Iwọde ko ni k'awọn eeyan ma sokun ifẹ pọ; ki wọn tun ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi Iwọde yii ti bi ọmọ orisirisi. Bi awọn kan ti ṣe ya sidi ijo ati orin lawọn mii fi asiko iwọde polongo ifẹ ti awọn mii tiẹ sokun ifẹ pọ. Koda awọn to ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi wọn laarin awọn oluwọde wa. Awọn aworan bi eyi to wa labẹ yi ṣafihan awọn to ṣe ọjọ ibi ati awọn to pari igbeyawo gẹgẹ bii tọkọtaya tuntun ti a so pọ ti wọn si gba ibẹ lọ si iwọde. Awọn to n fi ẹbun ta oluwọde ati agbofinro lọrẹ naa ko gbẹyin: Lasiko iwọde #End SARS yii naa ni awọn ọmọ Naijira n nawọ iranwọ sawọn oluwọde. Bi wọn ti ṣe n gbe ounjẹ ati omi ni awọn kan n fi nkan eelo itọju alaisan to fi mọ ibomu ṣọwọ si awọn oluwọde.


EndSWAT: Wo àwọn Májẹ̀kóbàjẹ́ tó wà nídìí ìwọ́de #EndSARS / End SWAT

Awọn aworan bi eyi to wa labẹ yi ṣafihan awọn to ṣe ọjọ ibi ati awọn to pari igbeyawo gẹgẹ bii tọkọtaya tuntun ti a so pọ ti wọn si gba ibẹ lọ si iwọde. Awọn to n fi ẹbun ta oluwọde ati agbofinro lọrẹ naa ko gbẹyin: Lasiko iwọde #End SARS yii naa ni awọn ọmọ Naijira n nawọ iranwọ sawọn oluwọde. Bi wọn ti ṣe n gbe ounjẹ ati omi ni awọn kan n fi nkan eelo itọju alaisan to fi mọ ibomu ṣọwọ si awọn oluwọde. Nilu Abuja awọn oluwọde fi imoore han plu bi wọn ti ṣe fi aworan arakunrin kan ti wọn lo fun awọn ni ounjẹ lasiko iwọde naa han lori ayelujara Yatọ si eyi, awọn oluwọde tun fun awọn agbofinro ni omi mu laibikita pe wọn n koju awọn. Koda, wọn nawọ ifẹ ati iranlọwọ si awọn agbofinro pe iwọde yii a bi eso atunṣe owo oṣu fun awọn ọlọpaa ti ijọba ba gba ohun ti awọn oluwọde n fẹ ki alaafia ati abo to peye le wa fun gbogbo olugbe Naijiria. Akojọpọ awọn eeyan maa n mu ki awọn eeyan da panti silẹ boya lẹyin ti wọn jẹun tan tabi ti wọn ba mu ohun mimu tan.


Nilu Abuja awọn oluwọde fi imoore han plu bi wọn ti ṣe fi aworan arakunrin kan ti wọn lo fun awọn ni ounjẹ lasiko iwọde naa han lori ayelujara Yatọ si eyi, awọn oluwọde tun fun awọn agbofinro ni omi mu laibikita pe wọn n koju awọn. Koda, wọn nawọ ifẹ ati iranlọwọ si awọn agbofinro pe iwọde yii a bi eso atunṣe owo oṣu fun awọn ọlọpaa ti ijọba ba gba ohun ti awọn oluwọde n fẹ ki alaafia ati abo to peye le wa fun gbogbo olugbe Naijiria. Akojọpọ awọn eeyan maa n mu ki awọn eeyan da panti silẹ boya lẹyin ti wọn jẹun tan tabi ti wọn ba mu ohun mimu tan. Kaakiri ibi iwọde ni awọn ọdọ ti ṣe ohun iyalẹnu kan pẹlu bi wọn ti ṣe n ko panti lẹyin ti wọn ṣe iwọde tan. Niṣe ni awọn ọdọ Naijiria kan fi ara wọn jin lati maa ṣa awọn idọti lẹyin awọn iwọde lojoojumọ. Iwa yi jẹ eleyi to mu inu ọpọ eeyan dun ti wọn si  n kan saara sawọn oluwọde naa Nibi tero ba pọ si o ṣeeṣe ki eeyan sọ nkan nu tabi ko gbagbe nkan si eeyan mii lọwọ.


Kaakiri ibi iwọde ni awọn ọdọ ti ṣe ohun iyalẹnu kan pẹlu bi wọn ti ṣe n ko panti lẹyin ti wọn ṣe iwọde tan. Niṣe ni awọn ọdọ Naijiria kan fi ara wọn jin lati maa ṣa awọn idọti lẹyin awọn iwọde lojoojumọ. Iwa yi jẹ eleyi to mu inu ọpọ eeyan dun ti wọn si  n kan saara sawọn oluwọde naa Nibi tero ba pọ si o ṣeeṣe ki eeyan sọ nkan nu tabi ko gbagbe nkan si eeyan mii lọwọ. Lasiko iwọde yi awọn eeyan sọ nkan nu paapaa lasiko ti o ba di pe wọn n sa fun awọn agbofinro. Nibi tawọn eeyan ti n sa yi, awọn mii sọ foonu ati nkan ini wọn nuu. Amọ ṣa bi wọn ti ṣe n sọ nkan nuu naa ni awọn to ri n da pada fun wọn.


Lasiko iwọde yi awọn eeyan sọ nkan nu paapaa lasiko ti o ba di pe wọn n sa fun awọn agbofinro. Nibi tawọn eeyan ti n sa yi, awọn mii sọ foonu ati nkan ini wọn nuu. Amọ ṣa bi wọn ti ṣe n sọ nkan nuu naa ni awọn to ri n da pada fun wọn.


Eniola Badmus: Ẹ má se ọ̀fọ̀ mi, alaàyè ní mí, ń kò kú - Eniola Badmus

Gbajumọ osere tiata, Eniola Badmus ti kede pe kawọn eeyan ye sọkun oun nitori alaye ni oun, oun ko tii ku rara. Eniola, to fi fidio soju opo Instagram rẹ wa sọ fawọn ololufẹ rẹ, ẹbi ara ati ọrẹ pe ko ko ko ni ara oun le . Lalẹ ọjọ Isẹgun ni iroyin kan n ja kiri ori ayelujara pe Eniola Badmus wa lara awọn eeyan tawọn sọja yinbọn mọ ni agbegbe Lekki lati pinwọ iwọde EndSARS to n waye nibẹ. Amọ Eniola se fidio naa sita lati fi ọkan awọn ololufẹ rẹ naa balẹ pe ibọn ko ba oun. Eniola ni " Mo wa laye, bẹẹ ni mo wa laaye, ko ko ko ni ara ọta mi le. Mo si dupẹ lọwọ gbogbo ẹyin tẹ kan si mi .


Amọ Eniola se fidio naa sita lati fi ọkan awọn ololufẹ rẹ naa balẹ pe ibọn ko ba oun. Eniola ni " Mo wa laye, bẹẹ ni mo wa laaye, ko ko ko ni ara ọta mi le. Mo si dupẹ lọwọ gbogbo ẹyin tẹ kan si mi . Ara mi ya, ko si si ohun to se mi, koda n ko jade sita lonii. N ko jade kuro nile ni ana, n ko si nile iwosan. O fikun pe oun fi aago ipe oun silẹ nile lasiko ti oun rin lọ fun ere idaraya, nigba ti oun de ni oun ri pe awọn eeyan ọọdunrun ti pe oun.


Ara mi ya, ko si si ohun to se mi, koda n ko jade sita lonii. N ko jade kuro nile ni ana, n ko si nile iwosan. O fikun pe oun fi aago ipe oun silẹ nile lasiko ti oun rin lọ fun ere idaraya, nigba ti oun de ni oun ri pe awọn eeyan ọọdunrun ti pe oun. O ni ẹnu ya oun pupọ, to si n dupẹ pe wọn ku ifẹ oun.


O ni ẹnu ya oun pupọ, to si n dupẹ pe wọn ku ifẹ oun.


ENDSARS Protest: Akẹ́kọ̀ọ́ àti ọ̀gá iléèwé ń kérora torí ìdánwò NECO tó ṣún síwájú

Awọn akẹẹkọ ati ọga ileewe to n kopa ninu idanwo NECO, ti ke gbajare sí ijọba lati wa ojutu si ọrọ iwọde ENDSARS to gbòde. Ẹbẹ yii ko sẹyin bi ajọ onidanwo NECO ṣe sun ọjọ idanwo to n lọ lọwọ siwaju nitori iwọde ENDSARS. Lọjọ Abamẹta ni NECO kede pe, idanwo Kọmputa to yẹ kó waye ni ọjọ Aje oni, ni ko le waye mọ, wọn si sun siwaju di ọjọ kẹrindinlogun oṣù Kọkànlá. Olukọ ati oludari ile ẹkọ girama kan nilu Ibadan, ti BBC Yoruba ba sọrọ lori iṣẹlẹ yii, Ọmọwe Ayoyinka Babatunde ni awọn ko le da awọn oluwọde lẹbi. Ọmọwe Babatunde ni nitori ki ọjọ iwaju awọn akẹkọọ to n kọ idanwo lọwọ, baa le dara, ni wọn ṣe n se iwọde. " Awọn to n ṣe iwọde ni ohun ti n won fi sun, ko si ohun to da ti ko ni idakeji nitori naa, ẹ ba wa bẹ ijọba ki wọn yanju ọrọ yii" Amọ o wa woye pe isunsiwaju gbogbo igba yii ti mu irẹwẹsi ba ọkan olukọ ati akẹkọọ. "


Olukọ ati oludari ile ẹkọ girama kan nilu Ibadan, ti BBC Yoruba ba sọrọ lori iṣẹlẹ yii, Ọmọwe Ayoyinka Babatunde ni awọn ko le da awọn oluwọde lẹbi. Ọmọwe Babatunde ni nitori ki ọjọ iwaju awọn akẹkọọ to n kọ idanwo lọwọ, baa le dara, ni wọn ṣe n se iwọde. " Awọn to n ṣe iwọde ni ohun ti n won fi sun, ko si ohun to da ti ko ni idakeji nitori naa, ẹ ba wa bẹ ijọba ki wọn yanju ọrọ yii" Amọ o wa woye pe isunsiwaju gbogbo igba yii ti mu irẹwẹsi ba ọkan olukọ ati akẹkọọ. " Ijọba ko sọrọ, awọn oluwọde ko sọrọ nitori naa eleyi n ṣe ipalara nla fun idanwo NECO, ipalara nla ni iwọde n ṣe  fun idanwo NECO" O ni adura ati ọrọ iyanju láwọn n ṣe fawọn akẹkọọ nitori o ti ṣu ọpọ ninu wọn. Ninu oro tirẹ, akẹkọọ kan Yinusa Mutiat, to jẹ akẹkọọ ile ẹkọ De Ayo International college Ibadan, ni ki ijọba ṣe aanu fawọn, ki wọn ba le ṣe idanwo asejade lasiko. Mutiat ni o ti ṣu oun lati maa reti ọjọ ti awọn yoo le kọ idanwo.


Ijọba ko sọrọ, awọn oluwọde ko sọrọ nitori naa eleyi n ṣe ipalara nla fun idanwo NECO, ipalara nla ni iwọde n ṣe  fun idanwo NECO" O ni adura ati ọrọ iyanju láwọn n ṣe fawọn akẹkọọ nitori o ti ṣu ọpọ ninu wọn. Ninu oro tirẹ, akẹkọọ kan Yinusa Mutiat, to jẹ akẹkọọ ile ẹkọ De Ayo International college Ibadan, ni ki ijọba ṣe aanu fawọn, ki wọn ba le ṣe idanwo asejade lasiko. Mutiat ni o ti ṣu oun lati maa reti ọjọ ti awọn yoo le kọ idanwo. "Mo ti kawe kawe, o ti ṣu mi. Ẹ ba wa bẹ ijọba ki wọn dá àwọn oluwọde lohun" Jakejado Naijiria ni iwọde ENDSARS ti n ṣe idiwọ fun lilọ bíbọ ọkọ nitori bi wọn ti ṣe di gbogbo oju ọna. Nítorí iwọde yii, NECO ni awọn ko ribi ko iwe idanwo lọ bá awọn akẹkọọ to fẹ kọ idanwo naa.


"Mo ti kawe kawe, o ti ṣu mi. Ẹ ba wa bẹ ijọba ki wọn dá àwọn oluwọde lohun" Jakejado Naijiria ni iwọde ENDSARS ti n ṣe idiwọ fun lilọ bíbọ ọkọ nitori bi wọn ti ṣe di gbogbo oju ọna. Nítorí iwọde yii, NECO ni awọn ko ribi ko iwe idanwo lọ bá awọn akẹkọọ to fẹ kọ idanwo naa. Ṣaaju ni ajakalẹ arun Coronavirus ti ṣe akoba fun idanwo awọn akẹkọọ jade gírámà, ti wọn si sun lati oṣù kẹfà di oṣù Kẹwa. Ajọ idanwo aṣekagba ẹkọ girama lorilẹede Naijiria, NECO ti sun idanwo, rẹ siwaju nitori iwọde awọn ọdọ kaakiri orilẹede Naijiria to n lọ lọwọ. Atẹjade kan ti alukoro ajọ naa, Azeez Sani fi sita lọjọ Aiku ṣalaye pe niwọn igba ti lilọ bibọ ọkọ ti n fara gba ninu iwọde to n lọ kaakiri naa o ti ṣe idiwọ pẹlu fun awọn igbesẹ lati ko awọn ohun elo idanwo kaakiri lọ si ibi gbogbo to yẹ.


Ṣaaju ni ajakalẹ arun Coronavirus ti ṣe akoba fun idanwo awọn akẹkọọ jade gírámà, ti wọn si sun lati oṣù kẹfà di oṣù Kẹwa. Ajọ idanwo aṣekagba ẹkọ girama lorilẹede Naijiria, NECO ti sun idanwo, rẹ siwaju nitori iwọde awọn ọdọ kaakiri orilẹede Naijiria to n lọ lọwọ. Atẹjade kan ti alukoro ajọ naa, Azeez Sani fi sita lọjọ Aiku ṣalaye pe niwọn igba ti lilọ bibọ ọkọ ti n fara gba ninu iwọde to n lọ kaakiri naa o ti ṣe idiwọ pẹlu fun awọn igbesẹ lati ko awọn ohun elo idanwo kaakiri lọ si ibi gbogbo to yẹ. O fi kun un pe wọn ti sun idanwo ẹkọ nipa kọmputer to yẹ ko waye ni ọjọ Aje ọjọ kọkandinlogun oṣu kẹwa si ọjọ kẹrindinlogun oṣu kọkanla. Ijọba orilẹ-ede Naijiria ti fi ọjọ kun isede coronavirus jakejado Naijiria. Ẹ wo àwọn ilànà tuntun tí ìjọba Nàìjíríà kéde lẹ́yìn tó fi kún ìséde Covid-19 Ni bayii, dipo aago mẹwa alẹ si mẹrin idaji, aago mejila oru si mẹrin idaji ni isede yoo fi ma wa.


O fi kun un pe wọn ti sun idanwo ẹkọ nipa kọmputer to yẹ ko waye ni ọjọ Aje ọjọ kọkandinlogun oṣu kẹwa si ọjọ kẹrindinlogun oṣu kọkanla. Ijọba orilẹ-ede Naijiria ti fi ọjọ kun isede coronavirus jakejado Naijiria. Ẹ wo àwọn ilànà tuntun tí ìjọba Nàìjíríà kéde lẹ́yìn tó fi kún ìséde Covid-19 Ni bayii, dipo aago mẹwa alẹ si mẹrin idaji, aago mejila oru si mẹrin idaji ni isede yoo fi ma wa. Ọgbọn ọjọ, oṣu Kẹta, ọdun 2020 ni aarẹ kọkọ kede isede ni ipinlẹ Eko, Ogun ati ilu Abuja, nibi ti coronavirus ti kọkọ n gbilẹ. Alaga igbimọ amuṣẹya fun amojuto coronavirus ni Naijiria, Sani Mustapha, lo kede aṣẹ tuntun yii lọjọbọ. O ṣalaye pe anfaani ti wa fun awọn ile sinima, ibudo ti wọn ti n sẹ ere idaraya, ati awọn ibudo faaji to ku, lati bẹrẹ isẹ pada.


Ọgbọn ọjọ, oṣu Kẹta, ọdun 2020 ni aarẹ kọkọ kede isede ni ipinlẹ Eko, Ogun ati ilu Abuja, nibi ti coronavirus ti kọkọ n gbilẹ. Alaga igbimọ amuṣẹya fun amojuto coronavirus ni Naijiria, Sani Mustapha, lo kede aṣẹ tuntun yii lọjọbọ. O ṣalaye pe anfaani ti wa fun awọn ile sinima, ibudo ti wọn ti n sẹ ere idaraya, ati awọn ibudo faaji to ku, lati bẹrẹ isẹ pada. Bakan naa lo sọ pe awọn ileewe le ma a mura silẹ fun wiwọle pada. Musatpha sọ pe kọkọrọ kan to ba eyin aja jẹ ni awọn ti ko tẹle ilana ijọba fun aarun Covid-19. Ẹ wo àwọn ilànà tuntun tí ìjọba Nàìjíríà kéde lẹ́yìn tó fi kún ìséde Covid-19 Bàbá ẹni ọgọ́ta ọdún dèrò ilé ẹjọ́ nítorí ó wọ inú oko Obasanjo láì gba àṣẹ Mi ò fẹ́ ìrànwọ́ ẹgbẹ́ òṣèré, àwọn kọ́ ló kóbá mi- Chief Kanran Mi ò fẹ́ ìrànwọ́ ẹgbẹ́ òṣèré, àwọn kọ́ ló kóbá mi- Chief Kanran Kí ló wá nínú àbádòfin pínpín omi àti àwọn ǹkan inú omi tó ń mú awuyewuye wa?


Bakan naa lo sọ pe awọn ileewe le ma a mura silẹ fun wiwọle pada. Musatpha sọ pe kọkọrọ kan to ba eyin aja jẹ ni awọn ti ko tẹle ilana ijọba fun aarun Covid-19. Ẹ wo àwọn ilànà tuntun tí ìjọba Nàìjíríà kéde lẹ́yìn tó fi kún ìséde Covid-19 Bàbá ẹni ọgọ́ta ọdún dèrò ilé ẹjọ́ nítorí ó wọ inú oko Obasanjo láì gba àṣẹ Mi ò fẹ́ ìrànwọ́ ẹgbẹ́ òṣèré, àwọn kọ́ ló kóbá mi- Chief Kanran Mi ò fẹ́ ìrànwọ́ ẹgbẹ́ òṣèré, àwọn kọ́ ló kóbá mi- Chief Kanran Kí ló wá nínú àbádòfin pínpín omi àti àwọn ǹkan inú omi tó ń mú awuyewuye wa? Wo ohun tó ń fa àfikún epo lóòrèkóòrè ní Nàìjíríà


Wo ohun tó ń fa àfikún epo lóòrèkóòrè ní Nàìjíríà


EndSars Protest slang: Kíní ìtumọ̀ Sọ̀rọ̀ Sókè tí àwọn afẹ̀họ́núhàn EndSars ń lò káàkiri

Ojọgbọn imọ Ede Yoruba, Bisoye Ẹlẹsin ti salaye fun BBC idi ti ''Sọrọ Soke'' ṣe di akanlo ede lorilẹ-ede Niajiria lasiko ifẹhọnuhan tako ifiyajẹni ọlọpaa kaakiri orilẹede Naijiria. Eyi ko ṣẹyin bi awọn ọdọ ni ipinlẹ Eko ṣe pariwo fun gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu lati ''sọrọ soke'' lasiko to n ba awọn ọdọ afẹhọnuhan sọrọ nipinlẹ Eko. Lati igba naa ni awọn afẹhọnuhan EndSars ti bẹrẹ si ni lo ọrọ naa kaakiri, to fi mọ oke okun. Kíní ìtumọ̀ Sọ̀rọ̀ Sókè tí àwọn afẹ̀họ́núhàn EndSars ń lò káàkiri: Bisoye Ẹlẹsin to ba BBC Yoruba sọrọ ni ede lagbara lawujọ nitori naa ni ede asa ṣe n jade ninu ọrọ ti awọn eniyan ma n lo. O ni bi ede ṣe n gbooro si ni agbegbe kan ni awọn eniyan a maa lo bi o ṣe wulọ si fun ohun ti wọn nilo rẹ fun. ''Ẹwa ede ni ki awọn eniyan lo gẹgẹ bi ọrọ asa(slang) lawujọ fun iwulo wọn'' Imọ wa ti ko pọ nipa ede lo jẹ ki a maa tẹmbẹlu rẹ'' Nibayii, sọrọ soke ti di akanlọ ede, eleyii to tumọ si wi pe awọn eniyan ti n lo o ju bi a ṣe mọ ọ si lọ Ìpínlẹ̀ Oyo àti Osun sàlàyé ìdí tí wọn kò fi tí ṣè ifilolẹ ìgbìmò igbẹjọ aṣemáṣe SARS Buhari, jáde bá ọmọ Nàíjíríà sọ̀rọ̀, orí àgbá ẹ̀tù la dúró lé - NUJ pariwo N kò ní buwọ́ lu ìṣúná tí kò pèsè owó fún ẹ̀bí àwọn tó kú nínú ìwọ́de EndSARS - Gbajabiamila Kò sáyè iwọ́de mọ́ l'Eko ẹ lọ tọwọ́ yín bọṣọ - Ọlọ́pàá Awọn eniyan gboogi wo lo ti ''Sọrọ Soke'' ni Ilẹ Yoruba?


Kíní ìtumọ̀ Sọ̀rọ̀ Sókè tí àwọn afẹ̀họ́núhàn EndSars ń lò káàkiri: Bisoye Ẹlẹsin to ba BBC Yoruba sọrọ ni ede lagbara lawujọ nitori naa ni ede asa ṣe n jade ninu ọrọ ti awọn eniyan ma n lo. O ni bi ede ṣe n gbooro si ni agbegbe kan ni awọn eniyan a maa lo bi o ṣe wulọ si fun ohun ti wọn nilo rẹ fun. ''Ẹwa ede ni ki awọn eniyan lo gẹgẹ bi ọrọ asa(slang) lawujọ fun iwulo wọn'' Imọ wa ti ko pọ nipa ede lo jẹ ki a maa tẹmbẹlu rẹ'' Nibayii, sọrọ soke ti di akanlọ ede, eleyii to tumọ si wi pe awọn eniyan ti n lo o ju bi a ṣe mọ ọ si lọ Ìpínlẹ̀ Oyo àti Osun sàlàyé ìdí tí wọn kò fi tí ṣè ifilolẹ ìgbìmò igbẹjọ aṣemáṣe SARS Buhari, jáde bá ọmọ Nàíjíríà sọ̀rọ̀, orí àgbá ẹ̀tù la dúró lé - NUJ pariwo N kò ní buwọ́ lu ìṣúná tí kò pèsè owó fún ẹ̀bí àwọn tó kú nínú ìwọ́de EndSARS - Gbajabiamila Kò sáyè iwọ́de mọ́ l'Eko ẹ lọ tọwọ́ yín bọṣọ - Ọlọ́pàá Awọn eniyan gboogi wo lo ti ''Sọrọ Soke'' ni Ilẹ Yoruba? Obafemi Awolowo jẹ ọkan gboogi lara awọn to ja fun ominira orilẹede Naijiria, ti o ''sọrọ soke'' nigba aye rẹ lori aṣemaṣe ti ijọba n ṣe nigba naa. Lara awọn sọrọ to sọ ni pe '''awọn ọlọla ni orilẹede Naijiria yoo wọ wahala ti wọn ko ba tọju awọn alaini ati awọn mẹkunu to wa ni awujọ. Olusegun Obasanjo to ti fi igba kan jẹ adari orilẹede Naijiria ma n sọrọ soke lati igba de igba, ti yoo si tọka si awọn ohun ti ko tọ ti ijọba to wa lode n ṣe ati ọna abayọ si iṣoro to n koju orilẹede Naijiria.


Obafemi Awolowo jẹ ọkan gboogi lara awọn to ja fun ominira orilẹede Naijiria, ti o ''sọrọ soke'' nigba aye rẹ lori aṣemaṣe ti ijọba n ṣe nigba naa. Lara awọn sọrọ to sọ ni pe '''awọn ọlọla ni orilẹede Naijiria yoo wọ wahala ti wọn ko ba tọju awọn alaini ati awọn mẹkunu to wa ni awujọ. Olusegun Obasanjo to ti fi igba kan jẹ adari orilẹede Naijiria ma n sọrọ soke lati igba de igba, ti yoo si tọka si awọn ohun ti ko tọ ti ijọba to wa lode n ṣe ati ọna abayọ si iṣoro to n koju orilẹede Naijiria. Baba Obasanjo ni orilẹede Naijiria ni ohun alumọni to jẹ wi pe ko yẹ ki iya ati iṣẹ ma a jẹ ẹnikẹni. Nitori naa Niajiria yoo gbe igbesẹ to yẹ nigba ti asiko ba tọ lati ri wi pe iṣẹ dopin ni Naijiria. Ọjọgbọn ati onkọwe Wole Soyinka jẹ eniyan kan gboogi to n fa fun ẹtọ awọn ọmọ Niajiria, awọn alawodudu nile ati loko ni ọpọlọpọ igba.


Baba Obasanjo ni orilẹede Naijiria ni ohun alumọni to jẹ wi pe ko yẹ ki iya ati iṣẹ ma a jẹ ẹnikẹni. Nitori naa Niajiria yoo gbe igbesẹ to yẹ nigba ti asiko ba tọ lati ri wi pe iṣẹ dopin ni Naijiria. Ọjọgbọn ati onkọwe Wole Soyinka jẹ eniyan kan gboogi to n fa fun ẹtọ awọn ọmọ Niajiria, awọn alawodudu nile ati loko ni ọpọlọpọ igba. Lara awọn ọrọ to ti sọ lati fi soro sọke ni pe'' gbogbo eniyan lo lẹtọ si idajọ ododo, ati ẹtọ ọmọniyan'', '' orilẹede Naijiria ti la iṣọrọ kọja nitori awọn onijẹgudujẹra, o si ti su wọn.''. Lọpọ igba ni pasitọ David Oyedepo ti ma n sọrọ soke tako ijọba paapaa lori eto abo,ẹsin ẹlẹyamẹya ni Niajiria. Laiko aarun Coronavirusw yii ni Oyedepo bu ẹnu atẹ lu ijọba aarẹ Muhammadu Buhari lori bi o ṣe gba ki ọja maa si , amọ ki awọn eniyan ma lọ si ile ijọsin.


Lara awọn ọrọ to ti sọ lati fi soro sọke ni pe'' gbogbo eniyan lo lẹtọ si idajọ ododo, ati ẹtọ ọmọniyan'', '' orilẹede Naijiria ti la iṣọrọ kọja nitori awọn onijẹgudujẹra, o si ti su wọn.''. Lọpọ igba ni pasitọ David Oyedepo ti ma n sọrọ soke tako ijọba paapaa lori eto abo,ẹsin ẹlẹyamẹya ni Niajiria. Laiko aarun Coronavirusw yii ni Oyedepo bu ẹnu atẹ lu ijọba aarẹ Muhammadu Buhari lori bi o ṣe gba ki ọja maa si , amọ ki awọn eniyan ma lọ si ile ijọsin. Ni ọpọlọpọ igba naa ni adari ijọ Redeem, Pasitọ Enoch Adeboye ti ma n kesi awọn eniyan to wa nipo lati ṣe ohun to tọ lawujọ, ti yoo tun sọrọ nipa idile ati igbe aye onigbagbọ. Laipẹ yii lo ke si aarẹ Buhari lati ṣe kanmọ nipa atunto orilẹede Naijiria, ki o ma ba pin yẹlẹyẹlẹ.


Ni ọpọlọpọ igba naa ni adari ijọ Redeem, Pasitọ Enoch Adeboye ti ma n kesi awọn eniyan to wa nipo lati ṣe ohun to tọ lawujọ, ti yoo tun sọrọ nipa idile ati igbe aye onigbagbọ. Laipẹ yii lo ke si aarẹ Buhari lati ṣe kanmọ nipa atunto orilẹede Naijiria, ki o ma ba pin yẹlẹyẹlẹ.


Sex For Marks: Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ olùkọ́ tó n fipa bá akẹ́kọ̀ọ́ tó n ṣe ìdánwò WAEC sùn' l'Ogun

Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ti tẹ olukọ ileewe girama aladani kan, Matthew Adebayo to n fi ipa ba akẹkọọ rẹ kan ni ibalopọ, ni agbegbe Sango nipinlẹ Ogun. Adebayo, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn la gbọ pe o n ba akẹkọọ rẹ, to jẹ ọmọbinrin ọdun mẹẹdogun ni ibalopọ lọna aitọ. Iwe iroyin sọ pe, oludasilẹ ileewe aladani naa lo fi ẹjọ sun ni agọ ọlọpaa, lẹyin ti akẹkọọbinrin naa tu aṣiri fun. Iroyin sọ pe, akẹkọọbinrin naa jẹwọ pe lati igba ti awọn ti pada sileewe, ni imurasilẹ fun idanwo aṣejade, WAEC, ni olukọ naa ti n ba oun ni ibalopọ. Oludasilẹ ileewe naa fi kun ọrọ rẹ ni agọ ọlọpaa pe, akẹkọọbinrin naa sọ fun oun pe, olukọ ti wọn fi ẹsun kan, ni oun yoo fidirẹmi ninu idanwo WAEC, ti oun ba fi kọ ko ba a ni ibalopọ. Ko tan sibẹ o, a gbọ pe alẹ ni olukọ naa ma n pe akẹkọọbinrin naa jade ni yara ibusun awọn akẹkọọ, ti yoo si lọ ọ ba lopọ ninu kilaasi.


Iroyin sọ pe, akẹkọọbinrin naa jẹwọ pe lati igba ti awọn ti pada sileewe, ni imurasilẹ fun idanwo aṣejade, WAEC, ni olukọ naa ti n ba oun ni ibalopọ. Oludasilẹ ileewe naa fi kun ọrọ rẹ ni agọ ọlọpaa pe, akẹkọọbinrin naa sọ fun oun pe, olukọ ti wọn fi ẹsun kan, ni oun yoo fidirẹmi ninu idanwo WAEC, ti oun ba fi kọ ko ba a ni ibalopọ. Ko tan sibẹ o, a gbọ pe alẹ ni olukọ naa ma n pe akẹkọọbinrin naa jade ni yara ibusun awọn akẹkọọ, ti yoo si lọ ọ ba lopọ ninu kilaasi. "Igba ti akẹkọọbinrin naa ko le mu mọra mọ, lo pinnu lati sọ fun oludasilẹ ile ẹkọ naa. Nibayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti fi olukọ naa si ahamọ, lẹyin to jẹwọ pe lootọ ni oun jẹbi ẹsun naa. Bakan naa ni wọn ti gbe akẹkọọ naa lọ sile iwosan fun itọju.


"Igba ti akẹkọọbinrin naa ko le mu mọra mọ, lo pinnu lati sọ fun oludasilẹ ile ẹkọ naa. Nibayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti fi olukọ naa si ahamọ, lẹyin to jẹwọ pe lootọ ni oun jẹbi ẹsun naa. Bakan naa ni wọn ti gbe akẹkọọ naa lọ sile iwosan fun itọju. Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Osun ni ọwọ awọn ti tẹ arakunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Akeem Adebayọ lori ẹsun pe o fi ipa ba ọmọbinrin ọdun mẹrindinlogun kan lo pọ leti odo kan ni ilu Ido Ọṣun. Gẹgẹ bi awọn eeyan agbegbe naa ṣe sọ, ni nnkan bii agogo mẹwaa abọ aarọ ọjọ Satide ni iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ lagbegbe Aerodome. Ọmọdebinrin yii lọ fọ aṣọ rẹ leti odo kan to wa lẹgbẹ ile baba rẹ ni nigba ti afurasi naa kii mọlẹ.


Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Osun ni ọwọ awọn ti tẹ arakunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Akeem Adebayọ lori ẹsun pe o fi ipa ba ọmọbinrin ọdun mẹrindinlogun kan lo pọ leti odo kan ni ilu Ido Ọṣun. Gẹgẹ bi awọn eeyan agbegbe naa ṣe sọ, ni nnkan bii agogo mẹwaa abọ aarọ ọjọ Satide ni iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ lagbegbe Aerodome. Ọmọdebinrin yii lọ fọ aṣọ rẹ leti odo kan to wa lẹgbẹ ile baba rẹ ni nigba ti afurasi naa kii mọlẹ. Iroyin tilẹ fi kun un pe afurasi naa tun fi irin gba ọmọdebinrin naa to jẹ akẹkọọ ileewe girama ijọba naa lori eyi to da ọgbẹ nla si agbari rẹ. Igbe ọmọdebinrin ọhun lo pa akiyesi awọn ara adugbo to sare ls si ibi ti iṣẹlẹ naa ti n waye nibi ti wọn ti gba arakunrin naa mu bi o ti n gbiyanju ati salọ. Awọn agbofinro ni o di dandan ki o foju ba ile ẹjọ laipẹ.


Iroyin tilẹ fi kun un pe afurasi naa tun fi irin gba ọmọdebinrin naa to jẹ akẹkọọ ileewe girama ijọba naa lori eyi to da ọgbẹ nla si agbari rẹ. Igbe ọmọdebinrin ọhun lo pa akiyesi awọn ara adugbo to sare ls si ibi ti iṣẹlẹ naa ti n waye nibi ti wọn ti gba arakunrin naa mu bi o ti n gbiyanju ati salọ. Awọn agbofinro ni o di dandan ki o foju ba ile ẹjọ laipẹ. Mo ti bá ọmọ ọwọ́ mẹ́ta lòpọ̀ sẹ́yìn, ọmọ oṣù mẹ́ta ló ṣìkẹrin - Afurasí jẹ́wọ́ Yoruba ni aji ede jẹ, kii ji mọ ni ẹyọ kan, bẹẹ si ni bi ọsan ba dun , eeyan loo mu igba. Awọn owe yii la lee fi se akawe iwa aidaa ti afurasi ọkunrin kan, Ashimu Aliyu, ẹni ogoji ọdun hu, ẹni ti wọn fura si pe o kundun ko maa ba awọn ọmọ ọwọ lopọ. Aliyu, ti ọwọ awọn ajọ aabo ara ẹni laabo ilu, NSCDC, tẹ pe o ba ọmọ osu mẹta sun, ti ifun rẹ si tu jade ni Lafia nipinlẹ Nassarawa, ti wa jẹwọ pe lootọ ni.


Mo ti bá ọmọ ọwọ́ mẹ́ta lòpọ̀ sẹ́yìn, ọmọ oṣù mẹ́ta ló ṣìkẹrin - Afurasí jẹ́wọ́ Yoruba ni aji ede jẹ, kii ji mọ ni ẹyọ kan, bẹẹ si ni bi ọsan ba dun , eeyan loo mu igba. Awọn owe yii la lee fi se akawe iwa aidaa ti afurasi ọkunrin kan, Ashimu Aliyu, ẹni ogoji ọdun hu, ẹni ti wọn fura si pe o kundun ko maa ba awọn ọmọ ọwọ lopọ. Aliyu, ti ọwọ awọn ajọ aabo ara ẹni laabo ilu, NSCDC, tẹ pe o ba ọmọ osu mẹta sun, ti ifun rẹ si tu jade ni Lafia nipinlẹ Nassarawa, ti wa jẹwọ pe lootọ ni. Isẹlẹ naa to waye lọjọ kẹtadinlọgbọn osu Karun ọdun 2020, si lo n kọ ọpọ eeyan lominu pe ki lo lee se okunfa iwa ailaanu naa. Afurasi ọhun ti wa tu asiri ara rẹ pe, igba akọkọ kọ ree ti iru isẹlẹ naa yoo waye lati ipasẹ oun nitori ọmọ tuntun yii kii se akọpa fun ajẹ oun. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, Aliyu ni "Mo kabamọ pe mo n ba awọn ọmọ ọwọ lopọ, ọmọ to tu asiri mi yii, tii se ọmọ osu mẹta, si ni ọmọ ọwọ kẹrin ti maa ba lopọ, ko si si eyi to to ọdun meji ninu gbogbo wọn."


Isẹlẹ naa to waye lọjọ kẹtadinlọgbọn osu Karun ọdun 2020, si lo n kọ ọpọ eeyan lominu pe ki lo lee se okunfa iwa ailaanu naa. Afurasi ọhun ti wa tu asiri ara rẹ pe, igba akọkọ kọ ree ti iru isẹlẹ naa yoo waye lati ipasẹ oun nitori ọmọ tuntun yii kii se akọpa fun ajẹ oun. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, Aliyu ni "Mo kabamọ pe mo n ba awọn ọmọ ọwọ lopọ, ọmọ to tu asiri mi yii, tii se ọmọ osu mẹta, si ni ọmọ ọwọ kẹrin ti maa ba lopọ, ko si si eyi to to ọdun meji ninu gbogbo wọn." Awọn obi ti wa n jade wa lati sọ nipa bi ọkunrin naa se n ba awọn ọmọ tuntun wọn lo lati ẹyin wa. Awọn obi ọmọdebinrin kan, ọmọ ọdun mẹta, ti wọn wọn pe orukọ rẹ ni Aisha, naa tun ti fi ẹsun kan Aliyu pe o ba ọmọ naa ni ajọsepọ nigba to wa ni ọmọ osu mẹsan. Awọn obi miran tun ni ti ọmọdebinrin Amina, ti wọn ni afurasi naa ba lopọ lọmọ osu mẹsan ati awọn obi Khadijat, ti wọn ni ọmọ ọdun kan ati osu marun ni Aliyu ti ba a lopọ.


Awọn obi ti wa n jade wa lati sọ nipa bi ọkunrin naa se n ba awọn ọmọ tuntun wọn lo lati ẹyin wa. Awọn obi ọmọdebinrin kan, ọmọ ọdun mẹta, ti wọn wọn pe orukọ rẹ ni Aisha, naa tun ti fi ẹsun kan Aliyu pe o ba ọmọ naa ni ajọsepọ nigba to wa ni ọmọ osu mẹsan. Awọn obi miran tun ni ti ọmọdebinrin Amina, ti wọn ni afurasi naa ba lopọ lọmọ osu mẹsan ati awọn obi Khadijat, ti wọn ni ọmọ ọdun kan ati osu marun ni Aliyu ti ba a lopọ. Aya gomina ipinlẹ Nassarawa, Silifat Bello, ti wa gbarata lori awọn isẹlẹ ifipabanilopọ nipinlẹ naa, to si n beere fun ijiya to gbopọn fawọn ọdaran naa. O wa jẹjẹ lati san gbogbo owo itọju awọn ọmọ to lugbadi ibalopọ aitọjọ naa nile iwosan, ti yoo si tun seto iranwọ fun awọn obi wọn lati mu adinku ba isoro ti wọn koju. Saaju la ti kọkọ mu iroyin kan wa fun yin pe ọkunrin kan ti wọn fẹsun kan pe o fipa ba ìkókó ọmọ oṣu mẹta lajọṣepọ ti n foju wina ofin bayii ni ile ẹjọ kan ni ipinlẹ Nasarawa.


Aya gomina ipinlẹ Nassarawa, Silifat Bello, ti wa gbarata lori awọn isẹlẹ ifipabanilopọ nipinlẹ naa, to si n beere fun ijiya to gbopọn fawọn ọdaran naa. O wa jẹjẹ lati san gbogbo owo itọju awọn ọmọ to lugbadi ibalopọ aitọjọ naa nile iwosan, ti yoo si tun seto iranwọ fun awọn obi wọn lati mu adinku ba isoro ti wọn koju. Saaju la ti kọkọ mu iroyin kan wa fun yin pe ọkunrin kan ti wọn fẹsun kan pe o fipa ba ìkókó ọmọ oṣu mẹta lajọṣepọ ti n foju wina ofin bayii ni ile ẹjọ kan ni ipinlẹ Nasarawa. Ọga ajọ ẹṣọ aabo ara ẹni labo ilu ni Nasarawa lo sọ bẹẹ fun BBC pe, NCDC yoo fi panpẹ ọba mu Ahmadu Yaro, awọn yoo si ri i daju pe wọn fi iya to tọ jẹ ẹ. Gẹgẹ bi o ṣe sọ ọ, ileẹjọ gba lati fi ọkunrin naa si atimọle titi di igba ti ajakalẹ arun Covid-19 yii yoo fi kuro nilẹ. Iroyin taa gbọ ni pe, Yaro lọ si ile baba ọmọ naa ni oṣu mẹta sẹyin, ọmọ naa si n sun jẹjẹ lẹgbẹ baba rẹ ni, nigba to gbe e, o si ba a sun, koda, o buru titi, ifun ọmọ ọhun tu sita. Wọn ti kọkọ gbe ọmọ yii lọ si ileewosan Dalhatu Arab ni Nasarawa, ṣugbọn nigba ti ko lee gbera, wọn ba tun gbe e lọ sile iwosan ijọba to wa ni fasiti ilu Jos, nibi ti ireti wa pe yoo ṣe iṣẹ abẹ bii mẹsan.


Ọga ajọ ẹṣọ aabo ara ẹni labo ilu ni Nasarawa lo sọ bẹẹ fun BBC pe, NCDC yoo fi panpẹ ọba mu Ahmadu Yaro, awọn yoo si ri i daju pe wọn fi iya to tọ jẹ ẹ. Gẹgẹ bi o ṣe sọ ọ, ileẹjọ gba lati fi ọkunrin naa si atimọle titi di igba ti ajakalẹ arun Covid-19 yii yoo fi kuro nilẹ. Iroyin taa gbọ ni pe, Yaro lọ si ile baba ọmọ naa ni oṣu mẹta sẹyin, ọmọ naa si n sun jẹjẹ lẹgbẹ baba rẹ ni, nigba to gbe e, o si ba a sun, koda, o buru titi, ifun ọmọ ọhun tu sita. Wọn ti kọkọ gbe ọmọ yii lọ si ileewosan Dalhatu Arab ni Nasarawa, ṣugbọn nigba ti ko lee gbera, wọn ba tun gbe e lọ sile iwosan ijọba to wa ni fasiti ilu Jos, nibi ti ireti wa pe yoo ṣe iṣẹ abẹ bii mẹsan. Gẹgẹ bi Dokita Muhammad Gidado Fari ti wi, wọn ti da ọmọ naa silẹ nile iwosan ṣugbọn wọn yoo tun pada wa lọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹfa. Ọrọ ifipabanilopọ ṣi n peleke sii ni Naijiria, ti wọn si n ri iru isẹlẹ yii kaakiri igun orilẹede. Ṣaaju ninu oṣu yii, ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kano sọ pe, ọwọ tẹ ọkunrin kan ti wọn fura pe o ba ogoji obinrin lo pọ.


Gẹgẹ bi Dokita Muhammad Gidado Fari ti wi, wọn ti da ọmọ naa silẹ nile iwosan ṣugbọn wọn yoo tun pada wa lọjọ kọkandinlọgbọn oṣu kẹfa. Ọrọ ifipabanilopọ ṣi n peleke sii ni Naijiria, ti wọn si n ri iru isẹlẹ yii kaakiri igun orilẹede. Ṣaaju ninu oṣu yii, ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kano sọ pe, ọwọ tẹ ọkunrin kan ti wọn fura pe o ba ogoji obinrin lo pọ. Bakan naa, o tun ṣe iru ẹ si iya ẹni ọgọrin ọdun. Koda, ni ipinlẹ Jigawa, ọmọ ọdun mejila kan sọ fun awọn ọlọpaa pe ọkunrin mejila lo ti n fipa ba oun lo pọ fun oṣu meji sẹyin. Ẹwẹ ni ipinlẹ Edo, wọn pa ọmọ fasiti Benin kan lẹyin ti wọn fipa ba a lopọ ninu ṣọọṣi.


Bakan naa, o tun ṣe iru ẹ si iya ẹni ọgọrin ọdun. Koda, ni ipinlẹ Jigawa, ọmọ ọdun mejila kan sọ fun awọn ọlọpaa pe ọkunrin mejila lo ti n fipa ba oun lo pọ fun oṣu meji sẹyin. Ẹwẹ ni ipinlẹ Edo, wọn pa ọmọ fasiti Benin kan lẹyin ti wọn fipa ba a lopọ ninu ṣọọṣi. Awọn alatako kan sọ pe, pipa lo yẹ ki wọn pa ẹnikẹni ti wọn ba ri to jẹbi ẹsun ifipabnilopọ, bi o tilẹ jẹ pe, awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin agba Naijiria ti lodi si igbesẹ yii. Iwa ifipabanilopọ kii ṣe ohun to bojumu, ṣugbọn o dabi pe iwa yi n burẹkẹ si ni Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yii. Akọkọ ni ti Vera Uwaila Omozuwa, ọmọ ọdun mejilelogun ti wọn fi ipa ba lopọ ti wọn si tun ge ẹmi rẹ kuru nile ijọsin kan ni ipinlẹ Edo.


Awọn alatako kan sọ pe, pipa lo yẹ ki wọn pa ẹnikẹni ti wọn ba ri to jẹbi ẹsun ifipabnilopọ, bi o tilẹ jẹ pe, awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin agba Naijiria ti lodi si igbesẹ yii. Iwa ifipabanilopọ kii ṣe ohun to bojumu, ṣugbọn o dabi pe iwa yi n burẹkẹ si ni Naijiria lẹnu ọjọ mẹta yii. Akọkọ ni ti Vera Uwaila Omozuwa, ọmọ ọdun mejilelogun ti wọn fi ipa ba lopọ ti wọn si tun ge ẹmi rẹ kuru nile ijọsin kan ni ipinlẹ Edo. Lẹyin rẹ ni ti Barakat Bello ti awọn kọlọrọsi mii tun ṣekupa lẹyin ti wọn fipa baa lopọ tan ni ilu Ibadan. Eyi ti mu ki ọpọ awọn ọmọ Naijiria maa lọgun iru ijiya to yẹ fun ẹnikẹmi ti aje iwa ifipabanilopọ ba ṣimọ lori. Awọn kan ni ẹwọn gbere lo yẹ fun iru ọkunrin bẹẹ, awọn mii sọ pe idajọ iku ni, bẹẹ lọpọ awọn mii ni titẹ lọdaa lo yẹ awọn oniṣẹ ibi ọhun.


Lẹyin rẹ ni ti Barakat Bello ti awọn kọlọrọsi mii tun ṣekupa lẹyin ti wọn fipa baa lopọ tan ni ilu Ibadan. Eyi ti mu ki ọpọ awọn ọmọ Naijiria maa lọgun iru ijiya to yẹ fun ẹnikẹmi ti aje iwa ifipabanilopọ ba ṣimọ lori. Awọn kan ni ẹwọn gbere lo yẹ fun iru ọkunrin bẹẹ, awọn mii sọ pe idajọ iku ni, bẹẹ lọpọ awọn mii ni titẹ lọdaa lo yẹ awọn oniṣẹ ibi ọhun. Ṣugbọn awọn ọmọ Naijiria miran lero pe titẹ okunrin lọdaa ki ṣe ọna abayọ si iwa ifipabanilopọ. Aṣoju ile isẹ Women Consortium of Nigeria, Morenike Omaiboje sọ fun BBC pe,  ipa ti iṣẹlẹ ifipabanilopọ n ko ninu aye awọn ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ si pọ ju ki ijọba da awọn afurasi ẹsun naa lọdaa lọ. O ni o yẹ ki wọn ṣe ju bẹẹ lọ fun awọn oniṣẹ ibi oloju komu-ko-lọ wọnyii.


Ṣugbọn awọn ọmọ Naijiria miran lero pe titẹ okunrin lọdaa ki ṣe ọna abayọ si iwa ifipabanilopọ. Aṣoju ile isẹ Women Consortium of Nigeria, Morenike Omaiboje sọ fun BBC pe,  ipa ti iṣẹlẹ ifipabanilopọ n ko ninu aye awọn ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ si pọ ju ki ijọba da awọn afurasi ẹsun naa lọdaa lọ. O ni o yẹ ki wọn ṣe ju bẹẹ lọ fun awọn oniṣẹ ibi oloju komu-ko-lọ wọnyii. O ni, titẹ awọn to ba fipa ba obinrin laṣepọ lọdaa le din iru iwa bẹẹ ku, sugbọn ko le fi opin si iwa ọhun. Morenike ṣalaye pe, bo tilẹ jẹ pe ijọba n fi iya jẹ awọn ọdaran lori ẹsun miran, eyi ko da iru iwa bẹ duro. O wa rọ ijọba lati ti gbe igbeṣe to dantọ lọna lati fopin si iwa ifipabanilopọ lorilẹ-ede yii.


O ni, titẹ awọn to ba fipa ba obinrin laṣepọ lọdaa le din iru iwa bẹẹ ku, sugbọn ko le fi opin si iwa ọhun. Morenike ṣalaye pe, bo tilẹ jẹ pe ijọba n fi iya jẹ awọn ọdaran lori ẹsun miran, eyi ko da iru iwa bẹ duro. O wa rọ ijọba lati ti gbe igbeṣe to dantọ lọna lati fopin si iwa ifipabanilopọ lorilẹ-ede yii. Bẹẹ naa lo rọ awọn obi lati kọ awọn ọmọ wọn lati kekere, lati ma ṣora ṣe lẹgbẹ awọn okunrin ti wọn ko ba mọ daadaa. Bawo ni wọn ṣe le tẹ okunrin lọdaa? Dokita Thomas-Wilson Ikubeseto jẹ oniṣegun eto ilera ni, titẹ okunrin lọdaa jẹ ọna ti wọn fi n yọ koropọn okunrin kuro ni ipo to wa.


Bẹẹ naa lo rọ awọn obi lati kọ awọn ọmọ wọn lati kekere, lati ma ṣora ṣe lẹgbẹ awọn okunrin ti wọn ko ba mọ daadaa. Bawo ni wọn ṣe le tẹ okunrin lọdaa? Dokita Thomas-Wilson Ikubeseto jẹ oniṣegun eto ilera ni, titẹ okunrin lọdaa jẹ ọna ti wọn fi n yọ koropọn okunrin kuro ni ipo to wa. Ikubese ni titẹ okunrin lọdaa ko da ibalopọ duro. O sọ pe okunrin ti wọn ba tẹ lọdaa si le ta kebe bi okunrin, sugbọn iru okunrin bẹ ko ni le fun obinrin loyun. Ọgbẹni Odewale Omokehinde sọ fun BBC pe, o dara ki ijọba maa tẹ awọn okunrin to ba fi ipa ba obinrin lajọsẹpọ lọdaa.


Ikubese ni titẹ okunrin lọdaa ko da ibalopọ duro. O sọ pe okunrin ti wọn ba tẹ lọdaa si le ta kebe bi okunrin, sugbọn iru okunrin bẹ ko ni le fun obinrin loyun. Ọgbẹni Odewale Omokehinde sọ fun BBC pe, o dara ki ijọba maa tẹ awọn okunrin to ba fi ipa ba obinrin lajọsẹpọ lọdaa. O ṣalaye pe oun gbagbọ pe iru ijiya bẹẹ le dẹkun iwa ifipabanilopọ lorilẹ-ede yii. Sugbọn ọgbẹni Uwem Okon ni tire tako ọrọ yii, o ni oun ko fara mọ ki ijọba tẹ awọn afurasi lọdaa nitori ẹsun ifipabanilopọ. Uwem sọ pe oriṣiriṣi idi ni awọn eeyan ṣe le fi ipa banilopọ, bi arun ọpọlọ ati awọn awọn idi miran.


O ṣalaye pe oun gbagbọ pe iru ijiya bẹẹ le dẹkun iwa ifipabanilopọ lorilẹ-ede yii. Sugbọn ọgbẹni Uwem Okon ni tire tako ọrọ yii, o ni oun ko fara mọ ki ijọba tẹ awọn afurasi lọdaa nitori ẹsun ifipabanilopọ. Uwem sọ pe oriṣiriṣi idi ni awọn eeyan ṣe le fi ipa banilopọ, bi arun ọpọlọ ati awọn awọn idi miran. O sọ siwaju si pe, ti ijọba ba ṣe bẹ, iru ijiya naa yoo sọ iṣoro ọhun di abala meji ni. Ọgbẹni Uwem kin ọrọ rẹ lẹyin pe, bi idajọ iku ko ṣe dẹkun iwa ipaniyan, bẹ naa ni titẹ awọn afipabanilopọ lọdaa ko le dẹkun iwa ifipabanilopọ.


O sọ siwaju si pe, ti ijọba ba ṣe bẹ, iru ijiya naa yoo sọ iṣoro ọhun di abala meji ni. Ọgbẹni Uwem kin ọrọ rẹ lẹyin pe, bi idajọ iku ko ṣe dẹkun iwa ipaniyan, bẹ naa ni titẹ awọn afipabanilopọ lọdaa ko le dẹkun iwa ifipabanilopọ.


CAMA 2020: Falana, SERAP ní CAMA ni òfin tó tíì burú jùlọ nínú ìtàn Nàíjíríà

Ọrọ ko tii tan lori ofin ti yoo maa se akoso awọn ileesẹ atawọn ajọ to rọ mọ ti ijọba sẹsẹ gbe jade. Ofin naa ti adape rẹ n jẹ CAMA, si lo fun awọn asoju ijọba lagbara lati gba akoso awọn ile ijọsin, ki wọn si yọ igbimọ oludari ibẹ lai lọwọ ile ẹjọ ninu. Akọtun awuyewuye to tun waye lori ọrọ naa ni bi agba amofin Femi Falana se se atupalẹ ofin ọhun, to si ni wọn ko kọ ofin naa daada rara. "Mo ti ka ofin naa, wọn ko gbe kalẹ lọna to dara nitori ijọba to ba n san na bi eto idalesẹ silẹ yoo se rọrun, ko ni gbe ofin mẹrinlelẹgbẹta kalẹ lori agbekalẹ ileesẹ aje." Falana fikun pe awọn ofin ti ijọba gbe sita naa kii se tuntun, amọ ohun to yẹ ka tako ninu ofin ọhun ni bi ijọba se fun ajọ rẹ kan lagbara lati gba akoso awọn ileesẹ ti kii ba se tijọba, ti wọn ba kẹẹfin iwa sise magomago nibẹ. Nigba toun naa n sọ ero rẹ lori ofin yii, ajọ to n dena iwa kotọ ni Naijiria, SERAP ni abala ogoji ninu ofin naa lo n tako ẹtọ ọmọniyan nipa ominira ibakẹgbẹpọ.


"Mo ti ka ofin naa, wọn ko gbe kalẹ lọna to dara nitori ijọba to ba n san na bi eto idalesẹ silẹ yoo se rọrun, ko ni gbe ofin mẹrinlelẹgbẹta kalẹ lori agbekalẹ ileesẹ aje." Falana fikun pe awọn ofin ti ijọba gbe sita naa kii se tuntun, amọ ohun to yẹ ka tako ninu ofin ọhun ni bi ijọba se fun ajọ rẹ kan lagbara lati gba akoso awọn ileesẹ ti kii ba se tijọba, ti wọn ba kẹẹfin iwa sise magomago nibẹ. Nigba toun naa n sọ ero rẹ lori ofin yii, ajọ to n dena iwa kotọ ni Naijiria, SERAP ni abala ogoji ninu ofin naa lo n tako ẹtọ ọmọniyan nipa ominira ibakẹgbẹpọ. SERAP ni "Abala ti ko tọ rara ninu ofin naa ni agbara ti ijọba gbe fun ajọ CAMA lati maa dari awọn ileesẹ ti kii se tijọba naa." SERAP ni ofin CAMA ni ofin ijẹgaba le ni lori to tii buru julọ ninu itan orilẹede Naijiria, eyi ti wọn yoo tun lo lati tẹ ẹtọ araalu loju mọlẹ. Bẹẹ ba gbagbe, asaaju ijọ Living Spring, David Oyedepo ti kọkọ koro oju si ofin CAMA naa, ti ijọba si fesi pada fun pe o gbọdọ tẹle ofin Naijiria dandan ni.


SERAP ni "Abala ti ko tọ rara ninu ofin naa ni agbara ti ijọba gbe fun ajọ CAMA lati maa dari awọn ileesẹ ti kii se tijọba naa." SERAP ni ofin CAMA ni ofin ijẹgaba le ni lori to tii buru julọ ninu itan orilẹede Naijiria, eyi ti wọn yoo tun lo lati tẹ ẹtọ araalu loju mọlẹ. Bẹẹ ba gbagbe, asaaju ijọ Living Spring, David Oyedepo ti kọkọ koro oju si ofin CAMA naa, ti ijọba si fesi pada fun pe o gbọdọ tẹle ofin Naijiria dandan ni. Adari ijọ Living Faith Church Worldwide ti ọ̀pọ̀ n pe ni Winners' Chapel, Bisọ̀ọ̀bù agba David Oyedepo ti fun awọn to n bu u lesi pe ko kan oun. O ni ipakọ ko gbọ́ suti nitori ori ẹ̀lẹ́gan lo ba jẹ. O ni ninu ariwo ni ijọ Olorun ti n dagba sii nitori pe ariwo ọja ni gbogbo ohun to n sẹlẹ yii.


Adari ijọ Living Faith Church Worldwide ti ọ̀pọ̀ n pe ni Winners' Chapel, Bisọ̀ọ̀bù agba David Oyedepo ti fun awọn to n bu u lesi pe ko kan oun. O ni ipakọ ko gbọ́ suti nitori ori ẹ̀lẹ́gan lo ba jẹ. O ni ninu ariwo ni ijọ Olorun ti n dagba sii nitori pe ariwo ọja ni gbogbo ohun to n sẹlẹ yii. Bisọ́ọbu ni koda laipe ni ijọ Winners tun da ẹ̀ka okoo le ni ẹẹdẹgbẹta silẹ̀. Saaju ni Aare Buhari ti buwọlu ofin tuntun lọjọ keje, osu yii nipa abadofin Companines and Allied Matters 2020 ni eyi ti ijọba fi paarọ 1990 CAMA. Ninu iwaasu ti Bisọọbu Oyedepo se nile ijọsin re lọjọ Isẹgun to pe ni: Titayọ kọja gbedeke ni eyi ti wọn gbe sita lori ayelujara ijọ naa lo ti fesi.


Bisọ́ọbu ni koda laipe ni ijọ Winners tun da ẹ̀ka okoo le ni ẹẹdẹgbẹta silẹ̀. Saaju ni Aare Buhari ti buwọlu ofin tuntun lọjọ keje, osu yii nipa abadofin Companines and Allied Matters 2020 ni eyi ti ijọba fi paarọ 1990 CAMA. Ninu iwaasu ti Bisọọbu Oyedepo se nile ijọsin re lọjọ Isẹgun to pe ni: Titayọ kọja gbedeke ni eyi ti wọn gbe sita lori ayelujara ijọ naa lo ti fesi. Oyedepo ni ẹ̀rín ni toun lọ́jọ́ gbogbo ati pe ti oun ba waasu ti ko mu ayọ̀ ati ẹ̀rin da ni pe ki awọn eeyan ma gbọ́ oun. Bisoobu ni lati odun 1976 ni oun ti n rẹrin lati igba ti oun ti sawari ẹ̀sẹ̀ Bibeli Mathew 6: 33 ni eyi to si oju oun si fifi satani se yẹ̀yẹ̀ ki oun si maa rẹrin bi oun se n sin Olorun. O ni koda, ti o ba bu mi, inu mi maa n dun sii ni nitori n ko ni dẹkun lilọ si ibi isẹ nitori pe o bu mi, gbogbo ẹya ara mi ti awọn eeyan le fi se yẹ̀yẹ̀ lo tẹ́ mi lọ́rùn ni mo si n dupẹ́ fun.


Oyedepo ni ẹ̀rín ni toun lọ́jọ́ gbogbo ati pe ti oun ba waasu ti ko mu ayọ̀ ati ẹ̀rin da ni pe ki awọn eeyan ma gbọ́ oun. Bisoobu ni lati odun 1976 ni oun ti n rẹrin lati igba ti oun ti sawari ẹ̀sẹ̀ Bibeli Mathew 6: 33 ni eyi to si oju oun si fifi satani se yẹ̀yẹ̀ ki oun si maa rẹrin bi oun se n sin Olorun. O ni koda, ti o ba bu mi, inu mi maa n dun sii ni nitori n ko ni dẹkun lilọ si ibi isẹ nitori pe o bu mi, gbogbo ẹya ara mi ti awọn eeyan le fi se yẹ̀yẹ̀ lo tẹ́ mi lọ́rùn ni mo si n dupẹ́ fun. Ki lo kọkọ sẹlẹ? Oyedepo àti ìjọba ń tahùn síra lórí bí ìjọba ṣe ń gba àkóso àwọn ilé ìjọsìn Ìjọba àpapọ̀ ní kó lọ dá orilẹ̀èdè tiẹ̀ sílẹ̀, bí kò bá ní tẹ̀ lé òfin Ọkan lara awọn amugbalẹgbẹ aarẹ Muhammadu Buhari Lauretta Onchie ti bẹnu atẹ lu ọrọ kan ti oludasilẹ ati adari ijọ Winners Chapel, Bisọọbu David Oyedepo sọ, lori ofin tuntun ti ijọba gbe kalẹ fun awọn ijọ. Ofin CAMA naa to ti wa nilẹ tẹlẹ, sugbọn ti wọn ṣẹṣẹ ṣe afikun rẹ, ti o si kan awọn ijọ nlanla lo fa gbọnmisi omi o to laarin adari ijọ ọhun ati agbẹnusọ aarẹ Buhari.


Ki lo kọkọ sẹlẹ? Oyedepo àti ìjọba ń tahùn síra lórí bí ìjọba ṣe ń gba àkóso àwọn ilé ìjọsìn Ìjọba àpapọ̀ ní kó lọ dá orilẹ̀èdè tiẹ̀ sílẹ̀, bí kò bá ní tẹ̀ lé òfin Ọkan lara awọn amugbalẹgbẹ aarẹ Muhammadu Buhari Lauretta Onchie ti bẹnu atẹ lu ọrọ kan ti oludasilẹ ati adari ijọ Winners Chapel, Bisọọbu David Oyedepo sọ, lori ofin tuntun ti ijọba gbe kalẹ fun awọn ijọ. Ofin CAMA naa to ti wa nilẹ tẹlẹ, sugbọn ti wọn ṣẹṣẹ ṣe afikun rẹ, ti o si kan awọn ijọ nlanla lo fa gbọnmisi omi o to laarin adari ijọ ọhun ati agbẹnusọ aarẹ Buhari. Ofin naa sọ pe, awọn ile ijọsin lẹyin iforukọ silẹ pẹlu CAC ati ile isẹ to wa fun amojuto rẹ, ni ijọba maa ṣe akoso wọn. Bakan naa, ile iṣẹ ijọba to n ṣe amojuto yii naa le yọ alaga igbimọ ijọ to ba se aṣemaṣe, to si tun ni agbara lati yan ẹlomiran dipo. Afikun ofin yin lo fa ibinu yọ, ti Bisọọbu fi fesi pe: Oyedepo ni: "Ohun ini Ọlọrun ni ijọ jẹ lorilẹ aye.


Ofin naa sọ pe, awọn ile ijọsin lẹyin iforukọ silẹ pẹlu CAC ati ile isẹ to wa fun amojuto rẹ, ni ijọba maa ṣe akoso wọn. Bakan naa, ile iṣẹ ijọba to n ṣe amojuto yii naa le yọ alaga igbimọ ijọ to ba se aṣemaṣe, to si tun ni agbara lati yan ẹlomiran dipo. Afikun ofin yin lo fa ibinu yọ, ti Bisọọbu fi fesi pe: Oyedepo ni: "Ohun ini Ọlọrun ni ijọ jẹ lorilẹ aye. Bi ẹnikẹni ba si ṣe aṣemaṣe pẹlu iyawo eniyan, igba naa ni yoo ri ibinu ọkọ rẹ. Iyawo ni ijọ jẹ si Jesu. Aṣẹ ti Ọlọrun fun wa ni ki a maa ṣe ikilọ fun awọn olori to n hu iwa buburu, ki ẹjẹ wọn maa ba si lori wa."


Bi ẹnikẹni ba si ṣe aṣemaṣe pẹlu iyawo eniyan, igba naa ni yoo ri ibinu ọkọ rẹ. Iyawo ni ijọ jẹ si Jesu. Aṣẹ ti Ọlọrun fun wa ni ki a maa ṣe ikilọ fun awọn olori to n hu iwa buburu, ki ẹjẹ wọn maa ba si lori wa." Sugbọn nigba ti amugbalẹgbẹ aarẹ Onochie yoo fesi lori ọrọ yii loju opo Twitter rẹ, o fa ibinu yọ. "Mo nigbagbọ pe ootọ kọ ni ọrọ yii, Oyedepo yoo nilo lati da orilẹ-ede tirẹ silẹ ti yoo si ma da ibẹ gbe pẹlu awọn ofin tirẹ. Niwọn igba ti o ba ti jẹ pe orilẹ-ede Naijiria naa lo wa, o di dandan ki o tẹle ilana ati ofin ibẹ.


Sugbọn nigba ti amugbalẹgbẹ aarẹ Onochie yoo fesi lori ọrọ yii loju opo Twitter rẹ, o fa ibinu yọ. "Mo nigbagbọ pe ootọ kọ ni ọrọ yii, Oyedepo yoo nilo lati da orilẹ-ede tirẹ silẹ ti yoo si ma da ibẹ gbe pẹlu awọn ofin tirẹ. Niwọn igba ti o ba ti jẹ pe orilẹ-ede Naijiria naa lo wa, o di dandan ki o tẹle ilana ati ofin ibẹ. Yoo se gẹgẹ bi ofin ṣe sọ ni. Aibọwọ fun ofin ti to gẹẹ" Onochie fi kun un pe, Oyedepo n ti iwa aitẹle ofin lẹyin ni Naijiria, o ni ati ilu Ọba ni wọn ti n fi owo iranwọ ranṣẹ si Oyedepo, sugbọn o n dunkoko mọ ijọba ni Naijiria. Aarẹ apapọ fun ijọ Winners, Bishọọbu David Oyedepo, ti sọ asọtẹlẹ pe gbogbo agbara okunkun to n jọba lori ilẹ Naijiria ati ni Afrika ni yoo kan abuku ki ọdun yii to pari Bishọọbu Oyedepo kede bẹẹ lasiko iwaasu rẹ nibi ipade ajọ nla Shiloh, Ogun iru rẹ, to side rẹ ninu gbọngan nla ijọ naa to wa nilu Ọta, nipinlẹ Ogun.


Yoo se gẹgẹ bi ofin ṣe sọ ni. Aibọwọ fun ofin ti to gẹẹ" Onochie fi kun un pe, Oyedepo n ti iwa aitẹle ofin lẹyin ni Naijiria, o ni ati ilu Ọba ni wọn ti n fi owo iranwọ ranṣẹ si Oyedepo, sugbọn o n dunkoko mọ ijọba ni Naijiria. Aarẹ apapọ fun ijọ Winners, Bishọọbu David Oyedepo, ti sọ asọtẹlẹ pe gbogbo agbara okunkun to n jọba lori ilẹ Naijiria ati ni Afrika ni yoo kan abuku ki ọdun yii to pari Bishọọbu Oyedepo kede bẹẹ lasiko iwaasu rẹ nibi ipade ajọ nla Shiloh, Ogun iru rẹ, to side rẹ ninu gbọngan nla ijọ naa to wa nilu Ọta, nipinlẹ Ogun. Oyedepo ni "akoko ọtun lo de yii, ti Ọlọrun yoo si gbe agbara asẹ fun awọn ijọ lati dẹkun awọn ilana ofin to mẹhẹ atawọn oloselu ti ko pegede to ni Naijiria." O fikun pe orilede Naijiria ati il Afrika lapapọ, ni Ọlọrun setan lati gba lọwọ awọn aninilara ati ọrọ aje to mẹhẹ. Olori ijọ Winners naa ni "ọpọ ẹtan lo wa ninu aye loni, amọ emi duro fun otitọ, agbara nla ti Ọlọrun yoo si gbe wọ ijọ rẹ lọrun yoo pọ to bẹẹ gẹ, ti yoo mu owu jijẹ dani."


Oyedepo ni "akoko ọtun lo de yii, ti Ọlọrun yoo si gbe agbara asẹ fun awọn ijọ lati dẹkun awọn ilana ofin to mẹhẹ atawọn oloselu ti ko pegede to ni Naijiria." O fikun pe orilede Naijiria ati il Afrika lapapọ, ni Ọlọrun setan lati gba lọwọ awọn aninilara ati ọrọ aje to mẹhẹ. Olori ijọ Winners naa ni "ọpọ ẹtan lo wa ninu aye loni, amọ emi duro fun otitọ, agbara nla ti Ọlọrun yoo si gbe wọ ijọ rẹ lọrun yoo pọ to bẹẹ gẹ, ti yoo mu owu jijẹ dani." O ni akoko ti to, to jẹ pe asọtẹlẹ latinu ijọ Ọlọrun yoo maa sẹ, ẹniti wọn ba ni ko ku, yoo ku, ẹni ti wọn ba si ni ko ye, yoo ye. "Ijọ Ọlọrun yoo maa kọ awọn eeyan ni ẹka kọọkan lọna to pegede lati se amusẹ awn afojusun wọn, ti yoo si mu esi nla jade."


O ni akoko ti to, to jẹ pe asọtẹlẹ latinu ijọ Ọlọrun yoo maa sẹ, ẹniti wọn ba ni ko ku, yoo ku, ẹni ti wọn ba si ni ko ye, yoo ye. "Ijọ Ọlọrun yoo maa kọ awọn eeyan ni ẹka kọọkan lọna to pegede lati se amusẹ awn afojusun wọn, ti yoo si mu esi nla jade."


APC news in Ondo State: Yahaya Bello ni alága ìgbìmọ ìdìbò abẹ́lé gónìnà ìpińlẹ̀ Ondo

Egbẹ́ òṣèlú APC  nípìnlẹ̀ Ondo ti yan Gómìnà Kogi Yahaya Bello gẹ́gẹ́ bi alága ìgbìmọ̀ ìdìbò abẹ́lé fún àwọn olùdíje fun ipo gómìnà nípìnlẹ̀ Ondo. Èyí jẹyọ nínú àtẹ̀jáde kan ti àkọlé rẹ̀ ni "Gómìnà Yahaya Bello gẹ́gẹ́ bi alága ìdìbò abẹ́lé ìpínnlẹ̀ Ondo" tí ìgbákejì akọ̀wé ìpolongo apapọ̀ ẹgbẹ́ buwọ́lù, Yekini Nabena nílùú Abuja lọ́jọ́rú. Nínú àtẹ̀jáde náà ni wọ́n ti kọọ́ wí pé, ṣaájú ìdìbò abẹ́lé ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress ti yóò wáye ni ìpińlẹ̀ Ondo ní ogúnjọ oṣù kèje, ọdún 2020, lábẹ́ gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe Mai Mala Buni tó ń jẹ́ adelé alága ètò àti ìpètù sááwọ̀ ẹgbẹ́. Gómìnà ìpińlẹ̀ Kogi, Yahaya Bello ni yóò jẹ́ alága ìgbìmọ̀ ìdìbò abẹ́lé, nígbà ti Emperor Chris Baywood Ibe yóò jẹ́ alága ìgbìmọ̀ to ń pètù sí ààwọ̀ ìdìbò abẹ́lé. "Àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ ìdìbò abẹ́lé ìpińlẹ̀ Ondo" 1. H.E.


Gómìnà ìpińlẹ̀ Kogi, Yahaya Bello ni yóò jẹ́ alága ìgbìmọ̀ ìdìbò abẹ́lé, nígbà ti Emperor Chris Baywood Ibe yóò jẹ́ alága ìgbìmọ̀ to ń pètù sí ààwọ̀ ìdìbò abẹ́lé. "Àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ ìdìbò abẹ́lé ìpińlẹ̀ Ondo" 1. H.E. Yahaya Bello - Alága 2. Olorogun o'tega Emerhor OON - Akọ̀wé 3. Alwan Hassan - Ọmọ ẹgbẹ́ 4.


Yahaya Bello - Alága 2. Olorogun o'tega Emerhor OON - Akọ̀wé 3. Alwan Hassan - Ọmọ ẹgbẹ́ 4. Chief Samuel Sambo - Ọmọ ẹgbẹ́ 5. Hajiya Binta Salihu - Ọmọ ẹgbẹ́ 6. Mr. Emma Andy - Ọmọ ẹgbẹ́ 7.


Chief Samuel Sambo - Ọmọ ẹgbẹ́ 5. Hajiya Binta Salihu - Ọmọ ẹgbẹ́ 6. Mr. Emma Andy - Ọmọ ẹgbẹ́ 7. Dr. Adebayo Adelabu - Ọmọ ẹgbẹ́ 8. Abdullahi Aliyu - Ọmọ ẹgbẹ́ 9. Mrs. Margret Ngozi Igwe - Ọmọ ẹgbẹ́ Àtẹ̀jáde ọ̀hún náà tún dárúkọ àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ tí yóò pẹ̀tù sááwọ̀ to bá súyọ lẹ́yìn ìdìbò abẹ́lé 1.


Dr. Adebayo Adelabu - Ọmọ ẹgbẹ́ 8. Abdullahi Aliyu - Ọmọ ẹgbẹ́ 9. Mrs. Margret Ngozi Igwe - Ọmọ ẹgbẹ́ Àtẹ̀jáde ọ̀hún náà tún dárúkọ àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ tí yóò pẹ̀tù sááwọ̀ to bá súyọ lẹ́yìn ìdìbò abẹ́lé 1. Emperor Chris Baywood Ibe - Alága 2. Arch. Abdulmimuni Okara - Akọ̀wé 3.


Emperor Chris Baywood Ibe - Alága 2. Arch. Abdulmimuni Okara - Akọ̀wé 3. Mr. Festus Fientes - Ọmọ ẹgbẹ́ 4. Mr. Okon Owoefiak - Ọmọ ẹgbẹ́ 5. Mr. ABBA Isah - Ọmọ ẹgbẹ́ 6.


Mr. Festus Fientes - Ọmọ ẹgbẹ́ 4. Mr. Okon Owoefiak - Ọmọ ẹgbẹ́ 5. Mr. ABBA Isah - Ọmọ ẹgbẹ́ 6. Alh. Umar Duhu -Ọmọ ẹgbẹ́ 7. Hon.


Alh. Umar Duhu -Ọmọ ẹgbẹ́ 7. Hon. Sani El-katuzu - Ọmọ ẹgbẹ́ 8. Mrs. Osuere Eunice - Ọmọ ẹgbẹ́ 9. Emeka Agaba - Ọmọ ẹgbẹ́ O ní adelé alága APC yóò maa ṣàfilọ́lẹ̀ àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ méjèèjì ní olú ilé ]ẹgbẹ́ ni ilú Abuja ní aago mẹta ọ̀sán ọjọ́ Ẹti, ọjọ́ kẹtàdinlógun, oṣù keje, ọdun 2020 Mi ò tíì gba ìwé ìfitónilétí pé wọ́n fẹ́ yọ mí nípò- Igbákejì gómìnà ìpínlẹ̀ Ondo Igbakeji gomina ipinlẹ Ondo, Agboola Ajayi ti sọ pe oun ko tii gba iwe ifitonileti pe ile igbimọ aṣofin ipinlẹ ọhun fẹ yọ oun nipo.


Sani El-katuzu - Ọmọ ẹgbẹ́ 8. Mrs. Osuere Eunice - Ọmọ ẹgbẹ́ 9. Emeka Agaba - Ọmọ ẹgbẹ́ O ní adelé alága APC yóò maa ṣàfilọ́lẹ̀ àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ méjèèjì ní olú ilé ]ẹgbẹ́ ni ilú Abuja ní aago mẹta ọ̀sán ọjọ́ Ẹti, ọjọ́ kẹtàdinlógun, oṣù keje, ọdun 2020 Mi ò tíì gba ìwé ìfitónilétí pé wọ́n fẹ́ yọ mí nípò- Igbákejì gómìnà ìpínlẹ̀ Ondo Igbakeji gomina ipinlẹ Ondo, Agboola Ajayi ti sọ pe oun ko tii gba iwe ifitonileti pe ile igbimọ aṣofin ipinlẹ ọhun fẹ yọ oun nipo. Ajayi lo fi ọrọ naa lede nigba to ba BBC Yoruba sọrọ lori aago. O ni "Wọn ko tii fun mi ni iwe ifitonileti kankan o, mi o tii gba iwe kankan." Ṣaaju ni iroyin kan ti kọkọ jade pe akọwe ile naa, Adeyelu Bode sọ pe ile ọhun ti fun Agboola Ajayi ni iwe ifitonileti naa.


Ajayi lo fi ọrọ naa lede nigba to ba BBC Yoruba sọrọ lori aago. O ni "Wọn ko tii fun mi ni iwe ifitonileti kankan o, mi o tii gba iwe kankan." Ṣaaju ni iroyin kan ti kọkọ jade pe akọwe ile naa, Adeyelu Bode sọ pe ile ọhun ti fun Agboola Ajayi ni iwe ifitonileti naa. Iroyin naa ṣalaye pe lara ẹsun ti awọn aṣofin naa fi kan igbakeji gomina ọhun ni iwa aṣemaṣe lẹnu iṣẹ, ṣiṣowo ilu baṣubaṣu, aṣilo ipo, eyii to lee da oju ijọba bolẹ, atawọn ẹsun miran. Ṣugbọn igbakeji gomina naa fidi rẹ mulẹ fun BBC Yoruba pe ọrọ ko ri bẹ nitori ohun ko tii ri iwe kankan gba. Wahala bẹ silẹ laarin gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ati igbakeji rẹ lẹyin ti Ajayi fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lọ darapọ mọ ẹgbẹ PDP.


Iroyin naa ṣalaye pe lara ẹsun ti awọn aṣofin naa fi kan igbakeji gomina ọhun ni iwa aṣemaṣe lẹnu iṣẹ, ṣiṣowo ilu baṣubaṣu, aṣilo ipo, eyii to lee da oju ijọba bolẹ, atawọn ẹsun miran. Ṣugbọn igbakeji gomina naa fidi rẹ mulẹ fun BBC Yoruba pe ọrọ ko ri bẹ nitori ohun ko tii ri iwe kankan gba. Wahala bẹ silẹ laarin gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ati igbakeji rẹ lẹyin ti Ajayi fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lọ darapọ mọ ẹgbẹ PDP. Ko pẹ to gbe igbesẹ yii ti awuyeweuye iyọnipo naa bẹrẹ, ti mẹrinla lara awọn aṣofin ile si gbe igbesẹ lati yọ igbakeji gomina ọhun nipo, ṣugbọn mẹsan an lara wọn ni wọn ko ni lọwọ sii. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ile asofin ipinlẹ Ondo ti bẹrẹ igbesẹ lati yọ igbakeji gomina ipinlẹ naa, Agboola Ajayi nipo rẹ.


Ko pẹ to gbe igbesẹ yii ti awuyeweuye iyọnipo naa bẹrẹ, ti mẹrinla lara awọn aṣofin ile si gbe igbesẹ lati yọ igbakeji gomina ọhun nipo, ṣugbọn mẹsan an lara wọn ni wọn ko ni lọwọ sii. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ile asofin ipinlẹ Ondo ti bẹrẹ igbesẹ lati yọ igbakeji gomina ipinlẹ naa, Agboola Ajayi nipo rẹ. Kii  ṣe iroyin tuntun mọ pe aarin Gomina Ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu ati Igbakeji rẹ, ko dan mọran mọ. Eyi ko si sẹyin bi igbakeji rẹ se kuro ni ẹgbẹ oṣelu APC lọ si PDP, lati dije du ipo Gomina ninu eto idibo ti yoo waye ni Oṣu Kẹwa, ọdun yii. Awọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Lọwọ-lọwọ bayii, awọn aṣofin mẹrinla ninu mẹtalelogun ti buwọlu yiyọ Igbakeji Gomina ipinlẹ Ondo, Agboola Ajayi ni ipo.


Kii  ṣe iroyin tuntun mọ pe aarin Gomina Ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu ati Igbakeji rẹ, ko dan mọran mọ. Eyi ko si sẹyin bi igbakeji rẹ se kuro ni ẹgbẹ oṣelu APC lọ si PDP, lati dije du ipo Gomina ninu eto idibo ti yoo waye ni Oṣu Kẹwa, ọdun yii. Awọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Lọwọ-lọwọ bayii, awọn aṣofin mẹrinla ninu mẹtalelogun ti buwọlu yiyọ Igbakeji Gomina ipinlẹ Ondo, Agboola Ajayi ni ipo. Sugbọn ki igbesẹ yii to lee waye, ofin wa ti awọn asofin naa gbọdọ tẹle, nitori wọn ko le dede yọ Igbakeji Gomina ni ipo. Labẹ ofin orilẹede Naijiria, ẹsun kan ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ le fi kan Igbakeji Gomina lati yọ ni ipo, ni ti tapa si ofin orilẹede Naijiria. Nibayii, ẹ jẹ ka wọ awọn igbesẹ ti Ile Aṣofin Ipinlẹ Ondo gbọdọ tẹle lati yọ Agboola Ajayi ni ipo, gẹgẹ bi ofin Naijiria se laa kalẹ.


Sugbọn ki igbesẹ yii to lee waye, ofin wa ti awọn asofin naa gbọdọ tẹle, nitori wọn ko le dede yọ Igbakeji Gomina ni ipo. Labẹ ofin orilẹede Naijiria, ẹsun kan ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ le fi kan Igbakeji Gomina lati yọ ni ipo, ni ti tapa si ofin orilẹede Naijiria. Nibayii, ẹ jẹ ka wọ awọn igbesẹ ti Ile Aṣofin Ipinlẹ Ondo gbọdọ tẹle lati yọ Agboola Ajayi ni ipo, gẹgẹ bi ofin Naijiria se laa kalẹ. Ile asofin nipinlẹ Ondo ti pasẹ pe ki wọn fun igbakeji gomina nipinlẹ naa, Agboola Ajayi ni iwe ifitonileti pe awọn fẹ rọ ọ loye. Olori ile, Bamidele Oleyelogun lo pasẹ bẹẹ lasiko ijoko ile to waye lọsan ọjọ Isẹgun. Bakan naa lo sisọ loju rẹ pe awọn asofin mẹrinla lo fi ọwọ siwe pe ki wọn rọ igbakeji gomina naa loye, ninu asofin mẹrindinlọgbọn to wa nibẹ.


Ile asofin nipinlẹ Ondo ti pasẹ pe ki wọn fun igbakeji gomina nipinlẹ naa, Agboola Ajayi ni iwe ifitonileti pe awọn fẹ rọ ọ loye. Olori ile, Bamidele Oleyelogun lo pasẹ bẹẹ lasiko ijoko ile to waye lọsan ọjọ Isẹgun. Bakan naa lo sisọ loju rẹ pe awọn asofin mẹrinla lo fi ọwọ siwe pe ki wọn rọ igbakeji gomina naa loye, ninu asofin mẹrindinlọgbọn to wa nibẹ. Ọrọ iyọnipo igbakeji gomina naa si lo lewaju ijiroro ile asofin naa, to pada wọle lẹyin isisnmi ranpẹ ti wọn lọ fun. Lasiko ijokoo ile naa, asofin mẹsan lo fọwọsi iwe pe awọn ko fara mọ iyọnipo igbakeji gomina naa. Lẹyin ti ile se agbeyẹwo abala ofin to yẹ nipa igbesẹ rẹ ọhun lo wa pasẹ pe ki wọn lọ fun igbakeji gomina, Agboola Ajayi ni iwe ifitonileti pe wọn fẹ rọ ọ loye.


Ọrọ iyọnipo igbakeji gomina naa si lo lewaju ijiroro ile asofin naa, to pada wọle lẹyin isisnmi ranpẹ ti wọn lọ fun. Lasiko ijokoo ile naa, asofin mẹsan lo fọwọsi iwe pe awọn ko fara mọ iyọnipo igbakeji gomina naa. Lẹyin ti ile se agbeyẹwo abala ofin to yẹ nipa igbesẹ rẹ ọhun lo wa pasẹ pe ki wọn lọ fun igbakeji gomina, Agboola Ajayi ni iwe ifitonileti pe wọn fẹ rọ ọ loye. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lẹyin ijoko ile, Asofin Gbenga Omole, tii se alaga igbimọ ile feto iroyin kede pe ile ko tii gba irufẹ iwe ikede bẹẹ. Omole ni ọla Ọjọru ni wọn yoo mọ bi ohun gbogbo yoo se lọ lori ọrọ iyọnipo naa. Ẹwẹ, awọn asofin to jẹ ọmọ ẹgbẹ oselu to kere julọ nile asofin naa, ti kọ lati fi ọwọ si iwe iyọnipo igbakeji gomina.


Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lẹyin ijoko ile, Asofin Gbenga Omole, tii se alaga igbimọ ile feto iroyin kede pe ile ko tii gba irufẹ iwe ikede bẹẹ. Omole ni ọla Ọjọru ni wọn yoo mọ bi ohun gbogbo yoo se lọ lori ọrọ iyọnipo naa. Ẹwẹ, awọn asofin to jẹ ọmọ ẹgbẹ oselu to kere julọ nile asofin naa, ti kọ lati fi ọwọ si iwe iyọnipo igbakeji gomina. Awọn asofin naa lo n fi apa janu pe ile ko fun awọn ni aaye lati gbọ aroye awọn. Bẹẹ ba gbagbe, laipẹ yii ni igbakeji gomina nipinlẹ Ondo kuro ninu ẹgbẹ oselu APC, to si dara pọ mọ ẹgbẹ oselu alatako, PDP. Bi o tilẹ jẹ pe agbẹnusọ fun ijọba ipinlẹ Ondo sọ fun awọn akọroyin pe, wọn ko ni yọ igbakeji gomina naa nipo nitori pe o fi ẹgbẹ oselu APC silẹ.


Awọn asofin naa lo n fi apa janu pe ile ko fun awọn ni aaye lati gbọ aroye awọn. Bẹẹ ba gbagbe, laipẹ yii ni igbakeji gomina nipinlẹ Ondo kuro ninu ẹgbẹ oselu APC, to si dara pọ mọ ẹgbẹ oselu alatako, PDP. Bi o tilẹ jẹ pe agbẹnusọ fun ijọba ipinlẹ Ondo sọ fun awọn akọroyin pe, wọn ko ni yọ igbakeji gomina naa nipo nitori pe o fi ẹgbẹ oselu APC silẹ. Amọ aarọ ọjọ Isẹgun ni igbakeji gomina naa lọ sile ẹjọ lati beere pe ki ile ẹjọ da ile asofin ipinlẹ Ondo lọwọ kọ, lati mase yẹ aga mọ oun nidi. Ọrọ ti n ba ọrọ bọ nipinlẹ Ondo lori bi ajọsepọ to wa laarin gomina Rotimi Akeredolu ati igbakeji rẹ. Idi ni pe igbakeji gomina, Agboola Ajayi ti kede pe ki Akeredolu tete fa akoso ipinlẹ naa le oun lọwọ laarin ọjọ mọkanlelogun nibayii to to wa ni iyasọtọ nitori arun Coronavirus to lugbadi rẹ.


Amọ aarọ ọjọ Isẹgun ni igbakeji gomina naa lọ sile ẹjọ lati beere pe ki ile ẹjọ da ile asofin ipinlẹ Ondo lọwọ kọ, lati mase yẹ aga mọ oun nidi. Ọrọ ti n ba ọrọ bọ nipinlẹ Ondo lori bi ajọsepọ to wa laarin gomina Rotimi Akeredolu ati igbakeji rẹ. Idi ni pe igbakeji gomina, Agboola Ajayi ti kede pe ki Akeredolu tete fa akoso ipinlẹ naa le oun lọwọ laarin ọjọ mọkanlelogun nibayii to to wa ni iyasọtọ nitori arun Coronavirus to lugbadi rẹ. Bẹẹ ba gbagbe, igbakeji gomina naa lo ti kuro ninu ẹgbẹ oselu APC lọ si PDP, ti ọrọ si ti n lọ kaakiri pe o seese ko gbe igba ibo gomina bii oludije fun ẹgbẹ oselu PDP naa. Ninu atẹjade kan ti akọwe iroyin igbakeji gomina ọhun, Allen Sowore fisita, Ajayi tọkasi abala ofin ilẹ wa tọdun 1999, ori ọgọsan, ẹsẹ keji, eyi to laa kalẹ pe, o yẹ ki Akeredolu fa akoso ipinlẹ naa le oun lọwọ ni. O fikun pe "Bi gomina ba wa kọ lati fa akoso le emi igbakeji rẹ lọwọ lasiko to wa ni iyasọtọ yii, a jẹ pe o tapa si ofin ilẹ wa ni, to si foju tẹnbẹlu awọn eeyan ati ofin ilẹ wa to jẹjẹ lati tẹle."


Bẹẹ ba gbagbe, igbakeji gomina naa lo ti kuro ninu ẹgbẹ oselu APC lọ si PDP, ti ọrọ si ti n lọ kaakiri pe o seese ko gbe igba ibo gomina bii oludije fun ẹgbẹ oselu PDP naa. Ninu atẹjade kan ti akọwe iroyin igbakeji gomina ọhun, Allen Sowore fisita, Ajayi tọkasi abala ofin ilẹ wa tọdun 1999, ori ọgọsan, ẹsẹ keji, eyi to laa kalẹ pe, o yẹ ki Akeredolu fa akoso ipinlẹ naa le oun lọwọ ni. O fikun pe "Bi gomina ba wa kọ lati fa akoso le emi igbakeji rẹ lọwọ lasiko to wa ni iyasọtọ yii, a jẹ pe o tapa si ofin ilẹ wa ni, to si foju tẹnbẹlu awọn eeyan ati ofin ilẹ wa to jẹjẹ lati tẹle." Bakan naa lo ni "ipinnu Akeredolu lati mase jẹ ki isejọba tẹsiwaju lasiko to wa ni iyasọtọ yii nitori arun Coronavirus fihan pe, ẹnu lasan lo fi n gbogun ti arun Covid-19 to n ja rain nilẹ." Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti ke gbajari sita pe, oun ko mọ ohunkohun nipa ọti lile kan ti wọn kọ akọle "Aketi" si lara. Akeredolu lo sọ bẹẹ ninu atẹjade ti oluranlọwọ pataki rẹ lori ọrọ to n lọ, Ojo Oyewamide fi lede.


Bakan naa lo ni "ipinnu Akeredolu lati mase jẹ ki isejọba tẹsiwaju lasiko to wa ni iyasọtọ yii nitori arun Coronavirus fihan pe, ẹnu lasan lo fi n gbogun ti arun Covid-19 to n ja rain nilẹ." Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti ke gbajari sita pe, oun ko mọ ohunkohun nipa ọti lile kan ti wọn kọ akọle "Aketi" si lara. Akeredolu lo sọ bẹẹ ninu atẹjade ti oluranlọwọ pataki rẹ lori ọrọ to n lọ, Ojo Oyewamide fi lede. Igbeṣẹ yii lo n waye lẹyin ti fidio kan gbode lori ayelujara, eyi to ṣafihan igo ọti ọhun ti wọn kọ orukọ ipinlẹ ipinlẹ Ondo si lara pẹlu orukọ ti ọpọ eeyan mọ gomina ọhun si, iyẹn Aketi. Akeredolu ni oun ko nilo lati kọ orukọ oun si ara igo ọti kankan ki awọn eeyan ipinlẹ Ondo to dibo fun oun ninu eto idibo sipo gomina to n bọ. O ni "Awọn to ṣe iru nnkan bayii yii n fẹ ki awọn eeyan ro pe owo ipinlẹ Ondo ni a fi n po ọti" Atẹjade naa tẹsiwaju pe "Yatọ si eyi, a ṣi n reti ki awọn eeyan to wa nidi igo ọti naa ṣe awọn nnkan miran, ṣugbọn gomina ti gbe igbesẹ lati ṣawari awọn to wa nidi iṣẹlẹ ọhun."


Igbeṣẹ yii lo n waye lẹyin ti fidio kan gbode lori ayelujara, eyi to ṣafihan igo ọti ọhun ti wọn kọ orukọ ipinlẹ ipinlẹ Ondo si lara pẹlu orukọ ti ọpọ eeyan mọ gomina ọhun si, iyẹn Aketi. Akeredolu ni oun ko nilo lati kọ orukọ oun si ara igo ọti kankan ki awọn eeyan ipinlẹ Ondo to dibo fun oun ninu eto idibo sipo gomina to n bọ. O ni "Awọn to ṣe iru nnkan bayii yii n fẹ ki awọn eeyan ro pe owo ipinlẹ Ondo ni a fi n po ọti" Atẹjade naa tẹsiwaju pe "Yatọ si eyi, a ṣi n reti ki awọn eeyan to wa nidi igo ọti naa ṣe awọn nnkan miran, ṣugbọn gomina ti gbe igbesẹ lati ṣawari awọn to wa nidi iṣẹlẹ ọhun." Lẹyin naa lo ni ki awọn eeyan ma ṣe kọbi ara si fidio ọhun. Bi iyawo Gomina Rotomi Akeredolu ba ni Covid-19, wọn yoo kede gẹgẹ bi ọkọ wọn naa se sọ faraye. Esi ree ti agbẹnusọ Gomina ipinlẹ Ondo, Olusegun Ajiboye fọ nigba ti ileesẹ BBC Yoruba beere lọwọ rẹ pe, se lootọ ni arabinrin Betty Anyanwu iyawo Gomina Akeredolu ti lugbadi Covid-19.


Lẹyin naa lo ni ki awọn eeyan ma ṣe kọbi ara si fidio ọhun. Bi iyawo Gomina Rotomi Akeredolu ba ni Covid-19, wọn yoo kede gẹgẹ bi ọkọ wọn naa se sọ faraye. Esi ree ti agbẹnusọ Gomina ipinlẹ Ondo, Olusegun Ajiboye fọ nigba ti ileesẹ BBC Yoruba beere lọwọ rẹ pe, se lootọ ni arabinrin Betty Anyanwu iyawo Gomina Akeredolu ti lugbadi Covid-19. Ajiboye sọ pe ''nigba ti Gomina Akeredolu lugbadi Covid-19, wọn kede fun ara wọn, ti iyawo wọn naa ba ni Coronavirus, ko si awo kankan nibẹ, wọn yoo kede rẹ.'' Lọjọbọ ni iroyin kan gbode pe, iyawo Gomina ti ko arun Covid -19, ti atẹjisẹ kan ti awọn eeyan n pin kaakiri si sọ pe, ki gbogbo awọn eeyan to kopa nibi eto ti iyawo Gomina se ni Idanre ati Odigbo, tara lọ se ayẹwo. Ninu ahesọ ọrọ to gbode yii, ni wọn ti sọ pe awọn aṣofin mẹfa, ninu awọn to kọwọrin pẹlu Gomina Akeredolu lati lọ gba fọọmu idibo Gomina, ni wọn ti lugbadi Covid-19.


Ajiboye sọ pe ''nigba ti Gomina Akeredolu lugbadi Covid-19, wọn kede fun ara wọn, ti iyawo wọn naa ba ni Coronavirus, ko si awo kankan nibẹ, wọn yoo kede rẹ.'' Lọjọbọ ni iroyin kan gbode pe, iyawo Gomina ti ko arun Covid -19, ti atẹjisẹ kan ti awọn eeyan n pin kaakiri si sọ pe, ki gbogbo awọn eeyan to kopa nibi eto ti iyawo Gomina se ni Idanre ati Odigbo, tara lọ se ayẹwo. Ninu ahesọ ọrọ to gbode yii, ni wọn ti sọ pe awọn aṣofin mẹfa, ninu awọn to kọwọrin pẹlu Gomina Akeredolu lati lọ gba fọọmu idibo Gomina, ni wọn ti lugbadi Covid-19. Lọjọbọ yii kan naa ni awọn agbẹnusọ fawọn asofin ti sọ fun BBC Yoruba pe, awọn yoo mọ boya awọn lugbadi Covid-19 laipẹ. Amọ Olusegun Ajiboye ni iroyin naa ko ri bẹẹ rara. Bẹẹ ba gbagbe, laipẹ yii Gomina Akeredolu kede ninu fọnran fidio kan pe, ohun ti lugbadi Covid-19.


Lọjọbọ yii kan naa ni awọn agbẹnusọ fawọn asofin ti sọ fun BBC Yoruba pe, awọn yoo mọ boya awọn lugbadi Covid-19 laipẹ. Amọ Olusegun Ajiboye ni iroyin naa ko ri bẹẹ rara. Bẹẹ ba gbagbe, laipẹ yii Gomina Akeredolu kede ninu fọnran fidio kan pe, ohun ti lugbadi Covid-19. O ni ohun ko foju apẹrẹ arun naa han ṣugbọn ohun ti bẹrẹ iyasọtọ ati itọju. Yatọ si Akeredolu, Gomina Ifeanyi Okowa ipinlẹ Delta atiiyawo rẹ naa kede pe awọn lugbadi arun yi. Kọmisana feto ilera nipinlẹ Ondo naa, Dokita Wahab Adegbenro la tun gbọ pe o ṣalaisi si ibudo ti wọn ti n tọju awọn alarun Coronavirus nilu Akure.


O ni ohun ko foju apẹrẹ arun naa han ṣugbọn ohun ti bẹrẹ iyasọtọ ati itọju. Yatọ si Akeredolu, Gomina Ifeanyi Okowa ipinlẹ Delta atiiyawo rẹ naa kede pe awọn lugbadi arun yi. Kọmisana feto ilera nipinlẹ Ondo naa, Dokita Wahab Adegbenro la tun gbọ pe o ṣalaisi si ibudo ti wọn ti n tọju awọn alarun Coronavirus nilu Akure. Agbẹnusọ awọn asofin nipinlẹ Ondo, Gbenga Omole lo fi idi ọrọ naa mulẹ fun BBC Yoruba. Omole ni awọn asofin ogun to tẹlẹ Gomina Akeredolu naa ni yoo lọ ṣe ayẹwo fun aarun Coronavirus ni Ọjọ Keji, Osu Keje, ọdun 2020. Bakan naa ni agbẹnusọ awọn asofin nipinlẹ Ondo naa ni oun ko ya ara oun sọtọ nitori pe oun ko ni arun Coronavirus.


Agbẹnusọ awọn asofin nipinlẹ Ondo, Gbenga Omole lo fi idi ọrọ naa mulẹ fun BBC Yoruba. Omole ni awọn asofin ogun to tẹlẹ Gomina Akeredolu naa ni yoo lọ ṣe ayẹwo fun aarun Coronavirus ni Ọjọ Keji, Osu Keje, ọdun 2020. Bakan naa ni agbẹnusọ awọn asofin nipinlẹ Ondo naa ni oun ko ya ara oun sọtọ nitori pe oun ko ni arun Coronavirus. 'Kilo de ti ma a fi ya ara mii sọtọ nigba ti mi o ni arun Coronavirus?' Ọgbọnjọ, Oṣu Kẹfa ni Gomina ipinlẹ Ondo kede pe oun ti ko arun Coronavirus, ti oun si ti ya ara oun sọtọ. Amọ, iroyin fi lede wi pe ọpọlọpọ awọn eniyan ni Gomina Akeredolu ti farakan to fi mọ Aarẹ Buhari, awọn lọbalọba ati awọn aṣofin naa.


'Kilo de ti ma a fi ya ara mii sọtọ nigba ti mi o ni arun Coronavirus?' Ọgbọnjọ, Oṣu Kẹfa ni Gomina ipinlẹ Ondo kede pe oun ti ko arun Coronavirus, ti oun si ti ya ara oun sọtọ. Amọ, iroyin fi lede wi pe ọpọlọpọ awọn eniyan ni Gomina Akeredolu ti farakan to fi mọ Aarẹ Buhari, awọn lọbalọba ati awọn aṣofin naa. Awọn asofin to ba Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu lọ si Abuja lati lọ gba sabuke lati dije dupo ninu idibo abẹlẹ saaju idibo sipo gomina ni ipinlẹ Ondo. Gomina Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo ti kede pe oun ti ni arun Coronavirus. Gomina Akeredolu ẹni to kede bẹẹ loju opo Facebook rẹ ninu fidio kan to fisita nibẹ fikun pe laarọ ọjọ Isẹgun ni oun gba esi ayẹwo oun.


Awọn asofin to ba Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu lọ si Abuja lati lọ gba sabuke lati dije dupo ninu idibo abẹlẹ saaju idibo sipo gomina ni ipinlẹ Ondo. Gomina Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo ti kede pe oun ti ni arun Coronavirus. Gomina Akeredolu ẹni to kede bẹẹ loju opo Facebook rẹ ninu fidio kan to fisita nibẹ fikun pe laarọ ọjọ Isẹgun ni oun gba esi ayẹwo oun. Gomina ipinlẹ Ondo ni apẹẹrẹ ami Covid-19 na ko jẹ jade lara oun, ti oun ko si saisan lati fihan pe oun ni arun naa. O wa kede pe oun ti ya ara oun sọtọ bayii fun itọju, ti awọn osisẹ eleto ilera fun arun Coronavirus yoo si maa tọju oun nile. Akeredolu wa rọ gbogbo eeyan lati ri daju pe wọn wa ni alaafia, ki ara wọn si da.


Gomina ipinlẹ Ondo ni apẹẹrẹ ami Covid-19 na ko jẹ jade lara oun, ti oun ko si saisan lati fihan pe oun ni arun naa. O wa kede pe oun ti ya ara oun sọtọ bayii fun itọju, ti awọn osisẹ eleto ilera fun arun Coronavirus yoo si maa tọju oun nile. Akeredolu wa rọ gbogbo eeyan lati ri daju pe wọn wa ni alaafia, ki ara wọn si da. Bẹẹ ba gbagbe, ọsẹ meji sẹyin ree ti gomina Akeredolu lọ silu Abuja lati lọ kede pe oun fẹ dije fun saa keji lori aleefa, ọpọ eeyan si lo di mọ lati ya aworan.


Bẹẹ ba gbagbe, ọsẹ meji sẹyin ree ti gomina Akeredolu lọ silu Abuja lati lọ kede pe oun fẹ dije fun saa keji lori aleefa, ọpọ eeyan si lo di mọ lati ya aworan.


Sunday Igboho: Òǹyẹ̀ kankan kò lè yẹ àgbékalẹ̀ Amotekun nílẹ̀ Yorùbá

Ilumọọka olokoowo ati ajafẹtọ awujọ, Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho, ti woye pe onyẹ kankan ko le yẹ ikọ alaabo Amotekun. Sunday Igboho woye ọrọ yii nigba to n sọ ero rẹ lori oniruuru atako to n waye nipa agbekalẹ ikọ alaabo ọhun, tawọn gomina mẹfẹẹfa lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria da silẹ. Igboho, nigba to n fesi si ọrọ asaaju ẹgbẹ Miyetti Allah nipinlẹ Bauchi, Alhaji Sadiq Ahmed, to ni ki ijọba wọgile ikọ naa nitori pe, ko si aabo mọ lati gbe nilẹ Yoruba nitori agbekalẹ ikọ Amotekun. Ahmed ni ikọ Amotekun jẹ idunkooko nla mọ isọkan orilẹede Naijira, lasiko to ba bẹrẹ isẹ aabo ẹmi ati dukia lẹkun naa. O fikun pe, wọn se agbekalẹ ikọ Amotekun lati ba okoowo awọn ara oke ọya jẹ ni, ko si tun lee da wọn lọwọ kọ lati se ọrọ aje wọn lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria. Amọ nigba to n fun Ahmed lesi ọrọ rẹ, Sunday Igboho se apejuwe ọrọ yii bii iwa anikanjọpọn ati eyi ti ko boju mu.


Ahmed ni ikọ Amotekun jẹ idunkooko nla mọ isọkan orilẹede Naijira, lasiko to ba bẹrẹ isẹ aabo ẹmi ati dukia lẹkun naa. O fikun pe, wọn se agbekalẹ ikọ Amotekun lati ba okoowo awọn ara oke ọya jẹ ni, ko si tun lee da wọn lọwọ kọ lati se ọrọ aje wọn lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria. Amọ nigba to n fun Ahmed lesi ọrọ rẹ, Sunday Igboho se apejuwe ọrọ yii bii iwa anikanjọpọn ati eyi ti ko boju mu. "Gbogbo eeyan lo mọ awa Yoruba pe a ko ni mọra, ta si tun ni ifarada nipa awọn ara oke ọya, paapaa lasiko ti wọn ba tọ wa nija. Nitori naa, asisọ ọrọ ni ki eeyan kan ni Amotekun n dunkooko mọ oun tabi jẹ ewu fun aabo ẹmi ati dukia, ọrọ naa ko ye mi." Igboho tẹsiwaju pe, wọn se agbekalẹ ikọ alaabo ọhun lati daabo bo ẹmi ati dukia nilẹ Yoruba ni lai naani ẹya, ẹsin ti ẹni kọọkan n se.


"Gbogbo eeyan lo mọ awa Yoruba pe a ko ni mọra, ta si tun ni ifarada nipa awọn ara oke ọya, paapaa lasiko ti wọn ba tọ wa nija. Nitori naa, asisọ ọrọ ni ki eeyan kan ni Amotekun n dunkooko mọ oun tabi jẹ ewu fun aabo ẹmi ati dukia, ọrọ naa ko ye mi." Igboho tẹsiwaju pe, wọn se agbekalẹ ikọ alaabo ọhun lati daabo bo ẹmi ati dukia nilẹ Yoruba ni lai naani ẹya, ẹsin ti ẹni kọọkan n se. "Amọ ki eeyan kan wa woye pe agbekalẹ ikọ alaabo Amotekun to wa lati gbe ijọba nigbọnwọ, ni yoo ba ọrọ aje awọn eeyan kan jẹ, jẹ iwa aimọkan ati ọna lati ba erongba rere agbekalẹ ikọ Amotekun jẹ." Ọrọ di boo lọ, ko yago fun mi ladugbo Soka nilu Ibadan lasiko ti gende meji to gbe ohun ija oloro lọwọ, ti wọn pe ara wọn ni ọmọ onilẹ ya bo agbegbe naa. Owurọ ọjọ Isẹgun ana niroyin gba igboro Ibadan kan, tawọn eeyan si n pe sori redio gbogbo nilu naa pe ẹmi awọn eeyan to n gbe ladugbo naa ko de tori awọn gende agbebọn to ya bo wọn.


"Amọ ki eeyan kan wa woye pe agbekalẹ ikọ alaabo Amotekun to wa lati gbe ijọba nigbọnwọ, ni yoo ba ọrọ aje awọn eeyan kan jẹ, jẹ iwa aimọkan ati ọna lati ba erongba rere agbekalẹ ikọ Amotekun jẹ." Ọrọ di boo lọ, ko yago fun mi ladugbo Soka nilu Ibadan lasiko ti gende meji to gbe ohun ija oloro lọwọ, ti wọn pe ara wọn ni ọmọ onilẹ ya bo agbegbe naa. Owurọ ọjọ Isẹgun ana niroyin gba igboro Ibadan kan, tawọn eeyan si n pe sori redio gbogbo nilu naa pe ẹmi awọn eeyan to n gbe ladugbo naa ko de tori awọn gende agbebọn to ya bo wọn. A gbọ pe se ni iro ibọn n dun lakọ-lakọ, tawọn eeyan si n sa asala fun ẹmi lasiko ti awọn ọmọ onilẹ ọhun ni ki awọn onile gbe ile wọn kuro lori ilẹ awọn. Se lawọn ọmọde ati agba, alaboyun ati awọn iyalọmọ, to fi mọ awọn arugbo n sa asala fun ẹmi wọn, ti awọn to si laya lati beere pe ki lo fa isẹlẹ naa, jẹ ajẹkun iya. Ẹnikan ti isẹlẹ naa soju rẹ salaye pe ọpẹlọpẹ asaaju ọmọ Yoruba kan, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho to tete de sadugbo ọhun lasiko ti laasigbo naa gbona janin-jani.


A gbọ pe se ni iro ibọn n dun lakọ-lakọ, tawọn eeyan si n sa asala fun ẹmi lasiko ti awọn ọmọ onilẹ ọhun ni ki awọn onile gbe ile wọn kuro lori ilẹ awọn. Se lawọn ọmọde ati agba, alaboyun ati awọn iyalọmọ, to fi mọ awọn arugbo n sa asala fun ẹmi wọn, ti awọn to si laya lati beere pe ki lo fa isẹlẹ naa, jẹ ajẹkun iya. Ẹnikan ti isẹlẹ naa soju rẹ salaye pe ọpẹlọpẹ asaaju ọmọ Yoruba kan, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho to tete de sadugbo ọhun lasiko ti laasigbo naa gbona janin-jani. A gbọ pe Igboho ati ọkunrin kan ti wọn pe orukọ rẹ Babatunde Arowolo, ti gbogbo eeyan mọ si Bako, lo de lasiko lati gba awọn eeyan adugbo naa silẹ, ni kete ti aawọn ọmọ onilẹ naa si foju gaani rẹ, ni wọn ba juba ehoro. Sunday Igboho, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ salaye pe, lootọ ni oun lọ si adugbo Soka lana lati gba awọn eeyan adugbo naa silẹ lọwọ ijẹgaba awọn ọmọ onilẹ. O ni ni kete tawọn ọmọ onilẹ foju kan oun ati Bako ni wọn fẹsẹ fẹ, eyi to mu kawọn doola ofo ẹmi ati dukia ti ko ba waye latipasẹ isẹlẹ yii.


A gbọ pe Igboho ati ọkunrin kan ti wọn pe orukọ rẹ Babatunde Arowolo, ti gbogbo eeyan mọ si Bako, lo de lasiko lati gba awọn eeyan adugbo naa silẹ, ni kete ti aawọn ọmọ onilẹ naa si foju gaani rẹ, ni wọn ba juba ehoro. Sunday Igboho, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ salaye pe, lootọ ni oun lọ si adugbo Soka lana lati gba awọn eeyan adugbo naa silẹ lọwọ ijẹgaba awọn ọmọ onilẹ. O ni ni kete tawọn ọmọ onilẹ foju kan oun ati Bako ni wọn fẹsẹ fẹ, eyi to mu kawọn doola ofo ẹmi ati dukia ti ko ba waye latipasẹ isẹlẹ yii. "Adugbo Soka nilu Ibadan ni mo n gbe, ti awọn agbegbọn kan si ya wọ adugbo mi lati maa dunkoko mọ awọn eeyan mi, n ko si lee la oju mi silẹ, ki n wa larọwọto, kawọn eeyan kan maa se awọn eeyan mi lese tabi pa wọn ni ipakupa. Bakan naa ni Igboho ni o ti to ẹẹmẹfa ti awọn ọmọ onilẹ naa ti ya bo awọ̀n eeyan adugbo naa, ti wọn si n yinbọn ti wọn n pa awọn mẹkunnu, ti ọpọ wọn si ti ku lai jale, to si n beere pe se gbogbo mẹkunnu lo ni owo lọwọ lati tun ilẹ ra. Awọn ara adugbo naa ti wa rọ ijọba ipinlẹ Ọyọ lati tete da si ọrọ naa tori kii se igba akọkọ ree ti awọn ọmọ onilẹ yoo wa maa dun mahuru-mahuru mọ wọn lori ilẹ ti wọn ti ra lati ọdun gbọọrọ.


"Adugbo Soka nilu Ibadan ni mo n gbe, ti awọn agbegbọn kan si ya wọ adugbo mi lati maa dunkoko mọ awọn eeyan mi, n ko si lee la oju mi silẹ, ki n wa larọwọto, kawọn eeyan kan maa se awọn eeyan mi lese tabi pa wọn ni ipakupa. Bakan naa ni Igboho ni o ti to ẹẹmẹfa ti awọn ọmọ onilẹ naa ti ya bo awọ̀n eeyan adugbo naa, ti wọn si n yinbọn ti wọn n pa awọn mẹkunnu, ti ọpọ wọn si ti ku lai jale, to si n beere pe se gbogbo mẹkunnu lo ni owo lọwọ lati tun ilẹ ra. Awọn ara adugbo naa ti wa rọ ijọba ipinlẹ Ọyọ lati tete da si ọrọ naa tori kii se igba akọkọ ree ti awọn ọmọ onilẹ yoo wa maa dun mahuru-mahuru mọ wọn lori ilẹ ti wọn ti ra lati ọdun gbọọrọ. Gẹgẹ bi iroyin naa ti wi, nigba ti BBC Yoruba kan si agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Ọyọ, Olugbenga Fadeyi lati gbọ tẹnu rẹ, o ni ka pe oun pada laipẹ.


Gẹgẹ bi iroyin naa ti wi, nigba ti BBC Yoruba kan si agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Ọyọ, Olugbenga Fadeyi lati gbọ tẹnu rẹ, o ni ka pe oun pada laipẹ.


Jumoke Odetola: Ọ́pọ̀ òṣèré koro ojú sí àṣehàn lásán lẹ́yìn ikú akẹẹgbẹ́ wọn, Williams Aanuoluwapo, Kumbalee

Àwọn òṣèré tíátà Yorùbá kọjú ìjà síra wọn lórí ìdárò akẹẹgbẹ́ wọn tó kú Awaye ku ko si, Ọba oke mase jẹ ka fi ọjọ ọlọjọ lọ ni. Ọfọ nla ti sẹ ni agbo ere tiata ni ọjọ Aje, eyi to dori awọn irawọ osere kodo. Iku tun to wọ agbo awọn oṣere tiata nilẹ yii naa, nigba ti yoo si fi jade, ọkan lara awọn aṣaraloge  (Makeup Artist) lẹka ere tiata Yoruba, lo mu lọ. Orukọ oloogbe naa ni  Williams Anuoluwapọ, ti ọpọ mọ si Kumbalee. Iroyin ti a gbọ sọ pe, ijamba ọkada kan to waye lọjọ Aiku lo sọ Kumbalee di ero ọrun. Idaji kutu hai owurọ ọjọ Isẹgun ni irawọ osere kan, Jumoke Odetola lo tufọ oloogbe naa, ti ọpọ akẹẹgbẹ rẹ lagbo tiata si n tara poro lori iku aitọjọ naa.


Orukọ oloogbe naa ni  Williams Anuoluwapọ, ti ọpọ mọ si Kumbalee. Iroyin ti a gbọ sọ pe, ijamba ọkada kan to waye lọjọ Aiku lo sọ Kumbalee di ero ọrun. Idaji kutu hai owurọ ọjọ Isẹgun ni irawọ osere kan, Jumoke Odetola lo tufọ oloogbe naa, ti ọpọ akẹẹgbẹ rẹ lagbo tiata si n tara poro lori iku aitọjọ naa. Sugbọn awọn ọrọ ti awọn osere kan n sọ lori iku ọkunrin naa ati awọn eeyan to n sọfọ rẹ, n kọ ni lominu. Eyi si lo mu kawọn osere tiata kan fajuro lori ohun tawọn akẹẹgbẹ wọn n kọ nipa iku ọkunrin naa, ti wọn si n gbena woju ara wọn. Sugbọn ọrọ aro ti ọpọ wọn n kọ soju opo Instagram wọn lo safihan pe, wọn n paroko ọrọ ransẹ saarin ara wọn, to si ni itumọ to jinlẹ.


Sugbọn awọn ọrọ ti awọn osere kan n sọ lori iku ọkunrin naa ati awọn eeyan to n sọfọ rẹ, n kọ ni lominu. Eyi si lo mu kawọn osere tiata kan fajuro lori ohun tawọn akẹẹgbẹ wọn n kọ nipa iku ọkunrin naa, ti wọn si n gbena woju ara wọn. Sugbọn ọrọ aro ti ọpọ wọn n kọ soju opo Instagram wọn lo safihan pe, wọn n paroko ọrọ ransẹ saarin ara wọn, to si ni itumọ to jinlẹ. Ọrọ naa lo ni o dara lootọ ki awọn eeyan daro iku ẹni to ba di oloogbe amọ irufẹ idaro bayii gbọdọ ni odiwọn. O ni ojiji aye lasan ni gbogbo wa n le kiri, ta si n jẹ gaba lori awọn eeyan miran lai mọ ohun ti yoo sẹlẹ ni isẹju meji si asiko yii. "Gbogbo wa la n waasu nipa bi aye se jẹ asan, sibẹ awa kan ni orisun isoro ara wa, o n waasu ifẹ, ti ikorira si gba ọkan rẹ kan. Ọpọ wa ni ko bikita nipa ọjọ ọla wa, oni nikan la n naani rẹ, eyi to sọ wa di ẹni ibi pẹlu ọpọ ibanujẹ, ta si joko si kọrọ ile wa lati maa se idajọ lori awọn asise ẹlomiran."


Ọrọ naa lo ni o dara lootọ ki awọn eeyan daro iku ẹni to ba di oloogbe amọ irufẹ idaro bayii gbọdọ ni odiwọn. O ni ojiji aye lasan ni gbogbo wa n le kiri, ta si n jẹ gaba lori awọn eeyan miran lai mọ ohun ti yoo sẹlẹ ni isẹju meji si asiko yii. "Gbogbo wa la n waasu nipa bi aye se jẹ asan, sibẹ awa kan ni orisun isoro ara wa, o n waasu ifẹ, ti ikorira si gba ọkan rẹ kan. Ọpọ wa ni ko bikita nipa ọjọ ọla wa, oni nikan la n naani rẹ, eyi to sọ wa di ẹni ibi pẹlu ọpọ ibanujẹ, ta si joko si kọrọ ile wa lati maa se idajọ lori awọn asise ẹlomiran." Ọrọ naa wa kadi nilẹ pe ọjọ kan yoo jọkan, laarin isẹju kan, ti gbogbo rẹ yoo tan, ti yoo si ku wa ati iwa wa ninu saare. Ọpọ osere tiata lo pin akanse ọrọ yii loju opo Instagram wọn, ti wọn si fi akọle tiwọn sibẹ. Arike Abiodun Best lo sọrọ pe: "Ti mo ba ku loni, ti o ko si gbe aworan mi soju opo ayelujara rẹ ri tẹlẹ , paapa lajọ ibi mi, ma wulẹ sopo gbe aworan mi lẹyin ti mo ba ku tan nitori maa ri ninu saare mi, ti maa si di igbaju olooyi lu ọ lati inu saare mi."


Ọrọ naa wa kadi nilẹ pe ọjọ kan yoo jọkan, laarin isẹju kan, ti gbogbo rẹ yoo tan, ti yoo si ku wa ati iwa wa ninu saare. Ọpọ osere tiata lo pin akanse ọrọ yii loju opo Instagram wọn, ti wọn si fi akọle tiwọn sibẹ. Arike Abiodun Best lo sọrọ pe: "Ti mo ba ku loni, ti o ko si gbe aworan mi soju opo ayelujara rẹ ri tẹlẹ , paapa lajọ ibi mi, ma wulẹ sopo gbe aworan mi lẹyin ti mo ba ku tan nitori maa ri ninu saare mi, ti maa si di igbaju olooyi lu ọ lati inu saare mi." Bakan naa ni Mustipha Sholagbade gbe ọrọ yii soju opo rẹ, to fi mọ awọn osere tiata miran. Nigba to ya ni agba osere tiata kan, Yomi Fabiyi bẹrẹ si da awọn akẹẹgbẹ rẹ lẹkun lori ọrọ naa, ati bi wọn se n daro oloogbe lọna to mu ikunsinu lọwọ. Fabiyi ni ọrọ iku lagbara pupọ, to si wuwo, pẹlu afikun pe tawọn akẹẹgbẹ oun ko ba lee mọ ẹni to nifẹ wọn denu loju aye, bawo ni wọn se fẹ sedamọ rẹ ninu saare.


Bakan naa ni Mustipha Sholagbade gbe ọrọ yii soju opo rẹ, to fi mọ awọn osere tiata miran. Nigba to ya ni agba osere tiata kan, Yomi Fabiyi bẹrẹ si da awọn akẹẹgbẹ rẹ lẹkun lori ọrọ naa, ati bi wọn se n daro oloogbe lọna to mu ikunsinu lọwọ. Fabiyi ni ọrọ iku lagbara pupọ, to si wuwo, pẹlu afikun pe tawọn akẹẹgbẹ oun ko ba lee mọ ẹni to nifẹ wọn denu loju aye, bawo ni wọn se fẹ sedamọ rẹ ninu saare. O ni atako ko wulo rara lasiko yii, yoo si dara ki wọn lo ohun wọn fun nnkan miran to ba wulo fun iran ọmọniyan, eto oselu ibaradọgba ati idajọ ododo. O fikun pe ko dara ki wọn maa pa awọn eeyan kan lẹnu mọ tabi sọ irufẹ ẹni ti yoo daro wọn leti iboji ki araye ba le mọ pe wọn mọ ọrọ sọ. "Eyi n ba ni ninu jẹ, yoo si dara kẹ jẹ kawọn eeyan se idaro oloogbe to ba se wu wọn, ki wọn si fi Ọlọrun silk lati se idamọ awọn eeyan eke ati awọn olootọ ẹda."


O ni atako ko wulo rara lasiko yii, yoo si dara ki wọn lo ohun wọn fun nnkan miran to ba wulo fun iran ọmọniyan, eto oselu ibaradọgba ati idajọ ododo. O fikun pe ko dara ki wọn maa pa awọn eeyan kan lẹnu mọ tabi sọ irufẹ ẹni ti yoo daro wọn leti iboji ki araye ba le mọ pe wọn mọ ọrọ sọ. "Eyi n ba ni ninu jẹ, yoo si dara kẹ jẹ kawọn eeyan se idaro oloogbe to ba se wu wọn, ki wọn si fi Ọlọrun silk lati se idamọ awọn eeyan eke ati awọn olootọ ẹda." Theladyjokelet loju opo tiẹ naa wa n fi ika hanu lori ihuwasi awọn osere tiata Yoruba naa, eyi to ni o n ba oun ninujẹ.Ọfọ sẹ lagbo osere tiata, awọn osere kan n tahun sira wọn tori Koda, ilumọọka osere tiata lobinrin, Jumọkẹ Odetola gan bara jẹ pupọ lori iku asaraloge naa, ẹni to salaye pe o papoda lẹyin wakati diẹ ti wọn sọrọ lori aago.


Theladyjokelet loju opo tiẹ naa wa n fi ika hanu lori ihuwasi awọn osere tiata Yoruba naa, eyi to ni o n ba oun ninujẹ.Ọfọ sẹ lagbo osere tiata, awọn osere kan n tahun sira wọn tori Koda, ilumọọka osere tiata lobinrin, Jumọkẹ Odetola gan bara jẹ pupọ lori iku asaraloge naa, ẹni to salaye pe o papoda lẹyin wakati diẹ ti wọn sọrọ lori aago.


Covid-19 in Ondo: Dókítá mìí dágbére fáyé lẹ́yìn tó lùgbàdì àrùn Covid-19 ní Ondo

Arun Covid-19 tun ti mu Dokita miran lọ nilu Akure. Dokita Michael Adeyeri, to jẹ oludari ile iwosan Shekinah Hospital ladugbo Alagbaka nilu Akure, la gbọ pe o padanu ẹmi rẹ lọwọ arun yii . Gẹgẹ bi ohun ti akọwe ẹgbẹ awọn dokita oniṣegun oyinbo nipinlẹ Ondo, Dokita Olasakinju Tunde ṣe fidi rẹ mulẹ fun BBC, mọjumọ Ọjọbọ ni onimọ iṣegun yii dagbere faye. ''O ṣeni laanu pe a tun ti padanu dokita mii sọwọ arun Covid-19, mojumọ oni ni a gbọ pe wọn ṣe alaisi'' Dokita Adeyeri ti fi igba kan jẹ dokita to n tọju alakoso ologun fun ipinlẹ Ondo tẹlẹ ri, oloogbe Ibe Onyearugbulem. Ọwọja iku awọn oṣiṣẹ ilera lati ọwọ arun Covid- 19 lẹnu ọjọ mẹta yii n peleke si ni Ondo. Laipẹ yi ni Covid-19 mu Kọmisana feto ilera ipinlẹ Ondo, Dokita Wahab Adegbenro lọ.


''O ṣeni laanu pe a tun ti padanu dokita mii sọwọ arun Covid-19, mojumọ oni ni a gbọ pe wọn ṣe alaisi'' Dokita Adeyeri ti fi igba kan jẹ dokita to n tọju alakoso ologun fun ipinlẹ Ondo tẹlẹ ri, oloogbe Ibe Onyearugbulem. Ọwọja iku awọn oṣiṣẹ ilera lati ọwọ arun Covid- 19 lẹnu ọjọ mẹta yii n peleke si ni Ondo. Laipẹ yi ni Covid-19 mu Kọmisana feto ilera ipinlẹ Ondo, Dokita Wahab Adegbenro lọ. Nigba ti BBC Yoruba kan sile oloogbe Adeyeri nilu Akure, a ri awọn olubanikẹdun ti wọn ti ya bo ile naa lati daro ẹni re to lọ. Aya, awọn ọmọ ati ọpọ ẹbi oloogbe naa lo ti de sibẹ, ti gbogbo agbegbe naa si kan gogo. Ọkan ninu awọn ẹbi oloogbe to ba wa sọrọ salaye pe, Ọjọbọ ni dokita naa sọ fun iyawo rẹ pe o dabi ẹni pe oun ti ko arun Coronavirus.


Nigba ti BBC Yoruba kan sile oloogbe Adeyeri nilu Akure, a ri awọn olubanikẹdun ti wọn ti ya bo ile naa lati daro ẹni re to lọ. Aya, awọn ọmọ ati ọpọ ẹbi oloogbe naa lo ti de sibẹ, ti gbogbo agbegbe naa si kan gogo. Ọkan ninu awọn ẹbi oloogbe to ba wa sọrọ salaye pe, Ọjọbọ ni dokita naa sọ fun iyawo rẹ pe o dabi ẹni pe oun ti ko arun Coronavirus. Kia kia lo si gba ile iwosan FMC ti wọn ti n tọju awọn alarun naa lọ, amọ ẹpa ko boro mọ, lẹ yin wakati diẹ to debẹ ni ẹlẹmi gbaa. Lọwọ lọwọ ta n sọrọ yii, awọn dokita ti daṣẹ silẹ lawọn ile iwosan ijọba nitori pe, aini asọ aabo to peye (PPE) lati fi koju arun Covid -19. Yatọ si ile iwosan ti wọn ti n tọju ajakalẹ arun IDH nilu Akure, awọn dokita ko tọju alaisan lawọn ile iwosan ijọba.


Kia kia lo si gba ile iwosan FMC ti wọn ti n tọju awọn alarun naa lọ, amọ ẹpa ko boro mọ, lẹ yin wakati diẹ to debẹ ni ẹlẹmi gbaa. Lọwọ lọwọ ta n sọrọ yii, awọn dokita ti daṣẹ silẹ lawọn ile iwosan ijọba nitori pe, aini asọ aabo to peye (PPE) lati fi koju arun Covid -19. Yatọ si ile iwosan ti wọn ti n tọju ajakalẹ arun IDH nilu Akure, awọn dokita ko tọju alaisan lawọn ile iwosan ijọba. Akọwe ẹgbẹ awọn dokita onisegun ni Ondo, Dokita Olasakinju fi to BBC leti wi pe, awọn ko ti ribi yanju ọrọ pẹlu ijọba lori iyanṣẹlodi to n waye yi. Nigba ti BBC beere lọwọ rẹ nipa iroyin to gbode pe awọn dokita ko tọju awọn alarun Covid-19 ni IDH mọ, o sọ pe ''ohun ko le dahun ibeere yi nitori ohun ko mọ nkan to n ṣẹlẹ nibẹ bayi'' Awọn dokita onisegun oyinbo to n sisẹ nile iwosan ti wọn ti n tọju ajakalẹ arun, IDH nilu Akure, nipinlẹ Ondo to n wo isẹ wọn niran. Ile iwosan IDH yii si ni wọn ti n tọju awọn alarun Coronavirus, ti wsn si ni igbesẹ awọn naa ko sẹyin bi ọwọja itankalẹ arun Covid-19 se n gbilẹ si nipinlẹ naa.


Akọwe ẹgbẹ awọn dokita onisegun ni Ondo, Dokita Olasakinju fi to BBC leti wi pe, awọn ko ti ribi yanju ọrọ pẹlu ijọba lori iyanṣẹlodi to n waye yi. Nigba ti BBC beere lọwọ rẹ nipa iroyin to gbode pe awọn dokita ko tọju awọn alarun Covid-19 ni IDH mọ, o sọ pe ''ohun ko le dahun ibeere yi nitori ohun ko mọ nkan to n ṣẹlẹ nibẹ bayi'' Awọn dokita onisegun oyinbo to n sisẹ nile iwosan ti wọn ti n tọju ajakalẹ arun, IDH nilu Akure, nipinlẹ Ondo to n wo isẹ wọn niran. Ile iwosan IDH yii si ni wọn ti n tọju awọn alarun Coronavirus, ti wsn si ni igbesẹ awọn naa ko sẹyin bi ọwọja itankalẹ arun Covid-19 se n gbilẹ si nipinlẹ naa. Lọwọ-lọwọ bayii, awọn dokita ọhun ko se itọju kankan fun awọn eeyan to ni arun Coronavirus mọ nile iwosan naa. Awọn dokita naa wa n fi ika gun gomina Rotimi Akeredolu nimu lori ọwọ yẹpẹrẹ ti wọn lo fi mu itankalẹ arun naa. Lara ohun ti ẹgbẹ awọn dokita nipinlẹ Ondo si mẹnuba ti wọn fi n yan isẹ lodi naa ni pe titi di akoko yii, wọn ko tii fi ẹnu ọrọ jona lori owo osu to kere julọ ati atunse rẹ, eyi tawọn ti kii se dokita nile iwosan ti n jẹ anfaani rẹ.


Lọwọ-lọwọ bayii, awọn dokita ọhun ko se itọju kankan fun awọn eeyan to ni arun Coronavirus mọ nile iwosan naa. Awọn dokita naa wa n fi ika gun gomina Rotimi Akeredolu nimu lori ọwọ yẹpẹrẹ ti wọn lo fi mu itankalẹ arun naa. Lara ohun ti ẹgbẹ awọn dokita nipinlẹ Ondo si mẹnuba ti wọn fi n yan isẹ lodi naa ni pe titi di akoko yii, wọn ko tii fi ẹnu ọrọ jona lori owo osu to kere julọ ati atunse rẹ, eyi tawọn ti kii se dokita nile iwosan ti n jẹ anfaani rẹ. Wọn ni awọn ti sọ fawọn dokita naa nipinlẹ Ondo lati mọ isẹ loju bẹrẹ lati ọjọ Aje, ọjọ Kẹfa osu Keje nitori aisi omi aanu loju ijọba gomina Akeredolu. Awọn dokita ile iwosan ẹkọsẹ isegun to n yansẹ lodi ti n fẹhonu han ninu ọgba ile iwosan naa to wa nilu Akure, tii se olu ilu ipinlẹ. Deede aago mẹsan aarọ lawọn dokita ti oju wọn ko rẹrin naa ti pejọ sibẹ, ti wọn si gbe oniruuru akọle lọwọ, ninu eyi ti wọn kọ awọn ohun to n jẹ wọn lọkan si.


Wọn ni awọn ti sọ fawọn dokita naa nipinlẹ Ondo lati mọ isẹ loju bẹrẹ lati ọjọ Aje, ọjọ Kẹfa osu Keje nitori aisi omi aanu loju ijọba gomina Akeredolu. Awọn dokita ile iwosan ẹkọsẹ isegun to n yansẹ lodi ti n fẹhonu han ninu ọgba ile iwosan naa to wa nilu Akure, tii se olu ilu ipinlẹ. Deede aago mẹsan aarọ lawọn dokita ti oju wọn ko rẹrin naa ti pejọ sibẹ, ti wọn si gbe oniruuru akọle lọwọ, ninu eyi ti wọn kọ awọn ohun to n jẹ wọn lọkan si. Lara awọn ẹdun ọkan wọn ti wọn kọ sara awọn akọle naa ni pe " A n beere fun ohun ti a sisẹ fun, Inu fifo la fi n sisẹ, ti a ko si mọ igba ti ounjẹ miran yoo wa, Dokita ti ebi n wa jẹ ewu fun awujọ, ẹtọ wa ni owo osu wa, kii se ẹbun, ẹ jọwọ, ẹ san owo osu ti ẹ jẹ wa, ki lo de tile iwosan tiwa yatọ , ati bẹẹ bẹẹ lọ." Nigba to n bawọn akọroyin sọrọ, Alaga fun igbimọ to wa feto iroyin labẹ ẹgbẹ awọn dokita, ẹka tile iwosan naa, Taiwo Olagbe salaye pe, wọn jẹ awọn dokita naa ni owo to to osu mẹfa, marun, mẹrin ati mẹta, eyi to wa lọwọ igba ti onitọun ba wọ isẹ. Dokita Olagbe fikun pe lẹyin spọ ẹbẹ si awọn alasẹ ati iwọde lọ si ọọfisi gomina, gbogbo ileri ti akọwe ijọba ipinlẹ naa, Ifedayo Abegunde ati oludamọran gomina feto ilera se, lo ja si pabo.


Lara awọn ẹdun ọkan wọn ti wọn kọ sara awọn akọle naa ni pe " A n beere fun ohun ti a sisẹ fun, Inu fifo la fi n sisẹ, ti a ko si mọ igba ti ounjẹ miran yoo wa, Dokita ti ebi n wa jẹ ewu fun awujọ, ẹtọ wa ni owo osu wa, kii se ẹbun, ẹ jọwọ, ẹ san owo osu ti ẹ jẹ wa, ki lo de tile iwosan tiwa yatọ , ati bẹẹ bẹẹ lọ." Nigba to n bawọn akọroyin sọrọ, Alaga fun igbimọ to wa feto iroyin labẹ ẹgbẹ awọn dokita, ẹka tile iwosan naa, Taiwo Olagbe salaye pe, wọn jẹ awọn dokita naa ni owo to to osu mẹfa, marun, mẹrin ati mẹta, eyi to wa lọwọ igba ti onitọun ba wọ isẹ. Dokita Olagbe fikun pe lẹyin spọ ẹbẹ si awọn alasẹ ati iwọde lọ si ọọfisi gomina, gbogbo ileri ti akọwe ijọba ipinlẹ naa, Ifedayo Abegunde ati oludamọran gomina feto ilera se, lo ja si pabo. Awọn dokita naa wa n rawọ ẹbẹ sijọba ipinlẹ Ondo labẹ gomina Rotimi Akeredolu, to fi ms gbogbo ọmọ Naijiria lati bawọn kesi awọn alasẹ ile iwosan naa pe ki wọn jẹ owo ti wọn jẹ wọn. Wayi o, Kọmisana feto ilera nipinlẹ Ondo, Dokita Wahab Adegbenro ti wa fi ọwọ idaniloju sọya fawọn dokita naa pe, wọn yoo maa ri alaati gba lati ile ifowopamọ wọn pe owo osu ti wọ apo asunwọn owo wọn.


Awọn dokita naa wa n rawọ ẹbẹ sijọba ipinlẹ Ondo labẹ gomina Rotimi Akeredolu, to fi ms gbogbo ọmọ Naijiria lati bawọn kesi awọn alasẹ ile iwosan naa pe ki wọn jẹ owo ti wọn jẹ wọn. Wayi o, Kọmisana feto ilera nipinlẹ Ondo, Dokita Wahab Adegbenro ti wa fi ọwọ idaniloju sọya fawọn dokita naa pe, wọn yoo maa ri alaati gba lati ile ifowopamọ wọn pe owo osu ti wọ apo asunwọn owo wọn.


Germany football naked protest: Àwọn olùfẹ̀hónúhàn bọ́ra sí ìhòhò lórí pápá lòdì sí sísọ eré bọ́ọ̀lù di jẹunjẹun

Awọn eeyan kan lorilẹ-ede Germany ti lọ sori papa ni ihoho ọmọluabi lọna ati ṣefẹhonuhan lodi si sisọ ere bọọlu di jẹunjẹun. Ifẹhonuhan naa lo waye nipasẹ ifẹsẹwọnsẹ kan ti ayaworan Gerrit Starczewski gbe kalẹ ni papa iṣere Stimberg ni Ruhr. Awọn eeyan naa lọ sori papa lai wọ aṣọ kankan, yatọ si ibọsẹ ati bata ti wọn fi n gba bọọlu, bẹẹ ni wọn tun kọ nọmba agbabọọlu si ẹyin wọn. Starczewski ni igbesẹ naa waye lọna ati fi ẹhonu han lodi si ohun ti wọn sọ ere bọọlu da laye ode oni pẹlu ihoho awọn eeyan naa. O ni "Ere bọọlu ti da idakuda laye ode oni, idi niyii ti a fi wa ni ihoho."


Sunday Igboho: Sé èmi nìkan ló wà ní Nàíjíríà ni, ó lé ní 1m ọlọ́pàá tó yí ilé mi po

Ilumọọka ajafẹtọ ẹni kan nilu Ibadan Oloye Sunday Adeyemo, ti ọpọ eeyan mọ si Sunday Igboho se amusẹ ileri rẹ lati se iwọde lọjọ ominira. Bẹẹ ba gbagbe, o ti to ọjọ mẹta bayii mẹta ti ikede ti n lọ pe Sunday Igboho yoo ko awọn eeyan kan sodi, lati se iwọde fun ominira ilẹ Yoruba. Ninu fidio kan to gba ori ayelujara kan, lo se afihan Sunday Igboho ati awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ miran nilẹ Yoruba, ti wọn kora jọ siwaju ile Igboho, pẹlu asọ ẹgbẹ Yoruba ati akọle lọwọ wọn. Nibẹ si ni wọn ti n pariwo pe awọn ọlọpaa atawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, n di awọn lọwọ lati se iwọde, bẹẹ ni awọn agbofinro naa n yẹ ara awọn eeyan to peju sibẹ wo, boya wọn gbe ohun ija oloro lọwọ. Nigba to n sọrọ nibi ipejọpọ naa, Sunday Igboho koro oju si bi ọpọ eeyan, to n leri leka tẹlẹ, se sa sẹyin lati bawọn peju se iwọde naa. O ni o se oun laanu fun awọn ọmọ Yoruba pe, wọn ko le duro sori ọrọ ti wọn ba sọ lai jẹ è wọn wa ni oko ẹru.


Nibẹ si ni wọn ti n pariwo pe awọn ọlọpaa atawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, n di awọn lọwọ lati se iwọde, bẹẹ ni awọn agbofinro naa n yẹ ara awọn eeyan to peju sibẹ wo, boya wọn gbe ohun ija oloro lọwọ. Nigba to n sọrọ nibi ipejọpọ naa, Sunday Igboho koro oju si bi ọpọ eeyan, to n leri leka tẹlẹ, se sa sẹyin lati bawọn peju se iwọde naa. O ni o se oun laanu fun awọn ọmọ Yoruba pe, wọn ko le duro sori ọrọ ti wọn ba sọ lai jẹ è wọn wa ni oko ẹru. "A ni a fẹ se iwọde alaafia lati beere ẹtọ wa lọwọ ijọba Naijiria, kii se pe a fẹ ja, kii se pe a fẹ da ilu ru tabi gba ijọba, wọn wa ko ọlọpaa bii miliọnu kan ati Sọja pẹlu ọtẹlẹmuyẹ si gbogbo ọna ile mi. Se emi nikan ni ọmọ Naijiria ni, se emi nikan ni ọmọ Yoruba ni? Gbogbo awọn ọmọ Yoruba yoku wa salọ.


"A ni a fẹ se iwọde alaafia lati beere ẹtọ wa lọwọ ijọba Naijiria, kii se pe a fẹ ja, kii se pe a fẹ da ilu ru tabi gba ijọba, wọn wa ko ọlọpaa bii miliọnu kan ati Sọja pẹlu ọtẹlẹmuyẹ si gbogbo ọna ile mi. Se emi nikan ni ọmọ Naijiria ni, se emi nikan ni ọmọ Yoruba ni? Gbogbo awọn ọmọ Yoruba yoku wa salọ. Gbogbo ẹyin tẹ jẹ baba wa, tẹ wa lọ fi wa gba owo, gbogbo ẹyin tẹ jẹ ẹgbọn wa, ẹ salọ, o yẹ kẹ ronu ẹyin Yoruba, sugbọn awa fidi rẹ mulẹ pe, ọmọ ọkọ lawa.' Sunday Igboho ni o yẹ kawọn baba Yoruba naa bẹru Ọlọrun, ilẹ Yoruba yoo si bi gbogbo wọn, awọn alalẹ yoo si bi gbogbo awọn to salọ. O ni oun ti se iwọn ti oun le se, amọ ti wọn ba setan fun irẹpọ Yoruba, ki wọn ke si oun, to si n beere pe se o dara bi awọn ajeji se n fi oju Yoruba gbolẹ nilẹ baba wọn.


Gbogbo ẹyin tẹ jẹ baba wa, tẹ wa lọ fi wa gba owo, gbogbo ẹyin tẹ jẹ ẹgbọn wa, ẹ salọ, o yẹ kẹ ronu ẹyin Yoruba, sugbọn awa fidi rẹ mulẹ pe, ọmọ ọkọ lawa.' Sunday Igboho ni o yẹ kawọn baba Yoruba naa bẹru Ọlọrun, ilẹ Yoruba yoo si bi gbogbo wọn, awọn alalẹ yoo si bi gbogbo awọn to salọ. O ni oun ti se iwọn ti oun le se, amọ ti wọn ba setan fun irẹpọ Yoruba, ki wọn ke si oun, to si n beere pe se o dara bi awọn ajeji se n fi oju Yoruba gbolẹ nilẹ baba wọn. Igboho wa fi ọwọ gbaya pe, bi okunkun pẹ titi, imọlẹ yoo tan, laipẹ laijinna, ominira yoo si tẹ ilẹ Yoruba lọwọ.


Igboho wa fi ọwọ gbaya pe, bi okunkun pẹ titi, imọlẹ yoo tan, laipẹ laijinna, ominira yoo si tẹ ilẹ Yoruba lọwọ.


Akure Shootings: Bí àwọn alátìlẹ́yìn ẹgbẹ́ APC àti PDP ṣe ṣe ara wọn léṣe rèé

Ọkunrin kan ti ko tii si aridaju orukọ rẹ ni iroyin sọ pe wọn pa nibi ija to bẹ silẹ laarin awọn alatilẹyin gomina ipinlẹ Onodo, Rotimi Akeredolu ati awọn ti oludije ẹgbẹ alatako ni Ondo iyẹn PDP, Eyitayo Jẹgẹdẹ. Iforigbari naa waye ni agbegbe Obanla nilu Akure ti ọpọlọpọ eeyan si farapa yatọ fun eeyan kan ti o fori laku. Eeyan kan ti iṣẹlẹ yii ṣoju rẹ ni fun ọpọlọpọ wakati ni ilọsoke ilọsodo ati katakara ni agbegbe naa fi kawọ gbera tori igboro to daru. Ati ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP lo n di ẹbi iṣẹlẹ yii ru ara wọn lori. Laipẹ yii ni eeyan marun farapa lasiko ti ẹgbẹ mejeeji yii kan naa doju ibọn kọ ara wọn ni ilu Oba-Akoko ti awọn alatilẹyin ẹgbẹ mejeji farapa yanayana ti ọpọlọpọ ọkọ si ba jẹ Lara awọn fọnran to jẹyọ lori ayelujara twitter ni awọn wọnyii Ọpọ awọn eniyan Ondo lo ti n ke gbajare pe ki awọn oludije dupo gomina lati pe awọn alati lẹyin wọn sabẹ nitori pe idibo kii ṣe ogun . Wọn ni igba akọkọ ree ti iru iwa jagidijagan yii yoo ma waye ni ipinlẹ Ondo.


Ati ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP lo n di ẹbi iṣẹlẹ yii ru ara wọn lori. Laipẹ yii ni eeyan marun farapa lasiko ti ẹgbẹ mejeeji yii kan naa doju ibọn kọ ara wọn ni ilu Oba-Akoko ti awọn alatilẹyin ẹgbẹ mejeji farapa yanayana ti ọpọlọpọ ọkọ si ba jẹ Lara awọn fọnran to jẹyọ lori ayelujara twitter ni awọn wọnyii Ọpọ awọn eniyan Ondo lo ti n ke gbajare pe ki awọn oludije dupo gomina lati pe awọn alati lẹyin wọn sabẹ nitori pe idibo kii ṣe ogun . Wọn ni igba akọkọ ree ti iru iwa jagidijagan yii yoo ma waye ni ipinlẹ Ondo. Nigba ti BBC Yoruba kan si ajọ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, agbẹnusọ ajọ naa Teeleo Ikoro salaye pe nkan bi aago mẹjọ abọ alẹ ana ni awọn gba ipe pe awọn ẹgbẹ kan n ja. O ni loju ẹsẹ naa ni awọn gbẹra pẹlu aṣẹ kọminsọna ọlọpaa ni ipinlẹ naa lati lọ se iwadii. Agbẹnusọ ọlọpaa ni nigba ti awọn de ibẹ, nkan ti awọn ri ni pe, ati awọn alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu APC ati ti PDP naa ni wọn n ja.


Nigba ti BBC Yoruba kan si ajọ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, agbẹnusọ ajọ naa Teeleo Ikoro salaye pe nkan bi aago mẹjọ abọ alẹ ana ni awọn gba ipe pe awọn ẹgbẹ kan n ja. O ni loju ẹsẹ naa ni awọn gbẹra pẹlu aṣẹ kọminsọna ọlọpaa ni ipinlẹ naa lati lọ se iwadii. Agbẹnusọ ọlọpaa ni nigba ti awọn de ibẹ, nkan ti awọn ri ni pe, ati awọn alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu APC ati ti PDP naa ni wọn n ja. O ni wọn bẹrẹ si ni dana jọ si titi, sugbọn ọlọpaa tu wọn ka ni ana, ti awọn si fi awọn ọlọpaa sọ ibẹ, Sugbọn wọn tun pada wa lonii. Ikoro ni ko si ẹni to ku ninu ija naa, bakan naa lo fi ọkọ awọn ara ilu balẹ to ba di asiko idibo, awọn ọlọpaa n bọ lati awọn ipinlẹ Naijiria to ku lati ku ọlọpaa ipinlẹ Ondo lọwọ.


O ni wọn bẹrẹ si ni dana jọ si titi, sugbọn ọlọpaa tu wọn ka ni ana, ti awọn si fi awọn ọlọpaa sọ ibẹ, Sugbọn wọn tun pada wa lonii. Ikoro ni ko si ẹni to ku ninu ija naa, bakan naa lo fi ọkọ awọn ara ilu balẹ to ba di asiko idibo, awọn ọlọpaa n bọ lati awọn ipinlẹ Naijiria to ku lati ku ọlọpaa ipinlẹ Ondo lọwọ.


Ondo Assembly Crisis: Akeredolu kọ̀ láti pín ọkọ̀ fún àṣòfin méje tó ń ti igbákejì rẹ̀ lẹ́yìn

Eto oselu ti n gba ọna miran yọ nile asofin ipinlẹ Ondo nitori bi awọn asofin meje kan se n fapa janu lori ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn ko ri gba. Idi ni pe gomina ipinlẹ naa, Rotimi Akeredolu lo pin ọkọ ayọkẹlẹ SUV KIA Sportage fawọn asofin amọ ti ko fun awọn asofin meje to n se atilẹyin fun igbakeji rẹ, Agboola Ajayi. Bẹẹ ba gbagbe, Ajayi lo ti kuro lẹyin Akeredolu ninu ẹgbẹ oselu APC lọ si PDP, eyi to mu ki omi eto oselu nipinlẹ naa maa daru. Nigba ti ile asofin si n gbe igbesẹ lati yọ nipo, asofin meje yii lo tako iyọnipo naa, ti ile si pasẹ pe ki wọn lọ rọọkun nile. Nigba ti wọn n fi ero wọn han lori igbesẹ ti Akeredolu gbe yii, awọn asofin naa koro oju pupọ si iwa yii, ti wọn si ni gomina n si agbara lo le awọn lori ni. Igbakeji olori ile asofin l'Ondo, to wa lara awọn asofin meje naa ni, ile asofin ọhun ati ijọba Ondo tun kọ lati gba awọn pada sile, lẹyin tile ẹjọ wọgile asẹ lọ rọọkun nile naa.


Nigba ti ile asofin si n gbe igbesẹ lati yọ nipo, asofin meje yii lo tako iyọnipo naa, ti ile si pasẹ pe ki wọn lọ rọọkun nile. Nigba ti wọn n fi ero wọn han lori igbesẹ ti Akeredolu gbe yii, awọn asofin naa koro oju pupọ si iwa yii, ti wọn si ni gomina n si agbara lo le awọn lori ni. Igbakeji olori ile asofin l'Ondo, to wa lara awọn asofin meje naa ni, ile asofin ọhun ati ijọba Ondo tun kọ lati gba awọn pada sile, lẹyin tile ẹjọ wọgile asẹ lọ rọọkun nile naa. Wọn ni ọna lati fiya jẹ awọn nitori pe awọn ko se atilẹyin fun iyọnipo igbakeji gomina lo bi iwa ọhun. Bakan naa ni wọn kede pe ẹtọ awọn ti ofin fọwọsi ni ọkọ ayọkẹlẹ naa, gomina Akeredolu ko si gbọdọ maa tọwọ oselu bọ ọ. Awọn aṣofin mejidinlogun ti wọn yọ olori ile aṣofin ipinlẹ Ondo ati igbakeji rẹ, ti sa fi ipinlẹ naa silẹ. Ohun ti awọn aṣofin naa ni o faa ti awsn fi sa kuro ni ilu Akurẹ ko ṣẹyin  bi wọn ṣe ni abo to peye ko si fun ẹmi awọn lati igba ti wọn ti yọ olori ile naa tẹtẹ nipo.


Wọn ni ọna lati fiya jẹ awọn nitori pe awọn ko se atilẹyin fun iyọnipo igbakeji gomina lo bi iwa ọhun. Bakan naa ni wọn kede pe ẹtọ awọn ti ofin fọwọsi ni ọkọ ayọkẹlẹ naa, gomina Akeredolu ko si gbọdọ maa tọwọ oselu bọ ọ. Awọn aṣofin mejidinlogun ti wọn yọ olori ile aṣofin ipinlẹ Ondo ati igbakeji rẹ, ti sa fi ipinlẹ naa silẹ. Ohun ti awọn aṣofin naa ni o faa ti awsn fi sa kuro ni ilu Akurẹ ko ṣẹyin  bi wọn ṣe ni abo to peye ko si fun ẹmi awọn lati igba ti wọn ti yọ olori ile naa tẹtẹ nipo. Lẹyin ti awọn aṣofin naa ys Bamidele Ọlẹyẹloogun ati igbakeji rẹ Ogundeji Iroju nipo ni awọn janduku ti iroyin sọ pe wọn jẹ ọms ẹgbẹ awakọ ero NURTW nilu Akurẹ ya bo ile aṣofin naa ti wọn si lu awọn awọn aṣofin ati oṣiṣẹ ti ọwọ wọn ba. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, olori tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan fun ile naa, Ọlamide George ni ilu Ibadan ni awọn sare wa fi ara sinko si nitori abo ẹmi wọn. "A ni lati sa kuro nilu nitori ko si abo fun ẹmi wa mọ.


Lẹyin ti awọn aṣofin naa ys Bamidele Ọlẹyẹloogun ati igbakeji rẹ Ogundeji Iroju nipo ni awọn janduku ti iroyin sọ pe wọn jẹ ọms ẹgbẹ awakọ ero NURTW nilu Akurẹ ya bo ile aṣofin naa ti wọn si lu awọn awọn aṣofin ati oṣiṣẹ ti ọwọ wọn ba. Ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, olori tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan fun ile naa, Ọlamide George ni ilu Ibadan ni awọn sare wa fi ara sinko si nitori abo ẹmi wọn. "A ni lati sa kuro nilu nitori ko si abo fun ẹmi wa mọ. Ẹmi mi, ẹbi mi ati awọn aṣofin ẹgbẹ mi lo wa ninu ewu, idi si niyi ti a fi fi  ilu silẹ wa fi ara pamọ si ilu Ibadan." "A si ti fi asiko yii kigbe iranwọ si aarẹ Buhari ati ọga ọlọpa lorilẹede yii lati wa gba wa silẹ. "ni ọjọ ẹti ti o kọja ni awọn aṣofin mejidinlogun ninu mẹrindinlọgbọn to wa ni ile naa dibo yọ olori ile naa ati igbakeji rẹ lori ẹsun iwa aitọ, ṣiṣe owo baṣubaṣu, ṣiṣi agbara lo ati aikun oju iwọn lẹnu iṣẹ.


Ẹmi mi, ẹbi mi ati awọn aṣofin ẹgbẹ mi lo wa ninu ewu, idi si niyi ti a fi fi  ilu silẹ wa fi ara pamọ si ilu Ibadan." "A si ti fi asiko yii kigbe iranwọ si aarẹ Buhari ati ọga ọlọpa lorilẹede yii lati wa gba wa silẹ. "ni ọjọ ẹti ti o kọja ni awọn aṣofin mejidinlogun ninu mẹrindinlọgbọn to wa ni ile naa dibo yọ olori ile naa ati igbakeji rẹ lori ẹsun iwa aitọ, ṣiṣe owo baṣubaṣu, ṣiṣi agbara lo ati aikun oju iwọn lẹnu iṣẹ.


Babatunde Olatunji: E wo ọmọ Yorùbá tó kọ́kọ́ jà fún ẹ̀tọ́ àwọn aláwọ̀dúdú ní America!

Ilumọọka onilu nilẹ America ati nilẹ Afrika, Babatunde Olatunji ti tako ofin ẹlẹyamẹya ni ọdun mẹta saaju ki Rosa Park to tako ofin ẹlẹyamẹya ninu ọkọ igboro lorilẹ-ede America. Akọroyin BBC, Aaron Akinyemi ni ọdun mẹta saaju Rosa Park ni Babatunde Olatunji ti bẹrẹ ijijagbara fun ẹtọ awọn ọmọ ilẹ Afrika gẹgẹ bi eniyan bi i alawọfunfun ni ilẹ America. Ọdun 1950 si ọdun 1960 ni awọn alawọdudu dide lati ja fun ẹtọ wọn gẹgẹ bi i ọmọniyan. Ọkan lara wọn ni Babatunde Olatunji, eleyii ti Ajafẹtọ ọmọniyan, Opal Tometi to jẹ adari ikọ ''Black Lives Matter'' sọ wi pe wọn jẹ iwuri fun oun ni aye ode oni lati tako ẹlẹyamẹya ati ifiyajẹni nitori awọ ara eniyan. Babatunde Olatunji fi orin ati ilu ja fun ẹtọ alawọdudu Ọlatunji wa nibẹ pẹlu awọn gbajugbaja ajafẹtọ to jẹ ilumọọka bii James Baldin, Harry Belafonte  ni ọdun mẹtadinlọgọta sẹyin nigba ti Martin Luther King Jr sọ ọrọ akinkanju lasiko ifẹhọnuhan to waye nigba naa lati fopin si idẹyẹsini nitori ẹya lorilẹede America. Ọdun 1927 ni wọn bi Olatunji to jẹ ọmọ Yoruba nipinlẹ Eko, ko to di wi pe Olatunji gba ami ẹyẹ lati lo kawe ọfẹ ni oke okun ni ''Morehouse College'' ni Atlanta, lorilẹede America ni ọdun 1950.


Ọkan lara wọn ni Babatunde Olatunji, eleyii ti Ajafẹtọ ọmọniyan, Opal Tometi to jẹ adari ikọ ''Black Lives Matter'' sọ wi pe wọn jẹ iwuri fun oun ni aye ode oni lati tako ẹlẹyamẹya ati ifiyajẹni nitori awọ ara eniyan. Babatunde Olatunji fi orin ati ilu ja fun ẹtọ alawọdudu Ọlatunji wa nibẹ pẹlu awọn gbajugbaja ajafẹtọ to jẹ ilumọọka bii James Baldin, Harry Belafonte  ni ọdun mẹtadinlọgọta sẹyin nigba ti Martin Luther King Jr sọ ọrọ akinkanju lasiko ifẹhọnuhan to waye nigba naa lati fopin si idẹyẹsini nitori ẹya lorilẹede America. Ọdun 1927 ni wọn bi Olatunji to jẹ ọmọ Yoruba nipinlẹ Eko, ko to di wi pe Olatunji gba ami ẹyẹ lati lo kawe ọfẹ ni oke okun ni ''Morehouse College'' ni Atlanta, lorilẹede America ni ọdun 1950. Olatunji da ilumọọka lẹyin to ṣe awo orin mẹtadinlogun pẹlu awo orin to kọkọ ṣe lọdun 1959, eyi to pe akọle rẹ ni "Drums of Passion". Wọn gbe oriyin fun Olatunji pe orin rẹ ṣe igbalarugẹ asa ati orin ilẹ Afrika, eleyii to gbe awo orin naa wa si gbagede lagbaye. Ọdun 1952 ni Olatunji bẹrẹ ifẹhọnuhan tirẹ ni awọn ọkọ igboro ni Guusu ilẹ Amerika.


Olatunji da ilumọọka lẹyin to ṣe awo orin mẹtadinlogun pẹlu awo orin to kọkọ ṣe lọdun 1959, eyi to pe akọle rẹ ni "Drums of Passion". Wọn gbe oriyin fun Olatunji pe orin rẹ ṣe igbalarugẹ asa ati orin ilẹ Afrika, eleyii to gbe awo orin naa wa si gbagede lagbaye. Ọdun 1952 ni Olatunji bẹrẹ ifẹhọnuhan tirẹ ni awọn ọkọ igboro ni Guusu ilẹ Amerika. Lasiko ti Olatunji wa ni ileese Morehouse, ọpọlọpọ nkan to buru jai lo waye nigba naa ti awọn alawọfunfun ṣe si awọn alawodudu nitori ofin ẹlẹyamẹya. Bakan naa ni Olatunji to ma n kọrin ilẹ Afrika ni Amerika ni awọn ile ijọsin ati fasiti ni awọn agbẹgbẹ ilu Atlanta, ni ilẹ Amẹrika. Ni ọdun 1952 ni Olatunji bẹrẹ ifẹhọnuhan tirẹ ni awọn ọkọ igboro ni Guusu agbegbe naa.


Lasiko ti Olatunji wa ni ileese Morehouse, ọpọlọpọ nkan to buru jai lo waye nigba naa ti awọn alawọfunfun ṣe si awọn alawodudu nitori ofin ẹlẹyamẹya. Bakan naa ni Olatunji to ma n kọrin ilẹ Afrika ni Amerika ni awọn ile ijọsin ati fasiti ni awọn agbẹgbẹ ilu Atlanta, ni ilẹ Amẹrika. Ni ọdun 1952 ni Olatunji bẹrẹ ifẹhọnuhan tirẹ ni awọn ọkọ igboro ni Guusu agbegbe naa. Olatunji ati awọn ọrẹ rẹ tilẹ ma n wọ aṣọ alaranbara ilẹ Yoruba lati wọ awọn ọkọ igboro naa. Bakan naa ni wọn ma n ṣe ifẹhọnuhan tako ofin ''Jim Crow'' ni Guusu ilẹ Amẹrika. Iyawo Olatunji, Iyafin Ammiebelle Olatunji to jẹ ẹni ọdun mọkandinlaadọrun ṣe apejuwe ọkọ rẹ gẹgẹ bi ẹni to gbe igbeaye rẹ lati ṣe igbelarugẹ fun ifimọsọkan awọn ọmọ ilẹ Afrika.


Olatunji ati awọn ọrẹ rẹ tilẹ ma n wọ aṣọ alaranbara ilẹ Yoruba lati wọ awọn ọkọ igboro naa. Bakan naa ni wọn ma n ṣe ifẹhọnuhan tako ofin ''Jim Crow'' ni Guusu ilẹ Amẹrika. Iyawo Olatunji, Iyafin Ammiebelle Olatunji to jẹ ẹni ọdun mọkandinlaadọrun ṣe apejuwe ọkọ rẹ gẹgẹ bi ẹni to gbe igbeaye rẹ lati ṣe igbelarugẹ fun ifimọsọkan awọn ọmọ ilẹ Afrika. Ni ọdun 1964, Olatunji ṣiṣẹ pọ pẹlu aarẹ akọkọ lorilẹede Tanzania, Julius Nyerere ati Malcolm X lati fopin si ofin ẹlẹyamẹya lorilẹede Amerika. Awọn ọmọ meji ninu awọn mẹrin ti Olatunji bi, Folasade ati Modupe Olatunji ṣe apejuwe baba rẹ gẹgẹ bi akinkanju eniyan to si kọ awọn ọmọ rẹ ni ṣiṣe iṣẹ takuntakun lọna ati jẹ ki wọn jẹ akinkanju eniyan nibi gbogbo ti wọn ba de. Ọdun 2003 ni Olatunji sun ti ko ji mọ ni ẹni ọdun mẹrindinlọgọrin.


Ni ọdun 1964, Olatunji ṣiṣẹ pọ pẹlu aarẹ akọkọ lorilẹede Tanzania, Julius Nyerere ati Malcolm X lati fopin si ofin ẹlẹyamẹya lorilẹede Amerika. Awọn ọmọ meji ninu awọn mẹrin ti Olatunji bi, Folasade ati Modupe Olatunji ṣe apejuwe baba rẹ gẹgẹ bi akinkanju eniyan to si kọ awọn ọmọ rẹ ni ṣiṣe iṣẹ takuntakun lọna ati jẹ ki wọn jẹ akinkanju eniyan nibi gbogbo ti wọn ba de. Ọdun 2003 ni Olatunji sun ti ko ji mọ ni ẹni ọdun mẹrindinlọgọrin. Iṣẹ takuntakun to ṣe ni ẹka orin kikọ ti jẹ ki Babatunde Olatunji jẹ awokọṣe fun Afrika ati awọn ọmọ ilẹ Afrika ti wọn bi tabi ti wọn n gbe ni Amerika.


Iṣẹ takuntakun to ṣe ni ẹka orin kikọ ti jẹ ki Babatunde Olatunji jẹ awokọṣe fun Afrika ati awọn ọmọ ilẹ Afrika ti wọn bi tabi ti wọn n gbe ni Amerika.