Ko si ina mọnamọna lọjọ ti a n sọ yii, ṣe ni Ṣẹyẹ si lọ tan ẹrọ amunawa ko le bawọn ṣiṣẹ naa. Ibi to ti n gbiyanju lati gbe irinṣẹ le taya naa, ni taya ọhun ti ta pau lojiji, ti Ṣẹyẹ ati ọmọ rẹ, Fisayọ si fọn danu. Baba ati ọmọ rẹ yii lo daku lọ rangbọndan amọ Ẹlẹdaa tun da wọn pada saye. Lẹyin wakati mẹta ni Fisayọ laju saye, nigba ti baba rẹ, Ṣẹyẹ laju saye lẹyin ọjọ kẹẹdogun, gẹgẹ bi a ṣe gbọ. Seye salaye pe awọn oṣiṣẹ ileesẹ amunawa to wa lẹgbẹ ṣọọbu oun lo sare gbe oun pẹlu ọmọ oun lọ sile iwosan lati doola ẹmi awọn, ti gbogbo agbegbe ọhun si pa lọọlọ lọjọ naa. Gẹgẹ bi Seye ti wi, awọn dọkita ti sọ pe Fisayọ ti di oku, ti wọn si ti fẹẹ gbe e wọ ile igbokusi, iyẹn mọṣuari, ko to pariwo jade lojiji wi pe oun ko ku.


Seye Malaolu: Mo ta gbogbo dúkìá mi kí ń tó rí N7m owó ìtọ́jú èmi àti ọmọ mi

Lẹyin wakati mẹta ni Fisayọ laju saye, nigba ti baba rẹ, Ṣẹyẹ laju saye lẹyin ọjọ kẹẹdogun, gẹgẹ bi a ṣe gbọ. Seye salaye pe awọn oṣiṣẹ ileesẹ amunawa to wa lẹgbẹ ṣọọbu oun lo sare gbe oun pẹlu ọmọ oun lọ sile iwosan lati doola ẹmi awọn, ti gbogbo agbegbe ọhun si pa lọọlọ lọjọ naa. Gẹgẹ bi Seye ti wi, awọn dọkita ti sọ pe Fisayọ ti di oku, ti wọn si ti fẹẹ gbe e wọ ile igbokusi, iyẹn mọṣuari, ko to pariwo jade lojiji wi pe oun ko ku. Eyi lo jẹ ki wọn tun gbe e wọ yara itọju iṣẹlẹ pajawiri fun itọju. Amọ iyalẹnu nla lo jẹ fun Ṣẹyẹ nigba to laju lori bẹẹdi l'ọsibitu, to si ri awọn mọlẹbi rẹ to yii ka. Awọn eeyan yii lo wa ba a kẹdun, nibẹ si lo ti n beere ohun to ṣẹlẹ, ko to di pe wọn ṣalaye fun un.


Eyi lo jẹ ki wọn tun gbe e wọ yara itọju iṣẹlẹ pajawiri fun itọju. Amọ iyalẹnu nla lo jẹ fun Ṣẹyẹ nigba to laju lori bẹẹdi l'ọsibitu, to si ri awọn mọlẹbi rẹ to yii ka. Awọn eeyan yii lo wa ba a kẹdun, nibẹ si lo ti n beere ohun to ṣẹlẹ, ko to di pe wọn ṣalaye fun un. Amọ o se ni laanu pe wọn ge apa Ṣẹyẹ ati ti ọmọ rẹ, Fisayọ, ti wọn si tun paarọ oju rẹ si ti ayederu {artificial eye}. Owo ti ko din ni miliọnu meje naira ni Seye ni awọn ti na sori itọju oun ati ọmọ oun, gbogbo dukia ni wọn si ta tan pata fun itọju wọn. Ṣẹyẹ, nigba to n ba BBC YORUBA sọrọ sọ pe gbogbo ero ọkan oun nigba toun wa lori bẹẹdi l'ọsibitu ni lati lọ ba ẹni to gbe iṣẹ foun ja.


Amọ o se ni laanu pe wọn ge apa Ṣẹyẹ ati ti ọmọ rẹ, Fisayọ, ti wọn si tun paarọ oju rẹ si ti ayederu {artificial eye}. Owo ti ko din ni miliọnu meje naira ni Seye ni awọn ti na sori itọju oun ati ọmọ oun, gbogbo dukia ni wọn si ta tan pata fun itọju wọn. Ṣẹyẹ, nigba to n ba BBC YORUBA sọrọ sọ pe gbogbo ero ọkan oun nigba toun wa lori bẹẹdi l'ọsibitu ni lati lọ ba ẹni to gbe iṣẹ foun ja. ṣugbọn oun tun da ọrọ naa ro wi pe iranlọwọ loun n wa, ki i ṣe wahala. "Kinni yẹn lo fọ ori mi bayii, iṣẹ abẹ ni wọn fi ran ori mi yii, ohun naa lo tun yọ oju mi ọtun yii, oju ti osi yii, bi ida mẹẹdogun ninu ọgọrun ni mo fi n riran. bi eeyan ko ba sunmọ mi daadaa, mi o le ri onitọhun.


ṣugbọn oun tun da ọrọ naa ro wi pe iranlọwọ loun n wa, ki i ṣe wahala. "Kinni yẹn lo fọ ori mi bayii, iṣẹ abẹ ni wọn fi ran ori mi yii, ohun naa lo tun yọ oju mi ọtun yii, oju ti osi yii, bi ida mẹẹdogun ninu ọgọrun ni mo fi n riran. bi eeyan ko ba sunmọ mi daadaa, mi o le ri onitọhun. Nigba ti mo lo ọjọ mẹẹdogun lori bẹẹdi lọsibitu ni wọn n jẹ ki n mọ pe ọwọ ọmọ mi ati ẹsẹ ẹ naa ge." Seye tẹsiwaju pe "Mi o le fa wahala, iranlọwọ ni mo nilo bi mo ṣe wa yii, nitori pe awọn eniyan ko ni ran ẹni to ba fa wahala lọwọ. Owo ti kinni yii ti gba lọwọ mi ti pọ, gbogbo iṣẹ geeti ti mo ṣe si ṣọọbu ni mo ti ta tan, gbogbo ọja purofiṣan ti iyawo mi n ta ni mo ti ta tan patapata, igba ti run, lati fi tọju ẹsẹ ọmọ mi."


Nigba ti mo lo ọjọ mẹẹdogun lori bẹẹdi lọsibitu ni wọn n jẹ ki n mọ pe ọwọ ọmọ mi ati ẹsẹ ẹ naa ge." Seye tẹsiwaju pe "Mi o le fa wahala, iranlọwọ ni mo nilo bi mo ṣe wa yii, nitori pe awọn eniyan ko ni ran ẹni to ba fa wahala lọwọ. Owo ti kinni yii ti gba lọwọ mi ti pọ, gbogbo iṣẹ geeti ti mo ṣe si ṣọọbu ni mo ti ta tan, gbogbo ọja purofiṣan ti iyawo mi n ta ni mo ti ta tan patapata, igba ti run, lati fi tọju ẹsẹ ọmọ mi." "O to aarin kan, iyawo mi sọ pe oun ko ṣe mọ, nitori pe o ti su oun. Oun lo maa gbe ọmọ lọ si ọsibitu, to baa dana, to tun maa wa owo ounjẹ. O maa ṣe ounjẹ temi pẹlu ọmọ, ẹẹmẹta l'ọsẹ la n lọ si ọsibitu laarin ọsẹ.


"O to aarin kan, iyawo mi sọ pe oun ko ṣe mọ, nitori pe o ti su oun. Oun lo maa gbe ọmọ lọ si ọsibitu, to baa dana, to tun maa wa owo ounjẹ. O maa ṣe ounjẹ temi pẹlu ọmọ, ẹẹmẹta l'ọsẹ la n lọ si ọsibitu laarin ọsẹ. Mo mọ pe pẹlu bi Ọlọrun ti n bẹ ti ẹmi rẹ n bẹ, ohun gbogbo yoo di ṣiṣe."


Mo mọ pe pẹlu bi Ọlọrun ti n bẹ ti ẹmi rẹ n bẹ, ohun gbogbo yoo di ṣiṣe."


Samuel Ogundeji Endsars Victim: Ohun tójú mi rí ní ọfíìsì àwọn ọlọ́pàá kògbéregbè Endsars

Ṣe ẹ ranti iwọde lodi si iṣẹ awọn ọlọpaa kogberegbe Endsars ni Naijiria eyi tawọn eeyan ti n pariwo ṣaaju iwọde ti wọn tun ṣe ati ọpọlọpọ fa ki n faa to waye laarin ijọba atawọn araalu eyi ti ko tii tan nilẹ titi di asiko yii? Ọkan lara awọn ti igbaju, ifọti, igbamu ati lilu awọn ọlọpaa Endsars ti yi agọ ara rẹ pada sọ ohun to la kọja lọwọ awọn ọlọpaa fun BBC Yoruba. Ẹni ọdun mẹtalelogun ni Samuel Ogundeji Olamide to si ni ipenija oju bo tilẹ jẹ pe wọn ko bii ni afọju, ọrọ rẹ jẹ kayefi. Nitori ko ma di ẹru si awọn obi rẹ lọrun, o bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bi oṣiṣẹ ile igbafẹ kan ni agbegbe rẹ ni ilu Ibadan. Omijé fẹ́ bọ́ lójú mi tí mo bá ṣàfiwé SARS tí mo dá sílẹ̀ àti SARS tó wà níta báyìí- Fulani Kwajafa 'Àwọn SARS ló yìnbọn pa ìyá mi' Ìgbà wo ni àjọ ọ́lọ́pàá yóò káwọ́ SARS? BBC tún gbé e dé!


Nitori ko ma di ẹru si awọn obi rẹ lọrun, o bẹrẹ iṣẹ gẹgẹ bi oṣiṣẹ ile igbafẹ kan ni agbegbe rẹ ni ilu Ibadan. Omijé fẹ́ bọ́ lójú mi tí mo bá ṣàfiwé SARS tí mo dá sílẹ̀ àti SARS tó wà níta báyìí- Fulani Kwajafa 'Àwọn SARS ló yìnbọn pa ìyá mi' Ìgbà wo ni àjọ ọ́lọ́pàá yóò káwọ́ SARS? BBC tún gbé e dé! Wọ́n tú àṣírí ìfiyàjẹni àwọn Ológun àti SARS káàkiri Nàìjíríà 'Gbogbo ìgbà ti mo bá rántí bí Táyà Tírélà ṣe gé ọwọ́ èmi àti ọmọ, ẹsẹ̀ rẹ̀ bàjẹ́, ojú mi fọ́..' Ǹkan ọmọkùnrin rẹ ńgbálẹ̀ kiri, gbogbo ìlú ló wà fún; Gbas gbos tún bẹ̀rẹ̀ láàrin Tontoh dike àti olólùfẹ́ rẹ̀ Ọrọ apo owo onibara kan to sọnu ninu yara lo sọ ọ di "da bi mo ṣe da doni o latari iru ijiya to ni awọn ọlọpaa Endsars fi le oun lara. "Awọn ọlọpaa yẹn ni ki awọn ọọfisa bẹrẹ si ni fi iya jẹ wa ki a ba le jẹwọ nipa ibi ti a fi apo owo naa si. 'Ìgbátí kan ti ọlọpaa naa fun mi, ẹ̀jẹ̀ ti bò mi lójú hìì hìì!'.


Wọ́n tú àṣírí ìfiyàjẹni àwọn Ológun àti SARS káàkiri Nàìjíríà 'Gbogbo ìgbà ti mo bá rántí bí Táyà Tírélà ṣe gé ọwọ́ èmi àti ọmọ, ẹsẹ̀ rẹ̀ bàjẹ́, ojú mi fọ́..' Ǹkan ọmọkùnrin rẹ ńgbálẹ̀ kiri, gbogbo ìlú ló wà fún; Gbas gbos tún bẹ̀rẹ̀ láàrin Tontoh dike àti olólùfẹ́ rẹ̀ Ọrọ apo owo onibara kan to sọnu ninu yara lo sọ ọ di "da bi mo ṣe da doni o latari iru ijiya to ni awọn ọlọpaa Endsars fi le oun lara. "Awọn ọlọpaa yẹn ni ki awọn ọọfisa bẹrẹ si ni fi iya jẹ wa ki a ba le jẹwọ nipa ibi ti a fi apo owo naa si. 'Ìgbátí kan ti ọlọpaa naa fun mi, ẹ̀jẹ̀ ti bò mi lójú hìì hìì!'. Samuel ṣalaye pe igba ti yoo fi di asiko ti ọkan lara awọn ọga ileeṣẹ oun wa, iyalẹnu lo jẹ fun un pe oun ko riran mọ. Koda o ni wọn o dide iranlọwọ kankan fun oun titi di ọdun 2019. "Wọn pe mi wa sori eto Yinka Ayefele ni Fresh FM ni lo fun mi lanfani ati ri iranlọwọ gba latọdọ awọn ẹlẹyinju aanu toun ri eeyan san owo ile ẹkọ fun un nile ẹkọ awọn to ni ipenija oju ni Oyo.


Samuel ṣalaye pe igba ti yoo fi di asiko ti ọkan lara awọn ọga ileeṣẹ oun wa, iyalẹnu lo jẹ fun un pe oun ko riran mọ. Koda o ni wọn o dide iranlọwọ kankan fun oun titi di ọdun 2019. "Wọn pe mi wa sori eto Yinka Ayefele ni Fresh FM ni lo fun mi lanfani ati ri iranlọwọ gba latọdọ awọn ẹlẹyinju aanu toun ri eeyan san owo ile ẹkọ fun un nile ẹkọ awọn to ni ipenija oju ni Oyo. Pabanbari inu iroyin yii eyi to pakasọ ni pe Samuel sọ fun BBC Yoruba pe, lọdun 2017, ọga oun nibi iṣẹ yẹn pada wa sọ fun oun pe kii ṣe pe onibara yẹn tilẹ sọ apo owo rẹ ọhun nu, wọn ni o gbagbe rẹ si ile ko to wa gba yara ni ile itura ti oun ti n ṣiṣẹ ni. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... 'Láti kékeré mo ti ní ọjọ́ kan lèmi náà ọ́ kọ́ Mọ́sálásí kékeré bíi àwọn bàbá wa' Gbẹgẹdẹ gbiná! Kí ló mú kí ọkọ dáná sún ìyàwó àti àbúrò rẹ̀ mọ inú ilé?


Pabanbari inu iroyin yii eyi to pakasọ ni pe Samuel sọ fun BBC Yoruba pe, lọdun 2017, ọga oun nibi iṣẹ yẹn pada wa sọ fun oun pe kii ṣe pe onibara yẹn tilẹ sọ apo owo rẹ ọhun nu, wọn ni o gbagbe rẹ si ile ko to wa gba yara ni ile itura ti oun ti n ṣiṣẹ ni. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀ tí wọ́n sìnkú rẹ̀, obìnrin yìí di dédé yọ sí ìlú rẹ̀, l'ọ̀rọ̀ bá di... 'Láti kékeré mo ti ní ọjọ́ kan lèmi náà ọ́ kọ́ Mọ́sálásí kékeré bíi àwọn bàbá wa' Gbẹgẹdẹ gbiná! Kí ló mú kí ọkọ dáná sún ìyàwó àti àbúrò rẹ̀ mọ inú ilé? Koda, o tun pada gbọ iroyin pe Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti dide fun iranlọwọ oun to si ti fun un ni ẹkọ ọfẹ eyi ti kii ṣe owo kekere rara. Amọ ọrọ ko ba mọ, oju Samuel ti bábá fọ lọdọ awọn ọlọpaa SARS.


Koda, o tun pada gbọ iroyin pe Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti dide fun iranlọwọ oun to si ti fun un ni ẹkọ ọfẹ eyi ti kii ṣe owo kekere rara. Amọ ọrọ ko ba mọ, oju Samuel ti bábá fọ lọdọ awọn ọlọpaa SARS.


Nigerian Spider Man Jonathan Olakunle: Naijiria nílò ènìyàn tó fẹ́ràn ìmọ́tótó bii tèmi

Olakunle to jẹ onimọ nipa imọtoto ayika lo wọ aṣọ Spider man lati tun agbegbe rẹ ṣẹ. Arakunrin ọmọ Naijiria, Jonathan Olakunle to n wọ aṣọ bii ''Spider Man'' ninu fiimu ti ileeṣẹ Marvel gbe jade, ti sọ idi ti oun fi n ṣe bẹẹ lasiko to ba n gbalẹ ni igboro ilu Osogbo. Olakunle, lasiko to n ba BBC sọrọ ni awọn eniyan ko kọ ibi ara si imọtoto ni ayika lo jẹ ki oun dide lati maa ṣe imọtoto. Olakunle to jẹ onimọ nipa imọtoto ayika lo wọ aṣọ Spider man lati tun agbegbe rẹ ṣe. Gẹgẹ bi ọrọ Banki Agbaye, awọn idọti ti wọn kojọ ni awọn ilu nla nla le ni biliọnu meji tọọnu. Ninu ọrọ rẹ, Olakunle ni oun ko fẹran bi oun ṣe ma n ri idọti ni ayika oun, oun si korira ayika ti o doti.


Olakunle to jẹ onimọ nipa imọtoto ayika lo wọ aṣọ Spider man lati tun agbegbe rẹ ṣe. Gẹgẹ bi ọrọ Banki Agbaye, awọn idọti ti wọn kojọ ni awọn ilu nla nla le ni biliọnu meji tọọnu. Ninu ọrọ rẹ, Olakunle ni oun ko fẹran bi oun ṣe ma n ri idọti ni ayika oun, oun si korira ayika ti o doti. 'Ọjọ kan ni mo bẹrẹ si ni gba adugbo lẹyin ti mo kuro ni ile, mo bẹrẹ ninu ile, ki agbegbe mi le mọ toto'' Idi ti mo fi n wọ aṣọ Spiderman ni lati jẹ ki awọn eniyan kọ bi ara si mi nitori nigba ti mi o wọ aṣọ Spiderman, awọn eniyan ko tilẹ da mi loun, ti mo ba n gbalẹ. Igbakigba ti mo ba pe wọn, wọn ko ni dahun amọ nigba ti mo wọ aṣọ alaranbara yii ni wọn ma n dami lohun, ti wọn a si tun darapọ mọ mi.'' O ya mi lẹnu pe ti awọn ọmọ Naijiria ba rinrinajo lọ si oke okun, wọn ma n tẹle ofin ati ilana lori imọtoto amọ ni Naijiria, wọn kii kọbi ara si'' Ẹ jẹ ka mu imọtoto ni pataki lati sẹgun aisan - Olakunle Imọtoto lo bori arun gbogbo paapaa awọn aisan to wọpọ ni ilẹ adunlawọ bii aisan onigbameji, aisan iba apọnju, aisan iba Lassa ati bẹẹ bẹẹ lọ.


'Ọjọ kan ni mo bẹrẹ si ni gba adugbo lẹyin ti mo kuro ni ile, mo bẹrẹ ninu ile, ki agbegbe mi le mọ toto'' Idi ti mo fi n wọ aṣọ Spiderman ni lati jẹ ki awọn eniyan kọ bi ara si mi nitori nigba ti mi o wọ aṣọ Spiderman, awọn eniyan ko tilẹ da mi loun, ti mo ba n gbalẹ. Igbakigba ti mo ba pe wọn, wọn ko ni dahun amọ nigba ti mo wọ aṣọ alaranbara yii ni wọn ma n dami lohun, ti wọn a si tun darapọ mọ mi.'' O ya mi lẹnu pe ti awọn ọmọ Naijiria ba rinrinajo lọ si oke okun, wọn ma n tẹle ofin ati ilana lori imọtoto amọ ni Naijiria, wọn kii kọbi ara si'' Ẹ jẹ ka mu imọtoto ni pataki lati sẹgun aisan - Olakunle Imọtoto lo bori arun gbogbo paapaa awọn aisan to wọpọ ni ilẹ adunlawọ bii aisan onigbameji, aisan iba apọnju, aisan iba Lassa ati bẹẹ bẹẹ lọ. Nitori naa ni Olakunle ṣe rọ gbogbo awọn ọmọ Naijiria, to fi mọ awọn ọdọ lati mu imọtoto ni ọkunkundun fun igbayegbadun awọn eniyan. Iwadii fihan pe, ọpọlọpọ idọti ti o wa ni awọn ilu nlanla ni wọn n parapọ si awọn agbegbe, eleyii ti yoo mu aisan wọpọ ni awọn agbegbe yii.


Nitori naa ni Olakunle ṣe rọ gbogbo awọn ọmọ Naijiria, to fi mọ awọn ọdọ lati mu imọtoto ni ọkunkundun fun igbayegbadun awọn eniyan. Iwadii fihan pe, ọpọlọpọ idọti ti o wa ni awọn ilu nlanla ni wọn n parapọ si awọn agbegbe, eleyii ti yoo mu aisan wọpọ ni awọn agbegbe yii.


Abdulfatai Balogun: N kò ríran àmọ́ oníṣòwò Yoghurt aládàńlá ní mí tó ń fi àwìn sàánú fún oníbàárà

Kayeefi nla ni iroyin yii nitori o sọwọn pupọ lati ri ẹni ti ko riran, to n tun ẹrọ to n sọ omi di yinyin alada nla se ati ẹrọ amomitutu. Nilu Ilorin, gbajumọ bii isana ẹlẹẹta ni Abdulfatai Balogun, ẹni to n ta oniruuru yoghurt  fawọn eeyan to n tun sa, eyi to jẹ alada nla. Nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ lori bo se rọrun fun lati maa tun ẹrọ se, to si tun n ta Yoghurt lai riran, Balogun ni aanu Ọlọrun ni oun ri gba. Balogun ni akọsẹmọsẹ mẹkaniki ni oun nilu Eko, ki ipenija oju naa to bẹrẹ lọdun 1995. O salaye pe oun tiraka lati tọju rẹ amọ gbogbo aayan oun lo ja si pabo. Onisowo Yoghurt naa ni awọn eeyan n sọ fun oun pe ọrọ ipenija oju naa ni ọwọ aye ninu ni ko jẹ ki oun tete wa itọju fun.


Balogun ni akọsẹmọsẹ mẹkaniki ni oun nilu Eko, ki ipenija oju naa to bẹrẹ lọdun 1995. O salaye pe oun tiraka lati tọju rẹ amọ gbogbo aayan oun lo ja si pabo. Onisowo Yoghurt naa ni awọn eeyan n sọ fun oun pe ọrọ ipenija oju naa ni ọwọ aye ninu ni ko jẹ ki oun tete wa itọju fun. Amọ eyi lo ni o mu ki ọrọ naa yiwọ patapata. Abdulfatai Balogun ni oun ni gbajugbaja to tobi julọ nidi okoowo ohun mimu aladun Yoghurt lorisirisi nilu Ilorin. O ni aago marun owurọ ni oun maa n ji lọ si sọọbu oun lati yanju awọn eroja ohun mimu naa to ti di, ki awọn onibara to de lati ra wọn.


Amọ eyi lo ni o mu ki ọrọ naa yiwọ patapata. Abdulfatai Balogun ni oun ni gbajugbaja to tobi julọ nidi okoowo ohun mimu aladun Yoghurt lorisirisi nilu Ilorin. O ni aago marun owurọ ni oun maa n ji lọ si sọọbu oun lati yanju awọn eroja ohun mimu naa to ti di, ki awọn onibara to de lati ra wọn. O wa salaye pe sọọbu meji ni oun ni amọ oun ko tii ni agbara lati ra ẹrọ amunawa nla ti yoo gbe ọpọ ẹrọ firisa ti oun n lo. Balogun wa n dupẹ lọwọ Ọlọrun pe oun n ri taje se nidi okoowo naa, ti oun si ti kọ ile funra oun, bakan naa ni oun ti ran ọmọ jade nile ẹkọ giga. Bakan naa ni ọkunrin to ni ipenija oju naa kede pe ipo ti oun wa ko se idiwọ fun oun lati se aanu fun awọn eeyan to nilo iranlọwọ.


O wa salaye pe sọọbu meji ni oun ni amọ oun ko tii ni agbara lati ra ẹrọ amunawa nla ti yoo gbe ọpọ ẹrọ firisa ti oun n lo. Balogun wa n dupẹ lọwọ Ọlọrun pe oun n ri taje se nidi okoowo naa, ti oun si ti kọ ile funra oun, bakan naa ni oun ti ran ọmọ jade nile ẹkọ giga. Bakan naa ni ọkunrin to ni ipenija oju naa kede pe ipo ti oun wa ko se idiwọ fun oun lati se aanu fun awọn eeyan to nilo iranlọwọ. Abdulfatai Balogun ọpọ onibara ni ko lowo lọwọ lati ọja lọwọ oun, ti oun kii si wo ipo ti oun wa, ki oun to se wọn laanu. O ni oun maa n ta ọpọ eroja ohun mimu Yoghurt fun wọn ni awin, igba ti wọn ba si ta tan, ni wọn yoo to mu owo wa. O wa gba awọn eeyan ti ko ri ọwọ họ̀=ri niyanju, paapaa awọn eeyan to ni ipenija ara, lati mase duro de igba ti owo nla ba de ọwọ wọn, ki wọn to bẹrẹ okoowo.


Abdulfatai Balogun ọpọ onibara ni ko lowo lọwọ lati ọja lọwọ oun, ti oun kii si wo ipo ti oun wa, ki oun to se wọn laanu. O ni oun maa n ta ọpọ eroja ohun mimu Yoghurt fun wọn ni awin, igba ti wọn ba si ta tan, ni wọn yoo to mu owo wa. O wa gba awọn eeyan ti ko ri ọwọ họ̀=ri niyanju, paapaa awọn eeyan to ni ipenija ara, lati mase duro de igba ti owo nla ba de ọwọ wọn, ki wọn to bẹrẹ okoowo. O ni ẹrọ to n sọ omi di yinyin ẹyọ kan soso ni oun fi bẹrẹ okoowo naa, ko to di pupọ mọ oun lọwọ.


O ni ẹrọ to n sọ omi di yinyin ẹyọ kan soso ni oun fi bẹrẹ okoowo naa, ko to di pupọ mọ oun lọwọ.


Cities of illegal death: Wo àwọn ìlú tó jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ ni kí ènìyàn kú níbẹ̀

Ta lo le ro o rara pe ki eeyan ku tun di ogun? Ṣe ogun laye ni? Bẹẹni, ẹ o kuku ri baibai. Awọn ilu kan wa lagbaye to jẹ eewọ ni ki wọn ku ti ko si ba ofin mu. Ẹ wo idi ti awọn ilu naa ṣe ti ara abuda yii jẹ abami: Ọmọ Nàìjíríà àtàwọn orílẹ̀èdè mìí kò ní l'ánfàní láti ra ilé sí Canada mọ́ o! ìdí nìyí Ilu yii wa ni ipinlẹ Sao Paulo.


Awọn ilu kan wa lagbaye to jẹ eewọ ni ki wọn ku ti ko si ba ofin mu. Ẹ wo idi ti awọn ilu naa ṣe ti ara abuda yii jẹ abami: Ọmọ Nàìjíríà àtàwọn orílẹ̀èdè mìí kò ní l'ánfàní láti ra ilé sí Canada mọ́ o! ìdí nìyí Ilu yii wa ni ipinlẹ Sao Paulo. Britiba Mirim ko ni ju aaye ilẹ isinku to ju fun eeyan ẹgbẹrun lọna aadọta (50,000) lọ. Eleyii ti di ki awọn oku maa fun mọ ara wọn ni iboji to si di ki wọn maa pin aye. Olootu ilẹ naa ni gbe igbesẹ pataki lati ṣe ipẹjọ itagbangba lọdun 2005 pe ki ofin ti i lẹyin pe ẹṣẹ ni lati ku.


Britiba Mirim ko ni ju aaye ilẹ isinku to ju fun eeyan ẹgbẹrun lọna aadọta (50,000) lọ. Eleyii ti di ki awọn oku maa fun mọ ara wọn ni iboji to si di ki wọn maa pin aye. Olootu ilẹ naa ni gbe igbesẹ pataki lati ṣe ipẹjọ itagbangba lọdun 2005 pe ki ofin ti i lẹyin pe ẹṣẹ ni lati ku. Nitori eyi, bi eyan kan ba ku, wọn a ni ki awọn ẹbi wọn san faini tabi ki wọn lọ ẹwọn iye ọjọ melo kan gẹgẹ ijiya ẹṣẹ wọn ki wọn baa le tun wa aye ti wọn le gbẹ gẹgẹ bi iboji isinku si. Ilu Itsukushima tabi Miyajima jẹ ilẹ ini ẹka ajọ isọkan agbaye UNESCO ni orilẹede Japan eyi ti wọn tun mọ si "Shrine Island". Wọn fun erekusu naa ni orukọ yii tori wipe wọn ri i gẹgẹ bii ọlọrun mimọ funrarẹ to si jẹ ile fun ọpọlọpọ ojubọ ati pẹpẹ adura.


Nitori eyi, bi eyan kan ba ku, wọn a ni ki awọn ẹbi wọn san faini tabi ki wọn lọ ẹwọn iye ọjọ melo kan gẹgẹ ijiya ẹṣẹ wọn ki wọn baa le tun wa aye ti wọn le gbẹ gẹgẹ bi iboji isinku si. Ilu Itsukushima tabi Miyajima jẹ ilẹ ini ẹka ajọ isọkan agbaye UNESCO ni orilẹede Japan eyi ti wọn tun mọ si "Shrine Island". Wọn fun erekusu naa ni orukọ yii tori wipe wọn ri i gẹgẹ bii ọlọrun mimọ funrarẹ to si jẹ ile fun ọpọlọpọ ojubọ ati pẹpẹ adura. Torinaa lati ri i pe ibẹ jẹ mimọ tori wọn ti fi ji fun awọn oriṣa, wọn ko faaye gba iku tabi bibimọ lori il erekusu naa lati dun 1978. Koda ko si ile iwosan tabi iboji ti wọn kọ sibẹ rara. Àfi bí àfiṣe!


Torinaa lati ri i pe ibẹ jẹ mimọ tori wọn ti fi ji fun awọn oriṣa, wọn ko faaye gba iku tabi bibimọ lori il erekusu naa lati dun 1978. Koda ko si ile iwosan tabi iboji ti wọn kọ sibẹ rara. Àfi bí àfiṣe! Ẹ wo àwọn ǹkan tó ń fàá tí àwọn kan kò lè ṣe láì ní ìbálòpọ̀ lemọ́ lemọ́ láì sinmi À ǹ gbìyànjú láti yánjú àáwọ̀ àárín ẹgbẹ́ wa, àmọ́ àwọn èèyàn ló bẹ̀ mí kí n lọ fún sáà kejì Mo tọrọ àforíjì pé mo parọ́ ìgbéyàwó! Mi ò ṣe ìgbéyàwó kankan! Ldun 1999, Olootu ilẹ Lanjaron fi ofin de iku kiku niwọn igba to di pe awọn ibi itẹ oku ti ibil ti kun ti ẹmi awọn to ku ko si ni ribi sinmi lalafia.


Ẹ wo àwọn ǹkan tó ń fàá tí àwọn kan kò lè ṣe láì ní ìbálòpọ̀ lemọ́ lemọ́ láì sinmi À ǹ gbìyànjú láti yánjú àáwọ̀ àárín ẹgbẹ́ wa, àmọ́ àwọn èèyàn ló bẹ̀ mí kí n lọ fún sáà kejì Mo tọrọ àforíjì pé mo parọ́ ìgbéyàwó! Mi ò ṣe ìgbéyàwó kankan! Ldun 1999, Olootu ilẹ Lanjaron fi ofin de iku kiku niwọn igba to di pe awọn ibi itẹ oku ti ibil ti kun ti ẹmi awọn to ku ko si ni ribi sinmi lalafia. Ilu naa wa ni agbegbe Granada Province. Lara ọna ti wọn gba gbe igbesẹ yii kọkọ dabi awada o si tun fara pẹ igbesẹ oṣelu lati fa oju awọn eeyan mọra si ọrọ naa. Nigba to si ti jẹ pe ofin naa di ootọ, wọn gba awọn eeyan ẹgbẹrun mẹrin niluu naa nimọran lati dakun wa ni ilera pipe titi di igba ti wọn yoo kọ ibi it oku tuntun.


Ilu naa wa ni agbegbe Granada Province. Lara ọna ti wọn gba gbe igbesẹ yii kọkọ dabi awada o si tun fara pẹ igbesẹ oṣelu lati fa oju awọn eeyan mọra si ọrọ naa. Nigba to si ti jẹ pe ofin naa di ootọ, wọn gba awọn eeyan ẹgbẹrun mẹrin niluu naa nimọran lati dakun wa ni ilera pipe titi di igba ti wọn yoo kọ ibi it oku tuntun. O jẹ ilu kan ni ẹkun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Ilu yii gbajumọ fun ọpọ okun to wa nibẹ ati iwoye to dara o si ti di ibomiran to ti kun dẹnu. Wọn ṣe ofin nibi lọdun 2000 eyi to lodi si ki awọn eeyan maa ku ni ilu Le Lavandou.


O jẹ ilu kan ni ẹkun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Ilu yii gbajumọ fun ọpọ okun to wa nibẹ ati iwoye to dara o si ti di ibomiran to ti kun dẹnu. Wọn ṣe ofin nibi lọdun 2000 eyi to lodi si ki awọn eeyan maa ku ni ilu Le Lavandou. 5. Longyearbyen jẹ ilu kekere kan ni Norway ti wọn mọ gidi gan fun iṣẹ wiwa eedu. Nibi yii, oju ọjọ maa n tutu gan ti yoo debi pe o di gan ti ko si ni jẹ ki ara awọn oku naa maa bajẹ eyi ti o lee fa itankalẹ arun si ara awn eeayan alaye.


5. Longyearbyen jẹ ilu kekere kan ni Norway ti wọn mọ gidi gan fun iṣẹ wiwa eedu. Nibi yii, oju ọjọ maa n tutu gan ti yoo debi pe o di gan ti ko si ni jẹ ki ara awọn oku naa maa bajẹ eyi ti o lee fa itankalẹ arun si ara awn eeayan alaye. Nitorinaa gẹg bi ofin, o lodi si ofin ki eeyan ku ki wọn si sin in si Longyearben. Bo ba wa jẹ pe awọn kan ti sunmọ bebe iku, wọn a gbe ẹni naa lọ si "Mainland atawọn apa ibomii ni Norway nibi ti ko ti si iru ofin bayii. Lọdun 2018, olootu kan pa aṣẹ ranṣẹ si Sarpourenx pe o di eewọ fun awọn araalu lati ja fun ẹtọ wọn lati ku ayafi to ba jẹ pe wọn ti baba ni ojuko kan fun isinku laarin iboji to ti kun tẹlẹ.


Nitorinaa gẹg bi ofin, o lodi si ofin ki eeyan ku ki wọn si sin in si Longyearben. Bo ba wa jẹ pe awọn kan ti sunmọ bebe iku, wọn a gbe ẹni naa lọ si "Mainland atawọn apa ibomii ni Norway nibi ti ko ti si iru ofin bayii. Lọdun 2018, olootu kan pa aṣẹ ranṣẹ si Sarpourenx pe o di eewọ fun awọn araalu lati ja fun ẹtọ wọn lati ku ayafi to ba jẹ pe wọn ti baba ni ojuko kan fun isinku laarin iboji to ti kun tẹlẹ. Awọn alaṣẹ ti ṣe agbejade oriṣiriṣi ijiya fun awọn arufin. Igbesẹ yii tun pada bi ifẹhonuhan lati iha ti olootu gẹgẹ bi adajọ ṣe paṣẹ lodi si gbigbẹsẹ le ilẹ oko awọn eeyan fun anfani jijẹ ki ibi it oku fẹ sii. Sellia jẹ ilu kan ni ẹkun Calabria ni iha Guusu orilẹede Italy nibi ti ida marunlelọgọta iye awọn araalu naa ti wọn o ju ọọdunrun le ọgọta to n gbe nibẹ lọ to le ni ẹni ọdun marundinlaadọrin.


Awọn alaṣẹ ti ṣe agbejade oriṣiriṣi ijiya fun awọn arufin. Igbesẹ yii tun pada bi ifẹhonuhan lati iha ti olootu gẹgẹ bi adajọ ṣe paṣẹ lodi si gbigbẹsẹ le ilẹ oko awọn eeyan fun anfani jijẹ ki ibi it oku fẹ sii. Sellia jẹ ilu kan ni ẹkun Calabria ni iha Guusu orilẹede Italy nibi ti ida marunlelọgọta iye awọn araalu naa ti wọn o ju ọọdunrun le ọgọta to n gbe nibẹ lọ to le ni ẹni ọdun marundinlaadọrin. Aṣẹ kan jade pe wọn fi ofin de awọn olugbe ilu naa pe ki wọn ma tilẹ ṣe aisan rara ka ma darukọ iku. Eyi wa fun lati le daabo bo adinku iye eeyan to wa nibẹ. Ẹkunrẹrẹ aṣẹ naa paṣẹ pe awọn to ti n darugbo gbudọ kọ lati ku bo tilẹ jẹ wipe o jẹ ọna to lagbara lati maa mu awọn eeyan ni dandan lori ofin yii ki awọn eeyan le maa wa ni ilera pipe.


Aṣẹ kan jade pe wọn fi ofin de awọn olugbe ilu naa pe ki wọn ma tilẹ ṣe aisan rara ka ma darukọ iku. Eyi wa fun lati le daabo bo adinku iye eeyan to wa nibẹ. Ẹkunrẹrẹ aṣẹ naa paṣẹ pe awọn to ti n darugbo gbudọ kọ lati ku bo tilẹ jẹ wipe o jẹ ọna to lagbara lati maa mu awọn eeyan ni dandan lori ofin yii ki awọn eeyan le maa wa ni ilera pipe. O fẹ da bii wipe ọna yii nikan ni olootu ijọba ilẹ naa le gba lati mu ki awn araalu wa ni ilere pipe. Awọn iroyin yii jẹ otitọ amọ iṣẹlẹ abami gidi niwọn!


O fẹ da bii wipe ọna yii nikan ni olootu ijọba ilẹ naa le gba lati mu ki awn araalu wa ni ilere pipe. Awọn iroyin yii jẹ otitọ amọ iṣẹlẹ abami gidi niwọn!


Sex Toy: Ife omi há sí ilé ìtọ̀ obìnrin kan fún ọdún mẹ́rin lẹ́yìn tó fẹ́ fi gba adùn ìbálòpọ̀

Ara me e riri, mo ri ori oloogbo lori atẹ. Ariwo ha, ko jẹ jẹ bẹẹ lo gba ẹnu awọn dokita nileewosan lẹyin ti wọn ri i pe gilaasi imumi lo wa ninu ile itọ obinrin kan. Arabinrin ẹni ọdun marunlelogoji ọhun lo ti wa ninu irora fun ọdun mẹrin, to si n paara ileewosan. Amọ wọn ko mọ aarun to n ṣe e. Nigba to de ileewosan miranarun UTI lo sọ fun wọn pe o n sẹ oun, nigba to de ileewosan naa, nitori awọn apẹẹrẹ to n ri, paapaa, bi itọ ṣe ma n rin jade ni ara rẹ. Akọsilẹ nnkan ti obinrin yii koju ni wọn kọkọ gbe jade ninu iwe imọ ijinlẹ ori ayelujara, Science Direct, ninu oṣu Kinni. Iyalẹnu lo jẹ fun awọn dokita nigba ti ayẹwo imọ ẹrọ fihan pe ife imomi oni gilaasi lo wa ninu ile itọ rẹ. Arabinrin naa to wa lati Tunisia, jẹwọ pe oun lo ife naa ni ọdun diẹ sẹyin fun adun ibalopọ.


Akọsilẹ nnkan ti obinrin yii koju ni wọn kọkọ gbe jade ninu iwe imọ ijinlẹ ori ayelujara, Science Direct, ninu oṣu Kinni. Iyalẹnu lo jẹ fun awọn dokita nigba ti ayẹwo imọ ẹrọ fihan pe ife imomi oni gilaasi lo wa ninu ile itọ rẹ. Arabinrin naa to wa lati Tunisia, jẹwọ pe oun lo ife naa ni ọdun diẹ sẹyin fun adun ibalopọ. Niṣe lo ki ife naa si iho ti itọ n gba jade dipo oju ara ti obinrin n gba ni ibalopọ. Iṣẹ abẹ si ni awọn dokita fi gbe gilaasi naa jade, lẹyin ti wọn fọ okuta ile itọ to yii ka. Iyalẹnu to wa ninu ọrọ arabinrin yii ni pe ko si nkankan to ṣe ife naa lati ọdun to ti wa ninu ara rẹ.


Niṣe lo ki ife naa si iho ti itọ n gba jade dipo oju ara ti obinrin n gba ni ibalopọ. Iṣẹ abẹ si ni awọn dokita fi gbe gilaasi naa jade, lẹyin ti wọn fọ okuta ile itọ to yii ka. Iyalẹnu to wa ninu ọrọ arabinrin yii ni pe ko si nkankan to ṣe ife naa lati ọdun to ti wa ninu ara rẹ. Ko pawọ da, bẹẹ ni ko fọ. Ninu imọ ijinlẹ, 'urethral sounding' ni wọn n pe nkan ti obinrin naa sẹ. Awọn to ma n sẹ nkan yii ma n ki oriṣiriṣi nkan bi ife omi oni gilaasi sinu ibi ti itọ n gba jade lati mu ki adun ibalopọ pọ si fun wọn.


Ko pawọ da, bẹẹ ni ko fọ. Ninu imọ ijinlẹ, 'urethral sounding' ni wọn n pe nkan ti obinrin naa sẹ. Awọn to ma n sẹ nkan yii ma n ki oriṣiriṣi nkan bi ife omi oni gilaasi sinu ibi ti itọ n gba jade lati mu ki adun ibalopọ pọ si fun wọn. Igbagbọ wọn ni pe ti nkan ba wa ninu ile itọ, yoo fun wọn ni adun to pọ lasiko ti wọn ba n ni ibalopọ. Nkan to yẹ ki o mọ nipa 'Urethral Sounding': Oju opo akọsilẹ nipa eto ilera, Wed MD, sọ pe awọn onimọ isẹgun oyinbo ma n lo ilana yii lati fi ṣi ile itọ, lasiko ti wọn ba fẹ ẹ yọ ohunkohun to há sibẹ. Ṣugbọn, awọn irinṣẹ ilera ni wọn ma n lo, kii ṣe awọn nkan to le pani lara.


Igbagbọ wọn ni pe ti nkan ba wa ninu ile itọ, yoo fun wọn ni adun to pọ lasiko ti wọn ba n ni ibalopọ. Nkan to yẹ ki o mọ nipa 'Urethral Sounding': Oju opo akọsilẹ nipa eto ilera, Wed MD, sọ pe awọn onimọ isẹgun oyinbo ma n lo ilana yii lati fi ṣi ile itọ, lasiko ti wọn ba fẹ ẹ yọ ohunkohun to há sibẹ. Ṣugbọn, awọn irinṣẹ ilera ni wọn ma n lo, kii ṣe awọn nkan to le pani lara. Iwadii sọ pe tọkunrin-tobinrin lo ma n ṣe e, ti wọn si ma n lo awọn nkan bi ikọwe (pencil), waya, awọn eso to jọ nkan ọmọkunrin, ati bẹẹbẹẹ lọ. Ewu to wa ninu ṣiṣe 'urethral sounding' Ọgbẹ O ṣeeṣe ki o ma le yọ nkan naa mọ fun ra rẹ O le lu iho sinu ile itọ rẹ tabi ko o ma le tọ rara Kokoro aifojuri ninu ile itọ (UTI) Itọ yoo ma rin jade si ara rẹ O le ba kindinrin jẹ


Iwadii sọ pe tọkunrin-tobinrin lo ma n ṣe e, ti wọn si ma n lo awọn nkan bi ikọwe (pencil), waya, awọn eso to jọ nkan ọmọkunrin, ati bẹẹbẹẹ lọ. Ewu to wa ninu ṣiṣe 'urethral sounding' Ọgbẹ O ṣeeṣe ki o ma le yọ nkan naa mọ fun ra rẹ O le lu iho sinu ile itọ rẹ tabi ko o ma le tọ rara Kokoro aifojuri ninu ile itọ (UTI) Itọ yoo ma rin jade si ara rẹ O le ba kindinrin jẹ


Uterus Didelphys: Elizabeth Amoaa sọ̀rọ̀ nípa ìrírí rẹ̀ pẹ̀lú ojú ara méjì àti ilé ọmọ méjì

Ọdun 2016 ni Elizabeth Amoaa lọ ṣe ayẹwo ara rẹ nile iwosan, nibẹ ni awọn dokita ti sọ fun pe isọro to n dojukọ ilera rẹ ko ṣẹyin pe o ni oju ara meji ati ile ọmọ meji. Orukọ ohun to n ba obinrin naa finra, gẹgẹ bii awọn dokita rẹ ṣe sọ lẹyin ayẹwo MRI ni wọn n pe  ni "uterus didelphys" tabi "double uterus." Nigba to tu pẹrẹpẹrẹ ọrọ naa fun BBC, o ni oun ni oju ara meji, ọkan lapa ọtun ati ekeji lapa alaafia. Fun ọdun mejilelọgbọn ni Elizabeth fi n lọ sile iwosan lemọ-lemọ fun ayẹwo, lẹyin naa lo ṣe iṣẹ abẹ nigba marun un ọtọtọ amọ ko si eyikeyi ninu awọn dokita rẹ to mọ pe oju ara meji to ni lo n yọ ilera rẹ lẹnu titi di ọdun 2015. Iroyin naa jẹ kayeefi fun amọ o gbakamu. Lẹyin o rẹoyin, o pinnu lati jade sita lati sọrọ nipa bi ara rẹ ṣe ri ki awọn obinrin alawọ dudu to ba ni irufẹ ipenija bẹẹ le mọ pe kii ṣe ohun ti oju ko riri.


Fun ọdun mejilelọgbọn ni Elizabeth fi n lọ sile iwosan lemọ-lemọ fun ayẹwo, lẹyin naa lo ṣe iṣẹ abẹ nigba marun un ọtọtọ amọ ko si eyikeyi ninu awọn dokita rẹ to mọ pe oju ara meji to ni lo n yọ ilera rẹ lẹnu titi di ọdun 2015. Iroyin naa jẹ kayeefi fun amọ o gbakamu. Lẹyin o rẹoyin, o pinnu lati jade sita lati sọrọ nipa bi ara rẹ ṣe ri ki awọn obinrin alawọ dudu to ba ni irufẹ ipenija bẹẹ le mọ pe kii ṣe ohun ti oju ko riri. Ni bayii, obinrin naa to n fi ilẹ Gẹẹsi ṣe ibugbe ti n kọ awọn obinrin bii tirẹ nipa ẹya ara wọn. Ǹkan pàtàkì márùn-ún tí gbogbo obìnrin tó ní ojú ara gbọ́dọ̀ mọ̀ Wo ohun tó yẹ kí o ṣe sí ojú abẹ́ rẹ, ''vagina'' lẹ́yìn ìbálòpọ̀ Wo ọ̀nà mẹ́ta tí obìnrin le gbà dènà òórùn ní tọjú ojú ara - Dayo Amusa Wo nkan márùn-ún tí o kò mọ̀ nípa ìbálòpọ̀ láàrin tọkọ-taya Wo ewu tó wà nínú fífi ọ̀sẹ̀ fọ ojú ara fún ọkùnrin àti obìnrin Lẹyin ti wọn ṣawari iṣoro rẹ, o ni awọn dokita sọ pe oun ko ni le bi ọmọ laye. Amọ bo tilẹ jẹ pe wọn sọ bẹẹ fun, o fi inu ṣoyun, o si ti bi ọmọ tirẹ.


Ni bayii, obinrin naa to n fi ilẹ Gẹẹsi ṣe ibugbe ti n kọ awọn obinrin bii tirẹ nipa ẹya ara wọn. Ǹkan pàtàkì márùn-ún tí gbogbo obìnrin tó ní ojú ara gbọ́dọ̀ mọ̀ Wo ohun tó yẹ kí o ṣe sí ojú abẹ́ rẹ, ''vagina'' lẹ́yìn ìbálòpọ̀ Wo ọ̀nà mẹ́ta tí obìnrin le gbà dènà òórùn ní tọjú ojú ara - Dayo Amusa Wo nkan márùn-ún tí o kò mọ̀ nípa ìbálòpọ̀ láàrin tọkọ-taya Wo ewu tó wà nínú fífi ọ̀sẹ̀ fọ ojú ara fún ọkùnrin àti obìnrin Lẹyin ti wọn ṣawari iṣoro rẹ, o ni awọn dokita sọ pe oun ko ni le bi ọmọ laye. Amọ bo tilẹ jẹ pe wọn sọ bẹẹ fun, o fi inu ṣoyun, o si ti bi ọmọ tirẹ. Oniruru ipenija lo dojukọ lasiko to loyun amọ o ru la. O ni "Ile ọmọ mi apa ọtun n ṣiṣẹ daadaa ju ti apa alaafia lọ, nitori naa ti mo ba fi ile ọmọ osi gbe ọmọ naa, o ṣeeṣe ko má wa laye." Nitori pe ile oọmeji lo ni, o ṣeeṣe ko fi ile ọmọ kan gbe oyun, ko si maa fi ile ọmọ keji ṣe nnkan oṣu.


Oniruru ipenija lo dojukọ lasiko to loyun amọ o ru la. O ni "Ile ọmọ mi apa ọtun n ṣiṣẹ daadaa ju ti apa alaafia lọ, nitori naa ti mo ba fi ile ọmọ osi gbe ọmọ naa, o ṣeeṣe ko má wa laye." Nitori pe ile oọmeji lo ni, o ṣeeṣe ko fi ile ọmọ kan gbe oyun, ko si maa fi ile ọmọ keji ṣe nnkan oṣu. Idi ree to fi jẹ pe lasiko to loyun, o si n ṣe nnkan oṣu. Olùdásílẹ̀ ìjọ méjì di afurasí tó pa ọmọ ìjọ lásìkò ìsìn, wo bí wọ́n ṣe sin òkú rẹ̀ láì sọ f'Ọ́lọ́pàá Mọ̀ nípa ìlànà tí wọ́n n gbà yan ọ̀gá àgbà Fásítì, VC ní Naijiria Gẹgẹ bii awọn onimọ ṣe sọ, Uterine Didelphys ko wọnpọ amọ o tumọ si pe obinrin ni ile ọmọ meji ati oju ara meji. Pupọ ninu awọn obinrin ti ara wọn ba ri bayii le bi ọmọ, ṣugbọn lọpọ igba wọn maa n padanu irufẹ ọmọ bẹ ni ikoko tabi ki oyun naa walẹ.


Idi ree to fi jẹ pe lasiko to loyun, o si n ṣe nnkan oṣu. Olùdásílẹ̀ ìjọ méjì di afurasí tó pa ọmọ ìjọ lásìkò ìsìn, wo bí wọ́n ṣe sin òkú rẹ̀ láì sọ f'Ọ́lọ́pàá Mọ̀ nípa ìlànà tí wọ́n n gbà yan ọ̀gá àgbà Fásítì, VC ní Naijiria Gẹgẹ bii awọn onimọ ṣe sọ, Uterine Didelphys ko wọnpọ amọ o tumọ si pe obinrin ni ile ọmọ meji ati oju ara meji. Pupọ ninu awọn obinrin ti ara wọn ba ri bayii le bi ọmọ, ṣugbọn lọpọ igba wọn maa n padanu irufẹ ọmọ bẹ ni ikoko tabi ki oyun naa walẹ. Awọn onimọ ko tii le sọ ohun to n sọfunfa irufẹ ara bẹẹ. Ẹwẹ, wọn ni awọn to ba ni irufẹ ẹya ara bẹ le loyun, wọn si tun le bi ọmọ lai si idiwọ. Iná ńlá sọ ní ọ̀jà abẹ́ afárá Apongbon l'Eko Gómìnà Oyetola rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sáwọn aráàlù atí Oníṣẹ̀ṣe tó fẹ̀hónúhàn ní OAU torí VC tuntun tí kìí ṣe ọmọ ìlú Ghana kìí ṣe ẹran rírọ̀, àmọ́ a máa dín dùndún ìyà fún wọn -  Ahmed Musa Kàyééfì!


Awọn onimọ ko tii le sọ ohun to n sọfunfa irufẹ ara bẹẹ. Ẹwẹ, wọn ni awọn to ba ni irufẹ ẹya ara bẹ le loyun, wọn si tun le bi ọmọ lai si idiwọ. Iná ńlá sọ ní ọ̀jà abẹ́ afárá Apongbon l'Eko Gómìnà Oyetola rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sáwọn aráàlù atí Oníṣẹ̀ṣe tó fẹ̀hónúhàn ní OAU torí VC tuntun tí kìí ṣe ọmọ ìlú Ghana kìí ṣe ẹran rírọ̀, àmọ́ a máa dín dùndún ìyà fún wọn -  Ahmed Musa Kàyééfì! Àṣírí ìyá àti ọmọkùnrin rẹ̀ tó jí ọmọ ọlọ́mọ gbé fi ṣe iṣẹ́ aṣẹ́wó f'ọ́dún mẹ́ta tú l'Ekiti


Àṣírí ìyá àti ọmọkùnrin rẹ̀ tó jí ọmọ ọlọ́mọ gbé fi ṣe iṣẹ́ aṣẹ́wó f'ọ́dún mẹ́ta tú l'Ekiti


Wo ìdí tí ìjọba ìpínlẹ̀ Eko fi ti ilé ìwòsàn níbi tí alákọ́bí ti pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ lásìkò ìkúnlẹ̀

Agba adura ni pe ki alaboyun bi wẹrẹ lọjọ ikunlẹ, ka si gbọ ohun iya ati ọmọ lalaafia. O ṣeni laanu pe adura yii ko di gbigba nigba ti alaboyun kan padanu ẹmi rẹ lasiko ikunlẹ ni ile iwosan kan nipinlẹ Eko. Iṣẹlẹ yii ti mu ki ijọba ipinlẹ Eko ti ile iwosan naa pa lẹyin ti wọn gbọ pe wọn ko kunju osunwọn nidi iṣẹ wọn Ijọba gbe igbesẹ yii lẹyin iroyin to gbode pe arabinrin Vivian Nnwachukwu to jẹ alakọbi ku sile iwosan naa nigba to n rọbi. Ileeṣẹ ijọba to n mojuto awọn ile iwosan (HEFAMAA) lo sọ agadagodo si ile iwosan yii. Lọjọ Kejidinlọgbọn oṣu Kẹta ni iṣẹlẹ yi ti waye ni adugbo Okota. Chibuike Nwachukwu,ọkọ arabinrin naa sọ fun BBC pe iyawo oun ko koju ipenija kankan lasiko to loyun.


Ileeṣẹ ijọba to n mojuto awọn ile iwosan (HEFAMAA) lo sọ agadagodo si ile iwosan yii. Lọjọ Kejidinlọgbọn oṣu Kẹta ni iṣẹlẹ yi ti waye ni adugbo Okota. Chibuike Nwachukwu,ọkọ arabinrin naa sọ fun BBC pe iyawo oun ko koju ipenija kankan lasiko to loyun. ''Ilu Enugu ni mo wa nigba ti iṣẹlẹ naa waye'' Arakunrin naa sọ pe ''ile iwosan naa ni iyawo mi ti ṣe eto itọju alaboyun ante-natal titi di ọjọ kejidinlọgbọn oṣu Kẹta 2022'' "O ṣe gbogbo nkan to yẹ to fi mọ awọn ayẹwo ti esi rẹ si sọ pe ko si nkankan to ṣe'' Nwachukwu ni iyawo rẹ n fi atẹjisẹ ranṣẹ lori foonu lati jẹ ki oun mọ bi nkan ti ṣe nlọ ni ile iwosan nigbato wọ ile igbẹbi. "Ile iwosan naa lo sọ pe ko bẹ́rẹ si ni maa bọwa nigba ti apo omi rẹ ja. Bo ti ṣe de ibẹ ni wọn fun labẹrẹ ki igbẹbi baa le ya'' O fi kun pe''Mi o ribi baa sọrọ titi ti o fi di nkan bi ago meji oru ti ọmọ iya mi lobinrin pe mi pe wọn nilo ẹjẹ'' 'Oku iyawo mii ni mo deba lati irinajo'' Nwachukwu sọ pe oun gbiyanju lati wa ẹjẹ ti wọn beere amọ ara bẹrẹ si ni fu oun nigba ti ''wọn ni wọn fẹ ge ile ọmọ iyawo mi.Eleyi lẹyin igba ti wọn lo ti padanu ọpọ ẹjẹ'' Arakunrin naa sọ pe niṣe niyawo rẹ ẹni ọdunmejidinlọgbọn padanu ẹmi rẹ ki oun to ribi pada de Eko lati Enugu.


''Ilu Enugu ni mo wa nigba ti iṣẹlẹ naa waye'' Arakunrin naa sọ pe ''ile iwosan naa ni iyawo mi ti ṣe eto itọju alaboyun ante-natal titi di ọjọ kejidinlọgbọn oṣu Kẹta 2022'' "O ṣe gbogbo nkan to yẹ to fi mọ awọn ayẹwo ti esi rẹ si sọ pe ko si nkankan to ṣe'' Nwachukwu ni iyawo rẹ n fi atẹjisẹ ranṣẹ lori foonu lati jẹ ki oun mọ bi nkan ti ṣe nlọ ni ile iwosan nigbato wọ ile igbẹbi. "Ile iwosan naa lo sọ pe ko bẹ́rẹ si ni maa bọwa nigba ti apo omi rẹ ja. Bo ti ṣe de ibẹ ni wọn fun labẹrẹ ki igbẹbi baa le ya'' O fi kun pe''Mi o ribi baa sọrọ titi ti o fi di nkan bi ago meji oru ti ọmọ iya mi lobinrin pe mi pe wọn nilo ẹjẹ'' 'Oku iyawo mii ni mo deba lati irinajo'' Nwachukwu sọ pe oun gbiyanju lati wa ẹjẹ ti wọn beere amọ ara bẹrẹ si ni fu oun nigba ti ''wọn ni wọn fẹ ge ile ọmọ iyawo mi.Eleyi lẹyin igba ti wọn lo ti padanu ọpọ ẹjẹ'' Arakunrin naa sọ pe niṣe niyawo rẹ ẹni ọdunmejidinlọgbọn padanu ẹmi rẹ ki oun to ribi pada de Eko lati Enugu. O ni lẹda ẹjẹ marun un ni wọn fun iyawo rẹ. O ni nitori iru nkan ti o n desi igbọ rẹ lati Eko, oun ko jafara lati wa baalu ti yoo gbe wa si Eko ni kiakia lalẹ ọjọ naa. "Bi mo ṣe de ile iwosan naa oku iyawo mi ni mo ba ni aaye kan ti wọn pe ni aaye iṣẹ abẹ tiata'' 'Ile iwosan naa ko gba ontẹ ijọba' Ariwo ti ọkọ iyawo yii pa loju opo ayelujara lo mu ki ọrọ naa deti igbọ ijọba ti wọn si da si.


O ni lẹda ẹjẹ marun un ni wọn fun iyawo rẹ. O ni nitori iru nkan ti o n desi igbọ rẹ lati Eko, oun ko jafara lati wa baalu ti yoo gbe wa si Eko ni kiakia lalẹ ọjọ naa. "Bi mo ṣe de ile iwosan naa oku iyawo mi ni mo ba ni aaye kan ti wọn pe ni aaye iṣẹ abẹ tiata'' 'Ile iwosan naa ko gba ontẹ ijọba' Ariwo ti ọkọ iyawo yii pa loju opo ayelujara lo mu ki ọrọ naa deti igbọ ijọba ti wọn si da si. Kọmisana ilera nipinlẹ Eko, Akin Abayomi fi soju opo Twitter rẹ to si ni ijọba ti ti ile iwosan naa pa. O sọ pe ẹka ileeṣẹ ilera ipinlẹ Eko, (Hefamaa) lo ti ile iwosan naa pa. Amọ akọwe agba ileeṣẹ naa, Dokita Abiola Idowu sọ pe awọn ti ile iwosan naa ''nitori aitẹle ilana ti ijọba gbe kalẹ'' O ni iwadii awọn fihan pe ile iwosan naa ko forukọsilẹ lọdọ awọn. "Aiforukọ silẹ wọn tako ofin atunto eto ilera ọdun 2006'' ''Eyi tunmọ si pe ọna ẹburu ni ile iwosan naa n gba ṣiṣẹ. Ikọ wa tun ri pe wọn ko ni oṣiṣẹ to to dede iye to yẹ ki wọn ni'' O ni ajọ awọn n ṣewadii iku arabinrin Vivian Nwachukwu ẹni ọdun mejidinlọgbọn ati pe ile iwosan naa yoo wa ni titi pa lati fi daabo bo araalu.


Kọmisana ilera nipinlẹ Eko, Akin Abayomi fi soju opo Twitter rẹ to si ni ijọba ti ti ile iwosan naa pa. O sọ pe ẹka ileeṣẹ ilera ipinlẹ Eko, (Hefamaa) lo ti ile iwosan naa pa. Amọ akọwe agba ileeṣẹ naa, Dokita Abiola Idowu sọ pe awọn ti ile iwosan naa ''nitori aitẹle ilana ti ijọba gbe kalẹ'' O ni iwadii awọn fihan pe ile iwosan naa ko forukọsilẹ lọdọ awọn. "Aiforukọ silẹ wọn tako ofin atunto eto ilera ọdun 2006'' ''Eyi tunmọ si pe ọna ẹburu ni ile iwosan naa n gba ṣiṣẹ. Ikọ wa tun ri pe wọn ko ni oṣiṣẹ to to dede iye to yẹ ki wọn ni'' O ni ajọ awọn n ṣewadii iku arabinrin Vivian Nwachukwu ẹni ọdun mejidinlọgbọn ati pe ile iwosan naa yoo wa ni titi pa lati fi daabo bo araalu. Ẹwẹ, ọkọ arabinrin naa sọ pe agbe lo fọ, omi ko danu, ọmọkunrin ti iyawo rẹ bi wa laaye amọ o n gba itọju ni ile iwosan. Mọlẹbi ti da ọjọ Kẹsan oṣu Kẹrin gẹgẹ bi ọjọ ti wọn yoo sinku alaboyun naa.


Ẹwẹ, ọkọ arabinrin naa sọ pe agbe lo fọ, omi ko danu, ọmọkunrin ti iyawo rẹ bi wa laaye amọ o n gba itọju ni ile iwosan. Mọlẹbi ti da ọjọ Kẹsan oṣu Kẹrin gẹgẹ bi ọjọ ti wọn yoo sinku alaboyun naa.


Sexual Abstinence: Ṣé lóòtọ́ ni àìní ìbálòpọ̀ lfún ìgbà pípẹ́ yóò sẹ àkóbá fún ara rẹ?

Lootọ ni ibalopọ laarin ọkunrin ati obinrin jẹ nkan to ni adun pupọ, to si ma n mu ara ya daada, ṣugbọn bo sẹ dun to, awọn kan pinnu lati mu ara duro fun asiko kan. Imọ ijinlẹ sayẹnsi fihan pe ọpọlọpọ anfaani lo wa ninu ibalopọ loore-koore fun awọn ololufẹ. Igbagbọ awọn eeyan kan ni pe o lewu fun ẹni ti ko ba ni ibalopọ fun ọjọ pipẹ, to si le koba ilera ara wọn. Ṣugbọn ṣe lootọ ni? Iwadii kan ti BBC Igbo ṣe nipa ifọrọwanilẹnuwo pẹlu dokita onimọ iṣegun oyinbo kan, Udodi Okoli dahun ibeere yii. Dokita Okoli sọ pe imọ sayẹnsi ko tii sọ boya ewu kankan wa fun ilera ẹnikẹni ti ko ba ni ibalopọ . O ni nkan ṣoṣo ti sayẹnsi sọ ni pe o le nipa lori ironu iru ẹni bẹ́ẹ̀, paapaa nitori bi awọn eeyan ṣe le ma a fi ẹni naa ṣe yẹyẹ.


Iwadii kan ti BBC Igbo ṣe nipa ifọrọwanilẹnuwo pẹlu dokita onimọ iṣegun oyinbo kan, Udodi Okoli dahun ibeere yii. Dokita Okoli sọ pe imọ sayẹnsi ko tii sọ boya ewu kankan wa fun ilera ẹnikẹni ti ko ba ni ibalopọ . O ni nkan ṣoṣo ti sayẹnsi sọ ni pe o le nipa lori ironu iru ẹni bẹ́ẹ̀, paapaa nitori bi awọn eeyan ṣe le ma a fi ẹni naa ṣe yẹyẹ. Lara anfaani ibalopọ gẹgẹ bi dokita ṣe sọ ni pe, o ma n mu ki ara eeyan sinmi lẹyin wahala. Dokita miran, Malik Haruna King sọ pe ko si nkan to buru ninu ki eeyan pinnu pe oun ko fẹ ni ibalopọ. Iru ẹni naa ko le ni wahala kankan ni agọ ara rẹ.


Lara anfaani ibalopọ gẹgẹ bi dokita ṣe sọ ni pe, o ma n mu ki ara eeyan sinmi lẹyin wahala. Dokita miran, Malik Haruna King sọ pe ko si nkan to buru ninu ki eeyan pinnu pe oun ko fẹ ni ibalopọ. Iru ẹni naa ko le ni wahala kankan ni agọ ara rẹ. "Koda, obinrin tabi ọkunrin ti ko ba ni ibalopọ fun igba pipẹ, yoo gbe igbeaye to dara bi awọn to n ni ibalopọ. Dokita Okoli sọ pe irọ patapata ni bi awọn kan sẹ ma n sọ pe ọkunrin ti kii ba ni ibalopọ rara tabi ni igba gbogbo yoo ni jẹjẹrẹ ni koropọn rẹ, Okoli sọ pe yatọ si ibalopọ pẹlu obinrin, awọn ọkunrin ma n da atọ loju orun, eyi ti awọn oni Gẹẹsi n pe ni 'Wet Dream'. Fun obinrin, ọ̀kan lara kudiẹ-kudiẹ to wa ninu aini ibalopọ fun igba pipẹ ni pe o le fa irora nigba to ba fẹ ẹ ni.


"Koda, obinrin tabi ọkunrin ti ko ba ni ibalopọ fun igba pipẹ, yoo gbe igbeaye to dara bi awọn to n ni ibalopọ. Dokita Okoli sọ pe irọ patapata ni bi awọn kan sẹ ma n sọ pe ọkunrin ti kii ba ni ibalopọ rara tabi ni igba gbogbo yoo ni jẹjẹrẹ ni koropọn rẹ, Okoli sọ pe yatọ si ibalopọ pẹlu obinrin, awọn ọkunrin ma n da atọ loju orun, eyi ti awọn oni Gẹẹsi n pe ni 'Wet Dream'. Fun obinrin, ọ̀kan lara kudiẹ-kudiẹ to wa ninu aini ibalopọ fun igba pipẹ ni pe o le fa irora nigba to ba fẹ ẹ ni.


Domestic Accidents and Death: Àwọn èròjà inú ilé kan rèé tó le rán èèyàn sí ọ̀run láìròtẹ́lẹ̀

Yoruba bọ, wọn ni a kii joko sile ka fi ẹsẹ rọ. Amọ ṣa, ti ọrọ ba kan awọn nnkan elo kan ninu ile, ọpọ ni nnkan to ju fifi ẹsẹ rọ lọ ti sẹlẹ si. Koda ẹmi ti bọ latara lilo awọn nnkan wọnyii, ti ọpọ eeyan si ti di alaabọ ara pẹlu. Eyi si lo n fi ye wa pe aarin ewu la n gbe, inu ewu gan la si wa, ko si di igba ta ba jade sita ka to bọ sinu ewu, ewu n ba wa sun, koda, o tun n ba wa ji ni pẹlu. Awọn isẹlẹ iku ti eefin ẹrọ amunawa lasan ninu ile sokunfa bo se mu ẹmi wọn lọ: Ni ọpọlọpọ igba la maa n gbọ iroyin nipa awọn eeyan ti wọn dero ọrun latara bi eefin ẹrọ amunawa ṣe ṣeku pa wọn. Wọn si n ṣe aajo ki wọn ri ina tan lẹyin igba ti ina ọba lọ, lọrọ ba di mo ha mọ.


Eyi si lo n fi ye wa pe aarin ewu la n gbe, inu ewu gan la si wa, ko si di igba ta ba jade sita ka to bọ sinu ewu, ewu n ba wa sun, koda, o tun n ba wa ji ni pẹlu. Awọn isẹlẹ iku ti eefin ẹrọ amunawa lasan ninu ile sokunfa bo se mu ẹmi wọn lọ: Ni ọpọlọpọ igba la maa n gbọ iroyin nipa awọn eeyan ti wọn dero ọrun latara bi eefin ẹrọ amunawa ṣe ṣeku pa wọn. Wọn si n ṣe aajo ki wọn ri ina tan lẹyin igba ti ina ọba lọ, lọrọ ba di mo ha mọ. Ajalu kanna tun waye nipinlẹ Osogbo lọjọ kọkandinlọgbọn Osu kọkanla ọdun 2018, nibi ti eniyan mẹta ninu idile kan to n gbe ni agbole Olorisaoko ni Osogbo ni Ipinlẹ Osun ti gbẹmii mi. Eefin ẹrọ amunawa lo pa sajẹnti ọlọpaa to jẹ́ olori ẹbi naa ati awọn ẹbi rẹ. Lọdun 2014, ajọ aladani  kan ti orukọ rẹ n jẹ 'Good Governance Initiative' so pe o to ẹgbẹrun lọna ọgọrun eeyan to salabapade iku ojiji lọwọ eefin.


Ajalu kanna tun waye nipinlẹ Osogbo lọjọ kọkandinlọgbọn Osu kọkanla ọdun 2018, nibi ti eniyan mẹta ninu idile kan to n gbe ni agbole Olorisaoko ni Osogbo ni Ipinlẹ Osun ti gbẹmii mi. Eefin ẹrọ amunawa lo pa sajẹnti ọlọpaa to jẹ́ olori ẹbi naa ati awọn ẹbi rẹ. Lọdun 2014, ajọ aladani  kan ti orukọ rẹ n jẹ 'Good Governance Initiative' so pe o to ẹgbẹrun lọna ọgọrun eeyan to salabapade iku ojiji lọwọ eefin. Ṣugbọn o wa yẹ ko ye wa pe kii ṣe eefin ẹrọ amunawa nikan lo n ṣe ijamba fun ẹmi ninu ile. Akọṣemọṣẹ oniṣegun kan to mọ nipa iṣẹlẹ pajawiri Dokita Anthony Mgbolu sọ pe ti afẹfẹ buruku ba wọ inu ọna ọfun lọ, yoo sẹ akoba fun ọpọlọ eroja ara, ti eleyii yoo si mu ki ẹni naa ma le mi mọ. Mgbolu wa salaye awọn nnkan maarun to yẹ ki a maa sọra fun, bi a ti ṣe n lo awọn eroja naa ninu ile.


Ṣugbọn o wa yẹ ko ye wa pe kii ṣe eefin ẹrọ amunawa nikan lo n ṣe ijamba fun ẹmi ninu ile. Akọṣemọṣẹ oniṣegun kan to mọ nipa iṣẹlẹ pajawiri Dokita Anthony Mgbolu sọ pe ti afẹfẹ buruku ba wọ inu ọna ọfun lọ, yoo sẹ akoba fun ọpọlọ eroja ara, ti eleyii yoo si mu ki ẹni naa ma le mi mọ. Mgbolu wa salaye awọn nnkan maarun to yẹ ki a maa sọra fun, bi a ti ṣe n lo awọn eroja naa ninu ile. Ogun apakokoro (Insecticide) Laipẹ yii la gbọ iroyin bi awọn ọmọ mẹta kan ṣe di ero ọrun lẹyin ti iya wọn fin ogun apẹfọn sile. Eefin ti awọn ọmọ naa fin si imu lo ṣeku pa wọn. Dokita Mgbolu ṣalaye pe kẹmika to wa ninu ogun apẹfọn ti orukọ rẹ n njẹ "Organophosphate"  buru pupọ, ti o si ma n ṣe akoba fun ẹni to ba ṣe alabapade rẹ.


Ogun apakokoro (Insecticide) Laipẹ yii la gbọ iroyin bi awọn ọmọ mẹta kan ṣe di ero ọrun lẹyin ti iya wọn fin ogun apẹfọn sile. Eefin ti awọn ọmọ naa fin si imu lo ṣeku pa wọn. Dokita Mgbolu ṣalaye pe kẹmika to wa ninu ogun apẹfọn ti orukọ rẹ n njẹ "Organophosphate"  buru pupọ, ti o si ma n ṣe akoba fun ẹni to ba ṣe alabapade rẹ. O sọ pe "Ọpọlọpọ awọn ogun apakokoro ti wọn n ta ni ọja kọ lo yẹ ki a maa lo ninu ile. Wọn ṣe awọn miiran fun lilo ninu oko ni'' Eefin ẹrọ amunawa: Carbon monoxide lorukọ ti awọn oloyinbo n pe eefin ti o ma n jade lati inu ẹrọ amunawa. ''Bi ẹni wi pe ara ran bọmbu lọwọ ni ti eeyan ba fin in si imu'' Dokita Anthony tun sọ wi pe ''ti eeyan ba mi afẹfẹ yii, eyi to yẹ ki a ma mi sita sinu, a maa ṣokunfa iku'' Ọpọ eeyan si lo ti gba oju oorun de oju iku nitori pe wọn mi eefin ẹrọ amunawa yii si imu lasiko ti wọn n sun, nibi ti afẹfẹ gidi ko ti ri aaye wọle si imu wọn.


O sọ pe "Ọpọlọpọ awọn ogun apakokoro ti wọn n ta ni ọja kọ lo yẹ ki a maa lo ninu ile. Wọn ṣe awọn miiran fun lilo ninu oko ni'' Eefin ẹrọ amunawa: Carbon monoxide lorukọ ti awọn oloyinbo n pe eefin ti o ma n jade lati inu ẹrọ amunawa. ''Bi ẹni wi pe ara ran bọmbu lọwọ ni ti eeyan ba fin in si imu'' Dokita Anthony tun sọ wi pe ''ti eeyan ba mi afẹfẹ yii, eyi to yẹ ki a ma mi sita sinu, a maa ṣokunfa iku'' Ọpọ eeyan si lo ti gba oju oorun de oju iku nitori pe wọn mi eefin ẹrọ amunawa yii si imu lasiko ti wọn n sun, nibi ti afẹfẹ gidi ko ti ri aaye wọle si imu wọn. Afẹfẹ Idana gaasi: O ṣeeṣe ki eefin gaasi naa ṣe iku pa eniyan ninu ile. Ọna ti o le gba se eleyi kii se ki o gbana ṣugbọn ti eeyan ba fin in si imu, Dokita Anthony wi pe ''o le fa iku ti eeyan ko ba tete ri atẹgun aafin-simu lasiko.'' Ọda ikunle(Paint): Igbiyanju eeyan lati fi ọda pa oju ile naa a maa ṣokunfa ijamba ninu ille gẹgẹ bi alaye Dokita Anthony.


Afẹfẹ Idana gaasi: O ṣeeṣe ki eefin gaasi naa ṣe iku pa eniyan ninu ile. Ọna ti o le gba se eleyi kii se ki o gbana ṣugbọn ti eeyan ba fin in si imu, Dokita Anthony wi pe ''o le fa iku ti eeyan ko ba tete ri atẹgun aafin-simu lasiko.'' Ọda ikunle(Paint): Igbiyanju eeyan lati fi ọda pa oju ile naa a maa ṣokunfa ijamba ninu ille gẹgẹ bi alaye Dokita Anthony. ''Eyi a maa jẹ aburu ti a ba joko sinu ile ti wọn ṣẹṣẹ kun tan, ti a si n fin eefin rẹ simu'' Kẹmika kan wa ninu ọda tuntun to jẹ wi pe o le fa iku ti eeyan ba fa si imu. Epo ti a ba gba lori ina: Iru efin epo ti a ba gba lori ina ni ile idana, ti eefin rẹ si gbalẹ kan, le ṣe akoba fun ẹmi. ''Iru awọn to ba ni aisan ''asthma'' ko gbọdọ fin eefin yii simu, bi bẹẹ kọ, o le ṣe akoba fun wọn'' Koda, iru epo gbigbona yii gan le gbana, ko si jo ile kanlẹ, ko si tun mu ẹmi lọ pẹlu.


''Eyi a maa jẹ aburu ti a ba joko sinu ile ti wọn ṣẹṣẹ kun tan, ti a si n fin eefin rẹ simu'' Kẹmika kan wa ninu ọda tuntun to jẹ wi pe o le fa iku ti eeyan ba fa si imu. Epo ti a ba gba lori ina: Iru efin epo ti a ba gba lori ina ni ile idana, ti eefin rẹ si gbalẹ kan, le ṣe akoba fun ẹmi. ''Iru awọn to ba ni aisan ''asthma'' ko gbọdọ fin eefin yii simu, bi bẹẹ kọ, o le ṣe akoba fun wọn'' Koda, iru epo gbigbona yii gan le gbana, ko si jo ile kanlẹ, ko si tun mu ẹmi lọ pẹlu.


Kemi Afolabi Battles Lupus: Wo ọmọ Yorùbá mẹ́ta àti àwọn gbajúmọ̀ tó ní Lupus, àrùn tó n bá Kemi Afolabi fínra

Laipẹ yii ni gbajugbaja osẹrebinrin, Kemi Afolabi, sọ ninu ifọrọwanilẹnuwo kan pe oun ni aasun Lupus, ti dokita si sọ pe oun pe ọdun marun-un pere lo ku fun oun  lati lo laye. Ninu ọdun marun-un naa, o ti lo ẹyọkan. Botilẹ jẹ pe lootọ ni ko si iwosan fun aarun Lupus yii, ọpọ eeyan lo ni i, ti wọn si n gbe igbeaye alaafia. Ko ni iwosan, ṣugbọn oogun, ounjẹ, ati awọn ayipada igbe aye ma n din agbara rẹ ku. Koda, ajọ to n ṣeranwọ lori aarun naa sọ pe eeyan bi miliọnu marun-un lo ni aarun Lupus ni agbaye. Arabinrin A Abala kan ori rẹ lo kọkọ pá.


Ko ni iwosan, ṣugbọn oogun, ounjẹ, ati awọn ayipada igbe aye ma n din agbara rẹ ku. Koda, ajọ to n ṣeranwọ lori aarun naa sọ pe eeyan bi miliọnu marun-un lo ni aarun Lupus ni agbaye. Arabinrin A Abala kan ori rẹ lo kọkọ pá. Amọ lọdun 2010, o ṣakiyesi pe ara rẹ bẹrẹ si ni ṣú bii igba ti eeyan ni kokoro. Gbogbo itọju to fun, ko mu ara ṣiṣu naa kuro. Kẹrẹkẹrẹ, o bẹrẹ si ni di egbò.


Amọ lọdun 2010, o ṣakiyesi pe ara rẹ bẹrẹ si ni ṣú bii igba ti eeyan ni kokoro. Gbogbo itọju to fun, ko mu ara ṣiṣu naa kuro. Kẹrẹkẹrẹ, o bẹrẹ si ni di egbò. O ṣalaye fun BBC ninu ifọrọwanilẹnuwo lọdun pe, o to ọdun marun-un ki awọn dokita to ri aridaju pe aarun Lupus ni oun ni. Arabinrin naa sọ pe itiju kii jẹ ki oun le sọ iru aarun to n ṣe oun. O ni ina ni oun ma n sọ fun awọn eeyan pe o jo oun lara.


O ṣalaye fun BBC ninu ifọrọwanilẹnuwo lọdun pe, o to ọdun marun-un ki awọn dokita to ri aridaju pe aarun Lupus ni oun ni. Arabinrin naa sọ pe itiju kii jẹ ki oun le sọ iru aarun to n ṣe oun. O ni ina ni oun ma n sọ fun awọn eeyan pe o jo oun lara. O sọ pe aarun naa nipa lara kindinrin oun, ọkan ati ọpọlọ. O ṣi wa laaye bayii. Arabinrin B Ẹlomiran to tun ni aisan naa lara ni orilẹ-ede Naijiria ni Arabinrin yii to jẹ alase.


O sọ pe aarun naa nipa lara kindinrin oun, ọkan ati ọpọlọ. O ṣi wa laaye bayii. Arabinrin B Ẹlomiran to tun ni aisan naa lara ni orilẹ-ede Naijiria ni Arabinrin yii to jẹ alase. Ni tiẹ, niṣe ni nkan ṣu si oun naa lara. Eyi to sọ pe o jẹ ki ara oun yi bi pọnmọ ti wọn fi n se ọbẹ. Ko pẹ to ṣe igbeyawo ni aarun naa bẹrẹ si, to si jẹ ibanujẹ fun awọn ẹbi rẹ.


Ni tiẹ, niṣe ni nkan ṣu si oun naa lara. Eyi to sọ pe o jẹ ki ara oun yi bi pọnmọ ti wọn fi n se ọbẹ. Ko pẹ to ṣe igbeyawo ni aarun naa bẹrẹ si, to si jẹ ibanujẹ fun awọn ẹbi rẹ. Ẹlomiran sọ fun BBC pe oun deede ji ni ọjọ kan, ni oun ri pe oju oun wú, ti ara rẹ si n bo awọ. O ni laipẹ ni oun bẹrẹ si ni ri ẹjẹ ninu ìtọ̀ ati ìgbẹ́ ti oun ba yà. Awọn gbajumọ mii to tun ni aarun Lupus, ti wọn ṣi wa laye: Selena Gomez: Gbajugbaja olorin ni Selena Gomez, ọmọ ilẹ America.


Ẹlomiran sọ fun BBC pe oun deede ji ni ọjọ kan, ni oun ri pe oju oun wú, ti ara rẹ si n bo awọ. O ni laipẹ ni oun bẹrẹ si ni ri ẹjẹ ninu ìtọ̀ ati ìgbẹ́ ti oun ba yà. Awọn gbajumọ mii to tun ni aarun Lupus, ti wọn ṣi wa laye: Selena Gomez: Gbajugbaja olorin ni Selena Gomez, ọmọ ilẹ America. O sọ lọdun 2015 pe ọpọlọpọ asiko ni oun fi pa iṣẹ orin kikọ ti lẹyin ti wọn sọ fun nileewosan pe o ni Lupus. Ọdun 2013 ni iroyin ti kọkọ jade nipa ilera rẹ, nigba to wọgile awọn irinajo kan to yẹ ko lọ ni Asia ati Australia fun orin kikọ. Ọpọ iroyin lo sọ nigba naa pe oogun oloro lo n yọ ọ lẹnu.


O sọ lọdun 2015 pe ọpọlọpọ asiko ni oun fi pa iṣẹ orin kikọ ti lẹyin ti wọn sọ fun nileewosan pe o ni Lupus. Ọdun 2013 ni iroyin ti kọkọ jade nipa ilera rẹ, nigba to wọgile awọn irinajo kan to yẹ ko lọ ni Asia ati Australia fun orin kikọ. Ọpọ iroyin lo sọ nigba naa pe oogun oloro lo n yọ ọ lẹnu. Koda, aarun naa ba kindinrin rẹ jẹ, debi i pe wọn paarọ rẹ lọdun 2019. Nick Cannon: Gbajugbaja olorin, oṣere, ati apanilrin ni Nick Cannon nilẹ America. Ọdun 2012 ni wọn sọ fun pr o ni Lupus.


Koda, aarun naa ba kindinrin rẹ jẹ, debi i pe wọn paarọ rẹ lọdun 2019. Nick Cannon: Gbajugbaja olorin, oṣere, ati apanilrin ni Nick Cannon nilẹ America. Ọdun 2012 ni wọn sọ fun pr o ni Lupus. Aarun naa ba kindinrin rẹ jẹ. Bakan naa ni ẹjẹ dì sinu ẹdọfooro rẹ. O ṣi wa laye titi di oni lẹni ọdun mọkanlelogoji.


Aarun naa ba kindinrin rẹ jẹ. Bakan naa ni ẹjẹ dì sinu ẹdọfooro rẹ. O ṣi wa laye titi di oni lẹni ọdun mọkanlelogoji. Toni Braxton: Akọrin mii, Toni Braxton naa kede pe oun ni Lupus lọdun 2011. Lati igba naa lo si ti n ṣe ilanilọyẹ lori aarun naa. Ẹni ọdun mẹrinlelaadọta ni lọwọlọwọ.


Toni Braxton: Akọrin mii, Toni Braxton naa kede pe oun ni Lupus lọdun 2011. Lati igba naa lo si ti n ṣe ilanilọyẹ lori aarun naa. Ẹni ọdun mẹrinlelaadọta ni lọwọlọwọ.


Femi Fani-Kayode: Iléèwòsàn Kubwa l'Abuja wú ẹ̀rí sítà tó fihàǹ pé FFK parọ́

Awọn alasẹ ile iwosan ijọba to wa ni agbegbe Kubwa niluu Abuja ti ni awọn kò gba Minisita irina ofurufu tẹ́lẹ̀ rí, Femi Fani-Kayode gẹgẹ bi alaarẹ nileewosan awọn. Oludari ẹ̀ka àkọsílẹ̀ eto ìlera nileewosan náà, Bassey Amah fi èyí lédè fún Adajọ agba Olubunmi ti ilé ẹjọ́ to n gbọ́ ẹjọ́ àkànṣe ni Ikeja nipinle Eko pe Kayode kii ṣe aláìsàn ọdọ awọn kò si ni àkọsílẹ̀ itọju lọdọ àwọn. Femi Fani-Kayode ń jẹjọ lọwọ lórí ẹ̀sùn mejila to ni ṣe pẹlu lilo iwe yíyí gẹgẹ bii ìwé ẹ̀rí ìlera àtàwọn ìwé míì tí wọn yí. Judasi ìran Oduduwa ni Femi Fani-Kayode pẹ̀lú bó ṣe darapọ̀ mọ́ APC- Sheikh Gumi Ojú ayé lásán ni Buhari ń ṣe, kò ní ifẹ́ ọmọ Nàìjíríà lọ́kàn - Fani-Kayode Ipò àgbà ló yẹ́ kí a ti bá olórí - Fani-Kayode Femi Fani-Kayode ṣàlàyé bí ìrìnàjò rẹ̀ sọ́dọ̀ EFCC ṣe jẹ́ Àjọ to n rí si ìwà jẹgudujẹra, EFCC tí kanlẹ fi ẹ̀sùn kan an pé ó lo Dokita kan, Ogieva Oziegbe láti kọ ayédèrú ìwé ẹ̀rí ìlera fún un èyí ti ìròyìn ni ó fihan níwájú Adajọ Daniel Osiagor to n dájọ́ rẹ lórí ẹ̀sùn ṣíṣe owó ìlú basubasu amọ tí Fani-Kayode ni òun kò jẹbi ẹ̀sùn náà. Nigbati tí ìgbẹ́jọ náà yoo fi tesiwaju ni Ọjọbọ, o hande pe dókítà to buwọlu ìwé ẹ̀rí náà kii ṣe oṣiṣẹ ileewosan Kubwa. Àwọn aláṣẹ ileewosan náà nígbà tí ìwádìí wọn jáde, ó fihan pe awọn kan yí ìwé náà ni.


Judasi ìran Oduduwa ni Femi Fani-Kayode pẹ̀lú bó ṣe darapọ̀ mọ́ APC- Sheikh Gumi Ojú ayé lásán ni Buhari ń ṣe, kò ní ifẹ́ ọmọ Nàìjíríà lọ́kàn - Fani-Kayode Ipò àgbà ló yẹ́ kí a ti bá olórí - Fani-Kayode Femi Fani-Kayode ṣàlàyé bí ìrìnàjò rẹ̀ sọ́dọ̀ EFCC ṣe jẹ́ Àjọ to n rí si ìwà jẹgudujẹra, EFCC tí kanlẹ fi ẹ̀sùn kan an pé ó lo Dokita kan, Ogieva Oziegbe láti kọ ayédèrú ìwé ẹ̀rí ìlera fún un èyí ti ìròyìn ni ó fihan níwájú Adajọ Daniel Osiagor to n dájọ́ rẹ lórí ẹ̀sùn ṣíṣe owó ìlú basubasu amọ tí Fani-Kayode ni òun kò jẹbi ẹ̀sùn náà. Nigbati tí ìgbẹ́jọ náà yoo fi tesiwaju ni Ọjọbọ, o hande pe dókítà to buwọlu ìwé ẹ̀rí náà kii ṣe oṣiṣẹ ileewosan Kubwa. Àwọn aláṣẹ ileewosan náà nígbà tí ìwádìí wọn jáde, ó fihan pe awọn kan yí ìwé náà ni. Wo ohun tí Jaruma Oníṣòwò “Kayamata” tún ṣe tí wọ́n ń gbé e padà lọ s'ẹ́wọ̀n Ìdí tí ìyàwó Ààrẹ, Aisha Buhari fi lọ ìpàdé awọn aṣòfin Pásítọ̀ tó pe omidan fún ìtúsílẹ̀ ọkọ ọrun fipá ba lòpọ̀ l‘Ogun Nígbà náà ni Adajọ dá ẹjọ́ náà láti gbé àjọ EFCC lẹyin to sì ni lóòtọ́ bo tilẹ̀ jẹ pe ileewosan Kubwa náà ni ìwé ẹ̀rí yìí tí jáde wá, wọn kò ní aridaju ayafi ti olodani kan ba ṣi aṣọ lójú ẹ atipe Ẹlẹ́rìí tí wọn pé gẹ́gẹ́ bíi asoju ileewosan ohun ni nomba to wà lórí ìwé náà kò tilẹ̀ ki n se tí ileewosan awọn rárá. Adajọ tí sún ẹjọ́ náà síwájú di ọjọ karundinlogbon oṣù Kejì ọdún 2022.


Wo ohun tí Jaruma Oníṣòwò “Kayamata” tún ṣe tí wọ́n ń gbé e padà lọ s'ẹ́wọ̀n Ìdí tí ìyàwó Ààrẹ, Aisha Buhari fi lọ ìpàdé awọn aṣòfin Pásítọ̀ tó pe omidan fún ìtúsílẹ̀ ọkọ ọrun fipá ba lòpọ̀ l‘Ogun Nígbà náà ni Adajọ dá ẹjọ́ náà láti gbé àjọ EFCC lẹyin to sì ni lóòtọ́ bo tilẹ̀ jẹ pe ileewosan Kubwa náà ni ìwé ẹ̀rí yìí tí jáde wá, wọn kò ní aridaju ayafi ti olodani kan ba ṣi aṣọ lójú ẹ atipe Ẹlẹ́rìí tí wọn pé gẹ́gẹ́ bíi asoju ileewosan ohun ni nomba to wà lórí ìwé náà kò tilẹ̀ ki n se tí ileewosan awọn rárá. Adajọ tí sún ẹjọ́ náà síwájú di ọjọ karundinlogbon oṣù Kejì ọdún 2022.


Potash: Mọ̀ síi nípa àǹfàní àti àléébù káún lílò nínú oùnjẹ- Okandeji Niniola

Opọ ọbẹ ilẹ Yoruba, Hausa ati iran Igbo ni a n fi kaun se. Bi awon kan ṣe ni pe o lewu ni awon mii ni pe Kaun n mu ọbẹ dun sii ni awọn mii ni ajẹju rẹ ko dara fun agọ ara. Okandeji Niniola to jẹ gbajugbaja oniṣowo kaun ba BBC sọrọ lori irufẹ awọn ọbẹ ti a n fi kaun se, awọn iṣẹ mii ti wọn n fi kaun ṣe ati ilo rẹ to pó. Bakan naa lo sọrọ nipa awọn iṣẹ mii ti wọn n fi kaun ṣe ni awujọ. Cynthia Oyenkwere to jẹ akọṣẹmọṣẹ nipa ohun jijẹ ṣalaye nipa anfani ati aleebu ti kaun n ṣe ni agọ ara eeyan. O menuba bi o ṣe yẹ ki eeyan maa jẹ kaun.


Bakan naa lo sọrọ nipa awọn iṣẹ mii ti wọn n fi kaun ṣe ni awujọ. Cynthia Oyenkwere to jẹ akọṣẹmọṣẹ nipa ohun jijẹ ṣalaye nipa anfani ati aleebu ti kaun n ṣe ni agọ ara eeyan. O menuba bi o ṣe yẹ ki eeyan maa jẹ kaun. Akoroyin BBC, Oyeyemi Gbenga Mustapha.


Sylvester Oromoni: Nọ́ọ̀sì tó ń ṣiṣẹ́ ní Dowen College jẹ́rìí nílé ẹjọ́ lórí ikú akẹ́kọ̀ọ́ náà

Nọọsi kan to jẹ oṣiṣẹ nile ẹkọ Dowen College, Omobola Kayode, ti jẹri niwaju adajọ lori iku akẹkọọ ile ẹkọ naa, Sylvester Oromoni. Omobola to kẹkọọ gboye lorilẹ-ede Ukraine bẹrẹ isẹ nile ẹkọ ọhun ninu oṣu kankọla, ọdun 2021. Gẹgẹ bii ohun ti nọọsi naa sọ, Oromoni wa si ọdọ awọn nile iwosan ile ẹkọ naa lọjọ kejilelogun, oṣu Kọkanla, ọdun 2021 pẹlu ọrẹ rẹ kan, to si sọ pe itan n ro oun. O ni lẹyin eyii ni dokita ile ẹkọ naa ni ki oun ba a fi ọwọ pa itan naa, oun si tun fun ni oogun Paracetamol, lẹyin naa lo sun lọ. Amọ lẹyin ti wọn yoo gbe Sulvester kuro nile iwosan naa, n ṣe lo n tẹpa rin. Nọọsi ọhun sọ pe wọn ko bun oun gbọ pe oloogbe naa ṣeṣe lasiko to n gba bọọlu alafẹsẹgba ṣaaju iku rẹ.


O ni lẹyin eyii ni dokita ile ẹkọ naa ni ki oun ba a fi ọwọ pa itan naa, oun si tun fun ni oogun Paracetamol, lẹyin naa lo sun lọ. Amọ lẹyin ti wọn yoo gbe Sulvester kuro nile iwosan naa, n ṣe lo n tẹpa rin. Nọọsi ọhun sọ pe wọn ko bun oun gbọ pe oloogbe naa ṣeṣe lasiko to n gba bọọlu alafẹsẹgba ṣaaju iku rẹ. O ni "Ko ṣaarẹ lasiko to wa si ọdọ wa, oun pẹlu ọrẹ rẹ kan ni wọn si jọ wa." "O sọ pe oun fẹ mu bibeli kan nilẹ amọ itan n ro ni ẹsẹ ọtun." "Mo ba fi ọwọ pa itan ọhun, lẹyin naa ni mo fun ni oogun Paracetamol ati oogun ara riro mii."


O ni "Ko ṣaarẹ lasiko to wa si ọdọ wa, oun pẹlu ọrẹ rẹ kan ni wọn si jọ wa." "O sọ pe oun fẹ mu bibeli kan nilẹ amọ itan n ro ni ẹsẹ ọtun." "Mo ba fi ọwọ pa itan ọhun, lẹyin naa ni mo fun ni oogun Paracetamol ati oogun ara riro mii." Nigba ti agbẹjọro idile Oromoni beere lọwọ Omobola, ẹni to fun laṣẹ lati ni ki akẹkọọ naa maa lọ sile, o ni alaṣẹ ile ẹkọ naa ni. Omobola sọ pe ilera oloogbe ọhun ko tii buru to bẹẹ lasiko to wa si ile iwosan, ti oun si ṣe itọju rẹ. Lẹyin atotonu awọn agbẹjọro ijọba ati agbẹjọro idile Oromoni, adajọ sun igbẹjọ naa si ọjọ kọkanlelogun ati ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹta, ọdun yii.


Nigba ti agbẹjọro idile Oromoni beere lọwọ Omobola, ẹni to fun laṣẹ lati ni ki akẹkọọ naa maa lọ sile, o ni alaṣẹ ile ẹkọ naa ni. Omobola sọ pe ilera oloogbe ọhun ko tii buru to bẹẹ lasiko to wa si ile iwosan, ti oun si ṣe itọju rẹ. Lẹyin atotonu awọn agbẹjọro ijọba ati agbẹjọro idile Oromoni, adajọ sun igbẹjọ naa si ọjọ kọkanlelogun ati ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹta, ọdun yii. Ẹwẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ti sọ ninu oṣu Kinni, ọdun yii pe ko si ẹri to daju lati fidi rẹ mulẹ pe, awọn kan lo lu akẹkọọ ile ẹkọ Dowen ni Lekki, Sylvester Oroomoni ki ẹmi to bọ lẹnu rẹ. Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Eko tẹlẹ, Hakeem Odumosu ṣalaye fawọn akọroyin e ko si ẹri to fidi rẹ mulẹ pe wọn fipa fun Sylvester ni kẹmika mu ki o to ku. Odumosu ni esi ayẹwo oku ti wọn ṣe lara oku Sylvester fihan pe iku ati ọdọ Ọlọrun wa ni akẹkọọ ọmọ ọdun mejila naa ku.


Ẹwẹ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ti sọ ninu oṣu Kinni, ọdun yii pe ko si ẹri to daju lati fidi rẹ mulẹ pe, awọn kan lo lu akẹkọọ ile ẹkọ Dowen ni Lekki, Sylvester Oroomoni ki ẹmi to bọ lẹnu rẹ. Kọmiṣọnna ọlọpaa ipinlẹ Eko tẹlẹ, Hakeem Odumosu ṣalaye fawọn akọroyin e ko si ẹri to fidi rẹ mulẹ pe wọn fipa fun Sylvester ni kẹmika mu ki o to ku. Odumosu ni esi ayẹwo oku ti wọn ṣe lara oku Sylvester fihan pe iku ati ọdọ Ọlọrun wa ni akẹkọọ ọmọ ọdun mejila naa ku. Ọga ọlọpaa naa tun sọ pe ko si ẹri bakan naa lati fidi rẹ mulẹ pe awọn akẹgbẹ Sylvester kan fẹ fi ipa mu wọ ẹgbẹ okunkun bakan naa. Ọgbọnjọ oṣu kọkanla ọdun 2021 ni Sylvester ku lọna to ya ọpọ eeyan lẹnu.


Ọga ọlọpaa naa tun sọ pe ko si ẹri bakan naa lati fidi rẹ mulẹ pe awọn akẹgbẹ Sylvester kan fẹ fi ipa mu wọ ẹgbẹ okunkun bakan naa. Ọgbọnjọ oṣu kọkanla ọdun 2021 ni Sylvester ku lọna to ya ọpọ eeyan lẹnu.


Marijuana Use: Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ṣàlàyé ewu àti ànfàní tó wà nínúi igbó mímu

Egboogi igbo jẹ okan lara awọn egboogi ti ijọba apapọ ti gbẹsẹle ni Naijiria, ọpọ awọn ọdọ lo si ti wa ni ahamọ nitori pe wọn n mu egbogi naa. Amọ atimọle yii ko tii di ọpọ eeyan mii lọwọ lati fi egboogi naa silẹ. Lootọ ni awọn onimọ ijinlẹ sọ pe igbo ni anfanni to n ṣe fun agọ ara, amọ, egboogi naa tun ni awọn ewu kan ninu, idi rẹ ti ijọba aapọ ṣe gbẹsẹle, ti ajọ NDLEA si n fi ṣikun ofin mu awọn to n ta, tabi ti wọn n mu. Awọn onimọ ijinlẹ so pe igbo wulo lati wo awọn asisan ninu agọ ara eeyan. Onimọ ijinlẹ kan, Ọjọgbọn Makuochi Muobike sọ fun BBC pe igbo dara fun awọn to ni aisan ti wọn n pe ni "post-traumatic stress disorder" ati arun "Parkinson." Dokita miran, Udodi Okoli sọ pe igbo maa n ran awọn ti kii ri orun sun lọwọ lati sun daadaa Amọ oni dokita nikan lo yẹ ko sọ iye iwọn igbo ti eeyan le mu nitori ilera ara rẹ nigbakugba.


Awọn onimọ ijinlẹ so pe igbo wulo lati wo awọn asisan ninu agọ ara eeyan. Onimọ ijinlẹ kan, Ọjọgbọn Makuochi Muobike sọ fun BBC pe igbo dara fun awọn to ni aisan ti wọn n pe ni "post-traumatic stress disorder" ati arun "Parkinson." Dokita miran, Udodi Okoli sọ pe igbo maa n ran awọn ti kii ri orun sun lọwọ lati sun daadaa Amọ oni dokita nikan lo yẹ ko sọ iye iwọn igbo ti eeyan le mu nitori ilera ara rẹ nigbakugba. O ni "Bo tilẹ jẹ pe igbo ni anfaani to pọ, kii ṣe ogun to yẹ ki dokita sọ pe ki alaisan lọ lo nitori aṣilo rẹ." Awọn ewu wọnyin ni awọn onimọ ijinlẹ ti sọ pe o wa ninu igbo amuju. Ajọ NDELA ni ajọ ti ijọba apapọ fun ni agbara lati gbogun ti igbo mimu, ati awọn egboogi oloro mii.


O ni "Bo tilẹ jẹ pe igbo ni anfaani to pọ, kii ṣe ogun to yẹ ki dokita sọ pe ki alaisan lọ lo nitori aṣilo rẹ." Awọn ewu wọnyin ni awọn onimọ ijinlẹ ti sọ pe o wa ninu igbo amuju. Ajọ NDELA ni ajọ ti ijọba apapọ fun ni agbara lati gbogun ti igbo mimu, ati awọn egboogi oloro mii. Ijiya fun ẹnikẹni ti aje ọrọ naa ba ṣi mọ lori ni ẹwọn ti iye rẹ to ọdun mejila. Bo tilẹ pe awọn ajọ ati oloṣelu kan ti n sọ pe ki ijọba Naijiria ka ofin to fi de igbi mimu kuro nilẹ, amọ ijọba apapọ ti kọ lati ṣe bẹẹ.


Ijiya fun ẹnikẹni ti aje ọrọ naa ba ṣi mọ lori ni ẹwọn ti iye rẹ to ọdun mejila. Bo tilẹ pe awọn ajọ ati oloṣelu kan ti n sọ pe ki ijọba Naijiria ka ofin to fi de igbi mimu kuro nilẹ, amọ ijọba apapọ ti kọ lati ṣe bẹẹ.


Circumcision: Àwọn ọ̀dọ́ kán lugbó nítorí ìbẹ̀rù kí wọ́n má dá abẹ́ fún wọn

Ṣaaju ayẹyẹ dida abẹ f'ọkunrin ni awọn ọkunrin kan ni Kenya ti bẹrẹ si n kan lu igbo bayii lẹyin ti awọn kan n fi ipa dá abẹ́ fun wọn eyi ti Yoruba tun maa n pe ni kikọ ni ni ila. Awọn ọkunrin naa gbe igbesẹ yii lẹyin ti awọn ọdọ kan lati ẹya Bukusu fi tipatikuuku dá abẹ́ fun okunrin mẹjọ. Gbogbo inu oṣu Kẹjọ ọdun ni awọn ẹya naa maa ṣe ayajọ ọdun ila kikọ. Bo tilẹ jẹ pe kii ṣe gbogbo ẹya to wa ni Kenya lo n kọ ila tabi dá abẹ́ fun awọn ọkunrin, amọ ila kikọ fun awọn okunrin jẹ ọna ti wọn fi n sami si pe wọn ti n kuro ni ọmọde si okunrin. Akọroyin BBC to ṣabẹwo si agbegbe Moi's Bridge ti iṣẹlẹ naa ti waye, Odeo Sirari sọ pe awọn ẹya Bukusu ati Kalenji lo pọju nibẹ ti wọn si gbagbọ ninu dá abẹ́, amọ awọn ẹya miran wa nibẹ pẹlu. Lati nnkan bii ọdun mẹwaa sẹyin ni awọn ọdọ Bukusu ti n fi agidi kọ ila fun awọn ọdọkunri lati awọn agbegbe bii Turkana, Teso ati Luo.


Bo tilẹ jẹ pe kii ṣe gbogbo ẹya to wa ni Kenya lo n kọ ila tabi dá abẹ́ fun awọn ọkunrin, amọ ila kikọ fun awọn okunrin jẹ ọna ti wọn fi n sami si pe wọn ti n kuro ni ọmọde si okunrin. Akọroyin BBC to ṣabẹwo si agbegbe Moi's Bridge ti iṣẹlẹ naa ti waye, Odeo Sirari sọ pe awọn ẹya Bukusu ati Kalenji lo pọju nibẹ ti wọn si gbagbọ ninu dá abẹ́, amọ awọn ẹya miran wa nibẹ pẹlu. Lati nnkan bii ọdun mẹwaa sẹyin ni awọn ọdọ Bukusu ti n fi agidi kọ ila fun awọn ọdọkunri lati awọn agbegbe bii Turkana, Teso ati Luo. Lọpọ igba, ni ṣe ni wọn maa n ki awọn ọdọ naa mọle lẹba ọna, ti wọn a si dá wọn l'ábẹ́. Ayé lee! Báwo ni obìnrin ẹni ọdún 22 yìí ṣe dédé dàwátì nínú ọkọ̀ BRT l'Eko?


Lọpọ igba, ni ṣe ni wọn maa n ki awọn ọdọ naa mọle lẹba ọna, ti wọn a si dá wọn l'ábẹ́. Ayé lee! Báwo ni obìnrin ẹni ọdún 22 yìí ṣe dédé dàwátì nínú ọkọ̀ BRT l'Eko? Wàhálà tí kò ní lópin ni ọ̀gá àgbà ọlọ́pàá fẹ́ dá sílẹ̀ lórí kí ọlọ́pàá obìnrin máà lo Hijab - Adegboruwa Ọkan lara awọn ti wọn dá abẹ́ fun, Peter Loituktuk, to jẹ ọmọ ẹya Turkana sọ pe pẹlu ibẹrubojo ni oun n gbe bayii nitori ila naa. Ẹlomiran to ba BBC sọrọ ni "Mọ n lọ si igboro lọjọ kan ni mo dede ri awọn eeyan kan ti wọn ki mi mọlẹ" "Wọn gba kẹkẹ mi, wọn si fi agidi dá abẹ́ fun mi." Peter Loituktuk ṣalaye fun BBC pe ọpọ awọn ọdọkunrin lo n sun ninu igbo bayii lọna ati yẹba fun awọn Bukusu to ndá abẹ́ ọhun.


Wàhálà tí kò ní lópin ni ọ̀gá àgbà ọlọ́pàá fẹ́ dá sílẹ̀ lórí kí ọlọ́pàá obìnrin máà lo Hijab - Adegboruwa Ọkan lara awọn ti wọn dá abẹ́ fun, Peter Loituktuk, to jẹ ọmọ ẹya Turkana sọ pe pẹlu ibẹrubojo ni oun n gbe bayii nitori ila naa. Ẹlomiran to ba BBC sọrọ ni "Mọ n lọ si igboro lọjọ kan ni mo dede ri awọn eeyan kan ti wọn ki mi mọlẹ" "Wọn gba kẹkẹ mi, wọn si fi agidi dá abẹ́ fun mi." Peter Loituktuk ṣalaye fun BBC pe ọpọ awọn ọdọkunrin lo n sun ninu igbo bayii lọna ati yẹba fun awọn Bukusu to ndá abẹ́ ọhun. Amọ akọroyin BBC jabọ pe awọn adari awọn eeyan Bukusu naa ti sọ pe irọ patata ni iroyin naa, ati pe awọn ko fi agidi kọ ẹnikẹni ni ila. Wọn ni "A ko fi agidi dá abẹ́ fun ẹnikẹni, ti awọn kan ba n ṣe bẹẹ , ko bojumu."


Amọ akọroyin BBC jabọ pe awọn adari awọn eeyan Bukusu naa ti sọ pe irọ patata ni iroyin naa, ati pe awọn ko fi agidi kọ ẹnikẹni ni ila. Wọn ni "A ko fi agidi dá abẹ́ fun ẹnikẹni, ti awọn kan ba n ṣe bẹẹ , ko bojumu."


Ọmọ ogún ọdún tó fẹ́ràn kí obìnrin ní ìdí ni mí- Sophie

Onkọroyin lori ayelujara to tun jẹ gbajugbaja lori ẹrọ mohunmaworan, Sophie Elise ṣe iṣẹ abẹ afikun idi rẹ nigba to wa lọmọ ogun ọdun. O ṣalaye pe, ifẹ lati ni idi to tobi bii ti ojulowo ọmọbinrin lo jẹ ki oun diju ṣe iṣẹ abẹ naa ni ọdun marun un sẹyinsun ohun o. Arabinrin yii ṣapejuwe ara rẹ bi ẹni ti ko lara rara ṣugbọn ti o kan fẹ ṣe afikun diẹ si ibi to ṣe pataki si i ninu ẹya ara rẹ yii. Oriṣiriṣi awọn eniyan ni wọn n polowo lori ẹrọ ayelujara rẹ ati irufẹ awọn Dokita to le ṣe fifi idi tobi to fi mọ ti ilẹ Brazil. Sophie ri ibi kan ni ilẹ Turkey ti won ti le ṣe iṣẹ abẹ naa ṣugbọn ti owo rẹ fẹ wọn ko too ri ọna abayọ. Nigba ti o n ṣalaye fun ikọ akọroyin Radio 1 Newbeat, ni tootọ owo naa kere si bi o ti yẹ, pe o yẹ ki o wọn ju bẹẹ lọ. Kini idi ti Sophie ṣe fẹ yọ ayederu idi naa lẹyin ọdun marun un ti o ti fi si?


Sophie ri ibi kan ni ilẹ Turkey ti won ti le ṣe iṣẹ abẹ naa ṣugbọn ti owo rẹ fẹ wọn ko too ri ọna abayọ. Nigba ti o n ṣalaye fun ikọ akọroyin Radio 1 Newbeat, ni tootọ owo naa kere si bi o ti yẹ, pe o yẹ ki o wọn ju bẹẹ lọ. Kini idi ti Sophie ṣe fẹ yọ ayederu idi naa lẹyin ọdun marun un ti o ti fi si? Kete ti Sophie ti ile iwosan de ni gbogbo ara rẹ ko ti gbadun. Ilumọọka ni Sophie ni orilẹ-ede Norway nibi to ti n gbe eto oriṣiriṣi sori afẹfẹ to tun ni awọn to le ni ẹgbẹrun ẹẹdẹgbẹta to n tẹlẹe. Bakan naa lo mẹnuba awọn ẹgbẹlẹgbẹ awọn ololufẹ rẹ lori ẹrọ ayelujara, ti wọn lodi si ayederu idi nla ti oun ṣe naa.


Kete ti Sophie ti ile iwosan de ni gbogbo ara rẹ ko ti gbadun. Ilumọọka ni Sophie ni orilẹ-ede Norway nibi to ti n gbe eto oriṣiriṣi sori afẹfẹ to tun ni awọn to le ni ẹgbẹrun ẹẹdẹgbẹta to n tẹlẹe. Bakan naa lo mẹnuba awọn ẹgbẹlẹgbẹ awọn ololufẹ rẹ lori ẹrọ ayelujara, ti wọn lodi si ayederu idi nla ti oun ṣe naa. Awọn eniyan ni iduro rẹ ko dan mọnran bakan naa ni idi nla naa ko ba ẹya ara rẹ toku mu. Gẹgẹ bi o ti wi, o ni aridaju ti wa fun ohun bayii pe okun ọrun ko yẹ adiyẹ ohun rara ti abamọ si ti n gbẹyin ọrọ bayii. Ẹni ọmọ ọdun merinlelogun naa ti wa pinnu bayii pe ki wọn gba abẹrẹ fun oun lori idi naa ki wọn si jẹki oun ru diẹ.


Awọn eniyan ni iduro rẹ ko dan mọnran bakan naa ni idi nla naa ko ba ẹya ara rẹ toku mu. Gẹgẹ bi o ti wi, o ni aridaju ti wa fun ohun bayii pe okun ọrun ko yẹ adiyẹ ohun rara ti abamọ si ti n gbẹyin ọrọ bayii. Ẹni ọmọ ọdun merinlelogun naa ti wa pinnu bayii pe ki wọn gba abẹrẹ fun oun lori idi naa ki wọn si jẹki oun ru diẹ. Ṣiṣe ayederu idi ni ọpọlọpọ aida ninu ti o si ṣeku pa awọn obinrin ilẹ Britain meji ti wọn rin irin ajo lọ si ilẹ Turkey. O wa ni ohun ti ri i wi pe ara ohun dara pupọ ju iru wahala ti o bara rẹ yi lọ. Sophie ti wa ri ẹni ti yoo le ba ṣe iṣẹ abẹ daada lẹyin ti o ti o ti ṣe iwadii lori ẹrọ ayelujara.


Ṣiṣe ayederu idi ni ọpọlọpọ aida ninu ti o si ṣeku pa awọn obinrin ilẹ Britain meji ti wọn rin irin ajo lọ si ilẹ Turkey. O wa ni ohun ti ri i wi pe ara ohun dara pupọ ju iru wahala ti o bara rẹ yi lọ. Sophie ti wa ri ẹni ti yoo le ba ṣe iṣẹ abẹ daada lẹyin ti o ti o ti ṣe iwadii lori ẹrọ ayelujara. Sophie ti wa pinnu ninu ọkan rẹ lati ṣe isẹ abẹ naa pẹlu Dokita to mọṣẹ lati din ẹru ẹyin rẹ ku si kekere ti ara rẹ yoo le gbe. Bayii, sophie ti ronu ara rẹ pe, o dara ki eeyan maa gba bi ara rẹ ṣe ri ki o si maa fun ara rẹ ni iwuri.


Sophie ti wa pinnu ninu ọkan rẹ lati ṣe isẹ abẹ naa pẹlu Dokita to mọṣẹ lati din ẹru ẹyin rẹ ku si kekere ti ara rẹ yoo le gbe. Bayii, sophie ti ronu ara rẹ pe, o dara ki eeyan maa gba bi ara rẹ ṣe ri ki o si maa fun ara rẹ ni iwuri.


Benue: N kò le bímọ mọ́ torí àṣì'se ‘dókítà’ lásìkò iṣẹ́ abẹ

Ara meeriri, mo ri ori ologbo lori atẹ ni isẹlẹ kan to le gba omije loju ẹni to sẹlẹ si ọmọdebinrin kan nipinlẹ Benue. O si daju pe oju apa, ko le jọ oju ara fun wọn titi ti yoo fi jade laye nitori asise to ti ba agọ ara rẹ. Gẹgẹ ba se mọ pe gbogbo obìnrin tó wà láyé ni ó máa ń ní ìrètí wí pé lọ́jọ́ ọjọ́ kan òun yóò dàgbà, tí yóò tó ẹni tó ń bímọ. Èrò yìí ni ó ṣeéṣe kó má rí bẹ́ẹ̀ mọ́ fún Aneh (èyí kìí ṣe orúkọ rẹ̀ gangan), ọmọ ọdún méjìdínlógún, bí dókítà kan ṣe yọ ẹyin ilé ọmọ rẹ̀ sọnù lásìkò tó ṣe iṣẹ́ abẹ fún un. Ní ọdún mẹ́ta sẹ́yìn, nígbà tí Aneh wà ní ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún ló lọ ṣe iṣẹ́ abẹ láti fòpin sí ìnira tó ń fojoojúmọ́ bá a finra àmọ́ dípò bẹ́ẹ̀, inú làásìgbò mìíràn ló tún kó sí. Dókítà Agber Kwende, tó ṣiṣẹ́ abẹ náà fún un ní ilé ìwòsàn German Health Clinic tó wà ní ìjọba ìbílẹ̀ Gaav Konshisha, ìpínlẹ̀ Benue, ni wọ́n fẹ̀sùn kàn pé ó yọ ẹyin ilé ọmọbìnrin náà lásìkò tó ṣiṣẹ́ náà.


Èrò yìí ni ó ṣeéṣe kó má rí bẹ́ẹ̀ mọ́ fún Aneh (èyí kìí ṣe orúkọ rẹ̀ gangan), ọmọ ọdún méjìdínlógún, bí dókítà kan ṣe yọ ẹyin ilé ọmọ rẹ̀ sọnù lásìkò tó ṣe iṣẹ́ abẹ fún un. Ní ọdún mẹ́ta sẹ́yìn, nígbà tí Aneh wà ní ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún ló lọ ṣe iṣẹ́ abẹ láti fòpin sí ìnira tó ń fojoojúmọ́ bá a finra àmọ́ dípò bẹ́ẹ̀, inú làásìgbò mìíràn ló tún kó sí. Dókítà Agber Kwende, tó ṣiṣẹ́ abẹ náà fún un ní ilé ìwòsàn German Health Clinic tó wà ní ìjọba ìbílẹ̀ Gaav Konshisha, ìpínlẹ̀ Benue, ni wọ́n fẹ̀sùn kàn pé ó yọ ẹyin ilé ọmọbìnrin náà lásìkò tó ṣiṣẹ́ náà. Ìyá Aneh, Mgbatuman Lana, ní nígbà tí ara níni pọ̀ fún ọmọ náà tí àwọn sì lọ ṣe àyẹ̀wò ni ìwádìí fi hàn pé ilé ọmọ Aneh ti bàjẹ́. Mgbatuman Lana, ìyá Aneh ṣàlàyé fún ikọ̀ ìròyìn BBC pé nínú oṣù karùn-ún ọdún 2019 ni àárẹ̀ ọmọ òun bẹ̀rẹ̀, tí inú yóò máa rún gan-an tó bá fẹ́ ṣe nǹkan àlejò lóṣóooṣù. Ó ní èyí kò tẹ́ òun lọ́rùn ni òun bá mu lọ sí ilé ìwòsàn Gemanen Health Clinic fún àyẹ̀wò níbi tí wọ́n ti ṣe àwòrán inú fún-un tí dókítà sì ní "apendis" ló ń dà á láàmú.


Ìyá Aneh, Mgbatuman Lana, ní nígbà tí ara níni pọ̀ fún ọmọ náà tí àwọn sì lọ ṣe àyẹ̀wò ni ìwádìí fi hàn pé ilé ọmọ Aneh ti bàjẹ́. Mgbatuman Lana, ìyá Aneh ṣàlàyé fún ikọ̀ ìròyìn BBC pé nínú oṣù karùn-ún ọdún 2019 ni àárẹ̀ ọmọ òun bẹ̀rẹ̀, tí inú yóò máa rún gan-an tó bá fẹ́ ṣe nǹkan àlejò lóṣóooṣù. Ó ní èyí kò tẹ́ òun lọ́rùn ni òun bá mu lọ sí ilé ìwòsàn Gemanen Health Clinic fún àyẹ̀wò níbi tí wọ́n ti ṣe àwòrán inú fún-un tí dókítà sì ní "apendis" ló ń dà á láàmú. Dókítà ní iṣẹ́ abẹ ni ó nílò láti dẹ́kun ìnira yìí, mo sì lọ yá owó ní ilé ìfowópamọ́ láti fi ṣe iṣẹ́ abẹ náà tí dókítà Kwende ṣe fun un ṣùgbọ́n kàkà kí ewé àgbọn dẹ̀ líle ló le si. Ìyá Aneh ní líle tí àárẹ̀ Aneh ń fi ojoojúmọ́ le si jẹ́ ẹ̀dùn ọkàn fún òun ni òun bá gbe lọ sí ilé ìwòsàn mìíràn tí wọ́n sì ṣe àyẹ̀wò fún-un. Ó ní àyẹ̀wò yìí ló ṣàfihàn pé ibi tí wọ́n ti ṣe iṣẹ́ abẹ fún un wú tó sì nílò àtúnṣe.


Dókítà ní iṣẹ́ abẹ ni ó nílò láti dẹ́kun ìnira yìí, mo sì lọ yá owó ní ilé ìfowópamọ́ láti fi ṣe iṣẹ́ abẹ náà tí dókítà Kwende ṣe fun un ṣùgbọ́n kàkà kí ewé àgbọn dẹ̀ líle ló le si. Ìyá Aneh ní líle tí àárẹ̀ Aneh ń fi ojoojúmọ́ le si jẹ́ ẹ̀dùn ọkàn fún òun ni òun bá gbe lọ sí ilé ìwòsàn mìíràn tí wọ́n sì ṣe àyẹ̀wò fún-un. Ó ní àyẹ̀wò yìí ló ṣàfihàn pé ibi tí wọ́n ti ṣe iṣẹ́ abẹ fún un wú tó sì nílò àtúnṣe. Bákan náà ló ní èyí ló fà á tí àwọn fi lọ sí ilé ìwòsàn St John níbi ti àyẹ̀wò ti fi hàn pé wọn ti yọ ẹyin ilé ọmọ Aneh. Aneh ní ó jẹ́ òun ìbànújẹ́ fún òun pé òun kò nílè bímọ láyé. Àjọ ọlọ́pàá ẹ̀ka Gboko ti nawọ́ gán ẹni tó ni ilé ìwòsàn tí wọ́n ti ṣe iṣẹ́ abẹ náà, Joseph Ugoh àti dókítà Kwende tó ṣe iṣẹ́ náà.


Bákan náà ló ní èyí ló fà á tí àwọn fi lọ sí ilé ìwòsàn St John níbi ti àyẹ̀wò ti fi hàn pé wọn ti yọ ẹyin ilé ọmọ Aneh. Aneh ní ó jẹ́ òun ìbànújẹ́ fún òun pé òun kò nílè bímọ láyé. Àjọ ọlọ́pàá ẹ̀ka Gboko ti nawọ́ gán ẹni tó ni ilé ìwòsàn tí wọ́n ti ṣe iṣẹ́ abẹ náà, Joseph Ugoh àti dókítà Kwende tó ṣe iṣẹ́ náà. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, Kwende ní láti ọdún 1982 ni òun ti ń ṣiṣẹ́ abẹ à ti pé ńígbà tí òun ṣe àyẹ̀wò fún un òun ri pé ẹyin ilé ọmọ rẹ̀ wú tó sì tún ní apendix. Ó ní láti ìgbà tí òun ti ṣe iṣẹ́ abẹ náà ẹnì kankan kò kàn sí òun àyàfi ìgbà tí àwọn ọlọ́pàá dé lóṣù yìí láti wá mú òun. Agbẹnusọ àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Benue, Catherine Anene ní àwọn yóò gbé wọn lọ sí ilé ẹjọ́ ní kété tí àwọn bá ti parí ìwádìí àwọn Kọmíṣọ́nà ètò ìlera ìpínlẹ̀ Benue, Joseph Ngbea ní ìṣẹ̀lẹ̀ náà jẹ́ ohun tó kọni lóminú.


Nígbà tó ń sọ̀rọ̀, Kwende ní láti ọdún 1982 ni òun ti ń ṣiṣẹ́ abẹ à ti pé ńígbà tí òun ṣe àyẹ̀wò fún un òun ri pé ẹyin ilé ọmọ rẹ̀ wú tó sì tún ní apendix. Ó ní láti ìgbà tí òun ti ṣe iṣẹ́ abẹ náà ẹnì kankan kò kàn sí òun àyàfi ìgbà tí àwọn ọlọ́pàá dé lóṣù yìí láti wá mú òun. Agbẹnusọ àjọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Benue, Catherine Anene ní àwọn yóò gbé wọn lọ sí ilé ẹjọ́ ní kété tí àwọn bá ti parí ìwádìí àwọn Kọmíṣọ́nà ètò ìlera ìpínlẹ̀ Benue, Joseph Ngbea ní ìṣẹ̀lẹ̀ náà jẹ́ ohun tó kọni lóminú. Ó ṣàlàyé pé Kwende kìí ṣe akọ́ṣẹ́mọsẹ́ oníṣẹ́ abẹ kó tó dágbálé iṣẹ́ náà, ó ní lásìkò tí obìnrin bá ṣe nǹkan àlejò lọ́wọ́, ẹyin ilé ọmọ máa ń wú ṣùgbọ́n Kwende kò mọ èyí. Ngbea ní iṣẹ́ ń lọ lọ́wọ́ láti mọ àwọn ilé ìwòsàn tí kò fi orúkọ sílẹ̀ lábẹ́ ìjọba tí wọ́n yóò sì póró òfin gbé wọn.


Ó ṣàlàyé pé Kwende kìí ṣe akọ́ṣẹ́mọsẹ́ oníṣẹ́ abẹ kó tó dágbálé iṣẹ́ náà, ó ní lásìkò tí obìnrin bá ṣe nǹkan àlejò lọ́wọ́, ẹyin ilé ọmọ máa ń wú ṣùgbọ́n Kwende kò mọ èyí. Ngbea ní iṣẹ́ ń lọ lọ́wọ́ láti mọ àwọn ilé ìwòsàn tí kò fi orúkọ sílẹ̀ lábẹ́ ìjọba tí wọ́n yóò sì póró òfin gbé wọn.


Uses of Garlic: Mọ̀ síi nípa àǹfàní tí lílo Aáyù lè fún ìlera ìwọ àti ẹbí rẹ

Ilumọọka nkan isebẹ ti o loorun aladun ni Garlic tabi aayu jẹ. O kun fun eronja taa n pe ni Sulphur eyi to mu ki o maa se ara loore pupọ Orisirisi ni anfaani to wa lara aayu ninu wọn la si ti ri pe o maa n jẹ ki ounjẹ tete da ninu eeyan. Awọn onimọ sọ pe aayu a maa se anfaani fun ọkan nitori kii jẹ ki oju isan  ti ẹjẹ maa n gba di. Koda a gbọ pe ti eeyan ba mu aayu pẹlu miliki, a maa fun  ni lokun paapa lati le fi se bi ọkunrin pẹlu obinrin rẹ. Die ree lara awọn oore to wa fun ara wa ti  ba n lo aayu: Kikoju awọn kokoro aifojuri Aayu wa lara nkan tawọn to mọ nipa tewetegbo a maa lo lati fi koju aisan orisirisi. Bi o ba jẹ ti ka koju ikọ tabi ọfikin,aayu da pupọ.


Koda a gbọ pe ti eeyan ba mu aayu pẹlu miliki, a maa fun  ni lokun paapa lati le fi se bi ọkunrin pẹlu obinrin rẹ. Die ree lara awọn oore to wa fun ara wa ti  ba n lo aayu: Kikoju awọn kokoro aifojuri Aayu wa lara nkan tawọn to mọ nipa tewetegbo a maa lo lati fi koju aisan orisirisi. Bi o ba jẹ ti ka koju ikọ tabi ọfikin,aayu da pupọ. Lilo aayu a maa jẹ ki ikun jade daada ninu imu eeyan.Bẹẹ la tun gbọ pe o da fun egungun ara wa. Aayu a maa jẹ ki ọpọlọ ji pepe Bi eeyan ko ba ki n ranti nkan daada,a gbọ pe aayu ma n sọ ọpọlọ eeyan ji pepe pada. Kii jẹ ki awọn cell inu ọpọlọ ku ti a si tun maa  fun eeyan lokun ati agbara paapa ti ẹni naa ba n se ere idaraya.


Lilo aayu a maa jẹ ki ikun jade daada ninu imu eeyan.Bẹẹ la tun gbọ pe o da fun egungun ara wa. Aayu a maa jẹ ki ọpọlọ ji pepe Bi eeyan ko ba ki n ranti nkan daada,a gbọ pe aayu ma n sọ ọpọlọ eeyan ji pepe pada. Kii jẹ ki awọn cell inu ọpọlọ ku ti a si tun maa  fun eeyan lokun ati agbara paapa ti ẹni naa ba n se ere idaraya. Afẹfẹ oxygen to ba yẹ ko maa gba inu isan kọja daada, aayu maa n se iranwọ fun. Bi eeyan ba tu fẹran ko maa mu omi aayu saaju ki o to fi nkankan sinu laarọ eleyi a maa jẹ ki onitọun din sisanra ku. Awọn nkan wọnyi ni diẹ lara anfaani ti o wa lara aayu.


Afẹfẹ oxygen to ba yẹ ko maa gba inu isan kọja daada, aayu maa n se iranwọ fun. Bi eeyan ba tu fẹran ko maa mu omi aayu saaju ki o to fi nkankan sinu laarọ eleyi a maa jẹ ki onitọun din sisanra ku. Awọn nkan wọnyi ni diẹ lara anfaani ti o wa lara aayu. Lori awọ ara wa, o se anfaani to pọ Awọn orisi aisan to maa n koju awọ ara eeyan naa a maa ri itọju ti onitọun ba lo aayu. Bo jẹ kokoro aifojuri bakiteria ni tabi fungal, aayu ni awọn eronja kan to le ba eeyan koju awọn kokoro aifojuri wọn yi. Ororo aayu sisẹ daada bi eeyan ba fẹ tọju lapalapa eela tabi awọn kokoro ara miran.


Lori awọ ara wa, o se anfaani to pọ Awọn orisi aisan to maa n koju awọ ara eeyan naa a maa ri itọju ti onitọun ba lo aayu. Bo jẹ kokoro aifojuri bakiteria ni tabi fungal, aayu ni awọn eronja kan to le ba eeyan koju awọn kokoro aifojuri wọn yi. Ororo aayu sisẹ daada bi eeyan ba fẹ tọju lapalapa eela tabi awọn kokoro ara miran. Fawọn obinrin to fẹ ki irun wọn gun daada naa, wọn le lo aayu ti wọn peelo rẹ pẹlu oyin. Eleyi a maa mu ki irun gun daada tikii si jẹ ki irun maa ja. Lasiko yi o tọ ki a fi to ara wa leti pe bi eeyan ba jẹ aayu ni tutu, o maa n mu ki ẹnu eeyan maa bu ti.


Fawọn obinrin to fẹ ki irun wọn gun daada naa, wọn le lo aayu ti wọn peelo rẹ pẹlu oyin. Eleyi a maa mu ki irun gun daada tikii si jẹ ki irun maa ja. Lasiko yi o tọ ki a fi to ara wa leti pe bi eeyan ba jẹ aayu ni tutu, o maa n mu ki ẹnu eeyan maa bu ti. Nitori naa, arọwa si yin ni pe ki ẹ maa fọ ẹnu yin lẹyin ti ẹ ba jẹ aayu.


Nitori naa, arọwa si yin ni pe ki ẹ maa fọ ẹnu yin lẹyin ti ẹ ba jẹ aayu.


Abisayo Fakiyesi breast cancer survivor: 'Gbogbo irun orí, ti abẹ́, abíyá pátá ló fá lọ, ahọ́n àti èékáná mi dúdú!

"Mo sunkun nigba ti mo ji ti mo ri i pe wọn ti ge ọyan mi pẹlu iṣẹ abẹ". Bi Abisayo Fakiyesi ṣe bori aisan jẹjẹrẹ ọyan jẹ iyalẹnu toripe ọpọlọpọ ni kii gbagbọ pe awọn le bori rẹ lai pada gba ibẹ ku pẹlu gbogbo owo ti wọn yoo ṣi na fun itọju ati irora ti wọn yoo la kọja. Ko tún kí n ṣe ẹẹkan ṣoṣo ni Abisayo ni aisan jẹjẹrẹ ọmu o, ẹẹmeji ọtọọtọ̀ tun ni tirẹ. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala Pásítọ̀ David Ibiyeomie, adarí ìjọ Salvation Ministry tò dàwó sọ̀rọ̀ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà Wo àwọn ǹkan tó yẹ kí o mọ̀ nípa Alao Akala tó dágbére fáyé lẹ́ni ọdún 71 Mo mọ èsì ọ̀rọ̀ kẹ̀, Queen Salawa Abeni ló kọ́kọ́ ta sí mi pé èmi  'Alaragbo ọmọ bàbá olójú kan' ní 1980s - Kuburat Alaragbo Háà, nǹkan ṣe mí! Ikú pa ọ̀kan lára àwọn aláànú mi - Yinka Ayefele "Lẹ́ẹ̀kan síi, mo tún rí kókó ọyàn bíi 5 nínú ọyàn tuntun tí wọ́n ṣe fún mi! Ǹkan 14 ni dókítà kó jáde lára mi níléèwòsàn India".


Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala Pásítọ̀ David Ibiyeomie, adarí ìjọ Salvation Ministry tò dàwó sọ̀rọ̀ lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà Wo àwọn ǹkan tó yẹ kí o mọ̀ nípa Alao Akala tó dágbére fáyé lẹ́ni ọdún 71 Mo mọ èsì ọ̀rọ̀ kẹ̀, Queen Salawa Abeni ló kọ́kọ́ ta sí mi pé èmi  'Alaragbo ọmọ bàbá olójú kan' ní 1980s - Kuburat Alaragbo Háà, nǹkan ṣe mí! Ikú pa ọ̀kan lára àwọn aláànú mi - Yinka Ayefele "Lẹ́ẹ̀kan síi, mo tún rí kókó ọyàn bíi 5 nínú ọyàn tuntun tí wọ́n ṣe fún mi! Ǹkan 14 ni dókítà kó jáde lára mi níléèwòsàn India". Ohun tójú rẹ̀ rí kí ọyàn tuntun tí wọ́n ṣe àti ti ẹgbẹ́ kejì tó jọra wọn kii ṣe kekere. Koda o ṣalaye bi ẹni tó ń fẹ́ nígbà náà ṣe kọ̀ ọ́ sílẹ̀, "ọjọ tí mo sọ fún un ni mo gbúròó rẹ̀ mọ". "Gbogbo irun orí, abẹ́, abíyá mi pátá ló fá lọ, ahọ́n mi dúdú, èékáná mi dúdú".


Ohun tójú rẹ̀ rí kí ọyàn tuntun tí wọ́n ṣe àti ti ẹgbẹ́ kejì tó jọra wọn kii ṣe kekere. Koda o ṣalaye bi ẹni tó ń fẹ́ nígbà náà ṣe kọ̀ ọ́ sílẹ̀, "ọjọ tí mo sọ fún un ni mo gbúròó rẹ̀ mọ". "Gbogbo irun orí, abẹ́, abíyá mi pátá ló fá lọ, ahọ́n mi dúdú, èékáná mi dúdú". Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan O ṣalaye fun BBC Yoruba ninu ifọrọwerọ bi o ṣe jẹ iyalẹnu pe o ri i bori lẹni to ti gbagbọ pe iku ni yoo gbẹyin oun gẹgẹ bo ṣe gbẹyin iya rẹ to ni aisan kan naa. Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo tẹ́lẹ̀, Adebayo Alao-Akala ti jáde láyé Ènìyàn 26,000 ni àìsàn jẹjẹrẹ ń pa lóòjọ́ Wo àwọn ọtí ẹlẹ́rìndòdò tó ń fa àrùn jẹjẹrẹ... Mímu ọtí líle àti oúnjẹ oní sítáṣì le è fa àrùn jẹjẹrẹ ọyàn - Onímọ̀ Bakan naa, nigba ti ọna ati rii daju pe o bori aisan yii lootọ di lyin ti wọn ti ge ọyan apa osi rẹ, o ni lati ya ẹnu sọrọ ni ibi iṣẹ rẹ ti wọn si dide iranwọ fun un ati iranwọ to ri gba lọdọ awọn ẹbi ati ọrẹ rẹ to fi mọ awọn ẹlẹyinju aanu. Aisan yii kan naa lo pa iya rẹ nigba to wa lẹni ọdun mẹtalelaadọta ti Abisayo si jẹ ọmọ ọdun mẹẹdogun nigba naa.


Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan O ṣalaye fun BBC Yoruba ninu ifọrọwerọ bi o ṣe jẹ iyalẹnu pe o ri i bori lẹni to ti gbagbọ pe iku ni yoo gbẹyin oun gẹgẹ bo ṣe gbẹyin iya rẹ to ni aisan kan naa. Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo tẹ́lẹ̀, Adebayo Alao-Akala ti jáde láyé Ènìyàn 26,000 ni àìsàn jẹjẹrẹ ń pa lóòjọ́ Wo àwọn ọtí ẹlẹ́rìndòdò tó ń fa àrùn jẹjẹrẹ... Mímu ọtí líle àti oúnjẹ oní sítáṣì le è fa àrùn jẹjẹrẹ ọyàn - Onímọ̀ Bakan naa, nigba ti ọna ati rii daju pe o bori aisan yii lootọ di lyin ti wọn ti ge ọyan apa osi rẹ, o ni lati ya ẹnu sọrọ ni ibi iṣẹ rẹ ti wọn si dide iranwọ fun un ati iranwọ to ri gba lọdọ awọn ẹbi ati ọrẹ rẹ to fi mọ awọn ẹlẹyinju aanu. Aisan yii kan naa lo pa iya rẹ nigba to wa lẹni ọdun mẹtalelaadọta ti Abisayo si jẹ ọmọ ọdun mẹẹdogun nigba naa. Ko tilẹ mọ pe bi oun ṣe kere to nigba naa, aisan ọhun le wa oun naa kan ti yoo ko o. Iranwọ awọn ẹlẹyinju aanu lo fi ribi lọ si orilẹede India to si ba idunu pada bọ tori wọn ba a ṣe to ri ọyan mii gbe si apa osi rẹ nile iwosan to lọ ni India. Oluwo gbóríyìn fún Awujale, Akarigbo fún àyípadà òfin lórí àṣà àtijọ́ fún yíyàn Ọba, ṣíṣe ìsìnkú Ọba Ọkọ mi pa ọmọ wa mẹ́ta, o kó òkú wọn sínú fírísà - Milliscent Amadikwa Ilé alájà tí Ṣọ́ọ̀ṣì Salvation Ministry ń lò dàwó, Ọlọ́pàá ní èèyàn mẹ́ta ní wọ́n rí tó ti kú Ọlọ́pàá kàgbákò ikú òjijì lọ́wọ́ àwọn agbébọn l'Ondo Tinubu hùwà ọdàlẹ̀, Ọlọ́run kó sì ní gbà fún un lórí èròngbà rẹ̀ - Ohanaeze Ndigbo Wọ́n fún mi ní "sack letter" lẹ́yìn tí ìyá mi kúnlẹ̀ bẹ̀ wọ́n láti sọ ìdí tí mi ò fi lè lọ ọ́fíìsì - Raymond Adegoke


Ko tilẹ mọ pe bi oun ṣe kere to nigba naa, aisan ọhun le wa oun naa kan ti yoo ko o. Iranwọ awọn ẹlẹyinju aanu lo fi ribi lọ si orilẹede India to si ba idunu pada bọ tori wọn ba a ṣe to ri ọyan mii gbe si apa osi rẹ nile iwosan to lọ ni India. Oluwo gbóríyìn fún Awujale, Akarigbo fún àyípadà òfin lórí àṣà àtijọ́ fún yíyàn Ọba, ṣíṣe ìsìnkú Ọba Ọkọ mi pa ọmọ wa mẹ́ta, o kó òkú wọn sínú fírísà - Milliscent Amadikwa Ilé alájà tí Ṣọ́ọ̀ṣì Salvation Ministry ń lò dàwó, Ọlọ́pàá ní èèyàn mẹ́ta ní wọ́n rí tó ti kú Ọlọ́pàá kàgbákò ikú òjijì lọ́wọ́ àwọn agbébọn l'Ondo Tinubu hùwà ọdàlẹ̀, Ọlọ́run kó sì ní gbà fún un lórí èròngbà rẹ̀ - Ohanaeze Ndigbo Wọ́n fún mi ní "sack letter" lẹ́yìn tí ìyá mi kúnlẹ̀ bẹ̀ wọ́n láti sọ ìdí tí mi ò fi lè lọ ọ́fíìsì - Raymond Adegoke


Wo ọ̀nà mẹ́wàá tí o fi lè dábò bo ara ré lásìkò ọyẹ́ yìí

Akoko ọyẹ jẹ akoko kan ti awọn ọmọ Naijiria maa n reti lati oṣu Kọkanla titi di aarin oṣu Kẹta ọdun keji. Akoko naa jẹ asiko ti atẹgun maa n fẹ lati iha Ariwa ila oorun, tabi lati ila oorun si iwọ oorun Sahara. Oniruru orilẹ-ede lo ni akoko ti oju ọjọ wọn maa n yipada, fun apẹrẹ, lawọn agbegbe kan Yuroopu, yinyin maa n jabọ lati oju ofurufu. Ni Naijiria ẹwẹ, a ni igba ojo, a si tun ni igba ẹrun. Igba ojo maa n bẹrẹ lati inu oṣu Kẹrin ọdun si oṣu Kẹwaa, nigba ti akoo ẹrun maa n bẹrẹ inu oṣu Kọkanla si oṣu Kẹta. Wo awọn ohun ti o le ṣe lati koju akoko ọyẹ yii;


Ondo student dies: Ọmọ ọduń 16 ni Ojo tó kú ikú òjijì ní kíláàsì

Akẹkọọ kan ni ipinlẹ Ondo, Emmanuel Ojo ni o ti ku iku ojiji lẹyin to fori gbalẹ nibi to ti n ba awọn akẹgbẹ rẹ ṣere nille ẹkọ CAC Grammar School Akure. Iroyin ni Ojo to jẹ ọmọ ọdun 16 farapa lẹyin to fori gba ogiri lẹba oju ferese to si tubọ fori naa ṣubu lulẹ. Kete to ṣẹlẹ ni awọn akẹgbẹ Ojo ke gbajare ti awọn olukọ rẹ si gbe e digba-digba lọ sile iwosan ijọba ni ilu Akure. Amọ o dake ko to de ile iwosan naa. Ẹ̀wẹ, ijọba ipinlẹ Ondo ti ba ẹbi akẹkọọ ọhun kẹdun. nipa ṣiṣe Ikọ ijọba to lọ si ile rẹ ti komiṣona fun ọrọ ẹkọ ati imọ sayẹnsi Femi Agagu ṣoju fun parọwa fun ẹbi Ojo lati ri iṣẹlẹ ọhun gẹgẹ bi amuwa Ọlọrun.


Amọ o dake ko to de ile iwosan naa. Ẹ̀wẹ, ijọba ipinlẹ Ondo ti ba ẹbi akẹkọọ ọhun kẹdun. nipa ṣiṣe Ikọ ijọba to lọ si ile rẹ ti komiṣona fun ọrọ ẹkọ ati imọ sayẹnsi Femi Agagu ṣoju fun parọwa fun ẹbi Ojo lati ri iṣẹlẹ ọhun gẹgẹ bi amuwa Ọlọrun. Baba akẹkọọ ọun to jẹ Pasitọ ni ijọ kan, Alufa Joshua Ojo sọ pe Ọlọrun nikan ni iṣẹlẹ naa ye o. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan Wo ìdí tí ìjọba Naijiria ṣẹ̀ṣẹ̀ gbẹ́sẹ́ kúrò lórí òfin tó fi de Twitter lẹ́yìn oṣù Méje


Baba akẹkọọ ọun to jẹ Pasitọ ni ijọ kan, Alufa Joshua Ojo sọ pe Ọlọrun nikan ni iṣẹlẹ naa ye o. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan Wo ìdí tí ìjọba Naijiria ṣẹ̀ṣẹ̀ gbẹ́sẹ́ kúrò lórí òfin tó fi de Twitter lẹ́yìn oṣù Méje


Egyptian Pharaoh: Ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbàlódé tú àṣírí ìsìnkú ọba Fáráò ri Egypt

Awọn oku awọn Ọba Farao nilẹ Egypti ti wọn ṣe lọjọ pamọ lawọn onimọ ijinlẹ ti fi imọ ẹrọ igbalode se awari wọn bayii. Awọn oku iselọjọ Amenhotep akọkọ to jọba laarin ọdun 1525 si 1504 BC ni wọn ri ni ibudo kan ni Deir el-Bahari logoje ọdun sẹyin ti wọn si fi imọ ẹrọ ṣe nkan si wọn lara. Awọn akọsẹmọsẹ iwadi nnkan iṣẹmbaye ti da ara wọn lọwọ kọ lati mase ṣi oku naa lọna ati lee paa mọ ni aye to wa. Ilẹ̀ ń j'ẹ̀nìyàn! Ka nÍpa àwọn Ìlúmọ̀ọ́ka tó dágbére fáyé ní 2021 Wo àwọn Sẹlẹ́bírítì fíìmù àti Olórin Yorùbá tí ọ̀rọ̀ ìbálòpọ̀ wọ́n àti ìṣẹ̀lẹ̀ míì gbaná jẹ lọ́dún 2021 Ìyá tíṣà tó sọnù di rírí padà lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́wàá Bí Àjá ṣe bu ǹkan ọmọkùnrin èèyàn kan jẹ ní Calabar Ni bayii imọ ẹrọ Computed Tomography, (CT) scans ti wa ṣe afihan awọn iroyin kan nipa Farao naa ati asiko isinku rẹ. Kílódé tí àwọn èèyàn ṣe ń gbé òkú pamọ̀ sílé fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ní ìlú yìí?


Ilẹ̀ ń j'ẹ̀nìyàn! Ka nÍpa àwọn Ìlúmọ̀ọ́ka tó dágbére fáyé ní 2021 Wo àwọn Sẹlẹ́bírítì fíìmù àti Olórin Yorùbá tí ọ̀rọ̀ ìbálòpọ̀ wọ́n àti ìṣẹ̀lẹ̀ míì gbaná jẹ lọ́dún 2021 Ìyá tíṣà tó sọnù di rírí padà lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́wàá Bí Àjá ṣe bu ǹkan ọmọkùnrin èèyàn kan jẹ ní Calabar Ni bayii imọ ẹrọ Computed Tomography, (CT) scans ti wa ṣe afihan awọn iroyin kan nipa Farao naa ati asiko isinku rẹ. Kílódé tí àwọn èèyàn ṣe ń gbé òkú pamọ̀ sílé fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ní ìlú yìí? Kàyéèfì! Ọwọ́ tẹ òkú tó ń ká àwọn èèyàn mọ́lé, to sì ń jà wọ́n lólè dúkìá Wo ibi tí wọ́n ti ń sun ẹran èèyàn jẹ bí ẹran ìgbẹ́ tí ọwọ́ àjọ DSS tẹ èèyàn 30 lára wọn Omowe Sahar Saleem to jẹ ọjọgbọn imọ iwadi Radiology ni fasiti Cairo ṣalaye pe nipasẹ imọ ijinlẹ tuntun yii, wọn ti ṣe awari bi oju ọba naa ṣe ri lẹyin ẹgbẹrun ọdun mẹta to ku ti wọn si sinku rẹ. Ọmọwe Saleem tun ṣalaye pe iyalẹnu ti awọn tun ri ni pe Ọba Amenhotep kini fi oju jọ baba rẹ Ahmose akọkọ to jẹ Farao akọkọ ninu itan ilẹ Egypti.


Kàyéèfì! Ọwọ́ tẹ òkú tó ń ká àwọn èèyàn mọ́lé, to sì ń jà wọ́n lólè dúkìá Wo ibi tí wọ́n ti ń sun ẹran èèyàn jẹ bí ẹran ìgbẹ́ tí ọwọ́ àjọ DSS tẹ èèyàn 30 lára wọn Omowe Sahar Saleem to jẹ ọjọgbọn imọ iwadi Radiology ni fasiti Cairo ṣalaye pe nipasẹ imọ ijinlẹ tuntun yii, wọn ti ṣe awari bi oju ọba naa ṣe ri lẹyin ẹgbẹrun ọdun mẹta to ku ti wọn si sinku rẹ. Ọmọwe Saleem tun ṣalaye pe iyalẹnu ti awọn tun ri ni pe Ọba Amenhotep kini fi oju jọ baba rẹ Ahmose akọkọ to jẹ Farao akọkọ ninu itan ilẹ Egypti. Awọn oluwadi ijinlẹ naa, ni awọn ti fi idi rẹ mulẹ pe iwọn bata marun un o le ni giga Amenhotep ati pe nnkan bii ẹni ọdun marundilogoji ni nigba to ku. Saleem tun sọ pe ayẹwo igbalode naa fihan pe ṣaka lara rẹ da nigba iku rẹ ti ko si si ami ọgbẹ kankan lara rẹ tabi idibajẹ kankan nitori aisan tabi aarun. Àṣìṣe ńlá gbáà ni, a ò mọ̀ọ́mọ̀ tẹ ASP ọlọ́pàá pa - Ilé isẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ekiti Bí Àjá ṣe bu ǹkan ọmọkùnrin èèyàn kan jẹ ní Calabar Ìròyìn BBC Yorùbá Márùn-ún tí ó mí ìgboro tìtì lọ́dún 2021 Àsìkò ìpinnu ọdún tuntun dé!


Awọn oluwadi ijinlẹ naa, ni awọn ti fi idi rẹ mulẹ pe iwọn bata marun un o le ni giga Amenhotep ati pe nnkan bii ẹni ọdun marundilogoji ni nigba to ku. Saleem tun sọ pe ayẹwo igbalode naa fihan pe ṣaka lara rẹ da nigba iku rẹ ti ko si si ami ọgbẹ kankan lara rẹ tabi idibajẹ kankan nitori aisan tabi aarun. Àṣìṣe ńlá gbáà ni, a ò mọ̀ọ́mọ̀ tẹ ASP ọlọ́pàá pa - Ilé isẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ekiti Bí Àjá ṣe bu ǹkan ọmọkùnrin èèyàn kan jẹ ní Calabar Ìròyìn BBC Yorùbá Márùn-ún tí ó mí ìgboro tìtì lọ́dún 2021 Àsìkò ìpinnu ọdún tuntun dé! Kíní ìpinnu rẹ̀ fún ọdún 2022 tó ju àwọn ǹkan yìí lọ?


Kíní ìpinnu rẹ̀ fún ọdún 2022 tó ju àwọn ǹkan yìí lọ?


Obìnrin kan ń pa ẹgbèrún méjìdínlógójì Pọ́ùn lọ́sẹ̀ fún isó títa

Stephaine Matto nígbà tó ń sọ̀rọ̀ lórí iṣẹ́ àràmàǹdà tó yàn láàyò ẹgbẹ̀rún kan dọ́là ni òun ń ta ìgò isó kan. Ó ṣàlàyé pé ọ̀pọ̀ ènìyàn tó ń tẹ̀lé òun lórí orí ẹ̀rọ ayélujára fún òun ní àǹfààní láti ní oníbàárà púpọ̀. Stepahine Matto fi kun pé òun ń ta àádọ́ta ìgò isó lọ́sẹ̀ kan. Ẹwẹ̀, Stephaine ṣeéṣe kí isó tí ó ti fún kúrò lára pọ̀ púpọ̀ jù bí ó ṣe yẹ lo fi di èrò ilé ìwòsàn. Ó ní ọ̀pọ̀ ẹ̀wà ni òun jẹ kí òun lè bá à máa rí isó ya ṣùgbọ́n ó ṣe àkóbá fún èèmí òun tí òun rò wí pé òun ti ní síròkì to jẹ arun rọpa rọsẹ. Dókítà ti ní kí ó pààrọ̀ òunjẹ rẹ̀ báyìí kí àlááfìà le ba Stephaine. Stephaine Matto ní ohun tí dókítà tí mú òpin bá iṣẹ́ òun ìpinnu tó dùn mọ́ àwọn mọ̀lẹ́bí rẹ̀.


Adebayo Alao Akala: Àwa àti Ọ̀gá jọ wo bọ́ọ̀lù Egypt àti Nàìjíríà ni; Akala ló sọ èmi alágbe déèyàn tó n bá olówó fò lókè - Aráàlú

Ẹkun o ṣee pamọra ninu ọgba ile oloogbe Abiola Christopher Alao Akala bi awọn araalu ati awọn to ti ṣaanu fun ṣe n fọnrere nipa rẹ. Ọgbẹni A: Aò mọ̀ pé bàbá máa kú lásìkò yìí, báà ṣe jẹ́ àkàndá tó, ó ti mú wa mọ èèyàn púpọ̀ tó ń fún wa lówó. "Emi o tilẹ tilẹ tii rẹni to fẹran ilu ẹ bii alao Akala". Arabinrin B: Atẹni to ya odi o, atẹni to ya arọ, ati ẹni torii rẹpe ati eyi ti ko pẹ, ko sẹni ti  ọga kii ko mọra. Amugbalẹgbẹ Akala: A jọ wo bọọlu tan naa ni titi mo fi kuro ni ọdọ wọn ni ago mẹjọ, afi ti wọn tun pe mi pada ni ago mẹjọ kọja, a de inu ile igbọnsẹ la rii ti wọn fọwọ leran ti ọlọjọ ti de. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala Bí EFCC ṣe mú ayédèrú ọ̀gágun sọ́jà Bolarinwa tó tún ní ẹ̀sùn jìbìtì owó N270m Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan Háà, nǹkan ṣe mí!


Arabinrin B: Atẹni to ya odi o, atẹni to ya arọ, ati ẹni torii rẹpe ati eyi ti ko pẹ, ko sẹni ti  ọga kii ko mọra. Amugbalẹgbẹ Akala: A jọ wo bọọlu tan naa ni titi mo fi kuro ni ọdọ wọn ni ago mẹjọ, afi ti wọn tun pe mi pada ni ago mẹjọ kọja, a de inu ile igbọnsẹ la rii ti wọn fọwọ leran ti ọlọjọ ti de. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala Bí EFCC ṣe mú ayédèrú ọ̀gágun sọ́jà Bolarinwa tó tún ní ẹ̀sùn jìbìtì owó N270m Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan Háà, nǹkan ṣe mí! Ikú pa ọ̀kan lára àwọn aláànú mi - Yinka Ayefele Ọmọlẹ́yin Akala ninu Oṣelu: A ti di ọmọ orukan bayii, Ọlọrun o si ṣọ wa. Ọmọlẹ́yin Akala ninu Oṣelu mii tun ni Otunba ṣẹṣẹ fi ọrọ ranṣẹ si awọn pe wọn fẹ ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi aadọrin fun iyawo rẹ ni boya ọsẹ to n bọ ni. Ìdìbò 2023: Àwọn ìpèníjà tí Bola Tinubu yóò kojú nínú ìrìnàjò rẹ̀ nìyí Ìdá àádọ́rùn ún àwọn tó ṣe ìdánwò ọlọ́pàá ló fìdí rẹmi - Àjọ ọlọ́pàá Èmi kìí mu oògùn olóró tàbí ọ̀tí àmọ́ wèrè gidi ń bẹ lára mi – Portable Zazzu Akure Ọ̀rẹ́ mi tímọ́tímọ́ tí a jọ ń ja ogun Biafra ní kí n yìnbọn pa òun - Gabriel Aladejebi Àjọ NDLEA tanná wòdí Cubana Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ èèyàn mẹ́rin tó ń jẹ́ ẹran ara èèyàn tí wọ́n tún ń tà ẹ̀yà ara èèyàn A ò jẹ́ Ọba mọ́ o!


Ikú pa ọ̀kan lára àwọn aláànú mi - Yinka Ayefele Ọmọlẹ́yin Akala ninu Oṣelu: A ti di ọmọ orukan bayii, Ọlọrun o si ṣọ wa. Ọmọlẹ́yin Akala ninu Oṣelu mii tun ni Otunba ṣẹṣẹ fi ọrọ ranṣẹ si awọn pe wọn fẹ ṣe ayẹyẹ ọjọ ibi aadọrin fun iyawo rẹ ni boya ọsẹ to n bọ ni. Ìdìbò 2023: Àwọn ìpèníjà tí Bola Tinubu yóò kojú nínú ìrìnàjò rẹ̀ nìyí Ìdá àádọ́rùn ún àwọn tó ṣe ìdánwò ọlọ́pàá ló fìdí rẹmi - Àjọ ọlọ́pàá Èmi kìí mu oògùn olóró tàbí ọ̀tí àmọ́ wèrè gidi ń bẹ lára mi – Portable Zazzu Akure Ọ̀rẹ́ mi tímọ́tímọ́ tí a jọ ń ja ogun Biafra ní kí n yìnbọn pa òun - Gabriel Aladejebi Àjọ NDLEA tanná wòdí Cubana Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ èèyàn mẹ́rin tó ń jẹ́ ẹran ara èèyàn tí wọ́n tún ń tà ẹ̀yà ara èèyàn A ò jẹ́ Ọba mọ́ o! A ṣetán láti padà sí ipò Olóyè tí a wà tẹ́lẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ Olubadan - Lekan Balogun Alagbe ti Akala sọ di eeyan pataki: Wọn jẹ ẹnikan to jẹ pe wọn o foju pa wa rẹ ri, wọn o fẹ mọ pe boya ẹnikan alagbe ni to n tọrọ owo. "Awa to jẹ pe alagbe ta n tọrọ owo ti wọn mọ n fi apo ọra gbe ounjẹ fun wa, awa naa wa n jẹun laarin awo. Alao to jẹ alaanu tia, aṣoore ma wẹyin ni iku mu lọ" "Alao sọ wa deeyan, awa dẹni to ba awọn olowo nla nla fo kaakiri".


A ṣetán láti padà sí ipò Olóyè tí a wà tẹ́lẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ Olubadan - Lekan Balogun Alagbe ti Akala sọ di eeyan pataki: Wọn jẹ ẹnikan to jẹ pe wọn o foju pa wa rẹ ri, wọn o fẹ mọ pe boya ẹnikan alagbe ni to n tọrọ owo. "Awa to jẹ pe alagbe ta n tọrọ owo ti wọn mọ n fi apo ọra gbe ounjẹ fun wa, awa naa wa n jẹun laarin awo. Alao to jẹ alaanu tia, aṣoore ma wẹyin ni iku mu lọ" "Alao sọ wa deeyan, awa dẹni to ba awọn olowo nla nla fo kaakiri". Ọmọ iṣẹ Akala obinrin: Ká tó rí irú Akala, ó di "century" míì, kò sí olóṣèlú kankan tó máa ń ṣilẹ̀kùn rẹ̀ fún wa l'Ogbomoso. Ṣe ni wọn n gbadura fun gbogbo idile Akala pe iru rẹ ko ni ṣẹlẹ mọ. O.Y.O ni Tinubu wa o, a kò ní ṣ'àtìlẹ̀yìn fún un ní 2023 àyàfi ... - Afenifere, Ilana Omo Oodua Ọkùnrin tó gbìmọ̀ pọ̀ pẹ̀lú ìya rẹ̀ láti fi àbúrò rẹ̀ ṣẹ́ṣó kó sí gbaga Ọlọ́pàá


Ọmọ iṣẹ Akala obinrin: Ká tó rí irú Akala, ó di "century" míì, kò sí olóṣèlú kankan tó máa ń ṣilẹ̀kùn rẹ̀ fún wa l'Ogbomoso. Ṣe ni wọn n gbadura fun gbogbo idile Akala pe iru rẹ ko ni ṣẹlẹ mọ. O.Y.O ni Tinubu wa o, a kò ní ṣ'àtìlẹ̀yìn fún un ní 2023 àyàfi ... - Afenifere, Ilana Omo Oodua Ọkùnrin tó gbìmọ̀ pọ̀ pẹ̀lú ìya rẹ̀ láti fi àbúrò rẹ̀ ṣẹ́ṣó kó sí gbaga Ọlọ́pàá


Raymond Adegoke Cerebral Palsy: Ìgbà tó tó àsìkò tó yẹ kó jókòó, kó máa fà, ohun tójú wa rí nìyí - Ìyá

Ohun ti oju Ọgbẹni Raymond Adegoke ri gẹgẹ bi oṣiṣẹ ijọba to tun wa jẹ akanda eeyan kii ṣe kekere. Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba, Raymond sọ bi iṣẹlẹ to ṣẹlẹ sii ṣe ba a ninu jẹ to tun wa di nkan to di ija ofin  laarin rẹ ati ile iṣẹ ijọba to n ba ṣiṣẹ. "Mo kunlẹ, mo bẹbẹ, mo ṣe gbogbo ẹ, amọ o ni ka ṣi maa lọ na afi ti gomina ba to ni ki oun gba a". Iya rẹ ni  wọn ba fun oun ni lẹta kan pe ki oun fun ọmọ rẹ, igba ti wọn ṣi i wo lo ba di iwe idaduro lẹnu iṣẹ. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala 'Mo sọ fún Dókítà pé èmi ò lè gé ọyàn mi, pé ṣọ́ọ̀ṣì yóò fi àdúrà ṣẹ́gun àìsàn jẹjẹrẹ ọmú fún mi àmọ́ ...' Ilé alájà tí Ṣọ́ọ̀ṣì Salvation Ministry ń lò dàwó, Ọlọ́pàá ní èèyàn mẹ́ta ní wọ́n rí tó ti kú Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan Ẹni Ogoji ọdun ni Raymond to ni aisan to ni ṣe pẹlu iṣan eyi ti oloyinbo n pe ni Cerebral Palsy. Raymond ni nkan to n ṣe oun fara jọ ohun ti oloyinbo n pe ni "Cerebral Palsy" amọ orukọ ti eyi n jẹ gangan oun ko le sọ ọ. Iya rẹ to ṣalaye ohun to la kọja gẹgẹ bi abiyamọ ṣalaye fun BBC pe ẹni to ba ri Raymond ni kekere ko le mọ pe bi ọrọ rẹ ṣe maa ri leleyii.


Iya rẹ ni  wọn ba fun oun ni lẹta kan pe ki oun fun ọmọ rẹ, igba ti wọn ṣi i wo lo ba di iwe idaduro lẹnu iṣẹ. Bí Otunba Adebayo Alao Akala ṣe kú rèé, àti ibi tó dákẹ́ sí gangan - Amúgbálẹ́gbẹ́ Alao Akala 'Mo sọ fún Dókítà pé èmi ò lè gé ọyàn mi, pé ṣọ́ọ̀ṣì yóò fi àdúrà ṣẹ́gun àìsàn jẹjẹrẹ ọmú fún mi àmọ́ ...' Ilé alájà tí Ṣọ́ọ̀ṣì Salvation Ministry ń lò dàwó, Ọlọ́pàá ní èèyàn mẹ́ta ní wọ́n rí tó ti kú Wo àwọn èèkàn mẹ́rin tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ pàdánù láàárín oṣù kan Ẹni Ogoji ọdun ni Raymond to ni aisan to ni ṣe pẹlu iṣan eyi ti oloyinbo n pe ni Cerebral Palsy. Raymond ni nkan to n ṣe oun fara jọ ohun ti oloyinbo n pe ni "Cerebral Palsy" amọ orukọ ti eyi n jẹ gangan oun ko le sọ ọ. Iya rẹ to ṣalaye ohun to la kọja gẹgẹ bi abiyamọ ṣalaye fun BBC pe ẹni to ba ri Raymond ni kekere ko le mọ pe bi ọrọ rẹ ṣe maa ri leleyii. "Mo maa gbe e joko, emi a joko sẹyin rẹ, mo maa ju nkan si i niwaju lati mọ boya yoo gbera. Igba to to ko lọ ile ẹkọ, mo maa n gbe e pọn ni". O ni "igba ti mo bi i, o pupa, o rẹwa, ko sẹni to le mọ pe bi yoo ṣe pada ri leleyii".


"Mo maa gbe e joko, emi a joko sẹyin rẹ, mo maa ju nkan si i niwaju lati mọ boya yoo gbera. Igba to to ko lọ ile ẹkọ, mo maa n gbe e pọn ni". O ni "igba ti mo bi i, o pupa, o rẹwa, ko sẹni to le mọ pe bi yoo ṣe pada ri leleyii". Iya rẹ, Aderibigbe Margaret Adebisi sọ pe Raymond yege ninu gbogbo idanwo rẹ titi to fi ka ile ẹkọ girama to tun yege wọ ile ẹkọ giga fasiti to kẹkọọ gboye. Raymond kọ lati jẹ ki aipe ara rẹ da a duro lati laluyọ laye. O wa ṣalaye bo ṣe bori gbogbo ipenija yii toun naa si di ẹni to riṣẹ to n lọ ọfiisi amọ ṣe ni orin tun yipada ti oniruuru iṣẹlẹ waye ti wọn fi da a duro ni ile iṣẹ rẹ koda ti gomina ipinlẹ naa d a si i. Bo tilẹ jẹ pe Raymond ni wọn parọ mọ oun ni pe o to ọdun kan ti oun ti wa ibi iṣẹ gbẹyin, awọn aṣoju ijọba sọ fun BBC Yoruba pe bi wọn ba fẹ ẹri, awọn lee gbe faili rẹ jade.


Iya rẹ, Aderibigbe Margaret Adebisi sọ pe Raymond yege ninu gbogbo idanwo rẹ titi to fi ka ile ẹkọ girama to tun yege wọ ile ẹkọ giga fasiti to kẹkọọ gboye. Raymond kọ lati jẹ ki aipe ara rẹ da a duro lati laluyọ laye. O wa ṣalaye bo ṣe bori gbogbo ipenija yii toun naa si di ẹni to riṣẹ to n lọ ọfiisi amọ ṣe ni orin tun yipada ti oniruuru iṣẹlẹ waye ti wọn fi da a duro ni ile iṣẹ rẹ koda ti gomina ipinlẹ naa d a si i. Bo tilẹ jẹ pe Raymond ni wọn parọ mọ oun ni pe o to ọdun kan ti oun ti wa ibi iṣẹ gbẹyin, awọn aṣoju ijọba sọ fun BBC Yoruba pe bi wọn ba fẹ ẹri, awọn lee gbe faili rẹ jade.


Cubana NDLEA Arrest: NDLEA ní ó jọ pé egbògi olóró ni Cubuna fi tẹ́lẹ̀ ọlà rẹ̀

Ajọ to n gbogun ti lilo egbogi oloro lorilẹ ede Naijiria, NDLEA, lo fi ọrọ wa olowo nni Obi Iyiegbu ti gbogbo aye mọ si Obi Cubana lẹnu wo nipa pe o nii ṣe pẹlu tita egbogi oloro. Iyiegbu to jẹ alaga agbarijọ ileeṣẹ Cubana ni wọn fọrọ wa lẹnu wo ni olu ileeṣẹ ajọ NDLEA n'ilu Abuja fun bii wakati marun ko too di pe wọn tuu silẹ lati pada wa lọjọ miran. Oṣiṣẹ ileeṣẹ naa kan ti ko fẹ darukọ ara rẹ sọ fun BBC Yoruba pe awọn oṣiṣẹ ajọ NDLEA ni wọn ti n tanna wo Cubana ati gbogbo òwò rẹ boya o nii ṣe pẹlu gbigbe egbogi oloro. Iroyin to fẹsẹ rinlẹ to tẹ ileeṣẹ BBC News Yoruba lọwọ fihan pe ajọ NDLEA sọ pe awọn oniṣowo egbogi oloro mẹta ti wọn ti ran lẹwọn lorilẹ ede Malaysia, Naijiria ati India sanwo sinu asunwọn banki Cubana. Gbajumọ naa ni iroyin sọ pe wọn gba kí o lọ ile rẹ, ko le baa mu awọn iwe ti yoo fi ṣọwọ si ajọ NDLEA. Ni oṣu kọkanla ọdun to kọja, Iyiegbu lo wa ni pampe ajọ EFCC fun ọjọ mẹta lara iwadi sinu awọn ẹsun to jọmọ iṣowo mọku mọku ki wọn to yọnda rẹ lori wipe yoo maa fara han ni waju ajọ naa fun ifọrọwanilenuwo.


Iroyin to fẹsẹ rinlẹ to tẹ ileeṣẹ BBC News Yoruba lọwọ fihan pe ajọ NDLEA sọ pe awọn oniṣowo egbogi oloro mẹta ti wọn ti ran lẹwọn lorilẹ ede Malaysia, Naijiria ati India sanwo sinu asunwọn banki Cubana. Gbajumọ naa ni iroyin sọ pe wọn gba kí o lọ ile rẹ, ko le baa mu awọn iwe ti yoo fi ṣọwọ si ajọ NDLEA. Ni oṣu kọkanla ọdun to kọja, Iyiegbu lo wa ni pampe ajọ EFCC fun ọjọ mẹta lara iwadi sinu awọn ẹsun to jọmọ iṣowo mọku mọku ki wọn to yọnda rẹ lori wipe yoo maa fara han ni waju ajọ naa fun ifọrọwanilenuwo. A ò jẹ́ Ọba mọ́ o! A ṣetán láti padà sí ipò Olóyè tí a wà tẹ́lẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ Olubadan - Lekan Balogun Háà, nǹkan ṣe mí! Ikú pa ọ̀kan lára àwọn aláànú mi - Yinka Ayefele Bí EFCC ṣe mú ayédèrú ọ̀gágun sọ́jà Bolarinwa tó tún ní ẹ̀sùn jìbìtì owó N270m


A ò jẹ́ Ọba mọ́ o! A ṣetán láti padà sí ipò Olóyè tí a wà tẹ́lẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ Olubadan - Lekan Balogun Háà, nǹkan ṣe mí! Ikú pa ọ̀kan lára àwọn aláànú mi - Yinka Ayefele Bí EFCC ṣe mú ayédèrú ọ̀gágun sọ́jà Bolarinwa tó tún ní ẹ̀sùn jìbìtì owó N270m