Iya mi ni Babajide Sanwo-Olu ni baba mi, ti ko ba da wọn loju ki wọn jẹ ka ṣe ayẹwo ẹjẹ – Emmanuel

Faith Adebọla, Eko Ẹjọ nla kan ti wa ni nile-ẹjọ giga ipinlẹ Delta, to fikalẹ siluu Effunrun. Ọdọmọkunrin kan, Emmanuel Moses Sanwo-Olu, lo pẹjọ naa. Gomina ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, ni wọn pe lẹjọ. Emmanuel ni Sanwo-Olu ni baba oun, oun si fẹ kile-ẹjọ ba oun fidi ẹ mulẹ fun gomina pe ọmọ bibi inu ẹ loun i ṣe. Ninu iwe ipẹjọ jan-an-ran jan-an-ran kan ti wọn kọ ni ọjọ kin-in-ni, oṣu Kẹjọ, ọdun yii, eyi ti nọmba rẹ jẹ EHC/148/2022, olupẹjọ naa, nipasẹ agbẹjọro rẹ, Ọgbeni J. O. Aikpokpo-Martins, ṣalaye pe mama oun, Abilekọ Grace Moses, sọ foun pe Babajide Sanwo-Olu loun bi oun fun. O sọ pe oun pade gomina Eko yii labule kan ti wọn n pe ni Oleri, niluu Warri, lọdun 1994, lasiko ti ọkunrin naa n ṣiṣẹ nileeṣẹ kan niluu ọhun.


Emmanuel ni Sanwo-Olu ni baba oun, oun si fẹ kile-ẹjọ ba oun fidi ẹ mulẹ fun gomina pe ọmọ bibi inu ẹ loun i ṣe. Ninu iwe ipẹjọ jan-an-ran jan-an-ran kan ti wọn kọ ni ọjọ kin-in-ni, oṣu Kẹjọ, ọdun yii, eyi ti nọmba rẹ jẹ EHC/148/2022, olupẹjọ naa, nipasẹ agbẹjọro rẹ, Ọgbeni J. O. Aikpokpo-Martins, ṣalaye pe mama oun, Abilekọ Grace Moses, sọ foun pe Babajide Sanwo-Olu loun bi oun fun. O sọ pe oun pade gomina Eko yii labule kan ti wọn n pe ni Oleri, niluu Warri, lọdun 1994, lasiko ti ọkunrin naa n ṣiṣẹ nileeṣẹ kan niluu ọhun. Wọn jọ sọrọ ifẹ, wọn si jọ laṣepọ laimọye igba laarin ọdun 1994 naa si ọdun 1995. Wọn lọdun 1994 ni Grace loyun latari ajọṣepọ oun ati Gomina Sanwo-Olu, ko si fọrọ oyun naa di i leti, bẹẹ ni Sanwo-Olu ko jampata nigba to gbọ, ṣugbọn ko pẹ lẹyin naa ni wọn ko ri Sanwo-Olu mọ, o kuro lagbegbe naa, obinrin yii ko si mọbi to wa fun igba pipẹ. Lọjọ ikunlẹ, Grace sọ layọ, o bi ọmọkunrin, o si sọ ọmọ naa lorukọ Emmanuel Moses, tori Moses lorukọ idile obinrin naa.


Wọn jọ sọrọ ifẹ, wọn si jọ laṣepọ laimọye igba laarin ọdun 1994 naa si ọdun 1995. Wọn lọdun 1994 ni Grace loyun latari ajọṣepọ oun ati Gomina Sanwo-Olu, ko si fọrọ oyun naa di i leti, bẹẹ ni Sanwo-Olu ko jampata nigba to gbọ, ṣugbọn ko pẹ lẹyin naa ni wọn ko ri Sanwo-Olu mọ, o kuro lagbegbe naa, obinrin yii ko si mọbi to wa fun igba pipẹ. Lọjọ ikunlẹ, Grace sọ layọ, o bi ọmọkunrin, o si sọ ọmọ naa lorukọ Emmanuel Moses, tori Moses lorukọ idile obinrin naa. Emmanuel ni mama oun lo da nikan tọ oun dagba, ninu ipọnju ati itiju ni obinrin naa n gbọ bukaata oun. Nigba to ya, lẹyin toun ti wọ ileewe pamari, oun beere lọwọ iya oun nipa baba oun, gbogbo ohun to fi fesi foun ko ju pe ọkunrin kan bayii ti wọn n pe ni Jide Sanwo-Olu loun bi oun fun, ati pe agbegbe Ijẹbu-Ode ati Ẹpẹ lo loun ti wa, ko si dagbere foun to fi ja oun ju silẹ toyun-toyun, toun ko si ri i mọ. O ni mama oun sọ foun pe lara nnkan toun ranti nipa baba oun yii ni pe ọlọwọ-osi ni, ko si fẹran lati da irungbọn si rara, o maa n fa agbọn rẹ dan ni, ati pe ọmọluabi eeyan ni, o niwa jẹẹjẹ, o maa n bọwọ fun-unyan, wẹrẹwẹrẹ lo si maa n sọrọ, o maa n bikita.


Emmanuel ni mama oun lo da nikan tọ oun dagba, ninu ipọnju ati itiju ni obinrin naa n gbọ bukaata oun. Nigba to ya, lẹyin toun ti wọ ileewe pamari, oun beere lọwọ iya oun nipa baba oun, gbogbo ohun to fi fesi foun ko ju pe ọkunrin kan bayii ti wọn n pe ni Jide Sanwo-Olu loun bi oun fun, ati pe agbegbe Ijẹbu-Ode ati Ẹpẹ lo loun ti wa, ko si dagbere foun to fi ja oun ju silẹ toyun-toyun, toun ko si ri i mọ. O ni mama oun sọ foun pe lara nnkan toun ranti nipa baba oun yii ni pe ọlọwọ-osi ni, ko si fẹran lati da irungbọn si rara, o maa n fa agbọn rẹ dan ni, ati pe ọmọluabi eeyan ni, o niwa jẹẹjẹ, o maa n bọwọ fun-unyan, wẹrẹwẹrẹ lo si maa n sọrọ, o maa n bikita. Emmanuel ni ọrẹ oun kan lo pe oun sakiyesi Sanwo-Olu nigba ti wọn ṣafihan rẹ lori tẹlifiṣan, nibi to ti n ṣi awọn iṣẹ ode kan, oun ri i pe awọn jọra, ati pe ọwọ osi naa ni Sanwo-Olu n lo, afijọ kan naa lawọn ni. O loun wo fidio naa lawotunwo, loun ba lọ sori ẹrọ instagiraamu Sanwo-Olu, oun tẹ awọn oriṣiiriṣii fọto jade nibẹ, oun si ko wọn lọọ ba mama oun boya o maa le da ẹni to bi oun fun mọ, taarata ni mama naa fa fọto Babajide Sanwo-Olu jade pe oun ni ọkunrin to fun oun loyun niyẹn, bo tilẹ jẹ pe mama naa ko mọ pe o ti di gomina rara. O loun tun ṣafihan fidio ti Sanwo-Olu wa ninu rẹ fun mama oun, obinrin naa si tubọ fidi ẹ mulẹ pe dajudaju, baba oun niyẹn, ẹni toun ati ẹ jọ ṣere ifẹ lọdun 1994 si 1995 niyẹn.


Emmanuel ni ọrẹ oun kan lo pe oun sakiyesi Sanwo-Olu nigba ti wọn ṣafihan rẹ lori tẹlifiṣan, nibi to ti n ṣi awọn iṣẹ ode kan, oun ri i pe awọn jọra, ati pe ọwọ osi naa ni Sanwo-Olu n lo, afijọ kan naa lawọn ni. O loun wo fidio naa lawotunwo, loun ba lọ sori ẹrọ instagiraamu Sanwo-Olu, oun tẹ awọn oriṣiiriṣii fọto jade nibẹ, oun si ko wọn lọọ ba mama oun boya o maa le da ẹni to bi oun fun mọ, taarata ni mama naa fa fọto Babajide Sanwo-Olu jade pe oun ni ọkunrin to fun oun loyun niyẹn, bo tilẹ jẹ pe mama naa ko mọ pe o ti di gomina rara. O loun tun ṣafihan fidio ti Sanwo-Olu wa ninu rẹ fun mama oun, obinrin naa si tubọ fidi ẹ mulẹ pe dajudaju, baba oun niyẹn, ẹni toun ati ẹ jọ ṣere ifẹ lọdun 1994 si 1995 niyẹn. O ni atigba naa loun ti n ṣan gbogbo ọna lati ri Sanwo-Olu, ṣugbọn gbogbo igbiyanju oun lo ja si pabo latari bi awọn ẹṣọ alaabo ati ipo gomina to wa ṣe n gbegi dina foun, eyi lo jẹ koun kọri sile-ẹjọ, ki wọn le beere ẹtọ oun foun. Lara ẹbẹ ti olupẹjọ yii fi siwaju ile-ẹjọ ni pe ki wọn ba oun kede pe olujẹjọ naa ni baba oun, pe oun ni Abilekọ Grace Moses, ti i ṣe iya oun, bi i fun. O tun rọ ile-ẹjọ pe ki wọn paṣẹ fun olujẹjọ naa lati mu oun bii ọmọ, ko si maa ṣetọju oun, ki oun le lanfaani si gbogbo ẹtọ to ba yẹ ki ọmọ ri latọdọ baba rẹ, tori baba oun ni Sanwo-Olu.


O ni atigba naa loun ti n ṣan gbogbo ọna lati ri Sanwo-Olu, ṣugbọn gbogbo igbiyanju oun lo ja si pabo latari bi awọn ẹṣọ alaabo ati ipo gomina to wa ṣe n gbegi dina foun, eyi lo jẹ koun kọri sile-ẹjọ, ki wọn le beere ẹtọ oun foun. Lara ẹbẹ ti olupẹjọ yii fi siwaju ile-ẹjọ ni pe ki wọn ba oun kede pe olujẹjọ naa ni baba oun, pe oun ni Abilekọ Grace Moses, ti i ṣe iya oun, bi i fun. O tun rọ ile-ẹjọ pe ki wọn paṣẹ fun olujẹjọ naa lati mu oun bii ọmọ, ko si maa ṣetọju oun, ki oun le lanfaani si gbogbo ẹtọ to ba yẹ ki ọmọ ri latọdọ baba rẹ, tori baba oun ni Sanwo-Olu. Bakan naa lo ni oun ko lodi si ṣiṣe ayẹwo ẹjẹ awọn mejeeji, to ba pọn dandan lati ṣe bẹẹ, ki wọn le fidi okodoro otitọ mulẹ.


Bakan naa lo ni oun ko lodi si ṣiṣe ayẹwo ẹjẹ awọn mejeeji, to ba pọn dandan lati ṣe bẹẹ, ki wọn le fidi okodoro otitọ mulẹ.


Makinde ati ọrẹ ẹ gba idajọ iku, fila ti wọn gbagbe sibi ti wọn ti fipa baayan lo pọ lo tu wọn fo

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ile-ẹjọ giga kan nipinlẹ Ekiti ti paṣẹ pe ki wọn fi okun si ọrun ọmọdekunrin ẹni ọdun mejidinlogoji kan, Kọla Makinde, ati ọrẹ rẹ timọ-timọ, Bika Haruna, titi ẹmi yoo fi bọ lẹnu wọn. Awọn ọrẹ meji yii ni wọn ko wa sile-ẹjọ lori ẹsun mẹfa, eyi to da lori igbimọ-pọ lati ṣiṣẹ ibi, idigunjale, ifipa ba ni lo pọ ati ijinigbe, ni Ilasa-Ekiti, nijọba ibilẹ Ikọle. Makinde ni awọn ọlọpaa gbe wa siwaju ile-ẹjọ ti Onidaajọ Ọlalekan Ọlatawura n ṣe akoso rẹ, lọjọ kejidinlogun, oṣun Keji, ọdun 2022. Gẹgẹ bi iwe ẹsun naa ṣe sọ, ni ọjọ kẹfa, oṣu Kẹwaa, ọdun 2021, Makinde ati Haruna digun ja Ọgbẹni Lawrence Oni ati Mohammed Ayomide lole ni agbegbe idi Mango, ni Ilasa-Ekiti, ti wọn si gba ẹrọ ilewọ wọn. Bakan naa ni won tun gba bii ẹgbẹrun lọna mọkanlelọgbọn Naira lọwọ wọn. Lọjọ yii kan naa ni wọn tun ji ọmọdebinrin ẹni ọdun mọkandinlogun, Daramọla Adejuwọn, gbe lẹyin ti wọn fipa ba a lo pọ tan.


Gẹgẹ bi iwe ẹsun naa ṣe sọ, ni ọjọ kẹfa, oṣu Kẹwaa, ọdun 2021, Makinde ati Haruna digun ja Ọgbẹni Lawrence Oni ati Mohammed Ayomide lole ni agbegbe idi Mango, ni Ilasa-Ekiti, ti wọn si gba ẹrọ ilewọ wọn. Bakan naa ni won tun gba bii ẹgbẹrun lọna mọkanlelọgbọn Naira lọwọ wọn. Lọjọ yii kan naa ni wọn tun ji ọmọdebinrin ẹni ọdun mọkandinlogun, Daramọla Adejuwọn, gbe lẹyin ti wọn fipa ba a lo pọ tan. Awọn ọdaran wọnyi tun fipa ba obinrin to n tọ ọmọ oṣun marun-un lọwọ lo pọ. Ile-ẹjọ naa fikun un pe nigba ti wọn ṣe ẹsẹ yii, oun ija oloro bii ibọn ati ada pẹlu ogun oloro ni wọn ko dani, gbogbo ẹsẹ wọnyi ni ile-ẹjọ yii juwe gẹgẹ bii oun to lodi sofin. Nigba ti awọn ọlọpaa n gba ohun wọn silẹ, awọn ti ọdaran wọnyi ṣe akọlu si sọ pe awọn ọdaran naa ni wọn fi agbara ṣilẹkun wọn, ti wọn si na ibọn si wọn, ti wọn bẹrẹ si i fi ada to wa lọwọ wọn na wọn titi ti wọn fi gba ẹrọ ilewọ ati gbogbo owo to wa lọwọ wọn.


Awọn ọdaran wọnyi tun fipa ba obinrin to n tọ ọmọ oṣun marun-un lọwọ lo pọ. Ile-ẹjọ naa fikun un pe nigba ti wọn ṣe ẹsẹ yii, oun ija oloro bii ibọn ati ada pẹlu ogun oloro ni wọn ko dani, gbogbo ẹsẹ wọnyi ni ile-ẹjọ yii juwe gẹgẹ bii oun to lodi sofin. Nigba ti awọn ọlọpaa n gba ohun wọn silẹ, awọn ti ọdaran wọnyi ṣe akọlu si sọ pe awọn ọdaran naa ni wọn fi agbara ṣilẹkun wọn, ti wọn si na ibọn si wọn, ti wọn bẹrẹ si i fi ada to wa lọwọ wọn na wọn titi ti wọn fi gba ẹrọ ilewọ ati gbogbo owo to wa lọwọ wọn. Wọn fi kun un pe wọn fipa ba ọmọdebinrin kan, Adewumi Daramola lo pọ, ti wọn si tun ji i gbe lọ. Lẹyin ti wọn ji i gbe ni wọn beere miliọnu marun-un Naira gẹgẹ bii owo itusilẹ lọwọ awọn mọlẹbi rẹ. Bakan naa ni wọn tun fipa ba obinrin kan to n tọ ọmọ oṣu marun-un lọwọ lo pọ.


Wọn fi kun un pe wọn fipa ba ọmọdebinrin kan, Adewumi Daramola lo pọ, ti wọn si tun ji i gbe lọ. Lẹyin ti wọn ji i gbe ni wọn beere miliọnu marun-un Naira gẹgẹ bii owo itusilẹ lọwọ awọn mọlẹbi rẹ. Bakan naa ni wọn tun fipa ba obinrin kan to n tọ ọmọ oṣu marun-un lọwọ lo pọ. Obinrin yii ni ni kete ti wọn wọ inu yara oun, wọn gba ọmọ oun lọwọ oun, wọn si fipa ba oun lo pọ. Ọwọ awọn fijilante to wa niluu naa pada tẹ awọn ọdaran ọhun, lẹyin ti wọn ri fila kan ti wọn gbagbe sibi ti wọn ti ṣe ọṣẹ naa. Lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ, Agbefọba, Olasanmi Oluwaṣeun, pe ẹlẹrii meje, o si tun ko gbogbo iwe ti awọn ọlọpaa fi gba ọrọ silẹ lẹnu awọn ọdaran naa silẹ.


Obinrin yii ni ni kete ti wọn wọ inu yara oun, wọn gba ọmọ oun lọwọ oun, wọn si fipa ba oun lo pọ. Ọwọ awọn fijilante to wa niluu naa pada tẹ awọn ọdaran ọhun, lẹyin ti wọn ri fila kan ti wọn gbagbe sibi ti wọn ti ṣe ọṣẹ naa. Lati fi idi ẹjọ rẹ mulẹ, Agbefọba, Olasanmi Oluwaṣeun, pe ẹlẹrii meje, o si tun ko gbogbo iwe ti awọn ọlọpaa fi gba ọrọ silẹ lẹnu awọn ọdaran naa silẹ. Bakan naa ni awọn ọdaran ọhun sọrọ lati ẹnu agbẹjọro wọn, Iyanu Olumuagun, ti wọn si pe ẹlẹrii kan pere. Onidaajọ Ọlalekan Ọlatawura, ṣalaye pe pẹlu gbogbo ẹri to wa niwaju ile-ẹjọ naa, o fi han pe loootọ ni awọn ọdaran naa ṣẹ ẹṣẹ idigunjale ati ijinigbe. O paṣe pe awọn ki wọn fokun si wọn lọrun titi ẹmi yoo fi bọ lẹnu wọn, bakan naa lo gba adura pe ki Ọlọrun fori ji oku wọn.


Bakan naa ni awọn ọdaran ọhun sọrọ lati ẹnu agbẹjọro wọn, Iyanu Olumuagun, ti wọn si pe ẹlẹrii kan pere. Onidaajọ Ọlalekan Ọlatawura, ṣalaye pe pẹlu gbogbo ẹri to wa niwaju ile-ẹjọ naa, o fi han pe loootọ ni awọn ọdaran naa ṣẹ ẹṣẹ idigunjale ati ijinigbe. O paṣe pe awọn ki wọn fokun si wọn lọrun titi ẹmi yoo fi bọ lẹnu wọn, bakan naa lo gba adura pe ki Ọlọrun fori ji oku wọn.


Awọn oṣiṣẹ kootu bẹrẹ iyanṣẹlodi nipinlẹ Ọyọ, wọn nijọba n pẹ ko too sanwo oṣu awọn

Ọlawale Ajao, Ibadan Gbogbo ilẹkun abawọle si awọn ile-ẹjọ to jẹ tijọba ipinlẹ Ọyọ lo wa ni titi pa bayii nitori ti awọn oṣiṣẹ ẹka eto idajọ ti bẹrẹ iyanṣẹlodi. Iyanṣẹlodi ọhun to bẹrẹ lọjọ keji, oṣu Kẹjọ, ọdun 2022 yii, ti i ṣe ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, lo waye nitori bi ijọba ipinlẹ naa ko ṣe ti i san owo-oṣu wọn fun oṣu Keje to pari ni ijẹrin ode yii. Nigba to n sọrọ lori igbesẹ naa, Alukoro fun ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ẹka eto idajọ nipinlẹ yii, Ọgbẹni Ọbafunṣọ Okulaja, sọ pe ninu ipade ti ẹgbẹ ‘Judiciary Staff Union of Nigeria’ (JUSUN), iyẹn, ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ẹka eto idajọ nipinlẹ Ọyọ, ṣe lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja, ko too di pe oṣu Keje pari gan-an lawọn ti pinnu pe bi ijọba ko ba fi sanwo oṣu Keje fawọn titi ti oṣu naa fi pari, niṣe lawọn yoo kan fọwọ lẹran ti awọn yoo maa wo iṣẹ niran Gẹgẹ bi Ọgbẹni Okulajaṣe sọ, “Oṣu Keje ti pari, awọn eeyan wa ko si rowo wọ mọto wa sibi iṣẹ, nitori ẹ la ṣe kuku sọ pe ki kaluku wọn jokoo sile wọn. “Ki i ṣe bi ijọba ṣe maa n pẹẹ sanwo oṣu fun gbogbo oṣiṣẹ ipinlẹ yii ree. Lati ọjọ kẹẹẹdọgbọn (25), oṣu, ni wọn ti maa n sanwo awọn oṣiṣẹ ẹka yooku, bi oṣu ko ba ti i pari patapata tabi ki oṣu mi-in bẹrẹ, wọn ki i sanwo fawa ni tiwa. “Ki i ṣe pe wọn ṣẹṣẹ n ṣe bẹẹ fun wa o, lati ọdun 2021 ni wọn ti maa n ṣe bẹẹ fun wa.


“Ki i ṣe bi ijọba ṣe maa n pẹẹ sanwo oṣu fun gbogbo oṣiṣẹ ipinlẹ yii ree. Lati ọjọ kẹẹẹdọgbọn (25), oṣu, ni wọn ti maa n sanwo awọn oṣiṣẹ ẹka yooku, bi oṣu ko ba ti i pari patapata tabi ki oṣu mi-in bẹrẹ, wọn ki i sanwo fawa ni tiwa. “Ki i ṣe pe wọn ṣẹṣẹ n ṣe bẹẹ fun wa o, lati ọdun 2021 ni wọn ti maa n ṣe bẹẹ fun wa. “Ti ijọba ba le maa fi awọn oṣiṣẹ ẹka alaṣẹ atawọn oṣiṣẹ ẹka aṣofin ṣọkan, o yẹ ki wọn le ṣe bẹẹ fawa naa nitori awa naa lẹka to ṣikẹta ẹka mejeeji ninu eto iṣejọba”. Titi di ba a ṣe n kọroyin yii ni gbogbo ilẹkun abawọle kootu gbogbo to jẹ ti ipinlẹ Ọyọ wa ni titi pa nitori eto iyanṣẹlodi wọn naa.


“Ti ijọba ba le maa fi awọn oṣiṣẹ ẹka alaṣẹ atawọn oṣiṣẹ ẹka aṣofin ṣọkan, o yẹ ki wọn le ṣe bẹẹ fawa naa nitori awa naa lẹka to ṣikẹta ẹka mejeeji ninu eto iṣejọba”. Titi di ba a ṣe n kọroyin yii ni gbogbo ilẹkun abawọle kootu gbogbo to jẹ ti ipinlẹ Ọyọ wa ni titi pa nitori eto iyanṣẹlodi wọn naa.


Arowolo rẹwọn ọdun mẹta he, foonu lo ji l’Ọrẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Adajọ kootu Majisreeti to wa l’Odigbo, ti i ṣe ibujokoo ijọba ibilẹ Odigbo, ti ran ọkunrin ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn kan, Arowolo Friday, lẹwọn ọdun mẹta, latari jijẹbi ẹsun ole jija ti wọn fi kan an. Ni ibamu pẹlu ẹsun ti ọlọpaa agbefọba, James Usifo, ka si ọdaran ọhun lẹsẹ lasiko igbẹjọ, o ni ṣe ni Arowolo lọ si ile-itura kan to wa lagbegbe Akinjagunla, niluu Ọrẹ, lọjọ iṣẹlẹ naa, nibi to to ti ji foonu Abilekọ Joy Ọladokun, eyi ti owo rẹ to bii ẹgbẹrun mẹwaa Naira. Bakan naa lo ni ọkunrin ọdaran ọhun tun huwa to le di alaafia ilu lọwọ pẹlu bo tun ṣe fi nọmba to wa lori foonu onifoonu to ji gba ipe ati atẹjisẹ, lai gba asẹ lọdọ obinrin to ni foonu naa. Awọn ẹsun mẹtẹẹta to fi kan olujẹjọ ọhun lo ni o lodi labẹ abala irinwo din mẹwaa (390) ati ojilelugba le mẹsan-an ninu iwe ofin ipinlẹ Ondo ti ọdun 2006. Olujẹjọ ọhun ko wulẹ fi asiko ile-ẹjọ naa ṣofo to fi gba pe oun jẹbi awọn ẹsun mẹtẹẹta ti wọn fi kan an, lẹyin eyi ni agbefọba dide, to si gba adajọ kootu ọhun nimọran lati bẹrẹ igbẹjọ lẹyẹ-o-ṣọka. Nigba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidaajọ O. Ogunfuyi ni oun paṣẹ ki ọdaran ọhun lọọ fẹwọn ọdun mẹta jura lori ẹsun mẹtẹẹta tabi ko san ẹgbẹrun mẹẹẹdọgbọn Naira lori ẹsun kọọkan gẹgẹ bii owo itanran.


Awọn apaniṣowo pa iya agbalagba sinu oko n’Ileṣa, wọn tun yọ oju ẹ lọ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Iya agba ẹni ọdun marundinlaaadọrun kan, Tunmiṣe Oluyẹmi, to n gbe niluu Ileṣa, lawọn apaniṣowo ti dẹmi rẹ legbodo sinu oko rẹ. Lati ọjọ Satide to kọja lawọn mọlẹbi iya yii ti n wa a kaakiri gẹgẹ bi a ṣe gbọ, ko too di pe wọn ri oku rẹ ninu oko to n da lagbegbe Fadahunsi, ti awọn amookunṣika naa si ti yọ oju rẹ kan lọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, ṣalaye pe lẹyin ti awọn mọlẹbi ba oku iya yii ninu oko rẹ ni wọn lọọ fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti lọsan-an ọjọ Mọnde. Ọpalọla ṣalaye pe, “Laago kan ọsan Mọnde lawọn mọlẹbi iya naa, Tunmiṣe Oluyẹmi, lọọ sọ fun awọn ọlọpaa pe awọn ba oku iya ọhun ninu oko rẹ to wa ni Fadahunsi, niluu Ileṣa, ni nnkan bii aago mọkanla aabọ aarọ ọjọ naa, ti awọn ti wọn pa a si ti yọ oju rẹ kan lọ.” O fi kun ọrọ rẹ pe nigba ti awọn ọlọpaa de inu oko naa ti wọn fẹẹ gbe oku ọhun lọ si mọṣuari lawọn ọmọ rẹ yari kanlẹ pe wọn ko gbọdọ gbe e, nitori ṣe lawọn fẹẹ sinku iya awọn kiakia.


Eeyan mẹrindinlogun ku ninu ijamba mọto lọna Ẹpẹ

Jọkẹ Amọri L’Ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, eeyan mẹrindinlogun lo padanu ẹmi wọn, ti awọn marun-un si tun fara pa ninu ijamba ọkọ kan to ṣẹlẹ niluu Alarọ, loju ọna Ẹpẹ, nipinlẹ Eko. ALAROYE gbọ pe bi awọn eeyan naa ṣe n wakọ lalẹ ni oju ọna ti wọn n tunṣe lọwọ lo fa wahala ọhun, nitori nnkan bii aago mẹta oru ni ijamba naa ṣẹlẹ gẹgẹ bi ọga to wa ni ẹka ilanilọyẹ nileeṣẹ FRSC, Ọlabisi Sonusi, ṣe fidi rẹ mulẹ. O ni ọkọ bọọsi funfun kan ti nọmba rẹ jẹ KTN 262YJ ati ọkọ akoyọyọ ni wọn jọ kọ lu ara wọn loru naa, eyi to fa a ti ọkọ mejeeji fi gbina, to si ṣeku pa eeyan mẹrindinlogun, ti awọn marun-un mi-in si fara pa yanna yanna. Awọn ẹṣọ oju popo yii ni wọn sare gbe awọn to fara pa yii lọ si ọsibitu fun itọju gẹgẹ bi Sonusi ṣe sọ, lẹyin ti wọn yọ oku awọn mẹrindinlogun jade, ti eeyan meji si jade lai fara pa.


Festus ti wọn dajọ iku fun sa lẹwọn, lo ba tun lọọ jale l’Ogere

Gbenga Amos, Ogun Ọgba ẹwọn White House, lọna Sapẹlẹ, nipinlẹ Benin, ni ọdaran to ti gbọjọ iku kan, Festus Okoeguare, wa, to n reti asiko ti wọn maa yẹgi fun un, ṣugbọn o yọ pọrọ sa lọ lasiko yanpọnyanrin iwọde EndSARS to kọja, bo si ṣe de ipinlẹ Ogun, niṣe lo tun lọọ ji waya ina ẹlẹntiriiki ka, lọwọ ba tẹ oun ati ekeji rẹ, Nancinant Paul Joshua. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ninu atẹjade kan to fi lede lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kin-in-ni, oṣu Kẹjọ ta a wa yii. Wọn ni olobo kan lo ta ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Ogere pe awọn afurasi ọdaran kan ti n ṣiṣẹ laabi nidii ẹrọ amunawa ati opo to gbe waya wọ agbegbe ti Fasiti Hallmark wa, nitosi ikorita ọna to lọ lati Ṣagamu si Benin. Kia ni DPO Ogere ti ko awọn ọmọọṣẹ rẹ sodi, pẹlu awọn ẹṣọ alaabo Amọtẹkun to wa larọọwọto, ti wọn si lọ sibẹ, ṣugbọn bawọn kọlọransi ẹda yii ṣe foju gan-an-ni ọkọ ọlọpaa, niṣe ni wọn bẹ lugbo, wọn ṣina ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn ko awọn waya ti wọn ji ge si, ni wọn ba sa lọ. Amọ awọn ọlọpaa naa gba fi ya wọn, ọwọ si ba meji ninu awọn ole ọhun. Nigba ti wọn wadii ọrọ wo lẹnu wọn ni teṣan, Festus jẹwọ pe ọgba ẹwọn White House, loun wa nigba ti lọgbọlọgbọ iwọde ta ko awọn ọlọpaa SARS fi waye lọdun 2020, latari idajọ iku tile-ẹjọ da foun fun ẹsun apaayan toun jẹbi rẹ.


Kia ni DPO Ogere ti ko awọn ọmọọṣẹ rẹ sodi, pẹlu awọn ẹṣọ alaabo Amọtẹkun to wa larọọwọto, ti wọn si lọ sibẹ, ṣugbọn bawọn kọlọransi ẹda yii ṣe foju gan-an-ni ọkọ ọlọpaa, niṣe ni wọn bẹ lugbo, wọn ṣina ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn ko awọn waya ti wọn ji ge si, ni wọn ba sa lọ. Amọ awọn ọlọpaa naa gba fi ya wọn, ọwọ si ba meji ninu awọn ole ọhun. Nigba ti wọn wadii ọrọ wo lẹnu wọn ni teṣan, Festus jẹwọ pe ọgba ẹwọn White House, loun wa nigba ti lọgbọlọgbọ iwọde ta ko awọn ọlọpaa SARS fi waye lọdun 2020, latari idajọ iku tile-ẹjọ da foun fun ẹsun apaayan toun jẹbi rẹ. Asiko iwọde naa lawọn janduku kan fọ ọgba ẹwọn naa, oun si wa lara awọn ẹlẹwọn to jakun, loun ba sa wa sipinlẹ Ogun, ṣugbọn oun ko rikan ṣekan ju ole jija lọ, oun ati awọn ọrẹ oun kan lawọn jọ n ji waya ina ka, tawọn si n ta a lati rowo jẹun, idi gbewiri ọhun lọwọ ti tẹ oun yii. Oyeyẹmi ni iwadii ṣi n tẹsiwaju lori awọn afurasi ọdaran mejeeji. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti ni ki wọn wa awọn afurasi ole ti wọn sa lọ naa lawaakan, ki wọn le foju gbogbo wọn bale-ẹjọ laipẹ.


Asiko iwọde naa lawọn janduku kan fọ ọgba ẹwọn naa, oun si wa lara awọn ẹlẹwọn to jakun, loun ba sa wa sipinlẹ Ogun, ṣugbọn oun ko rikan ṣekan ju ole jija lọ, oun ati awọn ọrẹ oun kan lawọn jọ n ji waya ina ka, tawọn si n ta a lati rowo jẹun, idi gbewiri ọhun lọwọ ti tẹ oun yii. Oyeyẹmi ni iwadii ṣi n tẹsiwaju lori awọn afurasi ọdaran mejeeji. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti ni ki wọn wa awọn afurasi ole ti wọn sa lọ naa lawaakan, ki wọn le foju gbogbo wọn bale-ẹjọ laipẹ. Ni ti Festus, wọn lawọn maa fi i ṣọwọ si ọgba ẹwọn to ti jakun ni, ibẹ ni yoo ti gba sẹria ẹṣẹ rẹ lẹkun-unrẹrẹ.


Ni ti Festus, wọn lawọn maa fi i ṣọwọ si ọgba ẹwọn to ti jakun ni, ibẹ ni yoo ti gba sẹria ẹṣẹ rẹ lẹkun-unrẹrẹ.


Wọn ka ibọn ati ọpọlọpọ ọta mọ Destiny lọwọ l’Ọrẹ, o loun ri i he ni

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Awọn oṣiṣẹ ajọ to n gbogun ti ilokulo oogun oloro, ẹka ti ipinlẹ Ondo, (NDLEA) ti fi pampẹ ofin gbe ọkunrin kan, Destiny Agbaijoh,. lẹyin ti wọn ka ibọn AK-47 kan ati ọpọlọpọ ọta ibọn mọ ọn lọwọ. Destiny lọwọ tẹ laarin oju-ọna marosẹ Ọrẹ si Okitipupa, lopin ọsẹ to kọja. Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fawọn oniroyin, Alakooso ajọ ọhun nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Kayọde Raji, ni oriṣiiriṣii ọta ibọn to to mọkanlelaaadọrun-un, ibọn mẹrin ati owo ti iye rẹ jẹ ẹgbẹrun lọna ojilelọọọdunrun le meje Naira (#347, 000) ni wọn tun ba ni ikawọ afurasi naa lọjọ ti awọn mu un. O ni lara ohun ti awọn tun ṣakiyesi ni pe ami to wa lara awọn ibọn ti awọn ka mọ ọkunrin ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn ọhun lọwọ jọ ti ileeṣẹ ọlọpaa. Bakan naa lo ni awọn tun ba apo nla kan ninu ọkọ rẹ eyi to ṣee ṣe ki wọn maa fi ko oku tabi ẹya-ara awọn eeyan ti wọn ba pa. O ni dipo ki ọmọkunrin naa jẹwọ iṣẹ to n ṣe lasiko ti awọn n fọrọ wa a lẹnu wo, ẹbẹ lo ni o n bẹ awọn, to si ni o ṣee ṣe ki oun ku ti oun ba fi le jẹwọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ naa.


Nigba to n fidi iṣẹlẹ naa mulẹ fawọn oniroyin, Alakooso ajọ ọhun nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Kayọde Raji, ni oriṣiiriṣii ọta ibọn to to mọkanlelaaadọrun-un, ibọn mẹrin ati owo ti iye rẹ jẹ ẹgbẹrun lọna ojilelọọọdunrun le meje Naira (#347, 000) ni wọn tun ba ni ikawọ afurasi naa lọjọ ti awọn mu un. O ni lara ohun ti awọn tun ṣakiyesi ni pe ami to wa lara awọn ibọn ti awọn ka mọ ọkunrin ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn ọhun lọwọ jọ ti ileeṣẹ ọlọpaa. Bakan naa lo ni awọn tun ba apo nla kan ninu ọkọ rẹ eyi to ṣee ṣe ki wọn maa fi ko oku tabi ẹya-ara awọn eeyan ti wọn ba pa. O ni dipo ki ọmọkunrin naa jẹwọ iṣẹ to n ṣe lasiko ti awọn n fọrọ wa a lẹnu wo, ẹbẹ lo ni o n bẹ awọn, to si ni o ṣee ṣe ki oun ku ti oun ba fi le jẹwọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ naa. O lafurasi ọdaran ọhun tun gbiyanju ati fowo di awọn oṣiṣẹ awọn lẹnu ki wọn le fi i silẹ ko maa lọ, ṣugbọn ti wọn kọ jalẹ lati yọnda rẹ. Raji ni awọn ko ni i pẹẹ fa ọkunrin naa le awọn agbofinro tọrọ kan lọwọ ni kete ti awọn ba ti pari iwadii ti awọn n ṣe lọwọ. Ninu ọrọ tirẹ, Destiny ni loootọ ni wọn ba ibọn atawọn ẹru ofin naa ni ikawọ oun, ṣugbọn oun kọ loun ni awọn ẹru naa.


O lafurasi ọdaran ọhun tun gbiyanju ati fowo di awọn oṣiṣẹ awọn lẹnu ki wọn le fi i silẹ ko maa lọ, ṣugbọn ti wọn kọ jalẹ lati yọnda rẹ. Raji ni awọn ko ni i pẹẹ fa ọkunrin naa le awọn agbofinro tọrọ kan lọwọ ni kete ti awọn ba ti pari iwadii ti awọn n ṣe lọwọ. Ninu ọrọ tirẹ, Destiny ni loootọ ni wọn ba ibọn atawọn ẹru ofin naa ni ikawọ oun, ṣugbọn oun kọ loun ni awọn ẹru naa. O ni iṣẹ igi gẹdu lila loun n ṣe, ati pe inu igbo kan nitosi ibi iṣẹ oun nipinlẹ Bayelsa, loun ti ri ibọn atawọn ọta naa nibi ti wọn ko wọn pamọ si. Ipinlẹ Bayelsa ọhun lo ni oun ti n bọ, ti oun si n lọ si ilu oun lagbegbe Agbagba, nijọba ibilẹ Ẹsẹ-Odo, lọjọ ti wọn mu oun.


O ni iṣẹ igi gẹdu lila loun n ṣe, ati pe inu igbo kan nitosi ibi iṣẹ oun nipinlẹ Bayelsa, loun ti ri ibọn atawọn ọta naa nibi ti wọn ko wọn pamọ si. Ipinlẹ Bayelsa ọhun lo ni oun ti n bọ, ti oun si n lọ si ilu oun lagbegbe Agbagba, nijọba ibilẹ Ẹsẹ-Odo, lọjọ ti wọn mu oun.


Nitori ọmọ rẹ to ku, awọn eeyan ba Ebenezer Obey daro

Faith Adebọla, Eko Ibanujẹ dori agba kodo, asiko ibanikẹdun ni agba-ọjẹ onkọrin Juju ilẹ wa nni, Oloye Ebenezer Obey-Fabiyi, wa, latari bi ọkan ninu awọn ọmọ rẹ, Ọlalekan Obey-Fabiyi, ṣe ku lojiji laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii. Wọn ti sinku oloogbe naa lọjọ Satide, ọgbọnjọ, oṣu Keje, to kọja, lẹni ọdun mejidinlaaadọta. Titi dasiko yii, ko ti i sẹni to mọ pato ohun to ṣokunfa iku ojiji yii, tori ko si akọsilẹ kan pe oloogbe naa ni iṣoro ailera kan, bo tilẹ jẹ pe iku o dọjọ, arun o doṣu. Ninu fidio kan ti gbajugbaja oniroyin Ovation, Baṣọrun Dele Mọmọdu, gbe sori atẹ ayelujara Instagiraamu rẹ, o ṣafihan Ebenezer Obey niluu London, lorileede United Kingdom, bi pasitọ kan ṣe n gba a lalejo sile rẹ. Ọpọ awọn ololufẹ baba naa ni wọn ti n ba a daro, ti wọn si n kẹdun pẹlu rẹ, bẹẹ ni wọn n ṣadura pe Ọlọrun yoo dawọ ibi duro nile Ebenezer Obey.


Ọwọ tẹ awọn ayederu dokita ayẹjẹ-wo mẹta  l’Ọṣun

Florence Babaṣọla, Ọṣogbo Titi igba ti a n kọ iroyin yii, inu gala awọn agbofinro lawọn kọsọngbo ti wọn n pe ara wọn ni aṣayẹwo-ẹjẹ kaakiri ipinlẹ Ọṣun wa, ireti si wa pe latibẹ ni wọn yoo ti dero kootu, bẹẹ ni awọn ibudo mẹrin ti ko bofin mu ti wọn ti n ṣayẹwo ẹjẹ ti wa ni titi pa patapata. Ajọ to n ṣe iforukọsilẹ, to n si n ṣakoso awọn ibudo ti wọn ti n ṣayẹwo ẹjẹ lorileede yii, Medical Laboratory Scientist Council in Nigeria, MLSCN, lo fi ọrọ naa lede pe awọn awoyanu ni ọpọ awọn ibi ti awọn ṣalabaapade nipinlẹ Ọṣun ti awọn kọlọransi yii ti n ṣayẹwo ẹjẹ fun awọn onibaara wọn. Bakan naa ni wọn gbe kọkọrọ si ẹnu ọna awọn ibudo mẹrinlelọgbọn, titi digba ti awọn to ni wọn yoo fi ṣe ohun to tọ nibaamu pẹlu alakalẹ ajọ naa. Gẹgẹ bi James Ogbeche, ẹni to jẹ adari ẹka ayẹwo fun ajọ naa, ṣe sọ fawọn oniroyin, lara awọn ibudo mọkanlelaaadọrun ti wọn ṣabẹwo si kaakiri ipinlẹ Ọṣun ni wọn ti ṣawari awọn ti wọn ti pa yii latari iṣẹ ti ko kunju oṣunwọn ti wọn n ṣe nibẹ. O ni eeyan kan ko le deede pe ara rẹ ni alayẹwo ẹjẹ lai gba lansẹnsi tabi lai ni ibudo to wa nibaamu pẹlu alakalẹ ofin ajọ naa. Ogbeche fi kun ọrọ rẹ pe iyalẹnu lo jẹ nigba ti awọn de awọn ilu bii Iwo, Ẹdẹ, Oṣogbo, Ifẹ, Ileṣa, Mọdakẹkẹ, Ijẹbu Jesha ati bẹẹ bẹẹ lọ, tawọn si ri awọn agbegbe ti awọn eeyan yii ti n ṣe ayẹwo ẹjẹ fun awọn alaimokan araalu.


Gẹgẹ bi James Ogbeche, ẹni to jẹ adari ẹka ayẹwo fun ajọ naa, ṣe sọ fawọn oniroyin, lara awọn ibudo mọkanlelaaadọrun ti wọn ṣabẹwo si kaakiri ipinlẹ Ọṣun ni wọn ti ṣawari awọn ti wọn ti pa yii latari iṣẹ ti ko kunju oṣunwọn ti wọn n ṣe nibẹ. O ni eeyan kan ko le deede pe ara rẹ ni alayẹwo ẹjẹ lai gba lansẹnsi tabi lai ni ibudo to wa nibaamu pẹlu alakalẹ ofin ajọ naa. Ogbeche fi kun ọrọ rẹ pe iyalẹnu lo jẹ nigba ti awọn de awọn ilu bii Iwo, Ẹdẹ, Oṣogbo, Ifẹ, Ileṣa, Mọdakẹkẹ, Ijẹbu Jesha ati bẹẹ bẹẹ lọ, tawọn si ri awọn agbegbe ti awọn eeyan yii ti n ṣe ayẹwo ẹjẹ fun awọn alaimokan araalu. O sọ siwaju pe bi awọn kan ṣe n lo inu yara ti wọn n sun, lawọn mi-in n lo inu ile idana, bẹẹ ni ọpọ n gbe apẹrẹ ẹjẹ (blood sample) sinu ẹrọ amomitutu (fridge) ti wọn n gbe ounjẹ jijẹ pamọ si, eyi to si lewu pupọ. O ni ojuṣe ajọ naa ni lati ri i daju pe awọn ibudo ti wọn ti n yẹ ẹjẹ awọn araalu wo bojumu, ti esi ti wọn yoo si gba nibẹ yoo jẹ otitọ, ti ko ni i ko idaamu ba awọn eeyan. O sọ siwaju pe odidi ọjọ marun-un lawọn fi lọ kaakiri awọn ibudo ayẹwo ẹjẹ aladaani, ati pe awọn n pada bọ ki ọdun 2022 too pari lati ṣayewo si awọn ibudo ayẹwo ẹjẹ to jẹ tijọba ipinlẹ Ọṣun.


O sọ siwaju pe bi awọn kan ṣe n lo inu yara ti wọn n sun, lawọn mi-in n lo inu ile idana, bẹẹ ni ọpọ n gbe apẹrẹ ẹjẹ (blood sample) sinu ẹrọ amomitutu (fridge) ti wọn n gbe ounjẹ jijẹ pamọ si, eyi to si lewu pupọ. O ni ojuṣe ajọ naa ni lati ri i daju pe awọn ibudo ti wọn ti n yẹ ẹjẹ awọn araalu wo bojumu, ti esi ti wọn yoo si gba nibẹ yoo jẹ otitọ, ti ko ni i ko idaamu ba awọn eeyan. O sọ siwaju pe odidi ọjọ marun-un lawọn fi lọ kaakiri awọn ibudo ayẹwo ẹjẹ aladaani, ati pe awọn n pada bọ ki ọdun 2022 too pari lati ṣayewo si awọn ibudo ayẹwo ẹjẹ to jẹ tijọba ipinlẹ Ọṣun. O rọ awọn araalu lati kiyesara nipa awọn ibi ti wọn aa maa lọ fun ayẹwo ẹjẹ, ki wọn mọ pe abajade ti wọn ba fun wọn le ni ipa to buru tabi eyi to dara lori igbesi aye wọn. Ninu ọrọ rẹ, Kọmiṣanna feto ilera l’Ọṣun, Dokita Rafiu Isamọtu, sọ pe ijọba ti gbe igbimọ ti yoo ṣiṣẹ tọ igbesẹ awọn ajọ naa lati ri i daju pe awọn kọlọrọsi yii ko tun lọ ṣi awọn ibudo ti wọn ti pa yii pada.


O rọ awọn araalu lati kiyesara nipa awọn ibi ti wọn aa maa lọ fun ayẹwo ẹjẹ, ki wọn mọ pe abajade ti wọn ba fun wọn le ni ipa to buru tabi eyi to dara lori igbesi aye wọn. Ninu ọrọ rẹ, Kọmiṣanna feto ilera l’Ọṣun, Dokita Rafiu Isamọtu, sọ pe ijọba ti gbe igbimọ ti yoo ṣiṣẹ tọ igbesẹ awọn ajọ naa lati ri i daju pe awọn kọlọrọsi yii ko tun lọ ṣi awọn ibudo ti wọn ti pa yii pada.


Awọn afẹmiṣofo ti wọ ilẹ Yoruba, wọn ti wa nipinlẹ Ọṣun ati Ogun-Gani Adams

Monisọla Saka Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Iba Gani Adams, ti sọ pe ohun ti ọrọ eto aabo to dẹnukọlẹ yii n tọka si ni ami pe Naijiria ti fẹẹ da wo lulẹ. Ninu ọrọ to sọ latẹnu Akọwe iroyin rẹ, Kẹhinde Aderẹmi, Adams gbara ta lori inira ti wọn n ko ba awọn eeyan, pẹlu aiṣedeede awọn olori wa, toun ti bi awọn ti wọn wa nipo aṣẹ ṣe n lẹdi apo pọ mọ awọn ọdaran apanijaye yii. O rọ Aarẹ Muhammadu Buhari lati yee kawọ bọtan, o fi kun un pe gbogbo kudiẹ kudiẹ to n ṣẹlẹ lasiko yii tumọ si pe eto aabo ilẹ yii o ṣẹnuure. “Dọla kan ni wọn ti n ṣẹ si ẹẹdẹgbẹrin Naira (700) yii. Ijọba to ba dọla ni owo ti ko to igba Naira nigba to dori ipo lọdun 2015 ree o. ‘‘Ọrọ ti waa di ki awọn mọlẹbi maa pe jọ da ọgọrun-un miliọnu Naira fawọn ajinigbe.


“Dọla kan ni wọn ti n ṣẹ si ẹẹdẹgbẹrin Naira (700) yii. Ijọba to ba dọla ni owo ti ko to igba Naira nigba to dori ipo lọdun 2015 ree o. ‘‘Ọrọ ti waa di ki awọn mọlẹbi maa pe jọ da ọgọrun-un miliọnu Naira fawọn ajinigbe. “Bẹẹ, owo ti wọn n da fawọn ọdaran yii, ohun ija oloro mi-in ni wọn yoo fi ra, awọn ijọba si fọwọ lẹran, wọn n wo”. Oloye ilẹ Yoruba yii sọ pe lẹyin ti wọn ba jiiyan gbe, ti wọn si tun paayan tan, Aarẹ wa o ni i ri nnkan mi-in ṣe ju pe ko pe olori awọn oṣiṣẹ, ko fi atẹjade lede, lo ba tan. Adams ni ọrọ naa ti doju ẹ debii pe awọn agbesunmọmi funra wọn n dunkooko lati ji Aarẹ, awọn gomina atawọn aṣofin gbe “.


“Bẹẹ, owo ti wọn n da fawọn ọdaran yii, ohun ija oloro mi-in ni wọn yoo fi ra, awọn ijọba si fọwọ lẹran, wọn n wo”. Oloye ilẹ Yoruba yii sọ pe lẹyin ti wọn ba jiiyan gbe, ti wọn si tun paayan tan, Aarẹ wa o ni i ri nnkan mi-in ṣe ju pe ko pe olori awọn oṣiṣẹ, ko fi atẹjade lede, lo ba tan. Adams ni ọrọ naa ti doju ẹ debii pe awọn agbesunmọmi funra wọn n dunkooko lati ji Aarẹ, awọn gomina atawọn aṣofin gbe “. O sọrọ pẹlu itara pe, aimọye lẹta lawọn ajọ DSS kọ si ijọba lori eto aabo, ko too waa di pe wọn ṣakọlu si ọgba ẹwọn Kuje. O ni Nigeria n wọlẹ lọ, afi bii ẹni pe a ko nijọba lorilẹ-ede yii mọ. Nigba to n tẹsiwaju, o ni,”O da bii pe Abuja gan-an ti kun ilu tawọn afẹmiṣofo n yọ lẹnu, ki wọn yaa tọwọ ọmọ wọn bọṣọ, ki wọn ma gbero pe awọn fẹẹ wọ apa iha guusu Ila Oorun, nilẹ Yoruba wa.


O sọrọ pẹlu itara pe, aimọye lẹta lawọn ajọ DSS kọ si ijọba lori eto aabo, ko too waa di pe wọn ṣakọlu si ọgba ẹwọn Kuje. O ni Nigeria n wọlẹ lọ, afi bii ẹni pe a ko nijọba lorilẹ-ede yii mọ. Nigba to n tẹsiwaju, o ni,”O da bii pe Abuja gan-an ti kun ilu tawọn afẹmiṣofo n yọ lẹnu, ki wọn yaa tọwọ ọmọ wọn bọṣọ, ki wọn ma gbero pe awọn fẹẹ wọ apa iha guusu Ila Oorun, nilẹ Yoruba wa. “A o ni i gba wọn laaye ki wọn ba ilẹ wa jẹ. A n rọ awọn gomina lati ṣe ipade pajawiri lori eto aabo pẹlu awọn eekan atawọn tọrọ kan”. “Nitori a mọ gbogbo erongba wọn lati waa ṣakọlu s’Ekoo, Ibadan, nipinlẹ Ọyọ, Abẹokuta nipinlẹ Ogun.


“A o ni i gba wọn laaye ki wọn ba ilẹ wa jẹ. A n rọ awọn gomina lati ṣe ipade pajawiri lori eto aabo pẹlu awọn eekan atawọn tọrọ kan”. “Nitori a mọ gbogbo erongba wọn lati waa ṣakọlu s’Ekoo, Ibadan, nipinlẹ Ọyọ, Abẹokuta nipinlẹ Ogun. Ki awọn gomina wa lapa Iha Guusu Ila Oorun jọwọ ji giri, ki wọn waa kun awọn ọmọ ogun wa lawọn ijọba ibilẹ ipinlẹ kọọkan tori awọn araabi ti ni ibuba lawọn inu igbo ipinlẹ Ọṣun ati Ogun.


Ki awọn gomina wa lapa Iha Guusu Ila Oorun jọwọ ji giri, ki wọn waa kun awọn ọmọ ogun wa lawọn ijọba ibilẹ ipinlẹ kọọkan tori awọn araabi ti ni ibuba lawọn inu igbo ipinlẹ Ọṣun ati Ogun.


Ọlawale n lọ sẹwọn oṣu mẹfa, ewurẹ lo ji gbe ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Arakunrin ẹni ọdun mejidinlogoji kan, Ọlawale Samuel, ọmọ agboole Amulegbọlọla, niluu Ogbomọsọ, nipinlẹ Ọyọ, ni adajọ A. Y Ameenullahi, ti sọ sẹwọn oṣu mẹfa fẹsun pe o lọọ ji ewurẹ gbe lagbegbe Gari-Alimi, niluu Ilọrin, to lọọ ta a ni ọja Ọba. Insipẹkitọ Ọdẹrinde Abideen, lo wọ afurasi ọdaran naa lọ si ile-ẹjọ fẹsun ole jija, to si ta ko abala ọọdunrun le mọkandinlogun (319), ninu iwe ofin ilẹ wa. Ọlawale gba pe lootọ lo jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Eyi lo mu ki Onidaajọ, A.Y Ameenullahi paṣẹ pe ko lọọ sẹwọn oṣu mẹfa pẹlu iṣẹ aṣekara tabi ko san ẹgbẹrun lọna ogun Naira (#20,000) gẹgẹ bii owo itanran.


Hiadirẹsa to lọọ woṣẹ lọdọ Samson lo fipa ba lo pọ l’Ọja-Ọdan

Gbenga Amos, Ogun Iṣẹ woṣẹwoṣẹ, iṣẹ babalawo, lawọn eeyan mọ Ọgbẹni Samson Ogundele mọ l’Ọja-Ọdan, tawọn eeyan si n lọọ ṣe aajo lọdọ ẹ, ṣugbọn aajo ti ọmọbinrin hiadirẹsa kan ba lọ sọdọ ẹ ti gbẹyin yọ, niṣe ni Samson ki onibaara ẹ mọlẹ, lo ba ko ibasun tipatipa fun un, iṣẹlẹ ọhun si ti sọ ọ dero ahamọ ọlọpaa bayii, tori wọn ti mu un. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti sọrọ yii di mimọ lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Keje yii, DSP Oyeyẹmi Abimbọla ni awọn ọlọpaa ẹka ileeṣẹ wọn to wa l’Ọja-Ọdan, lo lọọ mu afurasi ọdaran yii lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu yii kan naa, latari ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an. Ọmọbinrin ti wọn forukọ bo laṣiiri ti babalawo yii fipa ṣe ‘kinni’ fun, lo mu ẹjọ rẹ lọ si teṣan, o ni ẹgbẹrun kan Naira lo sọnu ninu ṣọọbu toun ti n kọṣẹ hiadirẹsa, awọn mẹsan-an si lawọn wa n kọṣẹ lọdọ ọga awọn, ko sẹni to jẹwọ pe oun loun mu owo naa, olowo si n fẹsun ole kan gbogbo wọn. Ṣe wọn ni bo ba ru ni loju, aa bi ilẹ leere, eyi lo mu ki gbogbo wọn ko ara wọn lọ sọdọ babalawo ọdaran yii, wọn ni ko ba awọn gbe Ifa janlẹ, ki ẹlẹrii-ipin taṣiiri ẹni to huwa afọwọra naa laarin awọn. Samson ni ẹẹdẹgbẹrin Naira (N700) loun maa gba lọwọ wọn, wọn si san an, lo ba ni ki gbogbo wọn duro sita o, ọkọọkan loun yoo maa pe wọn wọle, toun yoo si maa difa fẹnikọọkan wọn, titi tifa yoo fi tọka gbewiri ọhun. Ọmọbinrin yii ni ẹni kin-in-ni wọle, o jade, ẹni keji naa lọ bẹẹ, o jade, ṣugbọn nigba to kan oun toun jẹ ẹni kẹta, niṣe ni babalawo yii bẹrẹ si i fa aṣọ mọ oun lọrun, to si fẹẹ fipa bọ pata nidii oun, loun ba tu jade bii ejo mọ ọn lọwọ, lo ba lọọ fẹjọ ẹ sun ni teṣan ọlọpaa.


Ṣe wọn ni bo ba ru ni loju, aa bi ilẹ leere, eyi lo mu ki gbogbo wọn ko ara wọn lọ sọdọ babalawo ọdaran yii, wọn ni ko ba awọn gbe Ifa janlẹ, ki ẹlẹrii-ipin taṣiiri ẹni to huwa afọwọra naa laarin awọn. Samson ni ẹẹdẹgbẹrin Naira (N700) loun maa gba lọwọ wọn, wọn si san an, lo ba ni ki gbogbo wọn duro sita o, ọkọọkan loun yoo maa pe wọn wọle, toun yoo si maa difa fẹnikọọkan wọn, titi tifa yoo fi tọka gbewiri ọhun. Ọmọbinrin yii ni ẹni kin-in-ni wọle, o jade, ẹni keji naa lọ bẹẹ, o jade, ṣugbọn nigba to kan oun toun jẹ ẹni kẹta, niṣe ni babalawo yii bẹrẹ si i fa aṣọ mọ oun lọrun, to si fẹẹ fipa bọ pata nidii oun, loun ba tu jade bii ejo mọ ọn lọwọ, lo ba lọọ fẹjọ ẹ sun ni teṣan ọlọpaa. Kia ni wọn ti mu Samson adifala ọran yii, nigba ti wọn si bẹrẹ si i wadii ọrọ lẹnu ẹ atawọn to waa woṣẹ ọhun ni ọkan ninu wọn, ọmọbinrin ọmọọdun mẹtadinlogun kan, jẹwọ pe nigba toun wọle lọjọ naa, babalawo yii ko gbe Ifa kankan janlẹ, kaka bẹẹ, ẹyin oun lo mu balẹ, niṣe lo fipa ba oun laṣepọ. O ni loootọ loun o sọ nnkan kan nigba toun jade, tori o ti kilọ foun pe wiwo lẹnu awo n wo, toun ba fi sọrọ jade pẹnrẹn, iku ati aisan nla lo maa kọ lu oun. Wọn mu ọmọbinrin naa lọ si ọsibitu Jẹnẹra Ọja-Ọdan fun ayẹwo, awọn oniṣegun si fidi ẹ mulẹ pe loootọ lẹnikan ti fipa ṣe ibalopọ ọran fọmọ ọhun.


Kia ni wọn ti mu Samson adifala ọran yii, nigba ti wọn si bẹrẹ si i wadii ọrọ lẹnu ẹ atawọn to waa woṣẹ ọhun ni ọkan ninu wọn, ọmọbinrin ọmọọdun mẹtadinlogun kan, jẹwọ pe nigba toun wọle lọjọ naa, babalawo yii ko gbe Ifa kankan janlẹ, kaka bẹẹ, ẹyin oun lo mu balẹ, niṣe lo fipa ba oun laṣepọ. O ni loootọ loun o sọ nnkan kan nigba toun jade, tori o ti kilọ foun pe wiwo lẹnu awo n wo, toun ba fi sọrọ jade pẹnrẹn, iku ati aisan nla lo maa kọ lu oun. Wọn mu ọmọbinrin naa lọ si ọsibitu Jẹnẹra Ọja-Ọdan fun ayẹwo, awọn oniṣegun si fidi ẹ mulẹ pe loootọ lẹnikan ti fipa ṣe ibalopọ ọran fọmọ ọhun. Nigba ti gbangba si ti dẹkun, Samson jẹwọ, o ni iṣẹ eṣu ni, loootọ loun huwa ainitiju ọhun. Iwadii ṣi n tẹsiwaju lori iṣẹlẹ yii gẹgẹ bi kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe paṣẹ. Tawọn ọtẹlẹmuyẹ ba pari iwadii ni wọn yoo taari afurasi ọdaran yii sile-ẹjọ.


Nigba ti gbangba si ti dẹkun, Samson jẹwọ, o ni iṣẹ eṣu ni, loootọ loun huwa ainitiju ọhun. Iwadii ṣi n tẹsiwaju lori iṣẹlẹ yii gẹgẹ bi kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe paṣẹ. Tawọn ọtẹlẹmuyẹ ba pari iwadii ni wọn yoo taari afurasi ọdaran yii sile-ẹjọ.


Awọn agbebọn ko gbakoso ibi kankan ni Kwara o-Kọmiṣanna ọlọpaa

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Irọ to jinna soootọ ni ahesọ kan to gba ori ayelujara pe awọn agbebọn ti gbakoso awọn igbo kan nipinlẹ Kwara, ti wọn si fẹẹ maa tibẹ ṣakọlu sawọn olugbe agbegbe naa. Kọmisanna ọlọpaa, CP Tuesday Assayomo, lo sọrọ yii di mimọ ninu atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ naa, Ọkasanmi Ajayi, fi sita lọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ ta a lo tan yii. O sọ pe irọ funfun balau ni iroyin ni, ki awọn olugbe agbegbe naa ma foya, ki wọn maa gbe pẹlu ifọkanbalẹ tori pe ẹgbẹ ọdẹ ati fijilante ti n kaakiri gbogbo inu igbo to wa niluu naa lati ri i daju pe aabo to peye wa fun ẹmi ati dukia olugbe ipinlẹ naa. O tẹsiwaju pe gbogbo awọn to n gbe iroyin ọhun kiri lori ayelujara kan fẹẹ si awọn eniyan lọna ni, ti wọn si fẹẹ da ibẹru-bojo silẹ fawọn eeyan ipinlẹ Kwara ati gbogbo Naijiria lapapọ. O ni kọmiṣanna ọlọpaa atawọn ẹṣọ alaabo to ku ko ni i kaaarẹ ọkan lati ri i daju pe aabo to peye wa fun ẹmi ati dukia ọmọ ilu ati olugbe ipinlẹ Kwara. O rọ awọn olugbe ilu naa ki wọn maa ta awọn ẹṣọ alaabo lolobo nigbakuugba ti wọn ba kẹẹfin ohun to ṣe ajeji tabi ti wọn ba ri awọn afurasi layiika wọn.


O tẹsiwaju pe gbogbo awọn to n gbe iroyin ọhun kiri lori ayelujara kan fẹẹ si awọn eniyan lọna ni, ti wọn si fẹẹ da ibẹru-bojo silẹ fawọn eeyan ipinlẹ Kwara ati gbogbo Naijiria lapapọ. O ni kọmiṣanna ọlọpaa atawọn ẹṣọ alaabo to ku ko ni i kaaarẹ ọkan lati ri i daju pe aabo to peye wa fun ẹmi ati dukia ọmọ ilu ati olugbe ipinlẹ Kwara. O rọ awọn olugbe ilu naa ki wọn maa ta awọn ẹṣọ alaabo lolobo nigbakuugba ti wọn ba kẹẹfin ohun to ṣe ajeji tabi ti wọn ba ri awọn afurasi layiika wọn. O fi kun un pe ki gbogbo awọn iyalọja pada sidii okoowo, ki wọn si maa ba isẹ wọn lọ lai foya.


O fi kun un pe ki gbogbo awọn iyalọja pada sidii okoowo, ki wọn si maa ba isẹ wọn lọ lai foya.


Tori awọn ọmọ mi ni mo ṣe fiṣẹ olowo nla silẹ ni Naijiria, ti mo n ṣe lebura niluu oyinbo- Ṣọla Ṣobọwale

Faith Adebọla Ọkan ninu awọn irawọ oṣere-binrin onitiata nilẹ wa nni, Ṣọla Ṣobọwale. Awọn ololufẹ rẹ pọ gan-an, ti wọn n gbadun bi mama naa ṣe jafafa, to si n fara ṣiṣẹ ninu awọn fiimu to ti kopa. Ṣugbọn lati bii ọdun diẹ sẹyin ni wọn ko ti ri agba-ọjẹ yii ninu fiimu tabi sinima mọ, ọpọ lo si n ṣe ni kayeefi ohun to mu ki Ṣọla Ṣobọwale di ‘ẹ kuu atijọ’ lagbo tiata lasiko yii. Ṣọla ti ṣalaye pe ọrọ ọmọ loun ṣe lọ o, o ni tori koun le tọ awọn ọmọ t’Ọlọrun fi jinki oun yanju, ki wọn kawe doju ami, ki wọn si ri ẹni foju jọ lo mu koun jokoo ti wọn lẹyin odi. O tun dẹbi ru ijọba Naijiria fun eto ẹkọ to polukurumuṣu labẹle wa, o ni eto ẹkọ tiwa to sọ ẹkọ to yẹ ki ọmọ ka fọdun mẹta tabi mẹrin di ọlọdun mẹfa si mẹjọ lo jẹ koun yaa palẹ awọn ọmọ oun mọ, toun fi ko wọn lọọ kawe ni aburọọdu. Ninu ifọrọwanilẹnu wo kan to ṣe pẹlu oniroyin ayelura nni, Chude Jideonwo, niṣe lomije n da loju obinrin naa bo ṣe ranti ipinnu rẹ lati fi iṣẹ to n mowo gidi wọle fun ni Naijiria silẹ, toun waa lọ di ẹni to n ṣe abọọṣẹ niluu eebo, koun le raaye mojuto awọn ọmọ oun.


Ṣọla ti ṣalaye pe ọrọ ọmọ loun ṣe lọ o, o ni tori koun le tọ awọn ọmọ t’Ọlọrun fi jinki oun yanju, ki wọn kawe doju ami, ki wọn si ri ẹni foju jọ lo mu koun jokoo ti wọn lẹyin odi. O tun dẹbi ru ijọba Naijiria fun eto ẹkọ to polukurumuṣu labẹle wa, o ni eto ẹkọ tiwa to sọ ẹkọ to yẹ ki ọmọ ka fọdun mẹta tabi mẹrin di ọlọdun mẹfa si mẹjọ lo jẹ koun yaa palẹ awọn ọmọ oun mọ, toun fi ko wọn lọọ kawe ni aburọọdu. Ninu ifọrọwanilẹnu wo kan to ṣe pẹlu oniroyin ayelura nni, Chude Jideonwo, niṣe lomije n da loju obinrin naa bo ṣe ranti ipinnu rẹ lati fi iṣẹ to n mowo gidi wọle fun ni Naijiria silẹ, toun waa lọ di ẹni to n ṣe abọọṣẹ niluu eebo, koun le raaye mojuto awọn ọmọ oun. Bo ṣe n fi ankaṣifi nuju rẹ, bẹẹ lo n gba awọn abiyamọ ati obi lamọran. Eyi ni diẹ ninu ọrọ to sọ: “O nidii pataki ti mo ṣe fi Naijiria silẹ. O ga o, ṣugbọn mo dupẹ lọwọ Ọlọrun.


Bo ṣe n fi ankaṣifi nuju rẹ, bẹẹ lo n gba awọn abiyamọ ati obi lamọran. Eyi ni diẹ ninu ọrọ to sọ: “O nidii pataki ti mo ṣe fi Naijiria silẹ. O ga o, ṣugbọn mo dupẹ lọwọ Ọlọrun. Ọmọ, ki i ṣe keeyan kan bimọ lasan ni. Niwọn igba teeyan ba ti pinnu lọkan ẹ pe oun fẹẹ bimọ, tọhun gbọdọ san ṣokoto ẹ lati gbe bukaata awọn ọmọ naa. Ododo ẹyẹ lọmọ, eeyan o gbọdọ bi wọn lati fi wọn laalaṣi laye, O ko si gbọdọ bi wọn tori kẹlomi-in le ba ẹ tọ wọ.


Ọmọ, ki i ṣe keeyan kan bimọ lasan ni. Niwọn igba teeyan ba ti pinnu lọkan ẹ pe oun fẹẹ bimọ, tọhun gbọdọ san ṣokoto ẹ lati gbe bukaata awọn ọmọ naa. Ododo ẹyẹ lọmọ, eeyan o gbọdọ bi wọn lati fi wọn laalaṣi laye, O ko si gbọdọ bi wọn tori kẹlomi-in le ba ẹ tọ wọ. Iwọ lo bi wọn, iwọ gan-an funra ẹ lo ni ojuṣe lati duro ti wọn, lati tọ wọn. Mo bi awọn ọmọ mi. Baba mi, ọga ileewe to ti fẹyinti, iya mi, ọga ileewe to fẹyinti loun naa, k’Ọlọrun ba mi fọrun kẹ wọn, mo mọ ohun ti wọn ṣe fun mi ati fawọn ọmọ to ku.


Iwọ lo bi wọn, iwọ gan-an funra ẹ lo ni ojuṣe lati duro ti wọn, lati tọ wọn. Mo bi awọn ọmọ mi. Baba mi, ọga ileewe to ti fẹyinti, iya mi, ọga ileewe to fẹyinti loun naa, k’Ọlọrun ba mi fọrun kẹ wọn, mo mọ ohun ti wọn ṣe fun mi ati fawọn ọmọ to ku. Mo mọyi keeyan ran ọmọ niwee, ogun pataki, nnkan aritọkasi kan ṣoṣo teeyan le fi le ọmọ lọwọ niyẹn. Ọkọ ti mo fẹ, ọga to n gbaayan siṣẹ ni, iyẹn jẹ ki n ri bi wọn ṣe maa n yẹ iwe awọn ti wọn n waṣe wo, ti wọn maa yọ ti awọn to lọ si poli, awọn to lọ si fasiti, ati awọn to kawe niluu oyinbo sọtọọtọ. Atigba yẹn ni mo ti pinnu pe, ni temi o, awọn ọmọ ti mo bi, fasiti ni wọn maa lọ, ninu ki wọn lọ si Fasiti Ibadan (UI), tabi ti Ifẹ (OAU) tabi Fasiti Eko (UNILAG).


Mo mọyi keeyan ran ọmọ niwee, ogun pataki, nnkan aritọkasi kan ṣoṣo teeyan le fi le ọmọ lọwọ niyẹn. Ọkọ ti mo fẹ, ọga to n gbaayan siṣẹ ni, iyẹn jẹ ki n ri bi wọn ṣe maa n yẹ iwe awọn ti wọn n waṣe wo, ti wọn maa yọ ti awọn to lọ si poli, awọn to lọ si fasiti, ati awọn to kawe niluu oyinbo sọtọọtọ. Atigba yẹn ni mo ti pinnu pe, ni temi o, awọn ọmọ ti mo bi, fasiti ni wọn maa lọ, ninu ki wọn lọ si Fasiti Ibadan (UI), tabi ti Ifẹ (OAU) tabi Fasiti Eko (UNILAG). Ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe oni iwọde, ọla iyanṣelodi, ọtunla, wọn daṣẹ silẹ, ẹkọ to yẹ ki wọn fọdun mẹta ka n di ọdun mẹfa mọ wọn lọwọ, ni mo ba fi pinnu pe ki wọn lọọ kawe niluu oyinbo, idi ti mo fi ko awọn ọmọ mi lọ London, lorileede United Kingdom, niyẹn. “Mo ko wọn lọ si England, mo fi wọn sileewe, mo pada wa si Naijiria ni temi, mo n ṣamojuto wọn, mo n ṣọ wọ. Lẹyin oṣu kan, mo pada lọọ wo wọn lọhun-un, mo ri i pe wọn ti bẹrẹ si i yatọ si ọmọ ti mo ko wa, mo ri apẹẹrẹ pe iya wọn o si larọọwọto wọn ti n mu ki wọn yatọ, mo ni: ‘Aaa, Isirẹli, mo de lati wọnu agọ rẹ o’.


Ṣugbọn o ṣe ni laaanu pe oni iwọde, ọla iyanṣelodi, ọtunla, wọn daṣẹ silẹ, ẹkọ to yẹ ki wọn fọdun mẹta ka n di ọdun mẹfa mọ wọn lọwọ, ni mo ba fi pinnu pe ki wọn lọọ kawe niluu oyinbo, idi ti mo fi ko awọn ọmọ mi lọ London, lorileede United Kingdom, niyẹn. “Mo ko wọn lọ si England, mo fi wọn sileewe, mo pada wa si Naijiria ni temi, mo n ṣamojuto wọn, mo n ṣọ wọ. Lẹyin oṣu kan, mo pada lọọ wo wọn lọhun-un, mo ri i pe wọn ti bẹrẹ si i yatọ si ọmọ ti mo ko wa, mo ri apẹẹrẹ pe iya wọn o si larọọwọto wọn ti n mu ki wọn yatọ, mo ni: ‘Aaa, Isirẹli, mo de lati wọnu agọ rẹ o’. Ẹ gbagbe nipa gbajumọ, ẹ fi ọrọ okiki silẹ. Tori ẹ ni mo ṣe kuro ni Naijiria, ki n le ran wọn lọwọ kawọn naa le jẹ eeyan nigbesi aye wọn. “Mo dẹ dupẹ lọwọ Ọlọrun o, wọn ti ṣaṣeyọri lonii, gbogbo wọn ni wọn ti n ṣiṣẹ owo, ti wọn n sọ fun mi pe: “Mọmi, ẹ ṣeun fun bẹ ẹ ṣe fara yin rubọ fun wa titi doni, o ya, ẹ waa maa lọ, ẹ pada sẹnu iṣẹ tẹ ẹ n ṣe to ti mọ yin lara.” Oludọtun Ṣobọwale lorukọ ọkọ ti Ṣọla fẹ lọpọ ọdun sẹyin, bo tilẹ jẹ pe igbeyawo naa ti fori ṣanpọn tipẹ.


Ẹ gbagbe nipa gbajumọ, ẹ fi ọrọ okiki silẹ. Tori ẹ ni mo ṣe kuro ni Naijiria, ki n le ran wọn lọwọ kawọn naa le jẹ eeyan nigbesi aye wọn. “Mo dẹ dupẹ lọwọ Ọlọrun o, wọn ti ṣaṣeyọri lonii, gbogbo wọn ni wọn ti n ṣiṣẹ owo, ti wọn n sọ fun mi pe: “Mọmi, ẹ ṣeun fun bẹ ẹ ṣe fara yin rubọ fun wa titi doni, o ya, ẹ waa maa lọ, ẹ pada sẹnu iṣẹ tẹ ẹ n ṣe to ti mọ yin lara.” Oludọtun Ṣobọwale lorukọ ọkọ ti Ṣọla fẹ lọpọ ọdun sẹyin, bo tilẹ jẹ pe igbeyawo naa ti fori ṣanpọn tipẹ. Ọmọ marun-un si ni Ọlọrun fi ta wọn lọrẹ.


Ọmọ marun-un si ni Ọlọrun fi ta wọn lọrẹ.


Ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori obinrin to ra ọmọ ọsẹ kan tọwọ tẹ ni Sango-Ọta

Gbenga Amos, Ogun Obinrin agbalagba ẹni ọdun mẹtalelaaadọta kan, Chinyere Nwozu, to ji ọmọọlọmọ gbe, ikoko ọmọ ọsẹ kan pere, lati Agege, nipinlẹ Eko, wa si Sango-Ọta, ti ko sakolo awọn ọlọpaa ipinlẹ Ogun, wọn si ti sọ ọ sahaamọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ. Owurọ ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keje yii, lọwọ ba Chinyere, nigba tawọn eeyan ṣadeede ri ọmọ kekere lọwọ ẹ, tọmọ naa n sunkun asun-i-dakẹ, ti ‘iya ọmọ’ ọdaran yii ko si le fọmọ ọhun lọyan bo ṣe yẹ ki abiyamọ gidi ṣe, wọn ni niṣe lo kan n dawọ bo ọmọ lẹnu, to n pariwo ‘yee ke, yee ke’ lasan. Eyi lo fu awọn aladuugbo lara, ni wọn ba sun mọ ọn, wọn bi i leere boya oun lo ni ọmọ naa, o loun ni iya ẹ, oun ṣẹṣẹ bi i ni, ni wọn ba ni ko fun un lọyan niṣeju awọn tori igbe ọmọ yii pọ ju, ibẹ lakara ti tu sepo. Kia ni wọn gba afurasi ọdaran yii mu, wọn si pe ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Sango-Ọta lati fi iṣẹlẹ naa to wọn leti. Oju-ẹsẹ ni DPO teṣan naa, SP Dahiru Saleh, ti paṣẹ fawọn ọmọọṣẹ ẹ, ti wọn si mu un. Lagọọ ọlọpaa, obinrin naa jẹwọ pe ni tododo, oun kọ loun bi ọmọ toun gbe dani ọhun, oun ra a ni, o lọwọ obinrin kan, Abilekọ Ngozi Akaeme, loun ti ra a l’Agege, ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira, ati pe oun o mọ boya obinrin naa lo bimọ ọhun tabi oun kọ.


Kia ni wọn gba afurasi ọdaran yii mu, wọn si pe ẹka ileeṣẹ ọlọpaa Sango-Ọta lati fi iṣẹlẹ naa to wọn leti. Oju-ẹsẹ ni DPO teṣan naa, SP Dahiru Saleh, ti paṣẹ fawọn ọmọọṣẹ ẹ, ti wọn si mu un. Lagọọ ọlọpaa, obinrin naa jẹwọ pe ni tododo, oun kọ loun bi ọmọ toun gbe dani ọhun, oun ra a ni, o lọwọ obinrin kan, Abilekọ Ngozi Akaeme, loun ti ra a l’Agege, ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira, ati pe oun o mọ boya obinrin naa lo bimọ ọhun tabi oun kọ. Eyi lo mu kawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ tẹkọ leti lọ s’Agege, nibi ti Chinyere sọ pe Ngozi Akaeme n gbe, wọn si ri i mu. Wọn lobinrin naa jẹwọ fawọn ọlọpaa pe oun ati Chinyere ti mọra tipẹ, awọn si ti n ṣe kara-kata ikoko tipẹ, o ni ki i ṣe pe awọn ji ọmọ gbe o, iya to bi ọmọ naa gba lati ta a fawọn ni, oun loun ra a, toun si ṣe ara-tunta ẹ fun Chinyere. Awọn ọlọpaa ni ko mu awọn lọ sọdọ iya to ta ọmọ naa fun wọn, ṣugbọn niṣe lo ta ku, ko mu wọn lọ, gbogbo arọwa ati isapa awọn ọlọpaa lati jẹ ki wọn ri abiyamọ ti wọn lo ta ọmọ bibi inu ẹ lo ja si pabo.


Eyi lo mu kawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ tẹkọ leti lọ s’Agege, nibi ti Chinyere sọ pe Ngozi Akaeme n gbe, wọn si ri i mu. Wọn lobinrin naa jẹwọ fawọn ọlọpaa pe oun ati Chinyere ti mọra tipẹ, awọn si ti n ṣe kara-kata ikoko tipẹ, o ni ki i ṣe pe awọn ji ọmọ gbe o, iya to bi ọmọ naa gba lati ta a fawọn ni, oun loun ra a, toun si ṣe ara-tunta ẹ fun Chinyere. Awọn ọlọpaa ni ko mu awọn lọ sọdọ iya to ta ọmọ naa fun wọn, ṣugbọn niṣe lo ta ku, ko mu wọn lọ, gbogbo arọwa ati isapa awọn ọlọpaa lati jẹ ki wọn ri abiyamọ ti wọn lo ta ọmọ bibi inu ẹ lo ja si pabo. Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti ni kawọn mejeeji tọwọ ba yii ṣi maa gbatẹgun lọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ, ki wọn le ran wọn lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn. O ni ibi ti iwadii naa ba yọri si lo maa pinnu igbesẹ to kan, lẹyin naa ni wọn yoo foju wọn bale-ẹjọ, gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe sọ.


Ṣa, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti ni kawọn mejeeji tọwọ ba yii ṣi maa gbatẹgun lọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ, ki wọn le ran wọn lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn. O ni ibi ti iwadii naa ba yọri si lo maa pinnu igbesẹ to kan, lẹyin naa ni wọn yoo foju wọn bale-ẹjọ, gẹgẹ bi DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe sọ.


Wọn ti dajọ iku fun ọga ileewe to pa akẹkọọ rẹ

Faith Adebọla Ṣe ẹ ranti akẹkọọ-binrin ọmọọdun marun-un nni, Hanifa Abubakar, tawọn ọdaju ẹda kan ji gbe lọjọ kẹrin, oṣu Kejila, ọdun to kọja, lasiko to n ti ileewe Islamiyya rẹ bọ, niluu Kano, nipinlẹ Kano, ti wọn si pa a nifọnna-ifọnṣu lẹyin naa. Ile-ẹjọ ti fidi rẹ mulẹ pe oludasilẹ ileewe Nobel Kids College, Ọgbẹni Hashimu lsyaku, ẹni ọdun mejidinlogoji, ati Abdumalik Tanko, ni wọn huwa odoro naa, wọn si ti dajọ iku fun wọn, wọn ni iru wọn ko tun yẹ lẹni to gbọdọ wa laaye lawujọ eeyan. Adajọ Usman Na’Abba, tile-ẹjọ giga ipinlẹ Kano, lo gbe idajọ rẹ kalẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjo kejidinlọgbọn, oṣu Keje yii, lẹyin to ti gbọ atotonu agbefọba ati awijare awọn olujẹjọ naa, lati bii oṣu marun-un sẹyin ti igbẹjọ ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Ile-ẹjọ ni ẹri to wa niwaju oun, ati ọrọ tawọn ẹlẹrii sọ, ti fidi tẹ mulẹ pe Abdumalik to jẹ olukọ ati oludasilẹ ileewe Sheik Dahiru Bauchi Islamic Foundation, ti ọmọde naa n lọ, lo ji i gbe loju ọna, to si gbe e lọ si Dakata, nijọba ibilẹ Nasarawa, ipinlẹ Kano. Wọn beere pe kawọn obi ọmọ naa lọọ wa miliọnu mẹfa Naira wa kawọn too tu ọmọ ọhun silẹ, ẹnu eyi si lawọn obi naa wa tawọn apaayan yii fi pa a, majele ni wọn lo fun un, ti wọn si wa ilẹ kuṣẹkuṣẹ nileewe Northwest Preparatory School, to wa lagbegbe Kwanar Yan Ghana, nijọba ibilẹ Nasarawa kan naa, ibẹ ni wọn sin oku ọmọọlọmọ si. Lati le fidi ododo mulẹ, amofin agba fun ipinlẹ Kano, Musa Abdullahi Lawan, to ṣaaju ikọ olupẹjọ, mu ẹlẹrii mẹjọ wa lati fidi ọrọ mulẹ, wọn si ko awọn ẹsibiiti mẹrinla bii awọn fọto oloogbe naa, hijaabu to wọ lasiko ti wọn ji i gbe, ami idanimọ ileewe rẹ atawọn nnkan bẹẹ, silẹ lati kin atotonu wọn lẹyin.


Ile-ẹjọ ni ẹri to wa niwaju oun, ati ọrọ tawọn ẹlẹrii sọ, ti fidi tẹ mulẹ pe Abdumalik to jẹ olukọ ati oludasilẹ ileewe Sheik Dahiru Bauchi Islamic Foundation, ti ọmọde naa n lọ, lo ji i gbe loju ọna, to si gbe e lọ si Dakata, nijọba ibilẹ Nasarawa, ipinlẹ Kano. Wọn beere pe kawọn obi ọmọ naa lọọ wa miliọnu mẹfa Naira wa kawọn too tu ọmọ ọhun silẹ, ẹnu eyi si lawọn obi naa wa tawọn apaayan yii fi pa a, majele ni wọn lo fun un, ti wọn si wa ilẹ kuṣẹkuṣẹ nileewe Northwest Preparatory School, to wa lagbegbe Kwanar Yan Ghana, nijọba ibilẹ Nasarawa kan naa, ibẹ ni wọn sin oku ọmọọlọmọ si. Lati le fidi ododo mulẹ, amofin agba fun ipinlẹ Kano, Musa Abdullahi Lawan, to ṣaaju ikọ olupẹjọ, mu ẹlẹrii mẹjọ wa lati fidi ọrọ mulẹ, wọn si ko awọn ẹsibiiti mẹrinla bii awọn fọto oloogbe naa, hijaabu to wọ lasiko ti wọn ji i gbe, ami idanimọ ileewe rẹ atawọn nnkan bẹẹ, silẹ lati kin atotonu wọn lẹyin. Lara ẹsun ti wọn fi kan awọn afurasi naa, ti wọn si jẹbi rẹ, ni pe wọn paayan, wọn gbiyanju lati paayan, fifi ẹri pamọ ati igbimọ-pọ lati huwa ibi. Adajọ ni ẹri fihan pe ni tododo, Hashimu ati Abdulmalik jẹbi ẹsun maraarun ti wọn ka si wọn lẹsẹ, o ni ki wọn lọọ ṣẹwọn ọdun kan fun ọkọọkan awọn ẹsun mẹrin, ṣugbọn ni ti ẹsun iṣikapaniyan, o ni ki wọn yẹgi fun wọn ni. Bakan naa ni ile-ẹjọ da obinrin kan ti wọn loun naa lọwọ ninu iku Hanifa, lẹbi.


Lara ẹsun ti wọn fi kan awọn afurasi naa, ti wọn si jẹbi rẹ, ni pe wọn paayan, wọn gbiyanju lati paayan, fifi ẹri pamọ ati igbimọ-pọ lati huwa ibi. Adajọ ni ẹri fihan pe ni tododo, Hashimu ati Abdulmalik jẹbi ẹsun maraarun ti wọn ka si wọn lẹsẹ, o ni ki wọn lọọ ṣẹwọn ọdun kan fun ọkọọkan awọn ẹsun mẹrin, ṣugbọn ni ti ẹsun iṣikapaniyan, o ni ki wọn yẹgi fun wọn ni. Bakan naa ni ile-ẹjọ da obinrin kan ti wọn loun naa lọwọ ninu iku Hanifa, lẹbi. Ni tiẹ, wọn loun ko jẹbi iṣikapaniyan, ṣugbọn o jẹbi meji ninu awọn ẹsun naa. Amọ nitori o n tọmọ lọwọ, adajọ ni ko lọọ ṣẹwọn ọdun meji pere, ọdun kan fun ẹsun kọọkan, ati pe yoo ṣẹwọn naa papọ ni.


Ni tiẹ, wọn loun ko jẹbi iṣikapaniyan, ṣugbọn o jẹbi meji ninu awọn ẹsun naa. Amọ nitori o n tọmọ lọwọ, adajọ ni ko lọọ ṣẹwọn ọdun meji pere, ọdun kan fun ẹsun kọọkan, ati pe yoo ṣẹwọn naa papọ ni.


Ọrọ Musulumi meji to fẹẹ dupo aarẹ ati igbakeji ko ba ilana Ọlọrun mu – Dogara

Monisọla Saka Abẹnugan ile-igbimọ aṣofin ilẹ wa nigba kan, Yakubu Dogara, ti sọrọ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, pe bi ajọ ẹgbẹ awọn Onigbagbọ (CAN), ṣe lodi si ki wọn fa aarẹ ati igbakeji to jẹ ẹlẹsin kan naa silẹ ba ilana Ọlọrun mu. Dogara to jẹ eekan ninu ẹgbẹ oṣelu APC ni ipinnu awọn ọmọlẹyin Kirisitẹni naa ni ipinnu awọn to nifẹẹ idajọ ododo. Olori awọn aṣoju-ṣofin tẹlẹ ọhun sọrọ yii nibi ipade kan ti wọn ṣe nitori gbogbo laasigbo to n ṣẹlẹ lorilẹ-ede yii niluu Abuja, eyi ti wọn fi ṣami ayẹyẹ ọdun kejila apejọpọ awọn ajọ CAN. O ni, “Mo fẹẹ sọ ọ gbangba gbangba pe, ipinnu awọn CAN lori ẹlẹsin kan naa ti wọn fa kalẹ fawọn ipo to lagbara ju nilẹ yii niru akoko yii ti ilu ko fara rọ ki i ṣe ero CAN tabi Babachir nikan, pupọ eeyan lo ti sọ ọ. “Mo nigbagbọ pe kikọ ti wọn kọ ki Musulumi meji dupo aarẹ ati igbakeji yii naa ni ohun t’Ọlọrun n fẹ, nitori Ọlọrun to nifẹẹ idajọ ododo la n sin. Oun naa l’Ọba to maa n ṣe eyi to tọ, oun si ni oluda aye, irẹpọ wa lo si n fẹ, toun ti iyapa wa.


O ni, “Mo fẹẹ sọ ọ gbangba gbangba pe, ipinnu awọn CAN lori ẹlẹsin kan naa ti wọn fa kalẹ fawọn ipo to lagbara ju nilẹ yii niru akoko yii ti ilu ko fara rọ ki i ṣe ero CAN tabi Babachir nikan, pupọ eeyan lo ti sọ ọ. “Mo nigbagbọ pe kikọ ti wọn kọ ki Musulumi meji dupo aarẹ ati igbakeji yii naa ni ohun t’Ọlọrun n fẹ, nitori Ọlọrun to nifẹẹ idajọ ododo la n sin. Oun naa l’Ọba to maa n ṣe eyi to tọ, oun si ni oluda aye, irẹpọ wa lo si n fẹ, toun ti iyapa wa. “Igbesẹ ati ipinnu CAN yii ni ti gbogbo wa naa, iyẹn awa agba oloṣelu Kirisitẹni, ta a nifẹẹ iṣedeede, idajọ ododo, ta a si n ṣiṣẹ tọ eyi fun idagbasoke orilẹ-ede wa. “Niwọnba igba to ba ti jẹ pe ipo to tọ la n ja fun, gbogbo ipo to ku ko ba ilana Ọlọrun mu. Ko si ani-ani nibẹ, bakan meji naa si ni, ninu keeyan duro lori idajọ ododo, tabi keeyan maa ṣiṣẹ ta ko iṣọkan orilẹ-ede wa yii”.


“Igbesẹ ati ipinnu CAN yii ni ti gbogbo wa naa, iyẹn awa agba oloṣelu Kirisitẹni, ta a nifẹẹ iṣedeede, idajọ ododo, ta a si n ṣiṣẹ tọ eyi fun idagbasoke orilẹ-ede wa. “Niwọnba igba to ba ti jẹ pe ipo to tọ la n ja fun, gbogbo ipo to ku ko ba ilana Ọlọrun mu. Ko si ani-ani nibẹ, bakan meji naa si ni, ninu keeyan duro lori idajọ ododo, tabi keeyan maa ṣiṣẹ ta ko iṣọkan orilẹ-ede wa yii”. Aarẹ ajọ CAN to fẹẹ gbe ijọba silẹ bayii, Samson Ayọkunle, naa fi iye meji han lori awọn INEC pe wọn le ma ṣe eto idibo ọdun to n bọ pẹlu ibẹru Ọlọrun. O ni, “Mi o lero pe INEC ṣetan lati ṣe eto idibo to yanrannti. Nigba ti mo ko kuro nile ti mo n gbe tẹlẹ lọ sibomi-in, loootọ ninu ilu kan naa ni, ṣugbọn mo ri i daju pe mo tọ awọn ajọ eleto idibo lọ latọdun to lọ ọhun, ṣugbọn titi di akoko yii, ajọ yii ko ti i ba mi ṣe atunṣe si ibudo idibo mi.


Aarẹ ajọ CAN to fẹẹ gbe ijọba silẹ bayii, Samson Ayọkunle, naa fi iye meji han lori awọn INEC pe wọn le ma ṣe eto idibo ọdun to n bọ pẹlu ibẹru Ọlọrun. O ni, “Mi o lero pe INEC ṣetan lati ṣe eto idibo to yanrannti. Nigba ti mo ko kuro nile ti mo n gbe tẹlẹ lọ sibomi-in, loootọ ninu ilu kan naa ni, ṣugbọn mo ri i daju pe mo tọ awọn ajọ eleto idibo lọ latọdun to lọ ọhun, ṣugbọn titi di akoko yii, ajọ yii ko ti i ba mi ṣe atunṣe si ibudo idibo mi. “Mo tun pada lọ ninu oṣu Keji, ọdun yii, wọn ni wọn o ti i fontẹ lu u ni olu ileeṣẹ wọn to wa l’Abuja. Ṣe ọrun l’Abuja wa ni. “Pupọ awọn ọmọ Naijiria ti n wo o pe ọgbọn lawọn INEC n da lati ma ṣe fun awọn ọmọ orilẹ-ede yii laaye lati ṣe ojuṣe wọn lasiko ibo.


“Mo tun pada lọ ninu oṣu Keji, ọdun yii, wọn ni wọn o ti i fontẹ lu u ni olu ileeṣẹ wọn to wa l’Abuja. Ṣe ọrun l’Abuja wa ni. “Pupọ awọn ọmọ Naijiria ti n wo o pe ọgbọn lawọn INEC n da lati ma ṣe fun awọn ọmọ orilẹ-ede yii laaye lati ṣe ojuṣe wọn lasiko ibo. Ko waa yẹ ki INEC jẹ iṣoro laarin awa ati eto idibo to mọyan lori lọdun 2023”.


Ko waa yẹ ki INEC jẹ iṣoro laarin awa ati eto idibo to mọyan lori lọdun 2023”.


Lẹyin ọsẹ meji tawọn eleyii tẹwọn de ni wọn tun lọọ jale l’Ẹgbẹda

Monisọla Saka, Eko Lẹyin ti wọn ja mọto meji gba loju ọna Ẹgbẹda, nipinlẹ Eko lọwọ ọlọpaa tẹ awọn ọkunrin meji kan. Ọwọ palaba wọn ṣegi lẹyin ti wọn ji ọkọ Toyota Corolla ti ọdun 2000, to ni nọmba LND-664-GF gbe. Lọjọ karun-un, oṣu Karun-un, ọdun 2022 ta a wa yii ni wọn da Abiọdun Nurudeen, ẹni ọdun mẹrindinlogoji (36) ati Anthony Richard, toun jẹ ẹni ọdun marundinlaaadọta (45) silẹ lọgba ẹwọn to wa n’Ikoyi, ko too tun waa di pe wọn ko si panpẹ awọn agbofinro. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin ṣalaye pe awọn araalu lo ta awọn lolobo tọwọ fi tẹ wọn. O ni lagbegbe Lekki ni wọn ti ja mọto naa gba. Awọn agbofinro waa rọ ẹni to ni ọkọ naa lati yọju, ko si mu ẹri to daju lọwọ nigba to ba n bọ. Wọn fi kun un pe awọn yoo foju awọn adigunjale naa bale-ẹjọ ni kete tawọn ba ti pari iwadii.


O ni lagbegbe Lekki ni wọn ti ja mọto naa gba. Awọn agbofinro waa rọ ẹni to ni ọkọ naa lati yọju, ko si mu ẹri to daju lọwọ nigba to ba n bọ. Wọn fi kun un pe awọn yoo foju awọn adigunjale naa bale-ẹjọ ni kete tawọn ba ti pari iwadii. Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Abiọdun Alabi, waa fi awọn araalu lọkan balẹ pe awọn eeyan oun yoo tubọ maa sa gbogbo ipa wọn lati daabo bo awọn eeyan orilẹ-ede yii.


Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Abiọdun Alabi, waa fi awọn araalu lọkan balẹ pe awọn eeyan oun yoo tubọ maa sa gbogbo ipa wọn lati daabo bo awọn eeyan orilẹ-ede yii.


Eyi ni awọn amuyẹ ti ẹni to ba fẹẹ jẹ Alaafin gbọdọ ni – Baba Iyaji

Ọlawale Ajao, Ibadan Ko din ni eeyan mọkandinlọgọfa (119) to ti n jijadu bayii lati di Alaafin tuntun. Baba Iyaji, Oloye Mukaila Afọnja, iyẹn olori awọn ọmọ ọba ilu Ọyọ, lo sọ eyi di mimọ faye gbọ. Tẹ o ba gbagbe, lati ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹrin, ọdun 2022 yii, ti Ọba Lamidi Ọlayiwọla (Adeyẹmi Kẹta) ti waja, lori itẹ Alaafin ti ṣofo. Latigba naa ni ijijadu ti bẹrẹ lori ẹni ti yoo gori itẹ ọhun, o si fẹẹ jẹ pe lojoojumọ lawọn ọmọ oye n pọ si i. Pẹlu bo ṣe jẹ pe ko ti i to ọgọrin (80) ọjọ ti Ọba Adeyẹmi waja si asiko yii, ti awọn ọmọ oye si ti to mọkandinlọgọfa (119), o han gbangba pe lojoojumọ lọmọ oye n pọ si i latigba ti alafo nla ti ṣi silẹ laafin Ọyọ. Ṣugbọn bi awọn ọmọ oye ṣe n pọ si i lojoojumọ yii, Baba Iyaji ti i ṣe olori awọn ọmọọba ti sọ pe ẹni to ba pataki aṣa, paapaa, eyi to ba le sọ ede Yoruba pọnbele ti ko ni amulumọla ninu ninu awọn ọmọ oye naa ni wọn yoo fi jọba. O fi kun un pe akitiyan ti n lọ lọwọ laarin awọn Ọyọmesi, igbimọ awọn afọbajẹ ilu Ọyọ lati mu ẹni kan ṣoṣo ti ipo naa tọ si ju lọ ninu awọn mọkọọkandinlọgọfa naa.


Mo mọ Tinubu daadaa, ẹni ọdun mẹrindinlaaadọrun ni, ko le dari Naijiria -Tee Mac

Monisọla Saka Gbajugbaja ọkunrin to maa n fọ fere, to tun figba kan jẹ aarẹ ẹgbẹ awọn olorin nilẹ Naijiria, Tee Mac Omatshola Iseli, ti ki awọn ọmọ orilẹ-ede yii nilọ lati ma ṣe dibo yan oludije dupo aarẹ lẹgbẹ APC, Aṣiwaju Bọla Tinubu, ninu ibo gbogbogboo to n bọ. O ni ọjọ ori rẹ ju iye to pe ara ẹ lọ, ko si le tukọ ilẹ yii pẹlu arugbo ara naa. Tee Mac ṣalaye pe àna oun ni Jagaban, bẹẹ lo fi kun un pe ohun gbogbo nipa ọkunrin to ti ṣe gomina Eko ri yii, to si tun fẹẹ ṣe aarẹ ilẹ wa bayii lo ṣokunkun, ti wọn si n ṣe e ni bonkẹle, nipasẹ bẹẹ, ko yẹ lẹni to yẹ ki wọn gbe iṣẹ idari Naijiria le lọwọ. O ni titi di asiko yii ni ọrọ ọjọ ori Tinubu ati ọna to gba ri owo rẹ ṣi jẹ adiitu. Tee Mac ni, ‘Ẹni to ba wu onikaluku lo le dibo fun o, ṣugbọn ẹni ti ori rẹ ba pe daadaa yoo beere lọwọ ara rẹ njẹ ẹni to yẹ ni mo fẹẹ yan yii? Ṣe ọkunrin yii kun oju oṣuwọn?


O ni titi di asiko yii ni ọrọ ọjọ ori Tinubu ati ọna to gba ri owo rẹ ṣi jẹ adiitu. Tee Mac ni, ‘Ẹni to ba wu onikaluku lo le dibo fun o, ṣugbọn ẹni ti ori rẹ ba pe daadaa yoo beere lọwọ ara rẹ njẹ ẹni to yẹ ni mo fẹẹ yan yii? Ṣe ọkunrin yii kun oju oṣuwọn? Ṣe olododo eeyan ni? Ṣe o sọ ootọ fun wa nipa ọjọ ori rẹ, ibi to ti n bọ ati bo ṣe rowo rẹ? Njẹ ọkunrin yii ni ilera pipe ni ẹni ọdun mẹrindinlaaadọrin (86years) to jẹ lati dari orileede yii?’ Ọkunrin yii ni ọmọ ẹgbọn oun ni iyawo rẹ, Olurẹmi Tinubu.


Ṣe olododo eeyan ni? Ṣe o sọ ootọ fun wa nipa ọjọ ori rẹ, ibi to ti n bọ ati bo ṣe rowo rẹ? Njẹ ọkunrin yii ni ilera pipe ni ẹni ọdun mẹrindinlaaadọrin (86years) to jẹ lati dari orileede yii?’ Ọkunrin yii ni ọmọ ẹgbọn oun ni iyawo rẹ, Olurẹmi Tinubu. O ni tẹgbọn-taburo ni iya oun to jẹ ẹya Itsekiri ati iya obinrin yii toun naa jẹ ẹya Itsekiri. O fi kun un pe o ti le logoji ọdun ti oun ti mọ Tinubu, ati pe oun loun ṣeto bi o ṣe gbe ile ọkọ iya oun, (Sir Mobọlaji Bank-Anthony), niluu London, nigba to lọọ ṣe atipo nibẹ. ‘Nigba ti o ta Buhari fun wa lọdun 2015 ni mo dawọ atilẹyin mi fun un duro, ti mi o si de ile rẹ mọ.’ O ni pelu bi oun ṣe jẹ ana rẹ to yii, oun ko le ṣatilẹyin fun un lati wọle sipo aarẹ.


O ni tẹgbọn-taburo ni iya oun to jẹ ẹya Itsekiri ati iya obinrin yii toun naa jẹ ẹya Itsekiri. O fi kun un pe o ti le logoji ọdun ti oun ti mọ Tinubu, ati pe oun loun ṣeto bi o ṣe gbe ile ọkọ iya oun, (Sir Mobọlaji Bank-Anthony), niluu London, nigba to lọọ ṣe atipo nibẹ. ‘Nigba ti o ta Buhari fun wa lọdun 2015 ni mo dawọ atilẹyin mi fun un duro, ti mi o si de ile rẹ mọ.’ O ni pelu bi oun ṣe jẹ ana rẹ to yii, oun ko le ṣatilẹyin fun un lati wọle sipo aarẹ. O waa gba awọn ọmọ Naijiria niyanju pe ki wọn ma ṣe dibo fun un, nitori ko kun oju oṣuwọn lati di aarẹ Naijiria.


O waa gba awọn ọmọ Naijiria niyanju pe ki wọn ma ṣe dibo fun un, nitori ko kun oju oṣuwọn lati di aarẹ Naijiria.


Nitori kawọn oṣiṣẹ le gba kaadi idibo, ijọba Kwara kede ọjọ Ẹti ni isinmi lẹnu iṣẹ

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Lati ri i pe gbogbo awọn olugbe ipinlẹ Kwara ti wọn ti to lati dibo gba kaadi idibo alalopẹ wọn, paapaa ju lọ awọn oṣiṣẹ ijọba, ni imurasilẹ de ibo ọdun to n bọ, Gomina ipinlẹ Kwara, AbdulRahman AbdulRazaq, ti kede ọjọ Ẹti, Furaidee, gẹgẹ bii ọjọ isinmi lẹnu iṣẹ. Eyi lo ni yoo jẹ ki awọn oṣiṣẹ ijọba raaye ṣe iforukọsilẹ, ki wọn si gba kaadi idibo alalopẹ wọn ko too di ọjọ ti ijọba apapọ fi gbedeke le pe yoo pari, iyẹn ọgbọnjọ, oṣu Keje, ta a wa yii. Akọwe iroyin fun gomina, Ọgbẹni Rafiu Ajakaye, sọ eleyii ninu atẹjade to fi sita l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. O ni Gomina AbdulRahman AbdulRazaq ti dari gbogbo oṣisẹ pata nipinlẹ naa lati tete lọọ gba kaadi idibo alalopẹ wọn lọjọ Ẹti, ki wọn le se ojuṣe wọn lasiko idibo gbogboo ti yoo waye lọdun to n bọ.


Epo ti Emmanuel ko sinu mọto lo gbina lojiji to fi jona ku n’llọrin

Ibrahim Alagunmu Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni arakunrin dẹrẹba ẹni ọdun mẹtadinlogoji kan, Emmanuel, pade iku ojiji lagbegbe Egbejila, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, epo bẹtiroolu lo lọọ ra to ko sinu ọkọ ti ọkọ fi gbana. Ninu atẹjade kan ti Alukoro ajọ panapana nipinlẹ Kwara, Hassan Hakeem Adekunle, fi sita lowurọ kutu Ọjọbọ, Tọsidee, to tẹ ALAROYE lọwọ lo ti sọ pe alẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ni iṣẹlẹ buruku naa waye ni ileesẹ ti wọn ti n pọnmi ta kan ti orukọ rẹ n jẹ Softfort Table Water, to wa ni Block 2, Ọbanisuwa, Egbejila, l’Opopona papakọ ofurufu Ilọrin. O ni Emmanuel ni dẹrẹba wọn, o lọ sile-epo lati lọọ ra epo bẹtiroolu sinu galọọnu, lẹyin to ra a tan lo ko o sinu ọkọ ayọkọlẹ Premiere kan to ni nọmba: LSR966GD, to o si yi gbogbo windo ọkọ naa soke. Ṣugbọn lojiji ni ọkọ ọhun gbina lasiko to de ẹnu geeti ileeṣẹ naa, to si jona mọ’nu ọkọ. O tẹsiwaju pe ooru lo pọ ju ti epo ọhun fi gbana. Ajọ panapana ti yọ oku rẹ ninu ọkọ, wọn si ti gbe e le ọga rẹ to ni ileeṣẹ naa, Ọgbẹni Surajudeen, lọwọ.


Ṣugbọn lojiji ni ọkọ ọhun gbina lasiko to de ẹnu geeti ileeṣẹ naa, to si jona mọ’nu ọkọ. O tẹsiwaju pe ooru lo pọ ju ti epo ọhun fi gbana. Ajọ panapana ti yọ oku rẹ ninu ọkọ, wọn si ti gbe e le ọga rẹ to ni ileeṣẹ naa, Ọgbẹni Surajudeen, lọwọ. Adari ajọ panapana nipinlẹ Kwara, Ọmọọba Falade John Olumuyiwa, kẹdun pẹlu mọlẹbi oloogbe fun bi wọn ṣe padanu ọkan lara wọn, bakan naa lo rọ gbogbo olugbe Kwara lati maa lo gbogbo ohun to ba le daabo bo ẹmi ati dukia wọn.


Adari ajọ panapana nipinlẹ Kwara, Ọmọọba Falade John Olumuyiwa, kẹdun pẹlu mọlẹbi oloogbe fun bi wọn ṣe padanu ọkan lara wọn, bakan naa lo rọ gbogbo olugbe Kwara lati maa lo gbogbo ohun to ba le daabo bo ẹmi ati dukia wọn.


Ọpọ eeyan fara gbọta ninu akọlu to tun waye l’Ọwọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọpọ eeyan la gbọ pe wọn fara gbọta ninu akọlu tuntun mi-in tawọn agbebọn kan tun ṣe niluu Ọwọ lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Akọlu yii lo waye lẹyin bii osu kan ataabọ tawọn agbebọn paayan rẹpẹtẹ ninu ṣọọsi Katoliiki Francis Mimọ to wa lagbegbe Ọwaluwa, niluu Ọwọ yii kan naa. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, awọn agbebọn ọhun ni wọn deede da ibọn bolẹ, ti wọn si tun n yin ado oloro ni ileesẹ oju-ọna kan to wa nitosi adugbo Fọlahanmi, l’Ọwọ, lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ninu eyi tawọn eeyan kan ti fara pa yannayanna. Ibi akọlu tuntun naa ni wọn ni ko fi bẹẹ jinna rara si ọgba ileewe kan, nibi ti wọn ti n ṣe idanilẹkọọ lọwọ fawọn ẹṣọ Amọtẹkun tuntun bii irinwo (400), eyi ti wọn ṣẹṣẹ fẹẹ gba ṣiṣẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Funmilayọ Ọdunlami, ni awọn eeyan mẹta loun gbọ pe wọn ṣi fara pa ninu iṣẹlẹ naa. Ọdunlami ni oun ko ti i le sọ ni pato boya awọn afẹmiṣofo tabi awọn agbebọn lo waa ṣe akọlu naa.


Ibi akọlu tuntun naa ni wọn ni ko fi bẹẹ jinna rara si ọgba ileewe kan, nibi ti wọn ti n ṣe idanilẹkọọ lọwọ fawọn ẹṣọ Amọtẹkun tuntun bii irinwo (400), eyi ti wọn ṣẹṣẹ fẹẹ gba ṣiṣẹ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ, Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Funmilayọ Ọdunlami, ni awọn eeyan mẹta loun gbọ pe wọn ṣi fara pa ninu iṣẹlẹ naa. Ọdunlami ni oun ko ti i le sọ ni pato boya awọn afẹmiṣofo tabi awọn agbebọn lo waa ṣe akọlu naa. Alakooso ẹsọ Amọtẹkun nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ ninu ọrọ tirẹ ni loju-ẹsẹ ti oun gbọ nipa iṣẹlẹ to waye ọhun loun ti ṣabẹwo sibẹ lati foju ara oun ri ohun to ṣẹlẹ gan-an. O ni awọn ọlọdẹ meji to n ṣọ ileeṣẹ ọhun nikan ni wọn fara pa lasiko tawọn agbebọn naa n yinbọn soke kikankikan. Bakan naa lo ni awọn janduku ọhun tun fi ibọn fọ gilaasi katapila nla kan to wa ninu ileeṣẹ oju ọna ọhun.


Alakooso ẹsọ Amọtẹkun nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ ninu ọrọ tirẹ ni loju-ẹsẹ ti oun gbọ nipa iṣẹlẹ to waye ọhun loun ti ṣabẹwo sibẹ lati foju ara oun ri ohun to ṣẹlẹ gan-an. O ni awọn ọlọdẹ meji to n ṣọ ileeṣẹ ọhun nikan ni wọn fara pa lasiko tawọn agbebọn naa n yinbọn soke kikankikan. Bakan naa lo ni awọn janduku ọhun tun fi ibọn fọ gilaasi katapila nla kan to wa ninu ileeṣẹ oju ọna ọhun. Awọn ti wọn fara pa naa lo ni wọn ti gbe lọ si ọsibitu kiakia fun itọju. Oludamọran fun gomina lori eto aabo ọhun rọ awọn araalu, paapaa awọn eeyan ilu Ọwọ lati fọkan ara wọn balẹ, ki olukuluku si maa ba ka-ta-ka-ra wọn lọ lai foya, nitori pe gbogbo igbesẹ to yẹ lawọn ẹṣọ alaabo ti gbe lati bojuto iṣẹlẹ naa.


Awọn ti wọn fara pa naa lo ni wọn ti gbe lọ si ọsibitu kiakia fun itọju. Oludamọran fun gomina lori eto aabo ọhun rọ awọn araalu, paapaa awọn eeyan ilu Ọwọ lati fọkan ara wọn balẹ, ki olukuluku si maa ba ka-ta-ka-ra wọn lọ lai foya, nitori pe gbogbo igbesẹ to yẹ lawọn ẹṣọ alaabo ti gbe lati bojuto iṣẹlẹ naa.


Ọmọ ti Itunu bi ku, lo ba lọọ ji ọmọọlọmọ gbe lati fi rọpo oku ọmọ rẹ n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti tẹ obinrin ẹni ọdun mẹtalelogun (23) kan, Itunu Adepọju, ẹni to ji ọmọ tuntun, ọmọ ọjọ mẹta, gbe n’Ibadan. Ni nnkan bii ọsẹ meji sẹyin ni Itunu bi abiku ọmọ, ṣugbọn kaka ko gba kadara lori iṣẹlẹ naa, niṣe lo lọọ ji ọmọọlọmọ gbe lati fi i rọpo oku ọmọ rẹ. Ọmọ ti ọdaju obinrin ọhun ji gbe yii, ile igbẹbi ijọ ẹlẹsin Kirisitẹni kan, iyẹn Yahora Faith Mission House, laduugbo Ita Mẹrin, n’Ibadan, niya ọmọ bimọ rẹ si lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹrindilogun (16), oṣu Keje, ọdun yii. Gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Adewale Ọṣifẹṣọ, ṣe fidi ẹ mulẹ, “ileewosan Abaẹmu General Hospital, Ọna-Ara, n’Ibadan, nibi ti Itunu ti n gba itọju lọwọ lẹyin to bi abiku ọmọ sileewosan mi-in tan, l’Abilekọ Monsurat Lateef, ẹni ọdun mẹrindinlogoji (36), ti fẹẹ lọọ gba abẹrẹ ajẹsara fun ọmọ rẹ lo ti pade Itunu. “Bi Itunu ṣe foju kan Abilekọ Monsura lo ki i kuu oriire pẹlu ọyaya bii ẹni pe wọn ti mọra nibi kan ri tẹlẹ, bo ṣe n ba a gbọmọ lo n ṣaajo rẹ, titi ti iyẹn fi bẹrẹ si i dara de e diẹdiẹ. “Nibi ti wọn ti jọ n sọrọ ni Itunu ti sọ fun Monsura pe Eko loun n gbe, ṣugbọn oun fẹẹ waa maa gbe Ibadan, nitori naa, oun n wa ile kan niluu naa, niyẹn ba gba lati ba a wale si adugbo wọn.


Gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Adewale Ọṣifẹṣọ, ṣe fidi ẹ mulẹ, “ileewosan Abaẹmu General Hospital, Ọna-Ara, n’Ibadan, nibi ti Itunu ti n gba itọju lọwọ lẹyin to bi abiku ọmọ sileewosan mi-in tan, l’Abilekọ Monsurat Lateef, ẹni ọdun mẹrindinlogoji (36), ti fẹẹ lọọ gba abẹrẹ ajẹsara fun ọmọ rẹ lo ti pade Itunu. “Bi Itunu ṣe foju kan Abilekọ Monsura lo ki i kuu oriire pẹlu ọyaya bii ẹni pe wọn ti mọra nibi kan ri tẹlẹ, bo ṣe n ba a gbọmọ lo n ṣaajo rẹ, titi ti iyẹn fi bẹrẹ si i dara de e diẹdiẹ. “Nibi ti wọn ti jọ n sọrọ ni Itunu ti sọ fun Monsura pe Eko loun n gbe, ṣugbọn oun fẹẹ waa maa gbe Ibadan, nitori naa, oun n wa ile kan niluu naa, niyẹn ba gba lati ba a wale si adugbo wọn. “Lọjọ yẹn naa ni wọn ti bẹrẹ si i wa ile. Nigba ti wọn yoo fi ri ile, ilẹ ti ṣu, iya ọmọ tuntun yii si gba lati gba obinrin ajeji naa sile lati sun mọju ọjọ keji nitori iyẹn sọ pe laaarọ ọjọ keji lafẹsọna oun yoo fi owo ile ranṣẹ si oun. “Lọjọ keji, Itunu sọ pe ọkunrin afẹsọna oun ti fi owo naa ranṣẹ, oun fẹẹ sare lọọ gba a lọdọ awọn to n ṣowo olowogbowo (POS), nitosi ile awọn to gba a lalejo.


“Lọjọ yẹn naa ni wọn ti bẹrẹ si i wa ile. Nigba ti wọn yoo fi ri ile, ilẹ ti ṣu, iya ọmọ tuntun yii si gba lati gba obinrin ajeji naa sile lati sun mọju ọjọ keji nitori iyẹn sọ pe laaarọ ọjọ keji lafẹsọna oun yoo fi owo ile ranṣẹ si oun. “Lọjọ keji, Itunu sọ pe ọkunrin afẹsọna oun ti fi owo naa ranṣẹ, oun fẹẹ sare lọọ gba a lọdọ awọn to n ṣowo olowogbowo (POS), nitosi ile awọn to gba a lalejo. Ọmọ ti Mọnsura ṣẹṣẹ bi si wa lẹyin rẹ nigba naa. “Obinrin yẹn ti jade tan ki iye iya ọmọ too sọ, pe ko yẹ ki oun jẹ ko pọn ọmọ oun jade bẹẹ. Lọgan lo jade sita lati wa alejo rẹ naa, ṣugbọn ko ri ẹni to jọ ọ.


Ọmọ ti Mọnsura ṣẹṣẹ bi si wa lẹyin rẹ nigba naa. “Obinrin yẹn ti jade tan ki iye iya ọmọ too sọ, pe ko yẹ ki oun jẹ ko pọn ọmọ oun jade bẹẹ. Lọgan lo jade sita lati wa alejo rẹ naa, ṣugbọn ko ri ẹni to jọ ọ. “Bi wọn ṣe fi iṣẹlẹ yii to wa (awọn ọlọpaa) leti ni CP Adebọwale Williams (ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ) ti gbe awọn ikọ alagbara loriṣiiriṣii dide laarin awọn ọlọpaa lati wa obinrin ajọmọgbe naa kan nibikibi to ba wa. “Agbegbe Ajah, nipinlẹ Eko, lawọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti ri i mu, ti wọn si doola ọmọọlọmọ to ji gbe kuro lọwọ ẹ.” Olugbe adugbo Ita-Mẹrin, nitosi ile awọn ọmọ ti wọn ji gbe, Ọlagoke Kẹhinde, ṣalaye f’ALAROYE pe “lasiko ti iya ọmọ n ṣe ounjẹ lọwọ laaarọ ọjọ yẹn lọmọ yẹn bẹrẹ si i sunkun, ti alejo ti wọn gba sile si sọ fun iya ẹ pe ko maa ṣe nnkan to n ṣe lọ, oun yoo ba a gbe ọmọ naa pọn sẹyin. “Ko pẹ pupọ to pọn ọmọ tan lo sọ fun iya ọmọ pe owo ti afẹsọna oun fẹẹ fi ranṣẹ ti wọle, oun fẹẹ lọọ gba a. Iya ọmọ si fi awọn ọmọ rẹ meji ti i lati tẹle e lọ sibi to n lọ naa.


“Bi wọn ṣe fi iṣẹlẹ yii to wa (awọn ọlọpaa) leti ni CP Adebọwale Williams (ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ) ti gbe awọn ikọ alagbara loriṣiiriṣii dide laarin awọn ọlọpaa lati wa obinrin ajọmọgbe naa kan nibikibi to ba wa. “Agbegbe Ajah, nipinlẹ Eko, lawọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ ti ri i mu, ti wọn si doola ọmọọlọmọ to ji gbe kuro lọwọ ẹ.” Olugbe adugbo Ita-Mẹrin, nitosi ile awọn ọmọ ti wọn ji gbe, Ọlagoke Kẹhinde, ṣalaye f’ALAROYE pe “lasiko ti iya ọmọ n ṣe ounjẹ lọwọ laaarọ ọjọ yẹn lọmọ yẹn bẹrẹ si i sunkun, ti alejo ti wọn gba sile si sọ fun iya ẹ pe ko maa ṣe nnkan to n ṣe lọ, oun yoo ba a gbe ọmọ naa pọn sẹyin. “Ko pẹ pupọ to pọn ọmọ tan lo sọ fun iya ọmọ pe owo ti afẹsọna oun fẹẹ fi ranṣẹ ti wọle, oun fẹẹ lọọ gba a. Iya ọmọ si fi awọn ọmọ rẹ meji ti i lati tẹle e lọ sibi to n lọ naa. “Anti Monsura ko sọ fun ọkọ ẹ ti tẹlẹ to fi mu alejo rẹ lọ sile. Ṣadeede niyẹn wọle lalẹ ọjọ naa to ba a, ki Anti too ṣẹṣẹ waa ṣalaye bi ọrọ ṣe jẹ. “Obinrin yẹn sọ pe oun mọ baba ọmọ daadaa, ati pe ọmọ ọrẹ iya ẹ loun, ṣugbọn baba ọmọ sọ pe ko ma binu, oun ko mọ ọn ni.


“Anti Monsura ko sọ fun ọkọ ẹ ti tẹlẹ to fi mu alejo rẹ lọ sile. Ṣadeede niyẹn wọle lalẹ ọjọ naa to ba a, ki Anti too ṣẹṣẹ waa ṣalaye bi ọrọ ṣe jẹ. “Obinrin yẹn sọ pe oun mọ baba ọmọ daadaa, ati pe ọmọ ọrẹ iya ẹ loun, ṣugbọn baba ọmọ sọ pe ko ma binu, oun ko mọ ọn ni. Lasiko ti wọn lọọ gbowo yẹn ni baba ọmọ pe iyawo ẹ, o ni oun ti pe iya oun nipa alejo awọn. Lẹyin ti oun si juwe rẹ fun iya oun, iyẹn sọ pe oun ko mọ ọn rara. Asiko yii l’Anti sare jade, to si ba awọn ọmọ rẹ nikan nibi POS ti wọn ti n gbowo.


Lasiko ti wọn lọọ gbowo yẹn ni baba ọmọ pe iyawo ẹ, o ni oun ti pe iya oun nipa alejo awọn. Lẹyin ti oun si juwe rẹ fun iya oun, iyẹn sọ pe oun ko mọ ọn rara. Asiko yii l’Anti sare jade, to si ba awọn ọmọ rẹ nikan nibi POS ti wọn ti n gbowo. O beere alejo rẹ to pọnmọ sẹyin, awọn ọmọ ni o ti lọ sibomi-in lati gbowo nigba ti ko rowo ọhun gba nibi, oun lo ni ki awọn duro de oun ki oun fi yara lọọ gbowo naa nibomi-in”. “Bi Anti ṣe wa ọrẹ wọn apapandodo ti niyẹn o”. Ni bayii ti ọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ obinrin ẹni ọdun mẹtalelogun (23) to fi ọgbọn arekereke ji ọmọọlọmọ gbe naa, CP Willams ti ṣeleri lati pe kootu lo n lọ ni kete ti wọn ba pari gbogbo iwadii wọn tan lori iṣẹlẹ yii.


O beere alejo rẹ to pọnmọ sẹyin, awọn ọmọ ni o ti lọ sibomi-in lati gbowo nigba ti ko rowo ọhun gba nibi, oun lo ni ki awọn duro de oun ki oun fi yara lọọ gbowo naa nibomi-in”. “Bi Anti ṣe wa ọrẹ wọn apapandodo ti niyẹn o”. Ni bayii ti ọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ obinrin ẹni ọdun mẹtalelogun (23) to fi ọgbọn arekereke ji ọmọọlọmọ gbe naa, CP Willams ti ṣeleri lati pe kootu lo n lọ ni kete ti wọn ba pari gbogbo iwadii wọn tan lori iṣẹlẹ yii.


Ọmọọba Saka Adelọla Matẹmilọla di Olowu tuntun

Gbenga Amos, Abẹokuta Ọrọ yiyan ọba tuntun sori apere Olowu tilẹ Owu ti ditan wayi, wọn ti kede Ọmọọba Saka Matẹmilọla gẹgẹ bii ẹni ti yoo gori itẹ awọn baba nla rẹ, ti yoo si di Olowu kẹrinla, nijọba ibilẹ Ariwa Abẹokuta, nipinlẹ Ogun. Ikede yii wa ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin, fi lede l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Keje yii, lorukọ ọga rẹ, lẹyin ipade igbimọ alakooso ipinlẹ naa to waye lalẹ ọjọ Aje, Mọnde ọsẹ kan naa. Iyansipo yii ni yoo di alafo to ṣi silẹ lori itẹ naa lati oṣu Kejila, ọdun 2021, nigba ti Ọba Adegboyega Dosunmu waja, to lọọ darapọ mọ awọn baba nla rẹ. Titi di asiko iyansipo rẹ yii, Matẹmilọla ni ọga agba ileeṣẹ Ankor Pointe Integrated, o si jẹ ọmọ-ẹgbẹ Light House Muslim Community, lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko. Ọmọ bibi idile Matẹmilọla ni agboole Sọkẹ, ni Owu, Abẹokuta, l’ọmọọba yii, o kawe gboye ọmọwe (Ph.D) ninu imọ ijinlẹ mẹkaniiki, lati Fasiti Cambridge, lorileede United Kingdom, bẹẹ lo wa lara awọn oludanilẹkọọ ninu imọ nipa iwakusa ati epo rọbi ni Fasiti Port-Harcourt, nipinlẹ Rivers. Ṣaaju asiko yii ni wọn ti mọ Ọmọọba Matẹmilọla bii ẹni mowo ni ilu abinibi rẹ fun ọpọ nnkan amayedẹrun to n pese faraalu bii kanga igbalode, iranwọ owo oṣooṣu fawọn alaini, iranwo lori eto ilera ati eto ẹkọ.


Titi di asiko iyansipo rẹ yii, Matẹmilọla ni ọga agba ileeṣẹ Ankor Pointe Integrated, o si jẹ ọmọ-ẹgbẹ Light House Muslim Community, lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko. Ọmọ bibi idile Matẹmilọla ni agboole Sọkẹ, ni Owu, Abẹokuta, l’ọmọọba yii, o kawe gboye ọmọwe (Ph.D) ninu imọ ijinlẹ mẹkaniiki, lati Fasiti Cambridge, lorileede United Kingdom, bẹẹ lo wa lara awọn oludanilẹkọọ ninu imọ nipa iwakusa ati epo rọbi ni Fasiti Port-Harcourt, nipinlẹ Rivers. Ṣaaju asiko yii ni wọn ti mọ Ọmọọba Matẹmilọla bii ẹni mowo ni ilu abinibi rẹ fun ọpọ nnkan amayedẹrun to n pese faraalu bii kanga igbalode, iranwọ owo oṣooṣu fawọn alaini, iranwo lori eto ilera ati eto ẹkọ. Ọjọ kẹrin, oṣu Kẹjọ, ọdun yii, ni Saka yoo dẹni ọdun mọkandinlọgọta, tori ọdun 1964 ni wọn bi i.


Ọjọ kẹrin, oṣu Kẹjọ, ọdun yii, ni Saka yoo dẹni ọdun mọkandinlọgọta, tori ọdun 1964 ni wọn bi i.


Ẹ tun ero yin pa lori fifofin de ọkada gigun lorileede Naijiria – Oluwoo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Nitori ipinnu ijọba apapọ lati fofin de ọkada gigun kaakiri orileede yii, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, Oluwoo ti ilu Iwo, ti ke si ijọba, labẹ Aarẹ Muhammed Buhari, lati tun ero rẹ pa lori eyi. Oluwoo sọ pe erongba naa jẹ ọta awọn araalu, o si da bii bibu iyọ soju egbo ni. Dipo ki wọn fagi le e, Ọba Akanbi ni ṣe lo yẹ kijọba wa ọna imọ-ẹrọ ti wọn yoo gba lati maa ṣakoso gigun ọkada. Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin rẹ, Alli Ibraheem, fi sita, lo ti sọ pe loootọ ni ọkada gigun jẹ ipenija to lagbara fun eto aabo orileede yii, sibẹ, fifi opin si gigun rẹ yoo tun mu ki iwa idigunjale ati iwa janduku gbilẹ si i. Ọba Akanbi fi kun ọrọ rẹ pe airiṣẹ ṣe yoo pọ si i lorileede yii tijọba ba le fofin de gigun ọkada, eleyii ti ewu rẹ si pọ ju anfaani to wa nidii rẹ lọ. O ni ọkada lọpọlọpọ, paapaa, ni awọn agbegbe ti mọto ko lanfaani lati de, fifi ofin de e yoo mu inira ba awọn araalu ju eyi ti wọn n dojukọ lọwọ bayii lọ. O gba ijọba apapọ niyanju lati maa ṣakoso iṣẹ ọkada gigun, ki eto iforukọsilẹ wa fun awọn ojulowo ọlọkada lati tete mọ igba ti awọn ọdaran ba dara pọ mọ wọn.


Ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin rẹ, Alli Ibraheem, fi sita, lo ti sọ pe loootọ ni ọkada gigun jẹ ipenija to lagbara fun eto aabo orileede yii, sibẹ, fifi opin si gigun rẹ yoo tun mu ki iwa idigunjale ati iwa janduku gbilẹ si i. Ọba Akanbi fi kun ọrọ rẹ pe airiṣẹ ṣe yoo pọ si i lorileede yii tijọba ba le fofin de gigun ọkada, eleyii ti ewu rẹ si pọ ju anfaani to wa nidii rẹ lọ. O ni ọkada lọpọlọpọ, paapaa, ni awọn agbegbe ti mọto ko lanfaani lati de, fifi ofin de e yoo mu inira ba awọn araalu ju eyi ti wọn n dojukọ lọwọ bayii lọ. O gba ijọba apapọ niyanju lati maa ṣakoso iṣẹ ọkada gigun, ki eto iforukọsilẹ wa fun awọn ojulowo ọlọkada lati tete mọ igba ti awọn ọdaran ba dara pọ mọ wọn. Bakan naa ni Oluwoo rọ awọn ọlọkada lati gbe iwa ọmọluabi wọ nigba gbogbo, nipasẹ bẹẹ, yoo ran awọn oṣiṣẹ alaabo lọwọ lati mu awọn kọlọransi laarin wọn. O ni eto-aabo orileede yii mẹhẹ pupọ. Tijọba ba si fẹẹ fopin si iwakiwa, wọn gbọdọ ṣagbeyẹwo igbesẹ ti wọn ba fẹẹ gbe daadaa.


Bakan naa ni Oluwoo rọ awọn ọlọkada lati gbe iwa ọmọluabi wọ nigba gbogbo, nipasẹ bẹẹ, yoo ran awọn oṣiṣẹ alaabo lọwọ lati mu awọn kọlọransi laarin wọn. O ni eto-aabo orileede yii mẹhẹ pupọ. Tijọba ba si fẹẹ fopin si iwakiwa, wọn gbọdọ ṣagbeyẹwo igbesẹ ti wọn ba fẹẹ gbe daadaa. Airiṣẹ ṣe yoo kun wahala eto aabo lọwọ tijọba ba le fofin de ọkada gigun. Oluwoo ke si gbogbo awọn araalu lati jẹ ojulalakan-fi-n-ṣọri bayii pẹlu bi eto aabo ko ṣe wu ni lori mọ, ki wọn si maa fura si gbogbo irin ajeji layiika wọn.


Airiṣẹ ṣe yoo kun wahala eto aabo lọwọ tijọba ba le fofin de ọkada gigun. Oluwoo ke si gbogbo awọn araalu lati jẹ ojulalakan-fi-n-ṣọri bayii pẹlu bi eto aabo ko ṣe wu ni lori mọ, ki wọn si maa fura si gbogbo irin ajeji layiika wọn.


Eyi lawọn ọmọ igbimọ ti yoo ṣeto gbigba iṣakoso ipinlẹ Ọṣun fun Adeleke

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gomina tuntun nipinlẹ Ọṣun, Sẹnetọ Ademọla Adeleke, ti gbe igbimọ ẹlẹni mẹtadinlogoji ti yoo ṣagbatẹru eto bi yoo ṣe gba iṣakoso ipinlẹ Ọṣun latọwọ Gomina Oyetọla kalẹ. Ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun yii, nijọba yoo bọ lọwọ ẹgbẹ oṣelu APC to ti n ṣejọba bọ lati ọdun mejila sẹyin nipinlẹ Ọṣun, si ọwọ ẹgbẹ PDP. Lati mu ki eto gbigba iṣakoso naa rọrun, gẹgẹ bi akọwe ipolongo ẹgbẹ oṣelu PDP, Ọladele Bamiji, ṣe ṣalaye ni Adeleke ṣe yan awọn to dangajia, akọṣẹmọṣe, ti wọn si ti lamilaaka lẹnu iṣẹ wọn lẹkajẹka, lati gbe igbesẹ naa. Ọladele ni Dokita Muyiwa Ọladimeji ni yoo jẹ alaga igbimọ naa, nigba ti alakooso eto ipolongo ibo wọn, Ọnarebu Sunday Bisi, yoo jẹ igbakeji rẹ. Ọnarebu Bamidele Salam to jẹ aṣoju-ṣofin l’Abuja lọwọlọwọ ni yoo jẹ akọwe igbimọ ọhun, Sir Adekunle Adepọju yoo si jẹ igbakeji rẹ. O fi kun un pe Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni gomina tuntun yoo bura fun awọn ọmọ igbimọ naa.


Ọladele ni Dokita Muyiwa Ọladimeji ni yoo jẹ alaga igbimọ naa, nigba ti alakooso eto ipolongo ibo wọn, Ọnarebu Sunday Bisi, yoo jẹ igbakeji rẹ. Ọnarebu Bamidele Salam to jẹ aṣoju-ṣofin l’Abuja lọwọlọwọ ni yoo jẹ akọwe igbimọ ọhun, Sir Adekunle Adepọju yoo si jẹ igbakeji rẹ. O fi kun un pe Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni gomina tuntun yoo bura fun awọn ọmọ igbimọ naa. A oo ranti pe ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Keje ti a wa yii nidibo gomina waye nipinlẹ Ọṣun, ajọ eleto idibo, INEC, si kede pe Adeleke ni ibo 403,371 nigba ti Oyetọla ni ibo 375,027, eyi to mu ki wọn kede rẹ gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori. Ijọba ibilẹ mẹtadinlogun ni Adeleke ti jawe olubori, nigba ti Oyetọla ri ijọba ibilẹ mẹtala ninu idibo ti awọn ẹgbẹ oṣelu mẹẹẹdogun ti kopa ọhun.


A oo ranti pe ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Keje ti a wa yii nidibo gomina waye nipinlẹ Ọṣun, ajọ eleto idibo, INEC, si kede pe Adeleke ni ibo 403,371 nigba ti Oyetọla ni ibo 375,027, eyi to mu ki wọn kede rẹ gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori. Ijọba ibilẹ mẹtadinlogun ni Adeleke ti jawe olubori, nigba ti Oyetọla ri ijọba ibilẹ mẹtala ninu idibo ti awọn ẹgbẹ oṣelu mẹẹẹdogun ti kopa ọhun.


Nitori ati gba kaadi idibo, ijọba Eko kede isinmi ọlọjọ mẹrin lẹnu iṣẹ

Monisọla Saka Latari ati ri i pe gbogbo awọn olugbe ipinlẹ Eko ti wọn ti to lati dibo gba kaadi idibo alalopẹ wọn ni imurasilẹ de ibo ọdun to n bọ, Gomina ipinlẹ Eko, Gomina Babajide Sanwo-Olu, ti kede ọjọ Iṣẹgun Tusidee, Ọjọruu, Wẹsidee, Ọjọbọ, Tọsidee ati ọjọ Ẹti, Furaidee, gẹgẹ bii ọjọ isinmi lẹnu iṣẹ. Eyi lo ni yoo jẹ ki awọn oṣiṣẹ ijọba raaye ṣe iforukọsilẹ, ki wọn si gba kaadi idibo alalopẹ wọn ko too di ọjọ ti ijọba apapọ fi gbedeke le e fun wọn, iyẹn ọgbọnjọ, oṣu Keje, ta a wa yii. Ọga agba awọn oṣiṣẹ nipinlẹ naa, Ọgbẹni Hakeem Muri-Okunọla, lo sọ eleyii ninu atẹjade to fi sita lọjọ Aje, Mọnde. Bẹẹ lo fi le e pe oṣiṣẹ kọọkan gbọdọ pada si ẹnu iṣẹ rẹ toun ti kaadi idibo. Gẹgẹ bi Muri-Okunọla ṣe sọ, ‘Awọn oṣiṣẹ ti wọn wa nipele kin-in-ni, ikẹta, ikeje ati ikẹẹẹdogun ko ni i lọ sibi iṣẹ lonii ọjọ Iṣẹgun, Tusidee. Ọjọruu, Wẹsidee, ni awọn to wa ni lẹburu keji, ikẹrin, ikẹjọ ati ikẹtala yoo gba isinmi.


Bẹẹ lo fi le e pe oṣiṣẹ kọọkan gbọdọ pada si ẹnu iṣẹ rẹ toun ti kaadi idibo. Gẹgẹ bi Muri-Okunọla ṣe sọ, ‘Awọn oṣiṣẹ ti wọn wa nipele kin-in-ni, ikẹta, ikeje ati ikẹẹẹdogun ko ni i lọ sibi iṣẹ lonii ọjọ Iṣẹgun, Tusidee. Ọjọruu, Wẹsidee, ni awọn to wa ni lẹburu keji, ikẹrin, ikẹjọ ati ikẹtala yoo gba isinmi. Ọjọbọ, Tọsidee, ni tawọn ipele karun-un, ikẹsan-an, ikejila, ati ikẹtadinlogun, nigba ti tawọn oni lẹburu kẹfa, ikẹwaa, ikẹrinla ati ikẹrindinlogun yoo jẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii.’’ Gẹgẹ bo ṣe wa ninu atẹjade ọhun, gomina ipinlẹ Eko ṣalaye pe, “ojuṣe ẹnikọọkan lorilẹ-ede yii ni lati kopa ninu eto idibo ilu rẹ. Nidii eyi, gbogbo oṣiṣẹ ijọba la n rọ lati kopa gẹgẹ bi ibo gbogboogbo ọdun 2023 ṣe n sun mọle. “Gbogbo awọn oṣiṣẹ ti ko ba ti i ṣe iforukọsilẹ tabi gba kaadi idibo rẹ la n fi akoko yii ke si lati ṣe bẹẹ ko too di ọgbọnjọ, oṣu Keje yii, ti iforukọsilẹ yoo wa sopin.


Ọjọbọ, Tọsidee, ni tawọn ipele karun-un, ikẹsan-an, ikejila, ati ikẹtadinlogun, nigba ti tawọn oni lẹburu kẹfa, ikẹwaa, ikẹrinla ati ikẹrindinlogun yoo jẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii.’’ Gẹgẹ bo ṣe wa ninu atẹjade ọhun, gomina ipinlẹ Eko ṣalaye pe, “ojuṣe ẹnikọọkan lorilẹ-ede yii ni lati kopa ninu eto idibo ilu rẹ. Nidii eyi, gbogbo oṣiṣẹ ijọba la n rọ lati kopa gẹgẹ bi ibo gbogboogbo ọdun 2023 ṣe n sun mọle. “Gbogbo awọn oṣiṣẹ ti ko ba ti i ṣe iforukọsilẹ tabi gba kaadi idibo rẹ la n fi akoko yii ke si lati ṣe bẹẹ ko too di ọgbọnjọ, oṣu Keje yii, ti iforukọsilẹ yoo wa sopin. “Nitori eyi ni gomina ṣe faaye isinmi silẹ fawọn oṣiṣẹ ijọba lati le forukọsilẹ, ki wọn si tun gba awọn kaadi idibo wọn nijọba ibilẹ koowa wọn. Oṣiṣẹ kọọkan lo si gbọdọ pada sẹnu iṣẹ pẹlu kaadi idibo rẹ nigba ti isinmi yii ba pari. “Labẹ eyi, a n rọ awọn ọga oniṣiro owo lati yọnda awọn oṣiṣẹ to wa lẹka wọn lawọn ọjọ ta a ti fi lede yii”.


“Nitori eyi ni gomina ṣe faaye isinmi silẹ fawọn oṣiṣẹ ijọba lati le forukọsilẹ, ki wọn si tun gba awọn kaadi idibo wọn nijọba ibilẹ koowa wọn. Oṣiṣẹ kọọkan lo si gbọdọ pada sẹnu iṣẹ pẹlu kaadi idibo rẹ nigba ti isinmi yii ba pari. “Labẹ eyi, a n rọ awọn ọga oniṣiro owo lati yọnda awọn oṣiṣẹ to wa lẹka wọn lawọn ọjọ ta a ti fi lede yii”.


Ibo 2023: Babalawo ati aafaa ṣe gbaju-ẹ fun aṣofin Ekiti, miliọnu mẹrinlelogun ni wọn gba lọwọ ẹ

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ọwọ ajọ to n gbogun ti lilu owo ilu ni ponpo ati iwa ajẹbanu (EFCC), ẹka ti ipinlẹ Eko, ti tẹ ayederu aafaa kan, Abiọdun Ibrahim, ati ayederu babalawo kan, Wale Adifala. Bakan naa ni ajọ naa tun kede pe awọn n wa Ọgbẹni Ifawọle Ajibọla, to pe ara rẹ ni babalawo. Awọn mẹtẹẹta yii ni wọn sọ pe wọn gbimọ-pọ lati lu ọmọ ileegbimọ aṣofin kan l’Abuja to n ṣoju ẹkun idibo ati agbegbe Ọyẹ/Ikọle, nileegbimọ aṣofin kekere, Ọnarebu Peter Owolabi, ni jibiti. Aṣofin to jẹ ọmọ ẹgbẹ Onigbaalẹ (APC), to n ṣoju agbegbe naa lọwọlọwọ lo padanu ipo naa ninu eto idibo abẹle ẹgbẹ yii to waye ninu oṣun Karun-un, ọdun yii, ṣọwọ Ọgbẹni Akin Rotimi. Ọnarebu Owolabi ni wọn sọ pe awọn onijibiti yii gba milliọnu lọna mẹrinlelogun lọwọ rẹ lati le ba a ṣe eto adura ati ẹbọ, ki ẹgbẹ naa le pada mu un gẹgẹ bii ẹni ti yoo gbe asia ẹgbẹ wọn lati agbegbe Ọyẹ/Ikọle ninu eto idibo ọdun 2023 ni Abuja. Ọwọ EFCC tẹ awọn ọdaran ọhun lọjọ keje, oṣu Keje, ọdun 2022, ni Ado-Ekiti, ni kete ti aṣofin yii kọ lẹta si ajọ EFCC pe wọn gba owo lọwọ oun pẹlu ileri pe ẹgbẹ APC yoo pada fa oun silẹ lẹẹkeji, eleyii ti ko ri bẹẹ.


Aṣofin to jẹ ọmọ ẹgbẹ Onigbaalẹ (APC), to n ṣoju agbegbe naa lọwọlọwọ lo padanu ipo naa ninu eto idibo abẹle ẹgbẹ yii to waye ninu oṣun Karun-un, ọdun yii, ṣọwọ Ọgbẹni Akin Rotimi. Ọnarebu Owolabi ni wọn sọ pe awọn onijibiti yii gba milliọnu lọna mẹrinlelogun lọwọ rẹ lati le ba a ṣe eto adura ati ẹbọ, ki ẹgbẹ naa le pada mu un gẹgẹ bii ẹni ti yoo gbe asia ẹgbẹ wọn lati agbegbe Ọyẹ/Ikọle ninu eto idibo ọdun 2023 ni Abuja. Ọwọ EFCC tẹ awọn ọdaran ọhun lọjọ keje, oṣu Keje, ọdun 2022, ni Ado-Ekiti, ni kete ti aṣofin yii kọ lẹta si ajọ EFCC pe wọn gba owo lọwọ oun pẹlu ileri pe ẹgbẹ APC yoo pada fa oun silẹ lẹẹkeji, eleyii ti ko ri bẹẹ. Nigba ti EFCC n fọrọ wa wọn lẹnu wo, Adifala jẹwọ pe loootọ ni awọn gbowo lọwọ aṣofin naa, ṣugbọn miliọnu mẹta din ni ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (N2.9m) pere lawọn gba lọwọ Owolabi. O ṣalaye pe awọn gba owo naa lati fi ra maaluu ati agbo dudu, funfun ati alawọ pupa. O fi kun un pe awọn tun ra lọfinda olooorun didun, ooka ati awọn oun eelo miiran tawọn yoo fi rubọ, ati eyi tawọn yoo lo lati fi ṣiṣẹ naa.


Nigba ti EFCC n fọrọ wa wọn lẹnu wo, Adifala jẹwọ pe loootọ ni awọn gbowo lọwọ aṣofin naa, ṣugbọn miliọnu mẹta din ni ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un Naira (N2.9m) pere lawọn gba lọwọ Owolabi. O ṣalaye pe awọn gba owo naa lati fi ra maaluu ati agbo dudu, funfun ati alawọ pupa. O fi kun un pe awọn tun ra lọfinda olooorun didun, ooka ati awọn oun eelo miiran tawọn yoo fi rubọ, ati eyi tawọn yoo lo lati fi ṣiṣẹ naa. Adifala ṣalaye pe ni kete ti oun gba iṣẹ naa ni oun kan si Ifawọle Ajibọla tawọn yoo jọ ṣe irubọ naa, ti wọn si bẹrẹ titi di asiko ti awọn EFCC fi waa mu awọn. Adifala sọ pe babalawo ati aafaa to daju ni awọn, ṣugbọn gbogbo ipa ni awọn sa, ti awọn si ru gbogbo ẹbọ lati ri i pe aṣofin naa pada si ile-igbimọ aṣofin lẹẹkeji, ṣugbọn ọwọ Ọlọrun lo wa bi ẹgbẹ naa ko ṣe pada mu aṣofin ọhun lẹẹkeji, ati bi ẹgbẹ Onigbaalẹ ṣe gbe ipo naa lọ si ilu miiran.


Adifala ṣalaye pe ni kete ti oun gba iṣẹ naa ni oun kan si Ifawọle Ajibọla tawọn yoo jọ ṣe irubọ naa, ti wọn si bẹrẹ titi di asiko ti awọn EFCC fi waa mu awọn. Adifala sọ pe babalawo ati aafaa to daju ni awọn, ṣugbọn gbogbo ipa ni awọn sa, ti awọn si ru gbogbo ẹbọ lati ri i pe aṣofin naa pada si ile-igbimọ aṣofin lẹẹkeji, ṣugbọn ọwọ Ọlọrun lo wa bi ẹgbẹ naa ko ṣe pada mu aṣofin ọhun lẹẹkeji, ati bi ẹgbẹ Onigbaalẹ ṣe gbe ipo naa lọ si ilu miiran.


Buhari yii ko mọ nnkan kan mọ, ko sigba ti wọn ko ni i ji gbe lọ – Buba Galadima

Faith Adebọla Eekan oloṣelu apa Oke-Ọya ilẹ wa to ti figba kan jẹ alatilẹyin timọtimọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari, Alaaji Buba Galadima, ti sọ pe ibi ti eto aabo bajẹ de yii ti taṣiiri Buhari pe ko lọgbọn kan to le da si i mọ, tori ọkunrin naa ko mọ nnkan kan mọ, ati pe ti Aarẹ ko ba ṣọra daadaa, ko sigba ti wọn o ni i ji oun naa gbe lọ. Ọkunrin yii, to jẹ eekan ẹgbẹ All Progressives Congress tẹlẹ, ko too lọọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu New Nigerian Peoples Party (NNPP) sọrọ ikilọ ọhun lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu Keje yii, nigba to n kopa ninu ifọrọwanilẹnuwo kan tileeṣẹ BBC ṣe fun un. Nigba ti wọn bi i leere oju to fi wo eto aabo labẹ ijọba Buhari, o ni: “Awọn agbebọn yii ko naani ijọba Buhari mọ. Nibẹrẹ, wọn kọkọ ṣe bii ẹni bẹru ẹ, wọn lero pe o maa jẹwọ akin loju ogun fawọn, ṣugbọn ni bayii wọn ti ri aṣiri ẹ pe aja to n gbo lasan ti ko le geeyan jẹ ni. “Buhari ko mọ nnkan kan, ko le ṣe ohunkohun, idi si niyẹn tẹ ẹ fi n ri awọn onṣejọba pẹlu rẹ ti wọn n ji ẹgbẹlẹmuku owo ko ni koto ọba, ti ko si sẹni to le da wọn lọwọ kọ. “Tawọn agbebọn ba le ṣakọlu si ọgba ẹwọn Kuje, l’Abuja, to jẹ olu-ilu Naijiria, ki wọn si lọ bẹẹ, o fihan pe ko si aabo fun Aarẹ niyẹn o. Ta o ba si ṣọra, o pẹ ni, o ya ni, wọn le ji Buhari funra ẹ gbe, pẹlu bi wọn ṣe n fọrọ eto aabo pa mi-in-din yii.” O ni gbogbo agbara tijọba yii le sa ni wọn ti sa yii, afi kijọba naa tun bọ sọwọ ẹlomi-in la too le mọ bi wọn yoo ṣe yanju ipenija aabo.


Nibẹrẹ, wọn kọkọ ṣe bii ẹni bẹru ẹ, wọn lero pe o maa jẹwọ akin loju ogun fawọn, ṣugbọn ni bayii wọn ti ri aṣiri ẹ pe aja to n gbo lasan ti ko le geeyan jẹ ni. “Buhari ko mọ nnkan kan, ko le ṣe ohunkohun, idi si niyẹn tẹ ẹ fi n ri awọn onṣejọba pẹlu rẹ ti wọn n ji ẹgbẹlẹmuku owo ko ni koto ọba, ti ko si sẹni to le da wọn lọwọ kọ. “Tawọn agbebọn ba le ṣakọlu si ọgba ẹwọn Kuje, l’Abuja, to jẹ olu-ilu Naijiria, ki wọn si lọ bẹẹ, o fihan pe ko si aabo fun Aarẹ niyẹn o. Ta o ba si ṣọra, o pẹ ni, o ya ni, wọn le ji Buhari funra ẹ gbe, pẹlu bi wọn ṣe n fọrọ eto aabo pa mi-in-din yii.” O ni gbogbo agbara tijọba yii le sa ni wọn ti sa yii, afi kijọba naa tun bọ sọwọ ẹlomi-in la too le mọ bi wọn yoo ṣe yanju ipenija aabo. Tẹ o ba gbagbe, ninu fidio kan tawọn agbebọn afẹmiṣofo fi lede lopin ọsẹ to lọ yii, wọn ṣafihan awọn ero ọkọ reluwee ti wọn ji ko lọna Abuja si Ibadan, lẹyin ti wọn ti ṣakọlu si oju-irin reluwee naa ni wọn ti n fi ọpa lu awọn to ṣẹku sakata wọn ninu awọn ero naa, wọn fiya jẹ wọn, wọn si sọ pe tawọn o ba ri owo tawọn beere lati tu wọn silẹ, niṣe lawọn maa pa wọn danu tabi ki wọn ta wọn soko ẹru. Ninu fidio ọhun, to ṣi n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara bayii, ni wọn ti ṣeleri pe laipẹ awọn maa ji Aarẹ Buhari tabi kawọn pa a, ati gomina ipinlẹ Kaduna, Mallam Nasir El-Rufai gbe, lọjọ kan.


Tẹ o ba gbagbe, ninu fidio kan tawọn agbebọn afẹmiṣofo fi lede lopin ọsẹ to lọ yii, wọn ṣafihan awọn ero ọkọ reluwee ti wọn ji ko lọna Abuja si Ibadan, lẹyin ti wọn ti ṣakọlu si oju-irin reluwee naa ni wọn ti n fi ọpa lu awọn to ṣẹku sakata wọn ninu awọn ero naa, wọn fiya jẹ wọn, wọn si sọ pe tawọn o ba ri owo tawọn beere lati tu wọn silẹ, niṣe lawọn maa pa wọn danu tabi ki wọn ta wọn soko ẹru. Ninu fidio ọhun, to ṣi n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara bayii, ni wọn ti ṣeleri pe laipẹ awọn maa ji Aarẹ Buhari tabi kawọn pa a, ati gomina ipinlẹ Kaduna, Mallam Nasir El-Rufai gbe, lọjọ kan.


Inu oṣu Keje yii ni Ismail tẹwọn de to tun fi lọọ ji ọkada gbe ni Kwara

Ibrahim Alagunmu Akolo ajọ ẹsọ alaabo sifu difẹnsi, ẹka tipinlẹ Kwara, ni Wasiu Ismail ati awọn adigunjale ẹgbẹ rẹ, Abifarin Sunday ati Tayọ Elija, wa bayii. Lẹyin ti ọmọkunrin yii lo ọdun meji lẹwọn fun ẹsun ole jija ni wọn lọọ ji ọkada niluu Oro, nipinlẹ Kwara. Nigba ti Alukoro ajọ naa nipinlẹ Kwara, Ọlasunkanmi Ayẹni, n ba awọn oniroyin sọrọ lọjọ Aje, Mọnde, niluu Ilọrin, o ni wọn mu eeyan meji niluu Oro, wọn si ko awọn yooku niluu Ogbomọsọ. Ayẹni ni ọkan lara awọn afurasi yii, Wasiu Ismail, ẹni ọgbọn ọdun, to ṣẹṣẹ tẹwọn de ni ọjọ keji, osu Keje, ọdun yii, ni ọwọ tẹ niluu Oro, nijọba ibilẹ Ifẹlodun, nipinlẹ Kwara, fẹsun pe o ji ọkada gbe. Ayẹni tẹsiwaju pe Ismail jẹwọ pe oun ṣẹṣẹ dari ẹwọn ni Plasma TV lo lọọ gbe ti wọn fi ran an lẹwọn ọdun kan aabọ, kete to dari de lati ẹwọn lo bẹrẹ jiji ọkada nile onile niluu Ilọrin ati Oro Ọkada mẹta ni wọn ri gba lọwọ Ismail atawọn adigunjale ẹgbẹ rẹ, to si jẹ pe ọpọ ọlọkada ni wọn maa n ṣe iku pa ki wọn too ri ọkada wọn ji gbe, ti wọn si maa n wọ ile onile loru lati ji ọkada. Ismail sọ pe ọkan ninu awọn ẹgbẹ oun, Ogunbiyi Johnson, lati ilu Osogbo, lo maa n wa onibaara ti yoo ra ọkada toun ba ji gbe, ti wọn si maa n ta ọkọọkan ni ẹgbẹrun lọna aadọje Naira (#130, 000).


Ayẹni ni ọkan lara awọn afurasi yii, Wasiu Ismail, ẹni ọgbọn ọdun, to ṣẹṣẹ tẹwọn de ni ọjọ keji, osu Keje, ọdun yii, ni ọwọ tẹ niluu Oro, nijọba ibilẹ Ifẹlodun, nipinlẹ Kwara, fẹsun pe o ji ọkada gbe. Ayẹni tẹsiwaju pe Ismail jẹwọ pe oun ṣẹṣẹ dari ẹwọn ni Plasma TV lo lọọ gbe ti wọn fi ran an lẹwọn ọdun kan aabọ, kete to dari de lati ẹwọn lo bẹrẹ jiji ọkada nile onile niluu Ilọrin ati Oro Ọkada mẹta ni wọn ri gba lọwọ Ismail atawọn adigunjale ẹgbẹ rẹ, to si jẹ pe ọpọ ọlọkada ni wọn maa n ṣe iku pa ki wọn too ri ọkada wọn ji gbe, ti wọn si maa n wọ ile onile loru lati ji ọkada. Ismail sọ pe ọkan ninu awọn ẹgbẹ oun, Ogunbiyi Johnson, lati ilu Osogbo, lo maa n wa onibaara ti yoo ra ọkada toun ba ji gbe, ti wọn si maa n ta ọkọọkan ni ẹgbẹrun lọna aadọje Naira (#130, 000). Lukman Rasheed, ẹni ọdun melilelogoji, wa lara awọn afurasi ti wọn sọ pe onibara lasan lo maa n ba a wa . Niṣe ni Ismail pe e lori foonu pe ọmọ yahoo kan lo wa ni ahamọ ajọ EFCC, to si fẹẹ fi owo gba ara rẹ silẹ lo ṣe fẹẹ ta ọkada ọhun Ayẹni ni lẹyin ẹkunrẹrẹ iwadii, awọn afurasi mejeeje yoo foju ba Ile-ẹjọ.


Lukman Rasheed, ẹni ọdun melilelogoji, wa lara awọn afurasi ti wọn sọ pe onibara lasan lo maa n ba a wa . Niṣe ni Ismail pe e lori foonu pe ọmọ yahoo kan lo wa ni ahamọ ajọ EFCC, to si fẹẹ fi owo gba ara rẹ silẹ lo ṣe fẹẹ ta ọkada ọhun Ayẹni ni lẹyin ẹkunrẹrẹ iwadii, awọn afurasi mejeeje yoo foju ba Ile-ẹjọ.


Wọn yọ orukọ Portable kuro lara awọn to fẹẹ gba awọọdu, wọn ni woroworo ẹ ti pọ ju

Faith Adebọla, Eko Latari bo ṣe n fẹnu ja waya kiri, to sọ pe oun loun da ẹgbẹ okunkun One Million Boys silẹ l’Ekoo, eyi tijọba tori ẹ n wa a l’Abuja, to si tun lọọ halẹ mọ awọn onkọrin ẹlẹgbẹ rẹ lori ẹrọ ayelujara, gbajugbaja onkọrin igbalode Zah Zuh Zeh nni, Habeeb Okikiọla, ti inagijẹ rẹ n jẹ Portable, ti n jere abuku lọkan-o-jọkan. Onkọrin naa iba gba awọọdu pataki meji laipẹ sasiko ta a wa yii, ṣugbọn ni bayii, wọn ti yọ orukọ rẹ kuro lara awọn to fẹẹ gba awọọdu naa bii ẹni yọ jiga, wọn ni ko kun oju oṣuwọn to. Isọri ẹni to fẹẹ gba awọọdu olorin igbalode to laluyọ lọdun 2022, Rookie of the Year, ati awọọdu onkọrin igboro to daa ju lọ lọdun 2022, Best Street-Hop Artiste ni wọn to orukọ Portable si tẹlẹ, ṣugbọn ninu atẹjade awọn ti wọn ṣeto awọọdu naa, eyi ti ajọ The Headies to ṣeto ayẹyẹ naa fi lede lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Keje yii, wọn ti pa orukọ Habeeb rẹ, ko si lara wọn mọ. Ṣe lọjọ Aiku, Sannde to kọja yii, ni ọrọ ti Portable kọ soju opo Instagraamu rẹ bẹrẹ si i ja ranyin, to ni ẹnikan ki i ba yimi-yimu du’mi lọrọ awọọdu naa jẹ foun o, tẹnikẹni ba fi gba awọọdu naa mọ oun lọwọ, iku ni tọhun maa fi ṣefa jẹ. Bo ṣe kọ ọ sibẹ gan-an ni pe: “Awọọdu mi leyi o, tẹlomi-in ba gba a, ma a ni ki wọn pa tọhun ni, ma a ni ki wọn pa ẹni naa, bawọn to ṣeto awọọdu yii ba fi gbe e fun ẹlomi-in, wọn maa ku ni – Emi ni Habeeb Okikiọla.” Eyi lawọn to ṣeto awọọdu naa ro papọ mọ iwa abuku ti ọnkọrin naa ti n hu, ati ọrọ idunkooko-mọ-ni to kun ẹnu rẹ, ti wọn fi sọ ninu atẹjade kan ti wọn fi lede lọjọ Tusidee naa pe: “O dun wa lati kede pe awọn ọrọ akoba woroworo ti Ọgbẹni Habeeb Okikiọla, tawọn eeyan mọ si Portable, n sọ, ati orukọ buruku to ni lọdọ awọn ọlọpaa Naijiria ati lọdọ awọn araalu laipẹ yii, awọn oluṣeto awọọdu agbaye Headies ti pinnu lati yọ ọ kuro lara awọn to maa gba awọọdu wa ikẹẹẹdogun to maa waye laipẹ yii.” Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to lọ lọhun-un lọga agba patapata nileeṣẹ ọlọpaa ilẹ wa paṣẹ ki wọn wa Portable lawaa kan nibikibi to ba wa, wọn lo gbọdọ ṣalaye ọrọ to sọ ninu fidio kan to gbe jade, nibi to ti n fọwọ sọya pe oun loun da ẹgbẹ okunkun Ajah Boys ati One Million Boys silẹ l’Ekoo, to tun n fi Sammy Larry ṣẹlẹrii ara ẹ. Ọsẹ meji ṣaaju iyẹn nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun kede pe dandan ni ki Portable yii kan naa yọju sawọn tori o lẹjọ i jẹ, latari fidio mi-in to gbe sori ẹrọ ayelujara, nibi to ti fi ara ẹ ṣe alaga idajọ, to paṣẹ fawọn ẹmẹwa ẹ pe ki wọn lu ọkunrin kan to wa lori ikunlẹ lalubami, o ni o dẹnu ifẹ kọ iyawo oun, tabi ko mọ pe iyawo oun Portable ni, tori ẹ, wọn gbọdọ lu u bii ẹni luṣọ ofi ni, wọn si lu ọkunrin naa gidi. Bo tilẹ jẹ pe o ti yọju sileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun lẹyin naa, ti wọn si ti kilọ fun un, kaka ko san lara iya ajẹ lọrọ Habeeb Okikiọla, niṣe lo fi gbogbo ọmọ rẹ bi obinrin, lẹyẹ ba n yi lu ẹyẹ.


Ọwọ ba mẹta ninu awọn to n ṣẹgbẹ okunkun l’Abẹokuta, olori wọn fara gbọta lọ

Gbenga Amos, Abeokuta Awọn afurasi ọdaran to n ṣẹgbẹ okunkun l’Abẹokuta ti pinnu p’awọn o ni i wọn ọn kun, ileeṣẹ ọlọpaa naa si ti yari p’awọn o ni i gba a laabọ. Fun bii ọgbọn iṣẹju ni iro ibọn fi n dun ni kọṣẹkọṣẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keje yii, nigba tawọn ọlọpaa lọọ ka awọn ẹlẹgbẹkẹgbẹ ọhun mọ’bi ti wọn ti n ṣepade aburu wọn, wọn yinbọn mọ wọn, awọn naa fibọn fesi, asẹyinwa-asẹyinbọ, ọwọ ba mẹta ninu wọn, ọpọ ninu awọn to sa lọ, titi kan olori wọn, lo fara gbọta ibọn. Orukọ awọn mẹta tọwọ ba ọhun ni, Jonathan Oṣikanlu, Kọla Bọlugbẹ ati Jimọh Aliu ti inagijẹ rẹ n jẹ Alaayan. Gẹgẹ bi atẹjade ti DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi lede lori iṣẹlẹ yii, o ni olobo kan lo ta ikọ SWAT (Special Weapon and Tactical Team) ileeṣẹ ọlọpaa, pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa ti kora jọ sinu igbo ṣuuru kan to wa lọna Ogun redio, lagbegbe Mile 2, ni Lafẹnwa, Abẹokuta. Wọn ni olori awọn ẹlẹgbẹ okunkun kan tawọn ọlọpaa ti n wa tipẹ, Ben lorukọ ti wọn mọ ọn si, oun ni wọn lo ko ipade naa jọ lati jiroro akọlu mi-in ti wọn fẹẹ ṣe. Wọn lo ti to eeyan bii marun-un ti Ben yii mọ nipa iku wọn latẹyinwa, ti wọn si n tori ẹ wa a loju mejeeji.


Gẹgẹ bi atẹjade ti DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi lede lori iṣẹlẹ yii, o ni olobo kan lo ta ikọ SWAT (Special Weapon and Tactical Team) ileeṣẹ ọlọpaa, pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa ti kora jọ sinu igbo ṣuuru kan to wa lọna Ogun redio, lagbegbe Mile 2, ni Lafẹnwa, Abẹokuta. Wọn ni olori awọn ẹlẹgbẹ okunkun kan tawọn ọlọpaa ti n wa tipẹ, Ben lorukọ ti wọn mọ ọn si, oun ni wọn lo ko ipade naa jọ lati jiroro akọlu mi-in ti wọn fẹẹ ṣe. Wọn lo ti to eeyan bii marun-un ti Ben yii mọ nipa iku wọn latẹyinwa, ti wọn si n tori ẹ wa a loju mejeeji. Kia ti wọn gbọ ti ipade yii ni lawọn ọlọpaa ẹka Lafẹnwa ati ti Ilupeju ti lọọ ka awọn afurasi naa mọ inu igbo ti wọn wa, ṣugbọn kaka ki wọn tuuba, o jọ pe awọn onipade ọran yii ti mura silẹ de awọn ọlọpaa, niṣe ni wọn yinbọn mọ wọn, lawọn ọlọpaa naa ba fibọn fesi, awọn araalu si bẹrẹ si i sa kijokijo, ṣugbọn ọwọ awọn ọlọpaa ro ju tiwọn lọ. Nigbẹyin, wọn ri awọn mẹta mu, ibọn ba Ben, ṣugbọn o raaye sa lọ, awọn ẹlẹgbẹ okunkun naa ba ọkọ ọlọpaa kan jẹ, wọn fọ gilaasi ẹ, bẹẹ lawọn ọlọpaa naa ri ọkọ ayọkẹlẹ Lexus 330 ti ko ni nọmba kan tawọn ẹlẹgbẹ ọkunkun ọhun gbe wa, gba nidii wọn. Ṣa, awọn mẹta yii ti wa lahaamọ, lolu-ileeṣẹ ọlọpaa Ogun to wa l’Eleweeran, wọn ti wa lọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ to n ṣiṣẹ iwadii, lati le tọpasẹ awọn to sa lọ, atawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yooku.


Kia ti wọn gbọ ti ipade yii ni lawọn ọlọpaa ẹka Lafẹnwa ati ti Ilupeju ti lọọ ka awọn afurasi naa mọ inu igbo ti wọn wa, ṣugbọn kaka ki wọn tuuba, o jọ pe awọn onipade ọran yii ti mura silẹ de awọn ọlọpaa, niṣe ni wọn yinbọn mọ wọn, lawọn ọlọpaa naa ba fibọn fesi, awọn araalu si bẹrẹ si i sa kijokijo, ṣugbọn ọwọ awọn ọlọpaa ro ju tiwọn lọ. Nigbẹyin, wọn ri awọn mẹta mu, ibọn ba Ben, ṣugbọn o raaye sa lọ, awọn ẹlẹgbẹ okunkun naa ba ọkọ ọlọpaa kan jẹ, wọn fọ gilaasi ẹ, bẹẹ lawọn ọlọpaa naa ri ọkọ ayọkẹlẹ Lexus 330 ti ko ni nọmba kan tawọn ẹlẹgbẹ ọkunkun ọhun gbe wa, gba nidii wọn. Ṣa, awọn mẹta yii ti wa lahaamọ, lolu-ileeṣẹ ọlọpaa Ogun to wa l’Eleweeran, wọn ti wa lọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ to n ṣiṣẹ iwadii, lati le tọpasẹ awọn to sa lọ, atawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yooku. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti paṣẹ pe ki wọn taari awọn wọnyi sile-ẹjọ ti iwadii ba ti pari, bẹẹ lo leri pe arọni o wale, onikoyi o sinmi ogun, ni laarin oun atawọn ẹlẹgbẹkẹgbẹ yii, afi ti wọn ba tuuba, ti wọn si jawọ.


Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun, CP Lanre Bankọle, ti paṣẹ pe ki wọn taari awọn wọnyi sile-ẹjọ ti iwadii ba ti pari, bẹẹ lo leri pe arọni o wale, onikoyi o sinmi ogun, ni laarin oun atawọn ẹlẹgbẹkẹgbẹ yii, afi ti wọn ba tuuba, ti wọn si jawọ.