Olùdíje fún ipò Ààrẹ lábẹ́ àsìà ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party, LP ti dìbò

Olùdíje fún ipò Ààrẹ lábẹ́ àsìà ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party, LP, Ọgbeni Peter Obi àti Iyawo rẹẹ̀ Margaret Brownson Obi ti dibo ni wọ́ọ̀dù Amatutu keji, ẹ̀ka 019, ní àdúgbò Agulu ni ìjọba ìbílẹ̀ Anaocha. Obi, ti o dibo ni nkan bi aago mejila ku iseju meedogun owurọ, sọ pe òun mọ̀ dájú wípé òun yóò gbé igbá orókè Ó sọ fún àwọn oníròyìn pé bi ibo ṣe n lọ tẹ oun lọrun gidigidi, o si gbà wọ́n níyànjú pe ki o ma lọ bẹ ni àwọn agbgbe yòókù. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Olùdíje fún ipò Ààrẹ lábẹ́ àsìà Ẹ̀gbẹ́ Òṣèlú PDP Ti Dìbò

Oludije fún ipò Ààrẹ lábẹ́ àsìà Ẹ̀gbẹ́ Òṣèlú PDP, Alhaji Atiku Abubakar ti di ìbò rẹ̀ ní ẹ̀ka rẹẹ̀, wọ́ọ̀dù Ajia 012 ní Jimeta Yola Ìpínlẹ̀ Adamawa, Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ọ̀un àti ìyàwó rẹ̀, Titi Abubakar lo jọ balẹ̀ síbẹ̀ ní aago mẹ́sàn-án àárọ̀, o sì di ìbò rẹ̀ ní aago mẹ́sàn-án kọjá ìṣẹ́jú kan. Kété tó dìbò tan, ó sọ fún àwọn oníròyìn pé òun wòye ní ìdánilójú pé, ìbò ọdún yi yóò so èso rere fún òun. Ètò ìdìbò ń lọ ní irọ́wọ́ àti ìrọsẹ̀ ní bi tí o ti di ìbò rẹẹ̀ Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san.


Ètò Ìdìbò Tí bẹ̀rẹ̀ Ní Pẹrẹwú Ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa.

Ètò ìdìbò tí bẹ̀rẹ̀ ní ibùdó ètò ìdìbò, ẹ̀ka 002, Gudi, agbègbè Akwanga, ní ìpínlẹ̀ Nasarawa, Àárín gbùngbùn Àríwá. Àwọn olúdìbò ń ṣàyẹ̀wò orúkọ wọ́n láti inú ìwé orúkọ àjọ élétó ìdìbò INEC, làkókò tí àwọn òun èlò ìdìbò tí ń dé.. Lekan Orenuga


Gómìná Ìpínlẹ̀ Èkó ti dìbò

Gómìná ìpínlẹ̀ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti dibo nibi ibo Ààrẹ àti ile igbimọ asofin agba to n lọ lọwọ lónìí ọjọ Sátidé. Gomina Sanwo-Olu, eni to de si ẹka ìbò rẹẹ̀ ní St Steven Catholic School, Eiyekole, unit 006, Ward 15, Adeniji Adele, ni ipinlẹ Èkó, ni dédé aago mẹwaa ku ìsẹ́jú mejilelogun òwúrọ̀, òun àti iyawo rẹẹ̀ Ibijoke Sanwo-Olu lo jọ dibo. Oláyinká Akíntọ́lá.


Olùdíje fún ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Bola Tinubu ti lọ dìbò ní Bourdillion, Ikoyi, ní Ìpínlẹ̀ Èkó

Olùdíje fún ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Bola Tinubu àti Iyawo rẹ̀ Remi Tinubu ti lọ dìbò ní Bourdillion, Ikoyi, ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Àwọn eniyan rẹ ni ẹgbẹ́ oṣelu APC náà tẹle lọ dìbò Ó sọ pé, ètò ìdìbò yìí yóò lọ ni ìrọwọ́-rọsẹ̀, ó sì tún sọ pé, ó dá òun lójú wípé, òun yóò jáwé olúborí. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ètò Ìdìbò Ààrẹ ń lọ ní ìrọwọ́rọsẹ̀ nílùú Abuja

Ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́fà ló wà nílùú Abuja, Àwọn ìjọba ìbílẹ̀ náà ni Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari, Ìjọba ìbílẹ̀ Gwagwalada, Ìjọba ìbílẹ̀ Amac, Ìjọba ìbílẹ̀ Kwali, Ìjọba ìbílẹ̀ Kuje, àti Ìjọba ìbílẹ̀ Abaji. Ní àwọn Ìjọba ìbílẹ̀ yìí, ètọ̀ ìdìbò ààrẹ sí n lọ ní ìrọwọ́ àti ìrọsẹ̀. Andrew Barry tó jẹ́ asojú European Union tó darí àjọ EU láti ṣe àbójútó ibi ètò ìdìbò ààrẹ ṣe ń lọ tún sọ pé àwọn wá láti wá bójútó ibi ètò ìdìbò ààrẹ ṣe ń lọ nílùú Abuja, gẹ́gẹ́ bí olú-ìlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fi ránṣẹ́ sí wọn pé àwọn yóò rí i pé ètò ìdìbò lọ ní ìrọwọ́-ìrọsẹ̀ Ó tún sọ pé lẹ́yìn ti ètò ìdìbò náà bá parí, àwọn yóò fi ìròyìn wọn ránṣé sí àjọ EU tó rán wọn wá sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Lára àwọn to tún wá sàmójútó ètò ìdìbò ààrẹ nílùú Abuja ni àjọ tó ń gbógun ti ṣíṣe owó-ìlú kúmọ-kùmọ lórílẹ́-èdè Nàìjíríà láti rí i pé àwọn ènìyàn kò ta ìbò tàbí ra ìbò wọn. Àjọ ECOWAS náà wà níbẹ̀.


Ìpínlẹ̀ Anambra: Òṣìṣẹ́ Àjọ INEC Ti Gbáradì Tán Fún Ìbò Ààrẹ Àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú Sòfin

Àwọn òṣìṣẹ́ Àjọ INEC ní wọ́ọ̀dù Kejì ìlú Agulu, Ìpínlẹ̀ Anambra ti gbáradì tán fún Ìbò Ààrẹ àti ti Ilé Ìgbìmọ̀ aṣojú sòfin . Àwọn tí wọn ti ṣe àyẹ̀wò fún ti wọ́n yege láti dìbò dúró wamuwamu ki ìbò tó bẹ̀rẹ̀. Ọ̀kan lára Ondije sí ipò Ààrẹ, Peter Obi ti Ẹgbẹ́ Òṣèlú Labour ni ìrètí wà pé yóò dìbò ní wọ́ọ̀dù yí tó jẹ́ ibi ìdìbò tó yẹ kó ti dìbò. Sẹ́netọ̀ Uche Ekwunife ti ẹgbẹ́ òṣèlú PDP, Victor Umeh ti ẹgbẹ́ òṣèlú Labour àti Dozie Nwankwo ti ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressive Grand Alliance ni ìrètí wà pé wọ́n ó ò jọ wọ ṣòkòtò kan náà láti gba tíkẹ̀ẹ̀ti ẹyọ kan soso ti ipò Sẹ́netọ̀ àárín gbùngbùn Ìpínlẹ̀ Anambra. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Buhari ti dìbò

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti dibo níbi eto idibo Ààrẹ àti ti Ile-igbimọ orilẹ-ede, ọdún 2023. Ọmọ orilẹ-ede Naijiria akọkọ dibo ni bii aago mẹsan aarọ ni bi idibo Kofar Baru 003 ti Sarkin Yara ‘A’ ti Daura, ni ijọba ibilẹ Daura ni ipinlẹ Katsina. Oun ati iyawo rẹè Aisha ni wọn jọ lọ dibo naa. Inu awọn ọmọ ipinlẹ Katsina dun nigba ti aarẹ balẹ̀ si ibi idibo náà Ọláyinká Akíntọ́lá


Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò dìbò tó ṣe pàtàkì jùlọ lónìí.

Lónìí ọjọ́ Sátidé, àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò ṣe ìpinnu ẹni ti yoo jẹ Aarẹ wọn fún ọdún mẹ́rin tó ńbọ̀. Àjọ elétò ìdìbò orilẹ-ede Nàìjíríà, INEC ti sọ wipe oludije mejidinlogun ni yóò kopa ninu idibo Aarẹ ọdún 2023, tí oludije mẹrin ninu wọn si jẹ eṣin iwaju. Àwọn nìwọ̀nyí Bola Tinubu ti ẹgbẹ oṣelu All Progrssives Congress (APC), Atiku Abubakar ti ẹgbẹ oṣelu People’s Democratic Party (PDP), Peter Obi ti ẹgbẹ oṣelu Labour Party (LP), àti Rabiu Kwankwaso ti ẹgbẹ oṣelu New Nigeria People’ Party (NNPP). Awọn tó tó àádọ̀rún mílíọ̀nù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti o forukọsilẹ ní gbogbo àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì lorilẹ-ede àti ní olu-ilu ni yóò ṣe ìpinnu ìbò yìí Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ọlọ́pàá Gbégìlé Lílọ́ Àtí Bíbọ̀ Ọkò Ní Ìpínlẹ̀ Kwara

Ilé-iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Kwara tí kéde ìgbégì lé lílọ̀ àtí bíbọ̀ ọkọ̀ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta Káàkiri ìpínlẹ̀ náà. Nínú àlàyé kàn tí Kọmisọna ọlọ́pàá tí ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀gbẹ́ni Paul Odama tí kìlọ fún gbogbo aráàlú lórí ìkéde náà látí àgó méjìlá òwúrọ̀ 12a.m sí àgó mẹ́fà irọlẹ 6p.m ọjọ́ kẹ̀ẹ́dọ́gbọ́n 25, 2023 jakejado àkókò ìdìbò. “Ní atẹle ìlànà sí tí Ọgá Àgbà pátápátá àwọn Ọlọ́pàá, Usman Alkali Baba, èyí tó ṣé látí dènà àwọn ènìyàn tó ní èrò láti ṣé búburú,” àlàyé náà ká. Ó tún ṣàlàyé pé àwọn ọkọ tí ń gbé àwọn iṣẹ́ pàtàkì gẹ́gẹ́ bí àwọn òṣìṣẹ́ INEC, àwọn alafojusi ìdìbò, àwọn òṣìṣẹ́ ìlera, àwọn ọkọ̀ ìrànwọ́ (ambulances), àwọn oníjà ìnà, ní kàn ní wọ́n yóò gbà láàyè látí rìn nígbàtí o jẹ́ dandan. Tún kà nípa:Ààrẹ Buhari Bú Ẹnu Àtẹ́ Lú Ìpànìyàn Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú Labour Party Àṣẹ náà tẹnumọ pé àwọn òṣìṣẹ́ ààbò tó yan ní pàtàkì sí àwọn iṣẹ́ ìdìbò ní a gbọ́dọ̀ ríi láàrín àti ní àyíká àwọn agọ́ ìdìbò. “Awọn nọ́mbà fóònù wọ̀nyí wà: 08053321599, 08033364919, 08125275046 ati 07032069501 fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ atí gbogbo ènìyàn láti pé fún pajawiri.


Ó tún ṣàlàyé pé àwọn ọkọ tí ń gbé àwọn iṣẹ́ pàtàkì gẹ́gẹ́ bí àwọn òṣìṣẹ́ INEC, àwọn alafojusi ìdìbò, àwọn òṣìṣẹ́ ìlera, àwọn ọkọ̀ ìrànwọ́ (ambulances), àwọn oníjà ìnà, ní kàn ní wọ́n yóò gbà láàyè látí rìn nígbàtí o jẹ́ dandan. Tún kà nípa:Ààrẹ Buhari Bú Ẹnu Àtẹ́ Lú Ìpànìyàn Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú Labour Party Àṣẹ náà tẹnumọ pé àwọn òṣìṣẹ́ ààbò tó yan ní pàtàkì sí àwọn iṣẹ́ ìdìbò ní a gbọ́dọ̀ ríi láàrín àti ní àyíká àwọn agọ́ ìdìbò. “Awọn nọ́mbà fóònù wọ̀nyí wà: 08053321599, 08033364919, 08125275046 ati 07032069501 fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ atí gbogbo ènìyàn láti pé fún pajawiri. àlàyé náà sọ. Lekan Orenuga


Borno: Olùdarí Àwọn Ọmọ Ogún Fí Awọn Ẹbùn Fún Àwọn Ìdílé Tí Àwọn Ọmọ Wọ́n Kù Lójú Ogún

Olùdarí àwọn ọmọ ogún, Multi National Joint Task Force ní Ìpínlẹ̀ Borno, Major General Abdul Ibrahim, tí ṣé àgbékalẹ̀ àwọn ẹbùn fún àwọn ìdílé tí àwọn ọmọ ogún tó pàdánù ẹ̀mí wọ́n lójú ogún àti àwọn aráàlú tó ṣé ìrànwọ́ fún àwọn ọmọ ogún. Major General Ibrahim làkókò tó ń ṣé àlàyé fún àwọn oníròyìn ní Ilé-iṣẹ́ tí Theatre Command Maimalari cantonment ní Maiduguri, olú-ìlú ìpínlẹ̀ náà sọ pé ayẹyẹ náà ní látí fún àwọn tó pàdánù ẹ̀mí wọ́n làkókò iṣẹ́ ní ẹbùn kékeré. O ní ayẹyẹ náà ní wọ́n tí bẹ̀rẹ̀ ní Niger, Cameroon àtí Chad tí á sí wáá parí rẹ̀ sí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó fí kún pé ayeye náà ni látí fi hàn pé wọ́n bikita fún àwọn ọmọ ogún atí àlàáfíà ìdílé wọ́n. Gen. Ibrahim tún pé àwọn ọmọ ogún látí tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ wọ́n. Olùdarí náà ṣé àfihàn ìdùnnú rẹ̀ lórí ìgbìmọ̀ ti Multi National Joint Task Force làkókò tó ṣé ìlérí ìgbìyànjú látí mú àlàáfíà pàdà sí orílẹ̀-èdè náà.


Ó fí kún pé ayeye náà ni látí fi hàn pé wọ́n bikita fún àwọn ọmọ ogún atí àlàáfíà ìdílé wọ́n. Gen. Ibrahim tún pé àwọn ọmọ ogún látí tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ wọ́n. Olùdarí náà ṣé àfihàn ìdùnnú rẹ̀ lórí ìgbìmọ̀ ti Multi National Joint Task Force làkókò tó ṣé ìlérí ìgbìyànjú látí mú àlàáfíà pàdà sí orílẹ̀-èdè náà. Àjọ Elétò Ìdìbò Pè Fún Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Ọmọ Ogun Fún Ìkẹ́sẹjárí Ìdìbò Gbogbogbòò Ní Ìpínlẹ̀ Borno Díẹ̀ nínú àwọn ìdílé tó gbà ẹbùn ní àwọn ìdílé Olóògbé Babagana Modu, lance corporal Saidu Dauda, late private Ali Bukar, lance corporal Eme Emanuel, lance corporal Jonh Dogara láàrin àwọn mìíràn. Lekan Orenuga


Àjọ Elétò Ìdìbò Pè Fún Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Ọmọ Ogun Fún Ìkẹ́sẹjárí Ìdìbò Gbogbogbòò Ní Ìpínlẹ̀ Borno Díẹ̀ nínú àwọn ìdílé tó gbà ẹbùn ní àwọn ìdílé Olóògbé Babagana Modu, lance corporal Saidu Dauda, late private Ali Bukar, lance corporal Eme Emanuel, lance corporal Jonh Dogara láàrin àwọn mìíràn. Lekan Orenuga


U-20 AFCON: CAF Kọ́ Ẹyìn Sí Pápá Ìṣéré Alexandria Fún Àwọn Ìfẹsẹwọnsẹ́ Tó Kù

Àjọ àgbábọ́ọ̀lù Ilẹ̀ Áfíríkà (Confederation of African Football CAF) tí gbé pápá ìṣéré Alexandria jù sílẹ̀ látí gbàlèjò àwọn ìdíje tí ń lọ́ lọ́wọ́ níbí ìdíje Adúláwọ̀ tí ọjọ́ orí wọ́n ó jù ogún ọdún lọ́, 2023 ní atẹle ẹdun ọkàn àwọn ẹgbẹ́ kàn ní ìsọ̀rí C. Ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù náà kéde ìpinnu lẹyìn tí àwọn ẹgbẹ́ nínú ẹgbẹ́ náà nípa pápá ìṣéré náà. Tún kà nípa:U-23 AFCON: Nàìjíríà Gbo Ewúro Sí Ojú Tanzania Ní Ayò 2-0 “Ìgbìmọ̀ élétó tí pinnu láti gbé àwọn eré tó kù látí pápá iṣere Alexandria sí pápá iṣere Haras El Hodoud, tó wà nítòsí, ní Alexandria náà.” CAF sọ. Pápá iṣere Haras El Hodoud yóò gbàlèjò àwọn eré fún ọjọ́ Kejì ní ìsọ̀rí C, ní ọjọ́ Ẹtì yìí, láàrín Benin atí Tunisia àti láàrín Gambia pẹ̀lú Zambia Lekan Orenuga


Àyá Ààrẹ Orílẹ̀-èdè America Ṣé Àbẹwò Sí Nàmíbíà

Àyà Ààrẹ Orílẹ̀-èdè America, Ìyàáfín Dr Jill Biden ló ọjọ́ Kejì ní Namibia bí ó ṣé ṣàbẹwò sí Àjọ Hope Initiative Southern Africa. Ó jẹ́ àjọ kan tí kì í ṣe ti ìjọba tí ń ṣiṣẹ́ láti fòpin sí òṣì àti ebi ní àwọn àgbègbè tí a yà sọ́tọ̀ ní gedegbe ní ẹkùn náà. Díẹ̀ nínù àwọn ètò wọ́n ní ọ̀nà látí ṣé ádínkù ààrùn HIV tuntun àtí ẹtọ dọgbadọgba láàrín akọ atí abó èyí tí PEPFAR ṣé onigbọwọ rẹ̀. Arábìnrin náà sọ pé, “O má ń jẹ́ òun ìwúrí fún òún látí rí Obìnrin gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Orílẹ̀-èdè èyíkéyìí, ìdí níyì tí mó ṣé má ń ṣé àtìlẹ́yìn fún gbogbo obìnrin tó bá jáde fún ipò kan tàbí òmíràn.” Tún kà nípa:Namibia yan olùdíje ààrẹ bìnrin ní ìgbà àkọ́kọ́ fún ọdún 2024 Ìyàáfín náà àti ọmọ-ọmọ rẹ̀ Naomi Biden yóò ṣé àbẹwò sí Kenya lẹyìn àkókò wọ́n ní Namibia. Ó jẹ́ ibẹwo ẹlẹ̀ẹ́kẹ́fà tí Biden yóò ṣé lápapọ̀ sí ilẹ̀ Afríkà, ṣùgbọ́n ìgbà àkọ́kọ́ rẹ̀ rè gẹ́gẹ́ bí Ìyàáfín Ààrẹ Orílẹ̀-èdè America. Ó tún jẹ́ ibẹwo àkọkọ́ rẹ̀ sí Namibia.


Arábìnrin náà sọ pé, “O má ń jẹ́ òun ìwúrí fún òún látí rí Obìnrin gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Orílẹ̀-èdè èyíkéyìí, ìdí níyì tí mó ṣé má ń ṣé àtìlẹ́yìn fún gbogbo obìnrin tó bá jáde fún ipò kan tàbí òmíràn.” Tún kà nípa:Namibia yan olùdíje ààrẹ bìnrin ní ìgbà àkọ́kọ́ fún ọdún 2024 Ìyàáfín náà àti ọmọ-ọmọ rẹ̀ Naomi Biden yóò ṣé àbẹwò sí Kenya lẹyìn àkókò wọ́n ní Namibia. Ó jẹ́ ibẹwo ẹlẹ̀ẹ́kẹ́fà tí Biden yóò ṣé lápapọ̀ sí ilẹ̀ Afríkà, ṣùgbọ́n ìgbà àkọ́kọ́ rẹ̀ rè gẹ́gẹ́ bí Ìyàáfín Ààrẹ Orílẹ̀-èdè America. Ó tún jẹ́ ibẹwo àkọkọ́ rẹ̀ sí Namibia. Lekan Orenuga


Ààrẹ Buhari Bú Ẹnu Àtẹ́ Lú Ìpànìyàn Ọmọ Ẹgbẹ́ Òṣèlú Labour Party

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari tí bú ẹnu àtẹ́ lú ipaniyan burúkú tí wọ́n pá Oyibo Chukwu, ẹní tó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party ní Enugu East Senatorial District àti olùrànlọ́wọ́ rẹ̀ ní Gúúsù Ìlà Oòrùn Nàìjíríà. Ààrẹ náà gbàgbọ́ pé àwọn tó hùwa áìṣédéédé yìí, ní Awkunanaw, ní ìjọba ìbílẹ̀ Enugu South ní Ìpínlẹ̀ Enugu, kó ní ibọwọ fún ìgbésí ayé àti iyì ènìyàn, ní ìdí èyí wọ́n bèrè fún ìbínú ènìyàn àtí ìdájọ́ Ọlọrun. Nínú ifiranṣẹ kàn, Ààrẹ ṣé ìdánilójú rẹ̀ lórí ìdìbò tí kò ní iwa-ipa àti aibikita. Tún kà nípa: Ìdìbò Gbogbogbò 2023: Ààrẹ Buhari Bálẹ̀ Sí Ìpínlẹ̀ Katsina Ó rán gbogbo àwọn olòṣèlú létí pé àyànfẹ́ àwọn olùdìbò ló ṣe pàtàkì, nítorí náà gbogbo ọmọ Nàìjíríà tó bá ṣé tán látí dìbo láì sí ìbẹrù kánkan. Ààrẹ pàṣẹ fún àwọn àjọ élétó ààbò látí wa àwọn tó húwà burúkú yìí, kódà bó tí n bá àwọn ìdílé, ẹgbẹ́ àgbàjọrò (NBA) àtí ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party kẹ́dun. Ó gbàdúrà fún ìsinmi ọkàn olóògbé náà àti ìtùnú fún àwọn tí ń ṣọ̀fọ̀.


Tún kà nípa: Ìdìbò Gbogbogbò 2023: Ààrẹ Buhari Bálẹ̀ Sí Ìpínlẹ̀ Katsina Ó rán gbogbo àwọn olòṣèlú létí pé àyànfẹ́ àwọn olùdìbò ló ṣe pàtàkì, nítorí náà gbogbo ọmọ Nàìjíríà tó bá ṣé tán látí dìbo láì sí ìbẹrù kánkan. Ààrẹ pàṣẹ fún àwọn àjọ élétó ààbò látí wa àwọn tó húwà burúkú yìí, kódà bó tí n bá àwọn ìdílé, ẹgbẹ́ àgbàjọrò (NBA) àtí ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party kẹ́dun. Ó gbàdúrà fún ìsinmi ọkàn olóògbé náà àti ìtùnú fún àwọn tí ń ṣọ̀fọ̀. Lekan Orenuga


Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Àgbà Rọ Àwọn Ọmọ Nàìjíríà Láti Gbá Àlàáfíà Láàyè Níbí Ètò Ìdìbò Gbogbogbò 2023

Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Àgbà Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ahmad Lawan tí rọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti ṣé jẹ́jẹ́ níbi ìdìbò gbogbogbò tó ń bọ̀. Sẹnetọ̀ Lawan tún rọ wọ́n látí wà sí àgọ́ ìdìbò wọ́n ní àwọn ọjọ́ tí á yà sọtọ fún Ìbò kí wọ́n sì ṣé ojúṣe wọ́n gẹ́gẹ́ bí ọmọ Orílẹ̀-èdè yìí, nítorí pé á kò ní Orílẹ̀-èdè mìíràn tí á lè lọ́. Tún kà nípa:Ìdìbò Gbogbogbò 2023: Ààrẹ Buhari Bálẹ̀ Sí Ìpínlẹ̀ Katsina Ààrẹ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà náà tún sọ nínú àlàyé kàn tó fọwọsi, bó ṣé rawọ ẹ̀bẹ̀ sí àwọn ènìyàn látí yàgò fún iwa-ipa. dipo bẹ́ẹ̀, kí á sọ ìdìbò wọ̀nyí dì ayẹyẹ ní orílẹ̀-èdè náà. Sẹnetọ̀ Lawan rọ gbogbo ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà látí ríi dájú pé ìdìbò náà wáyé ní ọnà irọrun àti àlàáfíà. Lekan Orenuga


Ìdìbò Gbogbogbò 2023: Ààrẹ Buhari Bálẹ̀ Sí Ìpínlẹ̀ Katsina

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí dé sí Ìpínlẹ̀ Katsina látí kópa nínú ìdìbò Ààrẹ àtí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà tí Orílẹ̀-èdè tí Ọjọ́ Àbámẹ́ta. Olórí Orílẹ̀-èdè yìí tó balẹ̀ sí Pápákọ̀ Òfurufú Umaru Yar’Adua International Airport, Katsina ní àgó Márùn ùn kú ogún ìṣẹ́jú (16:40 GMT), tí Gómìnà Aminu Masari àtí àwọn aṣojú ìjọ̀ba Ìpínlẹ̀ náà kí káàbọ̀. Lára àwọn tó tẹ̀lé Ààrẹ ní ìyàwó rẹ̀ Aisha, ẹbí àtí àwọn amugba lẹgbẹ rẹ̀. Ní kété lẹyìn tó dé, Ààrẹ ṣé àbẹwò àwọn ẹṣọ́ awọn ọmọ ogún Orílẹ̀ (Nigeria Army) àtí òfurufú (Air Force) tí Ìpínlẹ̀ náà tó bú ọlá fún. Lẹyìn náà ní wọ́n tẹ̀síwájú lọ́ sílùú Daura, níbí tí yóò tí dìbo rẹ̀ lọ́jọ́ Àbámẹ́ta. Tún kà nípa:Ìdìbò Ààrẹ Àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-Ṣòfin: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Kéde Kí Òṣìṣẹ́ Ìjọba Ṣíwọ́ Iṣẹ́ Ní Agogo Méjìlá Ọsan Ọjọ́ Ẹtì Ní báyìí, ètò tí tó ní ìpínlẹ̀ náà fún ìdìbò Àbámẹ́ta, nítorí ààbò tó péye tí wá ní gbogbo àwọn àgbègbè tí Ìpínlẹ̀ náà.


Ní kété lẹyìn tó dé, Ààrẹ ṣé àbẹwò àwọn ẹṣọ́ awọn ọmọ ogún Orílẹ̀ (Nigeria Army) àtí òfurufú (Air Force) tí Ìpínlẹ̀ náà tó bú ọlá fún. Lẹyìn náà ní wọ́n tẹ̀síwájú lọ́ sílùú Daura, níbí tí yóò tí dìbo rẹ̀ lọ́jọ́ Àbámẹ́ta. Tún kà nípa:Ìdìbò Ààrẹ Àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-Ṣòfin: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Kéde Kí Òṣìṣẹ́ Ìjọba Ṣíwọ́ Iṣẹ́ Ní Agogo Méjìlá Ọsan Ọjọ́ Ẹtì Ní báyìí, ètò tí tó ní ìpínlẹ̀ náà fún ìdìbò Àbámẹ́ta, nítorí ààbò tó péye tí wá ní gbogbo àwọn àgbègbè tí Ìpínlẹ̀ náà. Ní ọsàn Ọjọ́bọ̀, ní àgó méjì kọjá iṣẹju mẹ̀ẹ́dọ́gbọ́n (14:25 GMT) ní ọkọ Òfurufú kàn tí kó àwọn òun èlò ìdìbò wá sí ìpínlẹ̀ náà, èyí tí wọ́n gbé lẹsẹkẹsẹ lọ́ sí ilé ifowopamọ àpapọ̀ Central Bank of Nigeria ẹka tí Katsina. Lekan Orenuga


Ní ọsàn Ọjọ́bọ̀, ní àgó méjì kọjá iṣẹju mẹ̀ẹ́dọ́gbọ́n (14:25 GMT) ní ọkọ Òfurufú kàn tí kó àwọn òun èlò ìdìbò wá sí ìpínlẹ̀ náà, èyí tí wọ́n gbé lẹsẹkẹsẹ lọ́ sí ilé ifowopamọ àpapọ̀ Central Bank of Nigeria ẹka tí Katsina. Lekan Orenuga


Ẹ Dìbò Fún Ẹni Tí Yóò Mú Wa Kúrò Nínú Ìṣòro: Alhaja Mutiat Ladoja Gba Olùdìbò Níyànjú

Ṣáájú ìdìbò Ààrẹ àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-Ṣòfin ti ọdún 2023, ẹni tíì ṣe aya Aṣòfin Rashidi Ladoja tí o ti fi ìgbà kan rí jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ti gba gbogbo oludibo níyànjú, ní pàtàkì jùlọ àwon oludibo Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti dibo fún ẹni tí wọn mọ wí pé yóò mú wọn kuro nínú wàhálà àti ìṣòro eléyìí tí ọmọ Orilẹ-èdè yìí n dojú kọ. Alhaja Ladoja, tí o jẹ aṣáájú nínú ẹgbẹ òṣèlú PDP ní Ìpínlè Ọ̀yọ́ ló gba àwọn oludibo níyànjú yìí lásìkò tó n ba àwọn akoroyin sọrọ ní ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ọrọ rẹ, Alhaja Ladoja korò ojú sí bí ohun gbogbo ṣe n lọ tí o sì tẹnu mọ́ ọ wí pé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà n dojú kọ onírúurú ipenija ti wọn sì ní lò aṣáájú àti adarí ti yóò mú wọn kuro ninu ìṣòro àti adari ti yóò mú ayípadà ọtun dé bá ohun gbogbo. Latari ìṣòro owo gọbọi ti àwọn ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà n ra jálá epo bentiro àti ìṣòro àìrí owó náà gbà ní àwọn ilé ifowopamọ, Alhaja Ladoja gba gbogbo oludibo níyànjú láti lò àsìkò ìdìbò gbogboògbò tí ọdún yìí láti dibo fún ẹni náà tí yóò mú ayípadà rere dé bá orílè èdè Nàìjíríà tó bá di ọjọ́ Karundinlogbon oṣù yìí tí ìdìbò Ààrẹ àti Ilé Ìgbìmò Aṣojú-Ṣòfin yóò máa wáyé jake-jado Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. O wá tun sọ di mímọ pé ọmọ Orilẹ-èdè yìí kò ní lò láti fa wàhálà nínú ìdìbò to n bọ yìí sùgbón kí wọn gbà ádùrá sí Eleduwa ko yan adarí rere tí yóò lè mú ìtura wá kí ọkàn olúkúlùkù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lè ba lẹ, nítorí ònà kán gbógì tí ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fi lè ja aja bọ nínú ìṣòro tó wà nílẹ̀ ni fún wọn láti jáde síta ki wọn sì fi ìbò wọn sọrọ tó bá di ọjọ ìdìbò. Bákan náà ni Alhaja Ladoja fi aidun inú rẹ hàn sí ìhà tí àwọn obìnrin kò sí òṣèlú àti ìṣèjọba nígbà tí o gba àwọn obìnrin náà níyànjú láti kọ ìhà tó dára sí òṣèlú ki wọn má ba fi ọwọ rọ wọn sẹyin nínú ìṣèjọba, tí o sì kè sí àwọn ọkùnrin nínú òṣèlú lati gba rùkù tí àwọn obìnrin tí o ba fẹ du ipò kan tàbí òmíràn.


Latari ìṣòro owo gọbọi ti àwọn ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà n ra jálá epo bentiro àti ìṣòro àìrí owó náà gbà ní àwọn ilé ifowopamọ, Alhaja Ladoja gba gbogbo oludibo níyànjú láti lò àsìkò ìdìbò gbogboògbò tí ọdún yìí láti dibo fún ẹni náà tí yóò mú ayípadà rere dé bá orílè èdè Nàìjíríà tó bá di ọjọ́ Karundinlogbon oṣù yìí tí ìdìbò Ààrẹ àti Ilé Ìgbìmò Aṣojú-Ṣòfin yóò máa wáyé jake-jado Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. O wá tun sọ di mímọ pé ọmọ Orilẹ-èdè yìí kò ní lò láti fa wàhálà nínú ìdìbò to n bọ yìí sùgbón kí wọn gbà ádùrá sí Eleduwa ko yan adarí rere tí yóò lè mú ìtura wá kí ọkàn olúkúlùkù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lè ba lẹ, nítorí ònà kán gbógì tí ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fi lè ja aja bọ nínú ìṣòro tó wà nílẹ̀ ni fún wọn láti jáde síta ki wọn sì fi ìbò wọn sọrọ tó bá di ọjọ ìdìbò. Bákan náà ni Alhaja Ladoja fi aidun inú rẹ hàn sí ìhà tí àwọn obìnrin kò sí òṣèlú àti ìṣèjọba nígbà tí o gba àwọn obìnrin náà níyànjú láti kọ ìhà tó dára sí òṣèlú ki wọn má ba fi ọwọ rọ wọn sẹyin nínú ìṣèjọba, tí o sì kè sí àwọn ọkùnrin nínú òṣèlú lati gba rùkù tí àwọn obìnrin tí o ba fẹ du ipò kan tàbí òmíràn. Nígbà tí o rọ gbogbo oludibo láti jáde síta ni ọjọ Àbámẹ́ta lati dibo Ààrẹ àti ilé Ìgbìmò Aṣojú-Ṣòfin, Alhaja Ladoja fi àsìkò náà ké sí gbogbo oludibo ní Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti dibo fún Seyi Makinde ko le ṣe Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lẹẹkan síi tó bá di ọjọ́ ìdìbò Gómìnà àti ọmọ ilé Ìgbìmò Aṣòfin Ìpínlè. Abiola Olowe Ìbàdàn


Nígbà tí o rọ gbogbo oludibo láti jáde síta ni ọjọ Àbámẹ́ta lati dibo Ààrẹ àti ilé Ìgbìmò Aṣojú-Ṣòfin, Alhaja Ladoja fi àsìkò náà ké sí gbogbo oludibo ní Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti dibo fún Seyi Makinde ko le ṣe Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lẹẹkan síi tó bá di ọjọ́ ìdìbò Gómìnà àti ọmọ ilé Ìgbìmò Aṣòfin Ìpínlè. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìdìbò Ààrẹ Àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-Ṣòfin: Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Kéde Kí Òṣìṣẹ́ Ìjọba Ṣíwọ́ Iṣẹ́ Ní Agogo Méjìlá Ọsan Ọjọ́ Ẹtì

Ṣáájú ìdìbò Ààrẹ àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-Ṣòfin tí yóò wáyé ni Àbámẹ́ta ọjọ́ Karundinlogbon oṣù yìí jake-jado Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti kéde ọjọ́ Ẹtì gẹ́gẹ́ bíi ààbò ọjọ́ iṣẹ́ fún gbogbo oṣiṣẹ ìjọba kí wọn lè ni anfààní láti lè lọ mura silẹ láti ṣe ojúṣe wọn nínú ètò idibo náà. Àtẹ̀jáde kan láti ọwọ́ akọwe ìròyìn fún gómìnà ló ṣe àfihàn ìkéde náà gẹ́gẹ́ bí o ṣe wà nínú atẹjade tí Akọwe ìjọba, Olubamiwo Adeosun bù ọwọ́ lù. Lẹta náà ti akọwe ìjọba darí rẹ̀ sí àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba, àti àwọn àjọ ilé iṣẹ ìjọba pẹlu ilé Ìgbìmò Aṣòfin ló sàlàyé wí pé àwọn Ọfiisi ìjọba Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni yóò máa ṣiwọ iṣẹ ní déédé agogo Méjìlá ọsan ọjọ́ Kerinlelogun, ti àwọn oṣiṣẹ tó wà ní àwọn ẹ̀ka pàtàkì yóò sì máa wà lójú iṣẹ sibẹ. Látari èyí ni ìjọba gba gbogbo oṣiṣẹ ìjọba àti àwọn ará ilu níyànjú lati jáde lọ dibo láti yan Ààrẹ àti àwọn ọmọ ilé ìgbìmò Aṣojú-Ṣòfin eléyìí tí ọkàn wọn bá fẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Àwon Ilé-Ìfowópamọ́ Ń ṣiṣẹ́ Lọ Ní Pẹrẹwu- Ẹgbẹ́ Alákòsóo kan Fi Ọ̀rọ̀ Léde

Ẹgbẹ́ àwọn alákòsóo Ilé Ìfowópamọ́ ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà ti jiyàn àhesọ ọ̀rọ̀ kan wípé, Ilé Ìfowópamọ́ Àpapọ̀ ti dá àwọn Ilé Ìfowópamọ́ lọ́wọ́ kọ́ láti má ṣiṣẹ́ látàrí ìdìbò gbogbogbòò tí yóò wáyé ní òpin ọ̀ṣẹ̀. Àrẹ ẹgbẹ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Rasheed Bọlarinwa ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde wípé, irọ́ gbá à ni ọ̀rọ̀ tí ó ń tàn kálẹ̀ náà, léyìí tí ó sì ti wà lórí ẹ̀rọ ayélujára. Bọlarinwa fi àrídájú hàn pé, àyè wà fún enikẹ́ni láti gbà, tàbí san owó fún èyíkéyìí oníbàárà rẹ̀ nínú àwọn Ilé Ìfowópamọ́.


Àjọ Elétò Ìdìbò Ti Bẹ̀rẹ̀ Láti Máa Pín Ohun Èlò Fún Ìdìbò Ní Ìpínlẹ̀ Ògùn

Ní ìgbáradì fún ìdìbò gbogbogbòò tí yóò wáyé jákè-jádò Orílẹ̀-Èdè Nàìjíríà ní òpin ọ̀sẹ̀, àwọn àjọ elétò ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀ láti máa pín àwọn ohun èlò fún ètò ìdìbò nì ìjọba Ìbílẹ̀ ogún tí ó wà ní ìpínlẹ̀ náà. Alákòsóo ètò ìdìbò ní Ìpínlẹ̀ Ògùn, Ọ̀gbẹ́ni Níyì Ìjàlayé ni ó fi ìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ fún àwọn akọ̀ròyìn ní Ọjọ́bọ̀ ní Ìlú Abẹokuta. Ijalaye sàlàyé pé àjọ náà ti gbáradì láti se ètò ìdìbò tí yóò kẹ́sẹjárí àtipé ètò tí ó péye ti wà láti jẹ́ kí àwọn ohun èlò náà dé gbogbo àyè tí ó yẹ lásìkò


Àwọn Ìjọba Ìbílẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Adamawa Ti Tẹ́wọ́ Gba Ohun Èlò Fún Ìdìbò

Àjọ elétò ìdìbò ti Ìpínlẹ̀ Adamawa ti bẹ̀rẹ̀ láti máa pín àwọn ohun èlò fún ìdìbò ní àwọn ìjọba ìbílẹ̀ mọ́kànlélógún tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ náà. Ètò náà bẹ̀rẹ̀ ní òwúrọ̀ Ọjọ́bọ̀ ní Ilé-Ìfowópamọ́ Àpapọ̀ ti ó wà ní Ìlú Yola, Olú Ìlú Ìpínlẹ̀ Adamawa. Lára àwọn ohun èlò tí wọ́n pín ni Ẹ̀rọ tí ó ń yẹ olùdìbò wò, Ìwé fún kíkọ èsì ìbò, àwọn ìwé ìdìbò àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn Agbófinró, Òṣìṣẹ́ Elétò Ìdìbò, Akọ̀ròyìn, àti àwọn asojú ẹgbẹ́ òsèlú ni ó péjú tí wọ́n sì kópa níbi pínpín àwọn ohun èlò náà.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kaduna Ti Bẹ̀rẹ̀ Ìwòsàn Ọ̀fẹ́

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kaduna ti bẹ̀rẹ̀ ìwòsàn ọ̀fẹ́ fún àwọn ọmọ Ìpínlẹ̀ náà, èyí tí yóò wáyé fún ọ̀sẹ̀ kan gbáko. Alákòsóo Ètò Ìlera ní Ìpínlẹ̀ náà, Dókítà Amina Mohammed-Baloni sọ wípé ìwòsàn ọ̀fẹ́ náà yóò wáyé ní àwọn Ilé-Ìwòsàn Ìjọba. Dókítà Mohammed-Baloni tẹ̀síwájú pé, láti le è jẹ ànfààní ìtọ́jú ọ̀fẹ́ náà, wọ́n gbọdọ̀ sàfihàn Káàdì Ìdánimọ̀ Ọmọ Orílẹ̀ Èdè tàbí Ìwé-Ìgbélùú. Ó wá sọ wípé, Ìjọba se ètò náà láti se ìdẹ̀kùn fún àwọn ará’lú.


Yellen Pè fún Ìrànlọ́wọ́ Fún ètò Ọrọ̀-Ajé Ní Orílẹ̀ Èdè Ukraine

Janet Yellen tí ó jẹ́ akọ̀wé àgbà ní ọrílẹ̀ Èdè Amẹ́ríkà ti pè fún eto ìrànlọ́wọ́ fún Orílẹ̀ Èdè Ukraine látàrí ogun tí ó ń lọ lọ́wọ́, èyí tí ó mú gbogbo nnkan dẹnu kọlẹ̀ ní Orílẹ̀ Èdè náà. Ó pe ìpè náà ní Ọjọ́bọ̀, wípé síṣe ìrànlọ́wọ́ owó se pàtàkì fún Orílẹ̀ Èdè náà, léyìí tí Orílẹ̀ Èdè Amẹ́ríkà sì ti setán láti fi òbítí-bitì owó tí ó tó Bílíọ̀nù Mẹ́wàá Dọ́là ran Orílẹ̀ Èdè Ukraine lọ́wọ́. Yellen tẹ̀síwájú pé, irúfẹ́ ìrànlọ́wọ́ bẹ́ẹ̀ tí ó ti wáyé sẹ́yìn ni ó fún Orílẹ̀ Èdè Ukraine ní ànfààní ìfẹsẹ̀múlẹ̀, àmọ́sá, ipò tí Orílẹ̀ Èdè náà wà nílò ìrànlọ́wọ́ ní kíá-kíá kí ó má ba à da ẹnu kọlẹ̀ pátápátá látàrí ogun tí ó ń bá a fínra.


Ilé-Iṣẹ́ Ericsson Da Òṣìṣẹ̀ Sílẹ̀ Ní Orílẹ̀ Èdè Sweden

Ilé-Iṣẹ́ Ericsson ti parí ètò láti da àwọn òṣìṣẹ́ rẹ̀ tí ó tó ẹgbẹ̀rún kan lé irinwó (1400) sílẹ̀, gẹ́gẹ́ bíi èrò-ń-gbà rẹ̀ láti dí ìnáwó àti ohun àmúsisẹ́ kù. Gẹ́gẹ́ bí ó tí se sọ, ó ní òun ti sọ àsọyépọ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ní orílẹ̀ èdè Sweden, látàrí ìdí pàtàkì láti gbé irú ìgbésẹ̀ bẹ́ẹ̀, sùgbọ́n ó se àlàyé ọ̀nà tí yóò gbegbà láti dí ìnira kù fún àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn. Ó sàlàyé síwájú pé, ìgbésẹ̀ náà wáyé látàrí àwọn ìpèníjà tí ó ń kojú Ilé-isẹ́ náà, àtipé ìgbésẹ̀ náà wà lójúnà àti wá ojútùú sí àwọn ìsòro náà kí Ilé-Iṣẹ́ náà le è fìdí múlẹ̀ síi.


Àjọ CommonWealth Jẹ́jẹ̀ẹ́ Ìrànlọ́wọ́ Fún Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Láti Se Ètò Ìdìbò Tí Kò Ní Eja-n-bákàn Nínú.

Àjọ àgbáyé (CommonWealth) ti dìde ìrànlọ́wọ́ láti ríi dájú pé ìdìbò gbogbogbòò tí ó ń bọ̀ lọ́nà lọ ní ìrọwọ́-rọsẹ̀. Akọ̀wé àpapọ̀ àjọ náà, Arábìnrin Patricia Scotland jẹ́ ẹ̀jẹ́ nígbà tí ó se àbẹ̀wò sí Mínísítà Ọ̀rọ̀ Ilẹ̀ Òkèèrè ní Ìlú Abuja, Olú Ìlú Nàìjíríà. Arábìnrin Patricia gbósùbà fún fífi ọwọ́ sí ìwé àdéhùn láti jẹ́ kí àlàáfíà jọba, eléyìí tí àwọn olùdíje sí ipò òsèlú se. Ó wá pàrọwà láti tẹ̀lé ìlànà àlàáfíà náà kí ètò ìdìbò le è kẹ́sẹ járí.


Orílẹ̀ Èdè Amẹ́ríkà Pèpè Fún Ìbágbépọ̀ Àlàáfíà Kí Ìgbé Ayé Le è Rọrùn Ní Nàìjíríà

Asojú Orílẹ̀ Èdè Amẹ́ríkà sí Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà, Mary Beth Leonard ti pàrọwà sí ọmọ orílẹ̀ Nàìjíríà láti jẹ́kí àlàáfíà jọba lásìkò ìdìbò àti nígbà tí ìdìbò bá lọtán fún ìṣèjọba rere àti láti mú kí ìgbé ayé rọrùn fún mùtú-mùwà. Asojú ìjọba Amẹ́ríkà náà pèpè nígbà tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní ìlú Abuja lóríi ìdìbò gbogbogbòò tí ó ń bọ̀ lọ́nà. Ó tẹ̀síwájú pé, ètò ìdìbò tí kò ní ẹja-n-bákàn nínú ni ó jẹ Orílẹ̀ Èdè Amẹ́ríkà lógún, àtipé kí ìfẹ́ àwọn olùdìbò ṣẹ ni yóò jẹ́ ìpilẹ̀sẹ̀ ìṣèjọba rere. Ó sàlàyé síwájú pé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn agbófinró se pàtàkì fún ìkẹ́sẹjárí ìdìbò àpapọ̀. Ó wá pàrọwà fún ojúṣe tí ó péye lọ́wọ́ ará ìlú. Mary Beth Leonard wá gbósùbà fún ìdàgbàsókè ìjọba tiwa-n-tiwa ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà.


Èyí ni bí àjọ́ INEC ṣe n pín àwọn ohun èlò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Ondo.

Aworan bi ajọ Inec ṣe n pin àwọn ohun èlò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Ondo ni wọnyii


Àdó Olóró Ba Ọkọ̀ Àjọ Apẹ̀tù-àlààfíà UN Ní Orílẹ̀-èdè Mali

Mẹ́ta nínú ọmọ àjọ apẹ̀tù-àlààfíà UN ni ó ti gbẹ̀mí mì tí márùn ún míràn sì farapa látàrí àdó olóró tó bù gbàmù ní àárín gbùngbùn Orílẹ̀-èdè Mali. Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára, Àjọ UN sọ pé ọ̀kan lára ọkọ̀ akọ́wọ́rìn wọn ni wọ́n lépa tí wọ́n sì kọlùú. Eléyìí jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ tó burú jùlọ ní ìgbà tí àjọ UN ti ń ṣiṣẹ́ wọn láti nǹkan bí ọdún mẹ́sàn án ààbọ̀ sẹ́yìn. Ọmọ Àjọ elétò àlàáfíà tó lé ní igba ló ti kú láti ìgbà náà. . Ìròyìn ró pé àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ àti ti òníjàgídíjàgan ti Ìsìláàmù ló máa ń sábà ṣiṣẹ́ láabi yìí, wọ́n kọlù àríwá àti àárín gbùngbùn Mali bótilẹ̀ jẹ́ wí pé àjọ UN wà níbẹ̀.


Ọmọ Àjọ elétò àlàáfíà tó lé ní igba ló ti kú láti ìgbà náà. . Ìròyìn ró pé àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀ àti ti òníjàgídíjàgan ti Ìsìláàmù ló máa ń sábà ṣiṣẹ́ láabi yìí, wọ́n kọlù àríwá àti àárín gbùngbùn Mali bótilẹ̀ jẹ́ wí pé àjọ UN wà níbẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀-èdè South Africa Yóò Kọ́ Oko Tó Ń lo Iná Agbára Oòrùn

Ẹ̀yà kan nínú ìjọba orílẹ̀-èdè South Africa ń gbèrò láti ná iye owó tó lé díẹ̀ ní bílíiọ̀nù kan Rand láti Kọ́ Oko tó ń lo iná agbára Oòrùn ní ọ̀nà láti yọ ara rẹ̀ kúrò nínú wàhálà iná ti orílẹ̀-èdè náà dojú kọ. Àjọ tó ń pín Iná ká ní Ilẹ̀ náà ti ní ìdákúrekú iná ní àkókò yí níbi tí iná ti ń lọ fún bí wákàtí mẹ́wàá lójojúmọ́. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Áà! Iná Líle Jó Igbó Kìjikìji Tó Wà Lórí Òkè Ni Orílẹ̀-èdè Kenya

Ó ju ẹgbẹ̀run mẹ́rin-dín-lógún sarè ilẹ̀ igbó Kìjikìji tí iná tó lágbára ti jó run ní orí òkè ìlú Aberdare tó wà láàárín orílẹ̀-èdè Kenya. Ìròyìn fi lédè pé iná náà bẹrẹ ni agbègbè Igbó Kìjikìji tó wà ní Aberdare National Park láti ọ̀sẹ̀ méjì tó kọjá tó sì tẹ̀síwájú láì kú bótilẹ̀jẹ́pé àwọn òṣìṣẹ́ panápaná gbìyànjú títí láti pá sùgbón iná náà kò kú. Àwọn ènìyàn méjì láti ọdọ àjọ Kenya Wildlife Service, KWS tó lọ síbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà ní ọjọ́ kejì kété tí iná náà ṣèyọ ló ti pàdánù ẹ̀mí wọn látàrí ọkọ̀ wọn tó ṣubú síbi iná náà. Ọ̀gbẹ́ni Bakari Mungumi láti ilé iṣẹ́ KWS so pé àwọn sí ń tẹ̀síwájú láti se ìwádìí okùnfà iná náà. “Ọ̀gbẹlẹ̀ àti lílọ sókè afẹ́fẹ́ ni orí òkè jẹ́ kí iná náà lágbára síi; kò sì fi àyè sílẹ̀ láti tètè pa iná náà” Ọ̀gbẹ́ni Mungumi sọ èyí. Kìí ṣe àkọ́kọ́ nìíì tí iná máa ṣọsẹ́ ní agbègbè náà, ní ọdún 2012, ó ba sarè ilẹ̀ igbó Kìjikìji tó ju àádọ̀rin ẹgbẹ̀rún jẹ́.


Ọ̀gbẹ́ni Bakari Mungumi láti ilé iṣẹ́ KWS so pé àwọn sí ń tẹ̀síwájú láti se ìwádìí okùnfà iná náà. “Ọ̀gbẹlẹ̀ àti lílọ sókè afẹ́fẹ́ ni orí òkè jẹ́ kí iná náà lágbára síi; kò sì fi àyè sílẹ̀ láti tètè pa iná náà” Ọ̀gbẹ́ni Mungumi sọ èyí. Kìí ṣe àkọ́kọ́ nìíì tí iná máa ṣọsẹ́ ní agbègbè náà, ní ọdún 2012, ó ba sarè ilẹ̀ igbó Kìjikìji tó ju àádọ̀rin ẹgbẹ̀rún jẹ́. Aberdare jẹ́ òkè gíga kẹta ní orílẹ̀-èdè Kenya, ó ga tó ìwọ̀n ẹsẹ bàtà ẹgbẹ̀rún mẹ́tàlá lé ní ọgọ́rùn ún Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Aberdare jẹ́ òkè gíga kẹta ní orílẹ̀-èdè Kenya, ó ga tó ìwọ̀n ẹsẹ bàtà ẹgbẹ̀rún mẹ́tàlá lé ní ọgọ́rùn ún Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Oǹdíje Gómìnà Ìpínlẹ̀ Rivers Se Ìlérí Ìjọba Àjùmọ̀ṣe

Oǹdíje Gómìnà Ìpínlẹ̀ Rivers, Ọ̀gbẹ́ni Sim Fubara ti se ìlérí ìjọba àjùmọ̀ṣe tí wọn bá yàn án sí ipò nínú ìbò tó ń bọ̀. Ọ̀gbẹ́ni Fubara sọ èyí láti ẹnu agbẹnusọ rẹ̀, Ìyáàfin Ibim Sementari ní ọjọ́ Ọjọ́rú ní ìlú Abuja. Ó sọ pé tí wọ́n ba fún òun ní anfààní àti jẹ Gómìnà wọn, gbogbo ènìyàn ni yóò jẹ mùndùnmúndùn ìjọba òun ní ẹ̀ka ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé abbl. Ọ̀gbẹ́ni Fubara sọ pé òun yóò tẹ̀ síwájú nínú iṣẹ́ rere tí àwọn aṣáájú òun nínú ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ti se tẹ́lẹ̀ nínú ìṣèjọba wọn. “Ko sí ẹni tí a o sọ sẹ́yìn nínú ètò ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé wa “, Ògbẹ́ni Fubara sọ bẹ́ẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san “


Ìtàpá sí Òfin Ìrìnnà: Àjọ FCTA Bẹ̀rẹ̀ Ìfipá Múni Tó Lágbára

Àjọ Abuja Metropolitan Management Council (AMMC), ti bẹ̀rẹ̀ ìfipá múni to lọ́ọ̀rìn lórí ètò ìṣàkóso Ìrìnnà àti àyíká. Nígbà tí ó ń se ìfilọ́lẹ̀ náà, Olùdarí, Abuja Metropolitan Management Council, AMMC, TPL Umar Shuaibu, sọ pé ètò náà yóò sì máa tẹ̀ síwájú. Wọ́n ó jẹ́ kí òye rẹ̀ kí ó yé àwọn ará ìlú nípa ìbáṣepọ̀ wọn pẹ̀lú àwọn tí ń wa ọkọ̀ tàbí lo ọkọ̀ káàkiri ojú ọ̀nà tí àwọn ènìyàn ń lò ní ìgbà gbogbo. Ìgbìmọ̀ náà kéde pé ẹnikẹ́ni tó n wa ọkọ̀ dojú kọ ọkọ̀ míràn láì bọ̀wọ̀ fún òfin ìlànà ọkọ wíwà ní wọn yóò gbámú, wọn o dáa padà láti lọ gba ibi tí o yẹ, wọn o ti mọ́lé àti òun àti ọkọ̀ rẹ̀, wọn kò sì tún ní fi ojú rere wo àwọn agbófinró tó ń tàpá sí òfin ìlànà ọkọ̀ wíwà. Òfin kò bẹ̀rù ipò kípò. Ó fi kun pé, ọkọ̀ kọ́kọ́ kankan kò gbọdọ̀ dúró síbíi tí kò yẹ, ènìyàn kò sí gbọdọ̀ dá ọkọ̀ dúró ní ọ̀nà pápákọ̀ ọkọ̀ òfúrufú àyàfi tí ènìyàn náà bá dúró sí ibi tó yẹ.


Ìgbìmọ̀ náà kéde pé ẹnikẹ́ni tó n wa ọkọ̀ dojú kọ ọkọ̀ míràn láì bọ̀wọ̀ fún òfin ìlànà ọkọ wíwà ní wọn yóò gbámú, wọn o dáa padà láti lọ gba ibi tí o yẹ, wọn o ti mọ́lé àti òun àti ọkọ̀ rẹ̀, wọn kò sì tún ní fi ojú rere wo àwọn agbófinró tó ń tàpá sí òfin ìlànà ọkọ̀ wíwà. Òfin kò bẹ̀rù ipò kípò. Ó fi kun pé, ọkọ̀ kọ́kọ́ kankan kò gbọdọ̀ dúró síbíi tí kò yẹ, ènìyàn kò sí gbọdọ̀ dá ọkọ̀ dúró ní ọ̀nà pápákọ̀ ọkọ̀ òfúrufú àyàfi tí ènìyàn náà bá dúró sí ibi tó yẹ. Ọ̀gbẹ́ni Shuaibu jẹ́ kó di mímọ̀ pé wọ́n ti pèsè ibi tí àwọn ènìyàn yóò máa dúró sí lẹ̀bá ọ̀nà sílẹ̀ fún àwọn ènìyàn láti dúró tàbí lọ tọ̀wọ̀ tọ̀wọ̀, kí àyíká sì dùn wò. Igbákejì ààrẹ ti àjọ Road Transport Employers Union, Olóyè Abubakar Sadiqni tirẹ̀ sọ pé àwọn tẹ́wọ́ gba ètò náà, àwọn á sì fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú àjọ náà kí ètò náà leè kẹ́se kẹ́ṣe járí . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọ̀gbẹ́ni Shuaibu jẹ́ kó di mímọ̀ pé wọ́n ti pèsè ibi tí àwọn ènìyàn yóò máa dúró sí lẹ̀bá ọ̀nà sílẹ̀ fún àwọn ènìyàn láti dúró tàbí lọ tọ̀wọ̀ tọ̀wọ̀, kí àyíká sì dùn wò. Igbákejì ààrẹ ti àjọ Road Transport Employers Union, Olóyè Abubakar Sadiqni tirẹ̀ sọ pé àwọn tẹ́wọ́ gba ètò náà, àwọn á sì fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú àjọ náà kí ètò náà leè kẹ́se kẹ́ṣe járí . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Oǹkọrin Ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Falz Gba Àwọn Ọ̀dọ́ Ní Ìmọràn Látàrí Ìbò Tó Ń Bọ̀

Oǹkọrin Ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti agbẹjọ́rò, Falz ti gba àwọn ọ̀dọ́ ní ìmọ̀ràn tó lè bí awọ erin látàrí ìbò ti yóò wáyé ní ọjọ́ karún ún dín lọ́gbọ̀n osù yìí. Oǹkọrin náà lo ojú òpó ẹ̀rọ ayélujára rẹ̀ láti gba àwọn ọ̀dọ́ ní ìmọ̀ràn pé kí wọ́n jáde ní yanturu láti fi ìbò wọn gbé adarí rere wọlé. Lórí ẹ̀rọ Fidio ayélujára rẹ̀, ó kìlọ̀ fún àwọn ọmọ Nàìjíríà pé kí wọ́n máṣe ṣe àwáwí pé àwọn kòní jáde láti dìbò. Ó rọ àwọn ọ̀dọ́ láti má jẹ́ kí ìṣòro tí orílẹ̀-èdè yìí ń là kọjá yìí pe ìpè fún wọn láti má dìbò tàbí wí pé tí wọ́n bá di ìbò, wọn kò ní ka ìbò wọn. Ìbò wọn yóò di kíkà, kí wọ́n ṣe ètọ́ àti ojúṣe wọn gẹ́gẹ́ bí àwọn olórin miran ti ń sọ ṣáájú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Egypt Ọdún 2023:Flying Eagles Yóò Kojú Ikọ̀ Fáráò Ti Orílẹ̀-èdè Egypt

Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò kojú ikọ̀ alátakò wọn láti ilẹ̀ Egypt ní orí pápá Cairo, orílẹ̀-èdè Egypt, wọ́n sì nílàti borí tí wọ́n bá fẹ́ tẹsí iwájú nínú ìdíje náà. Àwọn agbábọ́ọ̀lù ọmọ Nàìjíríà tí ọjọ́ orí wọn kò ju ogún odún lọ pàdánù sí ọwọ́ ikọ̀ ti ọ̀jẹ̀wẹ́wẹ́ Teranga Lions ti orílẹ̀-èdè Senegal ní ayò òfo sí ẹyọ kan (0-1) ní ọjọ́ Àìkú ní ìgbà tí wọ́n gbá ayò àkọ́kọ́ wọn. Akọ́ni-mọ̀ọ́gbá Isah Ladan ti orile-ede Naijiria seése kó má lo agbábọ́ọ̀lù Daniel Daga látàrí ìfarapa tó ní ní ayò tó kọjá, bí ara rẹ̀ ṣe rí yóò di mímọ̀ ní ọjọ́ èní. Tí wọ́n bá borí ní èní, wọn ó ní ore ọ̀fẹ́ láti wà lára ikọ̀ méjọ tí yóò tẹ̀síwájú nínú Ìdíje náà. Ikọ̀ Flying Eagles ti gba ife ẹ̀yẹ náà rí ní ìgbà méje, àwọn ikọ̀ tí wọ́n fẹ́ kojú, Egypt náà ti gbàá ni ìgbà mẹ́rin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ayò ti ìkọ ti Egypt kọ́kọ́ gbá pẹ̀lú Mozambique yọrí sí ọ̀mì, wọ́n sì jọ ní àmì kọ̀ọ̀kan.


Tí wọ́n bá borí ní èní, wọn ó ní ore ọ̀fẹ́ láti wà lára ikọ̀ méjọ tí yóò tẹ̀síwájú nínú Ìdíje náà. Ikọ̀ Flying Eagles ti gba ife ẹ̀yẹ náà rí ní ìgbà méje, àwọn ikọ̀ tí wọ́n fẹ́ kojú, Egypt náà ti gbàá ni ìgbà mẹ́rin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ayò ti ìkọ ti Egypt kọ́kọ́ gbá pẹ̀lú Mozambique yọrí sí ọ̀mì, wọ́n sì jọ ní àmì kọ̀ọ̀kan. Ipele tó kángun sí àsekágbá ni ikọ̀ Nàìjíríà àti Egypt ti pàdé kẹ́yìn, tí ikọ̀ Egypt sì fi àgbà hàn ikọ̀ Nàìjíríà pẹ̀lú àmì ayò méjì sí òdo(2-0). Ìdíje náà yóò wáyé ní alẹ́ èní ní aago mẹ́fà ìrọ̀lẹ́. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ipele tó kángun sí àsekágbá ni ikọ̀ Nàìjíríà àti Egypt ti pàdé kẹ́yìn, tí ikọ̀ Egypt sì fi àgbà hàn ikọ̀ Nàìjíríà pẹ̀lú àmì ayò méjì sí òdo(2-0). Ìdíje náà yóò wáyé ní alẹ́ èní ní aago mẹ́fà ìrọ̀lẹ́. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdìbò Ọdún 2023: Àṣeyọrí Dájú Pẹ̀lú Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Gbogbo Àwọn Tí Ọ̀rọ̀ Kàn – Rahman Tella

Alakoso fún ètò ìdìbò (INEC) ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Ọmọwe Rahman Tella ti sọ di mímọ pé ètò ìdìbò gbogboògbò to n kan ìlèkùn yóò so èso rere pẹlu ìfọwọ́sowọ́pọ̀ gbogbo àwọn tí ọrọ ètò ìdìbò náà kàn. Alàkóso àjọ INEC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́, Rahman Tella lo sísọ lójú ọrọ yìí lásìkò tó n kópa nínú ètò ‘Speak Out’ eléyìí tí ẹgbẹ́ akọroyin ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ṣe agbatẹru rẹ̀ ní ilé ẹgbẹ́ wọn tó kalẹ sí àgbègbè Mokola ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ní Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ọrọ rẹ̀, Ọmọwe Tella sàlàyé wí pé pẹlu ibaṣepọ àwọn oṣiṣẹ eleto ààbò, àjọ INEC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ti gbaradi fún ìpèsè ààbò tó péye fún gbogbo olukopa lásìkò ìdìbò ki ohun gbogbo le lọ láìsí daru-dapọ. Nígbà tí o n sọrọ lórí imurasilẹ àjọ náà fún ètò ìdìbò to n bọ lónà, ni pataki jùlọ latari ìṣòro àìrí owó tí àwọn ọmọ orilẹ èdè yìí n dojú kọ, Tella fi ìdí rẹ múlẹ wí pé àjọ eleto ìdìbò ni Orílè-èdè Nàìjíríà ti ṣe ìpàdé pẹlu Banki àgbà (CBN) ni ònà láti rí owó fún àwọn Àgùnbánirọ̀ tí yóò kópa láti rí dájú pé ètò ìdìbò gbogboògbò náà k’ẹsẹ jari. Bákan náà, Tella jẹ kí o di mímọ wí pé yatọ sí àwọn Àgùnbánirọ̀, àjọ INEC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ti se idanilekọ fún àwọn míràn tí yóò kópa nínú ètò ìdìbò gbogboògbò náà nígbà tí àjọ náà yóò sì tún se idanilekọ fún àwọn tí yòó ṣe akojọpọ èsì ìdìbò fún àwọn Ìjọba Ìbílè ní ọjọ Kejilelogun oṣù yìí. Ọmọwe Tella wa tẹnu mọ pé ibùdó ìdìbò 6,390 ló wà ní Ìpínlè Ọ̀yọ́, ti iye àwọn èèyàn tó fi orúkọ silẹ si jẹ́ 3,276,675, nígbà tí ìyè àwọn tó ti gba kaadi Ìdìbò wọn sì jẹ́ 2,305,903.


Nígbà tí o n sọrọ lórí imurasilẹ àjọ náà fún ètò ìdìbò to n bọ lónà, ni pataki jùlọ latari ìṣòro àìrí owó tí àwọn ọmọ orilẹ èdè yìí n dojú kọ, Tella fi ìdí rẹ múlẹ wí pé àjọ eleto ìdìbò ni Orílè-èdè Nàìjíríà ti ṣe ìpàdé pẹlu Banki àgbà (CBN) ni ònà láti rí owó fún àwọn Àgùnbánirọ̀ tí yóò kópa láti rí dájú pé ètò ìdìbò gbogboògbò náà k’ẹsẹ jari. Bákan náà, Tella jẹ kí o di mímọ wí pé yatọ sí àwọn Àgùnbánirọ̀, àjọ INEC ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ti se idanilekọ fún àwọn míràn tí yóò kópa nínú ètò ìdìbò gbogboògbò náà nígbà tí àjọ náà yóò sì tún se idanilekọ fún àwọn tí yòó ṣe akojọpọ èsì ìdìbò fún àwọn Ìjọba Ìbílè ní ọjọ Kejilelogun oṣù yìí. Ọmọwe Tella wa tẹnu mọ pé ibùdó ìdìbò 6,390 ló wà ní Ìpínlè Ọ̀yọ́, ti iye àwọn èèyàn tó fi orúkọ silẹ si jẹ́ 3,276,675, nígbà tí ìyè àwọn tó ti gba kaadi Ìdìbò wọn sì jẹ́ 2,305,903. Abiola Olowe Ìbàdàn.


Mínísítà Fún ÈTÒ Ẹ̀kọ́ Ní Orílẹ̀-èdè Sierra Leonean Gbà Àmì Ẹ̀yẹ Mínísítà Tó Peregedé Jù Lọ.

David Sengeh to jẹ Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́ ni orílẹ̀-èdè Sierra Leonean tí padà sílé pẹ̀lú àmì ẹ̀yẹ Mínísítà to peregedé julọ Lágbàáyé níbí ayẹyẹ tó wáyé ní Dubai Ìròyìn fí tó wà létí wí pé àmì ẹ̀yẹ náà wáyé látàrí iṣẹ́ ribiribi re nínú ètò ẹ̀kọ́ ni orílẹ̀-èdè Sierra Leonean. Gbogbo àwọn tó wà níbí ayẹyẹ náà ni ọjọ́ ajé lo fi idunnu wọn hàn, ninu ẹ̀rọ ayélujára Twitter Ọ̀gbẹni Sengeh dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn alábá ṣíṣe rẹ, ó ní láì sí àwọn olùkọ àti akẹ̀kọ̀ọ́ ko sí àṣeyọrí yìí fún ohun.


Ilé Ẹjọ́ Fagilé Ẹ̀sún Yíyọ Ọ̀gá Ọlọ́pàá orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Kúrò Lẹ́nu Iṣé.

Ilé Ẹjọ́ gíga jù lọ ní ìlú Abuja tí fagilẹ́ ẹ̀sùn yíyọ ọ̀gá ọlọ́pàá ọ̀gbẹ́ni Usman Alkali. Ẹ̀sùn ti Michael Idoko fí kan ààrẹ Muhammadu Buhari àti àwọn mẹ́rin míràn ní adájọ àgbà Justice John Omotoso Fagilé. Adájọ ni yíyọ Alkali kúrò lẹ́nu iṣé Ọlópàá kò ní ǹkan ṣe pẹ̀lú ẹ̀sùn tí wọn fi kan. Agbẹjọ́rò idoko James Ogwu Onaja tó jẹ́ agbẹjọ́rò àgbà ni òhun kò fa ra mọ ẹ̀sùn náà , ó ní kí adájọ́ gbà Idoko láyé lati tèsíwájú nínú ipò rẹ gẹ́gẹ́ bí ọ̀gá àwọn ọlọ́pàá.


Ẹgbẹ́ Oníròyìn Rọ Àwọn Ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Láti Wá Ní Àlàáfíà Ṣáájú Ọjọ́ Ìdìbò.

Ṣáájú Ìdìbò ti yóò wáyé ni ọjọ́ àbámẹ́ta láti yan Ààrẹ tuntun, àpapọ̀ ẹgbẹ́ àwọn oníròyìn ní ìpínlẹ̀ kwara tí pé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti gbaradì nínú àlàáfíà. Ẹgbẹ́ náà ró àwọn olóṣèlú àti àwọn ènìyàn tó ń bá wọn ṣíṣe láti tẹ̀lẹ́ òfin ìjọba, kí wọn sì rántí wí pé gbogbo ojú nbè lára orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lórí ìdìbò náà. Nínú ọ̀rọ̀ àtẹ̀ jáde láti ọwọ́ alága ẹgbẹ́ náà Alahji Tunde Alabi àti Akòwé ẹgbẹ̀ náà Alhaji Abdullahi Olesin pe àjọ elẹ́tò ìdìbò láti pèsè ibi ìdìbò tó bójú mu fún àwọn ará ìlú. Bákanáà ó rọ àwọn elẹ́tò ààbò láti rí wí pé wọ́n ṣe ohun gbogbo kì ìdìbò náà lè já sí àlàáfíà fún àwọn ènìyàn. Ó pe àwọn alàgbàtọ́ àti àwọn òbí làti mójú tó àwọn ọmọ wọn kí wọn lè yà gọ fún ìwà ìbàjẹ́ lakoko ìdìbò náà.


Soludo Gbóríyìn Fún Ọgá Àwọn Olópàá Nípa Yíyan Ẹgbẹ́ Tuntun Lórí Ọ̀rọ̀ Ìwádìí

Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra ọ̀mọ̀wé Chukwuma Soludo tí gbóríyìn fún ọ̀gá àwọn ọlọ́pàá Usman Baba fún yíyan ẹgbẹ́ tuntun lórí ọ̀rọ̀ ìwádìí ni ìpínlẹ̀ náà. Soludo rọ àwọn ará ìlú láti ṣe sùúrù títí di ìgbà tí ẹgbẹ́ náà yóò fí parí iṣẹ́ wọn láìpé. Ọ̀gbẹ́ni Christian Aburime Akòwé fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra ló so èyí di mímọ̀ nígbà tí o ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ Ó ní Gómìnà ti pe adájọ àgbà pátápátá fún ìpínlẹ̀ Anambra láti pèsè àwọn ìwé ẹ̀sùn ìgbẹ́jọ́ tó wà lọwọ́ rẹ fún àṣeyọrí iṣẹ́ ẹgbẹ́ náà Gómìnà rọ àwọn ènìyàn Anambra láti fi ọkàn balẹ̀ nítorí ìjọba òhun kò fàyè gbà ìwà ìbàjẹ́, àti wí pé òhun yóò gbà òfin láyé láti ṣiṣẹ rẹ ni gbogbo nígbà nípa ìdájọ òdodo fún àwọn ènìyàn ìlú.


Àpapọ̀ Ẹgbẹ́ Àwọn Akẹ́kọ̀ọ́ Bú Ọlá Fún Ọ̀gá Àgbà pátápátá fún Àjọ PenCom.

Ẹgbẹ́ àwọn akékọ̀ọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà NANS tí bu ọlá fún adarí pátápátá fún àjọ to ń mójú tó àwọn tọ ti feyinti lẹnu iṣẹ́, ìyáàfin Aisha Dahir- Umar gẹ́gẹ́ bí ènìyàn ma lé gbàgbé Lágbàáyé látàrí iṣẹ́ takuntakun rẹ lẹnu iṣẹ́. Ẹgbẹ́ àwọn akékọ̀ọ́ ṣe àpọ̀nlé fún ìyáàfin Dahir-Umar nípa fífún ni àmì ẹ̀yẹ fún àtìlẹ́yìn àti ìdàgbàsókè rẹ fún àwọn ọ̀dọ́ àti akẹ́kọ̀ọ́ Ààrẹ fún ẹgbẹ́ àwọn akékọ̀ọ́ kọ́múrèdì Attah Felix Nnalue sọ wí pé àmì ẹ̀yẹ náà wà fún àwọn ènìyàn tó ṣiṣẹ takuntakun fún ìlọsíwájú àti ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè àti àwọn ènìyàn.


Putin Yóò Sàlàyé Fún Àwọn Ìgbìmọ̀ Orílẹ̀-èdè Russia Nípa Ìjà Tó Ńlọ Lọ̀wọ̀ Ní Orílẹ̀-èdè Ukraine.

Ààrẹ Vladimir Putin yóò ṣàlàyé fún àwọn ìgbìmọ̀ orílẹ̀-èdè Russian lori ija to nlọ lọwọ ni orílẹ̀-èdè Ukraine ni ọjọ́ ìṣẹgun. Ààrẹ Putin yóò sọ àwọn ohun tí ó lò láti jagun náà pèlú orílẹ̀-èdè Ukraine àti àwọn ètò pàtàkì tí ò lò láti rí wí pé ìdàgbàsókè bá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè rẹ lakoko ogun náà. Ó ni àwọn ènìyàn tó tó ẹgbẹ̀rún ni wón ti jáde láyé látàrí ìjà naa, ó sọ́ di mímọ̀ wí pé orílẹ̀-èdè Russian ti wà nínú agbami ija nlá báyìí nípa èyí tí wọ́n fẹ́ fi jí wa àwọn ohun ìní àti àlùmọ́nì.


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Kenyan Rọ Àwọn Tó Ń Mọ́jú Tó Agbègbè Lágbàáyé Láti Mu Iṣé Wọn Lọ́kùnkúndùn

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Kenyan William tí pe àwọn orílẹ̀-èdè tó Kàjú òṣùwọ̀n láti dìde ìrànlọ́wọ́ fún didẹkun ilé rírì àti láti kojú ìjà sí ojú ọjọ́ tó n mú ìjàmbá wa. Ó ni àwọn orílẹ̀-èdè tí kò ní owó pàápàá jùlọ ní Áfíríkà ló ń kojú àwọn ìjàmbá yìí ju, látàrí bí ojú ọjọ́ ṣe yí padà tó sì ń mú ìjàmbá wáyé. Nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ to wáyé níbi ìpàdé àwọn aláwọ̀ dúdú ni Addis Ababa ni orílẹ̀-èdè Ethiopia, ni ọ̀rọ̀ yìí ti wáyé, èyí tí àkọlé rẹ jẹ “Nígbà tí ojú bá yàtọ” Ààrẹ Ruto ni àkókò tó fún ìyípadà ọtun láti dẹkùn ìlàkojá náà.


NFF kẹ́dùn pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Ghana lórí ikú Atsu

Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Nàìjíríà lápapọ̀ ti ṣèdárò pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Ghana, lórí ikú ògbóhùntarìgì agbábọ́ọ́lù Black Stars, Christian Atsu nínú ilẹ̀ rírì tó ṣẹlẹ̀ orílẹ̀-èdè Turkey. Nínú lẹ́tà kan látọ̀dọ̀ akọ̀wé gbogbogbòò,NFF Dókítà Mohammed Sanusi, sọ pé, ìròyìn ikú ìkan lára agbábọ́ọ́lù Ghana tó tawọ́n yọ yìí,jẹ́ ohun tó bani nínújẹ́,tí ó sì gbàdúrà fún àwọn ẹbí,ọ̀rẹ́,àti GFA àti gbogbo ẹbí agbábọ́ọ́lù Ghana fún ikú rẹ̀. ‘A ṣèdárò ikú agbábọ́ọ́lù Black Star ,ti ́o ́fi gbogbo ara ṣisẹ́,sùgbọ́n inú wa dùn fún ipa tó fi sílẹ̀,tí a sì gbàdúrà pé kí ọlọ́run gbàbọ̀ rẹ̀,kí ó sì tu àwọn ẹbí,ọ̀rẹ́,GFA àti ẹbí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Ghánà nínú lórí ikú rẹ̀.’


Ìbáṣepọ̀ láàrin Nàìjíríà Àti Comoros ṣe pàtàkì – Ààrẹ Bùhárí

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí sọ pé òun mú ìbáṣepọ̀ alábágbé tó wà láàrin Nàìjíríà àti Comoro ní pàtàkì,fún ìdí pàtàkì tí òun yóò jẹ́ kí ẹni tí yóò rọ́pò òun ṣe ní láti jẹ́ kó tẹ̀ síwájú. Nígbà tí ó ń bá Azali Assoumani, ààrẹ orílẹ̀-èdè Comoros tí ó gbapò lọ́wọ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí alága àjọ ìṣọ̀kan Adúláwọ̀ fún ọdún 2023 sọ̀rọ̀,láìpẹ́ kí ó tó kúrò ní Addis Ababa, ààrẹ Bùhárí wá dúpẹ́ lọ́wọ́ orílẹ̀-èdè erékusù náà, fún jíjẹ́ alábàágbé rere. Adarí tuntun AU , ààrẹ Assoumani sọ pé òun kọ́kọ́ ṣe àbẹ̀wò sí ààrẹ Bùhárí nígbà tí òun di alága, nítorí àpọ́nlé tí òun ní fún ààrẹ àti àjọ̀ṣepọ̀ tó dánmọ́rán tó wà láàrin àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì.


2023: Mílíọ̀nù kan Nàìjíríà tó ń gbé lókè òkun yóò dìbò – Ìgbìmọ̀ ìpolongo APC

Ìgbìmọ̀ adarí aẁọn ọmọ Nàìjíríà tó ń gbé lókè òkun,ti ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, ìgbìmọ̀ ìpolongo fún ààrẹ,APC Prince Adé Ọmọ́le sọ pé wọn nírètí pé yóò tó àwọn ọmọ Nàìjíríà Mílíọ́nù kan tí ń gbé lókè òkun, tí yóò wá sí Nàìjíríà láti wá dìbò gbogbogbòo 2023. Ọmọ́le tí ó ṣe àròpọ̀ yìí níbi ìfọ̀rọ̀jomitoro ọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn akọ̀ròyìn ní olú ilé-iṣẹ́ ẹgbẹ́,ní Àbújá,fi kún un pé wọ́n ń fọkàn sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹgbẹ̀rún nínú iye yìí láti dìbò fún olùdíje ẹgbẹ́ All Progressives Congress, olùdíje ààrẹ ẹgbẹ́ APC, Ọ̀gbẹ́ni Bọ́lá Tinubu. Gẹ́gẹ́ bí ọmọ-ọba Ọmọ́le, tí ó tún jẹ́ alága ìgbìmọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà tí ń gbé lókè òkun ṣe sọ,àwọn ọmọ Nàìjíríà tó lé lẹ́gbẹ̀rún kan,tí ń gbé lókè òkun ló ní kádìì ìdìbò. Ó wá fi kun pé Ọ̀gbẹ́ni Tinubu ti pinnu pé àwọn ọmọ Nàìjíríà tí ń gbé lókè òkun yóò bá òun ṣèjọba.


Ìdìbò 2023: Kọmíṣọ́nà àwọn Agbófinró Gombe ṣe àbẹ̀wò sí àwọn adarí ìbílẹ̀,pè fún àlàáfíà

Kọmíṣọ́nà fún àwọn Agbófinró,ti ìpínlẹ̀ Gombe, CP Oqua Etim ṣì wà lórí ìrìn àjò rẹ̀ ní ìjọba ìbílẹ̀ Gombe,pàápàá jùlọ ní Kaltungo agbègbè, Billiri àti Akko láti wá àtìlẹyìn, ìmọ̀ràn àgbà àti àlùbáríkà. CP náà sọ lásìkò àbẹ̀wò ìmọraẹni sí Mai Kaltungo, Ọba Aláyélúwà Saleh Muhammad Umar, Mai Tangle, Ọba Sanusi Danladi Maiyamba àti Lámídò ti Akko, Ọba Aláyélúwà Umar Muhammad Atiku. Ọ̀gbẹ́ni Etim ́wa rọ àwọn ọba Aláyélúwà mẹ́tẹ̀èta láti lo ipò àti bí wọ́n ṣe jẹ́ bàbá láti bá àwọn ènìyàn agbègbè wọn sọ̀rọ̀, kí wọ́n jáwọ́ nínú ìwà ìpáǹle tàbí ìwà pálapàla mìíràn,kí wọ́n ó sì wùwà tó bófin mu. Ó gbóríyìn fún akitiyan wọn lórí bí wọ́n ṣe jẹ́ kí àlàáfíà jọba lágbègbè oníkálukú wọn,tí ó sì tún ń fi ìgbáradè Agbófinró ìpínlẹ̀ Gombe dáwọn lójú pé wọn yóò pèsè ààbò tó tó kí ìbò tó bẹ̀rẹ̀,lásìkò ìbò àti lẹ́yìn ìbò.


Ẹgbẹ́ awòye adarí orílẹ̀-èdè pè fún ìdìbò ìrọ̀rùn ní Nàìjíríà

Alága ẹgbẹ́ awòye adarí orílẹ̀-èdè sí Nàìjíríà, H.E Thabo Mbeki, ti rọ àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú lórílẹ̀-èdè,àwọn olùdíje àti àwọn olólùfẹ́ wọn láti sa ipá wọn lórí ìdìbò nírọ̀rùn,èyí tí yóò hàn gbangba àti tí ó ṣeé gbàgbọ́,ní ọjọ́ kẹèdọ́gbọ̀n,ọjọ́ Àbámẹ́ta,ọdún yìí. Ààrẹ orílẹ̀-èdè South Africa nígbà kan rí, ló ṣe àlàyé yìí ní gbọ̀ngàn àwọn Akọ̀ròyìn,ní Àbújá, nígbà tí àwọn ẹgbẹ́ awòye adarí orílẹ̀-èdè sí Nàìjíríà dé ní,ọjọ́ kejìdín-lógún,oṣù kejì,ọdún 2023. Ọ̀gbẹ́ni Mbeki sọ pé ní àwọn ọjọ́ díẹ̀ lákòókò yìí,àwọn ilé- iṣẹ́ elétò ìdìbò,ẹgbẹ́ òṣèlú, àwọn akọ̀ròyìn àti ẹgbẹ́ ará ìlú tí ń ṣojú àwọn obìnrin,ọ̀dọ́ àti àwọn tára wọn ò pé yóò máa jábọ̀ fún wọn,tí èyí yóò sì jẹ́ kí gbogbo nǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè hàn sí wọn gbangba,kí ó tó di ọjọ́ ìdìbò. Ní bíi oṣù kejì 2023, àwọn olùdìbò tó lé láàdọ́rùn ún Mílíọ́nù tó forúkọ sílẹ̀ yóò láǹfààní láti dìbò yan ààrẹ àti àwọn aṣojú ilé-ìgbìmọ̀ ní ibùdó ìdìbò tó tó ọ̀kẹ́ mẹ́sàn án,jákèjádò Nàìjíríà.


Náírà: APC rọ CBN àti ìjọba Nàìjíríà láti bọ̀wọ̀ fún àṣẹ ilé-ẹjọ́ gíga

Ìjọba ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC),ti rọ ilé-ìfowópamọ́ àpapọ̀ Nàìjíríà (CBN), àti adájọ́ àgbà àpapọ̀ láti bọ̀wọ̀ fún àṣẹ ilé-ẹjọ́-gíga fúngbà díẹ̀ lórí ìdájọ́ àtúntẹ̀ Náírà. Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ APC , Sẹ́nétọ̀ Abdullahi Adamu sọ eléyìí gẹ́gẹ́ bí ohun tí wọ́n fẹnu kò lórí rẹ̀ níbi ìpàdé bóńkẹ́lẹ́ tí òun, àwọn gómìnà ẹgbẹ́ APC,àti olùdíje ipò ààrẹ fún ẹgbẹ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Bọ́lá Tinubu, ní olú ilé-iṣẹ́ ẹgbẹ́,ní Àbújá. Nígbà tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, Sẹ́nétọ̀ Adamu wá rọ ààrẹ Nàìjíríà Mùhámmádù Bùhárí láti ṣe àtúnṣe lórí wàháhà tí àtúntẹ̀ owó Náírà tuntun àti ìlànà ọrọ̀ ajé orí ayélujára ti dá sílẹ̀. A yóò rántí pé ilé-ẹjọ́ gíga ti pàṣẹ ìdájọ́ ọlọ́jọ́ díẹ̀ fún CBN àti ìjọba àpapọ̀ láti ṣe ìmúṣẹ lórí ìdádúró níná owó àtijọ́ 200,500 àti 1,000, ní ọjọ́ kẹwàá,oṣù kejì.


Gómìnà Umahi kìlọ̀ fún àwọn ẹgbé òṣèlú nípa gbígbógun tira wọn

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ebonyi ní gúsù iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà, Onímọ̀-Ẹ̀rọ David Umahi,ti kìlọ̀ fún gbogbo ẹgbé òṣèlú ní ìpínlẹ̀ náà láti ṣe ìlànà ètò ìdìbò wọn ní ìrọ̀wọ́ rọsẹ̀ láìdí ẹnìkankan lọ́wọ́ iṣé rẹ̀. Gómìnà Umahi ṣe ìkìlọ̀ yìí lásìkò ìfọ̀rọ̀wọ́rọ̀ pẹ̀lú àwọn akọ̀ròyìn, ní pápá òfurufú káríayé Abákáliki,tí wọ́n fẹ́ẹ̀ parí,ní olú-ìlú náà. Umahi túnbọ̀ wá kìlọ̀ pé,ẹgbẹ́ òṣèlú tó bá kọjú ìjà sí òmíràn, yóò jẹyán rẹ̀ níṣu,kò sí irú ẹgbẹ́ òṣèlú tí ẹni náà ò báà jẹ́. Ó wá rọ gbogbo ènìyàn láti yàgò fún ìwà kíwà kankan lásìkò ìdìbò tó ń bọ̀ yìí.


Ààrẹ Buhari Ń Ṣé Àtìlẹ́yìn Fún Tinubu

Ààrẹ Muhammadu Buhari ní ọjọ́ Àìkú fí ifiránṣẹ́ kàn ránṣẹ́ sí ilé látí Addis Ababa, Olú-ìlú Ethiopia, níbí tó wà nínú àpéjọ Africa Union AU Summit, ó sọ pé òún mọ́ ìnira tí àwọn aráàlú ń kojú nípa ètò ìjọba lórí owó, “eyi tí yóò mú ìlọsíwájú bá Orílẹ̀-èdè náà lápápọ̀” tí fà. Ó sí ń bẹ̀bẹ̀ fún sùúrù síi bí ìjọba ṣé ń gbèrò láti mú ayé dẹ́rùn fún àwọn aráàlú. Ààrẹ náà dúpẹ lọ́wọ́ àwọn ọmọ Nàìjíríà fún bí wọ́n ṣé yan an láti di Ààrẹ fún sáà méjì, o sí rọ́ wọ́n látí dìbo fún Asíwájú Bola Ahmed Tinubu lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ APC nítorí pé “O ṣee gbẹkẹle àti pé mó mọ̀ pé yóò gúnlè àṣeyọrí wà.” Tún kà nípa: Ìbò Ọdún 2023: Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Se Ìfilọ́lẹ̀ Ìwé Ọgbọ́n Àtinúdá Nínú ifiranṣẹ ìpolongo sí àwọn olúdìbò, Ààrẹ ní pàtó tí pé “Àwọn alákóso ìbílẹ̀, àwọn olórí ẹsìn àtí àwọn òbí látí kìlọ fún àwọn ọmọ wọ́n àti àwọn alatilẹyin wọ́n látí má jẹ́ kí ẹnikẹ́ni ló wọ́n látí dá wàhálà sílẹ̀. Ààrẹ náà tẹnu mọ́ ọn pé olùdíje ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú APC ti ṣe àfihàn ìfẹ́ rẹ̀ fún ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè àti àlàáfíà àwọn ènìyàn rẹ̀, nìdí èyí “Ẹ́ dìbo fún” Lekan Orenuga


Ilé-iṣẹ́ Agbofinro Lórí Òògùn Olóró Gbà Àwọn Òògùn Àìtọ́ Náà Ní Pápákọ̀ Òfurufú Ìpínlẹ̀ Èkó Àtí Abùjá

Ilé-iṣẹ́ tó ń gbógun tí òògùn olóró ní Nàìjíríà (Nigeria Drug Law and Enforcement Agency NDLEA) tí gbá áwọn ẹrú òògùn olóró tí wón kó lọ́ sí United Kingdom, Saudi Arabia, New Zealand àtí Cyprus ní àwọn pápákọ̀ òfurufú nlá méjì ní orílẹ̀-èdè yìí. Àwọn òògùn tí kó tọ́ náà ní cocaine, methamphetamine àtí àwọn kẹ́míkà tí ó tọ́ àti ephedrine ní wọ́n gbá ní Pápákọ̀ Òfurufú Murtala Muhammed International, (MMIA), Lagos, àtí Pápákọ̀ Òfurufú Nnamdi Azikiwe International, Abùjá àtí àwọn ilé-iṣẹ́ ajinṣẹ kàn. Àtẹ̀jáde kàn tí Olùdarí ètò ìròyìn àtí ìkéde tí Ilé-iṣẹ́ náà, Ọgbẹni Femi BabaFemi sọ pé o kéré jù, àwọn oníṣòwò mẹ́ta ní Trade Fair Complex ní àgbègbè Ọjọ ní ìlú Èkó ní ọwọ́ tí bà ní àsopọ pẹ̀lú àwọn ẹrù náà. O sọ pé, ni aarọ ọjọ́ kẹ́tàlà oṣù Kejì ọdún 2023 (13/02/2023) ní ọwọ́ àwọn agbofinro naa bá Apeh Kelvin Ogbonna ọmọ ọdún kọkandinlọgbọn (29 years) làkókò tó ń gbìyànjú láti wọ́ ọkọ̀ òfurufú Turkish TK0624 lọ́ sí Cyprus, pẹ̀lú methamphetamine kilo mẹ́rìn àbọ̀ (4.5kg) tó fí pamọ́ sí ìsàlẹ̀ baagi ìrìn-àjò rẹ̀. BabaFemi ṣàlàyé pé, àwọn òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ nà tún gbá áwọn oògùn tramadol tó jù mílíọ̀nù méjì àtí Opioids ní àwọn ìpínlẹ̀ bíi Adamawa, Kogi, Edo, Kano, Niger, Yobe, àtí Kaduna. Lekan Orenuga


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kaduna Tí Kìlọ Fún Àwọn Aráàlú Látí Yàgò Fún Irúfìn

Ìjọba ìpínlẹ̀ Kaduna sọ pé àwọn tí gbá áwọn ìjàbọ̀ lórí àwọn ẹgbẹ́ aráàlú kàn tó ń gbèrò láti ṣé ìwọdé lójú òpópó-ònà tó lé kóbá àlàáfíà àti ètò ìlú. Nítorí náà ìjọ̀ba tí gbà àwọn aráàlú níyànjú láti yàgò fún irúfẹ́ bẹ́ẹ̀, ó sí kílọ fún àwọn olùgbé náà pé kó sí ayé fún ifẹhonu irú rẹ̀ làkókò yìí. Èyí ló wà nínú àtẹ̀jáde kàn tí Samuel Aruwan, Kọmisana, Ilé-iṣẹ́ Ààbò Abẹ́lé àti Ọ̀rọ̀ abẹ́lé ní ìpínlẹ̀ Kaduna. Aruwan ṣé àfihàn pé ìjọba bá àwọn aráàlú kẹ́dun lórí ipọnju aláìlópìn tí wọ́n ń kojú látàrí àtúntẹ̀ òwó tí bánkì Orílẹ̀-èdè náà CBN ṣé. Ó sọ pé àwọn olùgbé Ìpínlẹ̀ náà gbọ́dọ̀ yàgò fún igbẹkẹle àwọn ẹgbẹ́ alaiṣẹ-déédé tí wọ́n wá ọnà Láti gùn lé ìwọ̀nyí kí wàhálà lè bá sílẹ̀. Tún kà nípa: Ẹgbẹ́ Àwùjọ Aráàlú Kàn Bẹ̀rẹ̀ Abojuto Àwọn Bánkì Pẹ̀lú Ìlànà CBN Lórí Owó Tuntun Ó tún sọ pé, ìjọba tin ń ṣé ìwádìí láti wá ojútùú sí ìdójúkọ àwọn aráàlú lọnà àtí w’ọkọ lọ́ sí ibí iṣẹ wọ́n.


Aruwan ṣé àfihàn pé ìjọba bá àwọn aráàlú kẹ́dun lórí ipọnju aláìlópìn tí wọ́n ń kojú látàrí àtúntẹ̀ òwó tí bánkì Orílẹ̀-èdè náà CBN ṣé. Ó sọ pé àwọn olùgbé Ìpínlẹ̀ náà gbọ́dọ̀ yàgò fún igbẹkẹle àwọn ẹgbẹ́ alaiṣẹ-déédé tí wọ́n wá ọnà Láti gùn lé ìwọ̀nyí kí wàhálà lè bá sílẹ̀. Tún kà nípa: Ẹgbẹ́ Àwùjọ Aráàlú Kàn Bẹ̀rẹ̀ Abojuto Àwọn Bánkì Pẹ̀lú Ìlànà CBN Lórí Owó Tuntun Ó tún sọ pé, ìjọba tin ń ṣé ìwádìí láti wá ojútùú sí ìdójúkọ àwọn aráàlú lọnà àtí w’ọkọ lọ́ sí ibí iṣẹ wọ́n. “Nítorí náà á rọ́ àwọn aráàlú láti fí ọkàn bálẹ̀ àtí láti wà ní àlàáfíà kí wọ́n sì bọ̀wọ̀ fún òfin bí wọ́n ṣé ń múra látí dìbo gbogbogbò tí yóò wá ní irọrun. Lekan Orenuga


“Nítorí náà á rọ́ àwọn aráàlú láti fí ọkàn bálẹ̀ àtí láti wà ní àlàáfíà kí wọ́n sì bọ̀wọ̀ fún òfin bí wọ́n ṣé ń múra látí dìbo gbogbogbò tí yóò wá ní irọrun. Lekan Orenuga


Àjọ NIDCOM Ṣé Ìpolongo Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Látí Kọ́ Ìrìn Àjò Àìtọ́

Alága tí Àjọ tó ń bójú tó àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè lágbáyé (Nigerians in Diaspora Commission NiDCOM), Abike Dabiri-Erewa, tí pé gbogbo àwọn olúkópa nínú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Àjọ Yúrópù àtí Àjọ Arínrìn àjò Àgbáyé (European Union and International Organisation for Migration IOM), látí ló ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ níbí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà fún àwùjọ. Ó pépé èyí níbí ìparí ayẹyẹ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ẹ̀kọ́ rẹ̀ dá lórí Ìṣàkóso ètò ìrìn àjò èyí tí á fí sàmì láti ọdún 2020-2022, ní Abùjá, Olú-ìlú Nàìjíríà. Dabiri-Erewa sọ pé; “Oun àdáyébá ní ìrìn àjò tí á kò lé dá dúró. Sibẹsibẹ, ìrìn àjò àìtọ́ ní á gbọ́dọ̀ bú ẹ̀nu àtẹ lú àti pé gbogbo wà lá niṣẹ́ látí ṣé. Ààrẹ Muhammadu Buhari tí dá àwọn ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jù ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá lọ́ 10,000 pàdà látí Orílẹ̀-èdè Libiya àtí àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn lágbáyé.” “IOM tí gbìyànjú lọ̀pọ̀lọpọ̀ lórí ọ̀rọ̀ yíì, sibẹ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣì wà káàkiri àgbáyé tí wọ́n ń kígbe fún ìrànlọ́wọ́. Ẹ́ Jẹ́ kí á só ọ̀wọ́ pọ̀ láti dènà ìrìn àjò àìtọ́ yìí pẹ̀lú lílò àwọn ẹ̀kọ́ wọnyí, kí á sí máa gbà àwọn ènìyàn àwùjọ wà ní iyaju.” O fí kún.


Sibẹsibẹ, ìrìn àjò àìtọ́ ní á gbọ́dọ̀ bú ẹ̀nu àtẹ lú àti pé gbogbo wà lá niṣẹ́ látí ṣé. Ààrẹ Muhammadu Buhari tí dá àwọn ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jù ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá lọ́ 10,000 pàdà látí Orílẹ̀-èdè Libiya àtí àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn lágbáyé.” “IOM tí gbìyànjú lọ̀pọ̀lọpọ̀ lórí ọ̀rọ̀ yíì, sibẹ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣì wà káàkiri àgbáyé tí wọ́n ń kígbe fún ìrànlọ́wọ́. Ẹ́ Jẹ́ kí á só ọ̀wọ́ pọ̀ láti dènà ìrìn àjò àìtọ́ yìí pẹ̀lú lílò àwọn ẹ̀kọ́ wọnyí, kí á sí máa gbà àwọn ènìyàn àwùjọ wà ní iyaju.” O fí kún. Tún kà nípa: IWD 2023: DC, UN, UNDP Ṣé Ìsàmì Ayẹyẹ Àwọn Obìrin Nàìjíríà Pẹ̀lú Àmì-Ẹrí Aṣojú European Union, Eleni Zerzelidou gbóríyìn fún Alága NiDCOM fún iṣẹ́ takuntakun pẹ̀lú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn aráàlú, ọ sí rọ̀ ìgbìmọ̀ náà látí kópa nínú ẹ̀kà tí Fintech àtí Integration, lafikun pé ìgbìmọ̀ náà ní òun àgbàrá lọ́wọ́. Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà jẹ́ tí Àjọ Yúrópù àtí Àjọ arínrìn àjò Àgbáyé EU-IOM fún Ìdáàbòbò àtí ibarẹnigbepọ àwọn atínrín àjò àgbáyé. Lekan Orenuga


Tún kà nípa: IWD 2023: DC, UN, UNDP Ṣé Ìsàmì Ayẹyẹ Àwọn Obìrin Nàìjíríà Pẹ̀lú Àmì-Ẹrí Aṣojú European Union, Eleni Zerzelidou gbóríyìn fún Alága NiDCOM fún iṣẹ́ takuntakun pẹ̀lú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn aráàlú, ọ sí rọ̀ ìgbìmọ̀ náà látí kópa nínú ẹ̀kà tí Fintech àtí Integration, lafikun pé ìgbìmọ̀ náà ní òun àgbàrá lọ́wọ́. Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà jẹ́ tí Àjọ Yúrópù àtí Àjọ arínrìn àjò Àgbáyé EU-IOM fún Ìdáàbòbò àtí ibarẹnigbepọ àwọn atínrín àjò àgbáyé. Lekan Orenuga


Àjọ Àgbáyé (UN) Yóò Pín $250m Fún Àwọn Orílẹ̀-èdè Ní Áfíríkà

Akọ̀wé Àgbà tí Àjọ Àgbáyé António Guterres tí kéde ìpín owó tó tóbi jùlọ́ ní ilẹ̀ Áfíríkà fún ìṣẹ́ pajawiri. Ó ń sọ̀rọ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́ kàn níbí ìpàdé AU ní olú ìlú orílẹ̀-èdè Ethiopia, Addis Ababa. Ọ̀gbẹ́ni Guterres sọ pé $250m yóò ná lórí òun tó ṣé àpèjúwe bí “àwọn rògbòdìyàn gbàgbé làgbáyé” pẹ̀lú iyán ní Áfíríkà. Èyí lè dùn bí owó púpọ ṣùgbọ́n ní ìbẹrẹ oṣù yìí àjọ UN sọ pé òún nilo $2.6bn kàn látí ṣé ìrànlọ́wọ́ fún Orílẹ̀-èdè Somalia èyí tí ọ̀dá àtí ọ̀gbẹ́lẹ̀ tó burú jùlọ́ ń dà láàmú látí bí ogójì ọdún sẹyìn. Tún kà nípa: IWD 2023: DC, UN, UNDP Ṣé Ìsàmì Ayẹyẹ Àwọn Obìrin Nàìjíríà Pẹ̀lú Àmì-Ẹrí Ọ̀wán oúnjẹ ní ilẹ̀ Áfíríkà ní ọkàn pàtàkì lórí òún tí ìpàdé náà dá lé lórí. Nínú àwọn mìíràn ní ìṣòwò jakejado ní ilẹ̀ Áfíríkà àtí rògbòdìyàn káàkiri nílẹ̀ Áfíríkà.


Èyí lè dùn bí owó púpọ ṣùgbọ́n ní ìbẹrẹ oṣù yìí àjọ UN sọ pé òún nilo $2.6bn kàn látí ṣé ìrànlọ́wọ́ fún Orílẹ̀-èdè Somalia èyí tí ọ̀dá àtí ọ̀gbẹ́lẹ̀ tó burú jùlọ́ ń dà láàmú látí bí ogójì ọdún sẹyìn. Tún kà nípa: IWD 2023: DC, UN, UNDP Ṣé Ìsàmì Ayẹyẹ Àwọn Obìrin Nàìjíríà Pẹ̀lú Àmì-Ẹrí Ọ̀wán oúnjẹ ní ilẹ̀ Áfíríkà ní ọkàn pàtàkì lórí òún tí ìpàdé náà dá lé lórí. Nínú àwọn mìíràn ní ìṣòwò jakejado ní ilẹ̀ Áfíríkà àtí rògbòdìyàn káàkiri nílẹ̀ Áfíríkà. Èyí tó farahàn pé kó lè sí àṣeyọrí láìpẹ́ lórí àwọn ọran wọnyí. Lekan Orenuga


Èyí tó farahàn pé kó lè sí àṣeyọrí láìpẹ́ lórí àwọn ọran wọnyí. Lekan Orenuga


IWD 2023: DC, UN, UNDP Ṣé Ìsàmì Ayẹyẹ Àwọn Obìrin Nàìjíríà Pẹ̀lú Àmì-Ẹrí

Ìránṣẹ́ Orílẹ̀-èdè America sí Nàìjíríà, ní alẹ́ ọjọ́ Àbámẹ́ta, gbá àlejò ìsàmì sí ayajọ ọjọ́ àwọn obìnrin ẹlẹẹkeji irú rẹ̀ pẹ̀lú àwọ́ọ̀dù látí ṣé koriya fún àwọn obìnrin Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lórí ìdàgbàsókè ìlú àtí àwọn ọmọ Obìnrin. Èyí ló wáyé ni Ìlú Èkó, pẹ̀lú àwọn àjọṣepọ̀ àwọn aṣojú Orílẹ̀-èdè bí Australia, Congo, European Union, France, Germany, UK, àwọn Obìnrin UN àti United Nations Development Program (UNDP) ní Nàìjíríà. Àwọn ami-ẹri náà ní a fún awọn ẹ̀kà Aládàání, iṣẹ́ àbẹlé àtí Àwùjọ Ìlú, Olórí àtí Ìjọba, ètò ìròyìn àtí Àṣà. Àwọn tó àwọ̀ọ́dù ní àwọn ẹ̀kà wọ̀nyí ní: * Dame Pauline Tallen, Mínísítà fún ètò àwọn Obìnrin lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ló gbà Ààmì Ẹyẹ Àṣeyọrí ní Ìgbésí ayé * Priscilla Iyari, Olùdarí àtí alákóso, Quickteller; * Aisha Zannah, Olúgbèjà àwọn ọmọ Obìnrin * Grace Alache Jerry, Olùdarí àtí Aláṣẹ, Ẹgbẹ́ Àwọn Ọrẹ ati * Òṣèré, Kemi Adetiba, lẹ̀sẹ́sẹ́. Mary Beth Leonard, Aṣojú AMẸRIKA sí Nigeria sọ pé “Àwọn obìnrin ló wà ní àárín gbùngbùn ounkóun pàápà jùlọ́, ìdàgbàsókè. Láti ṣé ìgbéga àtí ìdàgbàsókè fún àwọn ọmọbìnrin lórí ẹ̀kọ́ àtí ìṣòwò wọ́n.


Àwọn tó àwọ̀ọ́dù ní àwọn ẹ̀kà wọ̀nyí ní: * Dame Pauline Tallen, Mínísítà fún ètò àwọn Obìnrin lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ló gbà Ààmì Ẹyẹ Àṣeyọrí ní Ìgbésí ayé * Priscilla Iyari, Olùdarí àtí alákóso, Quickteller; * Aisha Zannah, Olúgbèjà àwọn ọmọ Obìnrin * Grace Alache Jerry, Olùdarí àtí Aláṣẹ, Ẹgbẹ́ Àwọn Ọrẹ ati * Òṣèré, Kemi Adetiba, lẹ̀sẹ́sẹ́. Mary Beth Leonard, Aṣojú AMẸRIKA sí Nigeria sọ pé “Àwọn obìnrin ló wà ní àárín gbùngbùn ounkóun pàápà jùlọ́, ìdàgbàsókè. Láti ṣé ìgbéga àtí ìdàgbàsókè fún àwọn ọmọbìnrin lórí ẹ̀kọ́ àtí ìṣòwò wọ́n. Bákannáà Mohamed Yahya, Aṣojú tí UNDP ní Nàìjíríà ṣàpèjúwe àwọn Obìnrin Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí “iyọ̀ láàárín àgbáyé,” ó fí kún pé gbogbo ipò gíga lágbayé ní wọ́n tí fẹ́ gbá tàn. Àwọn mìíràn tó tún gbá àmì ẹ̀yẹ náà ní: * Aisha Tofa fún feature Award-Digital, Innovation and Technology for Gender Equality; * Prince Clem Agba, Mínísítà tí Ìpínlẹ̀ fún Ìṣúná àtí Ètò Orílẹ̀-èdè gẹ́gẹ́ bí HeforShe Champion: àtí * Dókítà Abiola Akiyode-Afolabi, ajáfẹ́tọ̀ aráàlú fún ẹ̀ka Aṣáájú tó ga jù.


Bákannáà Mohamed Yahya, Aṣojú tí UNDP ní Nàìjíríà ṣàpèjúwe àwọn Obìnrin Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí “iyọ̀ láàárín àgbáyé,” ó fí kún pé gbogbo ipò gíga lágbayé ní wọ́n tí fẹ́ gbá tàn. Àwọn mìíràn tó tún gbá àmì ẹ̀yẹ náà ní: * Aisha Tofa fún feature Award-Digital, Innovation and Technology for Gender Equality; * Prince Clem Agba, Mínísítà tí Ìpínlẹ̀ fún Ìṣúná àtí Ètò Orílẹ̀-èdè gẹ́gẹ́ bí HeforShe Champion: àtí * Dókítà Abiola Akiyode-Afolabi, ajáfẹ́tọ̀ aráàlú fún ẹ̀ka Aṣáájú tó ga jù.


Ilé-ẹ̀kọ́ Gíga Àwọn Ọmọ-ogún Nàìjíríà Tí Kọ́ Àwọn Ọjẹ̀-wẹ́wẹ́ Ilé-ẹ̀kọ́ Náà Ní Ìjà Ojú Omí

Ilé-ẹ̀kọ́ gíga àwọn ọmọ-ògún Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NDA), tí ṣètò ìkẹ́kọ̀ lórí omí fún ọgọrùn lé ní ọgọrin àwọn ọmọ ilé-ìwé náà ní ìpínlẹ̀ Kaduna. Alákóso NDA, Major General Ibrahim Yusuf sọ́ èyí dì mímọ̀ làkókò tó ń bá àwọn akọroyin sọrọ ní Ilẹ̀-òfurufú Nàìjíríà, Nigeria Air Force Base Dam ní Kaduna pé, eléyìí ní àkọ́kọ́ irú rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bó tí sọ, àwọn ọmọ ilé-ìwé ọgọ́rùn-ún lé ní ọgọrin 180 tó kópa nínú ìdíje náà ní á ṣé akojọpọ wọ́n látí oríṣiríṣi àwọn battalions bí Mogadishu, Dalet, Abyssinia àtí Burma tí wọ́n yóò sì kópa nínú ìdíje mẹ́rin bíí ifi bàtà sáré, ifi bàtà sáré òní gbági-gbági, gbígbé àwọn àrà wọ́n tó f’arapa àtí bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ́. Ó ṣàlàyé pé tẹ́lẹ̀ tẹ́lẹ̀ rí, ọjọ́ kàn tàbí méjì ní ìdíje náà fi máa ń wáyé ní Jos, olú-ìlú Plateau. Ṣùgbọ́n ní báyìí, á tí fí kùn ètò ìlànà ikẹkọ ilé ẹ̀kọ́ náà. Tún kà nípa: Ìgbìyànjú Ń lọ Lọ́wọ́ Látí Gbá Òṣìṣẹ́ Ilé Iṣẹ̀ Ọmọ Ogún Obínrin Tí Wọ́n Jigbe Sílẹ̀ – Ọmọ Ogún Nàìjíríà O gbóríyìn fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà fún akitiyan wọ́n, ó ṣé àkíyèsí pé Battalion Mogadishu gbìyànjú púpọ nínú gbogbo ìdíje tí wọ́n tí díje.


Ó ṣàlàyé pé tẹ́lẹ̀ tẹ́lẹ̀ rí, ọjọ́ kàn tàbí méjì ní ìdíje náà fi máa ń wáyé ní Jos, olú-ìlú Plateau. Ṣùgbọ́n ní báyìí, á tí fí kùn ètò ìlànà ikẹkọ ilé ẹ̀kọ́ náà. Tún kà nípa: Ìgbìyànjú Ń lọ Lọ́wọ́ Látí Gbá Òṣìṣẹ́ Ilé Iṣẹ̀ Ọmọ Ogún Obínrin Tí Wọ́n Jigbe Sílẹ̀ – Ọmọ Ogún Nàìjíríà O gbóríyìn fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà fún akitiyan wọ́n, ó ṣé àkíyèsí pé Battalion Mogadishu gbìyànjú púpọ nínú gbogbo ìdíje tí wọ́n tí díje. Àwọn ọmọ ogún Mogadishu ló gbégbá olubori pẹ̀lú ojú-àmí ọ̀ọ́dúrún lé logójì 340, Dalet wá ní ipò Kejì pẹ̀lú ojú-àmí ọ̀ọ́dúrún lé lógún 320, nígbà tí Burma wá ní ipò kẹta pẹ̀lú ojú-àmí ìgbá lé ní ọgọrin 280 tí Abyssinia sí wà ní ipò kẹ́rin pẹ̀lú ojú-àmí ọgọrùn lé lọgọrin 180. Lekan Orenuga


Àwọn ọmọ ogún Mogadishu ló gbégbá olubori pẹ̀lú ojú-àmí ọ̀ọ́dúrún lé logójì 340, Dalet wá ní ipò Kejì pẹ̀lú ojú-àmí ọ̀ọ́dúrún lé lógún 320, nígbà tí Burma wá ní ipò kẹta pẹ̀lú ojú-àmí ìgbá lé ní ọgọrin 280 tí Abyssinia sí wà ní ipò kẹ́rin pẹ̀lú ojú-àmí ọgọrùn lé lọgọrin 180. Lekan Orenuga


Igbákejì Ààrẹ Sí Gbọ̀ngàn Ilé Ìwòsàn Ìgbàlódé Ní Ìpínlẹ̀ Ogun

Igbákejì Ààrẹ orílẹ̀ Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmi Osibajo ti sọ ilé ìwòsàn tí ó gbà tó bẹ́ẹ̀dì ọgọ́rùn-ún fún ìtọ́jú àwọn Obìnrin àti Ọmọdé di lílò ní ìlú Ipẹru-Rẹmọ, Ìpínlẹ̀ Ogun Igbákejì Àar̀ẹ se àpèjúwe iṣẹ́ náà gẹ́gẹ́ bíi aseyọrí fún ìjọba Ààrẹ Muhammadu Buhari. Ìdásílẹ̀ ilé ìwòsàn náà jẹ́ ìsàfihàn ìfarajì ìjọba àpapọ̀ láti pèsè ilé ìwòsàn tí ó dára fún ìtọ́jú àwọn obìnrin àti ọmọdé ní àgbègbè náà. Àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Ogun dúpẹ́ fún àseyọrí iṣẹ́ náà, àtipé yóò mú ìrọ̀rùn bá ìtọ́jú àwọn obìnrin àti ọmọdé ní àgbègbè náà.


Àwọn Òṣìṣẹ́ Se Ìwọ́de Tako Ààrẹ Orílẹ̀ Èdè Tunisia

Ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ ní orílẹ̀ Èdè Tunisia se ìwọ́de ìfẹ̀hónúhàn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìlú láti tako ìgbésẹ̀ Ààrẹ Kais Saied. Ìròyìn fi yéwa pé, ìwọ́de náà wáyé látàrí àwọn ohun èlò tí ó gbówó lórí àti mímú sí àtìmọ́lé lára àwọn adarí ẹgbẹ́ náà. Wọ́n fi ẹ̀sùn kan Ààrẹ Saied pé akitiyan rẹ̀ kò tó láti pèsè àwọn ohun amáyédẹrùn fún mẹ̀kúnnù.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Benue Se Àgbéga Pápá Eré-Ìdárayá

Ìjọba Ìpínlẹ̀ Benue, ààrin gbìngbìn Àréwá, Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà ti buwọ́lu àtúnṣe Pápá Eré Ìdárayá Aper Aku, láti mú àgbéga báa ní ìbámu sí ìfọwọ́sí àjọ eré ìdárayá ti àgbáyé. Gómìnà fi ọ̀rọ̀ náà léde lẹ́yìn ìpàdé pàjáwìrì tí wọ́n se ní ilé ìjọba ní ìlú Makurdi. Ìgbésẹ̀ náà wáyé látàrí dída ẹnu kọlẹ̀ pápá ìdárayá náà, léyìí tí kò fún àwọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Lobi ti Ìpínlẹ̀ náà ní ànfààní láti se àfihàn ẹ̀bùn erée bọ́ọ̀lù tí Ọlọ́run fún wọn àti fún àgbéga eré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ náà. Komísánnà fún Ìròyìn àti Àṣà Ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀gbẹ́ni Micheal Inalegwu sàlàyé pé ìjọba ti pèsè òjìlélúgba mílíọ̀nù fún àkànse iṣẹ́ náà.


Àwọn Ẹgbẹ́ Òsèlú Fọwọ́sí Ìwé Àlàáfíà Ní Ìpínlẹ̀ Anambra

Àwọn olùkópa nínú ètò ìdìbò tí ó ń bọ̀ àti àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn ní ìpínlẹ̀ Anambra ti fi ọwọ́ sí ìwé láti gba àlàáfíà láàyè nínú ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023. Wọ́n fi ọwọ́ síìwé àlàáfíà náà ní ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ ti àwọn ọlọ́pàá ní ìpínlẹ̀ náà. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Olóyè Chikodi Anana tí ó jẹ́ alákòsóo ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn fún Gómìnà ní ìpínlẹ̀ náà gbóríyìn fún àjọ ọlọ́pàá fún ìgbésẹ̀ akin àtipé yóò jẹ́ ìjánu fún ìwà aburú, ó sì tún jẹ́ ìlànnà láti jẹ́ kí ètò ìdìbò lọ ní ìrọwọ́-rọsẹ̀.


Àjọ Tí Ó Wà Fún Ìdájọ́ Òdodo Àti Ètò Àlàáfíà Wá Ojútùú Sí Aáwọ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Anambra

Àjọ tí ó ń rí sí ìdájọ́ òdodo àti gbígba àlàáfíà láàyè ní ìpínlẹ̀ Anambra ti fún Gómìnà Charles Soludo ní ọ̀nà àbáyọ sí àwọn ìsòro tí ó ń wáyé ní ẹkùn náà. Èyí wà lára àseyọrí iṣẹ́ wọn gẹ́gẹ́ bíi àbọ̀ tí wọ́n fún Gómìnà ní ọjọ́ Ẹtì. Alága àjọ náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Chidi Anselm sàlàyé pé, ọ̀nà àbáyọ ti wà sí àwọn ìpèníjà àti ìsòro tí ó ń kojú àgbègbè náà. Ó wá fi àrídájú hàn pé, tí ìjọba bá le è tẹ̀lé àlàkalẹ̀ àjọ náà, gbogbo ìpèníjà tí ó wà ni yóò di àfìsẹ́yìn tí egúngún ń fi aṣọ. Gómìnà Soludo dúpẹ́ lọ́wọ́ àjọ náà fún iṣẹ́ ọpọlọ, ó sì fún wọn ní àsìkò díẹ̀ síi fún àseyọrí iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi ìbéèrè wọn.


Ìpínlẹ̀ Ebonyi Ní Ọ̀gá Ọlọ́pàá Tuntun

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ebonyi ti kí ọ̀gá Ọlọ́pàá tuntun Ọ̀gbẹ́ni Faleye Olaleye káàbọ̀ sí ìpínlẹ̀ náà. Yíyan ọ̀gá ọlọ́pàá tuntun sí ìpínlẹ̀ náà wà lára àwọn ìlànà fún àseyọrí ìdìbò gbogbogbòò ti ọdún 2023. Gómìnà ìpínlẹ̀ náà, Onímọ̀-ẹ̀rọ David Umahi pẹ̀lú àwọn alábàṣíṣẹẹ́ rẹ̀ ni ó se ayẹyẹ ìkíni káàbọ̀ fún ọ̀gá ọlọ́pàá náà àti àwọn adarí ẹ̀ṣọ́ aláàbò yókù ní ìpínlẹ̀ Anambra. Ayẹyẹ náà wáyé ní ọ́ọ́fìsì Gómìnà ní ìlú Abakaliki, olú ìlú ìpínlẹ̀ náà. Umahi fi àrídájú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ rẹ̀ hàn fún àseyọrí iṣẹ́, ọ̀gá ọlọ́pàá tuntun náà sì jẹ́jẹ̀ẹ́ láti pèsè ààbò tí ó dájú fún ìkẹ́sẹjárí ètò ìdìbò.


Don Crucifix Fakọyọ Jùlọ Gẹ́gẹ́ Bíi Olùkópa Nínú Eré

Olùkópa nínú eré kan tí à ń pe orúkọ rẹ̀ ní Tùmínínú Olúyọ̀lé ti gbégbá orókè tí wọ́n sì gbé òsùbà fún-un níbi ayẹyẹ fífi nǹkan ìsẹ̀mbáyé hàn, léyìí tí ó tún fún àwọn olùkọ eré ní ànfààní láti wòye sí àwọn iṣẹ́ẹ wọn. Eré náà sọ̀rọ̀ nípa àìgbọ́ra-ẹni-yé láàrin àwọn arìnrìnàjò aláwọ̀ dúdú àti àwọn ènìyàn dúdú ilẹ̀ Amẹrika. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn eré tí wọ́n se àsàyàn rẹ̀ níbi ayẹyẹ náà. Ó tún sọ ànfààní tí ó yẹ kí ènìyàn aláwọ̀ dúdú máa ní, ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà gẹ́gẹ́ bíi olùgbé, ó sì fi ẹ̀kọ́ nípa gbígbé lálàáfíà ọmọnìyàn léde.


Lybia Se Ayẹyẹ Ọdún Kejìlá Ìpapòdà Moammar Gadhafi

Ní ọjọ́ Ẹtì ni Orílẹ̀ Èdè Lybia se ayẹyẹ ọdún kejìlá ní ìrántí olóògbé ààrẹ orílẹ̀ èdè náà tẹ́lẹ̀ rí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí ó wà ní ìlú Tripoli àti àgbègbè rẹ̀ ni wọ́n tú yááyá fún ìrántí akọni náà pẹ̀lú Àsìá Orílẹ̀ Èdè náà lọ́wọ́ wọn. Ìròyìn fi yéwa pé, orílẹ̀ èdè Lybia wà ní àsìkò wàhálà ìṣèjọba tí orílẹ̀ èdè náà sì pín sí méjì, pẹ̀lú bẹ́ẹ̀, gbogbo ojú pópó ni ó kún fún àwọn ènìyàn tí inú wọ́n sì ń dùn ní ìrántí Ààrẹ Moammar Gadafi. Gadafi, Eni tí àwọn Orílẹ̀ Èdè àgbáyé gba agbára lọ́wọ́ọ rẹ̀ lórí ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn-án jẹ́ ẹni àì-lègbàgbé lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn rẹ̀.


Àjọ Elétò Ìdìbò Pè Fún Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Ọmọ Ogun Fún Ìkẹ́sẹjárí Ìdìbò Gbogbogbòò Ní Ìpínlẹ̀ Borno

Alákòsóo ètò ìdìbò ní Ìpínlẹ̀ Borno, Mohammed Ibrahim ti rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí àwọn ọmọ ogun fún ìkúnlọ́wọ́ wọn láti ríi dájú pé ètò ìdìbò kẹ́sẹjárí ní ìpínlẹ̀ náà. Mohammed pe ìpè náà nígbà tí ó se àbẹ̀wò sí adarí ikọ̀ ọmọ ogun HADIN KAI ní ìpínlẹ̀ náà, Ọ̀gágun Waidi Shaibu ní ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ àjọ náà tí ó wà ní Maimalari, ní ìlú Maiduguri. Ó tẹ̀síwájú pé, ìpè náà se pàtàkì nítorí àwọn ìpèníjà tí àjọ náà ń kojú láwọn àsìkò kan síwájú àtipé ìpèsè ètò ìdìbò tí kò ní ẹja-n-bákàn nínú jẹ àjọ náà lógún. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Ọ̀gágun Waidi Shaibu fi àrídájú hàn pé, àjọ ọmọ ogun ti setán láti pèsè ààbò tí ó dájú, léyìí tí yóò jẹ́ kí ìdìbò lọ ní ìrọwọ́-rọsẹ̀. Àtipé àwọn ti gbáradì láti se ìrànlọ́wọ́ tí ó yẹ fún àjọ elétò ìdìbò.


Ọkọ Fúnkẹ́ Akíndélé Tẹ́lẹ̀ Tùú Nínú Látàrí Ìpapódà Ìyá Rẹ

Olùdarí orin, JJC Skillz ti ránṣẹ́ ìtùnú sí Ìyàwó rẹ̀ àtijọ́ àti ìyá àwọn ọmọ rẹ̀, Fúnkẹ́ Akíndélé. Èyí rí bẹ nígbà tí Fúnkẹ́ Akíndélé pariwo ikú ìyá rẹ̀ sí ìta. Ó se àfihàn síta Fídíò tó fi ìgbésí ayé ìyá rẹ̀ hàn, ó kọ́ síbẹ̀ pé òun àti ẹ̀gbọ́n àti àbúrò òun ń se àjoyọ̀ ikú ìyá àwọn ni, wọn kò ṣe ọ̀fọ̀ rẹ̀. Ó sọ bí ìyá rẹ̀ ti kò ipa ribiribi nínú ìgbésí ayé wọn. JJC bá kẹ́dùn wí pé “Kí Ọlọ́run fi ọ̀run kẹ́ẹ, Kí àdúrà rẹ̀ fún ẹ gbà. Mo gbàá ní àdúrà pé kí Ọlọ́run tu ọkàn rẹ nínú.


Ó sọ bí ìyá rẹ̀ ti kò ipa ribiribi nínú ìgbésí ayé wọn. JJC bá kẹ́dùn wí pé “Kí Ọlọ́run fi ọ̀run kẹ́ẹ, Kí àdúrà rẹ̀ fún ẹ gbà. Mo gbàá ní àdúrà pé kí Ọlọ́run tu ọkàn rẹ nínú. O ó di ẹni Ìbùkún ní ìgbà gbogbo”. Àwọn ìlúmọ̀ọ́ká ènìyàn pàtàkì tó tún báa kẹ́dùn ni: Rita Dominic, Mercy Johnson, Brodashaggi, Bísọ́lá Ayéọla, Ọmáwùnmí, àti Alex Ekubo, abbl. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


O ó di ẹni Ìbùkún ní ìgbà gbogbo”. Àwọn ìlúmọ̀ọ́ká ènìyàn pàtàkì tó tún báa kẹ́dùn ni: Rita Dominic, Mercy Johnson, Brodashaggi, Bísọ́lá Ayéọla, Ọmáwùnmí, àti Alex Ekubo, abbl. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìforúkọsílẹ̀ Àwọn Olùdìbò Bẹ̀rẹ̀ Ní DR Congo

Àjọ elétò ìdìbò ni Democratic Republic of Congo ti sọ wí pé Ìforúkọsílẹ̀ fún àwọn Olùdìbò ti bẹ̀rẹ̀ ní ẹkùn méje ní ìlà oòrùn Orílẹ̀-èdè náà Ìròyìn ró pé, ìlà oòrùn Orílẹ̀-èdè náà ní ibi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀kẹ́ àìmọye ọmọ orílẹ̀-èdè náà ti di ìsáǹsá àti alárìnkiri látàrí ìjà láàrín ọmọ ogun orílẹ̀-èdè náà àti àwọn ọmọ ogun ọlọ̀tẹ̀. Ètò náà jẹ́ ìforúkọsílẹ̀ tó kẹ́yin kí ètò ìdìbò gbogbo gbò tó wáyé ní oṣù Kejìlá ọdún yìí. Àjọ elétò ìdìbò sọ pé wọ́n o se ìforúkọsílẹ̀ fún àwọn Olùdìbò ní agbègbè tó le bíi Ituri àti Ariwa ilu Kivu, àti ní orile-ede US àti Canada.. Ìforúkọsílẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀ ní oṣù Kejìlá, àwọn ènìyàn Mílíọ̀nù méjìlá sì ti forúkọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àjọ elétò ìdìbò se sọ. Ìwà ìpáǹle ní ìlà oòrùn orílẹ̀-èdè náà ti fán àwọn ènìyàn bí Mílíọ̀nù mẹ́fà ká kiri tí wọn kò nílé lórí mọ́, tí wọ́n ṣì niíò oúnjẹ láti jẹ, gẹ́gẹ́ bí àjọ UN se sọ Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìbò Ọdún 2023: Ẹgbẹ́ Òṣèlú APC Se Ìfilọ́lẹ̀ Ìwé Ọgbọ́n Àtinúdá

Ẹgbẹ́ ìdáàbòbò, Nammbo Support Group àti All Progressives Congress, APC ti se Ìfilọ́lẹ̀ Ìwé ọgbọ́n àtinúdá tó ní fi se bí òǹdíje ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Bọ́lá Tinúbú yóò ṣe borí nínú ìbò tó ń bọ̀. Ìwé náà ni wọ́n fi lọ́lẹ̀ ní ìlú Abùjá ti wọ́n pe àkòrí rẹ̀ ní “Ìhà àtí ọgbọ́n láti borí ìbò àpapọ̀ ọdún 2023” Olùkọ̀wé náà, kòfẹ́sọ̀ Dahida Philip, sọ pé èròngbà Ògbẹ́ni Tinúbú láti dá ìjọba ìbílẹ̀ sílẹ̀ fún ìdàgbàsókè ló jẹ́ kí òun faramọ́ Tinúbú. Mínísítà fún ọ̀rọ̀ àkànṣe iṣẹ́, George Akume sọ ní tirẹ̀ pé ògbẹ́ni Tinúbú jẹ́ ẹnìkan tí ó ń kọ́ ènìyàn láti di aṣáájú. Ní ibi Ìfilọ́lẹ̀ náà, ó sọ fún àwọn olólùfẹ́ Tinúbú láti sọ fún àwọn Olùdìbò pé Tinúbú ní ohun àmúyẹ láti ṣe àkóso orílẹ̀-èdè yìí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ọjọ́ Iwájú Osimhen Yóò Di Mímọ̀ Ní Oṣù Kẹfà

Ọjọ́ iwájú ògbóǹtarìgì ẹlẹ́sẹ̀ ayò agbábọ́ọ̀lù ọmọ Nàìjíríà nì Victor Osimhen yóò di mímọ̀ nínú oṣù kẹfà gẹ́gẹ bí ògbóǹtarìgì ase-pàsé-pààrọ̀ fún ni ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Italy, Ciro Venerato se sọ. Ọmọ ọdún mẹ́rìnlélógún agbábọ́ọ̀lù náà ni wọ́n pè ní Old Trafford ni oṣù kínní sùgbọ́n tí ó kọ̀ tí kò lọ láti dara pọ̀ mọ́ ìkọ ti Red Devils. Nígbà ti wọ́n báa sọ̀rọ̀ lórí ẹrọ asọ̀rọ̀-má -gbèsì nípaṣẹ̀ Tutto Napoli, akọ́sẹ́ mọsẹ́ ase-pàsé-pààrọ̀, Venerato jẹ́ kó yé àwọn ènìyàn pé ògbóǹtarìgì ẹlẹ́sẹ̀ayò náà yóò ṣe ìpinnu ibi tí yóò ti gbá bọ́ọ̀lù ní sáà tó ń bọ̀ léyìn ìgbà tí wọ́n ti bá asojú rẹ̀ sọ̀rọ̀. “Ọjọ́ iwájú Osimhen yóò di mímọ̀ ní oṣù Kẹfà, bí a ti ṣe bá àwọn aṣojú rẹ̀ sọ̀rọ̀” Venerato fi léde. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ènìyàn Pàtàkì, Ọmọ Bíbí Ìpínlẹ̀ Bauchi Yóò Jẹ Anfààní Ìlera Ọ̀fẹ

Àjọ Bauchi State Health Contributory Management Agency, BASHCMA, sọ pé àwọn tí kọ orúkọ àwọn ènìyàn pàtàkì, ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Bauchi ti yóò jẹ ànfààní Ìlera ọ̀fẹ́ sílẹ̀. Àwọn tí yóò jẹ ànfààní yi ní wọ́n sà kà kiri ìjọba ìbílẹ̀ ogún ti ìpínlẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bí Alága àjọ náà, Dókítà Mansur Dada se sọ . Bí ó se sọ, ètò Ìlera náà yóò jẹ ti ipele àkọ́kọ́ àti ti ipele gíga tí Ìlera tí ó péye fún mùtú mùwà láti ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, Olùdarí àjọ National Senior Citizens Centre, NSCC, Mustapha Yakubu sọ wí pé pínpín àpò ẹ̀fọn ìdáàbòbò fún àwọn àgbà yóò bẹrẹ láìpẹ́. . Ògbéni Yakubu sọ pé ogún ẹgbẹ̀rún owó ìfifúnni ni wọ́n o ṣètò fún àwọn ènìyàn pàtàkì, ọ̀mọ bíbí Ìpínlẹ̀ náà.


Síbẹ̀síbẹ̀, Olùdarí àjọ National Senior Citizens Centre, NSCC, Mustapha Yakubu sọ wí pé pínpín àpò ẹ̀fọn ìdáàbòbò fún àwọn àgbà yóò bẹrẹ láìpẹ́. . Ògbéni Yakubu sọ pé ogún ẹgbẹ̀rún owó ìfifúnni ni wọ́n o ṣètò fún àwọn ènìyàn pàtàkì, ọ̀mọ bíbí Ìpínlẹ̀ náà. Ó so pé, “Wọ́n ti fi ètò náà lọ́lẹ̀ ní ọdún 2022”. Ní ti ètò ìrónilágbára, àjọ National Directorate of Employment, NDE ti kọ́ àwọn àgbàgbà méje nípa ìgbèrú ètò ìdásẹ́-sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ náà. Adarí àjọ NDE ní ìpínlẹ̀ Jigawa, Mr Miwa Lasco sọ pé àwọn ọkùnrin márùn ùn àti Obìnrin méjì ló jẹ ànfààní yìí ni ètò kíkọ́ wọn bí ati ń hun nǹkan, iṣẹ́ gbénàgbénà, iṣẹ́ awọ, alágbẹ̀de, ìkòkò amọ̀ àti apẹ̀ẹ̀rẹ híhun.


Ó so pé, “Wọ́n ti fi ètò náà lọ́lẹ̀ ní ọdún 2022”. Ní ti ètò ìrónilágbára, àjọ National Directorate of Employment, NDE ti kọ́ àwọn àgbàgbà méje nípa ìgbèrú ètò ìdásẹ́-sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ náà. Adarí àjọ NDE ní ìpínlẹ̀ Jigawa, Mr Miwa Lasco sọ pé àwọn ọkùnrin márùn ùn àti Obìnrin méjì ló jẹ ànfààní yìí ni ètò kíkọ́ wọn bí ati ń hun nǹkan, iṣẹ́ gbénàgbénà, iṣẹ́ awọ, alágbẹ̀de, ìkòkò amọ̀ àti apẹ̀ẹ̀rẹ híhun. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Wọ́n Ta Àwọn Afẹ̀hónú Hàn Ní Ìbọn Pa Ní Ethiopia

Àwọn elétò ààbò orílẹ̀-èdè Ethiopia ti yan ìbọn pa ókéré tán àwọn mẹ́ta tí wọ́n ń fi ẹ̀hónú hàn fún àìtó omi ní ìlú Wolkite tó wà ní agbègbè gúsù. Àwọn márùn ùn míràn fara káásá ìbọn tí wọ́n sì farapa níbi ìsẹ̀lẹ̀ náà bí ìròyìn se sọ. Inú bí àwọn olùgbé ìlú náà látàrí àìtó omi ní ìlú èyí tó mú kí wọ́n se ìwọ́de ní iwájú ọ́fììsì tó ń rí sí ètò nípa omi ní ìlú náà. “A ti ní sùúrù pẹ́ tó ká tó se ìwóde, ìdí nìyí tí a fi jáde láti fi ẹ̀hónú hàn bóyá ìgbà ọ̀tun le dé sí ìṣòro wa, sùgbọ́n ìbọn kẹ̀ù kẹ̀ù àti ẹ̀jẹ̀ la rí”, olùgbé kan ni ìlú náà sọ bẹ́ẹ̀. Ìgbìyànjú láti bá àwọn adarí ìlú náà sọ̀rọ̀ kò so èso rere. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Igbákejì Ààrẹ Orílẹ̀-èdè South Africa Kọ̀wé Fi Ipò Sílẹ̀

Ààrẹ Orílẹ̀-èdè South Africa, Cyril Ramaphosa ti Kéde ìfiṣé sílẹ̀ igbákejì rẹ̀, ọ̀gbẹ́ni David Mabuza, ó sì dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ fún àtìlẹ́yìn tó gbúpọn tí ó fún láti ọdún máàrún ùn sẹ́yìn. Ìròyìn rò pé kò ya ààrẹ lẹ́nu nítorí pé ó ti sọ tẹ́lẹ̀ pé òun yóò ju awà sílẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ oṣù yí. Síbẹ̀síbẹ̀ yóò wà ní ipò títí ààrẹ yóò fi kéde ẹlòmíràn tí wọ́n gbàgbọ́ pé yóò jẹ́ igbákejì ààrẹ ọmọ ẹgbẹ́ ANC, ọ̀gbẹ́ni Paul Mashatile. Orílẹ̀-èdè South Africa yóò ṣe àtúntò sí àwọn orísìí ipò ní ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀ ní kété tí wọn bá ti kéde ètò ìṣúná wọn ọlọ́dọọdún. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Iná Mọ̀nàmọ́ná Jẹ́ Ọ̀pá Kùtẹ̀lẹ̀ Fún Ìpèsè Ètò Ààbò Tó Péye – Olufemi Oguntoyinbo

Kò sí Orílẹ̀-èdè náà tí o lè mú ojútùú dé bá ìṣòro ètò ààbò láì sí ìpèsè ina mọnamọna nítorí pé ina mọnamọna se pàtàkì láti pèsè àyíká to mọlẹ kedere tii ṣe ọ̀pá kutẹlẹ fún ààbò ìlú. Oguntoyinbo, ẹni tí o ṣe àpèjúwe ara rẹ gẹgẹ bíi ọdọ olopolo pípé tó jẹ Olùdarí ilé iṣẹ ìròyìn orí ẹrọ ayélujára, tó sì tún jẹ gbaju-gbaja oníṣòwò tó n pèsè iṣẹ fún àwọn èèyàn ló ti je ki o di mímọ pé, ti òun ba di gómìnà Ìpínlè Ogun, òun yóò ri dájú wí pé ìpèsè iná mọnamọna n ṣe déédé, ti ìjọba òun yóò sì pèsè àwọn ẹrọ tó n ká àwòrán silẹ tí a mọ̀ sí ‘CCTV Camera’ sí àwọn igun kọọkan ní ọnà láti kojú ìṣòro ètò ààbò, ni pàtàkì jùlọ ní àwọn ààlà Ìpínlè Ogun àti àwọn àgbègbè to yìí ká. Ẹni tíì ṣe oludije du ipò Gómìnà ní ìpínlẹ̀ Ògùn labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú ‘New Nigeria People’s Party’ NNPP, Olufemi Ajadi Oguntoyinbo ló sọ eléyìí nígbà ti o n sọrọ nínú ètò ifọrọwerọ tí Ẹgbẹ Akoroyin ní Ìpínlè Ọ̀yọ́ se agbateru rẹ ní ilé ẹgbẹ́ náà tó wà ní agbègbè Mokola ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú Ìpínlè Ọ̀yọ́ ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nínú ètò ọhun tí wọ́n pe ní ‘Speak Out’ ni Oguntoyinbo ti jẹ kí o di mímọ pé lára ohun tó jẹ kí òun tayọ àwọn oludije du ipò gómìnà nínú ẹgbẹ́ òṣèlú yòókù ni wí pé òun jẹ ọdọ olórí pípé tó sì ni ọgbọn atinuda láti mú ìdàgbàsókè àti ìlọsíwájú dé bá Ìpínlè Ogun, eléyìí tí yóò mú ìpínlè náà lè fi ẹgbẹ kẹgbẹ pẹlu Ìpínlè Eko nínú ètò ọrọ̀ ajé àti ìpèsè iṣẹ. O wá tẹnu mọ́ ọ pé ti òun ba jáwé olubori nínú ètò ìdìbò tí yóò wáyé ni ọjọ Kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí pé ohun àkọkọ tí òun yóò mú ṣe ní láti san Biliọnu Mejidinlaadorin ajesile owó àwọn oṣiṣẹ-feyinti, nígbà tí o fi kún ọrọ rẹ̀ pé kò t’ọna ki ìjọba máa fi ẹtọ àwọn òṣìṣẹ́-feyinti dù wọn nítorí wọn ti fi ara wọn sin Ìpínlè wọn. Bákan náà ni Oguntoyinbo tun sàlàyé wí pé lára àwọn ohun tí òun yóò ṣe yatọ ti òun bá di gómìnà ní ìpèsè ètò ìlera, ni pataki jùlọ àwon arúgbó to ti feyinti lẹnu iṣẹ yóò ní anfààní sí ìpèsè ètò ìlera; ètò ẹ̀kọ́ ọfẹ fún àwọn ọmọ ilé èkó alakobere titi dé ilé ẹkọ Girama; opopona tó já gaara fún irọrun igbokegbodo ọkọ.


Nínú ètò ọhun tí wọ́n pe ní ‘Speak Out’ ni Oguntoyinbo ti jẹ kí o di mímọ pé lára ohun tó jẹ kí òun tayọ àwọn oludije du ipò gómìnà nínú ẹgbẹ́ òṣèlú yòókù ni wí pé òun jẹ ọdọ olórí pípé tó sì ni ọgbọn atinuda láti mú ìdàgbàsókè àti ìlọsíwájú dé bá Ìpínlè Ogun, eléyìí tí yóò mú ìpínlè náà lè fi ẹgbẹ kẹgbẹ pẹlu Ìpínlè Eko nínú ètò ọrọ̀ ajé àti ìpèsè iṣẹ. O wá tẹnu mọ́ ọ pé ti òun ba jáwé olubori nínú ètò ìdìbò tí yóò wáyé ni ọjọ Kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí pé ohun àkọkọ tí òun yóò mú ṣe ní láti san Biliọnu Mejidinlaadorin ajesile owó àwọn oṣiṣẹ-feyinti, nígbà tí o fi kún ọrọ rẹ̀ pé kò t’ọna ki ìjọba máa fi ẹtọ àwọn òṣìṣẹ́-feyinti dù wọn nítorí wọn ti fi ara wọn sin Ìpínlè wọn. Bákan náà ni Oguntoyinbo tun sàlàyé wí pé lára àwọn ohun tí òun yóò ṣe yatọ ti òun bá di gómìnà ní ìpèsè ètò ìlera, ni pataki jùlọ àwon arúgbó to ti feyinti lẹnu iṣẹ yóò ní anfààní sí ìpèsè ètò ìlera; ètò ẹ̀kọ́ ọfẹ fún àwọn ọmọ ilé èkó alakobere titi dé ilé ẹkọ Girama; opopona tó já gaara fún irọrun igbokegbodo ọkọ. O wá tun je ki o di mímọ pé, òun jade láti mú ìgbà ọtun dé bá gbogbo ọmọ bíbí àti olùgbé Ìpínlè Ogun ní, tí o sì tẹnu mọ pé òun koni jà wọn kulẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


O wá tun je ki o di mímọ pé, òun jade láti mú ìgbà ọtun dé bá gbogbo ọmọ bíbí àti olùgbé Ìpínlè Ogun ní, tí o sì tẹnu mọ pé òun koni jà wọn kulẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìdìbò Ọdún 2023: Èròngbà Mi Ni Láti Di Ààrẹ Fún Ìṣọ̀kan Orílẹ̀-Èdè Nàìjíríà – Bola Ahmed Tinubu

Ṣáájú ìdìbò gbogbogboò ọdún 2023, Oludije fun ipò Ààrẹ labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Asíwájú Ahmed Tinubu ti lù Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde lọ́gọ̀ ẹnu fún àwọn iṣẹ rere tí o ti ṣe ni ìpínlẹ̀ náà. Asíwájú Tinubu lo sọ ọrọ yìí lásìkò tó ṣe àbẹwò sí Makinde ni Ọfiisi gomina to kalẹ sí àgbègbè Agodi ṣáájú ìpolongo ibo Ààrẹ ti òun àti àwọn ọmọ ẹgbẹ APC wa ṣe ni ipinlẹ Ọ̀yọ́. Nígbà tí o n sọrọ, Tinubu tẹnu mọ pé èròngbà òun ni láti di Ààrẹ iṣọkan ati orilẹ èdè tó ní ètò ààbò tó péye. O wá fi àsìkò náà sàlàyé wí pé ìpolongo ibo ẹgbẹ́ òṣèlú APC yóò lọ ni irọwọ-rọsẹ láì sí jagidijagan. Tinubu tún fi kún ọrọ rẹ nígbà tí o sọ wí pé, gẹgẹ bíi ẹni tó mọ ẹtọ to mọ ètò, tó sì n lepa iṣọkan orilẹ-ede yìí, òun wa fi idi rẹ tí o fi wá tó ẹni tíì ṣe alakoso àgbà fún ètò ààbò ní ipinle Ọ̀yọ́ létí, ti o sì dupẹ lọwọ Makinde fún bí o ṣe tẹwọ gbà wọn láì wò wí pé àwon méjèèjì kii se ọmọ ẹgbẹ òṣèlú kan náà. Nígbà tí o n feesi, Makinde mú dá Asiwaju Tinubu àti gbogbo àwọn tí o kọwọ rìn pẹlu rè lójú wí pé àwon èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ yóò dibo fún òdodo àti iṣọkan Orílè èdè Nàìjíríà nínú ìdìbò Ààrẹ eléyìí tí yóò wáyé ni ọjọ Karundinlogbon oṣù yìí.


O wá fi àsìkò náà sàlàyé wí pé ìpolongo ibo ẹgbẹ́ òṣèlú APC yóò lọ ni irọwọ-rọsẹ láì sí jagidijagan. Tinubu tún fi kún ọrọ rẹ nígbà tí o sọ wí pé, gẹgẹ bíi ẹni tó mọ ẹtọ to mọ ètò, tó sì n lepa iṣọkan orilẹ-ede yìí, òun wa fi idi rẹ tí o fi wá tó ẹni tíì ṣe alakoso àgbà fún ètò ààbò ní ipinle Ọ̀yọ́ létí, ti o sì dupẹ lọwọ Makinde fún bí o ṣe tẹwọ gbà wọn láì wò wí pé àwon méjèèjì kii se ọmọ ẹgbẹ òṣèlú kan náà. Nígbà tí o n feesi, Makinde mú dá Asiwaju Tinubu àti gbogbo àwọn tí o kọwọ rìn pẹlu rè lójú wí pé àwon èèyàn Ìpínlè Ọ̀yọ́ yóò dibo fún òdodo àti iṣọkan Orílè èdè Nàìjíríà nínú ìdìbò Ààrẹ eléyìí tí yóò wáyé ni ọjọ Karundinlogbon oṣù yìí. Bákan náà ni Asíwájú Tinubu ṣe ìpàdé pẹlu àwọn orí adé ilẹ Yorùbá ní ‘Internationa Conference Centre’ ti ilé ẹkọ gíga Fasiti ìlú Ìbàdàn. Àbájáde ìpàdé náà eléyìí ti Óòni Ilé-Ife, Oba Enitan Ogunwusi, Ọjaja I lè waju rẹ lo fi hàn wí pé àwon Oba alaye náà yóò ṣe atilẹyin fún Asiwaju Tinubu nínú èròngbà rẹ láti di Ààrẹ Orilẹ èdè Nàìjíríà. Lara awon Ọba Alaye to wà níbí ìpàdé náà ni: Orangun ti Oke Ila, Oba Adedokun Abolarinwa; Olugbo ti Ilẹ Ugbo, Oba Fedric Akinruntan; Osemawe ti Òndó, Ọba Victor Kiladejo; Olugbon Orile-Igbon, Ọba Francis Olusola Alao; Elegushi ti Ikate, Oba Saheed Ademola.


Bákan náà ni Asíwájú Tinubu ṣe ìpàdé pẹlu àwọn orí adé ilẹ Yorùbá ní ‘Internationa Conference Centre’ ti ilé ẹkọ gíga Fasiti ìlú Ìbàdàn. Àbájáde ìpàdé náà eléyìí ti Óòni Ilé-Ife, Oba Enitan Ogunwusi, Ọjaja I lè waju rẹ lo fi hàn wí pé àwon Oba alaye náà yóò ṣe atilẹyin fún Asiwaju Tinubu nínú èròngbà rẹ láti di Ààrẹ Orilẹ èdè Nàìjíríà. Lara awon Ọba Alaye to wà níbí ìpàdé náà ni: Orangun ti Oke Ila, Oba Adedokun Abolarinwa; Olugbo ti Ilẹ Ugbo, Oba Fedric Akinruntan; Osemawe ti Òndó, Ọba Victor Kiladejo; Olugbon Orile-Igbon, Ọba Francis Olusola Alao; Elegushi ti Ikate, Oba Saheed Ademola. Nígbà tí Asíwájú Tinubu gbéra lọ sí gbàgede Mapo níbi tí àwọn ololufẹ àti ọmọ ẹgbẹ́ ti péjú ni Tinubu ti fa Oludije du ipò gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Teslim Kolawole Folarin lọwọ soke gẹgẹ ẹni tí wọn yóò di ibo fún gẹgẹ bíi Gómìnà nínú ìdìbò tí yóò wáyé ni ọjọ kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí. Àwọn tó kọwọ rìn pẹlu Asiwaju Tinubu lati wa ṣe ìpolongo ìbo ní ìpínlè Ọ̀yọ́ ní: Adari Ile Igbimọ Aṣòfin Àgbà, F’ẹmi Gbajabiamila; Mínísítà fún Eré ìdárayá, Sunday Dare; Gómìnà Dapo Abiodun ti Ìpínlè Ogun; Olóyè Bisi Akande ati àwọn èèkàn nínú ẹgbẹ òṣèlú APC jakejado orilẹ èdè Nàìjíríà. Abiola Olowe Ìbàdàn


Nígbà tí Asíwájú Tinubu gbéra lọ sí gbàgede Mapo níbi tí àwọn ololufẹ àti ọmọ ẹgbẹ́ ti péjú ni Tinubu ti fa Oludije du ipò gómìnà labẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, Teslim Kolawole Folarin lọwọ soke gẹgẹ ẹni tí wọn yóò di ibo fún gẹgẹ bíi Gómìnà nínú ìdìbò tí yóò wáyé ni ọjọ kọkànlá oṣù kẹta ọdún yìí. Àwọn tó kọwọ rìn pẹlu Asiwaju Tinubu lati wa ṣe ìpolongo ìbo ní ìpínlè Ọ̀yọ́ ní: Adari Ile Igbimọ Aṣòfin Àgbà, F’ẹmi Gbajabiamila; Mínísítà fún Eré ìdárayá, Sunday Dare; Gómìnà Dapo Abiodun ti Ìpínlè Ogun; Olóyè Bisi Akande ati àwọn èèkàn nínú ẹgbẹ òṣèlú APC jakejado orilẹ èdè Nàìjíríà. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ọ̀rọ̀ ààrẹ Buhari sí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàíjíríà lórí owó tuntun

ÌRÒYÌN ORÍLẸ̀-ÈDÈ LÁTI Ọ́FÌSÌ Ọ̀GÁ ÀGBÀ MUHAMMADU BUHARI, ÀÀRẸ, ORÍLẸ̀-ÈDÈ NÀÍJÍRÍÀ LÓRI RÒGBÒDÌYÀN TÍ Ó Ń ṢẸLẸ̀ LÓRI ÌJÁDE OWÓ NÁÍRÀ TUNTUN ÀTI Ọ̀RỌ̀ ORÍLẸ̀-ÈDÈ, TÓ WÁYÉ NÍ ỌJỌ́ KẸRÌDÍNLÓGÚN OṢÙ KEJÌ ỌDÚN 2023 Ẹyin Ara mi, Mo ti rii pe o pọndandan lati ba yin sọrọ lóòní, lori ipo ti orilẹ-ede àti lati ṣe iṣiro lori akitiyan iṣakoso wa lati mu eto-ọrọ aje wa gbopọn si, lati gbogun ti iwa ibajẹ ti o n ṣele kakakiri. 2. Ni pataki julọ, Mo n ba yin sọrọ, gẹgẹbi Alakoso ti ijọba tiwantiwa, lati ṣe idanimọ pẹlu yin ati bayin kẹdun lori awọn iṣoro ti a n foju ri yii bi a ṣe n tẹsiwaju ninu ọrọ owo naira tuntun, pẹlu gbigbogunti sise owo ilu kumọkumọ 3. Jẹ ki n tun fi da awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria loju pe mimu eto ọrọ-aje wa ni pọn, aabo ati idinamọ awọn ti o ni nkan ṣe pẹlu ṣiṣan owo ti ko tọ si jẹ pataki lakọkọ iṣakoso wa. Ati pe Emi yoo duro lori ibura mi wipe maa dabobo wa ati lori ilọsiwaju anfani awọn ọmọ Naijiria ati orilẹ-ede, ni gbogbo igba. 4.


Jẹ ki n tun fi da awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria loju pe mimu eto ọrọ-aje wa ni pọn, aabo ati idinamọ awọn ti o ni nkan ṣe pẹlu ṣiṣan owo ti ko tọ si jẹ pataki lakọkọ iṣakoso wa. Ati pe Emi yoo duro lori ibura mi wipe maa dabobo wa ati lori ilọsiwaju anfani awọn ọmọ Naijiria ati orilẹ-ede, ni gbogbo igba. 4. Ni idamẹrin ti o kẹhin ọdun 2022, Mo paṣẹ fun banki apapo lati tun N200, N500, ati N1000 awọn owo banki Naijiria ṣe. 5. Fun iyipada didan, Mo tun fọwọsi pe awọn iwe-ifowopamọ ti a tunṣe yii gbọodọ tan kaakiri nigbakan pẹlu awọn akọsilẹ banki atijọ, titi di ọjọ kọkanlelọgbọn Oṣu Kini ọdun 2023, ṣaaju ki awọn owo atijọ, to di ikosilẹ labẹ ofin.


Ni idamẹrin ti o kẹhin ọdun 2022, Mo paṣẹ fun banki apapo lati tun N200, N500, ati N1000 awọn owo banki Naijiria ṣe. 5. Fun iyipada didan, Mo tun fọwọsi pe awọn iwe-ifowopamọ ti a tunṣe yii gbọodọ tan kaakiri nigbakan pẹlu awọn akọsilẹ banki atijọ, titi di ọjọ kọkanlelọgbọn Oṣu Kini ọdun 2023, ṣaaju ki awọn owo atijọ, to di ikosilẹ labẹ ofin. 6. Gbogbo awọn iṣe wọnyi ni a ṣe laarin agbegbe ti ofin, ofin ti o yẹ labẹ Ofin CBN 2007 ati ni ibamu pẹlu awọn iṣe ti o dara julọ ni agbaye. 7.


6. Gbogbo awọn iṣe wọnyi ni a ṣe laarin agbegbe ti ofin, ofin ti o yẹ labẹ Ofin CBN 2007 ati ni ibamu pẹlu awọn iṣe ti o dara julọ ni agbaye. 7. Ẹyin ara ilu, lakoko ti Mo wa oye ati sũru yin, lakoko yii, Mo lero pe o jẹ dandan lati fun yin ni awọn alaye pataki diẹ ti o ni agbekalẹ ipinnu eto imulo naa. 8. Laibikita awọn ifasẹyin ti a ni, igbelewọn ati ilana esi ti a ṣeto ti fi han pe awọn anfani ti jade lati ipilẹṣẹ eto.


Ẹyin ara ilu, lakoko ti Mo wa oye ati sũru yin, lakoko yii, Mo lero pe o jẹ dandan lati fun yin ni awọn alaye pataki diẹ ti o ni agbekalẹ ipinnu eto imulo naa. 8. Laibikita awọn ifasẹyin ti a ni, igbelewọn ati ilana esi ti a ṣeto ti fi han pe awọn anfani ti jade lati ipilẹṣẹ eto. 9. A ti fi to mi leti pe lati igba ti eto yii ti bere, owo to to triliọnu meji naira ninu owo ti won ti wa tele lode banki ni won ti ri gba pada. 10.


9. A ti fi to mi leti pe lati igba ti eto yii ti bere, owo to to triliọnu meji naira ninu owo ti won ti wa tele lode banki ni won ti ri gba pada. 10. Bi a ṣe n nawo yoo han si gbogbo ara ilu, lai si magomago kankan. 11. Mi o fiyesi awọn idiwọ ti o wa ni waju awọn ọmọ Naijiria nipasẹ awọn alaṣẹ alaiṣedeede ni ile-iṣẹ ifowopamọ, ti a fi fun ni ilana imuse ti eto imulo owo tuntun.


Bi a ṣe n nawo yoo han si gbogbo ara ilu, lai si magomago kankan. 11. Mi o fiyesi awọn idiwọ ti o wa ni waju awọn ọmọ Naijiria nipasẹ awọn alaṣẹ alaiṣedeede ni ile-iṣẹ ifowopamọ, ti a fi fun ni ilana imuse ti eto imulo owo tuntun. 12. Lati ṣẹgun gbogbo isoro yii, Mo ti paṣẹ fun CBN lati ko gbogbo awọn ohun elo ti o tọ ati awọn ọna ofin lati rii daju pe awọn ọmọ ilu wa ni ẹkọ to peye lori eto imulo; igbadun owo tuntun. 13.


12. Lati ṣẹgun gbogbo isoro yii, Mo ti paṣẹ fun CBN lati ko gbogbo awọn ohun elo ti o tọ ati awọn ọna ofin lati rii daju pe awọn ọmọ ilu wa ni ẹkọ to peye lori eto imulo; igbadun owo tuntun. 13. Bakanna, mo ti paṣẹ ki CBN fowosowopo pẹlu awọn ile-iṣẹ ti o gbogun ti iwa ibajẹ, lati rii daju pe eyikeyi ile-iṣẹ tabi eniyan (awọn) ti a rii pe wọn ti ṣe idiwọ tabi dabaru imuse yii ki ọwọ ofin ba iru wọn 14. Lakoko ipele ti o gbooro akoko fun iyipada owo, Mo tẹtisi awọn imọran ti ko niye lati ọdọ awọn ara ilu ati awọn ile-iṣẹ ti o ni itumọ daradara ni gbogbo orilẹ-ede naa. 15.


Bakanna, mo ti paṣẹ ki CBN fowosowopo pẹlu awọn ile-iṣẹ ti o gbogun ti iwa ibajẹ, lati rii daju pe eyikeyi ile-iṣẹ tabi eniyan (awọn) ti a rii pe wọn ti ṣe idiwọ tabi dabaru imuse yii ki ọwọ ofin ba iru wọn 14. Lakoko ipele ti o gbooro akoko fun iyipada owo, Mo tẹtisi awọn imọran ti ko niye lati ọdọ awọn ara ilu ati awọn ile-iṣẹ ti o ni itumọ daradara ni gbogbo orilẹ-ede naa. 15. Bákan náà ni mo ti gbìmọ̀ pọ̀ pẹ̀lú àwọn aṣojú àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ àti Ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀. Ju gbogbo rẹ lọ, gẹgẹbi iṣakoso ti o bọwọ fun ofin. 16.


Bákan náà ni mo ti gbìmọ̀ pọ̀ pẹ̀lú àwọn aṣojú àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ àti Ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀. Ju gbogbo rẹ lọ, gẹgẹbi iṣakoso ti o bọwọ fun ofin. 16. Lati tubọ rọ awọn wahala ti awọn ara ilu n dojuko, Mo ti fọwọsi ki CBN fọn awọn owo atijo sita N200, N500 ati N1000 fun ọgọta ọjọ lati ọjọ kẹwa, 2023 si ọjọ kẹwa oṣu kẹrin, ọdun 2023. 17. Ni ibamu pẹlu Abala 20 (3) ti Ofin CBN 2007, gbogbo N1000 atijọ ati awọn akọsilẹ N500 ti o wa tẹlẹ wa ni irapada ni CBN ati awọn ibi to yẹ ko wa.


Lati tubọ rọ awọn wahala ti awọn ara ilu n dojuko, Mo ti fọwọsi ki CBN fọn awọn owo atijo sita N200, N500 ati N1000 fun ọgọta ọjọ lati ọjọ kẹwa, 2023 si ọjọ kẹwa oṣu kẹrin, ọdun 2023. 17. Ni ibamu pẹlu Abala 20 (3) ti Ofin CBN 2007, gbogbo N1000 atijọ ati awọn akọsilẹ N500 ti o wa tẹlẹ wa ni irapada ni CBN ati awọn ibi to yẹ ko wa. 18. Mo gba gbogbo aráàlú níyànjú pé kí wọ́n sapá gan-an kí wọ́n lè rí owó gọbọi wọn nípa lílo ànfàní àwọn ìpèsè àti fèrèsé tí CBN ń pèsè lati tete fi owo pamọ 19. Jẹ ki n fi da yinloju pe iṣakoso wa yoo tẹsiwaju lati ṣe ayẹwo imuse pẹlu ero lati rii daju pe awọn ọmọ Naijiria ko mi kan. Ni idi eyi, CBN yoo rii daju pe awọn owo tuntun diẹ yoo jade sita ati wiwọle si awọn ara ilu wa nipasẹ awọn banki.


18. Mo gba gbogbo aráàlú níyànjú pé kí wọ́n sapá gan-an kí wọ́n lè rí owó gọbọi wọn nípa lílo ànfàní àwọn ìpèsè àti fèrèsé tí CBN ń pèsè lati tete fi owo pamọ 19. Jẹ ki n fi da yinloju pe iṣakoso wa yoo tẹsiwaju lati ṣe ayẹwo imuse pẹlu ero lati rii daju pe awọn ọmọ Naijiria ko mi kan. Ni idi eyi, CBN yoo rii daju pe awọn owo tuntun diẹ yoo jade sita ati wiwọle si awọn ara ilu wa nipasẹ awọn banki. 20. Mo fẹ rawọ ẹbẹ pe titi di igba ti a o bori isoro yii ki onikaluku wa fọkanbale fun wa 21. Ẹyin ara ilu, orilẹ-ede yoo yan Alakoso tuntun ati awọn ọmọ ẹgbẹ ijọba ti Orilẹ-ede ni ọjọ karundinlọgbọn oṣu keji, ọdun 2023 .


20. Mo fẹ rawọ ẹbẹ pe titi di igba ti a o bori isoro yii ki onikaluku wa fọkanbale fun wa 21. Ẹyin ara ilu, orilẹ-ede yoo yan Alakoso tuntun ati awọn ọmọ ẹgbẹ ijọba ti Orilẹ-ede ni ọjọ karundinlọgbọn oṣu keji, ọdun 2023 . Mo mọ pe eto owo tuntun yii tun ti ṣe alabapin pupọ si bi owo ko ṣe kari 22. Nitorina mo rọ gbogbo araalu pe ki wọn jade lati dibo fun awọn oludije ti won ba yan lai beru, nitori aabo yoo wa, ibo yin yoo si wulo. 23.


Mo mọ pe eto owo tuntun yii tun ti ṣe alabapin pupọ si bi owo ko ṣe kari 22. Nitorina mo rọ gbogbo araalu pe ki wọn jade lati dibo fun awọn oludije ti won ba yan lai beru, nitori aabo yoo wa, ibo yin yoo si wulo. 23. Sibẹsibẹ Mo gba yin niyanju lati yago fun iwa-ipa ati yago fun awọn iwa jagidijagan lati da awọn ilana idibo duro. Mo ki gbogbo wa oo aku aseyori idibo gbogbogbo to n bọ Ẹ ṣeun fun gbigbọ. Olorun yoo bukun fun orilẹ-ede Naijiria Ọláyinká Akíntọ́lá


Sibẹsibẹ Mo gba yin niyanju lati yago fun iwa-ipa ati yago fun awọn iwa jagidijagan lati da awọn ilana idibo duro. Mo ki gbogbo wa oo aku aseyori idibo gbogbogbo to n bọ Ẹ ṣeun fun gbigbọ. Olorun yoo bukun fun orilẹ-ede Naijiria Ọláyinká Akíntọ́lá


Ilé Ìwé Gíga Fáfitì Kaduna Yóò Bọ́ Sórí Ilẹ̀ Wọn Nínú Oṣù Kẹta.

Ilé ìwé gíga Fáfitì Kaduna sọ wí pé àwọn n gbìyànjú láti kuro ní bí ti awọn gbe wà lọ́wọ́ báyìí láti ko lọ sí orí ilẹ àwọn nínú osù Kẹta ọdún 2023. Ìgbákejì Fáfitì náà Abdullahi Musa sọ èyí dí mímọ̀ nígbà tí o ṣe ìbẹ̀wò sí orí ilẹ náà. Ọ̀mọ̀wé Musa fí ìdùnnú rẹ hàn nípa bí iṣẹ́ ṣe n lọ lórí ilẹ náà pèlú àwon òṣìṣẹ́ to kọ́jú ọ̀ṣùwọ̀n Ó sàlàyé wí pé àwọn òṣìṣẹ́ áti ọgá àgbà Fáfitì náà yóò kankan kúrò níbi tí àwọn wa báyìí bí iṣẹ bá parí lori ilé náà léyìn èyí ni àwọn akẹ́ẹ̀kọ́ yóò wá ma ba àwọn dìẹ̀dìẹ̀. Ó ní lórí ètò ààbò kò sí ìdààmú rárá nítorí agbègbè ile iwe náà wà láàárín ilé àti ilé ìwé míràn


Àwọn Ọmọ Ogun Ẹnu Ibodè Ìlú  Bèrè Fún Ìbáṣepọ̀ Láàrín Àwọn Áti Ọmọ Ológun Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà..

Ni ìbámu àti ìlànà láti dẹkùn gbígbé àwọn nkan wọlé ni ona tí kò tọ́ àwọn aláṣẹ fún àjọ tó n mójú enu ibodè ilu ti ìpínlẹ̀ Borno àti Yobe Baffa Musa Dambam pè fún ìbáṣepọ̀ tó dán mọ́rán láàrín àwọn àti àwọn ọmọ ológun orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Eléyìí di mímọ̀ nígbà tí aláṣẹ náà se ìbẹ̀wọ̀ sí ọ̀gágun Waidi Shaibu ,ni ilè iṣẹ́ àwọn ọmọ ológun orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí o wà ní Maimalari ni Maiduguri. Aláṣẹ Dambam sọ wí pé ìdí pàtàkì fún ìbẹ̀wọ̀ náà ni láti fi ará ohun hàn ọ̀gágun náà gẹ́gẹ́ bí adarí tuntun fún àjọ náà àti láti bèrè fún ìbáṣepọ̀ tí yóò mú àlàáfíà àti ààbò bá iṣẹ àwọn. Ọ̀gagun Shaibu ṣe ìkíni oríre ati Àdéhùn wí pé àwọn yóò jọ ṣiṣẹ pọ láti dẹkùn ìwà ìbàjẹ́ ní àwọn agbègbè wa gbogbo.


Ẹnu Ibodè Orílẹ̀-èdè Ivory Coast Ti Wà Ní Sísí Báyìí.

Ìjọba orílẹ̀-èdè Ivory Coast tí fi tó gbogbo ènìyàn létí wí pé àwọn tí sì ẹnu ibodè wọn padà Ìròyìn fi tó wà létí wí pé ẹnu ibodè náà ti wa ni Títì lati ígbà rogbodiyan COVID 19. Amadou Coulibaly so wí pé Ìjọba tí gbà láti sí ẹnu ibodè won padà. Ilé iṣé ojú omi ati ilé iṣé ọkọ ofurufu ni won ti tìpa láti ọjọ́ kejilelogun oṣù kẹta ọdún 2022 nígbàtí gbogbo àgbáyé koju àìsàn COVID. Àwọn ọ̀pọ̀ ènìyàn tó n gbé ni àgbègbè Ivory ni won ti n pada sílẹ̀


Ààrẹ Buhari Yóò Kópa Nínú Ìpàdé AU Ti Ikẹ̀rìndínlógòji.

Ààrẹ Muhammadu Buhari yóò fi ìlù Abuja sílẹ̀ lóni ọjọ̀bọ̀ láti kópa nínú ìpàdé AU ti yóò wáyé ni Addis Ababa, ni orílẹ̀-èdè Ethiopia. Ààrẹ yóò kópa ní ìpele mẹta nípa Àlàáfíà àti ààbò,nipa bí ojú ọjọ́ yóò ṣe rí àti nípa ọ̀rọ̀ òṣèlú ni àwọn apá kan ni ilè Áfíríkà. Nínú àwọn ìpele mẹta yìí àwon adari orílẹ́-èdè Nàìjíríà yóò ṣe ídúpé àti ìkíni káàbọ̀, èyí tí yóò mú àwọn adarí àti a kópa wà ni ìṣọ̀kan. Ààrẹ yóò kópa pẹ̀lú àwọn Mínísítà kankan àti àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba. Ààrẹ yóò si padà sí Abuja ni ọjọ́ Ajé oṣù Kejì ọdún 2023.


Valentine: Àwọn olólùfẹ́ Davido pèsè oúnjẹ fún àwọn aláìní

Àwọn olólùfẹ́ gbajúgbajà akọrin Davido ,gbé ayẹyẹ lọ sí orí títì láti fìfẹ́ hàn sí àwọn ọmọ Nàìjíríà tókù fún ayẹye àyájọ́ olólùfẹ́. Àwọn olólùfẹ́ Davido lábẹ́ Àsìá 30 Billion Gang, ní ọjọ́ ìṣẹ́gun,ọjọ́ kẹrìnlá,oṣù kejì 2023, ṣayẹyẹ ọjọ́ àyájọ́ olólùfẹ́ pẹ̀lú èrò ojú títì ,tí wọ́n sì pín oúnjẹ fún àwọn tí ń tọrọ jẹ àti aláìní. Nínú fídíò tí olùkọ̀ròyìn nípa orin kan, tí ń jẹ́ Tooxclusive,fi síta, ẹgbẹ́ 30BG wọ aṣọ alápá kékeré kan, tí wọ́n sì ń pín oúnjẹ fún àwọn aláìní àti atọrọjẹ, nínú abọ́ alágbèéká. Àwọn ènìyàn fìfẹ́ wọn hàn sí ìṣe yìí lórí Instagram, tí wọ́n sì ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àròjinlẹ̀ àti ìwà rere.


Ilé-ìgbìmọ̀ Kenya yọ Sẹnetọ nípò lórí àbàwọ́n asọ

Wọ́n ti gbasẹ́ lọ́wọ́ ọmọ ilé-ìgbìmọ̀ Kenya kan tí ó ń jẹ́ sẹ́nétọ̀ Gloria Orwoba,fún bí ó ṣe wọ aṣọ funfun tí ó ní àbàwọ́n ǹkan oṣù, fún ìtaniji lórí ọ̀rọ̀ nǹkan oṣù. Gloria Orwoba, tí àpapọ̀ ìṣàkóso,ń gbìmọ̀ràn láti mú ìpèsè ìbojú ara ọ̀fẹ́ wá sí etígbọ̀ọ́ àwọn ìgbìmọ̀ ní Ọjọ́bọ̀,gẹ́gẹ́ bí akitiyan rẹ̀ lórí ìpọ́njú ǹkan oṣù. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé, Sẹ́nétọ̀ da ìjókòó ọjọ́ Ìṣégun rú láti pe àkíyèsí àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ sí “àìmúra dárdára”Omidan Orwoba. Ṣùgbọ́n Sẹ́nétọ̀ náà fèsì pé , “ó ya òun lẹ́nu pé ẹnìkan le dúró níbìkan,kí ó sì máa sọ pé wọ́n dójú ti ilé-ìgbìmọ̀ nítorí pé obìnrin ṣe ǹkan oṣù rẹ̀“


Ọ̀wọ́n Epo/Náírà: PDP kìlọ̀ láti ṣọ́ra fún ìwọ́de ipá ní Kwara

Adarí ìgbìmọ̀ ìpolongo gómìnà gbogbogbòò fún egbẹ́ People’s Democratic (PDP), ní ìpínlẹ̀ Kwara , Ọ̀jọ̀gbọ́n Ali Ahmad, ti rọ àwọn afẹ̀hónúhàn tí ń bínú jákèjádò orílẹ̀-èdè ,p̀áapàá jùlọ ní ìpínlẹ̀ Kwara, láti fiyè dénú, kí wọ́n sì jẹ́ kí àlàáfíà jọba,láti máá túnbọ̀ mú ìnira tí àwọn ará ìlú ń kojú lórí ọ̀wọ́n epo àti ìpààrọ̀ owó Nàìrà pọ̀ si. Gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde kan nípasẹ̀ Sulaiman Abdulwaheed Ọlámilékan,igbákejì adarí gbogbogbòò fún ètò ìròyìn,Ahmad sọ pé òun wá rọ àwọn ará ìlú láti dìbò lé Ìjọba APC dànù nínú ìdìbò gbogbogbòò, ní ọjọ́ kẹèdọ́gbọ̀n,oṣù kejì sí ọjọ́ kọkànlá,oṣù kẹta. Ẹgbẹ́ náà tún wá rọ àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba lọ́kan ò jọ̀kan tí ń mójútó ọ̀rọ̀ ìpèsè àti pínpín epo láti wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá lórí ọ̀rọ̀ náà.


Ìgbìmọ̀ buwọ́lu àgbéga ilé-ẹ̀kọ́ gíga Kánò sí Fáfíti

Ìgbìmọ̀ tó ń mójútó ètò ilé-ẹ̀kọ́ gíga Fáfítí (NUC), ní Nàìjíríà ti buwọ́lu agbéga ilé-ẹ̀kọ́ olúkọ́ni Sa’adatu Rimi, Kumbotso ní ìpínlẹ̀ Kánò,ilà oòrùn sí ilé-ẹ̀kọ́ olùkọ́ni Fáfítì. Akọ̀wé aláṣẹ NUC, Ọ̀jọ̀gbọ́n Abubakar Rasheed, ẹni tí ó fi lẹ́tà ìdámọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ náà gẹ́gẹ́ bí Fáfítì lé Gómìnà Abdullahi Ganduje, ti ìpínlẹ̀ Kánò lọ́wọ́, ní Àbújá, sọ pé ilé-èkọ́ náà jẹ́ ẹlẹ́ẹ̀kọkànlé-lọ́gọ́ta ti ìpínlẹ̀, tí ó sì jẹ́ óókànlé-lógún-lé-nígba nínú gbogbo Fáfítì Nàìjíríà. Akọ̀wé Aláṣẹ ìgbìmọ̀ náà wá gbóríyìn fún gómìnà fún òye tó ní láti dá Fáfítì sílẹ̀,tí ó sì sọ pé ilé- ẹ̀kọ́ náà yóò ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ láǹfààní ní ìpínlẹ̀ náà.


Ilé-ẹjọ́ tó ga jù sún ẹjọ́ pàsípààrọ̀ owó Náírà síwájú

Ilé-ẹjọ́ tó gà jùlọ ní Nàìjíríà, ti sún gbígbọ́ ẹjọ́ tí ìpínlẹ̀ ilà oòrùn mẹ́ta,Kaduna,Kogi àti Zamfara,ń fà lórí àtúnṣe ìlànà owó Náírà ìjọba Nàìjíríà,sí Ọjọ́ọ́rú,ọjọ́ kejìlé-lógún. Adájọ́ John Okoro,nígbà tí ó ń darí ikọ̀ àwọn adájọ́ méje,ti sún ìgbẹ́jọ́ náà síwájú nígbà tí ó gbọ́ tẹnu àwọn agbẹjọ́rò méjèèjì. Níbi ìgbẹ́jọ́ náà ní Ọjọ́bọ̀,àwọn ìpínlẹ̀ méje: Sókótó, Òǹdó, Èkó, Katsina, Cross River, Ògùn àti Èkìtì,ti darapọ̀ mọ́ àwọn olùpẹjọ́ nípasẹ̀ adájọ́ àgbà wọn. Ní báyìí àwọn ìpínlẹ̀ méjì; Bayelsa àti Ẹdó ti darapọ̀ mọ́ àwọn tí wọ́n pè lẹ́jọ́.


Ààrẹ Bùhárí ń darí ìpàdé ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí ìpàdé ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ ní gbọ̀ngàn ìgbìmọ̀,ní ilé-iṣé Ààrẹ,Villa ní Àbújá. Àwọn tí ó wà níjokòó níbẹ̀ ní Akọ̀wé fún ìjọba àpapọ̀,Ọ̀gá àgbà Mustapha àti Ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìsẹ́ ìjọba àpapọ̀, Dókítà Fọlásadé Yẹmí-Ẹ̀san. Àwọn tó tún wà níbẹ̀ ní Mínísítà fún ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti Àṣà, Lai Mohammed, Ìdájọ́, Abubakar Malami, ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti ọrọ̀-Ajé lórí ayélujára, Isa Pantami, Ìnáwó, Ìsúná àti ìṣètò orílẹ̀-èdè, Zainab Ahmed, Olú-ìlú, Mohammed Bello àti Ẹ̀kọ́, Adamu Adamu. Àlàyé lẹ́kùúnrẹ́rẹ́ nígbà míràn….


Ìgbìmọ̀ ẹ̀sọ́ òpópónà fún àwọn òṣìṣé tó gbéga lámì ìyẹ́sí ní ìpínlẹ̀ Anambra

Ìgbìmọ̀ tó ń rírí ààbò òpópónà (FRSC), ti agbègbè ìpínlẹ̀ Anambra , ti fi àmì ìyẹ́sí dá àwọn òṣìṣẹ́ márùnlé-lógógì nínú àwọn méjìlé-láàdọ́rin tí ó gba ìgbéga sí ipò tuntun,ní ọjọ́ Ìṣégun. Ọ̀gbẹ́ni Adéoyè Irelewuyi, adarí ikọ̀ náà, sọ pé èyí jẹ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìtàn agbègbè náà, láti ní àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n fún ní ìgbéga tí ó pọ̀ tó yẹn,lásìkò ayẹyẹ náà. Irelewuyi wá rọ àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n gba ìgbéga sí ipò tuntun láti mọ̀ pé, ìgbéga náà jẹ́ sí ti ojúṣe tó tún ga síi ,ìdánwò ìdarí àti agbára ìṣàkóso láti ṣàṣeyọrí lórí ìpinnu ìlànà ọgbọ́n ọdún 2023. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Kọmísọ́nà fún àwọn Agbófinró ní Anambra, Echeng Echeng, tí Peter Ozigi, igbákejì Kọmísọ́nà fún àwọn Agbófinró sojú,wá rọ àwọn òsìṣẹ́ tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ gbéga láti kún fún àdúrà,kí wọ́n fọkàn sí ǹkan tí wọ́n ń ṣe,kí wọ́n sì fi ojú ṣórí.