Adejọbi ni iwadii tawọn ṣe fi han pe awọn mejeeji yii ti jọ n gbe papọ bii tọkọ-taya lati nnkan bii ọdun mẹta sẹyin, bo tilẹ jẹ pe wọn o ti i ṣegbeyawo, ọrọ bi wọn ṣe maa ṣegbeyawo naa ni wọn lo dija silẹ, ko too dogun a n yọbẹ sira ẹni. Lọjọ tọrọ yii ṣẹlẹ, wọn ni ariyanjiyan nla kan waye laarin awọn mejeeji, Faith ni bawọn ṣe jọ n gbe latọdun yii lai ṣegbeyawo ti su oun, ko jẹ kawọn lọọ so yigi bo ṣe yẹ, ṣugbọn ọkunrin naa loun ko ti i ṣetan, ko fun oun laaye diẹ si i, ati pe oun loun maa pinnu igba to maa jẹ toun ba ti rẹdi (ready). Ọrọ yii ni wọn lo bi oloogbe naa ninu, lo ba sọ fọkọ ẹ pe to ba jẹ ohun to fẹẹ ṣe niyẹn, a jẹ pe ajọsẹ oun atiẹ maa dopin, oun o le duro mọ ni toun, tori naa kawọn pin gaari. Wọn lọkunrin naa ba loun maa gba ẹgbẹrun lọna irinwo naira, owo toun na fun un laipẹ yii lọwọ ẹ koun too le yọnda ẹ, lọrọ ba di pe awọn mejeeji n jagbe mọ ara wọn, tawọn alajọọgbele wọn si n gbọ ohun fatafata, ṣugbọn ko sẹni to ba wọn da si i. Wọn ni niṣe lafurasi ọdaran naa kọja si kiṣinni wọn, o fa ọbẹ yọ, o si gun ọmọbinrin naa pa. Ẹyin to gun un tan ni wọn lo palẹkun de, o jade bii ẹni fẹẹ lọọ mu nnkan nisalẹ, lo ba fere ge e, o si salọ rau. Ko pẹ lẹyin eyi lawọn eeyan gbọ bọmọbinrin naa ṣe n pọkaka iku, ni wọn ba yọju sibẹ, wọn ba a to ti rakoro de bakoni (balcony) ile naa, ẹjẹ si wa nilẹ rẹpẹtẹ, wọn tun ba aṣọ ti afurasi naa fi di i lẹnu pinpin, ni wọn ba tu aṣọ kuro, wọn si sare gbe e lọ sọsibitu boya wọn aa ṣi le doola ẹmi ẹ, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ, oloogbe naa ti dakẹ ki wọn too de’bẹ. Awọn aladuugbo ni wọn lọọ fọrọ ọhun to ileeṣẹ ọlọpaa leti ni teṣan Akinpẹlu, l’Oṣodi.


Ọlọpaa ṣi n wa ọkunrin to fibinu gun afẹsọna ẹ lọbẹ pa l’Oṣodi

Wọn lọkunrin naa ba loun maa gba ẹgbẹrun lọna irinwo naira, owo toun na fun un laipẹ yii lọwọ ẹ koun too le yọnda ẹ, lọrọ ba di pe awọn mejeeji n jagbe mọ ara wọn, tawọn alajọọgbele wọn si n gbọ ohun fatafata, ṣugbọn ko sẹni to ba wọn da si i. Wọn ni niṣe lafurasi ọdaran naa kọja si kiṣinni wọn, o fa ọbẹ yọ, o si gun ọmọbinrin naa pa. Ẹyin to gun un tan ni wọn lo palẹkun de, o jade bii ẹni fẹẹ lọọ mu nnkan nisalẹ, lo ba fere ge e, o si salọ rau. Ko pẹ lẹyin eyi lawọn eeyan gbọ bọmọbinrin naa ṣe n pọkaka iku, ni wọn ba yọju sibẹ, wọn ba a to ti rakoro de bakoni (balcony) ile naa, ẹjẹ si wa nilẹ rẹpẹtẹ, wọn tun ba aṣọ ti afurasi naa fi di i lẹnu pinpin, ni wọn ba tu aṣọ kuro, wọn si sare gbe e lọ sọsibitu boya wọn aa ṣi le doola ẹmi ẹ, ṣugbọn ẹpa ko boro mọ, oloogbe naa ti dakẹ ki wọn too de’bẹ. Awọn aladuugbo ni wọn lọọ fọrọ ọhun to ileeṣẹ ọlọpaa leti ni teṣan Akinpẹlu, l’Oṣodi. Adejọbi ni awọn ti gbe oku obinrin naa lọ fun ayẹwo, ikọ ọtẹlẹmuyẹ si ti bẹrẹ si i wa afurasi ọdaran naa kaakiri, o lawọn ko ti i ri, ṣugbọn o daju pe ẹgbẹrun saamu ẹ ko le sa mọ Ọlọrun lọwọ.


Adejọbi ni awọn ti gbe oku obinrin naa lọ fun ayẹwo, ikọ ọtẹlẹmuyẹ si ti bẹrẹ si i wa afurasi ọdaran naa kaakiri, o lawọn ko ti i ri, ṣugbọn o daju pe ẹgbẹrun saamu ẹ ko le sa mọ Ọlọrun lọwọ.


Wọn ji ọlọpaa gbe ni Aba Tuntun, n’Ijẹbu-Igbo, wọn tun ba mọto wọn jẹ

Jide Alabi Titi di asiko ti a n ko iroyin yii jọ ni ileeṣẹ ọlọpaa ṣi n wa ọlọpaa kan, Emmanuel Gene, ti awọn janduku kan ji gbe niluu Aba Tuntun, n’Ijẹbu-Igbo, ipinlẹ Ogun. Ṣaaju asiko yii ni baalẹ ilu naa ti kọwe ẹsun si ileeṣẹ ọlọpaa pe awọn kan ninu ilu naa ni awọn nnkan ija oloro lọwọ, eyi ti wọn fi n ṣiṣẹ ibi lagbegbe naa. ALAROYE gbọ pe ọlọpaa mẹẹẹdogun atawọn ẹṣọ fijilante bii marundinlogoji lawọn ọlọpaa ko lọ sinu ilu naa l’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii. Ọkan lara awọn eeyan ilu naa to ba awọn oniroyin sọrọ sọ pe ọpọlọpọ ibọn ni wọn ba lọwọ awọn janduku tọwọ ọlọpaa tẹ ọhun. Ibọn oyinbo mẹfa, ibọn ibilẹ mẹrindinlogun ati ọta ibọn bii mẹẹdogun. Wọn ni lojiji ni wahala bẹ silẹ niluu Aba Tuntun, lasiko ti awọn ọlọpaa n mura lati kuro ninu ilu naa lẹyin tọwọ ti tẹ awọn eeyan kan pẹlu ohun ija oloro lọwọ.


Ọkan lara awọn eeyan ilu naa to ba awọn oniroyin sọrọ sọ pe ọpọlọpọ ibọn ni wọn ba lọwọ awọn janduku tọwọ ọlọpaa tẹ ọhun. Ibọn oyinbo mẹfa, ibọn ibilẹ mẹrindinlogun ati ọta ibọn bii mẹẹdogun. Wọn ni lojiji ni wahala bẹ silẹ niluu Aba Tuntun, lasiko ti awọn ọlọpaa n mura lati kuro ninu ilu naa lẹyin tọwọ ti tẹ awọn eeyan kan pẹlu ohun ija oloro lọwọ. Awọn kan ninu ilu naa ni wọn sọ pe wọn kọ lu wọn, ti wọn bẹrẹ si i yinbọn, ninu eyi ti DPO, iyẹn ọga ọlọpaa to ko wọn wa atawọn ọlọpaa mi-in ti fara pa. Ninu iṣẹlẹ ọhun ni wọn ti ji ọlọpaa marun-un atawọn fijilante mẹta gbe, tawọn yooku si fẹsẹ fẹ ẹ. Ibọn AK-47, atawọn ohun ija mi-in bii afẹfẹ tajutaju ni wọn ri gba lọwọ awọn ọlọpaa ti wọn ji gbe yii. Ninu iwadii wa ni agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ti sọ pe lojuẹsẹ naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe ikọ ẹ dide lati lọọ gba awọn ọlọpaa ti wọn ji gbe ọhun silẹ, ninu eyi ti wọn ti ri mẹrin ninu wọn gba pada atawọn fijilante mẹta. O ni awọn ṣi n wa Kọnsitebu Emmanuel Gene, to wa laahamọ awọn ajinigbe ọhun.


Awọn kan ninu ilu naa ni wọn sọ pe wọn kọ lu wọn, ti wọn bẹrẹ si i yinbọn, ninu eyi ti DPO, iyẹn ọga ọlọpaa to ko wọn wa atawọn ọlọpaa mi-in ti fara pa. Ninu iṣẹlẹ ọhun ni wọn ti ji ọlọpaa marun-un atawọn fijilante mẹta gbe, tawọn yooku si fẹsẹ fẹ ẹ. Ibọn AK-47, atawọn ohun ija mi-in bii afẹfẹ tajutaju ni wọn ri gba lọwọ awọn ọlọpaa ti wọn ji gbe yii. Ninu iwadii wa ni agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ti sọ pe lojuẹsẹ naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe ikọ ẹ dide lati lọọ gba awọn ọlọpaa ti wọn ji gbe ọhun silẹ, ninu eyi ti wọn ti ri mẹrin ninu wọn gba pada atawọn fijilante mẹta. O ni awọn ṣi n wa Kọnsitebu Emmanuel Gene, to wa laahamọ awọn ajinigbe ọhun. Siwaju si i, a gbọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti tu awọn eeyan ti ọwọ tẹ lasiko laaṣigbo ọhun silẹ, bo tilẹ jẹ meji ninu mọto ọlọpaa ni awọn araalu ọhun bajẹ lasiko rogbodiyan ọhun. Abimbola Oyeyemi sọ pe afuarsi mẹta lo ti wa lọdọ awọn ọlọpaa bayii, nibi ti wọn ti n ran wọn lọwọ lori agbofinro ti awọn ṣi n wa.


Siwaju si i, a gbọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti tu awọn eeyan ti ọwọ tẹ lasiko laaṣigbo ọhun silẹ, bo tilẹ jẹ meji ninu mọto ọlọpaa ni awọn araalu ọhun bajẹ lasiko rogbodiyan ọhun. Abimbola Oyeyemi sọ pe afuarsi mẹta lo ti wa lọdọ awọn ọlọpaa bayii, nibi ti wọn ti n ran wọn lọwọ lori agbofinro ti awọn ṣi n wa.


Ọga ṣọja kilọ fawọn ọmọ ẹ: Ẹnikẹni o gbọdọ dabaa fifipa gbajọba ninu yin o

Faith Adebọla, Eko Olori awọn ṣọja ilẹ wa, Ọgagun Tukur Buratai, ti ṣekilọ to lagbara fawọn ọgagun to wa nileeṣẹ ologun, awọn jẹnẹra gbogbo, pe kẹnikẹni ma ṣe dabaa ati fipa gbajọba awa-ara-wa orileede yii. Nibi ayẹyẹ igbega ti wọn ṣe fawọn ọgagun tuntun mọkandinlogoji ti wọn ṣẹṣẹ bọ sipo Mejọ-jẹnẹra l’Abuja, lọjọ Ẹti, Furaidee, ni Buratai ti sọrọ ọhun, o ni ileeṣẹ ologun ilẹ wa ko ni i fara mọ ki ẹnikẹni fibọn da eto oṣelu to wa lode yii ru. Buratai ni awọn n gbọ finrin-finrin pe awọn oloṣelu kan ti n pa kubẹkubẹ lọọ ba awọn ọgagun nileeṣẹ ologun, ti wọn n fẹ lati fa oju wọn mọra, o ni kawọn ọgagun naa ṣọra o, tori toju-tiyẹ laparo ileeṣẹ ologun fi n riran lasiko yii, gbogbo bo ṣe n lọ lawọn n kiyesi. “Ijọba dẹmokiresi gbọdọ fẹsẹ rinlẹ ni. A o fẹ awọn to maa dabaru ẹ. Gbogbo ọdun tijọba ologun fi ṣakoso ko gbe wa debi kan, iyẹn naa si ti to. “Gbogbo oju lo n wo yin o. Ẹ ma ṣe wọle-wọde pẹlu awọn oloṣelu, ẹ ma sọ pe ẹ n wa ipo kan. Tẹ ẹ ba fẹ ipo, olori ologun ni kẹ ẹ ba sọ ọ. Ẹ ma ṣe ohunkohun to maa tapo si aala ileeṣẹ ologun tabi ofin ilẹ wa o,” Buratai lo ṣekilọ bẹẹ.


Oloye Harry Akande,  oloye Ibadan, jade laye

Oloye Ayọade Akande, ẹni ti ṣe Agba Oye ilu Ibadan ti jade laye lẹni ọdun mẹtadinlọgọrin (77). Ọjọ Abamẹta, Satide, ni ọkunrin olowo yii jade laye lẹyin aisan ranpẹ to ṣe e. Ninu atẹjade ti ọmọ ẹ ọkunrin, Olumide Akande, fi sita lo ti fidi ẹ mulẹ pe aisan ranpẹ lo ṣe baba naa to fi jade laye. O ni, “Oniṣowo nla ni Oloye Harry Akande nigba aye ẹ, bẹẹ lo laami laka kaakiri, ti iṣẹ ati okoowo ẹ si fi i han gẹgẹ bii ojulowo eeyan gidi lagbaaye. Ti a ba n sọ nipa ala rere to ni fun ọjọ iwaju Naijiria, ko lẹgbẹ, bẹẹ lo nifẹẹ si ilọsiwaju orilẹ-ede yii daadaa. Ireti wa ni pe gbogbo ohun daradara to gba lero yii yoo wa si imuṣe laipẹ ̀ọjọ.” Ọlumide fi kun ọrọ ẹ pe ojiji ni iroyin iku ẹ yii ba awọn mọlẹbi, ati pe niṣe lo ṣi n ṣe ọpọ bii ala.


Wọn ṣi n wa aṣọbode tawọn onifayawọ ji gbe nipinlẹ Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Lati Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ti awọn aṣọbọde atawọn onifayawọ ti kọju ija sira wọn nitosi abule Ọlọrunlere, lagbegbe Alapoti, nijọba ibilẹ Ado-Odo, nipinlẹ Ogun, ni wọn ti n wa aṣọbọde kan, Taiwo Ọdẹyẹmi, wọn ko si ti i ri i titi ta a fi pari iroyin yii. Ohun ti Alukoro Kọsitọọmu nipinlẹ Ogun, Hammed Bukoye Oloyede, ṣalaye ninu atẹjade to fi sita lọjọ keji iṣẹlẹ naa ti i ṣe ọjọ Ẹti, ọjọ kẹrin, oṣu kejila, ni pe lọjọ kẹta, oṣu yii, ni awọn oṣiṣẹ aṣọbọde pade ikọ onifayawọ to fẹẹ gbe irẹsi ilẹ okeere rẹpẹtẹ wọ agbegbe naa, wọn si n mura lati mu wọn. O ni bawọn onifayawọ ṣe ri eyi ni wọn bẹrẹ si i yinbọn mọ awọn aṣọbode, awọn kọsitọọmu yii naa si n da a pada fun wọn. Ṣugbọn pẹlu iranlọwọ awọn ọmọọta, ọwọ awọn onifayawọ ju tawọn kọsitọọmu lọ, niṣe ni awọn aṣọbode naa si yaa wa’bi kan fara pamọ si, ti wọn ranṣẹ pe awọn ṣọja atawọn eeyan wọn mi-in lati waa kun wọn lọwọ. O kan jẹ pe kawọn iyẹn too de lawọn onifayawọ atawọn ọmọọta ti gbajọba, bo ṣe di pe wọn ba mọto awọn aṣọbode naa jẹ niyẹn. Nigba tawọn aṣọbode yoo fi boju wọle ni wọn ri i pe aṣọbode to n jẹ Taiwo Ọdẹyẹmi ti dawati, wọn ko ri ọkunrin dẹrẹba to n wa wọn naa mọ laarin wọn.


Ṣugbọn pẹlu iranlọwọ awọn ọmọọta, ọwọ awọn onifayawọ ju tawọn kọsitọọmu lọ, niṣe ni awọn aṣọbode naa si yaa wa’bi kan fara pamọ si, ti wọn ranṣẹ pe awọn ṣọja atawọn eeyan wọn mi-in lati waa kun wọn lọwọ. O kan jẹ pe kawọn iyẹn too de lawọn onifayawọ atawọn ọmọọta ti gbajọba, bo ṣe di pe wọn ba mọto awọn aṣọbode naa jẹ niyẹn. Nigba tawọn aṣọbode yoo fi boju wọle ni wọn ri i pe aṣọbode to n jẹ Taiwo Ọdẹyẹmi ti dawati, wọn ko ri ọkunrin dẹrẹba to n wa wọn naa mọ laarin wọn. Ẹsẹkẹsẹ lo ti han sawọn aṣọbode naa pe ikọ onifayawọ to ba mọto awọn jẹ naa ni wọn gbe aṣọbode yii to fi dẹni ti wọn n wa. Ohun to ṣẹlẹ yii ko ni i da ikọ aṣọbode duro lati ma ṣiṣẹ wọn gẹgẹ bi wọn ṣe wi, wọn tilẹ ni yoo mu kawọn bẹrẹ si i fi ọwọ to tun le ju bẹẹ lọ mu awọn onifayawọ ni. Gbogbo ọna ni wọn n wa bayii lati ri aṣọbode to sọnu yii ri laaye, wọn si ni gbogbo ẹni to lọwọ ninu ikọlu ọtẹ yii yoo jẹ kisa iya bọwọ ofin ba to wọn.


Ẹsẹkẹsẹ lo ti han sawọn aṣọbode naa pe ikọ onifayawọ to ba mọto awọn jẹ naa ni wọn gbe aṣọbode yii to fi dẹni ti wọn n wa. Ohun to ṣẹlẹ yii ko ni i da ikọ aṣọbode duro lati ma ṣiṣẹ wọn gẹgẹ bi wọn ṣe wi, wọn tilẹ ni yoo mu kawọn bẹrẹ si i fi ọwọ to tun le ju bẹẹ lọ mu awọn onifayawọ ni. Gbogbo ọna ni wọn n wa bayii lati ri aṣọbode to sọnu yii ri laaye, wọn si ni gbogbo ẹni to lọwọ ninu ikọlu ọtẹ yii yoo jẹ kisa iya bọwọ ofin ba to wọn.


Awọn to pa Olufọn gbọdọ foju wina ofin – Komiṣanna Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kọmisanna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Bọlaji Amidu Salami, ti ni ijiya to tọ n bẹ fun gbogbo awọn ti iwadii ba fidi rẹ mulẹ pe wọn lọwọ ninu iku Onifọn tilu Ifọn, Ọba Israel Adeusi. Ọga ọlọpaa ọhun ṣeleri yii lasiko to ṣabẹwo ibanikẹdun si awọn ẹbi ọba naa niluu Ifọn lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja. O ni lati igba tiṣẹlẹ naa ti waye lawọn ti n sa gbogbo ipa to wa ni ikawọ awọn lori bi wọn yoo ṣe ṣawari awọn oniṣẹẹbi ọhun lọnakọna. O rọ awọn oloye, awọn araalu Ifọn, ati gbogbo olugbe ipinlẹ Ondo, ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu akitiyan awọn agbofinro lori gbigbogun ti ijinigbe, idigunjale ati awọn iwa ọdaran mi-in to n waye. Ọgbẹni Ṣalami tun bu ẹnu atẹ lu bawọn ọlọpaa kan ṣe kọ lati siṣẹ wọn bii iṣẹ latari rogbodiyan to suyọ ninu iwọde SARS to waye ninu oṣu kẹwaa, ọdun ta a wa yii, eyi to fun awọn ọdaran kan laaye ki wọn maa ṣe ohun to wu wọn. O ni asiko ti to fawọn oga ọlọpaa ẹkun ati tesan kọọkan lati gbaradi lati gbogun ti ọkan-o-jọkan ipenija eto aabo to n koju awọn eeyan ipinlẹ Ondo lasiko yii.


O rọ awọn oloye, awọn araalu Ifọn, ati gbogbo olugbe ipinlẹ Ondo, ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu akitiyan awọn agbofinro lori gbigbogun ti ijinigbe, idigunjale ati awọn iwa ọdaran mi-in to n waye. Ọgbẹni Ṣalami tun bu ẹnu atẹ lu bawọn ọlọpaa kan ṣe kọ lati siṣẹ wọn bii iṣẹ latari rogbodiyan to suyọ ninu iwọde SARS to waye ninu oṣu kẹwaa, ọdun ta a wa yii, eyi to fun awọn ọdaran kan laaye ki wọn maa ṣe ohun to wu wọn. O ni asiko ti to fawọn oga ọlọpaa ẹkun ati tesan kọọkan lati gbaradi lati gbogun ti ọkan-o-jọkan ipenija eto aabo to n koju awọn eeyan ipinlẹ Ondo lasiko yii. Awọn ọlọpaa ọhun lo ni wọn gbọdọ ri i daju pe eto aabo ẹmi ati dukia awọn araalu fẹsẹ mulẹ lagbegbe wọn lasiko opin ọdun ta a wa yii.


Awọn ọlọpaa ọhun lo ni wọn gbọdọ ri i daju pe eto aabo ẹmi ati dukia awọn araalu fẹsẹ mulẹ lagbegbe wọn lasiko opin ọdun ta a wa yii.


Ọlọpaa to pa Ọlaoye sotẹẹli l’Ado-Ekiti ti dero kootu

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Igbẹjọ ọlọpaa to yinbọn pa ọkunrin ẹni ọdun mọkanlelọgbọn kan, Abayọmi Ọlaoye, loṣu to kọja ti bẹrẹ nilẹ-ẹjọ Majisreeti agba to wa niluu Ado-Ekiti. Tizhe Goji, ẹni ọdun mejidinlogoji, ni wọn fẹsun kan pe o huwa naa lọjọ kọkanlelogun, oṣu to kọja, nile itura Queen’s Court, to wa loju ọna to lọ si Ikẹrẹ-Ekiti lati Ado-Ekiti. Awọn to mọ nipa iṣẹlẹ naa fẹsun kan Tizhe pe oun atawọn ti wọn tẹle ọga ọlọpaa kan wa si otẹẹli ọhun ni wọn jọ n dawọọ idunnu ti afurasi naa fi yinbọn pa oloogbe to jẹ akọṣẹmọṣẹ nipa ẹrọ ayaworan CCTV yii. ALAROYE gbọ pe bọọlu ni Ọlaoye atawọn mi-in n wo nileetura naa lalẹ ọjọ iṣẹlẹ ọhun ti ọlọpaa yii fi yinbọn lu oun ati ọkunrin kan to n jẹ Idris, ẹni tibọn ba lẹsẹ, to si n gba itọju lọwọ nileewosan di akoko yii. A gbọ pe nigba ti Tizhe atawọn ọlọpaa ẹgbẹ ẹ ri i pe awọn ti daran ni wọn sare gbe awọn tibọn ba lọ si leewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ekiti to wa ni Adebayọ, l’Ado-Ekiti, bẹẹ ni wọn fi mọto wọn silẹ sinu ọgba ọsibitu naa, wọn si sa lọ. Kaadi idanimọ Tizhe lo kọkọ ko ba a, nitori awọn eeyan ri i ninu mọto ti wọn gbe silẹ ọhun, ọjọ keji lọwọ awọn agbofinro si tẹ ẹ. Nigba ti Inspẹkitọ Caleb Leramo ka ẹsun ipaniyan si Tizhe lẹsẹ nile-ẹjọ lọsẹ to kọja, o ni o jẹbi labẹ ofin iwa ọdaran tijọba Ekiti ṣagbekalẹ lọdun 2012, oun si ti fi ẹda iwe ẹ sọwọ si ẹka to n gba ile-ẹjọ nimọran (DPP) fun igbesẹ to kan. Nitori bi ẹjọ naa ṣe ri, ko sẹni to beere ọrọ lọwọ olujẹjọ, ṣugbọn Amofin Ọla Abiọla to duro fun un rọ kootu naa lati sun igbẹjọ sọjọ ti ko pẹ rara.


ALAROYE gbọ pe bọọlu ni Ọlaoye atawọn mi-in n wo nileetura naa lalẹ ọjọ iṣẹlẹ ọhun ti ọlọpaa yii fi yinbọn lu oun ati ọkunrin kan to n jẹ Idris, ẹni tibọn ba lẹsẹ, to si n gba itọju lọwọ nileewosan di akoko yii. A gbọ pe nigba ti Tizhe atawọn ọlọpaa ẹgbẹ ẹ ri i pe awọn ti daran ni wọn sare gbe awọn tibọn ba lọ si leewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ekiti to wa ni Adebayọ, l’Ado-Ekiti, bẹẹ ni wọn fi mọto wọn silẹ sinu ọgba ọsibitu naa, wọn si sa lọ. Kaadi idanimọ Tizhe lo kọkọ ko ba a, nitori awọn eeyan ri i ninu mọto ti wọn gbe silẹ ọhun, ọjọ keji lọwọ awọn agbofinro si tẹ ẹ. Nigba ti Inspẹkitọ Caleb Leramo ka ẹsun ipaniyan si Tizhe lẹsẹ nile-ẹjọ lọsẹ to kọja, o ni o jẹbi labẹ ofin iwa ọdaran tijọba Ekiti ṣagbekalẹ lọdun 2012, oun si ti fi ẹda iwe ẹ sọwọ si ẹka to n gba ile-ẹjọ nimọran (DPP) fun igbesẹ to kan. Nitori bi ẹjọ naa ṣe ri, ko sẹni to beere ọrọ lọwọ olujẹjọ, ṣugbọn Amofin Ọla Abiọla to duro fun un rọ kootu naa lati sun igbẹjọ sọjọ ti ko pẹ rara. Nigba ti Majisreeti-agba Abdulhamid Lawal gbe ẹbẹ naa yẹwo, o sun igbẹjọ sọjọ kẹtadinlogun, oṣu yii, bẹẹ lo ni kootu naa yoo duro de imọran DPP.


Nigba ti Majisreeti-agba Abdulhamid Lawal gbe ẹbẹ naa yẹwo, o sun igbẹjọ sọjọ kẹtadinlogun, oṣu yii, bẹẹ lo ni kootu naa yoo duro de imọran DPP.


Lẹyin ti awọn onimọto din owo ọkọ ku l’Ekiti, ijọba rọ awọn ọlọja naa lati ṣe bẹẹ

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ijọba ipinlẹ Ekiti ti ṣeleri idẹra fun awọn araalu lori bi nnkan ṣe gbẹnu soke lẹka eto ọrọ-aje, paapaa lori ounjẹ ati igbokegbodo ọkọ nipinlẹ naa. Eyi waye lẹyin ti ẹgbẹ awọn awakọ din owo ọkọ ku latari arọwa tijọba pa fun wọn. Iwadii ALAROYE fi han pe owo tawọn awakọ n gba nipinlẹ Ekiti lo pọ ju nilẹ Yoruba, eyi si ti wa ki arun Koronafairọọsi too de, afi bi arun naa ṣe de tawọn awakọ tun gbe owo gọbọi le owo mọto lai ni idi pataki kan. Alaye tawọn eeyan naa gbe kalẹ nipasẹ Alaga ẹgbẹ awọn awakọ, Road Transport Employers’ Association of Nigeria (RTEAN), Rotimi Ọlanbiwọnninu, ni pe ijọba fi kun owo epo bẹntiroolu, owo gọbọi gun ẹya ara ọkọ, bẹẹ ni wahala Koronafairọọsi da nnkan nla silẹ fawọn onimọto. Lati bii ọsẹ meji sẹyin nijọba ti n gbe igbesẹ lati jẹ kawọn awakọ naa din owo ọkọ ku, eyi si so eeso rere lopin ọsẹ to kọja nigba tawọn ẹgbẹ naa para pọ, ti wọn si gba lati din owo ọkọ ku. Nibi ipade kan ti Ọnarebu Biọdun Ọmọlẹyẹ to jẹ Olori oṣiṣẹ fun Gomina Kayọde Fayẹmi ṣagbekalẹ nile ijọba lawọn awakọ ti sọ pe Ado-Ekiti si Akurẹ ti di ẹẹdẹgbẹrun naira (N900) lati ẹgbẹrun kan aabọ (1,500) to wa tẹlẹ, nigba ti Ado-Ekiti si Eko ti di ẹgbẹrun meji ati ẹẹdẹgbẹta naira (N2,500) lati ẹgbẹrun mẹta ati ẹẹdẹgbẹta naira (N3,500). Bakan naa ni Ado-Ekiti si Ibadan ti dinku si ẹgbẹrun kan bọ (N1,500) lati ẹgbẹrun meji ati ẹẹdẹgbẹta naira (N2,500), bẹẹ ni owo ọkọ si Onitsha ti di ẹgbẹrun mẹta ati ẹẹdẹgbẹta naira (N3,500) lati ẹgbẹrun marun-un ati igba naira (N5,200).


Lati bii ọsẹ meji sẹyin nijọba ti n gbe igbesẹ lati jẹ kawọn awakọ naa din owo ọkọ ku, eyi si so eeso rere lopin ọsẹ to kọja nigba tawọn ẹgbẹ naa para pọ, ti wọn si gba lati din owo ọkọ ku. Nibi ipade kan ti Ọnarebu Biọdun Ọmọlẹyẹ to jẹ Olori oṣiṣẹ fun Gomina Kayọde Fayẹmi ṣagbekalẹ nile ijọba lawọn awakọ ti sọ pe Ado-Ekiti si Akurẹ ti di ẹẹdẹgbẹrun naira (N900) lati ẹgbẹrun kan aabọ (1,500) to wa tẹlẹ, nigba ti Ado-Ekiti si Eko ti di ẹgbẹrun meji ati ẹẹdẹgbẹta naira (N2,500) lati ẹgbẹrun mẹta ati ẹẹdẹgbẹta naira (N3,500). Bakan naa ni Ado-Ekiti si Ibadan ti dinku si ẹgbẹrun kan bọ (N1,500) lati ẹgbẹrun meji ati ẹẹdẹgbẹta naira (N2,500), bẹẹ ni owo ọkọ si Onitsha ti di ẹgbẹrun mẹta ati ẹẹdẹgbẹta naira (N3,500) lati ẹgbẹrun marun-un ati igba naira (N5,200). Ijọba waa ṣeleri lati ran awọn awakọ naa lọwọ pẹlu ọkọ bọọsi igbalode, awọn ẹya ara ọkọ atawọn eto ironilagbara loriṣiiriṣii laipẹ. Ni bayii, bi owo awọn nnkan ounjẹ yoo ṣe walẹ lawọn araalu n duro de bayii pẹlu bi ijọba ṣe sọ pe awọn babalaje ati iyalọja tọrọ kan, dandan si ni kawọn naa dẹkun owo gọbọi ti wọn n gbe le ọja wọn, paapaa niluu Ado-Ekiti.


Ijọba waa ṣeleri lati ran awọn awakọ naa lọwọ pẹlu ọkọ bọọsi igbalode, awọn ẹya ara ọkọ atawọn eto ironilagbara loriṣiiriṣii laipẹ. Ni bayii, bi owo awọn nnkan ounjẹ yoo ṣe walẹ lawọn araalu n duro de bayii pẹlu bi ijọba ṣe sọ pe awọn babalaje ati iyalọja tọrọ kan, dandan si ni kawọn naa dẹkun owo gọbọi ti wọn n gbe le ọja wọn, paapaa niluu Ado-Ekiti.


Wọn dana sun ole meji niluu Ileefẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awọn ole meji ti wọn sọ pe wọn ji ọkada lawọn araalu binu dana sun niluu Ileefẹ, lọsan-an ọjọ Ẹti, Furaidee. Gẹgẹ bi awọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣe sọ fun akọroyin wa, awọn ọkunrin mejeeji ti gba ọkada kan lagbegbe Lagere, ṣugbọn kia lawọn ọlọkada ti wọn wa nibẹ sare tẹle wọn, ti wọn si ri wọn mu. Lẹyin ti wọn lu wọn bii kiku bii yiye ni wọn dana sun wọn sẹgbẹẹ titi nibẹ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni ki awọn ọlọpaa too debẹ ni wọn ti dana sun wọn.


Tori afara ẹlẹẹkẹrin tijọba Eko fẹẹ ṣe, ọgọrun-un mẹjọ ile ni wọn maa wo

Faith Adebọla, Eko Latari biriiji ẹlẹẹkẹrin, Fourth Mainland Bridge, tijọba Eko ati ijọba apapọ fẹẹ pawọ-pọ ṣe, ọgọọrọ lanlọọdu ni yoo di alainilelori, nitori bii ẹgbẹrin ile o din marun-un (795) nijọba lawọn maa wo danu ki iṣẹ naa too ṣee ṣe. Nibi ijiroro akanṣe kan pẹlu awọn aṣoju ijọba ipinlẹ Eko lẹka eto ayika, eyi to waye lọjọ Ẹti, Furaidee, n’Ikẹja, ni Minisita fun ọrọ ayika, Ọgbẹni Mahmoud Abubakar, ti sọrọ ọhun, o ni ọpọ isapa nijọba mejeeji ti ṣe lati wo ọgbọn ti wọn le da si i ki iye ile ti wọn maa fẹyin ẹ balẹ ma pọ to bẹẹ, ṣugbọn ko si nnkan ti wọn le ṣe si i mọ bayii. O ni latori nnkan bii ẹgbẹrun mẹsan-an ile atawọn dukia mi-in ti wọn kọkọ lo maa lọ si i lawọn ti fọgbọn dinku, to fi dori ẹgbẹrin yii. Abubakar ni ko le ma ri bẹẹ, tori kilomita mẹtadinlogoji ni gigun afara naa maa jẹ to ba pari, oun lo maa gun ju lọ ninu awọn afara to gba ori ọsa kọja si Erekuṣu Eko, ati pe biriiji naa maa gba ọna Abraham Adesanya kọja si Ẹsiteeti Sparklite, ko too gori ọsa, gbogbo agbegbe wọnyi si ni ile atawọn dukia kun fọfọ. O ni lati bii ọdun mẹrin nijọba ti n jẹ ẹ lẹnu lati ṣe afara kẹrin yii, ṣugbọn iṣẹ maa bẹrẹ lori ẹ lọdun 2021, tori iwulo biriiji naa kuro ni kereemi. O ni biriiji yii, yatọ si bo ṣe maa mu ki irinajo lati Eko si Erekuṣu Eko ya kankan, o tun maa so ipinlẹ Eko pọ mọ ipinlẹ Ogun taarata ni.


Abubakar ni ko le ma ri bẹẹ, tori kilomita mẹtadinlogoji ni gigun afara naa maa jẹ to ba pari, oun lo maa gun ju lọ ninu awọn afara to gba ori ọsa kọja si Erekuṣu Eko, ati pe biriiji naa maa gba ọna Abraham Adesanya kọja si Ẹsiteeti Sparklite, ko too gori ọsa, gbogbo agbegbe wọnyi si ni ile atawọn dukia kun fọfọ. O ni lati bii ọdun mẹrin nijọba ti n jẹ ẹ lẹnu lati ṣe afara kẹrin yii, ṣugbọn iṣẹ maa bẹrẹ lori ẹ lọdun 2021, tori iwulo biriiji naa kuro ni kereemi. O ni biriiji yii, yatọ si bo ṣe maa mu ki irinajo lati Eko si Erekuṣu Eko ya kankan, o tun maa so ipinlẹ Eko pọ mọ ipinlẹ Ogun taarata ni. Ọgbẹni James Kọlawọle, to gbẹnu minisita naa sọrọ sọ pe eto gidi ti n lọ lọwọ lati ri i pe wọn ṣe owo fawọn ti wọn maa padanu ile ati dukia wọn, ki wọn si pese iranwọ to yẹ. Bakan naa ni Ọgbẹni Abayọmi Ọmọlọla Amos to jẹ eleto ilu (town planner) lẹka eto ayika sọ pe awọn ko ti i jawọ ninu wiwa gbogbo ọna ti iye ile ti wọn maa wo yoo fi tubọ dinku.


Ọgbẹni James Kọlawọle, to gbẹnu minisita naa sọrọ sọ pe eto gidi ti n lọ lọwọ lati ri i pe wọn ṣe owo fawọn ti wọn maa padanu ile ati dukia wọn, ki wọn si pese iranwọ to yẹ. Bakan naa ni Ọgbẹni Abayọmi Ọmọlọla Amos to jẹ eleto ilu (town planner) lẹka eto ayika sọ pe awọn ko ti i jawọ ninu wiwa gbogbo ọna ti iye ile ti wọn maa wo yoo fi tubọ dinku.


Nibo ni agbara Yoruba wa: Njẹ Yoruba tiẹ lagbara kankan mọ

Nigba ti ibo ọdun to kọja yii n bọ lọna, emi ati ọrẹ mi kan ja, ija naa ko pari titi di ẹnu ọjọ mẹta yii. Ọrọ kekere kan lo si fa ija naa lasiko ti ibo ọhun ku si dẹdẹ. Nibi ti wọn ti n sọrọ ẹni ti wọn maa dibo fun, ti ọrẹ mi ni ko sohun meji toun aa fi dibo fun Buhari ju nitori Yẹmi lọ. O ni Yẹmi ni igbakeji Buhari, ọmọ Yoruba ni, ati pe to ba wa ninu ijọba naa, kinni kan ko ni i ṣe Yoruba laelae. O ni nigba ti Ọlọrun kuku tiẹ waa ṣe e, lọọya to mọ’we ofin gidi ni Yẹmi, ohunkohun ti wọn ba gbe wa, ofin lo maa fi yanju ẹ. Mo ṣalaye kan fun ọrẹ mi yii nijọ naa. Mo ni baba kan bi ọmọ mẹta, ẹyọ kan lo kawe, awọn meji ya tọọgi.


O ni Yẹmi ni igbakeji Buhari, ọmọ Yoruba ni, ati pe to ba wa ninu ijọba naa, kinni kan ko ni i ṣe Yoruba laelae. O ni nigba ti Ọlọrun kuku tiẹ waa ṣe e, lọọya to mọ’we ofin gidi ni Yẹmi, ohunkohun ti wọn ba gbe wa, ofin lo maa fi yanju ẹ. Mo ṣalaye kan fun ọrẹ mi yii nijọ naa. Mo ni baba kan bi ọmọ mẹta, ẹyọ kan lo kawe, awọn meji ya tọọgi. Ni wọn ba n ja si ile kan ṣoṣo ti baba wọn kọ. Ọkan yọ ọbẹ alaṣooro ninu awọn tọọgi yii, ekeji yọ daga, eyi to kawe waa yọ biro, o loun aa fi gege pari wọn. Mo ni ṣebi nigba to ba raaye jade kuro nile ọhun lalaafia ni.


Ni wọn ba n ja si ile kan ṣoṣo ti baba wọn kọ. Ọkan yọ ọbẹ alaṣooro ninu awọn tọọgi yii, ekeji yọ daga, eyi to kawe waa yọ biro, o loun aa fi gege pari wọn. Mo ni ṣebi nigba to ba raaye jade kuro nile ọhun lalaafia ni. Tabi ibi ti wọn ti yọbẹ ati daga si i naa lo ti maa yanju wọn. Mo ṣalaye fun ọrẹ mi pe ni awujọ awọn ọmọwe ni Yẹmi ti le wulo, ti gbogbo ofin to mọ aa ti ṣiṣẹ, ṣugbọn awujọ to n lọ yii, awujọ awọn Fulani ni. Wọn ko mọwe, iwa pupọ ninu wọn ko si yatọ si ti ẹranko.


Tabi ibi ti wọn ti yọbẹ ati daga si i naa lo ti maa yanju wọn. Mo ṣalaye fun ọrẹ mi pe ni awujọ awọn ọmọwe ni Yẹmi ti le wulo, ti gbogbo ofin to mọ aa ti ṣiṣẹ, ṣugbọn awujọ to n lọ yii, awujọ awọn Fulani ni. Wọn ko mọwe, iwa pupọ ninu wọn ko si yatọ si ti ẹranko. Lati rufin ko jẹ kinni kan loju wọn, wọn ko si ni i tẹle ofin ti wọn ba ti ri i pe ki i ṣe ohun ti awọn fẹ lo wa nibẹ. Mo sọ pe ibo ti wọn fẹẹ di ti wọn ni Yẹmi lawọn fẹẹ di i fun yii, ki i ṣe Yẹmi ni wọn n dibo fun, koda ki i ṣe APC, Fulani ni wọn fẹẹ dibo fun, Fulani aa si foju wọn ri mabo. Ohun to bi ọrẹ mi ninu niyi.


Lati rufin ko jẹ kinni kan loju wọn, wọn ko si ni i tẹle ofin ti wọn ba ti ri i pe ki i ṣe ohun ti awọn fẹ lo wa nibẹ. Mo sọ pe ibo ti wọn fẹẹ di ti wọn ni Yẹmi lawọn fẹẹ di i fun yii, ki i ṣe Yẹmi ni wọn n dibo fun, koda ki i ṣe APC, Fulani ni wọn fẹẹ dibo fun, Fulani aa si foju wọn ri mabo. Ohun to bi ọrẹ mi ninu niyi. O ni kin ni mo miini, pe nibi ti Aṣiwaju wa, mo mọ pe Bọla lo n sọ yẹn, ti Baba Akande wa, mọ si mọ pe Bisi lo n sọ bakan naa. O ni wọn o bi Buhari daadaa ko gbe ọwọkọwọ kan, ati pe ikọkukọ ti emi n kọ fawọn Alaroye lo ti ko si mi lori. Ọrọ yii dun mi gan-an, nitori pe ọkan ninu awọn ọjọgbọn wa lo n sọ bayii fun mi.


O ni kin ni mo miini, pe nibi ti Aṣiwaju wa, mo mọ pe Bọla lo n sọ yẹn, ti Baba Akande wa, mọ si mọ pe Bisi lo n sọ bakan naa. O ni wọn o bi Buhari daadaa ko gbe ọwọkọwọ kan, ati pe ikọkukọ ti emi n kọ fawọn Alaroye lo ti ko si mi lori. Ọrọ yii dun mi gan-an, nitori pe ọkan ninu awọn ọjọgbọn wa lo n sọ bayii fun mi. Ọmọwe gan-an ni, purofẹsọ to si ti gba oriṣiiriṣii oye ni. Nitori bẹẹ lo ṣe dun mi. Bo ba ṣe awọn ti ko fi bẹẹ kawe, tabi ti iriri aye ko ye, tabi awọn ti wọn ko kuro loju kan, ni wọn n ba mi jiyan lori ọrọ Fulani, koda ki wọn bu mi, ko ni i jẹ kinni kan loju mi.


Ọmọwe gan-an ni, purofẹsọ to si ti gba oriṣiiriṣii oye ni. Nitori bẹẹ lo ṣe dun mi. Bo ba ṣe awọn ti ko fi bẹẹ kawe, tabi ti iriri aye ko ye, tabi awọn ti wọn ko kuro loju kan, ni wọn n ba mi jiyan lori ọrọ Fulani, koda ki wọn bu mi, ko ni i jẹ kinni kan loju mi. Ṣugbọn ọrẹ mi yii, ọjọgbọn ni laaye ara rẹ, agbalagba si ni lọjọ ori. Ni mo ba dọgbọn yẹra, latigba naa n o jẹ sọrọ to jẹ mọ ti oṣelu, tabi ti Buhari ati awọn Fulani ẹ. Nigba ti Buhari wọle lẹẹkeji tawọn Fulani bẹrẹ si i paayan, ti wọn n ji awọn eeyan wa gbe, bi emi ati ọrẹ mi pade a ko jẹ sọrọ debẹ, kaluku n pẹ ọrọ naa silẹ ni, bẹẹ a n sọrọ. Ṣugbọn lọjọ ti awọn Fulani pa Funkẹ, ọmọ aṣaaju wa, Faṣọranti, lọna Akurẹ, ọrẹ mi ko le mu kinni naa mọra mọ.


Ṣugbọn ọrẹ mi yii, ọjọgbọn ni laaye ara rẹ, agbalagba si ni lọjọ ori. Ni mo ba dọgbọn yẹra, latigba naa n o jẹ sọrọ to jẹ mọ ti oṣelu, tabi ti Buhari ati awọn Fulani ẹ. Nigba ti Buhari wọle lẹẹkeji tawọn Fulani bẹrẹ si i paayan, ti wọn n ji awọn eeyan wa gbe, bi emi ati ọrẹ mi pade a ko jẹ sọrọ debẹ, kaluku n pẹ ọrọ naa silẹ ni, bẹẹ a n sọrọ. Ṣugbọn lọjọ ti awọn Fulani pa Funkẹ, ọmọ aṣaaju wa, Faṣọranti, lọna Akurẹ, ọrẹ mi ko le mu kinni naa mọra mọ. Nigba to ri mi, ti mo yọ sibi ti a ti lọọ ba baba daro, niṣe lo fi awọn ti wọn jọ duro tẹlẹ silẹ, to waa so mọ mi, to si n fi agbalagba ara ja omije si mi lara. Emi naa fẹrẹ le sunkun, nitori mo ri i pe ki i ṣe ọrẹ mi yii nikan ni nnkan bajẹ fun, gbogbo Yoruba ni. Tabi nibo ni agbara Yoruba wa, nibo ni agbara wa ku si.


Nigba to ri mi, ti mo yọ sibi ti a ti lọọ ba baba daro, niṣe lo fi awọn ti wọn jọ duro tẹlẹ silẹ, to waa so mọ mi, to si n fi agbalagba ara ja omije si mi lara. Emi naa fẹrẹ le sunkun, nitori mo ri i pe ki i ṣe ọrẹ mi yii nikan ni nnkan bajẹ fun, gbogbo Yoruba ni. Tabi nibo ni agbara Yoruba wa, nibo ni agbara wa ku si. Bi ẹni kan ba n pariwo lori redio tabi lori ẹrọ ayelujara, tabi to n kọ oriṣiriiṣii ọrọ jade lori intanẹeti pe Yoruba ni baba, agbara wa pọ ju, ṣe ki i ṣe pe a n tan ara wa jẹ ni! Nibo ni agbara ọhun wa. Ṣe agbara kan wa lọwọ Yẹmi to jẹ igbakeji Buhari ni!


Bi ẹni kan ba n pariwo lori redio tabi lori ẹrọ ayelujara, tabi to n kọ oriṣiriiṣii ọrọ jade lori intanẹeti pe Yoruba ni baba, agbara wa pọ ju, ṣe ki i ṣe pe a n tan ara wa jẹ ni! Nibo ni agbara ọhun wa. Ṣe agbara kan wa lọwọ Yẹmi to jẹ igbakeji Buhari ni! Wọn ni wọn jọ n ṣejọba, ọjọ wo lo ri Buhari gbẹyin, ṣebi awọn ọmọ ọdọ lasan ni wọn n ran si i; ẹni to ba si laya ninu awọn ti wọn ran niṣẹ yii ko ni i jiṣẹ ti wọn ran an, iṣẹ tara ẹ lo maa jẹ, ohun ti wọn ba fẹ ki Yẹmi ṣe lo maa ṣe. Tabi agbara wo ni Yẹmi ni, aṣẹ wo lo le pa! Ta ni fẹẹ paṣẹ ọhun fun.


Wọn ni wọn jọ n ṣejọba, ọjọ wo lo ri Buhari gbẹyin, ṣebi awọn ọmọ ọdọ lasan ni wọn n ran si i; ẹni to ba si laya ninu awọn ti wọn ran niṣẹ yii ko ni i jiṣẹ ti wọn ran an, iṣẹ tara ẹ lo maa jẹ, ohun ti wọn ba fẹ ki Yẹmi ṣe lo maa ṣe. Tabi agbara wo ni Yẹmi ni, aṣẹ wo lo le pa! Ta ni fẹẹ paṣẹ ọhun fun. Bọla ti gbogbo eeyan ti ro pe oun lo maa dari wọn l’Abuja, oun ni yoo jẹ baba-isalẹ fun Buhari paapaa, ọjọ meloo lo gba wọn ti wọn fi le e sẹyin. Ẹ ma da awọn oloṣelu wa nibi lohun o, awọn ti wọn maa ti Abuja de ti wọn aa maa ko agbada kiri guọguọ, ti wọn aa maa lo mọto ọlọpaa, ti mọto aa maa ke ‘yaa-fun-un yaa-fun-un’ niwaju ati lẹyin wọn, ariwo lasan ni wọn n pa, ilẹ Yoruba nikan ni ihalẹ wọn mọ. Gbogbo wọn pata, mo tun sọ ọ, mo tun un sọ, gbogbo wọn pata, lati ori ọga de ọmọọṣẹ, ko sẹni ti wọn bi daa to n lo mọto ‘yaa-fun-un yaa-fun-un’ lAbuja ninu wọn.


Bọla ti gbogbo eeyan ti ro pe oun lo maa dari wọn l’Abuja, oun ni yoo jẹ baba-isalẹ fun Buhari paapaa, ọjọ meloo lo gba wọn ti wọn fi le e sẹyin. Ẹ ma da awọn oloṣelu wa nibi lohun o, awọn ti wọn maa ti Abuja de ti wọn aa maa ko agbada kiri guọguọ, ti wọn aa maa lo mọto ọlọpaa, ti mọto aa maa ke ‘yaa-fun-un yaa-fun-un’ niwaju ati lẹyin wọn, ariwo lasan ni wọn n pa, ilẹ Yoruba nikan ni ihalẹ wọn mọ. Gbogbo wọn pata, mo tun sọ ọ, mo tun un sọ, gbogbo wọn pata, lati ori ọga de ọmọọṣẹ, ko sẹni ti wọn bi daa to n lo mọto ‘yaa-fun-un yaa-fun-un’ lAbuja ninu wọn. Eko ati ilẹ Yoruba nikan ni wọn ti n fi eyi halẹ mọ araalu, nibi ti iṣoro wa si wa gan-an niyẹn. Kaka ki wọn sọ ibi ti bata ti n ta wọn lẹsẹ, won aa maa ti ọwọ to n dun wọn sabẹ aṣọ. Nibo ni agbara Yoruba ku si ni Naijiria yii.


Eko ati ilẹ Yoruba nikan ni wọn ti n fi eyi halẹ mọ araalu, nibi ti iṣoro wa si wa gan-an niyẹn. Kaka ki wọn sọ ibi ti bata ti n ta wọn lẹsẹ, won aa maa ti ọwọ to n dun wọn sabẹ aṣọ. Nibo ni agbara Yoruba ku si ni Naijiria yii. Odidi ọba alaye ni wọn pa bii ẹni pa aja lasan yii. Odidi aṣaaju ọba nilẹ Yoruba. Odidi Olufọn!


Odidi ọba alaye ni wọn pa bii ẹni pa aja lasan yii. Odidi aṣaaju ọba nilẹ Yoruba. Odidi Olufọn! Ẹru ko ba wọn, aya ko si ko wọn, won pa odidi ọba laarin wa! Fulani! Ṣugbọn ki lo fẹẹ ba wọn lẹru!


Ẹru ko ba wọn, aya ko si ko wọn, won pa odidi ọba laarin wa! Fulani! Ṣugbọn ki lo fẹẹ ba wọn lẹru! Ṣe lati ọjọ ti wọn ti pa ọba yii, ṣe Buhari lo sọ pe oun gbọ ni, abi awọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ. Ta ni wọn ri mu! Ṣe ọlọpaa n wa ẹni kan kiri ni!


Ṣe lati ọjọ ti wọn ti pa ọba yii, ṣe Buhari lo sọ pe oun gbọ ni, abi awọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ. Ta ni wọn ri mu! Ṣe ọlọpaa n wa ẹni kan kiri ni! Bi ọlọpaa si ri Fulani mu, kin ni wọn yoo fi i ṣe. Awọn ti wọn ti mu tẹlẹ, nibo ni wọn wa, ati ibo ni wọn ba ẹjọ wọn de. Ṣebi wọn kan n paayan lapagbe ni tiwọn ni!


Bi ọlọpaa si ri Fulani mu, kin ni wọn yoo fi i ṣe. Awọn ti wọn ti mu tẹlẹ, nibo ni wọn wa, ati ibo ni wọn ba ẹjọ wọn de. Ṣebi wọn kan n paayan lapagbe ni tiwọn ni! Bo ba ṣe pe oloṣelu ilẹ Yoruba kan lagbara ni, ṣebi asiko ti wọn iba lo agbara naa ti gbogbo aye iba ri i ree! Bi ẹni kan ba wa ti awọn ijọba Buhari n bẹru nilẹ Yoruba, tabi ti wọn ro pe tọhun le ṣe ohunkohun, ṣebi asiko to yẹ ki tọhun jade ko ṣe atilẹyin fun wa niyi. Ṣugbọn ko si agbara lọwọ ẹni kan ninu awọn eeyan wa yii, wọn kan n janu lasan ni.


Bo ba ṣe pe oloṣelu ilẹ Yoruba kan lagbara ni, ṣebi asiko ti wọn iba lo agbara naa ti gbogbo aye iba ri i ree! Bi ẹni kan ba wa ti awọn ijọba Buhari n bẹru nilẹ Yoruba, tabi ti wọn ro pe tọhun le ṣe ohunkohun, ṣebi asiko to yẹ ki tọhun jade ko ṣe atilẹyin fun wa niyi. Ṣugbọn ko si agbara lọwọ ẹni kan ninu awọn eeyan wa yii, wọn kan n janu lasan ni. Awọn ti wọn ni awọn loogun ko ri oogun lo, awọn ti wọn ni awọn ni ajẹsara kankan a ko gburoo wọn. Awọn ọmọ wa ti a ni lọlọpaa, awọn ti a ni ni ṣọja, awọn ti a ni nidii oṣelu, awọn ti a ni nidii iṣẹ ijọba apapọ, gbogbo wọn kan wa nibẹ ni, wọn ti gba wọn sẹgbẹẹ kan, a ko si gbohun ẹni kan. Abi gbogbo bi nnkan ti n lọ yi, ka ma tiẹ rẹni kan jade ninu awọn ti a n fi oju eeyan nla wo, ko jade, ko ni ohun tawọn Fulani n ṣe yii ko dara. Yatọ si awọn ajijagbara, Afẹnifẹre ati awọn onileeṣẹ adani diẹ ti wọn n fọhun labẹlẹ pe ki wọn ma sọ Yoruba di ẹru, ko sẹni to gbohun ẹni yoowu to ni nnkan kan i ṣe pẹlu ijọba Buhari.


Awọn ti wọn ni awọn loogun ko ri oogun lo, awọn ti wọn ni awọn ni ajẹsara kankan a ko gburoo wọn. Awọn ọmọ wa ti a ni lọlọpaa, awọn ti a ni ni ṣọja, awọn ti a ni nidii oṣelu, awọn ti a ni nidii iṣẹ ijọba apapọ, gbogbo wọn kan wa nibẹ ni, wọn ti gba wọn sẹgbẹẹ kan, a ko si gbohun ẹni kan. Abi gbogbo bi nnkan ti n lọ yi, ka ma tiẹ rẹni kan jade ninu awọn ti a n fi oju eeyan nla wo, ko jade, ko ni ohun tawọn Fulani n ṣe yii ko dara. Yatọ si awọn ajijagbara, Afẹnifẹre ati awọn onileeṣẹ adani diẹ ti wọn n fọhun labẹlẹ pe ki wọn ma sọ Yoruba di ẹru, ko sẹni to gbohun ẹni yoowu to ni nnkan kan i ṣe pẹlu ijọba Buhari. Bi o tiẹ ri awọn oloṣelu wa, wọn aa ni APC lawọn, ohun ti Buhari n ṣe lo daa. Bẹẹ, njẹ o yẹ ki a tori oṣelu ta iran ẹni nu bi? O yẹ ki awọn oloṣelu tori pe awọn jọ n ṣe ẹgbẹ kan naa ati Buhari, ki won jẹ ki Yoruba di ẹru Fulani titi aye ni.


Bi o tiẹ ri awọn oloṣelu wa, wọn aa ni APC lawọn, ohun ti Buhari n ṣe lo daa. Bẹẹ, njẹ o yẹ ki a tori oṣelu ta iran ẹni nu bi? O yẹ ki awọn oloṣelu tori pe awọn jọ n ṣe ẹgbẹ kan naa ati Buhari, ki won jẹ ki Yoruba di ẹru Fulani titi aye ni. Tiwa naa wa lara wa o! Ṣugbọn ki eeyan le akata lọ ko too fabọ ba adiẹ ni. Odidi ọba ni wọn pa yii.


Tiwa naa wa lara wa o! Ṣugbọn ki eeyan le akata lọ ko too fabọ ba adiẹ ni. Odidi ọba ni wọn pa yii. Bi o ba ri wọn laafin, awọn naa ni wọn aa maa foyinbo, ti wọn aa lawọn o gbọ Yoruba, awọn ni wọn aa ni oloṣelu kan lawọn n tẹle, awọn naa ni wọn aa lawọn ki i ṣe aboriṣa, awọn o si fẹran nnkan abalaye Yoruba nitori nnkan oriṣa ni. Bẹẹ, eyi Islaamu, wọn ko ṣe e daadaa; eyi Kristẹni, won ko ṣe e yanju, wọn kan wa gbu-n-duku ni. Awọn ọba ko ri bii awọn ọba wa ti ri latijọ mọ.


Bi o ba ri wọn laafin, awọn naa ni wọn aa maa foyinbo, ti wọn aa lawọn o gbọ Yoruba, awọn ni wọn aa ni oloṣelu kan lawọn n tẹle, awọn naa ni wọn aa lawọn ki i ṣe aboriṣa, awọn o si fẹran nnkan abalaye Yoruba nitori nnkan oriṣa ni. Bẹẹ, eyi Islaamu, wọn ko ṣe e daadaa; eyi Kristẹni, won ko ṣe e yanju, wọn kan wa gbu-n-duku ni. Awọn ọba ko ri bii awọn ọba wa ti ri latijọ mọ. Ṣugbọn iyẹn ko fun awọn Fulani laṣẹ lati maa pa awọn ọba ati awọn eeyan wa nipakupa bayii, bo ba ṣe pe Yoruba lagbara kankan nile ijọba ni. Nibo lawọn ọmọ Yoruba wa! Nibo ni agbara Yoruba ku si!


Ṣugbọn iyẹn ko fun awọn Fulani laṣẹ lati maa pa awọn ọba ati awọn eeyan wa nipakupa bayii, bo ba ṣe pe Yoruba lagbara kankan nile ijọba ni. Nibo lawọn ọmọ Yoruba wa! Nibo ni agbara Yoruba ku si! Ẹyin ọmọ Yoruba, ẹ dide; nnkan ma n bajẹ lọ o!


Ẹyin ọmọ Yoruba, ẹ dide; nnkan ma n bajẹ lọ o!


Ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori Ẹgbẹ Akẹkọọ Poli Offa to fun awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun lami-ẹyẹ

Stephen Ajagbe, Ilorin Iwadii ti bẹrẹ bayii lori iroyin kan to gba ori ẹrọ ayelujara pe ẹgbẹ akẹkọọ, SUG, tileewe Poli Ọffa fun awọn ẹgbẹ okunkun ni ami-ẹyẹ laipẹ yii. Laarin ọsẹ yii ni aworan awọn ami-ẹyẹ naa ti wọn kọ orukọ awọn ẹgbẹ okunkun mẹta ọtọọtọ si lori gba ori ẹrọ ayelujara. Latigba naa lawọn eeyan si ti n sọ ọrọ buruku lu ẹgbẹ akẹkọọ ọhun, paapaa ju lọ Abiọla Azeez Adigun to jẹ Aarẹ ẹgbẹ naa. ALAROYE gbọ pe kete ti kinni ọhun ta si Ọga ọlọpaa nipinlẹ Kwara, Kayọde Ẹgbẹtokun, leti lo ti ni ki ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran, CID, lọọ ṣewadii rẹ kiakia. Bakan naa la tun gbọ pe awọn alaṣẹ ileewe ọhun ko kawọ gbera lori iṣẹlẹ naa, wọn ti gbe igbimọ oluwadii kan dide lati mọ boya loootọ lọrọ naa ri bẹẹ tabi ko ri bẹẹ. Ninu aworan to n kaakiri ọhun lori ikanni ‘Twitter’ gbagada lorukọ ẹgbẹ akẹkọọ Poli Ọffa wa lori awọn ami-ẹyẹ naa pẹlu orukọ ẹgbẹ okunkun Alora, Aye, ati Ẹiyẹ.


ALAROYE gbọ pe kete ti kinni ọhun ta si Ọga ọlọpaa nipinlẹ Kwara, Kayọde Ẹgbẹtokun, leti lo ti ni ki ẹka to n ṣewadii iwa ọdaran, CID, lọọ ṣewadii rẹ kiakia. Bakan naa la tun gbọ pe awọn alaṣẹ ileewe ọhun ko kawọ gbera lori iṣẹlẹ naa, wọn ti gbe igbimọ oluwadii kan dide lati mọ boya loootọ lọrọ naa ri bẹẹ tabi ko ri bẹẹ. Ninu aworan to n kaakiri ọhun lori ikanni ‘Twitter’ gbagada lorukọ ẹgbẹ akẹkọọ Poli Ọffa wa lori awọn ami-ẹyẹ naa pẹlu orukọ ẹgbẹ okunkun Alora, Aye, ati Ẹiyẹ. Ṣugbọn, Abiọla Azeez Adigun ti ni ẹgbẹ SUG ko fun ẹgbẹ okunkun lami-ẹyẹ kankan o. O ni awọn ko mọ ibi ti ami-ẹyẹ ti wọn n gbe kiri naa ti wa, nitori pe ki i ṣe lati ọdọ awọn. O ni o ṣee ṣe ko jẹ pe awọn eeyan kan lo lọọ fi kọmputa ṣe kinni ọhun jade lati ba awọn lorukọ jẹ. Tẹ o ba gbagbe, lọdun 2018 lọwọ ọlọpaa tẹ Igbakeji aarẹ ẹgbẹ akẹkọọ Poli Ọffa, Tajudeen Selim, ẹni ti wọn fẹsun kan pe o n ṣe ẹgbẹ okunkun.


Ṣugbọn, Abiọla Azeez Adigun ti ni ẹgbẹ SUG ko fun ẹgbẹ okunkun lami-ẹyẹ kankan o. O ni awọn ko mọ ibi ti ami-ẹyẹ ti wọn n gbe kiri naa ti wa, nitori pe ki i ṣe lati ọdọ awọn. O ni o ṣee ṣe ko jẹ pe awọn eeyan kan lo lọọ fi kọmputa ṣe kinni ọhun jade lati ba awọn lorukọ jẹ. Tẹ o ba gbagbe, lọdun 2018 lọwọ ọlọpaa tẹ Igbakeji aarẹ ẹgbẹ akẹkọọ Poli Ọffa, Tajudeen Selim, ẹni ti wọn fẹsun kan pe o n ṣe ẹgbẹ okunkun. Capt: Awon ami-eye naa


Aburo ọkọ Tọpẹ Alabi ni: Ki i ṣe pe ẹgbọn mi ko fẹẹ tọju ọmọ ẹ, Tọpẹ lo gbe e sa fun un

*Nigba ti fiimu rẹ bẹrẹ si i ta ni ko waa gbowo lọwọ rẹ mọ n’Idumọta Bo tilẹ jẹ pe titi di ba a ṣe n sọ yii, gbajumọ akọrin ẹmi ilẹ wa nni, Tọpẹ Alabi, ko ti i sọ ohunkohun lori wahala to n lọ laarin oun ati ọkọ to kọkọ fẹ to bi ọmọbinrin kan ti wọn n pe ni Ayọmikun fun pẹlu bi baba ọmọ naa ṣe fẹsun kan an pe o n gbe ọmọ naa sa fun oun, o si tun yi orukọ rẹ si ti ọkọ to ṣẹṣẹ fẹ. Ṣugbọn ọrọ naa ti di egbinrin ọtẹ bayii, bi wọn ṣe n pa ọkan ni omi-in n ru, ko si jọ pe ọrọ naa yoo pari bọrọ. Eyi ko sẹyin bi ọkunrin kan ti ko darukọ ara rẹ, ṣugbọn to jẹ aburo si ọkọ akọfẹ Tọpẹ yii, iyẹn Mayegun Oyegoke, ti wọn tun n pe ni Ọlaoye Ventures. Ọkunrin naa lo kọ awọn ọrọ aṣiri kan si ori ikanni ayelujara rẹ lọsẹ to kọja. O ni ki i ṣe pe oun gbe igbesẹ yii lati ba Tọpẹ lorukọ jẹ, tabi lati ba iṣẹ iranṣẹ rẹ jẹ, o ni oun ṣe bẹẹ lati tan imọlẹ si ọrọ naa, nitori ọpọ awọn ti wọn n sọ ohun ti wọn ko mọ nipa ajọṣepọ to wa laarin ẹgbọn oun ati Tọpẹ. Bẹẹ lo ni igbesẹ yii di dandan nitori bi awọn kan ṣe n tabuku ẹgbọn oun, ti wọn si n sọ pe nitori pe ọmọ naa ti dagba bayii to fẹẹ gba ọmọ naa lo ṣe pariwo sita.


Ọkunrin naa lo kọ awọn ọrọ aṣiri kan si ori ikanni ayelujara rẹ lọsẹ to kọja. O ni ki i ṣe pe oun gbe igbesẹ yii lati ba Tọpẹ lorukọ jẹ, tabi lati ba iṣẹ iranṣẹ rẹ jẹ, o ni oun ṣe bẹẹ lati tan imọlẹ si ọrọ naa, nitori ọpọ awọn ti wọn n sọ ohun ti wọn ko mọ nipa ajọṣepọ to wa laarin ẹgbọn oun ati Tọpẹ. Bẹẹ lo ni igbesẹ yii di dandan nitori bi awọn kan ṣe n tabuku ẹgbọn oun, ti wọn si n sọ pe nitori pe ọmọ naa ti dagba bayii to fẹẹ gba ọmọ naa lo ṣe pariwo sita. O ni ọrọ ko ri bẹẹ rara. Ọkunrin yii ni nitori akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe ọrọ naa jade, to si sọ ọ bii pe ọmọ ale ni ọmọ naa lo jẹ ki oun fẹẹ sọrọ, nitori ọdọ ẹgbọn oun yii loun gbe, ọpọlọpọ ohun to si ṣẹlẹ lo ṣoju oun, ti oun si ni ẹri lọwọ lati gbe e lẹyin paapaa. Eyi ni alaye ti ọkunrin naa ṣe sori ikanni ayelujara rẹ.


O ni ọrọ ko ri bẹẹ rara. Ọkunrin yii ni nitori akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe ọrọ naa jade, to si sọ ọ bii pe ọmọ ale ni ọmọ naa lo jẹ ki oun fẹẹ sọrọ, nitori ọdọ ẹgbọn oun yii loun gbe, ọpọlọpọ ohun to si ṣẹlẹ lo ṣoju oun, ti oun si ni ẹri lọwọ lati gbe e lẹyin paapaa. Eyi ni alaye ti ọkunrin naa ṣe sori ikanni ayelujara rẹ. ‘‘Emi ni aburo si Baba Ayọmikun, (ọmọ Tọpẹ Alabi), a ko le maa dahun si gbogbo ohun ti awọn eeyan n sọ lori ọrọ yii nitori niṣe lo maa di ariwo, to si maa da bii pe niṣe ni a n wọna lati ba iṣẹ orin ti Tọpẹ Alabi n ṣe jẹ. ‘‘Ṣugbọn imọran to fun Ayọ lati lọ sori ẹrọ agbọrọkaye lati sọrọ lai beere bi akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe iroyin naa ṣe ri i maa ṣi oju ọgbẹ to ti n san tẹlẹ silẹ fun awọn obi ọmọ yii mejeeji, ti onikaluku ti gbagbe ohun to ti ṣẹlẹ tẹlẹ. ‘‘Ohun to hu ọrọ yii jade ni bi wọn ṣe fẹsun kan Ayọmikun pe ọmọ ale ni, eyi lo mu ki ẹgbọn mi jade pe oun ni baba rẹ, oun ko si le sẹ́ pe oun kọ loun bi i.


‘‘Emi ni aburo si Baba Ayọmikun, (ọmọ Tọpẹ Alabi), a ko le maa dahun si gbogbo ohun ti awọn eeyan n sọ lori ọrọ yii nitori niṣe lo maa di ariwo, to si maa da bii pe niṣe ni a n wọna lati ba iṣẹ orin ti Tọpẹ Alabi n ṣe jẹ. ‘‘Ṣugbọn imọran to fun Ayọ lati lọ sori ẹrọ agbọrọkaye lati sọrọ lai beere bi akọroyin ori ẹrọ ayelujara to gbe iroyin naa ṣe ri i maa ṣi oju ọgbẹ to ti n san tẹlẹ silẹ fun awọn obi ọmọ yii mejeeji, ti onikaluku ti gbagbe ohun to ti ṣẹlẹ tẹlẹ. ‘‘Ohun to hu ọrọ yii jade ni bi wọn ṣe fẹsun kan Ayọmikun pe ọmọ ale ni, eyi lo mu ki ẹgbọn mi jade pe oun ni baba rẹ, oun ko si le sẹ́ pe oun kọ loun bi i. ‘‘Ti akọroyin ori ẹrọ ayelujaara kan ba waa fẹ ẹ loju lati fi han gbogbo aye, nibo lo ti waa kan bọọda mi, nibo lo ti jẹ ẹjọ rẹ? ‘‘Yara kan naa ni mo n gbe pẹlu ẹgbọn mi yii ni ile ta a gbe ni Oguntolu, ni Onipaanu, lọdun naa lọhun-un. Mo le ṣalaye ti ko ruju nipa bi awọn mejeeji ṣe pade, ati bi Tọpẹ ṣe gbakoso ohun gbogbo, ti wọn si jọ n gbe bii tọkọ-taya.


‘‘Ti akọroyin ori ẹrọ ayelujaara kan ba waa fẹ ẹ loju lati fi han gbogbo aye, nibo lo ti waa kan bọọda mi, nibo lo ti jẹ ẹjọ rẹ? ‘‘Yara kan naa ni mo n gbe pẹlu ẹgbọn mi yii ni ile ta a gbe ni Oguntolu, ni Onipaanu, lọdun naa lọhun-un. Mo le ṣalaye ti ko ruju nipa bi awọn mejeeji ṣe pade, ati bi Tọpẹ ṣe gbakoso ohun gbogbo, ti wọn si jọ n gbe bii tọkọ-taya. ‘‘Ẹgbọn mi ṣetọju Tọpẹ daadaa ni gbogbo igba to fi wa ninu oyun, titi to fi bimọ. Koda, niṣe ni wọn ṣekomọ ọmọ naa rẹpẹtẹ, nitori wọn pe olorin to waa kọrin nibi ikomọ Ayọmikun, gbogbo awọn to si lorukọ daadaa ti wọn n ta fiimu, ti wọn si n gbe awọn oṣere jade ti wọn wa ni Idumọta nigba naa lo wa nibi ayẹyẹ ikomọ yii. Ẹ lọọ beere daadaa, ko sẹni ti ko mọ itan Ọlaoye ati Tọpẹ laarin awọn makẹta to n ta fiimu yii.


‘‘Ẹgbọn mi ṣetọju Tọpẹ daadaa ni gbogbo igba to fi wa ninu oyun, titi to fi bimọ. Koda, niṣe ni wọn ṣekomọ ọmọ naa rẹpẹtẹ, nitori wọn pe olorin to waa kọrin nibi ikomọ Ayọmikun, gbogbo awọn to si lorukọ daadaa ti wọn n ta fiimu, ti wọn si n gbe awọn oṣere jade ti wọn wa ni Idumọta nigba naa lo wa nibi ayẹyẹ ikomọ yii. Ẹ lọọ beere daadaa, ko sẹni ti ko mọ itan Ọlaoye ati Tọpẹ laarin awọn makẹta to n ta fiimu yii. ‘‘Njẹ eyin mọ bi Sọji Alabi ṣe jẹ si Tọpẹ nigba to ṣi wa lọọdẹ bọọda mi? Njẹ ẹyin mọ iye igba ti mo maa wa si Eko lati ileewe, ti mo maa ba Sọji ninu ile ẹgbọn mi pẹlu Tọpẹ nikan? Ohun ti ẹgbọn mi si maa n ṣe nigba naa ni lati fun mi ni igbati olooyi, ti yoo si lu mi gidigidi pe mo n sọ isọkusọ nipa iyawo oun ti mo ba sọ ipo ti mo ba Sọji ati Tọpẹ fun wọn.


‘‘Njẹ eyin mọ bi Sọji Alabi ṣe jẹ si Tọpẹ nigba to ṣi wa lọọdẹ bọọda mi? Njẹ ẹyin mọ iye igba ti mo maa wa si Eko lati ileewe, ti mo maa ba Sọji ninu ile ẹgbọn mi pẹlu Tọpẹ nikan? Ohun ti ẹgbọn mi si maa n ṣe nigba naa ni lati fun mi ni igbati olooyi, ti yoo si lu mi gidigidi pe mo n sọ isọkusọ nipa iyawo oun ti mo ba sọ ipo ti mo ba Sọji ati Tọpẹ fun wọn. Ohun ti wọn maa n sọ fun mi nigba naa ni pe ko si ohun to pa Tọpẹ ati Sọji pọ, pe produsa Tọpẹ ati amoju ẹrọ rẹ ni. ‘‘Hummmm, afigba ti Tọpẹ ko jade nile pẹlu ọmọ kekere naa nigba ti ọmọ naa ko ti i pe ọdun kan, igba yii ni oye gbogbo ọrọ naa too ye ẹgbọn mi. Njẹ ẹ mọ pe niṣe ni Tọpẹ sọ ẹgbọn mi di onigbese nigba to lọ pẹlu bo ṣe ko fiimu ati orin rẹ ti ẹgbọn mi ṣonigbọwọ lọ?


Ohun ti wọn maa n sọ fun mi nigba naa ni pe ko si ohun to pa Tọpẹ ati Sọji pọ, pe produsa Tọpẹ ati amoju ẹrọ rẹ ni. ‘‘Hummmm, afigba ti Tọpẹ ko jade nile pẹlu ọmọ kekere naa nigba ti ọmọ naa ko ti i pe ọdun kan, igba yii ni oye gbogbo ọrọ naa too ye ẹgbọn mi. Njẹ ẹ mọ pe niṣe ni Tọpẹ sọ ẹgbọn mi di onigbese nigba to lọ pẹlu bo ṣe ko fiimu ati orin rẹ ti ẹgbọn mi ṣonigbọwọ lọ? ‘‘Ẹ jẹ ki n sọ eleyii fun yin, mo si pe Tọpẹ Alabi nija lati jade sita ko waa sọ pe ko ri bẹẹ, ma a waa pe awọn mejeeji tọrọ kan sita pe ki wọn waa koju ara wọn, nigba yii ni ma a waa tu awọn aṣiri kan. Ọdun 1998 ni wọn bi ọmọ yii, ọdun 1999 ni Tọpẹ kuro nile ẹgbọn mi, o si gbe ọmọ naa lọ sọdọ awọn obi rẹ ni Mafoluku, Oshodi, ti wọn n gbe nigba naa. ‘‘Mi o le ka iye igba ti mo lọọ ṣe abẹwo sọmọ naa nigba to wa nileewe jẹle-o-sinmi. Koda, aburo mi to n jẹ Fẹmi toun naa n gbe lọdọ ẹgbọn mi paapaa maa n lọọ bẹ ọmọ yii wo pẹlu aṣọ ọdun Keresi, awọn ẹbun loriṣiiriṣii atawọn nnkan mi-in ti ọmọ yii nilo la maa n ko lọ sọdọ mama Tọpẹ ti wọn n tọju ọmọ naa daadaa nigba ti mo n sọ yii.


‘‘Ẹ jẹ ki n sọ eleyii fun yin, mo si pe Tọpẹ Alabi nija lati jade sita ko waa sọ pe ko ri bẹẹ, ma a waa pe awọn mejeeji tọrọ kan sita pe ki wọn waa koju ara wọn, nigba yii ni ma a waa tu awọn aṣiri kan. Ọdun 1998 ni wọn bi ọmọ yii, ọdun 1999 ni Tọpẹ kuro nile ẹgbọn mi, o si gbe ọmọ naa lọ sọdọ awọn obi rẹ ni Mafoluku, Oshodi, ti wọn n gbe nigba naa. ‘‘Mi o le ka iye igba ti mo lọọ ṣe abẹwo sọmọ naa nigba to wa nileewe jẹle-o-sinmi. Koda, aburo mi to n jẹ Fẹmi toun naa n gbe lọdọ ẹgbọn mi paapaa maa n lọọ bẹ ọmọ yii wo pẹlu aṣọ ọdun Keresi, awọn ẹbun loriṣiiriṣii atawọn nnkan mi-in ti ọmọ yii nilo la maa n ko lọ sọdọ mama Tọpẹ ti wọn n tọju ọmọ naa daadaa nigba ti mo n sọ yii. ‘‘Mo ranti asiko kan ti mo lọọ ṣe abẹwo si ọmọ naa ti Iya Tọpẹ fi esi idanwo ọmọ naa han mi pe o mọwe daadaa, o si n ṣe daadaa nileewe. ‘‘Bẹẹ ni Tọpẹ maa n wa si Idumọta lasiko naa lati waa gbowo lọwọ ẹgbọn mi fun itọju ọmọ yii. Afi nigba ti kasẹẹti rẹ to ṣe, boya ẹlẹẹkeji tabi ikẹta to pe ni ‘Oore ti o Common’ ta daadaa, to si rowo nibẹ ni ko wa mọ.


‘‘Mo ranti asiko kan ti mo lọọ ṣe abẹwo si ọmọ naa ti Iya Tọpẹ fi esi idanwo ọmọ naa han mi pe o mọwe daadaa, o si n ṣe daadaa nileewe. ‘‘Bẹẹ ni Tọpẹ maa n wa si Idumọta lasiko naa lati waa gbowo lọwọ ẹgbọn mi fun itọju ọmọ yii. Afi nigba ti kasẹẹti rẹ to ṣe, boya ẹlẹẹkeji tabi ikẹta to pe ni ‘Oore ti o Common’ ta daadaa, to si rowo nibẹ ni ko wa mọ. ‘‘Lẹyin ti aye rẹ yipada, to bẹrẹ si i rowo, ti okiki naa si tẹle e, o gba ọmọ naa kuro lọwọ iya rẹ, o gbe e lọ sile ọkọ to ṣẹṣẹ fẹ, nigba yẹn la si dẹkun wiwa ọmọ naa lọ. ‘‘Ọpọ igba ni ẹgbọn mi maa n pe e pe awọn feẹ ri ọmọ naa, o le ni ọwọ oun di, tabi ko ni oun ki i gbele, oun ko si ni Naijiria. Bi Tọpẹ yoo ṣe maa fonii donii, fọla dọla, fun wa niyi ta a ba ni ko gbe ọmọ naa wa, ti ko ni i gbe e wa.


‘‘Lẹyin ti aye rẹ yipada, to bẹrẹ si i rowo, ti okiki naa si tẹle e, o gba ọmọ naa kuro lọwọ iya rẹ, o gbe e lọ sile ọkọ to ṣẹṣẹ fẹ, nigba yẹn la si dẹkun wiwa ọmọ naa lọ. ‘‘Ọpọ igba ni ẹgbọn mi maa n pe e pe awọn feẹ ri ọmọ naa, o le ni ọwọ oun di, tabi ko ni oun ki i gbele, oun ko si ni Naijiria. Bi Tọpẹ yoo ṣe maa fonii donii, fọla dọla, fun wa niyi ta a ba ni ko gbe ọmọ naa wa, ti ko ni i gbe e wa. ‘‘Ẹgbọn mi naa ti fẹyawo o, o si ti bi awọn ọmọ, bẹẹ lo ti gbagbe iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ sẹyin. Ṣugbọn mi o ro pe ẹni ti ori rẹ pe kan yoo gba ọkunrin kan nimọran pe ko maa lọ sile ọkọ obinrin to kọ ọ silẹ nitori pe o fẹẹ ri ọmọ rẹ to wa nibẹ. ‘‘Ka waa lọ si ọdun 2018, nigba ti Tọpẹ ṣe ọjọọbi to ṣe ifọrọwerọ pẹlu iweeroyin ‘The Punch’, nibi ti Tọpẹ ti sọ pe wundia loun, oun ko mọ ọkunrin kankan titi ti oun fi fẹ Sọji Alabi, nibi ti wahala ti n bẹrẹ diẹdiẹ niyi, ti ọrọ ta lo lọmọ si fi waye nigba ti awọn eeyan bẹrẹ si i gbe e kiri pe Sọji Alabi lo ni ọmọ ti Topẹ Alabi, eyi ni awọn to mọ nipa ọrọ wọn fi n sọ pe ọmọ ale ni Ayọmikun.


‘‘Ẹgbọn mi naa ti fẹyawo o, o si ti bi awọn ọmọ, bẹẹ lo ti gbagbe iṣẹlẹ to ti ṣẹlẹ sẹyin. Ṣugbọn mi o ro pe ẹni ti ori rẹ pe kan yoo gba ọkunrin kan nimọran pe ko maa lọ sile ọkọ obinrin to kọ ọ silẹ nitori pe o fẹẹ ri ọmọ rẹ to wa nibẹ. ‘‘Ka waa lọ si ọdun 2018, nigba ti Tọpẹ ṣe ọjọọbi to ṣe ifọrọwerọ pẹlu iweeroyin ‘The Punch’, nibi ti Tọpẹ ti sọ pe wundia loun, oun ko mọ ọkunrin kankan titi ti oun fi fẹ Sọji Alabi, nibi ti wahala ti n bẹrẹ diẹdiẹ niyi, ti ọrọ ta lo lọmọ si fi waye nigba ti awọn eeyan bẹrẹ si i gbe e kiri pe Sọji Alabi lo ni ọmọ ti Topẹ Alabi, eyi ni awọn to mọ nipa ọrọ wọn fi n sọ pe ọmọ ale ni Ayọmikun. Eyi lo mu ki ẹgbọn mi kọ awọn ọrọ kan sori ikanni Instagraamu rẹ lati fidi otitọ mulẹ nigba ti ọmọ naa ṣe ọjọọbi ogun ọdun to dele aye. O fi ọrọ yii kan naa ranṣẹ si Tọpẹ, o si fi ranṣẹ si Ayọmikun paapaa. ‘‘Ki i ṣe pe ẹgbọn mi sọ pe oun fẹẹ gba ọmọ naa lati maa tọju bayii, tabi pe o ṣe eleyii lati le waa jokoo gẹgẹ bii baba lasiko ti ọmọ naa ba ṣe igbeyawo, gẹgẹ bi awọn akọroyin ori ẹrọ ayelujara kan ṣe n gbe e kiri.


Eyi lo mu ki ẹgbọn mi kọ awọn ọrọ kan sori ikanni Instagraamu rẹ lati fidi otitọ mulẹ nigba ti ọmọ naa ṣe ọjọọbi ogun ọdun to dele aye. O fi ọrọ yii kan naa ranṣẹ si Tọpẹ, o si fi ranṣẹ si Ayọmikun paapaa. ‘‘Ki i ṣe pe ẹgbọn mi sọ pe oun fẹẹ gba ọmọ naa lati maa tọju bayii, tabi pe o ṣe eleyii lati le waa jokoo gẹgẹ bii baba lasiko ti ọmọ naa ba ṣe igbeyawo, gẹgẹ bi awọn akọroyin ori ẹrọ ayelujara kan ṣe n gbe e kiri. ‘‘Lẹyin ti ọmọ yii ṣe ọjọọbi ogun ọdun laye, lara igbesẹ ti ẹgbọn mi gbe lati fopin si awuyewuye yii ni bo ṣe pe Tọpẹ Alabi, to si beere lọwọ rẹ pe ki ni idi ti o fi yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ rẹ. Ṣe o ṣe eyi lati ma jẹ ki awọn eeyan mọ iru eeyan to jẹ tẹlẹ ni abi bawo? Ipade ti mo n sọ yii, awọn eeyan nla nla to n gbe fiimu jade ati awọn makẹta lo ṣeto ipade naa labẹ idari Alaaji Wasiu ti wọn n pe ni Wastayos Films ati Alaaji Iṣọla Saheed ti wọn n pe ni Isolak Films ni Arena, ni Oshodi.


‘‘Lẹyin ti ọmọ yii ṣe ọjọọbi ogun ọdun laye, lara igbesẹ ti ẹgbọn mi gbe lati fopin si awuyewuye yii ni bo ṣe pe Tọpẹ Alabi, to si beere lọwọ rẹ pe ki ni idi ti o fi yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ rẹ. Ṣe o ṣe eyi lati ma jẹ ki awọn eeyan mọ iru eeyan to jẹ tẹlẹ ni abi bawo? Ipade ti mo n sọ yii, awọn eeyan nla nla to n gbe fiimu jade ati awọn makẹta lo ṣeto ipade naa labẹ idari Alaaji Wasiu ti wọn n pe ni Wastayos Films ati Alaaji Iṣọla Saheed ti wọn n pe ni Isolak Films ni Arena, ni Oshodi. Emi naa wa nikalẹ lọjọ naa, mo si gba ohùn gbogbo ọrọ ta a sọ nibẹ silẹ. Koda, Tọpẹ Alabi gan-an sọ lọjọ naa pe a le gba ohun silẹ lori gbogbo ohun ta a sọ. Tọpẹ ni ohun kan toun mọ ni pe Ọlaoye ko ṣe aidaa kankan si ohun, bẹẹ ni ko si ro ibi si oun, pe oun ko si sọ ohun ti ko dara nipa rẹ fun Ayọmikun.


Emi naa wa nikalẹ lọjọ naa, mo si gba ohùn gbogbo ọrọ ta a sọ nibẹ silẹ. Koda, Tọpẹ Alabi gan-an sọ lọjọ naa pe a le gba ohun silẹ lori gbogbo ohun ta a sọ. Tọpẹ ni ohun kan toun mọ ni pe Ọlaoye ko ṣe aidaa kankan si ohun, bẹẹ ni ko si ro ibi si oun, pe oun ko si sọ ohun ti ko dara nipa rẹ fun Ayọmikun. O ni ti ohunkohun ba tilẹ wa, oun Tọpẹ loun ṣẹ Ọlaoye, oun si ṣetan lati tọrọ aforiji lọwọ rẹ. ‘‘O ni idi ti oun fi ni lati yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ ti oun ṣẹṣẹ fẹ ni pe lọpọ igba nigba yẹn, oun maa n rin irinajo lati lọọ kọrin loke okun, oun si maa n ni wahala ti oun ba fẹẹ mu ọmọ naa lọ nitori wọn maa ni ki oun lọọ gba iwe iyọnda wa lati ọdọ baba ọmọ naa, ṣugbọn ko le baa rọrun fun oun lati lọ si irinajo pẹlu rẹ ati lati gba iwe irinna fun un loun ṣe yi orukọ rẹ pada. O ni oun ko ṣe eleyii lati ma jẹ ki ọmọ naa mọ itan baba to bi i.


O ni ti ohunkohun ba tilẹ wa, oun Tọpẹ loun ṣẹ Ọlaoye, oun si ṣetan lati tọrọ aforiji lọwọ rẹ. ‘‘O ni idi ti oun fi ni lati yi orukọ ọmọ naa pada si ti ọkọ ti oun ṣẹṣẹ fẹ ni pe lọpọ igba nigba yẹn, oun maa n rin irinajo lati lọọ kọrin loke okun, oun si maa n ni wahala ti oun ba fẹẹ mu ọmọ naa lọ nitori wọn maa ni ki oun lọọ gba iwe iyọnda wa lati ọdọ baba ọmọ naa, ṣugbọn ko le baa rọrun fun oun lati lọ si irinajo pẹlu rẹ ati lati gba iwe irinna fun un loun ṣe yi orukọ rẹ pada. O ni oun ko ṣe eleyii lati ma jẹ ki ọmọ naa mọ itan baba to bi i. ‘‘Nibi ta a wa lọjọ naa ta a ti n sọrọ lo ti fun wa ni nọmba ọmọ naa, emi ati ẹgbọn mi si ba a sọrọ lọpọ igba, ṣugbọn ko jọ pe aarin awọn mejeeji lọ gaara. ‘‘Awa la sọ fun ẹgbọn wa pe ki wọn tẹ ọrọ naa jẹẹjẹ, ki wọn si ma sọ pe awọn maa sun mọ ọmọ naa lasiko yii nitori awọn eeyan le sọ pe o fẹẹ lo ọrọ naa lati tu aṣiri awọn ohun to ti ṣẹlẹ laarin oun ati iya ọmọ naa ti ko han si ọpọ eeyan ni. O waa jẹ ohun iyalẹnu fun mi nigba ti mo bẹrẹ si i ri ọrọ oriṣiiriṣii ti awọn ti ko mọdi ọrọ, ti wọn ko mọ bi ọrọ ṣe jẹ, n sọ kaakiri.


‘‘Nibi ta a wa lọjọ naa ta a ti n sọrọ lo ti fun wa ni nọmba ọmọ naa, emi ati ẹgbọn mi si ba a sọrọ lọpọ igba, ṣugbọn ko jọ pe aarin awọn mejeeji lọ gaara. ‘‘Awa la sọ fun ẹgbọn wa pe ki wọn tẹ ọrọ naa jẹẹjẹ, ki wọn si ma sọ pe awọn maa sun mọ ọmọ naa lasiko yii nitori awọn eeyan le sọ pe o fẹẹ lo ọrọ naa lati tu aṣiri awọn ohun to ti ṣẹlẹ laarin oun ati iya ọmọ naa ti ko han si ọpọ eeyan ni. O waa jẹ ohun iyalẹnu fun mi nigba ti mo bẹrẹ si i ri ọrọ oriṣiiriṣii ti awọn ti ko mọdi ọrọ, ti wọn ko mọ bi ọrọ ṣe jẹ, n sọ kaakiri. ‘‘Awa ko gba a lero lati wa iṣubu ẹnikẹni, gbogbo wa la ni awọn ohun ta a ti ṣe sẹyin. Ohun to ba si ti waye sẹyin, ẹyin naa lo yẹ ko wa, ko si sẹni to n gbero lati gba ọmọ kan tabi ṣe ohunkohun. Ohun ti ẹgbọn mi ṣe ni lati ṣalaye, ko si jẹ ki akọroyin ori ẹrọ ayelujara naa mọ pe ọmọ oun ki i ṣe ọmọ ale pẹlu bo ṣe n jẹ orukọ ọkunrin mi-in, ti wọn ko jẹ ko maa jẹ orukọ baba to bi i gan-an.


‘‘Awa ko gba a lero lati wa iṣubu ẹnikẹni, gbogbo wa la ni awọn ohun ta a ti ṣe sẹyin. Ohun to ba si ti waye sẹyin, ẹyin naa lo yẹ ko wa, ko si sẹni to n gbero lati gba ọmọ kan tabi ṣe ohunkohun. Ohun ti ẹgbọn mi ṣe ni lati ṣalaye, ko si jẹ ki akọroyin ori ẹrọ ayelujara naa mọ pe ọmọ oun ki i ṣe ọmọ ale pẹlu bo ṣe n jẹ orukọ ọkunrin mi-in, ti wọn ko jẹ ko maa jẹ orukọ baba to bi i gan-an. ‘‘Awa ti sọ ohun to kan wa, iyẹn naa ni ẹni to bi ọmọ yii ati ẹni to ni in, ẹni to ba si wu ọmọ naa lo le pe ni baba rẹ, ko si ẹni ti eleyii maa bi ninu, nitori a mọ ẹjẹ to wa lara rẹ. ‘‘Idile to ti wa jẹ idile lati ilu Ọwọ, nipinlẹ Ondo, nigba to si jẹ pe ipinlẹ Kogi ni Sọji Alabi ti wa ni tirẹ, ohun to si daju ni pe ‘Funtọ’ ni ọmọ to n tọju yii, ti ohunkohun ko si gbọdọ ṣẹlẹ si i. ‘‘Ootọ ti ko ṣee yipada ni eleyii, bi gbogbo ọrọ si ṣe jẹ yoo tun ye onikaluku si i nigba to ba ya.’’ Ohun ti ọkunrin yii kọ niyi, eyi si jẹ ki awọn oloye sọ pe ko jọ pe ọrọ yii yoo tan nile bọrọ pẹlu awọn aṣiri to n tu jade yii.


‘‘Awa ti sọ ohun to kan wa, iyẹn naa ni ẹni to bi ọmọ yii ati ẹni to ni in, ẹni to ba si wu ọmọ naa lo le pe ni baba rẹ, ko si ẹni ti eleyii maa bi ninu, nitori a mọ ẹjẹ to wa lara rẹ. ‘‘Idile to ti wa jẹ idile lati ilu Ọwọ, nipinlẹ Ondo, nigba to si jẹ pe ipinlẹ Kogi ni Sọji Alabi ti wa ni tirẹ, ohun to si daju ni pe ‘Funtọ’ ni ọmọ to n tọju yii, ti ohunkohun ko si gbọdọ ṣẹlẹ si i. ‘‘Ootọ ti ko ṣee yipada ni eleyii, bi gbogbo ọrọ si ṣe jẹ yoo tun ye onikaluku si i nigba to ba ya.’’ Ohun ti ọkunrin yii kọ niyi, eyi si jẹ ki awọn oloye sọ pe ko jọ pe ọrọ yii yoo tan nile bọrọ pẹlu awọn aṣiri to n tu jade yii. AKEDE AGBAYE tun pe ọkunrin to fẹsun kan Tọpẹ Alabi lati gbọ ọrọ lẹnu rẹ, ṣugbọn pipa ni foonu re wa titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii, Bakan naa si lọro ri pẹlu foonu Tọpe, oun naa pa foonu re ni.


AKEDE AGBAYE tun pe ọkunrin to fẹsun kan Tọpẹ Alabi lati gbọ ọrọ lẹnu rẹ, ṣugbọn pipa ni foonu re wa titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii, Bakan naa si lọro ri pẹlu foonu Tọpe, oun naa pa foonu re ni.


Sanwo-Olu fun iyawo awọn ọlọpaa to ku lasiko SARS ni miliọnu mẹwaa naira ati ẹkọ-ọfẹ fawọn ọmọ wọn

Faith Adebọla, Eko Awọn iyawo awọn ọlọpaa mẹfa to doloogbe lasiko rogbodiyan SARS ti dupẹ gidigidi lọwọ Gomina Sanwo-Olu latari bo ṣe fun wọn lẹbun owo, miliọnu mẹwaa naira fẹnikọọkan wọn ati ẹkọ-ọfẹ to tun fun aọn ọmọ wọn. Ọsan Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni eto naa waye ni gbọngan Civic Centre, Victoria Island, nibi ijiroro lori eto aabo ẹlẹẹkẹrinla ti wọn ṣe. Nigba to n fun awọn obinrin naa niwee sọwedowo wọn, Sanwo-Olu ni oun ba wọn kẹdun fun bi wọn ṣe di opo airotẹlẹ, latari pe awọn ọkọ wọn fẹmi wọn lelẹ, wọn sapa lori ọrọ aabo gbogbo wa titi doju iku, lasiko rogbodiyan SARS to waye laipẹ. Orukọ awọn ọlọpaa mẹfẹẹfa to jade laye lasiko laasigbo naa ni Inpẹkitọ Ayọdeji Erinfọlami, Inpẹkitọ Aderibigbe Adegbenro, Inpẹkitọ Samsom Ehibor, Inspector Igoche Cornelius, Sajẹnti Bejide Abiodun ati ASP Yaro Edward. Yatọ si owo, Sanwo-Olu tun kede pe gbogbo awọn ọmọ oloogbe ni ijọba ipinlẹ Eko maa ran lẹkọọ-ọfẹ lati ipele yoowu ki wọn wa titi wọ yunifasiti. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, toun naa wa nikalẹ sọ pe nnkan iwuri nla ni ohun ti gomina ṣe jẹ fun ileeṣẹ ọlọpaa, eyi yoo si tubọ mu kawọn tẹra mọṣẹ gidi, pẹlu igbọkanle pe ijọba mọyi awọn, wọn si mọ riri ẹmi awọn.


Orukọ awọn ọlọpaa mẹfẹẹfa to jade laye lasiko laasigbo naa ni Inpẹkitọ Ayọdeji Erinfọlami, Inpẹkitọ Aderibigbe Adegbenro, Inpẹkitọ Samsom Ehibor, Inspector Igoche Cornelius, Sajẹnti Bejide Abiodun ati ASP Yaro Edward. Yatọ si owo, Sanwo-Olu tun kede pe gbogbo awọn ọmọ oloogbe ni ijọba ipinlẹ Eko maa ran lẹkọọ-ọfẹ lati ipele yoowu ki wọn wa titi wọ yunifasiti. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, toun naa wa nikalẹ sọ pe nnkan iwuri nla ni ohun ti gomina ṣe jẹ fun ileeṣẹ ọlọpaa, eyi yoo si tubọ mu kawọn tẹra mọṣẹ gidi, pẹlu igbọkanle pe ijọba mọyi awọn, wọn si mọ riri ẹmi awọn. Bakan naa ni ọkọọkan awọn iyawo ọlọpaa mẹfa to gba ẹbun gba-ma-binu naa dupẹ lọwọ gomina ati ijọba rẹ, wọn ni bo tilẹ jẹ pe owo ko to ẹmi, sibẹ, o jọ awọn loju pe ijọba ko jẹ ki iku ololufẹ awọn ja si asan, wọn si ṣadura fun gomina Eko.


Bakan naa ni ọkọọkan awọn iyawo ọlọpaa mẹfa to gba ẹbun gba-ma-binu naa dupẹ lọwọ gomina ati ijọba rẹ, wọn ni bo tilẹ jẹ pe owo ko to ẹmi, sibẹ, o jọ awọn loju pe ijọba ko jẹ ki iku ololufẹ awọn ja si asan, wọn si ṣadura fun gomina Eko.


Ki kọmiṣanna to ba fẹẹ dupo gomina l’Ekiti kọwe fipo silẹ – Fayẹmi

Jide Alabi Gomina ipinlẹ Ekiti, Kayọde Fayẹmi, ti sọ fun awọn kọmiṣanna rẹ pe inu oun yoo dun ti eyikeyii to ba ni in lọkan lati dije dupo gomina lọdun 2022 tete kọwe fipo silẹ, ki wọn ma fi tiwọn ko ba iṣẹ idagbasoke toun ni lọkan. Nibi eto pataki kan ti gomina yii gbe kalẹ lori ṣiṣe iṣẹ ilu bo ti yẹ ati amulo awọn eeyan to tọ fun iṣakoso ipinlẹ Ekiti lo sọrọ ọhun niluu Ado Ekiti, l’Ọjọbọ, Tọsidee. Fayẹmi sọ pe oun gbe eto ọhun kalẹ lati fi ṣe odiwọn iṣẹ ti oun ti ṣe ni saa keji yii, ati ibi to ku si pẹlu erongba lati ṣatunṣe to dara fun ilọsiwaju ipinlẹ Ekiti. Gomina Ekiti ti waa rọ awọn kọmiṣanna ẹ ti wọn ni in lọkan lati dije dupo gomina lọdun 2022, ki wọn tete kọwe fipo wọn silẹ, ki wọn ma baa fi ero tiwọn yii di iṣẹ idagbasoke ti oun ni lọkan fun awọn eeyan Ekiti lọwọ. O ni, “Gbogbo awọn ti yoo ṣakoba fun ọkọ itẹsiwaju ti a ni lọkan fun awọn eeyan wa l’Ekiti, paapaa awọn to wa ninu ijọba mi, ni mo fẹ ki wọn fiṣẹ silẹ bayii, a ko ni i fẹ ohun to maa mu wa yapa kuro ninu ohun rere ta a fẹẹ ṣe. “Lati le ṣaṣeyọri lo mu wa pe oloṣelu nla meji ti wọn ti jẹ gomina tẹlẹ ri, lati waa gba wa nimọran lori bi wọn ti ṣaṣeyọri ninu eto iṣakoso nigba ti wọn wa nile ijọba.


Gomina Ekiti ti waa rọ awọn kọmiṣanna ẹ ti wọn ni in lọkan lati dije dupo gomina lọdun 2022, ki wọn tete kọwe fipo wọn silẹ, ki wọn ma baa fi ero tiwọn yii di iṣẹ idagbasoke ti oun ni lọkan fun awọn eeyan Ekiti lọwọ. O ni, “Gbogbo awọn ti yoo ṣakoba fun ọkọ itẹsiwaju ti a ni lọkan fun awọn eeyan wa l’Ekiti, paapaa awọn to wa ninu ijọba mi, ni mo fẹ ki wọn fiṣẹ silẹ bayii, a ko ni i fẹ ohun to maa mu wa yapa kuro ninu ohun rere ta a fẹẹ ṣe. “Lati le ṣaṣeyọri lo mu wa pe oloṣelu nla meji ti wọn ti jẹ gomina tẹlẹ ri, lati waa gba wa nimọran lori bi wọn ti ṣaṣeyọri ninu eto iṣakoso nigba ti wọn wa nile ijọba. “Ohun ti a n ṣapero le lori ni awọn aṣeyọri wa lati bii ọdun meji sẹyin, nibi to ku si atawọn ọna abayọ mi-in lori bi Ekiti ṣe le dara ju bayii lọ. Gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ, Babatunde Raji Faṣhọla, ati Senetọ Kashim Shettima, gomina ipinlẹ Borno, tẹlẹ ni wọn wa l’Ekiti fun ipade pataki ọhun.


“Ohun ti a n ṣapero le lori ni awọn aṣeyọri wa lati bii ọdun meji sẹyin, nibi to ku si atawọn ọna abayọ mi-in lori bi Ekiti ṣe le dara ju bayii lọ. Gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ, Babatunde Raji Faṣhọla, ati Senetọ Kashim Shettima, gomina ipinlẹ Borno, tẹlẹ ni wọn wa l’Ekiti fun ipade pataki ọhun.


Wọn ti mu ọlọpaa to gbowo lọwọ awakọ to rufin oju popo l’Ekoo

Jide Alabi Ọlọpaa kan ti wọ wahala bayii lori bo ṣe gba owo lọwọ obinrin kan nitori tiyẹn gba ojuna ti ko yẹ l’Ekoo, bẹẹ ni ẹṣọ to n mojuto irinna, iyẹn LASTMA, ti da owo ti ọlọpaa yii gba pada fẹni to ni in. Laipẹ yii ni Ọga agba fun ajọ LASTMA, Ọgbẹni Ọlajide Oduyọye, kede iṣẹlẹ yii lori ikanni abẹyẹfo ẹ pe wọn fọrọ kan to oun leti pe ọlọpaa kan to n ṣiṣẹ pẹlu LASTMA gba owo rẹpẹtẹ lọwọ awakọ kan lori ẹsun pe ọ gba ọna ti ko yẹ. Ẹgbẹrun mejilelaaadọta (N52,000) naira ni wọn sọ pe ọlọpaa yii gba lọwọ obinrin to n wa mọtọ yii, ati pe ẹrọ apọwo (POS), lo fi gba a lọwọ ẹ. Oduyọye sọ pe ọwọ ti tẹ ọkunrin ọlọpaa naa, ati pe LASTMA ti pe obinrin ti wọn fipa gba owo lọwọ ẹ, awọn si ti da owo ẹ pada fun un. O ni, “Ẹsun to fi kan obinrin to gbowo lọwọ ẹ yii ni pe o wa mọto lojuna ti ko yẹ ko gba, loju ẹsẹ naa ni wọn ti wa ọkọ ẹ wa si olu ileeṣẹ wa. Nibẹ naa ni wọn ti bẹrẹ idunaa-dura, ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (N150,000) gan-an lo ni ko lọọ mu wa, nigba ti wọn si jọ dunnaa-dura daadaa ni iyẹn gba lati fun un ni ẹgbẹrun mejilelaaadọta naira (N52,000). Maṣinni apọwo, iyẹn POS, lo fi gba owo ọhun sapo ara ẹ. Bi ọlọpaa yii ṣe gba owo ọhun tan ni obinrin ti wọn gbowo lọwọ ẹ yii ti pe nọmba ifisun LASTMA.


O ni, “Ẹsun to fi kan obinrin to gbowo lọwọ ẹ yii ni pe o wa mọto lojuna ti ko yẹ ko gba, loju ẹsẹ naa ni wọn ti wa ọkọ ẹ wa si olu ileeṣẹ wa. Nibẹ naa ni wọn ti bẹrẹ idunaa-dura, ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (N150,000) gan-an lo ni ko lọọ mu wa, nigba ti wọn si jọ dunnaa-dura daadaa ni iyẹn gba lati fun un ni ẹgbẹrun mejilelaaadọta naira (N52,000). Maṣinni apọwo, iyẹn POS, lo fi gba owo ọhun sapo ara ẹ. Bi ọlọpaa yii ṣe gba owo ọhun tan ni obinrin ti wọn gbowo lọwọ ẹ yii ti pe nọmba ifisun LASTMA. “Nibẹ naa lo ti ṣalaye pe ọlọpaa kan to n ṣiṣẹ pẹlu LASTMA yan oun jẹ, o gba owo lọwọ oun.” Oduyọye sọ pe nibi ti oun ti tara bọ ọrọ ọhun niyẹn o, ti ọwọ si pada tẹ ọlọpaa to huwa idọti ọhun, ti ajọ LASTMA paapaa si ti da owo obinrin naa pada fun un lọjọ ti oun ati iya ẹ waa ba awọn lọfiisi awọn. Oduyọye ti sọ pe LASTMA ko ni i gba irufẹ iwa bẹẹ laaye, ati pe ohun to jẹ ajọ naa logun ni bi eto irinna ọkọ l’Ekoo yoo ṣe maa lọ geere, ti awọn awakọ paapaa yoo maa tẹle ofin irinna lai si wahala kankan. Bakan naa lo sọ pe LASTMA yoo fa ọkunrin agbofinro to huwa ọdaran yii le awọn alaṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ ki wọn le fi jofin gẹgẹ bo ti yẹ.


“Nibẹ naa lo ti ṣalaye pe ọlọpaa kan to n ṣiṣẹ pẹlu LASTMA yan oun jẹ, o gba owo lọwọ oun.” Oduyọye sọ pe nibi ti oun ti tara bọ ọrọ ọhun niyẹn o, ti ọwọ si pada tẹ ọlọpaa to huwa idọti ọhun, ti ajọ LASTMA paapaa si ti da owo obinrin naa pada fun un lọjọ ti oun ati iya ẹ waa ba awọn lọfiisi awọn. Oduyọye ti sọ pe LASTMA ko ni i gba irufẹ iwa bẹẹ laaye, ati pe ohun to jẹ ajọ naa logun ni bi eto irinna ọkọ l’Ekoo yoo ṣe maa lọ geere, ti awọn awakọ paapaa yoo maa tẹle ofin irinna lai si wahala kankan. Bakan naa lo sọ pe LASTMA yoo fa ọkunrin agbofinro to huwa ọdaran yii le awọn alaṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ ki wọn le fi jofin gẹgẹ bo ti yẹ.


Bisi Akande gbalejo Tinubu, Arẹgbẹṣọla ati Gomina Oyetọla, wọn ni ija ni wọn lọọ pari

Nipinlẹ Ọṣun, niluu Ila Ọrangun, ni ipade kan ti waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, laarin Aṣiwaju Bọla Tinubu, Gomina Adegboyega Oyetọla, Rauf Arẹgbẹṣọla ati Oloye Bisi Akande. ALAROYE gbọ pe ohun ti wọn tori ẹ pe ipade ọhun ni lati pẹtu si ija to wa laarin Oyetọla, ẹni ti i ṣe gomina ipinlẹ Ọsun ati Rauf Arẹgbẹṣọla, to gbe ipo ọhun silẹ fun un lẹyin to lo ọdun mẹjọ gbako. Ṣa o, ohun ti Arẹgbẹṣọla kọ sori ikanni abẹyẹfo ẹ ni pe oun ati awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ to n ri si ọrọ abẹle ti de si ipinlẹ Ọṣun bayii lati ṣepade pẹlu awọn eeyan pataki kan gẹgẹ bi Aarẹ Buhari ṣe pa oun laṣẹ, ṣugbọn awọn tọrọ ọhun ye daadaa sọ pe ija oun ati gomina ni wọn waa pari. Aregbẹṣọla sọ pe, “Awọn ikọ ta a jọ wa ko ṣai ṣabẹwo si aṣaaju wa, Baba Bisi Akande, bakan naa la kan si Gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Adegboyega Oyetọla, niluu Ila Ọrangun. Nibẹ naa ni baba ti ba wa sọrọ nipa awọn to ṣewọde ta ko ẹṣọ agbofinro SARS, ọrọ nipa eto aabo atawọn nnkan mi-in.”


Wọn tun ti ri ile mi-in ti wọn ti n ṣe òwò ọmọ tita ni Mowe

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Lẹyin ọjọ meji ti aṣiri ile ti wọn ti n ta awọn ọmọ ikoko tawọn ọmọbinrin ti ko ti i dagba ba bi ni Mowe tu, awọn ọlọpaa adugbo naa tun ti ri ile mi-in to jẹ owo ọmọ tita ni wọn n ṣe nibẹ ni Mowe kan naa. Opopona Lagos, Adesan, ni Mowe, ni ile ti wọn ti n fi awọn ọmọbinrin keekeeke ṣowo ibasun, ti wọn si n ta ọmọ ti wọn ba bi yii wà. Awọn araadugbo ni wọn sọ fọlọpaa pe ara n fu awọn si ile naa, nitori o fẹrẹ ma si ẹni kan ninu àwọn obinrin wẹwẹ to n gbebẹ ti ko loyun. Wọn ni ko sẹni ti i rọmọ lẹyin ejo si lọrọ wọn, ko sẹni to n ri ọmọ ti wọn ba bi, wọn lo jọ pe wọn n lo awọn aboyún naa fun tita ọmọ ti wọn ba bi ni. Nigba ti DPO Mowe, SP Marvis Jayeọla, atawọn eeyan ẹ debẹ ni wọn ri i pe bẹẹ lo ri loootọ. Wọn ba oloyun kan ti ikun rẹ ti tóbi daadaa nibẹ, wọn si tun ri ọmọbinrin kan to ṣẹṣẹ bímọ ti wọn si ti ta ọmọ rẹ.


Wọn ni ko sẹni ti i rọmọ lẹyin ejo si lọrọ wọn, ko sẹni to n ri ọmọ ti wọn ba bi, wọn lo jọ pe wọn n lo awọn aboyún naa fun tita ọmọ ti wọn ba bi ni. Nigba ti DPO Mowe, SP Marvis Jayeọla, atawọn eeyan ẹ debẹ ni wọn ri i pe bẹẹ lo ri loootọ. Wọn ba oloyun kan ti ikun rẹ ti tóbi daadaa nibẹ, wọn si tun ri ọmọbinrin kan to ṣẹṣẹ bímọ ti wọn si ti ta ọmọ rẹ. Wọn tun ri awọn obinrin meji mi-in pẹlu awọn ọmọde mẹrin. Ọkunrin kan naa wa nibẹ tawọn ọlọpaa mu, wọn ni gbogbo ẹri lo foju han pe iya to n ta awọn ọmọ ọlọmọ nibẹ lo n ṣíṣẹ fun, obinrin ti wọn n pe ni Florence Ogbonna to sa lọ lọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii, ni wọn lo tun mọ nipa ile keji yii naa. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe ijọba ti mu Florence ọhun ri lori ẹsun tita awọn ọmọ ọlọmọ lẹyin to ba fi ipa sọ awọn ọmọdebinrin di iya ojiji tan.


Wọn tun ri awọn obinrin meji mi-in pẹlu awọn ọmọde mẹrin. Ọkunrin kan naa wa nibẹ tawọn ọlọpaa mu, wọn ni gbogbo ẹri lo foju han pe iya to n ta awọn ọmọ ọlọmọ nibẹ lo n ṣíṣẹ fun, obinrin ti wọn n pe ni Florence Ogbonna to sa lọ lọjọ Iṣẹgun ọsẹ yii, ni wọn lo tun mọ nipa ile keji yii naa. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ pe ijọba ti mu Florence ọhun ri lori ẹsun tita awọn ọmọ ọlọmọ lẹyin to ba fi ipa sọ awọn ọmọdebinrin di iya ojiji tan.


Awọn mejila fẹwọn jura l’Ekoo, okoowo epo diisu ni wọn n ṣe lai gba’ṣẹ

Faith Adebọla, Eko Ile-ẹjọ giga tijọba apapọ to fikalẹ siluu Ikẹja, l’Ekoo, ti ni ki awọn eeyan mejila kan maa lọ si ọgba ẹwọn Kirikiri l’Ọjọbọ, Tọsidee yii, latari ẹsun pe wọn n ṣe owo epo diisu lai gba aṣẹ. Awọn tọrọ kan ni Ọdẹnikẹ Rasaq, Oluwafẹmi James, Ọjajuni Adebọwale, Dele Napoleon, Aderẹmi Akinade, Stephen Ogunboye, Ekene Okendu, Agbanoma John, Azu Okengwu, Alum Julius, Awah Ucheojo ati Neele Keerebari. Ajọ to n gbogun ti iwa jibiti ati inakunaa nilẹ wa, EFCC, lo wọ awọn mejila yii dele-ẹjọ. Wọn tun darukọ ọkọ oju-omi kan, MT Mother Comfort, ati ileeṣẹ ti wọn ti n ṣiṣẹ, Azamosa Limited, niwaju adajọ. Ọjọ kejila, oṣu keje, ọdun yii, lawọn afurasi ọdaran yii huwa to lodi sofin ọhun gẹgẹ bi agbẹjọro fun olupẹjọ, Ọgbẹni Idris Mohammed, ṣe wi. O ni ẹsun ti wọn fi kan wọn ta ko isọri kẹta, abala kẹta, iwe ofin ẹsun oriṣiiriṣii ti ọdun 2004, ijiya to lagbara lo si wa fun iru ẹsun yii labẹ isọri kin-in-ni, abala kẹtadinlogun, iwe ofin naa.


Wọn tun darukọ ọkọ oju-omi kan, MT Mother Comfort, ati ileeṣẹ ti wọn ti n ṣiṣẹ, Azamosa Limited, niwaju adajọ. Ọjọ kejila, oṣu keje, ọdun yii, lawọn afurasi ọdaran yii huwa to lodi sofin ọhun gẹgẹ bi agbẹjọro fun olupẹjọ, Ọgbẹni Idris Mohammed, ṣe wi. O ni ẹsun ti wọn fi kan wọn ta ko isọri kẹta, abala kẹta, iwe ofin ẹsun oriṣiiriṣii ti ọdun 2004, ijiya to lagbara lo si wa fun iru ẹsun yii labẹ isọri kin-in-ni, abala kẹtadinlogun, iwe ofin naa. Wọn bi awọn olujẹjọ naa pe ki lero wọn lori ẹsun ti wọn fi kan wọn, gbogbo wọn lawọn ko jẹbi rara. Lọọya wọn, Ṣọla Ọbabinrin, rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ naa pe ki wọn faaye beeli silẹ fawọn onibaara oun. Adajọ Muslim Hassan faaye beeli silẹ pẹlu miliọnu mẹwaa naira fun ẹnikọọkan, pẹlu ẹlẹrii kan ni iye owo kan naa fun ọkọọkan wọn.


Wọn bi awọn olujẹjọ naa pe ki lero wọn lori ẹsun ti wọn fi kan wọn, gbogbo wọn lawọn ko jẹbi rara. Lọọya wọn, Ṣọla Ọbabinrin, rawọ ẹbẹ sile-ẹjọ naa pe ki wọn faaye beeli silẹ fawọn onibaara oun. Adajọ Muslim Hassan faaye beeli silẹ pẹlu miliọnu mẹwaa naira fun ẹnikọọkan, pẹlu ẹlẹrii kan ni iye owo kan naa fun ọkọọkan wọn. Nitori ko ṣee ṣe fun wọn lati pese ohun tile-ẹjọ beere fun yii ladajọ ṣe paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ sọgba ẹwọn, wọn si maa wa nibẹ titi ọjọ kẹrin, oṣu keji, ọdun to n bọ, ti wọn sun igbẹjọ to kan si.


Nitori ko ṣee ṣe fun wọn lati pese ohun tile-ẹjọ beere fun yii ladajọ ṣe paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ sọgba ẹwọn, wọn si maa wa nibẹ titi ọjọ kẹrin, oṣu keji, ọdun to n bọ, ti wọn sun igbẹjọ to kan si.


Ile-ẹjọ tu nọọsi ti wọn lo ṣeku pa Sẹnetọ Isiaka Adeleke lọjọsi sile, wọn ni ko mọ nnkan kan nipa rẹ

Dada Ajikanje Ile-ẹjọ giga kan nipinlẹ Ọṣun ti fidi ẹ mulẹ pe nọọsi kan, Alfred Aderibigbe, to tọju Sẹnetọ Isiaka Adeleke to jade laye lọjọ kẹtalelogun, oṣu kẹrin, ọdun 2017, ko lọwọ ninu iku to pa ọkunrin oloṣelu naa. Ni kete ti ọkunrin oloṣelu naa jade laye ni Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla, ẹni ti i ṣe gomina ipinlẹ Ọṣun nigba naa ti gbe igbimọ kan kalẹ, ninu eyi to fi Onidaajọ Oluṣẹgun Ayilara ṣe olori ẹ, lati ṣewadii iku to pa ọkunrin oloṣelu naa. Ninu iwadii ọhun ni wọn ti fidi ẹ mulẹ pe oogun kan ti wọn fun ọkunrin ọhun lapọju pẹlu ohun to ṣeku pa a. Ayilara yii naa lo sọ pe ọpọlọpọ oogun oorun ati oogun ara riro ti Isiaka Adeleke, lo pẹlu ohun to ṣeku pa a, ati pe imọran Alfred Aderibigbe to tẹle gan-an lo fa iku ojiji fun un. Bakan naa ni iwadii igbimọ ọhun tun fidi ẹ mulẹ pe ọti ti ọkunrin oloṣelu yii ti mu tẹlẹ paapaa jẹ ki awọn oogun to lo yii ṣiṣẹ sodi, to si ṣokunfa bi ẹmi ẹ ṣe bọ. ALAROYE gbọ pe lati nnkan bii ogun ọdun sẹyin ni Alfred Aderibigbe yii ti maa n ṣetọju Sẹnetọ Adeleke, gomina ipinlẹ Ọṣun tẹlẹ lai tẹle apejuwe dokita akọṣẹmọṣẹ. Siwaju si i, Ayilara yii naa lo sọ pe ki wọn mu ọkunrin nọọsi yii daadaa, nitori ko pẹ to tọju Sẹnetọ Adeleke tan ni ọkunrin naa jade laye.


Bakan naa ni iwadii igbimọ ọhun tun fidi ẹ mulẹ pe ọti ti ọkunrin oloṣelu yii ti mu tẹlẹ paapaa jẹ ki awọn oogun to lo yii ṣiṣẹ sodi, to si ṣokunfa bi ẹmi ẹ ṣe bọ. ALAROYE gbọ pe lati nnkan bii ogun ọdun sẹyin ni Alfred Aderibigbe yii ti maa n ṣetọju Sẹnetọ Adeleke, gomina ipinlẹ Ọṣun tẹlẹ lai tẹle apejuwe dokita akọṣẹmọṣẹ. Siwaju si i, Ayilara yii naa lo sọ pe ki wọn mu ọkunrin nọọsi yii daadaa, nitori ko pẹ to tọju Sẹnetọ Adeleke tan ni ọkunrin naa jade laye. Bẹẹ lo fidi ẹ mulẹ pe ọkunrin naa ko kun oju oṣunwọn to lati tọju ẹnikẹni, ati pe niṣe lo yẹ ki ijọba ba a ṣẹjọ. Ọjọ kẹjọ, oṣu kẹfa, ọdun 2018, ni wọn wọ Alfred Aderibigbe lọ si ile-ẹjọ giga, nibẹ naa lo ti sọ pe oun ko jẹbi ẹsun apaayan ti wọn fi kan oun. Lasiko igbẹjọ ọhun, awọn ẹlẹrii mẹsan-an ni Amofin Dapọ Adeniji, ẹni ti i ṣe akọwe agba fun ileeṣẹ eto idajọ ipinlẹ Ọṣun ko wa sile-ẹjọ, bakan naa lo tun ko awọn ohun ẹri oriṣiiriṣii wa pẹlu.


Bẹẹ lo fidi ẹ mulẹ pe ọkunrin naa ko kun oju oṣunwọn to lati tọju ẹnikẹni, ati pe niṣe lo yẹ ki ijọba ba a ṣẹjọ. Ọjọ kẹjọ, oṣu kẹfa, ọdun 2018, ni wọn wọ Alfred Aderibigbe lọ si ile-ẹjọ giga, nibẹ naa lo ti sọ pe oun ko jẹbi ẹsun apaayan ti wọn fi kan oun. Lasiko igbẹjọ ọhun, awọn ẹlẹrii mẹsan-an ni Amofin Dapọ Adeniji, ẹni ti i ṣe akọwe agba fun ileeṣẹ eto idajọ ipinlẹ Ọṣun ko wa sile-ẹjọ, bakan naa lo tun ko awọn ohun ẹri oriṣiiriṣii wa pẹlu. Lara awọn to wa jẹrii ta ko Aderibigbe ni ọga agba fun ileewosan Ladoke Akintọla University Teaching Hospital, niluu Osogbo, Ọjọgbọn Akeem Lasisi, ẹni to ṣayẹwo oku arakunrin naa, bakan naa ni Dokita Taiwo Sholaja, ọlọpaa to fi imọ sayẹnsi ṣeto ayẹwo lori oku naa yọju ni kootu, atawọn mi-in. Aderibigbe sọ ni kootu pe ko si aṣilo ninu oogun ti oun fun Sẹnetọ Adeleke nigba aye rẹ, nitori odiwọn oogun to yẹ ko lo gan-an loun maa n fun un. Lara ohun to si ko ọkunrin yii yọ ni bi agbẹjọro ẹ, Sọji Oyetayọ, ṣe sọ niwaju adajọ pe ko si eyikeyii ninu awọn ẹlẹrii yii ti wọn yọju si ile Adeleke lati mọ boya oogun ti wọn ko wa yii gan-an ni oloogbe ọhun lo nigba aye ẹ. O ni, “Ilana ti dokita fi silẹ ni onibaara mi n tẹle lati fun Adeleke loogun, bẹẹ dokita kan lati Eko lo kọ awọn oogun ati abẹrẹ to lo fun oloogbe yii.


Lara awọn to wa jẹrii ta ko Aderibigbe ni ọga agba fun ileewosan Ladoke Akintọla University Teaching Hospital, niluu Osogbo, Ọjọgbọn Akeem Lasisi, ẹni to ṣayẹwo oku arakunrin naa, bakan naa ni Dokita Taiwo Sholaja, ọlọpaa to fi imọ sayẹnsi ṣeto ayẹwo lori oku naa yọju ni kootu, atawọn mi-in. Aderibigbe sọ ni kootu pe ko si aṣilo ninu oogun ti oun fun Sẹnetọ Adeleke nigba aye rẹ, nitori odiwọn oogun to yẹ ko lo gan-an loun maa n fun un. Lara ohun to si ko ọkunrin yii yọ ni bi agbẹjọro ẹ, Sọji Oyetayọ, ṣe sọ niwaju adajọ pe ko si eyikeyii ninu awọn ẹlẹrii yii ti wọn yọju si ile Adeleke lati mọ boya oogun ti wọn ko wa yii gan-an ni oloogbe ọhun lo nigba aye ẹ. O ni, “Ilana ti dokita fi silẹ ni onibaara mi n tẹle lati fun Adeleke loogun, bẹẹ dokita kan lati Eko lo kọ awọn oogun ati abẹrẹ to lo fun oloogbe yii. Yoo dun mọ wa ninu ti Oluwa mi ba le da ẹjọ yii nu, ki ile-ẹjọ si tu onibaara mi silẹ.” Nigba ti Adajọ Ayọ Oyebiyi n gbe idajọ ẹ kalẹ, o sọ pe awọn olupejọ ko ri ẹri to munadoko gbe silẹ, fun idi eyi, oun tu ọkunrin naa silẹ, ki Alfred Aderibigbe, maa lọ sile ẹ layọ.


Yoo dun mọ wa ninu ti Oluwa mi ba le da ẹjọ yii nu, ki ile-ẹjọ si tu onibaara mi silẹ.” Nigba ti Adajọ Ayọ Oyebiyi n gbe idajọ ẹ kalẹ, o sọ pe awọn olupejọ ko ri ẹri to munadoko gbe silẹ, fun idi eyi, oun tu ọkunrin naa silẹ, ki Alfred Aderibigbe, maa lọ sile ẹ layọ.


Ọmọ ẹgbẹ okunkun ya bo ileewe girama l’Ọrẹ, ni wọn ba tu awọn akẹkọọ ka nibi ti wọn ti n ṣe idanwo lọwọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Kayeefi lo ṣi n jẹ fawọn eeyan Ọrẹ, nijọba ibilẹ Odigbo, pẹlu bawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun kan ṣe ya bo ileewe girama Muslim to wa niluu ọhun laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ti wọn si tu awọn akẹkọọ ka nibi ti wọn ti n ṣe idanwo ijọba to n lọ lọwọ. ALAROYE gbọ pe lara awọn akẹkọọ ileewe ọhun ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ okunkun ni wọn waa ṣe akọlu si olukọ atawọn ẹgbẹ wọn ki wọn le dawọ idanwo ti wọn n ṣe naa duro. Awọn soja to wa lagbegbe Ọrẹ ni wọn pada waa tu awọn janduku akẹkọọ ọhun ka, ti wọn ko fi ri ẹnikẹni ṣe leṣe, ti wọn si tun ri ọkan ninu awọn tọọgi ọhun mu lọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, adele olukọ agba ileewe girama ọhun, Abilekọ Ẹniọla Moradekẹ, rọ ijọba ipinlẹ Ondo lati ṣeto awọn ẹsọ alaabo ti yoo maa ṣọ wọn laarin asiko ti wọn ba wa nileewe. O ni eyi nikan lo le fawọn akẹkọọ ati olukọ lọkan balẹ lati gbaju mọ isẹ wọn. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lawọn akẹkọọ kilaasi kejì agba (SS2) kaakiri ipinlẹ Ondo bẹrẹ idanwo tijọba n ṣe fun wọn ki wọn too kọja si ipele aṣekagba (SS3).


Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, adele olukọ agba ileewe girama ọhun, Abilekọ Ẹniọla Moradekẹ, rọ ijọba ipinlẹ Ondo lati ṣeto awọn ẹsọ alaabo ti yoo maa ṣọ wọn laarin asiko ti wọn ba wa nileewe. O ni eyi nikan lo le fawọn akẹkọọ ati olukọ lọkan balẹ lati gbaju mọ isẹ wọn. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lawọn akẹkọọ kilaasi kejì agba (SS2) kaakiri ipinlẹ Ondo bẹrẹ idanwo tijọba n ṣe fun wọn ki wọn too kọja si ipele aṣekagba (SS3). Idi tawọn akẹkọọ kan nileewe Muslim ko ṣe fẹẹ kopa ninu idanwo gbogbogboo naa ṣi n ya awọn eeyan lẹnu.


Idi tawọn akẹkọọ kan nileewe Muslim ko ṣe fẹẹ kopa ninu idanwo gbogbogboo naa ṣi n ya awọn eeyan lẹnu.


Igbimọ to n gbọ ẹsun ifiyajẹni SARS bẹrẹ ijokoo l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Igbimọ tijọba ipinlẹ Ondo gbe kalẹ lati gbọ ẹsun gbogbo awọn ti ọlọpaa ṢARS ti fiya jẹ lọna aitọ ti bẹrẹ ijokoo l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ ta a wa yii. Alaga igbimọ ọhun, Onidaajọ Adeṣọla Sidiq, ninu ọrọ apilẹkọ rẹ ni awọn iwe ẹsun mejilelọgbọn lo ti tẹ awọn lọwọ lati igba ti wọn ti ṣe ifilọlẹ igbimọ naa ni nnkan bii osu kan sẹyin. Lẹyin ayẹyẹ ifinimọle ti wọn ṣe l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to n bọ yii lo ni iṣẹ fẹẹ bẹrẹ ni pẹrẹu lori awọn ọkan-o-jọkan ẹsun ti wọn ti fi ṣọwọ si awọn. Ọjọ mẹta pere, ọjọ Iṣẹgun,Tusidee, Ọjọruu, Wẹsidee, ati Ọjọbọ,Tosidee, lawọn igbimọ ọhun yoo fi maa jokoo laarin ọsẹ titi ti wọn yoo fi yanju gbogbo ẹsun to wa niwaju igbimọ ọhun. Alaga ọhun rọ gbogbo awọn to ti mu ẹsun wa lati fọwọsowọpọ pẹlu igbimọ yii ki iṣẹ naa lee rọrun fun wọn ni ṣiṣe.


Ọlọpaa ṣawari awọn ọmọde mẹwaa ti wọn loyun ni Mowe, obinrin kan lo n ta awọn ọmọ ti wọn ba bi

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ile kan wa lagbegbe Ọfada si Mowe, ni ipinlẹ Ogun, awọn ọmọbinrin tọjọ ori wọn ko ju mejidinlogun si mẹrinlelogun lọ ni wọn n ṣabiyamọ nibẹ, ti iya kan ti wọn pe orukọ ẹ ni Florence Ogbonna si n ta awọn ọmọ ti wọn ba bi, to n fowo ẹ ṣararindin. Awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun lo jẹ ki aṣiri ohun ti wọn n ṣe ninu ile naa tu lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kin-in-ni, oṣu kejila, ọdun yii. Wọn ya bo ile naa lẹyin ti olobo ta wọn, nibẹ ni wọn si ti ko awọn ọmọdebinrin mẹwaa ti wọn ṣe ikun kinrindin pẹlu oyun jade. Ohun to ṣẹlẹ gẹgẹ bi CP Abimbọla Oyeyẹmi to fi iṣẹlẹ naa sita ṣe wi ni pe iya ti wọn n pe ni Florence Ogbonna yii maa n lọọ ko awọn ọmọdebinrin ọlọmọge wa lati awọn ipinlẹ bii, Imo, Abia ati Ebonyi. Yoo sọ fawọn obi wọn labule pe iṣẹ wa l’Ekoo toun yoo fi wọn si, ko si ni i pẹ tawọn ọmọ naa yoo fi maa fowo ranṣẹ si wọn. N lawọn obi yoo ba yọnda awọn ọmọ wọn fun un.


Ohun to ṣẹlẹ gẹgẹ bi CP Abimbọla Oyeyẹmi to fi iṣẹlẹ naa sita ṣe wi ni pe iya ti wọn n pe ni Florence Ogbonna yii maa n lọọ ko awọn ọmọdebinrin ọlọmọge wa lati awọn ipinlẹ bii, Imo, Abia ati Ebonyi. Yoo sọ fawọn obi wọn labule pe iṣẹ wa l’Ekoo toun yoo fi wọn si, ko si ni i pẹ tawọn ọmọ naa yoo fi maa fowo ranṣẹ si wọn. N lawọn obi yoo ba yọnda awọn ọmọ wọn fun un. Ṣugbọn nigba to ba ko wọn de ile rẹ ni Mowe tan, ọkunrin alaabọ ara kan to mọ bi wọn ṣe n ba obinrin sun daadaa ni yoo maa ba awọn ọmọdebinrin naa sun, wọn ko ni i ṣiṣẹ kan ju ibalopọ lọ. Oyun ni yoo gbẹyin ibasun, ọmọ ni wọn yoo fi bi gẹgẹ bi alukoro ṣe wi. Ṣugbọn ki i ṣe pe wọn yoo maa tọju ọmọ naa, iya ti wọn n pe ni Florence Ogbonna yii ni yoo ta ọmọ naa fawọn onibaara rẹ to maa n ta wọn fun, yoo gbowo rẹ sapo, yoo si maa ṣe faaji tiẹ lọ.


Ṣugbọn nigba to ba ko wọn de ile rẹ ni Mowe tan, ọkunrin alaabọ ara kan to mọ bi wọn ṣe n ba obinrin sun daadaa ni yoo maa ba awọn ọmọdebinrin naa sun, wọn ko ni i ṣiṣẹ kan ju ibalopọ lọ. Oyun ni yoo gbẹyin ibasun, ọmọ ni wọn yoo fi bi gẹgẹ bi alukoro ṣe wi. Ṣugbọn ki i ṣe pe wọn yoo maa tọju ọmọ naa, iya ti wọn n pe ni Florence Ogbonna yii ni yoo ta ọmọ naa fawọn onibaara rẹ to maa n ta wọn fun, yoo gbowo rẹ sapo, yoo si maa ṣe faaji tiẹ lọ. Ọkan ninu awọn ọmọ to ko de lati abule lo bimọ laipẹ yii, Chidera Onuoha lorukọ ọmọge to bimọ naa. Ọmọ to bi ni Florence fẹẹ ta bii iṣe rẹ, niyẹn ba yari pe oun ko le jiya oyun, koun ranju bimọ, kẹnikan waa fẹẹ gba ọmọ naa lọwọ oun, bo ṣe lọọ sọ ohun to n ṣẹlẹ nile Florence fọlọpaa niyẹn. Lori iye ti iya yii n ta awọn ọmọ ikoko naa, Chidera sọ pe to ba jẹ ọmọkunrin ni, ẹgbẹrun lọna igba ataabọ (250,000) ni.


Ọkan ninu awọn ọmọ to ko de lati abule lo bimọ laipẹ yii, Chidera Onuoha lorukọ ọmọge to bimọ naa. Ọmọ to bi ni Florence fẹẹ ta bii iṣe rẹ, niyẹn ba yari pe oun ko le jiya oyun, koun ranju bimọ, kẹnikan waa fẹẹ gba ọmọ naa lọwọ oun, bo ṣe lọọ sọ ohun to n ṣẹlẹ nile Florence fọlọpaa niyẹn. Lori iye ti iya yii n ta awọn ọmọ ikoko naa, Chidera sọ pe to ba jẹ ọmọkunrin ni, ẹgbẹrun lọna igba ataabọ (250,000) ni. To ba jẹ obinrin, ẹgbẹrun lọna igba naira (200,000) niyẹn. Ṣugbọn nigba tawọn ọlọpaa de lati mu Florence atawọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ to lodi sofin yii, iya naa sa lọ mọ wọn lọwọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ri ọkunrin alaabọ ara to n fun wọn loyun mu, bẹẹ ni wọn mu ọmọ Florence kan toun naa jẹ obinrin. Yatọ sawọn oloyun mẹwaa ti wọn ba ninu ile yii, awọn ọmọde kan naa wa nibẹ tawọn ọlọpaa tun ko mọ wọn.


To ba jẹ obinrin, ẹgbẹrun lọna igba naira (200,000) niyẹn. Ṣugbọn nigba tawọn ọlọpaa de lati mu Florence atawọn ti wọn jọ n ṣiṣẹ to lodi sofin yii, iya naa sa lọ mọ wọn lọwọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ri ọkunrin alaabọ ara to n fun wọn loyun mu, bẹẹ ni wọn mu ọmọ Florence kan toun naa jẹ obinrin. Yatọ sawọn oloyun mẹwaa ti wọn ba ninu ile yii, awọn ọmọde kan naa wa nibẹ tawọn ọlọpaa tun ko mọ wọn. Wọn ti fi awọn tọwọ ba si ahaamọ, ijẹjọ wọn yoo bẹrẹ laipẹ, bẹẹ ni Florence Ogbonna naa yoo jẹjọ lilo ọmọ nilokulo ati fifi ọmọ ikoko ṣe owo.


Wọn ti fi awọn tọwọ ba si ahaamọ, ijẹjọ wọn yoo bẹrẹ laipẹ, bẹẹ ni Florence Ogbonna naa yoo jẹjọ lilo ọmọ nilokulo ati fifi ọmọ ikoko ṣe owo.


Azikiwe bori awọn ọta ẹ, o loun yoo di aarẹ alagbada ni 1979 ṣaa ni

Ọlayiwọla Alaga Ni ọjọ kejilelogun, oṣu karun-unm 1979, ẹsẹ ko gbero ni ile-ẹjọ giga ipinlẹ Anambra igba naa, gẹgẹ bi Adajọ Araka ti ṣe sọ. Ọjọ naa ni wọn fẹẹ mọ ibi ti ẹjọ ti Oloye Nnamdi Azikiwe to fẹẹ du ipo aarẹ Naijiria lorukọ ẹgbẹ oloṣelu NPP yoo fori sọ. Ohun to faja ni pe wọn ni Azikiwe ko gba iwe owo-ori lasiko to yẹ ko gba a, Azikiwe ni oun gba iwe owo-ori oun pe perepere, nigba tawọn FEDECO to n ṣeto ko si fẹẹ fi orukọ baba naa silẹ, tabi ki wọn fun un ni ohun to tọ si i, n lo ba gba ile-ẹjọ lọ. O pe Michael Ani ti i ṣe olori FEDECO lẹjọ, bẹẹ lo si pe ijọba apapọ naa, o ni ki wọn waa ro tẹnu wọn niwaju adajọ, ki oun le mọ bo ba jẹ oun jẹbi tabi loootọ loun jare. N ni Adajọ Araka ba fi igbẹjọ si ọjọ kejilelogunm oṣu karun-un, ọjọ naa si lẹjọ ọhun bẹrẹ loootọ. Ero bii omi, wọn ti Eko wa, wọn ti Ibadan wa, awọn ero lati ilẹ Hausa ko si niye.


O pe Michael Ani ti i ṣe olori FEDECO lẹjọ, bẹẹ lo si pe ijọba apapọ naa, o ni ki wọn waa ro tẹnu wọn niwaju adajọ, ki oun le mọ bo ba jẹ oun jẹbi tabi loootọ loun jare. N ni Adajọ Araka ba fi igbẹjọ si ọjọ kejilelogunm oṣu karun-un, ọjọ naa si lẹjọ ọhun bẹrẹ loootọ. Ero bii omi, wọn ti Eko wa, wọn ti Ibadan wa, awọn ero lati ilẹ Hausa ko si niye. Nigba ti ẹjọ naa bẹrẹ nile-ẹjọ yii, Azikiwe funra ẹ lo kọkọ rojọ, ṣe waa-wo-o ni i kọkọ ri i. Azikiwe ni ki ile-ẹjọ wo olori FEDECO, Michael Ani, to n ṣeto idibo yii daadaa, o lo fẹẹ fi ẹmi oun wewu ni, idi to si fi n ṣe bẹẹ ko ye oun. Baba naa ni lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kejila, ọdun 1978, wọn pe oun si ipade kan ni Baraki Dodan ti awọn ologun ti n ṣejọba wọn. O ni ọrọ lori idibo to n bọ lawọn jọ sọ nibẹ, ẹni to si ṣe alaga ipade awọn yii ni Ọgagun Agba Shehu Musa Yar’Adua.


Nigba ti ẹjọ naa bẹrẹ nile-ẹjọ yii, Azikiwe funra ẹ lo kọkọ rojọ, ṣe waa-wo-o ni i kọkọ ri i. Azikiwe ni ki ile-ẹjọ wo olori FEDECO, Michael Ani, to n ṣeto idibo yii daadaa, o lo fẹẹ fi ẹmi oun wewu ni, idi to si fi n ṣe bẹẹ ko ye oun. Baba naa ni lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kejila, ọdun 1978, wọn pe oun si ipade kan ni Baraki Dodan ti awọn ologun ti n ṣejọba wọn. O ni ọrọ lori idibo to n bọ lawọn jọ sọ nibẹ, ẹni to si ṣe alaga ipade awọn yii ni Ọgagun Agba Shehu Musa Yar’Adua. Azikiwe ni nibi ipade naa ni awọn ti fẹnu ko pe gbogbo ẹni to ba fẹẹ du ipo aarẹ, wọn yoo ṣeto aabo to peye fun un: wọn yoo fun un ni ọlọpaa ati awọn agbofinro mi-in ti yoo maa ṣọ ọ kaakiri. O ni lẹyin ipade naa, oun gba lẹta latọdọ ọga ọlọpaa pata to fi sọ foun pe oun wa ninu ẹni ti awọn yoo pese eto aabo fun, awọn n reti iwe lati ọdọ FEDECO ni. Azikiwe ni kaka ki FEDECO kọ iwe si awọn ọga ọlọpaa pe ki wọn fun oun ni ọlọpaa ti yoo maa tẹle oun kiri bi oun ti ṣe n kampeeni, niṣe ni wọn kọwe soun pe oun ko le ri eto aabo kan lati ọdọ awọn ọlọpaa nitori oun ko san owo-ori to yẹ ki oun san.


Azikiwe ni nibi ipade naa ni awọn ti fẹnu ko pe gbogbo ẹni to ba fẹẹ du ipo aarẹ, wọn yoo ṣeto aabo to peye fun un: wọn yoo fun un ni ọlọpaa ati awọn agbofinro mi-in ti yoo maa ṣọ ọ kaakiri. O ni lẹyin ipade naa, oun gba lẹta latọdọ ọga ọlọpaa pata to fi sọ foun pe oun wa ninu ẹni ti awọn yoo pese eto aabo fun, awọn n reti iwe lati ọdọ FEDECO ni. Azikiwe ni kaka ki FEDECO kọ iwe si awọn ọga ọlọpaa pe ki wọn fun oun ni ọlọpaa ti yoo maa tẹle oun kiri bi oun ti ṣe n kampeeni, niṣe ni wọn kọwe soun pe oun ko le ri eto aabo kan lati ọdọ awọn ọlọpaa nitori oun ko san owo-ori to yẹ ki oun san. Baba oloṣẹlu naa ni ohun to n dun oun ju ninu ọrọ yii ni pe oun sanwo ori, oun san awọn owo naa, o si pe perepere. O ni loootọ ni ọrọ owo-ori naa ni bakan ninu, ṣugbọn ki i ṣe lati ọdọ oun, lati ọdọ awọn ti wọn n ṣeto owo-ori ti wọn bu iye ti ko yẹ ki oun san foun ni. O ni loju ẹsẹ ti wọn ti bu owo naa foun loun ti kigbe sita fun wọn, ti oun si ti kọwe lati fi gbe ọrọ oun nidii pe wọn ṣi owo ṣe foun.


Baba oloṣẹlu naa ni ohun to n dun oun ju ninu ọrọ yii ni pe oun sanwo ori, oun san awọn owo naa, o si pe perepere. O ni loootọ ni ọrọ owo-ori naa ni bakan ninu, ṣugbọn ki i ṣe lati ọdọ oun, lati ọdọ awọn ti wọn n ṣeto owo-ori ti wọn bu iye ti ko yẹ ki oun san foun ni. O ni loju ẹsẹ ti wọn ti bu owo naa foun loun ti kigbe sita fun wọn, ti oun si ti kọwe lati fi gbe ọrọ oun nidii pe wọn ṣi owo ṣe foun. Azikiwe ni pẹlu ẹ naa, oun san iye kan, pe nigba ti wọn ba si yanju ọrọ naa tan, oun yoo waa san iye to ku, bi wọn si ti ṣe yanju ọrọ naa tan loun ti san iye to tọ soun. Ọkunrin ti yoo du ipo aarẹ lorukọ ẹgbẹ PP naa ni, nigba ti alara ba waa ni ara ko roun, ti awọn ti wọn n gba owo-ori ko sọ pe oun ko san owo-ori oun, kin ni ti FEDECO to fẹẹ ṣeto ibo lati maa tọpinpin oun; pe oun sanwo ori tabi oun ko san. O ni ohun to jẹ koun wa sile-ẹjọ ree o, oun fẹẹ ki ile-ẹjọ gba oun, boya FEDECO lẹtọọ lati fi ẹmi oun wewu tabi wọn ko lẹtọọ o. Bo ti sọrọ tan ni agbẹjọro awọn FEDECO, to tun jẹ agbẹjọrọ agba fun ijọba apapọ, M.O Ṣoẹtan, fo dide, o ni ki Azikiwe ma gbe ọrọ bẹẹ yẹn wa, ko ma fi ọrọ didun tan awọn eeyan jẹ.


Azikiwe ni pẹlu ẹ naa, oun san iye kan, pe nigba ti wọn ba si yanju ọrọ naa tan, oun yoo waa san iye to ku, bi wọn si ti ṣe yanju ọrọ naa tan loun ti san iye to tọ soun. Ọkunrin ti yoo du ipo aarẹ lorukọ ẹgbẹ PP naa ni, nigba ti alara ba waa ni ara ko roun, ti awọn ti wọn n gba owo-ori ko sọ pe oun ko san owo-ori oun, kin ni ti FEDECO to fẹẹ ṣeto ibo lati maa tọpinpin oun; pe oun sanwo ori tabi oun ko san. O ni ohun to jẹ koun wa sile-ẹjọ ree o, oun fẹẹ ki ile-ẹjọ gba oun, boya FEDECO lẹtọọ lati fi ẹmi oun wewu tabi wọn ko lẹtọọ o. Bo ti sọrọ tan ni agbẹjọro awọn FEDECO, to tun jẹ agbẹjọrọ agba fun ijọba apapọ, M.O Ṣoẹtan, fo dide, o ni ki Azikiwe ma gbe ọrọ bẹẹ yẹn wa, ko ma fi ọrọ didun tan awọn eeyan jẹ. O ni ko si igba kankan ti FEDECO sọ pe Azikiwe ko san owo-ori, ohun tawọn sọ ni pe lasiko ti ibo n bọ lo lọọ sare san owo-ori ẹ, eleyii ko si ba ofin idibo to n bọ yii mu. Ṣoẹtan ni ki Adajọ Araka beere lọwọ Azikiwe boya o sanwo ẹ nigba to yẹ ko san an. Ṣoẹtan ni bi ofin ba sọ pe ki eeyan san owo-ori ẹ nigba to tọ ati igba to yẹ, iyẹn ki i ṣe pe ko ko risiiti wa pe oun ti sanwo ori oun, ofin gbọdọ yẹ ẹ wo pe ṣe igba to tọ ati igba to yẹ lo san owo naa, pe ohun ti awọn n tori ẹ ba Azikiwe ja niyẹn.


O ni ko si igba kankan ti FEDECO sọ pe Azikiwe ko san owo-ori, ohun tawọn sọ ni pe lasiko ti ibo n bọ lo lọọ sare san owo-ori ẹ, eleyii ko si ba ofin idibo to n bọ yii mu. Ṣoẹtan ni ki Adajọ Araka beere lọwọ Azikiwe boya o sanwo ẹ nigba to yẹ ko san an. Ṣoẹtan ni bi ofin ba sọ pe ki eeyan san owo-ori ẹ nigba to tọ ati igba to yẹ, iyẹn ki i ṣe pe ko ko risiiti wa pe oun ti sanwo ori oun, ofin gbọdọ yẹ ẹ wo pe ṣe igba to tọ ati igba to yẹ lo san owo naa, pe ohun ti awọn n tori ẹ ba Azikiwe ja niyẹn. “Ohun ti ofin idibo wi ni pe ẹni to ba fẹẹ du ipo aarẹ gbọdọ ti san owo-ori rẹ nigba to tọ ati igba to yẹ. Ohun ti awa di mu niyi, nitori ohun ti ijọba apapọ to ṣe ofin fẹ niyẹn. A gbọdọ yẹ gbogbo ofin wo ka too gbe idajọ kankan kalẹ lori ọrọ yii, nitori bi a ba ni a fẹẹ ṣe oṣelu, tabi pe a fẹẹ di ipo nla mu lawujọ, awọn iwa kan wa ti wọn gbọdọ ba lọwọ eeyan, iwa naa gbọdọ jẹ ti ọmọluabi, ko si ta ti awọn eeyan awujọ yọ” Ṣoẹtan lo n sọrọ bẹẹ, o ni ohun ti awọn fẹ fun Azikiwe to fẹẹ du ipo aarẹ ree, ki i ṣe ko ko risiiti wa pe oun sanwo ori, nigba to jẹ owo-ori to san, o san an nitori o mọ pe oun fẹẹ du ipo aarẹ ni.


“Ohun ti ofin idibo wi ni pe ẹni to ba fẹẹ du ipo aarẹ gbọdọ ti san owo-ori rẹ nigba to tọ ati igba to yẹ. Ohun ti awa di mu niyi, nitori ohun ti ijọba apapọ to ṣe ofin fẹ niyẹn. A gbọdọ yẹ gbogbo ofin wo ka too gbe idajọ kankan kalẹ lori ọrọ yii, nitori bi a ba ni a fẹẹ ṣe oṣelu, tabi pe a fẹẹ di ipo nla mu lawujọ, awọn iwa kan wa ti wọn gbọdọ ba lọwọ eeyan, iwa naa gbọdọ jẹ ti ọmọluabi, ko si ta ti awọn eeyan awujọ yọ” Ṣoẹtan lo n sọrọ bẹẹ, o ni ohun ti awọn fẹ fun Azikiwe to fẹẹ du ipo aarẹ ree, ki i ṣe ko ko risiiti wa pe oun sanwo ori, nigba to jẹ owo-ori to san, o san an nitori o mọ pe oun fẹẹ du ipo aarẹ ni. Jaja Wachukuwu ko jẹ ko sọrọ naa tan ti oun paapaa fi foyinbo nla da a lohun, ṣe Wachukwu yii ni lọọya Azikiwe. O ni gbogbo ohun tawọn FEDECO n sọ yii, misiteeki ni wọn n ṣe. O ni Azikiwe sanwo ori ẹ, gbogbo risiiti to wa niwaju wọn si fi han pe o sanwo.


Jaja Wachukuwu ko jẹ ko sọrọ naa tan ti oun paapaa fi foyinbo nla da a lohun, ṣe Wachukwu yii ni lọọya Azikiwe. O ni gbogbo ohun tawọn FEDECO n sọ yii, misiteeki ni wọn n ṣe. O ni Azikiwe sanwo ori ẹ, gbogbo risiiti to wa niwaju wọn si fi han pe o sanwo. Ṣugbọn misiteeki ti wọn n ṣe ni pe wọn ro pe ọjọ ti wọn ri lori risiiti yii lo ṣẹṣẹ sanwo, wọn ko mọ pe ọjọ ti wọn yanju wahala to wa lori ọrọ owo-ori ẹ ni, pe deeti tawọn olowo-ori naa kọ sara risiiti ki i ṣe deeti ọjọ ti Azikiwe sanwo fun wọn, igba ti ọrọ yanju ni.O ni gbogbo awọn ibi ti wọn fi inki pupa kọwe si yẹn ki i ṣe ohun ti adajọ tabi ẹnikẹni gbọdọ tẹle, nitori awọn deeti ti ki i ṣe ọjọ isanwo ni. N loun naa ba bẹrẹ si i fi iwe han adajọ, o ni ki wọn wo o, Azikiwe sanwo ori nigba bayii, o tun san an nigba bayii, ṣugbọn deeti ọtọ ni awọn olowo ori kọ si i. Jaja Wachukwu yii ni bi a ba tilẹ fẹẹ da a silẹ ka tun un ṣa, ọrọ ti ko kan awọn FEDECO ni wọn n tori ẹ fapajanu yii. O ni awọn kọ ni wọn gba owo-ori, wọn ko si le mọ ẹni to san owo-ori nigba to yẹ tabi nigba ti ko yẹ.


Ṣugbọn misiteeki ti wọn n ṣe ni pe wọn ro pe ọjọ ti wọn ri lori risiiti yii lo ṣẹṣẹ sanwo, wọn ko mọ pe ọjọ ti wọn yanju wahala to wa lori ọrọ owo-ori ẹ ni, pe deeti tawọn olowo-ori naa kọ sara risiiti ki i ṣe deeti ọjọ ti Azikiwe sanwo fun wọn, igba ti ọrọ yanju ni.O ni gbogbo awọn ibi ti wọn fi inki pupa kọwe si yẹn ki i ṣe ohun ti adajọ tabi ẹnikẹni gbọdọ tẹle, nitori awọn deeti ti ki i ṣe ọjọ isanwo ni. N loun naa ba bẹrẹ si i fi iwe han adajọ, o ni ki wọn wo o, Azikiwe sanwo ori nigba bayii, o tun san an nigba bayii, ṣugbọn deeti ọtọ ni awọn olowo ori kọ si i. Jaja Wachukwu yii ni bi a ba tilẹ fẹẹ da a silẹ ka tun un ṣa, ọrọ ti ko kan awọn FEDECO ni wọn n tori ẹ fapajanu yii. O ni awọn kọ ni wọn gba owo-ori, wọn ko si le mọ ẹni to san owo-ori nigba to yẹ tabi nigba ti ko yẹ. O ni ki ọrọ ma di ariwo, ki wọn mu ọga awọn olowo ri wa, oun ṣi fẹ ko waa ṣalaye ọrọ naa loju gbogbo eeyan. Igba ti ọga awọn olowo ori ti Wachukwu si mu wa, Christopher Nweri, bọ sinu igi lati rojọ, ibeere kan naa ni ọkunrin lọọya to ti figba kan jẹ minisita ni Naijiria yii beere lọwọ rẹ, o ni, “Ẹ jọwọ, ṣe Oloye Azikiwe san owo-ori fun ọdun 1976 si 1977 abi ko san an?” Niyẹn naa ba dahun, o ni Azikiwe sanwo ori ẹ nigba to tọ ati nigba to yẹ. Ni Wachukwu ba ni ko maa lọ, ọrọ ko pariwo mọ.


O ni ki ọrọ ma di ariwo, ki wọn mu ọga awọn olowo ri wa, oun ṣi fẹ ko waa ṣalaye ọrọ naa loju gbogbo eeyan. Igba ti ọga awọn olowo ori ti Wachukwu si mu wa, Christopher Nweri, bọ sinu igi lati rojọ, ibeere kan naa ni ọkunrin lọọya to ti figba kan jẹ minisita ni Naijiria yii beere lọwọ rẹ, o ni, “Ẹ jọwọ, ṣe Oloye Azikiwe san owo-ori fun ọdun 1976 si 1977 abi ko san an?” Niyẹn naa ba dahun, o ni Azikiwe sanwo ori ẹ nigba to tọ ati nigba to yẹ. Ni Wachukwu ba ni ko maa lọ, ọrọ ko pariwo mọ. N ni Adajọ Araka naa ba tilẹkun ẹ, o ni bo ba di ọjọ karun-un, ọjọ ti wọn rojọ naa, ki wọn waa gbọ idajọ oun. Ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu karun-un, 1979, lọjọ naa bọ si, ọjọ Aje, Mọnde, kan bayii ni. Ni Emmanuel Araka ba gori aga idajọ, lo ba dajọ pe Azikiwe san owo-ori ẹ daadaa, FEDECO ko si lẹtọọ lati fi ẹmi ẹ wewu, bẹẹ lo lẹtọọ lati du ipo aarẹ to fẹẹ du lorukọ NPP, ti ko si ṣenikan to gbọdọ tori ọrọ owo-ori da a duro.


N ni Adajọ Araka naa ba tilẹkun ẹ, o ni bo ba di ọjọ karun-un, ọjọ ti wọn rojọ naa, ki wọn waa gbọ idajọ oun. Ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu karun-un, 1979, lọjọ naa bọ si, ọjọ Aje, Mọnde, kan bayii ni. Ni Emmanuel Araka ba gori aga idajọ, lo ba dajọ pe Azikiwe san owo-ori ẹ daadaa, FEDECO ko si lẹtọọ lati fi ẹmi ẹ wewu, bẹẹ lo lẹtọọ lati du ipo aarẹ to fẹẹ du lorukọ NPP, ti ko si ṣenikan to gbọdọ tori ọrọ owo-ori da a duro. Adajọ naa tilẹ bu Michael Ani to n ṣeto idibo, o ni iwa to hu ko dara rara. O ni ki lo de to lọọ sọ fun gbogbo aye pe Azikiwe ko ni iwe owo-ori, nigba to jẹ ohun to yẹ ko sọ ni pe oun ko ti i ri risiiti iwe owo-ori ọkunrin naa, ṣugbọn o kan jade lati lọọ ba orukọ rẹ jẹ nita gbangba pe ko ni iwe ori ni. Lọrọ kan ṣaa, nibi ti ọrọ naa ku si ree, Azikiwe gba agbara rẹ pada, yoo si dupo aarẹ pẹlu Ibrahim Waziri ti ẹgbẹ GNPP, Shehu Shagari ti ẹgbẹ NPN, Aminu Kano ti ẹgbẹ PRP ati Ọbafẹmi Awolọwọ ti ẹgbẹ UPN.


Adajọ naa tilẹ bu Michael Ani to n ṣeto idibo, o ni iwa to hu ko dara rara. O ni ki lo de to lọọ sọ fun gbogbo aye pe Azikiwe ko ni iwe owo-ori, nigba to jẹ ohun to yẹ ko sọ ni pe oun ko ti i ri risiiti iwe owo-ori ọkunrin naa, ṣugbọn o kan jade lati lọọ ba orukọ rẹ jẹ nita gbangba pe ko ni iwe ori ni. Lọrọ kan ṣaa, nibi ti ọrọ naa ku si ree, Azikiwe gba agbara rẹ pada, yoo si dupo aarẹ pẹlu Ibrahim Waziri ti ẹgbẹ GNPP, Shehu Shagari ti ẹgbẹ NPN, Aminu Kano ti ẹgbẹ PRP ati Ọbafẹmi Awolọwọ ti ẹgbẹ UPN. Ọjọ keje oṣu keje 1979 ni wọn yoo si dibo akọkọ.


Ọjọ keje oṣu keje 1979 ni wọn yoo si dibo akọkọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Wahala awọn Fulani l’Ondo Nigba ti a ba wo ohun to ṣẹlẹ ni ipinlẹ Ọndo lọsẹ to kọja yii, ibẹru gidi ni yoo mu dani o. Wọn pa odidi ọba alaye, wọn si ji iyawo olori oṣiṣẹ Gomina Rotimi Akeredolu gbe lọ. Nigba ti wọn ba pa ọba, ti wọn si gbe odidi iyawo olori oṣiṣẹ gomina ipinle naa, ki lo waa ku ti araalu yoo ṣe o, nibo ni araalu yoo gba, ọna wo ni wọn yoo fi bọ lọwọ awọn ti wọn n ni wọn lara yii o. Ko si tabi ṣugbọn ninu pe awọn Fulani onimaaluu yii ti di nnkan mi-in si awọn ara Ondo lọrun, ọna Ondo si Ekiti tabi si agbegbe naa ko si ṣee tọ mọ bi ilẹ ba ti n ṣu. Itumọ eyi ni pe gbogbo ohun yoowu ti ijọba yii ba le ṣe ni ki wọn ṣe lati ri i pe eto aabo ipinlẹ naa kuro lọwọ awọn alainikan-an-ṣe lati ọdọ ijọba apapọ, ki wọn mojuto kinni naa funra wọn. Iroyin ayọ lo jẹ pe awọn Amọtẹkun ni wọn ṣe atọna bi wọn ṣe ri awọn ọdaran Fulani wọnyi mu, ti wọn si gba iyawo olori oṣiṣẹ gomina naa lọwọ wọn. Eyi fi han pe ko si ẹni to le mọ eto aabo adugbo kan bii awọn ti wọn n gbe adugbo naa, bi ọdaran ba si n gbilẹ nibi kan, awọn ti wọn jẹ ọmọ adugbo naa ba wọn lọwọ si i ni. Ohun to yẹ ki ijọba apapọ ti ṣe ni lati faaye gba gbogbo ipinlẹ ki wọn ni ọlọpaa tiwọn nibi ti wọn yoo ti gba awọn ọmọ ibilẹ sinu ẹ, awọn ọmọ ibilẹ ti wọn yoo mọ ibi ti awọn ọdaran n sapamọ si, ati awọn ẹlẹgbẹ wọn to jẹ ọmọ ilu wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Iroyin ayọ lo jẹ pe awọn Amọtẹkun ni wọn ṣe atọna bi wọn ṣe ri awọn ọdaran Fulani wọnyi mu, ti wọn si gba iyawo olori oṣiṣẹ gomina naa lọwọ wọn. Eyi fi han pe ko si ẹni to le mọ eto aabo adugbo kan bii awọn ti wọn n gbe adugbo naa, bi ọdaran ba si n gbilẹ nibi kan, awọn ti wọn jẹ ọmọ adugbo naa ba wọn lọwọ si i ni. Ohun to yẹ ki ijọba apapọ ti ṣe ni lati faaye gba gbogbo ipinlẹ ki wọn ni ọlọpaa tiwọn nibi ti wọn yoo ti gba awọn ọmọ ibilẹ sinu ẹ, awọn ọmọ ibilẹ ti wọn yoo mọ ibi ti awọn ọdaran n sapamọ si, ati awọn ẹlẹgbẹ wọn to jẹ ọmọ ilu wọn. Ṣugbọn oṣelu ko jẹ ki ijọba apapo ṣe eyi, wọn n foni doni-in, fọla dọla, titi ti ohun gbogbo fi bajẹ. Wọn ni ọlọpaa ni ka gboju-le, bẹẹ wọn mọ pe apa ọlọpaa ko ka awọn eeyan ti wọn n ṣe aburu yii, nitori bi wọn mu wọn paapaa, wọn ko ni i ba wọn ṣẹjọ kan. Ipinlẹ ti awọn janduku ba ti n pa ọba, ti wọn n ji eeyan ijọba gbe, ipinlẹ naa ti n wọ wahala nla lọ niyi, idi ti Akeredolu ṣe gbọdọ tun sokoto rẹ san niyẹn. Ko si si ohun kan ti yoo ṣe ju ko fun awọn Amọ Amọtẹkun ni agbara kun agbara lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣugbọn oṣelu ko jẹ ki ijọba apapo ṣe eyi, wọn n foni doni-in, fọla dọla, titi ti ohun gbogbo fi bajẹ. Wọn ni ọlọpaa ni ka gboju-le, bẹẹ wọn mọ pe apa ọlọpaa ko ka awọn eeyan ti wọn n ṣe aburu yii, nitori bi wọn mu wọn paapaa, wọn ko ni i ba wọn ṣẹjọ kan. Ipinlẹ ti awọn janduku ba ti n pa ọba, ti wọn n ji eeyan ijọba gbe, ipinlẹ naa ti n wọ wahala nla lọ niyi, idi ti Akeredolu ṣe gbọdọ tun sokoto rẹ san niyẹn. Ko si si ohun kan ti yoo ṣe ju ko fun awọn Amọ Amọtẹkun ni agbara kun agbara lọ. Bi awọn Amọtẹkun yi ba lagbara, wọn yoo ṣe bẹbẹ ju eyi ti wọn n ṣe yii lọ. Ijọba gbọdọ ṣe ọna bi wọn yoo ṣe lagbara, wọn gbọdọ ba awọn ijọba apapọ sọrọ ki wọn fi aaye gba wọn lati maa gbe ibọn, nitori ẹni to fẹẹ mu ọdaran to gbebọn dani, oun naa gbọdọ gbebọn, bi bẹẹ kọ, wọn yoo kan maa fi ẹmi ara wọn ṣofo lasan ni. Awọn ọlọpaa wa ko le gba wa, nitori awọn funra wọn n sa fun Fulani onimaaluu, ijọba apapọ ko si ko ṣọja wa, nitori o da bii pe wọn fẹran ohun to n lọ, ko si si ọna meji to ṣi silẹ fun wa bayii ju ki a daabo bo ara wa funra wa lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi awọn Amọtẹkun yi ba lagbara, wọn yoo ṣe bẹbẹ ju eyi ti wọn n ṣe yii lọ. Ijọba gbọdọ ṣe ọna bi wọn yoo ṣe lagbara, wọn gbọdọ ba awọn ijọba apapọ sọrọ ki wọn fi aaye gba wọn lati maa gbe ibọn, nitori ẹni to fẹẹ mu ọdaran to gbebọn dani, oun naa gbọdọ gbebọn, bi bẹẹ kọ, wọn yoo kan maa fi ẹmi ara wọn ṣofo lasan ni. Awọn ọlọpaa wa ko le gba wa, nitori awọn funra wọn n sa fun Fulani onimaaluu, ijọba apapọ ko si ko ṣọja wa, nitori o da bii pe wọn fẹran ohun to n lọ, ko si si ọna meji to ṣi silẹ fun wa bayii ju ki a daabo bo ara wa funra wa lọ. Nitori bẹẹ, ki Akeredolu ma jokoo tẹtẹrẹ o, ọrọ awọn Fulani ajinigbe Ondo yii n fẹ amojuto kiakia, ka tete le wọn sọna jinjin nikan ni gbogbo ilẹ Yoruba fi le nisinmi. Afi ki Arẹgbẹ jokoo jẹẹ o Wahala ti iba ṣẹlẹ ni ipinlẹ Ọṣun lọsẹ to kọja yii, Ọlọrun lo ba awọn eeyan ipinlẹ naa koore abilii. Ọrọ naa iba di wahala, iba si ba alaafia to wa ni ipinlẹ naa jẹ fun igba pipẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Nitori bẹẹ, ki Akeredolu ma jokoo tẹtẹrẹ o, ọrọ awọn Fulani ajinigbe Ondo yii n fẹ amojuto kiakia, ka tete le wọn sọna jinjin nikan ni gbogbo ilẹ Yoruba fi le nisinmi. Afi ki Arẹgbẹ jokoo jẹẹ o Wahala ti iba ṣẹlẹ ni ipinlẹ Ọṣun lọsẹ to kọja yii, Ọlọrun lo ba awọn eeyan ipinlẹ naa koore abilii. Ọrọ naa iba di wahala, iba si ba alaafia to wa ni ipinlẹ naa jẹ fun igba pipẹ. Awọn eeyan kan ti wọn jẹ ọmọlẹyin Arẹgbẹṣọla ni ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa ni wọn ni awọn fẹẹ ṣe ayẹyẹ kan, ayẹyẹ ọdun mẹwaa ti ijọba awọn APC ti wa ni ipinlẹ naa. Arẹgbẹṣọla si ni alejo pataki awọn, oun ni yoo ba wọn sọrọ. Lọrọ kan, Arẹgbẹ ni wọn fi ayẹyẹ naa sọri.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Awọn eeyan kan ti wọn jẹ ọmọlẹyin Arẹgbẹṣọla ni ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa ni wọn ni awọn fẹẹ ṣe ayẹyẹ kan, ayẹyẹ ọdun mẹwaa ti ijọba awọn APC ti wa ni ipinlẹ naa. Arẹgbẹṣọla si ni alejo pataki awọn, oun ni yoo ba wọn sọrọ. Lọrọ kan, Arẹgbẹ ni wọn fi ayẹyẹ naa sọri. Ko si sohun to ṣẹlẹ ju pe Arẹgbẹ fẹẹ wa siluu Ọṣun pẹlu ariwo lọ. Awọn Buhari ti paṣẹ lati Abuja pe ki kaluku pada si ipinlẹ rẹ, ko lọọ tun ibẹ ṣe nitori rogbodiyan awọn SARS, ati lati fi ẹgbẹ oṣelu APC mulẹ daadaa si i. Bo ba jẹ nigba kan ni, Eko ni Arẹgbẹ iba wa, ṣugbọn awọn ara Eko ti fọgbọn ti i lọdọ wọn. Ohun to sọ ọ di ero Ọṣun ree, niwọn igba to si jẹ ọpọ awọn ti wọn wa ni ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ naa bayii, oun lo fi wọn sibẹ, o ti mọ pe bii ẹni fi akara jẹkọ ni yoo jẹ fun oun lati wọ ipinlẹ naa, bo tilẹ jẹ Gomina Gboyega Oyetọla funra ẹ ko fi taratara fẹ Arẹgbẹ nitosi oun.