Ọrọ yìí ni wọn lo bí Wakil ninu to fi tutọ́ sókè, to fojú gba a, o ni ko si baba nla ẹni to le lé oun kuro lori ilẹ ọhun. Olugbe ilu Ayétẹ̀ to fìdí iṣẹlẹ yii mulẹ f’ALAROYE ṣalaye pe “Gbogbo ibi ti awọn Wakil n gbe ni wọn ti sọ di abule. Gbogbo ọna to já sí abule yii ni wọn ti kó igi nla nla di. “Wakil ní gbogbo ẹni tó bá gba ọna yii kọja loun máa pa, nitori jagunjagun loun, oun kúrò ni ẹni tí ẹnìkan le ba dan pálapàla wò rara ni toun. “Lati ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn Amọtẹkun ti dé si Ayẹtẹ, nitori awọn alaṣẹ ilu to fi ọrọ yii to ijọba leti. Ṣugbọn lati ọjọ yẹn ti awọn Amọtẹkun ti de, wọn kò rí nnkan kan ṣe, wọn kan n fẹsẹ̀ gbálẹ̀ kiri aarin ilu ni, nitori ijọba ko fún wọn ní irin iṣẹ ti wọn le lò.


Fulani deegun ẹja si wọn lọrun l’Ayetẹ, o ni pipa loun yoo pa Yoruba to ba gba ọna ile oun kọja

“Wakil ní gbogbo ẹni tó bá gba ọna yii kọja loun máa pa, nitori jagunjagun loun, oun kúrò ni ẹni tí ẹnìkan le ba dan pálapàla wò rara ni toun. “Lati ọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn Amọtẹkun ti dé si Ayẹtẹ, nitori awọn alaṣẹ ilu to fi ọrọ yii to ijọba leti. Ṣugbọn lati ọjọ yẹn ti awọn Amọtẹkun ti de, wọn kò rí nnkan kan ṣe, wọn kan n fẹsẹ̀ gbálẹ̀ kiri aarin ilu ni, nitori ijọba ko fún wọn ní irin iṣẹ ti wọn le lò. “Nigba tawọn araalu fẹẹ sọ ọrọ yii di nnkan mi-in mọ awọn Amọtẹkun lọwọ ni wọn sọ pe ọga awọn ti lọ sí olú ileeṣẹ n’Ibadan lati lọọ gba irin-iṣẹ́ tí àwọn máa lò wa. “Awọn agbẹ ko le lọ sinu oko wọn mọ bayii, kaluku kan n fẹsẹ̀ palẹ̀ kiri ni. “Awọn ọdẹ ilu ṣetán láti lọọ kojú wọn, ṣugbọn ẹru ijọba apapọ lo n ba wọn, wọn mọ pé awọn ko le ba Fúlàní ja ki ijọba apapọ ma fiya jẹ awọn.


“Nigba tawọn araalu fẹẹ sọ ọrọ yii di nnkan mi-in mọ awọn Amọtẹkun lọwọ ni wọn sọ pe ọga awọn ti lọ sí olú ileeṣẹ n’Ibadan lati lọọ gba irin-iṣẹ́ tí àwọn máa lò wa. “Awọn agbẹ ko le lọ sinu oko wọn mọ bayii, kaluku kan n fẹsẹ̀ palẹ̀ kiri ni. “Awọn ọdẹ ilu ṣetán láti lọọ kojú wọn, ṣugbọn ẹru ijọba apapọ lo n ba wọn, wọn mọ pé awọn ko le ba Fúlàní ja ki ijọba apapọ ma fiya jẹ awọn. “Ìyẹn naa lo jẹ kí awọn Fúlàní máa gbé Wakil ga kọjá agbára rẹ. Wọn ni bo ba wù wá, ka lọọ pe Sunday Ìgbòho, niṣe ni Wakil máa pa a toun tàwọn ọmọ ogun ẹ.”


“Ìyẹn naa lo jẹ kí awọn Fúlàní máa gbé Wakil ga kọjá agbára rẹ. Wọn ni bo ba wù wá, ka lọọ pe Sunday Ìgbòho, niṣe ni Wakil máa pa a toun tàwọn ọmọ ogun ẹ.”


Nibi tawọn ajagungbalẹ ti n da awọn eeyan laamu labule kan l’Ewekoro lọwọ ọlọpaa ti ba mẹsan-an ninu wọn

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Biba ni wọn ni awọn ajagungbalẹ ya bo abule Agbogun, nijọba ibilẹ Ewekoro, nipinlẹ Ogun, lọjọ Satide to kọja yii ti i ṣe ọgbọnjọ oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Nibi ti wọn ti n gbowo lọna aitọ lọwọ awọn to n kọle lọwọ lawọn ọlọpaa ti de, wọn si ri mẹsan-an mu ninu wọn. Awọn tọwọ ba naa ni: Gbenga Ọdẹniyi, Owolabi Shobayọ, Micheal Ramọni, Idowu Dauda, Fẹmi Fadahunsi, Rasmus Hammed, Ade Lukman, Yakubu Akinwande ati Sikiru Balogun. Gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, ṣe ṣalaye, o ni Baalẹ Abule Agbogun lo pe teṣan ọlọpaa Ọbada Oko, pe awọn ajagungbalẹ ti wọn wa lati Ifọ, Atan, Gasline ati Sango ti ya bo abule oun, wọn ba awọn eeyan ja, bẹẹ ni wọn n gbowo lọwọ awọn to n ṣiṣẹ ile lọwọ. Ipe yii lo mu DPO Ọbada Oko, CSP Bernard Ediagbonya, ko awọn ikọ rẹ lẹyin lọ si abule yii, nibẹ ni wọn si ti ba awọn ajagungbalẹ naa ti wọn n fagidi gbowo lọwọ obinrin kan, Oniyide Fọlashade, ati obinrin mi-in ti wọn pe orukọ ẹ ni Abilekọ Agbogun. Iṣẹ ile lawọn iya naa n ṣe lọwọ ni saiti wọn ti awọn ajagungbalẹ yii fi de, ti wọn si ni afi kawọn gbowo lọwọ wọn dandan bi wọn ba fẹẹ ri ohunkohun ṣe lori ilẹ wọn.


Gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, ṣe ṣalaye, o ni Baalẹ Abule Agbogun lo pe teṣan ọlọpaa Ọbada Oko, pe awọn ajagungbalẹ ti wọn wa lati Ifọ, Atan, Gasline ati Sango ti ya bo abule oun, wọn ba awọn eeyan ja, bẹẹ ni wọn n gbowo lọwọ awọn to n ṣiṣẹ ile lọwọ. Ipe yii lo mu DPO Ọbada Oko, CSP Bernard Ediagbonya, ko awọn ikọ rẹ lẹyin lọ si abule yii, nibẹ ni wọn si ti ba awọn ajagungbalẹ naa ti wọn n fagidi gbowo lọwọ obinrin kan, Oniyide Fọlashade, ati obinrin mi-in ti wọn pe orukọ ẹ ni Abilekọ Agbogun. Iṣẹ ile lawọn iya naa n ṣe lọwọ ni saiti wọn ti awọn ajagungbalẹ yii fi de, ti wọn si ni afi kawọn gbowo lọwọ wọn dandan bi wọn ba fẹẹ ri ohunkohun ṣe lori ilẹ wọn. Nibi ti wọn ti n daamu awọn iya onile naa lawọn ọlọpaa ti de, kia lawọn ajagungbalẹ naa fere ge e bi wọn ṣe ri wọn, ṣugbọn awọn mẹsan-an tọwọ ba yii ko mori bọ, ọwọ ọlọpaa to wọn. CP Edward Ajogun ti ni ki wọn wa awọn to sa lọ naa ri, o si kilọ fawọn ajagungbalẹ pe ki wọn fi ipinlẹ Ogun silẹ, nitori ibi ki i ṣe ile wọn.


Nibi ti wọn ti n daamu awọn iya onile naa lawọn ọlọpaa ti de, kia lawọn ajagungbalẹ naa fere ge e bi wọn ṣe ri wọn, ṣugbọn awọn mẹsan-an tọwọ ba yii ko mori bọ, ọwọ ọlọpaa to wọn. CP Edward Ajogun ti ni ki wọn wa awọn to sa lọ naa ri, o si kilọ fawọn ajagungbalẹ pe ki wọn fi ipinlẹ Ogun silẹ, nitori ibi ki i ṣe ile wọn.


Ẹ gba bi mo ṣe sọ, wahala awọn Fulani ilu Igangan yoo dopin lọsẹ yii – Alaga ijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa

Faith Adebọla Alaga ijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, Ọnarebu Iliasu Ọlọlade Shittu, ti fọwọ sọya pe laarin ọjọ meje pere sasiko yii, gbogbo wahala ati idunkooko-mọni awọn Fulani darandaran lagbegbe Igangan, maa dohun itan, tawọn araalu aa si le sun oorun asundọkan. Nigba to n ba ALAROYE sọrọ lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde yii, loo sọrọ naa lati fi ọkan awọn araalu balẹ latari bi awọn Fulani ṣe tun bẹrẹ akọlu sawọn agbẹ lakọtun lagbegbe naa. O ni boun ṣe n sọrọ lọwọ yii, kọmandanti ẹṣọ Amọtẹkun fun ipinlẹ Ọyọ wa lọdọ oun, ati pe laarin wakati diẹ lawọn yoo gbe agbara wọ awọn ẹṣọ alaabo ọhun, ti wọn yoo si paṣẹ fun wọn lati tọpasẹ wọn, ki wọn si le awọn janduku Fulani to mori mu sawọn ọna oko wọn kaakiri danu. Alaga naa fidi ẹ mulẹ fun wa pe loootọ lawọn Fulani buruku yii tun ṣakọlu sawọn agbẹ ni lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, o lawọn mẹta ni wọn yinbọn mọ bi wọn ṣe n dari bọ latọna oko wọn, bo tilẹ jẹ pe ori ko wọn yọ, wọn si wa nileewosan, nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ bayii. Iliasu ni oun ko ti i le fidi rẹ mulẹ boya ọkan lara wọn ti wọn n pe ni Ṣeun Auditor ti ku, tori agbegbe Idere ni wọn gbe oun digbadigba lọ ni tiẹ. O lawọn ko ṣai reti awọn akọlu yii, tori awọn mọ pe o ṣee ṣe kawọn Fulani naa fẹẹ gbẹsan bi wọn ṣe le awọn kan lara wọn niluu Igangan, nigba ti Sunday Igboho ṣabẹwo siluu naa lọsẹ to lọ lọhun-un.


Alaga naa fidi ẹ mulẹ fun wa pe loootọ lawọn Fulani buruku yii tun ṣakọlu sawọn agbẹ ni lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, o lawọn mẹta ni wọn yinbọn mọ bi wọn ṣe n dari bọ latọna oko wọn, bo tilẹ jẹ pe ori ko wọn yọ, wọn si wa nileewosan, nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ bayii. Iliasu ni oun ko ti i le fidi rẹ mulẹ boya ọkan lara wọn ti wọn n pe ni Ṣeun Auditor ti ku, tori agbegbe Idere ni wọn gbe oun digbadigba lọ ni tiẹ. O lawọn ko ṣai reti awọn akọlu yii, tori awọn mọ pe o ṣee ṣe kawọn Fulani naa fẹẹ gbẹsan bi wọn ṣe le awọn kan lara wọn niluu Igangan, nigba ti Sunday Igboho ṣabẹwo siluu naa lọsẹ to lọ lọhun-un. Ọnarebu Iliasu tun fidi ẹ mulẹ pe loootọ ni ọkunrin Fulani darandaran kan ti wọn n pe ni Wakilu wa ninu igbo agbegbe naa, o lọkunrin naa ti wa nibẹ tipẹ, tawọn eeyan si ti n mu oriṣiiriṣii ẹsun wa pe Fulani yii atawọn eeyan rẹ wa lara awọn to n ṣiṣẹẹbi lagbegbe ọhun, bo tilẹ jẹ pe oun o le fi ẹri eyi mulẹ, ṣugbọn o lo daju pe awọn ẹṣọ Amọtẹkun yoo ṣiṣẹ de ọdọ rẹ nigba ti wọn ba kan lu igbo ọhun. Alaga yii waa rawọ ẹbẹ sawọn araalu lati ni suuru diẹ si i, tori owe Yoruba lo sọ pe ‘ohun ta a fẹsọ mu ki i bajẹ, ohun ta a ba fagbara mu lo n le koko’.


Ọnarebu Iliasu tun fidi ẹ mulẹ pe loootọ ni ọkunrin Fulani darandaran kan ti wọn n pe ni Wakilu wa ninu igbo agbegbe naa, o lọkunrin naa ti wa nibẹ tipẹ, tawọn eeyan si ti n mu oriṣiiriṣii ẹsun wa pe Fulani yii atawọn eeyan rẹ wa lara awọn to n ṣiṣẹẹbi lagbegbe ọhun, bo tilẹ jẹ pe oun o le fi ẹri eyi mulẹ, ṣugbọn o lo daju pe awọn ẹṣọ Amọtẹkun yoo ṣiṣẹ de ọdọ rẹ nigba ti wọn ba kan lu igbo ọhun. Alaga yii waa rawọ ẹbẹ sawọn araalu lati ni suuru diẹ si i, tori owe Yoruba lo sọ pe ‘ohun ta a fẹsọ mu ki i bajẹ, ohun ta a ba fagbara mu lo n le koko’.


O ṣẹlẹ, awọn Fulani rẹpẹtẹ ti tun ya wọ Igangan, aṣọ bii tawọn Amọtẹkun ni wọn wọ

Faith Adebọla Ko jọ pe iṣoro iwa ọdaran, ijinigbe, ipakupa ati biba ire oko awọn agbẹ jẹ lagbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, yoo lọ bọrọ pẹlu bi wọn ṣe lawọn Fulani rẹpẹtẹ kan ti tun ya wọ agbegbe naa laarin ọsẹ yii. Igbakeji kọmandanti Amọtẹkun ti Ariwa Ibarapa, Kọmureedi Ishiau Adejaren ba ALAROYE sọrọ laaarọ ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, o fidi ẹ mulẹ pe olobo ti ta awọn pe awọn Fulani ọhun gba ọna Imẹkọ, nipinlẹ Ogun, wọnu igbo to wa lẹbaa ilu Igangan. O ni iṣoro nla kan to tiẹ tun yọju ni pe aṣọ pupa bii ti awọn ẹṣọ Amọtẹkun lo wa lọrun awọn afurasi ọdaran Fulani naa, wọn si ti n ṣe awọn agbẹ to n lọ soko wọn lẹṣe. O ni lati Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii, ni iṣẹlẹ buruku ti n waye, tawọn Fulani naa n yinbọn lu awọn agbẹ lọna oko. O lo tun ṣẹlẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, omi-in si tun ṣẹlẹ lọjọ Abamẹta, Satide, bo tilẹ jẹ pe ori ko awọn agbẹ naa yọ. Ọgbẹni Wasiu Mukaila toun naa jẹ ara ẹṣọ Amọtẹkun kin ọrọ ọhun lẹyin, o ni ibọn AK-47 gidi lawọn to kofiri awọn Fulani naa ko dani, ti wọn si pin ara wọn kaakiri awọn agbegbe bii Alagbaa, Kajọla, lọọ de Konko, titi de Oke-Ayinṣa.


O ni lati Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja yii, ni iṣẹlẹ buruku ti n waye, tawọn Fulani naa n yinbọn lu awọn agbẹ lọna oko. O lo tun ṣẹlẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, omi-in si tun ṣẹlẹ lọjọ Abamẹta, Satide, bo tilẹ jẹ pe ori ko awọn agbẹ naa yọ. Ọgbẹni Wasiu Mukaila toun naa jẹ ara ẹṣọ Amọtẹkun kin ọrọ ọhun lẹyin, o ni ibọn AK-47 gidi lawọn to kofiri awọn Fulani naa ko dani, ti wọn si pin ara wọn kaakiri awọn agbegbe bii Alagbaa, Kajọla, lọọ de Konko, titi de Oke-Ayinṣa. O ni niṣe lawọn Fulani naa fẹẹ yii gbogbo awọn ilu Oke-Ogun po. O lawọn Fulani wọnyi mura ija gidi ni, wọn ko da maaluu rara, ko si maaluu kankan pẹlu wọn, ẹmi igbẹsan lo jọ pe o wa ninu wọn. Ni bayii, gẹgẹ bi Adejare ṣe wi, awọn agbẹ ko le lọ soko eyikeyii, atoko etile, ati tọna jinjin, niṣe lo da bii pe awọn Fulani naa se gbogbo wọn mọle.


O ni niṣe lawọn Fulani naa fẹẹ yii gbogbo awọn ilu Oke-Ogun po. O lawọn Fulani wọnyi mura ija gidi ni, wọn ko da maaluu rara, ko si maaluu kankan pẹlu wọn, ẹmi igbẹsan lo jọ pe o wa ninu wọn. Ni bayii, gẹgẹ bi Adejare ṣe wi, awọn agbẹ ko le lọ soko eyikeyii, atoko etile, ati tọna jinjin, niṣe lo da bii pe awọn Fulani naa se gbogbo wọn mọle. Aarun ilu nikan lawọn eeyan ti n rin.


Aarun ilu nikan lawọn eeyan ti n rin.


Awọn obinrin abule Okemiri, niluu Oro, lawọn yoo filu silẹ tawọn Fulani to sa wa lati Igangan ko ba kuro niluu awọn

Awọn obinrin to wa ni abule kan ti wọn n pe ni Okemiri, niluu Oro, nipinlẹ Kwara, ti pariwo lọ sọ́dọ̀ Kábíyèsí ilu naa pe awọn ko fẹ awọn Fulani darandaran ti wọn sa wa sọ́dọ̀ awọn lati ilu Igangan àtàwọn ti wọn ti wa niluu naa tẹlẹ mọ. Ninu Fodio kan to gba ori ẹrọ ayelujara kan ni wọn ti fi Ẹdun ọkan wọn han. Wọn ni níṣẹ́ ni awọn Fulani darandaran yii n fi maaluu jẹ oko awọn. Okan ninu awọn àgbẹ̀ abule naa, Arabinrin Theresa Omipidan, to gba ẹnu awọn ẹlẹ́gbẹ́ rẹ sọrọ ṣàlàyé pe gbogbo oko kaṣu tawọn gbin ni wọn n bájẹ́, ti wọn ko si jẹ ki awọn ri ere oko awọn jẹ. Iya naa ni ọkan ninu awọn Fulani Bororo yii fẹ́ẹ́ ge apa ẹni kan ninu ọọdẹ oun, ṣugbon ọ̀pá to na si wọn ni ada naa ko fi ge e lọwọ, to jẹ ọ̀pá lo ba. O fi kun un pe gbogbo kaṣu ti ọmọ oun gbin ni awọn Fulani yii ge lori lọ, ti wọn si ba a jẹ patapata.


Okan ninu awọn àgbẹ̀ abule naa, Arabinrin Theresa Omipidan, to gba ẹnu awọn ẹlẹ́gbẹ́ rẹ sọrọ ṣàlàyé pe gbogbo oko kaṣu tawọn gbin ni wọn n bájẹ́, ti wọn ko si jẹ ki awọn ri ere oko awọn jẹ. Iya naa ni ọkan ninu awọn Fulani Bororo yii fẹ́ẹ́ ge apa ẹni kan ninu ọọdẹ oun, ṣugbon ọ̀pá to na si wọn ni ada naa ko fi ge e lọwọ, to jẹ ọ̀pá lo ba. O fi kun un pe gbogbo kaṣu ti ọmọ oun gbin ni awọn Fulani yii ge lori lọ, ti wọn si ba a jẹ patapata. Abilekọ Omipidan ni awọn obinrin abule yii ti lọọ ba Kábíyèsí ilu naa, awọn si ti ṣalaye pe awọn ko fẹ Bororo mọ niluu awọn. Àtàwọn ti wọn ti wa níbẹ̀ tẹlẹ, àtàwọn ti wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ de, ki gbogbo wọn maa lo. Nigba ti ẹni to n beere ọrọ lọwọ wọn ninu fidio naa beere iha ti ọba ilu Oro kọ si ohun ti wọn n fẹ yii, awọn eeyan naa ni Kábíyèsí ti ni ki wọn maa lọ, nitori ohun ti awọn ba ti fẹ loun naa fara mọ.


Abilekọ Omipidan ni awọn obinrin abule yii ti lọọ ba Kábíyèsí ilu naa, awọn si ti ṣalaye pe awọn ko fẹ Bororo mọ niluu awọn. Àtàwọn ti wọn ti wa níbẹ̀ tẹlẹ, àtàwọn ti wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ de, ki gbogbo wọn maa lo. Nigba ti ẹni to n beere ọrọ lọwọ wọn ninu fidio naa beere iha ti ọba ilu Oro kọ si ohun ti wọn n fẹ yii, awọn eeyan naa ni Kábíyèsí ti ni ki wọn maa lọ, nitori ohun ti awọn ba ti fẹ loun naa fara mọ. Awọn obinrin yii fi kun un pe bi awọn eeyan naa ba kọ ti wọn ko lọ̣, gbogbo obinrin to wa ninu ilu naa, atọmọde ni, atagba ni lo maa filu silẹ. Wọn ni awọn ti di ẹru awọn, awọn ko si fọrọ naa ṣere rara.


Awọn obinrin yii fi kun un pe bi awọn eeyan naa ba kọ ti wọn ko lọ̣, gbogbo obinrin to wa ninu ilu naa, atọmọde ni, atagba ni lo maa filu silẹ. Wọn ni awọn ti di ẹru awọn, awọn ko si fọrọ naa ṣere rara.


Awọn Fulani to sa lọ si Kwara lati Igangan ti tun fẹẹ rija awọn eeyan abule Okemiri to gba wọn lalejo niluu Oro

Stephen Ajagbe, Ilorin Ẹgbẹ kan to jẹ tawọn ọmọ bibi ẹkun Guusu Kwara, iyẹn Kwara South Movement, ti ke si awọn agbofinro ati ijọba lati tẹ ẹ mọ Seriki awọn Fulani tilu Igangan, nijọba ibilẹ Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, Salihu Abdulkadir, ẹni ti ajafẹtọ Yoruba nni, Sunday Adejumọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho atawọn araalu Igangan le jade niluu wọn, leti ko ma kọja aaye rẹ, ko si fọwọ sibi to n gbe niwọnba asiko ti yoo lo ni Kwara to ti n tẹdo. Ọsẹ to kọja yii ni Sẹriki Fulani Igangan pẹlu awọn ẹbi rẹ atawọn ibatan rẹ digba-dagbọn wa si agbegbe kan labule Buari/Okerimi, nitosi ilu Oro, nipinlẹ Kwara, nibi ti wọn tẹdo si. Adari ẹgbẹ Kwara South Movement, Saheed Ọlayinka Ọdọfin, ati akọwe ẹgbẹ naa, Adeyinka Adeoye, ni gbogbo eeyan lo mọ Kwara ni ipinlẹ alaafia, ẹnikẹni to ba si fẹẹ da alaafia ilu ru, awọn yoo ṣe ohunkohun lati da onitọhun lọwọ kọ. “A n lo anfaani yii lati kilọ fun Seriki Fulani Igangan atawọn eeyan rẹ lati ma ṣi ẹsẹ gbe lọwọ asiko ti wọn maa lo, bi bẹẹ kọ, awọn yoo tun le e kuro nibi to tẹdo si naa. Wọn rọ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq lati san ṣokoto rẹ le daadaa lori ipese aabo to peye fun ẹmi ati dukia araalu, kijọba si ri i pe Sẹriki Fulani naa atawọn eeyan rẹ ko lọwọ ninu iwa ọdaran. Wọn tun ke si awọn agbofinro lati gbaradi daadaa nitori pe ẹgbẹ naa ko ni i foju ree wo ọkunrin naa bi iwa ọdaran kan ba n waye lagbegbe rẹ.


“A n lo anfaani yii lati kilọ fun Seriki Fulani Igangan atawọn eeyan rẹ lati ma ṣi ẹsẹ gbe lọwọ asiko ti wọn maa lo, bi bẹẹ kọ, awọn yoo tun le e kuro nibi to tẹdo si naa. Wọn rọ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq lati san ṣokoto rẹ le daadaa lori ipese aabo to peye fun ẹmi ati dukia araalu, kijọba si ri i pe Sẹriki Fulani naa atawọn eeyan rẹ ko lọwọ ninu iwa ọdaran. Wọn tun ke si awọn agbofinro lati gbaradi daadaa nitori pe ẹgbẹ naa ko ni i foju ree wo ọkunrin naa bi iwa ọdaran kan ba n waye lagbegbe rẹ. Bakan naa ni ọba ilu Oro ba awọn eeyan ọhun ṣepade laafin rẹ nigba to gbọ pe awọn eeyan naa ti fẹẹ maa tasẹ agẹrẹ lọ sori ilẹ oko awọn eeyan Abuke Koshoni, to wa ni Okemiri, niluu Oro. Wọn si ṣeleri pe awọn yoo fi ibẹ silẹ laarin ọjọ meje


Bakan naa ni ọba ilu Oro ba awọn eeyan ọhun ṣepade laafin rẹ nigba to gbọ pe awọn eeyan naa ti fẹẹ maa tasẹ agẹrẹ lọ sori ilẹ oko awọn eeyan Abuke Koshoni, to wa ni Okemiri, niluu Oro. Wọn si ṣeleri pe awọn yoo fi ibẹ silẹ laarin ọjọ meje


Awọn tọọgi kọ lu kọmisanna, wọn tun ṣe awọn mi-in leṣe nibi iforukọsilẹ ẹgbẹ APC n’Iju

Oluṣẹyẹ Iyiade Ọpọlọpọ eeyan lo fara pa ninu rogbodiyan kan to bẹ silẹ nibi tawọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC ti n ṣepade niluu Iju, nijọba ibilẹ Iju/Ita-Ogbolu, lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to pari yii. Alaga ẹgbẹ APC nijọba ibilẹ ọhun, Ọgbẹni Joshua Eleti, ni wọn lo ko awọn agbaagba kan jọ sinu gbọngan nla kan to wa niluu Iju lọjọ naa lati jiroro lori ọrọ iforukọsilẹ ọmọ ẹgbẹ, eyi ti wọn fẹẹ bẹrẹ jake-jado orilẹ-ede yii laipẹ rara. Ko ju bii isẹju marun-un ti kọmiṣanna feto iṣẹ ode, Ọnarebu Saka Ogunlẹyẹ, de sibi ipade naa nigba tawọn tọọgi kan ya bo wọn pẹlu awọn nnkan ija loriṣiiriṣii, ti wọn si n po ẹkọ iya fun gbogbo wọn. Ori kọmisanna yii ni wọn ti kọkọ bẹrẹ, wọn si lu u ṣe leṣe ki wọn too fabọ sori awọn yooku. Ẹnikan to wa nibi iṣẹlẹ naa to ni ka forukọ bo oun laṣiiri ni airotẹlẹ lawọn janduku ọhun waa ba awọn ki ipade too bẹrẹ rara. O ni Ọlọrun lo ko Ọnarebu Ogunlẹyẹ yọ lọwọ awọn tọọgi naa pẹlu bi wọn ṣe lu u lalubolẹ ki awọn ọmọ ẹyin rẹ kan too fipa gba a silẹ lọwọ wọn.


Ori kọmisanna yii ni wọn ti kọkọ bẹrẹ, wọn si lu u ṣe leṣe ki wọn too fabọ sori awọn yooku. Ẹnikan to wa nibi iṣẹlẹ naa to ni ka forukọ bo oun laṣiiri ni airotẹlẹ lawọn janduku ọhun waa ba awọn ki ipade too bẹrẹ rara. O ni Ọlọrun lo ko Ọnarebu Ogunlẹyẹ yọ lọwọ awọn tọọgi naa pẹlu bi wọn ṣe lu u lalubolẹ ki awọn ọmọ ẹyin rẹ kan too fipa gba a silẹ lọwọ wọn. Ọkunrin to b’ALAROYE sọrọ yii ni o da oun loju pe minisita keji fun ileeṣẹ Niger/Delta, Tayọ Alaṣọadura, lo wa nidii akọlu naa, nitori pe awọn alatilẹyin rẹ lawọn ri ti wọn waa da ipade ọhun ru. Ninu ọrọ Eleti to jẹ alaga nijọba ibilẹ Iju/Ita-Ogbolu, o ni gbogbo awọn aṣaaju ẹgbẹ loun fiwe pe ki wọn jọ waa jiroro lori iforukọsilẹ naa. O ni lẹyin ti gbogbo awọn ti jokoo tan, ti awọn si n reti ki ipade bẹrẹ lawọn ọdọ ọhun ya de, ti wọn si fipa le awọn jade ninu gbọngan ti awọn pe jọ si.


Ọkunrin to b’ALAROYE sọrọ yii ni o da oun loju pe minisita keji fun ileeṣẹ Niger/Delta, Tayọ Alaṣọadura, lo wa nidii akọlu naa, nitori pe awọn alatilẹyin rẹ lawọn ri ti wọn waa da ipade ọhun ru. Ninu ọrọ Eleti to jẹ alaga nijọba ibilẹ Iju/Ita-Ogbolu, o ni gbogbo awọn aṣaaju ẹgbẹ loun fiwe pe ki wọn jọ waa jiroro lori iforukọsilẹ naa. O ni lẹyin ti gbogbo awọn ti jokoo tan, ti awọn si n reti ki ipade bẹrẹ lawọn ọdọ ọhun ya de, ti wọn si fipa le awọn jade ninu gbọngan ti awọn pe jọ si. Alaga ọhun rọ Gomina Rotimi Akeredolu lati tete wa nnkan ṣe sọrọ Oloye Alaṣọadura to fẹẹ maa da ẹgbẹ APC ru nijọba ibilẹ Iju/Ita-Ogbolu. Akọwe iroyin fun minisita ọhun, Ọgbẹni Dayọ Joe, ni irọ ti ko lẹsẹ nilẹ ni wọn pa mọ ọga oun. O ni Ṣẹnetọ Alaṣọadura ki i ṣe ọmọde ninu oṣelu siṣe, ko si ni i fara rẹ wọle debi ti yoo ṣẹṣẹ maa fi tọọgi le Ogunlẹyẹ kiri.


Alaga ọhun rọ Gomina Rotimi Akeredolu lati tete wa nnkan ṣe sọrọ Oloye Alaṣọadura to fẹẹ maa da ẹgbẹ APC ru nijọba ibilẹ Iju/Ita-Ogbolu. Akọwe iroyin fun minisita ọhun, Ọgbẹni Dayọ Joe, ni irọ ti ko lẹsẹ nilẹ ni wọn pa mọ ọga oun. O ni Ṣẹnetọ Alaṣọadura ki i ṣe ọmọde ninu oṣelu siṣe, ko si ni i fara rẹ wọle debi ti yoo ṣẹṣẹ maa fi tọọgi le Ogunlẹyẹ kiri. Dayọ ni iwọnba awọn alatilẹyin nìkan ni wọn pe sibi ipade, o ni o ṣee ṣe ko jẹ awọn ọmọ ẹgbẹ ti wọn kọ lati pe sibi ipade naa ni wọn waa binu tu wọn ka.


Dayọ ni iwọnba awọn alatilẹyin nìkan ni wọn pe sibi ipade, o ni o ṣee ṣe ko jẹ awọn ọmọ ẹgbẹ ti wọn kọ lati pe sibi ipade naa ni wọn waa binu tu wọn ka.


Sunkanmi atawọn ọrẹ ẹ fẹẹ pa Tẹslim, nitori tiyẹn loun ko ba wọn ṣẹgbẹ Ẹyẹ

Ọwọ ọlọpaa ti tẹ awọn janduku ọmọ ẹgbẹ okukun mẹta kan lori pe wọn n fi iku halẹ mọ Tẹslim Yusuf, nitori tiyẹn kọ lati darapọ mọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ ti wọn n ṣe. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja, lọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ogun tẹ awọn mẹtẹẹta yii; Ọlajide Shittu, ẹni ọdun mejilelọgbọn, Emmanuel Fidelis, ẹni ọdun mọkandinlọgbọn ati Sunkanmi Ifẹlodun, ẹni ọdun mọkandinlogoji. Teṣan ọlọpaa to wa ni Ajuwọn ni wọn mu ẹjọ wọn lọ nigba ti wọn ko jẹ ki Tẹslim ti wọn n dunkooko mọ yii gbadun nitori tiyẹn ko ṣe tiwọn. A gbọ pe ohun to mu wọn ko wahala ba ọmọkunrin yii ni pe o ti mọ aṣiri awọn, o si dandan ki awọn ṣe ẹmi ẹ lofo to ba kọ lati di ọmọ ẹgbẹ Ẹyẹ ti awọn pe e si. Wọn ni loju-ẹsẹ ti wọn ti fọrọ ọhun to wọn leti ni teṣan ọlọpaa Ajuwọn ni DPO, iyẹn ọga agba ni teṣan ọhun, SP Andrew Akinṣẹyẹ, ti paṣẹ fawọn ọmọlẹyin ẹ lati wa awọn eeyan ọhun ri. Nibi ti wọn ti n ṣepade lọwọ ti ba awọn mẹtẹẹta yii, bẹẹ ni wọn ti jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ ọkunkun Ẹyẹ lawọn loootọ, ati pe gbogbo ọna lawọn fi n wa awọn eeyan kunra lati jọ maa ṣẹgbẹ ọhun lagbegbe naa.


A gbọ pe ohun to mu wọn ko wahala ba ọmọkunrin yii ni pe o ti mọ aṣiri awọn, o si dandan ki awọn ṣe ẹmi ẹ lofo to ba kọ lati di ọmọ ẹgbẹ Ẹyẹ ti awọn pe e si. Wọn ni loju-ẹsẹ ti wọn ti fọrọ ọhun to wọn leti ni teṣan ọlọpaa Ajuwọn ni DPO, iyẹn ọga agba ni teṣan ọhun, SP Andrew Akinṣẹyẹ, ti paṣẹ fawọn ọmọlẹyin ẹ lati wa awọn eeyan ọhun ri. Nibi ti wọn ti n ṣepade lọwọ ti ba awọn mẹtẹẹta yii, bẹẹ ni wọn ti jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ ọkunkun Ẹyẹ lawọn loootọ, ati pe gbogbo ọna lawọn fi n wa awọn eeyan kunra lati jọ maa ṣẹgbẹ ọhun lagbegbe naa. Edward Awolọwọ Ajogun, ẹni ti i ṣe Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti fi ikilọ ranṣẹ si gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun nipinlẹ naa pe ki kaluku wọn tete kọ ẹgbẹ ̀ọhun silẹ, tabi ki wọn fi ipinlẹ Ogun silẹ jẹẹjẹ ti wọn ko ba fẹẹ ko iṣoro nla lọwọ ileeṣẹ ọlọpaa.


Edward Awolọwọ Ajogun, ẹni ti i ṣe Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti fi ikilọ ranṣẹ si gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun nipinlẹ naa pe ki kaluku wọn tete kọ ẹgbẹ ̀ọhun silẹ, tabi ki wọn fi ipinlẹ Ogun silẹ jẹẹjẹ ti wọn ko ba fẹẹ ko iṣoro nla lọwọ ileeṣẹ ọlọpaa.


Epo lawọn eleyii n ji ta kọwo Sifu Difẹnsi too tẹ wọn l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko O kere tan, awọn afurasi ọdaran mẹwaa ni wọn ti n gbatẹgun lakata awọn ẹṣọ Sifu Difẹnsi, (Nigeria Security and Civil Defence Corps, NSCDC), ẹka ti ipinlẹ Eko bayii. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn n jale epo rọbi, epo bẹntiroolu (petrol) ati diisu (diesel), wọn n fi i ṣowo lai gbaṣẹ. Orukọ awọn mẹwẹẹwa ni: Moses Ajimiṣan, ẹni ọdun mẹtalelọgbọn, Olumide Ikuyinmi, ẹni ọdun mẹtalelaaadọta, Pius Ayẹni, ẹni ọdun marundinlaaadọta, Monday Otuagomah, ẹni ọdun mẹrinlelogoji, Okriko Ebi, ẹni ọdun marundinlaaadọta ati Bibabi Males, ẹni ogoji ọdun. Awọn to ku ni Idowu Ẹkundayọ, ẹni ọdun mẹtadinlogoji, Maurice Blessing ati Wisdom Blessing tawọn mejeeji jẹ ẹni ọgbọn ọdun, ati Barry Ọmọṣẹyẹ, ẹni ọdun mọkandinlaaadọta. Ninu ọrọ ti Kọmandanti Sifu Difẹnsi, Ọgbẹni Paul Ayẹni, sọ fun Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), lori iṣẹlẹ yii, o ni epo diisu bii lita ẹgbẹrun lọna ọgọta (60,000 litres) tawọn afurasi ọdaran naa ji wa, lawọn ka mọ wọn lọwọ ni nnkan bii aago meji ọganjọ oru, ori omi lawọn kọlọransi naa fẹẹ gba sa lọ. Ayẹni sọ pe ọjọ kẹtalelogun, oṣu yii, lọwọ kọkọ ba diẹ lara wọn, lẹyin itọpinpin ati iwadii lawọn agbofinro tun ri awọn kan mu, ti wọn fi di mẹwaa.


Awọn to ku ni Idowu Ẹkundayọ, ẹni ọdun mẹtadinlogoji, Maurice Blessing ati Wisdom Blessing tawọn mejeeji jẹ ẹni ọgbọn ọdun, ati Barry Ọmọṣẹyẹ, ẹni ọdun mọkandinlaaadọta. Ninu ọrọ ti Kọmandanti Sifu Difẹnsi, Ọgbẹni Paul Ayẹni, sọ fun Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), lori iṣẹlẹ yii, o ni epo diisu bii lita ẹgbẹrun lọna ọgọta (60,000 litres) tawọn afurasi ọdaran naa ji wa, lawọn ka mọ wọn lọwọ ni nnkan bii aago meji ọganjọ oru, ori omi lawọn kọlọransi naa fẹẹ gba sa lọ. Ayẹni sọ pe ọjọ kẹtalelogun, oṣu yii, lọwọ kọkọ ba diẹ lara wọn, lẹyin itọpinpin ati iwadii lawọn agbofinro tun ri awọn kan mu, ti wọn fi di mẹwaa. O lawọn ọmọ ogun ori omi ilẹ wa ṣeranlọwọ fawọn Sifu Difẹnsi, wọn yọnda ọkọ oju ọmi wọn (Nigeria Navy Ship) tawọn lo. Gbogbo awọn tọwọ ba yii ti n ṣalaye ara wọn fawọn agbofinro to n ṣewadii, lẹyin iwadii yii lo wọn yoo foju wọn bale-ẹjọ.


O lawọn ọmọ ogun ori omi ilẹ wa ṣeranlọwọ fawọn Sifu Difẹnsi, wọn yọnda ọkọ oju ọmi wọn (Nigeria Navy Ship) tawọn lo. Gbogbo awọn tọwọ ba yii ti n ṣalaye ara wọn fawọn agbofinro to n ṣewadii, lẹyin iwadii yii lo wọn yoo foju wọn bale-ẹjọ.


Eeyan mẹtadinlogun jona ku ninu ijamba ọkọ ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Eeyan mẹtadinlogun lo jona ku ninu ijamba ọkọ to gbẹmi ogun eeyan lọjọ Abamẹta, Satide, niluu Ọlọkọnla, lọna titi marosẹ Bode-Saadu si Jẹbba, nijọba ibilẹ Moro, nipinlẹ Kwara. ALAROYE gbọ pe ere asapajude lo ṣokunfa ijamba ọhun, ọkọ mẹta ọtọọtọ lo lọọ kọlu ara wọn tina si ṣẹ yọ loju ẹsẹ. Ṣugbọn, ori ko ẹni kan ṣoṣo yọ lara awọn ero inu ọkọ, o si jade laaye lai ni ifarapa kankan. Awọn ọkọ to nijamba ọhun ni, ọkọ akẹru Mark ti nọmba rẹ jẹ, GGE 614XM, ọkọ akẹru Mitsubishi mi-in ti nọmba rẹ je, BRK534YX ati ọkọ akero Toyota Hummer ti nọmba rẹ jẹ, KEY479YE. Lara awọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣalaye pe lasiko ti awakọ bọọsi Toyota naa n wa ọna lati pẹ ọkọ akẹru to ko ata silẹ lo lọọ fori sọ ọkọ kan to n bọ niwaju rẹ, lojiji ni ina sọ. Ọga agba ajọ to n mojuto irina oju popo, FRSC, ẹka ipinlẹ Kwara, Jonathan Ọwọade, ati akẹgbẹ rẹ tileeṣẹ panapana, Falade Olumuyiwa John, ti wọn fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, ṣalaye pe awọn oṣiṣẹ panpana doola ẹni kan, ṣugbọn awọn mẹtadinlogun jona kọja idanimọ.


Awọn ọkọ to nijamba ọhun ni, ọkọ akẹru Mark ti nọmba rẹ jẹ, GGE 614XM, ọkọ akẹru Mitsubishi mi-in ti nọmba rẹ je, BRK534YX ati ọkọ akero Toyota Hummer ti nọmba rẹ jẹ, KEY479YE. Lara awọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn ṣalaye pe lasiko ti awakọ bọọsi Toyota naa n wa ọna lati pẹ ọkọ akẹru to ko ata silẹ lo lọọ fori sọ ọkọ kan to n bọ niwaju rẹ, lojiji ni ina sọ. Ọga agba ajọ to n mojuto irina oju popo, FRSC, ẹka ipinlẹ Kwara, Jonathan Ọwọade, ati akẹgbẹ rẹ tileeṣẹ panapana, Falade Olumuyiwa John, ti wọn fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, ṣalaye pe awọn oṣiṣẹ panpana doola ẹni kan, ṣugbọn awọn mẹtadinlogun jona kọja idanimọ. Ọwọade ni awọn mọkanla lo fara pa ninu ijamba naa, wọn ti ko wọn lọ silewosan aladaani kan, Aduagba Clinic & Maternity, to wa ni Ọlọkọnla, nibi ti wọn ti n tọju wọn. O ni awọn to ku ti wa ni mọṣuari.


Ọwọade ni awọn mọkanla lo fara pa ninu ijamba naa, wọn ti ko wọn lọ silewosan aladaani kan, Aduagba Clinic & Maternity, to wa ni Ọlọkọnla, nibi ti wọn ti n tọju wọn. O ni awọn to ku ti wa ni mọṣuari.


Awọn aṣaaju Fulani to n gbe lẹyin awọn ọmọ wọn to n huwa ọdaran lo n da wahala silẹ- Seriki Ṣáṣá

Ọlawale Ajao, Ibadan Sarikin Fulani Ṣáṣá, n’Ibadan, Alhaji Haruna Mai Yasin, ti sọ pe awọn aṣaaju Fúlàní ló n pọn awọn ero ẹyin wọn tó n huwa ọdaran. Eyi ló si n kan ìyẹ́ mọ awọn eeyan naa lapa lati tubọ máa huwa ọdaran láwùjọ. Yasin sọrọ yii nibi ipade pajawiri ti awọn alákòóso eto aabo ipinlẹ Ọyọ ṣe lolu ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ l’Ẹlẹyẹle, n’Ibadan, lọjọ Ẹtì, Furaidee, to kọja. Nitori oriṣiiriṣii ipenija to n ba eto aabo lẹnu ọjọ mẹta yii lo mu ki CP Vivian Ngozi Ọnadẹkọ ti i ṣe ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ pe awọn aṣáájú àwùjọ lati jiroro lori ọna abayọ si ìṣòro náà. Níbẹ lọba awọn Fúlàní Ṣáṣá ti la ọrọ mọlẹ pe kò sí Seriki tabi adari awọn Fúlàní ilu tabi agbegbe kan tí yóò sọ pe oun ko da awọn tọọgi to n da ilu ru lagbegbe oun mọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Eeyan ko le jẹ Seriki nibi kan ko sọ pe oun ko mọ awọn ọdaran abẹ oun.


Nitori oriṣiiriṣii ipenija to n ba eto aabo lẹnu ọjọ mẹta yii lo mu ki CP Vivian Ngozi Ọnadẹkọ ti i ṣe ọga agba ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ pe awọn aṣáájú àwùjọ lati jiroro lori ọna abayọ si ìṣòro náà. Níbẹ lọba awọn Fúlàní Ṣáṣá ti la ọrọ mọlẹ pe kò sí Seriki tabi adari awọn Fúlàní ilu tabi agbegbe kan tí yóò sọ pe oun ko da awọn tọọgi to n da ilu ru lagbegbe oun mọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Eeyan ko le jẹ Seriki nibi kan ko sọ pe oun ko mọ awọn ọdaran abẹ oun. Fúlàní to ba sọ bẹẹ, irọ lo n pa. “Bi Seriki kan bá sọ pe òun ko mo awọn ọdaran abẹ oun, bawo lo ṣe wa n lọọ gba wọn silẹ latimọle. Gbígbè ti awọn adari wọn n gbè lẹyin wọn ni ko jẹ ki awọn ọdaran aarin wọn ti pa iwá ọdaran ọwọ wọn ti. “Awọn Fúlàní n ji Fúlàní ẹgbẹ wọn pàápàá gbe to jẹ pe awọn adari wọn ló máa san owo ti wọn fi máa gba wọn silẹ.


Fúlàní to ba sọ bẹẹ, irọ lo n pa. “Bi Seriki kan bá sọ pe òun ko mo awọn ọdaran abẹ oun, bawo lo ṣe wa n lọọ gba wọn silẹ latimọle. Gbígbè ti awọn adari wọn n gbè lẹyin wọn ni ko jẹ ki awọn ọdaran aarin wọn ti pa iwá ọdaran ọwọ wọn ti. “Awọn Fúlàní n ji Fúlàní ẹgbẹ wọn pàápàá gbe to jẹ pe awọn adari wọn ló máa san owo ti wọn fi máa gba wọn silẹ. “Ọna ti emi ro pe a le gba bọ lọwọ ìṣòro tó n dojú kọ wa lori eto aabo ni lati máa tu aṣiri awọn ọdaran àdúgbò wa fawọn ọlọpaa. Kíkọ tà a kọ láti máa ṣe bẹẹ la ṣe n gbe ninu ifoya bayii. Adari ẹgbẹ to n ri sí ọrọ idagbasoke ilu Igangan, Ọgbẹni Ọladokun Ọladiran gba pe ko bojumu fàwọn Fulani lati máa yan Seriki (ọba) niluu oniluu.


“Ọna ti emi ro pe a le gba bọ lọwọ ìṣòro tó n dojú kọ wa lori eto aabo ni lati máa tu aṣiri awọn ọdaran àdúgbò wa fawọn ọlọpaa. Kíkọ tà a kọ láti máa ṣe bẹẹ la ṣe n gbe ninu ifoya bayii. Adari ẹgbẹ to n ri sí ọrọ idagbasoke ilu Igangan, Ọgbẹni Ọladokun Ọladiran gba pe ko bojumu fàwọn Fulani lati máa yan Seriki (ọba) niluu oniluu. “Awa náà ṣáà gbé ẹyin odi ri, bakan naa la ni awọn to ṣi n gbé ẹyin odi di ba a ṣe n wi yìí. Èèyàn lè ní ẹgbẹ loriṣiiriṣii, ṣugbọn ki i ṣe bíi ka sọ pe a fẹẹ jọba tabi baálẹ̀. “Ọba ki í pé meji laafin.


“Awa náà ṣáà gbé ẹyin odi ri, bakan naa la ni awọn to ṣi n gbé ẹyin odi di ba a ṣe n wi yìí. Èèyàn lè ní ẹgbẹ loriṣiiriṣii, ṣugbọn ki i ṣe bíi ka sọ pe a fẹẹ jọba tabi baálẹ̀. “Ọba ki í pé meji laafin. Ìyẹn lajèjì ko ṣe lẹtọọ lati jẹ baálẹ̀ niluu oniluu, nitori ẹni tó bá máa jẹ baálẹ̀ gbọdọ ni ilẹ to n ṣakoso le lori. Nitori idi eyi, ti Abdul Kadiri ba máa padà sí Igangan, o ni lati fọwọ siwee lori awọn ofin atawọn ilana tó gbọdọ tẹle ko tóo lè padà síbẹ”. Ọga agba awọn olopaa ipinlẹ Ọyọ waa rọ gbogbo ara ipinlẹ naa lati gba alaafia laaye, ki wọn si máa fi àwọn arufin adugbo kaluku wọn sun awọn agbofinro.


Ìyẹn lajèjì ko ṣe lẹtọọ lati jẹ baálẹ̀ niluu oniluu, nitori ẹni tó bá máa jẹ baálẹ̀ gbọdọ ni ilẹ to n ṣakoso le lori. Nitori idi eyi, ti Abdul Kadiri ba máa padà sí Igangan, o ni lati fọwọ siwee lori awọn ofin atawọn ilana tó gbọdọ tẹle ko tóo lè padà síbẹ”. Ọga agba awọn olopaa ipinlẹ Ọyọ waa rọ gbogbo ara ipinlẹ naa lati gba alaafia laaye, ki wọn si máa fi àwọn arufin adugbo kaluku wọn sun awọn agbofinro. Awọn lọgaalọgaa lẹnu iṣẹ agbofinro loriṣiiriṣii bii ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ (DSS), awọn aṣọbode, sifu difẹnsi, ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn kopa nibi ipade ọhun, titi dori CP Fatai Owoṣeni ti i ṣe oludamọran fun gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, lori eto aabo.


Awọn lọgaalọgaa lẹnu iṣẹ agbofinro loriṣiiriṣii bii ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ (DSS), awọn aṣọbode, sifu difẹnsi, ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn kopa nibi ipade ọhun, titi dori CP Fatai Owoṣeni ti i ṣe oludamọran fun gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, lori eto aabo.


Amọtẹkun fija pẹẹta pẹlu awọn janduku n’Ibadan, eeyan mẹrin lo dero ọrun

Ọlawale Ajao, Ibadan O kere tan, eeyan mẹrin ni wọn yinbọn pa laduugbo Lalábíran, n’Ibadan, ninu ija ibọn ati oogun abẹnu-gọngọ to waye laarin awọn ọmọ iṣọta agbegbe náà pẹlu awọn ẹṣọ Amọtẹkun. Àdúgbo Labiran yii lo n gbona janjan lẹnu ọjọ mẹta yii, nitori bi awọn janduku ṣe n fi ojoojumọ kọ lu awọn araadugbo naa, ti wọn sì máa n ja wọn lole t’ọsan-t’oru. Laarin oru Ọjọbọ, Tọsidee, sí aarọ ọjọ Àbámẹ́ta, Sátidé, ọpọlọpọ ile ati mọto lawọn tọọgi náà dana sun. Ninu ikọlu ti wọn tun ṣe sí àdúgbò yìí loru mọju leeyan mẹrin ti ku, nigba ti awọn oṣiṣẹ ẹṣọ Amọtẹkun lọọ koju wọn. Ọkan ninu awọn ọdọ àdúgbò Labiran fìdí ẹ mulẹ pe “Awa gan-an ko wulẹ sun mọ́ lẹnu ọjọ mẹta yii, niṣe la n ṣọdẹ yika gbogbo adugbo wa ko ma di pe àwọn wèrè yẹn yoo lo oore ọfẹ ikọlu wọn láti máa fi jale. “Ọkan ninu wa lo pe awọn Amọtẹkun lati waa ran wa lọwọ nigba ti awọn eeyan yẹn dé.


Ninu ikọlu ti wọn tun ṣe sí àdúgbò yìí loru mọju leeyan mẹrin ti ku, nigba ti awọn oṣiṣẹ ẹṣọ Amọtẹkun lọọ koju wọn. Ọkan ninu awọn ọdọ àdúgbò Labiran fìdí ẹ mulẹ pe “Awa gan-an ko wulẹ sun mọ́ lẹnu ọjọ mẹta yii, niṣe la n ṣọdẹ yika gbogbo adugbo wa ko ma di pe àwọn wèrè yẹn yoo lo oore ọfẹ ikọlu wọn láti máa fi jale. “Ọkan ninu wa lo pe awọn Amọtẹkun lati waa ran wa lọwọ nigba ti awọn eeyan yẹn dé. Bi awọn Amọtẹkun ṣe dé ni wọn n yinbọn soke kẹ̀ù! kẹ̀ù! Bẹẹ lawọn tọọgi naa n yinbọn.


Bi awọn Amọtẹkun ṣe dé ni wọn n yinbọn soke kẹ̀ù! kẹ̀ù! Bẹẹ lawọn tọọgi naa n yinbọn. “Mẹrin ninu awọn tọọgi yẹn ti wọn n jẹ Monsuru, Ridwan pẹlu awọn meji mi-in lawọn Amọtẹkun pa.” ALAROYE gbọ pe wọn ti sìnkú awọn ọdọkunrin naa laaarọ ọjọ Abamẹta. Bó ṣe di nnkan bíi aago meji ọsan yii lọrọ tun di bó-ò-lọ-yàgò, nigba ti awọn ọmọ iṣọta wọnyi ti wọn ko din ni ọgọ́rùn-ún (100) niye tun gbàjọba oju popo gbogbo ladugbo Labiran yíi kan naa. Bo tilẹ jẹ pé lọgan lawọn Amọtẹkun dé sibẹ láti pana laasigbo ọhun, ṣugbọn ọgbọọgbọn ti agbalagba fi í sá fún maaluu la gbọ pe wọn fi sa kuro nibẹ nitori pe awọn ẹruuku naa pọ jù wọn lọ.


“Mẹrin ninu awọn tọọgi yẹn ti wọn n jẹ Monsuru, Ridwan pẹlu awọn meji mi-in lawọn Amọtẹkun pa.” ALAROYE gbọ pe wọn ti sìnkú awọn ọdọkunrin naa laaarọ ọjọ Abamẹta. Bó ṣe di nnkan bíi aago meji ọsan yii lọrọ tun di bó-ò-lọ-yàgò, nigba ti awọn ọmọ iṣọta wọnyi ti wọn ko din ni ọgọ́rùn-ún (100) niye tun gbàjọba oju popo gbogbo ladugbo Labiran yíi kan naa. Bo tilẹ jẹ pé lọgan lawọn Amọtẹkun dé sibẹ láti pana laasigbo ọhun, ṣugbọn ọgbọọgbọn ti agbalagba fi í sá fún maaluu la gbọ pe wọn fi sa kuro nibẹ nitori pe awọn ẹruuku naa pọ jù wọn lọ. Ṣugbọn laipẹ lawọn oṣiṣẹ eleto aabo naa pada de lakọtun pẹlu awọn agbofinro min-in bíi ọlọpaa ati Operation Burst, nigba naa lawọn alájààgbilà naa tóo juba ehoro. Pẹlu ibẹru bojo lawọn ara Labiran fi n gbe bayii, awọn ti ọkàn wọn ko sí fi bẹẹ le ti fi adugbo naa silẹ lọọ fi ibomi-in ṣebugbe.


Ṣugbọn laipẹ lawọn oṣiṣẹ eleto aabo naa pada de lakọtun pẹlu awọn agbofinro min-in bíi ọlọpaa ati Operation Burst, nigba naa lawọn alájààgbilà naa tóo juba ehoro. Pẹlu ibẹru bojo lawọn ara Labiran fi n gbe bayii, awọn ti ọkàn wọn ko sí fi bẹẹ le ti fi adugbo naa silẹ lọọ fi ibomi-in ṣebugbe.


Iku pa olori awọn Amọtẹkun kan l’Ọyọọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọkan ninu awọn adari ẹṣọ Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ, Ọgbẹni Tajudeen Ìdòwú Salaudeen, ti jade laaye. Ọkunrin yii ni olori awọn Amọtẹkun ijọba ibilẹ Kajọla, ni ipinlẹ yìí. Ọkunrin yii ṣalaabapade iku ojiji lasiko ijamba ọkada to ṣẹlẹ sí i laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee ọse ta a lo tan yii. ALAROYE gbọ pe ilu Okeho lọmọ bibi Ilero yii n gun alupupu rẹ lọ ni idaji Ọjọbọ, ko to too gba ipe lori foonu rẹ pe iṣẹ pajawiri kan n duro de e niluu abinibi ẹ. Kò pẹ pupọ to pada sọna Ilero nijanba ọhún ṣẹlẹ sí i, to sí dagbere faye lẹyin iṣẹju diẹ to ṣubú lori alupupu naa. Oludari agba ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, fidi ẹ mulẹ pe laaarọ Tọsidee nijanba to gbẹmi ọga ikọ Amọtẹkun nijọba ibilẹ Kajọla yii waye, aarọ Furaidee ni wọn sinkú ẹ̀ nilana isinku Musulumi


Ẹ wo Daud, Eko lo ti lọọ jale n’Ijẹbu-Ode

Aderounmu Kazeem Ọkunrin yii, Daud James, ti n mura lati lọọ rojọ niwaju adajọ bayii pẹlu oriṣiiriṣii ẹsun ole ti wọn fi kan an laipẹ yii. Lọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, lọwọ ọlọpaa tẹ ẹ nibi to ti dọgbọn paarọ kaadi, ATM tawọn eeyan fi maa n gbowo ni banki. Wọn ni deede aago mẹsan-an aarọ ni ọga ọlọpaa agbegbe Igbeba, niluu Ijẹbu-Ode, nipinlẹ Ogun, gba ipe pe ọkunrin janduku kan ti lo ọgbọn alumọkọrọyi fi ji kaadi ATM lọwọ awọn eeyan ni banki kan lagbegbe naa. Wọn lo pẹ ti Daud James ti n ṣiṣẹ ibi yii, ati pe laaarọ ọjọ yẹn gan-an, niṣe lo fọgbọn paarọ kaadi ATM mọ awọn eeyan meji kan lọwọ, to si ko gbogbo owo to wa ninu apo ikowopamọsi wọn lọ. Owo ti wọn lo ba ninu apo ikowopamọsi awọn eeyan meji tọwọ ẹ tẹ kaadi wọn yii jẹ ẹgbẹrun lọna ogoji naira (#40,000) ati ẹgbẹrun lọna marundinlọgota naira (#55,000). Wọn ni lasiko ti ọkan ninu awọn to ti ja lole tẹlẹ tun ri i ni banki mi-in, nibi to tun ti fẹẹ fọgbọn paarọ kaadi mọ ẹlomi-in lọwọ niyẹn fariwo ta, ti ọrọ si di ti ọlọpaa.


Wọn lo pẹ ti Daud James ti n ṣiṣẹ ibi yii, ati pe laaarọ ọjọ yẹn gan-an, niṣe lo fọgbọn paarọ kaadi ATM mọ awọn eeyan meji kan lọwọ, to si ko gbogbo owo to wa ninu apo ikowopamọsi wọn lọ. Owo ti wọn lo ba ninu apo ikowopamọsi awọn eeyan meji tọwọ ẹ tẹ kaadi wọn yii jẹ ẹgbẹrun lọna ogoji naira (#40,000) ati ẹgbẹrun lọna marundinlọgota naira (#55,000). Wọn ni lasiko ti ọkan ninu awọn to ti ja lole tẹlẹ tun ri i ni banki mi-in, nibi to tun ti fẹẹ fọgbọn paarọ kaadi mọ ẹlomi-in lọwọ niyẹn fariwo ta, ti ọrọ si di ti ọlọpaa. Ọkunrin ti wọn fẹsun kan yii naa ba akọroyin wa sọrọ, alaye to ṣe ni pe ilu Eko loun n gbe, ati pe nigba ti baba oun ku lojiji, ti oun ko ri nnkan kan ṣe mọ, loun bẹrẹ iṣẹ ̀ọhun. O ni gbogbo owo ti oun ri lẹnu iṣẹ buruku ọhun ko ju ẹgbẹrun lọna marundinlọgọrun-un naira lọ. Bakan naa ni Daud sọ pe Ijẹbu-Ode lọwọ ti tẹ oun lasiko ti oun lọọ ki eeyan kan nibẹ.


Ọkunrin ti wọn fẹsun kan yii naa ba akọroyin wa sọrọ, alaye to ṣe ni pe ilu Eko loun n gbe, ati pe nigba ti baba oun ku lojiji, ti oun ko ri nnkan kan ṣe mọ, loun bẹrẹ iṣẹ ̀ọhun. O ni gbogbo owo ti oun ri lẹnu iṣẹ buruku ọhun ko ju ẹgbẹrun lọna marundinlọgọrun-un naira lọ. Bakan naa ni Daud sọ pe Ijẹbu-Ode lọwọ ti tẹ oun lasiko ti oun lọọ ki eeyan kan nibẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, ẹni ọdun mọkandinlogoji lo pe ara ẹ, o loun ko ti i niyawo, bẹẹ lẹnikẹni ko kọ oun niṣẹ naa, ati pe oun nikan loun n da a ṣe, oun ko ni ọmọọṣẹ kankan tabi ọga ti oun n ja’bọ fun. Yatọ si bo ṣẹ maa n paarọ kaadi ATM mọ awọn eeyan lọwọ yii, ọna mi-in to tun loun maa n gba ni ti oun ba ri kaadi ATM nilẹ, niṣe loun yoo mu un, ti owo ba si wa ninu apo ikowosi iru ẹni bẹẹ, gbogbo ẹ pata loun yoo ko ni toun. Ọkunrin ọmọ Auchi, nipinlẹ Edo, yii ti sọ pe ohun itiju nla ni iṣẹlẹ ọhun jẹ foun, ati pe oun ti kẹkọọ bayii, ti oun ba si fi le bọ, a jẹ pe ipinya nla de ba oun ati Eṣu pẹlu awọn iṣẹ ibi ẹ niyẹn.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, ẹni ọdun mọkandinlogoji lo pe ara ẹ, o loun ko ti i niyawo, bẹẹ lẹnikẹni ko kọ oun niṣẹ naa, ati pe oun nikan loun n da a ṣe, oun ko ni ọmọọṣẹ kankan tabi ọga ti oun n ja’bọ fun. Yatọ si bo ṣẹ maa n paarọ kaadi ATM mọ awọn eeyan lọwọ yii, ọna mi-in to tun loun maa n gba ni ti oun ba ri kaadi ATM nilẹ, niṣe loun yoo mu un, ti owo ba si wa ninu apo ikowosi iru ẹni bẹẹ, gbogbo ẹ pata loun yoo ko ni toun. Ọkunrin ọmọ Auchi, nipinlẹ Edo, yii ti sọ pe ohun itiju nla ni iṣẹlẹ ọhun jẹ foun, ati pe oun ti kẹkọọ bayii, ti oun ba si fi le bọ, a jẹ pe ipinya nla de ba oun ati Eṣu pẹlu awọn iṣẹ ibi ẹ niyẹn. Ṣa o, ileeṣẹ ọlọpaa ti sọ pe iwaju adajọ ni yoo ti mọ ohun ti yoo jẹ ipin ẹ lori ẹsun ti wọn fi kan an yii.


Ṣa o, ileeṣẹ ọlọpaa ti sọ pe iwaju adajọ ni yoo ti mọ ohun ti yoo jẹ ipin ẹ lori ẹsun ti wọn fi kan an yii.


Kazeem ti dero ẹwọn o, odidi oṣu marun-un lo fi ba ọmọ bibi inu rẹ sun n’Ido-Ọṣun

Florence Babạsọla, Oṣogbo Ọgbẹni Kazeem Ọlapade ladajọ ile-ẹjọ Majisreeti kan niluu Oṣogbo ju sẹwọn lọjọ Ẹti, Furaidee, ọse yii lori ẹsun pe o n ba ọmọ bibi inu rẹ sun. Laaarin oṣu kẹjọ, ọdun to kọja, si oṣu kin-in-ni, ọdun yii, la gbọ pe baba naa fi ba ọmọ rẹ ti wọn pe ni Mariam lajọṣepọ, ko too di pe ọwọ awọn ọlọpaa tẹ ẹ. Inu ile wọn to wa ni Ido-Ọṣun la gbọ pe olujẹjọ ti n huwa ti ko bojumu naa fun ọmọ rẹ. Agbefọba, Inspẹkitọ Jacob Akintunde, fi ẹsun mẹta kan olujẹjọ, o si ṣalaye pe gbogbo awọn ẹsun naa ni wọn nijiya labẹ ipin kin-in-ni ati ikeji, abala kọkanlelọgbọn ofin to n daabo bo ẹtọ awọn ọmọde tipinlẹ Ọṣun gbe kalẹ lọdun 2007. Bakan naa lo ni o nijiya labẹ ipin okoolelugba o din mẹfa (214) ati ọtalelọọọdunrun-un (360) abala kẹrinlelọgbọn ofin iwa ọdaran ti ọdun 2002 nipinlẹ Ọṣun. Nigba ti wọn ka ẹsun mẹtẹẹta si olujẹjọ leti, o ni oun ko jẹbi, agbẹjọro rẹ naa, K. C. Abioye, bẹbẹ pe ki kootu faaye beeli silẹ fun un lọna irọrun. Onidaajọ Oluṣẹgun Ayilara sọ pe oun ko le fun un ni beeli, o ni kawọn ọlọpaa taari rẹ si ọgba ẹwọn ilu Ileṣa.


Bakan naa lo ni o nijiya labẹ ipin okoolelugba o din mẹfa (214) ati ọtalelọọọdunrun-un (360) abala kẹrinlelọgbọn ofin iwa ọdaran ti ọdun 2002 nipinlẹ Ọṣun. Nigba ti wọn ka ẹsun mẹtẹẹta si olujẹjọ leti, o ni oun ko jẹbi, agbẹjọro rẹ naa, K. C. Abioye, bẹbẹ pe ki kootu faaye beeli silẹ fun un lọna irọrun. Onidaajọ Oluṣẹgun Ayilara sọ pe oun ko le fun un ni beeli, o ni kawọn ọlọpaa taari rẹ si ọgba ẹwọn ilu Ileṣa. Lẹyin naa lo sun idajọ lori gbigba beeli rẹ si ọjọ karun-un, oṣu keji, ọdun yii.


Lẹyin naa lo sun idajọ lori gbigba beeli rẹ si ọjọ karun-un, oṣu keji, ọdun yii.


O ma ṣe o! Olukọ Poli Ibadan padanu ẹmi ẹ sinu ijamba ọkọ

Ọlawale Ajao, Ibadan Inu ọfọ nla lawọn aláṣẹ ati gbogbo olukọ ile-ẹkọ gbogboniṣe ìjọba ipinlẹ Ọyọ, ìyẹn The Polytechnic, Ibadan, wa bayii pẹlu bi ọkan ninu awọn olukọ ileewe nla naa ṣe pàdánù ẹmi ẹ sinu ìjànbá mọto lọna Isẹyin. Olukọ naa, Akitẹ́ẹ́kì Kọla Ọladujoye, to ti figba kan jẹ olórí ẹka ti wọn ti n kọ nipa ilẹ̀ wíwọ̀n pẹlu awọn mẹta mi-in ni mọto wọn ko sinu Odo Ògùn, lọna Isẹyin, nigba tí ọkọ wọn nijamba nirọlẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. Lati ibi ipade kan ti won lọọ ṣe ninu ọgbà ileewe Oke-Ogun Polytechnic, to wa niluu Ṣaki, la gbọ pe wọn ti n bọ ti ìjànbá ọhun fi waye. Olukọ Poli to doloogbe yii lo gbe awọn mẹta yooku ti wọn jọ rìnrìn-àjò naa sinu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ. Niṣe ni mọto ọhun gbokiti lati ori afara bọ sinu odo naa. Ọladunjoye nikan lo j’Ọlọrun nipe loju-ẹsẹ, nigba ti awọn mẹta yooku wa lẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun.


Olukọ Poli to doloogbe yii lo gbe awọn mẹta yooku ti wọn jọ rìnrìn-àjò naa sinu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ. Niṣe ni mọto ọhun gbokiti lati ori afara bọ sinu odo naa. Ọladunjoye nikan lo j’Ọlọrun nipe loju-ẹsẹ, nigba ti awọn mẹta yooku wa lẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Agbẹnusọ Poli Ibadan, Alhaji Ṣọladoye Adéwọlé, ṣàpèjúwe oloogbe naa gege bíi ọkan ninu awọn onimọ ijinlẹ nileewe ọhun nigba to wa laye.


Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, Agbẹnusọ Poli Ibadan, Alhaji Ṣọladoye Adéwọlé, ṣàpèjúwe oloogbe naa gege bíi ọkan ninu awọn onimọ ijinlẹ nileewe ọhun nigba to wa laye.


Muyideen atọrẹ ẹ ji tẹgbọn-taburo gbe, inu igbo ti wọn so wọn mọ ni wọn ku si l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti tẹ Usman Muyideen ati Isa Memudu lori ẹsun pe wọn ji awọn ọmọdekunrin meji gbe, wọn si pa wọn nipakupa niluu Oṣogbo. Muyideen lo jẹ ọmọ ọdun mọkanlelogun, nigba ti Memudu jẹ ọmọ ogun ọdun. Nigba ti Kọmisanna funleeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, Wale Ọlọkọde, n ṣafihan wọn lọjọ Ẹti, Furaidee, ọse yii, o ni lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun yii, ni wọn ji awọn ọmọ mejeeji naa; Thompson Onibokun, ọmọ ọdun mẹtala ati Samson Onibokun, ọmọ ọdun mejila gbe. Ọlọkọde ṣalaye pe lopopona Durojaye, ni Zone 8, agbegbe Iludun, niluu Oṣogbo, ni wọn ti ji wọn gbe, nigba ti ọwọ si tẹ Muyideen lọjọ kejidinlọgbọn, oṣu yii, lo jẹwọ ibi ti wọn ko awọn ọmọ naa pamọ si ninu igbo kan lagbegbe Oke-Baalẹ, niluu Oṣogbo. O ni oku awọn ọmọ mejeeji naa ni wọn ba ninu igbo ọhun, wọn si ti gbe wọn lọ sile igbokuupamọ-si tileewosan State University Teaching Hospital, Oṣogbo, fun ayẹwo. ALAROYE ba Muyideen sọrọ lori idi to fi huwa naa, o ni Ipele keji nileewe Kwara State University loun wa, kekere loun si ti mọ Memudu to jẹ Fulani nitori pe adugbo kan naa lawọn jọ n gbe.


Ọlọkọde ṣalaye pe lopopona Durojaye, ni Zone 8, agbegbe Iludun, niluu Oṣogbo, ni wọn ti ji wọn gbe, nigba ti ọwọ si tẹ Muyideen lọjọ kejidinlọgbọn, oṣu yii, lo jẹwọ ibi ti wọn ko awọn ọmọ naa pamọ si ninu igbo kan lagbegbe Oke-Baalẹ, niluu Oṣogbo. O ni oku awọn ọmọ mejeeji naa ni wọn ba ninu igbo ọhun, wọn si ti gbe wọn lọ sile igbokuupamọ-si tileewosan State University Teaching Hospital, Oṣogbo, fun ayẹwo. ALAROYE ba Muyideen sọrọ lori idi to fi huwa naa, o ni Ipele keji nileewe Kwara State University loun wa, kekere loun si ti mọ Memudu to jẹ Fulani nitori pe adugbo kan naa lawọn jọ n gbe. O ni Memudu lo mu imọran wa pe kawọn ji awọn ọmọ mejeeji gbe, niwọn igba to si jẹ pe ọmọ iyawo ẹgbọn oun ni Samson, o rọrun fun oun lati ko wọn. “A lọ sibi ti wọn ti n gba bọọlu nirọlẹ ọjọ yẹn, mo si sọ fun wọn pe mo fẹẹ lọọ ra nnkan fun wọn, ki wọn tẹle mi. Emi ati Memudu ko awọn mejeeji sori ọkada, nigba to ku diẹ ka de agbegbe Koka, a sọ pe ki ọlọkada duro, a si sọkalẹ.


O ni Memudu lo mu imọran wa pe kawọn ji awọn ọmọ mejeeji gbe, niwọn igba to si jẹ pe ọmọ iyawo ẹgbọn oun ni Samson, o rọrun fun oun lati ko wọn. “A lọ sibi ti wọn ti n gba bọọlu nirọlẹ ọjọ yẹn, mo si sọ fun wọn pe mo fẹẹ lọọ ra nnkan fun wọn, ki wọn tẹle mi. Emi ati Memudu ko awọn mejeeji sori ọkada, nigba to ku diẹ ka de agbegbe Koka, a sọ pe ki ọlọkada duro, a si sọkalẹ. “Bayii la ko wọn wọnu igbo, a si fi okun de wọn lọwọ-lẹsẹ mọ ara igi. Nigba ti a n de wọn, wọn beere lọwọ mi pe ki ni mo fẹẹ fi awọn ṣe, mo sọ pe ki wọn ma ṣeyọnu, mo maa pada waa tu wọn silẹ. Mo pe nọmba Baba Thompson pe ti wọn ba nifẹẹ ẹmi awọn ọmọ mejeeji, ki wọn tete wa miliọnu mẹẹẹdọgbọn naira wa laaarin ọjọ meje.


“Bayii la ko wọn wọnu igbo, a si fi okun de wọn lọwọ-lẹsẹ mọ ara igi. Nigba ti a n de wọn, wọn beere lọwọ mi pe ki ni mo fẹẹ fi awọn ṣe, mo sọ pe ki wọn ma ṣeyọnu, mo maa pada waa tu wọn silẹ. Mo pe nọmba Baba Thompson pe ti wọn ba nifẹẹ ẹmi awọn ọmọ mejeeji, ki wọn tete wa miliọnu mẹẹẹdọgbọn naira wa laaarin ọjọ meje. “Burẹdi ati ọti ẹlẹridodo la n fun wọn jẹ ni gbogbo igba ti wọn fi wa lọdọ wa, ko si si ẹnikẹni to fura si mi ninu mọlẹbi tabi laarin adugbo wa pe emi ni mo huwa naa. Bi a ṣe denu igbo yẹn lọjọ kẹrin la ri i pe awọn ọmọ mejeeji ti ku, bayii la fi wọn sibẹ, ti a si pada sile. “Inu ile ni mo wa ti awọn ọlọpaa fi fi foonu ti mo fi pe Baba Thompson ṣawari ibi ti mo wa, ti wọn si waa gbe emi ati Memudu.


“Burẹdi ati ọti ẹlẹridodo la n fun wọn jẹ ni gbogbo igba ti wọn fi wa lọdọ wa, ko si si ẹnikẹni to fura si mi ninu mọlẹbi tabi laarin adugbo wa pe emi ni mo huwa naa. Bi a ṣe denu igbo yẹn lọjọ kẹrin la ri i pe awọn ọmọ mejeeji ti ku, bayii la fi wọn sibẹ, ti a si pada sile. “Inu ile ni mo wa ti awọn ọlọpaa fi fi foonu ti mo fi pe Baba Thompson ṣawari ibi ti mo wa, ti wọn si waa gbe emi ati Memudu. N ko ṣeru rẹ ri, Mẹmudu lo fun mi nimọran. Mo kan fẹẹ bẹ awọn obi wọn pe ki wọn jọwọ, foriji mi” Ni ti Memudu, o ni oun ko huwa ijinigbe ri. O ni iṣẹ igbẹ-didẹ ati mẹkaniiki loun n ṣe, ṣe loun kan fọpọlọ gbe ero naa kalẹ nitori oun nilo owo lati fi bẹrẹ okoowo kan toun fẹẹ ṣe.


N ko ṣeru rẹ ri, Mẹmudu lo fun mi nimọran. Mo kan fẹẹ bẹ awọn obi wọn pe ki wọn jọwọ, foriji mi” Ni ti Memudu, o ni oun ko huwa ijinigbe ri. O ni iṣẹ igbẹ-didẹ ati mẹkaniiki loun n ṣe, ṣe loun kan fọpọlọ gbe ero naa kalẹ nitori oun nilo owo lati fi bẹrẹ okoowo kan toun fẹẹ ṣe. Amọ ṣa, Ọlọkọde ti sọ pe ni kete tiwadii ba ti pari lawọn mejeeji yoo foju bale-ẹjọ.


Amọ ṣa, Ọlọkọde ti sọ pe ni kete tiwadii ba ti pari lawọn mejeeji yoo foju bale-ẹjọ.


Niwọn igba ti ijọba ko ti mu awọn to ti leeyan kuro laduugbo wọn ṣaaju, wọn ko le mu Sunday Igboho-Falana

Ikilọ ti lọ sọdọ awọn ọlọpaa ilẹ wa latọwọ ajafẹtọọ-ọmọniyan nni, Fẹmi Falana, pe eewọ ni fun wọn lati mu ajijagbara ọmọ Yoruba nni, Sunday Igboho, niwọn igba ti wọn ko ti le mu awọn ẹya mi-in to ti le awọn eeyan ni agbegbe wọn ṣaaju asiko yii. Ninu ifọrwerọ kan ti ileeṣẹ iwe iroyin Punch ṣe pẹlu Falana lo ti sọrọ naa pe ‘‘Mo rọ awọn ọlọpaa ki wọn ma gbidanwo pe wọn fẹẹ mu Sunday Igboho rara, nitori ilu yii kan naa la jọ wa nigba ti awọn ẹya kan jawe ‘ẹ kuro lọdọ wa’ fun awọn ẹya mi-in ni orileede yii kan naa, ti ko si sẹni to mu wọn si i.’’ Falana fi kun un pe wọn ti le awọn alimajiri lati agbegbe kan si omi-in, wọn ti le awọn to n ṣagbe, wọn ti le awọn were atawọn eeyan ti ko da pe kuro ni awọn agbegbe kan, ijọba ko sọ nnkan kan. Ti wọn ko ba sọrọ lori eleyii, ko yẹ ki wọn waa sọ pe awọn fẹẹ mu Sunday Igboho nitori gbedeke ọjọ meje to fun awọn Fulani darandaran lati kuro ni agbegbe Ibarapa. Agbejọrọ yii ni asiko ti to fun agbegbe kọọkan lati ṣeto aabo fun awọn eeyan agbegbe rẹ nitori ijọba ko ṣee gbẹkẹle mọ lori eto aabo. Bakan naa lo bu ẹnu atẹ lu bi Gomina ipinlẹ Ọyọ ati Ondo, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde ati Rotimi Akeredolu ṣe sare lọ sọdọ Aarẹ Buhari lasiko rogbodiyan naa. O ni awọn ni ọga eleto aabo fun ipinle wọn, awọn lo si yẹ ki wọn wa ọna abayọ si iṣoro to n dojukọ wọn, dipo ti wọn fi n sare kiri.


Bijọba ba fẹ, wọn le fun Seriki Fulani laaye lọdọ wọn, ṣugbọn ko gbọdọ wọ Igangan mọ – Ọladokun

Faith Adebọla Oludasilẹ ati adari ẹgbẹ awọn ọdọ ilu Igangan, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, Ọgbẹni Ọladiran Ọladokun, ti sọ pe tefetefe lawọn le olori awọn Fulani ipinlẹ Ọyọ, Salihu AbdulKadir, kuro nilu naa, ati pe gbogbo ohun to ba gba lawọn maa fun un lati ri i pe ọkunrin naa ko tun fẹsẹ tẹ ilu Igangan mọ. O ni tijọba ba fẹ, wọn le lọọ fun un laaye nile ijọba, ṣugbọn ki Seriki Fulani naa ma ṣe dabaa pe oun maa pada waa gbe pẹlu awọn eeyan Ibarapa mọ, tori gbogbo wọn lawọn ti fẹnu ko si lile e lọ, gbogbo ọna si lawọn eeyan Ibarapa maa fi ri i pe eegun rẹ ko tun ṣẹ yọ niluu naa mọ. Ọjọ Ẹti, Furaidee yii, ni oludasilẹ ẹgbẹ ti wọn n pe ni Igangan Development Advocates, naa ba ALAROYE sọrọ. O ni oore nla ni igbesẹ ti ajijagbara nni, Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, ṣe fun agbegbe naa, tori wiwa tọkunrin naa wa lo ki awọn laya lati wọ ibuba wọn kan, iyẹn ile akọku kan to jẹ tijọba ipinlẹ Ọyọ ti wọn n pe ni Adamond, to wa lagbegbe ọhun. O ni ibẹ lawọn Fulani fi ṣe ọkan lara ibuba wọn, oriṣiiriṣii nnkan ija ti wọn n lo ni wọn ba nibẹ. O ni latigba ti wọn ti le awọn Fulani afurasi ọdaran naa kuro niluu lọsẹ to kọja lọhun-un ni nnkan ti bẹrẹ si i yatọ lagbegbe naa, tawọn ko ti i tun gburoo pe awọn Fulani n dun mọhurumọhuru mọ wọn lọna iṣẹ oojọ wọn.


O ni oore nla ni igbesẹ ti ajijagbara nni, Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan mọ si Sunday Igboho, ṣe fun agbegbe naa, tori wiwa tọkunrin naa wa lo ki awọn laya lati wọ ibuba wọn kan, iyẹn ile akọku kan to jẹ tijọba ipinlẹ Ọyọ ti wọn n pe ni Adamond, to wa lagbegbe ọhun. O ni ibẹ lawọn Fulani fi ṣe ọkan lara ibuba wọn, oriṣiiriṣii nnkan ija ti wọn n lo ni wọn ba nibẹ. O ni latigba ti wọn ti le awọn Fulani afurasi ọdaran naa kuro niluu lọsẹ to kọja lọhun-un ni nnkan ti bẹrẹ si i yatọ lagbegbe naa, tawọn ko ti i tun gburoo pe awọn Fulani n dun mọhurumọhuru mọ wọn lọna iṣẹ oojọ wọn. Nigba ta a bi i leere ero rẹ tijọba ba paṣẹ pe ki Seriki naa pada siluu, o ni: “Iyẹn o ṣoro, ijọba naa lo maa ba a wa aaye sileejọba. Wọn le fun un nilẹ tabi ki wọn tiẹ kọle fun un si Government House, n’Ibadan, tabi ilẹ to jẹ tijọba. A o binu siyẹn.


Nigba ta a bi i leere ero rẹ tijọba ba paṣẹ pe ki Seriki naa pada siluu, o ni: “Iyẹn o ṣoro, ijọba naa lo maa ba a wa aaye sileejọba. Wọn le fun un nilẹ tabi ki wọn tiẹ kọle fun un si Government House, n’Ibadan, tabi ilẹ to jẹ tijọba. A o binu siyẹn. Ṣugbọn lori ilẹ tiwa, laarin awa araalu nibi, o maa ṣoro gidi, mo si mọ pe oun naa o jẹ dabaa ẹ.” Ọladiran ni igbesẹ tijọba fẹẹ gbe lati fi awọn ẹṣọ Amọtẹkun bii igba (200) ṣọwọ sagbegbe ọhun dara, bo tilẹ jẹ pe ọkan awọn eeyan ko ti i balẹ lati lọ ṣenu iṣẹ oko wọn bii ti tẹlẹ, tori ibẹru pe awọn Fulani kan ṣi le wa ninu igbo lati ṣe wọn ni ṣuta. O waa rọ ijọba lati tete ṣiṣẹ lori fifi awọn ẹṣọ Amọtẹkun naa ranṣẹ, ki wọn si tubọ ṣe iwadii ijinlẹ lori awọn Fulani ati araalu to ba gbabọde lati mu ipenija ọrọ aabo agbegbe naa wa sopin.


Ṣugbọn lori ilẹ tiwa, laarin awa araalu nibi, o maa ṣoro gidi, mo si mọ pe oun naa o jẹ dabaa ẹ.” Ọladiran ni igbesẹ tijọba fẹẹ gbe lati fi awọn ẹṣọ Amọtẹkun bii igba (200) ṣọwọ sagbegbe ọhun dara, bo tilẹ jẹ pe ọkan awọn eeyan ko ti i balẹ lati lọ ṣenu iṣẹ oko wọn bii ti tẹlẹ, tori ibẹru pe awọn Fulani kan ṣi le wa ninu igbo lati ṣe wọn ni ṣuta. O waa rọ ijọba lati tete ṣiṣẹ lori fifi awọn ẹṣọ Amọtẹkun naa ranṣẹ, ki wọn si tubọ ṣe iwadii ijinlẹ lori awọn Fulani ati araalu to ba gbabọde lati mu ipenija ọrọ aabo agbegbe naa wa sopin.


Fidio: Ọwọ ti tẹ Fulani toun ati Muideen jọ pa awọn ọmọ ti wọn ji gbe l’Oṣogbo

Aye ma ti waa bajẹ o, ko si sọna tawọn eeyan ko le gba wa owo. Ẹ wo Muideen, o si lẹdi apo pọ mọ awọn Fulani lati ji awọn ọmọ iyawo ẹgbọn rẹ gbe l’Oṣogbo, ọjọ kẹrin ti wọn ti n beere owo lawọn ọmọ mejeeji ku sinu igbo.


L eyin wakati diẹ ti wọn kọ lu agọ ọlọpaa, awọn janduku tun dana sun ile rẹpẹtẹ n’Ibadan

Lẹyin wakati diẹ ti wọn kọ lu agọ ọlọpaa, ninu eyi ti eeyan meji ti dagbere faye, nnkan bíi igba (200) ile lawọn tọọgi tun dana sun nigboro Ibadan loru mọju ọjọ Ẹti, Furaidee. Ọkọ bíi mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n tawọn ẹni ẹlẹni wa gunlẹ si ẹgbẹ titi lo bajẹ kọja atunṣe nigba ti ina ràn mọ wọn, ti awọn ipata ọmọ naa sì fi kondo ati apola igi da batani si awọn kan ninu wọn lara. Iṣẹlẹ yii waye laduugbo Labiran, n’Ibadan, laarin aago mọkanla alẹ si aago meji oru mọju ọjọ Ẹti. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, iwa bàsèjẹ́ ọhún lawọn ọdọ agbegbe Labiran, Bẹẹrẹ, Ọja’ba atawọn agbagbe to sun mọ wọn hu gẹgẹ bíi ifẹhonu han wọn si bi awọn adari àdúgbò wọn pẹlu ijọba ṣe ṣèlérí fún wọn, ṣugbọn ti wọn ko ti i mu ileri ọhun ṣẹ. Nitori yánpọnyánrin ti awọn ọdọ wọnyi saaba máa n da silẹ, eyi to máa n la ẹmi ati dukia lọ, lo jẹ ki ọga awọn Amọtẹkun lo awọn mọgaji àdúgbò kọọkan láti pe awọn ọdọkunrin agboole wọn si ìpàdé alaafia. A gbọ pe ninu ipade ọhun nijọba ipinlẹ Ọyọ, nipasẹ ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ naa ti fun awọn ọmọ iṣọta wọnyi lanfaani lati sọ ohun ti wọn ba fẹ lati le dẹkun ija àjà-kú-akátá, ṣugbọn ti wọn kò padà mu ileri naa ṣẹ lẹyin ti wọn ti ṣadehun fún wọn.


Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, iwa bàsèjẹ́ ọhún lawọn ọdọ agbegbe Labiran, Bẹẹrẹ, Ọja’ba atawọn agbagbe to sun mọ wọn hu gẹgẹ bíi ifẹhonu han wọn si bi awọn adari àdúgbò wọn pẹlu ijọba ṣe ṣèlérí fún wọn, ṣugbọn ti wọn ko ti i mu ileri ọhun ṣẹ. Nitori yánpọnyánrin ti awọn ọdọ wọnyi saaba máa n da silẹ, eyi to máa n la ẹmi ati dukia lọ, lo jẹ ki ọga awọn Amọtẹkun lo awọn mọgaji àdúgbò kọọkan láti pe awọn ọdọkunrin agboole wọn si ìpàdé alaafia. A gbọ pe ninu ipade ọhun nijọba ipinlẹ Ọyọ, nipasẹ ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ naa ti fun awọn ọmọ iṣọta wọnyi lanfaani lati sọ ohun ti wọn ba fẹ lati le dẹkun ija àjà-kú-akátá, ṣugbọn ti wọn kò padà mu ileri naa ṣẹ lẹyin ti wọn ti ṣadehun fún wọn. Olugbe adugbo Labiran kan to fìdí iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju funra ẹ ti i ṣe oludari ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ lo darí ìpàdé ọhún to waye ninu oṣù Kejìlá, ọdún 2020. Ọkunrin tí kò darukọ ara ẹ foniroyin yii ṣalaye pe “Lati igba naa lawọn ọdọ yìí ti sinmi wahala ti wọn máa n fa kaakiri adugbo lojoojumọ ko too di pe wọn tun pada sidii ẹ nitori pe ijọba ko mu adehun rẹ ṣẹ fún wọn gẹgẹ bii ariwo ti wọn n pa kiri lẹnu ọjọ mẹta yii.” Lati irọlẹ Ọjọbọ, Tọsidee, la gbọ pe wahala ọhun ti bẹrẹ, nigba ti awọn ọmọ iṣọta deede ko àdá ati apola igi jade bíi igba ti wọn n gbe eegun. Eyi ló da sún-kẹrẹ-fà-kẹrẹ sílẹ loju ọna Bẹẹrẹ sí Idi-Arẹrẹ, n’Ibadan, nigba tawọn eeyan, titi dori awọn awakọ ero atawọn ọlọkada n sá àsálà fún èmí ara wọn pẹlu eré àkọlùkọgbà.


Olugbe adugbo Labiran kan to fìdí iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju funra ẹ ti i ṣe oludari ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ lo darí ìpàdé ọhún to waye ninu oṣù Kejìlá, ọdún 2020. Ọkunrin tí kò darukọ ara ẹ foniroyin yii ṣalaye pe “Lati igba naa lawọn ọdọ yìí ti sinmi wahala ti wọn máa n fa kaakiri adugbo lojoojumọ ko too di pe wọn tun pada sidii ẹ nitori pe ijọba ko mu adehun rẹ ṣẹ fún wọn gẹgẹ bii ariwo ti wọn n pa kiri lẹnu ọjọ mẹta yii.” Lati irọlẹ Ọjọbọ, Tọsidee, la gbọ pe wahala ọhun ti bẹrẹ, nigba ti awọn ọmọ iṣọta deede ko àdá ati apola igi jade bíi igba ti wọn n gbe eegun. Eyi ló da sún-kẹrẹ-fà-kẹrẹ sílẹ loju ọna Bẹẹrẹ sí Idi-Arẹrẹ, n’Ibadan, nigba tawọn eeyan, titi dori awọn awakọ ero atawọn ọlọkada n sá àsálà fún èmí ara wọn pẹlu eré àkọlùkọgbà.


Buhari ti tun lọ si Daura o

Lọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, ni Aarẹ Muhammadu Buhari tun lọ si ilu abinibi rẹ, Daura, nipinlẹ Katsina. Abẹwo idakọnkọ ọlọjọ mẹrin ni wọn lo lọọ ṣe nibẹ. Bẹ o ba gbagbe, Aarẹ ilẹ wa lọ fun iru irinajo yii kan naa ninu oṣu kejila ọdun to kọja. Lasiko naa ni wọn ji awọn ọmọ ileewe girama to jẹ ti ijọba to wa ni Katsina gbe, ko too di pe wọn pada fi wọn silẹ.


Dẹrẹba ileewe pamari fipa ba ọkan ninu awọn akẹkọọ to n gbe lọ sileewe lo pọ l’Ogijo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Fun pe o fipa ba ọmọbinrin ti ọjọ ori ẹ ko ju mẹrin lọ lo pọ, dẹrẹba kan torukọ ẹ n jẹ Humble Micheal, ti wa lẹka to n ri si ṣiṣe ọmọde niṣekuṣe nipinlẹ Ogun bayii, ibẹ ni yoo si gba dele ẹjọ. Mọto ti wọn fi n gbe awọn ọmọ lọ sileewe ti wọn si tun fi n gbe wọn pada sile awọn obi wọn ni Micheal n wa nileewe kan ti wọn forukọ bo laṣiiri, l’Ogijo, nipinlẹ Ogun. Lọjọ kọkanlelogun, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii, lo mu ọkan ninu awọn ọmọ to n gbe lọ sile gun bii ewurẹ, ko wo ti pe ọmọ ọdun mẹrin pere lọmọ naa, bẹẹ, ẹni ọdun mẹrindinlogoji (36) loun. Dẹrẹba yii ba ọmọde naa lo pọ, gẹgẹ bo ṣe funra ẹ jẹwọ lẹyin tọwọ ba a lọjọ keji iṣẹlẹ yii. Ko tilẹ sẹni to mọ pe nnkan ti ṣe lara ọmọ naa, afi nigba ti baba rẹ n wẹ fun un lọjọ keji, tori pe niṣe ni ẹjẹ n jade ṣuruṣuru loju ara ọmọdebinrin ọhun, nigba naa ni baba beere pe ki lo ṣe e labẹ, ọmọ naa si ṣalaye ohun to ṣẹlẹ si i. Gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fi iṣẹlẹ yii ṣọwọ si ALAROYE ṣe ṣalaye, o ni ọmọdebinrin naa sọ fun baba rẹ pe gbogbo ọmọ to wa ninu mọto lọjọ kọkanlelogun naa ni dẹrẹba gbe dele awọn obi wọn niṣoju oun, oun nikan loun ṣẹku to fẹẹ gbe pada sile gbẹyin. O ni ṣugbọn bawọn ṣe n lọ lo paaki ọkọ naa sibi kan, to si fi kinni abẹ ẹ si toun.


Dẹrẹba yii ba ọmọde naa lo pọ, gẹgẹ bo ṣe funra ẹ jẹwọ lẹyin tọwọ ba a lọjọ keji iṣẹlẹ yii. Ko tilẹ sẹni to mọ pe nnkan ti ṣe lara ọmọ naa, afi nigba ti baba rẹ n wẹ fun un lọjọ keji, tori pe niṣe ni ẹjẹ n jade ṣuruṣuru loju ara ọmọdebinrin ọhun, nigba naa ni baba beere pe ki lo ṣe e labẹ, ọmọ naa si ṣalaye ohun to ṣẹlẹ si i. Gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fi iṣẹlẹ yii ṣọwọ si ALAROYE ṣe ṣalaye, o ni ọmọdebinrin naa sọ fun baba rẹ pe gbogbo ọmọ to wa ninu mọto lọjọ kọkanlelogun naa ni dẹrẹba gbe dele awọn obi wọn niṣoju oun, oun nikan loun ṣẹku to fẹẹ gbe pada sile gbẹyin. O ni ṣugbọn bawọn ṣe n lọ lo paaki ọkọ naa sibi kan, to si fi kinni abẹ ẹ si toun. Ohun tọmọ sọ yii lo mu baba rẹ lọọ fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa Ogijo, ti CSP Muhammed Sulaiman ti i ṣe DPO ibẹ si ran awọn eeyan rẹ lati mu afurasi awakọ naa wa. Nigba tawọn ọlọpaa fọrọ wa a lẹnu wo, ọkunrin naa jẹwọ pe loootọ loun ba ọmọ ọdun mẹrin yii laṣepọ, oun ba a sun bii pe agbalagba ni. Wọn gbe ọmọ naa lọ sọsibitu, ayẹwo si fi han pe ọkunrin ti ba a ṣe, wọn ti gba òdòdó obinrin to yẹ ko wa labẹ rẹ kuro.


Ohun tọmọ sọ yii lo mu baba rẹ lọọ fọrọ naa to wọn leti ni teṣan ọlọpaa Ogijo, ti CSP Muhammed Sulaiman ti i ṣe DPO ibẹ si ran awọn eeyan rẹ lati mu afurasi awakọ naa wa. Nigba tawọn ọlọpaa fọrọ wa a lẹnu wo, ọkunrin naa jẹwọ pe loootọ loun ba ọmọ ọdun mẹrin yii laṣepọ, oun ba a sun bii pe agbalagba ni. Wọn gbe ọmọ naa lọ sọsibitu, ayẹwo si fi han pe ọkunrin ti ba a ṣe, wọn ti gba òdòdó obinrin to yẹ ko wa labẹ rẹ kuro. Kia ni wọn ti gbe Micheal lọ sẹka ti yoo ti ṣalaye ara ẹ, ti wọn yoo si ti gbe e lọ sile-ẹjọ. Bakan naa ni CP Edward Ajogun rọ awọn obi lati maa mojuto awọn ọmọ wọn daadaa, paapaa awọn ọmọbinrin, nitori awọn ikooko to da aṣọ eeyan bora bii Humble Micheal yii wa ṣi ku lawujọ wa.


Kia ni wọn ti gbe Micheal lọ sẹka ti yoo ti ṣalaye ara ẹ, ti wọn yoo si ti gbe e lọ sile-ẹjọ. Bakan naa ni CP Edward Ajogun rọ awọn obi lati maa mojuto awọn ọmọ wọn daadaa, paapaa awọn ọmọbinrin, nitori awọn ikooko to da aṣọ eeyan bora bii Humble Micheal yii wa ṣi ku lawujọ wa.


Loootọ ni baba mi n ba mi lo pọ, ada ni wọn maa n yọ si mi ti wọn ba ti fẹẹ ṣe e-Fatimọa

Jide Alabi Gbogbo awọn to gbọ ni ko le gba eti wọn gbọ, iyẹn nigba ti ọmọbinrin arẹwa kan ti ko ti i ju ẹni ogun ọdun lọ, Fatima, jade sita, to si sọrọ pe baba oun n ba oun lo pọ. O ni oun ko le ka iye igba ti baba to porukọ rẹ ni Usman Momoh Yusuf, to jẹ oṣiṣẹ nileewe gbogboniṣe Rufus Giwa Polythecnic, ti n ba oun lo pọ. Nitori latigba toun ti wa ni ọmọ ọdun mẹtala ni baba oun ti sọ oun di obinrin, to si maa n ba oun sun nigbakigba to ba ti wu u. Bakan naa lo ni baba yii ti n tawọn si aburo oun obinrin, to ti fẹẹ maa ba oun naa lo pọ. Afi bii eedi lọrọ naa ri nigba ti wọn beere pe ibo ni iya rẹ wa, to si sọ pe iya oun maa n wa ninu ile, ṣugbọn ki i da si ọrọ naa, gbogbo igba ti oun ba si sọ fun un pe oun fẹẹ ba a sọ ọrọ kan ni ki i ṣetan lati tẹti si ohun ti oun fẹẹ ba a sọ. Ọmọbinrin yii ni baba oun ti fẹẹ maa ba aburo oun paapaa lo pọ. O ni ọjọ kan wa ti ọmọ naa sọ fun mama awọn pe baba oun n fọwọ tẹ ọyan oun, ṣugbọn niṣe ni iya naa le awọn jade, ti ko sọ ohunkohun lori rẹ.


Afi bii eedi lọrọ naa ri nigba ti wọn beere pe ibo ni iya rẹ wa, to si sọ pe iya oun maa n wa ninu ile, ṣugbọn ki i da si ọrọ naa, gbogbo igba ti oun ba si sọ fun un pe oun fẹẹ ba a sọ ọrọ kan ni ki i ṣetan lati tẹti si ohun ti oun fẹẹ ba a sọ. Ọmọbinrin yii ni baba oun ti fẹẹ maa ba aburo oun paapaa lo pọ. O ni ọjọ kan wa ti ọmọ naa sọ fun mama awọn pe baba oun n fọwọ tẹ ọyan oun, ṣugbọn niṣe ni iya naa le awọn jade, ti ko sọ ohunkohun lori rẹ. Fidio ọmọbinrin yii lo kọkọ gba igboro kan ni ọsẹ yii, nibi ti Fatimọ Usman, ẹni ogun ọdun yii, ti fẹṣun kan baba ẹ pe gbogbo igba lo maa n fipa ba oun sun, ti iya oun ko ni i sọ ohunkohun. Alaye ti ọmọbinrin yii ṣe sinu fidio ọhun ni pe ‘‘O pẹ ti baba mi ti n ba mi sun, nigbakigba ti mo ba si ti sọ pe mi o gba fun wọn, niṣe ni wọn maa n sọ pe awọn maa pa mi. Nigba mi-in gan-an, ki wọn too ba mi sun rara, ọbẹ ni wọn maa yọ si mi.


Fidio ọmọbinrin yii lo kọkọ gba igboro kan ni ọsẹ yii, nibi ti Fatimọ Usman, ẹni ogun ọdun yii, ti fẹṣun kan baba ẹ pe gbogbo igba lo maa n fipa ba oun sun, ti iya oun ko ni i sọ ohunkohun. Alaye ti ọmọbinrin yii ṣe sinu fidio ọhun ni pe ‘‘O pẹ ti baba mi ti n ba mi sun, nigbakigba ti mo ba si ti sọ pe mi o gba fun wọn, niṣe ni wọn maa n sọ pe awọn maa pa mi. Nigba mi-in gan-an, ki wọn too ba mi sun rara, ọbẹ ni wọn maa yọ si mi. Ọpọ igba ni wọn si maa n le mi jade ninu ile lọganjọ oru ti mo ba kọ lati jẹ ki wọn ba mi lajọṣepọ. “Lọjọ ti ere buruku yii maa bẹrẹ, niṣe ni baba mi ni ki n niṣo nisalẹ ile wa, ninu kiṣinni, iyẹn yara idana, nibẹ ni wọn ti fipa ba mi lo pọ, lọjọ yẹn naa ni wọn gba ibale mi. Ki i ṣe oju lasan tabi ọrọ ẹnu o, ada ati ọbẹ ni wọn yọ si mi, ti wọn sọ pe ti mo ba pariwo pẹrẹn, niṣe lawọn yoo pa mi danu.


Ọpọ igba ni wọn si maa n le mi jade ninu ile lọganjọ oru ti mo ba kọ lati jẹ ki wọn ba mi lajọṣepọ. “Lọjọ ti ere buruku yii maa bẹrẹ, niṣe ni baba mi ni ki n niṣo nisalẹ ile wa, ninu kiṣinni, iyẹn yara idana, nibẹ ni wọn ti fipa ba mi lo pọ, lọjọ yẹn naa ni wọn gba ibale mi. Ki i ṣe oju lasan tabi ọrọ ẹnu o, ada ati ọbẹ ni wọn yọ si mi, ti wọn sọ pe ti mo ba pariwo pẹrẹn, niṣe lawọn yoo pa mi danu. “Nibi ti mo ti ko si wahala ifipabanilopọ lọwọ baba mi niyẹn o lati ọmọ ọdun mẹtala.” Fatima fi kun un pe oun ko loyun fun baba naa ri, nitori o maa n ṣakiyesi asiko ti oun ba n ṣe nnkan oṣu, ki i si i ṣe e lasiko igba ti oyun le duro si oun lara. Nigba ti wọn beere mama rẹ ati ibi to maa n wa nigba ti baba rẹ ba fẹẹ huwa buruku naa, o ni, ‘‘Inu ile ni iya mi maa n wa ti baba mi ba n hu iwa buruku yii, bi wọn ba le mi jade paapaa, ara ki i ta wọn, wọn ki i si i bikita rara boya mo wa ninu ile tabi ita ni mo sun, nitori ita ni mo maa n sun lọjọ ti wọn ba ti le mi jade.’’ Bakan naa lo tun fi kun un pe nigba ti baba naa bẹrẹ si i ba oun sun ni aṣiri ohun to gbe ẹgbọn awọn kuro nile to fi dẹni to n gbe ni Ọwọ, nipinlẹ Ondo, ṣẹṣẹ n ye oun. O ni ṣadeede lo kuro nile, ti ki i yọju sile awọn mọ.


“Nibi ti mo ti ko si wahala ifipabanilopọ lọwọ baba mi niyẹn o lati ọmọ ọdun mẹtala.” Fatima fi kun un pe oun ko loyun fun baba naa ri, nitori o maa n ṣakiyesi asiko ti oun ba n ṣe nnkan oṣu, ki i si i ṣe e lasiko igba ti oyun le duro si oun lara. Nigba ti wọn beere mama rẹ ati ibi to maa n wa nigba ti baba rẹ ba fẹẹ huwa buruku naa, o ni, ‘‘Inu ile ni iya mi maa n wa ti baba mi ba n hu iwa buruku yii, bi wọn ba le mi jade paapaa, ara ki i ta wọn, wọn ki i si i bikita rara boya mo wa ninu ile tabi ita ni mo sun, nitori ita ni mo maa n sun lọjọ ti wọn ba ti le mi jade.’’ Bakan naa lo tun fi kun un pe nigba ti baba naa bẹrẹ si i ba oun sun ni aṣiri ohun to gbe ẹgbọn awọn kuro nile to fi dẹni to n gbe ni Ọwọ, nipinlẹ Ondo, ṣẹṣẹ n ye oun. O ni ṣadeede lo kuro nile, ti ki i yọju sile awọn mọ. Fatimọ ni ohun ti baba awọn n foju oun ri yii ti mu oun beere lọwọ iya oun lọpọ igba pe ṣe baba naa lo bi oun ati aburo oun kekere to maa n fọwọ tẹ lọmu yii abi oun kọ, ṣugbọn ti iya awọn ni ki awọn gbẹnu dakẹ. Nigba ti awọn akọroyin bi i idi ti ko fi sọrọ yii sita latijọ yii lo sọ pe gbogbo ẹ pata lo wa lọwọ Ọlọrun, nitori oun ko ni in lọkan lati tu aṣiri ọrọ ọhun sita, bo tilẹ jẹ pe ọpọ igba loun ti halẹ mọ baba naa pe oun yoo pariwo ẹ faraye.” O ni lọdun 2018 ni baba naa ṣeleri pe oun yoo tu oun silẹ ti ko ni i siru nnkan bẹẹ laarin awọn mọ, ṣugbọn to tubọ tẹ siwaju ninu iwa idọti yii. O ni, “Nigba ti wọn tun fẹẹ bẹrẹ iwa oṣi yii lọdun 2020 ni mo yari mọ wọn lọwọ pe ti wọn ko ba tu mi silẹ, mo ṣetan lati gba ara mi lọwọ wọn, eyi to mu mi kegbajare sita bayii.


Fatimọ ni ohun ti baba awọn n foju oun ri yii ti mu oun beere lọwọ iya oun lọpọ igba pe ṣe baba naa lo bi oun ati aburo oun kekere to maa n fọwọ tẹ lọmu yii abi oun kọ, ṣugbọn ti iya awọn ni ki awọn gbẹnu dakẹ. Nigba ti awọn akọroyin bi i idi ti ko fi sọrọ yii sita latijọ yii lo sọ pe gbogbo ẹ pata lo wa lọwọ Ọlọrun, nitori oun ko ni in lọkan lati tu aṣiri ọrọ ọhun sita, bo tilẹ jẹ pe ọpọ igba loun ti halẹ mọ baba naa pe oun yoo pariwo ẹ faraye.” O ni lọdun 2018 ni baba naa ṣeleri pe oun yoo tu oun silẹ ti ko ni i siru nnkan bẹẹ laarin awọn mọ, ṣugbọn to tubọ tẹ siwaju ninu iwa idọti yii. O ni, “Nigba ti wọn tun fẹẹ bẹrẹ iwa oṣi yii lọdun 2020 ni mo yari mọ wọn lọwọ pe ti wọn ko ba tu mi silẹ, mo ṣetan lati gba ara mi lọwọ wọn, eyi to mu mi kegbajare sita bayii. Fatimọ sọ pe ni gbogbo igba ti oun ba ti yari mọ baba yii lọwọ pe oun ko ṣe, niṣe lo maa n le oun sita, ti mama oun ko si ni sọ ohunkohun. Arabinrin Diamond Mary, ẹni ti i ṣe ẹgbọn Fatima ninu ọrọ tiẹ sọ pe nigba ti Fatima sa kuro nile, ọpọ ọjọ lawọn fi wa a, ko too di pe oun ri i lọjọ kan to waa ba oun nile. O ni, nigba ti oun si tẹ ẹ ninu daadaa nipa ohun to mu un kuro nile lo jẹwọ foun pe niṣe ni baba oun maa n fipa ba oun laṣepọ.


Fatimọ sọ pe ni gbogbo igba ti oun ba ti yari mọ baba yii lọwọ pe oun ko ṣe, niṣe lo maa n le oun sita, ti mama oun ko si ni sọ ohunkohun. Arabinrin Diamond Mary, ẹni ti i ṣe ẹgbọn Fatima ninu ọrọ tiẹ sọ pe nigba ti Fatima sa kuro nile, ọpọ ọjọ lawọn fi wa a, ko too di pe oun ri i lọjọ kan to waa ba oun nile. O ni, nigba ti oun si tẹ ẹ ninu daadaa nipa ohun to mu un kuro nile lo jẹwọ foun pe niṣe ni baba oun maa n fipa ba oun laṣepọ. O ni boun ṣe gbọrọ yii loun ti lọọ koju Usman Momoh Yusuf ti wọn fẹsun kan yii, ti awọn ọlọpaa to wa ni Ọtapẹtẹ, niluu Ọwọ, ipinlẹ Ondo, si ti bẹrẹ iṣẹ wọn. Ni bayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti mu Usman Momoh Yusuf ti ọmọ yii fẹsun kan pe o n ba oun laṣepọ, lẹyin ti baba naa ti kọkọ sa lọ nigba ti okiki ohun to ṣe yii gba igboro kan. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọndo, Tee-Leo Ikoro, fidi ẹ mulẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọse yii pe ọwọ ti tẹ Usman Momoh Yusuf to n ṣere buruku pẹlu ọmọ ẹ yii. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori ẹsun ti ọmọ yii fi kan baba ẹ. O ni, “Loju-ẹsẹ ti fidio yẹn ti wa nigboro ni ọkunrin naa ti sa lọ, ṣugbọn ọwọ ti tẹ ẹ bayii, bẹẹ lo ti n ran wa lọwọ nileeṣẹ ̀ọtẹlẹmuyẹ niluu Akurẹ lori ẹsun ti ọmọ ẹ fi kan an.” ALAROYE gbọ pe iyawo gomina ipinlẹ Ondo, Betty Akeredolu paapaa ti gbọ si ọrọ naa.


O ni boun ṣe gbọrọ yii loun ti lọọ koju Usman Momoh Yusuf ti wọn fẹsun kan yii, ti awọn ọlọpaa to wa ni Ọtapẹtẹ, niluu Ọwọ, ipinlẹ Ondo, si ti bẹrẹ iṣẹ wọn. Ni bayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti mu Usman Momoh Yusuf ti ọmọ yii fẹsun kan pe o n ba oun laṣepọ, lẹyin ti baba naa ti kọkọ sa lọ nigba ti okiki ohun to ṣe yii gba igboro kan. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọndo, Tee-Leo Ikoro, fidi ẹ mulẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọse yii pe ọwọ ti tẹ Usman Momoh Yusuf to n ṣere buruku pẹlu ọmọ ẹ yii. O ni ileeṣẹ ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori ẹsun ti ọmọ yii fi kan baba ẹ. O ni, “Loju-ẹsẹ ti fidio yẹn ti wa nigboro ni ọkunrin naa ti sa lọ, ṣugbọn ọwọ ti tẹ ẹ bayii, bẹẹ lo ti n ran wa lọwọ nileeṣẹ ̀ọtẹlẹmuyẹ niluu Akurẹ lori ẹsun ti ọmọ ẹ fi kan an.” ALAROYE gbọ pe iyawo gomina ipinlẹ Ondo, Betty Akeredolu paapaa ti gbọ si ọrọ naa. Akeredolu sọ pe ohun to baayan lọkan jẹ ni, bẹẹ lo tun jẹ ọrọ ti ko ba eti mu, nigba ti oun gbọ gbogbo alaye ti ọmọ naa ṣe lori fidio ti awọn eeyan n pin kiri yii. Bẹẹ lo sọ pe iru Ọgbẹni Momoh Yusuf naa ko yẹ lẹni to gbọdọ maa gbe lawujọ awọn eeyan gidi. Akeredolu sọ pe ohun to baayan lọkan jẹ ni, bẹẹ lo tun jẹ ọrọ ti ko ba eti mu, nigba ti oun gbọ gbogbo alaye ti ọmọ naa ṣe lori fidio ti awọn eeyan n pin kiri yii.


Akeredolu sọ pe ohun to baayan lọkan jẹ ni, bẹẹ lo tun jẹ ọrọ ti ko ba eti mu, nigba ti oun gbọ gbogbo alaye ti ọmọ naa ṣe lori fidio ti awọn eeyan n pin kiri yii. Bẹẹ lo sọ pe iru Ọgbẹni Momoh Yusuf naa ko yẹ lẹni to gbọdọ maa gbe lawujọ awọn eeyan gidi. Akeredolu sọ pe ohun to baayan lọkan jẹ ni, bẹẹ lo tun jẹ ọrọ ti ko ba eti mu, nigba ti oun gbọ gbogbo alaye ti ọmọ naa ṣe lori fidio ti awọn eeyan n pin kiri yii. Bẹẹ lo sọ pe iru Ọgbẹni Momoh Yusuf naa ko yẹ lẹni to gbọdọ maa gbe lawujọ awọn eeyan gidi.


Bẹẹ lo sọ pe iru Ọgbẹni Momoh Yusuf naa ko yẹ lẹni to gbọdọ maa gbe lawujọ awọn eeyan gidi.


Ọja ni mo n lọ ti ọta ibọn awọn ọlọpaa fi ba mi, diẹ lo ku ki n y’arọ – Khadija

Florence Babaṣọla Obinrin kan to fara han niwaju awọn igbimọ to n gbọ ẹsun awọn araalu nipa awọn ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Adebisi Khadija, ti sọ pe diẹ lo ku ki oun ya arọ latari ohun ti oun ti foju ri nipasẹ ibọn awọn ọlọpaa. Gẹgẹ bi Khadija ṣe sọ, ‘Ọja Ifọn ni mo n lọ laaarọ ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, mo wa ninu mọto, ṣugbọn bi a ṣe de agbegbe Lameco, niluu Oṣogbo, la ri i ti awọn eeyan n sa kijokijo kaakiri. Onimọto to gbe wa sọ pe ki gbogbo wa sọkalẹ, oun naa si sa fun ẹmi ara rẹ. “Lojiji ni mo bẹrẹ si i gbọ iro ibọn lakọlakọ kaakiri, emi naa n sa sọtun-sosi, bi mo ṣe fẹẹ sa sinu ibi kan bayii ni ibọn awọn ọlọpaa ba mi ni itan (thigh). Mo ṣubu lulẹ, mo bẹrẹ si i sunkun pe kawọn eeyan ran mi lọwọ, ṣugbọn ko si ẹni to le sun mọ mi nitori ṣe lonikaluku n sa kaakiri. “Lẹyin ti mo lo ọgbọn iṣẹju nibẹ ni awọn ọlọpaa kan de, wọn gbe mi lọ sileewosan LAUTECH, nọọsi ti a ba beere ohun to ṣẹlẹ, awọn ọlọpaa ni ṣe lawọn ṣaanu mi nibi ti mo ṣubu si, kia ni mo pariwo pe irọ ni wọn n pa, ọta ibọn ọlọpaa lo ba mi.


“Lojiji ni mo bẹrẹ si i gbọ iro ibọn lakọlakọ kaakiri, emi naa n sa sọtun-sosi, bi mo ṣe fẹẹ sa sinu ibi kan bayii ni ibọn awọn ọlọpaa ba mi ni itan (thigh). Mo ṣubu lulẹ, mo bẹrẹ si i sunkun pe kawọn eeyan ran mi lọwọ, ṣugbọn ko si ẹni to le sun mọ mi nitori ṣe lonikaluku n sa kaakiri. “Lẹyin ti mo lo ọgbọn iṣẹju nibẹ ni awọn ọlọpaa kan de, wọn gbe mi lọ sileewosan LAUTECH, nọọsi ti a ba beere ohun to ṣẹlẹ, awọn ọlọpaa ni ṣe lawọn ṣaanu mi nibi ti mo ṣubu si, kia ni mo pariwo pe irọ ni wọn n pa, ọta ibọn ọlọpaa lo ba mi. “Nọọsi yẹn beere pe ṣe awọn ọlọpaa ni yoo ṣe ohun to tọ lori mi tabi ki wọn bẹrẹ itọju, mo ni ki wọn bẹrẹ itọju mi. Ọkọ mi waa ba mi nibẹ, a ṣe oriṣiiriṣii ayẹwo, wọn si gbe mi lọ fun iṣẹ-abẹ akọkọ laago mẹwaa alẹ ọjọ naa, wọn sọ pe ọsẹ keji ni ma a ṣe iṣẹ-abẹ keji. “Ọsẹ to tẹle e lawọn dokita bẹrẹ iyanṣẹlodi, wọn dari mi si OAUTHC, Ifẹ, ṣugbọn latari konilegbele to wa, wọn tun gbe mi lọ sileewosan aladaani.


“Nọọsi yẹn beere pe ṣe awọn ọlọpaa ni yoo ṣe ohun to tọ lori mi tabi ki wọn bẹrẹ itọju, mo ni ki wọn bẹrẹ itọju mi. Ọkọ mi waa ba mi nibẹ, a ṣe oriṣiiriṣii ayẹwo, wọn si gbe mi lọ fun iṣẹ-abẹ akọkọ laago mẹwaa alẹ ọjọ naa, wọn sọ pe ọsẹ keji ni ma a ṣe iṣẹ-abẹ keji. “Ọsẹ to tẹle e lawọn dokita bẹrẹ iyanṣẹlodi, wọn dari mi si OAUTHC, Ifẹ, ṣugbọn latari konilegbele to wa, wọn tun gbe mi lọ sileewosan aladaani. Ẹgbẹrun lọna ọgọta naira ni mo na lori iṣẹ-abẹ akọkọ, o din diẹ lẹgbẹrun lọna irinwo naira ni mo na lori iṣẹ-abẹ ẹlẹẹkeji, mo ṣi jẹ ileewosan ni ẹgbẹrun lọna igba naira bayii, idi niyẹn ti wọn ko fi yọ irin to wa ninu ẹsẹ mi, ti wọn ko si tọju mi mọ. “Gbogbo iwe itọju yii ni mo ni lọwọ. Mo wa n beere fun miliọnu marun-un naira gẹgẹ bii owo itanran nitori awọn itọju ati iṣẹ-abẹ mi-in ṣi wa ti mo tun maa ṣe” Alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Akin Ọladimeji, beere lọwọ awọn ọlọpaa boya wọn ni awijare tabi wọn ko ni, ṣugbọn awọn ọlọpaa ni ko si awijare kankan.


Ẹgbẹrun lọna ọgọta naira ni mo na lori iṣẹ-abẹ akọkọ, o din diẹ lẹgbẹrun lọna irinwo naira ni mo na lori iṣẹ-abẹ ẹlẹẹkeji, mo ṣi jẹ ileewosan ni ẹgbẹrun lọna igba naira bayii, idi niyẹn ti wọn ko fi yọ irin to wa ninu ẹsẹ mi, ti wọn ko si tọju mi mọ. “Gbogbo iwe itọju yii ni mo ni lọwọ. Mo wa n beere fun miliọnu marun-un naira gẹgẹ bii owo itanran nitori awọn itọju ati iṣẹ-abẹ mi-in ṣi wa ti mo tun maa ṣe” Alaga igbimọ naa, Adajọfẹyinti Akin Ọladimeji, beere lọwọ awọn ọlọpaa boya wọn ni awijare tabi wọn ko ni, ṣugbọn awọn ọlọpaa ni ko si awijare kankan. Latari idi eyi, Ọladimeji fi da Khadijat loju pe igbimọ naa yoo dabaa owo itanran to ba yẹ funjọba, nitori ijọba nikan lo ni ẹtọ lati fun un ni owo gba-ma-binu.


Latari idi eyi, Ọladimeji fi da Khadijat loju pe igbimọ naa yoo dabaa owo itanran to ba yẹ funjọba, nitori ijọba nikan lo ni ẹtọ lati fun un ni owo gba-ma-binu.


Ọmọ Ilọrin ni mi o, Seriki Fulani Igangan pariwo

Dada Ajikanje Seriki Fulani niluu Igangan, nijọba ibilẹ Ibarapa, Alhaji Salihu Abdulkadir, ti sọ pe meje ninu awọn mọlẹbi oun ni Sunday Igboho atawọn ọmọlẹyin ẹ pa, ti wọn tun ba dukia tiye ẹ jẹ ẹẹdẹgbẹta (N500m) miliọnu naira jẹ. Niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ni olori awọn Fulani darandaran tawọn Sunday Igboho sọ pe awọn ko fẹẹ ri mọ lagbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, ti sọrọ yii. O ni, iya nla ni awọn Yoruba fi jẹ oun ati mọlebi oun lori ẹsun ijinigbe ati ipaniyan ti wọn fi kan oun atawọn eeyan oun yii. Seriki Fulani fi kun ọrọ ẹ pe ile oun ati oriṣiiriṣii mọto bii mejila, ti toun ati tawọn ọmọ pẹlu ti awọn alejo ti wọn wa oun wa pata ni wọn dana sun, ti meje ninu mọlẹbi oun paapaa tun ba iṣẹlẹ naa lọ. O ni titi di asiko yii lawọn ko ti i ri meji ninu oku awọn eeyan ti wọn kọ lu ọhun, bẹẹ ni awọn to kogun ja awọn yii tun ko awọn ni maaluu lọ. Alhaji Salihu Abdulkadir, yii tun sọ pe ti wọn ba n sọ nipa ijinigbe, ko si ẹni to mori bọ lagbegbe naa, nitori bi awọn Fulani kan ṣe n ji eeyan gbe, bẹẹ lawọn ọmọ Yoruba mi-in naa n ṣe bẹẹ.


Seriki Fulani fi kun ọrọ ẹ pe ile oun ati oriṣiiriṣii mọto bii mejila, ti toun ati tawọn ọmọ pẹlu ti awọn alejo ti wọn wa oun wa pata ni wọn dana sun, ti meje ninu mọlẹbi oun paapaa tun ba iṣẹlẹ naa lọ. O ni titi di asiko yii lawọn ko ti i ri meji ninu oku awọn eeyan ti wọn kọ lu ọhun, bẹẹ ni awọn to kogun ja awọn yii tun ko awọn ni maaluu lọ. Alhaji Salihu Abdulkadir, yii tun sọ pe ti wọn ba n sọ nipa ijinigbe, ko si ẹni to mori bọ lagbegbe naa, nitori bi awọn Fulani kan ṣe n ji eeyan gbe, bẹẹ lawọn ọmọ Yoruba mi-in naa n ṣe bẹẹ. Siwaju si i, o ni gbogbo awọn oloye atawọn ọjọgbọn ti wọn wa ni agbegbe ti oun n gbe yii naa ni wọn mọ pe oun maa n fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro atawọn alaṣẹ lati jọ gbogun ti iwa to ba le di alaafia ilu lọwọ. “Nigba ti wọn fẹsun ifipa-banilopọ kan ọm̀ọ Fulani kan, Ọmọmọgeto, emi yii gan-an ni mo ṣewadii bọrọ ọhun ṣe jẹ, ti mo si fa ọmọ to huwa ọdaran yii le awọn obi ọmọ to hu u si lọwọ lati le fi gbe igbesẹ to yẹ. Bẹẹ gẹgẹ lo tun sọ pe ko si oko ti wọn sọ pe awọn Fulani fi maaluu bajẹ ti oun ko ni i gbe oniṣẹ dide lati lọọ wo o pẹlu iwadii, ati pe ti ọrọ ọhun ba si ti ri bẹẹ, niṣe ni oun yoo pa Fulani bẹẹ laṣẹ ko sanwo fun ẹni ti wọn ba nnkan ẹ jẹ.


Siwaju si i, o ni gbogbo awọn oloye atawọn ọjọgbọn ti wọn wa ni agbegbe ti oun n gbe yii naa ni wọn mọ pe oun maa n fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro atawọn alaṣẹ lati jọ gbogun ti iwa to ba le di alaafia ilu lọwọ. “Nigba ti wọn fẹsun ifipa-banilopọ kan ọm̀ọ Fulani kan, Ọmọmọgeto, emi yii gan-an ni mo ṣewadii bọrọ ọhun ṣe jẹ, ti mo si fa ọmọ to huwa ọdaran yii le awọn obi ọmọ to hu u si lọwọ lati le fi gbe igbesẹ to yẹ. Bẹẹ gẹgẹ lo tun sọ pe ko si oko ti wọn sọ pe awọn Fulani fi maaluu bajẹ ti oun ko ni i gbe oniṣẹ dide lati lọọ wo o pẹlu iwadii, ati pe ti ọrọ ọhun ba si ti ri bẹẹ, niṣe ni oun yoo pa Fulani bẹẹ laṣẹ ko sanwo fun ẹni ti wọn ba nnkan ẹ jẹ. Ọmọ Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ni Seriki Fulani yii pe ara ẹ, bẹẹ lo sọ pe ko si ootọ kankan ninu ẹsun ti Sunday Igboho atawọn eeyan ẹ fi kan oun pe oun ni agbodegba fawọn ti wọn n ji eeyan gbe niluu Ibarapa ati agbegbe ẹ. O ni, ọgbọn lati le awọn Fulani kuro lagbegbe ọhun ati ilẹ Yoruba lapapọ ni wọn n da ti wọn fi pa iru irọ bẹẹ mọ oun. Ninu ọrọ ẹ naa lo tun ti sọ pe oun ko mọ nnkan kan nipa iku Dokita Aborode ti wọn sọ pe awọn Fulani lo pa a. Bakan naa lo sọ pe nibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye fẹẹ to irin wakati meji si abule ti oun ti gbe pẹlu ọmọ ati iyawo fun aadọta ọdun. Seriki Fulani yii ti waa ke si ijọba apapọ lati ṣewadii iṣẹlẹ yii, bẹẹ lo sọ pe ko daju pe ijọba ipinlẹ Ọyọ yoo le ṣe ohunkohun, ti wọn ba da ọrọ ọhun nikan da Gomina Ṣeyi Makinde.


Ọmọ Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ni Seriki Fulani yii pe ara ẹ, bẹẹ lo sọ pe ko si ootọ kankan ninu ẹsun ti Sunday Igboho atawọn eeyan ẹ fi kan oun pe oun ni agbodegba fawọn ti wọn n ji eeyan gbe niluu Ibarapa ati agbegbe ẹ. O ni, ọgbọn lati le awọn Fulani kuro lagbegbe ọhun ati ilẹ Yoruba lapapọ ni wọn n da ti wọn fi pa iru irọ bẹẹ mọ oun. Ninu ọrọ ẹ naa lo tun ti sọ pe oun ko mọ nnkan kan nipa iku Dokita Aborode ti wọn sọ pe awọn Fulani lo pa a. Bakan naa lo sọ pe nibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye fẹẹ to irin wakati meji si abule ti oun ti gbe pẹlu ọmọ ati iyawo fun aadọta ọdun. Seriki Fulani yii ti waa ke si ijọba apapọ lati ṣewadii iṣẹlẹ yii, bẹẹ lo sọ pe ko daju pe ijọba ipinlẹ Ọyọ yoo le ṣe ohunkohun, ti wọn ba da ọrọ ọhun nikan da Gomina Ṣeyi Makinde.


Awọn mẹrin to n fojubọ lu jibiti ti wọn tun n fọ ayederu owo n’Ijẹbu-Ode bọ sọwọ ọlọpaa

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ojubọ arumọjẹ kan wa lagbegbe Ijagun,nitosi Ijẹbu-Ode, nipinlẹ Ogun, inu igbo jingbun ni, awọn ọkunrin mẹrin kan ni wọn n dari ibẹ ti wọn n lu awọn eeyan ni jibiti owo nla, ti wọn si tun n fọ ayederu owo ilẹ okeere pẹlu. Awọn ọkunrin mẹrin naa ni: Salau Taiwo, Ifakunle Adeyẹmi, Tajudeen Jimọh ati Adebayọ Akeem. Lasan kọ ni aṣiri wọn tu, igbiyanju awọn ọlọpaa, OPC atawọn Fijilante kan lo jẹ ki ọwọ ba awọn eeyan naa lọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, CP Edward Ajogun, atawọn ọmọọṣẹ rẹ ni wọn ko awọn akọroyin sodi lọ sinu igbo naa lati foju ri ibi ti wọn gbe ojubọ yii kalẹ si, ati iru ohun ti wọn n ṣe nibẹ. Ajogun ṣalaye pe ọmọbinrin kan, Imọlẹayọ Ashade, ti ọjọ ori ẹ ko ju mẹrindinlọgbọn lọ lawọn baba mẹrin yii lu ni jibiti miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna ọọdunrun le mẹwaa naira ( 1.310,000). O ni ọmọbinrin to ṣẹṣẹ fẹẹ lọọ sinru ilu naa lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Awa-Ijẹbu pe ninu oṣu kejila, ọdun 2020, meji ninu awọn ikọ ẹlẹni mẹrin yii waa ba oun fun iranlọwọ.


Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, CP Edward Ajogun, atawọn ọmọọṣẹ rẹ ni wọn ko awọn akọroyin sodi lọ sinu igbo naa lati foju ri ibi ti wọn gbe ojubọ yii kalẹ si, ati iru ohun ti wọn n ṣe nibẹ. Ajogun ṣalaye pe ọmọbinrin kan, Imọlẹayọ Ashade, ti ọjọ ori ẹ ko ju mẹrindinlọgbọn lọ lawọn baba mẹrin yii lu ni jibiti miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna ọọdunrun le mẹwaa naira ( 1.310,000). O ni ọmọbinrin to ṣẹṣẹ fẹẹ lọọ sinru ilu naa lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Awa-Ijẹbu pe ninu oṣu kejila, ọdun 2020, meji ninu awọn ikọ ẹlẹni mẹrin yii waa ba oun fun iranlọwọ. O ni awọn baba naa sọ pe ko si ibi ti awọn le sun si, bẹẹ awọn ko mọ ibi kankan lagbegbe tawọn wa naa. Aṣe pẹlu aṣẹ ni wọn ba Imọlẹayọ sọrọ, bo ṣe di pe ko le kọ ohun wọn niyẹn, lo ba gba lati ran wọn lọwọ, ni wọn ba tan an lọ sojubọ arumọje naa ninu igbo to wa. Wọn jẹ ko mulẹ pe ẹnikan ko ni i gbọ nipa ibi tawọn mu un wa atohun tawọn ba ni ko ṣe.


O ni awọn baba naa sọ pe ko si ibi ti awọn le sun si, bẹẹ awọn ko mọ ibi kankan lagbegbe tawọn wa naa. Aṣe pẹlu aṣẹ ni wọn ba Imọlẹayọ sọrọ, bo ṣe di pe ko le kọ ohun wọn niyẹn, lo ba gba lati ran wọn lọwọ, ni wọn ba tan an lọ sojubọ arumọje naa ninu igbo to wa. Wọn jẹ ko mulẹ pe ẹnikan ko ni i gbọ nipa ibi tawọn mu un wa atohun tawọn ba ni ko ṣe. Bẹẹ lo si ṣe ti wọn gba miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna ọọdunrun ati mẹwaa naira lọwọ rẹ. Nigba to n ṣalaye si i, Imọlẹ sọ pe awọn to lu oun ni jibiti naa sọ pe awọn yoo ran oun lọwọ lori okoowo toun n ṣe ni, ohun ti wọn ṣe ni koun lọọ wa owo naa wa niyẹn toun si fun wọn. Yatọ si eyi, ikọ onijibiti yii tun n fọ owo ilẹ okeere, wọn si fi n lu awọn eeyan ni jibiti naa ni.


Bẹẹ lo si ṣe ti wọn gba miliọnu kan ati ẹgbẹrun lọna ọọdunrun ati mẹwaa naira lọwọ rẹ. Nigba to n ṣalaye si i, Imọlẹ sọ pe awọn to lu oun ni jibiti naa sọ pe awọn yoo ran oun lọwọ lori okoowo toun n ṣe ni, ohun ti wọn ṣe ni koun lọọ wa owo naa wa niyẹn toun si fun wọn. Yatọ si eyi, ikọ onijibiti yii tun n fọ owo ilẹ okeere, wọn si fi n lu awọn eeyan ni jibiti naa ni. Oriṣiiriṣii owo ilẹ okeere bii dọla, pọn-un atawọn mi-in to jẹ ayederu lawọn ọlọpaa ba nibẹ, bẹẹ ni awọn ere kanka ti i dẹru baayan naa wa nibẹ pẹlu, wọn si tun ri owo ti wọn gba lọwọ obinrin yii naa nibẹ. Gbogbo wọn ni yoo foju ba kootu gẹgẹ bi ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe ṣeleri.


Oriṣiiriṣii owo ilẹ okeere bii dọla, pọn-un atawọn mi-in to jẹ ayederu lawọn ọlọpaa ba nibẹ, bẹẹ ni awọn ere kanka ti i dẹru baayan naa wa nibẹ pẹlu, wọn si tun ri owo ti wọn gba lọwọ obinrin yii naa nibẹ. Gbogbo wọn ni yoo foju ba kootu gẹgẹ bi ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe ṣeleri.


Tẹgbọn-taburo ti wọn n ṣe ‘Yahoo’ l’Oṣogbo ko sọwọ EFCC

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Akinrinmade Adepọju Sunday ati aburo rẹ, Akinrinmade Adeniyi, ni ọwọ awọn oṣiṣẹ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku EFCC, tẹ laaarọ Ọjọbọ, Tọsidee, lori ẹsun lilu jibiti ori ẹrọ ayelujara. Ninu ile kan ti wọn n gbe lagbegbe Ayegbami, niluu Oṣogbo, lọwọ ti tẹ awọn ọmọọya meji yii. Bakan naa lọwọ tun tẹ Dennis Oluwamuyiwa, Oni Oluwaṣeyi, Adeyẹmọ Adeyinka, Aboriṣade Abayọmi, Goodluck Ọlatayọ ati Gbọlahan Sodiq lori ẹsun kan naa. Gẹgẹ bi Agbẹnusọ ajọ naa, Wilson Uwujaren, ṣe sọ, o ni o gba ajọ naa ni ọpọlọpọ ọjọ lati ṣewadii iṣẹ ọwọ awọn eeyan naa ko too di pe aṣiri tu pe jibiti ori ẹrọ ayelujara ni wọn n lu. O ni mọto meji, awọn ẹrọ alagbeeka loriṣiiriṣii ati foonu olowo nla lawọn gba lọwọ wọn. Wilson sọ siwaju pe ni kete tiwadii ba ti pari ni gbogbo wọn yoo foju bale-ẹjọ.


Lasiko tawọn adigunjale meji fẹẹ bọ Ogun nitori ibọn wọn lawọn ọlọpaa ka wọn mọ l’Ejigbo

Faith Adebọla, Eko Ibi tawọn afurasi adigunjale meji kan, Ọpẹyẹmi Adegboyega, ẹni ọdun mejidinlọgbọn, ati Dernard Ahor, ẹni ọdun marundinlogoji, loṣoo si pẹlu ibọn meji ọwọ wọn ti wọn ko kalẹ si ojubọ Ogun, ti wọn n reti Abọrẹ Ogun to maa waa wure fun ibọn wọn, ibẹ lawọn ọlọpaa ka awọn mejeeji mọ, ti wọn si fi pampẹ ofin gbe wọn lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, DSP Olumuyiwa Adejọbi, to fi ọrọ yii to ALAROYE leti ninu atẹjade kan to fi ṣọwọ sọ pe niṣẹ lawọn afurasi ọdaran ọhun lọọ ba Ọgbẹni Lawrence Adeniji, tawọn eeyan mọ si Abọrẹ OPC, wọn ni awọn fẹẹ bọ Ogun, awọn fẹ ko ṣadura kawọn ma ṣe ri ija Ogun, ko si ṣadura fun irinṣẹ awọn naa. Abọrẹ ni iyẹn o le, o ka awọn nnkan eelo ti wọn maa mu wa fun wọn, titi kan adiyẹ ati ọti ṣinaapu, o si ni ki wọn gbe irinṣẹ ti wọn fẹẹ gbadura le lori naa wa, boya Abọrẹ yii ro pe mọto tabi ọkada ni. Afi bo ṣe di ọjọ ti wọn fadehun si, Ọpẹyẹmi ati Dernard ko awọn nnkan etutu wa loootọ, ṣugbọn ibọn ilewọ pompo meji ni wọn fa yọ ninu baagi wọn, wọn ni irinṣẹ tawọn fẹẹ tori ẹ bọ’gun niyẹn, l’Abọrẹ ba ni ki wọn ko wọn kalẹ si ojubọ Ogun, ki wọn jokoo ti i, koun sare mura ati ṣetutu ọhun fun wọn. Adejọbi ni bi Lawrence ṣe bọ si kọrọ kan lo tẹ ileeṣẹ ọlọpaa Ejigbo laago, pe ki wọn waa wo ohun toju oun ri. Oju ẹsẹ si lawọn ọlọpaa ti kan wọn lara, ori iloṣoo tawọn afurasi naa bẹrẹ mọlẹ si ni wọn ba wọn, bi wọn si ṣe bi wọn leere ibi ti wọn ti ri ibọn ati iṣẹ ti wọn fẹẹ fi ibọn ṣe, niṣe lọrọ pesi jẹ, ni wọn ba n tẹwọ pe ki wọn ṣaanu awọn.


Afi bo ṣe di ọjọ ti wọn fadehun si, Ọpẹyẹmi ati Dernard ko awọn nnkan etutu wa loootọ, ṣugbọn ibọn ilewọ pompo meji ni wọn fa yọ ninu baagi wọn, wọn ni irinṣẹ tawọn fẹẹ tori ẹ bọ’gun niyẹn, l’Abọrẹ ba ni ki wọn ko wọn kalẹ si ojubọ Ogun, ki wọn jokoo ti i, koun sare mura ati ṣetutu ọhun fun wọn. Adejọbi ni bi Lawrence ṣe bọ si kọrọ kan lo tẹ ileeṣẹ ọlọpaa Ejigbo laago, pe ki wọn waa wo ohun toju oun ri. Oju ẹsẹ si lawọn ọlọpaa ti kan wọn lara, ori iloṣoo tawọn afurasi naa bẹrẹ mọlẹ si ni wọn ba wọn, bi wọn si ṣe bi wọn leere ibi ti wọn ti ri ibọn ati iṣẹ ti wọn fẹẹ fi ibọn ṣe, niṣe lọrọ pesi jẹ, ni wọn ba n tẹwọ pe ki wọn ṣaanu awọn. Nigba ti wọn tu ẹru wọn, wọn ba katiriiji mẹjọ awọn ọta ibọn ti wọn o ti i yin, ọbẹ aṣooro kan, ṣeeni ọrun ọwọ kan, foonu olowo nla (iPhone) meji, foonu Nokia kan, foonu Tecno kan, atawọn oogun abẹnu gọngọ loriṣiiriṣii. Ṣa, awọn ọlọpaa ti mu wọn, Hakeem Odumosu, Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, si ti paṣẹ pe ki wọn fi wọn ṣọwọ sọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, lati tubọ wadii iṣẹlẹ yii. Adejọbi lawọn afurasi naa maa balẹ si kootu tiwadii ba ti pari


Nigba ti wọn tu ẹru wọn, wọn ba katiriiji mẹjọ awọn ọta ibọn ti wọn o ti i yin, ọbẹ aṣooro kan, ṣeeni ọrun ọwọ kan, foonu olowo nla (iPhone) meji, foonu Nokia kan, foonu Tecno kan, atawọn oogun abẹnu gọngọ loriṣiiriṣii. Ṣa, awọn ọlọpaa ti mu wọn, Hakeem Odumosu, Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, si ti paṣẹ pe ki wọn fi wọn ṣọwọ sọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, lati tubọ wadii iṣẹlẹ yii. Adejọbi lawọn afurasi naa maa balẹ si kootu tiwadii ba ti pari


Ọjọ mẹfa ni mo fi sun inu igbó lahaamọ awọn Fulani ajinigbe- Alaga kansu

Ọlawale Ajao, Ibadan Alaga ijọba ibilẹ onidagbasoke Iganna, lagbegbe Ibarapa, nipínlẹ Ọyọ, Ọnarebu Ọlayiwọla Adeleke, ti ṣalaye ohun ti awọn Fúlàní foju ẹ ri laarin ọjọ mẹfa to lo lakata wọn. Tẹ o ba gbagbe, ni nnkan bíi aago mẹrin aabọ ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣù kẹwàá, ọdún 2020, lawọn gende ọkunrin agbébọn mẹjọ kan da alaga kansu náà lọnà lasiko to n lọ fún ipade pẹlu Gomina Ṣeyi Makinde ti ipinlẹ Ọyọ, tí wọn sì ji i gbe. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ niluu Igangan, ti i ṣe olu ilu ijọba ibilẹ Onidagbasoke Iganna l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, Ọnarebu Adeleke ṣalaye pe “Ọjọ kẹrindinlọgbọn oṣu kẹwàá, ọdún tó kọjá, la fẹẹ ṣepade yẹn, ṣugbọn mo pinnu lati lọọ sun Ibadan lọjọ Sannde ti ìpàdé yẹn ku ọla, ki n ma baa pẹẹ débẹ̀. “Bá a ṣe de Gboga, lọna ilu Ado-Awaye la kan deede bẹrẹ si i gburoo ibọn tàkòtàkò. Nígbà ti awakọ mi fi máa tọ́ọ̀nù pada, awọn eeyan yẹn ti kan wa lara. “Wọn bẹrẹ si í gba emi atawakọ mi loju, gba wa létí.


“Bá a ṣe de Gboga, lọna ilu Ado-Awaye la kan deede bẹrẹ si i gburoo ibọn tàkòtàkò. Nígbà ti awakọ mi fi máa tọ́ọ̀nù pada, awọn eeyan yẹn ti kan wa lara. “Wọn bẹrẹ si í gba emi atawakọ mi loju, gba wa létí. Bẹẹ ni wọn n yinbọn soke lati dẹru ba awọn eeyan to ṣee ṣe kí wọn waa gba wa silẹ. “Lẹyin naa ni wọn taari wa lọ́pọnpọ̀n-ọ́n lọ sinu Igbo. “Ori àpáta kan la sun loru ọjọ Sannde yẹn.


Bẹẹ ni wọn n yinbọn soke lati dẹru ba awọn eeyan to ṣee ṣe kí wọn waa gba wa silẹ. “Lẹyin naa ni wọn taari wa lọ́pọnpọ̀n-ọ́n lọ sinu Igbo. “Ori àpáta kan la sun loru ọjọ Sannde yẹn. Bi ilẹ ọjọ keji ṣe mọ ni wọn tun mu wa tẹsiwaju ninu Irinajo ninu aginjù igbo yẹn. Inu aginju yìí la sì sun lọjọ Mọndé yẹn. “O han daju pe wọn ti máa n lọ inu igbo yẹn tipẹ fun ijinigbe nitori wọn ti mọ-ọn-mọ ṣe ibi ti won n kó wa pamọ sí yẹn gẹgẹ bíi igbekun ti wọn n ko àwọn èèyàn tí wọn bá ti ji gbe sí.


Bi ilẹ ọjọ keji ṣe mọ ni wọn tun mu wa tẹsiwaju ninu Irinajo ninu aginjù igbo yẹn. Inu aginju yìí la sì sun lọjọ Mọndé yẹn. “O han daju pe wọn ti máa n lọ inu igbo yẹn tipẹ fun ijinigbe nitori wọn ti mọ-ọn-mọ ṣe ibi ti won n kó wa pamọ sí yẹn gẹgẹ bíi igbekun ti wọn n ko àwọn èèyàn tí wọn bá ti ji gbe sí. “Ni nnkan bii aago meje alẹ ni wọn fún mi ni foonu mi pe ki n fi pe awọn ẹbi mi. “Ṣaaju asiko yẹn, wọn ti gba gbogbo nnkan to wa lọwọ wa silẹ. Wọn gba foonu mi ati baagi ti mo ko àwọn dọ́kúmẹ́ǹtì kan sí pẹlu owo tí mo fẹẹ fi sanwo ileewe ọmọ mi kan. “Mílíọ̀nù lọna igba Naira (#200m) ni wọn kọkọ sọ pe awọn máa gba lọwọ awọn ẹbi mi ki wọn too bẹ wọn lati gba mílíọ̀nù marun-un naira ataabọ ti wọn padà san fún wọn ki wọn tóo fi mi silẹ yẹn.” Awọn ara Ibarapa ti wọn ti ko ṣọwọ awọn ajinigbe ri naa ba awọn oniroyin sọrọ.


“Ni nnkan bii aago meje alẹ ni wọn fún mi ni foonu mi pe ki n fi pe awọn ẹbi mi. “Ṣaaju asiko yẹn, wọn ti gba gbogbo nnkan to wa lọwọ wa silẹ. Wọn gba foonu mi ati baagi ti mo ko àwọn dọ́kúmẹ́ǹtì kan sí pẹlu owo tí mo fẹẹ fi sanwo ileewe ọmọ mi kan. “Mílíọ̀nù lọna igba Naira (#200m) ni wọn kọkọ sọ pe awọn máa gba lọwọ awọn ẹbi mi ki wọn too bẹ wọn lati gba mílíọ̀nù marun-un naira ataabọ ti wọn padà san fún wọn ki wọn tóo fi mi silẹ yẹn.” Awọn ara Ibarapa ti wọn ti ko ṣọwọ awọn ajinigbe ri naa ba awọn oniroyin sọrọ. Iriri tiwọn naa kò sí fi bẹẹ yatọ si alaye ti alaga kansu to ti sọrọ ṣaaju ṣe. Wọn waa rọ ijọba ipinlẹ Ọyọ, labẹ ìṣàkóso Gomina Ṣeyi Makinde, lati le gbogbo awọn Fúlàní ipinle yii danu, nitori aburu ti wọn n ṣe pọ ju daadaa ti wọn n ṣe fún àwọn ọmọ Yorùbá lọ


Iriri tiwọn naa kò sí fi bẹẹ yatọ si alaye ti alaga kansu to ti sọrọ ṣaaju ṣe. Wọn waa rọ ijọba ipinlẹ Ọyọ, labẹ ìṣàkóso Gomina Ṣeyi Makinde, lati le gbogbo awọn Fúlàní ipinle yii danu, nitori aburu ti wọn n ṣe pọ ju daadaa ti wọn n ṣe fún àwọn ọmọ Yorùbá lọ


Dubai lawọn eleyii ti waa ṣe ‘Yahoo’ l’Ekoo ti EFCC fi mu gbogbo wọn

Faith Adebọla, Eko Orileede United Arab Emirates, ti Dubai jẹ olu-ilu rẹ, ni wọn lawọn mẹta yii n gbe, Samuel Oluwaṣẹgun Ọlayinka, Afeez Fajumọbi ati Ọlamilekan Ọlaofẹ, ki wọn too wa si Naijiria loṣu kejila to kọja, ṣugbọn akolo ajọ to n gbogun ti iwa jibiti lilu ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku, EFCC, ni wọn wa bayii, Eko ni wọn ti mu wọn fun ẹsun jibiti ori atẹ ayelujara ti wọn n pe ni ‘Yahoo’. Ki i ṣawọn mẹta yii nikan o, ọwọ tun ba awọn mẹrinla mi-in to jẹ Naijiria, nipinlẹ Eko, lawọn n gbe ni tiwọn, ṣugbọn iwa apamọlẹkun-jaye, jibiti ‘Yahoo’ yii lawọn naa mu bii iṣẹ. Orukọ awọn mẹrinla ọhun ni: Oluwatobi Amao, Joshua Amao, Ọlatunde Adeyẹmọ, Solomon Emelike, Lawrence Nwodu ati Ọlamilekan Philip Awọn to ku ni Ibrahim Ọgbẹnusi, Sadiq Adewale, Collins Kelechi Ndubuka, John Okafor Eze, Lateef Adewale, Hassan Mohammed, Hussaini Adebayọ ati Babatunde Lawal. Alukoro EFCC, Ọgbẹni Wilson Uwajuren, to sọrọ yii f’ALAROYE sọ pe Ojule kọkanlelogoji, Opopona Muritala Eletu Osapa London, lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko, lọwọ ti ba gbogbo wọn l’Ọjọbọ, Wẹsidee yii, lẹyin tawọn kan ti ṣofofo fun EFCC pe irin awọn afurasi naa gba ifura gidi. Ẹrọ kọmputa alaagbeletan mọkanla, awọn eroja abanaṣiṣẹ ti wọn fi n so mọ intanẹẹti, oogun abẹnu gọngọ, awọn ẹrọ alagbeekan olowo iyebiye wa lara awọn irinṣẹ ti wọn ba lakata awọn afurasi ọdaran wọnyi. Ṣa, gbogbọ wọn ti n ran awọn agbofinro lọwọ lẹnu iwadii wọn, gẹgẹ bi Uwajuren ṣe wi.


Alukoro EFCC, Ọgbẹni Wilson Uwajuren, to sọrọ yii f’ALAROYE sọ pe Ojule kọkanlelogoji, Opopona Muritala Eletu Osapa London, lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko, lọwọ ti ba gbogbo wọn l’Ọjọbọ, Wẹsidee yii, lẹyin tawọn kan ti ṣofofo fun EFCC pe irin awọn afurasi naa gba ifura gidi. Ẹrọ kọmputa alaagbeletan mọkanla, awọn eroja abanaṣiṣẹ ti wọn fi n so mọ intanẹẹti, oogun abẹnu gọngọ, awọn ẹrọ alagbeekan olowo iyebiye wa lara awọn irinṣẹ ti wọn ba lakata awọn afurasi ọdaran wọnyi. Ṣa, gbogbọ wọn ti n ran awọn agbofinro lọwọ lẹnu iwadii wọn, gẹgẹ bi Uwajuren ṣe wi. O ni gbogbo wọn maa too ba ara wọn nile-ẹjọ laipẹ tiṣẹ iwadii ba ti pari, ki wọn le ṣalaye ara wọn fadajọ.


O ni gbogbo wọn maa too ba ara wọn nile-ẹjọ laipẹ tiṣẹ iwadii ba ti pari, ki wọn le ṣalaye ara wọn fadajọ.


”Igbẹ lawọn Fulani to ya wọ lbarapa waa dẹ lati ipinlẹ Kebbi”

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọpọ èèyàn niṣẹlẹ ọhún ko laya soke nigba ti iroyin lu jade pe awọn Fúlàní daran-daran ko ọpọlọpọ ibọn atawọn ohun ìjà oloro mi-in wọ ipinlẹ Ọyọ wa. Awọn ẹṣọ eleto aabo ilẹ Yoruba, Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ ni wọn mu awọn Fúlàní mẹtala ohun tawọn tibọn pẹlu oríṣìíríṣìí nnkan ìjà oloro mi-in lọwọ wọn. Lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yìí, lawọn Amọtẹkun da wọn duro lalafo ilu Ilaju sí Eruwa, ninu ọkọ bọọsi wọn ti nọmba ẹ jẹ TUR 40 ZY (Kẹbbi). Èyí ló mú ki awọn eeyan máa sá kíjokíjo fún ipaya ni ireti pe niṣe lawọn àjèjì náà yóò máa fi awọn nnkan ijagun naa pa awọn ara ipinlẹ yii nipakupa. Èyí kò ṣẹyin oríṣìíríṣìí iṣẹlẹ ipaniyan to ti waye lemọlemọ lagbegbe Ibarapa lẹnu ọsẹ bíi meji sẹyin to si jẹ pe awọn Fúlàní wọnyi naa lọpọ eeyan sí gbà pé wọn wà nídìí ọwá ọdaran naa. Ṣugbọn Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju ti i ṣe adari ẹṣọ Amotekun ni ipinlẹ Ọyọ ti fi awọn ara ipinlẹ naa lọkan balẹ pe awọn Fúlàní naa ko wa sí ipinlẹ yii lati jà tabi paayan, bi ko ṣe lati ṣọdẹ ẹranko.


Èyí ló mú ki awọn eeyan máa sá kíjokíjo fún ipaya ni ireti pe niṣe lawọn àjèjì náà yóò máa fi awọn nnkan ijagun naa pa awọn ara ipinlẹ yii nipakupa. Èyí kò ṣẹyin oríṣìíríṣìí iṣẹlẹ ipaniyan to ti waye lemọlemọ lagbegbe Ibarapa lẹnu ọsẹ bíi meji sẹyin to si jẹ pe awọn Fúlàní wọnyi naa lọpọ eeyan sí gbà pé wọn wà nídìí ọwá ọdaran naa. Ṣugbọn Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju ti i ṣe adari ẹṣọ Amotekun ni ipinlẹ Ọyọ ti fi awọn ara ipinlẹ naa lọkan balẹ pe awọn Fúlàní naa ko wa sí ipinlẹ yii lati jà tabi paayan, bi ko ṣe lati ṣọdẹ ẹranko. Gẹgẹ bó ṣe sọ, “Awọn oṣiṣẹ wa lagbegbe Ido ati Eruwa ni wọn mu awọn Fúlàní yẹn, ṣugbọn iṣẹ ọdẹ ni wọn waa ṣe ni ipinlẹ yìí, wọn ko wa lati paayan tabi ṣe ẹnikẹni nibi. “Iwadii wa fidi ẹ mulẹ pe ọdẹ lawọn eeyan yẹn, ati pe ìgbẹ́ ni wọn ti ipinlẹ Kebbi wá sí ipinlẹ Ọyọ waa dẹ lati pa ẹranko nínú igbókígbó ta a ba ti fẹẹ pẹran ni ipinlẹ yìí, nitori aja marundinlaaadọta (45) ni wọn kò lọwọ. Bẹẹ ni kaadi idanimọ to fi wọn han gẹgẹ bii ọdẹ wa lọwọ kaluku wọn.” O waa fi awọn ara ipinlẹ naa lọkan balẹ lati máa ba iṣẹ oojọ wọn lo lai foya, nitori gbogbo agbara ni Amọtẹkun maa ṣa lati ri í pé aabo to péye wa fún gbogbo èèyàn ati dukia wọn.


Gẹgẹ bó ṣe sọ, “Awọn oṣiṣẹ wa lagbegbe Ido ati Eruwa ni wọn mu awọn Fúlàní yẹn, ṣugbọn iṣẹ ọdẹ ni wọn waa ṣe ni ipinlẹ yìí, wọn ko wa lati paayan tabi ṣe ẹnikẹni nibi. “Iwadii wa fidi ẹ mulẹ pe ọdẹ lawọn eeyan yẹn, ati pe ìgbẹ́ ni wọn ti ipinlẹ Kebbi wá sí ipinlẹ Ọyọ waa dẹ lati pa ẹranko nínú igbókígbó ta a ba ti fẹẹ pẹran ni ipinlẹ yìí, nitori aja marundinlaaadọta (45) ni wọn kò lọwọ. Bẹẹ ni kaadi idanimọ to fi wọn han gẹgẹ bii ọdẹ wa lọwọ kaluku wọn.” O waa fi awọn ara ipinlẹ naa lọkan balẹ lati máa ba iṣẹ oojọ wọn lo lai foya, nitori gbogbo agbara ni Amọtẹkun maa ṣa lati ri í pé aabo to péye wa fún gbogbo èèyàn ati dukia wọn.


Kọmiṣanna ọlọpaa Eko ṣekilọ  fawọn ọba alaye: Ẹ yee ṣonigbọwọ fawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun

Faith Adebọla, Eko Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, CP Hakeem Odumosu, ti fi aidunnu rẹ han si bawọn ọba alaye atawọn olori ilu kan ṣe sọ ara wọn di agbodegba fawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun nipinlẹ Eko, o ni iwa to le ta epo s’aṣọ aala awọn ori ade naa ni. Odumosu fẹdun ọkan rẹ han nibi ipade itagbangba lori eto aabo agbegbe Ikorodu fun ọdun 2021, eyi to waye ni gbọngan apero ilu naa l’Ọjọruu, Wẹsidee, yii. Odumosu ni ta a ba wo o lapapọ, eto aabo nipinlẹ Eko ti gbe pẹẹli si i, ṣugbọn ti agbegbe Ikorodu yii lo n fojoojumọ buru si i, tori laarin oṣu mẹfa pere, ojilenirugba ati meji (242) awọn afurasi adigunjale atọmọ ẹgbẹ okunkun lọwọ awọn agbofinro tẹ lagbegbe Ikorodu nikan, ibọn mejidinlọgbọn (28) ati katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin bii ọgọfa (120) ni wọn ri gba lọwọ wọn. Laarin oṣu mẹfa yii kan naa, igba o din mẹjọ (192) lawọn iṣẹlẹ idaluru latọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to waye, mejidinlogun (18) ninu awọn iṣẹlẹ yii lo la itajẹsilẹ lọ, igba mẹẹẹdọgbọn (25) si lawọn ọlọpaa tu iṣẹlẹ idigunjale fo. Lati wa ojuutu si iṣoro yii, afi ki ijọba ibilẹ, awọn olori ilu, awọn ọba alaye atawọn baalẹ jọ fọwọsowọpọ lori ọrọ yii. O lo yẹ kawọn ori ade fi tinutinu dẹbi fun awọn ọmọ to n ṣẹgbẹ okunkun, dipo ti wọn aa fi maa ṣe koriya fun wọn, ti wọn aa maa bẹru wọn, tabi ki wọn fa wọn bọdi nigba mi-in, tabi ki wọn maa fi oye da wọn lọla.


Laarin oṣu mẹfa yii kan naa, igba o din mẹjọ (192) lawọn iṣẹlẹ idaluru latọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to waye, mejidinlogun (18) ninu awọn iṣẹlẹ yii lo la itajẹsilẹ lọ, igba mẹẹẹdọgbọn (25) si lawọn ọlọpaa tu iṣẹlẹ idigunjale fo. Lati wa ojuutu si iṣoro yii, afi ki ijọba ibilẹ, awọn olori ilu, awọn ọba alaye atawọn baalẹ jọ fọwọsowọpọ lori ọrọ yii. O lo yẹ kawọn ori ade fi tinutinu dẹbi fun awọn ọmọ to n ṣẹgbẹ okunkun, dipo ti wọn aa fi maa ṣe koriya fun wọn, ti wọn aa maa bẹru wọn, tabi ki wọn fa wọn bọdi nigba mi-in, tabi ki wọn maa fi oye da wọn lọla. “Awọn oniṣẹṣe atawọn oloogun ibilẹ gbọdọ jawọ ninu ṣiṣe oogun abẹnugọngọ fawọn ẹlẹgbẹ okunkun, akoba nla ni aṣa naa n mu wa fun iṣẹ aabo ilu tawọn ọlọpaa n ṣe. Ọpọ igba lawọn ẹlẹgbẹ okunkun atawọn afurasi adigunjale n gboju le oriṣiiriṣii oogun abẹnugọngọ bii igbadi, ifunpa, onde, tira ti wọn so kọra lati ṣiṣẹ ibi wọn. “Ẹyin lanlọọdu ati lanledi, o yẹ kẹ ẹ ṣewadii gidi tawọn ọmọkọmọ wọnyi ba fẹẹ gba ile lọwọ yin.


“Awọn oniṣẹṣe atawọn oloogun ibilẹ gbọdọ jawọ ninu ṣiṣe oogun abẹnugọngọ fawọn ẹlẹgbẹ okunkun, akoba nla ni aṣa naa n mu wa fun iṣẹ aabo ilu tawọn ọlọpaa n ṣe. Ọpọ igba lawọn ẹlẹgbẹ okunkun atawọn afurasi adigunjale n gboju le oriṣiiriṣii oogun abẹnugọngọ bii igbadi, ifunpa, onde, tira ti wọn so kọra lati ṣiṣẹ ibi wọn. “Ẹyin lanlọọdu ati lanledi, o yẹ kẹ ẹ ṣewadii gidi tawọn ọmọkọmọ wọnyi ba fẹẹ gba ile lọwọ yin. Ko yẹ kẹ ẹ da gbogbo ẹ da kiateka nikan. To ba si jẹ lẹyin ti wọn ti gba ile tan lẹ too fura, ki lo de tẹ o ki i jẹ kawọn agbofinro gbọ, ka si ran yin lọwọ nitori ibẹru? Ni ti awọn aṣaaju ẹsin, dipo ki iwaasu wọn da lori bawọn eeyan ṣe gbọdọ di olowo ati ọlọrọ, niṣe lo yẹ ki wọn kọ wọn lati jẹ eeyan alaafia, ki wọn si maa ṣi wọn leti nipa ibaṣepọ ati igbesi aye alaafia ati aabo.” Odumosu ni ko sẹni to mọ awọn agbegbe naa to awọn ọba alaye atawọn baalẹ adugbo, ati pe bi ina ko ba ni awo, ko le jo goke odo, bii owe Yoruba ṣe sọ.


Ko yẹ kẹ ẹ da gbogbo ẹ da kiateka nikan. To ba si jẹ lẹyin ti wọn ti gba ile tan lẹ too fura, ki lo de tẹ o ki i jẹ kawọn agbofinro gbọ, ka si ran yin lọwọ nitori ibẹru? Ni ti awọn aṣaaju ẹsin, dipo ki iwaasu wọn da lori bawọn eeyan ṣe gbọdọ di olowo ati ọlọrọ, niṣe lo yẹ ki wọn kọ wọn lati jẹ eeyan alaafia, ki wọn si maa ṣi wọn leti nipa ibaṣepọ ati igbesi aye alaafia ati aabo.” Odumosu ni ko sẹni to mọ awọn agbegbe naa to awọn ọba alaye atawọn baalẹ adugbo, ati pe bi ina ko ba ni awo, ko le jo goke odo, bii owe Yoruba ṣe sọ. Lara awọn eeyan pataki to wa nikalẹ lọjọ naa ni Ayangburẹn tilu Ikorodu, Ọba Kabiru Shotobi, Adeboruwa ti ilu Igbogbo, Ọba Sẹmiudeen Kasali, Alaga ijọba ibilẹ Ikorodu, Ọnarebu Wasiu Adeṣina, atawọn ọba alaye mi-in.


Lara awọn eeyan pataki to wa nikalẹ lọjọ naa ni Ayangburẹn tilu Ikorodu, Ọba Kabiru Shotobi, Adeboruwa ti ilu Igbogbo, Ọba Sẹmiudeen Kasali, Alaga ijọba ibilẹ Ikorodu, Ọnarebu Wasiu Adeṣina, atawọn ọba alaye mi-in.


Ọọni Adeyẹye ranṣẹ ikilọ pataki si Sunday Igboho

Jide Alabi Pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii, Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, ti ke si Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Sunday Igboho, lati gba ijọba Makinde laaye ko ṣiṣẹ ẹ gẹgẹ bii olori alaabo nipinlẹ Ọyọ. Ọoni Ifẹ sọ pe lootọ ni Sunday Igboho ti ṣiṣe akikanju nipa bo ṣe dide lati ja fun awọn eeyan ẹ, bẹẹ ni awọn ti awọn jẹ ọba alaye yin in paapaa, ṣugbọn bi ọrọ ṣe n lọ yii, ẹtọ ni ko ṣe pẹlẹpẹlẹ, ko ma sọ ara ẹ di ẹni to ga ju ofin lọ, niwọn igba ti awọn alaṣẹ ṣi wa nipo nipinlẹ naa. O ni, “Gbogbo wa la dunnu lori ohun to o ṣe, ṣugbọn nisinyii ti Gomina Ṣeyi Makinde ti lọọ ri Aarẹ Muhammadu Buhari lori ọrọ yii, ojuṣe ẹ ni ko o faaye silẹ fun gomina, ẹni ti i ṣe olori alaabo nipinlẹ Ọyọ lati maa ba iṣẹ ẹ ̀lọ. Ohun to dara ni Sunday Igboho gbe dani, bẹẹ lo gbọdọ ṣọra daadaa ki awọn oloṣelu ma lọọ sọ ọ di nnkan mi-in mọ ọn lọwọ.” Tẹ o ba gbagbe, ọjọ meje pere ni Sunday Igboho fun awọn Fulani darandaran ti wọn wa lagbegbe Ibarapa ki wọn fi kuro nibẹ pẹlu awọn nnkan ọsin wọn. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe bi wọn ṣe n ji awọn eeyan gbe, bẹẹ ni wọn n fipa ba obinrin wọn sun, ti wọn si tun n ba awọn nnkan oko wọn jẹ. Bi ọjọ meje ṣe pe ni Igboho atawọn ọmọlẹyin ẹ ko ija lọọ ba awọn Fulani, ti pupọ ninu wọn si fẹsẹ fẹ ẹ nigba ti wọn gburoo ogun tiyẹn n gbe bọ waa ka wọn mọ.