O ni “Mo kọkọ ro pe ere ni iroyin naa amọ kii ṣe ere o, Bolanle ti lọ... o ṣi ba mi sọrọ lọsẹ to kọja nipa ajọṣẹpọ wa lori ileeṣẹ Croston Homes gẹgẹ bii aṣoju ileeṣẹ naa.” “Ileeṣẹ Croston Homes yii fun meji lara awọn ọmọ mi ni ilẹ, eeyan to fẹran alaafia ni, wọn ko fẹ wahala ninu idile wọn.” “Iwaju ọkọ rẹ, ọmọ ati awọn ọmọ aburo rẹ ni ọlọpaa ti yinbọn lu.” “Eyii to buru ju nibẹ ni pe oyun wa ninu rẹ, o si ti n wa oyun yii lati ọdun mẹjọ sẹyin.” “Awọn ọlọpaa to yẹ ko maa daabo bo wa lo tun n pa wa o.” “Ẹyin ọlọpaa Naijiria nigba wo ni ẹ o dẹkun ati maa fun awọn ọmuti ni ibọn... Gbogbo wa gbọdọ fọwọsọwọpọ lati ri daju pe ẹni to ṣiṣẹ yii jiya to tọ labẹ ofin.” Nigba ti yoo da si ọrọ naa, aderinpoṣonu, Mr Maccaronmi sọ pe agbegbe ti ọlọpaa to pa agbẹjọro yii ti wa, naa ni awọn ọlọpaa kan ti ṣeku pa ọkunrin kan, Gafaru Buraimoh ni nnkan bi ọsẹ meji sẹyin. Mr Macaroni sọ pe o ṣe ni laanu pe ọlọpaa kọ lati fi oju afurasi naa lede amọ to ba jẹ araalu lo daran, wọn yoo fi orukọ ati aworan rẹ lede. Beẹ naa lo tun sọko ọrọ si gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu pe ṣe ni awọn agbofinro n paayan bii ẹni pa ẹran labẹ iṣẹjọba rẹ, amọ ko ri nnkankan sẹ nipa rẹ. Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn agbẹjọro ni Naijiria, NBA, ti sọ pe ọlọpaa to pa Bolanle ko ni lọ lai foju wina ofin. Ninu atẹjade kan loju opo Twiiter rẹ, NBA sọ pe awọn ti gbe igbimọ kan dide ti yoo ṣe iwadii ọrọ naa ni kikun, ki ẹbi oloogbe le ri idajọ ododo gba. NBA sọ pe gbogbo ohun ti yoo gba lawọn yoo ṣe ki idajọ ododo le waye.


"Lẹ́yìn ọmọ àkọ́bí, ọdún mẹ́jọ ni Bolanle Raheem fi wá oyún oṣù mẹ́fà tó wà nínú rẹ̀ tí ọlọ́pàá tó pa á"

Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn agbẹjọro ni Naijiria, NBA, ti sọ pe ọlọpaa to pa Bolanle ko ni lọ lai foju wina ofin. Ninu atẹjade kan loju opo Twiiter rẹ, NBA sọ pe awọn ti gbe igbimọ kan dide ti yoo ṣe iwadii ọrọ naa ni kikun, ki ẹbi oloogbe le ri idajọ ododo gba. NBA sọ pe gbogbo ohun ti yoo gba lawọn yoo ṣe ki idajọ ododo le waye. Wayi o, awọn oludje sipo Aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP, Bola Tinubu ati Atiku Abubakar ti bu ẹnu atẹ lu ipaniyan naa. Tinubu ni irufẹ iwa idukoko mọni bẹẹ lati ọdọ ọlọpaa si araalu ko ṣe itẹwọgba. Nigba ti Atiku sọ pe asiko ti to lati fọ ileeṣẹ ọlọpaa mọ.


Wayi o, awọn oludje sipo Aarẹ ninu ẹgbẹ oṣelu APC ati PDP, Bola Tinubu ati Atiku Abubakar ti bu ẹnu atẹ lu ipaniyan naa. Tinubu ni irufẹ iwa idukoko mọni bẹẹ lati ọdọ ọlọpaa si araalu ko ṣe itẹwọgba. Nigba ti Atiku sọ pe asiko ti to lati fọ ileeṣẹ ọlọpaa mọ. Gbenga Raheem, to jẹ ọkọ agbẹjọro ti ọlọpaa yinbọn pa niluu Eko, Bolanle Raheem, ti ṣalaye bi ọlọpaa naa ṣe yinbọn pa iyawo rẹ. Gbenga Raheem salaye nipa isẹlẹ naa lasiko ti ọpọ awọn abanikẹdun ṣabẹwo sile rẹ to wa ni Ajah. Ọjọ ọdun Keresimesi ni ọlọpaa naa, Drambi Vandi, yinbọn pa Omobolanle lasiko to n yi oju ọna olobiripo to wa labẹ afara Ajah.


Gbenga Raheem, to jẹ ọkọ agbẹjọro ti ọlọpaa yinbọn pa niluu Eko, Bolanle Raheem, ti ṣalaye bi ọlọpaa naa ṣe yinbọn pa iyawo rẹ. Gbenga Raheem salaye nipa isẹlẹ naa lasiko ti ọpọ awọn abanikẹdun ṣabẹwo sile rẹ to wa ni Ajah. Ọjọ ọdun Keresimesi ni ọlọpaa naa, Drambi Vandi, yinbọn pa Omobolanle lasiko to n yi oju ọna olobiripo to wa labẹ afara Ajah. Isẹlẹ naa lo ti n fa awuyewuye lori ayelujara, ti ọpọ ọmọ Naijiria ati ẹgbẹ awọn agbẹjọro nilẹ wa si ti koro oju si isẹlẹ naa. Bẹẹ ba gbagbe, igbakeji ree ti afurasi ọlọpaa yoo yinbọn pa eeyan lagbegbe Ajah nilu Eko laarin ọsẹ meji. Kayode ninu alaye rẹ ni “Emi ati gbogbo ẹbi mi atawọn to wa ba ṣe ọdun lọ sile ijọsin lọjọ ọdun Keresimesi.


Isẹlẹ naa lo ti n fa awuyewuye lori ayelujara, ti ọpọ ọmọ Naijiria ati ẹgbẹ awọn agbẹjọro nilẹ wa si ti koro oju si isẹlẹ naa. Bẹẹ ba gbagbe, igbakeji ree ti afurasi ọlọpaa yoo yinbọn pa eeyan lagbegbe Ajah nilu Eko laarin ọsẹ meji. Kayode ninu alaye rẹ ni “Emi ati gbogbo ẹbi mi atawọn to wa ba ṣe ọdun lọ sile ijọsin lọjọ ọdun Keresimesi. Nigba ti a n pada bọ, ni iyawo mi sọ pe ki a gbe gbogbo wọn jade lati ṣe faaji ọdun.” “Idi ree ti a fi lọ sile itaja kan ni Abraham Adesanya, lẹyin naa ni a lọ si Domino’s Pizza.” “Bi a ṣe n bọ, a gba ọna Ajah lati yi ọna obiripo to wa labẹ afara naa.” “A ri awọn ọlọpaa kan to n da awọn ọkọ duro, wọn ni ki a duro, bi a ṣe n gbiyanju lati duro bayii ni a gbọ iro ibọn to dun lẹgbẹ ibi ti iyawo mi joko si.” “Lojiji, mo ri ti ẹjẹ n ṣan jade lati aya rẹ... Lẹsẹ kan naa ni mo sare jade temi ti ibatan rẹ to wa pẹlu wa, a si gba ọlọpaa naa mu, o tun gbiyanju lati yin ibọn lu aburo iyawo mi naa.” “Nigba ti a ri pe ko si nnkankan ti a le ṣe, ti iyawo mi si n pọkaka iku, a gbe lọ sile iwosan kan amọ wọn sọ pe apa wọn ko ka.” Ọkọ oloogbe naa ṣalaye pe asiko ti awọn yoo fi gbe de ile iwosan Grandville ni wọn kede pe o ti dakẹ. Iroyin kan ni oyun oṣu meje wa ninu oloogbe ọhun ṣaaju iṣẹlẹ laabi yii. Ninu ifọrọwerọ kan pẹlu ileeṣẹ iroyin TVC, aburo oloogbe naa to wa ninu ọkọ pẹlu rẹ lasiko ti ọlọpaa yinbọn lu ẹgbọn rẹ ṣalaye ohun ti oju rẹ ri.


Nigba ti a n pada bọ, ni iyawo mi sọ pe ki a gbe gbogbo wọn jade lati ṣe faaji ọdun.” “Idi ree ti a fi lọ sile itaja kan ni Abraham Adesanya, lẹyin naa ni a lọ si Domino’s Pizza.” “Bi a ṣe n bọ, a gba ọna Ajah lati yi ọna obiripo to wa labẹ afara naa.” “A ri awọn ọlọpaa kan to n da awọn ọkọ duro, wọn ni ki a duro, bi a ṣe n gbiyanju lati duro bayii ni a gbọ iro ibọn to dun lẹgbẹ ibi ti iyawo mi joko si.” “Lojiji, mo ri ti ẹjẹ n ṣan jade lati aya rẹ... Lẹsẹ kan naa ni mo sare jade temi ti ibatan rẹ to wa pẹlu wa, a si gba ọlọpaa naa mu, o tun gbiyanju lati yin ibọn lu aburo iyawo mi naa.” “Nigba ti a ri pe ko si nnkankan ti a le ṣe, ti iyawo mi si n pọkaka iku, a gbe lọ sile iwosan kan amọ wọn sọ pe apa wọn ko ka.” Ọkọ oloogbe naa ṣalaye pe asiko ti awọn yoo fi gbe de ile iwosan Grandville ni wọn kede pe o ti dakẹ. Iroyin kan ni oyun oṣu meje wa ninu oloogbe ọhun ṣaaju iṣẹlẹ laabi yii. Ninu ifọrọwerọ kan pẹlu ileeṣẹ iroyin TVC, aburo oloogbe naa to wa ninu ọkọ pẹlu rẹ lasiko ti ọlọpaa yinbọn lu ẹgbọn rẹ ṣalaye ohun ti oju rẹ ri. Gẹgẹ bii ohun to sọ, ni kete ti ọlọpaa naa yinbọn lu Bolanle tan, ni oun jade kuro ninu ọkọ naa lati lọ gba ọlọpaa to yinbọn mu, ko ma baa salọ. O ni bi oun ṣe sọ fun ọlọpaa ọhun pe o ti yinbọn pa ẹgbọn oun, ni ọlọpaa naa tun gbe ibọn ọhun soke, to si dunkoko pe oun pẹlu yoo fara gba ọta. Aburo oloogbe naa ni ọlọpaa ọhun gbiyanju lati salọ amọ oun gba mu.


Gẹgẹ bii ohun to sọ, ni kete ti ọlọpaa naa yinbọn lu Bolanle tan, ni oun jade kuro ninu ọkọ naa lati lọ gba ọlọpaa to yinbọn mu, ko ma baa salọ. O ni bi oun ṣe sọ fun ọlọpaa ọhun pe o ti yinbọn pa ẹgbọn oun, ni ọlọpaa naa tun gbe ibọn ọhun soke, to si dunkoko pe oun pẹlu yoo fara gba ọta. Aburo oloogbe naa ni ọlọpaa ọhun gbiyanju lati salọ amọ oun gba mu. Bo tilẹ jẹ pe ọlọpaa naa salọ nigbẹyin-gbẹyin, obinrin naa ṣare tẹle lori alupupu ki ọwọ to tẹ. Gẹgẹ bii bii ohun ti a gbọ, ọdun mẹtalelọgbọn ni afurasi ọlọpaa to yinbọn pa Bolanle ti lo nidi iṣẹ ọlọpaa. Ẹni ọdun mọkanlelogoji ni Omobolanle Raheem.


Bo tilẹ jẹ pe ọlọpaa naa salọ nigbẹyin-gbẹyin, obinrin naa ṣare tẹle lori alupupu ki ọwọ to tẹ. Gẹgẹ bii bii ohun ti a gbọ, ọdun mẹtalelọgbọn ni afurasi ọlọpaa to yinbọn pa Bolanle ti lo nidi iṣẹ ọlọpaa. Ẹni ọdun mọkanlelogoji ni Omobolanle Raheem. Fasiti Olabisi Onabanjo to wa ni ni Ago iwoye, ni ipinlẹ Ogun, lo ti kẹkọọ gboye ko to bẹrẹ iṣẹ agbẹjọro to ni ṣe pẹlu ọrọ dukia ati ile. Oun ni ọga agba ati adari ileeṣẹ Croston Homes, o tun wa lara awọn to da ileeṣẹ City Building silẹ, eyii to jẹ ileeṣẹ to maa n ri si ọrọ ilẹ ati ile. Ko to jade laye, ọmọ ijọ Redeemed Christian Church of God ni.


Fasiti Olabisi Onabanjo to wa ni ni Ago iwoye, ni ipinlẹ Ogun, lo ti kẹkọọ gboye ko to bẹrẹ iṣẹ agbẹjọro to ni ṣe pẹlu ọrọ dukia ati ile. Oun ni ọga agba ati adari ileeṣẹ Croston Homes, o tun wa lara awọn to da ileeṣẹ City Building silẹ, eyii to jẹ ileeṣẹ to maa n ri si ọrọ ilẹ ati ile. Ko to jade laye, ọmọ ijọ Redeemed Christian Church of God ni. O si jẹ ọkan lara awọn to n jọsin ni ẹka ijọ naa, Olive Tree Parish, to wa ni Banana Island, Ikoyi, nilu Eko.


O si jẹ ọkan lara awọn to n jọsin ni ẹka ijọ naa, Olive Tree Parish, to wa ni Banana Island, Ikoyi, nilu Eko.


Nítorí Obasanjo kò fẹ́ kí ọmọ Yorúbá òmíràn ga ju òun lọ ni kò fi ṣàtìlẹyìn fún Tinubu-YWG

Ẹgbẹ́ The Yoruba Welfare Group, YWG ti fọ ara wọn mọ́ lórí ìbuwọ́lù tí ààrẹ àná Nàìjíríà, Olóyè Olusegun Obasanjo ṣe fún olùdíje sípò ààrẹ Nàìjíríà lẹ́gbẹ́ òṣèlú Labour Party, Peter Obi. Nínú àtẹ̀jáde kan tí ààrẹ ẹgbẹ́ YWG, Abdulhakkem Adegoke Alawuje buwọ́lù ní Obasanjo àti Pa Ayo Adebanjo ti sọ pàtàkì àti ipò wọn nú nínú Afenifere nítorí wọ́n kọ̀ lati tẹ̀lé ohun tí àpapọ̀ àwọn ọmọ Yorùbá ń lọ. Àtẹ̀jáde náà tí agbẹnusọ ẹgbẹ́, Alàgbà Yinka Salaam fi síta ní àwọn kò lọ́wọ́ nínú ìbuwọ́lù Peter Obi gẹ́gẹ́ tí Obasanjo àti Pa Adebanjo ṣe ti ṣe. Wọ́n ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ní ẹ̀tọ́ láti dìbò àti láti ṣe àtìléyìn fún ẹni tó bá wù wọ́n àmọ́ ohun tó dájú ni pé kìí ṣe wí pé wọ́n ń gba ẹnu àwọn ọmó Yorùbá sọ̀rọ̀ rárá. Alawuje fi kun pé ó ṣeni láàánú pé Obasanjo kò fẹ́ kí àwọn ọmọ Yorùbá mìíràn gbérí ní gbogbo bó ṣe máa ń kọ̀ láti ṣe àtìlẹyìn fún ọmọ Yorùbá mìíràn tó bá ń wá ipò. Ó ní irú ìwà tí Obasanjo ń wù yìí ti wáyé rí láyé olóògbé Obafemi Awolowo lọ́dún 1979 sí 1983 àti nígbà tí olóògbé MKO Abiola náà ń wá ipò Ààrẹ lọ́dún 1993.


Wọ́n ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ní ẹ̀tọ́ láti dìbò àti láti ṣe àtìléyìn fún ẹni tó bá wù wọ́n àmọ́ ohun tó dájú ni pé kìí ṣe wí pé wọ́n ń gba ẹnu àwọn ọmó Yorùbá sọ̀rọ̀ rárá. Alawuje fi kun pé ó ṣeni láàánú pé Obasanjo kò fẹ́ kí àwọn ọmọ Yorùbá mìíràn gbérí ní gbogbo bó ṣe máa ń kọ̀ láti ṣe àtìlẹyìn fún ọmọ Yorùbá mìíràn tó bá ń wá ipò. Ó ní irú ìwà tí Obasanjo ń wù yìí ti wáyé rí láyé olóògbé Obafemi Awolowo lọ́dún 1979 sí 1983 àti nígbà tí olóògbé MKO Abiola náà ń wá ipò Ààrẹ lọ́dún 1993. Àtẹ̀jáde ọ̀hún fi kun pé níṣe ló yẹ kí Obasanjo fi ara rẹ̀ sípò àgbà tó wà kó sì máa wòye gẹ́gẹ́ bí àwọn olórí orílẹ̀ èdè yìí mìíràn bí i Yakubu Gowon, Ibrahim Babangida, Mustapha AbdulSalami, Theophilus Danjuma àti Goodluck Jonathan ṣe máa ń ṣe. Alawuje ní Obasanjo wà lára àwọn tó bá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà jẹ́ dé ibi tó dé lónìí tí kò sì fẹ́ kó ní àtúnṣe ló ṣe ń wá ọ̀nà láti fi ẹni tí wọ́n lè kàn máa fà ní tẹ̀tẹ́ sórí ipò. Ó wá fi kun pé kí Obasanjo àti Adebanjo ṣàtìlẹyìn fún ẹnikẹ́ni tó bá wù wọ́n àmọ́ kí wọ́n yé tàbùkù ìran Yorùbá mọ́ pẹ̀lú ìwà wọn.


Àtẹ̀jáde ọ̀hún fi kun pé níṣe ló yẹ kí Obasanjo fi ara rẹ̀ sípò àgbà tó wà kó sì máa wòye gẹ́gẹ́ bí àwọn olórí orílẹ̀ èdè yìí mìíràn bí i Yakubu Gowon, Ibrahim Babangida, Mustapha AbdulSalami, Theophilus Danjuma àti Goodluck Jonathan ṣe máa ń ṣe. Alawuje ní Obasanjo wà lára àwọn tó bá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà jẹ́ dé ibi tó dé lónìí tí kò sì fẹ́ kó ní àtúnṣe ló ṣe ń wá ọ̀nà láti fi ẹni tí wọ́n lè kàn máa fà ní tẹ̀tẹ́ sórí ipò. Ó wá fi kun pé kí Obasanjo àti Adebanjo ṣàtìlẹyìn fún ẹnikẹ́ni tó bá wù wọ́n àmọ́ kí wọ́n yé tàbùkù ìran Yorùbá mọ́ pẹ̀lú ìwà wọn.


Ìpànìyàn lemọ́lemọ́ fún ètùtù ọlà l'Ogun ń kà mí láyà, ẹ fopìn sí i - Dapo abiodun

Bi ipaniyan lati ṣoogun owo nipinlẹ Ogun se n pọ si, Gomina Dapo Abiodun ti kesi awọn oniṣegun ibilẹ lati ran ijọba lọwọ fi dẹkun iwa ibajẹ naa. Gomina Abiodun rawọ ẹbẹ yii nibi idanilẹko ti ẹgbẹ awọn onisegun ibilẹ nipinlẹ Ogun, Alternate Medicine Board (OGAMB) ṣe pẹlu ifowosowopo ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ naa lori ilanilọyẹ tako iwa ipaniyan. Abiodun wa bu ẹnu atẹ lu iwa buruku ti awọn apaniyan ṣoogun ọrọ n se, tawọn eeyan yoku ni Naijiria si n fi oju aitọ wo ipinlẹ naa. Gomina ni asiko ti to lati gba ipinlẹ Ogun kuro lọwọ awọn oloogun owo lọna ati  fun ipinlẹ Ogun ni oju titun. Bakan naa ni Abiodun rawọ ẹbẹ si awọn oniṣegun abalaye lati ran ijọba lọwọ, ki wọn le dẹkun iwa ibajẹ naa. O wa ṣeleri pe oun yoo fọwọ si iwe-aṣẹ lati da ayajọ ọjọ Isese silẹ eyiti yoo maa waye lọdọọdun gẹgẹ bii ọjọ ti wọn ya sọtọ fun gbogbo awọn oniṣẹṣe ni ipilẹ naa.


Gomina ni asiko ti to lati gba ipinlẹ Ogun kuro lọwọ awọn oloogun owo lọna ati  fun ipinlẹ Ogun ni oju titun. Bakan naa ni Abiodun rawọ ẹbẹ si awọn oniṣegun abalaye lati ran ijọba lọwọ, ki wọn le dẹkun iwa ibajẹ naa. O wa ṣeleri pe oun yoo fọwọ si iwe-aṣẹ lati da ayajọ ọjọ Isese silẹ eyiti yoo maa waye lọdọọdun gẹgẹ bii ọjọ ti wọn ya sọtọ fun gbogbo awọn oniṣẹṣe ni ipilẹ naa. Gomina naa tun ṣeleri pe ijọba oun pẹlu ajọṣepọ awọn ile-iṣẹ ijọba ti ọrọ kan lati ṣeto Ile-ẹkọ giga ti yoo risi idasilẹ ṣiṣe oogun ibilẹ nipinlẹ Ogun.


Gomina naa tun ṣeleri pe ijọba oun pẹlu ajọṣepọ awọn ile-iṣẹ ijọba ti ọrọ kan lati ṣeto Ile-ẹkọ giga ti yoo risi idasilẹ ṣiṣe oogun ibilẹ nipinlẹ Ogun.


Sunday Igboho fèsì padà fún Akeredolu lórí àtakò rẹ̀ sí Yoruba Nation

Oloye Sunday Igboho ti kede pe awọn ajijagbara to n beere fun Yoruba Nation yoo ṣaṣeyọri, ti Yoruba Nation yoo si duro ni igbẹyingbẹyin. Igboho lo sọ ọrọ naa lati ẹnu agbẹnusọ rẹ, Olayomi Koiki lati fun gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu lesi ọrọ rẹ pe awọn to n pe fun Yoruba Nation n fi akoko ara wọn ṣofo ni. Gẹgẹ bii ohun ti Igboho sọ, awọn ọmọ Yoruba to n beere  idasilẹ orilẹede Yoruba Nation lẹtọ lati ṣe bẹẹ, wọn si lẹtọ lati maa fẹhonuhan lori ibeere wọn. Koiki ni “Ọmọwe Sunday Adeyemo Igboho ti ran mi lati sọ fun gomina ipinlẹ Ondo pe a o tẹsiwaju lati maa fẹhonuhan titi di igba ti ajọ isọkan agbaye yoo fi pin Naijiria, ti a si wa lọtọtọ.” “Gomina ipinlẹ Ondo ko gbọdọ gba ki ogun kankan wọ ilẹ Yoruba gẹgẹ bii ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ṣe n ṣe ni ilẹ Igbo.” “A ko ni gba ki awọn agbofinro maa fi ṣikun ofin mu awọn ajijagbara ilẹ Yoruba gẹgẹ bi wọn ṣe n mu awọn ti Biafra lainidi.” Igboho sọ siwaju si pe ileeṣẹ ọmọ ogun tabi awọn ọlọpaa ko gbọdọ fi ṣikun ofin mu ẹnikẹni to ba n wọde lori ọrọ Yoruba Nation gẹgẹ bii ohun ti Akeredolu sọ. O ni irufẹ igbeṣe bẹẹ le da ogun silẹ nilẹ Yoruba. Koiki ni “Sunday Igboho ti ran mi lati kilọ fun awọn agbofinro lati maṣe mu ẹnikẹni to ba n beere fun ominira ilẹ Yoruba.’ “A ko ni gba ki wọn fi ofin mu ẹnikẹni to ba n beere ẹtọ rẹ labẹ ofin, a o tẹsiwaju ninu ifẹhonuhan alalafia wa ti a n ṣe.” Igboho tun wa fi ọwọ gbaya pe awọn yoo tẹsiwaju lati maa ṣe iwọde lati beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba Nation, awọn yoo si gbe iwọde naa lọ si ipinlẹ Ondo laipẹ.


Koiki ni “Ọmọwe Sunday Adeyemo Igboho ti ran mi lati sọ fun gomina ipinlẹ Ondo pe a o tẹsiwaju lati maa fẹhonuhan titi di igba ti ajọ isọkan agbaye yoo fi pin Naijiria, ti a si wa lọtọtọ.” “Gomina ipinlẹ Ondo ko gbọdọ gba ki ogun kankan wọ ilẹ Yoruba gẹgẹ bii ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ṣe n ṣe ni ilẹ Igbo.” “A ko ni gba ki awọn agbofinro maa fi ṣikun ofin mu awọn ajijagbara ilẹ Yoruba gẹgẹ bi wọn ṣe n mu awọn ti Biafra lainidi.” Igboho sọ siwaju si pe ileeṣẹ ọmọ ogun tabi awọn ọlọpaa ko gbọdọ fi ṣikun ofin mu ẹnikẹni to ba n wọde lori ọrọ Yoruba Nation gẹgẹ bii ohun ti Akeredolu sọ. O ni irufẹ igbeṣe bẹẹ le da ogun silẹ nilẹ Yoruba. Koiki ni “Sunday Igboho ti ran mi lati kilọ fun awọn agbofinro lati maṣe mu ẹnikẹni to ba n beere fun ominira ilẹ Yoruba.’ “A ko ni gba ki wọn fi ofin mu ẹnikẹni to ba n beere ẹtọ rẹ labẹ ofin, a o tẹsiwaju ninu ifẹhonuhan alalafia wa ti a n ṣe.” Igboho tun wa fi ọwọ gbaya pe awọn yoo tẹsiwaju lati maa ṣe iwọde lati beere fun idasilẹ orilẹede Yoruba Nation, awọn yoo si gbe iwọde naa lọ si ipinlẹ Ondo laipẹ. Sunday Igboho wa fikun pe abẹ ijọba Akeredolu ni wọn ti ṣekupa ọmọ baba Fasoranti ati Ọba ilu Ifon. Bẹẹ naa lo ni ilu Owo, ti Akaredolu funra rẹ ti wa, ni awọn agbebọn ti ṣekupa ọpọ eeyan ninu ijọ St Francis ninu oṣu Kẹfa ọdun yii. O wa sọ pe awọn ko fẹ iru ifẹmiṣofo bayii mọ lawọn ṣe n beere pe Yoruba gbọdọ da duro funra rẹ.


Sunday Igboho wa fikun pe abẹ ijọba Akeredolu ni wọn ti ṣekupa ọmọ baba Fasoranti ati Ọba ilu Ifon. Bẹẹ naa lo ni ilu Owo, ti Akaredolu funra rẹ ti wa, ni awọn agbebọn ti ṣekupa ọpọ eeyan ninu ijọ St Francis ninu oṣu Kẹfa ọdun yii. O wa sọ pe awọn ko fẹ iru ifẹmiṣofo bayii mọ lawọn ṣe n beere pe Yoruba gbọdọ da duro funra rẹ. Igboho wa pari ọrọ rẹ pe ki gomina Akeredolu ṣe suuru nitori ẹtọ araalu ni lati beere ẹtọ wọn labẹ ofin.


Igboho wa pari ọrọ rẹ pe ki gomina Akeredolu ṣe suuru nitori ẹtọ araalu ni lati beere ẹtọ wọn labẹ ofin.


Nnamdi Kanu ti fi ohùn ránṣẹ́ sí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Biafra láti àhámọ́ DSS

Olori ẹgbẹ ajijgbara Biafra, IPOB, Nnamdi Kanu ti ke si awọn ọmọ ẹgbẹ naa lati gbogun ti gbogbo awọn to n wu iwa ọdaran lorukọ ẹgbẹ ọhun ni iha Ila oorun Naijiria. Kanu lo sọ ọrọ naa lasiko ti awọn agbẹjọro rẹ, Mike Ozekhome ati Ifeanyi Ejiofo lọ ṣabẹwo si ni ahamọ ajọ DSS to wa niluu Abuja. Ti ẹ ko ba gbagbe, inu oṣu Kẹfa, ọdun 2022 yii ni ijọba Naijiria fi tipatikuku gbe Kanu wale lati orilẹ-ede Kenya. Ejiofor ni Kanu ransẹ si awọn alatilẹyin rẹ ki wọn maa ṣọra fun awọn to lo n lo orukọ IPOB fun iwa ọdaran bi ijinigbe, idigunjale ati ipaniyan nilẹ Igbo. Gẹgẹ bii atẹjade to fi lede lou po Twitter rẹ lọjọ Aje, Ejiofor ni Nnamdi Kanu ti kilọ fun awọ alatilẹyin rẹ lati ṣọra fun iwa ọdaran. O ni “Ẹnikẹni to ba n fi ipa mu awọn eeyan joko sile lasiko to yẹ ki wọn wa nibiṣe wọn jẹ ọta Onyendu Nnamdi Kanu.” “Aṣaaju wa ko pasẹ pe ki ẹnikẹni maa joko sile lagbegbe Biafra.” Ti ẹ ko ba gbagbe, IPOB ti ṣe ofin igbele kan lati fẹhonuhan si bi ijọba apapọ ṣe fi ṣikun ofin mu Nnamdi Kanu.


Ejiofor ni Kanu ransẹ si awọn alatilẹyin rẹ ki wọn maa ṣọra fun awọn to lo n lo orukọ IPOB fun iwa ọdaran bi ijinigbe, idigunjale ati ipaniyan nilẹ Igbo. Gẹgẹ bii atẹjade to fi lede lou po Twitter rẹ lọjọ Aje, Ejiofor ni Nnamdi Kanu ti kilọ fun awọ alatilẹyin rẹ lati ṣọra fun iwa ọdaran. O ni “Ẹnikẹni to ba n fi ipa mu awọn eeyan joko sile lasiko to yẹ ki wọn wa nibiṣe wọn jẹ ọta Onyendu Nnamdi Kanu.” “Aṣaaju wa ko pasẹ pe ki ẹnikẹni maa joko sile lagbegbe Biafra.” Ti ẹ ko ba gbagbe, IPOB ti ṣe ofin igbele kan lati fẹhonuhan si bi ijọba apapọ ṣe fi ṣikun ofin mu Nnamdi Kanu. Ejiofor pari ọrọ rẹ pe “Iwa ijinigbe atawọn iwa ọdaran mii jẹ ajoji si awọn eeyan wa, ẹnikẹni to ba si  wu irufẹ iwa bẹẹ jẹ ọta araalu ati ọta Nnamdi Kanu.”


Ejiofor pari ọrọ rẹ pe “Iwa ijinigbe atawọn iwa ọdaran mii jẹ ajoji si awọn eeyan wa, ẹnikẹni to ba si  wu irufẹ iwa bẹẹ jẹ ọta araalu ati ọta Nnamdi Kanu.”


Ẹgbẹ́ agbẹjọ́rò NBA fọnmú lórí  bí ọlọ́pàá ṣe pa ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ l‘Eko

Ẹgbẹ Agbẹjọro nilẹ Naijiria, NBA, tí koro oju sì bí awọn ọlọpaa ṣe ṣekupa ọkan lara ọmọ ẹgbẹ wọn, Omobolanle Raheem lọjọ ọdun keresimesi ni agbegbe Ajah nilu Eko. NBA ni kiakia, ki ileeṣẹ ọlọpaa kede orúkọ ọlọpaa to ṣe kọlu naa sita. Iṣẹlẹ ọhun waye nigba ti oloogbe ati awọn mọlẹbi rẹ n ti ile jọsin bọ lọjọ Aiku to jẹ ọjọ keresimesi. Ninu atẹjade to fi lede, Aarẹ NBA, Yakubu Chonoko ni ẹgbẹ naa n ṣe akitiyan lati ba awọn mọlẹbi ọhun kẹdun lori iku ọmọ ẹgbẹ. O ni awọn si ti pinnu lati dìde iranlọwọ fun mọlẹbi ọhun. Chonoko ni awọn ti bẹrẹ iwadi lori ọlọpaa to ṣe iṣẹ buruku ọhun, ti awọn si ti kan si Kọmisona fun Ileeṣẹ ọlọpaa fun ipinlẹ Eko, Abiodun Alabi.


Ninu atẹjade to fi lede, Aarẹ NBA, Yakubu Chonoko ni ẹgbẹ naa n ṣe akitiyan lati ba awọn mọlẹbi ọhun kẹdun lori iku ọmọ ẹgbẹ. O ni awọn si ti pinnu lati dìde iranlọwọ fun mọlẹbi ọhun. Chonoko ni awọn ti bẹrẹ iwadi lori ọlọpaa to ṣe iṣẹ buruku ọhun, ti awọn si ti kan si Kọmisona fun Ileeṣẹ ọlọpaa fun ipinlẹ Eko, Abiodun Alabi. O tẹsiwaju pe ileeṣẹ ọlọpaa ti fi idi rẹ mulẹ fun awọn pe orúkọ afurasi ọlọpaa to ṣekupa oloogbe naa ni ASP Drambi Vandi, ẹni to ti wa lẹnu isẹ ọlọpaa fun ọpọlọpọ ọdun. "A rọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko lati kede orúkọ awọn ọlọpaa wọnyi fun gbogbo ọmọ Naijiria. "Ẹ kede wọn fun wa, gbogbo nnkan to yẹ ka mọ ni kí ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko kede fun awọn ọmọ orile-ede Naijiria."


O tẹsiwaju pe ileeṣẹ ọlọpaa ti fi idi rẹ mulẹ fun awọn pe orúkọ afurasi ọlọpaa to ṣekupa oloogbe naa ni ASP Drambi Vandi, ẹni to ti wa lẹnu isẹ ọlọpaa fun ọpọlọpọ ọdun. "A rọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko lati kede orúkọ awọn ọlọpaa wọnyi fun gbogbo ọmọ Naijiria. "Ẹ kede wọn fun wa, gbogbo nnkan to yẹ ka mọ ni kí ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko kede fun awọn ọmọ orile-ede Naijiria." Bakan naa ni Gomina Ipinlẹ Eko, Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ransẹ ibanikẹdun si mọlẹbi oloogbe Omobolanle Raheem. Sanwo-Olu wa n fi da awọn mọlẹbi loju pe ijọba yoo ri pe idajọ òdodo waye lori isẹlẹ naa. Sanwo-Olu ni o ṣe ni laanu pe awọn to yẹ ko da bobo awọn araalu naa lo tun ṣekupa wọn, sugbọn ijọba oun ko ni fi ọwọ lẹran lori ọrọ naa.


Bakan naa ni Gomina Ipinlẹ Eko, Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ransẹ ibanikẹdun si mọlẹbi oloogbe Omobolanle Raheem. Sanwo-Olu wa n fi da awọn mọlẹbi loju pe ijọba yoo ri pe idajọ òdodo waye lori isẹlẹ naa. Sanwo-Olu ni o ṣe ni laanu pe awọn to yẹ ko da bobo awọn araalu naa lo tun ṣekupa wọn, sugbọn ijọba oun ko ni fi ọwọ lẹran lori ọrọ naa. O ni inu oun dun pupọ pe afurasi apaniyan ti wa ni atimọle ileeṣẹ ọlọpaa, ti wọn si ti gba gbogbo ohun ija lọwọ re. Gomina wa ro awọn eeyan ipinlẹ Eko lati ṣe suuru lori ọrọ naa atipe ìjọba ìpinlẹ Eko ti setan lati ri pe idajọ jẹyọ lori iku Omobolanle Raheem Ọga agba ọlọpaa lorilẹede Naijiria, Usman Alkali Baba ti paṣẹ pe ki iwadii to ya kanmọ-kanmọ waye lori iku Amofin Ọmọbọlanle Raheem, ti ọlọpaa kan yinbọn pa. Ọga ọlọpaa Alkali Baba tun paṣẹ pe ohunkohun ko gbọdọ di fifi kọlọransi ọlọpaa naa jofin ni kiakia. O ṣalaye ninu atẹjade kan, eyi ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, Ọmọọba Olumuyiwa Adejọbi fọwọsi, pe iṣẹlẹ buruku naa kii ṣe afihan ihuwasi ileeṣẹ ọlọpaa ni Naijiria.


O ni inu oun dun pupọ pe afurasi apaniyan ti wa ni atimọle ileeṣẹ ọlọpaa, ti wọn si ti gba gbogbo ohun ija lọwọ re. Gomina wa ro awọn eeyan ipinlẹ Eko lati ṣe suuru lori ọrọ naa atipe ìjọba ìpinlẹ Eko ti setan lati ri pe idajọ jẹyọ lori iku Omobolanle Raheem Ọga agba ọlọpaa lorilẹede Naijiria, Usman Alkali Baba ti paṣẹ pe ki iwadii to ya kanmọ-kanmọ waye lori iku Amofin Ọmọbọlanle Raheem, ti ọlọpaa kan yinbọn pa. Ọga ọlọpaa Alkali Baba tun paṣẹ pe ohunkohun ko gbọdọ di fifi kọlọransi ọlọpaa naa jofin ni kiakia. O ṣalaye ninu atẹjade kan, eyi ti alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria, Ọmọọba Olumuyiwa Adejọbi fọwọsi, pe iṣẹlẹ buruku naa kii ṣe afihan ihuwasi ileeṣẹ ọlọpaa ni Naijiria. Bakan naa lo tun ba awọn ẹbi oloogbe naa kẹdun ẹni wọn to lọ. O si tun kilọ fawọn ọlọpaa pe ki wọn maa fi iwa ọmọluabi kun iṣẹ wọn ni gbogbo igba. Ọga agba ọlọpaa ni Naijiria naa tun fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe gbogbo ika to ba ṣẹ lori ọrọ naa ni ida ofin yoo ge.


Bakan naa lo tun ba awọn ẹbi oloogbe naa kẹdun ẹni wọn to lọ. O si tun kilọ fawọn ọlọpaa pe ki wọn maa fi iwa ọmọluabi kun iṣẹ wọn ni gbogbo igba. Ọga agba ọlọpaa ni Naijiria naa tun fi da awọn ọmọ Naijiria loju pe gbogbo ika to ba ṣẹ lori ọrọ naa ni ida ofin yoo ge. Ọlọpaa kan ti wọn ko darukọ rẹ ti yinbọn pa obinrin agbẹjọro kan, Bolanle Raheem, lagbegbe Ajah, nipinlẹ Eko. Iroyin ni asiko ti oloogbe naa atawọn ẹbi rẹ n bọ lati ijọsin ọjọ ọdun Keresimesi ni iṣẹlẹ naa waye. Gẹgẹ bi ohun ti a gbọ, ọlọpaa ọhun atawọn akẹgbẹ rẹ gbiyanju lati mu ọkọ Bolanle duro ki iṣẹlẹ naa to waye.


Ọlọpaa kan ti wọn ko darukọ rẹ ti yinbọn pa obinrin agbẹjọro kan, Bolanle Raheem, lagbegbe Ajah, nipinlẹ Eko. Iroyin ni asiko ti oloogbe naa atawọn ẹbi rẹ n bọ lati ijọsin ọjọ ọdun Keresimesi ni iṣẹlẹ naa waye. Gẹgẹ bi ohun ti a gbọ, ọlọpaa ọhun atawọn akẹgbẹ rẹ gbiyanju lati mu ọkọ Bolanle duro ki iṣẹlẹ naa to waye. Asiko ti ọkọ ti Bolanle wa ninu rẹ n gbiyanju lati yi obiripo to wa labẹ afara Ajah ni ọlọpaa naa ṣina ibọn bolẹ. Amọ nigba ti wọn yoo fi gbe dele iwosan Bolanle ti jade laye. Ẹwẹ, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hudeyin ti sọ pe iṣẹlẹ naa jẹ eyii to ṣeni laanu.


Asiko ti ọkọ ti Bolanle wa ninu rẹ n gbiyanju lati yi obiripo to wa labẹ afara Ajah ni ọlọpaa naa ṣina ibọn bolẹ. Amọ nigba ti wọn yoo fi gbe dele iwosan Bolanle ti jade laye. Ẹwẹ, agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hudeyin ti sọ pe iṣẹlẹ naa jẹ eyii to ṣeni laanu. Ninu atẹjade kan loju opo Twitter rẹ, ọwọ awọn ti tẹ ọlọpaa to yinbọn pa oloogbe naa, yoo si foju wina ofin. Hundeyin sọ pe “A ti fi ọlọpaa to yinbọn atawọn meji mii si atimọle.” O fi kun pe awọn yoo tun tare ẹjọ naa lọ si ẹka ileeṣẹ ọhun to n ṣewadii iwa ọdaran ni Panti fun iwadii ni kikun. Lẹyin naa lo ni ni kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Eko ti kan si awọn mọlẹbi oloogbe ọhun.


Ninu atẹjade kan loju opo Twitter rẹ, ọwọ awọn ti tẹ ọlọpaa to yinbọn pa oloogbe naa, yoo si foju wina ofin. Hundeyin sọ pe “A ti fi ọlọpaa to yinbọn atawọn meji mii si atimọle.” O fi kun pe awọn yoo tun tare ẹjọ naa lọ si ẹka ileeṣẹ ọhun to n ṣewadii iwa ọdaran ni Panti fun iwadii ni kikun. Lẹyin naa lo ni ni kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Eko ti kan si awọn mọlẹbi oloogbe ọhun. O ni “Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ba awọn ọrẹ ati mọlẹbi agbẹjoro Bolanle Raheem kẹdun.” “Kọmiṣọna ọlọpaa, CP Abiodun Alabi ti kan si awọn ẹbi oloogbe naa ati ẹgbẹ awọn agbẹjọro, NBA lana, o si fi da wọn loju pe wọn yoo ri idajọ ododo gba.” Wayi o, ọpọ awọn araalu lo ti bẹrẹ si n bu ẹnu atẹ lu ileesẹ ọlọpaa fun bi awọn oṣiṣẹ rẹ ṣe n dukoko, ti wọn si maa n fi iya jẹ araalu lọna ti ko ba ofin mu.


O ni “Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ba awọn ọrẹ ati mọlẹbi agbẹjoro Bolanle Raheem kẹdun.” “Kọmiṣọna ọlọpaa, CP Abiodun Alabi ti kan si awọn ẹbi oloogbe naa ati ẹgbẹ awọn agbẹjọro, NBA lana, o si fi da wọn loju pe wọn yoo ri idajọ ododo gba.” Wayi o, ọpọ awọn araalu lo ti bẹrẹ si n bu ẹnu atẹ lu ileesẹ ọlọpaa fun bi awọn oṣiṣẹ rẹ ṣe n dukoko, ti wọn si maa n fi iya jẹ araalu lọna ti ko ba ofin mu.


Ẹ má dìbò yan olóṣèlú tí yóò kọjú ìjà ṣii agbebọn - Gumi

Sheik Ahmad Gumi tii se gbajugbaja onimọ nipa ẹsin Islam lapa ariwa Naijiria ti ṣekilọ fawọn ọmọ  Naijiria, papa julọ, awọn to wa ni ẹkun ariwa, lati mase dibo yan oloṣelu ti ko ni fori jin awọn agbebọn to ṣe kisa fawọn ara ariwa orilẹede yii. Gẹgẹ Gumi ti sọ, awọn agbebọn ọhun jẹ jagunjagun ti ko yẹ ki ijọba orilẹ-ede yii pa, bikose lati bawọn ṣe ipade pọ. Gumi lo sọ eyi di mimọ ninu iwaasu rẹ kan eyi to n ja ranin-ranin lori ẹrọ ayelujara twitter. O wa rọ awọn eeyan ariwa orilẹede yii lati mase dibo yan ẹniti yoo kọju ija sawọn agbebọn to ba wọle gẹgẹ bi aarẹ. Sugbọn Gumi ni ki wọn dibo yan ẹniti yoo bawọn joko jiroro, ti yoo si fun wọn ni ifẹ ọkan wọn. Gumi jẹ ọkan ninu awọn ti awọn agbebọn maa n ri nigbati wọn ba fẹ gba owo itusilẹ tabi jiroro pẹlu ijọba.


O wa rọ awọn eeyan ariwa orilẹede yii lati mase dibo yan ẹniti yoo kọju ija sawọn agbebọn to ba wọle gẹgẹ bi aarẹ. Sugbọn Gumi ni ki wọn dibo yan ẹniti yoo bawọn joko jiroro, ti yoo si fun wọn ni ifẹ ọkan wọn. Gumi jẹ ọkan ninu awọn ti awọn agbebọn maa n ri nigbati wọn ba fẹ gba owo itusilẹ tabi jiroro pẹlu ijọba. Sheik Gumi si lo ti ṣepade pẹlu awọn afurasi agbebọn ni awọn igbo ni ipinlẹ Zamfara ati Kaduna. O si tun ti rọ ijọba Naijiria ni ọpọlọpọ igba lati ṣe aforiji fun awọn agbebon gẹgẹ bo ti ṣe fawọn agbebọn lagbegbe Niger Delta. Gumi ni ti ijọba apapọ ba ran awọn ologun si awọn  agbebọn naa, eyi ko ni yanju ipenija aabo ti orilẹede yii doju kọ ṣugbọn yoo jẹ ki ipenija naa fẹju si ni.


Sheik Gumi si lo ti ṣepade pẹlu awọn afurasi agbebọn ni awọn igbo ni ipinlẹ Zamfara ati Kaduna. O si tun ti rọ ijọba Naijiria ni ọpọlọpọ igba lati ṣe aforiji fun awọn agbebon gẹgẹ bo ti ṣe fawọn agbebọn lagbegbe Niger Delta. Gumi ni ti ijọba apapọ ba ran awọn ologun si awọn  agbebọn naa, eyi ko ni yanju ipenija aabo ti orilẹede yii doju kọ ṣugbọn yoo jẹ ki ipenija naa fẹju si ni. Onimọ nipa ẹsin Islam naa fikun pe dipo bi ijọba apapọ ṣe n ra awọn eroja ijagun digboluja, se lo yẹ ko fi owo naa kọ ile iwe fawọn agbebọn naa . Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá Oyo ti fojú àwọn afurasí ajínigbé tí wọ́n fẹ̀sùn kàn wí pé àwọn ló wà nídìí jíjí ọmọ bíbí ìlú Ogbomoso kan tó ń gbé ní orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà, Gbenga Owolabi gbé. Ní inú oṣù kẹjọ ọdún 2022 ni àwọn ajínigbé jí Owolabi nígbà tó ṣe àbẹ̀wò sí ìlú abínibí rẹ̀.


Onimọ nipa ẹsin Islam naa fikun pe dipo bi ijọba apapọ ṣe n ra awọn eroja ijagun digboluja, se lo yẹ ko fi owo naa kọ ile iwe fawọn agbebọn naa . Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá Oyo ti fojú àwọn afurasí ajínigbé tí wọ́n fẹ̀sùn kàn wí pé àwọn ló wà nídìí jíjí ọmọ bíbí ìlú Ogbomoso kan tó ń gbé ní orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà, Gbenga Owolabi gbé. Ní inú oṣù kẹjọ ọdún 2022 ni àwọn ajínigbé jí Owolabi nígbà tó ṣe àbẹ̀wò sí ìlú abínibí rẹ̀. Òun ló ni ilé ìtura tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Tana Suites tó wà ní agbègbè Abaa ní Ogbomoso níbi tí àwọn ajínigbé náà ti ji gbé. Owolabi àti akẹ́kọ̀ọ́ ilé ẹ̀kọ́ fásitì Ladoke Akintola University of Technology (LAUTECH), Ogbomoso Racheal Opadele tó ń ṣiṣẹ́ ní ilé ìtura ni àwọn ajínigbé náà jí gbé pọ̀. Àwọn ajínigbé náà ló ti kọ́kọ́ lọ sí ilé ìtura ọ̀hún ní ojú láti lọ bèèrè nípa ilé ìtura náà pẹ̀lú ìrètí wí pé wọ́n fẹ́ gba yàrá ní ilé ìtura náà.


Òun ló ni ilé ìtura tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Tana Suites tó wà ní agbègbè Abaa ní Ogbomoso níbi tí àwọn ajínigbé náà ti ji gbé. Owolabi àti akẹ́kọ̀ọ́ ilé ẹ̀kọ́ fásitì Ladoke Akintola University of Technology (LAUTECH), Ogbomoso Racheal Opadele tó ń ṣiṣẹ́ ní ilé ìtura ni àwọn ajínigbé náà jí gbé pọ̀. Àwọn ajínigbé náà ló ti kọ́kọ́ lọ sí ilé ìtura ọ̀hún ní ojú láti lọ bèèrè nípa ilé ìtura náà pẹ̀lú ìrètí wí pé wọ́n fẹ́ gba yàrá ní ilé ìtura náà. Àmọ́ dípò kí wọ́n wá gba yàrá níṣe ni wọ́n padà sí ilé ìtura Tana Suite pẹ̀lú ìbọn àti àwọn nǹkan ìjà olóró láti jí ẹni tó ni ilé ìtura náà gbé lọ. Lẹ́yìn tí àwọn ajínigbé náà ṣe iṣẹ́ ọwọ́ tán ni wọ́n bèèrè fún owó ìtúsílẹ̀ èyí tí àwọn ẹbí Owolabi kó kalẹ̀. Káká kí àwọn ajínigbé náà tú Owolabi àti Racheal sílẹ̀ wọ́n ṣekúpa àwọn méjéèjì ni kódà wọ́n sì tún pa ọlọ́kadà tó gbé ẹni tó gbé owó ìtúsílẹ̀ náà lọ fún wọn.


Àmọ́ dípò kí wọ́n wá gba yàrá níṣe ni wọ́n padà sí ilé ìtura Tana Suite pẹ̀lú ìbọn àti àwọn nǹkan ìjà olóró láti jí ẹni tó ni ilé ìtura náà gbé lọ. Lẹ́yìn tí àwọn ajínigbé náà ṣe iṣẹ́ ọwọ́ tán ni wọ́n bèèrè fún owó ìtúsílẹ̀ èyí tí àwọn ẹbí Owolabi kó kalẹ̀. Káká kí àwọn ajínigbé náà tú Owolabi àti Racheal sílẹ̀ wọ́n ṣekúpa àwọn méjéèjì ni kódà wọ́n sì tún pa ọlọ́kadà tó gbé ẹni tó gbé owó ìtúsílẹ̀ náà lọ fún wọn. Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ti wá kéde pé ọwọ́ ti tẹ àwọn afurasí ajínigbé náà. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Oyo, Adebowale Williams ní ọjọ́bọ̀ tó ń ṣàfihàn àwọn afurasí náà ní oríkò iléeṣẹ́ ọlọ́pàá tó wà ní Eleyele, Ibadan ní ẹnìkan tó ti kó sọ́wọ́ àwọn afurasí náà rí ló ṣe àtìléyìn bí àwọn ṣe rí wọn mú. Williams ní ìwádìí ṣì ń lọ lọ́wọ́ àti pé ní kété tí àwọn bá ti parí ni àwọn máa gbé àwọn afurasí lọ sí ilé ẹjọ́.


Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ti wá kéde pé ọwọ́ ti tẹ àwọn afurasí ajínigbé náà. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Oyo, Adebowale Williams ní ọjọ́bọ̀ tó ń ṣàfihàn àwọn afurasí náà ní oríkò iléeṣẹ́ ọlọ́pàá tó wà ní Eleyele, Ibadan ní ẹnìkan tó ti kó sọ́wọ́ àwọn afurasí náà rí ló ṣe àtìléyìn bí àwọn ṣe rí wọn mú. Williams ní ìwádìí ṣì ń lọ lọ́wọ́ àti pé ní kété tí àwọn bá ti parí ni àwọn máa gbé àwọn afurasí lọ sí ilé ẹjọ́.


Àwọn agbégbọn jí kọmíṣọ́nnà gbé lọ ní Benue wo ibi tí ìwádìí dé dúró

Awọn agbebọn kan ti ji kọmiṣọna fun ọrọ ile gbigbe ati idagbasoke awujọ ipinlẹ Benue, Ekpe Ogbu, gbe lọ. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, SP Sewuese Anene lo fidi iroyin naa mulẹ fun BBC. O sọ pe oun funra oun yoo fi ẹsẹ kan de ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye fun iwadii to peye. Awọn to wa lagbegbe ibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye sọ pe orita Adankari, to wa ni opopona Otukpo si Ado ni wọn ti ji kọmiṣọna naa gbe. Iroyin ni orita Adankari yii ti ibi ti iṣẹlẹ ijinigbe ti maa n waye lemọlemọ ni bayii ti irufẹ iṣẹlẹ bẹẹ ti waye nibẹ nigba mẹta ọtọtọ. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ ji alufaa kan gbe nibẹ, to fi mọ Ọjọgbọn kan nile ẹkọ Benue State University, ati oloṣelu kan ni orita yii kan naa.


Awọn to wa lagbegbe ibi ti iṣẹlẹ ọhun ti waye sọ pe orita Adankari, to wa ni opopona Otukpo si Ado ni wọn ti ji kọmiṣọna naa gbe. Iroyin ni orita Adankari yii ti ibi ti iṣẹlẹ ijinigbe ti maa n waye lemọlemọ ni bayii ti irufẹ iṣẹlẹ bẹẹ ti waye nibẹ nigba mẹta ọtọtọ. Ṣaaju ni wọn ti kọkọ ji alufaa kan gbe nibẹ, to fi mọ Ọjọgbọn kan nile ẹkọ Benue State University, ati oloṣelu kan ni orita yii kan naa. Agbẹnusọ ijọba Benue, Terver Akase ṣalaye fun BBC pe ile ijọsin ni kọmiṣọna ọhun ti n bọ ki wọn to ji gbe. Terver ni kọmiṣọna ọhun, awakọ rẹ ati ẹlomiran to wa pẹlu rẹ ni wọn ji gbe lọ. Amọ awọn iroyin mii sọ pe asiko ti ọkunrin naa n lọ si abule rẹ lẹyin to kuro ni ṣọọṣi ni wọn ji gbe.


Agbẹnusọ ijọba Benue, Terver Akase ṣalaye fun BBC pe ile ijọsin ni kọmiṣọna ọhun ti n bọ ki wọn to ji gbe. Terver ni kọmiṣọna ọhun, awakọ rẹ ati ẹlomiran to wa pẹlu rẹ ni wọn ji gbe lọ. Amọ awọn iroyin mii sọ pe asiko ti ọkunrin naa n lọ si abule rẹ lẹyin to kuro ni ṣọọṣi ni wọn ji gbe. Ekpe Ogbu ni kọmiṣọna fun ọrọ ile gbigbe ati idagbasoke  awujọ ni ipinlẹ Benue. O ti kọkọ ṣiṣẹ gẹgẹ bii alaga ijọba ibilẹ Ado, ni ipinlẹ Benue yii kan naa ri. Ninu eto dibo ọdun 2019, Ekpe Ogbu dije du ipo aṣofin labẹ asia ẹgbẹ oṣelu PDP.


Ekpe Ogbu ni kọmiṣọna fun ọrọ ile gbigbe ati idagbasoke  awujọ ni ipinlẹ Benue. O ti kọkọ ṣiṣẹ gẹgẹ bii alaga ijọba ibilẹ Ado, ni ipinlẹ Benue yii kan naa ri. Ninu eto dibo ọdun 2019, Ekpe Ogbu dije du ipo aṣofin labẹ asia ẹgbẹ oṣelu PDP.


Ọlọ́pàá dóòlà èèyàn mẹ́ta, wọ́n rí ìbọn gbà lọ́wọ́ ajínigbé ní Abuja

Ileeṣẹ ọlọpaa niluu Abuja, ti doola eeyan mẹta kuro ni ahamọ ajinigbe, to si tun ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa. Alẹ ọjọ Iṣẹgun ni iṣẹlẹ naa waye ni agbegbe Kubwa Relocation Estate, nibi ti awọn agbebọn ti ja awọn eeyan lole, ti wọn si tun yinbọn mọ awọn eeyan kan. Kọmiṣọnna ọlọpaa, Sunday Babaji, sọ fun awọn akọroyin pe awọn ọlọpaa doola eeyan mẹta, ti wọn si tun gba ibọn AK-47 kan, ati ọta ibọn marundinlọgbọn, lọwọ wọn. Agbẹnusọ ọlọpaa ilu Abuja, Josephine Adeh, sọ pe wọn ji awọn eeyan naa gbe lẹyin ti ibọn ba eeyan meji, ninu eyi ti ẹnikan ti kú. Egbìnrìn ọ̀tẹ̀, bí aṣe ń pa ìkan ní òmíràn ń rú. Àwọn afurasí agbébọn tún ṣọṣẹ́ lánàá ní agbègbè Extention 2 Relocation, òpópónà Arab Road, Kubwa, Abuja níbi tí tí wọ́n ti gbẹ̀mí ènìyàn kan, tí wọ́n sì tún jí ènìyàn méje mìíràn gbé. Nínú àwọn tí wọ́n jí gbé ọ̀hún ni àgùnbánirọ̀ kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Adenike.


Egbìnrìn ọ̀tẹ̀, bí aṣe ń pa ìkan ní òmíràn ń rú. Àwọn afurasí agbébọn tún ṣọṣẹ́ lánàá ní agbègbè Extention 2 Relocation, òpópónà Arab Road, Kubwa, Abuja níbi tí tí wọ́n ti gbẹ̀mí ènìyàn kan, tí wọ́n sì tún jí ènìyàn méje mìíràn gbé. Nínú àwọn tí wọ́n jí gbé ọ̀hún ni àgùnbánirọ̀ kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Adenike. Ìròyìn ní kété tí àwọn agbébọn ọ̀hún yawọ agbègbè náà ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní dàbọn bolẹ̀ kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀ sí ní jí àwọn tí ọwọ́ wọn bá ti bà gbé, tó sí jẹ́ wí pé wọ́n jí Adenike gbé nínú ilé wọn. Àwọn ènìyàn méjì ni wọ́n ní ìbọn bà nínú ìkọlù náà àmọ́ ẹnìkan pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ lójú ẹsẹ̀ tí ìbọn náà bà á tí ẹnìkejì sì wà ní ilé ìwòsàn báyìí. Óṣojúmikòró kan tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní òpópónà Amilomania ni àwọn agbébọn náà kọ́kọ́ wọ̀ ní agbègbè náà kí wọ́n tó bọ́ sí òpópónà Toyin fún ìkọlù ọ̀hún.


Ìròyìn ní kété tí àwọn agbébọn ọ̀hún yawọ agbègbè náà ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní dàbọn bolẹ̀ kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀ sí ní jí àwọn tí ọwọ́ wọn bá ti bà gbé, tó sí jẹ́ wí pé wọ́n jí Adenike gbé nínú ilé wọn. Àwọn ènìyàn méjì ni wọ́n ní ìbọn bà nínú ìkọlù náà àmọ́ ẹnìkan pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ lójú ẹsẹ̀ tí ìbọn náà bà á tí ẹnìkejì sì wà ní ilé ìwòsàn báyìí. Óṣojúmikòró kan tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní òpópónà Amilomania ni àwọn agbébọn náà kọ́kọ́ wọ̀ ní agbègbè náà kí wọ́n tó bọ́ sí òpópónà Toyin fún ìkọlù ọ̀hún. “Yàtọ̀ sí àgùnbánirọ̀ tí wọ́n jí gbé àwọn ènìyàn mẹ́sàn-án mìíràn ni à ń wá tẹ́lẹ̀ ṣùgbọ́n a ti rí àwọn méjì padà nítorí náà la ṣe mọ̀ wí pé ènìyàn méje ni wọ́n gbé lọ.” “Láti ìgbà tí ìkọlù náà ti wáyé kò sí éni tó le sùn mọ́ nínú gbogbo wa, ìbẹ̀rù bojo ni kálukú wà báyìí nítorí a ò mọ ohun mìíràn tó tún le ṣẹlẹ̀.” Bákan náà ló ní àpáta tó wà ní agbègbè náà ni àwọn agbébọn ọ̀hún gbà wọlé kí ọwọ́ má ba à le tẹ̀ wọ́n.


“Yàtọ̀ sí àgùnbánirọ̀ tí wọ́n jí gbé àwọn ènìyàn mẹ́sàn-án mìíràn ni à ń wá tẹ́lẹ̀ ṣùgbọ́n a ti rí àwọn méjì padà nítorí náà la ṣe mọ̀ wí pé ènìyàn méje ni wọ́n gbé lọ.” “Láti ìgbà tí ìkọlù náà ti wáyé kò sí éni tó le sùn mọ́ nínú gbogbo wa, ìbẹ̀rù bojo ni kálukú wà báyìí nítorí a ò mọ ohun mìíràn tó tún le ṣẹlẹ̀.” Bákan náà ló ní àpáta tó wà ní agbègbè náà ni àwọn agbébọn ọ̀hún gbà wọlé kí ọwọ́ má ba à le tẹ̀ wọ́n.


Wo èèyàn mẹ́wàá tí ọlọ́pàá ta níbọn lọ́dún 2022

Àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lo maa n mu igbe bọnu lórí bàwọn ọlọ́pàá ṣe máa ń tẹ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn lójú mọ́lẹ̀. Eyi si lo mu kí ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn máa bèèrè fún àtúntò iléeṣẹ́ ọlọ́pàá, amọ síbẹ̀ ìpànìyàn látọwọ́ àwọn ọlọ́pàá ń peléke si ni. Àwọn nǹkan wọ̀nyí si ló fa ìwọ́de tí àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà ṣe nínú oṣù Kẹwàá ọdún 2020 tí wọ́n pè ní #EndSARS. Iwde yii si ni wọn fi  n pè fún ìdádúrò àwọn ọlọ́pàá ni ẹ̀ka to n gbogun ti iwa idigunjale (SARS). Eyi ko si sẹyin bí wọ́n ṣe máa ń lọ àwọn ọ̀dọ́ lọ́wọ́ gbà lórí owó wọn àti pípa àwọn ènìyàn lọ́nà àìtọ́. Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù Kẹwàá ni ìjọba àpapọ̀ kéde pípa ẹ̀ka yìí rẹ́.


Iwde yii si ni wọn fi  n pè fún ìdádúrò àwọn ọlọ́pàá ni ẹ̀ka to n gbogun ti iwa idigunjale (SARS). Eyi ko si sẹyin bí wọ́n ṣe máa ń lọ àwọn ọ̀dọ́ lọ́wọ́ gbà lórí owó wọn àti pípa àwọn ènìyàn lọ́nà àìtọ́. Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù Kẹwàá ni ìjọba àpapọ̀ kéde pípa ẹ̀ka yìí rẹ́. Sùgbọ́n lẹ́yìn ọdún méjì ti iwọde yii waye, kò fẹ́ ẹ̀ sí ìyàtọ̀ lórí ìdí tí wọ́n fi pawọ́n rẹ́ nítorí káká kó sàn lára ọmọ ìyá àjẹ́, ojoojúmọ́ ní ìròyìn ìpànìyàn látọwọ́ àwọn  ọlọ́pàá ń wáyé. BBC Yorùbá wá ṣe àkójọpọ̀ àwọn ènìyàn mẹ́wàá tí ọlọ́pàá yìnbọn mọ́ nínú ọdún 2022 nìkan. Ní ọjọ́ Àìkú, ọja ọdún Kérésìmesì ní Bolanle Raheem, tó jẹ́ agbẹjọ́rò pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ sọ́wọ́ ọlọ́pàá kan ní agbègbè Ajah, ìpínlẹ̀ Eko.


Sùgbọ́n lẹ́yìn ọdún méjì ti iwọde yii waye, kò fẹ́ ẹ̀ sí ìyàtọ̀ lórí ìdí tí wọ́n fi pawọ́n rẹ́ nítorí káká kó sàn lára ọmọ ìyá àjẹ́, ojoojúmọ́ ní ìròyìn ìpànìyàn látọwọ́ àwọn  ọlọ́pàá ń wáyé. BBC Yorùbá wá ṣe àkójọpọ̀ àwọn ènìyàn mẹ́wàá tí ọlọ́pàá yìnbọn mọ́ nínú ọdún 2022 nìkan. Ní ọjọ́ Àìkú, ọja ọdún Kérésìmesì ní Bolanle Raheem, tó jẹ́ agbẹjọ́rò pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ sọ́wọ́ ọlọ́pàá kan ní agbègbè Ajah, ìpínlẹ̀ Eko. Bolanle Raheem ẹni ọdún mọ́kànlélógójì tó tún wà nínú oyún oṣù mẹ́fà ni ọlọ́pàá kan, Drambi Vandi yìbọn pa lásìkò tó ń bọ̀ láti òde pẹ̀lú ọkọ rẹ̀ ní nǹkan bíi aago mọ́kànlá òwúrọ̀ kí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tó wáyé. Dramdi Vandi, ASP ọlọ́pàá tó yìbọn pa Bolanle Raheem ti fojú ba ilé ẹjọ́ ní ọjọ́ Ẹtì, ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù Kejìlá tí adájọ́ tó sì ń kojú ẹ̀sùn ìpànìyàn. Adájọ́ Adeola Olatunbosan ní kí Vandi lọ máa ṣe fàájì ní ọgbà ẹ̀wọ̀n ná títí ìgbọ́jọ́ yóò fi tẹ̀síwájú lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà.


Bolanle Raheem ẹni ọdún mọ́kànlélógójì tó tún wà nínú oyún oṣù mẹ́fà ni ọlọ́pàá kan, Drambi Vandi yìbọn pa lásìkò tó ń bọ̀ láti òde pẹ̀lú ọkọ rẹ̀ ní nǹkan bíi aago mọ́kànlá òwúrọ̀ kí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tó wáyé. Dramdi Vandi, ASP ọlọ́pàá tó yìbọn pa Bolanle Raheem ti fojú ba ilé ẹjọ́ ní ọjọ́ Ẹtì, ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù Kejìlá tí adájọ́ tó sì ń kojú ẹ̀sùn ìpànìyàn. Adájọ́ Adeola Olatunbosan ní kí Vandi lọ máa ṣe fàájì ní ọgbà ẹ̀wọ̀n ná títí ìgbọ́jọ́ yóò fi tẹ̀síwájú lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Ọlọ́pàá kan tó jẹ́ ìǹsìpẹ́kítọ̀ ní àgọ́ ọlọ́pàá Ajiwe, Ajah ni ìròyìn ní ó ṣekúpa Buraimoh tó ń gbé ní Happy Estate, Ajah. Ní nǹkan bíi aago mẹ́wàá alẹ́ ọjọ́ keje oṣù Kẹwàá ọdún 2022 ni Buraimoh ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ rẹ̀ lásìkò tó ń kúrò ní ilé ìtajà kan níbi tí ìbọn ọlọ́pàá ti lọ bá a. Àwọn ọlọ́pàá náà ni wọ́n ń lé àwọn tó ń ṣe bàràǹdà epo bẹntiróòlù ní agbègbè náà tí wàhálà sì bẹ́ sílẹ̀ nígbà tí ẹnìkan lára àwọn tó ń ta epo lọ́nà àìtọ́ kọ̀ láti jẹ́ kí àwọn ọlọ́pàá rí epo bẹntiróòlù òun gbà. Nígbà tó sọ̀rọ̀ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà, agbẹnusọ ọlọ́pàá Eko, Benjamin Hundeyin ní ọwọ́ ti tẹ ọlọ́pàá tó ṣiṣẹ́ láabi náà tí ìwádìí sì ti bẹ̀rẹ̀.


Ọlọ́pàá kan tó jẹ́ ìǹsìpẹ́kítọ̀ ní àgọ́ ọlọ́pàá Ajiwe, Ajah ni ìròyìn ní ó ṣekúpa Buraimoh tó ń gbé ní Happy Estate, Ajah. Ní nǹkan bíi aago mẹ́wàá alẹ́ ọjọ́ keje oṣù Kẹwàá ọdún 2022 ni Buraimoh ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ rẹ̀ lásìkò tó ń kúrò ní ilé ìtajà kan níbi tí ìbọn ọlọ́pàá ti lọ bá a. Àwọn ọlọ́pàá náà ni wọ́n ń lé àwọn tó ń ṣe bàràǹdà epo bẹntiróòlù ní agbègbè náà tí wàhálà sì bẹ́ sílẹ̀ nígbà tí ẹnìkan lára àwọn tó ń ta epo lọ́nà àìtọ́ kọ̀ láti jẹ́ kí àwọn ọlọ́pàá rí epo bẹntiróòlù òun gbà. Nígbà tó sọ̀rọ̀ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà, agbẹnusọ ọlọ́pàá Eko, Benjamin Hundeyin ní ọwọ́ ti tẹ ọlọ́pàá tó ṣiṣẹ́ láabi náà tí ìwádìí sì ti bẹ̀rẹ̀. Àmọ́ títí i àsìkò yìí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá kò fi ojú ọlọ́pàá tó ṣekúpa Buraimoh hàn sóde. Adedeji, akọ̀ròyìn tó ń ṣiṣẹ́ òòjọ́ rẹ̀ ni ìbọn ba lásìkò tó lọ kọ ìròyìn níbi ètò ìwọ́de kan tí àwọn ọ̀dọ́ kan ń ṣe ní ìlú Osogbo, ìpínlẹ̀ Osun. Ní orí afárá Olaiya ni àwọn ọ̀dọ́ náà péjọ sí láti kọrin arò lórí akẹgbẹ́ wọn kan tí ọlọ́pàá ṣekúpa lọ́nà àìtọ́.


Àmọ́ títí i àsìkò yìí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá kò fi ojú ọlọ́pàá tó ṣekúpa Buraimoh hàn sóde. Adedeji, akọ̀ròyìn tó ń ṣiṣẹ́ òòjọ́ rẹ̀ ni ìbọn ba lásìkò tó lọ kọ ìròyìn níbi ètò ìwọ́de kan tí àwọn ọ̀dọ́ kan ń ṣe ní ìlú Osogbo, ìpínlẹ̀ Osun. Ní orí afárá Olaiya ni àwọn ọ̀dọ́ náà péjọ sí láti kọrin arò lórí akẹgbẹ́ wọn kan tí ọlọ́pàá ṣekúpa lọ́nà àìtọ́. Kò ju bí ọgbọ̀n ìṣẹ́jú lọ tí àwọn ẹni náà ń fẹ̀hónú hàn ni àwọn ọlọ́pàá dé ibẹ̀ tí wọ́n sì ṣíná ìbọn bolẹ̀. Nígbà tó ń bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀, Toba Adedeji ní ọ̀nà méje ni wọ́n ti rán ibi tí ìbọn ti ba òun nítan. Agbẹnusọ ọlọ́pàá Osun ní àwọn ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà àmọ́ títí di òní wọ́n ò fi ojú ọlọ́pàá tó yìbọn náà hàn.


Kò ju bí ọgbọ̀n ìṣẹ́jú lọ tí àwọn ẹni náà ń fẹ̀hónú hàn ni àwọn ọlọ́pàá dé ibẹ̀ tí wọ́n sì ṣíná ìbọn bolẹ̀. Nígbà tó ń bá BBC Yorùbá sọ̀rọ̀, Toba Adedeji ní ọ̀nà méje ni wọ́n ti rán ibi tí ìbọn ti ba òun nítan. Agbẹnusọ ọlọ́pàá Osun ní àwọn ti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà àmọ́ títí di òní wọ́n ò fi ojú ọlọ́pàá tó yìbọn náà hàn. Lásíkò tí àwọn ọlọ́pàá Eko ń gbèrò láti fòfin kí ọ̀kadà má rìn ní àwọn agbègbè kan ní ìpínlẹ̀ Eko ni ìbọn ọlọ́pàá ti bá Abayomi ní ọjọ́ Kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹsàn-án níbi tó ti ń ṣiṣẹ́ aṣọ́nà ní Lekki Penisunla II. Àmọ́ ori kó Abayomi yọ lọ́wọ́ ikú nítorí ó kàn farapa lásán níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà ni. Agbẹnusọ ọlọ́pàá Eko nígbà tó fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ ní iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ló san gbogbo owó tí wọ́n fi tọ́jú Abayomi nílé ìwòsàn.


Lásíkò tí àwọn ọlọ́pàá Eko ń gbèrò láti fòfin kí ọ̀kadà má rìn ní àwọn agbègbè kan ní ìpínlẹ̀ Eko ni ìbọn ọlọ́pàá ti bá Abayomi ní ọjọ́ Kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹsàn-án níbi tó ti ń ṣiṣẹ́ aṣọ́nà ní Lekki Penisunla II. Àmọ́ ori kó Abayomi yọ lọ́wọ́ ikú nítorí ó kàn farapa lásán níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà ni. Agbẹnusọ ọlọ́pàá Eko nígbà tó fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ ní iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ló san gbogbo owó tí wọ́n fi tọ́jú Abayomi nílé ìwòsàn. Nítorí omi inú ọ̀rá ni ọlọ́pàá kan ṣe pa Durowaiye ní ìpínlẹ̀ Kogi ní ọjọ́ Kejìlélógún oṣù kìínì ọdún yìí. Óṣójumíkòró sọ wí pé Durowaiye mu omi inú ọ̀rá tó jẹ́ ti ọlọ́pàá náà tí inú sì bí ọlọ́pàá ọ̀hún kó tó di wí pé ó yìbọn pa Durowaiye. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Kogi, Edward Egbuka ní ìwádìí àwọn fi hàn pé ọlọ́pàá náà dá ààbò bo ara rẹ̀ lọ́wọ́ ẹni náà ni nígbà tí ìjà bẹ́ sílẹ̀ láàárín wọn.


Nítorí omi inú ọ̀rá ni ọlọ́pàá kan ṣe pa Durowaiye ní ìpínlẹ̀ Kogi ní ọjọ́ Kejìlélógún oṣù kìínì ọdún yìí. Óṣójumíkòró sọ wí pé Durowaiye mu omi inú ọ̀rá tó jẹ́ ti ọlọ́pàá náà tí inú sì bí ọlọ́pàá ọ̀hún kó tó di wí pé ó yìbọn pa Durowaiye. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Kogi, Edward Egbuka ní ìwádìí àwọn fi hàn pé ọlọ́pàá náà dá ààbò bo ara rẹ̀ lọ́wọ́ ẹni náà ni nígbà tí ìjà bẹ́ sílẹ̀ láàárín wọn. Ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún oṣù Kẹrin ní ọlọ́pàá kan tó ti mu ọtí yó yìbọn pa àwọn méjéèjì yìí níbi ayẹyẹ ọjọ́ìbí kan ní agbègbè Gowon Estate, ìpínlẹ̀ Eko. Àwọn méjéèjì náà ló jẹ́ oníṣòwò fóònù ní Computer Village, Ikeja tí ìbọn ọlọ́pàá tó ń gbìyànjú láti ṣe ìwúrí fún ẹni tó ṣayẹyẹ ọjọ́ ìbí ṣèṣì ṣíná ìbọn bá àwọn tó ń jó. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ní ọlọ́pàá tó yìbọn náà kò ní lọ láì fojú winá òfin, iléeṣẹ́ ọlọ́pàá kò sọ ohunkóhun mọ́ láti ìgbà náà di àsìkò yìí.


Ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún oṣù Kẹrin ní ọlọ́pàá kan tó ti mu ọtí yó yìbọn pa àwọn méjéèjì yìí níbi ayẹyẹ ọjọ́ìbí kan ní agbègbè Gowon Estate, ìpínlẹ̀ Eko. Àwọn méjéèjì náà ló jẹ́ oníṣòwò fóònù ní Computer Village, Ikeja tí ìbọn ọlọ́pàá tó ń gbìyànjú láti ṣe ìwúrí fún ẹni tó ṣayẹyẹ ọjọ́ ìbí ṣèṣì ṣíná ìbọn bá àwọn tó ń jó. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ní ọlọ́pàá tó yìbọn náà kò ní lọ láì fojú winá òfin, iléeṣẹ́ ọlọ́pàá kò sọ ohunkóhun mọ́ láti ìgbà náà di àsìkò yìí. Obhafuoso ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ rẹ̀ lásìkò tó lọ bá ọ̀gá rẹ̀ ṣòkú ìyá rẹ̀ ní ìjọba ìbílẹ̀ Esan North, ìpínlẹ̀ Edo lọ́jọ́ Kẹtàlá oṣù Kẹjọ, ọdún 2022. Obhafuoso ni wọ́n ní ó ń bá ọ̀gá rẹ̀ ṣa owó tí wọ́n ń na tó sì tún ya fídíò lọ́wọ́ fún ọ̀gá rẹ̀ ni ìbọn ti ọlọ́pàá kan yìn ti lọ ba òun àti ayàwòrán kan tí Obhafuoso sí pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ nígbà tí wọ́n fi máa dé ilé ìwòsàn Irrua. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Edo, Abutu Yaro fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ àmọ́ títí di òní àwọn ẹbí Obhafuoso kò ì tíì rí ìdájọ́ gbà lórí ikú rẹ̀.


Obhafuoso ṣe kòńgẹ́ ọlọ́jọ́ rẹ̀ lásìkò tó lọ bá ọ̀gá rẹ̀ ṣòkú ìyá rẹ̀ ní ìjọba ìbílẹ̀ Esan North, ìpínlẹ̀ Edo lọ́jọ́ Kẹtàlá oṣù Kẹjọ, ọdún 2022. Obhafuoso ni wọ́n ní ó ń bá ọ̀gá rẹ̀ ṣa owó tí wọ́n ń na tó sì tún ya fídíò lọ́wọ́ fún ọ̀gá rẹ̀ ni ìbọn ti ọlọ́pàá kan yìn ti lọ ba òun àti ayàwòrán kan tí Obhafuoso sí pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ nígbà tí wọ́n fi máa dé ilé ìwòsàn Irrua. Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá Edo, Abutu Yaro fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ àmọ́ títí di òní àwọn ẹbí Obhafuoso kò ì tíì rí ìdájọ́ gbà lórí ikú rẹ̀. Ní ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹfà ni ọlọ̀pàá kan pa Barawani, tó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́jáde ilé ẹ̀kọ́ pgíga fásitì ìpínlẹ̀ Taraba, lásìkò tó ń wakọ̀ pẹ̀lú ọ̀gá rẹ̀, Liu tó jẹ́ alága ìjọba ìbílẹ̀ kan. Ní oríkò àyẹ̀wò àwọn ọlọ́pàá ní Kpanti Napo lẹ́gbẹ̀ẹ́ Jalingo ni ìròyìn ní ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti wáyé. Níbi ètò ìdìbò abẹ́nú ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC ni ọlọ́pàá kan ti yìbọn pa Joseph lọ́jọ́ Kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún ní Cultural Center, Calabar. Wàhálà bẹ́ sílẹ̀ nígbà tí Saviour Nyong àti igbákejì abẹnugan ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ náà, Joseph Bassey tí wọ́n dìjọ ń díje dé ibi ètò ìdìbò náà tí wọ́n sì ń tahùn síra wọn.


Ní ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹfà ni ọlọ̀pàá kan pa Barawani, tó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́jáde ilé ẹ̀kọ́ pgíga fásitì ìpínlẹ̀ Taraba, lásìkò tó ń wakọ̀ pẹ̀lú ọ̀gá rẹ̀, Liu tó jẹ́ alága ìjọba ìbílẹ̀ kan. Ní oríkò àyẹ̀wò àwọn ọlọ́pàá ní Kpanti Napo lẹ́gbẹ̀ẹ́ Jalingo ni ìròyìn ní ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti wáyé. Níbi ètò ìdìbò abẹ́nú ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC ni ọlọ́pàá kan ti yìbọn pa Joseph lọ́jọ́ Kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún ní Cultural Center, Calabar. Wàhálà bẹ́ sílẹ̀ nígbà tí Saviour Nyong àti igbákejì abẹnugan ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ náà, Joseph Bassey tí wọ́n dìjọ ń díje dé ibi ètò ìdìbò náà tí wọ́n sì ń tahùn síra wọn. Ìròyìn ní ìjà náà ló ṣokùnfà bí ọlọ́pàá ṣe yìbọn ba Joseph láyà tó sì kú lójú ẹsẹ̀. Ẹ̀wẹ̀, àwọn agbẹjọ́rò àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn ní kò yẹ kí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá máa bo àwọn ọlọ́pàá bá ń ṣiṣẹ́ láabi báyìí mọ́lẹ̀. Wọ́n ní níṣe lọ yẹ kí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá máa fi ojú wọn hàn  aráyé gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe máa ń ṣe tí wọ́n bá mú àwọn afurasí ọ̀daràn.


Ìròyìn ní ìjà náà ló ṣokùnfà bí ọlọ́pàá ṣe yìbọn ba Joseph láyà tó sì kú lójú ẹsẹ̀. Ẹ̀wẹ̀, àwọn agbẹjọ́rò àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn ní kò yẹ kí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá máa bo àwọn ọlọ́pàá bá ń ṣiṣẹ́ láabi báyìí mọ́lẹ̀. Wọ́n ní níṣe lọ yẹ kí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá máa fi ojú wọn hàn  aráyé gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe máa ń ṣe tí wọ́n bá mú àwọn afurasí ọ̀daràn. Wọ́n fi kun pé kò sí nínú òfin tó de iṣẹ́ ọlọ́pàá pé tí ọlọ́pàá bá ṣẹ̀ sí òfin kò yẹ kí wọ́n fi ojú rẹ̀ hàn.


Wọ́n fi kun pé kò sí nínú òfin tó de iṣẹ́ ọlọ́pàá pé tí ọlọ́pàá bá ṣẹ̀ sí òfin kò yẹ kí wọ́n fi ojú rẹ̀ hàn.


Irọ́ ni ọkùnrin tó ní àwọn ajínigbé gbé òun l’Ekoo ń pa - Ọlọ́pàá

Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Eko ti fèsì sí fídíò kan tí ọkùnrin kan fi síta láti ṣàlàyé bí àwọn ajínigbé ṣe ko mọ́ àwọn ènìyàn mìíràn ní agbègbè Lekki sí Ikoyi. Agbẹnusọ ọlọ́pàá Eko, Benjamin Hundeyin sọ pé irọ́ ni ọkùnrin náà ń pa. Hundeyin ní gbogbo ìwádìí àwọn láti ìgbà tí ọkùnrin rin ti fi fídíò náà léde tó si ti gba orí ayélujára fihàn pé irọ́ tó jìnà sí òótọ́ ni ohun tí ọkùnrin náà sọ nínú fídíò ọ̀hún. Ó ní láti ìgbà tí fídíò náà ti gba ìgboro ni àwọn ti kán lu ìwádìí láti mọ ohun tó ṣẹlẹ̀ lórí gbogbo ẹ̀sùn tí ọkùnrin náà fi kàn. Nínú fídíò náà ni ọkùnrin yìí ti ṣàlàyé gbogbo ohun tí ojú rẹ̀ rí lọ́wọ́ àwọn afurasí gẹ́gẹ́ bí ajínigbé kan tí òun wọ ọkọ̀ wọn. Ó ní agbègbè Lekki sí Ikoyi ni òun ti wọ ọkọ̀ tó ń lọ sí Iyana-Oworo ní nǹkan bí i aago méje sí mẹ́jọ alẹ́. Ọkùnrin ọ̀hún tí gbogbo ojú rẹ̀ wú tí ẹ̀jẹ̀ sì wà ní gbogbo imu rẹ̀ mọ́ ibi ẹnu rẹ̀ nínú fídíò náà ní nígbà tó ṣe díẹ̀ tí mótọ̀ àwọn ti wà ní orí ìrìn ni òun ṣàdédé bẹ̀rẹ̀ sí ní gbọ́ òórùn afẹ́fẹ́ gáàsì.


Nínú fídíò náà ni ọkùnrin yìí ti ṣàlàyé gbogbo ohun tí ojú rẹ̀ rí lọ́wọ́ àwọn afurasí gẹ́gẹ́ bí ajínigbé kan tí òun wọ ọkọ̀ wọn. Ó ní agbègbè Lekki sí Ikoyi ni òun ti wọ ọkọ̀ tó ń lọ sí Iyana-Oworo ní nǹkan bí i aago méje sí mẹ́jọ alẹ́. Ọkùnrin ọ̀hún tí gbogbo ojú rẹ̀ wú tí ẹ̀jẹ̀ sì wà ní gbogbo imu rẹ̀ mọ́ ibi ẹnu rẹ̀ nínú fídíò náà ní nígbà tó ṣe díẹ̀ tí mótọ̀ àwọn ti wà ní orí ìrìn ni òun ṣàdédé bẹ̀rẹ̀ sí ní gbọ́ òórùn afẹ́fẹ́ gáàsì. Ó fi kun pé gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ti gbé pẹ̀lú àwọn sójà rí, òun ti mọ̀ wí pé òórùn gáàsì náà máa ń mú oorun kun ènìyàn ni òun bá tutọ́ sínú áńkì kékeré tó wà lọ́wọ́ òun tí òun sì fi bomú. “Kò pẹ́ ni gbogbo àwọn tó wà nínú ọkọ̀ sùn lọ fọnfọn àyàfi àwọn tó jẹ́ ajínigbé ọ̀hún tí wọ́n ti lo ìbòmúbonu àti òun.” Ó nígbà tí wọ́n rii pé òun kò sùn ni èyí tó dàbí ọ̀gá wọn bèèrè lọ́wọ́ òun wí pé kí ló dé tí òun kò sùn ni òun bá bẹ̀rẹ̀ sí ní bẹ̀ wọ́n pé kí wọ́n jọ̀wọ́ tú òun sílẹ̀. “Wọn kò gbọ́ gbogbo ẹ̀bẹ̀ mi, mo ní kí wọ́n gba fóònù mi tó lé ni mílíọ̀nù kan náírà, káàdì ATM mi, ẹ̀gbà ọrùn tó jẹ́ góòlù tí owó rẹ̀ wọ mílíọ̀nù náírà àmọ́ wọ́n kọ̀ jálẹ̀.” “Wọ́n ní àwọn yóò pamí ni tí àwọn bá ti rí ibi tó dára láti gbẹ̀mí lọ́rùn mi ni.” Ó ní kò pẹ́ tí òun bẹ̀rẹ̀ sí ní pariwo ni wọ́n yà kúrò lójú títì wọ abẹ́ bírìjì kan tó já sí ọ̀nà Adeniji Adele, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní lu òun.


Ó fi kun pé gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ti gbé pẹ̀lú àwọn sójà rí, òun ti mọ̀ wí pé òórùn gáàsì náà máa ń mú oorun kun ènìyàn ni òun bá tutọ́ sínú áńkì kékeré tó wà lọ́wọ́ òun tí òun sì fi bomú. “Kò pẹ́ ni gbogbo àwọn tó wà nínú ọkọ̀ sùn lọ fọnfọn àyàfi àwọn tó jẹ́ ajínigbé ọ̀hún tí wọ́n ti lo ìbòmúbonu àti òun.” Ó nígbà tí wọ́n rii pé òun kò sùn ni èyí tó dàbí ọ̀gá wọn bèèrè lọ́wọ́ òun wí pé kí ló dé tí òun kò sùn ni òun bá bẹ̀rẹ̀ sí ní bẹ̀ wọ́n pé kí wọ́n jọ̀wọ́ tú òun sílẹ̀. “Wọn kò gbọ́ gbogbo ẹ̀bẹ̀ mi, mo ní kí wọ́n gba fóònù mi tó lé ni mílíọ̀nù kan náírà, káàdì ATM mi, ẹ̀gbà ọrùn tó jẹ́ góòlù tí owó rẹ̀ wọ mílíọ̀nù náírà àmọ́ wọ́n kọ̀ jálẹ̀.” “Wọ́n ní àwọn yóò pamí ni tí àwọn bá ti rí ibi tó dára láti gbẹ̀mí lọ́rùn mi ni.” Ó ní kò pẹ́ tí òun bẹ̀rẹ̀ sí ní pariwo ni wọ́n yà kúrò lójú títì wọ abẹ́ bírìjì kan tó já sí ọ̀nà Adeniji Adele, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní lu òun. Ọkùnrin náà tẹ̀síwájú pé nígbà tí wọ́n dé abẹ bírìjì náà ni àwọn afurasí ajínigbé náà yọ ọ̀bẹ àti awọn nǹkan ìjà olóró mìíràn láti fi pa òun. Àmọ́ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ilẹ̀ Adúláwọ̀ tí òun jẹ́, àwọn àjẹsára tó wà lára òun kò jẹ́ kí ọ̀bẹ àti nǹkan tí wọ́n fẹ́ fi ṣe òun ní jàmbá wọlé sí òun lára. “Nígbà náà ni wọ́n gbèrò láti fi nǹkan fọ́ orí òun, tí àwọn kan nínú wọn sì fi bàtà tí wọ́n wọ̀ gbá ohun lójú àti orí kí òun le kú.” “Báàgì tó wà nílẹ̀ ni mo gbé tí mo sì mú ọ̀bẹ tó wà níbẹ̀ láti máa jù ú fìrìfìrì tó sì díẹ̀ nínú wọn.” “Ìgbà yìí ni ọ̀gá wọn sọ wí pé kí wọ́n fi mí sílẹ̀ pé ṣebí àwọn ní àwọn tó ti sùn lọ tó wà nínú ọkọ̀ kí àwọn máa kó àwọn wọ̀nyẹn.” Ó ní bí òun ṣe móríbọ́ lọ́wọ́ wọn nìyẹn.


Ọkùnrin náà tẹ̀síwájú pé nígbà tí wọ́n dé abẹ bírìjì náà ni àwọn afurasí ajínigbé náà yọ ọ̀bẹ àti awọn nǹkan ìjà olóró mìíràn láti fi pa òun. Àmọ́ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ilẹ̀ Adúláwọ̀ tí òun jẹ́, àwọn àjẹsára tó wà lára òun kò jẹ́ kí ọ̀bẹ àti nǹkan tí wọ́n fẹ́ fi ṣe òun ní jàmbá wọlé sí òun lára. “Nígbà náà ni wọ́n gbèrò láti fi nǹkan fọ́ orí òun, tí àwọn kan nínú wọn sì fi bàtà tí wọ́n wọ̀ gbá ohun lójú àti orí kí òun le kú.” “Báàgì tó wà nílẹ̀ ni mo gbé tí mo sì mú ọ̀bẹ tó wà níbẹ̀ láti máa jù ú fìrìfìrì tó sì díẹ̀ nínú wọn.” “Ìgbà yìí ni ọ̀gá wọn sọ wí pé kí wọ́n fi mí sílẹ̀ pé ṣebí àwọn ní àwọn tó ti sùn lọ tó wà nínú ọkọ̀ kí àwọn máa kó àwọn wọ̀nyẹn.” Ó ní bí òun ṣe móríbọ́ lọ́wọ́ wọn nìyẹn. Nínú fídíò ọ̀hún ló ti wá ń ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Eko láti wà ní tojútìyẹ́ pé àwọn oníṣẹ́ ibi ti wà káàkiri ìpínlẹ̀ Eko pàápàá ní àwọn agbègbè tó jẹ́ àdúgbo olówó. Bẹ́ẹ̀ náà ló tún ní àwọn tí wọ́n ṣe iṣẹ́ láabi náà fun òun ló jẹ́ ara òkè ọya ṣùgbọ́n BBC kò le ìdí èyí múlẹ̀. Àmọ́ iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ní irọ́ ni gbogbo ohun tí ọkùnrin náà sọ pé kí àwọn ènìyàn má bẹ̀rù bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ṣì ń tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìwádìí àwọn.


Nínú fídíò ọ̀hún ló ti wá ń ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Eko láti wà ní tojútìyẹ́ pé àwọn oníṣẹ́ ibi ti wà káàkiri ìpínlẹ̀ Eko pàápàá ní àwọn agbègbè tó jẹ́ àdúgbo olówó. Bẹ́ẹ̀ náà ló tún ní àwọn tí wọ́n ṣe iṣẹ́ láabi náà fun òun ló jẹ́ ara òkè ọya ṣùgbọ́n BBC kò le ìdí èyí múlẹ̀. Àmọ́ iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ní irọ́ ni gbogbo ohun tí ọkùnrin náà sọ pé kí àwọn ènìyàn má bẹ̀rù bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ṣì ń tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìwádìí àwọn. Ọ̀rọ̀ ààbò ní Nàìjíríà ti di ohun ìbẹ̀rẹ̀ pàápàá ní àwọn agbègbè kan. Ní bí i ọ̀sẹ̀ mélòó sẹ́yìn ni ìròyin gbòde pé àwọn ajínigbé ń da àwọn ènìyàn lọ́nà ní òpópónà márọsẹ̀ Eko sí Ibadan.


Ọ̀rọ̀ ààbò ní Nàìjíríà ti di ohun ìbẹ̀rẹ̀ pàápàá ní àwọn agbègbè kan. Ní bí i ọ̀sẹ̀ mélòó sẹ́yìn ni ìròyin gbòde pé àwọn ajínigbé ń da àwọn ènìyàn lọ́nà ní òpópónà márọsẹ̀ Eko sí Ibadan.


Àwọn ajínigbé ń bèèrè owó tuntun láti tú ẹni tí wọ́n jígbé sílẹ̀

Ọ̀rọ̀ burúkú tòun tẹ̀rín ni ọ̀rọ̀ ọ̀hún rí nígbà tí àwọn ajínigbé bèèrè lọ́wọ́ àwọn mọ̀lẹ́bí ènìyàn tí wọ́n jí gbé wí pé owó tuntun tí ìjọba ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní àwọn ń fẹ́ gẹ́gẹ́ bí owó ìtúsílẹ̀. Àwọn afurasí gẹ́gẹ́ bí agbéṣùmọ̀mí tó jí àwọn ènìyàn mẹ́rin gbé ní ìlú Kolo, ìjọba ìbílẹ̀ Gusau ní ìpínlẹ̀ Zamfara ló tún gba ọ̀nà mìíràn yọ báyìí. Àwọn mẹ́rin tí àwọn afurasí náà jí gbé náà ni ọkùnrin kan, obìnrin kan àti àwọn ọmọdé méjì. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn tó tẹ̀ wá lọ́wọ́, mílíọ̀nù mẹ́wàá náírà ni àwọn ajínigbé náà kọ́kọ́ bèèrè fún gẹ́gẹ́ bí owó láti tú àwọn ènìyàn náà sílẹ̀. Àmọ́ nígbà tó yá ni àwọn ajínigbé ọ̀hún gbà láti gba mílíọ̀nù márùn-ún náírà láti tú àwọn ènìyàn náà sílẹ̀. Ará ìlú náà kan tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ sọ wí pé bí àwọn ṣe ń sáré kiri láti wá owó náà láti ri wí pé àwọn gba ìtúsílẹ̀ àwọn ènìyàn náà ni àwọn ajínigbé ọ̀hún tún gba ọ̀nà mìíràn yọ.


Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn tó tẹ̀ wá lọ́wọ́, mílíọ̀nù mẹ́wàá náírà ni àwọn ajínigbé náà kọ́kọ́ bèèrè fún gẹ́gẹ́ bí owó láti tú àwọn ènìyàn náà sílẹ̀. Àmọ́ nígbà tó yá ni àwọn ajínigbé ọ̀hún gbà láti gba mílíọ̀nù márùn-ún náírà láti tú àwọn ènìyàn náà sílẹ̀. Ará ìlú náà kan tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ sọ wí pé bí àwọn ṣe ń sáré kiri láti wá owó náà láti ri wí pé àwọn gba ìtúsílẹ̀ àwọn ènìyàn náà ni àwọn ajínigbé ọ̀hún tún gba ọ̀nà mìíràn yọ. Ó ní òwúrọ̀ òní ni àwọn ajínigbé náà tún fi àtẹ̀jíṣẹ́ ránṣẹ́ sí àwọn wí pé owó tuntun tí ìjọba ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní àwọn ń fẹ́ wí pé àwọn kò fẹ́ èyí tí à ń ná lọ́wọ́ báyìí. Ó ṣàlàyé pé àwọn ajínigbé náà ní àwọn yóò fi àwọn ènìyàn tí àwọn jí gbé náà sí àhámọ́ àwọn títí ìjọba yóò fi kó owó tuntun jáde nínú oṣù Kejìlá. Ìgbìyànjú láti gbọ́ látẹnu agbẹnusọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Zamfara, Mohammed Shehu lásìkò tí à ń kó ìròyìn yìí jọ ló já sí pàbó.


Ó ní òwúrọ̀ òní ni àwọn ajínigbé náà tún fi àtẹ̀jíṣẹ́ ránṣẹ́ sí àwọn wí pé owó tuntun tí ìjọba ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní àwọn ń fẹ́ wí pé àwọn kò fẹ́ èyí tí à ń ná lọ́wọ́ báyìí. Ó ṣàlàyé pé àwọn ajínigbé náà ní àwọn yóò fi àwọn ènìyàn tí àwọn jí gbé náà sí àhámọ́ àwọn títí ìjọba yóò fi kó owó tuntun jáde nínú oṣù Kejìlá. Ìgbìyànjú láti gbọ́ látẹnu agbẹnusọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Zamfara, Mohammed Shehu lásìkò tí à ń kó ìròyìn yìí jọ ló já sí pàbó.


Kí ló ń fa ìjà láàrin ọba Iragbiji àti Ẹ̀rọ̀ Àríkẹ́, gbajúmọ̀ Oníṣègùn ìbílẹ̀ l’Osun?

Kabiyesi Aragbiji ti ilu Iragbiji, Ọba Abdulrasheed Ayọtunde Ọlabomi ti fi ẹsun kan Gbajumọ onisegun ibilẹ, Alhaja Falilat Oyetunji, ti ọpọ mọ si “ẹrọ Arikẹ” pe O n gbiyanju ati gba ẹmi oun. Aragbiji ti ilu Iragbiji ni Alaaja Oyetunji ti pinnu ati ran awọn agbenipa si oun ati awọn ọmọ ilu Iragbiji mẹta. Ninu fọnran fidio kan ti Ọba AbdulRasheed Ọlabomi fi sita loju opo Facebook rẹ lo ti fi awọn ẹsun yii kan Ẹrọ̀ Arike. Bakan naa, o ke si gomina ipinlẹ Ọsun, Adegboyega Oyetola ati ọga agba yan-an-yan -an fun awọn ọlọpaa ni Naijiria, lati se iwadi ọrọ naa. Aragbiji tun ke sawon eekan ọmọ bibi ilu Iragbiji lati gba oun lọwọ Alhaja Ẹrọ Arikẹ to n fi ẹsun kan pe o n gbero ati gbẹmi oun. Ọba Ọlabomi tẹsiwaju lati jẹ ko di mimọ pe, oun ni ẹri to to fidi mulẹ pe awọn ẹru iku ti Alaaja Falilat ran si oun ti bẹrẹ si ṣe ofintoto irin oun ati ti Baalẹ Ọlọrunda ni ilu Iragbiji kan naa.


Bakan naa, o ke si gomina ipinlẹ Ọsun, Adegboyega Oyetola ati ọga agba yan-an-yan -an fun awọn ọlọpaa ni Naijiria, lati se iwadi ọrọ naa. Aragbiji tun ke sawon eekan ọmọ bibi ilu Iragbiji lati gba oun lọwọ Alhaja Ẹrọ Arikẹ to n fi ẹsun kan pe o n gbero ati gbẹmi oun. Ọba Ọlabomi tẹsiwaju lati jẹ ko di mimọ pe, oun ni ẹri to to fidi mulẹ pe awọn ẹru iku ti Alaaja Falilat ran si oun ti bẹrẹ si ṣe ofintoto irin oun ati ti Baalẹ Ọlọrunda ni ilu Iragbiji kan naa. Bakan naa lo ni iwadii awọn agbanipa ọhun tun kan alagba kan ni ilu naa, Jimoh Adeleke pẹlu Abdulrasheed Adeleke alias Jimade ati Wasiu Babalola  Oluaye. Ṣe wọn kuku ni isoro ni igbesi, Alhaja Falilat Oyetunji naa ti fesi si ẹsun ipaniyan ti oride ilu Iragbiji fi kan-an. Oyeunji ni ilara lo n ba Ọbalaye naa ja ati pe oun ko mọ ohun ti oun le e ṣe fun un, ti o le mu iru wahala bẹẹ wa lati ọdọ ọbalaye naa.


Bakan naa lo ni iwadii awọn agbanipa ọhun tun kan alagba kan ni ilu naa, Jimoh Adeleke pẹlu Abdulrasheed Adeleke alias Jimade ati Wasiu Babalola  Oluaye. Ṣe wọn kuku ni isoro ni igbesi, Alhaja Falilat Oyetunji naa ti fesi si ẹsun ipaniyan ti oride ilu Iragbiji fi kan-an. Oyeunji ni ilara lo n ba Ọbalaye naa ja ati pe oun ko mọ ohun ti oun le e ṣe fun un, ti o le mu iru wahala bẹẹ wa lati ọdọ ọbalaye naa. Alaja Ẹrọ Arikẹ wa seleri pe Mecca loun wa lọwọlọwọ lati wa oju rere Ọlọrun. O ni nigba ti oun ba de Kaaba, loun yoo to tu pẹrẹpẹrẹ alaye kalẹ lori ohun to n waye gan an laarin oun ati Aragbiji ti ilu Iragbiji.


Alaja Ẹrọ Arikẹ wa seleri pe Mecca loun wa lọwọlọwọ lati wa oju rere Ọlọrun. O ni nigba ti oun ba de Kaaba, loun yoo to tu pẹrẹpẹrẹ alaye kalẹ lori ohun to n waye gan an laarin oun ati Aragbiji ti ilu Iragbiji.


Sunday Igboho sọ̀rọ̀ nílú Ibadan, Ó ní k'ọ́mọ Yorùbá lọ fọkàn balẹ̀, òun ń bọ̀ nílé láìpẹ́

Aṣiwaju ẹgbẹ to n ja fun ijagbara ilẹ Yoruba, Sunday Igboho tun ti fi da awọn ololufẹ rẹ loju pe ko si ohunkohun to yẹ ijangbara fun idasilẹ orilẹede Yoruba lẹsẹ silẹ o. Sunday Igboho ni bi o ti wu ki ipenija o pọ to fun oun, oun ko lee ja ijangbara fun idasilẹ orilẹede Yoruba ju silẹ rara ni. Ninu ọrọ to ba awọn to pejọ sibi ayẹyẹ eto ọjọ ibi lẹyin iku fun Ajayi Crowther nilu Ibadan ni Igboho ti sọ eyi. Igboho ni ipadabọ oun si orilẹede Naijiria ko ni pẹ mọ nitori pe ninu iwoye oun asiko to fun itusilẹ ẹya Yoruba. Ajijagbara ẹya Yoruba naa sọrọ lori ẹrọ ayelujara Zoom pe laipẹ gbogbo wahala ijinigbe, igbenipa ati ipenija ọrọ abo gbogbo yoo dopin. Bẹẹ lo fi da wọn loju pe gbogbo awọn kọlọrọnsi to n dun mọhuru nilẹ Yoruba yoo dopin ti ominira ilẹ Yoruba yoo si di oun fun idagbasoke ẹya naa. “Ọrọ mi si gbogbo ọmọ Yoruba jakejado agbaye, ti wọn n poungbẹ fun idaduro orilẹede tiwọn, ni pe ki wọn maṣe sọ ireti nu.


Ajijagbara ẹya Yoruba naa sọrọ lori ẹrọ ayelujara Zoom pe laipẹ gbogbo wahala ijinigbe, igbenipa ati ipenija ọrọ abo gbogbo yoo dopin. Bẹẹ lo fi da wọn loju pe gbogbo awọn kọlọrọnsi to n dun mọhuru nilẹ Yoruba yoo dopin ti ominira ilẹ Yoruba yoo si di oun fun idagbasoke ẹya naa. “Ọrọ mi si gbogbo ọmọ Yoruba jakejado agbaye, ti wọn n poungbẹ fun idaduro orilẹede tiwọn, ni pe ki wọn maṣe sọ ireti nu. O da mi loju bi ada pe a ti wa loju ọna ominira. Ijijagbara wa ti fidi mulẹ nitori akoko rẹ gan an ti to. Mo n bọ nilẹ Yoruba laipẹ.”


O da mi loju bi ada pe a ti wa loju ọna ominira. Ijijagbara wa ti fidi mulẹ nitori akoko rẹ gan an ti to. Mo n bọ nilẹ Yoruba laipẹ.”


Mó padà síbí ìbẹ̀rù mi- Kemi Afolabi kọminú bó ṣe padà sí Nàìjíríà

Gbajugbaja oṣerebinrin Kemi Afolabi ti kọminu lori ipo to ba Orilẹede Naijiria lẹyin to pada lati oke okun, eyi to sapejuwe gẹgẹ bii ohun ibẹru fun oun. Afolabi ni o lọ gba itọju lori ìlera ara rẹ lẹyin to kede pe Dokita ni ọdun marun un ni oun ni mọ lati lo laye tori aisan Lupus to n ba finra. Nigba ti o sọrọ lori opo ayelujara Instagram rẹ, o ni ko si ohun tuntun kankan to jẹyọ lorilẹede Naijiria lẹyin to oun kuro. "Mo pada si ilu ibẹru, ko si nkankan to yatọ, lati paapa ofurufu ni orun ti bẹrẹ si ni mumi. "Irinajo mi lati papakọ ofurufu lọ si Oshodi, lọ Mowe lo nira, ti sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ si papọju lọna opopona marosẹ Eko sì Ibadan. "Ẹ duro, ki ni awọn oloselu yii n fi ṣe ipolongo ibo to n bọ, nitori ko ye mi rara.


"Mo pada si ilu ibẹru, ko si nkankan to yatọ, lati paapa ofurufu ni orun ti bẹrẹ si ni mumi. "Irinajo mi lati papakọ ofurufu lọ si Oshodi, lọ Mowe lo nira, ti sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ si papọju lọna opopona marosẹ Eko sì Ibadan. "Ẹ duro, ki ni awọn oloselu yii n fi ṣe ipolongo ibo to n bọ, nitori ko ye mi rara. Bakan naa ni o bu ẹnu atẹlu bi ìjínigbé ṣe wọpọ lorilẹede Naijiria ati bii o ṣe nira fun ijọba lati fi opin si iwa ijinigbe lawujọ. O ni ọrọ ijinigbe lorilẹede Naijiria ni kí n ṣe ọrọ awada mọ nitori ko si ẹnikẹni to kọja ijinigbe lasiko yii ti Orilẹede yii wa. "Ṣe ka ni o nira fun ijọba lati mu awọn ajinigbe yii nítorí ki n ṣe ọrọ awada mọ bíi ijinigbe ṣe n gbero si lojojumọ lorilẹede Naijiria.


Bakan naa ni o bu ẹnu atẹlu bi ìjínigbé ṣe wọpọ lorilẹede Naijiria ati bii o ṣe nira fun ijọba lati fi opin si iwa ijinigbe lawujọ. O ni ọrọ ijinigbe lorilẹede Naijiria ni kí n ṣe ọrọ awada mọ nitori ko si ẹnikẹni to kọja ijinigbe lasiko yii ti Orilẹede yii wa. "Ṣe ka ni o nira fun ijọba lati mu awọn ajinigbe yii nítorí ki n ṣe ọrọ awada mọ bíi ijinigbe ṣe n gbero si lojojumọ lorilẹede Naijiria. "Kini o fẹ na ìjọba lati pese awọn ti yoo bọ sinu igbo pẹlu ìranlowo awọn agbofinro. Kemi Afolabi tun bu ẹnu atẹ lu bi aibikita bii ijọba ipinlẹ Ogun si awọn opopona ṣe n ṣe ijamba fun ọkọ ayọkẹlẹ. O ni opopona to de ile oun naa kọja afarada, to si n ṣe akoba fun awọn ọkọ ayọkẹlẹ.


"Kini o fẹ na ìjọba lati pese awọn ti yoo bọ sinu igbo pẹlu ìranlowo awọn agbofinro. Kemi Afolabi tun bu ẹnu atẹ lu bi aibikita bii ijọba ipinlẹ Ogun si awọn opopona ṣe n ṣe ijamba fun ọkọ ayọkẹlẹ. O ni opopona to de ile oun naa kọja afarada, to si n ṣe akoba fun awọn ọkọ ayọkẹlẹ. "Opopona Ofada Owode to lọ sí ile mi lo kọja afarada, koda ọkọ  SUV jẹ ọpọlọpọ iya lopopona naa. "ìjọba ìpinlẹ Ogun, nigba wo ni ẹ ma tun opopona wa yìí ṣe. "Gomina Dapo Abiodun, a nilo iranlowo yin bayii, eleyi kan wa gan-an ó"


"Opopona Ofada Owode to lọ sí ile mi lo kọja afarada, koda ọkọ  SUV jẹ ọpọlọpọ iya lopopona naa. "ìjọba ìpinlẹ Ogun, nigba wo ni ẹ ma tun opopona wa yìí ṣe. "Gomina Dapo Abiodun, a nilo iranlowo yin bayii, eleyi kan wa gan-an ó"


Kí ló dé táwọn pásítọ̀ gbé àsọtẹ́lẹ̀ jáde tàbí ń bèèrè òkú Ifeanyi, ọmọ Davido?

Nigba ti iroyin iku Ifeanyi, ọmọ gbajumọ olorin takasufe, Davido jade sita lowurọ ọjọ Iṣẹgun, kaakiri agbaye ni awọn eeyan, paapaajulọ, awọn ololufẹ akọrin naa ti gbarata, ti wọn si banujẹ lori rẹ. Amọṣa ohun miran to tun gbode kan ni iroyin pe awọn woli kan ti ri asọtẹlẹ nipa iku ọmọdekunrin naa, ti ori ayelujara si n gbona nipa isẹlẹ naa. Lara awọn asọtẹlẹ yii ni wọn sọ pe o ti ẹnu woli kan ti orukọ rẹ n jẹ Samuel King jade. Woli Samuel King yii ni wọn sọ pe o gbe e jade loju opo Facebook rẹ ni ọjọ keje oṣu kini ọdun 2022 nigba naa pe dugbẹdugbẹ kan n bọ ni idile Davido. Ninu asọtẹlẹ naa, Wolii Samuel King sọ pe ki gbajumọ olorin naa gbadura gidigidi lati dena ọfa iku, paapaajulọ lori ọmọ rẹ ọkunrin. “Ẹ GBADURA FUN DAVID ADELEKE ti ọpọ mọ si Davido.


Woli Samuel King yii ni wọn sọ pe o gbe e jade loju opo Facebook rẹ ni ọjọ keje oṣu kini ọdun 2022 nigba naa pe dugbẹdugbẹ kan n bọ ni idile Davido. Ninu asọtẹlẹ naa, Wolii Samuel King sọ pe ki gbajumọ olorin naa gbadura gidigidi lati dena ọfa iku, paapaajulọ lori ọmọ rẹ ọkunrin. “Ẹ GBADURA FUN DAVID ADELEKE ti ọpọ mọ si Davido. Ninu iran ti mo ri, ọdun 2022 kun fun ọpọ anfani, ami ẹyẹ ati ogo fun un! Ọdun yii ni ọdun ti ohun rere yoo sun un bọ julọ titi wọ inu ọdun 2023. Ṣugbọn ẹ jẹ ki a gbadura lodi si ọfa iku PAAPAAJULỌ si ọmọ rẹ ọkunrin!


Ninu iran ti mo ri, ọdun 2022 kun fun ọpọ anfani, ami ẹyẹ ati ogo fun un! Ọdun yii ni ọdun ti ohun rere yoo sun un bọ julọ titi wọ inu ọdun 2023. Ṣugbọn ẹ jẹ ki a gbadura lodi si ọfa iku PAAPAAJULỌ si ọmọ rẹ ọkunrin! Woli yii ti wa sọrọ jade lẹyin ikede iku ọmọ naa pe o tun ku ni ibọn nro o. afi ki oun ri Davido tabi mọlẹbi rẹ lati sọ apa keji isọtẹlẹ naa fun un. “Awọn nnkan miran ti yoo tun jade labẹ iran yii ṣi wa ṣugbọn o farasin, to si nilo ki a fi adura gbe e kalẹ pẹlu David Adeleke ati idile rẹ” Eyi ko tan sibẹ o. Ọkan lara awọn mọlẹbi Davido pẹlu ti ọpọ mọ si ‘Senator’, naa ti pariwo sita ni kete ti iroyin iku ọmọdekunrin naa jade. Oun naa fidi rẹ mulẹ pe ikilọ si waye nipa isọtẹlẹ si awọn ṣugbọn o ni awọn kọ eti ọgbọin si ọrọ naa.


Woli yii ti wa sọrọ jade lẹyin ikede iku ọmọ naa pe o tun ku ni ibọn nro o. afi ki oun ri Davido tabi mọlẹbi rẹ lati sọ apa keji isọtẹlẹ naa fun un. “Awọn nnkan miran ti yoo tun jade labẹ iran yii ṣi wa ṣugbọn o farasin, to si nilo ki a fi adura gbe e kalẹ pẹlu David Adeleke ati idile rẹ” Eyi ko tan sibẹ o. Ọkan lara awọn mọlẹbi Davido pẹlu ti ọpọ mọ si ‘Senator’, naa ti pariwo sita ni kete ti iroyin iku ọmọdekunrin naa jade. Oun naa fidi rẹ mulẹ pe ikilọ si waye nipa isọtẹlẹ si awọn ṣugbọn o ni awọn kọ eti ọgbọin si ọrọ naa. Bi gbogbo eyi ṣe n ja ranyin-ranyin, pasitọ miran tun ti jade ninu fidio kan to n kiri ka ori ayelujara bayii. Pasitọ naa lo ni pe ki Davido mase sin ọmọ naa nitori ninu iwoye rẹ, ọmọ ologo ni. Pasitọ Christian Shola fi ọrọ ranṣẹ si gbajumọ akọrin naa ati iya ọmọ rẹ, Chioma pe ki wọn maa gbe ọmọ naa bọ ni ijọ oun, ki wọn si maa wo ohun ti yoo ṣẹlẹ.


Bi gbogbo eyi ṣe n ja ranyin-ranyin, pasitọ miran tun ti jade ninu fidio kan to n kiri ka ori ayelujara bayii. Pasitọ naa lo ni pe ki Davido mase sin ọmọ naa nitori ninu iwoye rẹ, ọmọ ologo ni. Pasitọ Christian Shola fi ọrọ ranṣẹ si gbajumọ akọrin naa ati iya ọmọ rẹ, Chioma pe ki wọn maa gbe ọmọ naa bọ ni ijọ oun, ki wọn si maa wo ohun ti yoo ṣẹlẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, Ọlọrun yoo ṣiṣẹ iyanu lori Ifeanyi bi wọn ba gbe e wa laarin wakati mọkanlelogun. Ninu ọrọ rẹ: Ẹ MAṢE SIN OKU ỌMỌDEKUNRIN NAA BAYII, ỌMỌ OLOGO NI. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko ti sọrọ lori ibi ti ọrọ de duro lori iku ọmọkunrin Davido, Ifeanyi Adeleke.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, Ọlọrun yoo ṣiṣẹ iyanu lori Ifeanyi bi wọn ba gbe e wa laarin wakati mọkanlelogun. Ninu ọrọ rẹ: Ẹ MAṢE SIN OKU ỌMỌDEKUNRIN NAA BAYII, ỌMỌ OLOGO NI. Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko ti sọrọ lori ibi ti ọrọ de duro lori iku ọmọkunrin Davido, Ifeanyi Adeleke. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin lasiko to n ba BBC sọrọ ni erongba wọn ni lati ṣe iwadii iku ọmọ naa nipa ayẹwo sayẹnsi, iyẹn autopsy. Ọjọ Aje ni ọmọ ọdun mẹta naa jẹ Ọlọrun ni ipe lẹyin ti wọn ba oku rẹ ninu omi swimming pool to wa ninu ile wọn ni Banana Island ni ilu Eko. Hundeyin ni ohun ti awọn ma n ṣe lasiko iwadii iku ni lati se ayẹwo lọna imọ sayẹnsi ohun to pa ẹni naa.


Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin lasiko to n ba BBC sọrọ ni erongba wọn ni lati ṣe iwadii iku ọmọ naa nipa ayẹwo sayẹnsi, iyẹn autopsy. Ọjọ Aje ni ọmọ ọdun mẹta naa jẹ Ọlọrun ni ipe lẹyin ti wọn ba oku rẹ ninu omi swimming pool to wa ninu ile wọn ni Banana Island ni ilu Eko. Hundeyin ni ohun ti awọn ma n ṣe lasiko iwadii iku ni lati se ayẹwo lọna imọ sayẹnsi ohun to pa ẹni naa. O ni amọ awọn ẹbi miran ma n kọ jalẹ fun awọn ọlọpaa pe awọn ko fẹ iru ayẹwo bẹẹ. ‘’O wa lara iwadii ti a ṣe pe ki a mọ iru iku to pa ọmọ Davido.’’ Amọ a ko le e see ti ẹbi ba sọ wi pe awọn ko fẹ. Nibayii, ko si ẹni to ti sọ pe awọn ko lọwọ si sise iwadii oku ọmọ naa, nitori naa a ni ero lati se, gẹgẹ bi ara iṣẹ wa.’’ Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ti fi awọn mẹfa silẹ ninu awọn mẹjọ to wa ni ahamọ ọlọpaa lori iṣẹlẹ iku ọmọ naa.


O ni amọ awọn ẹbi miran ma n kọ jalẹ fun awọn ọlọpaa pe awọn ko fẹ iru ayẹwo bẹẹ. ‘’O wa lara iwadii ti a ṣe pe ki a mọ iru iku to pa ọmọ Davido.’’ Amọ a ko le e see ti ẹbi ba sọ wi pe awọn ko fẹ. Nibayii, ko si ẹni to ti sọ pe awọn ko lọwọ si sise iwadii oku ọmọ naa, nitori naa a ni ero lati se, gẹgẹ bi ara iṣẹ wa.’’ Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ti fi awọn mẹfa silẹ ninu awọn mẹjọ to wa ni ahamọ ọlọpaa lori iṣẹlẹ iku ọmọ naa. Ọlọpaa nigba to n sọrọ fi idi rẹ mulẹ pe lootọ ni meji ninu awọn araale Davido ṣi wa ni ahamọ wọn. ‘’Ọkan ninu awọn meji naa ni nanny, eyiun olutọju ọmọ to ri si omi naa.’’ Amọ awọn mejeeji ti wọn wa ni ahamọ wa ni wọn n ran wa lọwọ lori iwadii iṣẹlẹ iku naa.’’ ‘’Awọn mẹjo ni a pe fun ifọrọwanilẹnuwo, amọ a ri pe awọn meji ti ọrọ kan gbọngbọn nikan ni a ko fi silẹ lati lọ si ile wọn.’’ Nanny to yẹ ko maa bojutọ ọmọ naa wa ni ara wọn, ti a si n fi ọrọ wa lẹnu wo lọwọ lori bi ọmọ naa ṣe rin jade kuro ninu ile lọ si swimming pool. Ileeṣẹ ọlọpaa ninu ọrọ wọn ni iwadii awọn ko niise pẹlu boya awọn gbe igi di swimming pool ọhun abi bẹẹkọ.


Ọlọpaa nigba to n sọrọ fi idi rẹ mulẹ pe lootọ ni meji ninu awọn araale Davido ṣi wa ni ahamọ wọn. ‘’Ọkan ninu awọn meji naa ni nanny, eyiun olutọju ọmọ to ri si omi naa.’’ Amọ awọn mejeeji ti wọn wa ni ahamọ wa ni wọn n ran wa lọwọ lori iwadii iṣẹlẹ iku naa.’’ ‘’Awọn mẹjo ni a pe fun ifọrọwanilẹnuwo, amọ a ri pe awọn meji ti ọrọ kan gbọngbọn nikan ni a ko fi silẹ lati lọ si ile wọn.’’ Nanny to yẹ ko maa bojutọ ọmọ naa wa ni ara wọn, ti a si n fi ọrọ wa lẹnu wo lọwọ lori bi ọmọ naa ṣe rin jade kuro ninu ile lọ si swimming pool. Ileeṣẹ ọlọpaa ninu ọrọ wọn ni iwadii awọn ko niise pẹlu boya awọn gbe igi di swimming pool ọhun abi bẹẹkọ. O ni iwadii n tẹsiwaju lori iṣelẹ naa amọ awọn ko gbegidi swimming pool ile Davido ti wọn ti ri ọmọ naa. Iroyin ni ọmọ naa ti ri si inu omi naa fun igba diẹ ki awọn eniyan to ri ni isalẹ omi.


O ni iwadii n tẹsiwaju lori iṣelẹ naa amọ awọn ko gbegidi swimming pool ile Davido ti wọn ti ri ọmọ naa. Iroyin ni ọmọ naa ti ri si inu omi naa fun igba diẹ ki awọn eniyan to ri ni isalẹ omi.


Ẹ̀yin gómìnà, ẹ fún wa láàyè láti kojú àwọn agbébọn lòpópónà Èkó sí Ìbàdàn

Aarẹ Onakakanfo ilẹ Yoruba , Iba Gani Abiodun Adams, ti kọminu lori bii awọn janduku ṣe n ṣe ikọlu si awọn arinrin ajo lopopona marosẹ Eko si Ibadan. Aarẹ Gani Adams sapejuwe iwa awọn janduku naa gẹgẹ bii ohun itiju ati ẹdun ọkan fun ọun gẹgẹ bii ọkan lara agba ọjẹ nilẹ Yoruba,. O ni awọn si ti kọ iwe si awọn gomina ni ipinlẹ Eko, Ogun ati Oyo lati fun awọn ọmọ ẹgbẹ OPC ni anfani lati bawọn sisẹ pọ lati mu awọn odaran naa, Nigba ti o ba ileeṣẹ BBC Yoruba sọrọ lori idi to fi fi iwe ransẹ si awọn gomina, Iba Adams ni lati ọdun to kọja ni awọn ti ri firifiri awọn ajinigbe ni awọn agbegbe kan lopopona morosẹ Ibadan si Eko. ''A si pe akiyesi ileeṣẹ ọlọpaa si i, pe ki wọn gba lati jẹ ki awọn a jọ sisẹ pọ sugbọn wọn kọ lati tẹlẹ imọran nigba naa. “To ba jẹ pe nigba yẹn ni wọn ti gba pe ki a jọ sisẹ pọ, ko ni le to bayi sugbọn wọn kọ lati da wa lọhun, ti ọrọ si ti kọja eyi ti a le ma sọ." ti wọn fi le ji igbakeji ọga agba fasiti ilẹ Ibadan.


''A si pe akiyesi ileeṣẹ ọlọpaa si i, pe ki wọn gba lati jẹ ki awọn a jọ sisẹ pọ sugbọn wọn kọ lati tẹlẹ imọran nigba naa. “To ba jẹ pe nigba yẹn ni wọn ti gba pe ki a jọ sisẹ pọ, ko ni le to bayi sugbọn wọn kọ lati da wa lọhun, ti ọrọ si ti kọja eyi ti a le ma sọ." ti wọn fi le ji igbakeji ọga agba fasiti ilẹ Ibadan. Adams ni bi awọn ọlọpaa ko ṣe gbọ ti wa, la tun ṣe ni ki a ba awọn gomina ipinlẹ sọ ọ. "A wa ti ni bii awọn agbofinro ba kọ lati da wa lohun, ṣebi a ni gomina, to jẹ olootu abo ni ipinlẹ, a si ti kọ iwe si gbogbo wọn nitori awọn araalu dibo yan wọn lati daabo bo ẹmi ati dukia wọn, ti wọn fun lasẹ lati jẹ olori." O kesi awọn gomina ipinlẹ mẹtẹta lati fun ẹgbẹ Oodua Peoples' congress ni aaye, lati koju awọn ajinigbe ati agbebọn ni oju ọna naa.


Adams ni bi awọn ọlọpaa ko ṣe gbọ ti wa, la tun ṣe ni ki a ba awọn gomina ipinlẹ sọ ọ. "A wa ti ni bii awọn agbofinro ba kọ lati da wa lohun, ṣebi a ni gomina, to jẹ olootu abo ni ipinlẹ, a si ti kọ iwe si gbogbo wọn nitori awọn araalu dibo yan wọn lati daabo bo ẹmi ati dukia wọn, ti wọn fun lasẹ lati jẹ olori." O kesi awọn gomina ipinlẹ mẹtẹta lati fun ẹgbẹ Oodua Peoples' congress ni aaye, lati koju awọn ajinigbe ati agbebọn ni oju ọna naa. Adams ni awọn ṣetan lati ṣiṣẹ yii pọ pẹlu awọn ileeṣẹ alaabo bi Amotekun ati awọn ọdẹ ibilẹ. Iba Gani Adam wa kesi awọn Gomina lati fi aye silẹ fun ọmọ ẹgbẹ OPC lati sisẹ pọ pẹlu ikọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ogun, Eko ati Oyo lati da bobo ẹmi ati dukia awọn araalu ati awọn arin rinajo ti wọn lo opopona marosẹ Eko si Ibadan Aarẹ ni awọn gbe igbẹsẹ lati dola ẹmi awọn ọmọ orilẹede Naijiria ti wọn n lo ọna naa lorekore, ti ọna ọhun si jẹ ọkan lara ọna ti lo si awọn ipinlẹ miiran lorilẹede Naijria. “Aarẹ sẹtan lati ṣe nkan si ọrọ yii sugbọn asẹ wa lọdọ ijọba  nitori a ko le kofiri lọ maa ṣe nitori awọn iriri wa pẹlu awọn agbofinro, wọn le yi ọrọ yii mọ wa lọwọ.


Adams ni awọn ṣetan lati ṣiṣẹ yii pọ pẹlu awọn ileeṣẹ alaabo bi Amotekun ati awọn ọdẹ ibilẹ. Iba Gani Adam wa kesi awọn Gomina lati fi aye silẹ fun ọmọ ẹgbẹ OPC lati sisẹ pọ pẹlu ikọ Amọtẹkun ni ipinlẹ Ogun, Eko ati Oyo lati da bobo ẹmi ati dukia awọn araalu ati awọn arin rinajo ti wọn lo opopona marosẹ Eko si Ibadan Aarẹ ni awọn gbe igbẹsẹ lati dola ẹmi awọn ọmọ orilẹede Naijiria ti wọn n lo ọna naa lorekore, ti ọna ọhun si jẹ ọkan lara ọna ti lo si awọn ipinlẹ miiran lorilẹede Naijria. “Aarẹ sẹtan lati ṣe nkan si ọrọ yii sugbọn asẹ wa lọdọ ijọba  nitori a ko le kofiri lọ maa ṣe nitori awọn iriri wa pẹlu awọn agbofinro, wọn le yi ọrọ yii mọ wa lọwọ. “Ọpọ igba ni ọrọ wa ti dibi mọ wa lọwọ, awọn ọmọ wa kan ti siṣe ti awọn ọlọpaa si sọ wọn di ọdaran, ki wọn ma wa ni pe Aarẹ ko ṣe nkankan si ọrọ yii, ni a fi sọ fun ijọba pe ki wọn wa ni aye Gani Adams salaye pe iwadii awọn ṣe ti safihan pe awọn alagbara kan lorilẹede Naijria  n ṣe atilẹyin fun awọn agbebọn to n ṣe ikọlu lopopona marosẹ Eko si ibadan. Aarẹ ni awọn alagbara yii pẹlu awọn mii nilẹ Yoruba ni agbara lori ọga agba fun ileesẹ ọlọpaa ati ọga agba fun ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijria , eyi to n fa ti awọn agbebọn ṣe ni igboya lati maa ṣe ikọlu si awọn arinrinajo. “Ti eeyan ba fẹ ṣe isẹ abo bayi, o gbọdọ fi ọgbọn ṣe, ti eeyan si gbọdọ jẹ ki awọn eeyan mọ nipa rẹ, ki gbogbo aiye gtbọ si, ki eeyan to le sisẹ yẹn.


“Ọpọ igba ni ọrọ wa ti dibi mọ wa lọwọ, awọn ọmọ wa kan ti siṣe ti awọn ọlọpaa si sọ wọn di ọdaran, ki wọn ma wa ni pe Aarẹ ko ṣe nkankan si ọrọ yii, ni a fi sọ fun ijọba pe ki wọn wa ni aye Gani Adams salaye pe iwadii awọn ṣe ti safihan pe awọn alagbara kan lorilẹede Naijria  n ṣe atilẹyin fun awọn agbebọn to n ṣe ikọlu lopopona marosẹ Eko si ibadan. Aarẹ ni awọn alagbara yii pẹlu awọn mii nilẹ Yoruba ni agbara lori ọga agba fun ileesẹ ọlọpaa ati ọga agba fun ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lorilẹede Naijria , eyi to n fa ti awọn agbebọn ṣe ni igboya lati maa ṣe ikọlu si awọn arinrinajo. “Ti eeyan ba fẹ ṣe isẹ abo bayi, o gbọdọ fi ọgbọn ṣe, ti eeyan si gbọdọ jẹ ki awọn eeyan mọ nipa rẹ, ki gbogbo aiye gtbọ si, ki eeyan to le sisẹ yẹn. “Pẹlu ipo mi, n ko gbọdọ ṣe n kan lai fi to awọn ọmọ ilẹ Yoruba leti, nitori ipo gbogbo Yoruba ni mo dimu. “Bi o ti lẹ jẹ awọn kan ko fẹ ilọsiuwaju ilẹ Yoruba , sugbọn a ma wo ọgbọn ti a ma fi ṣe, ki wọn ma pada wa ṣo di ibi mọ wa lọwọ.”


“Pẹlu ipo mi, n ko gbọdọ ṣe n kan lai fi to awọn ọmọ ilẹ Yoruba leti, nitori ipo gbogbo Yoruba ni mo dimu. “Bi o ti lẹ jẹ awọn kan ko fẹ ilọsiuwaju ilẹ Yoruba , sugbọn a ma wo ọgbọn ti a ma fi ṣe, ki wọn ma pada wa ṣo di ibi mọ wa lọwọ.”


EFCC ká ọ̀pọ̀ báàgì owó Dọ́là àti Náírà mọ́ olùdíje ile aṣòfin lọ́wọ́

Ọwọ ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu ni Naijiria EFCC ti tẹ oludije sipo ile igbimọ aṣofin ipinlẹ Kogi, labẹ asia ẹgbẹ oselu New Nigeria Peoples Party, NNPP, ti wọn si ti gbe lọ ileẹjọ. Ọwọ tẹ arakunrin ọhun, Ismaila Yusuf Atemeyi pẹlu owo toto milọnu lọna ọgọrun un mẹta owo naira ati ẹgbẹrun un lọna ogoje dọla owo ilẹ okere. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọhun, Wilson Uwujaren ni ọwọ tẹ arakunrin naa to fẹ soju ijọba ibilẹ Ankpa ni ile aṣofin Kogi ni ọgbọnjọ oṣu kẹwaa. Bakan an ni ọwọ tẹ Joshua Dominic, afurasi oni gbajuẹ ni agbegbe Macedonia to wa ni Gwarinpa niluu Abuja. Uwujaren tẹsiwaju pe ọwọ ajọ naa tun tẹ Abdumalik Salau Femi, ẹni to jẹ osisẹ banki tẹlẹ ri. Ẹsun ti wọn fi kan ni pe oun lo fun awọn janduku ni iroyin nípa bii wọn yoo ṣe ṣe ikọlu si ile ifowopamọ.


Bakan an ni ọwọ tẹ Joshua Dominic, afurasi oni gbajuẹ ni agbegbe Macedonia to wa ni Gwarinpa niluu Abuja. Uwujaren tẹsiwaju pe ọwọ ajọ naa tun tẹ Abdumalik Salau Femi, ẹni to jẹ osisẹ banki tẹlẹ ri. Ẹsun ti wọn fi kan ni pe oun lo fun awọn janduku ni iroyin nípa bii wọn yoo ṣe ṣe ikọlu si ile ifowopamọ. Gẹgẹ bii Uwujaren ṣe sọ, o ni ile ìtura Radisson niluu Eko ni owo ti tẹ arakunrin naa. O ni kete ti owo tẹ, ni awọn morile ile gbe rẹ, ti awọn si salabapade owo toto ẹgbẹrun lọna ọgọrun un mẹrin dọla nibẹ. Wilson Uwujaren salaye pe bi ọwọ ṣe tẹ àwọn afurasi yii ko sẹyin iwadi olosu gbọrọọ ti awọn ṣe lẹyin ti awọn janduku ṣe ikọlu ayelujara si awọn ile fowopamọ kan. O ni ọpọ igba ni ọwọ tí tẹ Dominic for ẹsun jibiti ati pe oun gan lo ṣe iranlọwọ fun Atumeyi ati Abdumalik.


Gẹgẹ bii Uwujaren ṣe sọ, o ni ile ìtura Radisson niluu Eko ni owo ti tẹ arakunrin naa. O ni kete ti owo tẹ, ni awọn morile ile gbe rẹ, ti awọn si salabapade owo toto ẹgbẹrun lọna ọgọrun un mẹrin dọla nibẹ. Wilson Uwujaren salaye pe bi ọwọ ṣe tẹ àwọn afurasi yii ko sẹyin iwadi olosu gbọrọọ ti awọn ṣe lẹyin ti awọn janduku ṣe ikọlu ayelujara si awọn ile fowopamọ kan. O ni ọpọ igba ni ọwọ tí tẹ Dominic for ẹsun jibiti ati pe oun gan lo ṣe iranlọwọ fun Atumeyi ati Abdumalik. "Ọpọ igba ni ọwọ awọn ileeṣẹ ọlọpaa tí tẹ Dominic, ẹni to ni oun jẹ oludari Brisk Capital Limited fun ẹsun jibiti owo toto bilọnu meji naira lọdun 2021. "O le ni ọgọrun un marun-un eniyan ti Dominic tí lu ni jìbìtì latara ile isẹ rẹ." Uwujaren ni gbogbo ọna ni ajọ EFCC gba láti dẹkun iwa ibajẹ àti jibiti lorilẹede Naijiria paapaa julo sì awọn ile ifowopamọ.


"Ọpọ igba ni ọwọ awọn ileeṣẹ ọlọpaa tí tẹ Dominic, ẹni to ni oun jẹ oludari Brisk Capital Limited fun ẹsun jibiti owo toto bilọnu meji naira lọdun 2021. "O le ni ọgọrun un marun-un eniyan ti Dominic tí lu ni jìbìtì latara ile isẹ rẹ." Uwujaren ni gbogbo ọna ni ajọ EFCC gba láti dẹkun iwa ibajẹ àti jibiti lorilẹede Naijiria paapaa julo sì awọn ile ifowopamọ.


Ọkùnrin kan dáná sun ìyàwó rẹ̀, táwọn ọlọ́kadà sì dáná sun afurasí olè kan l‘Eko

Ọkunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Akpos, lo ti dana sun iyawo rẹ, ti orukọ rẹ jẹ Risikat, nile wọn to wa ni agbegbe Ayide Osolo Ijanikin nipinlẹ Eko. Ileeṣẹ ọlọpaa ni Akpos fẹsẹ fẹ kete to ṣekupa iyawo rẹ lẹyin ti ariyanjiyan waye laarin wọn, eyi to bi ninu, to si lọ gbe epo bẹntiro, to si dana sun Risikat . Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa,  Benjamin Hundeyin ni kete ti Akpos dana sun iyawo rẹ, to si gbe oku rẹ silẹ, lo ba salọ. Hundeyin ni awọn olugbe agbegbe to kẹfin isẹlẹ naa lo gbe oku Risikat lọ si ile iwosan fun itọju. Amọ, lẹyin o rẹyin, obinrin naa papa jade laye. “Wọn gbe isẹlẹ yii wa si agọ ileeṣẹ ọlọpaa to wa ijanikin pe, Obinrin kan, ti orukọ rẹ jẹ, Risikat, ẹni ọdun mejidinlaadọta ni ariyanjiyan pẹlu ọkọ rẹ, eyi to bi ọkọ rẹ ninu, to si dana sun.


Hundeyin ni awọn olugbe agbegbe to kẹfin isẹlẹ naa lo gbe oku Risikat lọ si ile iwosan fun itọju. Amọ, lẹyin o rẹyin, obinrin naa papa jade laye. “Wọn gbe isẹlẹ yii wa si agọ ileeṣẹ ọlọpaa to wa ijanikin pe, Obinrin kan, ti orukọ rẹ jẹ, Risikat, ẹni ọdun mejidinlaadọta ni ariyanjiyan pẹlu ọkọ rẹ, eyi to bi ọkọ rẹ ninu, to si dana sun. “Ina naa ba ara arabinrin naa jẹ, ti awọn olugbe agbegbe naa si sure gbe obinrin lọ si ile wosan. Sugbọn o pada jade laye. Gbogbo igbiyanju wa lati mu ọkọ obinrin naa si lo ja si pabo.


“Ina naa ba ara arabinrin naa jẹ, ti awọn olugbe agbegbe naa si sure gbe obinrin lọ si ile wosan. Sugbọn o pada jade laye. Gbogbo igbiyanju wa lati mu ọkọ obinrin naa si lo ja si pabo. Awọn ẹgbẹ ọlọkada lọjọbo ṣe ikọlu si awọn ọkunrin kan ti wọn furasi pe o n gbiyanju lati ji ọkada ni agbegbe Egan ni igando, nipinlẹ Eko. Afurasi ọhun lo ṣe ikọlu si arakunrin kan to n gbe ọkada rẹ jade, ti wọn si ṣe e leṣe gidi gan. Kete tawọn ẹlẹkada yoku gbọ nipa isẹlẹ yii, ni wọn ṣe awari awọn afurasi adijunjale ọhun, ti wọn si dana sun ọkan lara wọn.


Awọn ẹgbẹ ọlọkada lọjọbo ṣe ikọlu si awọn ọkunrin kan ti wọn furasi pe o n gbiyanju lati ji ọkada ni agbegbe Egan ni igando, nipinlẹ Eko. Afurasi ọhun lo ṣe ikọlu si arakunrin kan to n gbe ọkada rẹ jade, ti wọn si ṣe e leṣe gidi gan. Kete tawọn ẹlẹkada yoku gbọ nipa isẹlẹ yii, ni wọn ṣe awari awọn afurasi adijunjale ọhun, ti wọn si dana sun ọkan lara wọn. Hundeyin, tii se agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko, ni awọn ti gbe oku naa lọ si ile igbokupamọ si. Agbẹnusọ ọlọpaa ni, ni kete tawọn de sibi isẹlẹ naa, gbogbo awọn to sisẹ naa ti fẹsẹ fẹ.


Hundeyin, tii se agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko, ni awọn ti gbe oku naa lọ si ile igbokupamọ si. Agbẹnusọ ọlọpaa ni, ni kete tawọn de sibi isẹlẹ naa, gbogbo awọn to sisẹ naa ti fẹsẹ fẹ.


Igbákejì olórí ẹgbẹ́ Ilana Ọmọ Oodua kọ̀wé fi ipò sílẹ̀

Igbakeji adari ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹ-ede Oduduwa, Ilana Omo Oodua, ti kọwe fi ipo rẹ silẹ. Ọjọgbọn Wale Adeniran sọ ninu lẹta kan to kọ si olori ẹgbẹ naa, Ọjọgbọn Banji Akintoye. O ni iṣẹ oun gẹgẹ bi igbakeji olori tán ni ọjọ kẹfaa, oṣu Kọkanla, ọdun 2022. Iroyin yii jẹyọ ninu atẹajde ti agbẹnusọ ẹgbẹ Ilana Omo Oodua, Maxwell Adeleye fi sita ni owurọ ọjọ Aje, ọjọ keje, oṣu Kọkanla. Kikọwe fi isẹ silẹ Ọjọgbọn Adeniran waye lẹyin ọjọ kẹta ti agbẹnusọ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Adeleye, naa kọwe fi ipo silẹ. Ṣugbọn igbimọ oluṣakoso ẹgbẹ naa kọ iwe ti Adeleye fi fi ipo silẹ, oun naa ko si tii gba ẹ̀bẹ̀ wọn lati tẹsiwaju.


Iroyin yii jẹyọ ninu atẹajde ti agbẹnusọ ẹgbẹ Ilana Omo Oodua, Maxwell Adeleye fi sita ni owurọ ọjọ Aje, ọjọ keje, oṣu Kọkanla. Kikọwe fi isẹ silẹ Ọjọgbọn Adeniran waye lẹyin ọjọ kẹta ti agbẹnusọ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Adeleye, naa kọwe fi ipo silẹ. Ṣugbọn igbimọ oluṣakoso ẹgbẹ naa kọ iwe ti Adeleye fi fi ipo silẹ, oun naa ko si tii gba ẹ̀bẹ̀ wọn lati tẹsiwaju. Ninu lẹta ti igbakeji olori, Ọjọgbọn Wale Adeniran kọ lati fi ipo silẹ, o ni fifi ipo naa silẹ ko tumọ si pe oun fi ẹgbẹ silẹ. “Pe mo fi ipo igbakeji Alana, Ilana Omo Oodua silẹ lati ọjọ Aiku, ọjọ kẹfaa, oṣu Kọkanla, ko tumọ si pe mo fi ẹgbẹ silẹ. “Nitori ipinnu ọkan mi lati ri daju pe idasilẹ orilẹ-ede Yoruba to da duro kuRO Ni Naijiria, ni ma a ṣi fi wa gẹgẹ bi ọmọ ẹgbẹ to n ja fun ominira wa.” O ni oun fi ipo naa silẹ nitori awọn ilana kan ti oun n tẹle, eyi to han si Ọjọgbọn Banji Akintoye ati Ọlọrun.


Ninu lẹta ti igbakeji olori, Ọjọgbọn Wale Adeniran kọ lati fi ipo silẹ, o ni fifi ipo naa silẹ ko tumọ si pe oun fi ẹgbẹ silẹ. “Pe mo fi ipo igbakeji Alana, Ilana Omo Oodua silẹ lati ọjọ Aiku, ọjọ kẹfaa, oṣu Kọkanla, ko tumọ si pe mo fi ẹgbẹ silẹ. “Nitori ipinnu ọkan mi lati ri daju pe idasilẹ orilẹ-ede Yoruba to da duro kuRO Ni Naijiria, ni ma a ṣi fi wa gẹgẹ bi ọmọ ẹgbẹ to n ja fun ominira wa.” O ni oun fi ipo naa silẹ nitori awọn ilana kan ti oun n tẹle, eyi to han si Ọjọgbọn Banji Akintoye ati Ọlọrun. Ẹgbẹ to n ja fun ominira ilẹ Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti bu ẹnu atẹ lu awọn to ṣekọlu si ikọ ileeṣẹ ọmọogun Naijiria ni agbegbe Ado/odo Ọta nipinlẹ Ogun. Ninu atẹjade ti wọn fi lede ni wọn ti sọ wi pe awọn to mọ nkankan nipa iṣẹlẹ naa. Bakan naa ni wọn kọ ẹyin si iru iṣẹlẹ naa , nitori o tabuku ohun ti wọn gbẹkẹle.


Ẹgbẹ to n ja fun ominira ilẹ Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti bu ẹnu atẹ lu awọn to ṣekọlu si ikọ ileeṣẹ ọmọogun Naijiria ni agbegbe Ado/odo Ọta nipinlẹ Ogun. Ninu atẹjade ti wọn fi lede ni wọn ti sọ wi pe awọn to mọ nkankan nipa iṣẹlẹ naa. Bakan naa ni wọn kọ ẹyin si iru iṣẹlẹ naa , nitori o tabuku ohun ti wọn gbẹkẹle. Iroyin ni awọn afẹhọnuhan pẹlu asia Yoruba Nation ni wọn ṣe ifẹhọnuhan ni agbegbe Ado/Odo Ọta nipinlẹ Ogun ni Ọjọ Kẹrin, Oṣu Kọkanla, ọdun 2022. Lasiko ifẹhọnuhan naa ni wọn ṣekọlu si ikọ ọmọogun ilẹ Naijiria, ti wọn si ṣekọlu si ọkọ ati awọn ọmọogun naa. Ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua ọhun ti Ọjọgbọn Banji Akintoye n ṣe adari fun lo sọ wi pe awọn ko mọ nkankan nipa awọn to hu iwa ipa si awọn ẹṣọ alaabo.


Iroyin ni awọn afẹhọnuhan pẹlu asia Yoruba Nation ni wọn ṣe ifẹhọnuhan ni agbegbe Ado/Odo Ọta nipinlẹ Ogun ni Ọjọ Kẹrin, Oṣu Kọkanla, ọdun 2022. Lasiko ifẹhọnuhan naa ni wọn ṣekọlu si ikọ ọmọogun ilẹ Naijiria, ti wọn si ṣekọlu si ọkọ ati awọn ọmọogun naa. Ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua ọhun ti Ọjọgbọn Banji Akintoye n ṣe adari fun lo sọ wi pe awọn ko mọ nkankan nipa awọn to hu iwa ipa si awọn ẹṣọ alaabo. Ninu atẹjade ti wọn fi lede ni wọn ti ni awọn to hu iru iwa bayii fẹ ba orukọ ẹgbẹ jẹ ni. Bakan naa ni wọn fikun un pe wọn ko sọ fun ẹnikẹni to jẹ adari ninu ẹgbẹ pe wọn fẹ gbe iru igbeṣẹ lati ṣewọde naa. ‘’A fẹ ki awọn eniyan mọ wi pe a ko faramọ iwa ipa rara, ati wi pe ako gbọ si iwọde naa ti wọn ṣe.’’ ‘’Nitori naa awọn ti wọn ṣe iwọde naa ṣe ni adabọwọ ara wọn’’.


Ninu atẹjade ti wọn fi lede ni wọn ti ni awọn to hu iru iwa bayii fẹ ba orukọ ẹgbẹ jẹ ni. Bakan naa ni wọn fikun un pe wọn ko sọ fun ẹnikẹni to jẹ adari ninu ẹgbẹ pe wọn fẹ gbe iru igbeṣẹ lati ṣewọde naa. ‘’A fẹ ki awọn eniyan mọ wi pe a ko faramọ iwa ipa rara, ati wi pe ako gbọ si iwọde naa ti wọn ṣe.’’ ‘’Nitori naa awọn ti wọn ṣe iwọde naa ṣe ni adabọwọ ara wọn’’. Ẹgbẹ naa wa kesi ileeṣẹ ọlọpaa lati ma ṣe magomago ni iwadii naa, ki wọn fi idi otitọ mulẹ. Ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua wa fikun un pe awọn ni igbagbọ pe awọn to fẹ ba orukọ ẹgbẹ jẹ lo ṣagbatẹru awọn to ṣekọlu ọhun. Adari apapọ ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye tí pariwo síta lori awọn isẹlẹ ijinigbe lọkan o jọkan.


Ẹgbẹ naa wa kesi ileeṣẹ ọlọpaa lati ma ṣe magomago ni iwadii naa, ki wọn fi idi otitọ mulẹ. Ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua wa fikun un pe awọn ni igbagbọ pe awọn to fẹ ba orukọ ẹgbẹ jẹ lo ṣagbatẹru awọn to ṣekọlu ọhun. Adari apapọ ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye tí pariwo síta lori awọn isẹlẹ ijinigbe lọkan o jọkan. Akintoye ni awọn janduku kan lati oke okun ti yawọ awọn apa ibì kan ni ilẹ Yoruba ati lorilẹede Naijiria. Akintoye sọ eleyi nigba to n ba awọn ọmọ ẹgbẹ ṣe ipade pọ niluu Ibadan. Nigba to n ba wọn sọrọ lori ẹrọ ibanisọrọ, o ni pupọ awọn ikọlu ati  ijinigbe to n waye ni awọn apa ibi kan lorilẹede Naijiria ni ko sẹyin awọn janduku naa.


Akintoye ni awọn janduku kan lati oke okun ti yawọ awọn apa ibì kan ni ilẹ Yoruba ati lorilẹede Naijiria. Akintoye sọ eleyi nigba to n ba awọn ọmọ ẹgbẹ ṣe ipade pọ niluu Ibadan. Nigba to n ba wọn sọrọ lori ẹrọ ibanisọrọ, o ni pupọ awọn ikọlu ati  ijinigbe to n waye ni awọn apa ibi kan lorilẹede Naijiria ni ko sẹyin awọn janduku naa. Akintoye tẹsiwaju pe ko si ṣíṣe ayafi ki awọn ọmọ Yoruba fọwọsowọpọ lati gba ominira ilẹ Yoruba. O ni eyi yoo si wa si ìmuṣẹ ko to di pari oṣu Kejila ọdun 2022. "Awọn janduku lati ilẹ okeere ni wọn wa laarin wa.


Akintoye tẹsiwaju pe ko si ṣíṣe ayafi ki awọn ọmọ Yoruba fọwọsowọpọ lati gba ominira ilẹ Yoruba. O ni eyi yoo si wa si ìmuṣẹ ko to di pari oṣu Kejila ọdun 2022. "Awọn janduku lati ilẹ okeere ni wọn wa laarin wa. "Ko to di ipari oṣu Kejìla, a o gba ominira fun ilẹ Yoruba. Emi ati Ọjọgbọn Adeniran wa lẹyin èyí. A ní latí gba ilẹ wa nítorí ninu ewu nla la wa."


"Ko to di ipari oṣu Kejìla, a o gba ominira fun ilẹ Yoruba. Emi ati Ọjọgbọn Adeniran wa lẹyin èyí. A ní latí gba ilẹ wa nítorí ninu ewu nla la wa." Adari ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba to n ja fun ominira ilẹ Yoruba labẹ asia ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Banji Akintoye ti ni oludije fẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu n tiraka lati ba ẹgbẹ ọhun jẹ. Banji Akintoye lo sọ eleyii ninu atẹjade to fi lede ni Ọgbọnjọ, Oṣu Kẹwaa, ọdun 2022 lati tako ipade ẹgbẹ naa ti wọn pe lẹyin rẹ. Akintoye ni oun gẹgẹbi adari ko pe ipade ẹgbẹ kankan ni Ọjọ Kinni, Osu Kọkanla, ọdun 2022.


Adari ẹgbẹ awọn ọmọ Yoruba to n ja fun ominira ilẹ Yoruba labẹ asia ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Banji Akintoye ti ni oludije fẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu n tiraka lati ba ẹgbẹ ọhun jẹ. Banji Akintoye lo sọ eleyii ninu atẹjade to fi lede ni Ọgbọnjọ, Oṣu Kẹwaa, ọdun 2022 lati tako ipade ẹgbẹ naa ti wọn pe lẹyin rẹ. Akintoye ni oun gẹgẹbi adari ko pe ipade ẹgbẹ kankan ni Ọjọ Kinni, Osu Kọkanla, ọdun 2022. ‘’Irọ patapata ni iroyin ti awọn kan fi lede pe ki ẹgbẹ ilana Ọmọ Oodua parapọ wa si ibi ipade ti wọn pe ni ilu Ibadan, ni ipinlẹ Ọyọ. Akintoye wa ṣe apejuwe awọn to n gbe iroyin ipade naa gẹgẹ bi awọn ẹni ibi ti wọn ko ni nkan rere lati ṣe fun iran Yoruba. O ṣapejuwe awọn to fẹ gbe ipade naa kalẹ gẹgẹ bi awọn oṣisẹ Tinubu to fẹ da ẹgbẹ naa ru.


‘’Irọ patapata ni iroyin ti awọn kan fi lede pe ki ẹgbẹ ilana Ọmọ Oodua parapọ wa si ibi ipade ti wọn pe ni ilu Ibadan, ni ipinlẹ Ọyọ. Akintoye wa ṣe apejuwe awọn to n gbe iroyin ipade naa gẹgẹ bi awọn ẹni ibi ti wọn ko ni nkan rere lati ṣe fun iran Yoruba. O ṣapejuwe awọn to fẹ gbe ipade naa kalẹ gẹgẹ bi awọn oṣisẹ Tinubu to fẹ da ẹgbẹ naa ru. ‘’Awọn alatilẹyin awọn oloṣelu ti wọ aarin wa, paapaa Bola Tinubu n fi owo ra awọn eniyan lati tabuku ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ati emi gẹgẹ bi adari ẹgbẹ naa.’’ ‘’Nitori naa ni mo ṣe n kede fun gbogbo awọn ọmọ Yoruba lagbaye pe mi o ran ẹnikẹni ni iṣẹ lati ṣe ipade kankan ni ilu Ibadan.’’ ‘’Awọn ọbayejẹ lo wa lẹyin ipade naa, ti wọn si n fẹ oye awọn oloṣelu kaka ki wọn ja fun ilẹ Yoruba.’’ ‘’Bakan naa ni Bola Tinubu ti ṣeleri lati da ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ru ati gbogbo awọn ẹgbẹ ọmọ Yoruba’ miran.’’ ‘’O ṣeni laanu pe Bola Tinubu ko ni ifẹ awọn ọmọ Yoruba ni ọkan, imọtara ẹni nikan lo n ja fun kaakiri.’’ ‘’Nitori naa mo rọ gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ tootọ lati tako awọn iranṣẹ Tinubu to ti wọnu ẹgbẹ wa. Ẹ jẹ ka ja fun ominira ilẹ Yoruba ki a le gba awọn ohun ini wa pada lọwọ awọn amunisin.’’ Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti sọ pe oro nla lawọn ọmọ ilẹ Yoruba gbogbo to ba kopa ninu eto idibo 2023 lorilẹede Naijiria, n da fun awon mọlẹbi wọn. Adari apapọ ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye lo sọ eyi ninu atẹjade kan to fi sita pe bi Naijiria ṣe wa bayi, ko si anfani kankan ti ẹya Yoruba le ri jẹ lara rẹ.


‘’Awọn alatilẹyin awọn oloṣelu ti wọ aarin wa, paapaa Bola Tinubu n fi owo ra awọn eniyan lati tabuku ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ati emi gẹgẹ bi adari ẹgbẹ naa.’’ ‘’Nitori naa ni mo ṣe n kede fun gbogbo awọn ọmọ Yoruba lagbaye pe mi o ran ẹnikẹni ni iṣẹ lati ṣe ipade kankan ni ilu Ibadan.’’ ‘’Awọn ọbayejẹ lo wa lẹyin ipade naa, ti wọn si n fẹ oye awọn oloṣelu kaka ki wọn ja fun ilẹ Yoruba.’’ ‘’Bakan naa ni Bola Tinubu ti ṣeleri lati da ẹgbẹ Ilana Ọmọ Oodua ru ati gbogbo awọn ẹgbẹ ọmọ Yoruba’ miran.’’ ‘’O ṣeni laanu pe Bola Tinubu ko ni ifẹ awọn ọmọ Yoruba ni ọkan, imọtara ẹni nikan lo n ja fun kaakiri.’’ ‘’Nitori naa mo rọ gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ tootọ lati tako awọn iranṣẹ Tinubu to ti wọnu ẹgbẹ wa. Ẹ jẹ ka ja fun ominira ilẹ Yoruba ki a le gba awọn ohun ini wa pada lọwọ awọn amunisin.’’ Saaju la ti mu iroyin wa fun yin pe ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti sọ pe oro nla lawọn ọmọ ilẹ Yoruba gbogbo to ba kopa ninu eto idibo 2023 lorilẹede Naijiria, n da fun awon mọlẹbi wọn. Adari apapọ ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye lo sọ eyi ninu atẹjade kan to fi sita pe bi Naijiria ṣe wa bayi, ko si anfani kankan ti ẹya Yoruba le ri jẹ lara rẹ. O ni oniruuru ifasẹyin ni apapọ orilẹede yii ti mu ba oniruuru igbesẹ idagbasoke bii ẹkọ ọfẹ, igbayegbadun araalu, ilera ọfẹ ati bẹẹbẹ lọ ti awọn Akin ọmọ Yoruba ti gbe kalẹ fun ẹya Yoruba. Bakan naa lo fi kun un pe nṣe lawọn ọmọ Yoruba to n dije, paapaa Aṣiwaju Ahmed Bola Tinubu to n dije fun ipo aarẹ Naijiria lẹgbẹ oṣelu APC n ba ọjọ iwaju Yoruba jẹ ati pe ogun ti yoo mu itinu ba atiranderan lo nle. Wayi o, alaga ikọ̀ ìpolongo ipò Ààrẹ Tinubu/Shettima, Bayo Onanuga nínu atẹjade kan to fisita ni gbogbo ẹnu ni òun fi sọ wí pé Asiwaju Bola Tinubu ní ìfarajìn sí iṣẹ́ ìsìn ọmọnìyàn, ló ṣe gbégbá láti di Ààrẹ Nàìjíríà.


O ni oniruuru ifasẹyin ni apapọ orilẹede yii ti mu ba oniruuru igbesẹ idagbasoke bii ẹkọ ọfẹ, igbayegbadun araalu, ilera ọfẹ ati bẹẹbẹ lọ ti awọn Akin ọmọ Yoruba ti gbe kalẹ fun ẹya Yoruba. Bakan naa lo fi kun un pe nṣe lawọn ọmọ Yoruba to n dije, paapaa Aṣiwaju Ahmed Bola Tinubu to n dije fun ipo aarẹ Naijiria lẹgbẹ oṣelu APC n ba ọjọ iwaju Yoruba jẹ ati pe ogun ti yoo mu itinu ba atiranderan lo nle. Wayi o, alaga ikọ̀ ìpolongo ipò Ààrẹ Tinubu/Shettima, Bayo Onanuga nínu atẹjade kan to fisita ni gbogbo ẹnu ni òun fi sọ wí pé Asiwaju Bola Tinubu ní ìfarajìn sí iṣẹ́ ìsìn ọmọnìyàn, ló ṣe gbégbá láti di Ààrẹ Nàìjíríà. Ó ní ìgbàgbọ́ Tinubu nínú ìṣọ̀kan àti ìdúróire Nàìjíríà níbi tí gbogbo ènìyàn orílẹ̀ èdè yìí yóò ti jẹ múkùndún ìjọba àwaarawa láìfi ẹ̀yà tàbí ẹ̀sìn ṣe ló ṣe gbégbá láti di ààrẹ. Ó fi kun pé gbogbo àwọn ohun tí Ọjọgbọn Akintoye sọ wí pé ó jẹ àwọn lógún ni Tinubu ti ṣaájú sọ wí pé òun yóò gbájúmọ́ tí òun bá di ààrẹ Nàìjíríà nígbà tó ń ṣàfilọ́lẹ̀ àwọn nǹkan tó fẹ́ ṣe tó bá di ààrẹ. Onanuga tẹ̀síwájú pé Tinubu mọ̀ wí pé agbára tó sodo sọ́wọ́ ìjọba àpapọ̀ ti pọ̀ púpọ̀ jù ló fàá tí àwọn ìpínlẹ̀ kò fi gòkè tó bó ṣe yẹ tó sì ṣèlérí láti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin láti fi ààyè gba àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láti le wà ní ààyè ara wọn ju bí wọ́n ṣe wà lásìkò yìí lọ.


Ó ní ìgbàgbọ́ Tinubu nínú ìṣọ̀kan àti ìdúróire Nàìjíríà níbi tí gbogbo ènìyàn orílẹ̀ èdè yìí yóò ti jẹ múkùndún ìjọba àwaarawa láìfi ẹ̀yà tàbí ẹ̀sìn ṣe ló ṣe gbégbá láti di ààrẹ. Ó fi kun pé gbogbo àwọn ohun tí Ọjọgbọn Akintoye sọ wí pé ó jẹ àwọn lógún ni Tinubu ti ṣaájú sọ wí pé òun yóò gbájúmọ́ tí òun bá di ààrẹ Nàìjíríà nígbà tó ń ṣàfilọ́lẹ̀ àwọn nǹkan tó fẹ́ ṣe tó bá di ààrẹ. Onanuga tẹ̀síwájú pé Tinubu mọ̀ wí pé agbára tó sodo sọ́wọ́ ìjọba àpapọ̀ ti pọ̀ púpọ̀ jù ló fàá tí àwọn ìpínlẹ̀ kò fi gòkè tó bó ṣe yẹ tó sì ṣèlérí láti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin láti fi ààyè gba àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láti le wà ní ààyè ara wọn ju bí wọ́n ṣe wà lásìkò yìí lọ.


"Sìgá, Maltina, Milk, Bournvita àti Bisikí làwọn ajínigbé gbà fún ìtúsílẹ̀ ọmọọba Onpetu Ijeru"

Ọkan lara ọmọ Onpetu tilu Ijeru, Ọba Sunday Oladapo Oyediran, Osekun Keji naa wa lara awọn eeyan ti ajinigbe gbe pamọ lopopona marosẹ Ibadan si Eko lọjọ Ẹti to kọja. Temi Oyediran ni awọn agbebọn naa fi tipa tipa ti wọnu igbo pẹlu igbakeji ọga agba fun fasiti Ibadan, Ọjọgbọn Adigun Agbaje ati awọn akẹkọ meji miran nile ẹkọ gbogbonse Poly Moshood Abiola MAPOLY, to wa nilu Abeokuta. Amọ iroyin ti wa gbalẹ kan pe ori ti ko Temi naa yọ lọwọ awọn ajinigbe naa, to si ti pada si aafin Baba rẹ. Alẹ ọjọ Aiku si ni awọn ajinigbe naa da ọmọọbabinirn naa pada. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ Mama Temi, Olori Subuola Oyediran fidi rẹ mulẹ pe lootọ ni wọn ti fi ọmọ oun silẹ, to si ti pada wa sile. Ayaba ni oun dupẹ lọwọ Ọlọrun to yọ ọmọ oun kuro lọwọ awọn agbebọn naa, to si ni wọn ko gba owo itusilẹ kankan lọwọ awọn.


Alẹ ọjọ Aiku si ni awọn ajinigbe naa da ọmọọbabinirn naa pada. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ Mama Temi, Olori Subuola Oyediran fidi rẹ mulẹ pe lootọ ni wọn ti fi ọmọ oun silẹ, to si ti pada wa sile. Ayaba ni oun dupẹ lọwọ Ọlọrun to yọ ọmọ oun kuro lọwọ awọn agbebọn naa, to si ni wọn ko gba owo itusilẹ kankan lọwọ awọn. “Awọn ajinigbe naa ko gba nnkan lọwọ wa amọ sápá buruku lo mu wọn nitori wọn gba nnkan miran lọwọ wa yatọ si owo. Lara awọn eroja itusilẹ ti wn gba ni Maltina, Milk, Bournvita, Siga, bisikiti ati provisions. Koda, wọn mọọmọ darukọ irufẹ siga ti wọn n fẹ ni, ti wọn si ni Rothmans ni ka ra fun awọn.


“Awọn ajinigbe naa ko gba nnkan lọwọ wa amọ sápá buruku lo mu wọn nitori wọn gba nnkan miran lọwọ wa yatọ si owo. Lara awọn eroja itusilẹ ti wn gba ni Maltina, Milk, Bournvita, Siga, bisikiti ati provisions. Koda, wọn mọọmọ darukọ irufẹ siga ti wọn n fẹ ni, ti wọn si ni Rothmans ni ka ra fun awọn. Bi aanu ba n sọrọ lori aye eniyan, o maa n da bi idan, o maa n da bi ala ni, Ọlọrun si maa n se awọn nnkan to tayọ ero tabi alaye awa ẹda” Olori Subuola, ẹni to salaye pe oun ko fẹ sọrọ pupọ lori isẹlẹ naa lati bo asiri ọmọdebinrin ti wọn ji gbe ọhun, wa salaye iriri ọmọ rẹ ni akata awọn ajinigbe ọhun. Olori ni awọn ajinigbe naa kii se ọmọ Yoruba rara amọ ọkan ninu wọn lo gbọ ede Yoruba ta ta ta. Awọn ajinigbe naa ni wọn sọ fun wa pe wọn wọ asọ ologun ati tawọn ọlọpaa kogberegbe.” O wa fikun pe wọn ko se ọmọ oun nise kuse, bẹẹ ni awọn ajinigbe naa ko na awọn ti wọn ji gbe rara.


Bi aanu ba n sọrọ lori aye eniyan, o maa n da bi idan, o maa n da bi ala ni, Ọlọrun si maa n se awọn nnkan to tayọ ero tabi alaye awa ẹda” Olori Subuola, ẹni to salaye pe oun ko fẹ sọrọ pupọ lori isẹlẹ naa lati bo asiri ọmọdebinrin ti wọn ji gbe ọhun, wa salaye iriri ọmọ rẹ ni akata awọn ajinigbe ọhun. Olori ni awọn ajinigbe naa kii se ọmọ Yoruba rara amọ ọkan ninu wọn lo gbọ ede Yoruba ta ta ta. Awọn ajinigbe naa ni wọn sọ fun wa pe wọn wọ asọ ologun ati tawọn ọlọpaa kogberegbe.” O wa fikun pe wọn ko se ọmọ oun nise kuse, bẹẹ ni awọn ajinigbe naa ko na awọn ti wọn ji gbe rara. O fikun pe awọn laanu kan to nifẹ awọn, tii se ibatan awọn lo gbe awọn ẹru naa lọ. Ọmọ oniwa tutu ni ọmọ mi, ti wọn si se wọn daadaa, paapaa awọn ọmọbinrin to wa laarin awọn ti wọn ji gbe.


O fikun pe awọn laanu kan to nifẹ awọn, tii se ibatan awọn lo gbe awọn ẹru naa lọ. Ọmọ oniwa tutu ni ọmọ mi, ti wọn si se wọn daadaa, paapaa awọn ọmọbinrin to wa laarin awọn ti wọn ji gbe.


''Yíyan Shettima ní igbákejì mi kò níí ṣe pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ẹ̀sìn, ìdí abájọ rèé...''

Oludije sipo aarẹ lati inu ẹgbẹ́ oṣelu All Progressives Congress, APC, Bola Ahmed Tinubu ti salaye idi to fi yan gomina ipinlẹ Borno nígbà kan, Kashim Shettima, gẹgẹ bi igbakeji rẹ fun eto idibo ọdún 2023. Tinubu sọ ọrọ naa lasiko to ṣe ipade pẹlu awọn adari ẹgbẹ ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria, CAN, n'ilu Abuja lọjọru. O ni yiyan Shettima ko ni nkankan ṣe pẹlu ọrọ ẹsin rara, àmọ́ o jẹ ète lati bori ìdìbò. "Yiyan ẹlẹ́sìn Kristẹni ni kò bá rọrùn ju, àmọ́ eto oṣelu asiko yii ko gba bẹẹ. Mimu Shettima ni igbakeji mi jẹyọ lati ara èròngbà mi lati koju àwọn ipenija ti Naijiria ni." Tinubu sọ pe Shettima ni àwọn amuyẹ adari to ni túmọ̀, iru eyi to lo nigba to fi jẹ gomina ipinlẹ Borno.


"Yiyan ẹlẹ́sìn Kristẹni ni kò bá rọrùn ju, àmọ́ eto oṣelu asiko yii ko gba bẹẹ. Mimu Shettima ni igbakeji mi jẹyọ lati ara èròngbà mi lati koju àwọn ipenija ti Naijiria ni." Tinubu sọ pe Shettima ni àwọn amuyẹ adari to ni túmọ̀, iru eyi to lo nigba to fi jẹ gomina ipinlẹ Borno. O ni àwọn ipenija to n koju Naijiria ko gba fifi ọrọ ẹsin yan eeyan sipo, biko ṣe awọn to kaju ẹ. Bakan naa lo sọ fún àwọn adari CAN pe bi oun ati igbakeji rẹ, Shettima ṣe jọ jẹ Musulumi, kò nii ṣe akoba fun ohunkóhun. Ẹgbẹ CAN ṣètò ipade ati ijiroro naa lati gbọ nkan ti gbogbo àwọn olúdíje fun ipo aarẹ ni lọkan lati ṣe. Ọjọ Iṣẹgun, ọjọ́ karundinlogun, oṣu Kọkanla, ni ijiroro naa ti bẹrẹ.


O ni àwọn ipenija to n koju Naijiria ko gba fifi ọrọ ẹsin yan eeyan sipo, biko ṣe awọn to kaju ẹ. Bakan naa lo sọ fún àwọn adari CAN pe bi oun ati igbakeji rẹ, Shettima ṣe jọ jẹ Musulumi, kò nii ṣe akoba fun ohunkóhun. Ẹgbẹ CAN ṣètò ipade ati ijiroro naa lati gbọ nkan ti gbogbo àwọn olúdíje fun ipo aarẹ ni lọkan lati ṣe. Ọjọ Iṣẹgun, ọjọ́ karundinlogun, oṣu Kọkanla, ni ijiroro naa ti bẹrẹ. Ẹgbẹ oṣelu PDP ni lati igba ti oludije lẹgbẹ oṣelu APC ti gbadura fun wọn ni nkan ti bẹrẹ si ni dara fun ẹgbẹ osẹlu PDP Ninu atẹjade ti wọn fi si oju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni ẹgbẹ oṣelu naa ti sọ. Eyi ko ṣẹyin bi Tinubu to n dije du ipo aarẹ ni ẹgbẹ oṣelu APC ṣi ọrọ sọ lasiko to n si ikede ipolongo idibo rẹ ni ilu Jos. Tinubu sọ pe ki Ọlọrun bukun fun ẹgbẹ oṣelu PDP amọ APC lọ fẹ sọ.


Ẹgbẹ oṣelu PDP ni lati igba ti oludije lẹgbẹ oṣelu APC ti gbadura fun wọn ni nkan ti bẹrẹ si ni dara fun ẹgbẹ osẹlu PDP Ninu atẹjade ti wọn fi si oju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni ẹgbẹ oṣelu naa ti sọ. Eyi ko ṣẹyin bi Tinubu to n dije du ipo aarẹ ni ẹgbẹ oṣelu APC ṣi ọrọ sọ lasiko to n si ikede ipolongo idibo rẹ ni ilu Jos. Tinubu sọ pe ki Ọlọrun bukun fun ẹgbẹ oṣelu PDP amọ APC lọ fẹ sọ. PDP ni lati igba ti Tinubu ti gbadura naa ni ẹgbẹ oṣelu PDP ti n gba ipe ayọ ati atẹjisẹ ibanidọrẹ lati ọdọ awọn eekan ni ẹgbẹ oṣelu APC. Wọn ni igbagbọ awọn ni pe Ọlọrun gba ẹnu Tinubu lati ṣọ aṣẹ ayọ si ẹgbẹ oṣelu naa lati tukọ orilẹede Niajiria. Ẹgbẹ oṣelu PDP ni igbagbọ awọn nipe Tinubu ko kunjuwọn lati tukọ orilẹede Naijiria lo ṣe n ṣi ọrọ sọ.