Bakan naa, n o fẹẹ sọrọ lori ija to n lọ ninu ẹgbẹ awọn Yoruba World Congress, mo fẹ ki awọn ẹgbọn wa ti wọn n mura lati yanju ọrọ yii tubọ ṣe e debi kan, bi ọrọ naa ko ba waa ṣee yanju, to ba jẹ loootọ ni wọn yan awọn eeyan kan lati waa fọ ẹgbẹ naa, to jẹ awọn ti wọn n ja lati gba ipo olori ẹgbẹ yii ti wa ni Naijiria ati nilẹ Yoruba lati ọjọ aye wọn ti wọn o ri iru ẹgbẹ yii da silẹ ki Ọjọgbọn Banji Akintoye too de, ti awọn kan dide lati da ẹgbẹ naa silẹ, ti kinni naa si n lọ geere ko too di pe wọn yọ kumọ lati lu u fọ, ma a jade lati tu aṣiri awọn ohun to ṣẹlẹ gan-an, nigba naa la maa mọ ẹni to ba yẹ ki Yoruba juko fun, awọn to yẹ ki Yoruba jinna si, ninu awọn agba agbẹyinbẹbọjẹ to kun aarin wa. Akintoye le ni iwa tirẹ lọwọ, Ṣugbọn afi ka le akata jinna ka too ba adiẹ wi ni. Ọrọ naa n gbe mi ninu, ṣugbọn ma a ṣe suuru diẹ. Ohun to kan mi loni-in yii, ti mo si fi pa gbogbo ọrọ ti mo n ba bọ lati ẹyin tẹlẹ ti ni ki n pe Ọlọrun Yooba, ki n pe gbogbo awọn alalẹ Yoruba, ki n pe gbogbo awọn oludasilẹ Yoruba, pe nibi yoowu ti wọn ba wa ki wọn dide. Bi Ọlọrun ko ba dide si ọrọ wa, ti awọn alalẹ ile Yoruba ko ba dide, ohun ti yoo ṣẹlẹ si Yoruba, iyẹn awọn Yoruba to wa ni Naijiria yii, ohun to ṣẹlẹ si wa nilẹ wa yii, kinni ni naa ko ni i ṣee fẹnu sọ o. Awọn Fulani ti yi wa ka o, wọn yi wa ka patapata, wọn yi wa po debii pe bi kinni kan ba ṣẹlẹ loni-in yii, wọn yoo maa mu wa bii adiẹ ni, tọmọ-tọmọ, tọkọ-tọkọ, tiyawo-tiyawo, ti a ko si ni i ri nnkan kan ṣe si i. Ki Ọlọrun to ni ọjọ oni ma jẹ ki eleyii ṣẹlẹ si iran ati ẹya wa, ko ma ṣẹlẹ nile ẹni kọọkan wa. Ṣugbọn ohun ti mo n ri, iran ti mo n ri, bi ọrọ ti n lọ ni Naijiria, kinni naa le ṣẹlẹ, ni mo ṣe mu un wa si etiigbọ yin, boya nnkan kan wa ti a ṣi le ṣe.


Ẹyin Ọlọrun Yoruba, nibo lẹ wa, ẹ dide o!

Ohun to kan mi loni-in yii, ti mo si fi pa gbogbo ọrọ ti mo n ba bọ lati ẹyin tẹlẹ ti ni ki n pe Ọlọrun Yooba, ki n pe gbogbo awọn alalẹ Yoruba, ki n pe gbogbo awọn oludasilẹ Yoruba, pe nibi yoowu ti wọn ba wa ki wọn dide. Bi Ọlọrun ko ba dide si ọrọ wa, ti awọn alalẹ ile Yoruba ko ba dide, ohun ti yoo ṣẹlẹ si Yoruba, iyẹn awọn Yoruba to wa ni Naijiria yii, ohun to ṣẹlẹ si wa nilẹ wa yii, kinni ni naa ko ni i ṣee fẹnu sọ o. Awọn Fulani ti yi wa ka o, wọn yi wa ka patapata, wọn yi wa po debii pe bi kinni kan ba ṣẹlẹ loni-in yii, wọn yoo maa mu wa bii adiẹ ni, tọmọ-tọmọ, tọkọ-tọkọ, tiyawo-tiyawo, ti a ko si ni i ri nnkan kan ṣe si i. Ki Ọlọrun to ni ọjọ oni ma jẹ ki eleyii ṣẹlẹ si iran ati ẹya wa, ko ma ṣẹlẹ nile ẹni kọọkan wa. Ṣugbọn ohun ti mo n ri, iran ti mo n ri, bi ọrọ ti n lọ ni Naijiria, kinni naa le ṣẹlẹ, ni mo ṣe mu un wa si etiigbọ yin, boya nnkan kan wa ti a ṣi le ṣe. Boya ẹ ko gbọ iroyin kan to ja ran-in ran-in lọsẹ to kọja, ọkunrin kan lo gbe ọkada kan ni Lẹkki, loju ẹ bayii lọmọ ọlọkada Hausa yii ṣe fa ẹwu kan yọ, lo ba wọ ọ, wọn kọ Gallant Vigilante si i lara. Hausa ni o, ki i ṣe Yoruba o. Bẹẹ ni wọn tun pade ekeji ẹ lọna, iyẹn naa ni iru aṣọ kan naa, aṣe wọn n lọ si ipade ni. Nigba ti ọkunrin yii bọ silẹ, o gbe ọlọkada mi-in, o ni ko tẹle wọn.


Boya ẹ ko gbọ iroyin kan to ja ran-in ran-in lọsẹ to kọja, ọkunrin kan lo gbe ọkada kan ni Lẹkki, loju ẹ bayii lọmọ ọlọkada Hausa yii ṣe fa ẹwu kan yọ, lo ba wọ ọ, wọn kọ Gallant Vigilante si i lara. Hausa ni o, ki i ṣe Yoruba o. Bẹẹ ni wọn tun pade ekeji ẹ lọna, iyẹn naa ni iru aṣọ kan naa, aṣe wọn n lọ si ipade ni. Nigba ti ọkunrin yii bọ silẹ, o gbe ọlọkada mi-in, o ni ko tẹle wọn. Wọn de ile akọku kan laduugbo naa, nibẹ ni bii aadọta awọn ọmọ Hausa ati Fulani ti wọn wọ iru aṣọ yii wa, ti wọn n ṣepade. Awọn mi-in ni ọbẹ alaṣooro lọwọ, awọn mi-in ni ida ti wọn tọju pamọ, awọn mi-in ni ibọn ilewọ lara ọkada wọn. Wọn ti da aṣọ fijilante funra wọn, bi eeyan ba pade wọn loru, yoo ro pe fijilante gidi loun pade, bi wọn ṣe maa digun ja tọhun lole niyen.


Wọn de ile akọku kan laduugbo naa, nibẹ ni bii aadọta awọn ọmọ Hausa ati Fulani ti wọn wọ iru aṣọ yii wa, ti wọn n ṣepade. Awọn mi-in ni ọbẹ alaṣooro lọwọ, awọn mi-in ni ida ti wọn tọju pamọ, awọn mi-in ni ibọn ilewọ lara ọkada wọn. Wọn ti da aṣọ fijilante funra wọn, bi eeyan ba pade wọn loru, yoo ro pe fijilante gidi loun pade, bi wọn ṣe maa digun ja tọhun lole niyen. Fijilante Fulani nilẹ Yoruba, ko si orukọ wọn ninu iwe kan, ṣebi ole ati janduku ni wọn maa ṣe gbẹyin, awọn ni wọn si n fi ọkada gbe awọn eeyan wa kiri yii o. Nigba ti awọn ọlopaa ri fọto ti ọkunrin to ri wọn yii ya lori ẹrọ ayelujara, wọn bẹrẹ si i sare kiri, wọn ni wọn n wa awọn ọmọ ẹgbẹ fijilante Fulani yii kiri. Nibo ni wọn wa tẹlẹ, nibo ni awọn ọtẹlẹmuyẹ wọn wa, nibo ni awọn DSS ti wọn maa n kiri ile oloṣelu wa, bawo ni Fulani ati awọn Hausa yoo ṣe da fijilante silẹ nilẹ Yoruba ti ko ni i si ẹni to ri wọn ninu awọn agbofinro ijọba. Awọn Fulani ti pọ nilẹ Yoruba bayii debii pe ko si ara ti wọn ki i da.


Fijilante Fulani nilẹ Yoruba, ko si orukọ wọn ninu iwe kan, ṣebi ole ati janduku ni wọn maa ṣe gbẹyin, awọn ni wọn si n fi ọkada gbe awọn eeyan wa kiri yii o. Nigba ti awọn ọlopaa ri fọto ti ọkunrin to ri wọn yii ya lori ẹrọ ayelujara, wọn bẹrẹ si i sare kiri, wọn ni wọn n wa awọn ọmọ ẹgbẹ fijilante Fulani yii kiri. Nibo ni wọn wa tẹlẹ, nibo ni awọn ọtẹlẹmuyẹ wọn wa, nibo ni awọn DSS ti wọn maa n kiri ile oloṣelu wa, bawo ni Fulani ati awọn Hausa yoo ṣe da fijilante silẹ nilẹ Yoruba ti ko ni i si ẹni to ri wọn ninu awọn agbofinro ijọba. Awọn Fulani ti pọ nilẹ Yoruba bayii debii pe ko si ara ti wọn ki i da. Ọsẹ to kọja la ka iroyin pe Fulani onimaaluu lọọ digun jale nile onile ni Ewekoro, nitosi Abẹokuta, wọn mu ọmọ iya ti wọn ka mọle loru yii lọ sinu oko paki, awọn Fulani mẹtẹẹta si fi tipa ba a sun ninu oko nibẹ. Ki i ṣe pe wọn o mọ awọn Fulani yii o, wọn mọ wọn daadaa, wọn ni wọn maa n da maaluu kọja laduugbo wọn lọsan-an, ṣugbọn ti wọn ba da maaluu lọsan-an, to ba di alẹ, wọn aa di adigunjale. Nilẹ Yoruba tiwa nibi yii naa si ni.


Ọsẹ to kọja la ka iroyin pe Fulani onimaaluu lọọ digun jale nile onile ni Ewekoro, nitosi Abẹokuta, wọn mu ọmọ iya ti wọn ka mọle loru yii lọ sinu oko paki, awọn Fulani mẹtẹẹta si fi tipa ba a sun ninu oko nibẹ. Ki i ṣe pe wọn o mọ awọn Fulani yii o, wọn mọ wọn daadaa, wọn ni wọn maa n da maaluu kọja laduugbo wọn lọsan-an, ṣugbọn ti wọn ba da maaluu lọsan-an, to ba di alẹ, wọn aa di adigunjale. Nilẹ Yoruba tiwa nibi yii naa si ni. Awọn mi-in a tiẹ maa bi mi pe ki lo de, tabi pe bawo lawọn Fulani ati Hausa ṣe waa pọ nilẹ Yoruba bayii, ati pe kin ni wọn n wa. Kinni naa ti bẹrẹ lati bii ọdun mẹwaa sẹyin, ṣugbon nigba ti Buhari gbajọba yii, kinni naa waa le si i ni bii ilọpo ọgọrun-un, lojoojumo ni. Lọjọ kan, a n lọ lati Ibadan si Eko, eleyii ko ti i pẹ rara o. Laarin wakati meji aabọ ti a fi rin irin naa, mo ka terela to n bọ l’Ekoo lati ilẹ Hausa bii mejilelogun.


Awọn mi-in a tiẹ maa bi mi pe ki lo de, tabi pe bawo lawọn Fulani ati Hausa ṣe waa pọ nilẹ Yoruba bayii, ati pe kin ni wọn n wa. Kinni naa ti bẹrẹ lati bii ọdun mẹwaa sẹyin, ṣugbon nigba ti Buhari gbajọba yii, kinni naa waa le si i ni bii ilọpo ọgọrun-un, lojoojumo ni. Lọjọ kan, a n lọ lati Ibadan si Eko, eleyii ko ti i pẹ rara o. Laarin wakati meji aabọ ti a fi rin irin naa, mo ka terela to n bọ l’Ekoo lati ilẹ Hausa bii mejilelogun. Ninu terela kọọkan, eeyan bii ogoji si aadọta le wa nibẹ, koda ki wọn ko ẹran si i, wọn aa jọ wa nibẹ ni. Mo wo titi, o su mi, mo ti ri bii meji mẹta ki n too sọrọ pe iru ewo leleyii, ṣe gbogbo terela to ba n bọ lati ilẹ Hausa lo n ko ero bayii ni. Awọn ti a jọ n lọ fi ẹsẹ ẹ mulẹ pe bẹẹ ni, pe lojoojumọ, bi wọn ti nko wọn wa ree, awọn gende, awọn igiripa ọkunrin, awọn ọdọ ti wọn leegun lara daadaa.


Ninu terela kọọkan, eeyan bii ogoji si aadọta le wa nibẹ, koda ki wọn ko ẹran si i, wọn aa jọ wa nibẹ ni. Mo wo titi, o su mi, mo ti ri bii meji mẹta ki n too sọrọ pe iru ewo leleyii, ṣe gbogbo terela to ba n bọ lati ilẹ Hausa lo n ko ero bayii ni. Awọn ti a jọ n lọ fi ẹsẹ ẹ mulẹ pe bẹẹ ni, pe lojoojumọ, bi wọn ti nko wọn wa ree, awọn gende, awọn igiripa ọkunrin, awọn ọdọ ti wọn leegun lara daadaa. Gbogbo awọn agbaagba ti mo le ba sọrọ ni mo pe, nitori ni orilẹ-ede yoowu, tabi ilu yoowu ti awọn igiripa ọkunrin elede mi-in ba n rọ wọ bi wọn ṣe n rọ wọ Eko yii, ogun yoo ṣẹlẹ nibẹ gbẹyin ni. Ati Boko Haram, ati awọn afẹmiṣofo, gbogbo wọn lo ti rọ wọle wa, ati Fulani ati awọn apaayan loriṣiiriṣii. Ni bayii, wọn ti ni ẹgbẹ, wọn ti ni ọmọ ogun.


Gbogbo awọn agbaagba ti mo le ba sọrọ ni mo pe, nitori ni orilẹ-ede yoowu, tabi ilu yoowu ti awọn igiripa ọkunrin elede mi-in ba n rọ wọ bi wọn ṣe n rọ wọ Eko yii, ogun yoo ṣẹlẹ nibẹ gbẹyin ni. Ati Boko Haram, ati awọn afẹmiṣofo, gbogbo wọn lo ti rọ wọle wa, ati Fulani ati awọn apaayan loriṣiiriṣii. Ni bayii, wọn ti ni ẹgbẹ, wọn ti ni ọmọ ogun. Laarin wa yii naa ni o, wọn si ti wa niṣọkan lati ṣe ohun yoowu ti wọn ba fẹẹ ṣe. Ko si ohun meji ti wọn wa wa ju owo ati ọrọ̀ ilẹ Yoruba lọ, ohun-ini ati awọn ohun ti a fi n ṣe ọrọ̀ ni wọn wa wa, ohun to si wu wọn ni ki wọn gba ilẹ ati awọn ohun ta a ni yii lọwo wa, ki wọn di olori le wa lori ni tipatipa. Ko si bi wọn ṣe fẹẹ di olori le wa lori ti ko ni i jẹ ogun ni wọn maa ba wa ja, ogun naa yoo si buru, nitori wọn yoo pa awọn eeyan bii ẹran ni, nitori awa ko mura silẹ.


Laarin wa yii naa ni o, wọn si ti wa niṣọkan lati ṣe ohun yoowu ti wọn ba fẹẹ ṣe. Ko si ohun meji ti wọn wa wa ju owo ati ọrọ̀ ilẹ Yoruba lọ, ohun-ini ati awọn ohun ti a fi n ṣe ọrọ̀ ni wọn wa wa, ohun to si wu wọn ni ki wọn gba ilẹ ati awọn ohun ta a ni yii lọwo wa, ki wọn di olori le wa lori ni tipatipa. Ko si bi wọn ṣe fẹẹ di olori le wa lori ti ko ni i jẹ ogun ni wọn maa ba wa ja, ogun naa yoo si buru, nitori wọn yoo pa awọn eeyan bii ẹran ni, nitori awa ko mura silẹ. Lọjọ ti ọrọ kekere ba ṣẹlẹ ni wọn aa sọ ọ di ogun mọ wa lọwọ, bẹẹ lawọn aṣaaju kan wa nibi kan ti wọn n kọ wọn lohun ti wọn maa ṣe fun wa. Ṣugbọn gbogbo eleyii ko ni i jẹ nnkan kan bi ko jẹ awọn ọmọ tiwa ti wọn wa nijọba, ati awọn oloṣelu bii Bọla, awọn yii gan-an ni ọta ile ti Yoruba ni, awọn ni wọn fẹẹ fi wa fun awọn ọta ode mu. Bi eleyii ṣe ri bẹẹ, n oo maa ṣalaye fun yin ̀lọsẹ to n bọ.


Lọjọ ti ọrọ kekere ba ṣẹlẹ ni wọn aa sọ ọ di ogun mọ wa lọwọ, bẹẹ lawọn aṣaaju kan wa nibi kan ti wọn n kọ wọn lohun ti wọn maa ṣe fun wa. Ṣugbọn gbogbo eleyii ko ni i jẹ nnkan kan bi ko jẹ awọn ọmọ tiwa ti wọn wa nijọba, ati awọn oloṣelu bii Bọla, awọn yii gan-an ni ọta ile ti Yoruba ni, awọn ni wọn fẹẹ fi wa fun awọn ọta ode mu. Bi eleyii ṣe ri bẹẹ, n oo maa ṣalaye fun yin ̀lọsẹ to n bọ. Ṣugbọn ẹ ma sinmi o! Ẹyin naa ẹ maa gbadura si Ọlọrun Yoruba, Ọlọrun gbogbo aye, ko ko iran Yoruba yọ lọwọ dugbẹ dugbẹ to n mi lori wa yii, nitori bi kinni naa ba ja bọ, ọkan ninu awọn ogun ati ipaniyan ti yoo buru ju lọ lagbaaye ni. Ki Ọlọrun ma je ka ri i o.


Ṣugbọn ẹ ma sinmi o! Ẹyin naa ẹ maa gbadura si Ọlọrun Yoruba, Ọlọrun gbogbo aye, ko ko iran Yoruba yọ lọwọ dugbẹ dugbẹ to n mi lori wa yii, nitori bi kinni naa ba ja bọ, ọkan ninu awọn ogun ati ipaniyan ti yoo buru ju lọ lagbaaye ni. Ki Ọlọrun ma je ka ri i o.


Ọga Kọsitọọmu bẹ awọn ọdọ to ji ibọn wọn gbe ni Ṣaki lati da a pada

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Ọga awọn aṣọbode to wa niluu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ, CSC Shehu Minna, ti parọwa sawọn ọdọ ilu Ṣaki tinu n bi lakooko akọlu to waye lọjọ kẹrinla, oṣu kẹjọ, ọdun yii, pe ki wọn jọwọ, ba awọn da ibọn ijọba to wa lọwọ wọn pada. O parọwa yii lakooko tawọn ẹgbẹ akọroyin ipinlẹ Ọyọ, eyi ti alaga wọn, Kọmureedi Demọla Babalọla, ko sodi lati lọọ ba ileeṣẹ kọsitọọmu naa kẹdun lori iṣẹlẹ naa. Tẹ o ba gbagbe, ọsan ọjọ kẹtala, oṣu kẹjọ, to kọja yii, niṣẹlẹ buruku naa waye, nigba ti ọkan lara awọn ọdọ ilu naa padanu ẹmi rẹ nibi ti aawọ kan ti waye laarin awọn aṣọbode atawọn onifayawọ. Iṣẹlẹ yii lo mu ki awọn ọdọ ilu naa fariga, ti wọn lọọ fibinu gbẹsan ohun to ṣẹlẹ naa, ti wọn pa aṣọbode ti wọn ba lọọfiisi wọn, wọn dana sun ọfiisi naa, wọn si tun gbe ibọn ti wọn fi n ṣiṣẹ lọ titi doni. Alaga ẹgbẹ awọn akọroyin naa ṣapejuwe iṣẹlẹ ọhun gẹgẹ bii eyi to buru jai, o ni ohun ti ko yẹ ko waye rara ni, lẹyin eyi lo parọwa si ọga aṣọbode naa pe ko ṣeto lati jẹ ki asọye maa wa laarin awọn oṣiṣẹ rẹ ataraalu, eyi to ṣee ṣe ko dena iru iṣẹlẹ bẹẹ lọjọ iwaju. CSC Shehu Minna waa gboriyin fun ẹgbẹ awọn akọroyin orileede yii, paapaa ẹka ti ipinle Ọyọ.


Iṣẹlẹ yii lo mu ki awọn ọdọ ilu naa fariga, ti wọn lọọ fibinu gbẹsan ohun to ṣẹlẹ naa, ti wọn pa aṣọbode ti wọn ba lọọfiisi wọn, wọn dana sun ọfiisi naa, wọn si tun gbe ibọn ti wọn fi n ṣiṣẹ lọ titi doni. Alaga ẹgbẹ awọn akọroyin naa ṣapejuwe iṣẹlẹ ọhun gẹgẹ bii eyi to buru jai, o ni ohun ti ko yẹ ko waye rara ni, lẹyin eyi lo parọwa si ọga aṣọbode naa pe ko ṣeto lati jẹ ki asọye maa wa laarin awọn oṣiṣẹ rẹ ataraalu, eyi to ṣee ṣe ko dena iru iṣẹlẹ bẹẹ lọjọ iwaju. CSC Shehu Minna waa gboriyin fun ẹgbẹ awọn akọroyin orileede yii, paapaa ẹka ti ipinle Ọyọ. O ni wọn ni iṣẹ ribiribi lati ṣe lati jẹ ki awọn araalu mọ ojuṣe wọn nipa lila wọn lọyẹ lori ofin tijọba fi de kiko ẹru ti ko bofin mu wọle si orileede yii, yala lori ilẹ, ori omi, ati oju ofurufu. O ni iṣẹ awọn aṣọbode faaye silẹ fun ifikunlukun lati jiroro lori bi ijọba yoo ṣe pa owo wọle lati ara sisan owo-ori ọja gbogbo. Ọkunrin yii ni idi toun fi pariwo sita lori ibọn to wa nikaawọ awọn ọdọ wọnyi ni pe awọn oloṣelu le lo awọn ọdọ wọnyi ati ibọn naa fun ete imọtara-ẹni-nikan, tabi ki wọn lọọ fi ibọn naa jale nibikan, eyi si maa ṣakoba fun ileeṣẹ kọsitọọmu ati orukọ rere rẹ.


O ni wọn ni iṣẹ ribiribi lati ṣe lati jẹ ki awọn araalu mọ ojuṣe wọn nipa lila wọn lọyẹ lori ofin tijọba fi de kiko ẹru ti ko bofin mu wọle si orileede yii, yala lori ilẹ, ori omi, ati oju ofurufu. O ni iṣẹ awọn aṣọbode faaye silẹ fun ifikunlukun lati jiroro lori bi ijọba yoo ṣe pa owo wọle lati ara sisan owo-ori ọja gbogbo. Ọkunrin yii ni idi toun fi pariwo sita lori ibọn to wa nikaawọ awọn ọdọ wọnyi ni pe awọn oloṣelu le lo awọn ọdọ wọnyi ati ibọn naa fun ete imọtara-ẹni-nikan, tabi ki wọn lọọ fi ibọn naa jale nibikan, eyi si maa ṣakoba fun ileeṣẹ kọsitọọmu ati orukọ rere rẹ. O waa rọ awọn oniroyin lari parọwa sawọn ọdọ ọhun lati da ibọn to wa lọwọ wọn pada, tori ole to gbe kakaaki ọba lọrọ naa jẹ fun wọn, ko si ibi ti yoo ti fọn ọn.


O waa rọ awọn oniroyin lari parọwa sawọn ọdọ ọhun lati da ibọn to wa lọwọ wọn pada, tori ole to gbe kakaaki ọba lọrọ naa jẹ fun wọn, ko si ibi ti yoo ti fọn ọn.


A maa bẹrẹ si i san afikun owo-oṣu ninu oṣu kọkanla- Dapọ Abiọdun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Latari iyanṣẹlodi to n lọ lọwọ nipinlẹ Ogun, ijọba ipinlẹ naa labẹ Gomina Dapọ Abiọdun ti lawọn yoo ṣe ohun ti awọn oṣiṣẹ n fẹ lori ẹkunwo ti wọn n beere fun, bo tilẹ jẹ pe obitibiti gbese lawọn ba nilẹ latọwọ ijọba Amosun to kuro nibẹ. Akọwe ijọba fun gomina, Ọgbẹni Tokunbọ Talabi, lo sọ eyi di mimọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii ninu atẹjade kan ti Kunle Ṣomọrin, akọwe iroyin gomina fi sita. Ọgbẹni Talabi ṣalaye pe bi ajọ to n ṣoju awọn oṣiṣẹ ṣe paṣẹ iyanṣẹlodi lai ti i jẹ kawọn fẹnu ọrọ jona lẹyin ipade tawọn jọ ṣe ko daa rara, o ni iyalẹnu lo jẹ pe wọn le bẹrẹ iyanṣẹlodi nigba to jẹ ọrọ tawọn jọ n sọ ko ti i pari. O fi kun un pe ki i ṣe pe ijọba Dapọ Abiọdun ko fẹẹ ṣe ohun tawọn oṣiṣẹ naa n beere, ṣugbọn gbese biliọnu ọgọrun-un kan ati mẹfa o le mẹsan-an naira(106.9b)to ni i ṣe pẹlu owo ajẹmọnu, owo ifẹyinti, owo alajẹṣẹku atawọn mi-in bẹẹ ni ijọba tuntun yii ba nilẹ, eyi to jẹ iṣoro lọrun wọn, to si gbọdọ kọkọ ni iyanju na. Akọwe ijọba Gomina tẹsiwaju pe afikun owo-oṣu ti wọn n beere yii paapaa, ki i ṣe pe ijọba ko ni i san an, ṣugbọn inu oṣu kọkanla, ọdun yii, ni wọn ni lọkan lati bẹrẹ si i sanwo naa fun wọn, awọn eyi to ku si ree, awọn yoo jọ tun un wo ni. Agbẹnusọ ijọba naa sọ pe ko sẹni to mọ pe Korona yoo de, bo ti de lo ko ba bọjẹẹti tijọba ti ṣeto kalẹ, to ko ba ọpọlọpọ nnkan ti araalu paapaa mọ, ṣugbọn bi ẹgbẹ oṣiṣẹ ko ṣe fi eyi ṣe, ti wọn sare bẹrẹ iyanṣẹlodi ojiji ta ko ẹtọ ọmọniyan tijọba ni.


O fi kun un pe ki i ṣe pe ijọba Dapọ Abiọdun ko fẹẹ ṣe ohun tawọn oṣiṣẹ naa n beere, ṣugbọn gbese biliọnu ọgọrun-un kan ati mẹfa o le mẹsan-an naira(106.9b)to ni i ṣe pẹlu owo ajẹmọnu, owo ifẹyinti, owo alajẹṣẹku atawọn mi-in bẹẹ ni ijọba tuntun yii ba nilẹ, eyi to jẹ iṣoro lọrun wọn, to si gbọdọ kọkọ ni iyanju na. Akọwe ijọba Gomina tẹsiwaju pe afikun owo-oṣu ti wọn n beere yii paapaa, ki i ṣe pe ijọba ko ni i san an, ṣugbọn inu oṣu kọkanla, ọdun yii, ni wọn ni lọkan lati bẹrẹ si i sanwo naa fun wọn, awọn eyi to ku si ree, awọn yoo jọ tun un wo ni. Agbẹnusọ ijọba naa sọ pe ko sẹni to mọ pe Korona yoo de, bo ti de lo ko ba bọjẹẹti tijọba ti ṣeto kalẹ, to ko ba ọpọlọpọ nnkan ti araalu paapaa mọ, ṣugbọn bi ẹgbẹ oṣiṣẹ ko ṣe fi eyi ṣe, ti wọn sare bẹrẹ iyanṣẹlodi ojiji ta ko ẹtọ ọmọniyan tijọba ni. Ṣa, ijọba ipinlẹ Ogun ti bẹrẹ si i yanju awọn owo bii kọpuretiifu ti wọn n yọ lara owo awọn oṣiṣẹ gẹgẹ bi Talabi ti wi, wọn ni awọn n ṣe eyi ko ma baa tun di pe gbese naa yoo maa pọ si i.


Ṣa, ijọba ipinlẹ Ogun ti bẹrẹ si i yanju awọn owo bii kọpuretiifu ti wọn n yọ lara owo awọn oṣiṣẹ gẹgẹ bi Talabi ti wi, wọn ni awọn n ṣe eyi ko ma baa tun di pe gbese naa yoo maa pọ si i.


Bawọn ọmọ ba wọle, bi korona ba ṣẹlẹ nileewe kan, ohun tijọba Eko yoo ṣe niyi o

Aderounmu Kazeem Bi awọn ileewe ṣe fẹẹ pada sẹnu iṣẹ, ọkan lara awọn ọga agba nileeṣẹ ijọba to n ri si ọrọ ẹkọ l’Ekoo, Arabinrin Abiọla Seriki-Ayẹni, ti sọ pe, ileewe ti iṣẹlẹ arun koronafairọosi ba ti ṣẹlẹ lẹyin tawọn ọmọleewe ba wọle tan, niṣe nijọba yoo ti i pa. Nibi idanilẹkọọ ọlọjọ meji ti ileeṣẹ naa ṣe fawọn ọga lẹnu iṣẹ olukọni atawọn mi-in tọrọ kan ni Abiọla Seriki-Ayeni ti sọrọ ọhun. Nibẹ lo ti rọ awọn oludari lawọn ileewe lati gbe gbogbo igbesẹ to yẹ ki irufẹ iṣẹlẹ bẹẹ ma baa waye, bẹẹ lo ni ki wọn ṣeto aabo to peye fawọn olukọ, awọn ọmọleewe atawọn oṣiṣẹ mi-in gbogbo lawọn ileewe wọn bi ijọba ti ṣe n gbe igbesẹ bayii lati ṣi awọn ileewe pada nipinlẹ Eko. O lo ṣe pataki ki awọn alaṣẹ ileewe ti ni in lọkan bayii pe ti iṣẹlẹ koronafairọọsi ba waye, o ti di dandan ki wọn ti irufẹ ileewe bẹẹ na, nitori ko sẹni to ti i le sọ pe arun buruku ọhun ti kasẹ nilẹ tan patapata. O fi kun un pe, iru ẹ ti ṣẹlẹ lawọn ibi kan lagbaaye to jẹ pe lẹyin ti wọn bẹrẹ iṣẹ pada ni wọn tun kẹfin arun ọhun, ti wọn si ti ileewe wọn loju-ẹsẹ.


Eyi ni nnkan pataki ti gbogbo ijọba ilẹ Yoruba gbọdọ ṣe – Yẹmi Ẹlẹbuubọn

Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbubọn lo sọrọ kan laipe yii, ohun ti baba naa si sọ ni pe o ṣe pataki ki awọn ileewe wa maa kọ awọn ọmọ lẹkọọ nipa ẹsin ilẹ Yoruba ki iwa ọmọluabi le pada si awujọ wa. Bi awọn ijọba wa ko ba ṣeto bi wọn yoo ti maa kọ awọn ọmọ ni ede, aṣa ati iṣe Yoruba, ohun gbogbo yoo tubọ maa baje si i ni. Ẹlẹbuubọn sọrọ yii nibi ifilọlẹ ileewe kan to ṣẹṣẹ da silẹ, Ikin Tukun Comprehensive High School, ni Oke Baalẹ, l’Oṣogbo. O ni, ọna kan pataki ti a le fi dopin iwa ibajẹ lawujọ wa ni ki a bẹrẹ si i kọ awọn ọmọ lẹkọọ nipa ẹsin ati iwa ọmọluabi lawọn ile ẹkọ pamari ati girama. Ifayẹmi sọ pe ẹkọ ẹsin Yoruba yoo wa ninu ohun ti wọn yoo maa kọ awọn ọmọleewe nileewe tuntun ọhun, bẹẹ ni wọn yoo tun ni imọ kikun nipa jijẹ ọmọluabi, ilodi si iwa ọlẹ, bi eniyan ṣe le ni ifarada ati bi a ṣe le jẹ oloootọ laarin awujọ. Araba Awo ti waa rọ awọn ijọba ni gbogbo ipinlẹ Yoruba mẹfẹẹfa lati sọ kikọ ede Yoruba lawọn ileewe pamari ati girama di kan-an-npa kaakiri awọn ileewe nilẹ Yoruba.


O ni, ọna kan pataki ti a le fi dopin iwa ibajẹ lawujọ wa ni ki a bẹrẹ si i kọ awọn ọmọ lẹkọọ nipa ẹsin ati iwa ọmọluabi lawọn ile ẹkọ pamari ati girama. Ifayẹmi sọ pe ẹkọ ẹsin Yoruba yoo wa ninu ohun ti wọn yoo maa kọ awọn ọmọleewe nileewe tuntun ọhun, bẹẹ ni wọn yoo tun ni imọ kikun nipa jijẹ ọmọluabi, ilodi si iwa ọlẹ, bi eniyan ṣe le ni ifarada ati bi a ṣe le jẹ oloootọ laarin awujọ. Araba Awo ti waa rọ awọn ijọba ni gbogbo ipinlẹ Yoruba mẹfẹẹfa lati sọ kikọ ede Yoruba lawọn ileewe pamari ati girama di kan-an-npa kaakiri awọn ileewe nilẹ Yoruba. Bakan naa lo sọ pe, o ṣe pataki ki ẹkọ nipa Ifa olokun dohun ti wọn gbọdọ maa kọ nileewe lati fopin si idakuda ti awujọ da loni-in. O ni oun da ileewe ọhun silẹ lati fi sami ayẹyẹ ọdun kẹwaa ti oun joye Araba Awo ti ilu Oṣogbo ni, ati pe afikun awọn ohun ti wọn yoo maa kọ nibẹ ni ẹkọ nipa Ifa, itan iṣẹdalẹ wa, bẹẹ gẹgẹ ni eto mọ-ọn-kọ mọ-ọn-ka naa yoo maa waye nibẹ bii awọn ileewe mi-in gbogbo.


Bakan naa lo sọ pe, o ṣe pataki ki ẹkọ nipa Ifa olokun dohun ti wọn gbọdọ maa kọ nileewe lati fopin si idakuda ti awujọ da loni-in. O ni oun da ileewe ọhun silẹ lati fi sami ayẹyẹ ọdun kẹwaa ti oun joye Araba Awo ti ilu Oṣogbo ni, ati pe afikun awọn ohun ti wọn yoo maa kọ nibẹ ni ẹkọ nipa Ifa, itan iṣẹdalẹ wa, bẹẹ gẹgẹ ni eto mọ-ọn-kọ mọ-ọn-ka naa yoo maa waye nibẹ bii awọn ileewe mi-in gbogbo.


Ibo ti wọn fẹẹ di ni ipinlẹ Ẹdo lọla ko wahala ba Tinubu

Boya Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu lo fa wahala sọrun ara rẹ ni o, boya awọn oloṣelu si ni, ko seeyan to le sọ pato, ṣugbọn ohun to foju han gbangba bayii ni pe ọrọ ibo gomina ti wọn yoo di ni ipinlẹ Edo lọla ode yii ti ko wahala gidi ba a. Lọwọlọwọ bayii, awọn kan n leri lapa ibẹ pe ti awọn ba foju kan an nitosi awon, gbadogbado yoo gb’owo agbado lọwọ rẹ. Ọla, Ọjọ Abamẹta, Satide ọjo kọkandinlogun oṣu yii, ni wọn yoo dibo lati yan gomina tuntun fun ipinlẹ Ẹdo. Aarin awọn meji ni ija naa si ti le ju: Godwin Ọbaseki to n ṣe gomina ibẹ lọwọlọwọ bayii, ati Pasitọ Osagie Ize-Iyamu. Ẹgbẹ oṣelu PDP lo fa Ọbasẹki kalẹ, nigba ti ẹgbẹ APC fa Ize-Iyamu kalẹ, ohun to si jẹ ki ọrọ naa le gan-an niyẹn. Idi ni pe ni ọdun mẹrin sẹyin (2016), awón mejeeji yii naa ni wọn jọ du ipo yii, ṣugbọn orukọ ẹgbẹ APC ni Ọbasẹki fi du ipo to si wọle bii gomina, nigba ti Ize-Iyamu du ipo naa lorukọ PDP ti ko wọle. Ṣugbọn ni bayii, ija de ninu APC, Ọbaseki kuro ninu nibẹ o gba PDP lọ, wọn si fa a kalẹ ko waa du ipo gomina lẹẹkan si i. Bakan naa ni ija de ninu PDP, Ize Iyamu binu kuro o si gba APC lọ, wọn si tun fa oun naa kalẹ ko waa du ipo gomina lorukọ won lọdun yii.


Ẹgbẹ oṣelu PDP lo fa Ọbasẹki kalẹ, nigba ti ẹgbẹ APC fa Ize-Iyamu kalẹ, ohun to si jẹ ki ọrọ naa le gan-an niyẹn. Idi ni pe ni ọdun mẹrin sẹyin (2016), awón mejeeji yii naa ni wọn jọ du ipo yii, ṣugbọn orukọ ẹgbẹ APC ni Ọbasẹki fi du ipo to si wọle bii gomina, nigba ti Ize-Iyamu du ipo naa lorukọ PDP ti ko wọle. Ṣugbọn ni bayii, ija de ninu APC, Ọbaseki kuro ninu nibẹ o gba PDP lọ, wọn si fa a kalẹ ko waa du ipo gomina lẹẹkan si i. Bakan naa ni ija de ninu PDP, Ize Iyamu binu kuro o si gba APC lọ, wọn si tun fa oun naa kalẹ ko waa du ipo gomina lorukọ won lọdun yii. Itumọ eyii ni pe ẹni to du ipo gomina lọdun mẹrin ṣeyin lorukọ PDP ni yoo du ipo ọhun lọdun yii lorukọ APC, ẹni to si du ipo naa lorukọ APC ni yoo du u lorukọ PDP, paṣipaarọ lasan ni. Ọrọ naa le gan-an ni, nitori Adams Oshiomhole ti i ṣe alaga APC ati gomina ipinlẹ Ẹdo yii tẹlẹ lo fa Ọbaseki kalẹ ni 2016 pe ko waa ṣe gomina, oun lo ṣe kampeeni fun un, to n bẹ awọn ara Edo pe ki wọn dibo fun un, nitori oun ko ri ẹni kan to le ṣejoba ipinlẹ Ẹdo daadaa bii Ọbasẹki. Koda, nigba naa, epe randu-randu lo n ṣẹ fun Ize-Iyamu, to ni ole ni, o fẹẹ waa ko owo awọn ara Ẹdo jẹ ni.


Itumọ eyii ni pe ẹni to du ipo gomina lọdun mẹrin ṣeyin lorukọ PDP ni yoo du ipo ọhun lọdun yii lorukọ APC, ẹni to si du ipo naa lorukọ APC ni yoo du u lorukọ PDP, paṣipaarọ lasan ni. Ọrọ naa le gan-an ni, nitori Adams Oshiomhole ti i ṣe alaga APC ati gomina ipinlẹ Ẹdo yii tẹlẹ lo fa Ọbaseki kalẹ ni 2016 pe ko waa ṣe gomina, oun lo ṣe kampeeni fun un, to n bẹ awọn ara Edo pe ki wọn dibo fun un, nitori oun ko ri ẹni kan to le ṣejoba ipinlẹ Ẹdo daadaa bii Ọbasẹki. Koda, nigba naa, epe randu-randu lo n ṣẹ fun Ize-Iyamu, to ni ole ni, o fẹẹ waa ko owo awọn ara Ẹdo jẹ ni. Ṣugbọn ni ọdun yii, Oshiomhole yii kan naa lo fa Ize-Iyamu kalẹ, to si n dọbalẹ fun awọn ara Ẹdo pe misiteeki loun ṣe ni 2016 ti oun fa Ọbaseki kalẹ, Ize-Iyamu loun fẹ ki wọn ba oun dibo fun lọdun yii. Ọrọ yi lo wa nilẹ ki Tinubu to o ki ori ara rẹ si i. Tinubu gbe fido kan jade ni, odidi fidio. Funrarẹ lo ṣe e, to si sọrọ nibẹ, gbogbo ohun to si sọ, eebu pata lo jẹ fun Ọbasẹki.


Ṣugbọn ni ọdun yii, Oshiomhole yii kan naa lo fa Ize-Iyamu kalẹ, to si n dọbalẹ fun awọn ara Ẹdo pe misiteeki loun ṣe ni 2016 ti oun fa Ọbaseki kalẹ, Ize-Iyamu loun fẹ ki wọn ba oun dibo fun lọdun yii. Ọrọ yi lo wa nilẹ ki Tinubu to o ki ori ara rẹ si i. Tinubu gbe fido kan jade ni, odidi fidio. Funrarẹ lo ṣe e, to si sọrọ nibẹ, gbogbo ohun to si sọ, eebu pata lo jẹ fun Ọbasẹki. O ni oun pe gbogbo ara Ẹdo ki wọn ma dibo fun Ọbasẹki, nitori lasiko ti awọn n ja ija ijọba tiwa-n-tiwa (dẹmokiresi) yii, Ọbasẹki ko ba awọn da si i rara. Ninu fidio naa lo ti sọ pe ọkunrin naa ko ni ibẹru ofin, o si n fabuku kan awọn ara Ẹdo, o ni gbogbo ẹni to ba fẹ daadaa ipinlẹ naa, ko jinna si Ọbasẹki. Nibi yii lo jọ pe Tinubu ti fori ja ile agbọn.


O ni oun pe gbogbo ara Ẹdo ki wọn ma dibo fun Ọbasẹki, nitori lasiko ti awọn n ja ija ijọba tiwa-n-tiwa (dẹmokiresi) yii, Ọbasẹki ko ba awọn da si i rara. Ninu fidio naa lo ti sọ pe ọkunrin naa ko ni ibẹru ofin, o si n fabuku kan awọn ara Ẹdo, o ni gbogbo ẹni to ba fẹ daadaa ipinlẹ naa, ko jinna si Ọbasẹki. Nibi yii lo jọ pe Tinubu ti fori ja ile agbọn. Lẹsẹkẹsẹ lawọn eeyan bẹrẹ si i sọ oriṣiriṣi ọrọ buruku ranṣẹ si ọkunrin oloṣelu nla yii, ti wọn ni ohun to kan an ninu ibo ti wọn fẹe di ni ipinlẹ Ẹdo ko ye awọn. Paripari rẹ si ni pe ki i ṣe awọn ara Ẹdo nikan ni wọn n sọ bẹẹ, kaakiri ilẹ Naijiria ni. Ohun to jọ pe o n dun awọn eeyan ju ni pe lọdun 2016, Tinubu yi naa wa ninu awọn ti wọn n mu Ọbaseki jade, ti wọn n jo kiri, ti won n sọrọ, oun naa si darin lọjọ ti wọn n ṣe kampeeni fun Ọbaseki yii, to ni oun ni ki gbogbo ara Edo dibo won fun.


Lẹsẹkẹsẹ lawọn eeyan bẹrẹ si i sọ oriṣiriṣi ọrọ buruku ranṣẹ si ọkunrin oloṣelu nla yii, ti wọn ni ohun to kan an ninu ibo ti wọn fẹe di ni ipinlẹ Ẹdo ko ye awọn. Paripari rẹ si ni pe ki i ṣe awọn ara Ẹdo nikan ni wọn n sọ bẹẹ, kaakiri ilẹ Naijiria ni. Ohun to jọ pe o n dun awọn eeyan ju ni pe lọdun 2016, Tinubu yi naa wa ninu awọn ti wọn n mu Ọbaseki jade, ti wọn n jo kiri, ti won n sọrọ, oun naa si darin lọjọ ti wọn n ṣe kampeeni fun Ọbaseki yii, to ni oun ni ki gbogbo ara Edo dibo won fun. Ohun ti Ọbasẹki waa ṣe ̀lọdun yii, ti ko fi yẹ lẹni ti awon ara Ẹdo tun gbọdo sun mọ lawon eeyan naa n beere. Wọn ni ko si ohun meji to n ṣe Tinubu ju pe o n fẹ ẹni ti yoo tun maa gba owo awọn ara Ẹdo, ti yoo maa waa ko foun. Tom Ikimi, ọkan ninu awon oloṣelu adugbo naa tilẹ jade, o ni mọto-agboworin ti Tinubu fi ge owo lọ si Eko lasiko ibo ti wọn di nibẹ lọdun to koja ko le ran awọn ni Ẹdo, pe nibi to ti n ko owo wọn na naa ni ko ti maa ko o, nigba to ba ya, wọn yo beere awọn owo naa lọwọ rẹ lọjọ kan, ṣugbọn ko ma gbe iru iwa palapala bẹe de Edo ṣaa.


Ohun ti Ọbasẹki waa ṣe ̀lọdun yii, ti ko fi yẹ lẹni ti awon ara Ẹdo tun gbọdo sun mọ lawon eeyan naa n beere. Wọn ni ko si ohun meji to n ṣe Tinubu ju pe o n fẹ ẹni ti yoo tun maa gba owo awọn ara Ẹdo, ti yoo maa waa ko foun. Tom Ikimi, ọkan ninu awon oloṣelu adugbo naa tilẹ jade, o ni mọto-agboworin ti Tinubu fi ge owo lọ si Eko lasiko ibo ti wọn di nibẹ lọdun to koja ko le ran awọn ni Ẹdo, pe nibi to ti n ko owo wọn na naa ni ko ti maa ko o, nigba to ba ya, wọn yo beere awọn owo naa lọwọ rẹ lọjọ kan, ṣugbọn ko ma gbe iru iwa palapala bẹe de Edo ṣaa. Koda, awọn ọmọ agbegbe naa kan ti ṣe ikilọ pe ti awọn ba ri Tinubu tabi ẹni to jọ ọ, tabi iranṣe rẹ kan lagbege Ẹdo yii, awon yoo jẹwọ ọmọ ọkọ fun un, pe ko yaa jokoo si Eko ẹ, ko gbọdo gba ibi kankan kọja lapa ọdọ awọn. Awọn mi-in ko ri ohun to buru rara ninu nnkan ti Tinubu ṣe. Wọn ni asiko kampeeni ni, o si lẹtọọ, gẹgẹ bi aṣiwaju ẹgbẹ APC, lati polongo ibo fun ẹni ti ẹgbẹ wọn ba fa kalẹ, pe ti ko ba ṣe bẹẹ, a jẹ pe ki i ṣe aṣaaju rere niyẹn.


Koda, awọn ọmọ agbegbe naa kan ti ṣe ikilọ pe ti awọn ba ri Tinubu tabi ẹni to jọ ọ, tabi iranṣe rẹ kan lagbege Ẹdo yii, awon yoo jẹwọ ọmọ ọkọ fun un, pe ko yaa jokoo si Eko ẹ, ko gbọdo gba ibi kankan kọja lapa ọdọ awọn. Awọn mi-in ko ri ohun to buru rara ninu nnkan ti Tinubu ṣe. Wọn ni asiko kampeeni ni, o si lẹtọọ, gẹgẹ bi aṣiwaju ẹgbẹ APC, lati polongo ibo fun ẹni ti ẹgbẹ wọn ba fa kalẹ, pe ti ko ba ṣe bẹẹ, a jẹ pe ki i ṣe aṣaaju rere niyẹn. Wọn ni bi gbogbo aṣaaju ẹgbẹ oṣelu lagbaaye ti n ṣe naa ni Tinubu se yii, awọn olóòrayè nikan ni won n bu u, bẹe ni ko si wahala ti ẹnikẹni le ko ba a. Ọla ni wọn yoo dibo yii, nigba ti yoo ba si fi di irọlẹ ọjọ Aiku ti i ṣe Sannde, gbogbo eeyan ni yoo ti mọ, boya fidio ti Tinubu ṣe ṣiṣẹ tabi ko ṣiṣẹ.


Wọn ni bi gbogbo aṣaaju ẹgbẹ oṣelu lagbaaye ti n ṣe naa ni Tinubu se yii, awọn olóòrayè nikan ni won n bu u, bẹe ni ko si wahala ti ẹnikẹni le ko ba a. Ọla ni wọn yoo dibo yii, nigba ti yoo ba si fi di irọlẹ ọjọ Aiku ti i ṣe Sannde, gbogbo eeyan ni yoo ti mọ, boya fidio ti Tinubu ṣe ṣiṣẹ tabi ko ṣiṣẹ.


Ẹyin Ara Ipinlẹ Ọyọ, ẹ ma sun, awọn afẹmiṣofo ti wa lagbegbe yin -Gani Adams

Aderounmu Kazeem Aarẹ Ọnakakanfo ilẹ Yoruba, Iba Gani Abiọdun Ige Adams ti sọ pe awọn janduku afẹmiṣofo ti wa niluu kan to n jẹ Kiṣi nipinlẹ Ọyọ, nibẹ ni wọn si ti pẹka titi de agbegbe kan ti awọn ohun iṣẹnbaye wa, iyẹn Old Oyo National Park. Iba Gani sọ pe, iṣẹlẹ yii le ko wahala nla ba ipinlẹ Ọyọ ati ilẹ Yoruba lapapọ. Ninu atejade ti oluranlọwọ Aarẹ Gani Adams, Ọgbẹni Kẹhinde Aderẹmi, fi ṣọwọ si ALAROYE lo ti fidi ẹ mulẹ. O ni, lẹnu ọjọ mẹta yii, niṣe lawọn janduku ọhun n ji awọn eeyan gbe, ti wọn tun n hu oriṣiriiṣi iwa buruku mi-in lati fi dunkooko mọ awọn eeyan gbagbe naa. Bayii lo ṣe wi: “Oriṣiriiṣi ẹsun ni wọn ti fi to mi leti lori iwa ọdaran tawọn eeyan yii n hu lagbegbe Kiṣi, ni apa guusu iwọ oorun ipinlẹ Ọyọ. Lara awọn ẹsun ti wọn fi n kan wọn ni ijinigbe, ifipa-bani-lopọ, idunkooko mọ araalu atawọn iwa janduku mi-in.


O ni, lẹnu ọjọ mẹta yii, niṣe lawọn janduku ọhun n ji awọn eeyan gbe, ti wọn tun n hu oriṣiriiṣi iwa buruku mi-in lati fi dunkooko mọ awọn eeyan gbagbe naa. Bayii lo ṣe wi: “Oriṣiriiṣi ẹsun ni wọn ti fi to mi leti lori iwa ọdaran tawọn eeyan yii n hu lagbegbe Kiṣi, ni apa guusu iwọ oorun ipinlẹ Ọyọ. Lara awọn ẹsun ti wọn fi n kan wọn ni ijinigbe, ifipa-bani-lopọ, idunkooko mọ araalu atawọn iwa janduku mi-in. Ojuṣe mi ni lati jẹ ki gbogbo agbaye mọ, paapaa awọn alaṣẹ.” Aarẹ Gani Adams binu lori bi awọn janduku ajinigbe ṣe pọ lagbegbe ọhun bayii, ti wọn si n pe ara wọn ni Fulani darandaran. O kilọ pe iwa ọdaran ati bi awọn eeyan ọhun ṣe pọ lagbegbe naa gbọdọ dopin kiakia. Ilu to sọ pe awọn eeyan ọhun jokoo si gan-an ni abule Sooro lẹgbẹẹ Kiṣi, nijọba ibilẹ Irẹpo l’Ọyọọ.


Ojuṣe mi ni lati jẹ ki gbogbo agbaye mọ, paapaa awọn alaṣẹ.” Aarẹ Gani Adams binu lori bi awọn janduku ajinigbe ṣe pọ lagbegbe ọhun bayii, ti wọn si n pe ara wọn ni Fulani darandaran. O kilọ pe iwa ọdaran ati bi awọn eeyan ọhun ṣe pọ lagbegbe naa gbọdọ dopin kiakia. Ilu to sọ pe awọn eeyan ọhun jokoo si gan-an ni abule Sooro lẹgbẹẹ Kiṣi, nijọba ibilẹ Irẹpo l’Ọyọọ. O ni, lara igbesẹ ti oun ti gbe lori iṣẹlẹ ọhun ni bi oun ṣe fi to gomina ipinlẹ naa, Enjinnia Ṣeyi Makinde, ati ẹni to jẹ oludari agba fun ajọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ leti. Bakan naa ni Alaafin ilu Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi ti gbọ sọrọ ọhun, ti Ọkẹrẹ Ṣaki paapaa sii gbọ si i.” Ṣaaju asiko yii ni Aarẹ ati igbimọ rẹ ti kọkọ ke gbajare ni kete ti wọn gbọ iroyin kan wi pe awọn Fulani darandaran bii ẹẹdẹgbẹta pẹlu ọkada oriṣiriiṣi atawọn ohun ija oloro ni wọn ko wọ agbegbe Lusada lojuna to lọ si Sokoto, ti a ba n bọ lati Igbo Ọra nipinlẹ Ọyọ, lati igba yii ni nkan ko si ti rọgbọ ni gbogbo agbegbe naa, ọrọ ọhun si ti di ki alara ṣọra.


O ni, lara igbesẹ ti oun ti gbe lori iṣẹlẹ ọhun ni bi oun ṣe fi to gomina ipinlẹ naa, Enjinnia Ṣeyi Makinde, ati ẹni to jẹ oludari agba fun ajọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ leti. Bakan naa ni Alaafin ilu Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi ti gbọ sọrọ ọhun, ti Ọkẹrẹ Ṣaki paapaa sii gbọ si i.” Ṣaaju asiko yii ni Aarẹ ati igbimọ rẹ ti kọkọ ke gbajare ni kete ti wọn gbọ iroyin kan wi pe awọn Fulani darandaran bii ẹẹdẹgbẹta pẹlu ọkada oriṣiriiṣi atawọn ohun ija oloro ni wọn ko wọ agbegbe Lusada lojuna to lọ si Sokoto, ti a ba n bọ lati Igbo Ọra nipinlẹ Ọyọ, lati igba yii ni nkan ko si ti rọgbọ ni gbogbo agbegbe naa, ọrọ ọhun si ti di ki alara ṣọra.


Arun ‘Koro’ ti dinku daadaa ni Naijiria o

Aderounmu Kazeem Igbimọ to n ri si fifi-opin si itankalẹ arun koronafairọọsi ti kede wi pe, ajakalẹ arun buruku naa ti n kasẹ nilẹ daadaa ni Nigeria. Alaga ajọ ọhun, Ọgbẹni Boss Mustapha, ẹni to tun jẹ akọwe agba fun ijọba apapọ lo sọ bẹẹ fawọn oniroyin lana-an Tọsidee, Ọjọbọ, niluu Abuja. O ni, “Ti a ba wo oriṣiriiṣi igbesẹ ta a gbe pẹlu lilo imọ sayẹnsi, ati ṣiṣe awọn iwadii, paapaa ṣiṣe awokọṣe awọn orilẹ-ede mi-in loriṣiriiṣi, ilọsiwaju nla lo ba wa, o si han bayii pe idinku nla ti n ba itankalẹ arun buruku naa.” O fi kun un wi pe oṣu kẹfa ree ti ijọba apapọ ti ṣe ifilọlẹ igbimọ ọhun, bẹẹ ni aṣeyọri nla to ṣe ko ṣai foju han. O ni o ṣe pataki ki awọn ọmọ Naijiria ranti pe eeyan to le ni ọgbọn miliọnu (30,026,460) ni arun buruku yii kọlu lagbaaye, nigba ti eeyan to fẹrẹ to miliọnu kan aabọ (1,380,223) si lugbadi aisan ọhun ni ilẹ Afrika nibi, ti eeyan to to ẹgbẹrun lọna ọgọta (56,6040) si fara gba a ni Naijiria wa. Ṣa o, Boss Mutspaha ti waa kilọ fawọn eeyan orilẹ-ede yii lati tubọ maa ṣọra ṣe, paapaa bo ṣe jẹ pe ijọba apapọ ti ṣi papa ọkọ ofurufu atawọn ẹka ileeṣẹ mi-in pada. O ni ti awọn eeyan ko ba ṣọra daadaa, itakanlẹ arun ọhun tun le pada, eyi to le buru pupọ ju ti tẹlẹ lọ.


Zainab pariwo n’Ibadan: Alhaji ti fẹẹ fi ibalopọ ba temi jẹ, ẹ tu wa ka

Ọlawale Ajao, Ibadan Obinrin oniṣowo kan, Alhaja Zainab Mabinuori, ti rọ kootu ibilẹ Ile-Tuntun to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, lati fopin si ibaṣepọ ọlọdun mọkanla to wa laarin oun atọkọ ẹ, Alhaji Nurudeen Mabionuori. O lọkunrin naa ti fẹẹ fi ibalopọ baye oun jẹ. Iya to fi adugbo Muslim-Odinjo, n’Ibadan, ṣebugbe yii ṣalaye pe gbogbo igba ti oun atọkọ oun ba ti jọ laṣepọ laisan maa n ṣe oun, idi si niyẹn ti oun ko ṣe gba fun un mọ, ko ma fi ibalopọ ba toun jẹ. “Ninu oṣu kẹta, ọdun 2014, emi atiwọn ni ibalopọ gẹgẹ bii tọkọ-tiyawo, ba a ṣe pari ẹ tan ni gbogbo agọ ara mi daru patapata, ti mi o si gbadun ara mi mọ”, bẹẹ lobinrin oniṣowo naa sọ. O tẹsiwaju pe “Mo ni Alaaji, ki lo de, latigba ta a ti laṣepọ ni mi o ti gbadun ara mi mọ, ki lo ṣẹlẹ. Wọn ni eéwo kan lo mu awọn nibi nnkan ọmọkunrin, mo ni ẹ yaa tọju ara yin o.


“Ninu oṣu kẹta, ọdun 2014, emi atiwọn ni ibalopọ gẹgẹ bii tọkọ-tiyawo, ba a ṣe pari ẹ tan ni gbogbo agọ ara mi daru patapata, ti mi o si gbadun ara mi mọ”, bẹẹ lobinrin oniṣowo naa sọ. O tẹsiwaju pe “Mo ni Alaaji, ki lo de, latigba ta a ti laṣepọ ni mi o ti gbadun ara mi mọ, ki lo ṣẹlẹ. Wọn ni eéwo kan lo mu awọn nibi nnkan ọmọkunrin, mo ni ẹ yaa tọju ara yin o. “Awọn ko le ṣe ki wọn ma ba obinrin laṣepọ ni tiwọn, mo ni ki wọn yaa maa ri i pe wọn n lo rọ́bà idaabobo nigbakuugba ti wọn ba ti fẹẹ sun mọ mi. Ṣugbọn bi wọn ṣe n lo o to naa, gbogbo igba ta a ba jọ laṣepọ laisan maa n ṣe mi. Idi niyẹn ti mi o ṣe gba fun wọn lati sun mọ mi mọ.” Alhaji Nurudeen lo pẹjọ lati kọ iyawo ẹ silẹ, ṣaaju lo si ti ṣapejuwe Zainab gẹgẹ bii oniwahala obinrin.


“Awọn ko le ṣe ki wọn ma ba obinrin laṣepọ ni tiwọn, mo ni ki wọn yaa maa ri i pe wọn n lo rọ́bà idaabobo nigbakuugba ti wọn ba ti fẹẹ sun mọ mi. Ṣugbọn bi wọn ṣe n lo o to naa, gbogbo igba ta a ba jọ laṣepọ laisan maa n ṣe mi. Idi niyẹn ti mi o ṣe gba fun wọn lati sun mọ mi mọ.” Alhaji Nurudeen lo pẹjọ lati kọ iyawo ẹ silẹ, ṣaaju lo si ti ṣapejuwe Zainab gẹgẹ bii oniwahala obinrin. Ọkunrin oniṣẹ ọwọ yii fi kun un pe “Lọsẹ to kọja, nitori pe mi o ti i fun un lowo ounjẹ, o (Zainab) fa aṣọ ya mọ mi lọrun, o mu kọkọrọ mọto mi ati bata mi, o loun ko ni i jẹ ki n jade lọ sibi iṣẹ, afi ti mo ba too fun oun lowo. “Gbogbo ẹbi lo ti da si ọrọ ija wa, sibẹ, iyawo mi ki i yee fa ijangbọn. Ko jẹ ki gbogbo akitiyan ẹbi awa mejeeji lati ri i pe alaafia jọba laarin wa seso rere.” Olori igbimọ awọn adajọ kootu naa, Oloye Henry Agbaje ti sun igbẹjọ naa si Ọjọruu, ọgbọnjọ, oṣu kẹsan-an, ọdun 2020 yii, iyẹn Wẹsidee ọsẹ to n bọ yii, nigba to gba awọn tọkọ-tiyawo naa niyanju lati ma ṣe ba ara wọn ja tabi fa wahala ko too di ọjọ naa.


Ọkunrin oniṣẹ ọwọ yii fi kun un pe “Lọsẹ to kọja, nitori pe mi o ti i fun un lowo ounjẹ, o (Zainab) fa aṣọ ya mọ mi lọrun, o mu kọkọrọ mọto mi ati bata mi, o loun ko ni i jẹ ki n jade lọ sibi iṣẹ, afi ti mo ba too fun oun lowo. “Gbogbo ẹbi lo ti da si ọrọ ija wa, sibẹ, iyawo mi ki i yee fa ijangbọn. Ko jẹ ki gbogbo akitiyan ẹbi awa mejeeji lati ri i pe alaafia jọba laarin wa seso rere.” Olori igbimọ awọn adajọ kootu naa, Oloye Henry Agbaje ti sun igbẹjọ naa si Ọjọruu, ọgbọnjọ, oṣu kẹsan-an, ọdun 2020 yii, iyẹn Wẹsidee ọsẹ to n bọ yii, nigba to gba awọn tọkọ-tiyawo naa niyanju lati ma ṣe ba ara wọn ja tabi fa wahala ko too di ọjọ naa.


O ma ṣe o, eeyan mẹtala padanu ẹmi wọn ninu ijamba ọkọ lọna Ilọrin si Mọkwa

Stephen Ajagbe, Ilọrin Eeyan mẹtala ni wọn padanu ẹmi wọn, tawọn mi-in si farapa yannayanna ninu ijamba ọkọ meji ọtọọtọ to ṣẹlẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lọna marosẹ Ilọrin si Mokwa, nijọba ibilẹ Moro, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe ni nnkan bii aago mẹrin irọlẹ niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ laarin ọkọ bọọsi meji ti ọkan n bọ lati Eko, ti ekeji si ko awọn to n bọ lati ilu Sokoto kun inu mọto bamu. Ọkọ bọọsi to ko ero lati Eko ni wọn lo lọọ rọlu ọkọ tirela kan to wa leti titi. Bi ikeji to ko ero Sokoto ṣe fẹẹ pẹwọ fun ọkọ to kọlu tirela naa loun naa fi titi silẹ wọ igbo lọ. Awọn ero mẹjọ pere la gbọ pe wọn farapa ninu ijamba naa, ti wọn si ti n gba iwosan nileewosan aladaani kan niluu Bode-Saadu. Ileewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ilọrin, UITH, la gbọ pe wọn ko oku awọn mẹtala naa lọ.


Bi ikeji to ko ero Sokoto ṣe fẹẹ pẹwọ fun ọkọ to kọlu tirela naa loun naa fi titi silẹ wọ igbo lọ. Awọn ero mẹjọ pere la gbọ pe wọn farapa ninu ijamba naa, ti wọn si ti n gba iwosan nileewosan aladaani kan niluu Bode-Saadu. Ileewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ilọrin, UITH, la gbọ pe wọn ko oku awọn mẹtala naa lọ. Ọga ajọ to n mojuto igboke-gbodo ọkọ loju popo, FRSC, ẹka tipinlẹ Kwara, Gbenga Owoade, ṣalaye pe aikiyesara awọn awakọ naa lo fa ijamba ọhun. O ni awọn mọkanla lo jẹ Ọlọrun nipe loju ẹsẹ ninu ọkan lara ọkọ naa, eeyan meji lo ku ninu ọkọ bọọsi keji. O fi kun un pe awọn mọlẹbi ọkan lara awọn to ku ti waa gbe oku rẹ.


Ọga ajọ to n mojuto igboke-gbodo ọkọ loju popo, FRSC, ẹka tipinlẹ Kwara, Gbenga Owoade, ṣalaye pe aikiyesara awọn awakọ naa lo fa ijamba ọhun. O ni awọn mọkanla lo jẹ Ọlọrun nipe loju ẹsẹ ninu ọkan lara ọkọ naa, eeyan meji lo ku ninu ọkọ bọọsi keji. O fi kun un pe awọn mọlẹbi ọkan lara awọn to ku ti waa gbe oku rẹ. O rọ awọn awakọ lati maa ṣọra ṣe loju ọna naa, ki wọn si maa ni suuru lasiko ti wọn ba n kọja. Ọwọade ni eeyan ọgọrun-un kan le mẹrindinlogoji, 136, lo ti padanu ẹmi wọn laarin oṣu kin-in-ni, titi de oṣu kẹsan-an, ọdun 2020 loju ọna Ilọrin si Jẹbba, titi de Mokwa.


O rọ awọn awakọ lati maa ṣọra ṣe loju ọna naa, ki wọn si maa ni suuru lasiko ti wọn ba n kọja. Ọwọade ni eeyan ọgọrun-un kan le mẹrindinlogoji, 136, lo ti padanu ẹmi wọn laarin oṣu kin-in-ni, titi de oṣu kẹsan-an, ọdun 2020 loju ọna Ilọrin si Jẹbba, titi de Mokwa.


Awọn agbebọn pa ọkunrin to ni Falọla Hotel, n’Ileṣa

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Inu ibanujẹ lawọn mọlẹbi Ọgbẹni Falọla Ọkẹ wa niluu Ileṣa bayii pẹlu bi awọn agbebọn ṣe da ẹmi rẹ legbodo lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ọkunrin yii la gbọ pe o ni Falọla Hotel, to si tun maa n fi aga ati tabili rẹnti fun awọn oninaawo. O n pada lọ sile rẹ lagbegbe Imọ, niluu Ileṣa, ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ Ọjọruu yii lawọn eeyan ọhun da ibọn bo mọto rẹ. Nigba ti awọn eeyan yoo fi debẹ lẹyin ti iro ibọn naa lọ silẹ, wọn ba Falọla Ọkẹ to ti dagbere faye. Ọmọ ijọ C&S to wa ni Idasa ni wọn pe Falọla, o si ti le lọmọ ogoji ọdun. Gbogbo awọn ti wọn mọ ọn ni wọn jẹrii rẹ pe akinkanju to tẹpa mọṣẹ, ti ki i si ba ẹnikẹni fa wahala ni.


Nigba ti awọn eeyan yoo fi debẹ lẹyin ti iro ibọn naa lọ silẹ, wọn ba Falọla Ọkẹ to ti dagbere faye. Ọmọ ijọ C&S to wa ni Idasa ni wọn pe Falọla, o si ti le lọmọ ogoji ọdun. Gbogbo awọn ti wọn mọ ọn ni wọn jẹrii rẹ pe akinkanju to tẹpa mọṣẹ, ti ki i si ba ẹnikẹni fa wahala ni. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, ASP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni iwadii si ti bẹrẹ lori rẹ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, ASP Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni iwadii si ti bẹrẹ lori rẹ.


Pasitọ ijọ Ridiimu wọ gau, obinrin to fẹẹ fipa ba lo pọ lo pariwo sita

Kazeem Ọlajide Lojiji ni ọdọmọbinrin tiṣẹlẹ ifipabanilopọ ṣẹlẹ si pẹlu pasitọ ijọ Ridiimu kan lọdun 2006 gba ori ẹrọ abẹyẹfo (twitter) ẹ lọ, nibẹ gan-an lo kọ ọ si pe, pasitọ kan taẁọn eeyan n pe ni eeyan Ọlọrun, afipabanilopọ ni. Ọmọbinrin to pe orukọ ara ẹ ni Beatrice Wealth ṣalaye pe ẹni to fẹran ere idaraya bọọlu alapẹrẹ daadaa loun, ati pe ere idaraya yẹn gan-an lo gbe oun de ọdọ pasit̀ọ ti wọn n pe ni Paul Bankole yii lọdun 2016. O ni ọkunrin ọhun naa ni oludari ẹka ere idaraya fun ijọ Ridiimu. Ọmọbinrin yii fi kun ọrọ ẹ pe oun ko ju ọmọ ogun ọdun lọ nigba naa, ọrẹ oun kan lo si juwe pasitọ naa foun pe o n ṣa awọn ọmọ keekeeke jọ, ti wọn yoo lọọ gba bọolu alapẹrẹ lorilẹ-ede Tokyo. O ni nnkan to gbe oun de ṣọọṣi Ridiimu niyẹn o, ṣugbọn lẹyin ti baba naa foju kan oun ninu ọọfiisi ẹ, niṣe lo di mọ oun, to ni ki oun jokoo sori ẹsẹ ẹ, to tun fi tipa fẹnu ko oun lẹnu. Beatrice ni oun jajabọ lọjọ naa, ṣugbọn iṣẹlẹ naa fẹẹ sọ oun di alaigbagbọ nitori oun ko lero pe ẹni to jẹ ojiṣẹ Ọlọrun le hu iru iwa bẹẹ, ati pe agbalagba to ti le ni ọgọta ọdun ṣe le waa ki iru oun mọlẹ bẹẹ.


Ọmọbinrin yii fi kun ọrọ ẹ pe oun ko ju ọmọ ogun ọdun lọ nigba naa, ọrẹ oun kan lo si juwe pasitọ naa foun pe o n ṣa awọn ọmọ keekeeke jọ, ti wọn yoo lọọ gba bọolu alapẹrẹ lorilẹ-ede Tokyo. O ni nnkan to gbe oun de ṣọọṣi Ridiimu niyẹn o, ṣugbọn lẹyin ti baba naa foju kan oun ninu ọọfiisi ẹ, niṣe lo di mọ oun, to ni ki oun jokoo sori ẹsẹ ẹ, to tun fi tipa fẹnu ko oun lẹnu. Beatrice ni oun jajabọ lọjọ naa, ṣugbọn iṣẹlẹ naa fẹẹ sọ oun di alaigbagbọ nitori oun ko lero pe ẹni to jẹ ojiṣẹ Ọlọrun le hu iru iwa bẹẹ, ati pe agbalagba to ti le ni ọgọta ọdun ṣe le waa ki iru oun mọlẹ bẹẹ. Ki i ṣe Pasitọ yii nikan lọmọbinrin yii darukọ o, bakan naa lo sọ ti olukọ rẹ kan nileewe Yaba Tech, Dokita Ọdunlade Adekọla, lo pe oruk̀ọ ẹ, o lọkunrin yẹn naa, afipabanilopọ ni, ati pe ọpọ igba gan-an loun ti fidi-rẹmi ninu awọn iṣẹ to n kọ oun nigba naa, nitori niṣe loun maa n sa fun un latigba toun ti mọ ero ọkan ẹ si oun. Kin ni Beatrice gbe ọrọ yii sori twitter ẹ si, niṣe lawọn eeyan bẹrẹ si ki i, ti wọn si n yin in, bẹẹ lawọn ọmọleewe ẹgbẹ rẹ tawọn naa ti ni irufẹ iriri bẹẹ bẹrẹ si i darukọ awọn olukọ mi-in nileewe ọhun tawọn naa jẹ afipabanilopọ. Ṣa o, awọn ijọ Ridiimu naa ti gbe igbesẹ lori Pasitọ Paul Bankole to sọrọ rẹ yii, bẹẹ ni wọn ti ke si oun paapaa lati yọju, ko le ran wọn lọwọ ninu iwadii wọn.


Ki i ṣe Pasitọ yii nikan lọmọbinrin yii darukọ o, bakan naa lo sọ ti olukọ rẹ kan nileewe Yaba Tech, Dokita Ọdunlade Adekọla, lo pe oruk̀ọ ẹ, o lọkunrin yẹn naa, afipabanilopọ ni, ati pe ọpọ igba gan-an loun ti fidi-rẹmi ninu awọn iṣẹ to n kọ oun nigba naa, nitori niṣe loun maa n sa fun un latigba toun ti mọ ero ọkan ẹ si oun. Kin ni Beatrice gbe ọrọ yii sori twitter ẹ si, niṣe lawọn eeyan bẹrẹ si ki i, ti wọn si n yin in, bẹẹ lawọn ọmọleewe ẹgbẹ rẹ tawọn naa ti ni irufẹ iriri bẹẹ bẹrẹ si i darukọ awọn olukọ mi-in nileewe ọhun tawọn naa jẹ afipabanilopọ. Ṣa o, awọn ijọ Ridiimu naa ti gbe igbesẹ lori Pasitọ Paul Bankole to sọrọ rẹ yii, bẹẹ ni wọn ti ke si oun paapaa lati yọju, ko le ran wọn lọwọ ninu iwadii wọn. Abikẹ Dabiri-Erewa naa ti ki i ku igboya to ni, bẹẹ lo jọ pe ọrọ ọhun ṣẹṣẹ n bẹrẹ ni pẹlu bi orukọ oriṣiiriṣii ṣe n jẹ jade bayii.


Abikẹ Dabiri-Erewa naa ti ki i ku igboya to ni, bẹẹ lo jọ pe ọrọ ọhun ṣẹṣẹ n bẹrẹ ni pẹlu bi orukọ oriṣiiriṣii ṣe n jẹ jade bayii.


Eeyan kan ku lasiko ti bọọsi kan lari mọ tirela to duro jẹẹjẹ ni marosẹ Eko s’Ibadan

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ni nnkan bii aago kan aabọ geerege ọsan-an Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹsan-an yii, ni ọkọ akero kan lọọ lari mọ tirela to duro tiẹ jẹẹjẹ lagbegbe afara Iṣara, ni marosẹ Eko s’Ibadan, bi ọkunrin kan se dagbere faye ninu awọn marun-un to wa ninu bọọsi naa nìyẹn. Alukoro TRACE, Ọgbẹni Babatunde Akinbiyi, to fi iṣẹlẹ yii lede l’Abẹokuta, salaye pe awakọ bọọsi ti nọmba ẹ jẹ LND 631 XX lo n wa iwakuwa. O ni ere buruku ni dẹrẹba naa n sa, eyi lo fa a to fi kọlu tirela ti nọmba tiẹ jẹ KTU. 608 XW, nibi tiyẹn duro ẹ si jẹẹjẹ. Bi eyi ṣe ṣẹlẹ ni ọkan ninu awọn marun-un to wa ninu bọọsi naa ku loju-ẹsẹ, awọn mẹrin yooku ti dẹrẹba naa wa lara wọn si fara pa. Mọṣuari ileewosan Ọlabisi Ọnabanjọ (OOUTH) to wa ni Ṣagamu, ni wọn gbe oku ẹni to doloogbe naa lọ gẹgẹ bi Akinbiyi ṣe wi. Ẹka itọju ni wọn si gbe awọn mẹrin to fara pa lọ.


Iru ki waa leleyii, gbajumọ onifuji kan tun ku n’Ibadan

Kazeem Ọlajide Lasiko tawọn eeyan ṣi n ṣedaro iku ojiji to pa Oloye Jimọh Aliu lọwọ niroyin mi-in tun jade pe Oloye Sulaimọn Adigun, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Caterpillar ọkọ oke naa ti ku n’Ibadan. ALAROYE gbọ pe ṣaaju asiko yii lo ti rẹ ọkunrin olorin fuji yii, ẹni to tun jẹ Ẹkẹrin niluu Lalupọn. Asiko igba kan tiẹ wa ti iroyin gbalu pe aisan to n ṣe e ọhun ti mu un di ẹlẹsẹ kan. Ni bayii, ọkunrin naa ti jade laye o, bẹẹ ni wọn yoo sin in nilana Musulumi loni-in. Lati ri aridaju iṣẹlẹ yii lo mu wa pe Alhaji Kabiru, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Baby Barrister, ọkan lara awọn oloye ẹgbẹ FUMAN, iyẹn ẹgbẹ awọn onifuji. Oun naa fidi ẹ mulẹ pe ọkunrin naa ti jade laye, ati pe ninu ipade kan loun wa bayii, nibi ti awọn ti n ṣe aṣaro lọwọ nipa isinku ẹ.


EFCC ti gbe Alice atọrẹkunrin ẹ to lu ileeṣẹ kan ni jibiti miliọnu mẹtadinlogun naira lo si kootu n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Obinrin oniṣowo kan, Alice Peace John, ati ololufẹ ẹ, Fadi Alloush, ti n kawọ pọnyin rojọ ni kootu bayii nitori ẹsun jibiti ti wọn fi kan wọn nile-ẹjọ giga ijọba ipinlẹ Ọyọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan. Ajọ to n gbogun ti jibiti owo ati iwa magomago, iyẹn Economic and Financial Crimes Commission, EFCC, ẹkun Ibadan, lo pe wọn lẹjọ, wọn ni wọn lu ileeṣẹ kan ni jibiti miliọnu mẹtadinlogun Naira ati ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira (N17.5m). Ileeṣẹ aladaani ilẹ yii kan to n gbero lati ra eedu lọ silẹ okeere fun tita leyi to jẹ obinrin ninu awọn olujẹjọ yii, Alice, ṣadehun lati ba ra eedu lagbegbe Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyọ, ti ileeṣẹ naa si sanwo sinu aṣunwọn rẹ laarin ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2019, si ọjọ kẹtalelogun, oṣu kejila, ọdun naa. Gẹgẹ bi Ọmọwe Ben Ubi ti i ṣe agbejọro ajọ EFCC ṣe fidi ẹ mulẹ niwaju Onidaajọ Bayo Taiwo ti i ṣe adajọ kootu naa l’Ọjọruu, Wesidee, to kọja, lẹyin ti obinrin naa raja ọhun tan lo lẹdi apo pọ pẹlu ololufẹ ẹ to n jẹ Fadi, ti wọn si ta ọja naa fun ileeṣẹ mi-in nilẹ okeere. Obinrin oniṣowo yii ko ra ọja mi-in rọpo fawọn to bẹ ẹ leeedu, bẹẹ ni ko da miliọnu mẹtadinlogun aabọ ti wọn ti fi ranṣẹ si i pada, niṣe loun ati ọrẹkunrin rẹ n fowo olowo ṣararindin. Amofin Ubi sọ siwaju pe iwa ti awọn olujẹjọ yii hu lodi si ofin ori ọrinlelọọọdunrun ati mẹwaa (390), abala kejidinlogoji ofin to ṣe iwa ọdaran leewọ nipinlẹ Ọyọ, o si la ijiya lọ.


Gẹgẹ bi Ọmọwe Ben Ubi ti i ṣe agbejọro ajọ EFCC ṣe fidi ẹ mulẹ niwaju Onidaajọ Bayo Taiwo ti i ṣe adajọ kootu naa l’Ọjọruu, Wesidee, to kọja, lẹyin ti obinrin naa raja ọhun tan lo lẹdi apo pọ pẹlu ololufẹ ẹ to n jẹ Fadi, ti wọn si ta ọja naa fun ileeṣẹ mi-in nilẹ okeere. Obinrin oniṣowo yii ko ra ọja mi-in rọpo fawọn to bẹ ẹ leeedu, bẹẹ ni ko da miliọnu mẹtadinlogun aabọ ti wọn ti fi ranṣẹ si i pada, niṣe loun ati ọrẹkunrin rẹ n fowo olowo ṣararindin. Amofin Ubi sọ siwaju pe iwa ti awọn olujẹjọ yii hu lodi si ofin ori ọrinlelọọọdunrun ati mẹwaa (390), abala kejidinlogoji ofin to ṣe iwa ọdaran leewọ nipinlẹ Ọyọ, o si la ijiya lọ. Lẹyin ti wọn ti ka ẹsun naa si wọn leti, ṣugbọn ti wọn ti sọ pe awọn ko jẹbi, Onidaajọ Taiwo fọwọ si beeli ti agbẹjọro wọn, Amofin Ọlukunle Kamisi, beere fun ninu igbẹjọ to ti kọkọ waye ṣaaju. Iwaju Onidaajọ Iyabọ Yerima ti ile-ẹjọ giga ijọba ipinlẹ Ọyọ lajọ EFCC ẹkun Ibadan ti kọkọ gbe awọn ololufẹ mejeeji yii lọ ko too di pe wọn gbe ẹjọ naa kuro nibẹ lọ siwaju Onidaajọ Taiwo to n gbọ ọ lọwọ bayii. Adajọ naa ti sun igbẹjọ ọhun si Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020 yii.


Lẹyin ti wọn ti ka ẹsun naa si wọn leti, ṣugbọn ti wọn ti sọ pe awọn ko jẹbi, Onidaajọ Taiwo fọwọ si beeli ti agbẹjọro wọn, Amofin Ọlukunle Kamisi, beere fun ninu igbẹjọ to ti kọkọ waye ṣaaju. Iwaju Onidaajọ Iyabọ Yerima ti ile-ẹjọ giga ijọba ipinlẹ Ọyọ lajọ EFCC ẹkun Ibadan ti kọkọ gbe awọn ololufẹ mejeeji yii lọ ko too di pe wọn gbe ẹjọ naa kuro nibẹ lọ siwaju Onidaajọ Taiwo to n gbọ ọ lọwọ bayii. Adajọ naa ti sun igbẹjọ ọhun si Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020 yii. O waa kilọ fawọn olujẹjọ lati yago fun iwa fífàkókò ṣofo. O ni bi wọn ba gbe igbesẹ tabi ṣe ohunkohun lati jẹ ki igbẹjọ naa falẹ pẹrẹn, oun yoo fagi le beeli ti ile-ẹjọ ti fun wọn tẹlẹ, ti oun yoo si binu sọ awọn mejeeji satimọle.


O waa kilọ fawọn olujẹjọ lati yago fun iwa fífàkókò ṣofo. O ni bi wọn ba gbe igbesẹ tabi ṣe ohunkohun lati jẹ ki igbẹjọ naa falẹ pẹrẹn, oun yoo fagi le beeli ti ile-ẹjọ ti fun wọn tẹlẹ, ti oun yoo si binu sọ awọn mejeeji satimọle.


Jimoh Aliu ti ku o

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ogbontagiri elere ori itage, Oloye Jimoh Aliu, ti jade laye. Ẹni ọdun mẹrindinlaaadọrun-un (86) ni gbajugbaja onitiata to jẹ ọmọ Okemẹsi Ekiti ọhun nigba tọlọjọ de lonii, Ọjọru. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, ileewosan ẹkọṣẹ Fasiti Ekiti to wa niluu Ado-Ekiti ni baba naa ku si, bẹẹ ni wọn n ṣeto lati gbe e lọ sile rẹ lagbegbe Adebayọ lọwọlọwọ, lati ibẹ ni wọn yoo si ti gbe e lọ si Okemẹsi, nibi ti yoo ti wọ kaa ilẹ lọla.


Ẹgbẹ Ọlọpẹ ni ki ijọba ẹgbẹ Dẹmọ ṣeto ibo tuntun ni Western Region, ṣugbọn Akintọla loun o ti i ṣetan

Ni gbara ti wọn ti di ibo apapọ tan laarin ipari ọdun 1964 si ibẹrẹ ọdun 1965, ti ọrọ naa mi logbologbo, ṣugbọn ti aarẹ Naijiria, Oloye Nnamdi Azikiwe, pe Alaaji Tafawa Balewa pe ko waa bẹrẹ ijọba rẹ tuntun, ere mi-in to ku lati sa bayii ni ere ibo ti wọn yoo di ni Western Region lọdun naa. Ohun ti ẹgbẹ Action Group ro kọ lo ṣẹlẹ, ṣe wọn ti ro pe awọn ati ẹgbẹ NCNC (ti wọn jọ pawọ pọ di ẹgbẹ UPGA) yoo le gba ijọba kuro lọwọ ẹgbẹ awọn ara ilẹ Hausa ti wọn n pe ni NPC, ati ẹgbẹ Dẹmọ ti Oloye Ladoke Akintọla ti wọn jọ n ṣe ẹgbẹ NNA, ṣugbọn nigba ti wọn dibo tan ti kinni naa ko ri bẹẹ mọ, kaluku pada si aaye rẹ, ẹgbẹ Action Group pada da duro, NCNC da duro, o si jọ pe o tun di asiko ibo mi-in ki ajọṣepọ kankan too tun waye. Ṣugbọn kinni kan wa ti ẹgbẹ Action Group, ẹgbẹ Ọlọpẹ fẹẹ ṣe, iyẹn naa ni lati wa gbogbo ọna lati gba ijọba Western Region kuro lọwọ Akintọla. Ẹgbẹ Action Group ti ro pe bo ba jẹ awọn lawọn wọle lasiko idibo to kọja naa ni, irọrun ni yoo jẹ fawọn lati yọ olori ẹgbẹ awọn, Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ, kuro ninu ẹwọn ti ijọba apapọ ju u si. Ṣugbọn nigba ti wọn ko ti wọle, ibi ti iṣẹ ku si ni lati gba ijọba Western Region kuro lọwọ ẹgbẹ Dẹmọ, ki awọn si lo agbara ijọba West yii lati fi mu ijọba apapọ nipa, ki wọn yọ olori awọn jade. Nibi ti iṣẹ tun ti bẹrẹ niyi, nitori ọrọ naa dun i sọ lẹnu ni, ko ya bẹẹ.


Ẹgbẹ Action Group ti ro pe bo ba jẹ awọn lawọn wọle lasiko idibo to kọja naa ni, irọrun ni yoo jẹ fawọn lati yọ olori ẹgbẹ awọn, Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ, kuro ninu ẹwọn ti ijọba apapọ ju u si. Ṣugbọn nigba ti wọn ko ti wọle, ibi ti iṣẹ ku si ni lati gba ijọba Western Region kuro lọwọ ẹgbẹ Dẹmọ, ki awọn si lo agbara ijọba West yii lati fi mu ijọba apapọ nipa, ki wọn yọ olori awọn jade. Nibi ti iṣẹ tun ti bẹrẹ niyi, nitori ọrọ naa dun i sọ lẹnu ni, ko ya bẹẹ. Akintọla nikan, gẹgẹ bi olori ijọba lo lẹtọọ ati aṣẹ lati tu ile-igbimọ aṣofin West ka, ko si da ọjọ idibo tuntun, bi wọn ṣe n ṣe e nigba naa niyẹn. Bi olori ijọba ba tu ile-igbimọ ka bayii, wọn yoo tun dibo tuntun mi-in lati yan awọn aṣofin ọmọ ile-igbimọ, ẹgbẹ oṣelu to ba si ni aṣofin to pọ ju lọ nile yii naa ni yoo fa Purẹmia, olori ijọba kalẹ, ohun ti ibo naa ṣe ṣe koko ree. Nigba to ti jẹ1960 ni wọn dibo tuntun to kọkọ gbe Akintọla wọle labẹ asia ẹgbẹ AG, dandan ni ki ibo waye ni 1965, ṣugbọn ọrọ naa le ju oju tawọn eeyan fi n wo o lọ.


Akintọla nikan, gẹgẹ bi olori ijọba lo lẹtọọ ati aṣẹ lati tu ile-igbimọ aṣofin West ka, ko si da ọjọ idibo tuntun, bi wọn ṣe n ṣe e nigba naa niyẹn. Bi olori ijọba ba tu ile-igbimọ ka bayii, wọn yoo tun dibo tuntun mi-in lati yan awọn aṣofin ọmọ ile-igbimọ, ẹgbẹ oṣelu to ba si ni aṣofin to pọ ju lọ nile yii naa ni yoo fa Purẹmia, olori ijọba kalẹ, ohun ti ibo naa ṣe ṣe koko ree. Nigba to ti jẹ1960 ni wọn dibo tuntun to kọkọ gbe Akintọla wọle labẹ asia ẹgbẹ AG, dandan ni ki ibo waye ni 1965, ṣugbọn ọrọ naa le ju oju tawọn eeyan fi n wo o lọ. Akintọla mọ pe awọn eeyan koriira ẹgbẹ Dẹmọ, iyẹn ẹgbẹ oṣelu rẹ, bẹẹ naa ni wọn koriira awọn oloye ẹgbẹ ọhun, afi ki wọn wa ọna ti inu awọn eeyan yoo fi rọ ki wọn too ṣeto ibo tuntun, bi bẹẹ kọ, wọn yoo fi ibo le oun Akintọla kuro nile ijọba. Bẹẹ awọn ọmọ ẹgbẹ AG ko fẹẹ gba bẹẹ, wọn ni ki Akintọla tu ile ka lẹsẹkẹsẹ, ko jẹ ki awọn waa dibo mi-in, kawọn le mọ ẹni ti awọn araalu n fẹ ninu ẹgbẹ Dẹmọ ati ẹgbẹ Ọlọpẹ, wọn ni bi wọn ba dibo, bo ba jẹ Akintọla lo wọle, ti ibo naa ko si ni ojooro ninu, awọn yoo gba a lọgaa, ṣugbọn bo ba jẹ AG lo wọle, koun naa mọ pe AG lọga oun, ko si gbe ijọba silẹ wọọrọwọ, ko maa ba tirẹ lọ. Akintọla gbọ ni, ko gba.


Akintọla mọ pe awọn eeyan koriira ẹgbẹ Dẹmọ, iyẹn ẹgbẹ oṣelu rẹ, bẹẹ naa ni wọn koriira awọn oloye ẹgbẹ ọhun, afi ki wọn wa ọna ti inu awọn eeyan yoo fi rọ ki wọn too ṣeto ibo tuntun, bi bẹẹ kọ, wọn yoo fi ibo le oun Akintọla kuro nile ijọba. Bẹẹ awọn ọmọ ẹgbẹ AG ko fẹẹ gba bẹẹ, wọn ni ki Akintọla tu ile ka lẹsẹkẹsẹ, ko jẹ ki awọn waa dibo mi-in, kawọn le mọ ẹni ti awọn araalu n fẹ ninu ẹgbẹ Dẹmọ ati ẹgbẹ Ọlọpẹ, wọn ni bi wọn ba dibo, bo ba jẹ Akintọla lo wọle, ti ibo naa ko si ni ojooro ninu, awọn yoo gba a lọgaa, ṣugbọn bo ba jẹ AG lo wọle, koun naa mọ pe AG lọga oun, ko si gbe ijọba silẹ wọọrọwọ, ko maa ba tirẹ lọ. Akintọla gbọ ni, ko gba. O mọ pe dandan ni ki awọn dibo lasiko yii tootọ, iyẹn lọdun 1965, ṣugbọn o fẹ ki ohun gbogbo ti bọ si oun lọwọ ki awọn too ṣe bẹẹ, nitori bi ko ba ṣe bẹẹ, ọrọ naa le yiwọ, ko waa di pe ẹni to ti wa ninu ọgba tẹlẹ yoo di ọmọ ẹyin ọgba, ti wọn yoo le e jade nibi to ti ro pe ile baba oun ni. Ohun gbogbo rọ Akintọla lọrun nigba ti wọn n dibo ti ijọba apapọ, Sardauna Ahmadu Bello ṣeto owo fun wọn, wọn ṣeto ṣọja, wọn ṣeto ọlọpaa, wọn ṣeto awọn adajọ ti yoo dajọ pajawiri, wọn ṣeto awọn wolewole, wọn si faṣẹ ijọba apapọ si ọwọ Akintọla pe ohun yoowu to ba ṣe lasiko naa, aṣegbe ni, dandan ni ki ẹgbẹ NNA, ẹgbẹ awọn Sardauna yii wọle. Ṣugbọn Akintọla ko mọ boya iru ohun to ṣẹlẹ nigba ibo apapọ yii yoo ṣẹlẹ lasiko ti awọn ba fẹẹ di ibo tawọn, iyẹn ibo ti Western Region.


O mọ pe dandan ni ki awọn dibo lasiko yii tootọ, iyẹn lọdun 1965, ṣugbọn o fẹ ki ohun gbogbo ti bọ si oun lọwọ ki awọn too ṣe bẹẹ, nitori bi ko ba ṣe bẹẹ, ọrọ naa le yiwọ, ko waa di pe ẹni to ti wa ninu ọgba tẹlẹ yoo di ọmọ ẹyin ọgba, ti wọn yoo le e jade nibi to ti ro pe ile baba oun ni. Ohun gbogbo rọ Akintọla lọrun nigba ti wọn n dibo ti ijọba apapọ, Sardauna Ahmadu Bello ṣeto owo fun wọn, wọn ṣeto ṣọja, wọn ṣeto ọlọpaa, wọn ṣeto awọn adajọ ti yoo dajọ pajawiri, wọn ṣeto awọn wolewole, wọn si faṣẹ ijọba apapọ si ọwọ Akintọla pe ohun yoowu to ba ṣe lasiko naa, aṣegbe ni, dandan ni ki ẹgbẹ NNA, ẹgbẹ awọn Sardauna yii wọle. Ṣugbọn Akintọla ko mọ boya iru ohun to ṣẹlẹ nigba ibo apapọ yii yoo ṣẹlẹ lasiko ti awọn ba fẹẹ di ibo tawọn, iyẹn ibo ti Western Region. Oun naa mọ pe bi Sardauna ko ba fun oun ni iru agbara to fun oun lasiko ibo apapọ yii, to ba jẹ kidaa agbara toun loun fẹẹ lo ni West, o ṣee ṣe ki ẹgbẹ Dẹmọ ja bọ, ki wọn fidi rẹmi, bi ẹgbẹ naa ba si fi le ja bọ lasiko idibo, Akintọla funra ẹ lo ja bọ. Ki eyi ma baa ri bẹẹ, ọkunrin oloṣelu nla igba naa mura lati wa nnkan ṣe si i. Oun naa mọ ohun to n bi awọn ara West ninu, o mọ pe ọrọ Awolọwọ ni, bi oun ba mọ ọrọ ti oun yoo sọ fun wọn ti wọn yoo fi ro pe oun n ṣiṣẹ lati ri i pe Awolọwọ jade lẹwọn, o mọ pe awọn Yoruba le fi ori ji oun, ki wọn si tori rẹ tẹle oun titi ti awọn yoo fi dibo tan. Loootọ ni kinni naa, Akintọla naa mọ, ṣugbọn bi ọrọ oṣelu ba ti da bayii, etekete ati ọgbọn buruku pẹlu ẹtan lawọn oloṣelu fi n ba awọn eeyan ṣe.


Oun naa mọ pe bi Sardauna ko ba fun oun ni iru agbara to fun oun lasiko ibo apapọ yii, to ba jẹ kidaa agbara toun loun fẹẹ lo ni West, o ṣee ṣe ki ẹgbẹ Dẹmọ ja bọ, ki wọn fidi rẹmi, bi ẹgbẹ naa ba si fi le ja bọ lasiko idibo, Akintọla funra ẹ lo ja bọ. Ki eyi ma baa ri bẹẹ, ọkunrin oloṣelu nla igba naa mura lati wa nnkan ṣe si i. Oun naa mọ ohun to n bi awọn ara West ninu, o mọ pe ọrọ Awolọwọ ni, bi oun ba mọ ọrọ ti oun yoo sọ fun wọn ti wọn yoo fi ro pe oun n ṣiṣẹ lati ri i pe Awolọwọ jade lẹwọn, o mọ pe awọn Yoruba le fi ori ji oun, ki wọn si tori rẹ tẹle oun titi ti awọn yoo fi dibo tan. Loootọ ni kinni naa, Akintọla naa mọ, ṣugbọn bi ọrọ oṣelu ba ti da bayii, etekete ati ọgbọn buruku pẹlu ẹtan lawọn oloṣelu fi n ba awọn eeyan ṣe. Akintọla mọ pe to ba jẹ oun loun bẹrẹ ọrọ yii, awọn eeyan ko ni i gba, wọn yoo sọ pe irọ ni, nitori ẹ lo ṣe dẹ awọn ọmọ Ẹgbẹ Ọlọfin si wọn. Ẹgbẹ Ọmọ Ọlofin yii, ẹgbẹ ti awọn agbaagba Yoruba kan da silẹ ni, ṣugbọn awọn agbaagba ti wọn da a silẹ yii, pupọ ninu wọn ko fẹran Awolọwọ, wọn fẹẹ fi ẹgbẹ naa pa irawọ rẹ ni. Ẹgbẹ Ọmọ Oduduwa lo wa tẹlẹ, ṣugbọn nitori pe atilẹyin ẹgbẹ yii lo fun ẹgbẹ oṣelu Action Group lagbara nilẹ Yoruba, ti wọn si mọ pe Awolọwọ ni oludasilẹ ẹgbẹ naa, tirẹ ni ọpọ awọn ti wọn wa ninu ẹgbẹ yii n ṣe, awọn kan dide, wọn da ẹgbẹ mi-in silẹ, wọn ni ẹgbẹ ọmọ Yoruba ti ko ni i ṣe oṣelu ni, ati pe orukọ ẹgbẹ naa ni ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin.


Akintọla mọ pe to ba jẹ oun loun bẹrẹ ọrọ yii, awọn eeyan ko ni i gba, wọn yoo sọ pe irọ ni, nitori ẹ lo ṣe dẹ awọn ọmọ Ẹgbẹ Ọlọfin si wọn. Ẹgbẹ Ọmọ Ọlofin yii, ẹgbẹ ti awọn agbaagba Yoruba kan da silẹ ni, ṣugbọn awọn agbaagba ti wọn da a silẹ yii, pupọ ninu wọn ko fẹran Awolọwọ, wọn fẹẹ fi ẹgbẹ naa pa irawọ rẹ ni. Ẹgbẹ Ọmọ Oduduwa lo wa tẹlẹ, ṣugbọn nitori pe atilẹyin ẹgbẹ yii lo fun ẹgbẹ oṣelu Action Group lagbara nilẹ Yoruba, ti wọn si mọ pe Awolọwọ ni oludasilẹ ẹgbẹ naa, tirẹ ni ọpọ awọn ti wọn wa ninu ẹgbẹ yii n ṣe, awọn kan dide, wọn da ẹgbẹ mi-in silẹ, wọn ni ẹgbẹ ọmọ Yoruba ti ko ni i ṣe oṣelu ni, ati pe orukọ ẹgbẹ naa ni ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin. Ẹni to ṣe alaga igbimọ ẹgbẹ yii, Moses Adekoyejọ Majẹkodunmi, ọrẹ awọn Balewa ni, ọrẹ awọn Akintọla. Oun nijọba Balewa gbe akoso Western Region le lọwọ, lẹyin ti wọn ti fi ipo agba gba a lọwọ ẹgbẹ AG. Asiko to n ṣejọba yii ni wọn ṣa iwe jọ ni West, ti wọn ni Awolọwọ ko owo kan jẹ, lẹyin naa ni wọn gbe ẹjọ pe o fẹẹ fi ipa gbajọba dide, bi wọn si ti sọ Awolọwọ sẹwọn ko ṣẹyin iru wọn.


Ẹni to ṣe alaga igbimọ ẹgbẹ yii, Moses Adekoyejọ Majẹkodunmi, ọrẹ awọn Balewa ni, ọrẹ awọn Akintọla. Oun nijọba Balewa gbe akoso Western Region le lọwọ, lẹyin ti wọn ti fi ipo agba gba a lọwọ ẹgbẹ AG. Asiko to n ṣejọba yii ni wọn ṣa iwe jọ ni West, ti wọn ni Awolọwọ ko owo kan jẹ, lẹyin naa ni wọn gbe ẹjọ pe o fẹẹ fi ipa gbajọba dide, bi wọn si ti sọ Awolọwọ sẹwọn ko ṣẹyin iru wọn. Nitori bẹẹ , ko ya ẹnikẹni lẹnu pe bo tilẹ jẹ pe ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin sọ pe awọn ko ni i ṣe oṣelu, ẹyin Akintọla ni wọn n wa ni gbogbo igba, oun si ni agbojule Akintọla nile ijọba. Nigba ti ọrọ ibo si fẹẹ ṣẹlẹ yii, ti Akintọla ko si mọ bi ifa oun yoo fọre tabi ko fọre, ọdọ ẹgbẹ Ọlọfin lo sa pamọ si. Ẹgbẹ naa jade ni ọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 1965, lẹyin ti wọn ti yanju ọrọ idibo apapọ to fẹẹ da wahala silẹ, wọn ni awọn ti ṣetan bayii lati pari ija laarin Awolọwọ ati Akintọla, kawọn si ṣiṣẹ lori bi Awolọwọ yoo ṣe jade ni ahamọ to wa.


Nitori bẹẹ , ko ya ẹnikẹni lẹnu pe bo tilẹ jẹ pe ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin sọ pe awọn ko ni i ṣe oṣelu, ẹyin Akintọla ni wọn n wa ni gbogbo igba, oun si ni agbojule Akintọla nile ijọba. Nigba ti ọrọ ibo si fẹẹ ṣẹlẹ yii, ti Akintọla ko si mọ bi ifa oun yoo fọre tabi ko fọre, ọdọ ẹgbẹ Ọlọfin lo sa pamọ si. Ẹgbẹ naa jade ni ọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 1965, lẹyin ti wọn ti yanju ọrọ idibo apapọ to fẹẹ da wahala silẹ, wọn ni awọn ti ṣetan bayii lati pari ija laarin Awolọwọ ati Akintọla, kawọn si ṣiṣẹ lori bi Awolọwọ yoo ṣe jade ni ahamọ to wa. Majẹkodunmi funra rẹ lo fọwọ si iwe yii, oun ati akọwe ipolongo wọn, Ọmọọba Michael Ogun, awọn mejeeji to jẹ ni gbogbo asiko yii, ọta Awolọwọ ni wọn n ṣe. Ohun ti ọrọ wọn ko si ṣe ta naa ree, to jẹ niṣe ni awọn ọmọ ẹgbẹ Ọlọpẹ ya wọn balẹ bi agbado. Akọwe ipolongo ẹgbẹ AG, Ọgbẹni Bọla Ige, lo gbe iwe jade lẹsẹkẹsẹ ti awọn Ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin sọrọ wọn sita.


Majẹkodunmi funra rẹ lo fọwọ si iwe yii, oun ati akọwe ipolongo wọn, Ọmọọba Michael Ogun, awọn mejeeji to jẹ ni gbogbo asiko yii, ọta Awolọwọ ni wọn n ṣe. Ohun ti ọrọ wọn ko si ṣe ta naa ree, to jẹ niṣe ni awọn ọmọ ẹgbẹ Ọlọpẹ ya wọn balẹ bi agbado. Akọwe ipolongo ẹgbẹ AG, Ọgbẹni Bọla Ige, lo gbe iwe jade lẹsẹkẹsẹ ti awọn Ẹgbẹ Ọmọ Ọlọfin sọrọ wọn sita. O ni ko si ẹni to bẹ awọn ọmọ ẹgbẹ yii niṣẹ ti wọn fẹẹ jẹ yii o, nitori gbogbo eeyan lo mọ ibi ti wọn fi si, wọn si mọ pe idunnu wọn lo jẹ pe Awolọwọ wa lẹwọn, bi ko si ṣe ni i jade sita jẹ ohun itẹlọrun fun wọn. O ni ko sọmọ ẹgbẹ AG kan, tabi awọn alatilẹyin ẹgbẹ Ọlọpẹ ti yoo ba wọn ṣepade kankan nibẹ, ibi yoowu ti wọn ba pe ipade ipari ija si laarin Awolọwọ ati Akintola, funra wọn ni wọn yoo wa nibẹ. Bọla Ige ni ki lo de to jẹ nigba ti wọn pari ibo lawọn yii fẹẹ ṣẹṣẹ pari ija, paapaa nigba ti wọn mọ pe ibo Western Region lo kan. O ni bi ẹgbẹ naa ba jẹ ẹgbẹ oloootọ to fẹẹ ṣe deede, ti ko si lẹyin Akintọla, ohun to yẹ ki wọn sọ ni pe ki Akintọla tu ile-igbimọ ka bayii, ko si dajọ ibo tuntun, ki awọn eeyan West le yan ijọba ti wọn fẹ funra wọn.


O ni ko si ẹni to bẹ awọn ọmọ ẹgbẹ yii niṣẹ ti wọn fẹẹ jẹ yii o, nitori gbogbo eeyan lo mọ ibi ti wọn fi si, wọn si mọ pe idunnu wọn lo jẹ pe Awolọwọ wa lẹwọn, bi ko si ṣe ni i jade sita jẹ ohun itẹlọrun fun wọn. O ni ko sọmọ ẹgbẹ AG kan, tabi awọn alatilẹyin ẹgbẹ Ọlọpẹ ti yoo ba wọn ṣepade kankan nibẹ, ibi yoowu ti wọn ba pe ipade ipari ija si laarin Awolọwọ ati Akintola, funra wọn ni wọn yoo wa nibẹ. Bọla Ige ni ki lo de to jẹ nigba ti wọn pari ibo lawọn yii fẹẹ ṣẹṣẹ pari ija, paapaa nigba ti wọn mọ pe ibo Western Region lo kan. O ni bi ẹgbẹ naa ba jẹ ẹgbẹ oloootọ to fẹẹ ṣe deede, ti ko si lẹyin Akintọla, ohun to yẹ ki wọn sọ ni pe ki Akintọla tu ile-igbimọ ka bayii, ko si dajọ ibo tuntun, ki awọn eeyan West le yan ijọba ti wọn fẹ funra wọn. Ọrọ naa jo awọn ẹgbẹ Ọmọ Ọlofin lara, o ka Akintọla paapaa lara, nitori ibi ti wọn foju si, ọna ko ba ibẹ lọ, ko si ohun ti ọkunrin olootu ijọba West naa le ṣe ju ki wọn bẹrẹ si i palẹmọ ibo tuntun lọ, nitori bi wọn ko ba ṣe bẹẹ ni tootọ, ọrọ naa yoo di ariwo


Ọrọ naa jo awọn ẹgbẹ Ọmọ Ọlofin lara, o ka Akintọla paapaa lara, nitori ibi ti wọn foju si, ọna ko ba ibẹ lọ, ko si ohun ti ọkunrin olootu ijọba West naa le ṣe ju ki wọn bẹrẹ si i palẹmọ ibo tuntun lọ, nitori bi wọn ko ba ṣe bẹẹ ni tootọ, ọrọ naa yoo di ariwo


Ọkunrin to ba fipa b’obinrin sun ni Kaduna, wọn yoo fọ ọ ni ‘kinni’ ni

Bi ọkunrin kan ba lọọ fi tipatipa ba obinrin sun nibikibi ni ipinlẹ Kaduna, paapaa ti iru obinrin naa ko ti i ju ọmọ ọdun mẹrinla lọ, wọn yoo tẹ iru ọkunrin bẹẹ lọdaa ni, won yoo fọ ‘kinni’ rẹ, ti ko ni le fi nnkan-ọmokunrin ọhun ṣiṣẹ nibikibi mọ. Bo ba si waa jẹ obinrin lo fi tipatipa ba ọmọdekunrin sun, wọn yoo yọ ile ọmọ rẹ jade. Ofin tuntun ti wọn ṣẹṣẹ ṣe ni ipinlẹ Kaduna ree, ana ode yii si ni Gomina Nasir El-Rufai fọwọ si i. Gomina naa ti n sọ tẹlẹ pe oun yoo ṣe ofin to le koko fawon afipa-bobinrin-sun ni ipinlẹ awọn, debii pe ko ni sẹni ti yoo fẹẹ huwakiwa bẹe mọ, nigba ti wọn ab ronmu loriiya t ole je awọn. Ohun to ṣokunfa ti wọn fi gbe ofin ọhun lọ sile igbimọ ree, ọsẹ to kọja yii lawọn ile igbimọ si fọwọ si i. Bo tilẹ jẹ pe awọn kan ṣii n sọ pe ofin naa ti le ju, pe o le da nnkan mi-in silẹ lawujọ, Gomina El-Rufai ko wo oju wọn, o ni ohun to tọ si awọn ti wọn ba n fi ipa ba obinrin sun, tabi awọn ti wọn n ba ọkunrin sun, lawọn ṣe fun wọn yẹn.


Eeyan mọkanla ku sinu ijamba ọkọ lọna Isẹyin si Ṣaki

Ọlawale Ajao, Ibadan Eeyan mẹwaa lo ku iku ojiji ninu ijamba ọkọ kan to waye lọna ilu Isẹyin si Ṣaki lagbegbe Oke-Ogun ni ipinlẹ Ọyọ. Ni nnkan bii aago mẹsan-an alẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, niṣẹlẹ ọhun waye nigba ti ọkọ bọọsi elero mejidinlogun (18) kan ati ọkọ ajagbe nla kan fori sọra wọn niluu kan ti wọn n pe ni Agúnrégé lọna Isẹyin si Ṣaki. Ọkan ninu awọn tiṣẹlẹ yii ṣoju wọn fidi ẹ mulẹ pe oorun lo jọ pe awakọ bọọsi ọhun n sun lọwọ to fi kọlu ọkọ ajagbe ti wọn wa gunlẹ sibẹ jẹjẹ. Loju ẹsẹ ni mọkanla ninu ero mẹtala to wa ninu mọto yii gbẹmi-in mi gẹgẹ bọkunrin naa ṣe sọ. Oun naa lo fi kun un pe meji ninu awọn ero naa ni wọn ri gbe lọ sileewosan fun itọju nitori ti wọn fara pa yannayanna. Adura lawọn mejeeji nilo ki wọn too le mori bọ ninu iku oro to pa awọn akẹgbẹ wọn ninu ijamba ori irinajo naa.


Awọn to ji ọga ṣọja gbe l’Ekiti ni ogun miliọnu naira lawọn fẹẹ gba

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Awọn ajinigbe to ji ajagun-fẹyinti kan, Jide Ijadare, gbe nipinlẹ Ekiti lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ti beere fun miliọnu lọna ogun naira ki wọn too le fi i silẹ. Ijadare lawọn ajinigbe ọhun ko ni ipapamọra nileeṣẹ rẹ ti wọn ti n ṣe epo pupa, to da silẹ soju ọna Ijan-Ekiti si Isẹ-Ekiti. Bi wọn ṣe ya bo ibudo naa ni wọn yinbọn pa ọkunrin kọngila kan ki wọn too gbe ajagun-fẹyinti to ṣiṣẹ nileeṣẹ ologun ilẹ Amẹrika tẹlẹ naa ati oṣiṣẹ kan. Ẹnikan to sun mọ mọlẹbi ọkunrin naa sọ pe aarọ ana lawọn ajinigbe ọhun beere fun owo yii. Bakan naa ni Alukoro ọlọpaa Ekiti, Sunday Abutu, sọ pe Tunde Mobayọ to jẹ kọmiṣanna ọlọpaa ti ko oriṣiiriṣii ikọ lọ si agbegbe tiṣẹlẹ ọhun ti waye, bẹẹ lo ni kawọn eeyan fọkan balẹ, awọn ti wọn ji gbe yoo pada lalaafia. Ẹwẹ, awọn adari ẹka to n ṣetọju awọn agunbanirọ nipinlẹ Ekiti ti sọ pe ko si ootọ ninu iroyin to jade lanaa pe agunbanirọ lẹni tawọn ajinigbe naa yinbọn pa. Abilekọ Mary Nnena Chikezie to jẹ adari ẹka naa lo kede ọrọ naa lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Chikezie ni ko si agunbanirọ kankan to n ṣiṣẹ ni ibudo naa, ko si si eyi ti wọn yinbọn pa, nitori naa, kawọn araalu ma gba iroyin ọhun gbọ rara.


Ọlọpaa obinrin lawọn Fulani onimaaluu yii ji gbe o

“Mọto n gbe Insipẹẹtọ ọlọpaa obinrin kan lati Ayetoro, Yewa, lọ si Abẹokuta ni ipinlẹ Ogun. Lojiji ni wọn kan awọn Fulani onimaaluu ti wọn ti gbegi dana, ni wọn ba da wọn duro. Nibi ti wọn ti n wọ obinrin yii bọ silẹ, dẹrẹba to wa lẹyin wọn toun naa n gbe obinrin mi-in bọ ri wọn , niyẹn ba fẹe sare yi mọto pada ko họ, ṣugbọn niṣe lawọn Fulani yii yinbọn pa a. Ni wọn ba ji obinrin insipẹẹtọ yii, ati obinrin to wa ninu moto keji gbe wọ inu igbo lọ.” Bayii ni olori awọn ọlọpaa Zone 2, ni Onikan-an, Eko, AIG Ahmed Ilyasu ti wi nigba to n fi awọn Fulani to wa ninu fọto yii han awọn oniroyin lanaa ode yii, lẹyin ti ọwọ ti to wọn. Ọga ọlọpaa naa ni ọjọ mẹta ni awọn obinrin mejeeji yii ṣe lọdo awọn Fulani ajinigbe naa, ki wọn too fi wọn silẹ lẹyin ti wọn ti gba owo nla lọwọ awọn mọlẹbi wọn. Orukọ awọn Fulani yii ni Adamu Saliu, Ibrahim Muhammed, Abubakar Sadiq, Tambaye Muhammed, Adamu Sulaiman ati Musa. Ilyasu sọ pe awọn Fulani yii naa ni wọn ji ọkunrin sifuu-difẹnsi kan gbe, iyẹn Alaaji Umar ati Alaaji Oro ẹlẹran.


Ọga ọlọpaa naa ni ọjọ mẹta ni awọn obinrin mejeeji yii ṣe lọdo awọn Fulani ajinigbe naa, ki wọn too fi wọn silẹ lẹyin ti wọn ti gba owo nla lọwọ awọn mọlẹbi wọn. Orukọ awọn Fulani yii ni Adamu Saliu, Ibrahim Muhammed, Abubakar Sadiq, Tambaye Muhammed, Adamu Sulaiman ati Musa. Ilyasu sọ pe awọn Fulani yii naa ni wọn ji ọkunrin sifuu-difẹnsi kan gbe, iyẹn Alaaji Umar ati Alaaji Oro ẹlẹran. Miliọnu mẹta ni wọn gba lọwọ Umaar ki wọn too fi i silẹ, ṣugbọn lẹyin ti wọn gba miliọnu mẹrin lọwọ awọn ẹbi Alaaji Oro ẹlẹran, niṣe ni wọn tun pa a. Gbogbo awọn ọdaran naa ni wọn fẹnu ara wọn jẹwọ iṣẹ buruku ti wọn ṣe yii niwaju awọn oniroyin, Ọga Ọlọpaa Ilyasu si sọ pe wọn yoo fi oju a ile-ẹjọ laipẹ rara.


Miliọnu mẹta ni wọn gba lọwọ Umaar ki wọn too fi i silẹ, ṣugbọn lẹyin ti wọn gba miliọnu mẹrin lọwọ awọn ẹbi Alaaji Oro ẹlẹran, niṣe ni wọn tun pa a. Gbogbo awọn ọdaran naa ni wọn fẹnu ara wọn jẹwọ iṣẹ buruku ti wọn ṣe yii niwaju awọn oniroyin, Ọga Ọlọpaa Ilyasu si sọ pe wọn yoo fi oju a ile-ẹjọ laipẹ rara.


Bi ejo ba bu eeyan jẹ ni Kwara, ọfẹ ni wọn yoo tọju ẹ

Stephen Ajagbe, Ilọrin Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman Abdulrazaq, ti paṣẹ fun gbogbo ileewosan ijọba, to fi mọ ileewosan ẹkọṣẹ fasiti Ilọrin, UITH, lati maa tọju ẹni ti ejo ba bu ṣan lọfẹẹ. Kọmiṣanna feto ilera ni Kwara, Dokita Razak Raji, lọ sọrọ ọhun lỌjọru, Wẹsidee, ọsẹ yii nigba ti ajọ kan, Sir Emeka Offor Foundation, pẹlu ibaṣepọ Savannah Centre for Development, Diplomacy and Democracy, gbe ẹbun awọn ibusun ọgọrun-un kan, awọn oogun oyinbo pẹlu awọn nnkan mi-in fun ileewosan UITH naa. Dokita Raji ṣalaye pe Gomina Abdulrahman ti pin awọn abẹrẹ to n pa oro ejo sawọn ileewosan kaakiri lati jẹ ki wọn maa lo o fun araalu lai gba kọbọ lọwọ wọn. O ni yala nileewosan ẹkọṣẹ tabi gbogbogboo to wa ni ipinlẹ Kwara lawọn aporo ejo naa ti de, awọn ileewosan paapaa ti jẹrii si i pe kinni ọhun ti tẹ wọn lọwọ. O gboriyin fun ajọ to ko ohun iranwọ fun UITH pẹlu bo ṣe rọ awọn ti Ọlọrun ṣẹgi ọla fun lawujọ atawọn lajọlajọ lati gbe iru igbesẹ bẹẹ.


Toyin lu ẹṣọ oju popo lalubami, aṣe ayederu ṣọja ni

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu yii, ni Toyin Ogunlana, ayederu ṣọja, yoo bẹrẹ si i jẹjọ iya manigbagbe to fi jẹ oṣiṣẹ ajọ ẹṣọ oju popo kan, Oje Ọlalekan, lọsẹ to kọja lasiko tiyẹn wa lẹnu iṣẹ. Awọn ọlọpaa fẹsun kan Toyin, ẹni ọgbọn ọdun, pe o pe ara ẹ ni ọmọ-ogun ilẹ yii lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja, oun atawọn kan si lu Oje nibi ti ọkunrin naa ti n ṣiṣẹ tijọba ran an. Inspẹkitọ Oriyọmi Akinwale sọ fun kootu Majisreeti-agba to wa niluu Ado-Ekiti ti wọn wọ Toyin lọ pe ni nnkan bii aago mọkanla aarọ ni wahala naa ṣẹlẹ, ṣe ni olujẹjọ atawọn to ku ẹ ti wọn ti sa lọ bayii si fi waya ina lu ọkunrin naa. O ni lẹyin ti wọn ṣe e leṣe tọrọ si di tawọn agbofinro lo han pe Toyin ki i ṣe ṣọja, eyi lo si fi jẹbi ẹsun ifiyajẹni ati pipe ara ẹ ni nnkan ti ko jẹ. Nigba tọrọ kan olujẹjọ, o ni oun ko jẹbi, Amofin Ọlalekan Fagbitẹ si bẹbẹ fun beeli ẹ pẹlu ileri pe yoo maa wa fun gbogbo igbẹjọ. Majisreeti-agba Ọlanikẹ Adegoke gba beeli afurasi naa pẹlu ẹgbẹrun lọna igba naira (N200,000) ati oniduuro meji, ninu eyi ti ọkan gbọdọ jẹ oṣiṣẹ ijọba onipele kejila.


Awọn tọọgi Akeredolu ati ti Jẹgẹdẹ kọju ija sira wọn ni Ọba-Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade Akurẹ Niṣe lọrọ di bo o lọ o yago niluu Ọba-Akoko, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Akoko, nipinlẹ Ondo, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, nigba ti awọn tọọgi ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP kọju ija sira wọn. Bẹẹ ni wọn ba mọto meji jẹ, gbogbo gilaasi ọkọ naa lo run womuwomu. ALAROYE gbọ pe wahala naa waye lasiko ipolongo ibo Akeredolu to jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ati Eyitayọ Jẹgẹdẹ toun jẹ ọmọ ẹgbẹ PDP. Lasiko ti wọn pade laọn tọọgi ẹgbẹ oṣelu mejeeji kọju ija sira wọn. Akọwe ipolongo iroyin fun Jẹgẹdẹ, Fasua Samuel, to ṣalaye pe eto polongo ibo lawọn n ṣe lọwọ ti Gomina Rotimi Akeredolu atawọn ọmọ lẹyin rẹ kan fi kọwọọrin de. O ni lójijì ni wọn kọ lu awọn eeyan awọn, tawọn marun-un ti fara pa loju ẹsẹ.


Lasiko ti wọn pade laọn tọọgi ẹgbẹ oṣelu mejeeji kọju ija sira wọn. Akọwe ipolongo iroyin fun Jẹgẹdẹ, Fasua Samuel, to ṣalaye pe eto polongo ibo lawọn n ṣe lọwọ ti Gomina Rotimi Akeredolu atawọn ọmọ lẹyin rẹ kan fi kọwọọrin de. O ni lójijì ni wọn kọ lu awọn eeyan awọn, tawọn marun-un ti fara pa loju ẹsẹ. Bẹẹ ni wọn tun dana sun ọkan lara awọn ọkọ tawọn fi n polongo ibo, tí wọn si tun ba awọn mi-in jẹ kọja atunṣe. Fasua ni ohun to ya awọn lẹnu ju ni bi awọn ọlọpaa to wa nibi iṣẹlẹ naa ṣe n woran, tí wọn ko si ri ohunkohun ṣe nipa akọlu naa titi ti wọn fi ṣe ifẹ inu wọn tan. Awọn eeyan kan lo ni wọn fẹyin pọn Jẹgẹdẹ wọ aafin Ọlọba tilu Ọba lọ ti wọn ko fi rí i ṣe leṣe Agbẹnusọ Jẹgẹdẹ yii ni iru akọlu bayii ti kọkọ waye ni Ayede-Ọgbese, nijọba ibilẹ Ariwa Akurẹ, lọjọ bii marun-un sẹyin, nibi tawọn tọọgi ẹgbẹ APC ti dana sun ọkọ meji to jẹ ti PDP, ti wọn si tun ṣa pupọ ninu awọn eeyan awọn ladaa yannayanna.


Bẹẹ ni wọn tun dana sun ọkan lara awọn ọkọ tawọn fi n polongo ibo, tí wọn si tun ba awọn mi-in jẹ kọja atunṣe. Fasua ni ohun to ya awọn lẹnu ju ni bi awọn ọlọpaa to wa nibi iṣẹlẹ naa ṣe n woran, tí wọn ko si ri ohunkohun ṣe nipa akọlu naa titi ti wọn fi ṣe ifẹ inu wọn tan. Awọn eeyan kan lo ni wọn fẹyin pọn Jẹgẹdẹ wọ aafin Ọlọba tilu Ọba lọ ti wọn ko fi rí i ṣe leṣe Agbẹnusọ Jẹgẹdẹ yii ni iru akọlu bayii ti kọkọ waye ni Ayede-Ọgbese, nijọba ibilẹ Ariwa Akurẹ, lọjọ bii marun-un sẹyin, nibi tawọn tọọgi ẹgbẹ APC ti dana sun ọkọ meji to jẹ ti PDP, ti wọn si tun ṣa pupọ ninu awọn eeyan awọn ladaa yannayanna. O waa bẹ Aarẹ Muhammed Buhari lati tete wa nnkan ṣe sọrọ naa, ko si da Akeredolu lẹkun akọlu tawọn ọmọlẹyin rẹ n ṣe sawọn ni gbogbo igba kọrọ naa too di ohun ti apa ko ni i ka mọ. Gbogbo akitiyan wa lati ba Alukoro ẹgbẹ APC ipinlẹ Ondo, Alex Kalẹjaye sọrọ lo ja si pabo.


O waa bẹ Aarẹ Muhammed Buhari lati tete wa nnkan ṣe sọrọ naa, ko si da Akeredolu lẹkun akọlu tawọn ọmọlẹyin rẹ n ṣe sawọn ni gbogbo igba kọrọ naa too di ohun ti apa ko ni i ka mọ. Gbogbo akitiyan wa lati ba Alukoro ẹgbẹ APC ipinlẹ Ondo, Alex Kalẹjaye sọrọ lo ja si pabo.


Tunde lu ileeṣẹ kan ni jibiti owo nla, lo ba dero kootu

Florence Babaṣọla Oṣiṣẹ ileeṣẹ Lexican Imvestments Limited, ni Ọmọle Layout, niluu Ileefẹ, ni Bamidele Tunde, ṣugbọn o ti lu ileeṣẹ naa ni jibiti ọkẹ aimọye miliọnu naira ko too di pe aṣiri rẹ tu. Nigba ti aṣiri tu ni wọn fa a le ọlọpaa lọwọ, lẹyin to jẹwọ ninu akọsilẹ rẹ ni wọn taari rẹ lọ sile-ẹjọ Majisreeti kan niluu Ileefẹ lọsẹ to kọja. Agbẹjọro to wa lati ileeṣẹ eto idajọ nipinlẹ Ọṣun, Abiọdun Badiora, ṣalaye pe ṣe ni Tunde ṣe ayederu risiiti pẹlu nọmba 538743, 558744, 538739, 538570, 538572 ati 538573. Risiiti yii la gbọ pe o fi ji owo to to miliọnu mẹrindinlọgbọn naira (#26m) laarin oṣu kin-in-ni ọdun 2019 ati oṣu kẹfa. Ẹsun mẹtala ni wọn fi kan Tunde, lara wọn si ni ẹsun ole jija ati jibiti lilu, ṣugbọn ọmọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn naa sọ pe oun ko jẹbi. Adajọ A. I. Oyebadejọ ko faaye beeli silẹ fun olujẹjọ latari pe jibiti owo to lu pọ ju.


Risiiti yii la gbọ pe o fi ji owo to to miliọnu mẹrindinlọgbọn naira (#26m) laarin oṣu kin-in-ni ọdun 2019 ati oṣu kẹfa. Ẹsun mẹtala ni wọn fi kan Tunde, lara wọn si ni ẹsun ole jija ati jibiti lilu, ṣugbọn ọmọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn naa sọ pe oun ko jẹbi. Adajọ A. I. Oyebadejọ ko faaye beeli silẹ fun olujẹjọ latari pe jibiti owo to lu pọ ju. O paṣẹ pe ki wọn lọọ fi i pamọ sọgba ẹwọn ilu Ileefẹ titi di ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹwaa, ọdun yii, ti wọn yoo sọrọ lori beeli rẹ. Ninu iroyin mi-in, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti wọ Hammed Abiọdun lọ sile-ẹjọ Majisreeti ilu Oṣogbo lori ẹsun ole jija. Agbefọba, Adeoye Kayọde, ṣalaye pe olujẹjọ atawọn kan huwa naa loju ọna Ikirun si Iragbiji, lọjọ kejilelogun, oṣu kẹta, ọdun yii, laago mẹsan-an alẹ.


O paṣẹ pe ki wọn lọọ fi i pamọ sọgba ẹwọn ilu Ileefẹ titi di ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹwaa, ọdun yii, ti wọn yoo sọrọ lori beeli rẹ. Ninu iroyin mi-in, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti wọ Hammed Abiọdun lọ sile-ẹjọ Majisreeti ilu Oṣogbo lori ẹsun ole jija. Agbefọba, Adeoye Kayọde, ṣalaye pe olujẹjọ atawọn kan huwa naa loju ọna Ikirun si Iragbiji, lọjọ kejilelogun, oṣu kẹta, ọdun yii, laago mẹsan-an alẹ. Ṣe ni wọn ja ọkunrin kan, Arole Hammed, lole owo to to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000). Nigba ti olujẹjọ sọ pe oun ko jẹbi ni agbẹjọro rẹ, Okobe Najite, bẹ ile-ẹjọ lati fun un ni beeli. Majisreeti Abayọmi Ajala fun Hammed ni beeli pẹlu ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000) ati oniduuro meji.


Ṣe ni wọn ja ọkunrin kan, Arole Hammed, lole owo to to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000). Nigba ti olujẹjọ sọ pe oun ko jẹbi ni agbẹjọro rẹ, Okobe Najite, bẹ ile-ẹjọ lati fun un ni beeli. Majisreeti Abayọmi Ajala fun Hammed ni beeli pẹlu ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000) ati oniduuro meji.


Ọwọ awọn Amọtẹkun tẹ Fulani to n fi maaluu jẹ oko oloko l’Okitipupa

Oluṣẹyẹ Iyiade Akurẹ Awọn ẹsọ Amọtẹkun ilu Okitipupa ti fi pampẹ ofin gbe Fulani ẹni ogun ọdun kan ti wọn porukọ rẹ ni Abubakar Usman lori ẹsun fifi maaluu rẹ jẹ ire oko towo rẹ le ni miliọnu meji Naira. Gẹgẹ bi ohun t’ALAROYE fidi rẹ mulẹ nipa isẹlẹ naa, aimọye iga ni wọn lawọn fulani darandaran ti ba awọn ire-oko ọkunrin agbẹ kan ti wọn porukọ rẹ ni Akinsuyi jẹ. Baba ẹni aadọta ọdun naa ti kilọ fun awọn darandaran yii titi pe ki wọn jawọ ninu biba awọn nnkan ọgbin oun jẹ ṣugbọn ti wọn ko gbọ. Bo ṣe kofiri ọkunrin naa to tun n fi maaluu rẹ jẹ awọn ẹgẹ olowo iyebiye to gbin sinu oko rẹ lọsẹ to kọja yii lo mori le ọfiisi ẹsọ Amọtẹkun to wa niluu Okitipupa lati lọọ fi ohun to n sẹlẹ to wọn leti. Oju ẹsẹ ni wọn ti sare tẹ le oloko naa ti wọn si ba Fulani ọhun atawọn ẹran rẹ nibi ti wọn ti n pa itu meje ti ọdẹ n pa ninu oko oloko. Nibẹ ni wọn ti mu un ti wọn si fa a le awọn ọlọpaa ilu Okitipupa lọwọ, awọn maaluu rẹ la gbọ pe o si wa ni ikawọ awọn ẹsọ Amọtẹkun lasiko ta a fi n ko irooyin yii jọ lọwọ.


Nibo lẹyin n gbe, nibo lẹyin wa: Nigba t’Abiọla atawọn eeyan rẹ kọju ija si Awolọwọ ni 1979 (11)

*Idi abajọ ree o Ọjọ nla kan ni ọjọ kọkanla, oṣu kọkanla, ọdun 1974, jẹ ninu itan ijọba Naijiria, fun awọn ti wọn ba mọ itan naa daadaa. Ọjọ Aje, Mọnde, lọjọ naa, ọjọ ti igbimọ apaṣẹ ijọba ologun Naijiria igba naa n ṣe ipade wọn ni. Ohun kan ṣoṣo pataki naa ti wọn tori ẹ pepade yii ni ọrọ ija to n ṣẹlẹ lori iṣẹ ti ileeṣẹ eleto ibanisọrọ labẹ Ọgagun Muritala Muhammed gẹgẹ bii minisita fẹẹ gbe fun ileeṣẹ ITT to jẹ ileeṣẹ awọn MKO Abiọla. Muritala ti fi dandan le e pe wọn gbọdọ gbe iṣẹ naa fun awọn ITT, ṣugbọn ọga ẹka to n ri si eto ọrọ ibanisọrọ yii, Theophilous Akindele ni kinni naa ko le ṣee ṣe, nitori iṣẹ naa ko le ṣe Naijiria ni anfaani, bii ẹni to fowo ṣofo lasan ni. Ọrọ yii ti de ọdọ Yakubu Gowon ti i ṣe olori ijọba apapọ ati ti igbimọ yii, Gowon si ti paṣẹ pe ki wọn da iwe iṣẹ naa pada fun Akindele ko lọọ yẹ ẹ wo, nigba ti tọhun sọ pe oun ko mọ nipa ẹ rara. Ni bayii, Akindele ti yẹ iwe wo, o si ti tun iwe mi-in kọ, ṣugbọn ibi kan naa lọrọ dori kọ, o ni iṣẹ naa ko ṣee ṣe ni.


Muritala ti fi dandan le e pe wọn gbọdọ gbe iṣẹ naa fun awọn ITT, ṣugbọn ọga ẹka to n ri si eto ọrọ ibanisọrọ yii, Theophilous Akindele ni kinni naa ko le ṣee ṣe, nitori iṣẹ naa ko le ṣe Naijiria ni anfaani, bii ẹni to fowo ṣofo lasan ni. Ọrọ yii ti de ọdọ Yakubu Gowon ti i ṣe olori ijọba apapọ ati ti igbimọ yii, Gowon si ti paṣẹ pe ki wọn da iwe iṣẹ naa pada fun Akindele ko lọọ yẹ ẹ wo, nigba ti tọhun sọ pe oun ko mọ nipa ẹ rara. Ni bayii, Akindele ti yẹ iwe wo, o si ti tun iwe mi-in kọ, ṣugbọn ibi kan naa lọrọ dori kọ, o ni iṣẹ naa ko ṣee ṣe ni. Ki ipade too bẹrẹ ni wọn ti fi iwe yii ranṣẹ si Gowon ati gbogbo ọmọ igbimọ to ku, nitori bẹẹ, ki i ṣe ohun tuntun fun gbogbo wọn, wọn ti mọ ibi ti ọrọ n lọ. Bi ẹsẹ igbimọ si ti pe ni ipade bẹrẹ, ohun kan naa ti wọn si fẹẹ sọ niyẹn: ọrọ iṣẹ ITT. Awọn ti wọn wa lori ijokoo nijọ naa ni Yakubu Gowon ti i ṣe alaga ati olori ijọba, Ọmọwe D. N. Graham Douglas ti i ṣe minisita fun eto idajọ; Ọmọwe R. A.


Ki ipade too bẹrẹ ni wọn ti fi iwe yii ranṣẹ si Gowon ati gbogbo ọmọ igbimọ to ku, nitori bẹẹ, ki i ṣe ohun tuntun fun gbogbo wọn, wọn ti mọ ibi ti ọrọ n lọ. Bi ẹsẹ igbimọ si ti pe ni ipade bẹrẹ, ohun kan naa ti wọn si fẹẹ sọ niyẹn: ọrọ iṣẹ ITT. Awọn ti wọn wa lori ijokoo nijọ naa ni Yakubu Gowon ti i ṣe alaga ati olori ijọba, Ọmọwe D. N. Graham Douglas ti i ṣe minisita fun eto idajọ; Ọmọwe R. A. B. Dikko ti i ṣe minisita fun eto igbokegbodo ọkọ; Shetima Monguno ti ṣe minisita fun eto iwakusa ati ina ijọba; Ọmọwe J. A. Adetoro ti i ṣe minisita fun eto idaṣẹsilẹ; Ọmọwe J. O. Okezie ti i ṣe minisita fun eto iṣẹ ọgbin; Oloye A. Y. Eke, minisita fun eto ẹkọ; ati Alaaji Kam Salem ti i ṣe ọga awọn ọlọpaa pata ati minisita eto ọrọ abẹle.


B. Dikko ti i ṣe minisita fun eto igbokegbodo ọkọ; Shetima Monguno ti ṣe minisita fun eto iwakusa ati ina ijọba; Ọmọwe J. A. Adetoro ti i ṣe minisita fun eto idaṣẹsilẹ; Ọmọwe J. O. Okezie ti i ṣe minisita fun eto iṣẹ ọgbin; Oloye A. Y. Eke, minisita fun eto ẹkọ; ati Alaaji Kam Salem ti i ṣe ọga awọn ọlọpaa pata ati minisita eto ọrọ abẹle. Awọn to ku nijokoo lọjọ ipade naa ni Ọgagun Hassan Katsina, ẹni ti i ṣe igbakeji olori oṣiṣẹ ni ọfiisi olori ijọba, to si tun jẹ minisita fun ọrọ awọn ileeṣẹ ọba; Ọgbẹni T. A. Fagbọla, igbakeji ọga awọn ọlọpaa pata, Ọmọwe Okoi Arikpo, minisita fun ọrọ ilẹ okeere; Alaaji Aminu Kano, minisita fun eto ilera; Ọgagun Muritala Muhammed ti i ṣe minisita fun eto ibanisọrọ; Ọgbẹni Lateef, Okunnu, minisita fun ọrọ iṣẹ tijọba n ṣe, ati Alaaji Shehu Shagari, minisita fun eto inawo. Awọn yii ni wọn peju sibi ipade naa, lọjọ naa ni wọn si mura lati fi ẹnu ọrọ jona lori iṣẹ ti ITT ni ki ijọba Naijiria gbe fawọn, pe awọn yoo ṣe iṣẹ naa daadaa. Nigba ti iwe iwadii awọn Akindele ti wa lọwọ gbogbo awọn ọmọ igbimọ to jokoo, alaye kan ko tun si mọ, ki wọn bẹrẹ ijiroro lori ọrọ naa ni.


Awọn to ku nijokoo lọjọ ipade naa ni Ọgagun Hassan Katsina, ẹni ti i ṣe igbakeji olori oṣiṣẹ ni ọfiisi olori ijọba, to si tun jẹ minisita fun ọrọ awọn ileeṣẹ ọba; Ọgbẹni T. A. Fagbọla, igbakeji ọga awọn ọlọpaa pata, Ọmọwe Okoi Arikpo, minisita fun ọrọ ilẹ okeere; Alaaji Aminu Kano, minisita fun eto ilera; Ọgagun Muritala Muhammed ti i ṣe minisita fun eto ibanisọrọ; Ọgbẹni Lateef, Okunnu, minisita fun ọrọ iṣẹ tijọba n ṣe, ati Alaaji Shehu Shagari, minisita fun eto inawo. Awọn yii ni wọn peju sibi ipade naa, lọjọ naa ni wọn si mura lati fi ẹnu ọrọ jona lori iṣẹ ti ITT ni ki ijọba Naijiria gbe fawọn, pe awọn yoo ṣe iṣẹ naa daadaa. Nigba ti iwe iwadii awọn Akindele ti wa lọwọ gbogbo awọn ọmọ igbimọ to jokoo, alaye kan ko tun si mọ, ki wọn bẹrẹ ijiroro lori ọrọ naa ni. Ṣugbọn Gowon ko fi aaye ijiroro lori ọrọ naa silẹ, o doju kọ Akindele, o si wi bayii pe: “Ọgbẹni Akindele, gbogbo ohun ti o sọ lori ọrọ iṣẹ yii ti o fi sọ pe ko ṣee ṣe la ti ri. A ti ka a ninu iwe ti o kọ. Ohun akọkọ ti o sọ ni pe irinṣẹ ti awọn araabi yii fẹẹ ko wa ko ba eyi to ti wa nilẹ mu, ko si ni i jẹ ki irinṣẹ tuntun wọnyi ṣiṣẹ pẹlu eyi ti a ti n lo tẹlẹ laelae.


Ṣugbọn Gowon ko fi aaye ijiroro lori ọrọ naa silẹ, o doju kọ Akindele, o si wi bayii pe: “Ọgbẹni Akindele, gbogbo ohun ti o sọ lori ọrọ iṣẹ yii ti o fi sọ pe ko ṣee ṣe la ti ri. A ti ka a ninu iwe ti o kọ. Ohun akọkọ ti o sọ ni pe irinṣẹ ti awọn araabi yii fẹẹ ko wa ko ba eyi to ti wa nilẹ mu, ko si ni i jẹ ki irinṣẹ tuntun wọnyi ṣiṣẹ pẹlu eyi ti a ti n lo tẹlẹ laelae. O tun sọ pe iye ti wọn ni awọn fẹẹ fi ṣe iṣẹ naa ti pọ ju, pe iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe ko to iye ti wọn fẹẹ gba rara. Lọna kẹta, o ni asiko ti wọn fẹẹ fi ṣe iṣẹ naa ti wọn da yii, pe wọn ko le pari iṣẹ ọhun nigba naa, wọn kan sọ bẹẹ ki wọn fi le ri iṣẹ yii gba ni. Awọn ohun to ṣe koko ti o ko fi fẹ ki a gbe iṣẹ naa fun awọn ileeṣẹ yii niyi.


O tun sọ pe iye ti wọn ni awọn fẹẹ fi ṣe iṣẹ naa ti pọ ju, pe iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe ko to iye ti wọn fẹẹ gba rara. Lọna kẹta, o ni asiko ti wọn fẹẹ fi ṣe iṣẹ naa ti wọn da yii, pe wọn ko le pari iṣẹ ọhun nigba naa, wọn kan sọ bẹẹ ki wọn fi le ri iṣẹ yii gba ni. Awọn ohun to ṣe koko ti o ko fi fẹ ki a gbe iṣẹ naa fun awọn ileeṣẹ yii niyi. O jẹ yaa tete gba iwe ti o kọ yii pada, ki o lọọ tun un kọ ti yoo fi ba iṣẹ naa mu, ti igbimọ yii yoo si fi le fọwọ si iṣẹ ti a fẹẹ ṣe naa lai si idaduro mọ.” Gowon duro fungba diẹ, nigba to si ṣiju soke, o doju kọ, Akindele, o ni, “Abi o tun fẹẹ sọ nnkan kan!” Akindele naa ko jẹ ko tutu, o yaa lo anfaani naa daadaa, o ni oun ni ọrọ ti oun yoo sọ. Lo ba tẹnu bọrọ tirẹ naa, o ni, “Ọlọla julọ, ẹ ṣe ti ẹ fun mi ni anfaani lati sọrọ niwaju yin. Bi alaye akọkọ ti ẹ wi yii ba ti le jẹ ootọ (iyẹn pe irinṣẹ ti wọn n ko bọ yii ko le ṣiṣẹ pẹlu awọn irinṣẹ tiwa ni Naijiria) o maa jẹ pe gbogbo igbesẹ to ku ti a ba gbe lori ẹ, igbesẹ asan ni.


O jẹ yaa tete gba iwe ti o kọ yii pada, ki o lọọ tun un kọ ti yoo fi ba iṣẹ naa mu, ti igbimọ yii yoo si fi le fọwọ si iṣẹ ti a fẹẹ ṣe naa lai si idaduro mọ.” Gowon duro fungba diẹ, nigba to si ṣiju soke, o doju kọ, Akindele, o ni, “Abi o tun fẹẹ sọ nnkan kan!” Akindele naa ko jẹ ko tutu, o yaa lo anfaani naa daadaa, o ni oun ni ọrọ ti oun yoo sọ. Lo ba tẹnu bọrọ tirẹ naa, o ni, “Ọlọla julọ, ẹ ṣe ti ẹ fun mi ni anfaani lati sọrọ niwaju yin. Bi alaye akọkọ ti ẹ wi yii ba ti le jẹ ootọ (iyẹn pe irinṣẹ ti wọn n ko bọ yii ko le ṣiṣẹ pẹlu awọn irinṣẹ tiwa ni Naijiria) o maa jẹ pe gbogbo igbesẹ to ku ti a ba gbe lori ẹ, igbesẹ asan ni. Atako keji ati ẹkẹta ti mo ṣe si aba yii naa fihan pe gbogbo ohun to wa nilẹ yii, ọgbọn jibiti ni. Bi wọn ṣe n sọ pe awọn fẹẹ pari iṣẹ naa ni oṣu mejidinlogun yii, wọn fẹẹ lo ọrọ naa ki wọn le fi gba owo ni, iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe yii, wọn ko le pari ẹ laarin ọdun mẹrin. Ṣugbọn nitori ki wọn le ri alaye ṣe lori owo ti wọn fẹẹ gba, owo to to ilọpo mẹwaa iye to yẹ ki wọn ṣiṣẹ naa gan-an, ni wọn ṣe ni awọn yoo pari ẹ ni aarin oṣu mejidinlogun yii, ni ohun ti awọn naa mọ pe ko ṣee ṣe.


Atako keji ati ẹkẹta ti mo ṣe si aba yii naa fihan pe gbogbo ohun to wa nilẹ yii, ọgbọn jibiti ni. Bi wọn ṣe n sọ pe awọn fẹẹ pari iṣẹ naa ni oṣu mejidinlogun yii, wọn fẹẹ lo ọrọ naa ki wọn le fi gba owo ni, iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe yii, wọn ko le pari ẹ laarin ọdun mẹrin. Ṣugbọn nitori ki wọn le ri alaye ṣe lori owo ti wọn fẹẹ gba, owo to to ilọpo mẹwaa iye to yẹ ki wọn ṣiṣẹ naa gan-an, ni wọn ṣe ni awọn yoo pari ẹ ni aarin oṣu mejidinlogun yii, ni ohun ti awọn naa mọ pe ko ṣee ṣe. “Amọ o, ko tilẹ waa jẹ iye ti wọn fẹẹ gba naa ree, ti mo ba ri i pe iṣẹ naa yoo yọri si rere, pe irinṣẹ ti wọn n ko bọ fun wa yii yoo ṣee lo, n ko ni i tẹsẹ duro rara lati mu aṣẹ ti ẹ pa lori ọrọ yii ṣẹ.” Nigba ti Akindele pari ọrọ yii, Gowon tun da a lohun pe, “O ṣe pupọ pẹlu gbogbo alaye ti o ṣe ati aṣiri ti o tu nidii ọrọ yii fun wa. Sibẹ naa, afi ki o ṣe ohun ti mo wi yii. Ki o mọ bi o ṣe fẹẹ lọọ tun iwe naa kọ, ki o si yọ gbogbo ohun ti a oo fi ṣe atako yii kuro nibẹ, inu iwe ipade wa nikan si ni gbogbo ohun ti o sọ yii yoo wa, ko ni i jade sita rara.


“Amọ o, ko tilẹ waa jẹ iye ti wọn fẹẹ gba naa ree, ti mo ba ri i pe iṣẹ naa yoo yọri si rere, pe irinṣẹ ti wọn n ko bọ fun wa yii yoo ṣee lo, n ko ni i tẹsẹ duro rara lati mu aṣẹ ti ẹ pa lori ọrọ yii ṣẹ.” Nigba ti Akindele pari ọrọ yii, Gowon tun da a lohun pe, “O ṣe pupọ pẹlu gbogbo alaye ti o ṣe ati aṣiri ti o tu nidii ọrọ yii fun wa. Sibẹ naa, afi ki o ṣe ohun ti mo wi yii. Ki o mọ bi o ṣe fẹẹ lọọ tun iwe naa kọ, ki o si yọ gbogbo ohun ti a oo fi ṣe atako yii kuro nibẹ, inu iwe ipade wa nikan si ni gbogbo ohun ti o sọ yii yoo wa, ko ni i jade sita rara. Bi iṣẹ naa ba bẹrẹ, ti ko pari ninu oṣu kejidinlogun ti awọn araabi yii da, a jẹ pe iwọ lo jare, ti kọmiṣanna naa jẹbi niyẹn. Bo ba si jẹ iṣẹ naa pari nigba ti awọn ti wọn fẹẹ ṣe e yii ni yoo pari, a jẹ pe iwọ lo jẹbi, ti kọmiṣanna ẹ jare, ṣugbọn ko si ẹni kan ti a fẹẹ mu si eyi, lori iyẹn rara.” Akindele mọ pe ọrọ to wa nilẹ yii ko daa, o si mọ pe Gowon naa mọ pe ko daa. Ṣugbọn Gowon ti ha si aarin awọn ṣọja ti wọn jẹ ọmọọṣẹ rẹ, ko fẹ ki wọn ri oun bii ẹni ti ko le paṣẹ fun oṣiṣẹ ijọba, bẹẹ ni ko si fẹ ki Muritala wo oun bii ẹni to n gbe si ẹyin oun Akindele.


Bi iṣẹ naa ba bẹrẹ, ti ko pari ninu oṣu kejidinlogun ti awọn araabi yii da, a jẹ pe iwọ lo jare, ti kọmiṣanna naa jẹbi niyẹn. Bo ba si jẹ iṣẹ naa pari nigba ti awọn ti wọn fẹẹ ṣe e yii ni yoo pari, a jẹ pe iwọ lo jẹbi, ti kọmiṣanna ẹ jare, ṣugbọn ko si ẹni kan ti a fẹẹ mu si eyi, lori iyẹn rara.” Akindele mọ pe ọrọ to wa nilẹ yii ko daa, o si mọ pe Gowon naa mọ pe ko daa. Ṣugbọn Gowon ti ha si aarin awọn ṣọja ti wọn jẹ ọmọọṣẹ rẹ, ko fẹ ki wọn ri oun bii ẹni ti ko le paṣẹ fun oṣiṣẹ ijọba, bẹẹ ni ko si fẹ ki Muritala wo oun bii ẹni to n gbe si ẹyin oun Akindele. Ṣugbọn o mọ pe iṣẹ naa ko ṣee ṣe, ti wọn ba ṣe e, bi yoo ti ri naa loun wi yii. N lo ba dakẹ gbari, o n ronu lori ọrọ naa. Nibi to ti dakẹ yii naa ni Gowon ti tun pe e pada, o ni, ‘‘Ọgbẹni Akindele, iwọ la n duro de.


Ṣugbọn o mọ pe iṣẹ naa ko ṣee ṣe, ti wọn ba ṣe e, bi yoo ti ri naa loun wi yii. N lo ba dakẹ gbari, o n ronu lori ọrọ naa. Nibi to ti dakẹ yii naa ni Gowon ti tun pe e pada, o ni, ‘‘Ọgbẹni Akindele, iwọ la n duro de. Fun wa lesi o!” Ni Akindele ba fọ ọrọ loju. O ni, “Ọlọla ju lọ, pẹlu gbogbo ohun aiṣe-deede to wa ninu iṣẹ (ITT) yii, o maa ṣoro fun mi lati yọ gbogbo ẹ si ẹgbẹ kan ki n fọwọ si iwe yii fun gbogbo Naijiria, nigba ti mo mọ pe ohun ti ko ni i ṣee ṣe ni. Bi a ba tilẹ ni ti owo ko ṣoro, ti a ni ti akoko ko ṣoro, ohun ti mo mọ ni pe irinṣẹ ti ITT fẹẹ ta fun wa yii ko ni i ṣiṣẹ nibi, ifowoṣofo ni.


Fun wa lesi o!” Ni Akindele ba fọ ọrọ loju. O ni, “Ọlọla ju lọ, pẹlu gbogbo ohun aiṣe-deede to wa ninu iṣẹ (ITT) yii, o maa ṣoro fun mi lati yọ gbogbo ẹ si ẹgbẹ kan ki n fọwọ si iwe yii fun gbogbo Naijiria, nigba ti mo mọ pe ohun ti ko ni i ṣee ṣe ni. Bi a ba tilẹ ni ti owo ko ṣoro, ti a ni ti akoko ko ṣoro, ohun ti mo mọ ni pe irinṣẹ ti ITT fẹẹ ta fun wa yii ko ni i ṣiṣẹ nibi, ifowoṣofo ni. Inu bi Gowon wayi, lo ba ni, “Ti o ba mọ pe o ko le fọwọ sowọ pọ pẹlu wa lori iṣẹ yii, ko si ohun meji ti mo le ṣe ju ki n da ẹ jokoo sile fun igba diẹ na lọ, bi minisita ẹ ati awọn to ku ba le pari iṣẹ naa, nigba ti wọn ba ṣe e tan, ti wọn yanju ẹ, wa a le pada sẹnu iṣẹ ẹ, igbakigba ti wọn ba too ṣe e tan ni ṣaa o!” Akindele ni oun fara mọ idajọ Gowon, nitori o mọ pe ko si ohun ti Gowon le ṣe ni. Bẹẹ ni Akindele jade nipade, ti wọn da a duro lẹnu iṣẹ fungba diẹ, nitori iṣẹ ITT, iṣẹ awọn Abiọla. Bo ti fẹẹ jade ni Yakubu Gowon tun pe e pada, o ni ọrọ to ṣẹlẹ nibi yii, eewọ ni o, ko gbọdọ jade ninu iwe iroyin, bi oun ba ri i ninu iwe iroyin kankan, oun Akindele yoo ri pipọn oju oun.


Inu bi Gowon wayi, lo ba ni, “Ti o ba mọ pe o ko le fọwọ sowọ pọ pẹlu wa lori iṣẹ yii, ko si ohun meji ti mo le ṣe ju ki n da ẹ jokoo sile fun igba diẹ na lọ, bi minisita ẹ ati awọn to ku ba le pari iṣẹ naa, nigba ti wọn ba ṣe e tan, ti wọn yanju ẹ, wa a le pada sẹnu iṣẹ ẹ, igbakigba ti wọn ba too ṣe e tan ni ṣaa o!” Akindele ni oun fara mọ idajọ Gowon, nitori o mọ pe ko si ohun ti Gowon le ṣe ni. Bẹẹ ni Akindele jade nipade, ti wọn da a duro lẹnu iṣẹ fungba diẹ, nitori iṣẹ ITT, iṣẹ awọn Abiọla. Bo ti fẹẹ jade ni Yakubu Gowon tun pe e pada, o ni ọrọ to ṣẹlẹ nibi yii, eewọ ni o, ko gbọdọ jade ninu iwe iroyin, bi oun ba ri i ninu iwe iroyin kankan, oun Akindele yoo ri pipọn oju oun. Ṣe ẹni ti ori rẹ bajẹ mọ, ẹni ti yoo sọ fun un ti yoo dija lo n wa. Gowon mọ pe ohun ti awọn n ṣe ko daa, ṣugbọn nitori ibẹru awọn Muritala, o fọwọ si ohun ti ko dara. Ṣugbọn ọrọ naa jade lọjọ keji ninu Daily Times, ni gbẹgẹdẹ ba gbina!


Ṣe ẹni ti ori rẹ bajẹ mọ, ẹni ti yoo sọ fun un ti yoo dija lo n wa. Gowon mọ pe ohun ti awọn n ṣe ko daa, ṣugbọn nitori ibẹru awọn Muritala, o fọwọ si ohun ti ko dara. Ṣugbọn ọrọ naa jade lọjọ keji ninu Daily Times, ni gbẹgẹdẹ ba gbina! Ẹ maa ka a lọ lọsẹ to n bọ.


Ẹ maa ka a lọ lọsẹ to n bọ.


Ẹ ba mi bẹ wọn ki wọn ma pa baba yii fun mi

Mo n wa oogun ti mo maa maa fun Alaaji lo, oogun ti ko ni i jẹ ki aarẹ mu un. Nitori gbogbo eyi ti a n wi yii dun, Ọlọrun ko ni i jẹ ka ri aarẹ, iṣọwọ tawọn obinrin yii fi n lo o, bi wọn ṣe n lo Alaaji yii, ko si ki wọn ma kọ ile aarẹ si i lara. Emi o si ni i gba, nitori n oo ni i jẹ ki wọn pa ọkọ mi fun mi. Bi ko si jẹ ti ija oun naa to ṣoroo gbe ni, n ba mọ ohun ti n ba ṣe. Alaaji ko lagbara wahala ti wọn n ko o si yii, tabi eyi toun naa n ko ara ẹ si yii, ọjọ ori ẹ ti ju bẹẹ lọ, ṣugbọn o ti wọ ọ o ti wọ ọ na, bi ọrọ naa ko ṣe waa ni i di abamọ fun emi lo ku ti mo n ṣe. Ṣe ẹ mọ pe wahala ọrọ ọjọ yẹn ko ti i tan nile wa, wahala ọjọ ti mo waa sọrọ ile fun wọn, ti mo si ra waini fun wọn lati mu, ti Safu fi mu Alaaji wọle, to lọọ tilẹkun mọ ọn.


Bi ko si jẹ ti ija oun naa to ṣoroo gbe ni, n ba mọ ohun ti n ba ṣe. Alaaji ko lagbara wahala ti wọn n ko o si yii, tabi eyi toun naa n ko ara ẹ si yii, ọjọ ori ẹ ti ju bẹẹ lọ, ṣugbọn o ti wọ ọ o ti wọ ọ na, bi ọrọ naa ko ṣe waa ni i di abamọ fun emi lo ku ti mo n ṣe. Ṣe ẹ mọ pe wahala ọrọ ọjọ yẹn ko ti i tan nile wa, wahala ọjọ ti mo waa sọrọ ile fun wọn, ti mo si ra waini fun wọn lati mu, ti Safu fi mu Alaaji wọle, to lọọ tilẹkun mọ ọn. Ọrọ naa ko ti i tan. Bi a ba fẹẹ sọ tootọ, Safu lo lọkọ, oun ni iyawo kekere, oun ni wọn si jọ n gbe, ko sẹni to yẹ ko maa ba a du u ni iru alẹ ọjọ nnkan ẹyẹ bẹẹ yẹn. Oun ni wọn ṣaa jọ n sun, oun ni wọn jọ n gbe inu yara kan naa, asiko to si fẹ ki ọkọ ẹ waa sun lo mu un wọ inu ile yẹn.


Ọrọ naa ko ti i tan. Bi a ba fẹẹ sọ tootọ, Safu lo lọkọ, oun ni iyawo kekere, oun ni wọn si jọ n gbe, ko sẹni to yẹ ko maa ba a du u ni iru alẹ ọjọ nnkan ẹyẹ bẹẹ yẹn. Oun ni wọn ṣaa jọ n sun, oun ni wọn jọ n gbe inu yara kan naa, asiko to si fẹ ki ọkọ ẹ waa sun lo mu un wọ inu ile yẹn. Ko kuku le wa ni palọ, ko ni ka ma ṣere tiwa, ọkọ ẹ lo mu wọle. Bo ba jẹ emi naa, mo le ṣe ju bẹẹ lọ. Awọn iyawo Alaaji to ku ko le mu un mọra ṣaa, afi Iyaale wa agba nikan.


Ko kuku le wa ni palọ, ko ni ka ma ṣere tiwa, ọkọ ẹ lo mu wọle. Bo ba jẹ emi naa, mo le ṣe ju bẹẹ lọ. Awọn iyawo Alaaji to ku ko le mu un mọra ṣaa, afi Iyaale wa agba nikan. Ọrọ naa ka Iya Dele lara to jẹ laaarọ kutu lo ti waa ji ka mi mọ oke, mo ṣẹṣe ki Asubaa tan ni. Lo ba de lo le furukọkọ, loju ẹ le koko, laaarọ kutu! Emi si ti mọ bi mo ṣe n mu un walẹ bo ba ti ri bẹẹ yẹn, paapaa lọwọ ti mo wa yii, ọwọ ti mo wa yii ko ba ẹni kan ja, igberaga ni wọn maa ka a si.


Ọrọ naa ka Iya Dele lara to jẹ laaarọ kutu lo ti waa ji ka mi mọ oke, mo ṣẹṣe ki Asubaa tan ni. Lo ba de lo le furukọkọ, loju ẹ le koko, laaarọ kutu! Emi si ti mọ bi mo ṣe n mu un walẹ bo ba ti ri bẹẹ yẹn, paapaa lọwọ ti mo wa yii, ọwọ ti mo wa yii ko ba ẹni kan ja, igberaga ni wọn maa ka a si. Niṣe ni mo ni, “Sista mi! Aunti mi ti o baadi! Ṣe ki i ṣe pe ẹnikan ti ji ọkọ yin gbe lọ, abi ki lo de toju le bayii!” Nigba yẹn lo too tuju ka diẹ, ṣugbọn ko ti i rẹrin-in rara.


Niṣe ni mo ni, “Sista mi! Aunti mi ti o baadi! Ṣe ki i ṣe pe ẹnikan ti ji ọkọ yin gbe lọ, abi ki lo de toju le bayii!” Nigba yẹn lo too tuju ka diẹ, ṣugbọn ko ti i rẹrin-in rara. Lo ba ni, ” Ẹjọ ọmọ rẹ ni mo waa fi sun ẹ, nitori iwọ ni iya kereni to b’Ido, iya bo ti n sin lọmọ n ja bọ, beeyan o ba rọmọ ri gan-an, ko gbọdọ le ju tiẹ yii naa lọ. Ṣaa ba emi kilọ fun un ko ma ṣe mẹẹsi ẹ de ọdọ mi!” Bi inu ba ti bi Iyaale mi tan lawọn oyinbo igilariti bayii maa n jade, ko ma ṣe mẹẹsi! Lemi naa ba ju u lu u, mo ni mẹẹsi wo lọmọ mi ṣe fun yin ti ẹ ẹ le sọ fun mi ki n tete ba a wi.


Lo ba ni, ” Ẹjọ ọmọ rẹ ni mo waa fi sun ẹ, nitori iwọ ni iya kereni to b’Ido, iya bo ti n sin lọmọ n ja bọ, beeyan o ba rọmọ ri gan-an, ko gbọdọ le ju tiẹ yii naa lọ. Ṣaa ba emi kilọ fun un ko ma ṣe mẹẹsi ẹ de ọdọ mi!” Bi inu ba ti bi Iyaale mi tan lawọn oyinbo igilariti bayii maa n jade, ko ma ṣe mẹẹsi! Lemi naa ba ju u lu u, mo ni mẹẹsi wo lọmọ mi ṣe fun yin ti ẹ ẹ le sọ fun mi ki n tete ba a wi. Lo ba ni ki i ṣe ọrọ ere loun n sọ o, pe ṣe mi o ri i bo ṣe ṣe fawọn lanaa ni, to tilẹkun mọ awọn, to lọọ ha Alaaji mọle, ṣe oun nikan lo lọkọ ni, abi ki i ṣe awọn kan lo ba niwaju! Ọrọ naa waa ye mi patapata. Nnkan ti mo laiki Iya Dele si niyẹn, oun ki i pe aja lọbọ, ko ni i fi ọrọ si abẹ ahọn sọ, bi ọrọ ba ti ri lo maa la a mọlẹ.


Lo ba ni ki i ṣe ọrọ ere loun n sọ o, pe ṣe mi o ri i bo ṣe ṣe fawọn lanaa ni, to tilẹkun mọ awọn, to lọọ ha Alaaji mọle, ṣe oun nikan lo lọkọ ni, abi ki i ṣe awọn kan lo ba niwaju! Ọrọ naa waa ye mi patapata. Nnkan ti mo laiki Iya Dele si niyẹn, oun ki i pe aja lọbọ, ko ni i fi ọrọ si abẹ ahọn sọ, bi ọrọ ba ti ri lo maa la a mọlẹ. Nigbaa ti mo ri i bi ọrọ naa ti dun un to, mo waa sun mọ ọn, mo ni, ‘Aunti mi, ẹ ti n gbagbe ọjọ. Ṣe ẹyin naa ko ṣe ju bayii lọ ri, nile Alaaji yii kan naa, abi ki n ran yin leti ni. Abi ẹ ti gbagbe ọjọ kan bayii tẹ ẹ le Iyaale wa agba jade, tẹ ẹ ni kemi naa ba ara mi da sọhun-un, ẹyin loorun kan, lọjọ Ileya kan bayii!’ Lo ba ni, ‘’Igba naa nkọ!


Nigbaa ti mo ri i bi ọrọ naa ti dun un to, mo waa sun mọ ọn, mo ni, ‘Aunti mi, ẹ ti n gbagbe ọjọ. Ṣe ẹyin naa ko ṣe ju bayii lọ ri, nile Alaaji yii kan naa, abi ki n ran yin leti ni. Abi ẹ ti gbagbe ọjọ kan bayii tẹ ẹ le Iyaale wa agba jade, tẹ ẹ ni kemi naa ba ara mi da sọhun-un, ẹyin loorun kan, lọjọ Ileya kan bayii!’ Lo ba ni, ‘’Igba naa nkọ! Ṣe ohun ti o wa n sọ fun mi bayii ni pe ẹsan lo n ke, abi kin ni itumọ itan too bẹrẹ si i sọ yií’’ Mo ni ko ri bẹẹ, mo kan fẹ ko mọ pe awa naa ti ṣe bẹẹ ri ni. Mo ni ṣe o mọ pe n ko jẹ tan an, n ko jẹ parọ fun un. Mo ni ṣe ko mọ pe bi ko ba mu Alaaji bo ṣe mu un lalẹ ana yẹn, Aunti Sikira lo maa ki baba mọlẹ, ki la waa fẹẹ ṣe to ba ki i !’ Nigba yẹn loju ẹ tuka, inu ẹ tiẹ dun si ohun to ṣẹlẹ, ko fẹran Aunti Sikira rara.


Ṣe ohun ti o wa n sọ fun mi bayii ni pe ẹsan lo n ke, abi kin ni itumọ itan too bẹrẹ si i sọ yií’’ Mo ni ko ri bẹẹ, mo kan fẹ ko mọ pe awa naa ti ṣe bẹẹ ri ni. Mo ni ṣe o mọ pe n ko jẹ tan an, n ko jẹ parọ fun un. Mo ni ṣe ko mọ pe bi ko ba mu Alaaji bo ṣe mu un lalẹ ana yẹn, Aunti Sikira lo maa ki baba mọlẹ, ki la waa fẹẹ ṣe to ba ki i !’ Nigba yẹn loju ẹ tuka, inu ẹ tiẹ dun si ohun to ṣẹlẹ, ko fẹran Aunti Sikira rara. O ni o tiẹ tẹ oun lọrun pe Safu lo fa Alaaji wọle loootọ, pe nitori eletekete obinrin kan ni Sikira yẹn, ko si lojuti, ko si tun bẹru ẹni kan, ohun to ba fẹẹ ṣe lo maa ṣe, bẹẹ kinni ọhun ko ni i daa. Nibẹ lọrọ tiyẹn pari si. Ṣugbọn o sọ fun mi o, o ni ṣe mo mọ pe ki i ṣe ibẹ yẹn ni ọrọ toun pari si ṣaa, ṣe mọ mọ pe ọti ti mo ra yẹn ki i ṣe foun, oun kan ba awọn eeyan fi iyẹn ṣe faaji ni o, owo loun fẹ ni toun, oun fẹẹ pada si ṣọọbu, koun naa tiẹ maa ri nnkan kan ta koun yee jokoo sile, pe lati igba ti oun ti gbe ṣọọbu tọki yẹn silẹ, oun ko ri nnkan mi-in ṣe mọ, gbogbo owo ti oun iba si maa ri gba lọwọ Dele, o ni owo ko si ni idi iṣẹ ṣọja to bẹẹ, iwọnba to si n ri, oun atiyawo ẹ ni wọn jọ n na an.


O ni o tiẹ tẹ oun lọrun pe Safu lo fa Alaaji wọle loootọ, pe nitori eletekete obinrin kan ni Sikira yẹn, ko si lojuti, ko si tun bẹru ẹni kan, ohun to ba fẹẹ ṣe lo maa ṣe, bẹẹ kinni ọhun ko ni i daa. Nibẹ lọrọ tiyẹn pari si. Ṣugbọn o sọ fun mi o, o ni ṣe mo mọ pe ki i ṣe ibẹ yẹn ni ọrọ toun pari si ṣaa, ṣe mọ mọ pe ọti ti mo ra yẹn ki i ṣe foun, oun kan ba awọn eeyan fi iyẹn ṣe faaji ni o, owo loun fẹ ni toun, oun fẹẹ pada si ṣọọbu, koun naa tiẹ maa ri nnkan kan ta koun yee jokoo sile, pe lati igba ti oun ti gbe ṣọọbu tọki yẹn silẹ, oun ko ri nnkan mi-in ṣe mọ, gbogbo owo ti oun iba si maa ri gba lọwọ Dele, o ni owo ko si ni idi iṣẹ ṣọja to bẹẹ, iwọnba to si n ri, oun atiyawo ẹ ni wọn jọ n na an. O ni ṣe mo mọ pe ọmọ ti wọn bi to ṣẹṣẹ le lọdun, wọn ti fi i sileewe olowo nla! Mo ni ko fi wọn silẹ ko jẹ ki wọn maa ṣe aye wọn, pe ohun to ba fẹ ni ko sọ femi, ko fi Dele ati iyawo ẹ silẹ. O loun ti mọ, oun ti mọ pe emi ni iya ẹ, oun ti mọ pe ẹyin Dele lemi maa wa, nitori ẹ loun o ṣe fẹẹ sọrọ ẹ fun mi.


O ni ṣe mo mọ pe ọmọ ti wọn bi to ṣẹṣẹ le lọdun, wọn ti fi i sileewe olowo nla! Mo ni ko fi wọn silẹ ko jẹ ki wọn maa ṣe aye wọn, pe ohun to ba fẹ ni ko sọ femi, ko fi Dele ati iyawo ẹ silẹ. O loun ti mọ, oun ti mọ pe emi ni iya ẹ, oun ti mọ pe ẹyin Dele lemi maa wa, nitori ẹ loun o ṣe fẹẹ sọrọ ẹ fun mi. O ni ko kuku tiẹ kan oun o, ki emi ṣaa gba ṣọọbu foun, ki n si ko ọja si i, o ti tan, igba yẹn ni mo ṣẹṣẹ wẹ ile ti mo ra l’Oṣodi foun, ṣugbọn ti oni-waini yẹn, Sikira lemi ṣe iyẹn fun o. Emi o sọ fun un pe o ti wa lọkan mi lati fun wọn lowo tẹlẹ o, nigba to si jẹ oun lo fẹnu ara ẹ sọ ọ yii, inu mi dun. Mo ni ko lọọ wadii iye ti ṣọọbu ati ọja inu ẹ maa jẹ. Mo n reti ki Safu waa dagbere fun mi, aṣe o ti lọ si ṣọọbu tipẹtipẹ, ni gbogbo igba ti Iya Dele fi wa lọdọ mi yẹn loun ti lọ.