third Mainland Bridge lawọn kan ti kofiri ẹ kẹyin, eyi lo mu ki wọn kede pe o ti sọnu. Ọrẹ rẹ kan to porukọ ara ẹ ni Sunkanmi ba akọroyin wa sọrọ lori aago, o ni gbogbo ọsan ọjọ Iṣẹgun naa titi tilẹ fi ṣu lawọn fi wa Dele, ṣugbọn ti ko sẹni to jọ ọ, bẹẹ lawọn sọ fun ileeṣẹ ọlọpaa. Bilẹ ọjọ keji, Wẹsidee, ṣe mọ lawọn tun ti ko sẹnu ẹ. Sunkanmi ni afi bo ṣe di nnkan bii aago kan ọsan ti iroyin gbode pe wọn ti ri oku ẹ, wọn ni afaimọ ko ma jẹ pe niṣe lo pa ara ẹ. Idi ni pe ọrọ to kọ kẹyin sori ikanni ayelujara ẹ ni pe aye ti su oun, ọdun keje ree toun ti n ni ẹdun ọkan loriṣiiriṣii, ti gbogbo ẹ si ti toju su oun, o laye oun ko wu oun mọ, oun o si fẹran ara oun mọ, bo tilẹ jẹ pe oun mọ pe awọn eeyan kan fẹran oun. O loun mọ pe iku oun maa ja wọn kulẹ, ki wọn jọọ, foriji oun, ki wọn si gbadura foun, oun n lọ.


Ọrẹ rẹ kan to porukọ ara ẹ ni Sunkanmi ba akọroyin wa sọrọ lori aago, o ni gbogbo ọsan ọjọ Iṣẹgun naa titi tilẹ fi ṣu lawọn fi wa Dele, ṣugbọn ti ko sẹni to jọ ọ, bẹẹ lawọn sọ fun ileeṣẹ ọlọpaa. Bilẹ ọjọ keji, Wẹsidee, ṣe mọ lawọn tun ti ko sẹnu ẹ. Sunkanmi ni afi bo ṣe di nnkan bii aago kan ọsan ti iroyin gbode pe wọn ti ri oku ẹ, wọn ni afaimọ ko ma jẹ pe niṣe lo pa ara ẹ. Idi ni pe ọrọ to kọ kẹyin sori ikanni ayelujara ẹ ni pe aye ti su oun, ọdun keje ree toun ti n ni ẹdun ọkan loriṣiiriṣii, ti gbogbo ẹ si ti toju su oun, o laye oun ko wu oun mọ, oun o si fẹran ara oun mọ, bo tilẹ jẹ pe oun mọ pe awọn eeyan kan fẹran oun. O loun mọ pe iku oun maa ja wọn kulẹ, ki wọn jọọ, foriji oun, ki wọn si gbadura foun, oun n lọ. Ninu ọrọ to fi kadii akọsilẹ naa, Oloogbe Dele ni: “Mi o le kọ lẹta si mama mi nipa ohun ti mọ fẹẹ ṣe yii, mi o to bẹẹ, iyẹn lẹ maa fi mọ bi mo ṣe nifẹẹ iya mi to. Ni ti baba mi, mo gbadura pe k’Ọlọrun dariji wọn, mi o ni i sọ ju bẹẹ lọ. Gẹgẹ bi mo ṣe maa n sọ, ile aye da bii ẹni n ṣe pati ni, bi pati naa ko ba dun mọ, keeyan fopin si i lo daa.” A sapa lati ba Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọrọ nipa iṣẹlẹ yii, ṣugbọn ko ti i dahun ipe wa titi ta a fi ko iroyin yii jọ.


Ninu ọrọ to fi kadii akọsilẹ naa, Oloogbe Dele ni: “Mi o le kọ lẹta si mama mi nipa ohun ti mọ fẹẹ ṣe yii, mi o to bẹẹ, iyẹn lẹ maa fi mọ bi mo ṣe nifẹẹ iya mi to. Ni ti baba mi, mo gbadura pe k’Ọlọrun dariji wọn, mi o ni i sọ ju bẹẹ lọ. Gẹgẹ bi mo ṣe maa n sọ, ile aye da bii ẹni n ṣe pati ni, bi pati naa ko ba dun mọ, keeyan fopin si i lo daa.” A sapa lati ba Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa sọrọ nipa iṣẹlẹ yii, ṣugbọn ko ti i dahun ipe wa titi ta a fi ko iroyin yii jọ.


Christianah to gba ẹru ole l’Ekiti ti dero kootu

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Obinrin ẹni ọdun mẹtalelogun kan, Christianah Afuyẹ, ti dero kootu ilu Ado-Ekiti lori ẹsun gbigba ẹru ti wọn ji lagọọ ọlọpaa niluu Ikẹrẹ-Ekiti. Alaye ti Inspẹkitọ Oriyọmi Akinwale ṣe ni pe loṣu kọkanla, ọdun to kọja, lobinrin naa gba tẹlifiṣan LG kan lọwọ Toyin Ọlaoye, eyi to jẹ ọkan lara awọn ẹru tawọn janduku ko nigba ti wọn kọ lu teṣan ọlọpaa to wa ni Anaye, n’Ikẹrẹ-Ekiti. Ẹṣẹ yii lo ni o ta ko ofin iwa ọdaran Ekiti, bẹẹ lo beere fun aaye lati ṣagbeyẹwo ọran naa daadaa kawọn ẹlẹrii le wa si kootu. Christianah ni oun ko jẹbi nigba tọrọ kan an, bẹẹ ni Amofin Gbenga Ariyibi bẹbẹ fun beeli ẹ. Lẹyin agbeyẹwo iwe ẹsun naa, Majisreeti-agba Lanre Owolẹṣọ fun olujẹjọ ni beeli ẹgbẹrun marundinlọgọrin naira (N75,000) ati oniduuro meji. O ni ọkan ninu wọn gbọdọ jẹ oṣiṣẹ ijọba onipele kẹẹẹdogun soke to ni iwe owo-ori ọdun mẹta. Ọjọ kẹrindinlogun, oṣu to n bọ, nigbẹjọ yoo tun waye.


Sunday ati Williams ti wọn mu fun ẹsun ole jija n’Ileefẹ sọ pe loootọ lawọn jẹbi

Florence Babaṣọla Daniel Sunday, ẹni ogoji ọdun, ati ThankGod William, ẹni ọgbọn ọdun, ni wọn ti fara han niwaju adajọ ile-ẹjọ Majisreeti ilu Ileefẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lori ẹsun ole-jija. Nigba ti awọn mejeeji ti sọ pe awọn jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn ni Adajọ A. I. Oyebadejọ ti dajọ pe ki wọn lọọ fi ẹwọn oṣu kan jura pẹlu iṣẹ aṣekara tabi ki wọn san ẹgbẹrun marun-un gẹgẹ bii owo itanran. Ọjọ kẹsan-an, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, ni awọn ọlọpaa ka koko (cocoa beans) ti owo rẹ to ẹgbẹrun mẹwaa naira mọ awọn olujẹjọ mejeeji lọwọ lagbegbe Ita-Osa, ni Ondo Road, niluu Ileefẹ, lai le ṣalaye ibi ti wọn ti ri Ṣaaju ni Inspẹkitọ Abdullahi Emmanuel ti ṣalaye fun kootu pe ẹsun igbimọ-pọ huwa buburu ati ole jija ti wọn fi kan awọn olujẹjọ nijiya labẹ abala ojilenirinwo o din mẹwaa (430) ati okoolelẹẹẹdẹgbẹta o din mẹrin (516) ofin iwa ọdaran ti ọdun 2002 tipinlẹ Ọṣun n lo. Nigba ti wọn ka ẹsun mejeeji si wọn leti, wọn sọ pe awọn jẹbi. Bẹẹ ni agbẹjọro wọn, Okoh Wonder, bẹ ile-ẹjọ lati ṣiju aanu wo wọn. Ninu idajọ Oyebadejọ, o ni loootọ lawọn mejeeji ti kabaamọ iwa ti wọn hu, ṣugbọn iyẹn ko sọ pe ki wọn ma jiya ẹṣẹ wọn lati le jẹ ẹkọ fun awọn ọdọ ẹgbẹ wọn, nitori naa lo ṣe ju wọn sẹwọn oṣu kan pẹlu anfaani owo itanran ẹgbẹrun marun-un naira.


Toye Ajagun, gbajumọ olorin Juju kọlu Wasiu Ayinde, o loun atawọn kan ni wọn sọ orin fuji didakuda

Aderounmu Kazeem Pẹlu bi orin fuji ti ṣe da loni-in, gbajumọ olorin juju, Uncle Toye Ajagun, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Magbe Magbe, ti sọ pe Wasiu Ayinde atawọn olorin bii tiẹ ti wọn n kọ fuji ni wọn sọ orin ọhun di idakuda loni-in. Lori eto “Iwe Iroyin Parrot lori redio” ti wọn ṣe ni Oluyọle FM, nIbadan, ti Alagba Yinka Agboọla si dari rẹ ni gbajumọ olorin juju yii ti sọrọ ọhun laipẹ yii. O ni, “Loni-in, gbogbo awọn nnkan ti wọn ko fi bẹrẹ orin fuji pata lawọn Wasiu Ayinde ti ko wọnu ẹ. Bẹẹ lo sọ pe o ni bi Dokita Sikiru Ayinde Barrister ti ṣe bẹrẹ orin ọhun to fi di ohun ti gbogbo aye tẹwọ gba bayii. Ko si ohun to n jẹ gita ninu orin fuji tẹlẹ atawọn nnkan mi-in ti wọn ti jo mọ ọn, bẹẹ lo ti mu un yatọ si ogidi orin fuji gẹgẹ bii ẹni to da a silẹ ṣe n kọ ọ nigba naa lọhun-un.” Ajagun sọ pe gbogbo ohun ti wọn n ko wọnu orin fuji yii jẹ ko yatọ patapata si bo ti ṣe wa nipilẹ, bẹẹ ki i ṣe pe o mu ohun ọtun ba a bikoṣe pe o din in ku ni ti a ba n sọ nipa bi Oloogbe Sikiru Ayinde Barrister ti ṣe gbe e kalẹ nigba yẹn lọhun-un. Nigba to n sọ nípa ipò orin Juju loni in yii, Toye Ajagun fi da awọn eeyan loju pe ipo iwaju ni orin ọ̀hún ṣi wa, bẹẹ ni ifẹ tawọn eeyan ni si i ko dinku nigba kankan nitori ti orin naa ko sọ ipilẹ to ti ni lati ibẹrẹ nu. Bakan naa lo fidi ẹ mulẹ wi pe ko si orin kan to le le e wọle, paapaa bi awọn eeyan ti ṣe n sọ pe orin fuji gan-an ni ko jẹ ki awọn eeyan fẹẹ maa gbọ orin juju mọ.


Ko si ohun to n jẹ gita ninu orin fuji tẹlẹ atawọn nnkan mi-in ti wọn ti jo mọ ọn, bẹẹ lo ti mu un yatọ si ogidi orin fuji gẹgẹ bii ẹni to da a silẹ ṣe n kọ ọ nigba naa lọhun-un.” Ajagun sọ pe gbogbo ohun ti wọn n ko wọnu orin fuji yii jẹ ko yatọ patapata si bo ti ṣe wa nipilẹ, bẹẹ ki i ṣe pe o mu ohun ọtun ba a bikoṣe pe o din in ku ni ti a ba n sọ nipa bi Oloogbe Sikiru Ayinde Barrister ti ṣe gbe e kalẹ nigba yẹn lọhun-un. Nigba to n sọ nípa ipò orin Juju loni in yii, Toye Ajagun fi da awọn eeyan loju pe ipo iwaju ni orin ọ̀hún ṣi wa, bẹẹ ni ifẹ tawọn eeyan ni si i ko dinku nigba kankan nitori ti orin naa ko sọ ipilẹ to ti ni lati ibẹrẹ nu. Bakan naa lo fidi ẹ mulẹ wi pe ko si orin kan to le le e wọle, paapaa bi awọn eeyan ti ṣe n sọ pe orin fuji gan-an ni ko jẹ ki awọn eeyan fẹẹ maa gbọ orin juju mọ. Ajagun sọ pe, “Wasiu Ayinde Marshall gan-an mọ pe ipo iwaju ni orin Juju wa ni Naijiria, oun naa si mọ daadaa pe orin naa ko ku rara, bẹẹ lo maa n bọwọ fawọn to mọ laṣaaju nidii orin yii. Mo ranti daadaa ninu rẹkọọdu kan to ṣe laipẹ yii ninu eyi to ti forin ṣapọnle mi, bẹẹ lo forin gbe oriyin fun King Sunny Ade, Idowu Animaṣhaun, Ebenezer Obey atawọn eeyan wa yooku”. Ṣiwaju si i, ọkunrin olorin ọmọbibi ilu Ẹgba yii sọ pe orin oun yatọ pupọ, ohun ti oun si maa n forin kọ julọ ni bi alaafia yoo ṣe wa laarin awọn ẹlẹgbẹ oun atawọn ololufẹ oun ti wọn n gbọ orin naa.


Ajagun sọ pe, “Wasiu Ayinde Marshall gan-an mọ pe ipo iwaju ni orin Juju wa ni Naijiria, oun naa si mọ daadaa pe orin naa ko ku rara, bẹẹ lo maa n bọwọ fawọn to mọ laṣaaju nidii orin yii. Mo ranti daadaa ninu rẹkọọdu kan to ṣe laipẹ yii ninu eyi to ti forin ṣapọnle mi, bẹẹ lo forin gbe oriyin fun King Sunny Ade, Idowu Animaṣhaun, Ebenezer Obey atawọn eeyan wa yooku”. Ṣiwaju si i, ọkunrin olorin ọmọbibi ilu Ẹgba yii sọ pe orin oun yatọ pupọ, ohun ti oun si maa n forin kọ julọ ni bi alaafia yoo ṣe wa laarin awọn ẹlẹgbẹ oun atawọn ololufẹ oun ti wọn n gbọ orin naa. Tẹ o ba gbagbe, lọdun 1976 ni ọkunrin yii gbe rẹkọọdu kan jade, eyi to sọ pe alaafia loun fi wa saarin awọn gbajumọ olorin nla meji kan, Admiral Dele Abiọdun ati Emperor Pick Peter ti wọn n ba ara won ja nigba naa. Nigba to n sọ nipa bo ṣe di gbajumọ olorin Juju, Toye Ajagun sọ pe, “Idowu Animashaun to ti di Pasitọ niluu Ibadan bayii ko ṣai ni ipa nla to ko ninu bi mo ṣe di olorin loni-in. Gita to máa n gbe kọrun nigba yẹn lo wọ mi loju, bi mo ṣe lọọ ba a niyẹn ti mo sọ fun un wi pe o wu mi ki maa kọrin.


Tẹ o ba gbagbe, lọdun 1976 ni ọkunrin yii gbe rẹkọọdu kan jade, eyi to sọ pe alaafia loun fi wa saarin awọn gbajumọ olorin nla meji kan, Admiral Dele Abiọdun ati Emperor Pick Peter ti wọn n ba ara won ja nigba naa. Nigba to n sọ nipa bo ṣe di gbajumọ olorin Juju, Toye Ajagun sọ pe, “Idowu Animashaun to ti di Pasitọ niluu Ibadan bayii ko ṣai ni ipa nla to ko ninu bi mo ṣe di olorin loni-in. Gita to máa n gbe kọrun nigba yẹn lo wọ mi loju, bi mo ṣe lọọ ba a niyẹn ti mo sọ fun un wi pe o wu mi ki maa kọrin. Agbegbe kan ti wọn n pe ni Ogunmokun ni Muṣin, l’Ekoo, lo mu mi lọ, nibẹ ni wọn ti maa n ṣe igbaradi orin ti wọn ba fẹẹ kọ. Ibẹ yẹn naa ni mo ti bẹrẹ si lu ilu konga, ki oloju si too ṣẹ ẹ, wọn ti kọ mi lawọn oriṣiriiṣi nnkan ti emi naa fi di agba ọjẹ ninu olorin loni-in.” O mu ẹnu ba ọrọ Yinka Ayefẹlẹ paapaa, o ni olorin kan to gbiyanju lati ni ipa rere ni, bẹẹ lo fidi ẹ mulẹ wi pe ọkan lara awọn ̀ọmọ to gba abẹ oun kọja to wulo fun oun titi di ọla ni Ayefẹlẹ n ṣe. O ni,“Mo ranti daadaa nigba yẹn ti Yinka Ayefẹlẹ wa lọdọ mi, eeyan kan tẹẹrẹ bayii ni, niṣe lẹru maa n ba mi ti oun naa ba n ko awọn irinṣẹ nla nla ti a n lo.


Agbegbe kan ti wọn n pe ni Ogunmokun ni Muṣin, l’Ekoo, lo mu mi lọ, nibẹ ni wọn ti maa n ṣe igbaradi orin ti wọn ba fẹẹ kọ. Ibẹ yẹn naa ni mo ti bẹrẹ si lu ilu konga, ki oloju si too ṣẹ ẹ, wọn ti kọ mi lawọn oriṣiriiṣi nnkan ti emi naa fi di agba ọjẹ ninu olorin loni-in.” O mu ẹnu ba ọrọ Yinka Ayefẹlẹ paapaa, o ni olorin kan to gbiyanju lati ni ipa rere ni, bẹẹ lo fidi ẹ mulẹ wi pe ọkan lara awọn ̀ọmọ to gba abẹ oun kọja to wulo fun oun titi di ọla ni Ayefẹlẹ n ṣe. O ni,“Mo ranti daadaa nigba yẹn ti Yinka Ayefẹlẹ wa lọdọ mi, eeyan kan tẹẹrẹ bayii ni, niṣe lẹru maa n ba mi ti oun naa ba n ko awọn irinṣẹ nla nla ti a n lo. Mi o ki i fẹ ko sunmọ ibẹ rara. Mi o mọ pe o le pada waa sanra bayii, ju gbogbo ẹ lọ ọpẹ ni fun Ọlọrun ọba.” Gbajumọ olorin yii ti sọ pe ohun kan to maa n ba oun lọkan jẹ ju ni ki oun pẹ de ode ere. O ni tiru ẹ ba tiẹ ṣẹlẹ, gbogbo ọna lawọn maa n gba lati fi ṣere fawọn to ba pe awọn lode lọna to yatọ lati le mu inu wọn dun daadaa.


Mi o ki i fẹ ko sunmọ ibẹ rara. Mi o mọ pe o le pada waa sanra bayii, ju gbogbo ẹ lọ ọpẹ ni fun Ọlọrun ọba.” Gbajumọ olorin yii ti sọ pe ohun kan to maa n ba oun lọkan jẹ ju ni ki oun pẹ de ode ere. O ni tiru ẹ ba tiẹ ṣẹlẹ, gbogbo ọna lawọn maa n gba lati fi ṣere fawọn to ba pe awọn lode lọna to yatọ lati le mu inu wọn dun daadaa. O ni, “Ṣe ẹ mọ pe, oriṣiriiṣi nnkan lo le fa idiwọ, ninu ẹ ni mọto wa, o le bajẹ loju ọna, ti eyi ba si waye, o ti di dandan ki a ṣere yẹn fawọn to pe wa lọna ti wọn a fi gbadun wa daadaa.” Bakan naa lo sọ pe ọdun 1976 jẹ ọdun kan ti oun ko ni i gbagbe laelae nitori ọdun yẹn loun kọrin ra mọto akọkọ.” Lakootan, Toye Ajagun ke si awọn olorin atawọn ọdọ lati tẹpa mọṣẹ, ki wọn si yẹra fun afẹ-aye to le ko ba ọjọ ọla wọn. O tiẹ ṣeleri fawọn ololufẹẹ pe oun tun n gbe awo orin nla kan bọ laipẹ yii, ti wọn yoo gbadun gidigidi.


O ni, “Ṣe ẹ mọ pe, oriṣiriiṣi nnkan lo le fa idiwọ, ninu ẹ ni mọto wa, o le bajẹ loju ọna, ti eyi ba si waye, o ti di dandan ki a ṣere yẹn fawọn to pe wa lọna ti wọn a fi gbadun wa daadaa.” Bakan naa lo sọ pe ọdun 1976 jẹ ọdun kan ti oun ko ni i gbagbe laelae nitori ọdun yẹn loun kọrin ra mọto akọkọ.” Lakootan, Toye Ajagun ke si awọn olorin atawọn ọdọ lati tẹpa mọṣẹ, ki wọn si yẹra fun afẹ-aye to le ko ba ọjọ ọla wọn. O tiẹ ṣeleri fawọn ololufẹẹ pe oun tun n gbe awo orin nla kan bọ laipẹ yii, ti wọn yoo gbadun gidigidi.


Gomina Eko tẹlẹ jade laye

Ajagun-fẹyinti Ọgagun ori-omi Ndubisi Kanu, to ti figba kan jẹ gomina ipinlẹ Eko ati Imo laye ijọba ologun, ti dagbere faye lẹni ọdun mẹtadinlọgọrin. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, wọn lo ti ṣe diẹ ti baba naa ti n ṣaarẹ, to si ti n gba itọju labẹle bo ti lẹ jẹ pe ko si aridaju aisan to n ṣe e. Ọjọ mẹta sẹyin laisan naa legba kan si i, ti wọn si gbe e lọ sọsibitu kan ni Victoria Island, ibẹ lo dakẹ si laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee. Ọjọ kẹta, oṣu kejila, ọdun 1943, o si gboye jade nileewe ẹkọṣẹ ologun ti Sandhurst Military Institutu lorileede United Kingdom. Pataki kan ni Admiral Kanu jẹ ninu igbimọ to dari ẹgbẹ NADECO, ẹgbẹ naa si ja fitafita lati ri i pe ijọba Ọgagun Sani Abacha gbejọba fun Oloye Mọshood Kaṣimawo Abiọla, ti wọn gbagbọ poun lo jawe olubori ninu eto idibo sipo aarẹ lọjọ kejila, oṣu kẹfa, ọdun 1993. Lọdun 1975, oun nikan ṣoṣo ni ẹya Ibo ti wọn yan sinu igbimọ iṣakoso ologun nigba iṣejọba Ọgagun Muhammed Muritala. Ọdun 1976, labẹ ijọba Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni wọn yan an sipo gomina ipinlẹ Imo, wọn si tun yan an sipo gomina ipinlẹ Eko lọdun 1976 titi di oṣu keje, ọdun 1977.


Nitori agidi, ọkọ kọ Basira silẹ n’Ibadan, o loun ko ṣe mọ

Oloye Ademọla Ọdunade, ẹni ti ṣe Aarẹ kootu k’ọkọ-k’ọkọ to wa ni Mapo, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, ti tu igbeyawo ọdun mẹrinlelogun kan lori wahala buruku tawọn lọkọ-laya n ba ara wọn fa ka. Ọlalekan Ṣoẹtan ati iyawo ẹ, Basirat, ni wọn jọ wọra wọn lọ siwaju adajọ ọhun, nibi ti ọkọ ti fẹsun kan iyawo ẹ pe alagidi ni. O ni ki i gbọnran, bẹẹ lawọn obi ẹ paapaa fara mọ gbogbo iwa ti obinrin naa hu si oun lọọdẹ, ati pe ẹnu oun ko ka a mọ rara. Ọkunrin oniṣowo yii ti waa bẹ Aarẹ ile-ẹjọ naa ko tu awọn ka, ki kaluku maa ba tiẹ lọ. Ni bayii, Oloye Ademọla Ọdunade ti ni ki awọn ọmọ meji to dagba ju ninu awọn ọmọ ti tọkọ-taya yii bi funra wọn maa ba baba wọn, Ṣoẹtan gbe, nigba ti eyi to kere ju laarin wọn gbọdọ maa gbe lọdọ Basirat, iyẹn iya wọn. O ni ki alaafia le jọba laarin awọn mejeeji loun ṣe gbe idajọ ọhun kalẹ, ati pe ohun to foju han ni pe ko si ifẹ ati irẹpọ gidi mọ laarin wọn.


Ọkunrin oniṣowo yii ti waa bẹ Aarẹ ile-ẹjọ naa ko tu awọn ka, ki kaluku maa ba tiẹ lọ. Ni bayii, Oloye Ademọla Ọdunade ti ni ki awọn ọmọ meji to dagba ju ninu awọn ọmọ ti tọkọ-taya yii bi funra wọn maa ba baba wọn, Ṣoẹtan gbe, nigba ti eyi to kere ju laarin wọn gbọdọ maa gbe lọdọ Basirat, iyẹn iya wọn. O ni ki alaafia le jọba laarin awọn mejeeji loun ṣe gbe idajọ ọhun kalẹ, ati pe ohun to foju han ni pe ko si ifẹ ati irẹpọ gidi mọ laarin wọn. Bakan naa lo ti paṣẹ fun ọkunrin yii lati maa fun iyawo ẹ ni ẹgbẹrun marun-un naira (N5000) gẹgẹ bii owo ounjẹ fun itọju ọmọ. Ninu ọrọ Basira lo ti bẹ adajọ ko fun oun lanfaani lati ko awọn ọmọ oun sọdọ nitori igbeyawo ọhun ti su oun naa paapaa, ati pe ọkunrin kan ti ko nilaari rara, ti ki i ṣe ojuṣe ẹ deede ni Ọlalekan n ṣe.


Bakan naa lo ti paṣẹ fun ọkunrin yii lati maa fun iyawo ẹ ni ẹgbẹrun marun-un naira (N5000) gẹgẹ bii owo ounjẹ fun itọju ọmọ. Ninu ọrọ Basira lo ti bẹ adajọ ko fun oun lanfaani lati ko awọn ọmọ oun sọdọ nitori igbeyawo ọhun ti su oun naa paapaa, ati pe ọkunrin kan ti ko nilaari rara, ti ki i ṣe ojuṣe ẹ deede ni Ọlalekan n ṣe.


Tirela tẹ tọkọ-tiyawo pa loju ọna Ṣagamu-Ogijo

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ni nnkan bii aago mẹjọ ku ogun iṣẹju, aarọ ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kejila, oṣu kin-in-ni, ọdun 2020 yii, ni iku ojiji pa tọkọ-taya kan loju ọna Ṣagamu-Ogijo, nipinlẹ Ogun. Ọlọkada to gbe wọn lo fi tiẹ ko ba wọn nigba to fẹẹ ya ọkọ Camry kan silẹ, bo ṣe takiti, ti tirela to n bọ lẹyin tẹ wọn pa niyẹn. Nigba to n ṣalaye bi ijamba naa ṣe ṣẹlẹ gan-an, Alukoro TRACE, Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, sọ pe Ogijo ni ọlọkada to da wahala silẹ naa ti n bọ, Ṣagamu lo si n lọ. O ni mọto bii mẹta ni ọkada ti ko ni nọmba naa ti ya silẹ, nibi to ti n sare buruku loju popo. Igba to fẹẹ ya mọto ayọkẹlẹ Camry ti nọmba ẹ jẹ FKY 733GF silẹ lo lọọ kọ lu mọto naa lẹyin, bii igba ti ẹyin fori sọ apata lo ri, nitori niṣe lọkada ṣubu yakata si titi, ti awọn tọkọ-tiyawo to gbe naa ṣubu pẹlu, ki wọn too dide ni tirela to n bọ lẹyin, ti nọmba ẹ jẹ AGL 505 WX ti ba wọn nibẹ, to si tẹ wọn pa. Ọlọkada yii ko ku ni tiẹ, o kan ṣeṣe ni. Akinbiyi sọ pe ile igbokuu-si to wa nileewosan Ọlabisi Ọnabanjọ, ni Ṣagamu, lawọn gbe oku awọn tọkọ-taya naa lọ.


O ni mọto bii mẹta ni ọkada ti ko ni nọmba naa ti ya silẹ, nibi to ti n sare buruku loju popo. Igba to fẹẹ ya mọto ayọkẹlẹ Camry ti nọmba ẹ jẹ FKY 733GF silẹ lo lọọ kọ lu mọto naa lẹyin, bii igba ti ẹyin fori sọ apata lo ri, nitori niṣe lọkada ṣubu yakata si titi, ti awọn tọkọ-tiyawo to gbe naa ṣubu pẹlu, ki wọn too dide ni tirela to n bọ lẹyin, ti nọmba ẹ jẹ AGL 505 WX ti ba wọn nibẹ, to si tẹ wọn pa. Ọlọkada yii ko ku ni tiẹ, o kan ṣeṣe ni. Akinbiyi sọ pe ile igbokuu-si to wa nileewosan Ọlabisi Ọnabanjọ, ni Ṣagamu, lawọn gbe oku awọn tọkọ-taya naa lọ. O ni ileewosan Idẹra lawọn gbe ọlọkada to ṣeṣe lọ.


O ni ileewosan Idẹra lawọn gbe ọlọkada to ṣeṣe lọ.