Ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ Nàìjíríà pè fún ìyànṣẹ́lódí lẹ́yìn ti gómìnà ìpińlẹ̀ náà Nasir El-Rufai yọ àwọn òṣìṣẹ́ ẹgbẹ̀rún méje níṣẹ́ láìrò tẹ́lẹ̀. Wọ́n gùnlé ìyásẹ́lódì ìkìlọ̀ ọlọ́jọ́ márùn, èyí sì tí dí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nnkan lọ́wọ́ tó fi mọ́ ọ̀rọ̀ iná mọ̀nàmọ́nà, ọ̀kọ̀ ìrìnà àti ilé ìwòsàn. Nínú àtẹjáde kan ti agbẹ̀núsọ gọmìnà ìpińlẹ̀ Kaduna Muyiwa Adekeye fọwọ sí ló ti sàlàyé pé pé ìjọba ko ni wẹyin wo lórí dídá àwọn òṣìṣk náà dúró nítorí pé gómìnà ni ìgbàgba pé nnkan to tọnà láti ṣe ni lati ran ipinlẹ naa lọ́wọ́ nipa didaabo bo owo ilu. Bákan náà lo fi kun pé gbogbo òṣìṣẹ́ Fasiti Kaduna to ba dan iyanṣẹlodi naa wo laṣa ti ko lọ si ibiṣẹ ni oun yọọ niṣẹ, to fi mọ gbogbo àwọn òṣìṣẹ́ ile iṣẹ ijọba gbogbo, ki wọ́n si maa gbe iwe ti wọn fi n kọ orukọ ẹni to ba wa si ibiṣẹ wa si ile ijọba lojoojumọ. BBC gbiyanju lati ba adari ẹgbẹ NLC sọrọ láti mọ nnkan ti wọn yoo ṣe nitori ọrọ ti gọmina sọ yìí sùgbọn wọn ko gbe aago. Sanni Ashir to jé olùgbe ipinlẹ Kaduna to ba BBC sọrọ slaye pe ti wọ́n ba le awọn eniyan yii lẹnu iṣẹ ọrọ naa yoo tun buru si ni  paapaa julọ lẹka eto ilera.


Kaduna strike : NLC fòpin sí ìyanṣẹ́lódì Ọlọ́jọ́ mẹ́rin ní Kaduna

Bákan náà lo fi kun pé gbogbo òṣìṣẹ́ Fasiti Kaduna to ba dan iyanṣẹlodi naa wo laṣa ti ko lọ si ibiṣẹ ni oun yọọ niṣẹ, to fi mọ gbogbo àwọn òṣìṣẹ́ ile iṣẹ ijọba gbogbo, ki wọ́n si maa gbe iwe ti wọn fi n kọ orukọ ẹni to ba wa si ibiṣẹ wa si ile ijọba lojoojumọ. BBC gbiyanju lati ba adari ẹgbẹ NLC sọrọ láti mọ nnkan ti wọn yoo ṣe nitori ọrọ ti gọmina sọ yìí sùgbọn wọn ko gbe aago. Sanni Ashir to jé olùgbe ipinlẹ Kaduna to ba BBC sọrọ slaye pe ti wọ́n ba le awọn eniyan yii lẹnu iṣẹ ọrọ naa yoo tun buru si ni  paapaa julọ lẹka eto ilera. "Ni Bayii ọpọ ile iwosan lo ti wa ni titi pa, ti awọn eniyan si n gbadura ki wọn pa da si ẹnu iṣẹ ti gomina ba tun wa yọ wọn niṣẹ iṣoro naa yoo pọ si ni. Adura wa ni pe kii gbogbo wahala toi wa nilẹ yii pari kia" Ọjọ kẹta ree ti ko si ina to si ti pe ọjọ meji ti ko si ile epo kankan to n ta epo, eyi si ti mu ki ọpọ awọn ara ilu ko si inu wahala gidi.


"Ni Bayii ọpọ ile iwosan lo ti wa ni titi pa, ti awọn eniyan si n gbadura ki wọn pa da si ẹnu iṣẹ ti gomina ba tun wa yọ wọn niṣẹ iṣoro naa yoo pọ si ni. Adura wa ni pe kii gbogbo wahala toi wa nilẹ yii pari kia" Ọjọ kẹta ree ti ko si ina to si ti pe ọjọ meji ti ko si ile epo kankan to n ta epo, eyi si ti mu ki ọpọ awọn ara ilu ko si inu wahala gidi.


Sunday Igboho: A gba Igboho nímọràn láti lọ fa ara rẹ lé Ọlọpàá lọwọ kíá! – DSS

Ileesẹ ọtẹlumuyẹ Naijiria DSS ti tuṣo loju eegun ọrọ to n lọ lọwọ nípa ikọlu to waye lonii ni ile ajafeto-omoniyan Yoruba nni Sunday Igboho. Lasiko ti wọn n ba awọn akọroyin sọrọ lalẹ Ọjọbọ, àjọ naa ni looto láwọn ṣe ikolu sí ile Sunday Igboho ti eeyan meji ninu awọn ẹṣọ rẹ sí fara gbọta. Alukoro ajo naa arakunrin Peter Ifunaya ṣalaye pe loru t'awọn ṣigun lọ sí ilé Igboho nise lawọn ẹṣọ rẹ ṣina ibọn lù awọn ṣugbọn awọn ri meji mu balẹ ninu wọn ti awọn meje mii sí wa ni ikapa awọn. Níbo ní Sunday Igboho wà lẹ́yìn ìkọlù síle rẹ̀? Ọ̀pọ̀ ọmọ Nàíjíríà ń bèèrè Àwọn ẹgbẹ́ ajìjàgbara Yoruba fọnmú lórí ìkọlù sílé Sunday Igboho Àwọn ológun Nàìjíríà pẹ̀lú agbésùmọ̀mí ilẹ̀ òkèèrè ló kọlu ilé Igboho - Akintoye Agbébọn yabo ilé Sunday Igboho ní òru mọ́jú O tẹsiwaju pe Igboho fúnra rẹ na papa bora lasiko ikọlu yi ti awọn ko sí ní sinmi titi ti ọwọ yóò fi tẹ. "A rọ Igboho ati gbogbo awọn to n gbe lẹhin rẹ lati sọ fún un tàbí kí oun gaan alara jọwọ ara rẹ fawọn agbofinro.


Níbo ní Sunday Igboho wà lẹ́yìn ìkọlù síle rẹ̀? Ọ̀pọ̀ ọmọ Nàíjíríà ń bèèrè Àwọn ẹgbẹ́ ajìjàgbara Yoruba fọnmú lórí ìkọlù sílé Sunday Igboho Àwọn ológun Nàìjíríà pẹ̀lú agbésùmọ̀mí ilẹ̀ òkèèrè ló kọlu ilé Igboho - Akintoye Agbébọn yabo ilé Sunday Igboho ní òru mọ́jú O tẹsiwaju pe Igboho fúnra rẹ na papa bora lasiko ikọlu yi ti awọn ko sí ní sinmi titi ti ọwọ yóò fi tẹ. "A rọ Igboho ati gbogbo awọn to n gbe lẹhin rẹ lati sọ fún un tàbí kí oun gaan alara jọwọ ara rẹ fawọn agbofinro. Ati oun tabi awọn to ku, ko sí ẹni tí o kọja ofin". Lasiko ti o n ba awọn akọroyin sọrọ, Ifunaya ṣafihan àwọn ibọn ati nkan mii to ni awọn ri gba lọdọ awọn ti ọwọ tẹ ati ninu ile Igboho. Ibọn atamatase Ak-47 ọta ibọn, iwe irina pasipọọti ati ẹrọ ibanisọrọ alagbeka wa lara nkan to ní awọn ri ni ile rẹ.


Ati oun tabi awọn to ku, ko sí ẹni tí o kọja ofin". Lasiko ti o n ba awọn akọroyin sọrọ, Ifunaya ṣafihan àwọn ibọn ati nkan mii to ni awọn ri gba lọdọ awọn ti ọwọ tẹ ati ninu ile Igboho. Ibọn atamatase Ak-47 ọta ibọn, iwe irina pasipọọti ati ẹrọ ibanisọrọ alagbeka wa lara nkan to ní awọn ri ni ile rẹ. Ẹwẹ, agbẹnusọ Sunday Igboho Koiki ti sọ pe iwọde t'awọn n gbero lati ṣe n'ilu Eko yoo sì tẹsiwaju. Ninu fónrán fídíò kan to fi sita loju opo Facebook lalẹ ọjọbo ni o ti fi ọrọ yi lede. Jẹ́jẹ́ ni Iyabo Ojo jókòó, èmi ni mo pè é sí ọ̀rọ̀ Baba Ijesha - Lola Alao


Ẹwẹ, agbẹnusọ Sunday Igboho Koiki ti sọ pe iwọde t'awọn n gbero lati ṣe n'ilu Eko yoo sì tẹsiwaju. Ninu fónrán fídíò kan to fi sita loju opo Facebook lalẹ ọjọbo ni o ti fi ọrọ yi lede. Jẹ́jẹ́ ni Iyabo Ojo jókòó, èmi ni mo pè é sí ọ̀rọ̀ Baba Ijesha - Lola Alao


Ondo workers salary: Ìyà ń jẹ́ wá! Owó osù mẹ́jọ́ há sọ́wọ́ Akeredolu

Egbẹ́ àwon òṣìṣẹ́ ilé-ìwe gbogbonìse ìlú Òwò dá rúgúdù sílẹ̀ lòní bí wón se gbégi dí ẹnu ònà àbáwọlé ọ̀gbà ilé-ìwé náà látàrí àjẹsílẹ̀ owó oṣù mẹ́jọ tí ìjoba jẹ wọ́n. Àwon òsìsẹ́ náà sọ pé kò sí ẹni tí ó gba ìgbéga lẹ́nu isẹ́ láti bíi ọdún mẹta sẹyìn èyí tí ó jẹ kí wón dàbíi adágún odó. Àwon olùfẹ̀hónúhàn ọ̀hún tí olórí ẹgbẹ́, Adébáyó Obayoríadé ṣaájú, tún fẹ̀sùn kan àwọn aláṣẹ ilé-ìwe náà pé owó tí ó tó irinwó miliọ̀nu naira ni wọ́n yọ nínu owó osù àti àpò ẹgbẹ́ alajẹṣẹku wọn. Obayoríadé ẹni tí ó jẹ́ Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn òsìsé tí kì n se olùkọ̀ni NASU sọ pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn kan pàdánù ẹ̀mí wọn látàrí aìsí owó láti tójú aìlera ara wọn tí wọn sì n wa ọ̀nà mìíràn láti jẹun. Pé mo gba ìwọ́de lááyè kò túmọ̀ sí pé mo faramọ́ Oduduwa Nation - Akeredolu Ẹ wo èrò àwọn ènìyàn lórí bí Gòmìná Akeredolu ṣe fòfin de NURTW, RTEAN nípínlẹ̀ Ondo Sùkẹ̀! Ọ̀rọ̀ òṣèlú ni gbogbo ẹ tí Akeredolu ṣe tako ìdásílẹ̀ Oduduwa Nation - Banji Akintoye Mo ṣèlèrí láti ṣa ipá mi fún ìpínlẹ̀ Ondo ní sáà kejì - Rotimi Akeredolu Ẹ wo àwọ́n lọ́balọ́ba tó ti ṣàtìlẹ́yìn jíjá fún Oduduwa Nation ní ilẹ̀ yorùbá "Níbí oṣù díẹ̀ sẹ́yìn a pàdánù ọ̀gbẹ́ni Jamiu làti ẹ̀ka Maintenance, ó ní ìjàmbá ọkọ̀ lásìkò tó n wá ọ̀nà àtijẹ míràn láti lè tọ́jú ẹbí rẹ̀ nítorípé kò gba owó osù fún ọ̀pọ̀ oṣù".


Obayoríadé ẹni tí ó jẹ́ Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn òsìsé tí kì n se olùkọ̀ni NASU sọ pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn kan pàdánù ẹ̀mí wọn látàrí aìsí owó láti tójú aìlera ara wọn tí wọn sì n wa ọ̀nà mìíràn láti jẹun. Pé mo gba ìwọ́de lááyè kò túmọ̀ sí pé mo faramọ́ Oduduwa Nation - Akeredolu Ẹ wo èrò àwọn ènìyàn lórí bí Gòmìná Akeredolu ṣe fòfin de NURTW, RTEAN nípínlẹ̀ Ondo Sùkẹ̀! Ọ̀rọ̀ òṣèlú ni gbogbo ẹ tí Akeredolu ṣe tako ìdásílẹ̀ Oduduwa Nation - Banji Akintoye Mo ṣèlèrí láti ṣa ipá mi fún ìpínlẹ̀ Ondo ní sáà kejì - Rotimi Akeredolu Ẹ wo àwọ́n lọ́balọ́ba tó ti ṣàtìlẹ́yìn jíjá fún Oduduwa Nation ní ilẹ̀ yorùbá "Níbí oṣù díẹ̀ sẹ́yìn a pàdánù ọ̀gbẹ́ni Jamiu làti ẹ̀ka Maintenance, ó ní ìjàmbá ọkọ̀ lásìkò tó n wá ọ̀nà àtijẹ míràn láti lè tọ́jú ẹbí rẹ̀ nítorípé kò gba owó osù fún ọ̀pọ̀ oṣù". "Àwọn onílé kò fẹ́ fún wa nílé mọ́, lórí ìbẹ̀rù pé a kò ní r'ówó ilé san. A kò lè bọ́ àwọn ọmọ wa mọ́ tàbí san owó ilé ìwé. Ñkàn  ò fararọ mọ́".


"Àwọn onílé kò fẹ́ fún wa nílé mọ́, lórí ìbẹ̀rù pé a kò ní r'ówó ilé san. A kò lè bọ́ àwọn ọmọ wa mọ́ tàbí san owó ilé ìwé. Ñkàn  ò fararọ mọ́". "Gbogbo ọ̀sẹ̀ ni mò ń lọ sí ilé ìwòsàn láti lọ wo ọmọ ẹgbé látàrí àwọn ìṣòro tó ń jẹyo bíi owó kò ṣe wọlé déédé." Njẹ́ o mọ̀ pé iléèṣẹ́ kan ní UK ti ra orúkọ́ ẹ̀yà Yorùbá tí ẹlòmìí kó fi ní le lò ó? Ìdí tí àwọn aṣòfin ṣe fẹ fagilé NYSC, ohun táa mọ rèé Ọdún 32 ni mo fi ṣiṣẹ́ oko mọ́ ìṣẹ́ tíṣà kí àwọn ọmọ mi le jẹ́ èèyàn, àmọ́ ikú mú Taiwo lọ - Baba Taiwo Asaniyi Akitiyan, olùdarí ilé èkò náà, Gani Ogundahunsi láti pẹ̀tù sì wọn lọ́kàn ló jà sí òfo.


"Gbogbo ọ̀sẹ̀ ni mò ń lọ sí ilé ìwòsàn láti lọ wo ọmọ ẹgbé látàrí àwọn ìṣòro tó ń jẹyo bíi owó kò ṣe wọlé déédé." Njẹ́ o mọ̀ pé iléèṣẹ́ kan ní UK ti ra orúkọ́ ẹ̀yà Yorùbá tí ẹlòmìí kó fi ní le lò ó? Ìdí tí àwọn aṣòfin ṣe fẹ fagilé NYSC, ohun táa mọ rèé Ọdún 32 ni mo fi ṣiṣẹ́ oko mọ́ ìṣẹ́ tíṣà kí àwọn ọmọ mi le jẹ́ èèyàn, àmọ́ ikú mú Taiwo lọ - Baba Taiwo Asaniyi Akitiyan, olùdarí ilé èkò náà, Gani Ogundahunsi láti pẹ̀tù sì wọn lọ́kàn ló jà sí òfo. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ wákàtí tí àwọn òsìsẹ́ náà ti kọrin, wọ́n bá kẹnu bọ adúrà pé ti àwon olórí wọn ò bá sọ̀rọ̀, àwọ́n ò ní sinmi ìyanṣẹ́lódì. Ọpẹ́lọpẹ́ Ọba Ọlọwọ ti ilu Ọwọ, Ọba Ajibade Ogunoye to ba wọn sọ̀rọ nigba ti aṣoju rẹ to ran to jẹ akọwe rẹ pẹtu si wọn ninu, wọ́n fẹnukò pé won yio fòpin sí ifẹhonuhan náà laarin osù méjì. Orí Adé náà, ẹni tó gba ẹnu Akòwé rè, Amos Aladeseye sọ̀rọ̀ sèlérí láti bá gómínà sọ̀rọ̀ lójúnà àti wá ojutu sí ọ̀rọ̀ náà.


Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ wákàtí tí àwọn òsìsẹ́ náà ti kọrin, wọ́n bá kẹnu bọ adúrà pé ti àwon olórí wọn ò bá sọ̀rọ̀, àwọ́n ò ní sinmi ìyanṣẹ́lódì. Ọpẹ́lọpẹ́ Ọba Ọlọwọ ti ilu Ọwọ, Ọba Ajibade Ogunoye to ba wọn sọ̀rọ nigba ti aṣoju rẹ to ran to jẹ akọwe rẹ pẹtu si wọn ninu, wọ́n fẹnukò pé won yio fòpin sí ifẹhonuhan náà laarin osù méjì. Orí Adé náà, ẹni tó gba ẹnu Akòwé rè, Amos Aladeseye sọ̀rọ̀ sèlérí láti bá gómínà sọ̀rọ̀ lójúnà àti wá ojutu sí ọ̀rọ̀ náà.


Sunday Igboho's Yoruba Nation rally: Ẹ máa retí ìdájọ́ àwọn olùwọ́de Yoruba Nation tó wà láhàmọ́

Ileeṣẹ ọlọpaa Eko gbe ẹjọ awọn oluwọde to ṣe Yoruba Nation Rally nipinlẹ Eko lọjọ Abamẹta to kọja wa siwaju ile ẹjọ. Awọn agbofinro ni wọn gbe igbesẹ yii lati faṣẹ si dide awọn oluwọde naa mọ ahamọ fun ọjọ mọkanlelogun. Ile ẹjọ majisireeti kan to wa ni Yaba, ipinlẹ Eko ti ni awọn o gba ki wọn gba beeli awọn oluwọde mọkandiladọta ti Ọlọpaa mu nigba iwọde Yoruba Nation to waye nipinlẹ Eko laipẹ yii. Ọjọ mọkanlelogun ni aṣẹ ti wọn gba lati fi ko awọn ti wọn mu yii si ahamọ. Adajọ ile ẹjọ naa, Arabinrin Adeola Adedayo paṣẹ pe ki wọ́n dari ẹjọ naa lọ si ẹka idajọ ọrọ ilu ni ipinlẹ Eko fun imọran to kan ofin. A ò gba béèlì!


Ọjọ mọkanlelogun ni aṣẹ ti wọn gba lati fi ko awọn ti wọn mu yii si ahamọ. Adajọ ile ẹjọ naa, Arabinrin Adeola Adedayo paṣẹ pe ki wọ́n dari ẹjọ naa lọ si ẹka idajọ ọrọ ilu ni ipinlẹ Eko fun imọran to kan ofin. A ò gba béèlì! 'Ẹ wòó, ẹ máa retí ìdájọ́ àwọn olùwọ́de Yoruba Nation 49 tó wà láhàmọ́ Ọlọ́pàá ní ọjọ́ ...' Ni agbegbe Ọjọta, ipinlẹ Eko ni wọn ti fi panpẹ ọba mu awọn mọkandinlaadọta ọhun lọjọ kẹta oṣu keje nigba ti wọn n wọde fun gbigba orilẹede Oduduwa. Aba fun gbigba beeli wọn eyi ti awọn agbẹjọro ajafẹtọ ọmọniyan kan eyi ti Olasupo Ojo ati Oladapo Kayode dari ni wọn ti sun siwaju di ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu keje ọdun 2021 bayii fun igbẹjọ mii. Lọ́jọ́ Aje, ọjọ karun un, ni ile ẹjọ faṣẹ si aṣẹ ofin ti ile iṣẹ ọlọpaa Eko gbe wa siwaju ile ẹjọ lati faṣẹ si dide awọn oluwọde naa mọ ahamọ fun ọjọ mọkanlelogun.


'Ẹ wòó, ẹ máa retí ìdájọ́ àwọn olùwọ́de Yoruba Nation 49 tó wà láhàmọ́ Ọlọ́pàá ní ọjọ́ ...' Ni agbegbe Ọjọta, ipinlẹ Eko ni wọn ti fi panpẹ ọba mu awọn mọkandinlaadọta ọhun lọjọ kẹta oṣu keje nigba ti wọn n wọde fun gbigba orilẹede Oduduwa. Aba fun gbigba beeli wọn eyi ti awọn agbẹjọro ajafẹtọ ọmọniyan kan eyi ti Olasupo Ojo ati Oladapo Kayode dari ni wọn ti sun siwaju di ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu keje ọdun 2021 bayii fun igbẹjọ mii. Lọ́jọ́ Aje, ọjọ karun un, ni ile ẹjọ faṣẹ si aṣẹ ofin ti ile iṣẹ ọlọpaa Eko gbe wa siwaju ile ẹjọ lati faṣẹ si dide awọn oluwọde naa mọ ahamọ fun ọjọ mọkanlelogun. Ọjọ mọkanlelogun yii yoo kasẹ nilẹ ni ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu keje, ọdun 2021.


Ọjọ mọkanlelogun yii yoo kasẹ nilẹ ni ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu keje, ọdun 2021.


June 12 Protest: Kìí ṣe Gómìnà Seyi Makinde ló ṣètò ìwọ́de June 12 ní Ibadan- Taiwo Adisa

"Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, onímọ̀ẹ̀rọ Seyi Makinde kọ́ ni ó ṣàgbékalẹ̀ ìwọ́de June 12 tó waye ni ipinlẹ Ibadan lọ́jọ́ Satide, lòdì sí ariwo tí àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú APC fi bọnu". Akọwe ìròyìn gòmínà ìpińlẹ̀ Oyo Taiwo Adisa nínú àtẹ̀jáde tó fí léde ló ti fèsì sí àtẹ̀jáde àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC). Adisa ni ọ̀rọ̀ tí wọ́n sọ yìí kún fún ẹ̀tanú àti pé wọ́n ń gbìyànjú láti kó sọ̀ọ̀lọ̀ bọ gómìnà lọ́wọ́ ni nínú nǹkan tí kò mọ̀ nípa rẹ̀. "Gbogbo ènìyàn ló mọ̀ pé kìí ṣe Ibadan nìkàn ní wọ́n ti ṣètò ìwọ́de June 12 bíkòse káàkiri àwọn ìpínlẹ̀ mííràn." Gẹ̀gẹ́ bí àtẹ̀jáde náà ṣe lọ, lòdì sí nǹkan tí àwọn gómìnà ẹgbẹ́ òṣèlú APC sọ, Gòmìnà Seyi Makinde ko ṣe agbátẹru ìwọ́de ifèhònúhàn June 12 ní Ibadan. Sààdédé ní gòmínà kó sí ọwọ́ àwọn olùwọ́de ní Orítamẹ́ta Osuntokun ní Bodija tó sì dúró láti bá wọn sọ̀rọ̀.


"Gbogbo ènìyàn ló mọ̀ pé kìí ṣe Ibadan nìkàn ní wọ́n ti ṣètò ìwọ́de June 12 bíkòse káàkiri àwọn ìpínlẹ̀ mííràn." Gẹ̀gẹ́ bí àtẹ̀jáde náà ṣe lọ, lòdì sí nǹkan tí àwọn gómìnà ẹgbẹ́ òṣèlú APC sọ, Gòmìnà Seyi Makinde ko ṣe agbátẹru ìwọ́de ifèhònúhàn June 12 ní Ibadan. Sààdédé ní gòmínà kó sí ọwọ́ àwọn olùwọ́de ní Orítamẹ́ta Osuntokun ní Bodija tó sì dúró láti bá wọn sọ̀rọ̀. Gónmìnà ní alákoso ètò ààbò ìpínlẹ̀ rẹ̀, ó sì pọndandan kí ''o sọ̀rọ̀ tútù sí àwọn olùfẹ̀hónúhàn láti rí dájú pé ìrọwọ́rọ sì ni ìwọ́de wọn lọ, èyí saì ní nǹkàn tí gómìnà ṣe. " Nǹkan tó yẹ kí ẹgbẹ́ òṣèlú APC ṣe ni láti gba àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ níyànjú láti fòpin sí àwọn ìwà tí kò yẹ àti bi wọ́n ṣe ń nàka àìtọ́ sí gbogbo iṣẹ̀lẹ̀ tí kò tó fiyè sí. "Ó wà nínú àkọsílẹ̀ pé, kàkà tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ APC yóò fi sowọ́pọ̀ láti ríi dáju pé ààbò tó yẹ wà fún ẹmí àti ohun iní àwọn ará ìlú ní ìpínlẹ̀, wọ́n kan n bu epo si inú ina tó n jò ni.


Gónmìnà ní alákoso ètò ààbò ìpínlẹ̀ rẹ̀, ó sì pọndandan kí ''o sọ̀rọ̀ tútù sí àwọn olùfẹ̀hónúhàn láti rí dájú pé ìrọwọ́rọ sì ni ìwọ́de wọn lọ, èyí saì ní nǹkàn tí gómìnà ṣe. " Nǹkan tó yẹ kí ẹgbẹ́ òṣèlú APC ṣe ni láti gba àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ níyànjú láti fòpin sí àwọn ìwà tí kò yẹ àti bi wọ́n ṣe ń nàka àìtọ́ sí gbogbo iṣẹ̀lẹ̀ tí kò tó fiyè sí. "Ó wà nínú àkọsílẹ̀ pé, kàkà tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ APC yóò fi sowọ́pọ̀ láti ríi dáju pé ààbò tó yẹ wà fún ẹmí àti ohun iní àwọn ará ìlú ní ìpínlẹ̀, wọ́n kan n bu epo si inú ina tó n jò ni. Bákan náà ni àwọn ọmọ ẹgbẹ́ APC ń hùwà àríjẹ nídìí mọ̀ndàrú. " Ó ṣe pàtàkì kí APC jáwọ́ nínú àpọ̀n tí kò yọ̀ láti maa ro ibi ro ìpińlẹ̀ Oyo, láìpẹ́ láì jìnà àṣírí àwọn tó n da omi àláfía ìpińlẹ̀ Oyo rú yóò tú".


Bákan náà ni àwọn ọmọ ẹgbẹ́ APC ń hùwà àríjẹ nídìí mọ̀ndàrú. " Ó ṣe pàtàkì kí APC jáwọ́ nínú àpọ̀n tí kò yọ̀ láti maa ro ibi ro ìpińlẹ̀ Oyo, láìpẹ́ láì jìnà àṣírí àwọn tó n da omi àláfía ìpińlẹ̀ Oyo rú yóò tú".


OPC: Àwọn àgbà ilẹ̀ Yoruba ní OPC àti Boko Haram kò jọra, kí wọn má fi ewúrẹ́ wé ẹkùn

Awọn agbagba ilẹ Yoruba kan ti sọ pe, bi ẹni fi ewurẹ we ẹkun ni ki eeyan maa fi ẹgbẹ OPC we ẹgbẹ agbesumọmi Boko Haram jẹ, nitori wọn ko jọ ara wọn. Ṣaaju ni olórí àwọn ọmọ ogun Naijiria tẹlẹ, Abdulrahman Dambazau ti kọkọ sọ pe ọkan naa ni ẹgbẹ IPOB, OPC ati Boko Haram nitori afojusun awọn ẹgbẹ naa ni lati da ogun abẹle silẹ ni Naijiria. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ, Ọmọwe Taye Ayorinde to jẹ alaga ẹgbẹ Yoruba World Assembly sọ pe, agbesumọmi gan ni Dambazau funra rẹ fun afiwe to ṣe ninu ọrọ to sọ. Ayorinde ni ko yẹ ki ẹni to jẹ ologun maa fi OPC we Boko Haram nitori awọn eeyan to n bọwọ fun ofin ni awọn ọmọ ẹgbẹ OPC jẹ. O ni "Nigba miran eeyan a maa ba ọrọ agọ nibi ti yoo ti ro pe oun yoo ba ọrọ ọgbọn, bawo ni eeyan ṣe maa fi ewurẹ we ẹkun?" "Awọn ọmọ wa lo wa ninu ẹgbẹ OPC, ṣugbọn ni ti Boko Haram, awọn Dambazau yii lo mọ awọn to wa nibẹ nitori awọn naa lo lo wọn lasiko eto idibo."


Ayorinde ni ko yẹ ki ẹni to jẹ ologun maa fi OPC we Boko Haram nitori awọn eeyan to n bọwọ fun ofin ni awọn ọmọ ẹgbẹ OPC jẹ. O ni "Nigba miran eeyan a maa ba ọrọ agọ nibi ti yoo ti ro pe oun yoo ba ọrọ ọgbọn, bawo ni eeyan ṣe maa fi ewurẹ we ẹkun?" "Awọn ọmọ wa lo wa ninu ẹgbẹ OPC, ṣugbọn ni ti Boko Haram, awọn Dambazau yii lo mọ awọn to wa nibẹ nitori awọn naa lo lo wọn lasiko eto idibo." Ayorinde ṣalaye pe ko mu ọgbọn dani ki eeyan maa fi OPC to n ṣiṣẹ abo we awọn Boko Haram to n wu iwa ipaniyan ati ijinigbe. Ẹwẹ, Alagba Sehinde Arogbofa naa da si ọrọ ọhun nigba to sọ fun BBC pe, iyatọ gedegbe lo wa laarin ẹgbẹ OPC ati Boko Haram. O ni ilu Kano ni ẹni to da ikọ agbesumọmi Boko Haram ti bẹrẹ, ki wọn to le lọ ilu Maiduguri nibi to ti gbilẹ.


Ayorinde ṣalaye pe ko mu ọgbọn dani ki eeyan maa fi OPC to n ṣiṣẹ abo we awọn Boko Haram to n wu iwa ipaniyan ati ijinigbe. Ẹwẹ, Alagba Sehinde Arogbofa naa da si ọrọ ọhun nigba to sọ fun BBC pe, iyatọ gedegbe lo wa laarin ẹgbẹ OPC ati Boko Haram. O ni ilu Kano ni ẹni to da ikọ agbesumọmi Boko Haram ti bẹrẹ, ki wọn to le lọ ilu Maiduguri nibi to ti gbilẹ. Arogbofa ṣalaye pe, Boko Haram lodi si iwe kika ati iwa ọlaju, ṣugbọn OPC ko ṣe bẹẹ, niṣe ni wọn n ja fun igbala awọn ti wọn n fi iya jẹ lawujọ. O tẹsiwaju pe iwa jagidijagan pẹlu ibọn ni awọn Boko Haram fi n ṣọṣẹ, ko si ṣe ṣafiwe awọn OPC to jẹ pe awọn ọmọwe lo da ẹgbẹ ti wọn silẹ. Alagba naa fi kun pe "Boko Haram atawọn ti ko fẹ itẹsiwaju Naijiria lo jọ n ṣiṣẹ papọ, ṣugbọn niṣe ni OPC n wa ilọsiwaju Naijiria."


Arogbofa ṣalaye pe, Boko Haram lodi si iwe kika ati iwa ọlaju, ṣugbọn OPC ko ṣe bẹẹ, niṣe ni wọn n ja fun igbala awọn ti wọn n fi iya jẹ lawujọ. O tẹsiwaju pe iwa jagidijagan pẹlu ibọn ni awọn Boko Haram fi n ṣọṣẹ, ko si ṣe ṣafiwe awọn OPC to jẹ pe awọn ọmọwe lo da ẹgbẹ ti wọn silẹ. Alagba naa fi kun pe "Boko Haram atawọn ti ko fẹ itẹsiwaju Naijiria lo jọ n ṣiṣẹ papọ, ṣugbọn niṣe ni OPC n wa ilọsiwaju Naijiria." Arogbofa pari ọrọ rẹ pe "awọn ẹlẹsin Musulumi lo kun ẹgbẹ Boko Haram nigba ti OPC ko ni nnkan ṣe pẹlu ẹsin, idi ree ti awọn Musuli, Kristeni atawọn ẹlẹsin abalaye ṣe wa nibẹ." O ni "eyii ti ẹ ni Dambazau sọ yẹn kii ṣe ara ẹ o, ko sọ daa o, ẹ o le fi aja we ẹkun o." Ẹwẹ, onimọ nipa eto abo kan, Arákùnrin Akin Adeyi sọ pe Dambazau ko ni imọ lo jẹ ko maa fi OPC we Boko Haram nitori wọn jina si ara wọn.


Arogbofa pari ọrọ rẹ pe "awọn ẹlẹsin Musulumi lo kun ẹgbẹ Boko Haram nigba ti OPC ko ni nnkan ṣe pẹlu ẹsin, idi ree ti awọn Musuli, Kristeni atawọn ẹlẹsin abalaye ṣe wa nibẹ." O ni "eyii ti ẹ ni Dambazau sọ yẹn kii ṣe ara ẹ o, ko sọ daa o, ẹ o le fi aja we ẹkun o." Ẹwẹ, onimọ nipa eto abo kan, Arákùnrin Akin Adeyi sọ pe Dambazau ko ni imọ lo jẹ ko maa fi OPC we Boko Haram nitori wọn jina si ara wọn. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ara iṣoro ti Naijiria ni niyẹn nitori wọn ko sọ oju abẹ niko. Adeyi sọ pe idojuti nla ni ọrọ naa jẹ fun Dambazu gẹgẹ bii ologun ati ipo to di mu ni Naijiria nitori ibi ti OPC ati Boko Haram ti n bọ ati iwa wọn kii ṣe ọkan naa. Ẹgbẹ awọn dokita lorileede Naijira ti so iyanṣẹlodi ti wọn gunle rọ lẹyin ọjọ mẹwaa.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, ara iṣoro ti Naijiria ni niyẹn nitori wọn ko sọ oju abẹ niko. Adeyi sọ pe idojuti nla ni ọrọ naa jẹ fun Dambazu gẹgẹ bii ologun ati ipo to di mu ni Naijiria nitori ibi ti OPC ati Boko Haram ti n bọ ati iwa wọn kii ṣe ọkan naa. Ẹgbẹ awọn dokita lorileede Naijira ti so iyanṣẹlodi ti wọn gunle rọ lẹyin ọjọ mẹwaa. Dokita  Uyilawa Okhuaihesuyi, tii se aarẹ ẹgbẹ awọn Dokita lo fidi ọrọ yi mulẹ fawọn akọroyin. O ni ''ni nkan bi wakati kan sẹyin (lọjọ Abamẹta) la so iyanṣẹlodi naa rọ ni idahun si ẹbẹ awọn ọmọ Naijiria.'' O tẹsiwaju pe ''ijọba ti dahun sawọn ibeere kọọkan ninu ohun taa beere lọdọ wọn'' Ṣaaju ni ijọba Naijriia ti buwọlu iwe adehun kan pẹlu awọn ẹgbẹ dokita Naijira-igba keji ree ti wọn yoo buwlu iwe adehun laarin  ọsẹ meji.


Dokita  Uyilawa Okhuaihesuyi, tii se aarẹ ẹgbẹ awọn Dokita lo fidi ọrọ yi mulẹ fawọn akọroyin. O ni ''ni nkan bi wakati kan sẹyin (lọjọ Abamẹta) la so iyanṣẹlodi naa rọ ni idahun si ẹbẹ awọn ọmọ Naijiria.'' O tẹsiwaju pe ''ijọba ti dahun sawọn ibeere kọọkan ninu ohun taa beere lọdọ wọn'' Ṣaaju ni ijọba Naijriia ti buwọlu iwe adehun kan pẹlu awọn ẹgbẹ dokita Naijira-igba keji ree ti wọn yoo buwlu iwe adehun laarin  ọsẹ meji. Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan, Minisita feto igbaniṣiṣẹ ni Naijiria, Dokita Chris Ngige sọ pe ''ipade taa ṣe lọjọ Abameta waye ki a baa le ṣe atunse si adehun taa kọkọ buwọlu pẹlu awọn Dokita'' O ni nitori eleyi awọn ti gbe igbimọ ẹlẹni marun un kan kalẹ, ti yoo mojuto awọn oṣiṣẹ ti ọrọ yii kan, taa si fun wọn ni ọjọ mẹta lati gbe orukọ wọn jade. Lọjọ kinni oṣu Kẹrin lawọn ẹgbẹ dokita wọn yi gunle iyanṣẹlodi. Ohun ti ẹgbẹ naa n beere lọwọ ijọba pọ, to fi mọ pe ki ijọba san owo oṣu ti wọn jẹ awọn dokita lai da ẹnikankan si.


Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan, Minisita feto igbaniṣiṣẹ ni Naijiria, Dokita Chris Ngige sọ pe ''ipade taa ṣe lọjọ Abameta waye ki a baa le ṣe atunse si adehun taa kọkọ buwọlu pẹlu awọn Dokita'' O ni nitori eleyi awọn ti gbe igbimọ ẹlẹni marun un kan kalẹ, ti yoo mojuto awọn oṣiṣẹ ti ọrọ yii kan, taa si fun wọn ni ọjọ mẹta lati gbe orukọ wọn jade. Lọjọ kinni oṣu Kẹrin lawọn ẹgbẹ dokita wọn yi gunle iyanṣẹlodi. Ohun ti ẹgbẹ naa n beere lọwọ ijọba pọ, to fi mọ pe ki ijọba san owo oṣu ti wọn jẹ awọn dokita lai da ẹnikankan si. Wọn tun beere fun afikun ida aadọta lori iye owo ajẹmọnu gbogbo oṣiṣẹ ilera, to fi mọ sisan gbese owo moriya iṣẹ Covid-19 fawọn to n ṣiṣẹ ni ile iwosan ipinlẹ to fi mọ awọn nkan miran.


Wọn tun beere fun afikun ida aadọta lori iye owo ajẹmọnu gbogbo oṣiṣẹ ilera, to fi mọ sisan gbese owo moriya iṣẹ Covid-19 fawọn to n ṣiṣẹ ni ile iwosan ipinlẹ to fi mọ awọn nkan miran.


Deeper Life Scandal: Iléẹjọ́ ní kí òbí akẹ́kọ̀ọ́ tó ní wọ́n fipá bóun lòpọ̀ yé sọ̀rọ̀ mọ́ lórí ayélujára

Ileẹjọ majisireeti to wa niluu Uyo, nipinlẹ Akwa Ibom ti tun kilọ fun iya akẹkọọkunrin girama Deeper Life nilu Uyo ọmọ ọdun mọkanla, Deborah Archibong to fi ẹsun kan awọn akọ ẹlẹgbẹ rẹ pe wọn n fi tipa ba oun lopọ pe ko ye sọrọ lori ayelujara mọ. Ti ẹ o ba gbagbe, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Akwa Ibom ṣafihan eeyan meje tawọn ọmọ kekere wa ninu wọn lori ẹsun ifipabanilopọ pẹlu Don-Davis Archibong akẹkọọ  ileewe DLHS niluu Uyo. Ẹsun onikoko mẹrin ni wọn fi kan awọn eeyan naa eleyi to lodi si ofin ipinlẹ Akwa Ibom lori ẹsun iwa ọdaran nipinlẹ naa. Agbẹjọro Arabinrin Archibong, David Okokon sọ fawọn akọroyin lọjọ kẹfa oṣu kinni ọdun 2021 ti igbẹjọ waye kẹyin lori ọrọ naa pe ileẹjọ kilọ fun obinrin naa pe ko maa sọrọ lori ẹrọ ayelujara mọ. Ṣaaju akoko yii, Arabinrin Archibong maa n sọrọ loore koore lori ayelujara lori ẹsun ifapabanilopọ pẹlu ọmọkunrin rẹ, Don-Davis. Ẹwẹ, ileẹjọ ko fawọn akọroyin ni anfaani lati wọle lasiko igbẹjọ naa.


Agbẹjọro Arabinrin Archibong, David Okokon sọ fawọn akọroyin lọjọ kẹfa oṣu kinni ọdun 2021 ti igbẹjọ waye kẹyin lori ọrọ naa pe ileẹjọ kilọ fun obinrin naa pe ko maa sọrọ lori ẹrọ ayelujara mọ. Ṣaaju akoko yii, Arabinrin Archibong maa n sọrọ loore koore lori ayelujara lori ẹsun ifapabanilopọ pẹlu ọmọkunrin rẹ, Don-Davis. Ẹwẹ, ileẹjọ ko fawọn akọroyin ni anfaani lati wọle lasiko igbẹjọ naa. Iléẹ̀kọ́ Deeper Life, ẹ san N100m owó gbà má bínú fún ọmọ mi, kẹ sì tọrọ àforíjìn - Òbí akẹ́kọ̀ọ́ Yoruba ni ti ọrọ ba se n pẹ nilẹ, yoo maa gbọn si ni. Ọrọ akẹkọkunrin kan to fi ẹsun kan awọn akọ ẹlẹgbẹ rẹ pe wọn n fi tipa ba oun lopọ, nilegbe awọn akẹkọọ girama Deeper Life nilu Uyo, to ti n ja rainrain nilẹ fun bii ọjọ melo kan, ti wa n gbọn si bayii. Idi ni pe awọn obi akẹkọkunrin ọmọ ọdun mọkanla naa ti kọwe sile ẹkọ ọhun lati beere ọgọrun miliọnu naira owo gba ma binu.


Iléẹ̀kọ́ Deeper Life, ẹ san N100m owó gbà má bínú fún ọmọ mi, kẹ sì tọrọ àforíjìn - Òbí akẹ́kọ̀ọ́ Yoruba ni ti ọrọ ba se n pẹ nilẹ, yoo maa gbọn si ni. Ọrọ akẹkọkunrin kan to fi ẹsun kan awọn akọ ẹlẹgbẹ rẹ pe wọn n fi tipa ba oun lopọ, nilegbe awọn akẹkọọ girama Deeper Life nilu Uyo, to ti n ja rainrain nilẹ fun bii ọjọ melo kan, ti wa n gbọn si bayii. Idi ni pe awọn obi akẹkọkunrin ọmọ ọdun mọkanla naa ti kọwe sile ẹkọ ọhun lati beere ọgọrun miliọnu naira owo gba ma binu. Iwe naa, ti wọn kọ si ọga ileẹkọ girama naa ni wọn pe akori rẹ ni 'Asilo, ọyaju, idẹyẹsini, ifiebipani, ifiyajẹni ati iwa agabagebe si ọmọ awọn'. Agbẹjọro awọn obi akẹkọkunrin naa, David Okokon, lo fi iwe naa sọwọ sile ẹkọ Deeper Life ọhun, lọjọ kejilelogun osu kejila ọdun 2020. Okokon wa n fun ileewe naa ni ọjọ mọkanlelogun pere lati san ọgọrun miliọnu naira yii, ko si tun tẹ iwe itọrọ aforiji sita ninu iwe iroyin ilẹ wa meji, ti wọn n ri ka nilu Uyo.


Iwe naa, ti wọn kọ si ọga ileẹkọ girama naa ni wọn pe akori rẹ ni 'Asilo, ọyaju, idẹyẹsini, ifiebipani, ifiyajẹni ati iwa agabagebe si ọmọ awọn'. Agbẹjọro awọn obi akẹkọkunrin naa, David Okokon, lo fi iwe naa sọwọ sile ẹkọ Deeper Life ọhun, lọjọ kejilelogun osu kejila ọdun 2020. Okokon wa n fun ileewe naa ni ọjọ mọkanlelogun pere lati san ọgọrun miliọnu naira yii, ko si tun tẹ iwe itọrọ aforiji sita ninu iwe iroyin ilẹ wa meji, ti wọn n ri ka nilu Uyo. Agbẹjọro naa ni "iru iwa bayii n bi ni ninu, o le seku pani , to si tun jẹ iwa agabagebe ẹsin wipe wọn fiya jẹ ọmọ onibara mi nipa biba eeyan rere rẹ jẹ ni kekere. A wa n fi tọwọ-tọwọ beere ọgọrun miliọnu naira bii owo gba ma binu fun iwa idojutini, ifiyajẹni ati ailọwọ tẹ hu si ọmọ onibara mi, eyi ti yoo fi setọju ara rẹ." Nibayii, ijọba ipinlẹ Akwa Ibom ti yọwọ-yọsẹ kuro ninu iwadii to n se nipa ẹsun ifipa ba akẹkọkunrin naa lo pọ.


Agbẹjọro naa ni "iru iwa bayii n bi ni ninu, o le seku pani , to si tun jẹ iwa agabagebe ẹsin wipe wọn fiya jẹ ọmọ onibara mi nipa biba eeyan rere rẹ jẹ ni kekere. A wa n fi tọwọ-tọwọ beere ọgọrun miliọnu naira bii owo gba ma binu fun iwa idojutini, ifiyajẹni ati ailọwọ tẹ hu si ọmọ onibara mi, eyi ti yoo fi setọju ara rẹ." Nibayii, ijọba ipinlẹ Akwa Ibom ti yọwọ-yọsẹ kuro ninu iwadii to n se nipa ẹsun ifipa ba akẹkọkunrin naa lo pọ.


Lekki Toll Gate, End Sars Protest: Mr Macaroni ti sọ̀rọ̀sókè fún ìjọba Nàìjíríà lẹ́yìn tó ti àtìmọ́lé dé

Awon mọlẹbi mi ki mi nilọ, emi ni ko gbọ́- Mr Macaroni. Debo Adedayo to jẹ adẹrin poṣonu ti ọpọ mọ si Mr Macaroni lo ti sọrọ soke lẹyin ti ori koo yọ latimọle awọn ọlọpaa lẹyin iwọde ni Lekki Tollgate ni ana. Mr Macaroni ni ọpẹlọpẹ awọn ọmọ Naijiria to pariwo sita boya wọn ko ba ti gbagbe oun. O tun fi soju opo twitter ayelujara pe ijọba Naijiria lo kuna lati pese aabo to yẹ fun ara ilu, koda o ni ko si ẹya Hausa tabi Igbo tabi iran kankan to ṣe oun bikoṣe ijọba Naijiria. Debo Adedayo gba pe ọkan naa ni iran Igbo, Yoruba ati Hausa ti wọn jọ jẹ ọrẹ ara wọn N100, 000 ni Mr Macaroni àtàwọn tó kù tí wọ́n mú ní Lekki Tollgate san Wọ́n ti gba béélì Mr Macaroni àti àwọn olùwọ́de kan tí ọlọ́pàá mú ní Lekki Toll Gate Wọn ti yọnda diẹ lara awọn oluwọde ti wọn mu ni Lekki Toll gate lọjọ Satide. Ẹgbẹrun lọna ọgọrun un naira ni ile iṣẹ iroyin abẹle TVC ni wọn san ni owo beeli ẹnikọọkan.


O tun fi soju opo twitter ayelujara pe ijọba Naijiria lo kuna lati pese aabo to yẹ fun ara ilu, koda o ni ko si ẹya Hausa tabi Igbo tabi iran kankan to ṣe oun bikoṣe ijọba Naijiria. Debo Adedayo gba pe ọkan naa ni iran Igbo, Yoruba ati Hausa ti wọn jọ jẹ ọrẹ ara wọn N100, 000 ni Mr Macaroni àtàwọn tó kù tí wọ́n mú ní Lekki Tollgate san Wọ́n ti gba béélì Mr Macaroni àti àwọn olùwọ́de kan tí ọlọ́pàá mú ní Lekki Toll Gate Wọn ti yọnda diẹ lara awọn oluwọde ti wọn mu ni Lekki Toll gate lọjọ Satide. Ẹgbẹrun lọna ọgọrun un naira ni ile iṣẹ iroyin abẹle TVC ni wọn san ni owo beeli ẹnikọọkan. Ogoji eniyan ni awọn ọlọpaa ko nibi iwode Lekki tollgate naa. Gbajugbaja alawada, Debo Macaroni ati awọn mii wa lara awọn eeyan to ti gba ominira. Ẹsun iditẹ, dida alaafia ilu ru ati titapa si ilana Covid-19 ni wọn fi kan wọn.


Ogoji eniyan ni awọn ọlọpaa ko nibi iwode Lekki tollgate naa. Gbajugbaja alawada, Debo Macaroni ati awọn mii wa lara awọn eeyan to ti gba ominira. Ẹsun iditẹ, dida alaafia ilu ru ati titapa si ilana Covid-19 ni wọn fi kan wọn. Ọkan lara awọn agbẹjọro to n ṣagbatẹru iwọde ENDSARS, @Mochievous lo fi ikede naa sita loju opo Twitter rẹ. Lara awọn nkan ti wọn yoo nilo lati gba beeli wọn ni oniduro kọọkan, ẹgbẹrun lọna ọgọrun Naira ati esi ayẹwo aarun Covid-19. Amọ ṣa, ọjọ keji, oṣun Kẹta ni igbẹjọ yoo waye lori ọrọ wọn.


Ọkan lara awọn agbẹjọro to n ṣagbatẹru iwọde ENDSARS, @Mochievous lo fi ikede naa sita loju opo Twitter rẹ. Lara awọn nkan ti wọn yoo nilo lati gba beeli wọn ni oniduro kọọkan, ẹgbẹrun lọna ọgọrun Naira ati esi ayẹwo aarun Covid-19. Amọ ṣa, ọjọ keji, oṣun Kẹta ni igbẹjọ yoo waye lori ọrọ wọn. Ajimuna ni ikọ BBC fi ṣe ti wọn ji gbera lọ si ibode Lekki Toll gate nibi ti awọn ọdọ ti fẹ ṣe iwọde. Ọkan lara awọn ọdọ to wa nibẹ ti awọn ọlọpaa ko ni papamọra wọ inu ọkọ wọn n pariwo sọrọ soke pe ẹtọ oun loun n ja fun. Damilare Adenola to jẹ ẹni ọdun mẹrinlelogun sọ pe jẹjẹ oun loun duro ti oun n woran ti awọn ọlọpaa si wa mu oun.


Ajimuna ni ikọ BBC fi ṣe ti wọn ji gbera lọ si ibode Lekki Toll gate nibi ti awọn ọdọ ti fẹ ṣe iwọde. Ọkan lara awọn ọdọ to wa nibẹ ti awọn ọlọpaa ko ni papamọra wọ inu ọkọ wọn n pariwo sọrọ soke pe ẹtọ oun loun n ja fun. Damilare Adenola to jẹ ẹni ọdun mẹrinlelogun sọ pe jẹjẹ oun loun duro ti oun n woran ti awọn ọlọpaa si wa mu oun. Ajimuna ni ikọ BBC fi ṣe ti wọn ji gbera lọ si ibode Lekki Toll gate nibi ti awọn ọdọ ti fẹ ṣe iwọde. Awọn ọlpaa kogberegbe ti duro wamu si ẹnu ibode Lekki Toll Gate lati kọdi eyikeyi oluwọde to ba fẹ ṣewọde ENDSARS mii ni ipinlẹ Eko. Lalẹ ọjọ Ẹti ti ikọ BBC kan si 'Lekki Toll Gate Admiralty Plaza' niṣe lakọroyin wa ri awọn ọlọpaa na ti wọn dira ogun.


Ajimuna ni ikọ BBC fi ṣe ti wọn ji gbera lọ si ibode Lekki Toll gate nibi ti awọn ọdọ ti fẹ ṣe iwọde. Awọn ọlpaa kogberegbe ti duro wamu si ẹnu ibode Lekki Toll Gate lati kọdi eyikeyi oluwọde to ba fẹ ṣewọde ENDSARS mii ni ipinlẹ Eko. Lalẹ ọjọ Ẹti ti ikọ BBC kan si 'Lekki Toll Gate Admiralty Plaza' niṣe lakọroyin wa ri awọn ọlọpaa na ti wọn dira ogun. Saaju ni Yinka Egbeyemi to jẹ alukoro ọlọpaa ti lewaju awọn ikọ ọlọpaa naa lati ṣafihan wamuwamu la duro kaakiri agbegbe Obalende, Ikoyo, Jakande Roundabout ati awọn aaye mi ni Eti Osa Lagos Island. O ni awọn ṣe bẹ lati dena eyikeyi iwa daran to ba fẹ waye nibẹ. Ẹwẹ ileeṣẹ to n ṣakoso ibode Lekki Toll Gate lo n rawọ ẹbẹ sawọn to fẹ ṣewọde lọla.


Saaju ni Yinka Egbeyemi to jẹ alukoro ọlọpaa ti lewaju awọn ikọ ọlọpaa naa lati ṣafihan wamuwamu la duro kaakiri agbegbe Obalende, Ikoyo, Jakande Roundabout ati awọn aaye mi ni Eti Osa Lagos Island. O ni awọn ṣe bẹ lati dena eyikeyi iwa daran to ba fẹ waye nibẹ. Ẹwẹ ileeṣẹ to n ṣakoso ibode Lekki Toll Gate lo n rawọ ẹbẹ sawọn to fẹ ṣewọde lọla. Ileeṣẹ naa ni wọn ti ba ibode naa jẹ tẹlẹ bi wọn ba si tun iwọde mii ṣe, ọgbẹ ọkan ni yoo jẹ fawọn mọlẹbi ti iṣẹlẹ naa fọwọkan lẹmi tẹlẹ.


Ileeṣẹ naa ni wọn ti ba ibode naa jẹ tẹlẹ bi wọn ba si tun iwọde mii ṣe, ọgbẹ ọkan ni yoo jẹ fawọn mọlẹbi ti iṣẹlẹ naa fọwọkan lẹmi tẹlẹ.


New Minimum Wage: NLC ní bí àtúntò yóò bá bá owó oṣù òṣìṣẹ́, ọ̀dọ́ gómìnà àti aṣòfin ní yóò ti bẹ̀rẹ̀

Awọn olori ẹgbẹ osisẹ ni Naijiria ti bẹnu atẹ lu awọn to dipo aṣẹ mu lori bi wọn se fẹ sagbekalẹ abadofin kan, ti yoo gbe akoso owo osu to kere julọ ni Naijiria kuro labẹ akoso ijọba apapọ sọdọ awọn ijọba ipinlẹ. Aarẹ ẹgbẹ osisẹ ni Naijria Ayuba Waaba lo fi ọrọ yii lede lasiko ipade kan pẹlu awọn olori ile asojusofin Naijiria lọjọ Isegun. Lasiko ipade yii, Waba ni oun to ba da fun Taiye, o di dandan ka le se bẹẹ fun Kehinde naa, tori eyi, ki atunto naa bẹrẹ lati ọdọ awọn asofin ilẹ yii. Waaba kọwọrin nibi ipade yii pẹlu awọn olori ẹgbẹ osisẹ mii bi ti Trade Union Congress, ọgbẹni Quadri Olaleye. O sọ pe: ''A setan lati fẹsẹ ipinu wa rinlẹ. Bi a ba fẹ se atunto owo osu, mo lero pe lọdọ awọn to dipo ijọba mu lo yẹ ko ti bẹrẹ.


Waaba kọwọrin nibi ipade yii pẹlu awọn olori ẹgbẹ osisẹ mii bi ti Trade Union Congress, ọgbẹni Quadri Olaleye. O sọ pe: ''A setan lati fẹsẹ ipinu wa rinlẹ. Bi a ba fẹ se atunto owo osu, mo lero pe lọdọ awọn to dipo ijọba mu lo yẹ ko ti bẹrẹ. Nigba ti wọn satunyẹwo owo osu pẹlu ida aadọta lọdun 211, atunto ida ẹgbẹrin ni wọn mu ba owo osu awọn to dipo mu ni ijọba'' ''Nitori naa, to ba se pe a n wo boya ijọba ni agbara lati san owo yii, ibi to yẹ ki a ti bẹrẹ niyẹn. Owo osu to kere julọ la wa n beere fun, to si se wi pe awọn kan ti n gba owo to ga julọ'' Lọwọ-lọwọ bayi, ajọ to n mojuto owo osu awọn Gomina ni ipinlẹ Naijiria ko se ipinya kankan lori owo osu Gomina, lori agbara ati iye owo to n wọle fun wọn. Gbogbo Gomina patapata, gẹgẹ bi Waaba se salaye, lo n gba iye owo kan naa.


Nigba ti wọn satunyẹwo owo osu pẹlu ida aadọta lọdun 211, atunto ida ẹgbẹrin ni wọn mu ba owo osu awọn to dipo mu ni ijọba'' ''Nitori naa, to ba se pe a n wo boya ijọba ni agbara lati san owo yii, ibi to yẹ ki a ti bẹrẹ niyẹn. Owo osu to kere julọ la wa n beere fun, to si se wi pe awọn kan ti n gba owo to ga julọ'' Lọwọ-lọwọ bayi, ajọ to n mojuto owo osu awọn Gomina ni ipinlẹ Naijiria ko se ipinya kankan lori owo osu Gomina, lori agbara ati iye owo to n wọle fun wọn. Gbogbo Gomina patapata, gẹgẹ bi Waaba se salaye, lo n gba iye owo kan naa. Bẹẹ lo ni ko si iyatọ ninu owo awọn kọmisana ati awọn olori ile asofin. Fun idi eyi, o ni ki wọn mase jẹ ki awọn ipinlẹ kan maa san owo to kere julọ fun awọn osisẹ, kawọn mii si ma san an rara. Nibi ipade naa ni olori ile asojusofin Naijiria, Femi Gbajabiamila ati awọn olori ile mii wa, to fi mọ ẹni to sagbekalẹ abadofin yii nile asofin asoju, Garba Datti Muhammad.


Bẹẹ lo ni ko si iyatọ ninu owo awọn kọmisana ati awọn olori ile asofin. Fun idi eyi, o ni ki wọn mase jẹ ki awọn ipinlẹ kan maa san owo to kere julọ fun awọn osisẹ, kawọn mii si ma san an rara. Nibi ipade naa ni olori ile asojusofin Naijiria, Femi Gbajabiamila ati awọn olori ile mii wa, to fi mọ ẹni to sagbekalẹ abadofin yii nile asofin asoju, Garba Datti Muhammad. Eni to sagbekalẹ abadofin yii ti sọ niwaju ile lọjọ Kẹtalelogun osu Keji pe, ofin naa yoo gba ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ laaye lati dunadura nipa iye owo osu to ba wu wọn ni ibamu pẹlu ominira ti ofin ilẹ yii se fun wọn. Sugbọn Waba sọ pe lawọn orileede mii to ti goke agba, ijọba apapọ lo si lasẹ lori iye owo osu to kere julọ fawọn osisẹ. Gbajabiamila, ninu esi lori ọrọ yii ni awọn asofin lẹtọ lati fi abadofin sọwọ sile.


Eni to sagbekalẹ abadofin yii ti sọ niwaju ile lọjọ Kẹtalelogun osu Keji pe, ofin naa yoo gba ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ laaye lati dunadura nipa iye owo osu to ba wu wọn ni ibamu pẹlu ominira ti ofin ilẹ yii se fun wọn. Sugbọn Waba sọ pe lawọn orileede mii to ti goke agba, ijọba apapọ lo si lasẹ lori iye owo osu to kere julọ fawọn osisẹ. Gbajabiamila, ninu esi lori ọrọ yii ni awọn asofin lẹtọ lati fi abadofin sọwọ sile. O wa rọ awọn ẹgbẹ osisẹ lati jiroro pẹlu awọn asoju wọn tabi ki wọn wa sọ tọkan wọn nigba ti ile ba pe araalu lati wa da si abadofin naa. O ni wọn tun le lo anfaani ileesẹ iroyin lati sọ ẹdun ọkan wọn. O ni ki ile to gbe igbesẹ lori ọrọ yii, awọn yoo sagbeyẹwo rẹ daada lati le buwọlu ofin ti yoo se araalu, paapa awọn osisẹ Naijiria lanfaani.


O wa rọ awọn ẹgbẹ osisẹ lati jiroro pẹlu awọn asoju wọn tabi ki wọn wa sọ tọkan wọn nigba ti ile ba pe araalu lati wa da si abadofin naa. O ni wọn tun le lo anfaani ileesẹ iroyin lati sọ ẹdun ọkan wọn. O ni ki ile to gbe igbesẹ lori ọrọ yii, awọn yoo sagbeyẹwo rẹ daada lati le buwọlu ofin ti yoo se araalu, paapa awọn osisẹ Naijiria lanfaani. Ki lo kan El-Rufai ninu ọrọ to wa nilẹ yi? Awọn ẹgbẹ osisẹ ti fẹsun kan Gomina ipinlẹ Kaduna Nasir El Rufai pe oun ati awọn akẹgbẹ rẹ kan ni igi wọrọkọ to n tako abadofin yii. Wọn fi ẹsun naa kan ninu iwe kan ti wọn fi sọwọ si ile asofin lasiko ipade pẹlu awọn olori ile.


Ki lo kan El-Rufai ninu ọrọ to wa nilẹ yi? Awọn ẹgbẹ osisẹ ti fẹsun kan Gomina ipinlẹ Kaduna Nasir El Rufai pe oun ati awọn akẹgbẹ rẹ kan ni igi wọrọkọ to n tako abadofin yii. Wọn fi ẹsun naa kan ninu iwe kan ti wọn fi sọwọ si ile asofin lasiko ipade pẹlu awọn olori ile. Gẹgẹ bi wọn ti wi, aridaju wa pe Gomina Nasir Elrufai ati awọn Gomina mii lo n sagbatẹru abadofin. Bi a ko ba gbagbe, asofin to mu aba yii wa, Garba Datti Mohammad, n soju ẹkun Sabora Gat tipinlẹ Kaduna nile asojusofin Naijiria. Amọ Gomina El Rufai ko ti fesi si ẹsun ti wọn fi kan an yii.


Gẹgẹ bi wọn ti wi, aridaju wa pe Gomina Nasir Elrufai ati awọn Gomina mii lo n sagbatẹru abadofin. Bi a ko ba gbagbe, asofin to mu aba yii wa, Garba Datti Mohammad, n soju ẹkun Sabora Gat tipinlẹ Kaduna nile asojusofin Naijiria. Amọ Gomina El Rufai ko ti fesi si ẹsun ti wọn fi kan an yii.


Oduduwa Nation: Olùwọ́de ní ètò ààbò tí Makinde pèsè, ló mú ki ìwọ́de Ibadan lọ wọ́ọ́rọ́

Awọn eeyan to n seto ipolongo fun idasilẹ orilẹede Oduduwa ti gbosuba kare fun gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde lori atilẹyin rẹ. Nigba to n ki gomina Makinde pe o seun, agbẹnusọ fun Sunday Igboho, Olayomi Koiki ni awọn n m riri ipese eto aabo peye to pese fawọn oluwọde Oduduwa Nation. Koiki, to kede bẹẹ loju opo Facebook rẹ, Koiki ni awọn n kede fun araye pe gomina ipinlẹ Oyo ti seto gbogbo eto to yẹ lati jẹ ki alaafia jọba lasiko iwọde naa. "Gomina ipinlẹ Oyo lo se atilẹyin fun iwọde Oduduwa Nation nipa ipese eto aabo to peye, lati ri daju pe ẹnikni ko da iwọde alaafia naa ru. Atilẹyin gomina Makinde yii lo fi n da wa loju pe ipolongo alaafia naa yoo lọ laisi rogbodiyan kankan." Awọn oluwọde naa wa mọ riri atilẹyin gomina Seyi Makinde fun aseyọri iwọde alagbara to waye lọjọ Abamẹta naa.


"Gomina ipinlẹ Oyo lo se atilẹyin fun iwọde Oduduwa Nation nipa ipese eto aabo to peye, lati ri daju pe ẹnikni ko da iwọde alaafia naa ru. Atilẹyin gomina Makinde yii lo fi n da wa loju pe ipolongo alaafia naa yoo lọ laisi rogbodiyan kankan." Awọn oluwọde naa wa mọ riri atilẹyin gomina Seyi Makinde fun aseyọri iwọde alagbara to waye lọjọ Abamẹta naa. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe pitimu ni agbegbe Mapo ati Oja Oba nilu Ibadan kun ni idaji ọjọ Abamẹta fun awọn ọlọpaa to n gbarodan. Agbegbe yii si ni iwọde naa ti gberasọ, bẹẹ ni awọn agbofinro yii tun wa kaakiri awọn agbegbe to se koko nilu Ibadan lati ri daju pe alaafia jọba lasiko iwọde naa. O ti to ọjọ mẹta bayii ti ariwo ti gba ilẹ kan pe iwọde alagbara nla kan yoo waye nilu Ibadan, tii se olu ilu ipinlẹ Oyo lonii ọjọ Abamẹta.


Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe pitimu ni agbegbe Mapo ati Oja Oba nilu Ibadan kun ni idaji ọjọ Abamẹta fun awọn ọlọpaa to n gbarodan. Agbegbe yii si ni iwọde naa ti gberasọ, bẹẹ ni awọn agbofinro yii tun wa kaakiri awọn agbegbe to se koko nilu Ibadan lati ri daju pe alaafia jọba lasiko iwọde naa. O ti to ọjọ mẹta bayii ti ariwo ti gba ilẹ kan pe iwọde alagbara nla kan yoo waye nilu Ibadan, tii se olu ilu ipinlẹ Oyo lonii ọjọ Abamẹta. Awọn eeyan to n polongo idasilẹ orilẹede Oduduwa si ni wọn n se agbatẹru iwọde naa, eyi ti wọn ni yoo waye ni gbọngan Mapo. Aago mẹsan owurọ ọjọ Satide si ni wọn ni iwọde naa yoo bẹrẹ ni Mapo, ti wọn yoo si maa lọ yika ilu Ibadan lati ba awọn eeyan sọrọ. Bẹẹ ni irọkẹkẹ nipa iwọde naa ti gbode, ti ọpọ eeyan si n woye pe se iwọde naa yoo waye laisi rogbodiyan bi.


Awọn eeyan to n polongo idasilẹ orilẹede Oduduwa si ni wọn n se agbatẹru iwọde naa, eyi ti wọn ni yoo waye ni gbọngan Mapo. Aago mẹsan owurọ ọjọ Satide si ni wọn ni iwọde naa yoo bẹrẹ ni Mapo, ti wọn yoo si maa lọ yika ilu Ibadan lati ba awọn eeyan sọrọ. Bẹẹ ni irọkẹkẹ nipa iwọde naa ti gbode, ti ọpọ eeyan si n woye pe se iwọde naa yoo waye laisi rogbodiyan bi. Amọ nigba ti BBC Yoruba gunlẹ si gbọngan Mapo ni aago to yẹ ki iwọde waye, a ko tii kofiri awọn eeyan to se agbatẹru iwọde naa. Titi di akoko yii ta n nko iroyin yii jọ, ko ti i si ẹnikan kan ninu wọn to yọju. Koda, awọn agbofinro ti oju wọn ko rẹrin rara lo ti de Mapo lati idaji, ti wọn si fọn ka gbogbo agbegbe Oja Oba.


Amọ nigba ti BBC Yoruba gunlẹ si gbọngan Mapo ni aago to yẹ ki iwọde waye, a ko tii kofiri awọn eeyan to se agbatẹru iwọde naa. Titi di akoko yii ta n nko iroyin yii jọ, ko ti i si ẹnikan kan ninu wọn to yọju. Koda, awọn agbofinro ti oju wọn ko rẹrin rara lo ti de Mapo lati idaji, ti wọn si fọn ka gbogbo agbegbe Oja Oba. Nigba ti BBC Yoruba se iwadii lọwọ ọkan lara awọn to se agbatẹru iwọde naa lori aago lati mọ ohun to n da wọn duro, o ni inu ile lawọn si wa bayii. Ohun ti ko han si wa ni boya wọn n reti ki awon ẹsọ alaabo kuro ni agbegbe naa, ki iwọde to bẹrẹ, amọ lọwọ lọwọ bayii, awọn agbofinro ti sọ agadagodo si ẹnu ọna Mapo. Ojogbon Banji Akintoye ati Sunday Igboho wa lara awon to yẹ ko le iwaju iwọde naa.


Nigba ti BBC Yoruba se iwadii lọwọ ọkan lara awọn to se agbatẹru iwọde naa lori aago lati mọ ohun to n da wọn duro, o ni inu ile lawọn si wa bayii. Ohun ti ko han si wa ni boya wọn n reti ki awon ẹsọ alaabo kuro ni agbegbe naa, ki iwọde to bẹrẹ, amọ lọwọ lọwọ bayii, awọn agbofinro ti sọ agadagodo si ẹnu ọna Mapo. Ojogbon Banji Akintoye ati Sunday Igboho wa lara awon to yẹ ko le iwaju iwọde naa.


Sunday igboho: Ẹgbẹ́ Fulani fárígá pé kí wọn dá Seriki padà sí Igangan pẹ̀lú owó ìtanràn

Ẹgbẹ awọn ọmọ bibi Fulani kan, Gan Allah Fulani Developmet Association,GADFAN, ti kesi ijọba Naijiria, lati san owo itanran fun Seriki Fulani ti wọn si nipo pada kuro nilu Igangan. Bẹẹ ni wọn sọ pe ki ijọba fofin mu Sunday Igboho, to ṣagbatẹru ikọlu si Seriki, eyiun Alhaji Salihu Abdulkadir nilu Igangan. Ẹgbẹ GADFAN fi ọrọ yii lede lasiko ti wọn ṣe abẹwo si Seriki Abdulkadir lọjọ Abamẹta ni ilu Ilorin, nibi toun ati mọlẹbi rẹ fori pamọ si. Alaga ẹgbẹ naa Sulaiman Yakubu ati akọwe, Ibrahim Abdulahi sọ ninu atẹjade to tẹ BBC lọwọ pe, ki ijọba fi ọlọpaa mu Sunday Igboho, ko si foju wina ofin ni kiakia. ''O ya wa lẹnu pe titi di ba ṣe n sọrọ yii, fanda-fanda ni Igboho n rin kaakiri bi igba pe nkankan ko tiẹ ṣẹlẹ'' ''Nitori naa ẹgbẹ GADFAN n kesi ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ Oyo, lati ri pe wọn se deede pẹlu Alhaji Seriki ati awọn eeyan rẹ nipa mimu Igboho. '' Wọn fi kun pe ki ijọba ri pe wọn tara san owo gba ma binu fun awọn to padanu dukia, ki wọn si jẹ ki wọn pada si ile wọn lalaafia nilu Igangan.


Alaga ẹgbẹ naa Sulaiman Yakubu ati akọwe, Ibrahim Abdulahi sọ ninu atẹjade to tẹ BBC lọwọ pe, ki ijọba fi ọlọpaa mu Sunday Igboho, ko si foju wina ofin ni kiakia. ''O ya wa lẹnu pe titi di ba ṣe n sọrọ yii, fanda-fanda ni Igboho n rin kaakiri bi igba pe nkankan ko tiẹ ṣẹlẹ'' ''Nitori naa ẹgbẹ GADFAN n kesi ijọba apapọ ati ijọba ipinlẹ Oyo, lati ri pe wọn se deede pẹlu Alhaji Seriki ati awọn eeyan rẹ nipa mimu Igboho. '' Wọn fi kun pe ki ijọba ri pe wọn tara san owo gba ma binu fun awọn to padanu dukia, ki wọn si jẹ ki wọn pada si ile wọn lalaafia nilu Igangan. Atẹjade naa sọ bakan naa pe, ikọlu tawọn eeyan Igboho ṣe si ile Seriki ni Igangan lo mu ko padanu ''dukia ati awọn nkan ọsin ti owo rẹ wọ ẹẹdẹgbẹta miliọnu Naira'' Ẹgbẹ naa sọ pe, awọn yoo lo gbogbo ọna labẹ ofin lati ri pe awọn gba ẹtọ Seriki fun. Wọn ni ''a ti n ba awọn agbẹjọrọ sọrọ, ti a ko si ni pẹ gbe ọrọ lọ si ile ẹjọ ti ijọba ko ba ṣe nkankan si''


Atẹjade naa sọ bakan naa pe, ikọlu tawọn eeyan Igboho ṣe si ile Seriki ni Igangan lo mu ko padanu ''dukia ati awọn nkan ọsin ti owo rẹ wọ ẹẹdẹgbẹta miliọnu Naira'' Ẹgbẹ naa sọ pe, awọn yoo lo gbogbo ọna labẹ ofin lati ri pe awọn gba ẹtọ Seriki fun. Wọn ni ''a ti n ba awọn agbẹjọrọ sọrọ, ti a ko si ni pẹ gbe ọrọ lọ si ile ẹjọ ti ijọba ko ba ṣe nkankan si''


Isiaka Jimoh EndSars Ogbomoso: Èmí kò ní kí wọ́n pa ọlọ́pàá tó pa Isiaka, ṣùgbọ́n...- Ramota, Iya Isiaka

A ti ri awọn iranlọwọ kan gba lọdọ awọn alaanu eeyan kan ṣugbọn....- Zainab Akinbola, Iyawo Isiaka Jimoh Awọn ọlọpaa yinbon pa ọmọ mi lati ọjọ kẹwaa, oṣu kẹwaa, ọdun2020 ṣugbọn a ko tii ri idajọ gba titi di isinyi bi ijọba ṣe  leri fun wa nigba naa. Eyi ni ọrọ Jimoh Atanda, to jẹ ba Isiaka ti awọn ọlọpaa yinbọn pa ninu iwọde EndSars to waye lọdun to kọja ni Ogbomọso ni ipinlẹ Oyo ni guusu Iwọ oorun Naijiria. Ramota, iya Isiska sọ pe nitootọ ni gomina Seyi Makinde wa ba wọn kẹdun ṣugbọn owo ko le da ọmọ oun pada. O ni gbogbo arọwa eeyan ko le da Isiaka pada fun oun ati pe idajọ ododo nikan ni oun n fẹ. Bẹẹ kii ṣe pe ki wọn pa awọn ọlọpaa to huwa ibi naa si ọmọ oun. Baba Isiaka ṣalaye nipa ọmọ rẹ pe abikẹyin bii akọbi ni lọwọ oun ati pe Isisaka kii muti, kii mu siga, kii huwa lile rara.


O ni gbogbo arọwa eeyan ko le da Isiaka pada fun oun ati pe idajọ ododo nikan ni oun n fẹ. Bẹẹ kii ṣe pe ki wọn pa awọn ọlọpaa to huwa ibi naa si ọmọ oun. Baba Isiaka ṣalaye nipa ọmọ rẹ pe abikẹyin bii akọbi ni lọwọ oun ati pe Isisaka kii muti, kii mu siga, kii huwa lile rara. Akinbọla Zainab to jẹ iyawo Isiaka sọrọ nipa iranlọwọ to ti ri gba ati eyi to ṣi n reti lati fi ri si eto ẹkọ ọmọ to bi fun Isiaka.


Akinbọla Zainab to jẹ iyawo Isiaka sọrọ nipa iranlọwọ to ti ri gba ati eyi to ṣi n reti lati fi ri si eto ẹkọ ọmọ to bi fun Isiaka.


Yoruba-Fulani crisis: Miyetti ní àwọn ò ní fààye gba kíkó oúnjẹ lọ sílẹ̀ Yorùbá

Alakoso ẹgbẹ  darandaran Miyetti Allah ẹka ipinlẹ Kwara, Aliyu Mohammed sọ pe dide awọn  ounjẹ ati maalu lati oke ọya silẹ Yoruba nipinlẹ Kwara yoo tẹsiwaju. Mohammed ni ayafi ti aabo to peye ba wa fawọn Fulani nilẹ Yoruba ni awọn fi le dẹkun didena kiko ounjẹ ati maalu lọ síbẹ. BBC Yoruba ṣabẹwo si ọja Bodija ki a mọ ohun to n ṣẹlẹ gan an ni pato: Mohammed ṣalaye pe eyi jẹ ìkìlọ lati ri i pe awọn Fulani to wa nilẹ Yoruba n ṣe ọwọ wọn ni alaafia lai si pe ẹnikẹni n dunkoko mọ wọn. O ni irọ ni ọrọ tawọn kan n gbe kiri pe ọdaran ni gbogbo awọn Fulani. Mohammed ni ko si ẹya tabi ede ti ko ni awọn eeyan to dara at'awọn to buru, kii ṣe ninu ẹya Fulani nikan ni iru rẹ wa. "Kii ṣe Fulani nikan lo n huwa ọdaran lorileede Naijiria, ṣugbọn ohun to buru ni pe Fulani nikan lawọn eeyan n sọ pe o wa nidi gbogbo laabi to n ṣẹlẹ ni Naijiria," Mohammed lo woye bẹẹ.


O ni irọ ni ọrọ tawọn kan n gbe kiri pe ọdaran ni gbogbo awọn Fulani. Mohammed ni ko si ẹya tabi ede ti ko ni awọn eeyan to dara at'awọn to buru, kii ṣe ninu ẹya Fulani nikan ni iru rẹ wa. "Kii ṣe Fulani nikan lo n huwa ọdaran lorileede Naijiria, ṣugbọn ohun to buru ni pe Fulani nikan lawọn eeyan n sọ pe o wa nidi gbogbo laabi to n ṣẹlẹ ni Naijiria," Mohammed lo woye bẹẹ. Alaga Miyetti Allah nipinlẹ Kwara ni ẹgbẹ ṣetan lati fa awọn Fulani ọdaran le awọn ọlọpaa lọwọ ni Kwara. Mohammed ni "awọn fijilante wa n kaakiri igbo ijọba lati mu awọn ọdaran Fulani ti wọn n ba awọn Fulani darandaran jẹ. Mohammed rọ ijọba apapọ lati fi ọwọ òfin mú Sunday Igboho lẹyin to ni kawọn Fulani fi ilu Igangan silẹ.


Alaga Miyetti Allah nipinlẹ Kwara ni ẹgbẹ ṣetan lati fa awọn Fulani ọdaran le awọn ọlọpaa lọwọ ni Kwara. Mohammed ni "awọn fijilante wa n kaakiri igbo ijọba lati mu awọn ọdaran Fulani ti wọn n ba awọn Fulani darandaran jẹ. Mohammed rọ ijọba apapọ lati fi ọwọ òfin mú Sunday Igboho lẹyin to ni kawọn Fulani fi ilu Igangan silẹ.


Davido, Yomi Fabiyi and Baba Ijesha: Davido sí Yomi Fabiyi: Mùmú ni ẹ́

Gbajugbaja ọdọ olorin ọmọ Naijiria ti bu ẹnu atẹ  lu bi oṣere Yomi Fabiyi ṣe farahan nibi Ifẹhonu han to ṣe lanaa. Yomi Fabiyi ṣe iwọde naa nitori akẹgbẹ rẹ, Olarewaju Omiyinka ti ọpọ mọ si Baba Ijesha ti wọn ti mọ ahamọ ọlọpaa fun ẹsun ifipaba ọmọde lopọ atawọn ẹsun mii to rọ mọ ọ. David Adeleke ti ọpọ mọ si Davido OBO fi fidio ifẹhonuhan Yomi Fabiyi sita to si kọ akọle eebu le e lori pe "mumu ni ẹ tori o ko wọ ibomu". Davido n tọka si pe ninu gbogbo awọn ti wọn jọ n wọde, Yomi Fabiyi nikan ni ko wọ ibomu. Wiwọ ibomu jẹ aṣẹ ijọba Naijiria paapaa lasiko yii ti wọn ṣẹ tun ni iṣi ati ẹda Coronavirus mii ti rapala wọ Naijiria. Yomi Fabiyi n ja fun pe wọn ti jẹ ki Olanrewaju Omiyinka iyẹn Baba Ijesha pẹ latimọle ju lai tii gbe e lọ ile ijọ tori wọn wa ni iyanṣẹlodi, o ni o yẹ ki wọn da a silẹ pẹlu beeli. Ẹwẹ loju opo Twitter olorin Davido, awọn to lu Davido lọgọ ẹnu tako pe o pe Yomi ni Mumu wa:


Lekki toll gate protest, endsars: Ẹbí méjì gba ₦10m lẹ́yìn ìwádìí ìgbìmọ̀ ìwádìí ìfìyajẹni ọlọ́pàá ní ìpínlẹ̀ Eko

Igbimọ oluwadii ti ijọba ipinlẹ Eko gbe kalẹ lati ṣọfintoto ẹsun ifiyajẹni ti awọn eeyan ilu fi kan ọlọpaa ti bẹrẹ si n san owo gba mabinu fu awọn kan to gbe ẹjọ wa siwaju wọn. Ninu ẹjọ to kan oloogbe Kudirat Adebayo Abayomi, ti wọn ni aṣita ibọn ọlọpa ran lọ si ọrun ọsan gangan loṣu Kẹrin ọdun 2017, igbimọ naa ni ki wọn fi awọn ọlọpaa ti aje ọrọ naa ṣi mọ lori jofin. Igbimọ naa tun ni ki wọn fun ẹbi arabinrin na ni miliọnu mẹwaa naira owo gba mabinu. Lẹyin naa ni wọn fun awọn ọmọ rẹ ni ẹbun ẹkọ ọfẹ, ti wọn  si tun ni ki ileeṣẹ ọlọpaa kọ lẹta si mọlẹbi rẹ lati tọrọ aforiji lori iṣẹlẹ naa. Olupẹjọ keji, Hannah Olugbode, to jẹ aṣerunniyọyọ wa siwaju igbimọ naa pẹlu ọpa lẹyin ti awọn oṣiṣẹ SARS fi aṣita ibọn fọ ẹsẹ rẹ lagbegbe Ijeshatedo, nipinlẹ Eko. Igbimọ naa ni ki wọn fun oun naa ni miliọnu mẹwaa naira fun ohun to ti la kọja nitori iṣẹlẹ naa ati fun owo itọju.


Lẹyin naa ni wọn fun awọn ọmọ rẹ ni ẹbun ẹkọ ọfẹ, ti wọn  si tun ni ki ileeṣẹ ọlọpaa kọ lẹta si mọlẹbi rẹ lati tọrọ aforiji lori iṣẹlẹ naa. Olupẹjọ keji, Hannah Olugbode, to jẹ aṣerunniyọyọ wa siwaju igbimọ naa pẹlu ọpa lẹyin ti awọn oṣiṣẹ SARS fi aṣita ibọn fọ ẹsẹ rẹ lagbegbe Ijeshatedo, nipinlẹ Eko. Igbimọ naa ni ki wọn fun oun naa ni miliọnu mẹwaa naira fun ohun to ti la kọja nitori iṣẹlẹ naa ati fun owo itọju. Igbesẹ yii lo n waye lẹyin oṣu diẹ ti wọn gbe igbimọ na kalẹ ki awọn to fara gba ninu aṣilo agbara awọn agbofinro le ri idajọ ododo gba. Bo tilẹ jẹ pe oriṣiriṣi ẹjọ ni awọn eeyan gbe wa siwaju igbimọ naa, igbesẹ yii ni akọkọkọ to lamilaaka ti igbimọ naa gbe lati yanju ọrọ awọn olupẹjọ ọhun. Bi ẹ ba ko gbagbe, ni nnkan bii oṣẹ meji sẹyin ni alaga igbimọ naa, adajọ Doris Okuwobi fun ileeṣẹ Lekki Concession Company, LCC, laṣẹ lati pada gba iṣakoso iloro Lekki Toll Gate, ṣugbọn ọpọ ọmọ Naijiiria faake kọri nitori awọn ẹmi to sọnu nibẹ logunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020.


Igbesẹ yii lo n waye lẹyin oṣu diẹ ti wọn gbe igbimọ na kalẹ ki awọn to fara gba ninu aṣilo agbara awọn agbofinro le ri idajọ ododo gba. Bo tilẹ jẹ pe oriṣiriṣi ẹjọ ni awọn eeyan gbe wa siwaju igbimọ naa, igbesẹ yii ni akọkọkọ to lamilaaka ti igbimọ naa gbe lati yanju ọrọ awọn olupẹjọ ọhun. Bi ẹ ba ko gbagbe, ni nnkan bii oṣẹ meji sẹyin ni alaga igbimọ naa, adajọ Doris Okuwobi fun ileeṣẹ Lekki Concession Company, LCC, laṣẹ lati pada gba iṣakoso iloro Lekki Toll Gate, ṣugbọn ọpọ ọmọ Naijiiria faake kọri nitori awọn ẹmi to sọnu nibẹ logunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020. Iloro naa jẹ ọkan pataki lara awọn ibi ti iwọde lodi si aṣilo ipo SARS, iyẹn EndSARS ti waye ki iwọde ọhun to dojuru lọja naa lọhun. Ẹwẹ, lọsẹ to kọja ni ọkan pataki lara awọn to n lewaju iwọde naa, Rinu Oduala sọ fun igbimọ naa pe oun ko ṣe ẹjọ mọ. Kọmiṣọnna ọlọpaa ni ipinlẹ Eko ti sọrọsoke lori iṣẹlẹ to waye lọjọ Abamẹta to kọja ni ipinlẹ Eko.


Iloro naa jẹ ọkan pataki lara awọn ibi ti iwọde lodi si aṣilo ipo SARS, iyẹn EndSARS ti waye ki iwọde ọhun to dojuru lọja naa lọhun. Ẹwẹ, lọsẹ to kọja ni ọkan pataki lara awọn to n lewaju iwọde naa, Rinu Oduala sọ fun igbimọ naa pe oun ko ṣe ẹjọ mọ. Kọmiṣọnna ọlọpaa ni ipinlẹ Eko ti sọrọsoke lori iṣẹlẹ to waye lọjọ Abamẹta to kọja ni ipinlẹ Eko. Nibẹ ni awọn ọdọ kan ti ṣewọde pe wọn ko gbọdọ tii ṣi Lekki Tollgate titi ti iwadii yoo fi pari lori ohun to ṣẹlẹ nibẹ lọdun to kọja. Hakeem Odumosu to jẹ kọmiṣọnna awọn ọlọpaa ti bu ẹnu ẹ̀tẹ́ lu bi wọn ṣe huwa ko tọ si awọn ogoji ọdọ ti wọn sọ satimọle lori iwọde #Occupy Lekki tollgate.Lẹ́yìn ọgọ́rùn ún ọjọ́ tí wọn ti Lekki Toll Gate pa, ẹ wo owó gọbọi tíjọba Eko ń pàdánù Lara awọn ti wọn sọ si atimọle na ni Debo Adebayo, gbajugbaja aderinpoṣonu ti wọn ni wọn gba aṣọ ọrun wọn, ti wọn tun na wọn ki wọn to rọ wọn sinu ọkọ lọ satimọle.Ta ló ń kẹ̀yìn àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà sírawọn lóríi àá ṣì Lekki toll gate, a ò ṣí i? Ọpọlọpọ aworan lo ti jade lori ayelujara lori bi awọn agbofinro ṣe huwa ko tọ si awọn oluwọde naa ni eyi ti ko ba ofin Naijiria mu rara.


Nibẹ ni awọn ọdọ kan ti ṣewọde pe wọn ko gbọdọ tii ṣi Lekki Tollgate titi ti iwadii yoo fi pari lori ohun to ṣẹlẹ nibẹ lọdun to kọja. Hakeem Odumosu to jẹ kọmiṣọnna awọn ọlọpaa ti bu ẹnu ẹ̀tẹ́ lu bi wọn ṣe huwa ko tọ si awọn ogoji ọdọ ti wọn sọ satimọle lori iwọde #Occupy Lekki tollgate.Lẹ́yìn ọgọ́rùn ún ọjọ́ tí wọn ti Lekki Toll Gate pa, ẹ wo owó gọbọi tíjọba Eko ń pàdánù Lara awọn ti wọn sọ si atimọle na ni Debo Adebayo, gbajugbaja aderinpoṣonu ti wọn ni wọn gba aṣọ ọrun wọn, ti wọn tun na wọn ki wọn to rọ wọn sinu ọkọ lọ satimọle.Ta ló ń kẹ̀yìn àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà sírawọn lóríi àá ṣì Lekki toll gate, a ò ṣí i? Ọpọlọpọ aworan lo ti jade lori ayelujara lori bi awọn agbofinro ṣe huwa ko tọ si awọn oluwọde naa ni eyi ti ko ba ofin Naijiria mu rara. Eyi si ti fa ki awọn eeyan maa bu awọn ọlọpaa lori ayelujara. Ọpọ ọmọ Naijiria n beere idi ti awọn agbofinro ṣe n ṣe a\won oluwọde bii ọdaran. Kọmiṣọnna Odumosu ninu atẹjade to fi sita nipaṣe agbẹnusọ rẹ ni iwa naa ko dara to.


Eyi si ti fa ki awọn eeyan maa bu awọn ọlọpaa lori ayelujara. Ọpọ ọmọ Naijiria n beere idi ti awọn agbofinro ṣe n ṣe a\won oluwọde bii ọdaran. Kọmiṣọnna Odumosu ninu atẹjade to fi sita nipaṣe agbẹnusọ rẹ ni iwa naa ko dara to. Olumuyiwa Adejobi to jẹ agbénusọ fun kọmiṣọnna Odumosu ni kete ti awọn fọnran fidio naa jade ni wọn ti kede pe ki iṣẹ iwadii bẹrẹ ki wọn si ṣafihan awọn ọlọpaa to huwa ko tọ naa. O ni iwa naa ko dun mọ kọmiṣọnna ninu rara. Koda, o ti paṣẹ fun igbakeji Kọmiṣọnna, DCP Adegoke Fayoade to wa ni ẹkun agọ ọlọpaa Panti lati ṣiṣẹ lori fọnran fidio naa ko si fi oju awọn ọlọpaa ti ọrọ kan jofin.


Olumuyiwa Adejobi to jẹ agbénusọ fun kọmiṣọnna Odumosu ni kete ti awọn fọnran fidio naa jade ni wọn ti kede pe ki iṣẹ iwadii bẹrẹ ki wọn si ṣafihan awọn ọlọpaa to huwa ko tọ naa. O ni iwa naa ko dun mọ kọmiṣọnna ninu rara. Koda, o ti paṣẹ fun igbakeji Kọmiṣọnna, DCP Adegoke Fayoade to wa ni ẹkun agọ ọlọpaa Panti lati ṣiṣẹ lori fọnran fidio naa ko si fi oju awọn ọlọpaa ti ọrọ kan jofin.


Oduduwa Republic Agitators: Bí Oyetola ṣe lé ọ̀gá iléèwé mẹ́tẹ́ẹ̀ta jẹ́ àfihàn ìwà ìkórira sí wa

Ẹgbẹ apapọ awọn eeyan to n beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba, labẹ aburada Oduduwa Republic Agitators (ORA), ti sọrọ soke lori isẹlẹ to waye nipinlẹ Osun laipẹ yii. Bẹẹ ba gbagbe, ijọba Osun pasẹ pe ki ọga ileẹkọ giram mẹta lọ rọọkun nile na nitori bi awọn eeyan to n beere fun iyapa orilẹede Naijiria se wọnu ọgba ileewe wọn lati fa oju awọn akẹkọọ ibẹ mọra. Amọ nigba to n sọ ero rẹ lori isẹlẹ yii, ẹgbẹ ORA ni oun yoo seto atako alagbara nipinlẹ Osun lori igbesẹ ijọba naa nitori iya to fi jẹ awọn ọga ilẹẹkọ naa. Atẹjade kan ti aarẹ ẹgbẹ agbaye fun Oduduwa Republic Agitators Worldwide  (ORA), Segun Damilola Olaniyan  fisita lo sisọ loju ọrọ naa. Ẹgbẹ ORA ni bi gomina ipinlẹ Osun, Adegboyega Oyetola se ni ki awọn ọga ileẹkọ mẹtẹẹta naa lọ rọọkun nile fihan pe o korira awọn eeyan to n ja fun orilẹede tuntun naa. Bakan naa ni wọn leri leka pe loore koore ni awọn yoo maa fi ẹhonu han lori isẹlẹ naa titi ti gomina Oyetola yoo fi da ọga ileẹkọ mẹtẹẹta naa pada.


Atẹjade kan ti aarẹ ẹgbẹ agbaye fun Oduduwa Republic Agitators Worldwide  (ORA), Segun Damilola Olaniyan  fisita lo sisọ loju ọrọ naa. Ẹgbẹ ORA ni bi gomina ipinlẹ Osun, Adegboyega Oyetola se ni ki awọn ọga ileẹkọ mẹtẹẹta naa lọ rọọkun nile fihan pe o korira awọn eeyan to n ja fun orilẹede tuntun naa. Bakan naa ni wọn leri leka pe loore koore ni awọn yoo maa fi ẹhonu han lori isẹlẹ naa titi ti gomina Oyetola yoo fi da ọga ileẹkọ mẹtẹẹta naa pada. "A ri igbesẹ gomina Osun gẹgẹ bii iwa ikorira si awọn eeyan to n polongo fun idasilẹ orilẹede Yoruba, a si tako igbesẹ odi to gbe naa pẹlu iwọde alagbara. Awọn ọga ileẹkọ naa gbe igbesẹ naa tori ẹtọ ti wọn ni labẹ ofin lati seto ipolongo  ni ayika naa. Gbogbo ọba alaye ati agba ijoye nipinlẹ Osun la fun ni atẹjade yii, ki a le fi isẹlẹ yii to wọn leti."


"A ri igbesẹ gomina Osun gẹgẹ bii iwa ikorira si awọn eeyan to n polongo fun idasilẹ orilẹede Yoruba, a si tako igbesẹ odi to gbe naa pẹlu iwọde alagbara. Awọn ọga ileẹkọ naa gbe igbesẹ naa tori ẹtọ ti wọn ni labẹ ofin lati seto ipolongo  ni ayika naa. Gbogbo ọba alaye ati agba ijoye nipinlẹ Osun la fun ni atẹjade yii, ki a le fi isẹlẹ yii to wọn leti." Ẹgbẹ ORA tẹsiwaju pe oun ti ri daju pe ilẹ Yoruba nikan ni awọn asaaju oselu kii se atilẹyin fun ifẹ araalu nitori ifẹ tara wọn. Ẹgbẹ naa ni oun lero pe gomina naa yoo se afihan iwa ọmọluabi nipa yiyi igbesẹ rẹ pada ki awọn ọga ileewe mẹtẹẹta le pada si ẹnu isẹ ni kiakia. Ẹgbẹ ORA ni ti gomina Oyetola ba gbe igbesẹ naa, eyi to tubọ mu ki ifẹ tawọn ni si ru gọgọ si nitori baba ati arakunrin awọn lo jẹ.


Ẹgbẹ ORA tẹsiwaju pe oun ti ri daju pe ilẹ Yoruba nikan ni awọn asaaju oselu kii se atilẹyin fun ifẹ araalu nitori ifẹ tara wọn. Ẹgbẹ naa ni oun lero pe gomina naa yoo se afihan iwa ọmọluabi nipa yiyi igbesẹ rẹ pada ki awọn ọga ileewe mẹtẹẹta le pada si ẹnu isẹ ni kiakia. Ẹgbẹ ORA ni ti gomina Oyetola ba gbe igbesẹ naa, eyi to tubọ mu ki ifẹ tawọn ni si ru gọgọ si nitori baba ati arakunrin awọn lo jẹ.


Sunday Igboho: Àwọn ìkọlù sí mi, ilé àti ìyá mi fihàn pé àwọn kan ń dọdẹ mi

Eruku ariwo to sọ lana lori bi ajijagbara ọmọ Yoruba nni, Oloye Sunday Igboho se gba iwe ipe lati ọdọ ọga ọlọpa ni ọjọbọ, ko tii lọ silẹ rara. Koda, ọpọ eeyan lo si n para poro lori isẹlẹ naa, ati ewu ti wọn lo see se ko wa fun ẹmi ajijagbara naa. Amọ nigba to n salaye lori idi to fi kọ lati gba iwe ipe naa, to ni awọn gende ọlọpaa mẹẹdogun mu wa sile ohun, Sunday Igboho ni ọrọ naa gbero ni. Agbẹnusọ fun Igboho, Olayomi Koiki salaye pe iriri to ti waye lati ẹyin wa nilẹ Naijiria lo mu ki awọn ẹsọ ajijagbara naa kọ lati gba lẹta ipe ọhun. "Bẹẹ ba gbagbe, lẹta ni wọn wọn mu wa sile Dele Giwa lọdun 1986, to di bọnbu to bu kẹu, eyi to ran gbajumọ akọroyin naa sọrun ọsangangan." Bakan naa lo fikun pe awọn isẹlẹ afunilara to n waye ni ayika ajijagbara naa to fura si pe wọn n dọdẹ rẹ loju mejeeji.


Agbẹnusọ fun Igboho, Olayomi Koiki salaye pe iriri to ti waye lati ẹyin wa nilẹ Naijiria lo mu ki awọn ẹsọ ajijagbara naa kọ lati gba lẹta ipe ọhun. "Bẹẹ ba gbagbe, lẹta ni wọn wọn mu wa sile Dele Giwa lọdun 1986, to di bọnbu to bu kẹu, eyi to ran gbajumọ akọroyin naa sọrun ọsangangan." Bakan naa lo fikun pe awọn isẹlẹ afunilara to n waye ni ayika ajijagbara naa to fura si pe wọn n dọdẹ rẹ loju mejeeji. "Abi ki ni ka ti sọ ti ina ti awọn ọbayejẹ kan sọ si ile Igboho ladugbo Soka nilu Ibadan losu diẹ sẹyin, tawọn osisẹ alaabo to wa ninu asọ Khaki naa si tun da lọna lasiko to n lọ silu Eko." Ko tan sibẹ, Koiki fikun pe awọn afurasi Fulani kan tun kọlu ile Sunday Igboho lọsẹ diẹ sẹyin, tawọn gende kan to wọ asọ ologun naa si tun wa tọpinpin ile rẹ." Koiki ni oye lagba n wo, ifura si ni oogun agba, tawọn gende agbofinro ba wa tun mu lẹta wa lati ọdọ ọga agba ọlapaa, eyi to mu ifura lọwọ.


"Abi ki ni ka ti sọ ti ina ti awọn ọbayejẹ kan sọ si ile Igboho ladugbo Soka nilu Ibadan losu diẹ sẹyin, tawọn osisẹ alaabo to wa ninu asọ Khaki naa si tun da lọna lasiko to n lọ silu Eko." Ko tan sibẹ, Koiki fikun pe awọn afurasi Fulani kan tun kọlu ile Sunday Igboho lọsẹ diẹ sẹyin, tawọn gende kan to wọ asọ ologun naa si tun wa tọpinpin ile rẹ." Koiki ni oye lagba n wo, ifura si ni oogun agba, tawọn gende agbofinro ba wa tun mu lẹta wa lati ọdọ ọga agba ọlapaa, eyi to mu ifura lọwọ. Ajijangbara ati ajafẹtọmọniyan, Sunday Igboho ti ke gbajare si awọn araalu pe ijọba Naijiria n gbiyanju lati fi panpẹ ofin mu oun ni bonkẹlẹ. Agbẹnusọ fun Sunday Igboho, Olayomi Koiki lo fi ọrọ naa lede ninu atẹjade kan to fisita loju opo Facebook rẹ. Koiki ni "a fẹ fi to gbogbo araye atawọn ọmọ Naijiria leti pe, ọga agba ọlọpaa fi lẹta kan ranṣẹ si Sunday Igboho, ṣugbọn awọn ẹsọ alabo rẹ kọ lati gba lẹta naa."


Ajijangbara ati ajafẹtọmọniyan, Sunday Igboho ti ke gbajare si awọn araalu pe ijọba Naijiria n gbiyanju lati fi panpẹ ofin mu oun ni bonkẹlẹ. Agbẹnusọ fun Sunday Igboho, Olayomi Koiki lo fi ọrọ naa lede ninu atẹjade kan to fisita loju opo Facebook rẹ. Koiki ni "a fẹ fi to gbogbo araye atawọn ọmọ Naijiria leti pe, ọga agba ọlọpaa fi lẹta kan ranṣẹ si Sunday Igboho, ṣugbọn awọn ẹsọ alabo rẹ kọ lati gba lẹta naa." O fikun pe Ọjọbọ, Ọjọ Kini, Osu Kẹrin, ọdun 2021 ni wọn mu lẹta naa wa sile Igboho lati ipasẹ ileesẹ igbalode afiweransẹ DHL. Agbẹnusọ fun Igboho tun salaye pe, awọn ọkunrin mẹfa kan ti wọn pe ara wọn ni ọlọpaa ṣugbọn ti wọn ko wọ aṣọ isẹ, atawọn mẹsan an miran gunlẹ sile Igboho ni deede aago mẹta ọsan Ọjọbọ naa. Koiki ni mọto Corolla  ni wọn gbe wa sile ajafẹtọ ilu naa, ti wọn si sọ fawọn ẹsọ ile naa pe awọn fẹ ri oloye igboho."


O fikun pe Ọjọbọ, Ọjọ Kini, Osu Kẹrin, ọdun 2021 ni wọn mu lẹta naa wa sile Igboho lati ipasẹ ileesẹ igbalode afiweransẹ DHL. Agbẹnusọ fun Igboho tun salaye pe, awọn ọkunrin mẹfa kan ti wọn pe ara wọn ni ọlọpaa ṣugbọn ti wọn ko wọ aṣọ isẹ, atawọn mẹsan an miran gunlẹ sile Igboho ni deede aago mẹta ọsan Ọjọbọ naa. Koiki ni mọto Corolla  ni wọn gbe wa sile ajafẹtọ ilu naa, ti wọn si sọ fawọn ẹsọ ile naa pe awọn fẹ ri oloye igboho." Koiki ṣalaye pe awọn gende ọhun sọ pe ọdọ ọga agba fun ileeṣẹ ọlọpaa Najiria ni awọn ti wa pẹlu lẹta kan lọwọ wọn, ti wọn kọ orukọ Sunday Igboho si lara. Wọn ni ọga agba ọlọpaa lo ni kawọn fun ni lẹta naa amọ sibẹ ikọ alaabo Sunday Igboho ko tẹwọ gba lẹta ọhun. Agbẹnusọ fun ajijagbara naa wa n beere ninu atẹjade naa pe Sunday Igboho yoo nifẹ lati mọ idi ti ọga agba yanyan fun ileeṣẹ ọlọpaa yoo ṣe fi iwe pe oun.


Koiki ṣalaye pe awọn gende ọhun sọ pe ọdọ ọga agba fun ileeṣẹ ọlọpaa Najiria ni awọn ti wa pẹlu lẹta kan lọwọ wọn, ti wọn kọ orukọ Sunday Igboho si lara. Wọn ni ọga agba ọlọpaa lo ni kawọn fun ni lẹta naa amọ sibẹ ikọ alaabo Sunday Igboho ko tẹwọ gba lẹta ọhun. Agbẹnusọ fun ajijagbara naa wa n beere ninu atẹjade naa pe Sunday Igboho yoo nifẹ lati mọ idi ti ọga agba yanyan fun ileeṣẹ ọlọpaa yoo ṣe fi iwe pe oun. Igboho ni ti wọn ba tilẹ fẹ fi iwe pe oun gan, o yẹ ki wọn kọkọ fi iwe pe gbogbo awọn janduku ajinigbe atawọn ọmọ ẹgbẹ Boko Haram, to n da alaafia Naijiria laamu lati ọjọ yii wa. Igboho fi kun pe, ti ọga agba ileeṣẹ ọlọpaa ba fẹ ri, n ṣe lo yẹ ko kede nita gbangba dipo ko maa fiwe ipe ranṣẹ si oun nikọkọ. Koiki pari ọrọ rẹ pe, fifi lẹta ranṣẹ si Igboho ko jẹ itẹwọgba awọn rara, nitori pe, bẹẹ ni ijọba Naijiria ṣe fi lẹta ranṣẹ si ọmọ Yoruba kan ri ni ọpọ ọdun sẹyin, iyẹn Dele Giwa, eyii to mu ẹmi rẹ lọ.


Igboho ni ti wọn ba tilẹ fẹ fi iwe pe oun gan, o yẹ ki wọn kọkọ fi iwe pe gbogbo awọn janduku ajinigbe atawọn ọmọ ẹgbẹ Boko Haram, to n da alaafia Naijiria laamu lati ọjọ yii wa. Igboho fi kun pe, ti ọga agba ileeṣẹ ọlọpaa ba fẹ ri, n ṣe lo yẹ ko kede nita gbangba dipo ko maa fiwe ipe ranṣẹ si oun nikọkọ. Koiki pari ọrọ rẹ pe, fifi lẹta ranṣẹ si Igboho ko jẹ itẹwọgba awọn rara, nitori pe, bẹẹ ni ijọba Naijiria ṣe fi lẹta ranṣẹ si ọmọ Yoruba kan ri ni ọpọ ọdun sẹyin, iyẹn Dele Giwa, eyii to mu ẹmi rẹ lọ. siluu Eko, lagbegbe Guru Maraji, ṣugbọn ti wọn mu ofo.


siluu Eko, lagbegbe Guru Maraji, ṣugbọn ti wọn mu ofo.


Yoruba-Fulani crisis: Ọlọrun má jẹ́ kí a jẹ́ gbèsè lókù báyìí tí a kò kó ọjá lọ sílẹ̀ Yorùbá mọ́- Hausa Oníṣòwò

Awọn ẹgbẹ olounjẹ ati ẹlẹran ọsin ni Naijiria lati ariwa ti amọ si AUFCDN n tẹsiwaju ninu iyanṣẹlodi wọn. Egbe yii ti apeja orukọ wọn n jẹ: Amalgamated Union of Foodstuff and Cattle Dealers of Nigeria (AUFCDN) ni wọn kede pe ohun gbogbo ti gba ọpọ bayii nilẹ Hausa. Gbogbo awọn agbẹ ti ọrọ kan ni apa ariwa Naijiria ti wọn ti n ko ohun eelo ọbẹ bii ata, tomati, alubọsa, iresi ati bẹẹ bẹẹ lọ ti n pariwo gbese..A ò ní kó oúnjẹ lọ sílẹ̀ Yorùbá láì jẹ́ pé ààbò wà fáwọn Fulani níbẹ̀- Miyetti Allah Wọn ni ọpọ ti ko ni ere rara ni awọn fi n ta nkan ọbẹ bayii ki wọn ma baa bajẹ mọ ori igba ati inu oko awọn. Awọn miran ni ọrọ naa ko le tii aynju bayii laisi awọn igbesẹ kan; Koda, ọpọ eeyan lo ti fidi ẹ mulẹ pe ọpọ ni apẹrẹ Tomati ati rodo bayii ni awọn ipinlẹ to wa ni ariwa ati ni Abuja to jẹ olu ilu Naijiria. Eyi ko ṣẹyin bi awọn kan ṣe lọ di opopona ti wọn n gba ko nkan oko wọle wa si iwọ oorun guusu Naijiria lati ariwa Ọpọ awọn eeyan lori ayelujara lo ṣalaye pe ohun to ṣokunfa gbese ọlọpọ yanturu ni ariwa yii ko ṣẹyin pe awọn ata ti pọ ju nibẹ nitori pe wọn ko ri wọn ko lọ si awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba ati Igbo. Bẹẹ awọn eeyan ti n sọrọ lori ayelujara: Bawo ni ọmọ ṣe sọri lọja ilẹ Yoruba ati Igbo bayii?


Awọn miran ni ọrọ naa ko le tii aynju bayii laisi awọn igbesẹ kan; Koda, ọpọ eeyan lo ti fidi ẹ mulẹ pe ọpọ ni apẹrẹ Tomati ati rodo bayii ni awọn ipinlẹ to wa ni ariwa ati ni Abuja to jẹ olu ilu Naijiria. Eyi ko ṣẹyin bi awọn kan ṣe lọ di opopona ti wọn n gba ko nkan oko wọle wa si iwọ oorun guusu Naijiria lati ariwa Ọpọ awọn eeyan lori ayelujara lo ṣalaye pe ohun to ṣokunfa gbese ọlọpọ yanturu ni ariwa yii ko ṣẹyin pe awọn ata ti pọ ju nibẹ nitori pe wọn ko ri wọn ko lọ si awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba ati Igbo. Bẹẹ awọn eeyan ti n sọrọ lori ayelujara: Bawo ni ọmọ ṣe sọri lọja ilẹ Yoruba ati Igbo bayii? Ni iṣọ ẹlẹran ìso ni ọja Alaba ni ipinlẹ Eko ni owo ẹran agbo ti di ilọpọ mẹta bayii. Akọroyin BBC to lọ sibẹ ni koda, niṣẹ ni gbogbo ọja naa da waiwai ti ero ko si pọ rara. O ni bẹẹ si ni gbogbo ẹran ọsin ati awọn nkan miran gbowo lori jọjọ.


Ni iṣọ ẹlẹran ìso ni ọja Alaba ni ipinlẹ Eko ni owo ẹran agbo ti di ilọpọ mẹta bayii. Akọroyin BBC to lọ sibẹ ni koda, niṣẹ ni gbogbo ọja naa da waiwai ti ero ko si pọ rara. O ni bẹẹ si ni gbogbo ẹran ọsin ati awọn nkan miran gbowo lori jọjọ. Mallam Tanimu Bulama to jẹ Waziri alaba Rago ṣlaye fun BBC pe: Eran agbo ti wọn n ta ni N30, 000 tẹlẹ ti di N95,000 bayii nitori pe Niger ati ilẹ Sudan gba ilẹ Hausa ni awọn n gab ko ẹran wọle ju. Ero awọn Yoruba to n ra ọja ọwon naa yatọ bayii: Mallam Umar to tun ba BBC sọrọ ṣalaye pe ironu ti ba ọpọ awon agbẹ ati Oniṣowo ni ariwa Naijiria nitori pe nkan ti n bajé si ori igba wọn. O ni bayii awọn ti n ta tomati apẹrẹ ti wọn n ta ni N2,100 tẹlẹ ni N800 nitori pe wọn ti n bajẹ.


Mallam Tanimu Bulama to jẹ Waziri alaba Rago ṣlaye fun BBC pe: Eran agbo ti wọn n ta ni N30, 000 tẹlẹ ti di N95,000 bayii nitori pe Niger ati ilẹ Sudan gba ilẹ Hausa ni awọn n gab ko ẹran wọle ju. Ero awọn Yoruba to n ra ọja ọwon naa yatọ bayii: Mallam Umar to tun ba BBC sọrọ ṣalaye pe ironu ti ba ọpọ awon agbẹ ati Oniṣowo ni ariwa Naijiria nitori pe nkan ti n bajé si ori igba wọn. O ni bayii awọn ti n ta tomati apẹrẹ ti wọn n ta ni N2,100 tẹlẹ ni N800 nitori pe wọn ti n bajẹ. Se lootọ ni wọn n ko ọja pamọ? Awọn miran ni awọn ọlọja nilẹ Yoruba n ko ọja pamọ nitori pe ọja mii ko de lati ilẹ Hausa. Sugbọn Emir ọja Alaba, Alhaji Umaru Goggo ni irọ ni eyi.


Se lootọ ni wọn n ko ọja pamọ? Awọn miran ni awọn ọlọja nilẹ Yoruba n ko ọja pamọ nitori pe ọja mii ko de lati ilẹ Hausa. Sugbọn Emir ọja Alaba, Alhaji Umaru Goggo ni irọ ni eyi. O parọwa pe asiko ti to ki wọn fopin si aṣẹ ma ko ọja wọle lati ariwa yii. O ni o n ṣakoba fun ati Hausa ati Yoruba ati Igbo ni bayii. Koda, Emir naa ke si aarẹ Naijiria lati wa ojutu si iṣoro yii ki nkan ma lọ bajẹ tan.


O parọwa pe asiko ti to ki wọn fopin si aṣẹ ma ko ọja wọle lati ariwa yii. O ni o n ṣakoba fun ati Hausa ati Yoruba ati Igbo ni bayii. Koda, Emir naa ke si aarẹ Naijiria lati wa ojutu si iṣoro yii ki nkan ma lọ bajẹ tan.


Darfur Sudan killings: Ó lé ní ọgọ́rin èèyàn tó kú nínú ìjà ẹlẹ́yàmẹ́yà tó wáyé ní Dafur- Aláṣẹ Sudan

Awọn alasẹ orilẹ-ede Sudan ti sọ pe o le ni ọgọrin eeyan to kú ninu ija ẹlẹyamẹya to waye ni Darfur.Iroyin naa fi kun pe ọpọlọpọ eeyan lo tun farapa lasiko rogbodiyan naa to waye ni agbegbe El Geneina.Rogbodiyan naa ko yọ ibudo ti awọn eeyan ti ogun sọ di alainilelori wà, nitori pe awọn kan kọlu wọn. Gbogbo eyi waye lẹyin ti ijọba ati ikọ ọlọtẹ fi ọwọ si iwe adehun l'oṣu Kẹwaa, ọdun 2020, lati jẹ ki alaafia waye.Ibẹrẹ oṣu yii si ni awọn ọmọ ogun ajọ isọkan agbaye, United Nations, bẹrẹ si ni kuro ni orilẹ-ede naa. Iroyin sọ pe rogbodiyan tuntun yii bẹrẹ lasiko ti ọkùnrin kan gun ọkùnrin kan to jẹ ẹ̀yà Arab pa. Eyi si lo fa ìjà laarin ẹ̀yà mejeeji. Ijọba ti fi awọn ọmọ ogun ránṣẹ, lati daabo bo araalu. Ninu ija yii, ajọ UN sọ pe ọpọlọpọ ile, ọjà, ati sọọbu ni wọn dana sun, ti awọn janduku si ko awọn ẹrù to wa ninu wọn. O ni wahala to n waye lai dawọ duro ni awọn agbegbe kan ni Darfur ti mu ki awọn eeyan ti ko ri ile gbe kò pọ si.


Ijọba ti fi awọn ọmọ ogun ránṣẹ, lati daabo bo araalu. Ninu ija yii, ajọ UN sọ pe ọpọlọpọ ile, ọjà, ati sọọbu ni wọn dana sun, ti awọn janduku si ko awọn ẹrù to wa ninu wọn. O ni wahala to n waye lai dawọ duro ni awọn agbegbe kan ni Darfur ti mu ki awọn eeyan ti ko ri ile gbe kò pọ si. Bakan naa ni ile ẹjọ ẹsun ọdaran l'agbaye, ICC, n wa aarẹ tẹlẹ, Omar al-Bashir, ti wọn yọ kuro ni ipo lọdun to kọja, fun ẹsun àṣemáṣe lasiko ogun ati pipa awọn ẹ̀yà kan run ni agbegbe naa. Ẹni ọdun mẹrindinlọgọrin ọhun n jẹ ẹjọ lọwọ ni Khartoum fun ipa to ko ninu iditẹ gba jọba lọdun 1989.


Bakan naa ni ile ẹjọ ẹsun ọdaran l'agbaye, ICC, n wa aarẹ tẹlẹ, Omar al-Bashir, ti wọn yọ kuro ni ipo lọdun to kọja, fun ẹsun àṣemáṣe lasiko ogun ati pipa awọn ẹ̀yà kan run ni agbegbe naa. Ẹni ọdun mẹrindinlọgọrin ọhun n jẹ ẹjọ lọwọ ni Khartoum fun ipa to ko ninu iditẹ gba jọba lọdun 1989.


Ibadan Violence: Bí ìkọlù jàǹdùkú sí àgọ ọlọ́pàá Mapo ní Ibadan ṣe wáyé rèé

Iroyin to tẹ wa lọwọ lati ilu Ibadan sọ pe, awọn afurasi janduku kan ti ṣe ikọlu sawọn ọlọpaa nitori bi wọn se mu awọn afurasi meji ti wọn lo n da omi alaafia ilu ru. A gbọ pe ikọlu naa bẹrẹ lagbegbe Odo-Osun lọjọbọ, ti o si tan de agọ ọlọpaa to wa ni Mapo. Eeyan meji  ku ninu iṣẹlẹ naa gẹgẹ bi iroyin to tẹ wa lọwọ ti wi. Lọjọbọ ni awọn ọlọpaa mu awọn janduku meji kan ladugbo Odo-Osun nitosi Mapo. Bi awọn akẹgbẹ wọn ṣe ri pe ọwọ ti tẹ wọn, ni wọn gbiyanju lati fipa tu wọn silẹ lọwọ awọn ọlọpaa. Amọ ṣa, ọlọpaa ṣina bolẹ fun wọn ni agbegbe Odo-Osun ti eeyan kan si ku nibẹ.


Lọjọbọ ni awọn ọlọpaa mu awọn janduku meji kan ladugbo Odo-Osun nitosi Mapo. Bi awọn akẹgbẹ wọn ṣe ri pe ọwọ ti tẹ wọn, ni wọn gbiyanju lati fipa tu wọn silẹ lọwọ awọn ọlọpaa. Amọ ṣa, ọlọpaa ṣina bolẹ fun wọn ni agbegbe Odo-Osun ti eeyan kan si ku nibẹ. Lẹyin ikọlu ti Odo-Osun yii, awọn janduku taa n wi yi tun ṣigun lọ si agọ ọlọpaa to wa ni Mapo, lati fẹhonu han lori eeyan wọn kan ti o ku. Ninu wọdu-wọdu to waye nibẹ, awọn ọlọpaa tun yinbọn lati daabo bo agọ wọn, eeyan kan tun fara gbọta to si gba ibẹ ku. Alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fawọn akọroyin ninu atẹjade kan to fi sita.


Lẹyin ikọlu ti Odo-Osun yii, awọn janduku taa n wi yi tun ṣigun lọ si agọ ọlọpaa to wa ni Mapo, lati fẹhonu han lori eeyan wọn kan ti o ku. Ninu wọdu-wọdu to waye nibẹ, awọn ọlọpaa tun yinbọn lati daabo bo agọ wọn, eeyan kan tun fara gbọta to si gba ibẹ ku. Alukoro ọlọpaa ni ipinlẹ Oyo, Olugbenga Fadeyi fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fawọn akọroyin ninu atẹjade kan to fi sita. O ni ''lẹyin tawọn ọlọpaa mu awọn janduku meji kan, arakunrin kan ti wọn n pe orukọ rẹ ni ''Packaging'' lewaju awọn janduku mii to to ọgbọn, lati ṣigun bo agọ ọlọpaa, ki wọn le tu akẹẹgbẹ wọn silẹ''


O ni ''lẹyin tawọn ọlọpaa mu awọn janduku meji kan, arakunrin kan ti wọn n pe orukọ rẹ ni ''Packaging'' lewaju awọn janduku mii to to ọgbọn, lati ṣigun bo agọ ọlọpaa, ki wọn le tu akẹẹgbẹ wọn silẹ''


Oduduwa Nation: Àwọn ọlọ́pàá bíi 200 ló dènà dè wá níbi tí a ti fẹ́ ṣe ìwọ́de l'Abeokuta - Ilana Omo Oodua

Ẹgbẹ to n ja fun ominira ilẹ Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti fi sikun ofin mu eeyan marundinlọgbọn ti wọn n ṣe iwọde niluu Abeokuta. Ninu atẹjada kan ti akọwe ẹgbẹ naa, Maxwell Adeleye buwọlu, eyii to fi ṣọwọ si BBC lo ti kede bẹẹ. O ni nnkan bii igba ọlọpaa lo yii awọn eeyan naa ka ki wọn to fi ofin mu wọn l'Abeokuta. Gẹgẹ bo ṣe sọ "A fẹ ki gbogbo eeyan mọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti fi panpẹ ofin mu marundinlọgbọn ninu awọn eeyan wa lasiko ti wọn gbaradi lati bẹrẹ iwọde fun ominira ilẹ Yoruba." "A si fẹ jẹ ko wa ni akọsilẹ pe awọn eeyan naa ko tapa si ofin kankan, ni ṣe ni wọn n ṣe ohun to tọ si wọn gẹgẹ bii ẹtọ wọn labẹ ofin lati ja fun ominira ati lati korajọ pọ gẹgẹ bii ofin ṣe la a kalẹ." O ni awọn gẹgẹ bii ọmọ ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua kii ṣe oni jagidijagan, nitori naa, awọn n ke si ijọba lati tu awọn eeyan naa silẹ ni kankan, bi bẹẹ kọ awọn yoo gbenu woju ẹkun ileeṣẹ ọlọpaa kaakiri ilẹ Yoruba.


Gẹgẹ bo ṣe sọ "A fẹ ki gbogbo eeyan mọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti fi panpẹ ofin mu marundinlọgbọn ninu awọn eeyan wa lasiko ti wọn gbaradi lati bẹrẹ iwọde fun ominira ilẹ Yoruba." "A si fẹ jẹ ko wa ni akọsilẹ pe awọn eeyan naa ko tapa si ofin kankan, ni ṣe ni wọn n ṣe ohun to tọ si wọn gẹgẹ bii ẹtọ wọn labẹ ofin lati ja fun ominira ati lati korajọ pọ gẹgẹ bii ofin ṣe la a kalẹ." O ni awọn gẹgẹ bii ọmọ ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua kii ṣe oni jagidijagan, nitori naa, awọn n ke si ijọba lati tu awọn eeyan naa silẹ ni kankan, bi bẹẹ kọ awọn yoo gbenu woju ẹkun ileeṣẹ ọlọpaa kaakiri ilẹ Yoruba. Ẹgbẹ naa tun ke si gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọba Dapo Abiodun ko ma ṣe gba awọn kan laye lati lo ipinlẹ rẹ lati fi ti tẹ ẹtọ awọn ọmọ Yoruba loju. Iroyin ni iwaju aafin Alake ti ilu Ẹgba ni awọn ọlọpaa naa ti ko awọn oluwọde ọhun sinu ọkọ Black Mariac ti wọn gbe wa. Ṣaaju ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti kọkọ ki awọn oluwọde naa nilọ pe wọn ko gbọdọ gunle iwọde naa, bi bẹẹ kọ, awọn eeyan naa yoo foju wina ofin.


Ẹgbẹ naa tun ke si gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọba Dapo Abiodun ko ma ṣe gba awọn kan laye lati lo ipinlẹ rẹ lati fi ti tẹ ẹtọ awọn ọmọ Yoruba loju. Iroyin ni iwaju aafin Alake ti ilu Ẹgba ni awọn ọlọpaa naa ti ko awọn oluwọde ọhun sinu ọkọ Black Mariac ti wọn gbe wa. Ṣaaju ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti kọkọ ki awọn oluwọde naa nilọ pe wọn ko gbọdọ gunle iwọde naa, bi bẹẹ kọ, awọn eeyan naa yoo foju wina ofin. Ṣugbọn awọn ọmọ ẹgbẹ naa fesi pada pe ti ọlọpaa ni wọn n wi nitori awọn yoo tẹsiwaju pẹlu iwọde naa. Ọrọ iwọde ti awọn ajijagbara to n fẹ orilẹede Yoruba, eyi ti ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun wọgile ti n fa awuyewuye bayii. Idi ni pe awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ lorisirisi lo ti n leri leka pe bi ọlọpa ba fẹ, bi wọn si kọ, ohun to ni ki awọn mase yẹn, awọn yoo se, se isu atẹnumọran kii jona.


Ṣugbọn awọn ọmọ ẹgbẹ naa fesi pada pe ti ọlọpaa ni wọn n wi nitori awọn yoo tẹsiwaju pẹlu iwọde naa. Ọrọ iwọde ti awọn ajijagbara to n fẹ orilẹede Yoruba, eyi ti ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun wọgile ti n fa awuyewuye bayii. Idi ni pe awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ lorisirisi lo ti n leri leka pe bi ọlọpa ba fẹ, bi wọn si kọ, ohun to ni ki awọn mase yẹn, awọn yoo se, se isu atẹnumọran kii jona. Ọjọbọ ni ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun fi atẹjade kan sita pe oun ti wọgile iwọde tawọn ajijagbara fẹ se nilu Abeokuta lati beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba. Amọ Ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, IOO, ninu atẹjade kan to fisita ati lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ kede pe, gbogbo agbara ti awọn ajijagbara naa ni lawọn yoo fi tako awọn ọlọpaa nilu Abeokuta loni. Atẹjade naa ti akọwe ẹgbẹ, Maxwell Adeyemi Adeleye fọwọsi, tun kesi awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ lorisirisi lati maa bọ nilu Abeokuta lọjọ Satide oni lati wa tọpinpin bi iwọde naa yoo se lọ.


Ọjọbọ ni ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun fi atẹjade kan sita pe oun ti wọgile iwọde tawọn ajijagbara fẹ se nilu Abeokuta lati beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba. Amọ Ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, IOO, ninu atẹjade kan to fisita ati lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ kede pe, gbogbo agbara ti awọn ajijagbara naa ni lawọn yoo fi tako awọn ọlọpaa nilu Abeokuta loni. Atẹjade naa ti akọwe ẹgbẹ, Maxwell Adeyemi Adeleye fọwọsi, tun kesi awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ lorisirisi lati maa bọ nilu Abeokuta lọjọ Satide oni lati wa tọpinpin bi iwọde naa yoo se lọ. Lara awọn ẹgbẹ to kesi ni ẹgbẹ awọn akọroyin lobinrin ati lọkunrin, ẹgbẹ ajafẹtọẹni Huriwa, Serap, CDHR, ẹgbẹ awọn agbẹjọro atawọn ẹgbẹ miran. Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Yoruba naa ni ileesẹ ọlọpaa kede ogun si ẹtọ ọmọ Yoruba lati korajọ se iwọde alafia ni, pẹlu bo se ni oun wọgile iwọde naa. Ẹgbẹ IOO naa wa n fewe ọmọ mọ ileesẹ ọlọpaa leti pe, gbogbo ohun to ba gba nilana ofin ati lọdọ awujọ agbaye, ni awọn yoo fun to ba, to ba fi gbe igbesẹ lati da iwọde naa duro.


Lara awọn ẹgbẹ to kesi ni ẹgbẹ awọn akọroyin lobinrin ati lọkunrin, ẹgbẹ ajafẹtọẹni Huriwa, Serap, CDHR, ẹgbẹ awọn agbẹjọro atawọn ẹgbẹ miran. Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Yoruba naa ni ileesẹ ọlọpaa kede ogun si ẹtọ ọmọ Yoruba lati korajọ se iwọde alafia ni, pẹlu bo se ni oun wọgile iwọde naa. Ẹgbẹ IOO naa wa n fewe ọmọ mọ ileesẹ ọlọpaa leti pe, gbogbo ohun to ba gba nilana ofin ati lọdọ awujọ agbaye, ni awọn yoo fun to ba, to ba fi gbe igbesẹ lati da iwọde naa duro. Ẹgbẹ IOO, ti alagba Banji Akitoye n ko sodi  wa n ke tantan sileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun pe oun yoo se iwọde naa lọni gẹgẹ bo se wa ni akọsilẹ nitori wọn ko ni agbara labẹ ofin lati da awọn duro. Ọlọpaa ko le da wa duro, a se iwọde Yoruba Nation l‘Abeokuta lọjọ Satide Awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ati awọn eekan nilẹ Yoruba, ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun lati tako iwode Yoruba Nation ti yoo waye ni ilu Abeokuta lọla. Ninu atẹjade ti ileeṣẹ ọlọpaa fi lede ni wọn ti fi ẹsun kan awọn ti wọn n ṣe iwode lati beere fun idasilẹ orilẹede ilẹ Yoruba wi pe wọn n da alaafia ipinlẹ Ogun ru.


Ẹgbẹ IOO, ti alagba Banji Akitoye n ko sodi  wa n ke tantan sileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun pe oun yoo se iwọde naa lọni gẹgẹ bo se wa ni akọsilẹ nitori wọn ko ni agbara labẹ ofin lati da awọn duro. Ọlọpaa ko le da wa duro, a se iwọde Yoruba Nation l‘Abeokuta lọjọ Satide Awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ati awọn eekan nilẹ Yoruba, ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun lati tako iwode Yoruba Nation ti yoo waye ni ilu Abeokuta lọla. Ninu atẹjade ti ileeṣẹ ọlọpaa fi lede ni wọn ti fi ẹsun kan awọn ti wọn n ṣe iwode lati beere fun idasilẹ orilẹede ilẹ Yoruba wi pe wọn n da alaafia ipinlẹ Ogun ru. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ni igba mẹrin ni wọn ti ṣe iwode naa laarin osu kan, ti o si mu wahala ati ipalara dani fun awọn eniyan ara ipinlẹ Ogun. Amọ, Banji Akintoye to jẹ agba ọjẹ nilẹ Yoruba ati adari ẹgbẹ ọmọ Yoruba, Ilana ọmọ Yoruba ni, ko si otitọ kankan ninu ọrọ ti ileeṣẹ ọlọpaa sọ. Akitoye ni awọn ni aṣẹ labẹ ofin orilẹede Naijiria lati ja fun ẹtọ awọn nipa ṣiṣe iwọde lai fa wahala.


Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ni igba mẹrin ni wọn ti ṣe iwode naa laarin osu kan, ti o si mu wahala ati ipalara dani fun awọn eniyan ara ipinlẹ Ogun. Amọ, Banji Akintoye to jẹ agba ọjẹ nilẹ Yoruba ati adari ẹgbẹ ọmọ Yoruba, Ilana ọmọ Yoruba ni, ko si otitọ kankan ninu ọrọ ti ileeṣẹ ọlọpaa sọ. Akitoye ni awọn ni aṣẹ labẹ ofin orilẹede Naijiria lati ja fun ẹtọ awọn nipa ṣiṣe iwọde lai fa wahala. Bakan naa ni ẹgbẹ Oodua People's Congress ni dandan iwọde naa yoo waye ni Satide, Ọjọ Kinni, Osu Karun un, ọdun 2021. Ẹgbẹ Oodua people's Congress OPC, ti ni ko si ohunkohun ti o le da awọn duro iwọde ni ipinlẹ Ogun ni Ọjọ Satide. Agbẹnusọ fun ẹgbẹ OPC, Shina Akinpelu ni oun ni igbagbọ pe ko to di asalẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ati awọn adari yoo ti wa ojutu si ọrọ naa.


Bakan naa ni ẹgbẹ Oodua People's Congress ni dandan iwọde naa yoo waye ni Satide, Ọjọ Kinni, Osu Karun un, ọdun 2021. Ẹgbẹ Oodua people's Congress OPC, ti ni ko si ohunkohun ti o le da awọn duro iwọde ni ipinlẹ Ogun ni Ọjọ Satide. Agbẹnusọ fun ẹgbẹ OPC, Shina Akinpelu ni oun ni igbagbọ pe ko to di asalẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ati awọn adari yoo ti wa ojutu si ọrọ naa. ''Ọlọpaa yẹ ko fun wa ni 'caution paper' ti a tọ wọ bọ pe ko ni si wahala nitori awọn onijagidijagan to ba fẹ lo iwọde naa lati da wahala silẹ. ''Wọn fẹ sọ wa di ẹranko ni, a ko ni gba fun wọn lati da wa pada si igba ''Abacha must go'', amọ ti wọn ba fẹ wahala wọn yoo ri.'' Bakan naa ni ẹgbẹ OPC ni ti ileeṣẹ ọlọpaa ba ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn, ohun gbogbo a lọ ni irọwọrọṣẹ.


''Ọlọpaa yẹ ko fun wa ni 'caution paper' ti a tọ wọ bọ pe ko ni si wahala nitori awọn onijagidijagan to ba fẹ lo iwọde naa lati da wahala silẹ. ''Wọn fẹ sọ wa di ẹranko ni, a ko ni gba fun wọn lati da wa pada si igba ''Abacha must go'', amọ ti wọn ba fẹ wahala wọn yoo ri.'' Bakan naa ni ẹgbẹ OPC ni ti ileeṣẹ ọlọpaa ba ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn, ohun gbogbo a lọ ni irọwọrọṣẹ. Ọlọpaa yẹ ko pese aabo fun wa lasiko iwọde, kii ṣe ko halẹ mọ wa - Ilana Ọmọ Yoruba Ẹgbẹ Ilana ọmọ Yoruba ti ni ko si ẹnikẹni to lee da awọn duro lati ṣe iwọde lati pe fun orilẹede ilẹ Yoruba. Lasiko ti Akọwe Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Odua, Opeoluwa George Akinola n ba BBC News Yoruba sọrọ, o ni awọn ni aṣẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba lati ṣe iwode. ''Ẹni kankan ko laṣẹ lati ni ki a ma rin ni ilẹ wa nitori ilu wa lawa, a ma rin, a ma yan fanda nitori a kii ṣe onijagidijagan nitori naa ko ni si wahala'' ''A ṣe ni Ibadan ko si wahala, nitori naa a ma ṣe ni Abeokuta lai si wahala'' Ọlọpaa ipinlẹ Ogun yẹ ki wọn pese eto aabo fun wa nitori a ko gbe ibọn ati ada lati sewọde, a fẹ ba awọn araalu sọrọ lori nkan ti a fẹ'' Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Yoruba fikun wi pe ọmọluwabi ni awọn, nitori naa ki ileeṣẹ ọlọpaa ma da wahala silẹ.


Ọlọpaa yẹ ko pese aabo fun wa lasiko iwọde, kii ṣe ko halẹ mọ wa - Ilana Ọmọ Yoruba Ẹgbẹ Ilana ọmọ Yoruba ti ni ko si ẹnikẹni to lee da awọn duro lati ṣe iwọde lati pe fun orilẹede ilẹ Yoruba. Lasiko ti Akọwe Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Odua, Opeoluwa George Akinola n ba BBC News Yoruba sọrọ, o ni awọn ni aṣẹ gẹgẹ bi ọmọ Yoruba lati ṣe iwode. ''Ẹni kankan ko laṣẹ lati ni ki a ma rin ni ilẹ wa nitori ilu wa lawa, a ma rin, a ma yan fanda nitori a kii ṣe onijagidijagan nitori naa ko ni si wahala'' ''A ṣe ni Ibadan ko si wahala, nitori naa a ma ṣe ni Abeokuta lai si wahala'' Ọlọpaa ipinlẹ Ogun yẹ ki wọn pese eto aabo fun wa nitori a ko gbe ibọn ati ada lati sewọde, a fẹ ba awọn araalu sọrọ lori nkan ti a fẹ'' Ẹgbẹ Ilana Ọmọ Yoruba fikun wi pe ọmọluwabi ni awọn, nitori naa ki ileeṣẹ ọlọpaa ma da wahala silẹ. A kii ṣe o ni jagidijadan, a ko ni fi tipatipa ṣe iwọde ni Ogun - Banji Akinoye Banji Akitoye to jẹ adari ẹgbẹ Ilana Ọmọ Yoruba ti ni awọn yoo tiraka lati ba ileeṣẹ ọlọpaa jiroro, ki ilẹ Ọjọ Satide to mọ. Amọ, o ni ti ileeṣẹ ọlọpaa ba tẹnumọ pe dandan wọn ko gbọdọ ṣe iwọde naa, ko ni waye. Banji Akintoye fikun wi pe, kii ṣe tipatipa ni Yoruba gbọdọ duro ni Naijiria nitori naa ni awọn ṣe n pe fun Yoruba Nation nitori iṣekupani ojojumọ yii gbọdọ dopin.


A kii ṣe o ni jagidijadan, a ko ni fi tipatipa ṣe iwọde ni Ogun - Banji Akinoye Banji Akitoye to jẹ adari ẹgbẹ Ilana Ọmọ Yoruba ti ni awọn yoo tiraka lati ba ileeṣẹ ọlọpaa jiroro, ki ilẹ Ọjọ Satide to mọ. Amọ, o ni ti ileeṣẹ ọlọpaa ba tẹnumọ pe dandan wọn ko gbọdọ ṣe iwọde naa, ko ni waye. Banji Akintoye fikun wi pe, kii ṣe tipatipa ni Yoruba gbọdọ duro ni Naijiria nitori naa ni awọn ṣe n pe fun Yoruba Nation nitori iṣekupani ojojumọ yii gbọdọ dopin. ''A ti wi pe kii ṣe ẹṣẹ pe awọn ko ṣe Naijiria mọ, ki onikaluku lọ nilọ tirẹ'' Bakan naa ni Akintoye ni awọn to wa si iwode to waye ni Ibadan le ni miliọnu meji, ti ko si si rogbodiyan kankan. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe, o dabi pe nnkan ti n pakasọ fun awọn eeyan to n beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba lori iwọde ti wọn n gbero lati se nipinlẹ Ogun ni ọla ọjọ Satide. Idi ni pe ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti faake kọri lati gba awọn oluwọde naa laaye lati wa se iwọde wọn, ti wọn si rọ wsn lati jami lori iwọde ọhun.


''A ti wi pe kii ṣe ẹṣẹ pe awọn ko ṣe Naijiria mọ, ki onikaluku lọ nilọ tirẹ'' Bakan naa ni Akintoye ni awọn to wa si iwode to waye ni Ibadan le ni miliọnu meji, ti ko si si rogbodiyan kankan. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe, o dabi pe nnkan ti n pakasọ fun awọn eeyan to n beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba lori iwọde ti wọn n gbero lati se nipinlẹ Ogun ni ọla ọjọ Satide. Idi ni pe ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti faake kọri lati gba awọn oluwọde naa laaye lati wa se iwọde wọn, ti wọn si rọ wsn lati jami lori iwọde ọhun. Atẹjade kan ti agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi fisita l'Ọjọbọ lori ọrọ yii salaye pe awọn iwọde ti awọn ẹgbẹ yii ti se latẹyinwa lo n fa sunkẹrẹ fakẹrẹ yika ipinlẹ naa. Bakan naa ni ileesẹ ọlspa sọ pe iwọde ọhun tun le sokunfa rogbodiyan nipinlẹ naa, tawọn ọmọ isọta yoo si ja iwọde naa gba lati da araalu laamu. "Bẹẹ ba gbagbe, awọn ikọ to n polongo fun idasilẹ orilẹede Yoruba se iwọde lọjọ Kọkanlelogun osu kẹta ọdun yii nilu Isara Remo, ti wọn si di awọn opopona, eyi to mu lilọ-bibọ ọkọ pakasọ.


Atẹjade kan ti agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi fisita l'Ọjọbọ lori ọrọ yii salaye pe awọn iwọde ti awọn ẹgbẹ yii ti se latẹyinwa lo n fa sunkẹrẹ fakẹrẹ yika ipinlẹ naa. Bakan naa ni ileesẹ ọlspa sọ pe iwọde ọhun tun le sokunfa rogbodiyan nipinlẹ naa, tawọn ọmọ isọta yoo si ja iwọde naa gba lati da araalu laamu. "Bẹẹ ba gbagbe, awọn ikọ to n polongo fun idasilẹ orilẹede Yoruba se iwọde lọjọ Kọkanlelogun osu kẹta ọdun yii nilu Isara Remo, ti wọn si di awọn opopona, eyi to mu lilọ-bibọ ọkọ pakasọ. Irufẹ iwọde yii naa tun waye nilu Sagamu lọjọ Kẹrindinlogun osu Kẹrin yii, ti wọn si fẹ doju ija kọ agọ ọlọpaa to wa nilu naa lainidi. Tun wẹ, wọn tun se iwọde miran ni Ajuwọn lọjọ kẹẹdọgbọn osu yii bakan naa, ti wọn si n pin awọn iwe to n ru eeyan ninu. Bẹẹ ni wọn n lẹ oko mọ awọn ọlọpaa ati ileesẹ agbofinro miran."


Irufẹ iwọde yii naa tun waye nilu Sagamu lọjọ Kẹrindinlogun osu Kẹrin yii, ti wọn si fẹ doju ija kọ agọ ọlọpaa to wa nilu naa lainidi. Tun wẹ, wọn tun se iwọde miran ni Ajuwọn lọjọ kẹẹdọgbọn osu yii bakan naa, ti wọn si n pin awọn iwe to n ru eeyan ninu. Bẹẹ ni wọn n lẹ oko mọ awọn ọlọpaa ati ileesẹ agbofinro miran." Atẹjade naa ni ikọ yii lo tun n beere lati se iwọde fun igba kẹrin lọla ọjọ kinni osu karun ọdun yii nilu Abeokuta, eyi ti yoo jẹ ikẹrin iru rẹ ni sisẹ n tẹle. Ileesẹ ọlọpaa ni o maa n nira fawọn lati ka awọn janduku to ba jẹ asawọ laarin awọn oluwọde lọwọko ni awọn iwọde to ti waye saaju, ti wọn si maa n da omi alaafia ilu ru. "Amọ a ko le kawọ gbera kawọn eeyan kan maa mu awọn araalu yoku lọwọ sẹyin pẹlu ihuwasi wọn, eyi to tun n dunkooko mọ isọkan Naijiria.


Atẹjade naa ni ikọ yii lo tun n beere lati se iwọde fun igba kẹrin lọla ọjọ kinni osu karun ọdun yii nilu Abeokuta, eyi ti yoo jẹ ikẹrin iru rẹ ni sisẹ n tẹle. Ileesẹ ọlọpaa ni o maa n nira fawọn lati ka awọn janduku to ba jẹ asawọ laarin awọn oluwọde lọwọko ni awọn iwọde to ti waye saaju, ti wọn si maa n da omi alaafia ilu ru. "Amọ a ko le kawọ gbera kawọn eeyan kan maa mu awọn araalu yoku lọwọ sẹyin pẹlu ihuwasi wọn, eyi to tun n dunkooko mọ isọkan Naijiria. Ta ba si sọra, o seese ki ipinlẹ Ogun bọ sinu irora ati ipayinkeke to n ti idi irufẹ iwọde bẹẹ waye ni awọn ipinlẹ miran ti wọn ti gba wọn laaye. Ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Ogun wa n rọ awọn asaaju ikọ to n pe fun idasilẹ Oduduwa lati jami lori erongba wọn lati se iwọde miran nibikibi yika ipinlẹ naa.


Ta ba si sọra, o seese ki ipinlẹ Ogun bọ sinu irora ati ipayinkeke to n ti idi irufẹ iwọde bẹẹ waye ni awọn ipinlẹ miran ti wọn ti gba wọn laaye. Ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Ogun wa n rọ awọn asaaju ikọ to n pe fun idasilẹ Oduduwa lati jami lori erongba wọn lati se iwọde miran nibikibi yika ipinlẹ naa.


ENDSARS: Báwo ní Ọba Rilwan tí ìlú Eko ṣe ní $2 million àti N17 million sí inú àfin rẹ̀?

Ibeere ti awọn eniyan n bi Oba Rilwan lori ẹrọ ayelujara ni wi pe bawọ ni ọba ṣe ni iye owo to to Miliọnu meji dọla owo ilẹ okeere ati miliọnu mẹtadinlogun naira si inu afin rẹ. Eyi ko ṣẹyin ẹsun ti Ọba ilu Eko, Rilwan Akiolu fikan awn ọdọ Endsars wi pe wọn ji owo ohun ninu afin nigba ifẹhọnuhan Endsars. Oba Akiolu sọ ọrọ yii lasiko ti wọn ṣi haalu, Glover Memorial Hal, ni agbegbe Custom street, ni Lagos Island, ti wọn jo lasiko ifẹhọnuhan Endsars. Oba Akiolu ni ti awọn eniyan ba mọ ipalara to wa nipa  jiji owo ọba ni, wọn o ni ṣe e, amọ ohun ko ni sepe fun wọn. Lara awọn ọdọ n kesi Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lawujọ lati ṣewadii bi ọba ṣe ni iye owo to to bẹẹ si ile. Amọ, awọn miran ni awọn ọba ni ilẹ Yoruba ma n ni ọrọ nitori iru eniyan ti wọn jẹ lawujọ, ati wi pe Oba Rilwan ko lo lowo ju laarin awọn ọba ni ilẹ Yoruba.


Oba Akiolu ni ti awọn eniyan ba mọ ipalara to wa nipa  jiji owo ọba ni, wọn o ni ṣe e, amọ ohun ko ni sepe fun wọn. Lara awọn ọdọ n kesi Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lawujọ lati ṣewadii bi ọba ṣe ni iye owo to to bẹẹ si ile. Amọ, awọn miran ni awọn ọba ni ilẹ Yoruba ma n ni ọrọ nitori iru eniyan ti wọn jẹ lawujọ, ati wi pe Oba Rilwan ko lo lowo ju laarin awọn ọba ni ilẹ Yoruba. Amọ Deji ti ilu Akure, Ọba Aladetoyinbo ni awọn ọba ko ni owo bẹẹ ni wọn ko ni agbara mọ bi ti atẹyinwa, a ti wi pe orukọ nikan ni wọn ni.


Amọ Deji ti ilu Akure, Ọba Aladetoyinbo ni awọn ọba ko ni owo bẹẹ ni wọn ko ni agbara mọ bi ti atẹyinwa, a ti wi pe orukọ nikan ni wọn ni.


Sunday Igboho: Ọlọ́run lọ́wọ́ sí bí mo ṣe lọ dojú kọ apààyàn Fulani ní Ibarapa

Ajijgbara ọmọ ilẹ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyemo, ti sps eeyan mọ si Sunday Igboho ti leri leka pe awọn onisẹ ibi laarin awọn Fulani nipinlẹ Ogun ti rugi oyin. Igboho, ninu fidio miran to lu ori ayelujara pa kede pe oun yoo le awọn onisẹ ibi Fulani naa jinna rere nipinlẹ Ogun. O ni ariwo isẹ ibi awọn ọdaran darandarn nipinlẹ Ogun ti de etigbọ oun, oun si ti setan lati dahun si igbe ẹbẹ awsn ọmọ Yoruba to wa nipinlẹ naa. Bẹẹ ba gbagbe, ariwo sọ lẹnu ọjọ mẹta yii nigba ti awọn sọja lọ na awọn agbẹ lawọn abule kan nipinlẹ Ogun lori ẹsun pe wọn ko gba awọn darandaran laaye lati da ẹran jẹ ni agbegbe naa. Nigba to n sọrọ lori isẹlẹ naa, Sunday Igboho ni asiko ti to ti Ọlọrun fẹ tu awọn Yoruba silẹ lọwọ ide awọn onisẹ laabi laarin awọn darandaran naa. O si yẹ ko ye awọn eeyan pe lilọ ti mo lọ si agbegbe Ibarapa lati lọ kilọ fawọn onisẹ ibi Fulani naa ni Ọlọrun lọwọ si.


Bẹẹ ba gbagbe, ariwo sọ lẹnu ọjọ mẹta yii nigba ti awọn sọja lọ na awọn agbẹ lawọn abule kan nipinlẹ Ogun lori ẹsun pe wọn ko gba awọn darandaran laaye lati da ẹran jẹ ni agbegbe naa. Nigba to n sọrọ lori isẹlẹ naa, Sunday Igboho ni asiko ti to ti Ọlọrun fẹ tu awọn Yoruba silẹ lọwọ ide awọn onisẹ laabi laarin awọn darandaran naa. O si yẹ ko ye awọn eeyan pe lilọ ti mo lọ si agbegbe Ibarapa lati lọ kilọ fawọn onisẹ ibi Fulani naa ni Ọlọrun lọwọ si. Iya to n jẹ awọn eeyan ni agbegbe Ibarapa naa ti pọ ju, eyi to le gongo pẹlu iku Ọmọwe Aborode, isẹlẹ yii si lo tu asiri awọn isẹlẹ buruku to n waye nibẹ." Igboho tẹsiwaju pe "pẹlu aṣẹ Ọlọrun ọba, awọn isoro apaayan Fulani nipinlẹ Ogun naa yoo yanju. Gbogbo awọn ọdaran Fulani to ba wa loke Ogun ni ko maa mura mi silẹ, mo n bọ kankan."


Iya to n jẹ awọn eeyan ni agbegbe Ibarapa naa ti pọ ju, eyi to le gongo pẹlu iku Ọmọwe Aborode, isẹlẹ yii si lo tu asiri awọn isẹlẹ buruku to n waye nibẹ." Igboho tẹsiwaju pe "pẹlu aṣẹ Ọlọrun ọba, awọn isoro apaayan Fulani nipinlẹ Ogun naa yoo yanju. Gbogbo awọn ọdaran Fulani to ba wa loke Ogun ni ko maa mura mi silẹ, mo n bọ kankan." Ajafẹtọ ẹni naa wa gbarata lori bi awọn oloselu se n pagi dina ijagudu rẹ lati gba awọn iran Yoruba silẹ lọwọ inira, eyi toun n se pẹlu ootọ inu. ''Ṣe ẹ ri iwe ipẹjọ wa lori awọn ọmọ ologun to fiya jẹ awọn agbẹ wa ni ijọba ibilẹ ariwa Yewa?'' ''Rara a ko ri iwe ipẹjọ kankan.''


Ajafẹtọ ẹni naa wa gbarata lori bi awọn oloselu se n pagi dina ijagudu rẹ lati gba awọn iran Yoruba silẹ lọwọ inira, eyi toun n se pẹlu ootọ inu. ''Ṣe ẹ ri iwe ipẹjọ wa lori awọn ọmọ ologun to fiya jẹ awọn agbẹ wa ni ijọba ibilẹ ariwa Yewa?'' ''Rara a ko ri iwe ipẹjọ kankan.'' Ọrọ fakinfa to n waye ree laarin ijọba ipinlẹ Ogun ati awọn oriade ijọba ibilẹ ariwa Yewa. Eyi ko si sẹyin iwe ifehonuhan ti awọn ọba kọ pe ko tẹ awọn lọrun bi awọn ọmọ ogun ilẹ Naijiria kan ṣe fiya jẹ awọn agbẹ. Bi a ko ba gbagbe, laipẹ yii ni iroyin gbode pe awọn ọmọogun orileede Naijiria kan fiya jẹ awọn agbẹ lagbegbe Yewa, nitori awọn agbẹ naa kọ lati jẹ ki awọn darandaran Fulani fi maalu wọn jẹko.


Ọrọ fakinfa to n waye ree laarin ijọba ipinlẹ Ogun ati awọn oriade ijọba ibilẹ ariwa Yewa. Eyi ko si sẹyin iwe ifehonuhan ti awọn ọba kọ pe ko tẹ awọn lọrun bi awọn ọmọ ogun ilẹ Naijiria kan ṣe fiya jẹ awọn agbẹ. Bi a ko ba gbagbe, laipẹ yii ni iroyin gbode pe awọn ọmọogun orileede Naijiria kan fiya jẹ awọn agbẹ lagbegbe Yewa, nitori awọn agbẹ naa kọ lati jẹ ki awọn darandaran Fulani fi maalu wọn jẹko. Ọba Eselu ti ilu Eselu Oba Akintunde Akinyemi naa si wa lara awọn oriade to kọ iwe ifẹhonuhan si ileesẹ ọlọpaa, ologun ati ijọba ipinlẹ Ogun. Amọ ṣa, oluranlọwọ Gomina ipinlẹ Ogun lori ọrọ ipolongo, Remmy Hazzan ti salaye pe awọn ko ti ri iwe ihonu han yi gba. Hazzan fikun ọrọ rẹ pe isẹlẹ́ naa ko ṣokunkun si ijọba ati pe awọn ti n gbe igbeṣẹ lati yanju rẹ.


Ọba Eselu ti ilu Eselu Oba Akintunde Akinyemi naa si wa lara awọn oriade to kọ iwe ifẹhonuhan si ileesẹ ọlọpaa, ologun ati ijọba ipinlẹ Ogun. Amọ ṣa, oluranlọwọ Gomina ipinlẹ Ogun lori ọrọ ipolongo, Remmy Hazzan ti salaye pe awọn ko ti ri iwe ihonu han yi gba. Hazzan fikun ọrọ rẹ pe isẹlẹ́ naa ko ṣokunkun si ijọba ati pe awọn ti n gbe igbeṣẹ lati yanju rẹ. ''A ko ti ri iwe ipẹjọ naa gba ṣugbọn a mọ wi pe iru nnkan bayi n waye'' Nigba tawọn akọroyin beere lọwọ rẹ pe, ki ni igbesẹ ti ijọba n gbe lọwọ o ni ''iwadii ṣi n lọ lọwọ ki gbogbo awọn ti ko ba ti fi iwe ranṣẹ ki wọn ṣe bẹ.'' O ṣalaye pe Gomina yoo ṣe iwadii ọrọ́ naa ati pe oun to rọrun lati ṣe ni ''ki Gomina pe awọn ọga ọmọogun to wa ni bareeke Alamala, ki wọn ṣe iwadii iṣẹlẹ yii'' Amọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti sọ yanya pe oun ti ri iwe ifẹhonu han naa gba ni tawọn.


''A ko ti ri iwe ipẹjọ naa gba ṣugbọn a mọ wi pe iru nnkan bayi n waye'' Nigba tawọn akọroyin beere lọwọ rẹ pe, ki ni igbesẹ ti ijọba n gbe lọwọ o ni ''iwadii ṣi n lọ lọwọ ki gbogbo awọn ti ko ba ti fi iwe ranṣẹ ki wọn ṣe bẹ.'' O ṣalaye pe Gomina yoo ṣe iwadii ọrọ́ naa ati pe oun to rọrun lati ṣe ni ''ki Gomina pe awọn ọga ọmọogun to wa ni bareeke Alamala, ki wọn ṣe iwadii iṣẹlẹ yii'' Amọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti sọ yanya pe oun ti ri iwe ifẹhonu han naa gba ni tawọn.


ASUU Strike Nigeria: ASUU ti fòpin si ìyàsẹ́lódì olósù mẹ́sàn-an tí wọ́n gùnlé

Minisita oṣiṣẹ ati igbanisiṣẹ ni Naijiria, Chris Ngige ti ni oun yoo ṣe ohun gbogbo lati ri i daju pe ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ fasiti Naijiria, ASUU ko tun bẹrẹ iyanṣẹlodi mii. Lẹyin oloṣu mẹsan gbako ti wọn gunle lati ọjọ kẹtalelogun oṣu kẹta si ọjọ kẹtalelogun oṣu kejila ọdun 2020. O ṣalaye pe ọmọ bibi inu oun mẹta tanyanyan lo wa lara awọn akẹkọọ to faragba lara gbogbo nkan ti iyanṣẹlodi ASUU yii fa torinaa oun ni ifarajin funra oun lati yanju ọrọ naa. "Mi o ni fun ASUU ni anfani lati pada sori iyanṣẹlodi. Toripe mo ni ọmọ mẹta to jiyaa gbogbo ohun taa ba ara wa ninu rẹ yii. Koda nkan bii eeyan mẹẹdogun lo wa lorii eto ẹkọ ọfẹ latọwọ mi ni awn fasiti Naijiria".


"Mi o ni fun ASUU ni anfani lati pada sori iyanṣẹlodi. Toripe mo ni ọmọ mẹta to jiyaa gbogbo ohun taa ba ara wa ninu rẹ yii. Koda nkan bii eeyan mẹẹdogun lo wa lorii eto ẹkọ ọfẹ latọwọ mi ni awn fasiti Naijiria". O ni awọn ọmọ oun ti di ọmọ Amẹrika labẹ ofin toun si ni ẹtọ lati fi wọn silẹ lati kawe nibẹ ṣugbọn oun ni ki wn wa ka a nile. Minisita n sọ lẹyin wakati diẹ ti awọn ẹgbẹ ASUU kede siso iyanṣẹlodi naa rọ amọ lorii awọn nkan ti wọn n beere fun lọwọ ijọba. Ààrẹ ẹgbẹ́ ASUU ní Nàìjíríà Biodun Ogunyemi ti kéde lọ́jọ́ru pé, àwọn ti fòpin sí ìyánṣẹ́lódì tí àwọn ti gùnlé láti inú oṣù kẹ̀ta ọdún yìí.


O ni awọn ọmọ oun ti di ọmọ Amẹrika labẹ ofin toun si ni ẹtọ lati fi wọn silẹ lati kawe nibẹ ṣugbọn oun ni ki wn wa ka a nile. Minisita n sọ lẹyin wakati diẹ ti awọn ẹgbẹ ASUU kede siso iyanṣẹlodi naa rọ amọ lorii awọn nkan ti wọn n beere fun lọwọ ijọba. Ààrẹ ẹgbẹ́ ASUU ní Nàìjíríà Biodun Ogunyemi ti kéde lọ́jọ́ru pé, àwọn ti fòpin sí ìyánṣẹ́lódì tí àwọn ti gùnlé láti inú oṣù kẹ̀ta ọdún yìí. Ìkéde yìí wáyé lẹ́yìn ìpáde pẹ̀lú àwọn oníròyìn nílùú Abuja, ẹ́yì ti àwọn olóyé ẹgbẹ́ sọ pé ìfẹ̀nukò lẹ́yìn  ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú ìjọba àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó kù ASUU tó jẹ́ ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ní Fásitì Nàìjíríà àti ìjọba Nàìjíríà ti padà gbóra wọn yé lórí àwọn kókó ọ̀rọ̀ tí yóò fòin sí ìyanṣẹ́lódi olósù mẹ́wàá tí wọ́n gùnlé láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdú yìí Ìdájí ọjọ́rú ni wọ́n pohunpọ̀ lẹ́yìn wákàtí mẹ́jọ tí wọ́n lò nínú ìpàdé ìdákọ́nkọ́, èyí wáyé lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù tí wọ́n ti n ṣe ìpàdé tí ọ̀pọ̀ rẹ̀ sì n forí sánpọ́n Chirs Ngige tó jẹ́ mínísítà fún ọ̀rọ̀ iṣẹ́, ló sójú ìjọba àpapọ̀ nínú ìpàdé náà tó wáye ni Abuja. ASUU sàlàyé fún BBC pé, inú àwọn dùn bí ìjọba ṣe mú ọ̀rọ̀ náà àti pé ìjọba tún ṣe ìlérí tuntun, nítori náà ìpàdé yóò wáyé láàrín àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ASUU tí àwọn yóò si jábọ̀ fún ìjọba àpapọ̀ láàrín wákàtì mẹ́rìnlélógún lórí ǹkan ti àwọn bá fẹnukò sí. Láti ìnú oṣù kẹta ọdún 2020 ni ASUU ti bẹ̀rl ìyanṣẹ́lódí láti mú kí ìjọba ṣe ǹkan ti wọ́n ń fẹ́ nípa àdéhùn wọ́n lọ́dún 2009.


Ìkéde yìí wáyé lẹ́yìn ìpáde pẹ̀lú àwọn oníròyìn nílùú Abuja, ẹ́yì ti àwọn olóyé ẹgbẹ́ sọ pé ìfẹ̀nukò lẹ́yìn  ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú ìjọba àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó kù ASUU tó jẹ́ ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ní Fásitì Nàìjíríà àti ìjọba Nàìjíríà ti padà gbóra wọn yé lórí àwọn kókó ọ̀rọ̀ tí yóò fòin sí ìyanṣẹ́lódi olósù mẹ́wàá tí wọ́n gùnlé láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdú yìí Ìdájí ọjọ́rú ni wọ́n pohunpọ̀ lẹ́yìn wákàtí mẹ́jọ tí wọ́n lò nínú ìpàdé ìdákọ́nkọ́, èyí wáyé lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù tí wọ́n ti n ṣe ìpàdé tí ọ̀pọ̀ rẹ̀ sì n forí sánpọ́n Chirs Ngige tó jẹ́ mínísítà fún ọ̀rọ̀ iṣẹ́, ló sójú ìjọba àpapọ̀ nínú ìpàdé náà tó wáye ni Abuja. ASUU sàlàyé fún BBC pé, inú àwọn dùn bí ìjọba ṣe mú ọ̀rọ̀ náà àti pé ìjọba tún ṣe ìlérí tuntun, nítori náà ìpàdé yóò wáyé láàrín àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ASUU tí àwọn yóò si jábọ̀ fún ìjọba àpapọ̀ láàrín wákàtì mẹ́rìnlélógún lórí ǹkan ti àwọn bá fẹnukò sí. Láti ìnú oṣù kẹta ọdún 2020 ni ASUU ti bẹ̀rl ìyanṣẹ́lódí láti mú kí ìjọba ṣe ǹkan ti wọ́n ń fẹ́ nípa àdéhùn wọ́n lọ́dún 2009. Ǹkan tó ṣe pàtàkì jùlọ nínú atótónu wọ́n ni pé kí ìjọba àpapọ̀ san owó tí wọ́n fi ń sàkòso ètò ẹ̀kọ́ ni fásitì, kí wọ́n sán àwọn àjẹmọnú kí wọ́n yọ wọ́n kúrò nínú ètò sísan owó oṣù IPPIS, kí wan sì àwọn  owó oṣù tí wọ́n jẹ wọ́n. Ìjóba gba pé òun yoo san ogójì bílíọ̀nù owó àjẹmọ́nu, àti ọgbọ̀n bílíọ̀nù owó ìsàkóso . Bákan náà ni ìjọba gbà láti ṣe agbéyẹ̀wò ìlànà tí wọ́n gbékalẹ̀ láti fi máa san owó oṣù wan yàtọ̀ sí IPPIS ti wọ́n pe orúkọ rẹ̀ ni UTAS Títí dí ọjọkejìlélógún inú oṣù kejìlá, ìjọba ti san owó oṣù méjì lára owó tí wan jẹ wọ́n, àti ogójì bílíọ̀nù owó àjẹmónú wọ́n Owó ìsàkoso ètò ilé ìwé nìkàn lókùn ti wọ́n kò ti san.


Ǹkan tó ṣe pàtàkì jùlọ nínú atótónu wọ́n ni pé kí ìjọba àpapọ̀ san owó tí wọ́n fi ń sàkòso ètò ẹ̀kọ́ ni fásitì, kí wọ́n sán àwọn àjẹmọnú kí wọ́n yọ wọ́n kúrò nínú ètò sísan owó oṣù IPPIS, kí wan sì àwọn  owó oṣù tí wọ́n jẹ wọ́n. Ìjóba gba pé òun yoo san ogójì bílíọ̀nù owó àjẹmọ́nu, àti ọgbọ̀n bílíọ̀nù owó ìsàkóso . Bákan náà ni ìjọba gbà láti ṣe agbéyẹ̀wò ìlànà tí wọ́n gbékalẹ̀ láti fi máa san owó oṣù wan yàtọ̀ sí IPPIS ti wọ́n pe orúkọ rẹ̀ ni UTAS Títí dí ọjọkejìlélógún inú oṣù kejìlá, ìjọba ti san owó oṣù méjì lára owó tí wan jẹ wọ́n, àti ogójì bílíọ̀nù owó àjẹmónú wọ́n Owó ìsàkoso ètò ilé ìwé nìkàn lókùn ti wọ́n kò ti san. Lẹ́yìn ìpàdé bònkẹ́lẹ́ tó fẹ́ wọ wákàtì mẹ́jọ tí wọ́n ṣe, àti mínísítà ọ̀rọ̀ iṣẹ́, Chris Ngige sàlàye pé ìpàdé náà so èso rere, àti pé òun ni ìgbàgbọ́ pé, lẹ́yìn ti wọ́n bá ti ṣe ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọ́n, wọ́n yóò fòpin si ìyanṣẹ́ lódì wọ́n. Ààrẹ ẹgbẹ́ ASUU Biodun Ogunyemi ni lóòtọ́ ni àwọn rí ìmọ́lẹ̀ tuntun nínú ìpàdé tí àwọn ṣẹ̀ṣẹ̀ bá ìjọba ṣe, sùgban àwọn yóò lọ ṣe ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó kù láàrin ọjọ́ kan lórí ìpinu wọn làti fòpin si ìyanṣẹ́lódí Ààgo mẹ́jọ àbọ owúrọ̀ òní ọjọ́rú ni wọ́n ni àwọn yóò fẹnukò láti fòpin sí ìyánṣẹ́lódì náà Ní ọja kẹsàn oṣù kẹta ọdún 2020, ní ẹgbẹ́ ASUU gpunlẹ́ ìyásẹlódì láti kìlọ fún ìjọba láti fẹ̀hónú han fún owó osù tí wọ́n kọ̀ láti san nítorí wọ́n kọ̀ láti darapọ̀ mọ́ ètò ìsànwó oṣù IPPIS. Wọ́n ni IPPIS kò lé ṣiṣẹ́ dáada fún àwọn olùkọ́ Fásìtì, nítori wan kọ̀ láti rí àrà ọ̀tọ̀ tí Fásitì ń gbà ṣiṣẹ́.


Lẹ́yìn ìpàdé bònkẹ́lẹ́ tó fẹ́ wọ wákàtì mẹ́jọ tí wọ́n ṣe, àti mínísítà ọ̀rọ̀ iṣẹ́, Chris Ngige sàlàye pé ìpàdé náà so èso rere, àti pé òun ni ìgbàgbọ́ pé, lẹ́yìn ti wọ́n bá ti ṣe ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọ́n, wọ́n yóò fòpin si ìyanṣẹ́ lódì wọ́n. Ààrẹ ẹgbẹ́ ASUU Biodun Ogunyemi ni lóòtọ́ ni àwọn rí ìmọ́lẹ̀ tuntun nínú ìpàdé tí àwọn ṣẹ̀ṣẹ̀ bá ìjọba ṣe, sùgban àwọn yóò lọ ṣe ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó kù láàrin ọjọ́ kan lórí ìpinu wọn làti fòpin si ìyanṣẹ́lódí Ààgo mẹ́jọ àbọ owúrọ̀ òní ọjọ́rú ni wọ́n ni àwọn yóò fẹnukò láti fòpin sí ìyánṣẹ́lódì náà Ní ọja kẹsàn oṣù kẹta ọdún 2020, ní ẹgbẹ́ ASUU gpunlẹ́ ìyásẹlódì láti kìlọ fún ìjọba láti fẹ̀hónú han fún owó osù tí wọ́n kọ̀ láti san nítorí wọ́n kọ̀ láti darapọ̀ mọ́ ètò ìsànwó oṣù IPPIS. Wọ́n ni IPPIS kò lé ṣiṣẹ́ dáada fún àwọn olùkọ́ Fásìtì, nítori wan kọ̀ láti rí àrà ọ̀tọ̀ tí Fásitì ń gbà ṣiṣẹ́. Ìjọ́ba tí gbé ìlànà IPPIS kalẹ̀ láti tanmalẹ̀ sí snà ti àwọn ilé ẹ̀kọ́ fásitì ń gbà náwó tí ń wọlọ́ sí ọ̀dọ̀ wọ́n Àwọn Kọ̀ndísọ̀n ti ASUU yóò fi bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Bí ASUU àti ìjọba ṣe tí dúró sí apá ibikan báyìí, ǹkan kan tó le dá ìwọlé dúró ni ọ̀rọ̀ Covid-19 pàápàá jùlọ tí ọwọ́jà ààrùn Covid-19 ṣe tún padà dé báyìí. Gbogbo àwọn aláṣẹ ilé ìwé gbọdọ ṣètò láti rí dájú pé, wọ́n gbé àwọn ìlànà tí ààrùn Covid-19 kò fi ni tànkálẹ̀ sílẹ̀, èyí ni láti rí dájú pé, àtí àwọn olùkọ́ àti akẹ́kọ̀ọ́ wà lábẹ́ ààbò tó péye. Bí ọdún ṣe ń lọ sọpin báyìí, kò ti dájú bọóyá àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò le padà sí ilé ìwé tàbí ó di ọún tó n bọ̀.