Wọn lawọn ọdọ naa fẹẹ ṣe iwọde nla kan lọjọ kẹtala, oṣu keji yii, iyẹn ọjọ Abamẹta, Satide. Lori atẹ tuita (twitter), awọn ọdọ naa kọ ọ sibẹ pe akọle iwọde awọn ni #Occupy Lekki Toll Gate, ọgọọrọ awọn to kọ ọrọ sabẹ akọle naa ni wọn lawọn nifẹẹ si ipinnu ati igbesẹ awọn ọdọ naa, wọn si lawọn maa jade lọjọ naa lati ti wọn lẹyin. Ṣugbọn Gomina Sanwo-Olu ni kawọn ọdọ ma ṣe gbe iru igbesẹ yii, o ni ijọba oun ko ni i gba kẹnikẹni doju ipinlẹ Eko de, tabi ki yanpọnyanrin tun ṣẹlẹ nipinlẹ naa, o ni kawọn ọdọ naa ranti pe nibi ti ẹtọ tẹnikan pari si ni tẹlomi-in ti bẹrẹ, tori naa, kaluku gbọdọ bọwọ fun ẹtọ tọtun-tosi ni. Satide to kọja yii, nibi ijokoo igbimọ oluṣewadii naa lawọn mẹrin ti ta ko ipinnu igbimọ ọhun, wọn lawọn o fara mọ bi wọn ṣe fẹẹ ṣi Too-geeti yii lai tuṣu desalẹ ikoko nipa ohun to ṣẹlẹ logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020, ti wọn pa awọn ọdọ to n ṣewọde nibẹ, ti ọgọọrọ si fara pa loriṣiiriṣii. Awọn mẹrin to ta ko ipinnu igbimọ naa ni Amofin agba Ẹbun-Olu Adegboruwa, Abilekọ Patience Udoh, Omidan Rinu Oduala ati Temitọpe Majẹkodunmi tawọn ṣoju fun awọn ọdọ. Ṣugbọn alaga igbimọ naa, Adajọ-fẹyinti Doris Okwobi, Ọgbẹni Ṣẹgun Awosanya tawọn eeyan mọ si Segalink, Abilekọ Oluwatoyin Odusanya (ajafẹtọọ) Ọlọpaa-fẹyinti Taiwo Lakanu ati Ọgbẹni Lukas Koyejọ lati ajọ ijọba apapo to ri si ẹtọ ọmọniyan wa lara awọn marun-un to fọwọ si ṣiṣi too-geeti naa pada.


Sanwo-Olu kilọ fawọn ọdọ to fẹẹ ṣewọde ta ko ṣiṣi Too-geeti Lẹkki pada

Satide to kọja yii, nibi ijokoo igbimọ oluṣewadii naa lawọn mẹrin ti ta ko ipinnu igbimọ ọhun, wọn lawọn o fara mọ bi wọn ṣe fẹẹ ṣi Too-geeti yii lai tuṣu desalẹ ikoko nipa ohun to ṣẹlẹ logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020, ti wọn pa awọn ọdọ to n ṣewọde nibẹ, ti ọgọọrọ si fara pa loriṣiiriṣii. Awọn mẹrin to ta ko ipinnu igbimọ naa ni Amofin agba Ẹbun-Olu Adegboruwa, Abilekọ Patience Udoh, Omidan Rinu Oduala ati Temitọpe Majẹkodunmi tawọn ṣoju fun awọn ọdọ. Ṣugbọn alaga igbimọ naa, Adajọ-fẹyinti Doris Okwobi, Ọgbẹni Ṣẹgun Awosanya tawọn eeyan mọ si Segalink, Abilekọ Oluwatoyin Odusanya (ajafẹtọọ) Ọlọpaa-fẹyinti Taiwo Lakanu ati Ọgbẹni Lukas Koyejọ lati ajọ ijọba apapo to ri si ẹtọ ọmọniyan wa lara awọn marun-un to fọwọ si ṣiṣi too-geeti naa pada.


Eeyan mẹfa ku, ọwọ tẹ mọkadinlogun, nibi ija awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ni Dalemọ ati Alakukọ

Kazeem Aderounmu O kere tan, ọmọ ẹgbẹ okunkun mọkandinlogun lọwọ awọn agbofinro tẹ lagbegbe Alakukọ, niluu Eko lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Ninu alaye ti awọn ẹṣọ agbofinro ṣe ni wọn ti fidi ẹ mulẹ pe awọn ti fi awọn eeyan ọhun sọwọ si ẹka ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa ni Panti, Yaba, l’Ekoo. Agbẹnusọ fawọn ọlọpaa nipinlẹ Eko, Ọmọọba Muyiwa Adejọbi, fi kun un pe Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, ti fẹnu abuku kan wahala ti awọn janduku ọmọ ẹgbẹ okunkun n da silẹ lagbegbe Alakukọ, Dalemọ, l’Ekoo.” Ni bayii, ọmọ ẹgbẹ okunkun mọkandinlogun lọwọ awọn ọlọpaa ti tẹ nibi ti wọn ti n bara wọn ja. Bakan naa ni Adejọbi ni oriṣiiriṣii ohun ijanba oloro ni wọn ba lọwọ wọn ati igbo paapaa. O fi kun un pe kọmiṣanna ọlọpaa ti fidi ẹ mulẹ pe agbegbe Ọta, nipinlẹ Ogun, lawọn janduku ọmọ ẹgbẹ okunkun ọhun ti waa ṣoro ki ọwọ awọn ọlọpaa too tẹ wọn. Ni bayii, wọn lo ti le ni eeyan mẹfa ti wọn ti padanu ẹmi wọn ninu wahala awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to n ṣẹlẹ lagbegbe Dalemọ ati Alakukọ.


Bakan naa ni Adejọbi ni oriṣiiriṣii ohun ijanba oloro ni wọn ba lọwọ wọn ati igbo paapaa. O fi kun un pe kọmiṣanna ọlọpaa ti fidi ẹ mulẹ pe agbegbe Ọta, nipinlẹ Ogun, lawọn janduku ọmọ ẹgbẹ okunkun ọhun ti waa ṣoro ki ọwọ awọn ọlọpaa too tẹ wọn. Ni bayii, wọn lo ti le ni eeyan mẹfa ti wọn ti padanu ẹmi wọn ninu wahala awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun to n ṣẹlẹ lagbegbe Dalemọ ati Alakukọ. Ọjọ Ẹti, Furaidee to kọja, ni wọn sọ pe wahala ọhun bẹrẹ, ti wọn si lo anfaani ija buruku ti wọn n ja yii fi ja araalu lole. Ọkunrin kan ti wọn pe ni Biọdun Confidence, ni wọn pe ni olori awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun adugbo Dalemọ, nipinlẹ Ogun ọhun, nigba ti tawọn Alakukọ n jẹ Ori Tiles Boys. Igun ori awo ti wọn maa n lẹ mọ ile, iyẹn tiles, ni wọn sọ pe awọn ti Alakukọ fi n ja, ti wọn tun maa n fi i ṣiṣẹ ibi lati ja araalu lole lasiko ija wọn.


Ọjọ Ẹti, Furaidee to kọja, ni wọn sọ pe wahala ọhun bẹrẹ, ti wọn si lo anfaani ija buruku ti wọn n ja yii fi ja araalu lole. Ọkunrin kan ti wọn pe ni Biọdun Confidence, ni wọn pe ni olori awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun adugbo Dalemọ, nipinlẹ Ogun ọhun, nigba ti tawọn Alakukọ n jẹ Ori Tiles Boys. Igun ori awo ti wọn maa n lẹ mọ ile, iyẹn tiles, ni wọn sọ pe awọn ti Alakukọ fi n ja, ti wọn tun maa n fi i ṣiṣẹ ibi lati ja araalu lole lasiko ija wọn. Wọn ni bi wọn ṣe n ja ṣọọbu ni wọn n kole onile, ti wọn si n ṣe araalu leṣe pẹlu. Gbogbo awọn to n taja laduugbo Alakukọ ni wọn ki i le patẹ ti awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yii ba ti bẹrẹ wahala wọn. Ṣiwaju si i, Ọmọọba Adejọbi sọ pe kọmiṣanna ọlọpaa ti kilọ fawọn ọlọkada, awọn onimọto akero ati gbogbo eeyan ipinlẹ naa lapapọ lati bọwọ fun ofin ti wọn ko ba fẹẹ ri pipọn oju ijọba.


Wọn ni bi wọn ṣe n ja ṣọọbu ni wọn n kole onile, ti wọn si n ṣe araalu leṣe pẹlu. Gbogbo awọn to n taja laduugbo Alakukọ ni wọn ki i le patẹ ti awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun yii ba ti bẹrẹ wahala wọn. Ṣiwaju si i, Ọmọọba Adejọbi sọ pe kọmiṣanna ọlọpaa ti kilọ fawọn ọlọkada, awọn onimọto akero ati gbogbo eeyan ipinlẹ naa lapapọ lati bọwọ fun ofin ti wọn ko ba fẹẹ ri pipọn oju ijọba. Bẹẹ lo ni ofin ko ni i fọwọ yẹpẹrẹ mu ẹnikẹni to ba ṣiwọ lu ọlọpaa tabi eyikeyii ẹṣọ agbofinro, tabi ti wọn ba mu ẹnikẹni pe ko pa ofin igbogun-ti itankalẹ arun Koronafairọọsi mọ.


Bẹẹ lo ni ofin ko ni i fọwọ yẹpẹrẹ mu ẹnikẹni to ba ṣiwọ lu ọlọpaa tabi eyikeyii ẹṣọ agbofinro, tabi ti wọn ba mu ẹnikẹni pe ko pa ofin igbogun-ti itankalẹ arun Koronafairọọsi mọ.


Ijọba lu awọn mọto to lufin irinna ni gbanjo l’Ekoo

Jide Alabi Mọto oriṣiiriṣii bii mẹtalelọgọrin (83) ni ijọba Eko lu ni gbanjo lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. ALAROYE gbọ pe kaakiri awọn ibi kan nipinlẹ naa lọwọ ti tẹ awọn eeyan to lu ofin eto irinna l’Ekoo, awọn mọto ti wọn gba nidii wọn ni ijọba lu ta ni gbanjo lẹyin ti kootu alagbeeka to gbọ ẹsun ti wọn fi kan awọn eeyan ọhun ti fun ijọba laṣẹ lati ta wọn danu. Alakooso eto ọhun, Arabinrin Arinọla Ọgbara, ṣalaye fawọn oniroyin ni Alausa, Ikẹja, pe eto naa ko ni kọnu-n-kọhọ kankan ninu, ojutaye lawọn fi ṣe, ti gbogbo eeyan si ri i. “Gbogbo ilana to yẹ ki a tẹle pata la tẹle ki a too lu awọn mọto ọhun ta ni gbanjo. Ninu awọn ta a mu la fun ni anfaani lati sanwo itanran, eleyii si ni i ṣe pẹlu iru ẹṣẹ ti eeyan ba ṣe atawọn ẹri gidi to ba mu wa siwaju k̀ootu alagbeeka to n gbọ ẹjọ ọhun. “Ti a ba wo o daadaa, iwakuwa ti awọn awakọ mi-in maa n wa, ti wọn ki i pa ofin irinna mọ, ti ṣakoba fun ọpọlọpọ eeyan.


“Gbogbo ilana to yẹ ki a tẹle pata la tẹle ki a too lu awọn mọto ọhun ta ni gbanjo. Ninu awọn ta a mu la fun ni anfaani lati sanwo itanran, eleyii si ni i ṣe pẹlu iru ẹṣẹ ti eeyan ba ṣe atawọn ẹri gidi to ba mu wa siwaju k̀ootu alagbeeka to n gbọ ẹjọ ọhun. “Ti a ba wo o daadaa, iwakuwa ti awọn awakọ mi-in maa n wa, ti wọn ki i pa ofin irinna mọ, ti ṣakoba fun ọpọlọpọ eeyan. Aimọye dukia lo ti sọnu, aimọye ẹmi lo ti ṣofo. Ohun ti awọn amọye si sọ ni pe o ṣe pataki ki a fọ ipinlẹ Eko mọ lọwọ awọn dẹrẹba oniwakuwa ti wọn maa n ṣe bii ẹni pe ko sẹni to le mu awọn.” Ṣa o, alaga igbimọ to lu mọto awọn eeyan ta ni gbanjo yii ti sọ pe ki i ṣe pe awọn fẹẹ mọ-ọn-mọ fiya jẹ enikẹni, ṣugbọn koko ohun to mu ijọba gbe igbesẹ ọhun ni lati fopin si iwakuwa oriṣiiriṣii tawọn kan maa n wa mọto laarin ilu. O ni, “Emi ko ri ohun ta a waa ṣe lon-in bii ẹni lu mọto awọn eeyan ni gbanjo, loju temi, bii ẹni pe a waa kọ awọn eeyan lẹkọọ bi eeyan ṣe maa n pa ofin mọ laarin iIu ni.


Aimọye dukia lo ti sọnu, aimọye ẹmi lo ti ṣofo. Ohun ti awọn amọye si sọ ni pe o ṣe pataki ki a fọ ipinlẹ Eko mọ lọwọ awọn dẹrẹba oniwakuwa ti wọn maa n ṣe bii ẹni pe ko sẹni to le mu awọn.” Ṣa o, alaga igbimọ to lu mọto awọn eeyan ta ni gbanjo yii ti sọ pe ki i ṣe pe awọn fẹẹ mọ-ọn-mọ fiya jẹ enikẹni, ṣugbọn koko ohun to mu ijọba gbe igbesẹ ọhun ni lati fopin si iwakuwa oriṣiiriṣii tawọn kan maa n wa mọto laarin ilu. O ni, “Emi ko ri ohun ta a waa ṣe lon-in bii ẹni lu mọto awọn eeyan ni gbanjo, loju temi, bii ẹni pe a waa kọ awọn eeyan lẹkọọ bi eeyan ṣe maa n pa ofin mọ laarin iIu ni. Kọmiṣanna ọlọpaa ti sọ pe ka jade, ki a lọọ pa eto ofin irinna ọkọ mọ gẹgẹ bii ẹṣọ agbofinro, o si di dandan ki a ṣe bẹẹ ki wọlu-wọpọ ọkọ le dopin nigboro Eko.


Kọmiṣanna ọlọpaa ti sọ pe ka jade, ki a lọọ pa eto ofin irinna ọkọ mọ gẹgẹ bii ẹṣọ agbofinro, o si di dandan ki a ṣe bẹẹ ki wọlu-wọpọ ọkọ le dopin nigboro Eko.


Nitori Aunty Ramota, ija nla bẹ silẹ laarin Iya Ereko ati oṣere mi-in, ọpẹlọpẹ Mr Latin

Kazeem Aderounmu Fidio kan lo kọkọ wa lori ikanni ẹrọ ayelujara, Instagiraamu ti Jamiu Azeez, ọkan lara awọn ọdọmọde onitiata to n ṣe daadaa lasiko yii. Ẹkun nla ni ọmọkunrin yii n sun yọbọ, ohun to si sọ pe o ṣẹlẹ soun ko ju bi awọn eeyan kan ṣe ji itan ‘Ọkọ Ramọta’ to sọ pe oun ṣẹṣẹ ya si sinima ẹ ti ko ti i jade. O ni ẹnikan lara awọn oṣere ẹlẹgbẹ oun n gbiyanju lati ya iru ẹ, to si lo awọn oṣere to lorukọ nla nla. Ohun to pa ọkunrin yii lẹkun gẹgẹ bo ṣe sọ ọ sinu fidio ọhun ni pe bi oun ṣe ta dukia, bẹẹ loun yawo, ki sinima ‘Ọkọ Ramọta’ too ṣee ṣe. Ohun ti Jamiu Azeez sọ ree pẹlu omije loju, ki oloju si too ṣẹ ẹ, niṣe ni awọn eeyan bẹrẹ si i ṣepe le ẹni to ṣiṣẹ ibi yii fun un. Lara awọn oṣere ẹlẹgbẹ ẹ paapaa ṣeleri lati ba tọhun fa a, ti wọn lawọn yoo ba a gba lọọya ti yoo ba a rojọ niwaju adajọ.


Ohun to pa ọkunrin yii lẹkun gẹgẹ bo ṣe sọ ọ sinu fidio ọhun ni pe bi oun ṣe ta dukia, bẹẹ loun yawo, ki sinima ‘Ọkọ Ramọta’ too ṣee ṣe. Ohun ti Jamiu Azeez sọ ree pẹlu omije loju, ki oloju si too ṣẹ ẹ, niṣe ni awọn eeyan bẹrẹ si i ṣepe le ẹni to ṣiṣẹ ibi yii fun un. Lara awọn oṣere ẹlẹgbẹ ẹ paapaa ṣeleri lati ba tọhun fa a, ti wọn lawọn yoo ba a gba lọọya ti yoo ba a rojọ niwaju adajọ. Ṣa o, nigba ti yoo fi to wakati meloo kan sigba ti fidio Jamiu Azeez jade sita ni ọkan lara awọn iya agbalagba toun naa jẹ oṣere fiimu Yoruba, Arabinrin Morẹnikeji Alausa, ẹni ti gbogbo eeyan tun mọ si Mama Ereko naa gbe tiẹ jade, ninu eyi ti mama agbalagba yii ti ṣẹ epe nla le ara ẹ, bẹẹ lo tun ṣẹ ẹ le Jamiu Azeez. Ohun ti iya yii sọ ni pe oun ko tete mọ pe oun ni Jamiu n ba a wi nigba ti oun ko ṣiṣẹ ibi kankan fun un, ati pe awọn oṣere kan lo pe oun, ti wọn sọ pe mama agbalagba kan lo ji itan Jamiu, ṣugbọn ti oun ko kọbi-ara si i nigba ti oun ko hu iru iwa bẹẹ ni toun. Ninu ọrọ Mama Ereko ni iya yii ti sọ pe, “Emi o tiẹ tete mọ pe emi ni Jamiu Azeez n ba wi pe mo ji itan ti oun fi ṣe sinima gbe.


Ṣa o, nigba ti yoo fi to wakati meloo kan sigba ti fidio Jamiu Azeez jade sita ni ọkan lara awọn iya agbalagba toun naa jẹ oṣere fiimu Yoruba, Arabinrin Morẹnikeji Alausa, ẹni ti gbogbo eeyan tun mọ si Mama Ereko naa gbe tiẹ jade, ninu eyi ti mama agbalagba yii ti ṣẹ epe nla le ara ẹ, bẹẹ lo tun ṣẹ ẹ le Jamiu Azeez. Ohun ti iya yii sọ ni pe oun ko tete mọ pe oun ni Jamiu n ba a wi nigba ti oun ko ṣiṣẹ ibi kankan fun un, ati pe awọn oṣere kan lo pe oun, ti wọn sọ pe mama agbalagba kan lo ji itan Jamiu, ṣugbọn ti oun ko kọbi-ara si i nigba ti oun ko hu iru iwa bẹẹ ni toun. Ninu ọrọ Mama Ereko ni iya yii ti sọ pe, “Emi o tiẹ tete mọ pe emi ni Jamiu Azeez n ba wi pe mo ji itan ti oun fi ṣe sinima gbe. Loootọ ni mo fẹẹ lo Aunti Ramọta sinu fiimu ti mo fẹẹ ya. Ipa ọmọọdọ gan-an lo maa ko ninu sinima ọhun. Iyawo alarede lo ṣe ninu sinima Jamiu, bawo lo ṣe waa jọ ara wọn pẹlu temi.


Loootọ ni mo fẹẹ lo Aunti Ramọta sinu fiimu ti mo fẹẹ ya. Ipa ọmọọdọ gan-an lo maa ko ninu sinima ọhun. Iyawo alarede lo ṣe ninu sinima Jamiu, bawo lo ṣe waa jọ ara wọn pẹlu temi. “Yatọ si eyi, fiimu ọlọba lemi fẹẹ ya ni temi, ki i ṣe iru ohun ti Jamiu loun ya. Ṣaaju asiko yẹn lemi naa ti ri fidio to ṣe, nibi to ti n sunkun, bẹẹ ni mo ṣepe fun ẹni to ṣeru ẹ fun un, lai mọ pe emi gan-an lo n fẹsun kan, ti gbogbo aye n ṣepe nla nla, ṣugbọn epe yẹn ko le mu mi o. Iyalẹnu nla lo jẹ nigba ti Mista Latin, ẹni ti i ṣe olori ẹgbẹ wa pe mi to beere pe ki lo ṣẹlẹ laarin emi ati Jamiu, O ni ọmọ yẹn fẹjọ sun pe emi ni mo ji fiimu oun kọ. Latijọ ti mo ti n ṣe sinima, iru ẹ ko ṣẹlẹ si mi ri, nitori emi naa ki i ṣe ọmọde mọ nidii iṣẹ yii.


“Yatọ si eyi, fiimu ọlọba lemi fẹẹ ya ni temi, ki i ṣe iru ohun ti Jamiu loun ya. Ṣaaju asiko yẹn lemi naa ti ri fidio to ṣe, nibi to ti n sunkun, bẹẹ ni mo ṣepe fun ẹni to ṣeru ẹ fun un, lai mọ pe emi gan-an lo n fẹsun kan, ti gbogbo aye n ṣepe nla nla, ṣugbọn epe yẹn ko le mu mi o. Iyalẹnu nla lo jẹ nigba ti Mista Latin, ẹni ti i ṣe olori ẹgbẹ wa pe mi to beere pe ki lo ṣẹlẹ laarin emi ati Jamiu, O ni ọmọ yẹn fẹjọ sun pe emi ni mo ji fiimu oun kọ. Latijọ ti mo ti n ṣe sinima, iru ẹ ko ṣẹlẹ si mi ri, nitori emi naa ki i ṣe ọmọde mọ nidii iṣẹ yii. “Jamiu ba mi lorukọ jẹ ni o, nitori ohun ti mi o ṣe lo fẹsun ẹ kan mi. Lati ọdun to kọja ni mo ti fẹẹ ya sinima yẹn ki Ọdunlade Adekọla too sọ pe ki n jẹ ko di inu oṣu keji, yii. Okiki Afọlayan naa lo fẹẹ ba mi dari ẹ. Gbogbo awọn eeyan bii Afeez Ẹniọla, Ogogo; Pasuma; Wunmi Toriọla ati Mide Martins ni wọn mọ nipa itan inu fiimu ọhun.


“Jamiu ba mi lorukọ jẹ ni o, nitori ohun ti mi o ṣe lo fẹsun ẹ kan mi. Lati ọdun to kọja ni mo ti fẹẹ ya sinima yẹn ki Ọdunlade Adekọla too sọ pe ki n jẹ ko di inu oṣu keji, yii. Okiki Afọlayan naa lo fẹẹ ba mi dari ẹ. Gbogbo awọn eeyan bii Afeez Ẹniọla, Ogogo; Pasuma; Wunmi Toriọla ati Mide Martins ni wọn mọ nipa itan inu fiimu ọhun. “Ohun to si ṣe yẹn, mo ṣetan bayii lati gbe ara mi ṣepe ati Jamiu naa, ti mo ba mọ nnkan kan nipa fiimu ‘Ọkọ Ramọta’ yatọ si ori Instagiraamu ti wọn n gbe e si kiri, gbogbo ohun ti mo ba n wa nile aye mi ki n ma ri i. Gbogbo ohun ti mo ba dawọ-le nidii isẹ tiata yii, ki n ma ri i, amọ ti ko ba jẹ bẹẹ, ti mi o mọ nnkan kan ti mi o tiẹ rokan lo sibẹ, ti mi o mọ nnkan kan nipa sitori ẹ, to waa n ba mi lorukọ jẹ kiri, Jamiu, Ọlọrun a ba ẹ lorukọ jẹ lati aye dọrun. Gbogbo epe ti o ṣẹ yẹn, ori ẹ lo maa da le. Gbogbo epe ti awọn agbodegba ẹ ṣẹ, ori ẹ lo maa da le, adabi ti mo ba mọ nnkan kan nipa ẹ. O waa lọọ fẹjọ mi sun awọn olori wa, ṣe o n ṣiere ni….


“Ohun to si ṣe yẹn, mo ṣetan bayii lati gbe ara mi ṣepe ati Jamiu naa, ti mo ba mọ nnkan kan nipa fiimu ‘Ọkọ Ramọta’ yatọ si ori Instagiraamu ti wọn n gbe e si kiri, gbogbo ohun ti mo ba n wa nile aye mi ki n ma ri i. Gbogbo ohun ti mo ba dawọ-le nidii isẹ tiata yii, ki n ma ri i, amọ ti ko ba jẹ bẹẹ, ti mi o mọ nnkan kan ti mi o tiẹ rokan lo sibẹ, ti mi o mọ nnkan kan nipa sitori ẹ, to waa n ba mi lorukọ jẹ kiri, Jamiu, Ọlọrun a ba ẹ lorukọ jẹ lati aye dọrun. Gbogbo epe ti o ṣẹ yẹn, ori ẹ lo maa da le. Gbogbo epe ti awọn agbodegba ẹ ṣẹ, ori ẹ lo maa da le, adabi ti mo ba mọ nnkan kan nipa ẹ. O waa lọọ fẹjọ mi sun awọn olori wa, ṣe o n ṣiere ni…. Jamiu, mo nifẹẹ rẹ gan-an, ṣugbọn o ti tẹ lọwọ mi bayii, bẹẹ lo tun tẹ lọwọ aye…” Bi mama yẹn ṣe ṣepe le Jamiu Azeez ree o, ṣugbọn bi ọrọ ọhun ṣe n lọ lo mu awọn oloye ẹgbẹ wọn da si i, ti Mista Latin, iyẹn Ọgbẹni Bọlaji Amusan, pẹlu Azeez ati Sisi Quaidri si gbe fidio kan jade. Ninu fidio naa ni Mista Latin ti sọ pe awọn ti yanju iṣẹlẹ ọhun, bẹẹ ni Jamiu Azeez naa sọ pe oun ti pe Mama Ereko, bẹẹ loun ti bẹ iya ki wọn ma binu aṣiṣe loun ṣe, ati pe gbogbo epe ti mama naa ṣẹ, adura ni, ko si wahala kankan mọ laarin awọn. Nibi ti wọn fi ọrọ ọhun ti si niyẹn o, ṣugbọn oju oriṣiiriṣii lawọn eeyan fi wo o, paapaa awọn ti wọn wo fidio mejeeji.


Jamiu, mo nifẹẹ rẹ gan-an, ṣugbọn o ti tẹ lọwọ mi bayii, bẹẹ lo tun tẹ lọwọ aye…” Bi mama yẹn ṣe ṣepe le Jamiu Azeez ree o, ṣugbọn bi ọrọ ọhun ṣe n lọ lo mu awọn oloye ẹgbẹ wọn da si i, ti Mista Latin, iyẹn Ọgbẹni Bọlaji Amusan, pẹlu Azeez ati Sisi Quaidri si gbe fidio kan jade. Ninu fidio naa ni Mista Latin ti sọ pe awọn ti yanju iṣẹlẹ ọhun, bẹẹ ni Jamiu Azeez naa sọ pe oun ti pe Mama Ereko, bẹẹ loun ti bẹ iya ki wọn ma binu aṣiṣe loun ṣe, ati pe gbogbo epe ti mama naa ṣẹ, adura ni, ko si wahala kankan mọ laarin awọn. Nibi ti wọn fi ọrọ ọhun ti si niyẹn o, ṣugbọn oju oriṣiiriṣii lawọn eeyan fi wo o, paapaa awọn ti wọn wo fidio mejeeji. Bawọn kan ṣe n sọ pe mama yẹn ti binu ju, nitori epe nla nla to ṣẹ fun ọmọ ọlọmọ, bẹẹ lawọn mi-in n sọ pe ko yẹ ki Jamiu naa sare bẹ sita bayii lai wadii daadaa. Awọn eeyan mi-in paapaa tun sọ pe lara awọn eeyan wọn naa lo da wahala ọhun silẹ. Wọn ni dajudaju, ẹnikan ninu awọn oṣere to mọ pe Mama Ereko naa fẹẹ lo Aunti Ramọta lo maa pe Jamiu, ki ọrọ ọhun too di iṣu ata yan-an yan-an.


Bawọn kan ṣe n sọ pe mama yẹn ti binu ju, nitori epe nla nla to ṣẹ fun ọmọ ọlọmọ, bẹẹ lawọn mi-in n sọ pe ko yẹ ki Jamiu naa sare bẹ sita bayii lai wadii daadaa. Awọn eeyan mi-in paapaa tun sọ pe lara awọn eeyan wọn naa lo da wahala ọhun silẹ. Wọn ni dajudaju, ẹnikan ninu awọn oṣere to mọ pe Mama Ereko naa fẹẹ lo Aunti Ramọta lo maa pe Jamiu, ki ọrọ ọhun too di iṣu ata yan-an yan-an.


Olukọ ileewe giga fi foto obinrin lu oyinbo ni jibiti niluu Ọffa

Stephen Ajagbe, Ilorin Olukọ ileewe giga College of Health Technology, niluu Ọffa, nipinlẹ Kwara, Ọpaṣhọla Abdullahi, ti ha sọwọ ajọ to n gbogun tiwa ibajẹ ati jibiti, EFCC, fẹsun ṣiṣe jibiti lori ẹrọ ayelujara. Ọpaṣhọla, ni EFCC wọ lọ sile-ẹjọ giga ipinlẹ Kwara nitori bi wọn ṣe ni o n lo foto ati orukọ obinrin lati maa fi lu awọn ọkunrin oyinbo ni jibiti. Afurasi naa wa lara awọn ọmọ ‘Yahoo’ mejilelọgbọn tọwọ EFCC tẹ niluu Ọffa lọjọ kẹrinla, oṣu kẹsan-an, ọdun 2020. Olukọ ọhun to n lo ayederu orukọ, ‘Devin Snow’ ni wọn fẹsun kan pe ninu oṣu kẹjọ, ọdun 2020, o lo ikanni ‘gmail’ kan; devinesnow677@gmail.com, lati fi tan ọkunrin oyinbo kan, Eugene Myvett, pe oun nifẹẹ rẹ, to si ni kiyẹn fi dọla ọgọrun-un meji ranṣẹ soun. Nigba tile-ẹjọ ka ẹsun naa si i leti, ọkunrin naa loun jẹbi loootọ. O ni ki adajọ foju aanu wo oun.


Olukọ ọhun to n lo ayederu orukọ, ‘Devin Snow’ ni wọn fẹsun kan pe ninu oṣu kẹjọ, ọdun 2020, o lo ikanni ‘gmail’ kan; devinesnow677@gmail.com, lati fi tan ọkunrin oyinbo kan, Eugene Myvett, pe oun nifẹẹ rẹ, to si ni kiyẹn fi dọla ọgọrun-un meji ranṣẹ soun. Nigba tile-ẹjọ ka ẹsun naa si i leti, ọkunrin naa loun jẹbi loootọ. O ni ki adajọ foju aanu wo oun. Agbẹjọro ijọba, Ọgbẹni Andrew Akoja, ke si ọkan lara awọn oṣiṣẹ EFCC, Paul Kera, lati fun ile-ẹjọ ni ẹkunrẹrẹ bi ẹjọ naa ṣe jẹ ati bi ọwọ ṣe tẹ afurasi naa. Kera ṣalaye pe awọn gba iwe-ẹsun lori itu tawọn onijibiti ori intanẹẹti n pa niluu Ọffa, lasiko iwadii awọn lọwọ tẹ Ọpaṣhọla. O ni nigba tawọn tu ile rẹ wo yẹbẹyẹbẹ, awọn ba foonu ‘Infinix’ kan to maa n lo lati fi lu jibiti lori ẹrọ ayelujara nibẹ.


Agbẹjọro ijọba, Ọgbẹni Andrew Akoja, ke si ọkan lara awọn oṣiṣẹ EFCC, Paul Kera, lati fun ile-ẹjọ ni ẹkunrẹrẹ bi ẹjọ naa ṣe jẹ ati bi ọwọ ṣe tẹ afurasi naa. Kera ṣalaye pe awọn gba iwe-ẹsun lori itu tawọn onijibiti ori intanẹẹti n pa niluu Ọffa, lasiko iwadii awọn lọwọ tẹ Ọpaṣhọla. O ni nigba tawọn tu ile rẹ wo yẹbẹyẹbẹ, awọn ba foonu ‘Infinix’ kan to maa n lo lati fi lu jibiti lori ẹrọ ayelujara nibẹ. Gbogbo ẹri akọsilẹ ohun ti wọn gba lẹnu rẹ ati foonu to n lo naa lajọ EFCC ko siwaju ile-ẹjọ. Akoja ni niwọngba ti olujẹjọ naa ti gba pe oun jẹbi, ki adajọ ṣe ẹjọ rẹ kiakia. Adajọ Adenikẹ Akinpẹlu sun idajọ rẹ si ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, ọdun yii.


Gbogbo ẹri akọsilẹ ohun ti wọn gba lẹnu rẹ ati foonu to n lo naa lajọ EFCC ko siwaju ile-ẹjọ. Akoja ni niwọngba ti olujẹjọ naa ti gba pe oun jẹbi, ki adajọ ṣe ẹjọ rẹ kiakia. Adajọ Adenikẹ Akinpẹlu sun idajọ rẹ si ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, ọdun yii. O ni ki afurasi naa ṣi wa lahaamọ EFCC titi di ọjọ naa.


O ni ki afurasi naa ṣi wa lahaamọ EFCC titi di ọjọ naa.


Awa ara Ibarapa ni: A fẹ kijọba waa ba wa le Wakili, nitori ko fi awa araalu lọkan balẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan Bo tilẹ jẹ pe ojoojumọ lawọn ara Ayetẹ, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, n pariwo pe ọkan awọn ko balẹ nipa eto aabo, awọn alaṣẹ ikọ eleto aabo ipinlẹ naa ti sọ pé alaafia ti jọba níbẹ bayii, kò sí nnkan ibẹru kan ni gbogbo agbegbe naa mọ rara. Oludari ẹṣọ Amọtẹkun ipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, lo sọrọ yii ninu atẹjade to fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Lati fi da awọn eeyan loju pe kò sí ohun ìpaya kankan lagbegbe Ibarapa mọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayanju sọ pé bi ẹnikẹni tabi akojọpọ awọn eeyan kan ba fẹẹ lọ síbẹ lati já irọ́ òun tabi fìdí ọrọ oun mulẹ, oun ti ṣetán láti mú wọn tọ gbogbo ìlú tó wa lagbegbe Ibarapa lọ lọkọọkan. Ṣugbọn ninu iwadii ti ALAROYE ṣe, a gbọ pe loootọ lọkàn awọn araalu naa ti n balẹ pẹlu bi ọpọ àwọn tó ti sá kúrò nílùú nitori wahala awọn Fúlàní ti n pada de, ṣugbọn nnkan kan ṣí n ba wọn lẹru síbẹ. Gẹgẹ bí olugbe ilu Ayetẹ kan ṣe ṣalaye fakọroyin wa, “Ọkunrin ti wọn n pe ni Wakili yẹn náà ló ṣi n já àwọn èèyàn laya niluu Ayetẹ̀ ati nijọba ibilẹ Kajọla nitori loootọ lawọn Yorùbá to ti sa lọ tẹlẹ ti pada wa, ṣugbọn kò sẹni tó n lọ soko àlọsùn mọ nitori ibẹru Wakili yẹn. “Agbalagba ni Wakili, ṣugbọn oun gan-an ko tun waa buru to awọn ọmọ ẹ mẹta ti mo mọ ti wọn n jẹ Abu, Sani ati Esiẹ.


Ṣugbọn ninu iwadii ti ALAROYE ṣe, a gbọ pe loootọ lọkàn awọn araalu naa ti n balẹ pẹlu bi ọpọ àwọn tó ti sá kúrò nílùú nitori wahala awọn Fúlàní ti n pada de, ṣugbọn nnkan kan ṣí n ba wọn lẹru síbẹ. Gẹgẹ bí olugbe ilu Ayetẹ kan ṣe ṣalaye fakọroyin wa, “Ọkunrin ti wọn n pe ni Wakili yẹn náà ló ṣi n já àwọn èèyàn laya niluu Ayetẹ̀ ati nijọba ibilẹ Kajọla nitori loootọ lawọn Yorùbá to ti sa lọ tẹlẹ ti pada wa, ṣugbọn kò sẹni tó n lọ soko àlọsùn mọ nitori ibẹru Wakili yẹn. “Agbalagba ni Wakili, ṣugbọn oun gan-an ko tun waa buru to awọn ọmọ ẹ mẹta ti mo mọ ti wọn n jẹ Abu, Sani ati Esiẹ. Ko si ibọn ti ko pe ṣọ́wọ́ awọn ọmọ rẹ yii tan titi dori ibọn Ak47 ati ibọn awọn soja. “Gbogbo awọn Fúlàní to wa lagbegbe Ibarapa ni wọn kò dá maaluu kiri mọ, awọn ọmọ Wakili yii nikan naa ni. Awọn meji ni wọn máa n gbe ibọn AK 47 tẹle awọn ẹran wọn lẹyin.


Ko si ibọn ti ko pe ṣọ́wọ́ awọn ọmọ rẹ yii tan titi dori ibọn Ak47 ati ibọn awọn soja. “Gbogbo awọn Fúlàní to wa lagbegbe Ibarapa ni wọn kò dá maaluu kiri mọ, awọn ọmọ Wakili yii nikan naa ni. Awọn meji ni wọn máa n gbe ibọn AK 47 tẹle awọn ẹran wọn lẹyin. Ọpọlọpọ oko awọn eeyan ni wọn sì ti fi maaluu wọn bajẹ tan. “Bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii, awọn ileewe bíi mejila ni ko le lọ sileewe bayii nitori ibẹru awọn Fúlàní yii. Awọn olukọ wọn gan-an ti kọwe sí ijọba lori ẹ. Orúkọ diẹ ninu wọn ni L.A. Primary School, Alágbọn ati L.A Primary School, to wa ni Kájọlà; Normadic Primary School, Mágbẹ̀jẹ́, ati bẹẹ bẹẹ lọ.” A fẹ ki ijọba waa ba wa le Wakili nitori ko fi awa araalu lọkan balẹ.”


Ọpọlọpọ oko awọn eeyan ni wọn sì ti fi maaluu wọn bajẹ tan. “Bi mo ṣe n ba yin sọrọ yii, awọn ileewe bíi mejila ni ko le lọ sileewe bayii nitori ibẹru awọn Fúlàní yii. Awọn olukọ wọn gan-an ti kọwe sí ijọba lori ẹ. Orúkọ diẹ ninu wọn ni L.A. Primary School, Alágbọn ati L.A Primary School, to wa ni Kájọlà; Normadic Primary School, Mágbẹ̀jẹ́, ati bẹẹ bẹẹ lọ.” A fẹ ki ijọba waa ba wa le Wakili nitori ko fi awa araalu lọkan balẹ.”


Nitori bi awọn tọọgi ṣe lu wọn lalubami, awọn nọọsi fẹhonu han l’Ọwọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹgbẹ awọn nọọsi ileewosan ijọba apapọ to wa niluu Ọwọ, ni wọn jade laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lati fẹhonu han ta ko bawọn kan ṣe ya wọnu ọgba ọsibitu ọhun, ti wọn si lu wọn lalubami. Awọn nọọsi ọhun ni wọn kọ lati ṣiṣẹ bẹẹ ni wọn pinnu pe awọn ko ni i pada sẹnu iṣẹ titi tijọba yoo fi ṣeto aabo to peye fawọn ninu ọgba ileewosan naa. Ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ta a wa yii, ni wọn lawọn eeyan kan binu lu gbogbo awọn nọọsi to wa lẹnu iṣẹ lẹyin ti alaisan tí wọn gbe wa fun itọju deedee ku lairotẹlẹ. Awọn ẹbi oloogbe naa la gbọ pe wọn fẹsun kan awọn nọọsi to wa lẹnu iṣẹ lọjọ naa pe aitete kọbiara si itọju eeyan wọn lo ṣokunfa iku rẹ. Ọpọ awọn ti wọn lu ọhun la gbọ pe wọn ṣi n gba itọju lọwọ nileewosan yii kan naa. Dokita Liasu Ahmed to jẹ ọga agba ileewosan ijọba apapọ ilu Ọwọ to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ni ẹkunrẹrẹ iwadii ti bẹrẹ lori rẹ.


Awọn ẹbi oloogbe naa la gbọ pe wọn fẹsun kan awọn nọọsi to wa lẹnu iṣẹ lọjọ naa pe aitete kọbiara si itọju eeyan wọn lo ṣokunfa iku rẹ. Ọpọ awọn ti wọn lu ọhun la gbọ pe wọn ṣi n gba itọju lọwọ nileewosan yii kan naa. Dokita Liasu Ahmed to jẹ ọga agba ileewosan ijọba apapọ ilu Ọwọ to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ni ẹkunrẹrẹ iwadii ti bẹrẹ lori rẹ. O fi awọn osisẹ abẹ rẹ lọkan balẹ pe eto ti n lọ lọwọ lati peṣe aabo fun wọn.


O fi awọn osisẹ abẹ rẹ lọkan balẹ pe eto ti n lọ lọwọ lati peṣe aabo fun wọn.


Ẹni ba da wahala silẹ nibi eto iforukọsilẹ APC yoo da ara rẹ lẹbi – Samari

Stephen Ajagbe, Ilorin Kaakiri ijọba ibilẹ mẹrindinlogun to wa nipinlẹ Kwara ati ibudo idibo to sun mọ le ẹgbẹrun meji (1,872), ni eto iforukọsilẹ ọmọ ẹgbẹ APC yoo ti waye, bẹrẹ lati ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Alaga APC ni Kwara, Alhaji Abdullahi Samari, lo sọ eleyii lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ lọjọ Aje, Mọnde, niluu Ilọrin. O ni gbogbo eto lo ti to lati ri i pe eto naa kẹsẹ jari. O ni awọn alaamojuto yoo wa nikalẹ lati ri i pe nnkan lọ deede. O ṣekilọ pe awọn to ba fẹẹ da wahala silẹ ati da eto naa ru yoo da ara wọn lẹbi. Samari tun ke si awọn agbofinro lati ṣewadii awọn to n da rogbodiyan silẹ lẹgbẹ APC, ki wọn si fi wọn jofin.


O ni awọn alaamojuto yoo wa nikalẹ lati ri i pe nnkan lọ deede. O ṣekilọ pe awọn to ba fẹẹ da wahala silẹ ati da eto naa ru yoo da ara wọn lẹbi. Samari tun ke si awọn agbofinro lati ṣewadii awọn to n da rogbodiyan silẹ lẹgbẹ APC, ki wọn si fi wọn jofin. Bakan naa lo ni eto iforukọsilẹ yii wa fun awọn ọmọ ẹgbẹ to laṣẹ lati dibo, ti ọjọ ori wọn bẹrẹ lati ọdun kejidinlogun. O ni ẹni ti ọjọ ori rẹ ko ba to bẹẹ ko gbọdọ de ibudo idibo naa. O fi kun un pe ẹgbẹ yoo gbe igbesẹ to ba yẹ lori awọn to ba n ṣe ohun to ta ko ofin ẹgbẹ naa, ṣugbọn ko si ootọ ninu ọrọ kan to n lọ pe wọn le awọn kan kuro lẹgbẹ.


Bakan naa lo ni eto iforukọsilẹ yii wa fun awọn ọmọ ẹgbẹ to laṣẹ lati dibo, ti ọjọ ori wọn bẹrẹ lati ọdun kejidinlogun. O ni ẹni ti ọjọ ori rẹ ko ba to bẹẹ ko gbọdọ de ibudo idibo naa. O fi kun un pe ẹgbẹ yoo gbe igbesẹ to ba yẹ lori awọn to ba n ṣe ohun to ta ko ofin ẹgbẹ naa, ṣugbọn ko si ootọ ninu ọrọ kan to n lọ pe wọn le awọn kan kuro lẹgbẹ. Nigba to n dahun ibeere lori aṣẹ ile-ẹjọ kan to fofin de ẹgbẹ APC lati maa ṣeto iforukọsilẹ naa, o ni gẹgẹ bii alaga APC ni Kwara, oun ko gba iwe ile-ẹjọ, fun idi eyi, eto naa yoo tẹsiwaju. O rọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ lati lọ sibudo idibo wọn pẹlu aworan pelebe meji fun eto naa.


Nigba to n dahun ibeere lori aṣẹ ile-ẹjọ kan to fofin de ẹgbẹ APC lati maa ṣeto iforukọsilẹ naa, o ni gẹgẹ bii alaga APC ni Kwara, oun ko gba iwe ile-ẹjọ, fun idi eyi, eto naa yoo tẹsiwaju. O rọ gbogbo ọmọ ẹgbẹ lati lọ sibudo idibo wọn pẹlu aworan pelebe meji fun eto naa.


Eeyan meje lo ku, wọn tun dan sun ọpọlọpọ ile ninu wahala Ilobu ati Ẹrin-Ọṣun

Florence Babaṣọla Lasiko ti a n koroyin yii jọ, o kere tan, eeyan meje lo ti ba wahala ilẹ to ṣẹlẹ laarin ilu Ilobu ati Ẹrin Ọṣun, nipinlẹ Ọṣun, lọ, nigba ti wọn dana sun ile bii ọgọfa. Lọjọ Satide to kọja ni wahala naa bẹrẹ lasiko ti awọn oṣiṣẹ ti wọn n ka iye ile to wa lagbegbe kọọkan (National Population Commission) n ṣeto aala ilẹ lagbegbe Ahoro Aafin. Bi awọn eeyan ilu Ilobu ṣe n sọ pe awọn lawọn ni ilẹ naa, lawọn eeyan Ẹrin-Ọṣun n sọ pe ko sẹni to le gba a lọwọ awọn. Kekere lawọn eeyan kọkọ pe ọrọ naa, ṣugbọn lojiji lo di eyi ti wọn n yọbọn sira wọn. Lati le dẹkun wahala naa, ijọba ipinlẹ Ọṣun kede konilegbele nijọba ibilẹ Irẹpọdun ati Orolu, sibẹ, wahala naa ko dawọ duro. Oloye Inurin ti ilu Ẹrin Ọṣun, Ọlawuyi Adeleke ṣalaye fawọn oniroyin lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pe yatọ si eeyan mẹrin ti wọn ti ku lasiko wahala naa niluu Ẹrin Ọṣun, wọn dana sun ile to to ogun, bẹẹ ni wọn si dana sun mọto to le ni mẹwaa.


Kekere lawọn eeyan kọkọ pe ọrọ naa, ṣugbọn lojiji lo di eyi ti wọn n yọbọn sira wọn. Lati le dẹkun wahala naa, ijọba ipinlẹ Ọṣun kede konilegbele nijọba ibilẹ Irẹpọdun ati Orolu, sibẹ, wahala naa ko dawọ duro. Oloye Inurin ti ilu Ẹrin Ọṣun, Ọlawuyi Adeleke ṣalaye fawọn oniroyin lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pe yatọ si eeyan mẹrin ti wọn ti ku lasiko wahala naa niluu Ẹrin Ọṣun, wọn dana sun ile to to ogun, bẹẹ ni wọn si dana sun mọto to le ni mẹwaa. Loootọ ni alaafia ti pada sagbegbe naa bayii, gẹgẹ bi Oloye Adeleke ṣe sọ, sibẹ, inu ibẹrubojo lawọn araalu wa, ti wọn si n pariwo pe kijọba ko ọpọlọpọ awọn agbofinro lọ sibẹ. Bakan naa ni Ọtun Jagun ti ilu Ilobu, Oloye Agba Goke Ogunṣọla, ẹni to tun jẹ oluranlọwọ fun ilu naa lori ọrọ ofin sọ ni tiẹ pe eeyan mẹta niluu naa ti padanu, nigba ti wọn dana sun ile to to ọgọrun-un. O ni awọn eeyan ilu Ẹrin Ọṣun ni wọn ya wọlu Ilobu tibọntibọn lọsan-an ọjọ naa, o ni wọn ṣe awọn eeyan ilu naa ti wọn n bọ lati abule Aro ati Ara lese lọjọ yii.


Loootọ ni alaafia ti pada sagbegbe naa bayii, gẹgẹ bi Oloye Adeleke ṣe sọ, sibẹ, inu ibẹrubojo lawọn araalu wa, ti wọn si n pariwo pe kijọba ko ọpọlọpọ awọn agbofinro lọ sibẹ. Bakan naa ni Ọtun Jagun ti ilu Ilobu, Oloye Agba Goke Ogunṣọla, ẹni to tun jẹ oluranlọwọ fun ilu naa lori ọrọ ofin sọ ni tiẹ pe eeyan mẹta niluu naa ti padanu, nigba ti wọn dana sun ile to to ọgọrun-un. O ni awọn eeyan ilu Ẹrin Ọṣun ni wọn ya wọlu Ilobu tibọntibọn lọsan-an ọjọ naa, o ni wọn ṣe awọn eeyan ilu naa ti wọn n bọ lati abule Aro ati Ara lese lọjọ yii. Ninu ọrọ tiẹ, kọmiṣanna fun ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Ọlawale Ọlọkọde, sọ pe awọn agbofinro ko sinmi, bẹẹ ni wọn ko ṣaarẹ lọsan-an-loru lati da alaafia pada saarin ilu mejeeji. Ọlọkọde fi kun ọrọ rẹ pe oku kan tawọn agbofinro ri loju ọna ni wọn ti gbe lọ sile igbokuu-pamọ-si ati pe ẹnikẹni ti ajere rogbodoyan naa ba ṣi mọ lori ki yoo lọ lai jiya.


Ninu ọrọ tiẹ, kọmiṣanna fun ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Ọlawale Ọlọkọde, sọ pe awọn agbofinro ko sinmi, bẹẹ ni wọn ko ṣaarẹ lọsan-an-loru lati da alaafia pada saarin ilu mejeeji. Ọlọkọde fi kun ọrọ rẹ pe oku kan tawọn agbofinro ri loju ọna ni wọn ti gbe lọ sile igbokuu-pamọ-si ati pe ẹnikẹni ti ajere rogbodoyan naa ba ṣi mọ lori ki yoo lọ lai jiya.


Akapo ṣọọṣi Winners kowo jẹ, ladajọ ba sọ ọ sẹwọn ọdun mẹta

Ile-ẹjọ giga kan nipinlẹ Eko ti paṣẹ pe ki wọn lọọ sọ Pasitọ Afọlabi Samuel, ti ijọ Winners Chapel, sẹwọn ọdun mẹta lori pe o ko owo ṣọọṣi jẹ. Adajọ Mojisọla Dada lo paṣẹ yii lori ẹsun onikoko meji ti wọn fi kan ọkunrin naa pe o ji ẹgbẹrun lọna aadọrun-un owo dọla ati miliọnu mẹrin aabọ naira ko nileejọsin ọhun. Ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu, EFCC, ni wọn lo wọ pasitọ yii lọ sile-ẹjọ. Ninu ẹsun ọhun ni wọn ti sọ pe, “Samuel, ẹni ti i ṣe akapo ṣọọṣi ati Blessing Kọlawọle, ọkan lara awọn oṣiṣẹ Covenant University, to ti sa lọ bayii, lo ipo wọn lati fi ji owo ileejọsin ko sapo ara wọn. Ninu idajọ ti Arabinrin Mojisọla Dada gbe kalẹ lo ti sọ pe Samuel jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Bẹẹ ni Ọgbẹni Rotimi Ogunwuyi, ẹni to duro gẹgẹ bii agbẹjọro fun un bẹ Adajọ ki wọn din ọdun ti yoo lo lẹwọn ku nipa ṣiṣi oju aanu wo o. Ninu ẹbẹ ẹ naa lo ti sọ pe onibaara oun ti kabaamọ aṣiṣe rẹ, eyi naa lo si mu un sọ pe oun gba pe oun jẹbi dipo bo ti kọkọ sọ pe oun ko jẹbi tẹlẹ.


Ninu ẹsun ọhun ni wọn ti sọ pe, “Samuel, ẹni ti i ṣe akapo ṣọọṣi ati Blessing Kọlawọle, ọkan lara awọn oṣiṣẹ Covenant University, to ti sa lọ bayii, lo ipo wọn lati fi ji owo ileejọsin ko sapo ara wọn. Ninu idajọ ti Arabinrin Mojisọla Dada gbe kalẹ lo ti sọ pe Samuel jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Bẹẹ ni Ọgbẹni Rotimi Ogunwuyi, ẹni to duro gẹgẹ bii agbẹjọro fun un bẹ Adajọ ki wọn din ọdun ti yoo lo lẹwọn ku nipa ṣiṣi oju aanu wo o. Ninu ẹbẹ ẹ naa lo ti sọ pe onibaara oun ti kabaamọ aṣiṣe rẹ, eyi naa lo si mu un sọ pe oun gba pe oun jẹbi dipo bo ti kọkọ sọ pe oun ko jẹbi tẹlẹ. Pẹlu ẹbẹ naa ni Amofin Rotimi fi sọ pe ọkunrin ti oun n ṣoju fun yii naa lo maa n sanwo ileewe awọn ọmọ ẹ, oun naa si lo n tọju awọn obi ẹ ti wọn ti darugbo. Ẹbẹ yii lo mu adajọ paṣẹ ko sanwo itanran miliọnu kan naira, ko si da awọn owo to ji ko pada, iyẹn ẹgbẹrun lọna aadọrun-un dọla ($90,000) ati owo to fẹẹ to miliọnu meji abọ naira (N2,358,000) to jẹ owo ṣọọṣi ọhun.


Pẹlu ẹbẹ naa ni Amofin Rotimi fi sọ pe ọkunrin ti oun n ṣoju fun yii naa lo maa n sanwo ileewe awọn ọmọ ẹ, oun naa si lo n tọju awọn obi ẹ ti wọn ti darugbo. Ẹbẹ yii lo mu adajọ paṣẹ ko sanwo itanran miliọnu kan naira, ko si da awọn owo to ji ko pada, iyẹn ẹgbẹrun lọna aadọrun-un dọla ($90,000) ati owo to fẹẹ to miliọnu meji abọ naira (N2,358,000) to jẹ owo ṣọọṣi ọhun.


Wahala n b ọ o, awọn Fulani darandaran to sa kuro n’Igangan ti ya wọ Ofiki

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Ilu Ofiki, nijọba ibilẹ Atisbo, nipinlẹ Ọyọ, gbalejo apapandodo laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, pẹlu bawọn Fulani darandaran kan ṣe ya wọ ilu naa, pẹlu iyawo atawọn ọmọ wọn, bẹẹ si ni maaluu rẹpẹtẹ ti wọn n sin ko gbẹyin, wọn lawọn n wa ibudo tawọn le tẹdo si. Ẹnikan tọrọ naa ṣoju rẹ ba akoroyin ALAROYE sọrọ lọjọ Aiku, Sannde yii, ni lasiko toun n lọ soko lọjọ Ẹti ọhun loun ri awọn maaluu rẹpẹtẹ lọna Abule Ọbatala ti ko jinna pupọ siluu Ofiki, ṣugbọn ibẹru ko jẹ koun le beere nnkan kan lọwọ awọn Fulani darandaran naa, niṣe loun fọwọ fa eti oun, ere lẹlẹ loun sa de aafin Alagbeere tilu Ofiki, Ọba Baṣhiru Oyeṣiji, lati sọ ohun toju oun ri fun kabiesi. Nibi tawọn maaluu ati ero naa pọ de, o ni o ju ọgbọn iṣẹju lọ toun fi duro soju kan titi tawọn maaluu naa fi kọja pẹlu awọn Fulani rẹpẹtẹ naa, atọmọde atagba wọn, ti wọn gbe oriṣiiriṣii ẹru ati dukia wọn dani. Lakooko ti Ọba Oyeṣiji ati ẹlẹgbẹ rẹ, Ọba Sunday Adeoye, Tẹlla kẹta, to jẹ Olọtọ ilu Ofiki, ẹni ti wọn fẹsun kan pe oun lo n ṣe agbodegba fawọn Fulani ti sọ pe ko si ootọ ninu ẹsun ti wọn ka soun lẹsẹ. O ni adugbo mẹta, pẹlu ọba alade mẹta, ni ilu naa pin si, Ọba Sunday Adeoye lo n ṣakoso Itọ, Ọba Bashiru Oyeṣiji n dari Ageere, nigba ti Ọba Gbenga Adeoye n ṣakoso Sando. Gbogbo awọn ọba yii lo rawọ ẹbẹ sijọba lati tete ba awọn dẹkun awọn Fulani yii, wọn lawọn o fẹ Fulani lagbegbe awọn, awọn ko si ni i faaye gba wọn.


Lakooko ti Ọba Oyeṣiji ati ẹlẹgbẹ rẹ, Ọba Sunday Adeoye, Tẹlla kẹta, to jẹ Olọtọ ilu Ofiki, ẹni ti wọn fẹsun kan pe oun lo n ṣe agbodegba fawọn Fulani ti sọ pe ko si ootọ ninu ẹsun ti wọn ka soun lẹsẹ. O ni adugbo mẹta, pẹlu ọba alade mẹta, ni ilu naa pin si, Ọba Sunday Adeoye lo n ṣakoso Itọ, Ọba Bashiru Oyeṣiji n dari Ageere, nigba ti Ọba Gbenga Adeoye n ṣakoso Sando. Gbogbo awọn ọba yii lo rawọ ẹbẹ sijọba lati tete ba awọn dẹkun awọn Fulani yii, wọn lawọn o fẹ Fulani lagbegbe awọn, awọn ko si ni i faaye gba wọn. Oloye Joshua Ogundiran to jẹ Jagun ilu Ofiki sọ fakọroyin wa pe agbegbe ilu Igangan lawọn Fulani ọhun ti n bọ, ṣugbọn o da oun loju pe wọn ko le raaye duro si lagbegbe Ofiki tori awọn araalu naa ko ni i gba fun wọn, paapaa awọn agbẹ.


Oloye Joshua Ogundiran to jẹ Jagun ilu Ofiki sọ fakọroyin wa pe agbegbe ilu Igangan lawọn Fulani ọhun ti n bọ, ṣugbọn o da oun loju pe wọn ko le raaye duro si lagbegbe Ofiki tori awọn araalu naa ko ni i gba fun wọn, paapaa awọn agbẹ.


Igbẹjọ bẹrẹ lori ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ti Oludasilẹ ijọ Sọtitobirẹ, Wolii Babatunde, pe

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ ta a wa yii, ni igbẹjọ bẹrẹ lori ẹjọ ko-tẹ-mi-lọrun ti oludasilẹ ijọ Sọtitobirẹ, Wolii Alfa Samuel Babatunde, pe ta ko idajọ ẹwọn gbere tile-ẹjọ giga to wa l’Akurẹ da fun un lori ọrọ ọmọ ọdun kan to deedee sọnu ninu ṣọọṣi rẹ lọjọ kẹwaa, oṣu kọkanla, ọdun 2019. ALAROYE fidi rẹ mulẹ pe awọn agbẹjọro meje, ti meji ninu wọn jẹ amofin agba, ni wọn ti gbaradi lati gbẹnusọ fun wolii ọhun atawọn osiṣẹ ijọ rẹ marun-un tile-ẹjọ da lẹbi pe wọn gbimọ pọ ji ọmọ to sọnu naa gbe. Awọn agbẹjọro olupẹjọ rọ kootu ọhun lati fagi le idajọ ẹwọn gbere ti Onidaajọ Oluṣẹgun Oduṣọla da fun onibaara wọn pẹlu awọn ẹri bii mẹtadinlogun ti wọn fi siwaju ile-ẹjọ naa.


Rasaki kọyawo ẹ silẹ pẹlu ọmọ mẹfa ni Ṣaki, o lo ja ju Ṣango lọ

Olu-Theo Omolohun, Oke-Ogun Ile-ẹjọ kọkọ-kọkọ kan to wa niluu Ṣaki, nipinlẹ Ọyọ, ti fopin si igbeyawo ọdun mọkanla to wa laarin Ọgbeni Ismail AbdulRasak, ẹni ọdun mẹtalelogoji, ati iyawo rẹ, Abilekọ Fasilat Alatiṣe, latari pe ko si ifẹ mọ laarin wọn, wọn ni ija ojoojumọ ni tọkọ-taya naa n ja. Ọgbẹni Rasak la gbọ pe o pe iyawo rẹ lẹjọ si kootu ọhun, o si ṣalaye pe latigba tobinrin naa ti da ẹsẹ wọ ile oun, ojumọ kan, ija kan ni, ko si igbe aye alaafia laarin awọn, ko si ye oun bi awọn ṣe bi ọmọ mẹfa laarin asiko naa. Olupẹjọ ni ọpọ igba lawọn ti ko ara awọn lọ sọdọ awọn mọlẹbi, ti wọn ti ba awọn da si aawọ to n ṣe lemọlemọ ọhun, ṣugbọn kaka ki ewe agbọn iṣoro naa dẹ, niṣe lo n le si i, iyawo oun lo si n fa a. O ni ẹlẹjọ-wẹwẹ obinrin ni, asunkun-rojọ si tun ni pẹlu, ọpọ igba lo jẹ pe awọn nnkan ti ko yẹ ko ka kun lo maa maa ṣe ran-n-to le lori, to si maa bu oun labuuṣidii lori ẹ, debii pe oun ti di ẹni yẹyẹ loju awọn ọmọ ati laarin adugbo. Kootu naa ni ki olujẹjọ fesi si ẹsun ti ọkọ rẹ sọ, Abilekọ Fausat to mu baba rẹ, Alaaji Yekeen, ati aburo rẹ, Ọgbẹni Ṣemiu, wa si kootu gẹgẹ bii ẹlẹrii ṣalaye pe ọkọ oun ki i ṣe ọkunrin gidi kan, ki i ṣe ojuṣe rẹ lori awọn ọmọ, o sọ poun n ṣiṣẹ loootọ, ṣugbọn o lahun si idile rẹ, oun iyawo nikan loun n da bukaata awọn ọmọ gbọ. Obinrin naa ni ibeji wa ninu awọn ọmọ oun, ṣugbọn ọkọ oun ko tori eyi ṣaanu oun rara. Baba iyawo naa jẹrii pe ọpọ igba loun ti gba ana oun lamọran lati sera ro lori ọmọ bibi, ko le raaye tọ wọn yanju, ṣugbọn ẹyin eti rẹ lamọran oun n bọ si, niṣe lo n pa ọmọ jọ bii eku ẹda, iya gidi lo si fi n jẹ ọmọ oun ti i ṣe iyawo rẹ.


Kootu naa ni ki olujẹjọ fesi si ẹsun ti ọkọ rẹ sọ, Abilekọ Fausat to mu baba rẹ, Alaaji Yekeen, ati aburo rẹ, Ọgbẹni Ṣemiu, wa si kootu gẹgẹ bii ẹlẹrii ṣalaye pe ọkọ oun ki i ṣe ọkunrin gidi kan, ki i ṣe ojuṣe rẹ lori awọn ọmọ, o sọ poun n ṣiṣẹ loootọ, ṣugbọn o lahun si idile rẹ, oun iyawo nikan loun n da bukaata awọn ọmọ gbọ. Obinrin naa ni ibeji wa ninu awọn ọmọ oun, ṣugbọn ọkọ oun ko tori eyi ṣaanu oun rara. Baba iyawo naa jẹrii pe ọpọ igba loun ti gba ana oun lamọran lati sera ro lori ọmọ bibi, ko le raaye tọ wọn yanju, ṣugbọn ẹyin eti rẹ lamọran oun n bọ si, niṣe lo n pa ọmọ jọ bii eku ẹda, iya gidi lo si fi n jẹ ọmọ oun ti i ṣe iyawo rẹ. Lẹyin tile-ẹjọ ti fun wọn lanfaani boya wọn ṣi le ri ọrọ ọhun sọ laarin mọlẹbi ṣugbọn ti ko seso rere, tawọn mejeeji si yari pe awọn ko fẹ ajọṣepọ wọn mọ, Oloye Muritala ti i ṣe adajọ kootu naa paṣẹ pe ile-ẹjọ ti fopin si igbeyawo wọn. Adajọ ni ki wọn ko iwe-ẹri ọjọọbi awọn ọmọ mẹfẹẹfa naa wa lọjọ mẹjọ, ki wọn le pinnu ọdọ ẹni ti wọn maa pin wọn si, o si paṣẹ ki iyawo naa lọọ ko ẹru ẹ kuro lọọdẹ Ọgbẹni Rasak lai fakoko ṣofo.


Lẹyin tile-ẹjọ ti fun wọn lanfaani boya wọn ṣi le ri ọrọ ọhun sọ laarin mọlẹbi ṣugbọn ti ko seso rere, tawọn mejeeji si yari pe awọn ko fẹ ajọṣepọ wọn mọ, Oloye Muritala ti i ṣe adajọ kootu naa paṣẹ pe ile-ẹjọ ti fopin si igbeyawo wọn. Adajọ ni ki wọn ko iwe-ẹri ọjọọbi awọn ọmọ mẹfẹẹfa naa wa lọjọ mẹjọ, ki wọn le pinnu ọdọ ẹni ti wọn maa pin wọn si, o si paṣẹ ki iyawo naa lọọ ko ẹru ẹ kuro lọọdẹ Ọgbẹni Rasak lai fakoko ṣofo.


Fulani bii ọgọrin ya wọ Ibadan, lawọn ọdọ kan ba fẹẹ koju wọn

Ọlawale Ajao, Ibadan Ija igboro iba ṣẹlẹ laarin awọn Fúlàní darandaran atawọn ọdọ Yoruba n’Ibadan, lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, Ọlọrun lo si mọ iye èèyàn ati dukia tí ìbá lọ sí í bi ko ṣe iṣẹ takuntakun tawọn agbofinro ijọba ipinlẹ Ọyọ ṣe lati kòòré wahala naa. Yánpọyánrin ọhun ni iba ṣẹlẹ ni nnkan bíi aago marun-un irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ keje, oṣu kejì, ọdun yii, nígbà tí àwọn arinrinajo Fúlàní bíi ọgọ́rin (80) wọ igboro Ibadan lẹẹkan ṣoṣo. Ninu ọkọ tirela ti wọn wa, eyi ti nọmba rẹ̀ jẹ KTG 220 ZZ (BAUCHI) la ti ri maaluu mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n (25) ati alupupu mẹtala. Ipo àìbalẹ̀ ọkàn ti ilẹ Yorùbá wa lori iwa ipaniyan ati ijinigbe awọn Fúlàní ló mú kí àwọn ọmọ iṣọta to wa lagbegbe Iwo Road, n’Ibadan, maa mura lati kọ lu awọn àjèjì onimaaluu naa. Ṣugbọn èèrà kò ti i rin awọn Fúlàní ti irinajo wọn kò àwọn ará Ìbàdàn láyà sókè yii ti awọn agbofinro ilẹ Yorùbá, Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ, atawọn oṣiṣẹ Operation Burst ti i ṣe ikọ agbofinro ijọba ipinlẹ naa fi lọọ da awọn arinrinajo naa duro, ti wọn sì gbé wọn lọ sì agọ ọlọpaa to wa laduugbo Agodi, n’Ibadan. Eyi lo si fopin sí ìkọlù ti iba waye láàrin ọdọ ti wọn ti n gbero lati kọ lu awọn Fúlàní naa.


Ipo àìbalẹ̀ ọkàn ti ilẹ Yorùbá wa lori iwa ipaniyan ati ijinigbe awọn Fúlàní ló mú kí àwọn ọmọ iṣọta to wa lagbegbe Iwo Road, n’Ibadan, maa mura lati kọ lu awọn àjèjì onimaaluu naa. Ṣugbọn èèrà kò ti i rin awọn Fúlàní ti irinajo wọn kò àwọn ará Ìbàdàn láyà sókè yii ti awọn agbofinro ilẹ Yorùbá, Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ, atawọn oṣiṣẹ Operation Burst ti i ṣe ikọ agbofinro ijọba ipinlẹ naa fi lọọ da awọn arinrinajo naa duro, ti wọn sì gbé wọn lọ sì agọ ọlọpaa to wa laduugbo Agodi, n’Ibadan. Eyi lo si fopin sí ìkọlù ti iba waye láàrin ọdọ ti wọn ti n gbero lati kọ lu awọn Fúlàní naa. Ninu ifọrọwanilẹnuwo ti awọn ọlọpaa ṣe fawọn eeyan naa ni wọn ti sọ pé àwọn kò bá tìjà wa s’Ibadan, ipinlẹ Eko ati Ògùn gan-an lawọn n lọ gẹgẹ bí Agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi ṣe fìdí ẹ̀ múlẹ. SCP Fadeyi fi kun ùn pe awọn to ni maaluu inu mọto naa sọ pe awọn nnkan ọsin ọhun naa lawọn n ko lọ sí odo ẹran to wa l’Agege, nipinlẹ Eko, láti tà, nigba ti awọn to ní àwọn alùpùpù naa sọ pe Too Geetì Ògèrè, nipinlẹ Ogun, lawọn ko awọn alùpùpù naa lọ fún iṣẹ ọkada.


Ninu ifọrọwanilẹnuwo ti awọn ọlọpaa ṣe fawọn eeyan naa ni wọn ti sọ pé àwọn kò bá tìjà wa s’Ibadan, ipinlẹ Eko ati Ògùn gan-an lawọn n lọ gẹgẹ bí Agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CSP Olugbenga Fadeyi ṣe fìdí ẹ̀ múlẹ. SCP Fadeyi fi kun ùn pe awọn to ni maaluu inu mọto naa sọ pe awọn nnkan ọsin ọhun naa lawọn n ko lọ sí odo ẹran to wa l’Agege, nipinlẹ Eko, láti tà, nigba ti awọn to ní àwọn alùpùpù naa sọ pe Too Geetì Ògèrè, nipinlẹ Ogun, lawọn ko awọn alùpùpù naa lọ fún iṣẹ ọkada.


Awọn Fulani dumbu Dele bii ẹran n’Imẹkọ

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Egbinrin ọtẹ lọrọ awọn Fulani ti wọn n fẹsun ipaniyan kan lasiko yii, paapaa nipinlẹ Ogun, pẹlu bo ṣe jẹ pe niṣe ni wọn tun dumbu ọkunrin kan, Dele Olowoniyi, labule Ọha, n’Imẹkọ, ni nnkan bii aago kan oru ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii. ALAROYE gbọ pe awọn Fulani naa de tijatija lọwọ oru, wọn si bẹrẹ si i yinbọn kaakiri. Bakan naa ni wọn ni wọn bẹrẹ si i ba awọn dukia awọn eeyan jẹ, lẹyin naa ni wọn wọle awọn Dele, wọn wọ ọ jade, wọn si fọbẹ si i lọrun, wọn dumbu rẹ bii ẹran. Ohun to ṣẹlẹ yii lo jẹ kọpọ eeyan maa sọ pe nnkan mi-in wa ninu ọrọ awọn Fulani yii, wọn lo jọ pe awọn alagbara ninu ijọba n gbe lẹyin wọn lati maa fa wahala kiri nipinlẹ Ogun yii ni, nigba to jẹ wọn ti ni ẹnikẹni ko gbọdọ yọ wọn lẹnu. Iṣẹlẹ iku Dele yii ka Ọmọọba Gboyega Nasir Isiaka(GNI) to dupo gomina lẹẹmẹta nipinlẹ Ogun lara pupọ, nitori ọmọ Imẹkọ ni ọkunrin naa. GNI fibanujẹ sọrọ lori iku Dele, o ni awọn to waa dumbu ẹ yii ki i ṣe ọta Imẹkọ-Afọn lasan, ọta Naijiria ati ọta ọmọniyan lapapọ ni wọn.


Awọn Fulani dumbu Dele bii ẹran n’Imẹkọ

Ohun to ṣẹlẹ yii lo jẹ kọpọ eeyan maa sọ pe nnkan mi-in wa ninu ọrọ awọn Fulani yii, wọn lo jọ pe awọn alagbara ninu ijọba n gbe lẹyin wọn lati maa fa wahala kiri nipinlẹ Ogun yii ni, nigba to jẹ wọn ti ni ẹnikẹni ko gbọdọ yọ wọn lẹnu. Iṣẹlẹ iku Dele yii ka Ọmọọba Gboyega Nasir Isiaka(GNI) to dupo gomina lẹẹmẹta nipinlẹ Ogun lara pupọ, nitori ọmọ Imẹkọ ni ọkunrin naa. GNI fibanujẹ sọrọ lori iku Dele, o ni awọn to waa dumbu ẹ yii ki i ṣe ọta Imẹkọ-Afọn lasan, ọta Naijiria ati ọta ọmọniyan lapapọ ni wọn. ‘‘Ọpọ ipaniyan bayii la ti foju ri kaakiri Naijiria, ni bayii wọn ti raaye wọ ilẹ Yoruba, ti wọn si ti n doju ija kọ awọn eeyan wa ni nilẹ Yewa, ko yẹ ki wọn fi awọn eeyan wa silẹ lati daabo bo bo ara wọn nigba ta a ni awọn agbofinro, ko si yẹ ki ẹmi awọn eeyan wa maa wa ninu idunkooko mọ ni ni gbogbo igba bayii.’’ Bẹẹ ni Ọmọọba Gboyega Isiaka wi. Ẹ oo ranti pe lọsẹ to kọja yii ni ajafẹtọọ Yoruba nni, Sunday Adeyẹmọ (Igboho) lọ si Egua, ọkan ninu awọn ilu ti wọn lawọn Fulani ti n da wọn laamu, ti wọn si ti sọ ara wọn di ẹru jẹjẹ mọ araalu lọwọ. Ikọlu to n waye lawọn ilẹ Yewa yii ko ti i dawọ duro, eyi naa lo si fa a tawọn eeyan ibẹ fi tun n kegbajare pe kijọba ma jẹ kawọn di ajoji nilẹ baba awọn, nitori awọn Fulani to n fidan han awọn lojoojumọ yii.


Awọn Fulani dumbu Dele bii ẹran n’Imẹkọ

‘‘Ọpọ ipaniyan bayii la ti foju ri kaakiri Naijiria, ni bayii wọn ti raaye wọ ilẹ Yoruba, ti wọn si ti n doju ija kọ awọn eeyan wa ni nilẹ Yewa, ko yẹ ki wọn fi awọn eeyan wa silẹ lati daabo bo bo ara wọn nigba ta a ni awọn agbofinro, ko si yẹ ki ẹmi awọn eeyan wa maa wa ninu idunkooko mọ ni ni gbogbo igba bayii.’’ Bẹẹ ni Ọmọọba Gboyega Isiaka wi. Ẹ oo ranti pe lọsẹ to kọja yii ni ajafẹtọọ Yoruba nni, Sunday Adeyẹmọ (Igboho) lọ si Egua, ọkan ninu awọn ilu ti wọn lawọn Fulani ti n da wọn laamu, ti wọn si ti sọ ara wọn di ẹru jẹjẹ mọ araalu lọwọ. Ikọlu to n waye lawọn ilẹ Yewa yii ko ti i dawọ duro, eyi naa lo si fa a tawọn eeyan ibẹ fi tun n kegbajare pe kijọba ma jẹ kawọn di ajoji nilẹ baba awọn, nitori awọn Fulani to n fidan han awọn lojoojumọ yii.


Lori ọrọ agbofinro ti wọn le nitori o loyun, ijọba Ekiti gbe ileeṣẹ ọlọpaa lọ si kootu

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Kọmiṣanna feto idajọ nipinlẹ Ekiti, Amofin Wale Fapohunda, ti gbe ọga-agba ọlọpaa nilẹ yii, kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ naa ati ajọ to n ṣakoso iṣẹ ọlọpaa lọ sile-ẹjọ lori ọrọ Omidan Ọlajide Ọmọlọla ti wọn yọ niṣẹ nitori oyun. Ṣe lọsẹ to lọ lọhun-un nileeṣẹ ọlọpaa le ọmọbinrin to jẹ konstebu ni teṣan Iye-Ekiti, nijọba ibilẹ Ilejemeje, ọhun lẹnu iṣẹ nitori o loyun lasiko ti ofin iṣẹ naa ko ti i fun un lanfaani lati ṣe bẹẹ. A gbọ pe oṣu karun-un, ọdun to kọja, ni ọmọbinrin yii jade nileewe awọn ọlọpaa, bẹẹ lo ti loyun oṣu mẹfa lasiko ti wọn le e, ofin iṣẹ naa si ni pe lẹyin ọdun meji lo too le lọkọ, lẹyin ọdun mẹta lo si too le loyun. Lẹyin igbesẹ naa ni CP Tunde Mobayọ to jẹ Kọmiṣanna ọlọpaa Ekiti sọ fun ALAROYE pe tobinrin ba wa nileewe ọlọpaa, ko le loyun, to ba si tun jade tan, o gbọdọ duro ko too lọkọ tabi loyun nitori awọn idanilẹkọọ ati igbaradi mi-in ti too ṣe. Abala kẹtadinlaaadoje (127) alakalẹ ileeṣẹ ọlọpaa lo ni wọn fi ṣedajọ ọmọbinrin naa, eyi to ni obinrin ti ko ba ti i lọkọ to ba loyun, ileeṣẹ ọlọpaa yoo le e, ọga-agba ọlọpaa patapata nikan lo si le yi igbesẹ naa pada. Eyi lo jẹ kijọba Ekiti pe ẹjọ kan sile-ẹjọ giga ijọba apapọ to wa niluu Ado-Ekiti, lẹyin ti wọn ni awọn gba iwe ẹhonu latọdọ ẹgbẹ awọn obinrin amofin atawọn mi-in to n ja fun ẹtọ awọn obinrin.


Lẹyin igbesẹ naa ni CP Tunde Mobayọ to jẹ Kọmiṣanna ọlọpaa Ekiti sọ fun ALAROYE pe tobinrin ba wa nileewe ọlọpaa, ko le loyun, to ba si tun jade tan, o gbọdọ duro ko too lọkọ tabi loyun nitori awọn idanilẹkọọ ati igbaradi mi-in ti too ṣe. Abala kẹtadinlaaadoje (127) alakalẹ ileeṣẹ ọlọpaa lo ni wọn fi ṣedajọ ọmọbinrin naa, eyi to ni obinrin ti ko ba ti i lọkọ to ba loyun, ileeṣẹ ọlọpaa yoo le e, ọga-agba ọlọpaa patapata nikan lo si le yi igbesẹ naa pada. Eyi lo jẹ kijọba Ekiti pe ẹjọ kan sile-ẹjọ giga ijọba apapọ to wa niluu Ado-Ekiti, lẹyin ti wọn ni awọn gba iwe ẹhonu latọdọ ẹgbẹ awọn obinrin amofin atawọn mi-in to n ja fun ẹtọ awọn obinrin. Ninu iwe ipẹjọ naa to ni nọmba ( FHC/ AD/ CS/ 8/ 2021) ni wọn ti ni ki kootu naa ṣagbayewọ abala kẹtadinlaaadoje (127) tileeṣẹ naa lo ni ibamu pẹlu abala kẹtadinlogoji (37) ati ikejilelogoji (42) ofin ilẹ Naijiria boya ko ta ko ara wọn, bẹẹ ni ki wọn tun wo awọn ofin ẹtọ ọmọniyan kaakiri agbaye, eyi ti Naijiria n tẹle. Fapohunda ni ijọba duro lori ipinnu rẹ lati pa gbogbo igbesẹ to n tẹ ẹtọ awọn obinrin mọlẹ, eyi si lo fa oriṣiiriṣii ofin ati alakalẹ, igbesẹ awọn ọlọpaa si ta ko awọn ofin ọhun. Bakan naa ni kọmiṣanna ọhun ni oun ti kọ lẹta si ọga-agba ọlọpaa l’Abuja, iyẹn Mohammed Adamu, lori atilẹyin ijọba lati ba ileeṣẹ naa ṣagbeyẹwo awọn ofin ọjọ pipẹ ti wọn n lo.


Ninu iwe ipẹjọ naa to ni nọmba ( FHC/ AD/ CS/ 8/ 2021) ni wọn ti ni ki kootu naa ṣagbayewọ abala kẹtadinlaaadoje (127) tileeṣẹ naa lo ni ibamu pẹlu abala kẹtadinlogoji (37) ati ikejilelogoji (42) ofin ilẹ Naijiria boya ko ta ko ara wọn, bẹẹ ni ki wọn tun wo awọn ofin ẹtọ ọmọniyan kaakiri agbaye, eyi ti Naijiria n tẹle. Fapohunda ni ijọba duro lori ipinnu rẹ lati pa gbogbo igbesẹ to n tẹ ẹtọ awọn obinrin mọlẹ, eyi si lo fa oriṣiiriṣii ofin ati alakalẹ, igbesẹ awọn ọlọpaa si ta ko awọn ofin ọhun. Bakan naa ni kọmiṣanna ọhun ni oun ti kọ lẹta si ọga-agba ọlọpaa l’Abuja, iyẹn Mohammed Adamu, lori atilẹyin ijọba lati ba ileeṣẹ naa ṣagbeyẹwo awọn ofin ọjọ pipẹ ti wọn n lo.


Ọkunrin yii laye ti su oun, lo ba fẹẹ para ẹ n’Ikẹja, ọpẹlọpẹ LASEMA

Faith Adebọla, Eko Bi ko ba jẹ ti ajọ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, ti wọn sare debi iṣẹlẹ ọhun, ti wọn si tete rọọṣi ọkunrin naa deleewosan ijọba ni, afaimọ ki Ọgbẹni kan ti wọn porukọ inagijẹ ẹ ni Ṣẹnṣẹma yii ma ti dẹni akọlẹbo pẹlu bo ṣe pinnu lati pa ara ẹ, o laye ti su oun. Irọlẹ ọjọ Abamẹta, Satide yii, la gbọ pe iṣẹlẹ naa waye nibudokọ kan ti wọn n pe ni National, loju ọna Maroṣe Sango si Oṣodi, lagbegbe Ikẹja. Ọga agba ajọ LASEMA, Dokita Oluwafẹmi Oke-Ọsanyintolu, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ lawọn gba ipe pajawiri lori aago pe ọkunrin kan ti gun opo ti wọn so waya tẹlifoonu atijọ mọ, wọn lo ti de ori oke tente kawọn eeyan too fura si i, ni wọn ba bẹrẹ si i bẹ ẹ pe ko ma para ẹ, ṣugbọn wọn lọkunrin naa laye ti su oun, ki wọn foun silẹ. Eyi lo mu ki wọn tẹ ileeṣẹ LASEMA laago. Oluwafẹmi ni kiakia lawọn oṣiṣẹ ajọ naa ti sare debi iṣẹlẹ naa, ṣugbọn ki wọn too debẹ, Ṣẹnṣẹma ti bẹ latori opo naa, eti gọta to wa lẹgbẹẹ ọna reluwee to bẹ si, o si fara pa yannayanna, bo tilẹ jẹ pe o ṣi n mi. Wọn ni ọgbẹ nla kan wa nibi ẹsẹ ẹ, o si da bii ẹni pe ọrun ẹsẹ naa ti rọ, ṣugbọn awọn oṣiṣẹ ajọ naa fun un ni itọju pajawiri ki wọn too fi ọkọ gbokuu-gbalaaye (ambulansi) wọn gbe e lọ sọsibitu jẹnẹra lo wa n’Ikẹja.


Eyi lo mu ki wọn tẹ ileeṣẹ LASEMA laago. Oluwafẹmi ni kiakia lawọn oṣiṣẹ ajọ naa ti sare debi iṣẹlẹ naa, ṣugbọn ki wọn too debẹ, Ṣẹnṣẹma ti bẹ latori opo naa, eti gọta to wa lẹgbẹẹ ọna reluwee to bẹ si, o si fara pa yannayanna, bo tilẹ jẹ pe o ṣi n mi. Wọn ni ọgbẹ nla kan wa nibi ẹsẹ ẹ, o si da bii ẹni pe ọrun ẹsẹ naa ti rọ, ṣugbọn awọn oṣiṣẹ ajọ naa fun un ni itọju pajawiri ki wọn too fi ọkọ gbokuu-gbalaaye (ambulansi) wọn gbe e lọ sọsibitu jẹnẹra lo wa n’Ikẹja. Oluwafẹmi fi kun ọrọ rẹ pe akiyesi tawọn ṣe nigba ti wọn n tọju ọgbẹni naa ni pe o ti muti yo, ọti lile lo si mu. Wọn tun yẹ ifunpa ẹ wo, wọn ri i pe o ti ga, eemi rẹ ko si delẹ mọ, afẹfẹ ọsigin (oxygen) ni wọn so mọ ọn nimu ti wọn fi gbe e dele iwosan ọhun. Ọga agba LASEMA dupẹ lọwọ awọn araalu to tete pe wọn lori aago, o si rọ kaluku lati tubọ wa lojufo sawọn eeyan ati ohun to ba n ṣẹlẹ ni sakaani wọn.


Oluwafẹmi fi kun ọrọ rẹ pe akiyesi tawọn ṣe nigba ti wọn n tọju ọgbẹni naa ni pe o ti muti yo, ọti lile lo si mu. Wọn tun yẹ ifunpa ẹ wo, wọn ri i pe o ti ga, eemi rẹ ko si delẹ mọ, afẹfẹ ọsigin (oxygen) ni wọn so mọ ọn nimu ti wọn fi gbe e dele iwosan ọhun. Ọga agba LASEMA dupẹ lọwọ awọn araalu to tete pe wọn lori aago, o si rọ kaluku lati tubọ wa lojufo sawọn eeyan ati ohun to ba n ṣẹlẹ ni sakaani wọn.


Dapọ Abiọdun kilọ fẹgbẹ awakọ ero ipinlẹ Ogun, o ni wọn ko gbọdọ de gareeji gbowo ita

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ijọba Gomina Dapọ Abiọdun ti kilọ fẹgbẹ awakọ ero NURTW, nipinlẹ Ogun, lati yago lawọn gareeji kaakiri ipinlẹ yii, bi wọn ko ba fẹẹ jiya lọdọ ìjọba. Kọmiṣanna feto iroyin nipinlẹ Ogun, Alaaji Waheed Oduṣile, lo fi atẹjade to kede eyi sita lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ti i ṣe ọjọ keje, oṣu keji, ọdun 2021. Atẹjade naa ṣalaye pe dandan ni kijọba tete kilọ fawọn ẹgbẹ naa bayii, nitori awọn ẹṣọ alaabo ti fi to ijọba leti pe awọn NURTW ipinlẹ yii ti n ṣeto bi wọn yoo ṣe tun lọọ maa gbowo kiri ni gareeji lorukọ ijọba. Bẹẹ, eyi ta ko aṣẹ ijọba to wa nilẹ, eyi to fofin de ẹgbẹ yii lati maa gbowo orita ati ti gareeji lọwọ awọn awakọ lorukọ ijọba. Ẹ oo ranti pe ija agba to bẹ silẹ ninu ẹgbẹ NURTW nipinlẹ Ogun lo fa a ti ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ yii ṣe fofin de wọn loṣu kẹfa, ọdun 2020. Ija naa lagbara debii pe ẹmi ati dukia awọn to n ba ara wọn ja naa wa ninu ewu.


Bẹẹ, eyi ta ko aṣẹ ijọba to wa nilẹ, eyi to fofin de ẹgbẹ yii lati maa gbowo orita ati ti gareeji lọwọ awọn awakọ lorukọ ijọba. Ẹ oo ranti pe ija agba to bẹ silẹ ninu ẹgbẹ NURTW nipinlẹ Ogun lo fa a ti ile-igbimọ aṣofin ipinlẹ yii ṣe fofin de wọn loṣu kẹfa, ọdun 2020. Ija naa lagbara debii pe ẹmi ati dukia awọn to n ba ara wọn ja naa wa ninu ewu. Eyi lo fa a tijọba ṣe fofin de wọn latigba naa. “A ti fun awọn agbofinro laṣẹ lati mu ọmọ ẹgbẹ NURTW ati ẹnikẹni tabi ẹgbẹkẹgbẹ tijọba ko ba fun laṣẹ lati ṣiṣẹ, ṣugbọn to fẹẹ gbowo ni gareeji lorukọ ijọba” Bẹẹ ni atẹjade naa wi.


Eyi lo fa a tijọba ṣe fofin de wọn latigba naa. “A ti fun awọn agbofinro laṣẹ lati mu ọmọ ẹgbẹ NURTW ati ẹnikẹni tabi ẹgbẹkẹgbẹ tijọba ko ba fun laṣẹ lati ṣiṣẹ, ṣugbọn to fẹẹ gbowo ni gareeji lorukọ ijọba” Bẹẹ ni atẹjade naa wi.


Wahala awọn Fulani darandaran yii le da ogun abẹle silẹ ni Naijiria O-Ṣoyinka

“Gbogbo wa o le sun ka kori sibi kan naa, ti gbogbo wa ba ni ka maa duro de ohun tijọba apapọ fẹẹ ṣe, niṣe la maa di ẹru nilẹ wa, iyẹn ta o ba ti i di ẹru ọhun bi mo ṣe n sọrọ yii. Ohun to n ṣẹlẹ lo mu ki Sunday Igboho gbe igbesẹ to gbe, ọrọ naa toju su u ni, o si pinnu lati ṣe nnkan kan nipa ẹ, ọna toun si mọ to le gba ṣe nnkan kan nipa ẹ lo tọ yẹn. Ti aṣiṣe ba wa ninu ohun to ṣe, a le sọ fun un ni, ka ran an lọwọ, ka ba a ṣatunṣe ẹ, ṣugbọn ohun to ṣe pataki ju lọ ni pe akin ọkunrin ni, o si laya lati doju kọ ipo ti ko dara ti gbogbo wa ti n ṣaroye le lori. Iyẹn gan-an ni koko, ki i ṣe aṣiṣe tabi ofin la fẹẹ maa ba ja lori ẹ.” Ogbontarigi ọmọwe ati ọnkọwe to ti gba ami-ẹyẹ kari aye nni, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, lo ṣe bayii sọrọ lọjọ Aiku, Sannde yii, nigba to n fesi fawọn akọroyin lori atẹ ayelujara nipa ero rẹ lori bi ọkunrin ajijagbara ti wọn n pe ni Sunday Igboho ṣe n le awọn Fulani darandaran kuro lawọn ipinlẹ Yoruba laipẹ yii. O loun ko figba kan sọ pe Sunday wa ninu awọn akọni ilẹ Yoruba gẹgẹ bawọn kan ṣe n sọ, ṣugbọn ero oun nipa igbesẹ Sunday Igboho ni pe o daa bi ọkunrin naa ṣe laya, to si ta gbogbo wa ji. Ṣoyinka ni ilu yii ti bajẹ kọja sisọ, ọrọ aabo to mẹhẹ lo si buru ju ninu ibajẹ naa.


Iyẹn gan-an ni koko, ki i ṣe aṣiṣe tabi ofin la fẹẹ maa ba ja lori ẹ.” Ogbontarigi ọmọwe ati ọnkọwe to ti gba ami-ẹyẹ kari aye nni, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, lo ṣe bayii sọrọ lọjọ Aiku, Sannde yii, nigba to n fesi fawọn akọroyin lori atẹ ayelujara nipa ero rẹ lori bi ọkunrin ajijagbara ti wọn n pe ni Sunday Igboho ṣe n le awọn Fulani darandaran kuro lawọn ipinlẹ Yoruba laipẹ yii. O loun ko figba kan sọ pe Sunday wa ninu awọn akọni ilẹ Yoruba gẹgẹ bawọn kan ṣe n sọ, ṣugbọn ero oun nipa igbesẹ Sunday Igboho ni pe o daa bi ọkunrin naa ṣe laya, to si ta gbogbo wa ji. Ṣoyinka ni ilu yii ti bajẹ kọja sisọ, ọrọ aabo to mẹhẹ lo si buru ju ninu ibajẹ naa. O ni ki i ṣe pe ka kan wa ṣaa, ṣugbọn o yẹ ka wa pẹlu iyi ati ẹyẹ ni. Iyi ati ẹyẹ wa bii eniyan ti sọnu lasiko yii, wọn ti po gbogbo ẹ mẹrẹ, iyẹn lo fi jẹ pe oju yẹpẹrẹ lawọn ọbayejẹ ilẹ yii fi n wo gbogbo eeyan. Ko too pari ọrọ rẹ, Ṣoyinka ni ọwọ tijọba fi mu ọrọ awọn Fulani darandaran to n paayan, ti wọn n jiiyan gbe, ti wọn si n ṣe oriṣiiriṣii aburu yii, ohun to le da ogun abẹle silẹ ni, ina nla tijọba ko ni i le fẹ pa ni.


O ni ki i ṣe pe ka kan wa ṣaa, ṣugbọn o yẹ ka wa pẹlu iyi ati ẹyẹ ni. Iyi ati ẹyẹ wa bii eniyan ti sọnu lasiko yii, wọn ti po gbogbo ẹ mẹrẹ, iyẹn lo fi jẹ pe oju yẹpẹrẹ lawọn ọbayejẹ ilẹ yii fi n wo gbogbo eeyan. Ko too pari ọrọ rẹ, Ṣoyinka ni ọwọ tijọba fi mu ọrọ awọn Fulani darandaran to n paayan, ti wọn n jiiyan gbe, ti wọn si n ṣe oriṣiiriṣii aburu yii, ohun to le da ogun abẹle silẹ ni, ina nla tijọba ko ni i le fẹ pa ni. O ni bi Aarẹ Buhari ṣe dakẹ, ti ko sọrọ lori awọn Fulani darandaran yii, didakẹ naa fihan pe o fara mọ iwa ti wọn n hu ni. Ṣoyinka ni bawọn Fulani darandaran ṣe n da wahala silẹ lojoojumọ yii le yọri si ogun abẹle fun orilẹ-ede Naijiria. O ni togun abẹle ba ṣẹlẹ, oun atawọn tọrọ ohun to n ṣẹlẹ bayii ti su maa ja fitafita, oun aa si fi awọn nnkan ini oun ja lati gba awọn eeyan silẹ ninu igbekun awọn aninilara.


O ni bi Aarẹ Buhari ṣe dakẹ, ti ko sọrọ lori awọn Fulani darandaran yii, didakẹ naa fihan pe o fara mọ iwa ti wọn n hu ni. Ṣoyinka ni bawọn Fulani darandaran ṣe n da wahala silẹ lojoojumọ yii le yọri si ogun abẹle fun orilẹ-ede Naijiria. O ni togun abẹle ba ṣẹlẹ, oun atawọn tọrọ ohun to n ṣẹlẹ bayii ti su maa ja fitafita, oun aa si fi awọn nnkan ini oun ja lati gba awọn eeyan silẹ ninu igbekun awọn aninilara. O ni ta a ba fẹ ki nnkan yii dawọ duro, ko ma buru ju bo ṣe wa yii lọ, afi ki Aarẹ Muhammadu Buhari ba wọn ọmọ orileede yii sọrọ lai fọrọ bọpo bọyọ, ko sọ fawọn darandaran onimaaluu pe ki wọn yee tẹ ẹtọ awọn araalu mọlẹ, ki wọn jawọ ninu fifi okoowo tiwọn fa inira fọmọlakeji wọn. Baba naa rọ Aarẹ Buhari lari paṣẹ fawọn agbofinro lati daabo bo araalu, aijẹ bẹẹ, oju aarẹ to n gbe sẹyin awọn darandaran ọdaran lawọn eeyan yoo maa fi wo o. Ọpọ awọn to n ka ọrọ Ṣoyinka lori atẹ rẹ ni wọn ti n kan saara sọkunrin naa fun bo ṣe n sọrọ soke lasiko yii, wọn ni ọrọ rẹ fawọn niṣiiri.


O ni ta a ba fẹ ki nnkan yii dawọ duro, ko ma buru ju bo ṣe wa yii lọ, afi ki Aarẹ Muhammadu Buhari ba wọn ọmọ orileede yii sọrọ lai fọrọ bọpo bọyọ, ko sọ fawọn darandaran onimaaluu pe ki wọn yee tẹ ẹtọ awọn araalu mọlẹ, ki wọn jawọ ninu fifi okoowo tiwọn fa inira fọmọlakeji wọn. Baba naa rọ Aarẹ Buhari lari paṣẹ fawọn agbofinro lati daabo bo araalu, aijẹ bẹẹ, oju aarẹ to n gbe sẹyin awọn darandaran ọdaran lawọn eeyan yoo maa fi wo o. Ọpọ awọn to n ka ọrọ Ṣoyinka lori atẹ rẹ ni wọn ti n kan saara sọkunrin naa fun bo ṣe n sọrọ soke lasiko yii, wọn ni ọrọ rẹ fawọn niṣiiri.


Ọlọkada wa iwakuwa, ni mọto ba pa a l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Nitori bo ṣe fẹẹ ya ọkọ ayọkẹlẹ Mitsubishi kan silẹ niwaju ọfiisi awọn DSS, l’Oke Mosan, l’Abẹokuta, lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, oṣẹ yii, ọkunrin ọlọkada kan riku ojiji he nigba ti mọto to fẹẹ ya silẹ naa gba a, to si pa a loju ẹsẹ. Awọn tiṣẹlẹ yii ṣoju wọn ṣalaye pe ni nnkan bii aago kan ọsan kọja iṣẹju mẹẹẹdọgbọn lo ṣẹlẹ. Wọn ni niṣe ni ọkada ti ko ni nọmba naa n sare buruku, mọto to fẹẹ ya silẹ ni wọn pe nọmba tiẹ ni JJJ 304 FD. Bi ọlọkada yii ṣe fẹẹ ya mọto naa silẹ lọna aitọ lo di ọran si i lọrun, to fi di pe niṣe lo fẹgbẹ lelẹ, to ṣubu lọ tuurutu. Mọto to fẹẹ ya silẹ lo si pada ṣe e ni ṣuta. Bi eyi ṣe ṣẹlẹ ni ọlọkada naa dagbere faye, bẹẹ lọkunrin kan naa to gbe sẹyin ṣeṣe pupọ, ko le fẹsẹ rẹ rin, awọn oṣiṣẹ TRACE to wa nitosi ni wọn gbe e lọ sọsibitu jẹnẹra to wa n’Ijaye, wọn si gbe oku ọlọkada to ku naa fawọn ẹbi ẹ lati lọọ sin.


Eti okun ni wọn ti ri oku Wale lẹyin ọjọ kẹfa to ha sọwọ awọn janduku ni Lẹkki

Faith Adebọla, Eko Loootọ ni wọn maa n sọ pe ọmọ ẹni ku ya ju ọmọ ẹni sọnu lọ, sibẹ, ibanujẹ nla to ba awọn mọlẹbi ọkunrun ẹni ogoji ọdun kan, Wale Kalejaiye, lasiko yii kọja afẹnusọ, pẹlu bo ṣe jẹ inu alagbalugbu omi okun ni wọn ti lọọ ri oku ẹ lẹyin ọjọ kẹfa to ti wa lakata awọn ẹruuku afurasi ọdaran lagbegbe Lẹkki, nipinlẹ Eko. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, inu ibẹru ati aibalẹ ọkan lawọn eeyan agbegbe Ibẹju-Lẹkki tiṣẹlẹ ọhun ti waye, wa, latọjọ Aje, Mọnde, to kọja yii, irọlẹ ọjọ Abamẹta, Satide yii, ni wọn ni awọn kan ri oku ọkunrin naa. Wọn ni lọjọ Aje tiṣẹlẹ ijinigbe naa waye, funra oloogbe yii lo lọọ sọ awọn ohun to n ṣẹlẹ lagbegbe Lẹkki, bawọn janduku ko ṣe jẹ ki wọn rimu mi, tawọn ole atawọn ẹlẹgbẹ okunkun n yọ wọn lẹnu, n lọkunrin naa ba kegbajare lọ si teṣan ọlọpaa to wa ni Akodo, ni Lẹkki, pe ki wọn ma wo awọn niran. Awọn ọlọpaa bi i leere pe ṣe o le mu awọn de ọdọ awọn afurasi ọdaran to mọ, o si gba lati ṣe bẹẹ, n lawọn ọlọpaa diẹ lati ikọ IGP Monitoring Unit, atawọn ọlọpaa Moba (Police Mobile Force) ba tẹle e, wọn si mu awọn janduku diẹ lagbegbe ọhun. Wọn ni iwaju ile baalẹ abule Akodo naa ni wọn ṣi wa, ti baalẹ n ba awọn ọlọpaa sọrọ lọwọ, bawọn janduku kan ti wọn to bii aadọjọ ṣe ya bo wọn nibẹ niyẹn, wọn fẹẹ tu awọn ẹlẹgbẹ wọn ti wọn mu silẹ. Igba ti eruku rogbodiyan naa yoo fi relẹ, Wale Kalejaiye ti wọn loun lo ṣe alami awọn fawọn agbofinro ti dawati, ko si sẹni to gbọ ‘mo ko o’ rẹ titi ti wọn fi ri oku rẹ yii, wọn ti pa a. Mọlẹbi oloogbe naa, Jalailu Alimi, ba Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), sọrọ, o ni, ”O buru gidi pe awọn eeyan keeyan yii pa ẹgbọn mi danu lasan.


Awọn ọlọpaa bi i leere pe ṣe o le mu awọn de ọdọ awọn afurasi ọdaran to mọ, o si gba lati ṣe bẹẹ, n lawọn ọlọpaa diẹ lati ikọ IGP Monitoring Unit, atawọn ọlọpaa Moba (Police Mobile Force) ba tẹle e, wọn si mu awọn janduku diẹ lagbegbe ọhun. Wọn ni iwaju ile baalẹ abule Akodo naa ni wọn ṣi wa, ti baalẹ n ba awọn ọlọpaa sọrọ lọwọ, bawọn janduku kan ti wọn to bii aadọjọ ṣe ya bo wọn nibẹ niyẹn, wọn fẹẹ tu awọn ẹlẹgbẹ wọn ti wọn mu silẹ. Igba ti eruku rogbodiyan naa yoo fi relẹ, Wale Kalejaiye ti wọn loun lo ṣe alami awọn fawọn agbofinro ti dawati, ko si sẹni to gbọ ‘mo ko o’ rẹ titi ti wọn fi ri oku rẹ yii, wọn ti pa a. Mọlẹbi oloogbe naa, Jalailu Alimi, ba Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN), sọrọ, o ni, ”O buru gidi pe awọn eeyan keeyan yii pa ẹgbọn mi danu lasan. Mi o ri iru iwa ika bii eyi ri laye mi. Awọn janduku yii ti waa di ẹrujẹjẹ laduugbo wa, bo ṣe wu wọn ni wọn n kọ lu awọn ọlọpaa atawọn agbofinro mi-in. ”Owurọ ọjọ Aiku, Sannde, yii lawọn ọlọpaa pe wa lori aago pe awọn ti ri oku ẹgbọn mi gba pada, wọn ni etikun Magbọn, labule Ṣẹgun, lawọn to pa a sọ oku ẹ si.


Mi o ri iru iwa ika bii eyi ri laye mi. Awọn janduku yii ti waa di ẹrujẹjẹ laduugbo wa, bo ṣe wu wọn ni wọn n kọ lu awọn ọlọpaa atawọn agbofinro mi-in. ”Owurọ ọjọ Aiku, Sannde, yii lawọn ọlọpaa pe wa lori aago pe awọn ti ri oku ẹgbọn mi gba pada, wọn ni etikun Magbọn, labule Ṣẹgun, lawọn to pa a sọ oku ẹ si. O ba ni ninu jẹ gidi, Ọlọrun lo mọ ohun ti wọn ti foju ẹ ri ko too ja siku yii.” Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, bo tilẹ jẹ pe o loun ko le sọ pupọ nipa ẹ lasiko yii tori iṣẹ iwadii to lọọrin ṣi n lọ lọwọ.


O ba ni ninu jẹ gidi, Ọlọrun lo mọ ohun ti wọn ti foju ẹ ri ko too ja siku yii.” Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejọbi, naa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, bo tilẹ jẹ pe o loun ko le sọ pupọ nipa ẹ lasiko yii tori iṣẹ iwadii to lọọrin ṣi n lọ lọwọ.


Ti Makinde ba gba mi laaye, Wakili, Fulani to dẹrujẹjẹ si wọn lọrun l’Ayetẹ, ko ni i lo ọjọ meji- Sunday Igboho

Ọlawale Ajao, Ibadan Pẹlu bi ọmọ Fúlàní kan ti wọn n pe ni Iskilu Wakili ṣe dẹ̀rùjẹ̀jẹ̀ sí wọn lọrun niluu Ayétẹ̀, to sì n dun mọ̀huru mọ̀huru mọ gbogbo araalu naa, ajìjàgbara fún òmìnira Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ (Igboho Ooṣa), ti ṣalaye idi ti ko ṣe le koju ọkunrin naa. O ni ko ṣee ṣe fun oun lati lọọ kọ lu ọkunrin ti wọn pe ni jagunjagun awọn Fulani naa lai jẹ pe ijọba ipinlẹ Ọyọ yọnda ki oun lọọ ko o loju. Nirọlẹ ọjọ Àbámẹ́ta, Sátidé, to kọja, lo sọrọ yii nigba to n gbalejo awọn adari ẹgbẹ ọdọ Yoruba, ìyẹn Yoruba Youth Socio-Cultural Association, YYSA ninu ile ẹ to wa laduugbo Sókà, n’Ibadan. Ṣaaju ni Aarẹ ẹgbẹ YYSA, Ọgbẹni Habib Ọlálékan Hammed, ti gboṣuba fun Oloye Adeyẹmọ lori awọn igbesẹ akọni to ti gbé lati gba iran Yoruba silẹ lọwọ awọn Fúlàní tó n ṣeku pa awọn Yorùbá nilẹ baba wọn. Bakan naa lo pàkíèsí Sunday Igboho sí ọrọ Iskilu Wakilu, Fúlàní tó n faye ni awọn araalu Ayétẹ̀ lára niluu baba wọn. Ọkunrin Fúlàní yii ni wọn lo ti di eegun ẹja si awọn ara ilu Ayetẹ, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapam nipinlẹ Ọyọ, lọrun, pẹlu bo ṣe n pa awọn araalu naa, to n ṣe wọn leṣe, to sì n leri pe ko sí ohun tí ẹnikẹni le fi oun ṣe.


Ṣaaju ni Aarẹ ẹgbẹ YYSA, Ọgbẹni Habib Ọlálékan Hammed, ti gboṣuba fun Oloye Adeyẹmọ lori awọn igbesẹ akọni to ti gbé lati gba iran Yoruba silẹ lọwọ awọn Fúlàní tó n ṣeku pa awọn Yorùbá nilẹ baba wọn. Bakan naa lo pàkíèsí Sunday Igboho sí ọrọ Iskilu Wakilu, Fúlàní tó n faye ni awọn araalu Ayétẹ̀ lára niluu baba wọn. Ọkunrin Fúlàní yii ni wọn lo ti di eegun ẹja si awọn ara ilu Ayetẹ, nijọba ibilẹ Ariwa Ibarapam nipinlẹ Ọyọ, lọrun, pẹlu bo ṣe n pa awọn araalu naa, to n ṣe wọn leṣe, to sì n leri pe ko sí ohun tí ẹnikẹni le fi oun ṣe. Bakan naa ni wọn lo di gbogbo ọna to já sí ilé ẹ̀, ti ko sì jẹ kí araalu kankan le gba ibẹ kọja lọ síbi iṣẹ ajé tiwọn. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, awọn ọdẹ ibilẹ ilu naa ti fìfẹ́ hàn láti lọọ kojú àjèjì to ya ògìdán olóólà ijù sí awọn araalu lọrun yii, ṣugbọn wọn kò lè dan an wo, wọn gbà pé èèyàn kò lè fiya ẹ̀ṣẹ̀ tí ọmọ Fúlàní kankan ba ṣẹ̀ jẹ ẹ lorileede yii ki oluwarẹ má rí pipọn oju ijọba, paapaa lasiko iṣejọba Ogagun Muhammadu Buhari yii. Ṣugbọn Oloye Adeyẹmọ sọ pe gbogbo ẹnu ti ọkunrin Fúlàní naa n já, nitori ko tí ì fojú kan òun Sunday Igboho ni, ṣugbọn bi oun ṣe jẹ agbọmọlà ati ajìjàgbara to nni, oun kì í deede jà lai jẹ pe oníjà bẹ oun niṣẹ.


Bakan naa ni wọn lo di gbogbo ọna to já sí ilé ẹ̀, ti ko sì jẹ kí araalu kankan le gba ibẹ kọja lọ síbi iṣẹ ajé tiwọn. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, awọn ọdẹ ibilẹ ilu naa ti fìfẹ́ hàn láti lọọ kojú àjèjì to ya ògìdán olóólà ijù sí awọn araalu lọrun yii, ṣugbọn wọn kò lè dan an wo, wọn gbà pé èèyàn kò lè fiya ẹ̀ṣẹ̀ tí ọmọ Fúlàní kankan ba ṣẹ̀ jẹ ẹ lorileede yii ki oluwarẹ má rí pipọn oju ijọba, paapaa lasiko iṣejọba Ogagun Muhammadu Buhari yii. Ṣugbọn Oloye Adeyẹmọ sọ pe gbogbo ẹnu ti ọkunrin Fúlàní naa n já, nitori ko tí ì fojú kan òun Sunday Igboho ni, ṣugbọn bi oun ṣe jẹ agbọmọlà ati ajìjàgbara to nni, oun kì í deede jà lai jẹ pe oníjà bẹ oun niṣẹ. Gẹgẹ bó ṣe sọ, “Ki awọn araalu ṣe ifẹhonu han tí kò la wahala kankan lọ, kí wọn sọ fún ijọba pe awọn ko fẹ Wakili abi ki lẹ pe e niluu awọn mọ, ki Gomina Ṣeyi Makinde waa ran mi niṣẹ, o ti tán. “Gomina ò tiẹ ni lati darukọ mi gan-an, kí wọn kan ṣe ikede sinu iweeroyin pe awọn n wa ẹni tó máa bá awọn mú Isikilu, o ti tán. “Mi o nilo owo ijọba tabi owo ẹnikẹni, ki wọn ṣaa sọ pe awọn nilo ẹni to ba le mu Wakili Mo fi Ọlọrun to lẹ̀mí mi bura, Wakili ko ni i lo ọjọ meji niluu yẹn.” Nipa awọn aṣekupani Fúlàní ti wọn ti gbakoso inu igbó ijọba ipinlẹ Ondo mọ ijọba atawọn araalu lọwọ, ti awọn afẹ̀míṣòfò naa sì takú sinu igbo naa lẹyìn tí gbèdéke ti gomina ipinlẹ naa, Arakunrin Rotimi Akeredolu, fún wọn láti fi ipinlẹ oun silẹ ti kọja, ọkunrin ajìjàgbara fún ìràn Yoruba yii dahun pe “Ẹ jẹ kí Gomina Akeredolu naa kede sinu beba pe awọn nilo ẹni tó máa bá àwọn le awọn Fúlàní yẹn kuro ninu igbo ọba, kẹ ẹ waa wo o boya emi Sunday Igboho yóò lè wọn lọ tabi mi o ni i le wọn.


Gẹgẹ bó ṣe sọ, “Ki awọn araalu ṣe ifẹhonu han tí kò la wahala kankan lọ, kí wọn sọ fún ijọba pe awọn ko fẹ Wakili abi ki lẹ pe e niluu awọn mọ, ki Gomina Ṣeyi Makinde waa ran mi niṣẹ, o ti tán. “Gomina ò tiẹ ni lati darukọ mi gan-an, kí wọn kan ṣe ikede sinu iweeroyin pe awọn n wa ẹni tó máa bá awọn mú Isikilu, o ti tán. “Mi o nilo owo ijọba tabi owo ẹnikẹni, ki wọn ṣaa sọ pe awọn nilo ẹni to ba le mu Wakili Mo fi Ọlọrun to lẹ̀mí mi bura, Wakili ko ni i lo ọjọ meji niluu yẹn.” Nipa awọn aṣekupani Fúlàní ti wọn ti gbakoso inu igbó ijọba ipinlẹ Ondo mọ ijọba atawọn araalu lọwọ, ti awọn afẹ̀míṣòfò naa sì takú sinu igbo naa lẹyìn tí gbèdéke ti gomina ipinlẹ naa, Arakunrin Rotimi Akeredolu, fún wọn láti fi ipinlẹ oun silẹ ti kọja, ọkunrin ajìjàgbara fún ìràn Yoruba yii dahun pe “Ẹ jẹ kí Gomina Akeredolu naa kede sinu beba pe awọn nilo ẹni tó máa bá àwọn le awọn Fúlàní yẹn kuro ninu igbo ọba, kẹ ẹ waa wo o boya emi Sunday Igboho yóò lè wọn lọ tabi mi o ni i le wọn. “Kò na awọn ijọba wa nilẹ Yoruba lowo, ko na wọn ni nnkan kan, ki wọn ṣáà ti sọrọ sita pe ohun ti awọn n fẹ ree, o ti pari. “Lori akitiyan nipa bí gbogbo ilẹ Yorùbá yóò ṣe gba ominira kuro lọwọ awọn apaayan atawọn ajinigbe yii, ohun tí ẹnikẹni ba ri ko wí, emi Sunday Ìgbòho ko ni í pada sẹyìn.”


“Kò na awọn ijọba wa nilẹ Yoruba lowo, ko na wọn ni nnkan kan, ki wọn ṣáà ti sọrọ sita pe ohun ti awọn n fẹ ree, o ti pari. “Lori akitiyan nipa bí gbogbo ilẹ Yorùbá yóò ṣe gba ominira kuro lọwọ awọn apaayan atawọn ajinigbe yii, ohun tí ẹnikẹni ba ri ko wí, emi Sunday Ìgbòho ko ni í pada sẹyìn.”


Dapọ Abiọdun ni ki wọn wadii ija Fulani atawọn agbẹ nipinlẹ Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ọmọọba Dapọ Abiọdun ti i ṣe gomina ipinlẹ Ogun ti paṣẹ fawọn agbofinro nipinlẹ yii lati wadii rogbodiyan to ṣẹlẹ laarin awọn agbẹ atawọn Fulani lagbegbe Yewa lọsẹ to kọja, nibi ti ẹmi ẹni kan ti ṣofo, ti wọn si ba awọn dukia jẹ. Atẹjade to ti ọfiisi Akọwe iroyin gomina, Ọgbẹni Kunle Ṣomorin, wa lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹfa, oṣu keji yii, lo sọ eyi di mimọ. Ninu atẹjade naa ni wọn ti fi ye awọn akọroyin pe yatọ si pe awọn ọlọpaa yoo wadii iṣẹlẹ yii, ijọba ti gbe ikọ ti yoo maa gbogun ti ikọlu iru eyi to waye ni Egua, lọsẹ to kọja yii dide. Wọn ni ikọ naa ni yoo jẹ ti awọn ẹṣọ alaabo oriṣiiriṣii ti wọn yoo maa rin kiri awọn agbegbe lati pako dina iru ikọlu yii. Bi ikọlu ba si waye, wọn yoo wa nitosi lati tete ri ọwọ rẹ bọlẹ. ‘‘A ko ni i gba iwa ọdaran kankan laaye nipinlẹ yii, a ko fẹẹ mọ iru ẹni yoowu ko jẹ.


Wọn ni ikọ naa ni yoo jẹ ti awọn ẹṣọ alaabo oriṣiiriṣii ti wọn yoo maa rin kiri awọn agbegbe lati pako dina iru ikọlu yii. Bi ikọlu ba si waye, wọn yoo wa nitosi lati tete ri ọwọ rẹ bọlẹ. ‘‘A ko ni i gba iwa ọdaran kankan laaye nipinlẹ yii, a ko fẹẹ mọ iru ẹni yoowu ko jẹ. Ijọba ti pa awọn ọlọpaa atawọn agbofinro yooku laṣẹ lati mu awọn to lọwọ si eyi to ṣẹlẹ kọja yii, ki wọn le jiya ẹṣẹ wọn. A ko ni i gba ẹnikẹni laaye lati ba alaafia ipinlẹ Ogun jẹ, ẹnikẹni to ba si fẹẹ da omi alaafia ilu ru yoo da ara rẹ lebi.’’ Bẹẹ ni apa kan atẹjade naa wi. Nigba to n ba ẹbi to padanu eeyan wọn kẹdun, Gomina Abiọdun ba awọn ti wọn padanu ilẹ oko wọn naa kẹdun pẹlu, atawọn to jẹ pe maaluu wọn lo ba wahala naa lọ.


Ijọba ti pa awọn ọlọpaa atawọn agbofinro yooku laṣẹ lati mu awọn to lọwọ si eyi to ṣẹlẹ kọja yii, ki wọn le jiya ẹṣẹ wọn. A ko ni i gba ẹnikẹni laaye lati ba alaafia ipinlẹ Ogun jẹ, ẹnikẹni to ba si fẹẹ da omi alaafia ilu ru yoo da ara rẹ lebi.’’ Bẹẹ ni apa kan atẹjade naa wi. Nigba to n ba ẹbi to padanu eeyan wọn kẹdun, Gomina Abiọdun ba awọn ti wọn padanu ilẹ oko wọn naa kẹdun pẹlu, atawọn to jẹ pe maaluu wọn lo ba wahala naa lọ. O rọ awọn araalu lati maa ba iṣẹ oojo wọn lọ lai si ikayasoke kankan. Bi wọn ba si kofiri ẹni ti irin rẹ ko mọ tabi to mu ifura dani, ki wọn tete sọrọ iru ẹni bẹẹ fun ikọ agbofinro tijọba gbe kalẹ fun eyi, ki wọn le tete da sẹria to yẹ fẹni to fẹẹ da wahala silẹ naa.


O rọ awọn araalu lati maa ba iṣẹ oojo wọn lọ lai si ikayasoke kankan. Bi wọn ba si kofiri ẹni ti irin rẹ ko mọ tabi to mu ifura dani, ki wọn tete sọrọ iru ẹni bẹẹ fun ikọ agbofinro tijọba gbe kalẹ fun eyi, ki wọn le tete da sẹria to yẹ fẹni to fẹẹ da wahala silẹ naa.


Irọ ni wọn pa mọ mi o… Awujalẹ

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Lojiji niroyin kan gbode lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, pe Awujalẹ ilẹ Ijẹbu, Ọba Sikiru Kayọde Adetọna, sọ pe ọba tabi aṣaaju Yoruba ti ko ba ti Sunday Igboho lẹyin lasiko yii ki i ṣe ọmọ ọkọ, ọmọ ale ni. Ṣugbọn nigba to di ọjọ Satide, ọjọ kẹfa, oṣu keji yii, Awujalẹ loun ko sọ ohun to jọ bẹẹ, o ni awọn ti wọn loun sọ bẹẹ purọ mọ oun ni. Amugbalẹgbẹẹ Awujalẹ, Ọgbẹni Tunde Ọladunjoye, lọba naa fi ọrọ yii ran si gbogbo eti to gbọ alọ, pe ki wọn gbọ abọ ọrọ naa. Ṣe ohun ti wọn ni Awujalẹ sọ ni pe, ‘‘Gẹgẹ bii ọba alaye tabi aṣiwaju ilẹ Yoruba, o gbọdọ ti Sunday Igboho lẹyin lasiko yii bi o ko ba ki i ṣe ọmọ ale.’’ Ọladunjoye to fi atẹjade sita lorukọ ọba naa sọ pe ‘‘Aafin Awujalẹ ko fi ohun to jọ bẹẹ sita. Gẹgẹ bẹ ẹ ṣe mọ pe olufẹ ilu ati ilẹ Yoruba ni Alayeluwa, o yẹ ka sọ ọ gedegbe pe irọ ni ohun ti wọn ni wọn sọ naa. Ko le baa ye gbogbo eeyan pe ko sẹni to laṣẹ lati fi orukọ kabiyesi gbe iroyin jade lai jẹ ka mọ nipa ẹ la ṣe fi atẹjade yii sita.’’


Awọn afurasi ọdaran mẹtadinlọgbọn lawọn ọlọpaa ṣa kaakiri Eko

Faith Adebọla, Eko B’ina o ba tan laṣọ, ẹjẹ o ni i tan leeekanna nileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko fọrọ awọn afurasi ọdaran, awọn janduku, awọn ẹlẹgbẹ okunkun atawọn to n da ilu ru, ṣe lopin ọsẹ ta a wa yii, wọn ni mẹtadinlọgbọn lara wọn lawọn mu lawọn ibuba wọn to wa kaakiri ipinlẹ Eko. Alukoro awọn ọlọpaa Eko, DSP Olumuyiwa Adejọbi, lo fọrọ ọhun to ALAROYE leti lori ikanni agborokaye, Wasaapu rẹ, o ni latọjọ Ẹti, Furaidee, lawọn ti ko si ọrọ wiwa awọn ọmọ adaluru ọhun, titi fi di afẹmọjumọ ọjọ Aiku, Sannde yii, si lawọn n ṣa wọn nikọọkan ejeeji kaakiri awọn ibi ti wọn mori mu si nipinlẹ Eko. Lara awọn mẹtadinlọgbọn tọwọ ba naa ni: Kọlawọle Ọlajide, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, Kẹhinde Ayọọla, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn, Dọla Abdullahi, ẹni ogun ọdun ati Micheal Ogungbade, ẹni ọdun mọkandinlogun, atawọn mẹtalelogun mi-in. Adejọbi ni lati adugbo kan ti wọn n pe ni Ile-Zik, lọọ de abẹ biriiji Dọpẹmu, titi de Shasha, Orisunmbare lawọn ti fi pampẹ ofin gbe awọn ọmọ ganfe ọhun. O lawọn tun de Iyana-Ipaja, Ile-Epo, Abule Ẹgba, Isọkoko, Alfa Nla, Ọna Capitol l’Agege, Akilo, Marketing, Alausa CBD, n’Ikẹja. Wọn ni ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa Rapid Respond Squard, RRS, ni wọn dojukọ iṣẹ ọhun, wọn si ṣe e bii iṣẹ gidi ni.


Adejọbi ni lati adugbo kan ti wọn n pe ni Ile-Zik, lọọ de abẹ biriiji Dọpẹmu, titi de Shasha, Orisunmbare lawọn ti fi pampẹ ofin gbe awọn ọmọ ganfe ọhun. O lawọn tun de Iyana-Ipaja, Ile-Epo, Abule Ẹgba, Isọkoko, Alfa Nla, Ọna Capitol l’Agege, Akilo, Marketing, Alausa CBD, n’Ikẹja. Wọn ni ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa Rapid Respond Squard, RRS, ni wọn dojukọ iṣẹ ọhun, wọn si ṣe e bii iṣẹ gidi ni. Ọpọ awọn nnkan ija oloro lo lawọn ọlọpaa ba lọwọ awọn afurasi naa, bẹẹ ni wọn tun ka awọn egboogi oloro rẹpẹtẹ bii igbo, kokeeni atawọn mi-in mọ wọn lọwọ. Gẹgẹ bi Kọmiṣanna ọlọpaa, CP Hakeem Odumosu, ṣe paṣẹ, Adejọbi lawọn ti taari awọn afurasi wọnyi si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, ni Yaba, fun iṣẹ iwadii. O ni ibẹ ni wọn maa wa titi ti wọn fi maa dero kootu laipẹ.


Ọpọ awọn nnkan ija oloro lo lawọn ọlọpaa ba lọwọ awọn afurasi naa, bẹẹ ni wọn tun ka awọn egboogi oloro rẹpẹtẹ bii igbo, kokeeni atawọn mi-in mọ wọn lọwọ. Gẹgẹ bi Kọmiṣanna ọlọpaa, CP Hakeem Odumosu, ṣe paṣẹ, Adejọbi lawọn ti taari awọn afurasi wọnyi si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, ni Yaba, fun iṣẹ iwadii. O ni ibẹ ni wọn maa wa titi ti wọn fi maa dero kootu laipẹ. Adejọbi ni kawọn janduku tọwọ o ti i ba maa reti awọn laipẹ, tori ileeṣẹ ọlọpaa ko ni i sinmi lori ọrọ wọn, afi ti wọn ba jawọ lo ku.


Adejọbi ni kawọn janduku tọwọ o ti i ba maa reti awọn laipẹ, tori ileeṣẹ ọlọpaa ko ni i sinmi lori ọrọ wọn, afi ti wọn ba jawọ lo ku.


Nitori wahala ọrọ ilẹ, ijọba kede konilegbele niluu Ilobu ati Ẹrin-Ọṣun

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ijọba ipinlẹ Ọṣun ti kede konilegbele oniwakati mẹrinlelogun bayii latari wahala to n ṣẹlẹ laaarin ilu Ilobu ati Ẹrin-Ọṣun. Irọlẹ ọj ọ Abamẹta ni wahala ọlọjọ pipẹ naa tun bẹrẹ lasiko ti awọn oṣiṣẹ tijọba ni ki wọn yanju wahala aala ilẹ lagbegbe naa n ṣiṣẹ wọn lọwọ. A gbọ pe agbegbe kan to n jẹ Ahoro Aafin, lo da wahala ọhun silẹ, bi awọn Ilobu ṣe n sọ pe awọn lawọn ni i, lawọn Ẹrin-Ọṣun naa n pariwo pe ori ilẹ awọn ni. Bayii ni wahala yii burẹkẹ, bi wọn ṣe n fa ada yọ, ni wọn n lo aake, ko si pẹ ti wọn fi fa’bọn yọ, ti wọn si doju ẹ kọ ara wọn. A gbọ pe awọn ẹṣọ Amọtẹkun atawọn ọlọpaa ṣiṣẹ pupọ nibẹ loru-mọju, lati pẹtu saawọ naa, ṣugbọn bi ilẹ tun ṣe mọ ni wọn tun bẹrẹ. Lasiko ti a n ko iroyin yii, oku ọdọkunrin kan wa layiika aafin Olobuu, bẹẹ laimọye eeyan si fara pa niluu mejeeji.


Bayii ni wahala yii burẹkẹ, bi wọn ṣe n fa ada yọ, ni wọn n lo aake, ko si pẹ ti wọn fi fa’bọn yọ, ti wọn si doju ẹ kọ ara wọn. A gbọ pe awọn ẹṣọ Amọtẹkun atawọn ọlọpaa ṣiṣẹ pupọ nibẹ loru-mọju, lati pẹtu saawọ naa, ṣugbọn bi ilẹ tun ṣe mọ ni wọn tun bẹrẹ. Lasiko ti a n ko iroyin yii, oku ọdọkunrin kan wa layiika aafin Olobuu, bẹẹ laimọye eeyan si fara pa niluu mejeeji. Idi niyi ti Gomina Gboyega Oyetọla fi kede konilegbele naa. O ni eleyii yoo le jẹ ki alaafia pada siluu mejeeji. O si rọ gbogbo awọn araalu lati pa aṣẹ naa mọ.


Idi niyi ti Gomina Gboyega Oyetọla fi kede konilegbele naa. O ni eleyii yoo le jẹ ki alaafia pada siluu mejeeji. O si rọ gbogbo awọn araalu lati pa aṣẹ naa mọ.


Ki ẹledaa awọn irunmọlẹ da a fun mi, to ba jẹ pe ohun ti mo lọọ ṣe l’Abuja yatọ si ọrọ ilẹ Yoruba-Ọọni

Jide Alabi Wahala buruku lo n ṣẹlẹ laarin awọn ọba alaye meji yii, Ọọni Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, ati Eselu ti ilu Iselu, Ọba Akintunde Akinyẹmi, lori ipade ti Arole Oodua lọọ ba Aarẹ Muhammadu Buhari ṣe niluu Abuja laipẹ yii. Ifọrọwerọ kan ni wọn sọ pe Ọba Iselu ṣe pẹlu ileeṣe iroyin kan, nibi to ti ṣeleri atilẹyin ẹ fun Oloye Sunday Igboho, ṣugbọn lara ohun ti Kabiesi Iselu sọ bọ si apo ibinu Arole Oodua, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, eyi to fa bi wọn ṣe n ta ohun sira wọn bayii. Ohun ti wọn lo kọkọ da wahala ọhun silẹ ni bi awọn eeyan Yewa, nipinlẹ Ogun ṣe kọkọ le awọn Fulani darandaran kuro lagbegbe wọn, ṣugbọn ti awọn ṣọja ti wọn wa ni adugbo kan to n jẹ Alamala, lẹgbẹẹ Abẹokuta, tun sin wọn pada si agbegbe ọhun pelu ibọn lọwọ, ti awọn eeyan naa ko si ri ohun kan bayii ṣe, bi awọn maaluu ṣe n jẹ’ko, ti wọn si tun duro ti wọn nibẹ. Bi iroyin iṣẹlẹ naa ṣe gba ode kan ni Kabiesi Ọba Iselu ti ba ileeṣẹ iroyin kan sọrọ, to si ṣeleri atilẹyin fun Sunday Igboho lori ipa ẹ lati gba iran Yoruba silẹ lọwọ jọgọdi awọn Fulani. Ko pẹ to ṣe bẹẹ naa ni Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Igboho Ooṣa paapaa yọju si Kabiesi yii, to si rọ ọba naa atawọn yooku ti wọn wa ni ipinlẹ Ogun ati ilẹ Yoruba lapapọ lati ma ṣe faaye gba awọn to le maa ko idaamu ba awọn eeyan ti wọn n ṣelu le lori lagbegbe wọn. Bi iroyin ti kabiesi ṣe yii ṣe gba igboro kan, ni Ọba Ẹnitan Ogunwusi, Ọọni Ile-Ifẹ, ti fi atẹjiṣẹ ranṣẹ si i, nibi to ti sọ pe oun gan-an ni Ọba Iselu pede abuku si ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹlu ileeṣẹ iroyin naa.


Bi iroyin iṣẹlẹ naa ṣe gba ode kan ni Kabiesi Ọba Iselu ti ba ileeṣẹ iroyin kan sọrọ, to si ṣeleri atilẹyin fun Sunday Igboho lori ipa ẹ lati gba iran Yoruba silẹ lọwọ jọgọdi awọn Fulani. Ko pẹ to ṣe bẹẹ naa ni Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Igboho Ooṣa paapaa yọju si Kabiesi yii, to si rọ ọba naa atawọn yooku ti wọn wa ni ipinlẹ Ogun ati ilẹ Yoruba lapapọ lati ma ṣe faaye gba awọn to le maa ko idaamu ba awọn eeyan ti wọn n ṣelu le lori lagbegbe wọn. Bi iroyin ti kabiesi ṣe yii ṣe gba igboro kan, ni Ọba Ẹnitan Ogunwusi, Ọọni Ile-Ifẹ, ti fi atẹjiṣẹ ranṣẹ si i, nibi to ti sọ pe oun gan-an ni Ọba Iselu pede abuku si ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹlu ileeṣẹ iroyin naa. Ọọni sọ pe ede abuku ti Eselu pe si oun ko ju ibi to ti mẹnuba ọrọ ọba alaye to ṣẹṣẹ lọọ ri Aarẹ Buhari lọ. Bẹẹ ni Arole Oodua ki Ọba Iselu nilọ ko ṣora ẹ gidigidi ti ko ba fẹẹ ri wahala oun. Arole Oodua ninu atẹjiṣẹ ẹ sọ pe, “Ọba wo lo ṣẹṣẹ ti ilu Abuja de nilẹ Yoruba.


Ọọni sọ pe ede abuku ti Eselu pe si oun ko ju ibi to ti mẹnuba ọrọ ọba alaye to ṣẹṣẹ lọọ ri Aarẹ Buhari lọ. Bẹẹ ni Arole Oodua ki Ọba Iselu nilọ ko ṣora ẹ gidigidi ti ko ba fẹẹ ri wahala oun. Arole Oodua ninu atẹjiṣẹ ẹ sọ pe, “Ọba wo lo ṣẹṣẹ ti ilu Abuja de nilẹ Yoruba. O ṣe pataki ki a maa mọ hulẹhulẹ ọrọ ki a too ṣọ ohun ti oju wa ko to, paapaa awọn ọrọ ti ko ba ṣoju wa. “Ẹledaa awọn irunmọlẹ ni yoo da a fun mi to ba jẹ pe ohun ti mo lọọ ṣe ni Abuja yatọ si ̀ọrọ ilẹ Yoruba, bakan naa ni mo tọrọ ki Ọlọrun dajọ awọn to n sọ ohun ti oju wọn ko to nipa mi.” Ṣa o, bi Ọọni Adeyẹye ti sọrọ yii tan naa ni Ọba Akinyẹmi naa ti fesi pada, to si sọ pe iwa ti Ọọni hu ku diẹ kaato lori bo ṣe kọ lu oun lori ọrọ naa. O ni ohun to dun oun ninu ọrọ yii ko ju bi Ọọni ṣe kuna lati duro sipo nla ti oun to o si gẹgẹ bii aṣaaju awọn ọba alaye nilẹ Yoruba.


O ṣe pataki ki a maa mọ hulẹhulẹ ọrọ ki a too ṣọ ohun ti oju wa ko to, paapaa awọn ọrọ ti ko ba ṣoju wa. “Ẹledaa awọn irunmọlẹ ni yoo da a fun mi to ba jẹ pe ohun ti mo lọọ ṣe ni Abuja yatọ si ̀ọrọ ilẹ Yoruba, bakan naa ni mo tọrọ ki Ọlọrun dajọ awọn to n sọ ohun ti oju wọn ko to nipa mi.” Ṣa o, bi Ọọni Adeyẹye ti sọrọ yii tan naa ni Ọba Akinyẹmi naa ti fesi pada, to si sọ pe iwa ti Ọọni hu ku diẹ kaato lori bo ṣe kọ lu oun lori ọrọ naa. O ni ohun to dun oun ninu ọrọ yii ko ju bi Ọọni ṣe kuna lati duro sipo nla ti oun to o si gẹgẹ bii aṣaaju awọn ọba alaye nilẹ Yoruba. Ọba Akinyẹmi ninu atẹjiṣẹ ẹ sọ pe: “Ẹ kaaarọ, Kabiyesi, Alayeluwa. Kabiyesi, ipo nla ni mo to yin si, Ọlọrun to ṣẹda wa paapaa mọ bi mo ṣe ka yin kun to. Mi o lero pe ẹ le gbe iru ọrọ yii ko mi loju, ohun ti emi n reti latọdọ yin ni ọrọ ibanikẹdun si ọkan ninu awọn ọba yin nilẹ Yoruba, ti awọn Fulani darandaran pa awọn eeyan ẹ ni ipakupa.


Ọba Akinyẹmi ninu atẹjiṣẹ ẹ sọ pe: “Ẹ kaaarọ, Kabiyesi, Alayeluwa. Kabiyesi, ipo nla ni mo to yin si, Ọlọrun to ṣẹda wa paapaa mọ bi mo ṣe ka yin kun to. Mi o lero pe ẹ le gbe iru ọrọ yii ko mi loju, ohun ti emi n reti latọdọ yin ni ọrọ ibanikẹdun si ọkan ninu awọn ọba yin nilẹ Yoruba, ti awọn Fulani darandaran pa awọn eeyan ẹ ni ipakupa. Kabiesi, ti ẹ ba gbọ ifọrọwerọ mi daadaa, ko si ibi kan bayii ti mo ti sọ pe ẹ ti gbowo l’Abuja. Ọrọ itaniji ni mo sọ ranṣẹ si gbogbo kabiesi ilẹ Yoruba lori bi nnkan ṣe n lọ, ẹyin naa si wa ninu awọn ti mo n sọ pẹlu. “Kabiyesi, ipo ọla ti ẹ wa yẹn, gbogbo iran Yoruba pata lẹ n sọju fun, ohun ti mo si n fẹ latọdọ yin ni bi ẹ oo ṣe nawọ irẹpọ si gbogbo awa ọba alaye ilẹ Yoruba.


Kabiesi, ti ẹ ba gbọ ifọrọwerọ mi daadaa, ko si ibi kan bayii ti mo ti sọ pe ẹ ti gbowo l’Abuja. Ọrọ itaniji ni mo sọ ranṣẹ si gbogbo kabiesi ilẹ Yoruba lori bi nnkan ṣe n lọ, ẹyin naa si wa ninu awọn ti mo n sọ pẹlu. “Kabiyesi, ipo ọla ti ẹ wa yẹn, gbogbo iran Yoruba pata lẹ n sọju fun, ohun ti mo si n fẹ latọdọ yin ni bi ẹ oo ṣe nawọ irẹpọ si gbogbo awa ọba alaye ilẹ Yoruba. Ohun ti a n fẹ latọdọ yin ni bi ẹ oo ṣe ran awọn eeyan wa si ilu Iselu lati jabọ fun yin bi wọn ṣe sọ awọn ọmọ Iselu di ẹru nilẹ baba wọn.” Bẹẹ ni Ọọni naa tun da kabiesi yii lohun, to si kilọ fun un ko ma darapọ mọ awọn ti wọn n gbe iroyin ẹlẹjẹ kiri nipa ohun ti oun lọọ ṣẹ niluu Abuja pẹlu Aarẹ. Ninu atẹjiṣẹ ọhun naa lo ti sọ pe ohun ti awọn jọ sọ ni bi wọn yoo ṣe pana wahala nla ti wọn fẹẹ da si Sunday Igboho lọrun lori bo ṣe le awọn Fulani darandaran kuro ni Igangan, lagbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ. Ọọni tun fi kun un pe, ko dara ki awọn eeyan maa foju buruku wo gbogbo ọba alaye tabi ki wọn maa sọ pe gbogbo igba ti Ọba alaye ba ti lọọ ri Aarẹ niru ọba bẹẹ lo n tọrọ ibi iwapo.


Ohun ti a n fẹ latọdọ yin ni bi ẹ oo ṣe ran awọn eeyan wa si ilu Iselu lati jabọ fun yin bi wọn ṣe sọ awọn ọmọ Iselu di ẹru nilẹ baba wọn.” Bẹẹ ni Ọọni naa tun da kabiesi yii lohun, to si kilọ fun un ko ma darapọ mọ awọn ti wọn n gbe iroyin ẹlẹjẹ kiri nipa ohun ti oun lọọ ṣẹ niluu Abuja pẹlu Aarẹ. Ninu atẹjiṣẹ ọhun naa lo ti sọ pe ohun ti awọn jọ sọ ni bi wọn yoo ṣe pana wahala nla ti wọn fẹẹ da si Sunday Igboho lọrun lori bo ṣe le awọn Fulani darandaran kuro ni Igangan, lagbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ. Ọọni tun fi kun un pe, ko dara ki awọn eeyan maa foju buruku wo gbogbo ọba alaye tabi ki wọn maa sọ pe gbogbo igba ti Ọba alaye ba ti lọọ ri Aarẹ niru ọba bẹẹ lo n tọrọ ibi iwapo. Arole Oodua fi kun un pe, “Emi nikan ni ọba alaye to lọọ ri Aarẹ, ohun to si fa a ko ju bi Aarẹ ṣe n fẹ ka tẹle ofin to le dina itankalẹ arun Koronafaiọọsi. Ibeere ti mo ni fun ọba yii ni pe, njẹ o wa nibẹ nigba ti mo n ba Buhari, sọrọ. Ti ọrọ ba ri bayii, ọgbọn inu leeyan maa n lo dipo ariwo ogun ati ọtẹ.


Arole Oodua fi kun un pe, “Emi nikan ni ọba alaye to lọọ ri Aarẹ, ohun to si fa a ko ju bi Aarẹ ṣe n fẹ ka tẹle ofin to le dina itankalẹ arun Koronafaiọọsi. Ibeere ti mo ni fun ọba yii ni pe, njẹ o wa nibẹ nigba ti mo n ba Buhari, sọrọ. Ti ọrọ ba ri bayii, ọgbọn inu leeyan maa n lo dipo ariwo ogun ati ọtẹ. Ohun ti mo mọ ni pe ọrọ alaafia ni mo lọọ ba Aarẹ sọ.” Ọba Akinyẹmi, naa ti fesi o, ohun to si sọ ni pe Ọọni Ile-Ifẹ ti dakẹ ju lori wahala ti awọn Fulani n ko ba awọn ọmọ Yoruba. O ni, “Alayeluwa, ko ni i wu mi ki n tapa si imọran ti olori awa ọba ni agbegbe mi, Olu ti ilu Ilaro, gba mi pe ki n ma ṣe ba yin ṣe gbọmi-si-i-omi-ko-to-o lori ọrọ to wa nilẹ yii, imọran yẹn gan-an ni mo maa tẹle. “Ṣugbọn ẹ jẹ ki n sọ kinni kan fun yin, wahala to wa nilẹ Yoruba loni-in, nibi ti ẹ ti n ṣe olori awọn ọba, nnkan ti daru patapata labẹ akoso yin.


Ohun ti mo mọ ni pe ọrọ alaafia ni mo lọọ ba Aarẹ sọ.” Ọba Akinyẹmi, naa ti fesi o, ohun to si sọ ni pe Ọọni Ile-Ifẹ ti dakẹ ju lori wahala ti awọn Fulani n ko ba awọn ọmọ Yoruba. O ni, “Alayeluwa, ko ni i wu mi ki n tapa si imọran ti olori awa ọba ni agbegbe mi, Olu ti ilu Ilaro, gba mi pe ki n ma ṣe ba yin ṣe gbọmi-si-i-omi-ko-to-o lori ọrọ to wa nilẹ yii, imọran yẹn gan-an ni mo maa tẹle. “Ṣugbọn ẹ jẹ ki n sọ kinni kan fun yin, wahala to wa nilẹ Yoruba loni-in, nibi ti ẹ ti n ṣe olori awọn ọba, nnkan ti daru patapata labẹ akoso yin. Ohun ti awọn eeyan n la kọja ti kuro ninu ohun ti eeyan le fọwọ kekere mu, wahala ẹlẹyamẹya, ijọba aninilara atawọn apaṣẹ-waa ti gbode kan bayii, bẹẹ ni nnkan ko rọgbọ. “Boya lẹ mọ pe ki i ṣe ẹyin nikan ni ọba alaye ilẹ Yoruba to maa n lọ si Abuja, bẹẹ lo ṣee ṣe ki n ma mọ gbogbo awọn ọba to n waa ri Aarẹ Buhari nitori emi kọ ni olori oṣiṣẹ Aarẹ. Ọrọ nipa iwe aṣẹ epo wiwa ti ẹ sọ pe mo fi kan yin, ki i ṣe ẹyin nikan ni ọrọ yii ba wi, gbogbo awa ọba alaye ti a wa nilẹ Yoruba ni ọrọ ọhun kan gbọngbọn.


Ohun ti awọn eeyan n la kọja ti kuro ninu ohun ti eeyan le fọwọ kekere mu, wahala ẹlẹyamẹya, ijọba aninilara atawọn apaṣẹ-waa ti gbode kan bayii, bẹẹ ni nnkan ko rọgbọ. “Boya lẹ mọ pe ki i ṣe ẹyin nikan ni ọba alaye ilẹ Yoruba to maa n lọ si Abuja, bẹẹ lo ṣee ṣe ki n ma mọ gbogbo awọn ọba to n waa ri Aarẹ Buhari nitori emi kọ ni olori oṣiṣẹ Aarẹ. Ọrọ nipa iwe aṣẹ epo wiwa ti ẹ sọ pe mo fi kan yin, ki i ṣe ẹyin nikan ni ọrọ yii ba wi, gbogbo awa ọba alaye ti a wa nilẹ Yoruba ni ọrọ ọhun kan gbọngbọn. Kabiesi, ẹ ti dakẹ ju lori bi nnkan ṣe n ri nilẹ Yoruba bayii. Ohun ti mo si mọ ni pe boya iroyin telifiṣan CNN nikan lẹ maa n wo.” Ọba Iselu fi kun un pe inu oun yoo dun ti Ọọni Ile-Ifẹ ba le ran awọn eeyan wa si agbegbe oun lati waa wo bi ohun gbogbo ṣe ri nibẹ. Bakan naa ni Ọba yii sọ pe oun yoo fi awọn fọto kan ranṣẹ si Ọọni ko le mọ iru ara ti wọn n fi awọn eeyan oun da lagbegbe naa, paapaa lori bi wọn ṣe n du wọn bii ẹran, ti wọn n ṣe oko wọn lofo, ti awọn Fulani darandaran n jaye fa-mi-lete-n-tutọ Ọrọ ti Ọba Iselu tun sọ yii ni wọn lo mu Ọọni fun un lesi pe bi ọba alaye naa ba lero pe oun ti dakẹ ju lori ọrọ Yoruba, oun dupẹ to sọ ọ, ṣugbọn kinni kan loun fẹẹ fi ye e pe kaluku lo ni bo ti ṣe maa n ṣe ti ọrọ ba delẹ.


Kabiesi, ẹ ti dakẹ ju lori bi nnkan ṣe n ri nilẹ Yoruba bayii. Ohun ti mo si mọ ni pe boya iroyin telifiṣan CNN nikan lẹ maa n wo.” Ọba Iselu fi kun un pe inu oun yoo dun ti Ọọni Ile-Ifẹ ba le ran awọn eeyan wa si agbegbe oun lati waa wo bi ohun gbogbo ṣe ri nibẹ. Bakan naa ni Ọba yii sọ pe oun yoo fi awọn fọto kan ranṣẹ si Ọọni ko le mọ iru ara ti wọn n fi awọn eeyan oun da lagbegbe naa, paapaa lori bi wọn ṣe n du wọn bii ẹran, ti wọn n ṣe oko wọn lofo, ti awọn Fulani darandaran n jaye fa-mi-lete-n-tutọ Ọrọ ti Ọba Iselu tun sọ yii ni wọn lo mu Ọọni fun un lesi pe bi ọba alaye naa ba lero pe oun ti dakẹ ju lori ọrọ Yoruba, oun dupẹ to sọ ọ, ṣugbọn kinni kan loun fẹẹ fi ye e pe kaluku lo ni bo ti ṣe maa n ṣe ti ọrọ ba delẹ. Ọba Ogunwusi sọ pe, “Nile-Ifẹ, awa paapaa ti ri wahala awọn Fulani darandaran ri lọdun 2017, gbogbo ohun to ṣẹlẹ nigba yẹn pata la ni aworan ẹ nipamọ. Ohun ti ko ye mi to ni wahala ti o sọ pe o o ba ba mi fa ka ni Olu Ilaro ko da ẹ lẹkun ni, bẹẹ ni mo tun fẹẹ bi ẹ, aridaju to o ni pe mi o ki n wo ju iroyin CNN lọ. Ti o ba si sọ pe mi o ni itara si ohun to n ṣẹlẹ nilẹ Yoruba, mo dupẹ lori akiyesi rẹ, ṣugbọn kaluku lo ni bo ti ṣe maa n yanju ọrọ, ariwo kọ, bẹẹ aṣeyọri igbẹyin ọrọ lo ṣe pataki ninu ohun gbogbo.” Tẹ o ba gbagbe, Sunday Igboho, gan-an lo kọkọ kọ lu Ọọni Ile-Ifẹ, Aṣiwaju Bọla Tinubu atawọn oloṣelu nla kan nilẹ Yoruba, nibi to ti pe wọn ni ẹru Fulani nitori iha ti wọn kọ si bi awọn Fulani darandaran ṣe n ko wahala ba awọn Yoruba nilẹ wọn, niluu wọn ati lori ilẹ wọn kaakiri ilẹ Yoruba, ti awọn to jẹ aṣiwaju yii ko ri ohun kankan ṣe si i. Ọrọ ti Sunday Igboho sọ si Ọọni yii da họwuhọwu silẹ, ṣugbọn lẹyin ti awọn kan da si i, ni Sunday Igboho bẹ Ọba Adeyẹye Ogunwusi pe ko ma binu, inu lo ṣi oun bi, nitori iya buruku ti awọn Fulani fi n jẹ iran Yoruba ti pọ ju, bẹẹ oun lero pe niṣe lo yẹ ki awọn aṣaaju Yoruba dide gbe awọn eeyan wọn nija.


Ọba Ogunwusi sọ pe, “Nile-Ifẹ, awa paapaa ti ri wahala awọn Fulani darandaran ri lọdun 2017, gbogbo ohun to ṣẹlẹ nigba yẹn pata la ni aworan ẹ nipamọ. Ohun ti ko ye mi to ni wahala ti o sọ pe o o ba ba mi fa ka ni Olu Ilaro ko da ẹ lẹkun ni, bẹẹ ni mo tun fẹẹ bi ẹ, aridaju to o ni pe mi o ki n wo ju iroyin CNN lọ. Ti o ba si sọ pe mi o ni itara si ohun to n ṣẹlẹ nilẹ Yoruba, mo dupẹ lori akiyesi rẹ, ṣugbọn kaluku lo ni bo ti ṣe maa n yanju ọrọ, ariwo kọ, bẹẹ aṣeyọri igbẹyin ọrọ lo ṣe pataki ninu ohun gbogbo.” Tẹ o ba gbagbe, Sunday Igboho, gan-an lo kọkọ kọ lu Ọọni Ile-Ifẹ, Aṣiwaju Bọla Tinubu atawọn oloṣelu nla kan nilẹ Yoruba, nibi to ti pe wọn ni ẹru Fulani nitori iha ti wọn kọ si bi awọn Fulani darandaran ṣe n ko wahala ba awọn Yoruba nilẹ wọn, niluu wọn ati lori ilẹ wọn kaakiri ilẹ Yoruba, ti awọn to jẹ aṣiwaju yii ko ri ohun kankan ṣe si i. Ọrọ ti Sunday Igboho sọ si Ọọni yii da họwuhọwu silẹ, ṣugbọn lẹyin ti awọn kan da si i, ni Sunday Igboho bẹ Ọba Adeyẹye Ogunwusi pe ko ma binu, inu lo ṣi oun bi, nitori iya buruku ti awọn Fulani fi n jẹ iran Yoruba ti pọ ju, bẹẹ oun lero pe niṣe lo yẹ ki awọn aṣaaju Yoruba dide gbe awọn eeyan wọn nija.


Mi o lọwọ si ikowojọ tawọn eeyan n ṣe nitori  mi- Sunday Igboho

Ọlawale Ajao, Ibadan Akọni ọmọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti gbogbo eeyan mọ sí Sunday Igboho funra rẹ lo sọ fawọn oniroyin lasiko to n gbalejo awọn aṣoju ẹgbẹ Yoruba Youth Socio-Cultural Association (YYSA), iyẹn ẹgbẹ awọn ọdọ Yoruba jake-jado orileede yii, nile ẹ to wa laduugbo Sókà, n’Ibadan, nirọlẹ ọjọ Abamẹta, Satide. Eyi ko ṣẹyin bi awọn ololufẹ Sunday Igboho ṣe ṣàgbékalẹ̀ aṣunwọn kan ti wọn fi n gbowo ọrẹ lorukọ Oloye Adeyẹmọ atawọn omoogun ẹ. Awọn to ṣeto ìkówójọ ọ̀hún lori ẹrọ ayélujára ni wọn rọ gbogbo onínú dídùn ọlọrẹ ọmọ Yorùbá kaakiri agbaye lati máa fowo ranṣẹ sinu awọn àkáǹtì meji kan lati fi awọn owo naa ra mọto fún Sunday Ìgbòho ati gbogbo awọn to n tẹle e kaakiri lori ilakaka rẹ lati gba ilẹ Yoruba silẹ lọwọ awọn aṣekupani Fúlàní. Ṣugbọn ànfààní abẹwo awọn ọdọ yii n’Ìgbòho Ooṣa lò láti sọ tinu ẹ̀ jade nipa ikowojo ti awọn kan ṣe kiri loruko ẹ̀ yii. Gẹgẹ bo ṣe sọ “Gbogbo awọn to n dawo nitori mi, mi o nilo rẹ. Emi funra mi ki í ṣe oloṣi, Ọlọrun kẹ mi laaye ara mi. “Mi o nilo owo lọwọ gomina tabi araalu kankan.


Gẹgẹ bo ṣe sọ “Gbogbo awọn to n dawo nitori mi, mi o nilo rẹ. Emi funra mi ki í ṣe oloṣi, Ọlọrun kẹ mi laaye ara mi. “Mi o nilo owo lọwọ gomina tabi araalu kankan. Gbogbo àwọn tó n fi àkáǹtì Zenith Bank ati GTB ranṣẹ sawọn eeyan kaakiri nitori mi, gbogbo ayé ni mo n sọ fún bayii pe mi o ran ẹnikẹni niṣẹ o. Ẹni to bá ní mọto lati gbe silẹ lati ṣatilẹyin fún wa lori akitiyan wa yii, o le gbe e fún wa o, ṣugbọn pe ki awọn kan máa dá owó kankan jọ fún mi, rara, mi o nilo ẹ̀.” O waa fi asiko naa dupẹ fún lọwọ awọn lọba lọba ati leekan leekan ilẹ Yorùbá, paapaa ju lọ, Awujalẹ t’Ìjẹ̀bú-Ode ati Ààrẹ Ọna-Kakanfo ilẹ Yorùbá fún atilẹyin wọn lori ilakaka oun lati yọ Yoruba kuro ninu ìpayínkeke ati àìbàlẹ̀ ọkan.


Gbogbo àwọn tó n fi àkáǹtì Zenith Bank ati GTB ranṣẹ sawọn eeyan kaakiri nitori mi, gbogbo ayé ni mo n sọ fún bayii pe mi o ran ẹnikẹni niṣẹ o. Ẹni to bá ní mọto lati gbe silẹ lati ṣatilẹyin fún wa lori akitiyan wa yii, o le gbe e fún wa o, ṣugbọn pe ki awọn kan máa dá owó kankan jọ fún mi, rara, mi o nilo ẹ̀.” O waa fi asiko naa dupẹ fún lọwọ awọn lọba lọba ati leekan leekan ilẹ Yorùbá, paapaa ju lọ, Awujalẹ t’Ìjẹ̀bú-Ode ati Ààrẹ Ọna-Kakanfo ilẹ Yorùbá fún atilẹyin wọn lori ilakaka oun lati yọ Yoruba kuro ninu ìpayínkeke ati àìbàlẹ̀ ọkan.


Awakọ tirela gba oni-Maruwa lẹṣẹẹ, niyẹn ba ku patapata

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ẹka ti wọn ti n gbọ ẹsun ipaniyan ni ọkunrin kan bayii torukọ ẹ n jẹ Wasiu Adegbenro, wa bayii, nipinlẹ Ogun. Idi ni pe o gba ọkunrin kan to n wa kẹkẹ Maruwa lẹṣẹẹ lọsan-an ọjọ Ẹti to kọja yii, ni marosẹ Eko s’Ibadan, n lọkunrin naa torukọ ẹ n jẹ Oseni Sẹmutu ba bẹrẹ si i pọ ẹjẹ, bo ṣe ku niyẹn. Ohun ti DSP Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, sọ lori iṣẹlẹ yii ni pe ọrọ kan lo di ija laarin Wasiu to n wa tirela ati Oseni to n wa Maruwa, lo ba di pe wọn yọwọ ẹṣẹ sira wọn, iyẹn ni nnkan bii aago meji ọsan kọja ogun iṣẹju lọjọ Jimọ naa. Nibi ti wọn ti n ja ija ọhun ni Wasiu ti fun Oseni lẹṣẹe kan to lagbara, bi Oseni ṣe bẹrẹ si i pọ ẹjẹ lẹnu niyẹn ti ẹjẹ si tun n yọ nimu rẹ pẹlu. Ọrọ di ti ọlọpaa gẹgẹ bi Alukoro ṣe wi, awọn ọlọpaa naa ni wọn si sare gbe Oseni lọ si ọsibitu to wa nitosi, ṣugbọn awọn dokita sọ pe ẹṣẹ to jẹ ko maa pọ ẹjẹ naa ti pa a, bi ọkunrin oni Maruwa naa ṣaa ṣe jẹ Ọlọrun nipe niyẹn. Ẹsẹkẹsẹ ni wọn ti mu Wasiu ti wọn lo fi ẹṣẹ pa a ju satimọle, CP Edward Ajogun si ti paṣẹ pe ki wọn mu un lọ sẹka to n gbọ ẹsun awọn apaniyan, ibẹ lo wa ta a fi pari akojọpọ iroyin yii.


Awọn tọọgi ya bo ikọ Amọtẹkun at’ọlọpaa n’Ibadan, wọn ṣe mẹrin leṣe ninu wọn

Ọlawale Ajao, Ibadan Ba a ṣe n wi yii, ẹka ti wọn ti n tọju awọn alailera ti wọn nilo itọju pajawiri lawọn oṣiṣẹ ẹṣọ Amọtẹkun, ẹka ipinlẹ Ọyọ wa, nitori bi awọn tọọgi ṣe dojú ija kọ wọn, tí wọn sì ṣe ọpọ nínú wọn pẹlu awọn ọlọpaa leṣe rẹ́kẹrẹ̀kẹ. Ẹsẹ-kan-aye ẹse-kan-ọrun ni mẹrin ninu awọn ẹṣọ Àmọ̀tẹ́kùn wa bayii, pẹlu bi awọn ẹruuku ṣe fi ada, aake ati àpólà igi lù wọn ṣe leṣe. Ninu laasigbo ti awọn ipata ọmọkunrin agbegbe Ọdẹ́yalé, nijọba ibilẹ Ọ̀nà-Àrà, n’Ibadan, dá silẹ nijanba nla ọhun ti ṣe awọn agbofinro yii. Nigba to n fìdí iṣẹlẹ yii múlẹ fawọn oniroyin n’Ibadan, Oludari ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, ṣalaye pe awọn ọmọ iṣọta kan ni wọn n da agbegbe Ọdẹ́yalé, n’Ibadan, ru, ti ẹgbẹ awọn lanlọọdu agbegbe naa fi pe ileeṣẹ Amọtẹkun ni ipe pajawiri fún ìrànlọ́wọ́. Ṣugbọn kàkà kí awọn tọọgi wọnyi sa lọ nigba ti awọn Amọtẹkun dé, niṣe ni wọn dojú ija kọ awọn agbofinro naa, ti wọn sì jọ n yinbọn mọra wọn. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, bi awọn olugbe agbegbe yii ṣe pé àwọn Amọtẹkun naa ni wọn pe awọn ọlọpaa, ikọ awọn agbofinro mejeeji yii ni wọn si sa ipa wọn lati paná rogbodiyan ọhun, ṣugbọn omi pọ ju ọkà lọ fawọn oṣiṣẹ eleto aabo, bi awọn tọọgi wọnyi ṣe ṣe awọn Amọtẹkun léṣe, bẹẹ ni wọn ko jẹ káwọn ọlọpaa paapaa faraare lọ.


Nigba to n fìdí iṣẹlẹ yii múlẹ fawọn oniroyin n’Ibadan, Oludari ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagun-fẹyinti Ọlayinka Ọlayanju, ṣalaye pe awọn ọmọ iṣọta kan ni wọn n da agbegbe Ọdẹ́yalé, n’Ibadan, ru, ti ẹgbẹ awọn lanlọọdu agbegbe naa fi pe ileeṣẹ Amọtẹkun ni ipe pajawiri fún ìrànlọ́wọ́. Ṣugbọn kàkà kí awọn tọọgi wọnyi sa lọ nigba ti awọn Amọtẹkun dé, niṣe ni wọn dojú ija kọ awọn agbofinro naa, ti wọn sì jọ n yinbọn mọra wọn. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, bi awọn olugbe agbegbe yii ṣe pé àwọn Amọtẹkun naa ni wọn pe awọn ọlọpaa, ikọ awọn agbofinro mejeeji yii ni wọn si sa ipa wọn lati paná rogbodiyan ọhun, ṣugbọn omi pọ ju ọkà lọ fawọn oṣiṣẹ eleto aabo, bi awọn tọọgi wọnyi ṣe ṣe awọn Amọtẹkun léṣe, bẹẹ ni wọn ko jẹ káwọn ọlọpaa paapaa faraare lọ. Akitiyan akọroyin wa lati gbọ tẹnu SP Olugbenga Fadeyi ti i ṣe Alukoro fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ lori iṣẹlẹ yii ko seso rere titi ta a fi parí akojọ iroyin yii. Ajagun-fẹyinti Ọlayanju ti i ṣe ọga awọn Amọtẹkun ipinlẹ yii ti fìdí ẹ̀ múlẹ pe ẹka itọju awọn ailailera pajawiri, nileewosan UCH, n’Ibadan, lawọn oṣiṣẹ Amọtẹkun mẹ́rẹ̀ẹ̀rin ti wọn fara pa ju lọ ninu iṣẹlẹ yii wa titi ta fi pari akojọ iroyin yii.


Akitiyan akọroyin wa lati gbọ tẹnu SP Olugbenga Fadeyi ti i ṣe Alukoro fún ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ lori iṣẹlẹ yii ko seso rere titi ta a fi parí akojọ iroyin yii. Ajagun-fẹyinti Ọlayanju ti i ṣe ọga awọn Amọtẹkun ipinlẹ yii ti fìdí ẹ̀ múlẹ pe ẹka itọju awọn ailailera pajawiri, nileewosan UCH, n’Ibadan, lawọn oṣiṣẹ Amọtẹkun mẹ́rẹ̀ẹ̀rin ti wọn fara pa ju lọ ninu iṣẹlẹ yii wa titi ta fi pari akojọ iroyin yii.


Awọn ọdọ yari, wọn lawọn o fara mọ bijọba ṣe fẹẹ ṣi Too-geeti Lẹkki pada bayii

Faith Adebọla, Eko Bawọn ọdọ ṣe n fi aidunnu wọn han si bijọba ṣe n gbero lati ṣi Too-geeti Lẹkki, nipinlẹ Eko, pada, wọn ni erongba naa ta ko ipinnu awọn ati lẹta tawọn ti fi ranṣẹ ṣijọba lori ọrọ ọhun. Yatọ si pe wọn lawọn o fẹ kijọba ṣi ibẹ, wọn ni bijọba ṣe fẹẹ fa akoso too-geeti ọhun le ileeṣẹ Lekki Concession Company (LCC) to ti n mojuto o latilẹ wa ko le seso rere, awọn o fara mọ ọn, awọn o si ni i fara mọ ọn. A gbọ pe ọmọ Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, iyẹn Ṣeyi Tinubu, lo ni ileeṣẹ LCC, oun ni alaṣẹ ati oludari rẹ. Ọrọ yii jẹ yọ lọjọ Abamẹta, Satide yii, ninu lẹta kan tawọn ọdọ meji to n soju fun awọn ọdọ ipinlẹ Eko, Rinu Oduala ati Temitọpẹ Majẹkodunmi, buwọ lu lẹyin ijooko igbimọ to n gbọ awuyewuye ẹsun iwa aidaa ati ifiyajẹni ikọ ọlọpaa SARS tijọba ti fofin de. Awọn ọdọ meji ọhun ni wọn n ṣoju awọn ọdọ ninu igbimọ to n gbọ ẹdun ọkan awọn araalu ti wọn ti foju wina abuku ati iya kan tabi omi-in latọwọ awọn ọlọpaa, ti wọn si n fẹ kijọba gbeja awọn. Ninu lẹta tawọn ọdọ naa kọ, wọn ni aba tawọn ti mu wa lori ọrọ Too-geeti Lẹkki yii ko fara han rara ninu awọn aba ati ipinnu ti igbimọ to n gbọ ẹsun naa ka jade lọjọ Abamẹta.


Ọrọ yii jẹ yọ lọjọ Abamẹta, Satide yii, ninu lẹta kan tawọn ọdọ meji to n soju fun awọn ọdọ ipinlẹ Eko, Rinu Oduala ati Temitọpẹ Majẹkodunmi, buwọ lu lẹyin ijooko igbimọ to n gbọ awuyewuye ẹsun iwa aidaa ati ifiyajẹni ikọ ọlọpaa SARS tijọba ti fofin de. Awọn ọdọ meji ọhun ni wọn n ṣoju awọn ọdọ ninu igbimọ to n gbọ ẹdun ọkan awọn araalu ti wọn ti foju wina abuku ati iya kan tabi omi-in latọwọ awọn ọlọpaa, ti wọn si n fẹ kijọba gbeja awọn. Ninu lẹta tawọn ọdọ naa kọ, wọn ni aba tawọn ti mu wa lori ọrọ Too-geeti Lẹkki yii ko fara han rara ninu awọn aba ati ipinnu ti igbimọ to n gbọ ẹsun naa ka jade lọjọ Abamẹta. Wọn ni ohun tawọn ti kọkọ sọ ṣaaju ni pe kijọba ṣi jẹ ki Too-geeti Lẹkki wa ni titi pa, kẹnikẹni tabi ileeṣẹ kan ma ti i bẹrẹ iṣẹ kan nibẹ, tabi gbowo lọwọ awọn onimọto titi ti ẹkunrẹrẹ iwadii yoo fi pari lori bi wọn ṣe ṣeku pa awọn kan lara awọn ọdọ to n ṣewọde ta ko ọlọpaa SARS lalẹ ogunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja (2020), ti wọn si ṣe ọgọọrọ awọn mi-in leṣe, pẹlu gbogbo ariyanjiyan to waye lẹyin naa. Wọn ni gbogbo hulẹhulẹ otitọ to farasin gbọdọ han faraye lori iṣẹlẹ ọhun, tori iṣẹlẹ naa ni lajori ohun to fa ọgọọrọ ajalu to ṣẹlẹ nigba naa. Apa kan lẹta awọn ọdọ naa ka pe: “Awọn ọdọ to n ṣoju ọdọ yooku ninu igbimọ oluṣewadii si ẹsun awọn araalu ti ikọ ọlọpaa SARS fiya jẹ ati iṣẹlẹ Too-geeti Lẹkki n fi asiko yii sọ kedere pe awa o fara mọ ipinnu igbimọ yii lati jẹ ki wọn da Too-geeti naa pada fawọn to n moju to o tẹlẹ.


Wọn ni ohun tawọn ti kọkọ sọ ṣaaju ni pe kijọba ṣi jẹ ki Too-geeti Lẹkki wa ni titi pa, kẹnikẹni tabi ileeṣẹ kan ma ti i bẹrẹ iṣẹ kan nibẹ, tabi gbowo lọwọ awọn onimọto titi ti ẹkunrẹrẹ iwadii yoo fi pari lori bi wọn ṣe ṣeku pa awọn kan lara awọn ọdọ to n ṣewọde ta ko ọlọpaa SARS lalẹ ogunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja (2020), ti wọn si ṣe ọgọọrọ awọn mi-in leṣe, pẹlu gbogbo ariyanjiyan to waye lẹyin naa. Wọn ni gbogbo hulẹhulẹ otitọ to farasin gbọdọ han faraye lori iṣẹlẹ ọhun, tori iṣẹlẹ naa ni lajori ohun to fa ọgọọrọ ajalu to ṣẹlẹ nigba naa. Apa kan lẹta awọn ọdọ naa ka pe: “Awọn ọdọ to n ṣoju ọdọ yooku ninu igbimọ oluṣewadii si ẹsun awọn araalu ti ikọ ọlọpaa SARS fiya jẹ ati iṣẹlẹ Too-geeti Lẹkki n fi asiko yii sọ kedere pe awa o fara mọ ipinnu igbimọ yii lati jẹ ki wọn da Too-geeti naa pada fawọn to n moju to o tẹlẹ. “A fẹ lati ran awọn eeyan leti pe tori awọn nnkan marun-un ta a beere lọwọ ijọba, eyi to mu ki iwọde ta ko iwakiwa awọn ọlọpaa waye jake-jado orileede yii, lo mu ki wọn gbe igbimọ yii kalẹ. Tori bẹẹ, ipinnu eyikeyii ti igbimọ yii ba ṣe lai gba ero awọn ọdọ yẹwo ti ta ko ofin ati ilana ti wọn fi gbe igbimọ naa kalẹ. “Awa ọdọ ti jẹ ki ero wa ṣe kedere si igbimọ yii ati si ileeṣẹ LCC to kọwe pe awọn fẹẹ lọọ bẹrẹ iṣẹ pada ni Too-geeti naa, a si ran igbimọ naa leti pe ko gbọdọ si ojooro kan ninu awọn ipinnu wọn.