Nigba to n mẹnu ba iru ijiya to tọ si ẹni to ba rufin yii, Olabiwonninu sọ wi pe, ijiya to rọ mọ riru ofin to de bi wọn ṣe n lo ilẹ ijọba yatọ ni agbegbe kan si omiran. Olabiwonninu ni, gbogbo ofin to ba ti tọka si pe iwa yii ko lẹtọ, naa lo ma n sọ iru ijiya to tọ si ẹni to ba rufin naa ni agbegbe ọhun. Amọ, o ni ohun to ṣe ni laanu ni wi pe, ijọba lo ma n pe eniyan lẹjọ to ba ru ofin to de lilo ilẹ ijọba. Sugbọn nibayii, "ijọba ipinlẹ Oyo gan an lo rufin, ta ni yoo wa gbe Gomina Seyi Makinde lọ si ile ẹjọ bayii, lẹyin ti wọn fun ẹbi Abiola Ajimobi laaye lati sin oku si GRA, to wa ni ipinlẹ naa? Awọn ẹri dabi ẹni ti n farahan lori idi ti iyawo gomina ipinlẹ Ọyọ nigba kan, Florence Ajimobi, fi tahun si ijọba ipinlẹ Ọyọ lọjọ Aiku lẹyin isinku ọkọ rẹ. Ọjọ Aiku ni fidio kan gba ori ayelujara, eyi to ṣafihan Florence, nibi to ti n tahun si igbakeji gomina ipinlẹ Ọyọ, Rauf Olaniyan, pe wọn ko ba oun kẹ́dùn iku ọkọ oun.


Ajimobi Vs Seyi Makinde: Amòfin ní tí Ajimobi bá jẹ́ mẹ̀kúnnù, ṣé Makinde yóò gbà kí wọ́n sín sí GRA?

Sugbọn nibayii, "ijọba ipinlẹ Oyo gan an lo rufin, ta ni yoo wa gbe Gomina Seyi Makinde lọ si ile ẹjọ bayii, lẹyin ti wọn fun ẹbi Abiola Ajimobi laaye lati sin oku si GRA, to wa ni ipinlẹ naa? Awọn ẹri dabi ẹni ti n farahan lori idi ti iyawo gomina ipinlẹ Ọyọ nigba kan, Florence Ajimobi, fi tahun si ijọba ipinlẹ Ọyọ lọjọ Aiku lẹyin isinku ọkọ rẹ. Ọjọ Aiku ni fidio kan gba ori ayelujara, eyi to ṣafihan Florence, nibi to ti n tahun si igbakeji gomina ipinlẹ Ọyọ, Rauf Olaniyan, pe wọn ko ba oun kẹ́dùn iku ọkọ oun. Olaniyan naa han ninu fidio naa, ti wọn ká silẹ ninu yara igbalejo kan nile Ajimobi lẹyin eto isinku rẹ. Ninu ikede kan ti Akọwe iroyin fún Gomina Seyi Makinde, fi sita lo ti dabi ẹni pe ijọba gbiyanju lati wẹ ara rẹ mọ. Atẹjade naa sọ pe gbogbo igbiyanju àti igbesẹ oun lati ṣe atilẹyin fun idile Ajimobi, lasiko to fi wa ni i dubulẹ aisan lo jasi pabo.


Olaniyan naa han ninu fidio naa, ti wọn ká silẹ ninu yara igbalejo kan nile Ajimobi lẹyin eto isinku rẹ. Ninu ikede kan ti Akọwe iroyin fún Gomina Seyi Makinde, fi sita lo ti dabi ẹni pe ijọba gbiyanju lati wẹ ara rẹ mọ. Atẹjade naa sọ pe gbogbo igbiyanju àti igbesẹ oun lati ṣe atilẹyin fun idile Ajimobi, lasiko to fi wa ni i dubulẹ aisan lo jasi pabo. Ati pe iyawo Ajimobi kò tẹle ilana to yẹ lati fi aisan àti ikú ọkọ rẹ to ijọba ipinlẹ Ọyọ l'eti. Ninu fidio naa, Olaniyan sọ pe gbogbo ipe ti oun pe si ori ẹ̀rọ ibanisọrọ Florence Ajimobi, ni kò gbé. Iroyin tun sọ pe Makinde pe igbakeji gomina ipinlẹ Eko ni, ki o to o ri nọ́mbà dokita to n tọju rẹ.


Ati pe iyawo Ajimobi kò tẹle ilana to yẹ lati fi aisan àti ikú ọkọ rẹ to ijọba ipinlẹ Ọyọ l'eti. Ninu fidio naa, Olaniyan sọ pe gbogbo ipe ti oun pe si ori ẹ̀rọ ibanisọrọ Florence Ajimobi, ni kò gbé. Iroyin tun sọ pe Makinde pe igbakeji gomina ipinlẹ Eko ni, ki o to o ri nọ́mbà dokita to n tọju rẹ. "Ọna ile ijọba ni dokita naa wa, lẹyin ti mo ránṣẹ pé e láti ba mi sọrọ l'ori aisan Ajimobi, ki ọkọ rẹ to jẹ ọkan lara awọn to di ipo mu ninu ise jọba Ajimobi, to sọ fún un pe ko pada, ko si yọ́ wọ ilu Eko." Koda, igba ti gbogbo igbiyanju mi lati ba Florence sọrọ ja si asán, ni mo pé gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-olu, pe mo fa ohun gbogbo le e lọwọ, ati pe ko ba ipinlẹ Ọyọ tọju Ajimobi daada, ko si jẹ ki n mọ ti wọn ba nilo iranlọwọ mi. "Iroyin tun sọ pe Makinde pe Arabinrin Florence Ajimobi, nigba to gbọ pe ọkọ rẹ kú, sugbọn ko tun gbe ìpè.


"Ọna ile ijọba ni dokita naa wa, lẹyin ti mo ránṣẹ pé e láti ba mi sọrọ l'ori aisan Ajimobi, ki ọkọ rẹ to jẹ ọkan lara awọn to di ipo mu ninu ise jọba Ajimobi, to sọ fún un pe ko pada, ko si yọ́ wọ ilu Eko." Koda, igba ti gbogbo igbiyanju mi lati ba Florence sọrọ ja si asán, ni mo pé gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-olu, pe mo fa ohun gbogbo le e lọwọ, ati pe ko ba ipinlẹ Ọyọ tọju Ajimobi daada, ko si jẹ ki n mọ ti wọn ba nilo iranlọwọ mi. "Iroyin tun sọ pe Makinde pe Arabinrin Florence Ajimobi, nigba to gbọ pe ọkọ rẹ kú, sugbọn ko tun gbe ìpè. "Ipinlẹ Edo ni gomina wa nigba to gbọ pe Abiola Ajimobi kú. Ó pe iyawo rẹ, sugbọn ko gbe ipe. Eyi ko si tun di lọwọ lati ṣe nkan to yẹ.


"Ipinlẹ Edo ni gomina wa nigba to gbọ pe Abiola Ajimobi kú. Ó pe iyawo rẹ, sugbọn ko gbe ipe. Eyi ko si tun di lọwọ lati ṣe nkan to yẹ. Loju ẹsẹ lo pàṣẹ pe ki wọn o sọ asia orilẹ-ede Naijiria kalẹ, lati bu ọlá fun." Iroyin sọ pe, afi bi Gomina Makinde ṣe gba ipe lati ọdọ agba oloṣelu kan, pe ko yọnda ilẹ bi plot mejidinlaadọta fun idile Ajimobi. Adugbo ti ijọba ya sọtọ, ni Agodi GRA, ni ilẹ to to pulọọ́ti mejidinlaadọta naa wa.


Loju ẹsẹ lo pàṣẹ pe ki wọn o sọ asia orilẹ-ede Naijiria kalẹ, lati bu ọlá fun." Iroyin sọ pe, afi bi Gomina Makinde ṣe gba ipe lati ọdọ agba oloṣelu kan, pe ko yọnda ilẹ bi plot mejidinlaadọta fun idile Ajimobi. Adugbo ti ijọba ya sọtọ, ni Agodi GRA, ni ilẹ to to pulọọ́ti mejidinlaadọta naa wa. Koda, iroyin sọ pe awọn agbaagba ninu ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP, to fi mọ aarẹ Naijiria nigba kan, lo pé Makinde pe ko yọnda ilẹ naa fun wọn lati sin oku Ajimobi si. Taiwo Adisa sọ pe "ọrọ ilẹ naa wa nile ẹjọ, oun ko si le tapa si àṣẹ ile ẹjọ. Koda, gomina Abiola Ajimobi lo gbé ijọba ipinlẹ Ọyọ lọ sile ẹjọ lori ọrọ ilẹ naa."


Koda, iroyin sọ pe awọn agbaagba ninu ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP, to fi mọ aarẹ Naijiria nigba kan, lo pé Makinde pe ko yọnda ilẹ naa fun wọn lati sin oku Ajimobi si. Taiwo Adisa sọ pe "ọrọ ilẹ naa wa nile ẹjọ, oun ko si le tapa si àṣẹ ile ẹjọ. Koda, gomina Abiola Ajimobi lo gbé ijọba ipinlẹ Ọyọ lọ sile ẹjọ lori ọrọ ilẹ naa." "Ati pe lootọ ni ofin kò gba ki wọn sin oku si adugbo ti ijọba ya sọtọ, ìyẹn GRA." Ile Ajimobi to wa ni GRA lagbegbe Ring-Road, nilu Ibadan, ni wọn padà sin in si. Eyi to tumọ si pe o ṣe e ṣe ki ijọba fun wọn ni àṣẹ láti ṣe bẹẹ.


"Ati pe lootọ ni ofin kò gba ki wọn sin oku si adugbo ti ijọba ya sọtọ, ìyẹn GRA." Ile Ajimobi to wa ni GRA lagbegbe Ring-Road, nilu Ibadan, ni wọn padà sin in si. Eyi to tumọ si pe o ṣe e ṣe ki ijọba fun wọn ni àṣẹ láti ṣe bẹẹ. Eyi lo si mu ki ọpọlọpọ máa sọ lori ayelujara pe o ṣee ṣe ko jẹ nkan to n bi iyawo Ajimobi ninu gan-an ni pe Gomina Makinde ko jẹ ko gba ilẹ naa to wa ni Agodi GRA ko di tara rẹ.


Eyi lo si mu ki ọpọlọpọ máa sọ lori ayelujara pe o ṣee ṣe ko jẹ nkan to n bi iyawo Ajimobi ninu gan-an ni pe Gomina Makinde ko jẹ ko gba ilẹ naa to wa ni Agodi GRA ko di tara rẹ.


Akinyele murder: Àwọn aṣekúpani tún ti pa ọmọ ọdún 16 ní Akinyele nípìnlẹ̀ Oyo

Ọmọdebinrin ọmọ ọdun mẹrindinlogun kan, Toke, ti di ero ọrun lẹyin ti awọn kan pa a nijọba ibilẹ Akinyele, nipinlẹ Oyo. Owurọ Ọjọ Iṣẹgun ni iroyin sọ pe wọn ri oku Toke ninu igbo kan ni agbegbe Onikoko, loju ọna Ibadan silu Oyo. A gbọ pe awọn obi Toke lo ran an lọ ọ ra epo bẹtiro ni nkan bi aago mẹsan an alẹ lọjọ Aje, ṣugbọn ko pada sile. Lẹyin naa ni awọn ọlọpaa lati ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Moniya ri oku rẹ ninu igbo naa. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun BBC, agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi, sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Iku Toke ni ikẹfa to ti waye nijọba ibilẹ Akinyele laarin oṣu meji.


Lẹyin naa ni awọn ọlọpaa lati ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to wa ni Moniya ri oku rẹ ninu igbo naa. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fun BBC, agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi, sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Iku Toke ni ikẹfa to ti waye nijọba ibilẹ Akinyele laarin oṣu meji. Ọsẹ to kọja si ni ileeṣẹ ọlọpaa kede pe oun ti mu awọn afurasi ọdaran kan to n pa awọn eniyan naa.


Ọsẹ to kọja si ni ileeṣẹ ọlọpaa kede pe oun ti mu awọn afurasi ọdaran kan to n pa awọn eniyan naa.


Grace Oshiagwu: Afurasí ní abọ́ oúnjẹ kan, ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta náíra lòun ń gbà lóri àwọn tó pa l'Akinyele

Ọkan lara awọn afunrasi mẹta ti ọwọ ọlọpaa ba fun ipaniyan ọwọọwọ to n waye lagbegbe Akinyẹle nilu Ibadan, ni ipinlẹ Oyo ti sọrọ sita. O ṣalaye pe abọ ounjẹ kan ati ẹẹdẹgbẹta naira ni oun n gba lori ọkọọkan awọn eeyan mẹfa to pa lagbegbe naa. Laarin oṣu kan, ko din leeyan marun un, ninu eyi ti alaboyun kan ati awọn akẹkọọ meji wa, ti wọn ti ṣa pa lagbegbe ọhun. Ni ọjọ Ẹti nileeṣẹ ọlọpaa fi oju awọn afurasi kan han lolu ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ to wa lagbegbe Ẹlẹyẹle. Arakunrin ẹni ọdun mọkandinlogun naa ṣalaye pe babalawo kan ti o jẹ ẹni aadọta ọdun lo n ran oun ni iṣẹ ibi naa. O fi kun un pe ni gbogbo igba ti oun ba ti fẹ jade lọ paniyan ni babalawo naa maa n fun oun ni oogun ati ajẹsara ibilẹ gbogbo pẹlu ọfọ ati ayajọ ti oun yoo pe lati di afẹẹri ni ibi ti oun ti fẹ lọ ṣe ọṣẹ naa.


Ni ọjọ Ẹti nileeṣẹ ọlọpaa fi oju awọn afurasi kan han lolu ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ to wa lagbegbe Ẹlẹyẹle. Arakunrin ẹni ọdun mọkandinlogun naa ṣalaye pe babalawo kan ti o jẹ ẹni aadọta ọdun lo n ran oun ni iṣẹ ibi naa. O fi kun un pe ni gbogbo igba ti oun ba ti fẹ jade lọ paniyan ni babalawo naa maa n fun oun ni oogun ati ajẹsara ibilẹ gbogbo pẹlu ọfọ ati ayajọ ti oun yoo pe lati di afẹẹri ni ibi ti oun ti fẹ lọ ṣe ọṣẹ naa. O ni, "ohun eelo ibulẹ ṣọfẹli ni mo maa fi n pa awọn eeyan ti mo ba fẹ pa, maa si ka ayajọ naa si ori onitọhun ni kete ti mo ba ti rii ti ẹjẹ n jade lara rẹ" O ni aṣẹ ti baba fun oun ni lati maa rin yi awọn agbegbe ti oku naa ba wa ka ki oun to kọ ẹyin si wọn. Afurasi naa ni ẹmi awọn eeyan naa yoo lọ ba babalawo ti o sọ pe o n ran oun yii, ṣugbọn ti baba ko si sọ idi ti o fẹ fi mu ki oun maa pa awọn eeyan naa. Ati pe a maa ra ounjẹ fun oun yoo si tun fun oun ni ẹẹdẹgbẹta naira pẹlu.


O ni, "ohun eelo ibulẹ ṣọfẹli ni mo maa fi n pa awọn eeyan ti mo ba fẹ pa, maa si ka ayajọ naa si ori onitọhun ni kete ti mo ba ti rii ti ẹjẹ n jade lara rẹ" O ni aṣẹ ti baba fun oun ni lati maa rin yi awọn agbegbe ti oku naa ba wa ka ki oun to kọ ẹyin si wọn. Afurasi naa ni ẹmi awọn eeyan naa yoo lọ ba babalawo ti o sọ pe o n ran oun yii, ṣugbọn ti baba ko si sọ idi ti o fẹ fi mu ki oun maa pa awọn eeyan naa. Ati pe a maa ra ounjẹ fun oun yoo si tun fun oun ni ẹẹdẹgbẹta naira pẹlu. Amọṣa, babalawo to n fẹsun kan naa ṣalaye pe irọ patapata lo n pa mọ oun. O ni iṣẹ ni wọn mu u wa kọ lọdọ oun ti oun si ti kọkọ kọ ọ silẹ fun awọn iya rẹ to mu u wa ki oun to tun da ọrọ naa ro lati gba a si ẹkọṣẹ ifa ni ọdọ oun lọdun 2016. Gẹgẹ bii kọmiṣọnna ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Nwachukwu Ewonwu ṣe sọ, awọn afurasi naa ni wọn gbẹmi Barakat Bello ni ọjọ kinni oṣu kẹfa.


Amọṣa, babalawo to n fẹsun kan naa ṣalaye pe irọ patapata lo n pa mọ oun. O ni iṣẹ ni wọn mu u wa kọ lọdọ oun ti oun si ti kọkọ kọ ọ silẹ fun awọn iya rẹ to mu u wa ki oun to tun da ọrọ naa ro lati gba a si ẹkọṣẹ ifa ni ọdọ oun lọdun 2016. Gẹgẹ bii kọmiṣọnna ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Nwachukwu Ewonwu ṣe sọ, awọn afurasi naa ni wọn gbẹmi Barakat Bello ni ọjọ kinni oṣu kẹfa. Nigba ti wọn pa Grace Oshiagwu ni ọjọ kẹtala, oṣu kẹfa, ti wọn si tun pa ọmọ ọdun marun un kan, Mojeed Tirimisiyu ni ọjọ kejilelogun, oṣu kẹfa ni agbegbe akinyẹle.


Nigba ti wọn pa Grace Oshiagwu ni ọjọ kẹtala, oṣu kẹfa, ti wọn si tun pa ọmọ ọdun marun un kan, Mojeed Tirimisiyu ni ọjọ kejilelogun, oṣu kẹfa ni agbegbe akinyẹle.


Wyclef Police Ibadan: Kí ni Ọ̀gá Ọlọ́pàá yóò ṣe fàwọn Ọlọ́pàá Ibadan tó ṣe obìnrin bó ṣe wù wọ́n nínúu fídíò?

"Lẹyin ti a ṣewadii iwa aidaa si ọmọniyan ti awọn ọlọpaa kan wu si ọmọbinrin kan ti a ri ninu fọnran to gbalẹ kan lọjọru ọjọ kejilelogun oṣu karun ọdun 2020, ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ti da ọlọpaa mẹta mọ to ṣe e ati araalu kan to ba wọn kopa ninu iwa aibofin mu yii". Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Frank Mba lo fi ọrọ yii lede ninu atẹjade wọn pe iṣẹ ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria si ti ri ọlọpaa mẹta, wọn ti mu meji to ṣe obinrin kan bo ṣe wu wọn ninu fọnran ọhun to gba ori ayelujara kan lẹnu ọjọ melo kan sẹyin. Atẹjade naa fi kun un pe wọn ti mu afurasi meji bayii. ASP Tijani Olatunji ati Insipẹkitọ Gboyega Oyeniyi. Igbakeji ọga ọlọpaa Mba sọ pe wọn ti ko wọn si atimọle ọlọpaa to wa ni Panti, Yaba ni ipinlẹ Eko.


Atẹjade naa fi kun un pe wọn ti mu afurasi meji bayii. ASP Tijani Olatunji ati Insipẹkitọ Gboyega Oyeniyi. Igbakeji ọga ọlọpaa Mba sọ pe wọn ti ko wọn si atimọle ọlọpaa to wa ni Panti, Yaba ni ipinlẹ Eko. Bakan naa o ni wọn ti tẹra mọ akitiyan lati mu awọn meji to ku. Ọga agba patapata awọn ọlọpaa lo paṣẹ pe ki wọn ṣe iwadii lẹyin ti fidio bi awọn ọlọpaa yii ni iha Guusu-Ila Oorun Naijiria ṣe ṣe obinrin kan baṣubaṣu gba ori ayelujara kan to si ni ki wọn fi panpẹ ọba mu awọn oniṣẹ laabi naa. Ohun to ṣẹlẹ gangan Ninu fidio naa, wọn ko ṣẹkẹṣẹkẹ si obinrin naa lọwọ ti wọn ba ni ile ti wọn ti fẹ lọ mu afurasi ole kan. Wọn ko ṣẹkẹṣẹkẹ si obinrin naa ti orukọ rẹ n jẹ Towobola lọwọ, wọn ṣe fidio rẹ bi wọn ṣe n bere ọrọ lọwọ rẹ lori ibalopọ oun ati afurasi ọdaran ti wọn fẹ mu.


Bakan naa o ni wọn ti tẹra mọ akitiyan lati mu awọn meji to ku. Ọga agba patapata awọn ọlọpaa lo paṣẹ pe ki wọn ṣe iwadii lẹyin ti fidio bi awọn ọlọpaa yii ni iha Guusu-Ila Oorun Naijiria ṣe ṣe obinrin kan baṣubaṣu gba ori ayelujara kan to si ni ki wọn fi panpẹ ọba mu awọn oniṣẹ laabi naa. Ohun to ṣẹlẹ gangan Ninu fidio naa, wọn ko ṣẹkẹṣẹkẹ si obinrin naa lọwọ ti wọn ba ni ile ti wọn ti fẹ lọ mu afurasi ole kan. Wọn ko ṣẹkẹṣẹkẹ si obinrin naa ti orukọ rẹ n jẹ Towobola lọwọ, wọn ṣe fidio rẹ bi wọn ṣe n bere ọrọ lọwọ rẹ lori ibalopọ oun ati afurasi ọdaran ti wọn fẹ mu. Fidio naa si ti mu ki ọpọlọpọ fara ya lori ayelujara.


Fidio naa si ti mu ki ọpọlọpọ fara ya lori ayelujara.


Oyo Schools: Onírúurú ìbòmú ló gbòde, bí àkẹ́kọ̀ọ́ ṣe wọlé padà

Lọjọ Aje ni awọn akẹkọjade ni ipinlẹ Oyo wọle pada si ile ẹkọ kaakiri ipinlẹ naa.


Ibadan: Bode Akindele, Richard Akinjide àti àwọn èèkàn míì tó kú lọdún 2020

Lẹnu lọọlọ yi, iku awọn eekan ilu, paapa julọ awọn to ti gun oke agba ṣebi ẹni fẹ wọpọ. Yika Naijiria ni iku ti n mu awọn eeyan lọ, ti a si ri atọkasi pe arun Covid 19 to n ja rainrain nilẹ bayii, ni  ipa to n ko ninu rẹ. Nilẹ kaarọ o jiire, paapa nilu Ibadan, n se ni iku n pa awọn eeyan jankanjankan bi ẹni pa adiẹ. Ọrọ yii fọwọ kan Olubadan ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji lẹmi debi pe lọjọ Aje, Olubadan lọgun lori iku ọwọwọ awọn ogo ilẹ Ibadan yii. Ti iroyin iku Parakoyi Ibadan, Oloye Bode Akindele ta tun ṣẹṣẹ gbọ laipẹ yii, si tun da omi tutu si ọkan awọn eeyan. Awọn eekan ilu miran naa si ti lọ ki o to kan gbajugbaja olokoowo yii.


Ọrọ yii fọwọ kan Olubadan ilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji lẹmi debi pe lọjọ Aje, Olubadan lọgun lori iku ọwọwọ awọn ogo ilẹ Ibadan yii. Ti iroyin iku Parakoyi Ibadan, Oloye Bode Akindele ta tun ṣẹṣẹ gbọ laipẹ yii, si tun da omi tutu si ọkan awọn eeyan. Awọn eekan ilu miran naa si ti lọ ki o to kan gbajugbaja olokoowo yii. Diẹ ninu awọn eekan Ibadan ti iku mu lọ ree: Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan ti BBC Yoruba ṣe pẹlu aarẹ ẹgbẹ ọmọ Ibadan, Oloye Adeyemi Soladoye, o ni iku Parakoyi Ilẹ Ibadan, Oloye Bode Akindele ni ẹlẹẹkeje iru rẹ ti yoo ṣẹlẹ lati ibẹrẹ ọdun yii. Bode Akindele jẹ ẹni ti eledua fi ọrọ ta lọrẹ, to si maa n na owo rẹ lati fi ran awọn eeyan lọwọ. Gomina Ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ninu ọrọ ikẹdun iku onisoowo yii sọ pe ''baba to bi mi ma n gbadura pe ki n dabi Oloye Akindele ni, ti mo ba dagba tan'' Makinde sọ pe, Oloye Akindele lẹni to da owo to pọju fun ijọba lati koju ajakalẹ arun Covid 19.


Diẹ ninu awọn eekan Ibadan ti iku mu lọ ree: Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan ti BBC Yoruba ṣe pẹlu aarẹ ẹgbẹ ọmọ Ibadan, Oloye Adeyemi Soladoye, o ni iku Parakoyi Ilẹ Ibadan, Oloye Bode Akindele ni ẹlẹẹkeje iru rẹ ti yoo ṣẹlẹ lati ibẹrẹ ọdun yii. Bode Akindele jẹ ẹni ti eledua fi ọrọ ta lọrẹ, to si maa n na owo rẹ lati fi ran awọn eeyan lọwọ. Gomina Ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ninu ọrọ ikẹdun iku onisoowo yii sọ pe ''baba to bi mi ma n gbadura pe ki n dabi Oloye Akindele ni, ti mo ba dagba tan'' Makinde sọ pe, Oloye Akindele lẹni to da owo to pọju fun ijọba lati koju ajakalẹ arun Covid 19. Agbẹjọro agba Richard Akinjide: Oloye Osuolale Abimbola Richard Akinjide kii ṣe aimọ lagbo awọn ọtọkulu nilẹ Naijiria, paapa ni ẹka imọ nipa ofin. Agbẹjọro agba yii fi igba kan jẹ minisita feto ẹkọ ni saa iṣejọba alagbada akọkọ, ti o si tun jẹ Minisita feto idajọ ni saa iṣejọba ẹlẹẹkeji ni Naijiria. Bẹẹ naa lo wa lara awọn to fi ẹgbẹ agbaagba Yoruba, Yoruba Council of Elders lọlẹ ni ọdun 1975.


Agbẹjọro agba Richard Akinjide: Oloye Osuolale Abimbola Richard Akinjide kii ṣe aimọ lagbo awọn ọtọkulu nilẹ Naijiria, paapa ni ẹka imọ nipa ofin. Agbẹjọro agba yii fi igba kan jẹ minisita feto ẹkọ ni saa iṣejọba alagbada akọkọ, ti o si tun jẹ Minisita feto idajọ ni saa iṣejọba ẹlẹẹkeji ni Naijiria. Bẹẹ naa lo wa lara awọn to fi ẹgbẹ agbaagba Yoruba, Yoruba Council of Elders lọlẹ ni ọdun 1975. Ninu awọn to kopa nibi apero atunto ilẹ Naijiria to waye ni 2014, o jẹ ọkan lara awọn agba ọjẹ to kopa nibẹ. Ọjọ kọkanlelogun oṣu Kẹrin ọdun 2020 ni alagba Richard Akindele dagbere faye pe o digba, lẹni ọdun mọkandinlaadọrun. Areoye Oyebola: Olootu agba nigba kan ri fun ileesẹ iroyin Daily Times, alagba Areoye Oyebola kopa ribi ribi lagbo awọn oniroyin ati onkọwe nigba aye rẹ.


Ninu awọn to kopa nibi apero atunto ilẹ Naijiria to waye ni 2014, o jẹ ọkan lara awọn agba ọjẹ to kopa nibẹ. Ọjọ kọkanlelogun oṣu Kẹrin ọdun 2020 ni alagba Richard Akindele dagbere faye pe o digba, lẹni ọdun mọkandinlaadọrun. Areoye Oyebola: Olootu agba nigba kan ri fun ileesẹ iroyin Daily Times, alagba Areoye Oyebola kopa ribi ribi lagbo awọn oniroyin ati onkọwe nigba aye rẹ. Bi a ba n darukọ awọn to lalẹ gaara fawọn to n bọ lẹyin wọn nipa iroyin oniwadi, Oyebola jẹ ọkan gbogi. Nigba aye rẹ, iwe mẹrindinlọgbọn ni Oyebola kọ. O fi aye silẹ lẹni ọdun mẹrinlelọgọrin lọjọ kẹwa oṣu kẹta  ọdun 2020 yi kan naa.


Bi a ba n darukọ awọn to lalẹ gaara fawọn to n bọ lẹyin wọn nipa iroyin oniwadi, Oyebola jẹ ọkan gbogi. Nigba aye rẹ, iwe mẹrindinlọgbọn ni Oyebola kọ. O fi aye silẹ lẹni ọdun mẹrinlelọgọrin lọjọ kẹwa oṣu kẹta  ọdun 2020 yi kan naa. Lalekan Ayokunnu Are: Ọmọwe Olalekan Ayokunnu Are jẹ onimọ ati olukọni pataki nilẹ Naijiria. Ọmọ agbole Are ni Oke Are ni Ibadan nii se, ọmọwe Lalekan si tun jẹ onimọ nipa ọgbin, ti o si jẹ onisowo pataki lawujọ. Nibi ayẹyẹ isinku rẹ, igbakeji Gomina ipinlẹ Oyo, Rauf Aderemi Olaniyan sapejuwe rẹ gẹgẹ bi awokọse fun oun, ti o si gbadura ki ẹlẹda tẹ si afẹfẹ rere.


Lalekan Ayokunnu Are: Ọmọwe Olalekan Ayokunnu Are jẹ onimọ ati olukọni pataki nilẹ Naijiria. Ọmọ agbole Are ni Oke Are ni Ibadan nii se, ọmọwe Lalekan si tun jẹ onimọ nipa ọgbin, ti o si jẹ onisowo pataki lawujọ. Nibi ayẹyẹ isinku rẹ, igbakeji Gomina ipinlẹ Oyo, Rauf Aderemi Olaniyan sapejuwe rẹ gẹgẹ bi awokọse fun oun, ti o si gbadura ki ẹlẹda tẹ si afẹfẹ rere. Lalekan Are dagbere faye lẹni ọdun marunlelọgọrin. Sẹnẹtọ Abiola Ajimobi: Gomina nigba kan ri ni ipinlẹ Oyo, Abiola Ajimobi, jẹ ẹnikan ti iroyin iku rẹ milu titi. Arun Covid 19 lo ṣekupa ogbontarigi oloselu yii lẹni aadọrin ọdun.


Lalekan Are dagbere faye lẹni ọdun marunlelọgọrin. Sẹnẹtọ Abiola Ajimobi: Gomina nigba kan ri ni ipinlẹ Oyo, Abiola Ajimobi, jẹ ẹnikan ti iroyin iku rẹ milu titi. Arun Covid 19 lo ṣekupa ogbontarigi oloselu yii lẹni aadọrin ọdun. Ọjọ kẹẹdọgbọn osu kẹfa ọdun 2020 si ni gomina ana naa dagbere faye nile iwosan aladani kan nilu Eko nibi to ti n gba itọju lori arun Coronavirus. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe iku tun ti doro nilẹ Ibadan pẹlu bi iroyin iku Oloye Bode Akindele ṣe gbagboro kan. Oloye Bode Akindele lasiko aye rẹ jẹ ilumọọka oniṣowo ti o si tun jẹ Parakoyi ti ilu Ibadan. Ẹni ọdun mẹtadinlaadọrun ni wọn jẹ.


Ọjọ kẹẹdọgbọn osu kẹfa ọdun 2020 si ni gomina ana naa dagbere faye nile iwosan aladani kan nilu Eko nibi to ti n gba itọju lori arun Coronavirus. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe iku tun ti doro nilẹ Ibadan pẹlu bi iroyin iku Oloye Bode Akindele ṣe gbagboro kan. Oloye Bode Akindele lasiko aye rẹ jẹ ilumọọka oniṣowo ti o si tun jẹ Parakoyi ti ilu Ibadan. Ẹni ọdun mẹtadinlaadọrun ni wọn jẹ. Aarẹ ọmọ ẹgbẹ ilu Ibadan Oloye Adeyemi Soladoye fidi ọrọ yi mulẹ fun ileesẹ BBC Yoruba, to si sọ pe nilu Eko ni agba ọjẹ yi ku si. Soladoye ṣapejuwe  iku Oloye Bode Akindele gẹgẹ bi eyi to fọwọ kan ni lẹmi nitori o jẹ ọkan lara awọn ogo ilẹ Ibadan ti awọn n foju sun. ''Ni nkan to ti n sẹlẹ lati osu kini ọdun yi, Oloye Bode Akindele ni ẹnikeeje ogo ilẹ Ibadan to jẹ Ọlọrun nipe lọdun yi'' Ninu  apejuwe to se, o sọ pe Oloye Akindele jẹ jagunjagun aye isin lẹka oko owo.


Aarẹ ọmọ ẹgbẹ ilu Ibadan Oloye Adeyemi Soladoye fidi ọrọ yi mulẹ fun ileesẹ BBC Yoruba, to si sọ pe nilu Eko ni agba ọjẹ yi ku si. Soladoye ṣapejuwe  iku Oloye Bode Akindele gẹgẹ bi eyi to fọwọ kan ni lẹmi nitori o jẹ ọkan lara awọn ogo ilẹ Ibadan ti awọn n foju sun. ''Ni nkan to ti n sẹlẹ lati osu kini ọdun yi, Oloye Bode Akindele ni ẹnikeeje ogo ilẹ Ibadan to jẹ Ọlọrun nipe lọdun yi'' Ninu  apejuwe to se, o sọ pe Oloye Akindele jẹ jagunjagun aye isin lẹka oko owo. ''Oloye Akindele jẹ akikanju ti a le fi we awọn jagunjagun aye atijọ bi Ogunmọla, Ibikunle, Odẹrinlọ. Awọn ti a n wo mọ Ibadan lara ree laye isin'' Nigba ti BBC beere boya Covid-19 lo sokunfa iku olokoowo yi, Soladoye ni ohun ko le sọ sugbọn o ni arun Covid-19 ko jẹ ki ọpọ awọn agbalagba ko ribi gba itọju to yẹ. Laipẹ yi ni ilumọọka oniṣowo ọmọ ilẹ Ibadan yi da ọgọrun miliọnu naira fun ijọba apapọ ati ti ipinlẹ Oyo lati fi koju arun Covid-19.


''Oloye Akindele jẹ akikanju ti a le fi we awọn jagunjagun aye atijọ bi Ogunmọla, Ibikunle, Odẹrinlọ. Awọn ti a n wo mọ Ibadan lara ree laye isin'' Nigba ti BBC beere boya Covid-19 lo sokunfa iku olokoowo yi, Soladoye ni ohun ko le sọ sugbọn o ni arun Covid-19 ko jẹ ki ọpọ awọn agbalagba ko ribi gba itọju to yẹ. Laipẹ yi ni ilumọọka oniṣowo ọmọ ilẹ Ibadan yi da ọgọrun miliọnu naira fun ijọba apapọ ati ti ipinlẹ Oyo lati fi koju arun Covid-19.


Ajimobi Burial: Ẹbí Abiola Ajimobi kéde bí ètò ìsìnkú rẹ̀ yóò ṣe rí pé...

Abiola Ajimobi Central Mosque ni Oke Ado ni ilu Ibadan ni ipinlẹ Oyo ni ile ijọsin kẹyin ti ara Abiola Ajimobi yoo wọ gbẹyin. Ogbẹni Bolaji Tunji to jẹ oluranlọwọ pataki fun oloogbe Ajimọbi lori eto iroyin nigba aye rẹ lo ṣalaye bi eto isinku naa yoo ṣe waye lorukọ mọlẹbi Ajimọbi. O ni lẹyin ifikunlukun pẹlu ijọba ipinlẹ Eko ati ti ipinlẹ Oyo lori ọna lati sin oloogbe Ajimọbi bi o ti tọ ati bi o ti yẹ ni wọn fẹnuko lori ọna ti wọn fẹ gba yii. Aago mejila ọsan ọjọ Aiku, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹfa, ọdun 2020 ni eto isinku Sẹnetọ Abiola Ajimobi yoo waye. Wọn yoo ṣeto ilana isinku naa pẹlu ilakalẹ to yẹ pẹlu bi gbogbo agbaye ṣe n koju ajakalẹ arun Coronavirus ni. Ọgbẹni Bolaji tun ṣalaye pe ilana ẹsin Islam ni wọn yoo fi sin Ajimọbi ti wọn yoo si ki irun ikẹyin sii lara ni Mọṣalaṣi rẹ ni Oke Ado.


Aago mejila ọsan ọjọ Aiku, ọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹfa, ọdun 2020 ni eto isinku Sẹnetọ Abiola Ajimobi yoo waye. Wọn yoo ṣeto ilana isinku naa pẹlu ilakalẹ to yẹ pẹlu bi gbogbo agbaye ṣe n koju ajakalẹ arun Coronavirus ni. Ọgbẹni Bolaji tun ṣalaye pe ilana ẹsin Islam ni wọn yoo fi sin Ajimọbi ti wọn yoo si ki irun ikẹyin sii lara ni Mọṣalaṣi rẹ ni Oke Ado. Bakn naa lo tun ni eto akanṣe miran fun ẹyẹ ikẹyin fun oloogbe Ajimọbi yoo waye lọjọ miran laipẹ. Ajimobi kìí bá ọ̀lẹ, olè àti ọlọ́pọlọ kúkú ṣe ọ̀rẹ́ - Alaafin Alaafin Oyo wa kan saara si awọn isẹ ati ipasẹ rere ti Ajimobi fi lelẹ, eyi to ni ko ni parẹ laelae. Abiola Ajimobi: Ọba Adeyemi daro ikú gómìnà àná ní Oyo Alaafin Oyo, Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta ti kẹdun lori iku Gomina ana nipinlẹ Oyo, Abiola Ajimobi.


Bakn naa lo tun ni eto akanṣe miran fun ẹyẹ ikẹyin fun oloogbe Ajimọbi yoo waye lọjọ miran laipẹ. Ajimobi kìí bá ọ̀lẹ, olè àti ọlọ́pọlọ kúkú ṣe ọ̀rẹ́ - Alaafin Alaafin Oyo wa kan saara si awọn isẹ ati ipasẹ rere ti Ajimobi fi lelẹ, eyi to ni ko ni parẹ laelae. Abiola Ajimobi: Ọba Adeyemi daro ikú gómìnà àná ní Oyo Alaafin Oyo, Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta ti kẹdun lori iku Gomina ana nipinlẹ Oyo, Abiola Ajimobi. Ninu ọrọ ibanikẹdun ti agbẹnusọ fun Alaafin, Bode Durojaiye fi sita, Iku Baba Yeye sapejuwe Ajimobi gẹgẹ bi oloselu to ma n mu ileri to ba se fun araalu sẹ lasiko ipolongo ibo rẹ. Oba Adeyemi fi kun ọrọ pe,  Ajimobi jẹ ọlọkan akin ati olori daada ti kii bẹru lati gbe igbesẹ akinkanju, to si setan lati koju ohunkohun to ba tẹyin igbesẹ naa yọ. Alaafin sọ pe '' Ajimobi mu ipo ogun laarin awọn Gomina ti mo ti ba sisẹ papọ nipinlẹ Oyo.


Ninu ọrọ ibanikẹdun ti agbẹnusọ fun Alaafin, Bode Durojaiye fi sita, Iku Baba Yeye sapejuwe Ajimobi gẹgẹ bi oloselu to ma n mu ileri to ba se fun araalu sẹ lasiko ipolongo ibo rẹ. Oba Adeyemi fi kun ọrọ pe,  Ajimobi jẹ ọlọkan akin ati olori daada ti kii bẹru lati gbe igbesẹ akinkanju, to si setan lati koju ohunkohun to ba tẹyin igbesẹ naa yọ. Alaafin sọ pe '' Ajimobi mu ipo ogun laarin awọn Gomina ti mo ti ba sisẹ papọ nipinlẹ Oyo. Mo si ba sisẹ papọ gẹgẹ bi Gomina ati bii baba si ọmọ. To ba jẹ eeyan ti ọpọlọ rẹ pe, ti o jẹ olootọ, ti ẹni naa ko si ya ọlẹ, yoo ba Ajimobi sisẹ pọ.'' Ọba Adeyemi ni  ''Ijọba Ajimobi jẹ tolori tẹlẹmu sugbọn eeyan ko le ri nkan gba lọwọ ijọba rẹ bi ko ba dara pọ mọ afojusun eto atunto, imupadabọsipo ati gbigbe Oyo si ipo to ga, to ni lọkan'' Alaafin Oyo wa kan saara si awọn isẹ ati ipasẹ rere ti Ajimobi fi lelẹ, eyi to ni ko ni parẹ laelae.


Mo si ba sisẹ papọ gẹgẹ bi Gomina ati bii baba si ọmọ. To ba jẹ eeyan ti ọpọlọ rẹ pe, ti o jẹ olootọ, ti ẹni naa ko si ya ọlẹ, yoo ba Ajimobi sisẹ pọ.'' Ọba Adeyemi ni  ''Ijọba Ajimobi jẹ tolori tẹlẹmu sugbọn eeyan ko le ri nkan gba lọwọ ijọba rẹ bi ko ba dara pọ mọ afojusun eto atunto, imupadabọsipo ati gbigbe Oyo si ipo to ga, to ni lọkan'' Alaafin Oyo wa kan saara si awọn isẹ ati ipasẹ rere ti Ajimobi fi lelẹ, eyi to ni ko ni parẹ laelae. Ọba Adeyemi wa ba Gomina Seyi Makinde ati ara ilu kẹdun iku Ajimobi, to si sadura pe ki Eledua dẹlẹ fun ẹni rere to lọ. Lati igba ti wọn ti kede iku Sẹnẹtọ Abiola Ajimọbi lọjọbọ, ni awọn tolori tẹlẹmu ti n sọ ọrọ nipa iku rẹ. Sẹnẹtọ Ajimọbi dagbere faye lẹni aadọrin ọdun nilu Eko l‘Ọjọbọ.


Ọba Adeyemi wa ba Gomina Seyi Makinde ati ara ilu kẹdun iku Ajimobi, to si sadura pe ki Eledua dẹlẹ fun ẹni rere to lọ. Lati igba ti wọn ti kede iku Sẹnẹtọ Abiola Ajimọbi lọjọbọ, ni awọn tolori tẹlẹmu ti n sọ ọrọ nipa iku rẹ. Sẹnẹtọ Ajimọbi dagbere faye lẹni aadọrin ọdun nilu Eko l‘Ọjọbọ. Saaju la ti kọkọ mu iroyin wa fun yin pe ijọba ipinlẹ Eko ti kede pe arun Coronavirus lo mu ẹmi gomina ana nipinlẹ Oyo, Abiola Ajimobi lọ. Ikede yii lo si jẹ igba akọkọ ti ijọba yoo fi idi rẹ mulẹ pe oloogbe naa ni arun Covid-19, bi o tilẹ jẹ pe ẹnu ti n kun tẹlẹ. Kọmisana fun eto ilera nipinlẹ Eko, Ọjọgbọn Akin Abayomi lo sisọ loju ọrọ naa ninu atẹjade kan  to fi sita.


Saaju la ti kọkọ mu iroyin wa fun yin pe ijọba ipinlẹ Eko ti kede pe arun Coronavirus lo mu ẹmi gomina ana nipinlẹ Oyo, Abiola Ajimobi lọ. Ikede yii lo si jẹ igba akọkọ ti ijọba yoo fi idi rẹ mulẹ pe oloogbe naa ni arun Covid-19, bi o tilẹ jẹ pe ẹnu ti n kun tẹlẹ. Kọmisana fun eto ilera nipinlẹ Eko, Ọjọgbọn Akin Abayomi lo sisọ loju ọrọ naa ninu atẹjade kan  to fi sita. Bakan naa lo kede pe ile iwosan First Cardiologist Consultant, to jẹ ileewosan aladani tijọba fọwọsi lati maa tọju arun Covid-19, ni Ajimobi dakẹ si nibi to ti n gba itọju. Abayomi tun fikun pe "Gomina tẹlẹ ri ọhun ni ọpọlọpọ ẹya ara rẹ ti daṣẹ silẹ, nitori oró aarun Covid-19. Bẹẹ ba gbagbe, ọpọ igba ni ẹnu kun Ajimobi tẹlẹ pe o ni arun Coronavirus amọ  ti amugbalẹgbẹ rẹ, Tunji Bolaji n sẹ pe irọ ni ọrọ naa.


Bakan naa lo kede pe ile iwosan First Cardiologist Consultant, to jẹ ileewosan aladani tijọba fọwọsi lati maa tọju arun Covid-19, ni Ajimobi dakẹ si nibi to ti n gba itọju. Abayomi tun fikun pe "Gomina tẹlẹ ri ọhun ni ọpọlọpọ ẹya ara rẹ ti daṣẹ silẹ, nitori oró aarun Covid-19. Bẹẹ ba gbagbe, ọpọ igba ni ẹnu kun Ajimobi tẹlẹ pe o ni arun Coronavirus amọ  ti amugbalẹgbẹ rẹ, Tunji Bolaji n sẹ pe irọ ni ọrọ naa. Iroyin to n tẹ wa lọwọ bayii ti fihan pe eto isinku oloogbe Sẹnatọ Abiola Ajimobi to yẹ ko waye loni ni wọn ti sun siwaju. Ọla ọjọ Satide, ọjọ Kẹtadinlọgbọn osu Kẹfa ọdun 2020 ni eto isinku naa yoo waye . Gẹgẹ bi mọlẹbi oloogbe Ajimobi kan to kọ lati darukọ rẹ ti fi to wa leti, wọn sun eto isinku naa siwaju nitori ki aaye lee wa fun ipalẹmọ isinku naa.


Iroyin to n tẹ wa lọwọ bayii ti fihan pe eto isinku oloogbe Sẹnatọ Abiola Ajimobi to yẹ ko waye loni ni wọn ti sun siwaju. Ọla ọjọ Satide, ọjọ Kẹtadinlọgbọn osu Kẹfa ọdun 2020 ni eto isinku naa yoo waye . Gẹgẹ bi mọlẹbi oloogbe Ajimobi kan to kọ lati darukọ rẹ ti fi to wa leti, wọn sun eto isinku naa siwaju nitori ki aaye lee wa fun ipalẹmọ isinku naa. Bakan naa la tun gbọ pe, awọn ikọ to n se amojuto arun Coronavirus ni yoo gbe oku Ajimobi wa lati ilu Eko, lati wa sin. Iroyin naa tun fikun pe iyawo ati awọn ọmọ oloogbe Ajimobi si wa pẹlu oku rẹ nilu Eko, ọjọ Satide si ni wọn yoo dijọ maa bọ wa silu Ibadan. Akọroyin wa to lọ si mọsalasi Ansarudeen to yẹ ki eto isinku naa ti waye lonii tẹlẹ jabọ pe se ni ibẹ da paro paro.


Bakan naa la tun gbọ pe, awọn ikọ to n se amojuto arun Coronavirus ni yoo gbe oku Ajimobi wa lati ilu Eko, lati wa sin. Iroyin naa tun fikun pe iyawo ati awọn ọmọ oloogbe Ajimobi si wa pẹlu oku rẹ nilu Eko, ọjọ Satide si ni wọn yoo dijọ maa bọ wa silu Ibadan. Akọroyin wa to lọ si mọsalasi Ansarudeen to yẹ ki eto isinku naa ti waye lonii tẹlẹ jabọ pe se ni ibẹ da paro paro. O fikun pe ni aago mẹjọ si mẹsan owurọ oni to de ibẹ, ko si ẹnikẹni to yọju lati se ipalẹmọ fun eto isinku naa. A o ranti pe Sẹnatọ Abiola Ajimobi dagbere faye ni ọsan Ọjọbọ nile iwosan kan nilu Eko lasiko to n se aisan ti wọn lo nii se pẹlu Coronavirus. Bi ọdẹ ba ku, ọdẹ ni soro lẹyin ọdẹ, bẹẹ si ni ba ba ku laa dere, eeyan ko sunwọn laaye.


O fikun pe ni aago mẹjọ si mẹsan owurọ oni to de ibẹ, ko si ẹnikẹni to yọju lati se ipalẹmọ fun eto isinku naa. A o ranti pe Sẹnatọ Abiola Ajimobi dagbere faye ni ọsan Ọjọbọ nile iwosan kan nilu Eko lasiko to n se aisan ti wọn lo nii se pẹlu Coronavirus. Bi ọdẹ ba ku, ọdẹ ni soro lẹyin ọdẹ, bẹẹ si ni ba ba ku laa dere, eeyan ko sunwọn laaye. Bẹẹ ni ọrọ ri pẹlu iku gomina ana nipinlẹ Oyo, Sẹnatọ Abiola Ajimobi to dagbere faye lọjọru. Pọ eeyan ni ara ta pe akikanju ọmọ ibadan naa ti dara ilẹ, ti onikaluku si n sọ ohun to mọ nipa rẹ. BBC Yoruba kan si gomina tẹlẹ nipinlẹ Oyo, Otunba Adebayo Alao Akala lati mọ bi iku Ajimọbi se ri lara rẹ.


Bẹẹ ni ọrọ ri pẹlu iku gomina ana nipinlẹ Oyo, Sẹnatọ Abiola Ajimobi to dagbere faye lọjọru. Pọ eeyan ni ara ta pe akikanju ọmọ ibadan naa ti dara ilẹ, ti onikaluku si n sọ ohun to mọ nipa rẹ. BBC Yoruba kan si gomina tẹlẹ nipinlẹ Oyo, Otunba Adebayo Alao Akala lati mọ bi iku Ajimọbi se ri lara rẹ. Akala, ẹni ti ohun rẹ rẹwẹsi lasiko to n ba wa sọrọ ni ohun ko tii le sọ ohunkohun nipa oloogbe naa. "Iku rẹ ba mi lojiji, jinni-jinni n mu mi lọwọ lori iku Ajimobi, n ko le sọ ohunkohun." Bakan naa, nigba ta kan si gbajugbaja olorin ẹmi kan nilu Ibadan, Yinka Ayefele, oun naa ni jinni jinni iku Ajimobi si wa lara oun, oun ko si tii setan lati sọrọ.


Akala, ẹni ti ohun rẹ rẹwẹsi lasiko to n ba wa sọrọ ni ohun ko tii le sọ ohunkohun nipa oloogbe naa. "Iku rẹ ba mi lojiji, jinni-jinni n mu mi lọwọ lori iku Ajimobi, n ko le sọ ohunkohun." Bakan naa, nigba ta kan si gbajugbaja olorin ẹmi kan nilu Ibadan, Yinka Ayefele, oun naa ni jinni jinni iku Ajimobi si wa lara oun, oun ko si tii setan lati sọrọ. Amọ nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agba oye kan nilẹ Ibadan, ti oun ati Ajimobi dijọ se ọmọde, Lekan Alabi ni iku oloogbe naa dun oun pupọ. Oloye Alabi fikun pe ipa ribiribi ni oloogbe Ajimobi ko si idagbasoke ilu Ibadan ati ipinlẹ Oyo lapapọ. "Ọdun mẹjọ ti Abiola Ajimobi lo gẹgẹ bii gomina nipinlẹ Oyo lo fi tun ilu se.


Amọ nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, agba oye kan nilẹ Ibadan, ti oun ati Ajimobi dijọ se ọmọde, Lekan Alabi ni iku oloogbe naa dun oun pupọ. Oloye Alabi fikun pe ipa ribiribi ni oloogbe Ajimobi ko si idagbasoke ilu Ibadan ati ipinlẹ Oyo lapapọ. "Ọdun mẹjọ ti Abiola Ajimobi lo gẹgẹ bii gomina nipinlẹ Oyo lo fi tun ilu se. O fọ ilu Ibadan to kun fun ẹgbin mọ, Ajimobi fẹ ọpọ́ awọn oju popo to wa nipinlẹ Oyo loju, to si tun kọ afara abẹyẹfo silu Ibadan." Oloye Alabi tẹsiwaju pe ibatan oun ni Ajimọbi, bẹẹ si ni lati kekere lo ti n fihan pe oun yoo de ibi giga nile aye. "Ajimọbi ja fafa ninu iwe lati ewe, o jẹ ẹni to nimọ toto, o gbafẹ, to si ni iwa asaaju rere lati igba ta ti wa ni kekere, osu mẹwaa si lo fi ju mi lọ.


O fọ ilu Ibadan to kun fun ẹgbin mọ, Ajimobi fẹ ọpọ́ awọn oju popo to wa nipinlẹ Oyo loju, to si tun kọ afara abẹyẹfo silu Ibadan." Oloye Alabi tẹsiwaju pe ibatan oun ni Ajimọbi, bẹẹ si ni lati kekere lo ti n fihan pe oun yoo de ibi giga nile aye. "Ajimọbi ja fafa ninu iwe lati ewe, o jẹ ẹni to nimọ toto, o gbafẹ, to si ni iwa asaaju rere lati igba ta ti wa ni kekere, osu mẹwaa si lo fi ju mi lọ. Oloye Lekan Alabi wa gbadura pe ki Ọlọrun tẹ akikanju ọmọ Ibadan naa si afẹfẹ rere. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ọjọ Ẹti, ọjọ kẹrinlọgbọn oṣu kẹfa ọdun 2020 ni Gomina ipinlẹ Oyo tẹlẹ, Abiola Ajimobi yoo wọ kaa ilẹ lọ. L'Ọjọbọ ọjọ kẹẹdọgbọn oṣu kẹfa ni Ajimọbi jade laye lẹni aadọrin ọdun.


Oloye Lekan Alabi wa gbadura pe ki Ọlọrun tẹ akikanju ọmọ Ibadan naa si afẹfẹ rere. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ọjọ Ẹti, ọjọ kẹrinlọgbọn oṣu kẹfa ọdun 2020 ni Gomina ipinlẹ Oyo tẹlẹ, Abiola Ajimobi yoo wọ kaa ilẹ lọ. L'Ọjọbọ ọjọ kẹẹdọgbọn oṣu kẹfa ni Ajimọbi jade laye lẹni aadọrin ọdun. Ile iwosan First Cardiology to wa ni Ikoyi niluu Eko ni Ajimobi dakẹ si lẹyin ti o ti n gba itọju nile iwosan. Nigba ti BBC Yoruba se abẹwo sile oloogbe naa nirọlẹ Ọjọbọ, awọn abanikẹdun ti kora jọpọ sibẹ lati daro ẹni rere to lọ. Bẹẹ si ni igbe ẹkun ti sọ kikan kikan ni ile Ajimobi to n bẹ ni agbegbe 6th Avenue, Yemoja street, Oluyole Estate nilu Ibadan.


Ile iwosan First Cardiology to wa ni Ikoyi niluu Eko ni Ajimobi dakẹ si lẹyin ti o ti n gba itọju nile iwosan. Nigba ti BBC Yoruba se abẹwo sile oloogbe naa nirọlẹ Ọjọbọ, awọn abanikẹdun ti kora jọpọ sibẹ lati daro ẹni rere to lọ. Bẹẹ si ni igbe ẹkun ti sọ kikan kikan ni ile Ajimobi to n bẹ ni agbegbe 6th Avenue, Yemoja street, Oluyole Estate nilu Ibadan. Awọn aṣoju ijọba tẹlẹri, alabaṣiṣẹpọ ati aladugbo ko gbẹyin lara awọn to karibọnu nile Ajimọbi bayii. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ibẹrẹ ọṣẹ yii ni iroyin kan jade pe ayẹwo ti fihan pe Ajimobi ko ni aarun coronavirus. Ẹwẹ, ẹbi Ajimobi ti sọ pe aago mẹwaa ọjọ Ẹti leto isinku Ajimobi yoo waye ni ilana ẹsin musulumi.


Awọn aṣoju ijọba tẹlẹri, alabaṣiṣẹpọ ati aladugbo ko gbẹyin lara awọn to karibọnu nile Ajimọbi bayii. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ibẹrẹ ọṣẹ yii ni iroyin kan jade pe ayẹwo ti fihan pe Ajimobi ko ni aarun coronavirus. Ẹwẹ, ẹbi Ajimobi ti sọ pe aago mẹwaa ọjọ Ẹti leto isinku Ajimobi yoo waye ni ilana ẹsin musulumi. Abiola Ajimobi jáde láyé! Lọwọlọwọ, iroyin ti a gbọ ni wi pe, gomina ana ni ipinlẹ Oyo, to tun ti jẹ sẹnetọ tẹlẹ nile igbimọ aṣofin agba Naijiria, Sẹnetọ Isiaka Abiola Ajimobi ti dagbere f'aye. Ṣaaju iṣẹlẹ yii, ohun ta a mọ ni wi pe iroyin n tan kaakiri pe o n ṣaisan nitori pe o ti lugbadi ajakalẹ arun COVID-19.


Abiola Ajimobi jáde láyé! Lọwọlọwọ, iroyin ti a gbọ ni wi pe, gomina ana ni ipinlẹ Oyo, to tun ti jẹ sẹnetọ tẹlẹ nile igbimọ aṣofin agba Naijiria, Sẹnetọ Isiaka Abiola Ajimobi ti dagbere f'aye. Ṣaaju iṣẹlẹ yii, ohun ta a mọ ni wi pe iroyin n tan kaakiri pe o n ṣaisan nitori pe o ti lugbadi ajakalẹ arun COVID-19. Awọn iroyin mii tilẹ sọ wi pe, aisan inu ọkan lo n da a laamu nigba ti awọn kan tun ni itọ ṣuga. Abiola Ajimobi ni gomina ipinlẹ Oyo laarin ọdun 2011 si ọdun 2019, ko to wa du ipo sẹnetọ lati ṣoju ipinlẹ Oyo nile aṣofin agba lọdun 2019 ṣugbọn ko wọle. Ṣaaju ko to du ipo gomina to ṣẹṣẹ ṣe saa rẹ tan lọdun 2019, o ti ṣe sẹnetọ fun saa kan laarin ọdun 2004 si 2007.


Awọn iroyin mii tilẹ sọ wi pe, aisan inu ọkan lo n da a laamu nigba ti awọn kan tun ni itọ ṣuga. Abiola Ajimobi ni gomina ipinlẹ Oyo laarin ọdun 2011 si ọdun 2019, ko to wa du ipo sẹnetọ lati ṣoju ipinlẹ Oyo nile aṣofin agba lọdun 2019 ṣugbọn ko wọle. Ṣaaju ko to du ipo gomina to ṣẹṣẹ ṣe saa rẹ tan lọdun 2019, o ti ṣe sẹnetọ fun saa kan laarin ọdun 2004 si 2007. Ẹni aadọrin ọdun ni sẹnetọ Ajimọbi ko to jade laye.


Ẹni aadọrin ọdun ni sẹnetọ Ajimọbi ko to jade laye.


Abiola Ajimobi: Ikọ̀ ìjọba Oyo sọ pé àwọn ẹ̀ṣọ́ ilé Ajimobi ní ọwọ́ aya olóògbé ni kọ́kọ́rọ́ géètì wà

Ijọba ipinlẹ Oyo ti sọ pe oun ko mọ idi ti wọn ṣe da ikọ asoju oun pada lẹnu ọna ile gomina ana, Abiola Ajimobi, nigba to yọju sibi adura ọjọ kẹjọ lẹyin to papoda. Oluranlọwọ pataki fun igbakeji gomina lori ọrọ to n lọ, Omoetan Omolere lo sọ bẹẹ ninu ifọrọwerọ kan pẹlu BBC Yoruba. Omolere ni awọn ẹṣọ ile gomina ana ọhun sọ fun awọn ẹṣọ igbakeji gomina pe, ọwọ iyawo oloogbe naa ni kọkọrọ ẹnu ọna wa, ati pe ki igbakeji gomina ma ṣeyọnu lati jade kuro ninu ọkọ to gbe e wa. O ni "Lara  awọn ẹṣọ to wa lẹnu ọna lo sọ fun awọn eeyan wa pe, ka ma tilẹ jade kuro ninu ọkọ wa nitori wọn ko ni ṣilẹkun fun wa." Ni ti pe boya ede aiyede ti wa laarin iyawo Ajimobi ati igbakeji gomina tẹlẹ, Omoetan ni oun ko le sẹ boya ija wa laarin awọn mejeji ṣaaju iṣẹlẹ naa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni kii ṣe igbakeji gomina nikan ni wọn le pada lẹnu ọna ile oloogbe naa.


O ni "Lara  awọn ẹṣọ to wa lẹnu ọna lo sọ fun awọn eeyan wa pe, ka ma tilẹ jade kuro ninu ọkọ wa nitori wọn ko ni ṣilẹkun fun wa." Ni ti pe boya ede aiyede ti wa laarin iyawo Ajimobi ati igbakeji gomina tẹlẹ, Omoetan ni oun ko le sẹ boya ija wa laarin awọn mejeji ṣaaju iṣẹlẹ naa. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni kii ṣe igbakeji gomina nikan ni wọn le pada lẹnu ọna ile oloogbe naa. O ni wọn tun le awọn kọmiṣọna meji miran, ati iyawo gomina tẹlẹri ni ipinlẹ ọhun, Alhaja Mutiat Ladoja, to jẹ iyawo ṣẹnatọ Lamidi Ladoja pada lẹnu ọna. Omolere pari ọrọ rẹ pe "Kii ṣe Rauf Olaniyan ni wọn da pada lẹnu ọna gomina Abiola Ajimobi, bi ko ṣe ijọba ipinlẹ Oyo." "Nitori ko lọ sibi adura naa lorukọ ara rẹ, ṣugbọn o lọ lorukọ ijọba ipinlẹ Oyo."


O ni wọn tun le awọn kọmiṣọna meji miran, ati iyawo gomina tẹlẹri ni ipinlẹ ọhun, Alhaja Mutiat Ladoja, to jẹ iyawo ṣẹnatọ Lamidi Ladoja pada lẹnu ọna. Omolere pari ọrọ rẹ pe "Kii ṣe Rauf Olaniyan ni wọn da pada lẹnu ọna gomina Abiola Ajimobi, bi ko ṣe ijọba ipinlẹ Oyo." "Nitori ko lọ sibi adura naa lorukọ ara rẹ, ṣugbọn o lọ lorukọ ijọba ipinlẹ Oyo." Ẹwẹ, agbẹnusọ fun Abiola Ajimobi, Bolaji Tunji ti sọ ninu atẹjade kan pe kii ṣe pe awọn mọọmọ le igbakeji gomina pada nibi adura ọjọ kẹjọ ọhun, ṣugbọn o wa lasiko ti ko yẹ ni. Tunji sọ pe igbakeji gomina naa de lẹyin ti adura ti bẹrẹ ati pe, awọn ẹbi oloogbe nikan ni adura ọhun wa fun. O tẹsiwaju pe, wọn gbe kọkọrọ ṣenu ọna ni titẹle ilana ijinasiraẹnu gẹgẹ bi ajọ NCDC ṣe gbe kalẹ lọna ati dẹkun itankalẹ arun Coronavirus.


Ẹwẹ, agbẹnusọ fun Abiola Ajimobi, Bolaji Tunji ti sọ ninu atẹjade kan pe kii ṣe pe awọn mọọmọ le igbakeji gomina pada nibi adura ọjọ kẹjọ ọhun, ṣugbọn o wa lasiko ti ko yẹ ni. Tunji sọ pe igbakeji gomina naa de lẹyin ti adura ti bẹrẹ ati pe, awọn ẹbi oloogbe nikan ni adura ọhun wa fun. O tẹsiwaju pe, wọn gbe kọkọrọ ṣenu ọna ni titẹle ilana ijinasiraẹnu gẹgẹ bi ajọ NCDC ṣe gbe kalẹ lọna ati dẹkun itankalẹ arun Coronavirus. Tunji sọ pe yatọ si pe ko ṣi ẹnikẹni to mọ pe igbakeji gomina yoo yọju sibi adura naa, wọn gbiyanju lati pe igbakeji gomina naa pada, ṣugbọn o ti kuro nibi ti iṣẹlẹ naa ti waye. Saaju la ti kọkọ s fun yin pe ikọ ijọba ipinlẹ Oyo to lọ sibi adura Fidau ọjọ mẹjọ fun Gomina ana, Abiola Ajimobi ni wọn ko jẹ ki wọn wọle sile Ajimobi to wa ni Oluyole nilu Ibadan. Gẹgẹ bi Omolere tii se akọwe feto iroyin fun igbakeji Gomina, onimọ ẹrọ Raufu Olaniyan ti se sọ, Igbakeji Gomina, olori awọn oṣiṣẹ ijọba, Alhaja Amidat Agboola ati Kọmisana fọrọ ilẹ, Abiodun Abdul Raheem wa lara awọn ti wọn ko ribi wọle sibi adura Fidau naa.


Tunji sọ pe yatọ si pe ko ṣi ẹnikẹni to mọ pe igbakeji gomina yoo yọju sibi adura naa, wọn gbiyanju lati pe igbakeji gomina naa pada, ṣugbọn o ti kuro nibi ti iṣẹlẹ naa ti waye. Saaju la ti kọkọ s fun yin pe ikọ ijọba ipinlẹ Oyo to lọ sibi adura Fidau ọjọ mẹjọ fun Gomina ana, Abiola Ajimobi ni wọn ko jẹ ki wọn wọle sile Ajimobi to wa ni Oluyole nilu Ibadan. Gẹgẹ bi Omolere tii se akọwe feto iroyin fun igbakeji Gomina, onimọ ẹrọ Raufu Olaniyan ti se sọ, Igbakeji Gomina, olori awọn oṣiṣẹ ijọba, Alhaja Amidat Agboola ati Kọmisana fọrọ ilẹ, Abiodun Abdul Raheem wa lara awọn ti wọn ko ribi wọle sibi adura Fidau naa. Ninu ohun ta ri gbọ, n ṣe ni awọn agbofinro to wa nibi isinku naa da ọkọ wọn pada, ti ọrọ naa si fẹ di fa ki n fa ki wọn to fi ibẹ silẹ. Bi o tilẹ jẹ pe awọn agbofinro naa ko kede ẹni to paṣẹ pe ki maṣe gba awọn asoju ijọba laye lati wọle, ṣugbọn lẹnu igba ti Ajimobi ti papoda ni aawọ ti n waye laarin mọlẹbi rẹ ati ijọba ipinlẹ Oyo. Bi awọn mọlẹbi ṣe n naka abuku si ijọba Gomina Seyi Makinde, naa ni ijọba n tako wọn pe awọn ko jẹbi ẹsun ti iyawo oloogbe Florence Ajimobi fi n kan ijọba pe, wọn ko fi apọnle to yẹ fun ọkọ ohun lẹyin iku rẹ.


Ninu ohun ta ri gbọ, n ṣe ni awọn agbofinro to wa nibi isinku naa da ọkọ wọn pada, ti ọrọ naa si fẹ di fa ki n fa ki wọn to fi ibẹ silẹ. Bi o tilẹ jẹ pe awọn agbofinro naa ko kede ẹni to paṣẹ pe ki maṣe gba awọn asoju ijọba laye lati wọle, ṣugbọn lẹnu igba ti Ajimobi ti papoda ni aawọ ti n waye laarin mọlẹbi rẹ ati ijọba ipinlẹ Oyo. Bi awọn mọlẹbi ṣe n naka abuku si ijọba Gomina Seyi Makinde, naa ni ijọba n tako wọn pe awọn ko jẹbi ẹsun ti iyawo oloogbe Florence Ajimobi fi n kan ijọba pe, wọn ko fi apọnle to yẹ fun ọkọ ohun lẹyin iku rẹ. Ọrọ ti n ba ọrọ bọ lori iku to mu ẹmi gomina ana nipinlẹ Oyo lọ ati ipa ti ijọba ipinlẹ Oyo ko lasiko ti oloogbe naa wa ni idubulẹ aisan. Idi ni pe Florence, aya oloogbe Abiola Ajimobi, ti n tahun si ijọba ipinlẹ Oyo lori ọna to gba huwa si ọkọ rẹ lasiko to n ṣe aisan. Florence tahun si igbakeji gomina ipinlẹ Oyo, Rauf Olaniyan to lewaju igbimọ alasẹ ìjọba ipinlẹ Oyo wa ba kẹdun iku ọkọ rẹ.


Ọrọ ti n ba ọrọ bọ lori iku to mu ẹmi gomina ana nipinlẹ Oyo lọ ati ipa ti ijọba ipinlẹ Oyo ko lasiko ti oloogbe naa wa ni idubulẹ aisan. Idi ni pe Florence, aya oloogbe Abiola Ajimobi, ti n tahun si ijọba ipinlẹ Oyo lori ọna to gba huwa si ọkọ rẹ lasiko to n ṣe aisan. Florence tahun si igbakeji gomina ipinlẹ Oyo, Rauf Olaniyan to lewaju igbimọ alasẹ ìjọba ipinlẹ Oyo wa ba kẹdun iku ọkọ rẹ. Koda, fọnran aworan kan to nii ṣe nipa iṣẹlẹ naa ti gba awọn oju opo ori ayelujara kan. Florence, ẹni to n sọrọ pẹlu ibinu salaye pe oun ko fi igba kankan kan si gomina Seyi Makinde tabi ẹnikẹni ninu awọn alasẹ ijọba l'Ọyọ lati beere iranwọ lasiko ti ọkọ oun wa lori aisan, eyi to ja si iku. Bakan naa lo tun ṣẹ pe, idile Ajimobi ko ran ẹnikẹni si ijọba gẹgẹ bi gomina Makinde ti sọ.Aya oloogbe Ajimobi, ẹni to gba pe lootọ ko tii yẹ ki oun maa sọrọ síta bayii lasiko ti oun n kẹdun iku ọkọ oun lọwọ, tun salaye pe, o di dandan ki oun sọrọ sita nitori aimọye iṣẹlẹ aidaa to n waye lati ọdọ ijọba ipinlẹ Oyo.Nigba to n rọ ijọba Oyo lati yago fun oselu buruku, aya Ajimobi ni ololufẹ alaafia ni ọkọ oun, to si sin ipinlẹ Oyo fun ọdun mẹjọ gbako. O ni "Gomina Ipinlẹ Oyo ko fi igba kankan pe oun lori aago tabi fi ọrọ itunu ransẹ fun osu kan ti ọkọ oun fi wa ni idubulẹ àìsàn, iru oselu wo wa nìyẹn?"


Koda, fọnran aworan kan to nii ṣe nipa iṣẹlẹ naa ti gba awọn oju opo ori ayelujara kan. Florence, ẹni to n sọrọ pẹlu ibinu salaye pe oun ko fi igba kankan kan si gomina Seyi Makinde tabi ẹnikẹni ninu awọn alasẹ ijọba l'Ọyọ lati beere iranwọ lasiko ti ọkọ oun wa lori aisan, eyi to ja si iku. Bakan naa lo tun ṣẹ pe, idile Ajimobi ko ran ẹnikẹni si ijọba gẹgẹ bi gomina Makinde ti sọ.Aya oloogbe Ajimobi, ẹni to gba pe lootọ ko tii yẹ ki oun maa sọrọ síta bayii lasiko ti oun n kẹdun iku ọkọ oun lọwọ, tun salaye pe, o di dandan ki oun sọrọ sita nitori aimọye iṣẹlẹ aidaa to n waye lati ọdọ ijọba ipinlẹ Oyo.Nigba to n rọ ijọba Oyo lati yago fun oselu buruku, aya Ajimobi ni ololufẹ alaafia ni ọkọ oun, to si sin ipinlẹ Oyo fun ọdun mẹjọ gbako. O ni "Gomina Ipinlẹ Oyo ko fi igba kankan pe oun lori aago tabi fi ọrọ itunu ransẹ fun osu kan ti ọkọ oun fi wa ni idubulẹ àìsàn, iru oselu wo wa nìyẹn?" Ile aye yii kere pupọ, o si yẹ ka maa ni ibẹru Ọlọrun ninu ohun gbogbo ta ba n ṣe, Ajimobi ti lọ lonii, iwa to ba si hu si ẹnikẹni ko ni ìtumọ mọ." Orin ó digberé gb'ọkàn àwọn èèyàn níbi ìsìnkú Abiola Ajimobi Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni wipe wọn ti gbe oku gomina ana ipinlẹ Oyo, Sẹnetọ Abiola Ajimobi bọ ilẹ ni inu ọgba ile rẹ ni Oluyole, Ibadan. Awọn iroyin ti a n gbọ latọdọ awọn oniroyin to wa labẹle lawọn to wa nibi eto isinku ni wi pe wọn ti sin oku rẹ ni bonkẹlẹ lai jẹ ki awọn oniroyin wọle.


Ile aye yii kere pupọ, o si yẹ ka maa ni ibẹru Ọlọrun ninu ohun gbogbo ta ba n ṣe, Ajimobi ti lọ lonii, iwa to ba si hu si ẹnikẹni ko ni ìtumọ mọ." Orin ó digberé gb'ọkàn àwọn èèyàn níbi ìsìnkú Abiola Ajimobi Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni wipe wọn ti gbe oku gomina ana ipinlẹ Oyo, Sẹnetọ Abiola Ajimobi bọ ilẹ ni inu ọgba ile rẹ ni Oluyole, Ibadan. Awọn iroyin ti a n gbọ latọdọ awọn oniroyin to wa labẹle lawọn to wa nibi eto isinku ni wi pe wọn ti sin oku rẹ ni bonkẹlẹ lai jẹ ki awọn oniroyin wọle. Ni nkan bii ago mẹwaa kọja iṣẹju marun owurọ yii ni wọn sin in. Ko ju eeyan ogun pere to wa ni bẹ gẹgẹ bi a ṣe gbọ. Gẹgẹ bi akọroyin BBC Yoruba to wa nibẹ ṣe sọ ọ, gba gba gba lawọn ọlọpaa duro sẹnu ọna ti awọn eeyan kan wa nita.


Ni nkan bii ago mẹwaa kọja iṣẹju marun owurọ yii ni wọn sin in. Ko ju eeyan ogun pere to wa ni bẹ gẹgẹ bi a ṣe gbọ. Gẹgẹ bi akọroyin BBC Yoruba to wa nibẹ ṣe sọ ọ, gba gba gba lawọn ọlọpaa duro sẹnu ọna ti awọn eeyan kan wa nita. Ṣaaju, ijọba ipinlẹ Oyo ati ẹbi oloogbe ti fi sita wi pe ilana Covid 19 gbaa ni awọn yoo tẹle fun eto isinku naa. Lara awọn agbaagba aafaa to wa nibi eto isinku Oloogbe ni Alaga gbogbo ẹgbẹ awọn musulumi nipinlẹ Oyo, Alhaji Kunle Saani, Sheikh Muiydeen Bello, Olori awọn Imamu ilu Ibadan, Sheikh Abubakar  AbdulGaniyu Agbotomokekere ati awọn mii. Ni deede ago mejila ọsan ni adura idagbere fun oloogbe bẹrẹ ni Mọṣalaṣi Sẹnetọ Ishaq Abiola Ajimobi to wa ni Oke Ado, Ibadan.


Ṣaaju, ijọba ipinlẹ Oyo ati ẹbi oloogbe ti fi sita wi pe ilana Covid 19 gbaa ni awọn yoo tẹle fun eto isinku naa. Lara awọn agbaagba aafaa to wa nibi eto isinku Oloogbe ni Alaga gbogbo ẹgbẹ awọn musulumi nipinlẹ Oyo, Alhaji Kunle Saani, Sheikh Muiydeen Bello, Olori awọn Imamu ilu Ibadan, Sheikh Abubakar  AbdulGaniyu Agbotomokekere ati awọn mii. Ni deede ago mejila ọsan ni adura idagbere fun oloogbe bẹrẹ ni Mọṣalaṣi Sẹnetọ Ishaq Abiola Ajimobi to wa ni Oke Ado, Ibadan. Lootọ gẹgẹ bi wọn ṣe sọ ọ, ilana Covid-19 ni wọn tẹle. Nibi itẹ gangan, eeyan perete pẹlu iyawo oloogbe, Oloye Florence Ajimobi atawọn ẹbi gangan lo wa nibẹ. Eyi mu ki ero pọ nita ile rẹ ti wọn si n wọ loju titi.


Lootọ gẹgẹ bi wọn ṣe sọ ọ, ilana Covid-19 ni wọn tẹle. Nibi itẹ gangan, eeyan perete pẹlu iyawo oloogbe, Oloye Florence Ajimobi atawọn ẹbi gangan lo wa nibẹ. Eyi mu ki ero pọ nita ile rẹ ti wọn si n wọ loju titi. Bakan naa nibi eti adura to waye ni Mọṣalaṣi Sẹnetọ Ishaq Abiola Ajimobi, ori ayelujara ni wọn ti ni ki gbogbo eeyan maa wo o. Awọn aafaa diẹ nikan lo peju sibẹ.


Bakan naa nibi eti adura to waye ni Mọṣalaṣi Sẹnetọ Ishaq Abiola Ajimobi, ori ayelujara ni wọn ti ni ki gbogbo eeyan maa wo o. Awọn aafaa diẹ nikan lo peju sibẹ.


Akinyele local government: Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Oyo ti mú àwọn afurasí lórí ìpànìyàn tó wáyé

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyo ti fi ṣikun ofin mu awọn afurasi kan ni Ibadan lori iṣekupani Akinyele. Awọn agbofinro fẹsun kan awọn afurasi yii pe wọn lọwọ ninu ipaniyan to waye lagbegbe Akinyele ni ilu Ibadan. Olubadamọran pataki fun gomina Seyi Makinde, Fatai Owoseni lo kede ọrọ naa nibi ipade ita gbangba to waye ni Akinyele, eyi ti ileeṣẹ agbohunsafẹfẹ kan gbe kalẹ. Owoseni sọ pe ileeṣe ọlọpaa yoo fi awọn afurasi naa lede laipẹ. Owoseni ni "Gẹgẹ bi a ṣe mọ pe ko si ilu ti ko si ofin tabi ẹṣẹ, mo fẹ fi da a yin loju pe ọwọ ti tẹ awọpn ọdaran to n gbẹmi eeyan ni Akinyele." O tẹsiwaju pe ẹni to wa nidii ọrọ naa ti mu awọn agbofinro lọ si ọdọ awọn to fi eeyan joogun ati pe wọn ti wa ni atimọle.


Owoseni sọ pe ileeṣe ọlọpaa yoo fi awọn afurasi naa lede laipẹ. Owoseni ni "Gẹgẹ bi a ṣe mọ pe ko si ilu ti ko si ofin tabi ẹṣẹ, mo fẹ fi da a yin loju pe ọwọ ti tẹ awọpn ọdaran to n gbẹmi eeyan ni Akinyele." O tẹsiwaju pe ẹni to wa nidii ọrọ naa ti mu awọn agbofinro lọ si ọdọ awọn to fi eeyan joogun ati pe wọn ti wa ni atimọle. Ni ti eto aabo ilu, Owoṣeni sọ pe iṣẹ gbogbo eeyan ni eto abo ilu jẹ, lẹyin naa lo sọ fun awọn eeyan naa pe ki wọn mu eto abo ara wọn lọkunkundun nitori oju ni alakan fi n ṣọri. Ko din ni eeyan marun un ti wọn ti da ẹmi wọn legbodo lagbegbe Akinyele laarin oṣu Karun un si oṣu Kẹje ọdun 2020. Ṣaaju ni ileeṣẹ BBC Yoruba ti jabọ pe wọn pa alaboyun kan ti wọn fi okuta fọ lori lagbegbe ọhun, yatọ si awọn eeyan miran ti wọn ti pa lagbegbe naa.


Ni ti eto aabo ilu, Owoṣeni sọ pe iṣẹ gbogbo eeyan ni eto abo ilu jẹ, lẹyin naa lo sọ fun awọn eeyan naa pe ki wọn mu eto abo ara wọn lọkunkundun nitori oju ni alakan fi n ṣọri. Ko din ni eeyan marun un ti wọn ti da ẹmi wọn legbodo lagbegbe Akinyele laarin oṣu Karun un si oṣu Kẹje ọdun 2020. Ṣaaju ni ileeṣẹ BBC Yoruba ti jabọ pe wọn pa alaboyun kan ti wọn fi okuta fọ lori lagbegbe ọhun, yatọ si awọn eeyan miran ti wọn ti pa lagbegbe naa. Ṣaaju ni Ajafẹtọ ọmọniyan kan ti fẹsun kan ọlọpaa ipinlẹ Oyo pe wọn ko ṣe to bo ti yẹ. Àwọn ọlọ́pàá kò kọbiara si ọ̀rọ̀ ìwà ipá lásìkò ìgbéle Covid -19 ni ìwà ipá ṣe pọ̀ - Ajàfẹ́tọ obìnrin Láti ọ̀sẹ̀ díẹ̀ sẹ́yìn ni ìròyìn aburu nípa ìwà ipá nínú ilé àti ifipábánilòpọ̀ ti n peléke síi lágbàyé tí kò sì yọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sílẹ̀ pẹ̀lú. Èyí tó burú jùlọ níbẹ̀ ni pé, ní ọ̀pọ̀ ìgbá tí àwọn oníṣẹ́ nla ibi yìí bá bá àwọn ènìyàn yìí lòpọ̀ tipatipa tán, wọ́n a tún dá ẹ̀mí wọ́n légbodò.


Ṣaaju ni Ajafẹtọ ọmọniyan kan ti fẹsun kan ọlọpaa ipinlẹ Oyo pe wọn ko ṣe to bo ti yẹ. Àwọn ọlọ́pàá kò kọbiara si ọ̀rọ̀ ìwà ipá lásìkò ìgbéle Covid -19 ni ìwà ipá ṣe pọ̀ - Ajàfẹ́tọ obìnrin Láti ọ̀sẹ̀ díẹ̀ sẹ́yìn ni ìròyìn aburu nípa ìwà ipá nínú ilé àti ifipábánilòpọ̀ ti n peléke síi lágbàyé tí kò sì yọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sílẹ̀ pẹ̀lú. Èyí tó burú jùlọ níbẹ̀ ni pé, ní ọ̀pọ̀ ìgbá tí àwọn oníṣẹ́ nla ibi yìí bá bá àwọn ènìyàn yìí lòpọ̀ tipatipa tán, wọ́n a tún dá ẹ̀mí wọ́n légbodò. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ló mú kí BBC News yoruba ṣe ìwádìí ǹkan ti ó fàá tí àwọn ǹkan wọ̀nyìí fi ń peléke síi lójoojúmọ́. Iṣẹlẹ to ṣaaju ariwo ifipabanilopọ: Ojúmọ́ ọjọ́ kan lọ́sẹ̀  bíi méjì sẹ́yìn ni òkìkí kàn pé ọ̀dọ́mọbìnrin ẹni ọdun méjìlélógun kan Vera Omozuwa to jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ni ilé iwé Uniben  l'àwọn kan fipá bá lòpọ̀. Ninú ilé ìjọsìn lásìkò tó lọ kàwé níbẹ̀ ni iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ ti wọ́n sì tún pa á sibẹ̀.


Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ló mú kí BBC News yoruba ṣe ìwádìí ǹkan ti ó fàá tí àwọn ǹkan wọ̀nyìí fi ń peléke síi lójoojúmọ́. Iṣẹlẹ to ṣaaju ariwo ifipabanilopọ: Ojúmọ́ ọjọ́ kan lọ́sẹ̀  bíi méjì sẹ́yìn ni òkìkí kàn pé ọ̀dọ́mọbìnrin ẹni ọdun méjìlélógun kan Vera Omozuwa to jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ni ilé iwé Uniben  l'àwọn kan fipá bá lòpọ̀. Ninú ilé ìjọsìn lásìkò tó lọ kàwé níbẹ̀ ni iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ ti wọ́n sì tún pa á sibẹ̀. Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ọ̀pọ̀ àwọn ọdọ́ àti àwọn ajàfẹ́tọ ọmọniyan ló tú sigboro láti fẹ̀hónú hàn lórí ọ̀rọ̀ náà. Bí eléyìí ṣe n lọ lọ́wọ́ ní òmíràn tún ṣẹlẹ̀ ni ìlú Ibadan to tun di ariwo ikunlẹ abiyamọ. Nígbà ti àwọn amòokùnṣìkà yìí tún bẹ́ sílé àwọn Barakat Bello tí wọ́n fípa ba ọmọ ọdún méjìdínlógún ọ̀hún lòpọ̀ nínú balùwẹ̀ ilẹ́ wọ́n tí wọ́n sì tún pa a síbẹ̀.


Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ọ̀pọ̀ àwọn ọdọ́ àti àwọn ajàfẹ́tọ ọmọniyan ló tú sigboro láti fẹ̀hónú hàn lórí ọ̀rọ̀ náà. Bí eléyìí ṣe n lọ lọ́wọ́ ní òmíràn tún ṣẹlẹ̀ ni ìlú Ibadan to tun di ariwo ikunlẹ abiyamọ. Nígbà ti àwọn amòokùnṣìkà yìí tún bẹ́ sílé àwọn Barakat Bello tí wọ́n fípa ba ọmọ ọdún méjìdínlógún ọ̀hún lòpọ̀ nínú balùwẹ̀ ilẹ́ wọ́n tí wọ́n sì tún pa a síbẹ̀. Èyí ni à n sọ lọ́wọ́ tí omíràn tún sẹ̀lẹ̀ nílùú Ibadan kan náà sí Azizat Somuyiwa eni ọdún makàndínlọ́gbọ̀n lágbàgbè Ijefun ni Moniya. Ìròyìn sọ pé àwọn oníṣẹ́ ibi náà fọ òkúta mọ ọmọbinrin náà lórí ní idáji ọjọ karùn-ún, oṣù kẹfà bó tilẹ̀ jẹ́ pé, ikú tirẹ jẹ mọ ìfinirúbọ̀ ní gẹ́gẹ bi àwọn ọlọ́pàá ṣe sọ. Kò tán síbẹ̀, Nípìnlẹ̀ Ondo, ọkùnrin kan ti wọ́n ń pè ni Oniya lo sá ìyàwó rẹ̀ yánayàna nítori pe ìyàwó rẹ̀ kọ ìbálòpọ̀.


Èyí ni à n sọ lọ́wọ́ tí omíràn tún sẹ̀lẹ̀ nílùú Ibadan kan náà sí Azizat Somuyiwa eni ọdún makàndínlọ́gbọ̀n lágbàgbè Ijefun ni Moniya. Ìròyìn sọ pé àwọn oníṣẹ́ ibi náà fọ òkúta mọ ọmọbinrin náà lórí ní idáji ọjọ karùn-ún, oṣù kẹfà bó tilẹ̀ jẹ́ pé, ikú tirẹ jẹ mọ ìfinirúbọ̀ ní gẹ́gẹ bi àwọn ọlọ́pàá ṣe sọ. Kò tán síbẹ̀, Nípìnlẹ̀ Ondo, ọkùnrin kan ti wọ́n ń pè ni Oniya lo sá ìyàwó rẹ̀ yánayàna nítori pe ìyàwó rẹ̀ kọ ìbálòpọ̀. Obìnrin ọ̀hún ti orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Monisola Adeola ní ọkọ òun kò ṣẹ̀ṣẹ̀ má a lu òun lóri àwọn ǹkan ti kò nílárí, sùgbọ́n orí kó Monisola yọ nítóri kò bá ìṣẹ̀lẹ̀ náà rìn kí wọn tó gbà á sílẹ̀ Ọ̀kan nínú àwọn ajàfẹ́tọ̀ọ́ obìnrin tó tún jẹ́ agbẹjọ́rọ̀ Toyin Taiwo Ojo tó bá BBC News Yoruba sọ̀rọ̀ jẹ́rìí sí pé ọ̀rọ̀ ìwà ipá ni àwujọ Nàìjíríà ń peléke síi lásìkò ìgbélé Coronavirus. Kini a le sọ pe o fa eyi lasiko yii? : Minista fun ọrọ obinrin fesi pe:... Arabinrin Pauline Tallen to je minista fun ọrọ obinrin ni Naijiria ti ni Isede konile-o-gbele lati dekun itankalẹ ajakalẹ arun Covid 19 lo faa.


Obìnrin ọ̀hún ti orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Monisola Adeola ní ọkọ òun kò ṣẹ̀ṣẹ̀ má a lu òun lóri àwọn ǹkan ti kò nílárí, sùgbọ́n orí kó Monisola yọ nítóri kò bá ìṣẹ̀lẹ̀ náà rìn kí wọn tó gbà á sílẹ̀ Ọ̀kan nínú àwọn ajàfẹ́tọ̀ọ́ obìnrin tó tún jẹ́ agbẹjọ́rọ̀ Toyin Taiwo Ojo tó bá BBC News Yoruba sọ̀rọ̀ jẹ́rìí sí pé ọ̀rọ̀ ìwà ipá ni àwujọ Nàìjíríà ń peléke síi lásìkò ìgbélé Coronavirus. Kini a le sọ pe o fa eyi lasiko yii? : Minista fun ọrọ obinrin fesi pe:... Arabinrin Pauline Tallen to je minista fun ọrọ obinrin ni Naijiria ti ni Isede konile-o-gbele lati dekun itankalẹ ajakalẹ arun Covid 19 lo faa. O sọ eyi nibi ipade nile ijọba ni Abuja lasiko to n jabọ lori iṣoro ifipabanilopọ to n fẹju kaakiri Naijiria bayii. O ni ọna abayọ ni ki gbogob ẹka eto idajọ ati agbofinro ati ara ilu dide papọ lati gbogun ti iwa buruku yii. Loju àwọn agbẹjọro n kọ?


O sọ eyi nibi ipade nile ijọba ni Abuja lasiko to n jabọ lori iṣoro ifipabanilopọ to n fẹju kaakiri Naijiria bayii. O ni ọna abayọ ni ki gbogob ẹka eto idajọ ati agbofinro ati ara ilu dide papọ lati gbogun ti iwa buruku yii. Loju àwọn agbẹjọro n kọ? Amòfin Ojo ní ọ̀pọ̀ ǹkan lo fá idí ti èyí bi pọ̀, sùgbọ́n èyí to ga jùlọ níbẹ̀ ni pé, àwọn ọlọ́pàá kò ṣiṣẹ́ lásìkò kónílé-ó-gbéle nínú oṣù kẹrin ki wọ́n tó dẹwọ́ rẹ̀ silẹ̀. Ajàfẹ́tọ́ obìnrin náà sọrọ lori iriri rẹ ni ọ̀pọ̀ ìgbà gẹ́gẹ́ bi amofin tí ẹjọ́ bá de àgọ́ ọlọ́pàá ti ọ̀rọ̀ náà sì jẹmọ́ ọ̀rọ̀ ipá nínú ilé ati iwa awọn agbofinro lori iru ọrọ bẹẹ. O ni àwọn ọlọ́pàá maa n sọ fún àwọn ènìyàn wọ́nyìí pé ki wọ́n padà wá lẹ́yìn ti aàrùn Coronavirus ba ti kásẹ̀ nilẹ̀, tábi kí wọ́n lọ yànjú rẹ̀ nílé.


Amòfin Ojo ní ọ̀pọ̀ ǹkan lo fá idí ti èyí bi pọ̀, sùgbọ́n èyí to ga jùlọ níbẹ̀ ni pé, àwọn ọlọ́pàá kò ṣiṣẹ́ lásìkò kónílé-ó-gbéle nínú oṣù kẹrin ki wọ́n tó dẹwọ́ rẹ̀ silẹ̀. Ajàfẹ́tọ́ obìnrin náà sọrọ lori iriri rẹ ni ọ̀pọ̀ ìgbà gẹ́gẹ́ bi amofin tí ẹjọ́ bá de àgọ́ ọlọ́pàá ti ọ̀rọ̀ náà sì jẹmọ́ ọ̀rọ̀ ipá nínú ilé ati iwa awọn agbofinro lori iru ọrọ bẹẹ. O ni àwọn ọlọ́pàá maa n sọ fún àwọn ènìyàn wọ́nyìí pé ki wọ́n padà wá lẹ́yìn ti aàrùn Coronavirus ba ti kásẹ̀ nilẹ̀, tábi kí wọ́n lọ yànjú rẹ̀ nílé. "Ẹ lọ yànjú rẹ̀ nílé, ọ̀rọ̀ obìnrin ní, Coronavirus wà níta, a kò le mú ẹnikẹni si agọ wá báyìí, ẹ padà wá ti Coronavirus ba pari." Amòfin Ojo ní ǹkan tí àwọn ọlọ́pàá ń ṣe yìí ló fún àwọn ènìyàn burúkú yìí lágbára láti maa ṣiṣẹ́ ibi lásìkò Coronavirus. O fi kún pé, àwọn ilé ẹjọ́ pẹ̀lú kò ṣíṣẹ nítori náà àwọn to yẹ kó kúrò lágọ̀ọ́ ọlọ́pàá lọ silé ẹjọ́ náà ko le kúrò níbẹ̀.


"Ẹ lọ yànjú rẹ̀ nílé, ọ̀rọ̀ obìnrin ní, Coronavirus wà níta, a kò le mú ẹnikẹni si agọ wá báyìí, ẹ padà wá ti Coronavirus ba pari." Amòfin Ojo ní ǹkan tí àwọn ọlọ́pàá ń ṣe yìí ló fún àwọn ènìyàn burúkú yìí lágbára láti maa ṣiṣẹ́ ibi lásìkò Coronavirus. O fi kún pé, àwọn ilé ẹjọ́ pẹ̀lú kò ṣíṣẹ nítori náà àwọn to yẹ kó kúrò lágọ̀ọ́ ọlọ́pàá lọ silé ẹjọ́ náà ko le kúrò níbẹ̀. Kíní ǹkan tó wọ́pọ̀ láàrín àwọn tó máa n lo ìwà ipá? Amòfin Ojo sàlàyé pé láti ọdún díẹ̀ sẹ́yìn ti òun ti ń bá àwọn tí wọ́n kojú ìwà ipá nínú ilé ṣiṣe òun ṣàkíyèsí pé ìtàn wọ́n máa n jọra. O ní ọ̀pọ̀ awọn tó n lo ìwà ipá sábà máa fi àwọn àmìn yìí hàn: O ní lẹ́yìn tí o bá ti ṣe àṣeyọri lórí àwọn ǹkan wọ́nyìí ni yóò ṣẹ̀ṣẹ̀ wá yọ́wọ́ ìwà.


Kíní ǹkan tó wọ́pọ̀ láàrín àwọn tó máa n lo ìwà ipá? Amòfin Ojo sàlàyé pé láti ọdún díẹ̀ sẹ́yìn ti òun ti ń bá àwọn tí wọ́n kojú ìwà ipá nínú ilé ṣiṣe òun ṣàkíyèsí pé ìtàn wọ́n máa n jọra. O ní ọ̀pọ̀ awọn tó n lo ìwà ipá sábà máa fi àwọn àmìn yìí hàn: O ní lẹ́yìn tí o bá ti ṣe àṣeyọri lórí àwọn ǹkan wọ́nyìí ni yóò ṣẹ̀ṣẹ̀ wá yọ́wọ́ ìwà. A ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí kíkún nípa àwọn tó lọ́wọ́ nínú ikú Barakat Bello -  Iléeṣẹ́ ọlapàá Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti sọ pe oun ti gbe iwadii ọrọ Barakat Bello ti wọn pa lẹyin ti wọn fi ipa ba a lopọ tan lọ si ẹka ọtẹlẹmuyẹ to n ri si iwa ọdaran, CID, ni ilu Ibadan. Alukoro ileeṣẹ naa, Olugbenga Fadeyi lo fidi ọrọ naa mulẹ fun BBC. O ni awọn agbofinro ti bẹrẹ iwadii ni kikun lori ohun to fa iṣẹlẹ naa ati idi ti wọn ṣe gba ẹmi ẹni ọdun mẹtadinlogun ọhun.


A ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí kíkún nípa àwọn tó lọ́wọ́ nínú ikú Barakat Bello -  Iléeṣẹ́ ọlapàá Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti sọ pe oun ti gbe iwadii ọrọ Barakat Bello ti wọn pa lẹyin ti wọn fi ipa ba a lopọ tan lọ si ẹka ọtẹlẹmuyẹ to n ri si iwa ọdaran, CID, ni ilu Ibadan. Alukoro ileeṣẹ naa, Olugbenga Fadeyi lo fidi ọrọ naa mulẹ fun BBC. O ni awọn agbofinro ti bẹrẹ iwadii ni kikun lori ohun to fa iṣẹlẹ naa ati idi ti wọn ṣe gba ẹmi ẹni ọdun mẹtadinlogun ọhun. Agbẹnusọ ọlọpaa naa ni bo tilẹ jẹ pe wọn tete sin oku ọmọbinrin naa ki iwadii to bẹrẹ lẹkunrẹrẹ, awọn agbofinro yoo tu iṣu de isalẹ ikoko bi ọrọ ọhun ṣe jẹ. Fadeyi tẹsiwaju pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ko ni sinmi titi di igba ti yoo fi oju awọn oniṣẹ ibi ọhun lede. Lẹyin lo rọ awọn eeyan to n gbe lagbegbe ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye lati fi to ileeṣẹ ọlọpaa leti nipa ohunkohun ti wọn ba mọ tabi ẹni ti wọn ba fura si lọna ati lee jẹ ki wọn pari iwadii naa lai fi akoko ṣofo.


Agbẹnusọ ọlọpaa naa ni bo tilẹ jẹ pe wọn tete sin oku ọmọbinrin naa ki iwadii to bẹrẹ lẹkunrẹrẹ, awọn agbofinro yoo tu iṣu de isalẹ ikoko bi ọrọ ọhun ṣe jẹ. Fadeyi tẹsiwaju pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ko ni sinmi titi di igba ti yoo fi oju awọn oniṣẹ ibi ọhun lede. Lẹyin lo rọ awọn eeyan to n gbe lagbegbe ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye lati fi to ileeṣẹ ọlọpaa leti nipa ohunkohun ti wọn ba mọ tabi ẹni ti wọn ba fura si lọna ati lee jẹ ki wọn pari iwadii naa lai fi akoko ṣofo. Ọjọ iṣẹgun, ọjọ keji oṣu kẹfa ni awọn amokun-ṣeka wọle tọ Barakat Bello lagbegbe Akinyele, ni ilu Ibadan, ti wọn si gbẹmi rẹ lẹyin ti wọn fi ipa baa lopọ tan. Ni ọjọ Iṣẹgun ni okiki iroyin kan kaakiri igun mẹrẹẹrin orilẹede Naijiria nipa iku omọdebinrin kan tawọn kan gba ẹmi ẹ lẹyin ti wsn fi ipa baa lo pọ. Oniruuru iroyin lo si ti waye lori rẹ ti ọpọ awọn eekan si ti n ke sawọn agbofinro lati tete fi oju awọn aṣebi to ṣiṣẹ naa sita.


Ọjọ iṣẹgun, ọjọ keji oṣu kẹfa ni awọn amokun-ṣeka wọle tọ Barakat Bello lagbegbe Akinyele, ni ilu Ibadan, ti wọn si gbẹmi rẹ lẹyin ti wọn fi ipa baa lopọ tan. Ni ọjọ Iṣẹgun ni okiki iroyin kan kaakiri igun mẹrẹẹrin orilẹede Naijiria nipa iku omọdebinrin kan tawọn kan gba ẹmi ẹ lẹyin ti wsn fi ipa baa lo pọ. Oniruuru iroyin lo si ti waye lori rẹ ti ọpọ awọn eekan si ti n ke sawọn agbofinro lati tete fi oju awọn aṣebi to ṣiṣẹ naa sita. Amọṣa titi di bi a ṣe n sọrọ yii, diẹ lara awọn ti a mọ nipa iṣẹlẹ iku rẹ niyi: Justice For Barakat: Nítòsí balùwẹ̀ ni wọ́n ti bá Barakat nínú àgbàrá ẹ̀jẹ̀, lẹ́yìn tí wọ́n fipá báa lòpọ̀- Ìyá Barakat Ati ẹbi ati awọn aladugbo lo pejupesẹ lati kẹdun arabirin Barakat Bello, ọmọ ọdun mejidinlogun ti awọn oniṣẹ ibi kan gba ẹmi rẹ lẹyin ti wọn fi ipa baa lopọ lọjọ Iṣẹgun. Lẹyin ti ijọba apapọ paṣẹ wi pe ki awọn ile ẹkọ di titi pa ni Barakat kuro ninu ọgba ile ẹkọ ti a ti n kọ nipa ilera ohun ọsin ati ohun ọgbin, "Federal College of Animal Health and Production", ni agbegbe Apata nilu Ibadan gẹgẹ bi akẹkọọ to n bẹ ni ipele akọkọ. Adugbo Oloro ni agbegbe Akinyẹle nilu Ibadan ni Baraka n gbe pẹlu awọn obi rẹ lati igba naa.


Amọṣa titi di bi a ṣe n sọrọ yii, diẹ lara awọn ti a mọ nipa iṣẹlẹ iku rẹ niyi: Justice For Barakat: Nítòsí balùwẹ̀ ni wọ́n ti bá Barakat nínú àgbàrá ẹ̀jẹ̀, lẹ́yìn tí wọ́n fipá báa lòpọ̀- Ìyá Barakat Ati ẹbi ati awọn aladugbo lo pejupesẹ lati kẹdun arabirin Barakat Bello, ọmọ ọdun mejidinlogun ti awọn oniṣẹ ibi kan gba ẹmi rẹ lẹyin ti wọn fi ipa baa lopọ lọjọ Iṣẹgun. Lẹyin ti ijọba apapọ paṣẹ wi pe ki awọn ile ẹkọ di titi pa ni Barakat kuro ninu ọgba ile ẹkọ ti a ti n kọ nipa ilera ohun ọsin ati ohun ọgbin, "Federal College of Animal Health and Production", ni agbegbe Apata nilu Ibadan gẹgẹ bi akẹkọọ to n bẹ ni ipele akọkọ. Adugbo Oloro ni agbegbe Akinyẹle nilu Ibadan ni Baraka n gbe pẹlu awọn obi rẹ lati igba naa. Iya oloogbe Barakat,  Arabinrin Kafayat Bello ba ikọ BBC Yoruba sọrọ lasiko ti a ṣe abẹwo si ile wọn lowurọ Ọjọru. Arabirin Kafayat ni Baraka ati aburo rẹ ọmọkunrin ẹni ọdun bii meje si mẹjọ ni wọn fi silẹ ni ọjọ ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ. Wọn ni lẹyin asiko diẹ ni aburo ti o jẹ ọkunrin jade lọ ra nnkan ti o si ku oloogbe nikan sile.


Iya oloogbe Barakat,  Arabinrin Kafayat Bello ba ikọ BBC Yoruba sọrọ lasiko ti a ṣe abẹwo si ile wọn lowurọ Ọjọru. Arabirin Kafayat ni Baraka ati aburo rẹ ọmọkunrin ẹni ọdun bii meje si mẹjọ ni wọn fi silẹ ni ọjọ ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ. Wọn ni lẹyin asiko diẹ ni aburo ti o jẹ ọkunrin jade lọ ra nnkan ti o si ku oloogbe nikan sile. Igba ti aburo to jade lọ yoo fi pada sile ni o dede kan ẹgbọn rẹ ninu agbara ẹjẹ ni itosi baluwẹ wọn to n bẹ ni ẹyinkunle. Ariwo ọmọkunrin naa lo jẹ ki o han si gbogbo aladugbo wi pe ọfọ ti ṣẹ. Ike omi meji ti oloogbe pọn lati fi wẹ ṣi wa lẹgbẹ baluwẹ naa titi di asiko yii pẹlu ami agbara ẹjẹ oloogbe.


Igba ti aburo to jade lọ yoo fi pada sile ni o dede kan ẹgbọn rẹ ninu agbara ẹjẹ ni itosi baluwẹ wọn to n bẹ ni ẹyinkunle. Ariwo ọmọkunrin naa lo jẹ ki o han si gbogbo aladugbo wi pe ọfọ ti ṣẹ. Ike omi meji ti oloogbe pọn lati fi wẹ ṣi wa lẹgbẹ baluwẹ naa titi di asiko yii pẹlu ami agbara ẹjẹ oloogbe. Lẹyin o rẹyin ni wọn kẹsi ọlọpaa ti ayẹwo iṣegun ṣi fihan nipa iku gbigbona ni oloogbe ku lẹyin ti wọn fi ipa baa lopọ tan. Iya baraka ṣe apejuwe ọmọ rẹ ti di oloogbe gẹgẹ bii eyin ọọkan ati ogo idile ti oun ati baba rẹ n reti wi pe yoo tọju awọn ati aburo rẹ titi dọjọ alẹ. O ni oun bẹ Ọlọrun lati fi oju aṣebi han ki o to di ọjọ meje.


Lẹyin o rẹyin ni wọn kẹsi ọlọpaa ti ayẹwo iṣegun ṣi fihan nipa iku gbigbona ni oloogbe ku lẹyin ti wọn fi ipa baa lopọ tan. Iya baraka ṣe apejuwe ọmọ rẹ ti di oloogbe gẹgẹ bii eyin ọọkan ati ogo idile ti oun ati baba rẹ n reti wi pe yoo tọju awọn ati aburo rẹ titi dọjọ alẹ. O ni oun bẹ Ọlọrun lati fi oju aṣebi han ki o to di ọjọ meje. Ẹgbọn iya oloogbe ti o ba wa sọrọ, Arakunrin Ọlalẹyẹ Dauda ni Baraka nikan lo le ṣe alaye bi ẹmi ṣe bọ lọrun oun. Dauda sọ wi pe ọgbẹ ọkan nla ni iku ọmọbinrin naa da silẹ nitori o jẹ daadaa ti gbogbo eeyan fẹran nigba aye rẹ. Lọjọ ti Baraka ku naa ni wọn sinku rẹ ni ilana ẹsin Islam.


Ẹgbọn iya oloogbe ti o ba wa sọrọ, Arakunrin Ọlalẹyẹ Dauda ni Baraka nikan lo le ṣe alaye bi ẹmi ṣe bọ lọrun oun. Dauda sọ wi pe ọgbẹ ọkan nla ni iku ọmọbinrin naa da silẹ nitori o jẹ daadaa ti gbogbo eeyan fẹran nigba aye rẹ. Lọjọ ti Baraka ku naa ni wọn sinku rẹ ni ilana ẹsin Islam. Lọwọlọwọ bayii, ajọ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori awọn olubi ẹda to da idile naa loro. Iroyin kan to n gbona loju opo ikansiraẹni Twitter ni aarọ Ọjọru lo n beere fun idajọ lori iku to pa omidan Barakat Bello. Barakat, to jẹ akẹkọọ ile ẹkọ imọ nipa itọju ẹranko (Federal College of Animal Health and Reproduction) la gbọ pe o n gbe lagbegbe Akinyele nilu Ibadan, níbi ti awọn gende kan ti fipa baa lopọ, ki wọn to gbẹmi rẹ.


Lọwọlọwọ bayii, ajọ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ ti bẹrẹ iṣẹ iwadii lori awọn olubi ẹda to da idile naa loro. Iroyin kan to n gbona loju opo ikansiraẹni Twitter ni aarọ Ọjọru lo n beere fun idajọ lori iku to pa omidan Barakat Bello. Barakat, to jẹ akẹkọọ ile ẹkọ imọ nipa itọju ẹranko (Federal College of Animal Health and Reproduction) la gbọ pe o n gbe lagbegbe Akinyele nilu Ibadan, níbi ti awọn gende kan ti fipa baa lopọ, ki wọn to gbẹmi rẹ. Barakat, ẹni taa gbọ pe wọn ti sin, ni ọpọ eeyan lori ayelujara wa n beere pe ki awọn agbofinro ṣe awari awọn to fi tipa ba lopọ, ti ẹmi rẹ fi bọ. Iroyin naa ni ọmọdebinrin naa, tii ṣe ẹni ọdun mejidinlogun, to maa n da aṣọ hijab bori bii musulumi ododo, ni baba rẹ ba oku rẹ ni ayika ile wọn, ti wọn si sawari rẹ pe awọn ọkunrin kan lo fi tipa baa lopọ. A gbọ pe ẹgbẹ awọn akẹkọọ nile ẹkọ giga nilẹ wa ti n figbe bọnu pe ki ìjọba tan ina wadii iku to pa omidan naa to jẹ ọkan lara wọn.


Barakat, ẹni taa gbọ pe wọn ti sin, ni ọpọ eeyan lori ayelujara wa n beere pe ki awọn agbofinro ṣe awari awọn to fi tipa ba lopọ, ti ẹmi rẹ fi bọ. Iroyin naa ni ọmọdebinrin naa, tii ṣe ẹni ọdun mejidinlogun, to maa n da aṣọ hijab bori bii musulumi ododo, ni baba rẹ ba oku rẹ ni ayika ile wọn, ti wọn si sawari rẹ pe awọn ọkunrin kan lo fi tipa baa lopọ. A gbọ pe ẹgbẹ awọn akẹkọọ nile ẹkọ giga nilẹ wa ti n figbe bọnu pe ki ìjọba tan ina wadii iku to pa omidan naa to jẹ ọkan lara wọn. Bẹẹ ba si gbagbe, irufẹ iṣẹlẹ ifipabanilopọ yii ti waye laarin ọsẹ kan sira wọn fun ọmọbìnrin meji miran eyi to n mu ki awọn araalu figbe bọnu. Ṣugbọn nigba ti BBC Yoruba kan si Ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo lati fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ, alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Olugbenga Fadeyi ni iṣẹlẹ naa ko tii de etigbọ awọn agbofinro rara.


Bẹẹ ba si gbagbe, irufẹ iṣẹlẹ ifipabanilopọ yii ti waye laarin ọsẹ kan sira wọn fun ọmọbìnrin meji miran eyi to n mu ki awọn araalu figbe bọnu. Ṣugbọn nigba ti BBC Yoruba kan si Ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo lati fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ, alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Olugbenga Fadeyi ni iṣẹlẹ naa ko tii de etigbọ awọn agbofinro rara.


UCH: Olùdarí ilé ìwòsàn náà ń bẹ̀bẹ̀ fún ìrànwọ́ àwọn ẹlẹ́yinjú àànú láti borí ìṣòro owónàá

Awọn alasẹ ile iwosan ẹkọsẹ isegun fasiti Ibadan, UCH ti figbe bọnu pe ara ko rọ okun, bẹẹ ni ko rọ adiẹ nile iwosan naa, nitori ẹrọ amunawa to to marundinlọgọrin ni wọn n lo lati sisẹ isegun. Oludari eto isegun nile iwosan naa, Ọjọgbọn Jesse Abiọdun Ọtẹgbayọ lo sisọ loju ọrọ yii nibi eto kan ti wọn fi n sami ayẹyẹ ọdun kan rẹ lọọfisi. Ọtẹgbayọ ni isoro nla kan gboogi to n ba ibudo ẹkọsẹ isegun Oritamẹfa naa finra ni aisi ina ọba to duro re, bẹẹ si ni ipenija nla ni eyi jẹ fun iwadi imọ isegun, idanilẹkọ ati ipese iwosan to ye kooro. "A maa n pa owo to to igba miliọnu naira wọle losoosu, ko si yẹ ka foju fo eyi pẹlu iye ta n na lori epo disu, atunse awọn ẹya ara jẹnẹratọ ta n lo ati owona lori awọn eroja miran ta nilo fun isẹ wa. Mo si lee ni owo yii ko to na rara, o si se ni laanu pe a ni awọn ẹlẹyinju aanu lawujọ to lee fun wa lẹbun owo lati fi kun owo ta n pa wọle." Bakan naa ni oludari eto isegun ni UCH salaye pe ipese ina ọba jẹ pataki si awọn nitori bo ti se pataki to fun ipese eto ilera ti wọn n se, paapa fun isẹ fawọn abẹ alaisan.


"A maa n pa owo to to igba miliọnu naira wọle losoosu, ko si yẹ ka foju fo eyi pẹlu iye ta n na lori epo disu, atunse awọn ẹya ara jẹnẹratọ ta n lo ati owona lori awọn eroja miran ta nilo fun isẹ wa. Mo si lee ni owo yii ko to na rara, o si se ni laanu pe a ni awọn ẹlẹyinju aanu lawujọ to lee fun wa lẹbun owo lati fi kun owo ta n pa wọle." Bakan naa ni oludari eto isegun ni UCH salaye pe ipese ina ọba jẹ pataki si awọn nitori bo ti se pataki to fun ipese eto ilera ti wọn n se, paapa fun isẹ fawọn abẹ alaisan. "Afojusun wa ni lati pese awọn imọ ẹrọ to lee se awari ọpọ arun to n tan kalẹ lorilẹede Naijiria, ka si se agbende iwosan aisan ọkan ta n se tẹlẹ, eyi ta ti pa ti tẹlẹ, pada. Bakan naa la fẹ ri daju pe iwosan aisan kidinrin taa yọ lati ara ẹnikan fun ẹlomiran, eyi taa se laipẹ yii, n tẹ siwaju." Amọ o wa fi ika hanu pe laisi ipese ina ọba to jiire, wahala lee de, tabi ki ohun gbogbo dẹnu kọlẹ ti awọn ẹrọ amunawa tawọn n lo ba bajẹ, nitori aisi ipese ina ọba to ye kooro.


"Afojusun wa ni lati pese awọn imọ ẹrọ to lee se awari ọpọ arun to n tan kalẹ lorilẹede Naijiria, ka si se agbende iwosan aisan ọkan ta n se tẹlẹ, eyi ta ti pa ti tẹlẹ, pada. Bakan naa la fẹ ri daju pe iwosan aisan kidinrin taa yọ lati ara ẹnikan fun ẹlomiran, eyi taa se laipẹ yii, n tẹ siwaju." Amọ o wa fi ika hanu pe laisi ipese ina ọba to jiire, wahala lee de, tabi ki ohun gbogbo dẹnu kọlẹ ti awọn ẹrọ amunawa tawọn n lo ba bajẹ, nitori aisi ipese ina ọba to ye kooro.


Coronavirus in Ibadan: Àbẹ̀wò BBC sí iléeṣẹ́ "ISON Xperiences" tí òṣìṣẹ́ 78 ti kó àrùn coronavirus nílùú Ìbàdàn

Aja ikeji ati ikẹta ile yii to n bẹ ni agbegbe OLD KINGSWAY BUILDING DUGBE, IBADAN ni ijọba ipinlẹ Ọyọ ti ṣe awari oṣiṣẹ bii mejidinlọgọrin to lugbadi aarun Corona. Ileeṣẹ ti awọn oṣiṣẹ naa n ṣiṣẹ fun ni wọn pe ni "ISON Xperiences" gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde ṣe kede rẹ lọsẹ yii, aṣoju sini ileeṣẹ naa je fun amojuto awon onibara ileeṣẹ ikansiraẹni bii Airtel ati MTN. Ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si ayika ileeṣẹ naa; a si ṣe akiyesi wi pe ẹnu ọna abawọ ileeṣẹ naa ti di titi pa gẹgẹ bi awọn agbofinro ṣe duro wamuwamu ni oriṣiriṣi ikorita. Ọpọlọpọ ilẹẹṣe ati ile itaja lo yii ileeṣẹ naa ka, pupọ wọn lo si n ba iṣẹ lọ gẹgẹ bi ẹni wi pe ohunkohun ko ṣẹlẹ ni agbegbe naa. Lara awọn ileeṣẹ ati ile itaja to sunmọ ileeṣẹ naa pẹkipẹki ni ileeṣẹ igbohunsafẹfẹ ijọba Radio Nigeria, Premier Fm 93.5 to dojukọ ileeṣẹ ti wọn ti ri awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun Corona. Awọn ileeṣẹ mii to n bẹ ni agbegbe naa ni ẹka banki agba ilẹ wa, CBN to n bẹ ni agbegbe Dugbe niluu Ibadan, ile itaja nla Shoprite naa ko gbẹyin ni agbegbe naa.


Ọpọlọpọ ilẹẹṣe ati ile itaja lo yii ileeṣẹ naa ka, pupọ wọn lo si n ba iṣẹ lọ gẹgẹ bi ẹni wi pe ohunkohun ko ṣẹlẹ ni agbegbe naa. Lara awọn ileeṣẹ ati ile itaja to sunmọ ileeṣẹ naa pẹkipẹki ni ileeṣẹ igbohunsafẹfẹ ijọba Radio Nigeria, Premier Fm 93.5 to dojukọ ileeṣẹ ti wọn ti ri awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun Corona. Awọn ileeṣẹ mii to n bẹ ni agbegbe naa ni ẹka banki agba ilẹ wa, CBN to n bẹ ni agbegbe Dugbe niluu Ibadan, ile itaja nla Shoprite naa ko gbẹyin ni agbegbe naa. Awa aladugbo ti wọn ni ki a fi orukọ bo awọn laṣiri kọminu lori ile itaja Shoprite pẹlu alaye wi pe oṣeeṣe ki awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun naa maa ra nnkan nile itaja naa. Ẹlomii to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe awọn aṣoju ajọ to n mojuto itankalẹ aarun, NCDC ṣe abẹwo si ileeṣẹ ti aarun naa ti foju han lati fin oogun apakokoro yika ile naa. Saaju ni awọn olugbe agbegbe na kọ iwe ranṣẹ si ijọba ipinlẹ Ọyọ lati wa ṣe afọmọ gbogbo agbegbe naa nitori ibẹrubojo to rọ mọ awari awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun Corona.


Awa aladugbo ti wọn ni ki a fi orukọ bo awọn laṣiri kọminu lori ile itaja Shoprite pẹlu alaye wi pe oṣeeṣe ki awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun naa maa ra nnkan nile itaja naa. Ẹlomii to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe awọn aṣoju ajọ to n mojuto itankalẹ aarun, NCDC ṣe abẹwo si ileeṣẹ ti aarun naa ti foju han lati fin oogun apakokoro yika ile naa. Saaju ni awọn olugbe agbegbe na kọ iwe ranṣẹ si ijọba ipinlẹ Ọyọ lati wa ṣe afọmọ gbogbo agbegbe naa nitori ibẹrubojo to rọ mọ awari awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun Corona. Awọn oṣiṣẹ to ṣiṣẹ ni ileeṣẹ naa ko din ni ẹẹdẹgbẹta, ninu awọn perete ti ijọba ṣe ayẹwo fun sini ni wọn ti ri onka awọn eeyan bii ọgọrin to ti fi ara ko aarun naa. Alaye ijọba ipinlẹ Ọyọ ni wi pe ayẹwo ṣi n tẹsiwaju.


Awọn oṣiṣẹ to ṣiṣẹ ni ileeṣẹ naa ko din ni ẹẹdẹgbẹta, ninu awọn perete ti ijọba ṣe ayẹwo fun sini ni wọn ti ri onka awọn eeyan bii ọgọrin to ti fi ara ko aarun naa. Alaye ijọba ipinlẹ Ọyọ ni wi pe ayẹwo ṣi n tẹsiwaju.


Ẹ yé fipá bá obìnrin lòpọ̀ mọ́, ìbálòpọ̀ kìí ṣe dandan - Afẹ̀hónúhàn

Ẹgbẹ to n ja fun idagbasoke ati igbeaye awọn ọdọ, YISED ẹka ipinlẹ Oyo ti ṣe iwọde lati fi aidunu wọn han lori ifipa bani lopọ ati iṣekupani to n peleke si ni Naijiria. Ọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ naa ati awọn ọmọ naa atawọn ara ilu lo peju sibi ọhun iwọde ọhun. Adari ẹgbẹ naa, Olarotimi Smith sọ pe o yẹ ki ijọba ṣe ofin ti yoo fi iya jẹ gbogbo awọn afipa bani lopọ. Wọn ni iwa ẹranko ni iwa ifipa bani lopọ, ati pe o yẹ ki awọn ọkunrin le jọwọ obinrin to ba ni oun ko fẹ ni ibalopọ lai fi ṣe boya ololufẹ ẹni ni tabi aya ẹni, tabi ẹlomiran. Lẹyin naa ni wọn rawọ ẹbẹ si awọn lati dẹkun iwa ifipa bani lopọ nitori obinrin naa waye tiwọn ni. Ẹkunrẹrẹ bi iwọde naa ṣe lọ wa ninu fidio yii.


Ìtàn Mánigbàgbé: Adebisi Idikan ni olówó tó kọ́kọ́ ra ọkọ̀ nílẹ̀ Ibadan

Ilu Ibadan jẹ ilu to gbajumọ nilẹ Afirika ati lawujọ agbaye, to si ni awọn akọni ẹda ti ko lonka. Ọkan lara awọn ọmọ bibi ilẹ Ibadan to jẹ akọni ti ko see gbagbe ni Asiwaju Sanusi Adebisi Giwa Idikan. Gẹgẹ bi itan ti sọ fun wa, olowo, ọlọrọ ati ẹlẹyinju aanu ni Adebisi nigba aye rẹ eyi to to ọgọrun un ọdun sẹyin. Gẹgẹ bi a se rii ka loju opo itakun agbaye, olokiki ati gbajumọ nla ni ọkunrin yii, ti okiki rẹ si tan kale, ka oko ati nilẹ okeere. Koda, Adebisi kọ ile agbayanu ati awodamiẹnu kan si agbegbe Idikan nilu Ibadan, eyi to ni ojule to lee ni ọgọrun un, eyi si lo mu kawọn ọmọ Yoruba fi maa powe pe 'N o kọle mi bii ti Adebisi, esu aini kọ ọkankan ni' Awọn ohun arikọgbọn nipa Sanusi Adebisi Idikan: Coronavirus ti di ara wa, kò le è kúrò mọ láéláé - WHO Ẹfunroye Tinubu - Ògbóǹtagí oníṣòwò, olówò ẹrú àti afọbajẹ Samuel Ajayi Crowther, òjíṣẹ́ Ọlọ́run tó gbé èdè Yoruba lárugẹ Mọrèmi Àjàṣorò, akọni obìnrin tó gba Ilé Ifẹ̀ sílẹ̀ lóko ẹrú Ọ̀rọ̀ǹpọ̀tọ̀niyùn, Aláàfin obìnrin àkọ́kọ́ rèé, tó ní nǹkan ọkùnrin Fidio ti BBC Yoruba se nipa ile Adebisi to wa ni Idikan ree nisalẹ yii: A wa n gbadura pe Ọba oke yoo dẹ ilẹ fun Asiwaju Sanusi Adebisi Giwa Idikan, gẹgẹ bi a se n ranti iwa rere to gbe ile aye se lasiko yii, nitori bi onirese rẹ ko tilẹ fin igba mọ, awọn eyi to ti fin silẹ, ko parun rara.


Taye Currency ní ọmọ ibàdàn tí Saheed Oṣupa jẹ́ kò lè já òun gbà lẹ́yìn Pasuma

Ṣe ẹ mọ wi pe ọmọ ilu kan naa ni Saheed Osupa ati Taiwo Akande Adebisi ti ọpọ mọ si Taye Currency? Ilu Ibadan ni awọn mejeeji, eyi ti o fi han pe a lee pe wọn ni tẹgbọn taburo. Amọṣa Taye kọrẹnsi ti sọ pe lootọ ọmọ ilu kan naa ni awọn mejeeji, sibẹ Pasuma Ọganla loun yoo ba lọ lọjọkọjọ. Ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu BBC News Yoruba, Taye Kọrẹnsi ni lasiko ti aawọ wa laarin Alaaji Alabi Pasumọ Ọganla ati King Saheed Oṣupa, oun o da si aawọ aarin wọn nitori bi Saheed Oṣupa ṣe jẹ ọmọ ilu oun ti o si dara si oun naa ni Pasuma jẹ awokọṣe fun oun to si jẹ pe ati maa ṣe bọ wọn ti le ni ni ogun ọdun. O ni bi o tilẹ jẹ wi pe awọn eeyan kan n reti ki oun gbe lẹyin Oṣupa nitori awọn jọ jẹ ọmọ ilu kan naa, sibẹ, wọn tun gbọdọ roo pe oun ati Paso ni awọn jumọ jọ wa lati aye alalumọlẹ. O ni idi niyi ti oun ko fi da si ija aarin awọn mejeeji.


Ninu ifọrọwerọ rẹ pẹlu BBC News Yoruba, Taye Kọrẹnsi ni lasiko ti aawọ wa laarin Alaaji Alabi Pasumọ Ọganla ati King Saheed Oṣupa, oun o da si aawọ aarin wọn nitori bi Saheed Oṣupa ṣe jẹ ọmọ ilu oun ti o si dara si oun naa ni Pasuma jẹ awokọṣe fun oun to si jẹ pe ati maa ṣe bọ wọn ti le ni ni ogun ọdun. O ni bi o tilẹ jẹ wi pe awọn eeyan kan n reti ki oun gbe lẹyin Oṣupa nitori awọn jọ jẹ ọmọ ilu kan naa, sibẹ, wọn tun gbọdọ roo pe oun ati Paso ni awọn jumọ jọ wa lati aye alalumọlẹ. O ni idi niyi ti oun ko fi da si ija aarin awọn mejeeji. Amọṣa o fi kun un o pe lootọ oninufufu ni Oṣupa Saheed sibẹ o dara si oun ko si si idi kan fun aawọ lati wa laarin oun ati Oṣupa. Bakan naa ni Alaaji Taiwo Akande Adebisi Taye Kọrẹnsi naa tun sọrọ lori bi o ṣe wakọ wọ agbami oṣelu, ọmọ rẹ, Yusuf Adebisi to jẹ ọkan lara awọn aṣofin ipinlẹ Ọyọ ati oniruuru iṣẹlẹ nipa igbesi aye rẹ. Gbogbo eyi ni ẹ lee wo ni oju opo facebook BBCNewsYoruba tabi ki ẹ tẹ adirẹsi ayelujara to wa ni isalẹ yii:


Amọṣa o fi kun un o pe lootọ oninufufu ni Oṣupa Saheed sibẹ o dara si oun ko si si idi kan fun aawọ lati wa laarin oun ati Oṣupa. Bakan naa ni Alaaji Taiwo Akande Adebisi Taye Kọrẹnsi naa tun sọrọ lori bi o ṣe wakọ wọ agbami oṣelu, ọmọ rẹ, Yusuf Adebisi to jẹ ọkan lara awọn aṣofin ipinlẹ Ọyọ ati oniruuru iṣẹlẹ nipa igbesi aye rẹ. Gbogbo eyi ni ẹ lee wo ni oju opo facebook BBCNewsYoruba tabi ki ẹ tẹ adirẹsi ayelujara to wa ni isalẹ yii:


Ogun Majek: Ọmọ, ẹbí àti àwọn òṣèré tíátà ló péjú sìnkú olóògbé

Gbajumọ osere tiata to doloogbe ni idaji ọjọru, Gbolagade Majekodunmi ti wọ kaa ilẹ sun ni ọsan oni. Abule oloogbe naa, ti ọpọ eeyan mọ si Ogun Majek, to wa ni agbegbe Elesude, lọna Ọmi ni ilu Ibadan ni wọn yoo sin wọn si. Ẹbi, ara awọn ọmọ ati ojulumọ to fi mọ awọn osere tiata lo peju sibi isinku Ogun Majek. Ilana ẹsin musulumi ni wọn fi sin oku agba osere ọhun, ti awọn ọmọ rẹ si n sọkun pe o digbo se. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni yajoyajo ti salaye pe, ilumọọka osere tiata Gbolagade Akinpelu, ti ọpọ eeyan mọ si Ogun Majek ti jade laye. Ọrẹ timọtimọ Ogun Majek ti wọn tun jọ jẹ oṣere tiata, Musiliu Dasofunjo, ti ọpọ eeyan mọ si Esu laalu, lo fi idi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC Yoruba.


Ilana ẹsin musulumi ni wọn fi sin oku agba osere ọhun, ti awọn ọmọ rẹ si n sọkun pe o digbo se. Iroyin to n tẹ wa lọwọ ni yajoyajo ti salaye pe, ilumọọka osere tiata Gbolagade Akinpelu, ti ọpọ eeyan mọ si Ogun Majek ti jade laye. Ọrẹ timọtimọ Ogun Majek ti wọn tun jọ jẹ oṣere tiata, Musiliu Dasofunjo, ti ọpọ eeyan mọ si Esu laalu, lo fi idi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC Yoruba. Dasofunjo ni ibanujẹ ọkan lo jẹ fun oun nigba ti oun gbọ nipa iku ọrẹ oun yii, nitori ko dagba debi to yẹ ko ku lasiko yii. Dasofunjo ni wọn gbe Majek digbadigba lọ si ileewosan UCH ni Ibadan, nigba ti aisan rẹ fẹ bọwọ sori amọ ẹpa ko boro mọ. O fikun wi pe, kii se pe agba lo de si ọrẹ oun nitori ọjọ ori rẹ ko tii to nnkan, amọ asiko ti to, ni Majek fi di ero ọrun.


Dasofunjo ni ibanujẹ ọkan lo jẹ fun oun nigba ti oun gbọ nipa iku ọrẹ oun yii, nitori ko dagba debi to yẹ ko ku lasiko yii. Dasofunjo ni wọn gbe Majek digbadigba lọ si ileewosan UCH ni Ibadan, nigba ti aisan rẹ fẹ bọwọ sori amọ ẹpa ko boro mọ. O fikun wi pe, kii se pe agba lo de si ọrẹ oun nitori ọjọ ori rẹ ko tii to nnkan, amọ asiko ti to, ni Majek fi di ero ọrun. Aisan kidinrin ati aisan itọ suga ni Majek ti n ba finra fun ọpọlọpọ ọdun ko to jade laye. Dasọfunjo fikun pe, aago meji ọsan oni ni wọn yoo sin Majek gẹgẹ bi ilana ẹsin musulumi. Ọrẹ timọtimọ Ogun Majek, Musiliu Dasofunjo ni ilu wọn ni agbegbe Elesude, lọna Ọmi ni ilu Ibadan ni wọn yoo sin wọn si.


Aisan kidinrin ati aisan itọ suga ni Majek ti n ba finra fun ọpọlọpọ ọdun ko to jade laye. Dasọfunjo fikun pe, aago meji ọsan oni ni wọn yoo sin Majek gẹgẹ bi ilana ẹsin musulumi. Ọrẹ timọtimọ Ogun Majek, Musiliu Dasofunjo ni ilu wọn ni agbegbe Elesude, lọna Ọmi ni ilu Ibadan ni wọn yoo sin wọn si. Musiliu Dasofunjo ni awọn ẹgbẹ oṣere Yoruba ni yoo ṣeto isinku rẹ. Musiliu Dasofunjo wa sapejuwe Ogun Majek gẹgẹ bi ẹni to ni suuru, ti kii si fa wahala. "Majek jẹ ẹni ti ko si nkan ti ko ba lara mu, to si tutu ni iwa."


Musiliu Dasofunjo ni awọn ẹgbẹ oṣere Yoruba ni yoo ṣeto isinku rẹ. Musiliu Dasofunjo wa sapejuwe Ogun Majek gẹgẹ bi ẹni to ni suuru, ti kii si fa wahala. "Majek jẹ ẹni ti ko si nkan ti ko ba lara mu, to si tutu ni iwa." Dasofunjo tun ni "laarin ọpọ eniyan, Majek jẹ ẹni to lawọ, ti ko ba ni, o maa n jẹ ibanujẹ ọkan fun un." Dasofunjo ni ohun to dun oun ju ni pe, oun ko ni ri mọ, ti wọn ko si ni lee sọrọ lori ẹrọ ilewọ mọ.


Dasofunjo tun ni "laarin ọpọ eniyan, Majek jẹ ẹni to lawọ, ti ko ba ni, o maa n jẹ ibanujẹ ọkan fun un." Dasofunjo ni ohun to dun oun ju ni pe, oun ko ni ri mọ, ti wọn ko si ni lee sọrọ lori ẹrọ ilewọ mọ.


Omo Ibadan coaching center bá iléeṣẹ BBC lálejò, ẹrín ń pé èrín rán níṣẹ

Itumọ BBC ti a mọ ko ba ti ọmọ Ibadan mu. E gbo bi o se salaye BBC tirẹ. Lizzy Jay to jẹ adẹrinposọnu to n ṣakoso ọmọ Ibadan coaching center sọ bo to lọrọ, ẹ fun oju lounjẹ ayọ ninu fọnran fidio yii...


Akeugbagold sọ pé pásítọ̀ wà lára àwọn tó n san owó wáàsí òun

Ilumọọka onimọ nipa ẹṣin Islam ati oniwaasi agbaye, Sheikh Taofeeq Akeugbagold ti salaye pe musulumi ati Kristẹni lo nifẹ si waasi ti oun maa n ṣe lori redio.Akeugbagold, ẹni to sisọ loju ọrọ yii lasiko to n kopa lori eto BBC Yoruba kan, tun fikun pe, ọrọ ifẹ, iwa rere ati ibagbepọ alaafia ni oun maa n ṣe waasi le lori. Akeugbagold to ni awọn Kristẹni wa lara awọn eeyan to n ṣe onigbowọ waasi oun lori redio, tun tọkasi pe pasitọ kan wa lara awọn onigbowọ waasi naa. "Pasitọ to wa lara awọn eeyan to n ṣanwo waasi mi yii nifẹ awọn ọrọ ti mo maa n sọ eyi ti ko da lori ẹṣin. Koda, o sọ fun mi pe awọn waasi ọhun dara to bẹẹ, ti oun maa n fi ṣe waasi ni sọọsi lọjọ ìsinmi." Oniwaasi agbaye naa, to ni oun maa n ṣe alarena laarin ọkùnrin to n wa aya, tabi obinrin to n wa ọkọ tun ni, o ti to ẹgbẹrun marun-un lọkọ laya ti oun ti so pọ lati ọdun 2017 ti oun ti bẹrẹ eto naa. Nigba to n sọ nipa ihuwasi awọn ibeji rẹ to bọ lọwọ awọn ajọmọgbe laipẹ yii, Akeugbagold ni ṣe ni awọn ibeji naa n sa si abẹ aga ati tabili ni kete ti wọn ba gburo pe ọkọ wọnu agbala oun, ti wọn si ro pe awọn ajọmọgbe lo tun de.


Koda, o sọ fun mi pe awọn waasi ọhun dara to bẹẹ, ti oun maa n fi ṣe waasi ni sọọsi lọjọ ìsinmi." Oniwaasi agbaye naa, to ni oun maa n ṣe alarena laarin ọkùnrin to n wa aya, tabi obinrin to n wa ọkọ tun ni, o ti to ẹgbẹrun marun-un lọkọ laya ti oun ti so pọ lati ọdun 2017 ti oun ti bẹrẹ eto naa. Nigba to n sọ nipa ihuwasi awọn ibeji rẹ to bọ lọwọ awọn ajọmọgbe laipẹ yii, Akeugbagold ni ṣe ni awọn ibeji naa n sa si abẹ aga ati tabili ni kete ti wọn ba gburo pe ọkọ wọnu agbala oun, ti wọn si ro pe awọn ajọmọgbe lo tun de. "Ẹru awọn ajọmọgbe naa ko tii kuro lara awọn ibeji yii, yatọ si pe wọn n sa fun mọto to ba wọle, igbe ma na ẹ, ma pa ẹ, ni wọn tun n kígbe, ti apa lorisirisi si kun ẹyin wọn, koda o le ni ọjọ mẹrin ki wọn to le rin daadaa lẹyin ta ri wọn, to si daju pe awọn ajọmọgbe naa n fi tipa fun wọn ni oogun oorun." Baba awọn ibeji naa wa kan saara sawọn ọlọpaa fun iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe lati kapa iwa ọdaran lawujọ wa, to si rọ ijọba lati ṣanwo gidi fawọn ọlọpaa pẹlu irinsẹ igbalode lati ṣíṣẹ wọn. Lori bi awọn musulumi ṣe maa n fẹ iyawo pupọ, onimọ nipa ẹṣin Islam naa ni ko si ohun to buru ti wọn ko ba fẹ ju iyawo mẹrin lọ, ti wọn si n ṣe deede laarin wọn.


"Ẹru awọn ajọmọgbe naa ko tii kuro lara awọn ibeji yii, yatọ si pe wọn n sa fun mọto to ba wọle, igbe ma na ẹ, ma pa ẹ, ni wọn tun n kígbe, ti apa lorisirisi si kun ẹyin wọn, koda o le ni ọjọ mẹrin ki wọn to le rin daadaa lẹyin ta ri wọn, to si daju pe awọn ajọmọgbe naa n fi tipa fun wọn ni oogun oorun." Baba awọn ibeji naa wa kan saara sawọn ọlọpaa fun iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe lati kapa iwa ọdaran lawujọ wa, to si rọ ijọba lati ṣanwo gidi fawọn ọlọpaa pẹlu irinsẹ igbalode lati ṣíṣẹ wọn. Lori bi awọn musulumi ṣe maa n fẹ iyawo pupọ, onimọ nipa ẹṣin Islam naa ni ko si ohun to buru ti wọn ko ba fẹ ju iyawo mẹrin lọ, ti wọn si n ṣe deede laarin wọn. "Iyawo kan ṣoṣo ni Islam ni ka fẹ amọ kọndisan lo gbe iyoku wa sugbọn ọkùnrin ti ko ba fẹ ki awọn obinrin fi igbọnsẹ ati itọ ṣe òògùn ifẹ fun oun, o dara ko ṣe deede laarin awọn iyawo to ba fẹ sile." Nigba to n gba awọn adari wa nimọran lori bi ọjọ ọla Naijiria yoo ṣe dara, Akeugbagold rọ wọn lati pese iṣẹ fun awọn ọdọ, ki wọn si fun wọn ni owo lati da iṣẹ tara wọn silẹ, ki wọn ma baa huwa ọdaran. " Ọpọ biliọnu naira ni ijọba n na lati ṣẹgun Boko Haram, airisẹse awọn ọdọ si lo faa, amọ o yẹ ki wọn ro awọn ọdọ lagbara, iru owo Abacha yẹn, wọn le pin N2m fun ọdọ kọọkan lati ro lagbara, ki ipese ina ọba to duro re si wa pẹlu."


"Iyawo kan ṣoṣo ni Islam ni ka fẹ amọ kọndisan lo gbe iyoku wa sugbọn ọkùnrin ti ko ba fẹ ki awọn obinrin fi igbọnsẹ ati itọ ṣe òògùn ifẹ fun oun, o dara ko ṣe deede laarin awọn iyawo to ba fẹ sile." Nigba to n gba awọn adari wa nimọran lori bi ọjọ ọla Naijiria yoo ṣe dara, Akeugbagold rọ wọn lati pese iṣẹ fun awọn ọdọ, ki wọn si fun wọn ni owo lati da iṣẹ tara wọn silẹ, ki wọn ma baa huwa ọdaran. " Ọpọ biliọnu naira ni ijọba n na lati ṣẹgun Boko Haram, airisẹse awọn ọdọ si lo faa, amọ o yẹ ki wọn ro awọn ọdọ lagbara, iru owo Abacha yẹn, wọn le pin N2m fun ọdọ kọọkan lati ro lagbara, ki ipese ina ọba to duro re si wa pẹlu." Akeugbagold wa gba musulumi, ẹlẹsin ibilẹ ati Kristẹni niyanju lati maa lo ifẹ, ki wọn si tun yago fun iwa ẹlẹyamẹya nitori ijẹọmọniyan ju ọrọ ẹṣin lọ, aisi ifẹ si lo n ṣe okunfa ba ṣe n pa ara wa. Onimọ nipa ẹṣin Islam ti wọn ji ibeji rẹ lọ laipẹ yii, Sheikh Taofeeq Akeugbagold tun ti salaye nipa ohun ti oju awọn ibeji rẹ ri ni ọdọ awọn afurasi to ji ibeji rẹ gbe. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Aje ni ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ṣe afihan awọn afurasi to ji awọn ibeji ọhun gbe, ki wọn to ri wọn pada, ti obìnrin kan si wa ni aarin wọn.


Akeugbagold wa gba musulumi, ẹlẹsin ibilẹ ati Kristẹni niyanju lati maa lo ifẹ, ki wọn si tun yago fun iwa ẹlẹyamẹya nitori ijẹọmọniyan ju ọrọ ẹṣin lọ, aisi ifẹ si lo n ṣe okunfa ba ṣe n pa ara wa. Onimọ nipa ẹṣin Islam ti wọn ji ibeji rẹ lọ laipẹ yii, Sheikh Taofeeq Akeugbagold tun ti salaye nipa ohun ti oju awọn ibeji rẹ ri ni ọdọ awọn afurasi to ji ibeji rẹ gbe. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Aje ni ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ṣe afihan awọn afurasi to ji awọn ibeji ọhun gbe, ki wọn to ri wọn pada, ti obìnrin kan si wa ni aarin wọn. Nigba to n kopa lori eto ori redio kan nilu Ibadan ni aarọ Ọjọru, Akeugbagold sọ pe irọ nla ni bi obinrin to wa laarin awọn afurasi naa ṣe sẹ pe, oun ko mọ ohunkohun nipa bi ọkọ rẹ ati awọn afurasi yoku ṣe ji awọn ibeji oun gbe. A o ranti pe afurasi obinrin naa, Rafiu Modinat, tii ṣe iyawo ọkan lara awọn afurasi yoku, Rafiu Mutiu, lo faake kọri lọdọ awọn ọlọpaa pe oun ko ba awọn afurasi yoku lọwọ ninu iwa ajọmọgbe naa. Gẹgẹ bi Modinat ti wi, ọkọ oun ko awọn ọmọ mejeeji naa wa sile pẹlu alaye pe, ọrẹ oun kan ati iyawo rẹ lo ja, ti wọn ko si fẹnuko lori ẹni ti yoo ko awọn ọmọ wọn sọdọ, idi si ree ti ọkọ oun ṣe gba lati ko awọn ọmọ naa wale.


Nigba to n kopa lori eto ori redio kan nilu Ibadan ni aarọ Ọjọru, Akeugbagold sọ pe irọ nla ni bi obinrin to wa laarin awọn afurasi naa ṣe sẹ pe, oun ko mọ ohunkohun nipa bi ọkọ rẹ ati awọn afurasi yoku ṣe ji awọn ibeji oun gbe. A o ranti pe afurasi obinrin naa, Rafiu Modinat, tii ṣe iyawo ọkan lara awọn afurasi yoku, Rafiu Mutiu, lo faake kọri lọdọ awọn ọlọpaa pe oun ko ba awọn afurasi yoku lọwọ ninu iwa ajọmọgbe naa. Gẹgẹ bi Modinat ti wi, ọkọ oun ko awọn ọmọ mejeeji naa wa sile pẹlu alaye pe, ọrẹ oun kan ati iyawo rẹ lo ja, ti wọn ko si fẹnuko lori ẹni ti yoo ko awọn ọmọ wọn sọdọ, idi si ree ti ọkọ oun ṣe gba lati ko awọn ọmọ naa wale. Amọ Akeugbagold ni "obinrin naa lo n na awọn ọmọ mi ni anajati lasiko ti wọn wa ni akata rẹ, irọ si lo n pa pe ko mọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ naa." "Ni kete ta ri awọn ọmọ naa, la gbe wọn lọ sile iwosan, nibẹ si ni asiri ti tu pe awọn ọmọ mejeeji yii ko le rin daadaa nitori ọgbẹ ti obinrin naa da si wọn lara lasiko to n na wọn ni anadojubolẹ." Bakan naa tun ni onimọ nipa ẹṣin Islam ọhun tun sisọ loju rẹ pe, Modinat yii lo maa n fun awọn ọmọ oun ni oogun mu lasiko ti wọn wa ni igbekun wọn, ti oun si fura pe, o maa n fi ibinu na awọn ibeji naa lasiko ti wọn ko ba fẹ gba oogun lọwọ rẹ ni ẹrọ.


Amọ Akeugbagold ni "obinrin naa lo n na awọn ọmọ mi ni anajati lasiko ti wọn wa ni akata rẹ, irọ si lo n pa pe ko mọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ naa." "Ni kete ta ri awọn ọmọ naa, la gbe wọn lọ sile iwosan, nibẹ si ni asiri ti tu pe awọn ọmọ mejeeji yii ko le rin daadaa nitori ọgbẹ ti obinrin naa da si wọn lara lasiko to n na wọn ni anadojubolẹ." Bakan naa tun ni onimọ nipa ẹṣin Islam ọhun tun sisọ loju rẹ pe, Modinat yii lo maa n fun awọn ọmọ oun ni oogun mu lasiko ti wọn wa ni igbekun wọn, ti oun si fura pe, o maa n fi ibinu na awọn ibeji naa lasiko ti wọn ko ba fẹ gba oogun lọwọ rẹ ni ẹrọ. Amọ ṣa, ojisẹ Ọlọrun naa ni oun ti forijin awọn ajọmọgbe naa patapata gẹgẹ bi Pope mimọ ṣe darijin awọn agbenipa to fẹ gba ẹmi rẹ nijooni. Gbajugbaja onimọ nipa ẹṣin Islam, Sheikh Taofeeq Akeugbagold ti sọrọ nipa iru eeyan ti amugbalẹgbẹ rẹ, Opeyemi Oyeleye jẹ, ẹni tii ṣe afurasi tawọn Ọlọpaa lo ṣe kokari bi wọn ṣe ji ibeji rẹ gbe lọ. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ Aje ni Ileesẹ Ọlọpaa ipinlẹ Oyo ṣe afihan oju awọn afurasi to ji ibeji Akeugbagold gbe lọ, ki wọn to ri wọn pada, ti Opeyemi si wa lara awọn afurasi naa.


Amọ ṣa, ojisẹ Ọlọrun naa ni oun ti forijin awọn ajọmọgbe naa patapata gẹgẹ bi Pope mimọ ṣe darijin awọn agbenipa to fẹ gba ẹmi rẹ nijooni. Gbajugbaja onimọ nipa ẹṣin Islam, Sheikh Taofeeq Akeugbagold ti sọrọ nipa iru eeyan ti amugbalẹgbẹ rẹ, Opeyemi Oyeleye jẹ, ẹni tii ṣe afurasi tawọn Ọlọpaa lo ṣe kokari bi wọn ṣe ji ibeji rẹ gbe lọ. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ Aje ni Ileesẹ Ọlọpaa ipinlẹ Oyo ṣe afihan oju awọn afurasi to ji ibeji Akeugbagold gbe lọ, ki wọn to ri wọn pada, ti Opeyemi si wa lara awọn afurasi naa. Akeugbagold, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lọjọ Isegun lori iṣẹlẹ naa salaye pe, ọmọkunrin to ni laakaye ni afurasi naa, o ni ọpọlọ, to si maa n ronu kọja ọjọ ori rẹ. "Ọmọkunrin naa ni ẹkọ gan-an ni, o gbọn pupọ, eyi to mu ki n tete fa a mọra, koda o n dun mi pe o fẹ fi gbogbo ẹbun rere ti Ọlọrun fun ṣofo ni, tori mo ti fi oju ṣun-un pe ọjọ iwaju rẹ yoo dara." Onimọ nipa ẹṣin Islam naa ni, inu oun maa n dun lati ṣun mọ ẹni to loye, ti oun si fa afurasi naa mọra debi pe, oun nikan lo maa n wọ yara ibusun oun, ti awọn si dijọ maa n jẹun ninu awo kan ṣoṣo lasiko isinu aawẹ. "


Akeugbagold, nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lọjọ Isegun lori iṣẹlẹ naa salaye pe, ọmọkunrin to ni laakaye ni afurasi naa, o ni ọpọlọ, to si maa n ronu kọja ọjọ ori rẹ. "Ọmọkunrin naa ni ẹkọ gan-an ni, o gbọn pupọ, eyi to mu ki n tete fa a mọra, koda o n dun mi pe o fẹ fi gbogbo ẹbun rere ti Ọlọrun fun ṣofo ni, tori mo ti fi oju ṣun-un pe ọjọ iwaju rẹ yoo dara." Onimọ nipa ẹṣin Islam naa ni, inu oun maa n dun lati ṣun mọ ẹni to loye, ti oun si fa afurasi naa mọra debi pe, oun nikan lo maa n wọ yara ibusun oun, ti awọn si dijọ maa n jẹun ninu awo kan ṣoṣo lasiko isinu aawẹ. " Gbogbo ba ṣe n wa awọn ibeji mi, ko si eleyi ti kii gbọ, idi si ree to fi nira lati tete ri wọn mu, adura mi si lo gba, ta fi tete ri wọn mu. "Akeugbagold ni awọn eeyan to lọwọ ninu bi wọn ṣe ji ibeji oun gbe ni awọn nilo owo ni awọn ṣe huwa naa, ti awọn si gbọ pe oun lowo lọwọ, oun kan n fi ara pamọ ni. " Ọkan ninu wọn lo maa n tẹle mi lọ gba owo tawọn eeyan ba fẹ sanwo Hajj tabi owo ilẹ tori mo n ta ilẹ ati ile, mo tun ni oko nla ta ti n ṣe nkan ọsin, afurasi yii si lo maa n ba mi gba owo, awọn nkan yii si lo ko si wọn loju."


Gbogbo ba ṣe n wa awọn ibeji mi, ko si eleyi ti kii gbọ, idi si ree to fi nira lati tete ri wọn mu, adura mi si lo gba, ta fi tete ri wọn mu. "Akeugbagold ni awọn eeyan to lọwọ ninu bi wọn ṣe ji ibeji oun gbe ni awọn nilo owo ni awọn ṣe huwa naa, ti awọn si gbọ pe oun lowo lọwọ, oun kan n fi ara pamọ ni. " Ọkan ninu wọn lo maa n tẹle mi lọ gba owo tawọn eeyan ba fẹ sanwo Hajj tabi owo ilẹ tori mo n ta ilẹ ati ile, mo tun ni oko nla ta ti n ṣe nkan ọsin, afurasi yii si lo maa n ba mi gba owo, awọn nkan yii si lo ko si wọn loju." Nigba to n salaye pe oun kii fi owo jẹ awọn oṣiṣẹ oun niya, agba Alfa naa tun sísọ loju rẹ pe, ẹgbẹrun lọna ọgọrun naira ni oun maa n ṣan fun awọn mejeeji to n ṣe akoso oju opo itakun agbaye oun lẹyin aawẹ Ramadan. "Mo tun maa n fun wọn ni ẹgbẹrun meji naira ẹni kọọkan ni ojoojumọ, wọn yoo sinu aawẹ lọdọ mi, lọdun to kọja, wọn gbe irẹsi, miliki, ororo lọ sile amọ Coronavirus ko jẹ ko ri bẹẹ lọdun yii." O tun tẹsiwaju pe ti waasi ita gbangba ba wa lasiko aawẹ Ramadan, ọkọọkan wọn yoo mu to ẹgbẹrun lọna ogun naira lọ sile, sugbọn o ni Covid-19 ko jẹ ki waasi aawẹ ṣee ṣe lọdun yii, eyi to lee mu ki owo wọn to na.


Nigba to n salaye pe oun kii fi owo jẹ awọn oṣiṣẹ oun niya, agba Alfa naa tun sísọ loju rẹ pe, ẹgbẹrun lọna ọgọrun naira ni oun maa n ṣan fun awọn mejeeji to n ṣe akoso oju opo itakun agbaye oun lẹyin aawẹ Ramadan. "Mo tun maa n fun wọn ni ẹgbẹrun meji naira ẹni kọọkan ni ojoojumọ, wọn yoo sinu aawẹ lọdọ mi, lọdun to kọja, wọn gbe irẹsi, miliki, ororo lọ sile amọ Coronavirus ko jẹ ko ri bẹẹ lọdun yii." O tun tẹsiwaju pe ti waasi ita gbangba ba wa lasiko aawẹ Ramadan, ọkọọkan wọn yoo mu to ẹgbẹrun lọna ogun naira lọ sile, sugbọn o ni Covid-19 ko jẹ ki waasi aawẹ ṣee ṣe lọdun yii, eyi to lee mu ki owo wọn to na. Nigba to n salaye bo ṣe ṣe alabapade afurasi naa, to fi de ọdọ rẹ, Akeugbagold ni lati ipasẹ eeyan kan to ni orukọ rere laarin ilu, to si n ṣe daadaa ni oun ti mọ ọmọdekunrin naa. O ni oun nilo ẹni ti yoo maa ṣe akoso oju opo ayelujara oun lasiko aawẹ, ni oun fi gba sọdọ, lai mọ pe ọmọkunrin naa ti ṣe aidaa ri lọdọ ọga rẹ tẹlẹ. "Ni ọjọ ti wọn ji awọn ibeji mi gbe lọ, emi pẹlu rẹ la dijọ wa ninu mọto, bi wọn si ṣe pe mi lati ile pe wọn ti ji awọn ọmọ gbe lọ, a dijọ n le gbogbo mọto to jọ ti awọn ajinigbe naa ni, to si n ṣe eto lori redio, bẹẹ lo n bẹbẹ lori Facebook pe ki wọn tu awọn ọmọ naa silẹ."


Nigba to n salaye bo ṣe ṣe alabapade afurasi naa, to fi de ọdọ rẹ, Akeugbagold ni lati ipasẹ eeyan kan to ni orukọ rere laarin ilu, to si n ṣe daadaa ni oun ti mọ ọmọdekunrin naa. O ni oun nilo ẹni ti yoo maa ṣe akoso oju opo ayelujara oun lasiko aawẹ, ni oun fi gba sọdọ, lai mọ pe ọmọkunrin naa ti ṣe aidaa ri lọdọ ọga rẹ tẹlẹ. "Ni ọjọ ti wọn ji awọn ibeji mi gbe lọ, emi pẹlu rẹ la dijọ wa ninu mọto, bi wọn si ṣe pe mi lati ile pe wọn ti ji awọn ọmọ gbe lọ, a dijọ n le gbogbo mọto to jọ ti awọn ajinigbe naa ni, to si n ṣe eto lori redio, bẹẹ lo n bẹbẹ lori Facebook pe ki wọn tu awọn ọmọ naa silẹ." Akeugbagold fikun pe afurasi naa n fo fayọ lasiko ti wọn tu awọn ọmọ naa silẹ ni, ti ko si si ẹni to fura si pe ejo rẹ lọwọ ninu iṣẹlẹ naa. Akeugbagold ni oun ti darijin awọn afurasi ajọmọgbe naa, ti oun si setan lati ran lọwọ to ba jade ni ahamọ, oun si n gbadura fun pe ko yi iwa rẹ pada, ko le di aafa nla. Yoruba bọ, wọn ni bi iku ile ko ba pa ni, tode ko le pa ni nitori eyinkule ni ọta wa, inu ile lawọn aṣeni n gbe.


Akeugbagold fikun pe afurasi naa n fo fayọ lasiko ti wọn tu awọn ọmọ naa silẹ ni, ti ko si si ẹni to fura si pe ejo rẹ lọwọ ninu iṣẹlẹ naa. Akeugbagold ni oun ti darijin awọn afurasi ajọmọgbe naa, ti oun si setan lati ran lọwọ to ba jade ni ahamọ, oun si n gbadura fun pe ko yi iwa rẹ pada, ko le di aafa nla. Yoruba bọ, wọn ni bi iku ile ko ba pa ni, tode ko le pa ni nitori eyinkule ni ọta wa, inu ile lawọn aṣeni n gbe. Owe yii lo wa si ọkan onimọ nipa ẹṣin Islam, Sheikh Taofeeq Akeugbagold ti wọn ji ibeji rẹ gbe lọ laipẹ yii, to ṣe n fi ika hanu loju opo Facebook rẹ lọsan ọjọ Aje. Akeugbagold naa, ti awọn ọlọpaa ṣe afihan awọn afurasi agbebọn to gbe awọn ibeji rẹ gba owo, lo bọ soju opo Facebook rẹ, to si n gbarata pe, ọkan lara awọn afurasi ti ọlọpaa fi oju wọn han naa, lo jẹ Judasi to da oun. Koda onimọ nipa ẹṣin Islam naa sisọ loju rẹ pe, afurasi ọhun lo sun mọ oun bii iṣan ọrun, to si n ṣe akoso awọn oju opo ayelujara ti oun ti maa n ṣe waasi aawẹ Ramadan.


Owe yii lo wa si ọkan onimọ nipa ẹṣin Islam, Sheikh Taofeeq Akeugbagold ti wọn ji ibeji rẹ gbe lọ laipẹ yii, to ṣe n fi ika hanu loju opo Facebook rẹ lọsan ọjọ Aje. Akeugbagold naa, ti awọn ọlọpaa ṣe afihan awọn afurasi agbebọn to gbe awọn ibeji rẹ gba owo, lo bọ soju opo Facebook rẹ, to si n gbarata pe, ọkan lara awọn afurasi ti ọlọpaa fi oju wọn han naa, lo jẹ Judasi to da oun. Koda onimọ nipa ẹṣin Islam naa sisọ loju rẹ pe, afurasi ọhun lo sun mọ oun bii iṣan ọrun, to si n ṣe akoso awọn oju opo ayelujara ti oun ti maa n ṣe waasi aawẹ Ramadan. O fikun pe afurasi ọhun, to pe orukọ rẹ ni Opeyemi Ibraheem Agbenuso Odo, ni awọn dijọ jẹun ninu awo kan ṣoṣo lasiko isinu ni ọjọ mẹta sẹyin, to si jẹ ẹni bii ọkan oun. "A ṣe oun lo ṣe kokari bi wọn ṣe ji awọn ibeji mi gbe, ọdalẹ ni. Mo ro pe ọlọgbọn eeyan ni, ti mo si ti fi orukọ rẹ silẹ mọ ara awọn eeyan ti yoo lọ si Mecca lọdun yii, bẹẹ ni mo tun seleri lati gbe gbogbo bukata ayẹyẹ inawo igbeyawo rẹ ni oṣu Kejila ọdun yii."


O fikun pe afurasi ọhun, to pe orukọ rẹ ni Opeyemi Ibraheem Agbenuso Odo, ni awọn dijọ jẹun ninu awo kan ṣoṣo lasiko isinu ni ọjọ mẹta sẹyin, to si jẹ ẹni bii ọkan oun. "A ṣe oun lo ṣe kokari bi wọn ṣe ji awọn ibeji mi gbe, ọdalẹ ni. Mo ro pe ọlọgbọn eeyan ni, ti mo si ti fi orukọ rẹ silẹ mọ ara awọn eeyan ti yoo lọ si Mecca lọdun yii, bẹẹ ni mo tun seleri lati gbe gbogbo bukata ayẹyẹ inawo igbeyawo rẹ ni oṣu Kejila ọdun yii." Akeugbagold wa n beere pe "Ṣe ẹṣẹ ni ki eeyan maa huwa rere si ọdọ to ni ọpọlọ lori amọ ti ko niṣẹ lọwọ bi? Ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira lo fẹ gba lori ṣiṣe akoso awọn oju opo itakun agbaye ti mo ti n ṣe waasi, yatọ si owo kaadi deta to n lo, to si ti gba ida mẹẹdọgbọn ninu owo naa." Akeugbagold ni bi asiri awọn afurasi ajọmọgbe naa ṣe tu, lo fihan pe Ọlọrun jẹri oun pe oun nikan soso ni oun n sin.


Akeugbagold wa n beere pe "Ṣe ẹṣẹ ni ki eeyan maa huwa rere si ọdọ to ni ọpọlọ lori amọ ti ko niṣẹ lọwọ bi? Ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira lo fẹ gba lori ṣiṣe akoso awọn oju opo itakun agbaye ti mo ti n ṣe waasi, yatọ si owo kaadi deta to n lo, to si ti gba ida mẹẹdọgbọn ninu owo naa." Akeugbagold ni bi asiri awọn afurasi ajọmọgbe naa ṣe tu, lo fihan pe Ọlọrun jẹri oun pe oun nikan soso ni oun n sin. Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ni ọjọ Aje ni ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ ṣe afihan awọn afunrasi ti ọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ọlọpaa mu fun jiji ọmọ Akeugbagold gbe ti wọn si gba miliọnu mẹrin naira ki wọn to fi awọn ibeji naa silẹ. Gẹgẹ bi ọrọ ti ọga ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Kọmiṣọna Olukolu sọ, ko si ẹni to roo kan arakunrin naa. "Nigba ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ti awọn ọlọpaa si bẹrẹ iwadii lai mọ pe awọn mejeeji naa wa lara awọn to ṣe ọṣẹ naa."


Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ni ọjọ Aje ni ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ ṣe afihan awọn afunrasi ti ọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ọlọpaa mu fun jiji ọmọ Akeugbagold gbe ti wọn si gba miliọnu mẹrin naira ki wọn to fi awọn ibeji naa silẹ. Gẹgẹ bi ọrọ ti ọga ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, Kọmiṣọna Olukolu sọ, ko si ẹni to roo kan arakunrin naa. "Nigba ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ ti awọn ọlọpaa si bẹrẹ iwadii lai mọ pe awọn mejeeji naa wa lara awọn to ṣe ọṣẹ naa." Kele ofin ti mu awon ọdaran to ji awọn ibeji Alhaji Taofẹẹq Akewugba Gold gbe. Meje ni awon ọdaran naa, ọkunrin mẹfa ati obinrin kan ti wọn gba lati tọju awọn ibeji ni gbogbo ọjọ mẹjọ ti wọn lo lakata awọn ajinigbe. Ohun iyalẹnu ni wi pe meji ninu awọn ọdaran naa lo sun mọ Baba ibeji pẹkipẹki gẹgẹ bi oṣiṣẹ, milliọnu mẹrin naira sini wọn gba ki wọn to jọwọ awọn ọmọ naa.


Kele ofin ti mu awon ọdaran to ji awọn ibeji Alhaji Taofẹẹq Akewugba Gold gbe. Meje ni awon ọdaran naa, ọkunrin mẹfa ati obinrin kan ti wọn gba lati tọju awọn ibeji ni gbogbo ọjọ mẹjọ ti wọn lo lakata awọn ajinigbe. Ohun iyalẹnu ni wi pe meji ninu awọn ọdaran naa lo sun mọ Baba ibeji pẹkipẹki gẹgẹ bi oṣiṣẹ, milliọnu mẹrin naira sini wọn gba ki wọn to jọwọ awọn ọmọ naa. Kọmisana ajọ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Ṣina Olukolu lo ṣe afihan awọn ọdaran naa lọjọ Aje ni olu ileeṣẹ ọlọpaa to n bẹ ni agbegbe Ẹlẹyẹle niluu Ibadan. Yatọ si pe ọwọ tẹ wọn, miliọnu mẹta din ẹgbẹrun lọna igba Naira (2.8m), ni awọn afurasi naa sọ pe awọn naa owo ti wọn gba fun itusilẹ awọn ọmọ naa ku. Miliọnu mẹẹrin Naira ni wọn gba.


Kọmisana ajọ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ, Ṣina Olukolu lo ṣe afihan awọn ọdaran naa lọjọ Aje ni olu ileeṣẹ ọlọpaa to n bẹ ni agbegbe Ẹlẹyẹle niluu Ibadan. Yatọ si pe ọwọ tẹ wọn, miliọnu mẹta din ẹgbẹrun lọna igba Naira (2.8m), ni awọn afurasi naa sọ pe awọn naa owo ti wọn gba fun itusilẹ awọn ọmọ naa ku. Miliọnu mẹẹrin Naira ni wọn gba. Ilumọọka onímọ̀ nípa ẹṣin Islam, Sheikh Taofeeq Akeugbagold tí kesi àwọn olórí wá ní Naijiria lati mojuto ìpèsè ètò ààbò tó péye. Akeugbagold gbe ìmọ̀ràn náà kalẹ lásìkò to ń bá BBC Yoruba sọ̀rọ̀ ni àárọ̀ ọjọ́ Aiku, ní kété tí ó rí àwọn ìbejì rẹ, tí wọ́n jí gbé padà. O ni ìṣẹ̀lẹ̀ bí wọn ṣe jí àwọn ìbejì òun gbé tí jẹ kò yẹ òun gbé a ti ní ìṣòro pupọ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ju bí a ṣe ríi lọ, paapa nípa eto aabo.