Nnkan bi aago meje irọlẹ la gbọ pe iṣẹlẹ naa waye lasiko ti idakureku ọkọ ṣẹlẹ, iyẹn lasiko ti ọkọ elepo nla kan jona laarin ọna. Foonu Samsung 10plus ati IPhone Xmas ati gbogbo owo to wa lara ẹ la gbọ pe wọn gba patapata, ti wọn si tun yẹ inu mọto rẹ wo lati wa owo nibẹ. Arabambi n'igba to n f'idi iṣẹlẹ na mulẹ fun AWIKONKO sọ pe loju ẹsẹ ti wọn ti kuro lọdọ oun loun ti gba teṣan ọlọpaa to wa nitosi lọ lati fi to wọn leti, ti wọn si gba akọsilẹ oun silẹ. O rawọ ẹbẹ sijọba ipinlẹ Ogun wi pe ki wọn tete wa nnkan ṣe sọrọ awọn ọlọkada tijọba ipinlẹ Eko f'ofin de laipẹ yii, tori pe awọn lo n d'awọn eeyan lọna lati ṣe wọn n'ijamba.


ẸKUNRẸRẸ B'AWỌN ADIGUNJALE ṢE KỌLU ALAGA ẸGBẸ OṢELU LABOUR N'IPINLẸ OGUN

O rawọ ẹbẹ sijọba ipinlẹ Ogun wi pe ki wọn tete wa nnkan ṣe sọrọ awọn ọlọkada tijọba ipinlẹ Eko f'ofin de laipẹ yii, tori pe awọn lo n d'awọn eeyan lọna lati ṣe wọn n'ijamba.


ỌRỌ NLA RE O! Ẹ GBỌ OHUN TI ATIKU ABUBAKAR SỌ NIPA CORONAVIRUS

Ki i ṣe asọdun wi pe ini aibalẹ-ọkan ati ibẹru-bojo l'awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria, paapaa awọn olugbe ipinlẹ Eko ati Ogun wa bayii lori bi wọn ṣe sọ pe awọn ilu meji yii ni ọkunrin ọmọ bibi orilẹ-ede Italy de n'igba to wọ Naijiria. Igbakeji Aarẹ orilẹ-ede yii lẹẹmeji ọtọọtọ, to tun jẹ oludije sipo Aarẹ l'ọdun 2019, Alaaji Atiku Abubakar ti sọ pe afi k'ijọba orilẹ-ede yii labẹ Aarẹ Muhammadu Buhari mura gidigidi lati gba awọn araalu silẹ lọwọ aarun aṣekupani yii. Ninu ọrọ Alaaji Abubakar lo ti sọ pe "Ni bayii ti orilẹ-ede Naijiria ti fi idi iṣẹlẹ Coronavirus akọkọ mulẹ, nipasẹ ọmọ orilẹ-ede Italy to ṣabẹwo sipinlẹ Eko ati Ogun, maa fẹ sọrọ iyanju temi fun ijọba Ọgagun Muhammadu Buhari lori ọna lati koju iṣoro yii. "A ni lati pe ọgbọn ati iriri wa ti a fi koju aarun Ẹbola, to jẹ pe awa la kọkọ ri ọna abayọ si i, ti a si gbogun ti i lọdun 2014. Bawo la ṣe ṣe e? A ṣe n'ipase iṣọkan ti a jẹ ko jọba laarin wa.


"A ni lati pe ọgbọn ati iriri wa ti a fi koju aarun Ẹbola, to jẹ pe awa la kọkọ ri ọna abayọ si i, ti a si gbogun ti i lọdun 2014. Bawo la ṣe ṣe e? A ṣe n'ipase iṣọkan ti a jẹ ko jọba laarin wa. Ijọba ṣiṣẹ takun-takun lati f'ọwọsowọpọ pẹlu ijọba ipinlẹ Eko ati Rivers. Iṣọkan to gookan lo wa, iduro-ṣinṣin ati ifẹ ti ko gbọjẹgẹ, eyi to faaye silẹ lati dẹkun rẹ la fi ṣẹgun ẹ. "Mo fi iyanju yii sita wi pe ka gbe ẹbi (blame) ati ija sẹgbẹ kan lasiko yii, bi a ko ba paa ti patapata.


Ijọba ṣiṣẹ takun-takun lati f'ọwọsowọpọ pẹlu ijọba ipinlẹ Eko ati Rivers. Iṣọkan to gookan lo wa, iduro-ṣinṣin ati ifẹ ti ko gbọjẹgẹ, eyi to faaye silẹ lati dẹkun rẹ la fi ṣẹgun ẹ. "Mo fi iyanju yii sita wi pe ka gbe ẹbi (blame) ati ija sẹgbẹ kan lasiko yii, bi a ko ba paa ti patapata. Bi a ba le na ika wa, a gbọdọ ri ọna abayọ. "Naijiria nilo idoru ṣinṣin ati ipinu aiṣiye-meji lati dẹkun itankalẹ aarun yii. Laipẹ yii la ti t'ilẹkun awọn ẹnubode wa lodi si b'awọn kan ṣe n f'ọbẹ ẹyin jẹ wa n'iṣu l'ẹka eto ọrọ aje.


Bi a ba le na ika wa, a gbọdọ ri ọna abayọ. "Naijiria nilo idoru ṣinṣin ati ipinu aiṣiye-meji lati dẹkun itankalẹ aarun yii. Laipẹ yii la ti t'ilẹkun awọn ẹnubode wa lodi si b'awọn kan ṣe n f'ọbẹ ẹyin jẹ wa n'iṣu l'ẹka eto ọrọ aje. Sibẹ, asiko naa re e lati maa ṣayẹwo awọn ọkọ ofurufu daadaa pẹlu ero lati f'opin si nnkan to n ṣẹlẹ yii. O ṣe pataki lati daabo bo ẹmi awọn eeyan ju eto ọrọ aje lọ. A si tun nilo lati na owo le awọn irinṣẹ to le d'ẹkun itankalẹ aarun yii l'awọn papakọ ofurufu wa.


Sibẹ, asiko naa re e lati maa ṣayẹwo awọn ọkọ ofurufu daadaa pẹlu ero lati f'opin si nnkan to n ṣẹlẹ yii. O ṣe pataki lati daabo bo ẹmi awọn eeyan ju eto ọrọ aje lọ. A si tun nilo lati na owo le awọn irinṣẹ to le d'ẹkun itankalẹ aarun yii l'awọn papakọ ofurufu wa. "Ṣugbọn ju gbogbo ẹ lọ, awọn ọmọ Naijiria ko gbọdọ jaya. Yala l'ẹka ijọba ni tabi awaarawa. A ti gbogun ti Ẹbola tẹlẹri, a si tun le gbogun ti aarun yii bakan naa.


"Ṣugbọn ju gbogbo ẹ lọ, awọn ọmọ Naijiria ko gbọdọ jaya. Yala l'ẹka ijọba ni tabi awaarawa. A ti gbogun ti Ẹbola tẹlẹri, a si tun le gbogun ti aarun yii bakan naa. "Iṣẹlẹ ajalu yii yoo jẹ anfaani lati fi han daju wi pe awa ni akọkọ, ti a ko si ni ibomiran ti a le lọ, ti a si gbọdọ ṣiṣẹ papọ lati wa ni ilera ati alaafia pipe.


"Iṣẹlẹ ajalu yii yoo jẹ anfaani lati fi han daju wi pe awa ni akọkọ, ti a ko si ni ibomiran ti a le lọ, ti a si gbọdọ ṣiṣẹ papọ lati wa ni ilera ati alaafia pipe.


DAPỌ ABIỌDUN TUN YAN ADELẸYẸ GẸGẸ BI OLUFORUKỌ-SILẸ MAPOLY

Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọba Dapọ Abiọdun ti kede Ọgbẹni Emmanuel Ọladipupọ Adelẹyẹ gẹgẹ bi oluforukọ-silẹ (Registrar) fun ile-ẹkọ gbogboniṣe ti Moshood Abiọla to wa ni Ojere n'ilu Abẹokuta, ipinlẹ naa.

Gẹgẹ bi atẹjade ọjọ kọkanlelogun oṣu yii, eyi ti akọwe agba lẹka eto ẹkọ n'ipinlẹ na, A. O Ogunlẹyẹ bu ọwọ lu, eyi ti ẹda rẹ tẹ AWIKONKO lọwọ ṣe sọ, o ni loju ẹsẹ ni ọkunrin naa bẹrẹ iṣẹ rẹ.

Ọgbẹni Ọladipupọ Adelẹyẹ ni oluforukọ-silẹ tẹlẹ fun ile-ẹkọ naa, ti saa rẹ si pari lọjọ kẹta oṣu kejila ọdun 2019, ko to o di pe Gomina Abiọdun tun kede rẹ lati di ipo naa mu fun ọdun meji ati oṣu meje gbako.

Ọjọ karun oṣu karun ọdun yii la gbọ pe wọn yoo bẹrẹ si i ka iṣakoso rẹ, ti yoo si pari lọjọ kinni-in oṣu kejila ọdun 2022.

Emmanuel Ọladipupọ la gbọ pe wọn bi lọjọ kọkanlelogun oṣu kejila ọdun 1957 si idile Adelẹyẹ ni Oke-Ọdan, ijọba ibilẹ Yewa South, ipinlẹ Ogun.

Awọn ipa to ti ko lagboole eto ẹkọ kaakiri lo jẹ ki iṣẹ rẹ maa tọ ọ lẹyin titi di asiko yii.


ỌRỌ BURUKU T'OUN T'ẸRIN! BABA ATI ỌMỌ PADE N'ILE AṢẸWO

Ogbologbo aṣẹwo ni ọdọmọbinrin ti ẹ n wo yii tẹlẹ, ko sẹni ti ko mọ-ọn laarin asiko to fi yan iṣẹ naa laayo ko to o di pe o fi silẹ patapata. Bo tilẹ jẹ pe a ko ti i mọ orukọ rẹ, ṣugbọn orukọ t'awọn eeyan fun un ni Judith. Judith lo ṣalaye idi to ṣe fi iṣẹ aṣẹwo silẹ patapata, to si l'oun ko le gbagbe ọjọ naa titi lai, tori pe ọjọ buruku eṣu gbomimu lọjọ naa jẹ. O ni lara ọjọ t'oun yoo maa fi waasu lojoojumọ lọjọ ti baba oun jẹ onibara oun n'ile aṣẹwo t'oun ti n ṣiṣẹ, to si jẹ pe ṣe l'oun na papa bora l'ọjọ naa. Judith ni ṣe l'awọn n ja si onibara l'ọjọ naa ko to o di pe baba agba kan de pẹlu fila lori, t'oun ko si ri oju ẹni naa tori pe ilẹ ti ṣu. O l'awọn ti duna-dura, ko to o di pe awọn gba yara t'awọn yoo ti kona funra labẹ lọ

Ọmọbinrin yii sọ pe b'awọn ṣe wọle sinu yara naa l'oun ti sare bọ sori bẹẹdi, t'oun si ti n bọ aṣọ oun.


O ni lara ọjọ t'oun yoo maa fi waasu lojoojumọ lọjọ ti baba oun jẹ onibara oun n'ile aṣẹwo t'oun ti n ṣiṣẹ, to si jẹ pe ṣe l'oun na papa bora l'ọjọ naa. Judith ni ṣe l'awọn n ja si onibara l'ọjọ naa ko to o di pe baba agba kan de pẹlu fila lori, t'oun ko si ri oju ẹni naa tori pe ilẹ ti ṣu. O l'awọn ti duna-dura, ko to o di pe awọn gba yara t'awọn yoo ti kona funra labẹ lọ

Ọmọbinrin yii sọ pe b'awọn ṣe wọle sinu yara naa l'oun ti sare bọ sori bẹẹdi, t'oun si ti n bọ aṣọ oun. O ni b'oun ṣe bọ aṣọ tan,  to ku k'oun bọ pata, nitori pe oun ti n reti lati gba kinni abẹ baba naa sara, k'oun si tete wa onibara mi-in lọ ni baba naa ṣi fila lori, tẹni naa si di baba to bi oun l'ọmọ. Ẹru lo sọ pe o ba oun t'oun si fi itiju sa jade l'ọjọ, ti ko si sẹni to mọ b'oun ṣe rin in. Ọdun karun un re e to sọ pe iṣẹlẹ naa waye, ṣugbọn to l'oun dupẹpe latigba naa ni igbesi aye oun ti yi pada.


O ni b'oun ṣe bọ aṣọ tan,  to ku k'oun bọ pata, nitori pe oun ti n reti lati gba kinni abẹ baba naa sara, k'oun si tete wa onibara mi-in lọ ni baba naa ṣi fila lori, tẹni naa si di baba to bi oun l'ọmọ. Ẹru lo sọ pe o ba oun t'oun si fi itiju sa jade l'ọjọ, ti ko si sẹni to mọ b'oun ṣe rin in. Ọdun karun un re e to sọ pe iṣẹlẹ naa waye, ṣugbọn to l'oun dupẹpe latigba naa ni igbesi aye oun ti yi pada. O tun jẹ ko ye awọn eeyan wi pe oun ati baba oun ko gbe ọrọ naa sọ lẹnu tabi ba mọlẹbi kankan sọ ọ titi di asiko yii.


O tun jẹ ko ye awọn eeyan wi pe oun ati baba oun ko gbe ọrọ naa sọ lẹnu tabi ba mọlẹbi kankan sọ ọ titi di asiko yii.


NKAN DE! WỌN TI ILEEṢẸ LAFARGE EWEKORO PA N'ITORI AARUN CORONAVIRUS, L'AMUGBALẸGBẸ BUHARI BA K'ỌJU IJA S'AWỌN AṢOFIN

L'ọjọ Fraide ana ni ijọba ipinlẹ Ogun labẹ Gomina Dapọ Abiọdun fi idi rẹ mulẹ wi pe awọn ti ri eeyan mejidinlọgbọn ti ni ajọṣepọ pẹlu oyinbo ọmọ orilẹ-ede Italy to jẹ oludamọran pataki (consultant) fun ileeṣẹ Lafarge to n ṣe simẹnti n'ilu Ewekoro, ipinlẹ naa laarin ọsẹ yii, iyẹn latigba to ti wọ Naijiria. Gomina Dapọ Abiọdun sọrọ yii n'ibi ipade awọn oniroyin to ṣe lati f'idi ẹ mulẹ wi pe aarun aṣekupani ti Coronavirus to n tan kaakiri agbaye ti wa ni Naijiria, ṣugbọn ti igbesẹ ti n lọ lati tete dẹkun rẹ ko to o tun tan kaakiri. AWIKONKO gbọ pe papakọ ofurufu Murtala Mohammade to wa n'Ikẹja, Eko ni ọkunrin ti a ko ti i mọ orukọ rẹ titi d'asiko yii naa wọle si Naijiria l'ọjọ Mọnde, to si lo ọjọ mẹta gbako ko to o lọ silu Ewekoro lati b'awọn alakoso ileeṣẹ Lafarge ṣe ipade. Ibi ipade naa la gbọ pe ọkunrin yii di dubulẹ aisan, ti wọn si gbe e lọ si ọsibitu ileeṣẹ Lafarge, ṣugbọn n'igba ti wọn ri i pe agbara wọn ko fẹ ẹ ka a lo mu ki wọn tete gbe e lọ si ọsibitu LUTH, iyẹn Lagos State University Teaching Hospital n'ibi to ti n gba itọju lọwọ. Ijọba ipinlẹ Eko n'igba t'iroyin naa ti jade wi pe aarun naa ti wọ Naijiria, ni wọn ti bẹrẹ si i ṣe iwadii awọn ti ọkunrin naa ti ni ajọṣepọ pẹlu laarin asiko to fi wa n'ipinlẹ naa, ko to o wa s'ipinlẹ Ogun. Gomina Abiọdun ninu ọrọ rẹ sọ pe "Ileeṣẹ ti a sọrọ nipa ẹ yii, iyẹn ileeṣẹ ti ọkunrin naa ti wa a ba wọn ṣe ipade lati ti paṣẹ pe ki wọn ti pa fun igba diẹ, ti a si tun ṣe pese aaye meji ọtọọtọ t'awọn eeyan yoo farapamọ si (isolation centres).


Ibi ipade naa la gbọ pe ọkunrin yii di dubulẹ aisan, ti wọn si gbe e lọ si ọsibitu ileeṣẹ Lafarge, ṣugbọn n'igba ti wọn ri i pe agbara wọn ko fẹ ẹ ka a lo mu ki wọn tete gbe e lọ si ọsibitu LUTH, iyẹn Lagos State University Teaching Hospital n'ibi to ti n gba itọju lọwọ. Ijọba ipinlẹ Eko n'igba t'iroyin naa ti jade wi pe aarun naa ti wọ Naijiria, ni wọn ti bẹrẹ si i ṣe iwadii awọn ti ọkunrin naa ti ni ajọṣepọ pẹlu laarin asiko to fi wa n'ipinlẹ naa, ko to o wa s'ipinlẹ Ogun. Gomina Abiọdun ninu ọrọ rẹ sọ pe "Ileeṣẹ ti a sọrọ nipa ẹ yii, iyẹn ileeṣẹ ti ọkunrin naa ti wa a ba wọn ṣe ipade lati ti paṣẹ pe ki wọn ti pa fun igba diẹ, ti a si tun ṣe pese aaye meji ọtọọtọ t'awọn eeyan yoo farapamọ si (isolation centres). "Wọn ti tọka awọn ti ọkunrin naa laṣepọ pẹlu, ti gbogbo wọn si jẹ mejidinlọgbọn (28), ti igbesẹ si ti n lọ lori wọn"

Ṣaaju asiko yii ni Kọmiṣanna f'eto ilera, Dọkita Tomi Coker fi f'idi rẹ mulẹ pe ọmọdun mẹrinlelogoji (44) ni ọkunrin ọmọ bibi orilẹ-ede Italy naa, to si jẹ aarin wakati mejila l'awọn fi gburo iṣẹlẹ Coronavirus. Tomi Coker sọ pe lẹsẹkẹsẹ l'awọn ti pese awọn ẹrọ ibanisọrọ ara-ọtọ silẹ f'awọn araalu lati pe bi wọn ba kofiri aarun yii lara awọn eeyan, ki igbesẹ le tete wa ko too pẹ ju. Awọn nọmba naani: 08188978392, 08188978393.


"Wọn ti tọka awọn ti ọkunrin naa laṣepọ pẹlu, ti gbogbo wọn si jẹ mejidinlọgbọn (28), ti igbesẹ si ti n lọ lori wọn"

Ṣaaju asiko yii ni Kọmiṣanna f'eto ilera, Dọkita Tomi Coker fi f'idi rẹ mulẹ pe ọmọdun mẹrinlelogoji (44) ni ọkunrin ọmọ bibi orilẹ-ede Italy naa, to si jẹ aarin wakati mejila l'awọn fi gburo iṣẹlẹ Coronavirus. Tomi Coker sọ pe lẹsẹkẹsẹ l'awọn ti pese awọn ẹrọ ibanisọrọ ara-ọtọ silẹ f'awọn araalu lati pe bi wọn ba kofiri aarun yii lara awọn eeyan, ki igbesẹ le tete wa ko too pẹ ju. Awọn nọmba naani: 08188978392, 08188978393. Ninu iroyin mi-in to farapẹ ẹ amugbalẹgbẹ Aarẹ lori ọrọ iroyin ayelujara (Special Assistant to the President on New Media),
Tolu Ogunlesi ti bu ẹnu atẹ lu ile igbimọ aṣofin orilẹ-ede yii wi pe ko si awọn ẹrọ ayewo l'awọn papakọ ofurufu Naijiria. Ọjọbọ ti i ṣe Tọside ni Ogunlesi pariwo sita lori ikanni ayelujara ti Twitter rẹ. O ni ṣe lo yẹ k'awọn aṣofin naa ti ranṣẹ si ileeṣẹ eleto ilera apapọ orilẹ-ede yii lati pese awọn ẹrọ ayẹwo s'awọn papakọ ofurufu lati dena aarun yii.


Ninu iroyin mi-in to farapẹ ẹ amugbalẹgbẹ Aarẹ lori ọrọ iroyin ayelujara (Special Assistant to the President on New Media),
Tolu Ogunlesi ti bu ẹnu atẹ lu ile igbimọ aṣofin orilẹ-ede yii wi pe ko si awọn ẹrọ ayewo l'awọn papakọ ofurufu Naijiria. Ọjọbọ ti i ṣe Tọside ni Ogunlesi pariwo sita lori ikanni ayelujara ti Twitter rẹ. O ni ṣe lo yẹ k'awọn aṣofin naa ti ranṣẹ si ileeṣẹ eleto ilera apapọ orilẹ-ede yii lati pese awọn ẹrọ ayẹwo s'awọn papakọ ofurufu lati dena aarun yii. O l'oun to le maa jẹ ibinu ni pe k'awọn ti a ro pe wọn l'ọgbọn lori ma ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe lasiko bi i ki wọn ti ke s'awọn ileeṣẹ eleto ilera lati mọ nnkan to n lọ


O l'oun to le maa jẹ ibinu ni pe k'awọn ti a ro pe wọn l'ọgbọn lori ma ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe lasiko bi i ki wọn ti ke s'awọn ileeṣẹ eleto ilera lati mọ nnkan to n lọ


ẸGBẸ OṢELU PDP KỌJU IJA SI BUHARI LORI IṢẸLẸ CORONAVIRUS

Ẹgbẹ oṣelu alatako nni, Peoples Democratic Party (PDP) ti sọ pe aikun oju oṣuwọn to lo n da ijọba orilẹ-ede yii labẹ Muhammadu Buhari laamu, ati pe ailakasi awọn eeyan lo jẹ ko k'awọn mọra lati gba aarun aṣekupani naa wọle si Naijiria.

O ni tori pe ẹmi ati dukia awọn araalu ko jẹ ijọba logun la fa a ti wọn fi f'ọwọ yọbọkẹ mu eto ilera, paapaa lati tete wa ọna lati gbogun ti aarun naa ko to o wọle.

Ninu atẹjade ti agbẹnusọ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Kọla Ọlọgbọdiyan fi sita lo ti sọ pe ijọba Buhari ko si laaye s'awọn ojuṣe rẹ, ti wọn si kọ lati ṣe ohun to yẹ ki wọn ṣe lati dẹkun aarun yii ko to o wọ Naijiria, to si n dẹruba awọn eeyan.

O ni ijọba to ba mọ ohun to n ṣe yẹ ko ti bẹrẹ igbesẹ lati wa ni imurasilẹ, ki wọn si ti mọ pe igbakugba ni aarun naa le wọle wa, ṣugbọn tori wọn ko ni imọ nipa nnkan to n jẹ ijọba lo jẹ ki wọn maa wa iroyin ẹlẹjẹ kaakiri.

Bẹẹ lo tun fi kun ọrọ rẹ wi pe titi di asiko yii ni ijọba Buhari ko ti i gbe igbesẹ lati ṣe iranwọ to yẹ f'awọn ọmọ Naijiria to wa lorilẹ-ede China pẹlu bi wọn ṣe n fojoojumọ bẹbẹ.


UDOH! ỌMỌ NAIJIRIA, AGBABỌỌLU AKỌKỌ TI YOO KO AARUN CORONAVIRUS

Bi ẹ ṣe n ka iroyin yii, awuyewuye to tẹ wa l'ọwọ bayii ni pe ọmọ orilẹ-ede Naijiria to n gba bọọlu lorilẹ-ede Italy, iyẹn King Paul Akpan Udoh la gbọ pe oun naa ti fara gba ninu aarun aṣekupani Coronavirus to n tan kaakiri agbaye lasiko yii.

King Paul ti wọn lo o ṣẹṣẹ pari iduna-dura pẹlu
ẹgbẹ agbabọọlu Pianese ninu idije Italian Serie C la gbọ pe oun ni agbabọọlu akọkọ ti yoo kọkọ ni aarun naa lara. Ọjọbọ ti i ṣe Tọside ijẹta la gbọ pe wọn ṣayẹwo fun un, ti wọn si ri i pe aarun naa ti wa lara rẹ.

Ẹgbẹ agbabọọlu Reggiana ni King Paul,ọmọdun mejilelgoun naa ti bẹrẹ ko to o di pe o darapọ mọ Juventus l'ọdun 2011, n'ibi ti wọn ti pada fi gba paarọ fun ọdun kan ni Virtus Lanciano ti ẹka idije Serie B l'ọdun 2016.


AWỌN AGBẸ ONI-KOKO Ṣ'ABẸWO SI KỌMIṢANNA F'ETO IṢẸ AGBẸ N'IPINLẸ OGUN

Ọjọ Ajẹ ti i ṣe Mọnde to kọja yii l'awọn agbẹ oni-koko (Cocoa) ti wọn wa lagbegbe J4 n'ipinlẹ Ogun ṣe abẹwo si ọfiisi Kọmiṣanna f'eto agbẹ n'ipinlẹ naa, iyẹn Ọmọwe Adeọla Ọdẹdina to wa ni Oke-Mọsan, Abẹokuta lati wa ni irẹpọ.

N'ibi abẹwo naa ni wọn ti f'ọkan ijọba ipinlẹ Ogun, paapaa Kọmiṣanna naa balẹ wi pe awọn wa lẹyin rẹ digbi, t'awọn si ṣetan lati fọwọsowọpọ pẹlu ẹ fun idagbasoke iṣẹ agbẹ ati ọgbin.

Wọn gbogbo awọn ọna ti yo mu idagbasoke ba eto agbẹ n'ipinlẹ Ogun, paapaa lọna igbalode l'awọn ti ṣetan fi ran ijọba lọwọ.

Lara awọn ti wọn tun wa n'ibi abẹwo ti wọn ti f'ẹmi imoore han ni Akọwe agba l'ẹka iṣẹ agbẹ, Ọmọwe Dọtun Ṣorunkẹ; Oludamọran fun Gomina lori eto iṣẹ agbẹ, Ọmọwe Angel Adelaja-Kuyẹ atawọn mi-in.


IKUNLẸ ABIYAMỌ O! WỌN DA ẸJỌ IKU FUN IBRAHIM ATI ABASS NITORI ẸSUN KOKEENI

Kani awọn ọdọmọkunrin meji ti wọn fi Naijiri silẹ wa iṣẹ aje lọ si India mọ pe iku ni yoo gbẹyin wọn, boya wọn ko ba ti wa iṣẹ mi-in ti yoo lowo lori daadaa ju kokeeni lọ ṣe.

Ibrahim ọmọdunmọkandinlọgbọn la gbọ pe ilu Ajaro lorilẹ-ede Naijiria lo ti kuro lọ si India l'ọdun 2016 lati kẹkọọ siwaju si i, ṣugbọn to jẹ pe lojiji lo sọ pe oun ko kawe mọ, ti ko si sẹni to le sọ idi pataki to fi gbe igbesẹ naa.

Abass t'oun jẹ ọmọdun mẹtalelogun la gbọ pe ilu Kano loun ti kuro l'ọdun 2015 lọ si India lati lọ kẹkọọ, to si jẹ pe ọdun to kọja lo kẹkọọ-gboye imọ B.Sc n'idi iṣẹ ogun (medicine).

Ko pẹ l'awọn mejeeji pade ara wọn, ti wọn si bẹrẹ si i ta kokeeni, eyi to lodi si ofin India ko to o di pe aṣiri wọn tu sita.

Kokeeni ti iwọn rẹ gbe giraamu mọkanlelogun (21grams) la gbọ pe wọn ka mọ wọn lọwọ ni Apex circle to wa ni Maviya, Nagar orilẹ-ede India, ti wọn si f'oju wọn bale-ẹjọ.

Ohun to ya ni lẹnu ni pe idajọ iku ni wọn ri gba lẹyin ti gbogbo ẹbẹ wọn fori ṣanpọn.


O PARI! LYON GBA KAMU LORI IDAJỌ ILE-ẸJỌ AGBA

Oludije sipo gomina lẹgbẹ oṣelu APC ti wọn dibo yan n'ipinlẹ Bayelsa, ṣugbọn ti ile-ẹjọ agba le danu lori ẹsun aṣemaṣe ti wọn fi kan igbakeji rẹ, David Lyon ti sọ pe oun ti gba kamu, oun si ti gba kadara lori idajọ ile-ẹjọ giga to le oun danu laipẹ yii.

L'ọjọ Wẹside to kọja yii ni igbimọ ẹlẹni meje ti ile-ẹjọ agba orilẹ-ede yii, iyẹn Supreme ti Onidajọ Sylvester Ngwuta lewaju rẹ ti da ẹjọ kotẹmilọrun ti Lyon pe lori idajọ to le e danu kuro n'ipo ti wọn dibo yan an si.

Igbakeji Lyon, Biobarakuma Degi-Eremienyo la gbọ pe orukọ ọtọọtọ lo n lo lati kekere, to fi jade ileewe girama, ileewe giga, titi to fi gbe apoti ibo, to si jẹ ṣe lo n paarọ orukọ bi ẹni to paarọ aṣọ.

Lyon sọ pe oun ti gba kamu ninu atẹjade to fi sita l'ọjọ Tọside ijẹta yii wi pe k'awon gbagbe gbogbo nnkan to ti ṣẹlẹ gẹgẹ bi amuwa Ọlọrun, k'awọn si duro lori aṣẹ ile ẹjọ agba.

O l'oun nigbagbọ wi pe Ọlọrun n'ifẹ gbogbo awọn ọmọ Baylesa, ti yoo si tun pada mu ileri rẹ ṣẹ fun wọn, fun idi eyi, o ni ki wọn yago fun ohun gbogbo to le da wahala silẹ n'ilu, ki wọn si wa ni iṣọkan.


KAYEEFI NLA! WỌN LU ỌTUN-OLUBADAN NI JIBITI OWO NLA, WỌN LOOGUN NI WỌN FI N GBA OWO LỌWỌ Ẹ

'Ko le ri bẹẹ, bawo lo ṣe ṣe e' lọrọ kayeefi ti wọn lo n jade lẹnu ọpọ awọn to gbọ pe wọn lu Ọtun-Olubadan tilu Ibadan, Oloye-Agba Lekan Balogun ni jibiti obitibiti owo ti ko din ni ọọdun miliọnu (300,000,000) naira. Ohun to n jẹ iyalẹnu ni pe ki i ṣe ọjọ kan tabi aarin ọdun kan ni wọn lu Oloye-Agba Lekan Alabi ni jibiti aduru owo naa, bi ko ṣe pe lati nnkan bi ọdun mẹrin sẹyin ni wọn ti n f'ọgbọn gba owo baba naa. Babatunde Ologunja,
Oluṣọla Ọlaoye Babatunde ati Olufẹmi Lawal l'awọn mẹta ti wọn sọ pe wọn lu ọtun Olubadan naa ni jibiti, ti wọn si ni ko fi bẹẹ si akọsilẹ kankan to f'idi rẹ mulẹ pe wọn jo n duna-dura ohun kan, yatọ si ti banki ti wọn n lo lati fi owo naa ranṣẹ laarin asiko ti wọn fi n gba owo yii. AWIKONKO gbọ pe ki i ṣe pe iṣẹ lo pa Ọtun-Olubadan at'awọn eeyan yii pọ, to fi di pe wọn n gba owo l'ọwọ rẹ loore-koore, to si jẹ pe iyalẹnu lo jẹ wi pe wọn gba owo naa kọja sisọ. Awọn mẹtẹẹta re e

Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun Ọyọ Central n'ile igbimọ aṣofin agba laarin ọdun 1999 si ọdun 2003 labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AD ni Oloye Lekan Balogun to tun jẹ igbakeji Olubadan ninu igbimọ agbaagba n'ilẹ Ibadan, iyẹn Olubadan-in-Council. Ki i ṣe pe aṣiri naa dee de tu sita, aburo Oloye Lekan Balogun, iyẹn Sẹnetọ Kọla Balogun to n ṣoju ẹkun Ọyọ South n'ile igbimọ aṣoju-ṣofin la gbọ pe o kọ lẹta ifẹsunkan si ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu, iyẹn EFCC lorilẹ-ede Naijiria wi pe awọn kan lu ẹgbọn oun ni jibiti owo.


AWIKONKO gbọ pe ki i ṣe pe iṣẹ lo pa Ọtun-Olubadan at'awọn eeyan yii pọ, to fi di pe wọn n gba owo l'ọwọ rẹ loore-koore, to si jẹ pe iyalẹnu lo jẹ wi pe wọn gba owo naa kọja sisọ. Awọn mẹtẹẹta re e

Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun Ọyọ Central n'ile igbimọ aṣofin agba laarin ọdun 1999 si ọdun 2003 labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AD ni Oloye Lekan Balogun to tun jẹ igbakeji Olubadan ninu igbimọ agbaagba n'ilẹ Ibadan, iyẹn Olubadan-in-Council. Ki i ṣe pe aṣiri naa dee de tu sita, aburo Oloye Lekan Balogun, iyẹn Sẹnetọ Kọla Balogun to n ṣoju ẹkun Ọyọ South n'ile igbimọ aṣoju-ṣofin la gbọ pe o kọ lẹta ifẹsunkan si ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu, iyẹn EFCC lorilẹ-ede Naijiria wi pe awọn kan lu ẹgbọn oun ni jibiti owo. Sẹnetọ Kọla Balogun ninu lẹta rẹ naa lo ti sọ pe oju lasan kọ l'awọn eeyan naa fi n gba owo lọwọ ẹgbọn oun lati bi ọdun mẹrin sẹyin, to si ni ṣe ni wọn ra a niye patapata, ti ẹgbọn oun ko si ni i mọ titi yoo fi fun wọn lowo. O ni apapọ owo ti wọn ti gba lọwọ ẹgbọn oun naa ti n lọ si miliọnu lọna ọọdunrun naira, toun si fẹ ki wọn ba oun ṣeawdi owo naa at'awọn to lu jibiti yii. Ni kete ti ajọ EFCC ti gba lẹta yii ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ iwadii, ti aṣiri awọn mẹta yii si tu, ṣugbọn ti wọn lawọn yooku ti wọn jọ pin owo naa ti na papa bora.


Sẹnetọ Kọla Balogun ninu lẹta rẹ naa lo ti sọ pe oju lasan kọ l'awọn eeyan naa fi n gba owo lọwọ ẹgbọn oun lati bi ọdun mẹrin sẹyin, to si ni ṣe ni wọn ra a niye patapata, ti ẹgbọn oun ko si ni i mọ titi yoo fi fun wọn lowo. O ni apapọ owo ti wọn ti gba lọwọ ẹgbọn oun naa ti n lọ si miliọnu lọna ọọdunrun naira, toun si fẹ ki wọn ba oun ṣeawdi owo naa at'awọn to lu jibiti yii. Ni kete ti ajọ EFCC ti gba lẹta yii ni wọn ti bẹrẹ iṣẹ iwadii, ti aṣiri awọn mẹta yii si tu, ṣugbọn ti wọn lawọn yooku ti wọn jọ pin owo naa ti na papa bora.


NǸKAN DE! ÀWỌN ỌMỌ NÀÌJÍRÍÀ SỌ CORONAVIRUS DI OHUN ÀMÚṢERÉ

Ọrọ burúkú tòun tẹrin pẹlu báwọn ọmọ orilẹ-èdè Nàìjíríà káàkiri ṣe sọ aarun aṣekupani tó ń tàn káàkiri àgbáyé lásìkò yìí, ìyẹn Coronavirus di ohun tí wọn fi ń ṣe awada láàárín ara wọn.Kìí ṣe ahesọ wí pé aarun náà tí wọ Nàìjíríà, tó sì jẹ pe o ti ko ẹ̀rù sáwọn èèyàn lọ́kàn gidigidi.Àwọn fọto imura arambara kan lo tí jáde sórí ayélujára báyìí níbi táwọn ọmọ orilẹ-èdè yìí tí ń arrun Coronavirus ṣe awada.


DÍẸ̀ LÁRA ÀṢÍRÍ IKU TO PA PA-KASUMU

Wẹ́rẹ́ báyìí ni ìròyìn náà jáde sigboro ayé wí pé gbajugbaja oṣere tíátà nnì, Ọgbẹni Kayọde Odumosu tí ọ̀pọ̀ àwọn olólùfẹ́ tíátà mọ sì Pa Kasumu tí kú lẹ́yìn àìsàn rampẹ tí wọn loo dá a dubulẹ láti bí ọdún mélòó kan sẹ́yìn. Ọ̀pọ̀ àwọn tí wọn mọ Baba yìí ni wọn fẹ́ràn rẹ gidigidi torí pé ọna tó gbé ìṣẹ tíátà tí ẹ gbà yàtọ̀ gedengbe sì táwọn yòókù, tó sì mú kó gbayii láwùjọ oṣere. Láti bí ọdún mélòó kan sẹ́yìn ni Pa Kasumu tí wá lórí idubẹ aisan, tó sì jẹ pe àìsàn ojú pẹlu awọn nnkan tó ń ṣe é kò tó o ku. Pa Kasumu tọrọ iranlọwọ láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹlẹyinju àánú káàkiri àgbáyé, tó sì jẹ pe iwọnba ni owo tó rí gbà. Bi ọdún 2019 ṣe ń parí lọ ní Pa Kasumu gba ile ipagọ tí ṣọọṣi Ridiimu tí Baba Adeboye lọ fún àdúrà, nibẹ lo sì ti sọ pé àdúrà nìkan lòun nílò, kí í ṣe owó. Ohun táwọn èèyàn sọ nígbà náà ni pé Pa Kasumu kò tún fẹ ẹ dá àwọn èèyàn láàmú láti máa tọrọ owó lọ́wọ́ wọn, pàápàá bo ṣe jẹ́ pé àwọn èèyàn kò ṣetan láti dawo fún un.


DÍẸ̀ LÁRA ÀṢÍRÍ IKU TO PA PA-KASUMU

Pa Kasumu tọrọ iranlọwọ láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹlẹyinju àánú káàkiri àgbáyé, tó sì jẹ pe iwọnba ni owo tó rí gbà. Bi ọdún 2019 ṣe ń parí lọ ní Pa Kasumu gba ile ipagọ tí ṣọọṣi Ridiimu tí Baba Adeboye lọ fún àdúrà, nibẹ lo sì ti sọ pé àdúrà nìkan lòun nílò, kí í ṣe owó. Ohun táwọn èèyàn sọ nígbà náà ni pé Pa Kasumu kò tún fẹ ẹ dá àwọn èèyàn láàmú láti máa tọrọ owó lọ́wọ́ wọn, pàápàá bo ṣe jẹ́ pé àwọn èèyàn kò ṣetan láti dawo fún un. Ọsibitu tí wọn tí ń tọju Pa Kasumu lo dakẹ  sì laaarọ òní ọjọ́ kinni-ín oṣù kẹta ọdún 2020. Folukẹ Daramọla, ọkàn lára àwọn oṣerebinrin lo gbé ìròyìn náà sórí ìkànnì ayélujára tí Instagram rẹ lọsan òní, tó sì jẹ kò di mímọ pé ọkàn lára àwọn mọlẹbi olóògbé náà lọ tú àṣírí yìí. Orí kẹkẹ ni Pasumu wá láti bí ọdún méjì sẹ́yìn, tí wọn ń gbé e káàkiri.


DÍẸ̀ LÁRA ÀṢÍRÍ IKU TO PA PA-KASUMU

Ọsibitu tí wọn tí ń tọju Pa Kasumu lo dakẹ  sì laaarọ òní ọjọ́ kinni-ín oṣù kẹta ọdún 2020. Folukẹ Daramọla, ọkàn lára àwọn oṣerebinrin lo gbé ìròyìn náà sórí ìkànnì ayélujára tí Instagram rẹ lọsan òní, tó sì jẹ kò di mímọ pé ọkàn lára àwọn mọlẹbi olóògbé náà lọ tú àṣírí yìí. Orí kẹkẹ ni Pasumu wá láti bí ọdún méjì sẹ́yìn, tí wọn ń gbé e káàkiri. Jù gbogbo ẹ lọ, àìsàn tó dá Pa Kasumu dubulẹ láti bí ọdún mélòó kan sẹ́yìn náà padà rán án lọ sọrun, kí Ọlọ́run tẹ ẹ sì afẹ́fẹ́ rere. Amin


DÍẸ̀ LÁRA ÀṢÍRÍ IKU TO PA PA-KASUMU

Jù gbogbo ẹ lọ, àìsàn tó dá Pa Kasumu dubulẹ láti bí ọdún mélòó kan sẹ́yìn náà padà rán án lọ sọrun, kí Ọlọ́run tẹ ẹ sì afẹ́fẹ́ rere. Amin


CORONAVIRUS: ÀWỌN TÓ LÉ NÍ 143 NI WỌ́N TI KÓ PAMỌ́ NÍ NÀÌJÍRÍÀ

Bí ẹ ṣe ń ka ìròyìn yìí, kò dín ni ọgọrun kan àti mẹtalelogoji {143} èèyàn káàkiri orilẹ-èdè Nàìjíríà là gbọ pé wọn tí fura fura si wí pé ó ṣe é ṣe kí wọn ní aarun aṣekupani, Coronavirus.Ìpínlẹ̀ Ogun, Eko ati Plateau là gbọ pé wọn tí kò àwọn èèyàn náà pamọ láti lè dẹ́kun itankalẹ aarun náà. Kọmiṣanna f'eto ìlera n'ipinlẹ Plateau, Dọkita Nimkong Ndam f'idi rẹ múlẹ̀ lọ́jọ́ Àìkú tí í ṣe Sande wí pé àwọn mẹtalelogoji {43} l'awọn tí kò pamọ síbi tí wọn yà sọtọ f'awọn tó bá ní aarun náà tí wọn tún pe ni COVID-19. Ìjọba ìbílẹ̀ Wase tó wà n'ipinlẹ Plateau lo sọ pé àwọn èèyàn náà wá, tó sì jẹ kò di mimọ pé àwọn èèyàn náà ni wọn ní ajọṣepọ pẹ̀lú àwọn ọmọ orilẹ-èdè China mẹ́rin tí wọn wá láti ìlú Addis AbabaDọkita Ndam sọ pé ọjọ́ mẹrinla gbáko làwọn èèyàn náà yóò lo níbi t'awọn kò wọn pamọ sì láti wo ó bóyá aarun náà yóò jẹyọ lára wọn kò tó o di pé àwọn tún mọ igbesẹ tó bá kan. O ni àwọn ọmọ orilẹ-èdè China mẹta ni wọn wọ Nàìjíríà láàárín ọ̀sẹ̀ tó kọjá yìí, ó ní àkọ́kọ́ lo de lọ́jọ́ Aje tí í ṣe Mọnde, nígbà táwọn méjì yòókù de lọ́jọ́ Wẹside, gẹgẹ bí wọn ṣe fi tó Gomina Lalong létí. Bákan náà, àwọn tí kò dín ni ọgọrun n'ijọba ipinlẹ Eko ati Ogun tí kò pamọ báyìí lórí aarun aṣekupani, Coronavirus náà láti wo bí ara wọn yóò ṣe ṣe sí láàárín ọjọ́ perete.Kọmiṣanna feto ìlera nipinlẹ Eko, Ọjọgbọn Akin Abayọmi lọ fìdí ẹ múlẹ̀ wí pé àwọn èèyàn náà làwọn tí ṣe ìwádìí, táwọn sì rí í pé àwọn ni wọn laṣẹpọ pẹ̀lú ọkùnrin ẹni ọdún mẹrinlelogoji tó ko Coronavirus wọ Nàìjíríà.


Ó MÀ ṢE O: WỌ́N DÁ ẸJỌ́ IKÚ FÚN KAREEM TÓ JÍ FÓÒNÙ L'ÉKÌTÌ

Lọ́jọ́ Fraide ọ̀sẹ̀ tó kọjá yìí n'ile-ẹjọ gíga fò f'ikalẹ silu Ado-Ekiti pàṣẹ wí pé kí wọn lọọ yẹ igi fún ọdọmọkunrin kan tí wọn pé orúkọ rẹ ni Isa Abdulkareem lórí ẹ̀sùn méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí wọn fi kan an, èyí tó nii ṣe pẹ̀lú olè jija. Ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Kejìlá ọdún 2016 là gbọ̀ pé Kareem lọọ ja ẹnikan tí wọn pé orúkọ ẹ ní Taiwo Ọlọmọla pẹ̀lú ìbọn àti ada, tó sì gba fóònù pelu owó ẹgbẹ̀rún lọ́nà aadọfa {110,000} naira lágbègbè Ureje, Ado-Ekiti. Ìyẹn nìkan kọ́, wọn ní Kareem tún lọọ ja ẹni tí wọn pé orúkọ ẹ ní Adeja Ọlalekan lólè fóònù Infinix Note 2 pẹ̀lú owó tí jọ dín ni ẹgbẹ̀rún mẹ́rinlelaadọrin {74,000} naira, èyí tí wọn lo ó lòdì sí òfin ọ̀daràn t'ọdun 2012.N'igba to ń gbé idajọ náà kalẹ, Onidajọ Mosunmọla Abọdunde sọ pé gbogbo àwọn ẹri tó wà níwájú òun kò tako ìwádìí, tó sì fìdí mulẹ pé ọ̀daràn paraku ni Kareem. Fún ìdí èyí, ó ní ìdájọ́ ikú lo tọ sii, tó sì pàṣẹ pé kí wọn lọọ yẹ igi fún un títí ẹmi yóò fi jabọ lára rẹ.


O GA O! ÀWỌN AṢÒFIN ÌPÍNLẸ̀ Ọ̀YỌ́ WỌ AṢỌ ÀMỌ̀TẸ́KÙN LỌ SÍLÉ ÌGBÌMỌ̀ AṢÒFIN

Ọrọ náà kọjá awada pátápátá lónìí, nígbà tí gbogbo àwọn aṣofin nipinlẹ Ọ̀yọ́ wọ aṣọ aláwọ̀ àmọ̀tẹ́kùn lọ sí ilé igbimọ aṣofin láti bù ọwọ lu eto ààbò ilẹ̀ Yorùbá.


Ẹ FÚN ÀWA OBÌNRIN LÁÀYÈ LÁTI FẸ́ ỌKỌ MÉJÌ - GBAJUMỌ OṢERE TÍÁTÀ PARIWO SÍTA

Gbajugbaja oṣere tiata oloyinbo nni, Susan Peters ti pariwo sita wi pe o ye ki wọn fi aaye silẹ f'awọn obinrin, paapaa iyawo ile lati ni ọkọ meji lẹẹkan ṣoṣo, k'awọn naa si le wa ni itura.

Susan to ti farahan ninu ọpọ fiimu orilẹ-ede yii lo sọrọ naa lori ikanni ayelujara ti Instagram rẹ laipẹ yii wi pe o yẹ ki ofin ti yoo fun awọn obinrin naa laaye lati yan ọkọ meji, to si ni obinrin naa yoo ni ẹni ti yoo rọ ọ lẹkun bi ọkọ rẹ ba kọ ọ silẹ lojiji.

Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "O yẹ ki wọn f'awọn obinrin lanfaani lati fẹ ọkọ meji, nitori asiko ti ara ba san", iyẹn ni pe bi ọkọ rẹ ba kọ ọ silẹ, to si le e jade kuro n'ile.


O PARI! ILE ẸJỌ LE ỌṢIỌMỌLẸ, ALAGA ẸGBẸ OṢELU APC DANU

Lonii Ọjọru ti i ṣe Wẹside ni ile-ẹjọ giga to f'ikalẹ silu Abuja paṣẹ wi pe ki alaga ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, Kọmureedi Adams Ọṣiọmọlẹ lọ ọ jokoo sile fungba diẹ.

Onidajọ Danlami Senchin lo gbe idajọ naa kalẹ lori b'awọn ọmọ ẹgbẹ naa ṣe f'ẹsun kan an wi pe oun lo n fa wahala to n ṣe ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ naa kaakiri orilẹ-ede Naijiria, ti wọn si tun sọ pe ko yẹ lẹni to n jẹ adari kankan.


APẸẸRẸ RERE NI ỌBASANJỌ JẸ KAAKIRI AGBAYE, ỌPỌ ORILẸ-EDE LO JA FUN - AARẸ BUHARI

Aarẹ orilẹ-ede Naijiria, Muhammadu Buhari ti gbe oriyin fun Aarẹ orilẹ-ede yii tẹlẹ, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ, to si tun ṣapejuwe ẹ gẹgẹ bi aṣaaju rere to yẹ k'awọn eeyan maa wo awokọṣe rẹ.

Aarẹ Buhari lo sọrọ naa lonii lati fi ki Oloye Ọbasanjọ fun ti ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun mẹtalelọgọrin (83) ti yoo waye lọla Tọside, iyẹn ọjọ karun-un oṣu kẹta.

Ninu atẹjade ti Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina to jẹ agbẹnusọ Aarẹ Buhari lori ọrọ iroyin fi sita lo ti sọ pe igbesi aye akikanju, ifọkansin, to si ṣiṣẹ takun-takun fun orilẹ-ede Naijiria, ilẹ Afrika ati aye ẹda lapapọ.

Atẹjade naa ka bayii pe: "Aarẹ Buhari parapọ pẹlu idile, ọrẹ ati ojulumọ Aarẹ orilẹ-ede yii tẹlẹ lati ba a ṣayẹyẹ. Ifarajin Oloye Ọbasanjọ fun Naijiria ko ṣe e ko kere, to si nilo igboriyin fun.

Ọbasanjọ duro ṣinṣin, o si ja fun ominira ọpọ orilẹ-ede kaakiri agbaye."


O PARI O! DAPỌ ABIỌDUN FA IGI LE AYẸYẸ ỌDÚN ÌLÚ ILẸ̀ ÁFRÍKÀ

Ijọba Ìpínlẹ̀ Ogun lábẹ́ Gomina Dapọ Abiọdun tí jẹ kò di mímọ pé eto ayẹyẹ ọlọdọọdun nnì tí ọ̀pọ̀ àwọn èèyàn káàkiri àgbáyé máa ń tori ẹ lọ s'ilu Abẹ́òkúta, ìyẹn ayẹyẹ ọdún ìlú ilẹ̀ Áfríkà (Drums Festival) fun t'ọdun 2020 kò ní í wáyé.Ayẹyẹ Ọdún Ìlú Ilẹ Áfríkà lo bẹ̀rẹ̀ lábẹ́ ìṣàkóso Sẹnetọ Ibikunle Amosun. Ayẹyẹ t'ọdun yìí ni yóò jẹ àkọ́kọ́ tí Gomina Abiọdun yóò ṣe, ṣùgbọ́n yí wọn tí f'igi gùn ún wí pé kò ní í wáyé lọ́dún yìí.Ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Ìpínlẹ̀ Ogun, pàápàá àwọn akopa lọdọọdun ni wọn ti ń f'oju sọ́nà fún ayẹyẹ náà, tí wọn sì ti ń retí ọjọ́ tí ìjọba yóò kéde ọjọ́ tí yóò wáyé.Ọjọ́ Mọnde, ọjọ́ kẹrinlelogun oṣù tó kọjá lo yẹ kí ìpàdé àwọn oniroyin wáyé láti kéde eto naa, káwọn èèyàn lè máa múra silẹ fún eto ayẹyẹ náà, ṣùgbọ́n tí a gbọ pé iwọde ifẹhonuhan táwọn èèyàn ṣe lòdì s'awọn ọlọ́pàá lórí bí wọn ṣe pá agbabọọlu kan tí wọn pé orúkọ rẹ ni Tiyamiyu lo padà jẹ́ kí wọn sún un síwájú.Ṣùgbọ́n ni báyìí, ọrọ kò rí bẹ́ẹ̀ mọ rárá, nígbà t'ijọba sọ pé ayẹyẹ náà yóò di ohun ìgbàgbé fún ọdún yìí, àti pé àwọn kò ti í fẹ́ sọ̀rọ̀ lórí rẹ rárá.Kò sí nǹkan méjì tí a gbọ pé ó jẹ́ ki ìjọba gbé eto naa ti sẹgbẹ kan, bí kò ṣe ti aarun tó ń tàn káàkiri àgbáyé báyìí, ti wọn si lo ó tún ti wọ Nàìjíríà, ìyẹn Coronavirus.Ohun tó dájú ni pé ọpọ àwọn orilẹ-ede tó ń kopa ninu eto naa lo jẹ́ pé àarun náà tí de, tó fi mọ Ìpínlẹ̀ Ogun tó ń ṣ'agbatẹru ẹ. N'igbà to ń fìdí rẹ mulẹ, amugbalẹgbẹ Gomina Abiọdun lórí ọ̀rọ̀ ìròyìn, Pasitọ Remmy Hazzan sọ pé k'àwọn èèyàn gbé ìrètí wọn tí sẹgbẹ kan náà nítorí àarun Coronavirus tó wà níta.Remmy Hazzan làwọn tí mú ọjọ́, igbesẹ sì ti bẹ̀rẹ̀ lórí ẹ, ṣùgbọ́n ohun tó ń ṣẹlẹ̀ káàkiri àgbáyé lásìkò yìí kò ní í fáwọn láǹfààní láti kéde rẹ síta.


EYII NI BI AYẸYẸ ỌJỌ IBI ỌBASANJỌ ṢE LỌ, ATI BI CORONAVIRUS ṢE DENA AWỌN ALEJO LATI WA

Bo tilẹ jẹ pe inu Aarẹ orilẹ-ede Naijiria, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ko fi bẹẹ dun pupọ lori ọna ti ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun mẹtalelọgọrin rẹ to waye l'ọsẹ yii, sibẹ, orin ọpẹ lo gba ẹnu rẹ kan wi pe oun tun ri ọdun mi-in, tawọn eeyan kaakiri agbaye si n ba a yọ pupọ.

Aarun kan to n ja rain-rain kaakiri agbaye lasiko yii, iyẹn Coronavirus lo fa a ti Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ṣe fa ọwọ eto naa sẹyin, nitori pe awọn eeyan jankan-jankan kaakiri agbaye lo yẹ ko wa nibẹ, ṣugbọn itankalẹ aarun naa ko faaye silẹ lati pe ero.

Diẹ re e lara bi eto ayẹyẹ naa ṣe lọ si i n'ilu Abẹokuta:


ÌJÀ DÓPIN! OGD, AMOSUN, ỌṢỌBA ÀTI DAPỌ ABIỌDUN PARI ÌJÀ L'EKOO

Pupọ àwọn tó mọ òṣèlú tó wà láàárín àwọn gómìnà tẹ́lẹ̀rí nipinlẹ Ogun, ìyẹn Oloye Oluṣẹgun Ọṣọba, Ọtunba Gbenga Daniel, Sẹnetọ Ibikunle Amosun àti Ọmọba Dapọ Abiọdun tòun jẹ gomina lọ́wọ́ lọ́wọ́ ni wọn mọ pe àárín wọn kò gún régé rárá.
Ko si nnkan méjì tó dá wàhálà silẹ láàárín gbogbo wọn bí kò ṣe ipò gomina tí wọn ń jà sì í. Ṣùgbọ́n ṣe ni ọrọ bẹyin yọ lónìí, Abamẹta Satide nígbà tí àwọn akíkanjú olóṣèlú yìí pàdé n'ilu Eko, tí wọn sì di ọrẹ padà.Ọkàn lára àwọn ọmọ Ọtunba Gbenga Daniel lo ń ṣe ìgbéyàwó n'ilu Eko, nibẹ sì ni gbogbo wọn ti pàdé. Èyí ló ṣì ń jà nilẹ káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, pàápàá nípinlẹ Ogun tí wọn tí wá.


AYÉ O! BIṢỌỌBU OYEDEPO JÙ BỌMBU Ọ̀RỌ̀ ṢÍ AARẸ BUHARI, O N'IJỌBA APANIJAYE LO Ń ṢE E

Aláṣẹ àti oludasilẹ ṣọọṣi Living Faith, ìyẹn Winners Chapel káàkiri àgbáyé, Biṣọọbu David Oyedepo tí ju bọmbu ọ̀rọ̀ ńlá lu iṣejọba Ààrẹ Muhammadu Buhari wí pé ìjọba aninilára lo ń ṣe lè àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lórí, tó sì ni asiko ijẹgaba rẹ tí fẹ́ ẹ pé. Biṣọọbu Oyedepo lo sọ̀rọ̀ yìí lọ́jọ́ Àìkú, ìyẹn Sannde àná níbi ìsìn tó wáyé ní olu-iya-ijọ náà tó wà ní Ọta, Ìpínlẹ̀ Ogun. Nibẹ lọ sí ti fibinu sọrọ jáde láti bù ẹnu atẹ lu ijọba Buhari wí pé Baba isalẹ f'awọn ọ̀daràn ni. O ṣàpèjúwe ìjọba náà gẹ́gẹ́ bí èyí tí kò dára rárá, kò dá, tó tún sọ pé ìjọba rẹ lo kò àgbákò wọlé ju f'awọn ọmọ Nàìjíríà nínú àwọn ìjọba tó ti dárí orilẹ-èdè yìí. Baba náà sọ pé ìjọba Buhari tún fẹ́ ẹ pá àwọn èèyàn lẹnu mọ láti má ṣe bù ẹnu atẹ lu ìjọba rẹ, ìdí rẹ tó fi ní kí wọn sọ ọ di òfin láti máa pá gbogbo àwọn tó bá ń sọ̀rọ̀ kugbakugbe sì ìjọba tàbí àwọn olóṣèlú, àtàwọn ọ̀rọ̀ tó ṣeé ṣe kó dá wàhálà silẹ láwùjọ, ìyẹn Hate Speech. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Àwọn òfin tí kò dára n'ijọba orílẹ̀-èdè yìí ń ṣe, Hate Speech.


O ṣàpèjúwe ìjọba náà gẹ́gẹ́ bí èyí tí kò dára rárá, kò dá, tó tún sọ pé ìjọba rẹ lo kò àgbákò wọlé ju f'awọn ọmọ Nàìjíríà nínú àwọn ìjọba tó ti dárí orilẹ-èdè yìí. Baba náà sọ pé ìjọba Buhari tún fẹ́ ẹ pá àwọn èèyàn lẹnu mọ láti má ṣe bù ẹnu atẹ lu ìjọba rẹ, ìdí rẹ tó fi ní kí wọn sọ ọ di òfin láti máa pá gbogbo àwọn tó bá ń sọ̀rọ̀ kugbakugbe sì ìjọba tàbí àwọn olóṣèlú, àtàwọn ọ̀rọ̀ tó ṣeé ṣe kó dá wàhálà silẹ láwùjọ, ìyẹn Hate Speech. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Àwọn òfin tí kò dára n'ijọba orílẹ̀-èdè yìí ń ṣe, Hate Speech. Wọn ní ti o ba fi ìkórìíra sọ̀rọ̀, ó ti paayan nìyẹn. Nínú ẹni tó sọ pé òun yóò paayan àti ẹni ẹni tó paayan, tó lọ ṣe? Inú ọgbà ẹranko tí a ń gbé yìí kò ye mi rárá.


Wọn ní ti o ba fi ìkórìíra sọ̀rọ̀, ó ti paayan nìyẹn. Nínú ẹni tó sọ pé òun yóò paayan àti ẹni ẹni tó paayan, tó lọ ṣe? Inú ọgbà ẹranko tí a ń gbé yìí kò ye mi rárá. "Mo ní kí ó má jẹ́ kí n woju ẹ, ó sọ pé ọ̀rọ̀ àbùkù ni, ṣùgbọ́n ẹnikan paayan, ó sì ń yan fanda káàkiri àdúgbò. Ọ̀rọ̀ rirun téèyàn kò gbọ́dọ̀ ronú nipa rẹ, depodepo wí pé yóò sọ ọ síta ni. "Mo ní èèyàn burúkú ni ẹ, ó sọ pé mo ti daran.


"Mo ní kí ó má jẹ́ kí n woju ẹ, ó sọ pé ọ̀rọ̀ àbùkù ni, ṣùgbọ́n ẹnikan paayan, ó sì ń yan fanda káàkiri àdúgbò. Ọ̀rọ̀ rirun téèyàn kò gbọ́dọ̀ ronú nipa rẹ, depodepo wí pé yóò sọ ọ síta ni. "Mo ní èèyàn burúkú ni ẹ, ó sọ pé mo ti daran. Ṣé kí n sọ pé èèyàn dáadáa ní ẹ nígbà tí ìwà rẹ kò dára? "Lójú tèmi, èèyàn burúkú ni ẹ, ó ó sì yẹ lẹni tó lè ṣe adari. Mo yẹ lẹni tó lè sọ bẹẹ.


Ṣé kí n sọ pé èèyàn dáadáa ní ẹ nígbà tí ìwà rẹ kò dára? "Lójú tèmi, èèyàn burúkú ni ẹ, ó ó sì yẹ lẹni tó lè ṣe adari. Mo yẹ lẹni tó lè sọ bẹẹ. Ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tòótọ́ ni mí, tí mo sì lọgbọn lórí. Nnkan burúkú tó ti ṣẹlẹ̀ sí Nàìjíríà ni ìjọba yìí, ko da ṣe ló dabi ègún. "Mo ti wá níbi tí pẹ, èmi ni mo kọ́kọ́ ṣáájú aawẹ àti àdúrà ni Nàìjíríà lọ́dún 1979.


Ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tòótọ́ ni mí, tí mo sì lọgbọn lórí. Nnkan burúkú tó ti ṣẹlẹ̀ sí Nàìjíríà ni ìjọba yìí, ko da ṣe ló dabi ègún. "Mo ti wá níbi tí pẹ, èmi ni mo kọ́kọ́ ṣáájú aawẹ àti àdúrà ni Nàìjíríà lọ́dún 1979. Mí ó kìí ṣe ọmọdé nínú ọ̀rọ̀ Nàìjíríà. Ìjọba tí kò dára rárá nínú àwọn ìjọba orílẹ̀-èdè yìí re e, ìjọba tí kò mọ ibi tó ń lọ. Àsìkò perete ni wọn ní.


Mí ó kìí ṣe ọmọdé nínú ọ̀rọ̀ Nàìjíríà. Ìjọba tí kò dára rárá nínú àwọn ìjọba orílẹ̀-èdè yìí re e, ìjọba tí kò mọ ibi tó ń lọ. Àsìkò perete ni wọn ní. Mo lè sọ fún un yín gẹ́gẹ́ bí í wòlíì pé asiko wọn tí ń ka ọjọ́ báyìí."


Mo lè sọ fún un yín gẹ́gẹ́ bí í wòlíì pé asiko wọn tí ń ka ọjọ́ báyìí."


ẸẸMEJI Ọ̀TỌ̀Ọ̀TỌ̀ LÀWỌN ṢỌ́JÀ TÍ GBA MI LỌ́WỌ́ IKÚ ÒJIJÌ - MAKINDE

Gomina Ṣeyi Makinde t'ipinlẹ Ọ̀yọ́ tí sọ pé òun ké lè gbàgbé eemeji ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ t'awọn ṣọ́jà gba òun silẹ lọ́wọ́ ikú tó yẹ kó tí rán òun lọ s'ọrun aremabọ, àti pé ipa tí wọn kò lo jẹ́ koun ṣí wá láyé títí di àsìkò yìí.Níbi eto t'awọn ologun tí 2 Division lábẹ́ Ọgagun Anthony Omozoje tó wà ní Tiger's Den, Adekunle Fajuyi Cantonment, Odogbo, Ibadan ṣe láti fi bù ọlá àti iyì fún un. Ó ní lára àwọn ọjọ́ tòun kò lè gbàgbé títí láì ni, tó sì ni lára rẹ ni ọdún 2007 tòun gbé àpótí ibo fún ipò aṣofin àgbà, ìyẹn Sẹnetọ. Ó lọ́jọ́ idibo gan án làwọn ọlọ́pàá yí ilé òun ka, ṣùgbọ́n àwọn ṣọja lo ni wọn gbé òun kúrò nílé lọ sí ọgbà wọn. Bẹẹ lo sọ pé ẹẹkeji ni igba tòun gbé àpótí ibo gomina lọ́dún 2015, tó sì ni ṣe làwọn èèyàn dá wàhálà silẹ níwájú ìta ilé alátakò òun, tó sì làwọn yìí náà lo kò òun yọ lọ́wọ́ wọn lọ́jọ́ náà.


ÌJỌBA ÌPÍNLẸ̀ OGUN ṢE ÌLÉRÍ ÀTÌLẸYÌN GIDI FÚN ẸGBẸ SỌ̀RỌ̀SỌ̀RỌ̀

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ogun lábẹ́ Gomina Dapọ Abiọdun tí sọ pé digbi làwọn wá lẹ́yìn ẹgbẹ́ sọrọsọrọ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ìyẹn Freelance and Independent Broadcasters' Association of Nigeria, pàápàá ẹ̀ka tipinlẹ náà tí Kọmureedi Olufẹmi Omilani jẹ́ alaga wọn.Oludamọran pàtàkì àgbà lẹka ìròyìn, Ọnọrebu Remmy Hassan lo fìdí rẹ múlẹ̀ lónìí níbi abẹwo tí àwọn oloye ẹgbẹ́ náà ṣe lọ sí ọfiisi rẹ tó wà ní Oke-Mọsan n'ilu Abẹ́òkúta. Nibẹ lo tí sọ pé gbogbo atilẹyin tó bá yẹ nijọba tí ṣetan láti máa fún wọn, pàápàá ni ti eto ọlọdọọdun wọn tó ń bọ̀ laipẹ, èyí tí wọn fi ń mú inú ara wọn dùn, ìyẹn FIBAN WEEK. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn to tẹ AWIKONKO lọ́wọ́, abẹwo náà ni lati kí Ọnọrebu Remmy Hassan kú oriire tí ipò tuntun náà, àti láti mú kí ajọṣepọ tó wà láàárín wọn túbọ̀ dán mọnran sí i.
Ninu ọrọ alága ẹgbẹ́ FIBAN, Kọmureedi Omilani to lewaju abẹwo náà lo tí sọ pé àwọn nigbagbọ nínú ìjọba yìí pupọ lórí bo ṣe jẹ́ pé gbogbo èèyàn ló ko mọ́ra, àti pàápàá àwọn túbọ̀ fẹ́ kí ajọṣepọ tó wà láàárín ẹgbẹ́ náà àti ìjọba dán mọnran dáadáa lai ni ikọsẹ.Kọmureedi Omilani ṣàlàyé nípa eto ọlọdọọdun wọn, ìyẹn FIBAN WEEK to ń bọ lọ́nà, àti ti abẹwo Ààrẹ ẹgbẹ́ wọn, Kọmureedi Abiọdun Desmond Nwachukwu pẹlu awọn oloye ẹgbẹ́ náà fẹ́ ẹ wá ṣe.Ninu ọrọ tiẹ, Ọnọrebu Remmy Hassan sọ pé inú ìjọba ipinlẹ Ogun yóò dùn pupọ láti bá ẹgbẹ́ náà ṣíṣẹ papọ, pàápàá làwọn ẹ̀ka tó ṣe pàtàkì, tí sì ni ẹgbẹ́ náà àti ìjọba ni yóò jẹ nínú àǹfààní yìí. Ó jẹ kò di mímọ pé ìjọba Dapọ Abiọdun tí ṣetan láti gbaruku tí eto ẹgbẹ́ náà tó ń bọ̀ lọ́nà ni gbogbo ọna. Bẹ́ẹ̀ lo rọ wọn wí pé kí wọn má jìnnà sijọba. Lára àwọn tó tún wà níbi abẹwo náà ni akapo, Arẹwa Adebisi Oseni; akọwe owó, Abọlanle Asakpa; Olori Toyin Adeniji; Kọmureedi Olumide Awolọwọ; Ọ̀lawale Ampitan àtàwọn mi-in.


CORONAVIRUS: AWỌN OLOLUFẸ ERE BỌỌLU KU IRỌJU O

Ki i ṣe iroyin to dun mọ awọn ololufẹ ere bọọlu kaakiri agbaye ninu rara bi ajọ to n ri si idije Premier League ṣe paṣẹ wi pe ko ni i si idije naa rara mọ lasiko yii.

Aarun Coronavirus to n tan kaakiri lasiko yii la fa a ti wọn fi gbe ipinu naa kalẹ wi pe ki gbogbo awọn to n reti idije naa lọ maa gbaradi fun oṣu kẹrin ọdun yii.

Ipade ti wọn ṣe lonii ni wọn ti fẹnu ko wi pe ki wọn ṣi so idije naa rọ fungba diẹ ti aarun naa yoo fi kasẹ nilẹ patapata.

Alakoso idije naa, Richard Masters lo sọrọ naa lonii, to si ni pe "Ju gbogbo rẹ lọ, a fẹẹ ki Mikel Arteta ati Callum Hudson-Odoi fun ti aarun to kọlu wọn, a si gbagbọ wi pe wọn yoo yege ninu aarun COVID-19 naa.

"Ninu ohun to n ṣẹlẹ lasiko yii, a n ṣiṣẹ takuntakun lori awọn ikọ ẹgbẹ agbabọọlu wa, ijọba, ajọ FA ati EFL, a si le fi da gbogbo eeyan loju nipa ilera awọn agbabọọlu, oṣiṣẹ at'awọn alatilẹyin wa nitori pe awọn ni igi lẹyin ọgba wa.

Aarun Coronavirus yii ti pa eeyan ti ko din ni ẹgbẹrun marun-un, t'awọn to ti fẹẹ to ẹgbẹrun lọna igba si ti lugbadi aarun yii l'awọn orilẹ-ede to le ni ọgọrun kan.


EL-RUFAI ṢABẸWO SI SANUSI L'AWE

Lonii ni Gomina ipinlẹ Kaduna, Nasir
El-Rufai ṣe abẹwo si Emir tilu Kano, Sanusi Lamido Sanusi ti wọn rọ loye laipẹ yii n'ilu Awe, ipinlẹ Nassarawa.

Ọpọ awọn ti wọn ri nnkan to ṣẹlẹ yii lo ya lẹnu pupọ, ti wọn si n sọ pe ọrọ oṣelu ni wọn lọ ọ sọ.

Ilu Awe ni Gomina Ganduje tare Sanusi si, ni kete to rọ ọ loye, to si pa a laṣẹ wi pe ibẹ ni yoo wa.

Ṣaaju asiko yii ni El-Rufai ti kede sita wi pe oun wa loju ọna Awe, nibi ti Sanusi Lamido wa lati lọ ki i.

Bẹ o ba gbagbe, ni kete ti ijọba Kano yọ Sanusi nipo gẹgẹ bi Emir ni ijọba ipinlẹ Kaduna kede rẹ gẹgẹ bi ọga agba pata fun fasiti ipinlẹ Kano, ati Kaduna Investment Promotion
Agency, KADIPA.


ILU ṢAGAMU PA LỌLỌ BI WỌN ṢE SINKU YINKA MAFẸ, GBAJUMỌ ỌNỌREBU TO KU L'ỌJỌ IBI Ẹ

Ṣe ni gbogbo ilu Ṣasgamu n'ipinlẹ Ogun pa lọlọ lonii, nigba ti wọn ṣe eto isinku gbajumọ Ọnọrebu to ku laipẹ yii, iyẹn Ọnọrebu Yinka Mafẹ to jẹ olori ọmọ ile igbimọ aṣofin to pọ ju ninu ijọba to kọja yii.

Lara awọn to wa nibi eto isinku naa ni Sẹnetọ Ibikunle Amosun, Yetunde Ọnanuga to jẹ igbakeji gomina ana n'ipinlẹ Ogun, Amofin Taiwo Adeoluwa to jẹ akọwe ijọba Amosun, Ọnọbe AbdulKabir Akinlade at'awọn mi-in.

Ẹṣe ko gbero rara, ko da, ṣe ni omije n pe omije ran niṣẹ, ki Ọlọrun ba wa tẹ oloogbe naa si afẹfẹ rere.


EYI NI BI ORI ṢE KO ỌṢINBAJO YỌ LỌWỌ IKU OJIJI, GOMINA LO KU DIPO RẸ

Kani kí i ṣe pé digbi ni Ọlọ́run wá lẹ́yìn igbá-kejì Ààrẹ orílẹ̀-èdè yìí, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo ni, bóyá ohun tí a ń kọ yìí kọ ní a ó bá máa kọ, pẹ̀lú bí ọkọ akọwọrin ẹ ṣe pàdé ijamba òjìji.Àárọ̀ onii tí í ṣe Fraide ni Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo gbéra láti lọ síbi ìpàdé kan n'ilu Eko, papakọ ofurufu ti Nnamdi Azikwe tó wà n'ilu Abuja lo sì ti fẹ́ lọ wọ baluu agberapa tí yóò gbé e.Ojú ọ̀nà là gbọ pé nnkan ti yiwọ fún ọkàn lára àwọn ẹṣọ ààbò nínú ikọ akọwọrin ẹ, ìyẹn ọlọ́pàá tí wọn pé orúkọ ẹ ní Ali Gomina, tòun wá lórí ọkada agberapa {Power Bike}, tí wọn sì ni ṣe ló ṣubú yakata sáàárín òpópónà. Òjijì ti wọn ni ijamba náà jẹ lo mú kí àwọn mọto tó wà lẹ́yìn rẹ tẹ ẹ, tí wọn sì gba ara wọn, tó fi mọ mọto tí igbá-kejì Ààrẹ náà wá nínú ẹ.Bo tilẹ̀ jẹ́ pé ṣe ni wọn fẹ ẹ ṣe ijamba náà ni òkú òru, ṣùgbọ́n ojutaye tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí wáyé ní kó faaye gba a. Ìdí re e tí agbẹnusọ igbakeji Ààrẹ, Ọgbẹni Laolu Akande ṣe fi ìròyìn ibanujẹ náà síta, tó sì lo ó jẹ ohun ibanujẹ wí pé ijamba náà mú Gomina lọ.Ali Gomina tí wọn lo ó bá ìṣẹ̀lẹ̀ náà lọ ní wọn sọ pé ọmọdun marundinlaadọta {45} ni, tí wọn sì ṣàpèjúwe rẹ gẹ́gẹ́ bí akíkanjú ọlọ́pàá tó mọ iṣẹ rẹ dáadáa.Ọjọgbọn Ọṣinbajo tí ranṣẹ ibanikẹdun sì ìdílé Gomina tí wọn loo fi ìyàwó, àwọn ọmọ àtàwọn ẹbi silẹ lọ.Ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọn ń bá Ọjọgbọn Ọṣinbajo dupẹ títí di asiko ti a kọ ìròyìn yìí tán.


O PARI! 'KINNI' GBE JẸLILI LỌ ṢẸWỌN GBERE L'ABẸOKUTA

Orin 'a o pade leti odo' l'awọn eeyan n kọ fun
Kazeem Abdul-Jẹlili ti wọn lo o fipa b'ọmọdun mẹsan an laṣepọ ninu kilaasi n'igba t'ile-ẹjọ paṣẹ wi pe ko lọ lo eyi toku n'igbesi aye rẹ l'ọgba ẹwọn.

l'Ọjọbọ, iyẹn Tọside to kọja yii n'ile-ẹjọ giga to wa lagbegbe Iṣabọ, Abẹokuta ju Jẹlili, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn naa s'ẹwọn gbere.

Ẹsun ifipabanilopọ ni wọn fi kan Jẹlili, ọmọdun mẹsan-an lo si f'ipa ja ibale rẹ, iyẹn l'ọdun 2011.

Ile-ẹkọ kan to wa l'agbegbe Abiọla-Way, Abẹokuta ni Jẹlili ti n kọ awọn akẹkọọ ni imọ ẹkọ bi wọn ṣe n ya nnkan (fine Art), asiko ti wọn l'awọn akẹkọọ ti lọ sile la gbọ pe Jẹlili ki ọmọ naa mọlẹ ninu kilaasi, to si ja ibale rẹ.

A gbọ pe ṣe ni ọmọ naa ṣalaye ọrọ yii fun ọkọ mama rẹ (step-father), to si gba teṣan ọlọpaa lọ lati fi to wọn leti, ko to o di pe awọn ọlọpaa gbe e.

Ọsibitu jẹnẹra to wa ni Ijaye, Abẹokuta ni wọn ti fidi rẹ mulẹ wi pe loootọ ni wọn ti fa idi ọmọ naa ya pẹrẹpẹrẹ, eyii gan lo jẹ k'awọn ọlọpaa f'oju rẹ ba ile-ẹjọ.

N'igba to n gbe idajọ rẹ kalẹ, Onidajọ Patricia Oduniyi sọ pe gbogbo ẹri to wa niwaju oun lo f'idi mulẹ pe loootọ ni Jẹlili huwa naa, to si gbọdọ jiya ẹṣẹ rẹ labẹ ofin, to si paṣẹ wi pe ko lọ lo eyi toku igbesi aye rẹ l'ọgba ẹwọn pẹlu iṣẹ aṣekara.


ỌLỌRUN LO RAN CORONAVIRUS S'AGBAYE - WOLII IYUNADE SỌRỌ

Aarun to ju Coronavirus ṣi n bọ laipẹ - Wolii

Gbajugbaja Wolii ti Ọlọrun n lo lati sọ asọtẹlẹ, t'awọn asọtẹlẹ rẹ si n ṣe titi di asiko yii, Wolii Sunday 'Dare Iyunade ti sọ pe Ọlọrun funra rẹ lo ran aarun to n ja kaakiri agbaye bayii, iyẹn Coronavirus sita. Wolii Iyunade to jẹ alakoso ati oludasilẹ ṣọọṣi Pentecostal Sanctuary Bible Church to wa n'ilu Ijẹbu-Ode lo sọrọ naa laipẹ yii l'asiko to n b'awọn oniroyin kan sọrọ. O ni aarun Coronavirus ko ṣẹyin imọ Ọlọrun, ati pe Ọlọrun funra rẹ lo ran aarun naa sita lati fi da ipejọpọ ati imọ awọn alagbara agbaye kan ti wọn fẹẹ da ogun nla silẹ ru. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Ọlọrun lo gbe aarun yii kalẹ lati fi da imọ awọn alagbara agbaye kan ru, nitori pe ijamba nla ni wọn n gbero lati ṣe fun agbaye, eyi lo jẹ ki Ọlọrun paṣẹ aarun naa saarin wọn, to si ti n tan kaakiri agbaye bayii. “Bi e ba ranti daadaa, nigba Ọba Dafidi ninu bibeli, Ọlọrun ran aisan kan n’igba ti wọn n gbero buruku, ṣugbọn nigba ti wọn ri i pe
gbogbo ilu ti fẹ ẹ parun tan, awọn eeyan dide adura, Ọlọrun si mu aisan naa
kuro, bẹẹ gẹlẹ lọrọ Coronavirus ri, adura lo le ṣẹgun ẹ. "Ko tan sibẹ, a fi ki ajọ eleto ilera agbaye, iyẹn World Health Organization {WHO} tun lọ maa
gbaradi fun aarun mi-in to n bọ lọna, eyi to tun ju Coronavirus lọ.


Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Ọlọrun lo gbe aarun yii kalẹ lati fi da imọ awọn alagbara agbaye kan ru, nitori pe ijamba nla ni wọn n gbero lati ṣe fun agbaye, eyi lo jẹ ki Ọlọrun paṣẹ aarun naa saarin wọn, to si ti n tan kaakiri agbaye bayii. “Bi e ba ranti daadaa, nigba Ọba Dafidi ninu bibeli, Ọlọrun ran aisan kan n’igba ti wọn n gbero buruku, ṣugbọn nigba ti wọn ri i pe
gbogbo ilu ti fẹ ẹ parun tan, awọn eeyan dide adura, Ọlọrun si mu aisan naa
kuro, bẹẹ gẹlẹ lọrọ Coronavirus ri, adura lo le ṣẹgun ẹ. "Ko tan sibẹ, a fi ki ajọ eleto ilera agbaye, iyẹn World Health Organization {WHO} tun lọ maa
gbaradi fun aarun mi-in to n bọ lọna, eyi to tun ju Coronavirus lọ. Mi o ti i
le sọ igba ati akoko ti aarun naa yoo de, ṣugbọn o n bọ lọna."


Mi o ti i
le sọ igba ati akoko ti aarun naa yoo de, ṣugbọn o n bọ lọna."


OPIN AYE! BỌSẸ ṢALAYE B'AWỌN PASITỌ ṢE N LO O FUN AYEDERU IṢẸ IYANU

O ti ṣe diẹ bayii ti ọwọ ọlọpaa ti tẹ gbajumọ obinrin ọmọ bibi ilu Ileṣa, n'ipinlẹ Ọṣun, iyẹn Bọsẹ Ọlasunkanmi, ẹni t'ọpọ awọn Pasitọ maa n lo fun ayederu iṣẹ iyanu kaakiri orilẹ-ede Naijiria. Iyaale ile naa to l'ọmọ mẹta l'oun bi ki ọkọ oun to o ku sọrọ yii fun oniroyin kan n'ilu Eko, iyẹn ni teṣan ọlọpaa to ti n gbatẹgun lọwọ bayii, nibẹ lo si ti sọ pe oun ṣetan lati mu awọn ọlọpaa de gbogbo ṣọọṣi ti wọn ti l'oun fun ayederu iṣẹ iyanu naa. Obinrin ẹni ọdun mẹrinlelogoji yii sọ pe o ti pẹ t'oun ti padanu ọwọ ati ẹsẹ oun s'inu ijamba mọto, bẹẹ lo tun fidi rẹ mulẹ wi pe musulumi pọmbele l'oun, ṣugbọn atijẹ lo sun oun debi jibiti yii, ki i ṣe ẹjọ oun rara. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Ile--ẹkọ alakọbẹrẹ ti Nawair-ud-deen ni mo lọ, ti mo si ṣetan lọdun 1988. Ọdun 1989 ni mo de ilu Eko pẹlu iya mi, ko to o ku l'ọdun 1990. Lẹyin ti mama mi ku, mo lọ n ba wọn ta ounjẹ, ti mo si lo ọdun mẹsan-an gbako nibẹ.


Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Ile--ẹkọ alakọbẹrẹ ti Nawair-ud-deen ni mo lọ, ti mo si ṣetan lọdun 1988. Ọdun 1989 ni mo de ilu Eko pẹlu iya mi, ko to o ku l'ọdun 1990. Lẹyin ti mama mi ku, mo lọ n ba wọn ta ounjẹ, ti mo si lo ọdun mẹsan-an gbako nibẹ. Ọdun 1999 ni mo n'ijamba mọto, nibẹ ni mo si ti padanu ọwọ ati ẹsẹ mi ọtun. Ẹni ti mo n ba taja n'igba naa le mi danu wi pe mi o le b'oun ṣiṣẹ mọ. Eyi lo jẹ ki n lọ s'ile ẹgbọn mi to wa n'Igando, ọdun 2000 si 2003 ni mo fi wa l'ọdọ ẹgbọn mi yẹn, ibẹ ni mo si ti pade ọkọ mi ti mo bimọ meji fun.


Ọdun 1999 ni mo n'ijamba mọto, nibẹ ni mo si ti padanu ọwọ ati ẹsẹ mi ọtun. Ẹni ti mo n ba taja n'igba naa le mi danu wi pe mi o le b'oun ṣiṣẹ mọ. Eyi lo jẹ ki n lọ s'ile ẹgbọn mi to wa n'Igando, ọdun 2000 si 2003 ni mo fi wa l'ọdọ ẹgbọn mi yẹn, ibẹ ni mo si ti pade ọkọ mi ti mo bimọ meji fun. Ọdun 20017 ni ọkọ mi ku, ko si si oluranlọwọ kankan latigba náà, kò sì ibi tí mo fẹ́ ẹ gbé pẹ̀lú àwọn ọmọ mi, ìdí re e tí mo fi kò àwọn ọmọ mi lọ sọ́dọ̀ anti mi, inú ṣọọbu là ń sún sì í.

Ṣọọbu náà ni mo ti pàdé ọmọbìnrin kan tó ń jẹ Fatila Musa, mo tọrọ owó lọ́wọ́ ẹ, ó sì fún mi lẹgbẹrun kan {1000} náírà. Nígbà tó rí ọwọ mi, ó lòun yóò mú lọ sáwọn ṣọọṣi kan tí máa tí máa rí owó gidi.Ọdún 2018 lo tún padà wá, torí pé mi ò rí í látìgbà náà, ó sì mú mi lọ sí ṣọọṣi kan ni Ọgbà, l'Ekoo. Radiant Army Deliverance Ministry lórúkọ ṣọọṣi náà, Pasitọ Tony Anthony lo nii.


Ọdun 20017 ni ọkọ mi ku, ko si si oluranlọwọ kankan latigba náà, kò sì ibi tí mo fẹ́ ẹ gbé pẹ̀lú àwọn ọmọ mi, ìdí re e tí mo fi kò àwọn ọmọ mi lọ sọ́dọ̀ anti mi, inú ṣọọbu là ń sún sì í.

Ṣọọbu náà ni mo ti pàdé ọmọbìnrin kan tó ń jẹ Fatila Musa, mo tọrọ owó lọ́wọ́ ẹ, ó sì fún mi lẹgbẹrun kan {1000} náírà. Nígbà tó rí ọwọ mi, ó lòun yóò mú lọ sáwọn ṣọọṣi kan tí máa tí máa rí owó gidi.Ọdún 2018 lo tún padà wá, torí pé mi ò rí í látìgbà náà, ó sì mú mi lọ sí ṣọọṣi kan ni Ọgbà, l'Ekoo. Radiant Army Deliverance Ministry lórúkọ ṣọọṣi náà, Pasitọ Tony Anthony lo nii. Ká tó o de bẹ, Fatila tí kọ mi làwọn nnkan ti mo máa ṣe, ó ti sọ bí mo ṣe máa gbé ọwọ mi sókè, a sì ti ṣe idanrawo nílé dáadáa ká tó o lọ.Bí mo ṣe de ṣọọṣi náà, Pasitọ yìí tí mọ nnkan tó fẹ́ ẹ ṣe, torí pé Fatila tí fi fọto mi ranṣẹ sì i, èmi kò mọ, ṣe ló fi aṣọ sínú inura sì mi lọ́wọ́, ó ti fi òróró sì í, ó ní ṣe mọ gbagbọ wí pé ọwọ mi máa padà sípò, mo sì ní bẹẹni. Bó ṣe ṣetan ni mo bẹ̀rẹ̀ si í gbé ọwọ náà díẹ̀ díẹ̀.Ẹgbẹ̀rún mẹsan án náírà ni Fatila fún mi nígbà tí a ṣetan. Ọjọ́ kẹta lo tún mu mi padà lọ sí ṣọọṣi náà, Pasitọ Anthony pé mi síta, ó sì sọ níwájú gbogbo èèyàn wí pé òun yóò fi miliọnu kan náírà rán mi lọ́wọ́, ṣùgbọ́n kò fún mi lowo kankan.


Ká tó o de bẹ, Fatila tí kọ mi làwọn nnkan ti mo máa ṣe, ó ti sọ bí mo ṣe máa gbé ọwọ mi sókè, a sì ti ṣe idanrawo nílé dáadáa ká tó o lọ.Bí mo ṣe de ṣọọṣi náà, Pasitọ yìí tí mọ nnkan tó fẹ́ ẹ ṣe, torí pé Fatila tí fi fọto mi ranṣẹ sì i, èmi kò mọ, ṣe ló fi aṣọ sínú inura sì mi lọ́wọ́, ó ti fi òróró sì í, ó ní ṣe mọ gbagbọ wí pé ọwọ mi máa padà sípò, mo sì ní bẹẹni. Bó ṣe ṣetan ni mo bẹ̀rẹ̀ si í gbé ọwọ náà díẹ̀ díẹ̀.Ẹgbẹ̀rún mẹsan án náírà ni Fatila fún mi nígbà tí a ṣetan. Ọjọ́ kẹta lo tún mu mi padà lọ sí ṣọọṣi náà, Pasitọ Anthony pé mi síta, ó sì sọ níwájú gbogbo èèyàn wí pé òun yóò fi miliọnu kan náírà rán mi lọ́wọ́, ṣùgbọ́n kò fún mi lowo kankan. Ká ní mo gbà owó náà ni, mi o tún ní padà sí ṣọọṣi kankan mọ.Oṣù Kẹjọ ọdún 2019 tó padà wa lo tún mú mi lọ sí ṣọọṣi mi-in ni Port-Harcourt, ọdọ Pasitọ méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lo mú mi lọ. Pasitọ kan ṣe iṣẹ́ ìyánu tiẹ láàrin ọjà. Ibẹ là tún gbà de ilu Abakaliki.


Ká ní mo gbà owó náà ni, mi o tún ní padà sí ṣọọṣi kankan mọ.Oṣù Kẹjọ ọdún 2019 tó padà wa lo tún mú mi lọ sí ṣọọṣi mi-in ni Port-Harcourt, ọdọ Pasitọ méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lo mú mi lọ. Pasitọ kan ṣe iṣẹ́ ìyánu tiẹ láàrin ọjà. Ibẹ là tún gbà de ilu Abakaliki. Ṣọọṣi kan tí wọn ń pè ní Mountain of Liberation and Miracle Ministry to wa ni Ojodu-Berger lo tún mú mi lọ, ibẹ sì ni ṣọọṣi tí mo lọ gbẹyin, Pasitọ Chris Ọkafọr lo ni i.Bi mo ṣe jókòó lo dárúkọ mi, tí mo sì jáde sí í. Mí ó rí Pasitọ yìí rí tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n Fatila sọ gbogbo bí mo ṣe jẹ́ fún un. Ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá náírà lo fún mi nígbà tí a kúrò nibẹ.Kò pẹ ni Fatila pé mi wí pé ẹnikan tó ń jẹ Henry fẹẹ fún mi ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà irínwó {400,000} náírà. Ìgbà tí mo pé ẹni náà, lóòótọ́ lo fún mi lowo náà.Ṣe ló dabi ẹni pé Henry tí mọ irú èèyàn ti mo jẹ, ṣe ló sọ pé kí n má bá wọn ṣe ayédèrú iṣẹ ìyanu mọ lailai.


Ṣọọṣi kan tí wọn ń pè ní Mountain of Liberation and Miracle Ministry to wa ni Ojodu-Berger lo tún mú mi lọ, ibẹ sì ni ṣọọṣi tí mo lọ gbẹyin, Pasitọ Chris Ọkafọr lo ni i.Bi mo ṣe jókòó lo dárúkọ mi, tí mo sì jáde sí í. Mí ó rí Pasitọ yìí rí tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n Fatila sọ gbogbo bí mo ṣe jẹ́ fún un. Ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá náírà lo fún mi nígbà tí a kúrò nibẹ.Kò pẹ ni Fatila pé mi wí pé ẹnikan tó ń jẹ Henry fẹẹ fún mi ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà irínwó {400,000} náírà. Ìgbà tí mo pé ẹni náà, lóòótọ́ lo fún mi lowo náà.Ṣe ló dabi ẹni pé Henry tí mọ irú èèyàn ti mo jẹ, ṣe ló sọ pé kí n má bá wọn ṣe ayédèrú iṣẹ ìyanu mọ lailai. Ó ní kí n lọ fi owó náà gbà ṣọọbu àti ilé tí máa máa gbé.Ṣọọbu tí mo fi owó náà gba lágbègbè Igando làwọn ọlọ́pàá tí wá a mú mi. Mo kabamọ pupọ pé mo ṣe iṣẹ́ yìí, àwọn ọmọ mi kò mọ pe nnkan ti mo ń ṣe nìyẹn. Ká ní mo mọ pe fọ́nrán mi yóò jáde sórí ayélujára ni, mi ò bá má tí tẹsiwaju.


Ó ní kí n lọ fi owó náà gbà ṣọọbu àti ilé tí máa máa gbé.Ṣọọbu tí mo fi owó náà gba lágbègbè Igando làwọn ọlọ́pàá tí wá a mú mi. Mo kabamọ pupọ pé mo ṣe iṣẹ́ yìí, àwọn ọmọ mi kò mọ pe nnkan ti mo ń ṣe nìyẹn. Ká ní mo mọ pe fọ́nrán mi yóò jáde sórí ayélujára ni, mi ò bá má tí tẹsiwaju. Ìṣẹ́ lo sún mi de bẹ, torí pé opo ni mí. Ṣé làwọn ọmọ mi bù sẹkun nígbà tí wọn gbọ.Mo ṣetan láti mú àwọn ọlọ́pàá lọ sí gbogbo ṣọọṣi tí wọn tí lo mi fún ayédèrú iṣẹ ìyanu. Abamọ ńlá lo jẹ́ fún mi, àwọn Pasitọ náà gbọ́dọ̀ jìyà ẹṣẹ wọn.


Ìṣẹ́ lo sún mi de bẹ, torí pé opo ni mí. Ṣé làwọn ọmọ mi bù sẹkun nígbà tí wọn gbọ.Mo ṣetan láti mú àwọn ọlọ́pàá lọ sí gbogbo ṣọọṣi tí wọn tí lo mi fún ayédèrú iṣẹ ìyanu. Abamọ ńlá lo jẹ́ fún mi, àwọn Pasitọ náà gbọ́dọ̀ jìyà ẹṣẹ wọn.


NITORI ALAWE: FAYẸMI PAROKO RANṢẸ S'AWỌN ỌBA EKITI, L'AWỌN ỌBA EKITI BA KỌJU IJA SI ALAAFIN ỌYỌ

* Ọrọ ko ri bẹẹ rara - Fayẹmi bẹ Alaafin

Pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii, afaimọ ki wahala to n ṣẹlẹ laarin awọn ọba alaye n'ipinlẹ Ekiti ati Gomina Kayọde Fayẹmi t'ipinlẹ naa ma tun gba ọna mi-in yọ lori b'awọn ọba kan tun ṣe dide ogun si Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi. Laipẹ yii Gomina ipinlẹ Ekiti, Kayọde Fayẹmi yan Ọba Alawe tilu Ilawe-Ekiti, Ọba Adebanji Alabi gẹgẹ alaga igbimọ awọn lọba-lọba n'ipinlẹ Ekiti, eyi ti wọn ni ko dun mọ awọn ọba kan ninu. Bi Gomina Fayẹmi ṣe kede Ọba Alabi l'awọn ọba ti inu wọn ko dun si i ti bẹrẹ si i fẹhonu han wi pe awọn ko ni i gba, ayafi ki Gomina tun ipinu rẹ ṣe nitori pe ipo naa ko tọ si Ọba Alabi rara. Awọn ọna naa la gbọ pe wọn ṣe ipade laarin ara wọn wi pe bi Gomina Fayẹmi ko ba ti tun ero rẹ pa nipa bo ṣe yan Ọba Alabi, wọn l'awọn ko ni i yọju sibi eto tabi ipade ti Gomina ba n ṣe, paapaa ti Ọba Alabi naa ba ti wa nibẹ. Bẹẹ ni wọn tun sọ pe awọn ko ni i yọju sipade igbimọ lọba-lọba to ba n waye n'ipinlẹ Ekiti, ayafi bi igbesẹ mi-in ba waye lati yan alaga tuntun. Gbogbo awọn eto t'ijọba Ekiti n gbe kalẹ la gbọ pe awọn ọba naa ko yọju, ti wọn si lo n kan awọn agbaagba ilu, to fi mọ Gomina Fayẹmi funra rẹ ninu, idi ni yii ti wọn loo fi paṣẹ pe ki ileeṣẹ to n ri sọrọ oye jijẹ n'ipinlẹ naa kọ'we ranṣẹ s'awọn ọba naa lati sọ idi ti wọn ki i ṣe n yọju s'awọn ipade ati eto t'ijọba n ṣe.


Awọn ọna naa la gbọ pe wọn ṣe ipade laarin ara wọn wi pe bi Gomina Fayẹmi ko ba ti tun ero rẹ pa nipa bo ṣe yan Ọba Alabi, wọn l'awọn ko ni i yọju sibi eto tabi ipade ti Gomina ba n ṣe, paapaa ti Ọba Alabi naa ba ti wa nibẹ. Bẹẹ ni wọn tun sọ pe awọn ko ni i yọju sipade igbimọ lọba-lọba to ba n waye n'ipinlẹ Ekiti, ayafi bi igbesẹ mi-in ba waye lati yan alaga tuntun. Gbogbo awọn eto t'ijọba Ekiti n gbe kalẹ la gbọ pe awọn ọba naa ko yọju, ti wọn si lo n kan awọn agbaagba ilu, to fi mọ Gomina Fayẹmi funra rẹ ninu, idi ni yii ti wọn loo fi paṣẹ pe ki ileeṣẹ to n ri sọrọ oye jijẹ n'ipinlẹ naa kọ'we ranṣẹ s'awọn ọba naa lati sọ idi ti wọn ki i ṣe n yọju s'awọn ipade ati eto t'ijọba n ṣe. Ninu lẹta naa ni Fayẹmi tun ti sọ pe k'awọn ọba naa ta a gbọ pe wọn ko ju mọkanla lọ tun sọ idi pataki ti wọn ko fi fẹ ki ọba Alabi jẹ alaga igbimọ lọba-lọba, to si ni wọn gbọdọ dahun laarin wakati mejilelaadọrin (72hours). Bi lẹta naa ṣe jade sita, ni wọn l'awọn kan ti n gbe e kaakiri wi pe Fayẹmi n dunkooko lati gba ade lori awọn ọba kan, iyẹn awọn ọba ti wọn ko ba ṣe tiẹ. Loju ẹsẹ ni agbenusọ fun Gomina Fayẹmi lori ọrọ iroyin, Ọgbẹni Yinka Ọlabọde ti sọrọ jade wi pe ko si otitọ ninu ahesọ t'awọn eeyan n gbe kaakiri wi pe Gomina Fayẹmi fẹ ẹ gba ade lori awọn ọba kan.

O l'awọn ọba mọkanla pere ni Gomina Fayẹmi fi lẹta ranṣẹ si lati dahun ibeere, ko si kan awọn Pẹlupẹlu mẹrindinlogun ti wọn n gbe kaakiri rara.


Ninu lẹta naa ni Fayẹmi tun ti sọ pe k'awọn ọba naa ta a gbọ pe wọn ko ju mọkanla lọ tun sọ idi pataki ti wọn ko fi fẹ ki ọba Alabi jẹ alaga igbimọ lọba-lọba, to si ni wọn gbọdọ dahun laarin wakati mejilelaadọrin (72hours). Bi lẹta naa ṣe jade sita, ni wọn l'awọn kan ti n gbe e kaakiri wi pe Fayẹmi n dunkooko lati gba ade lori awọn ọba kan, iyẹn awọn ọba ti wọn ko ba ṣe tiẹ. Loju ẹsẹ ni agbenusọ fun Gomina Fayẹmi lori ọrọ iroyin, Ọgbẹni Yinka Ọlabọde ti sọrọ jade wi pe ko si otitọ ninu ahesọ t'awọn eeyan n gbe kaakiri wi pe Gomina Fayẹmi fẹ ẹ gba ade lori awọn ọba kan.

O l'awọn ọba mọkanla pere ni Gomina Fayẹmi fi lẹta ranṣẹ si lati dahun ibeere, ko si kan awọn Pẹlupẹlu mẹrindinlogun ti wọn n gbe kaakiri rara. Ni kete ti lẹta yii ti jade sita, to si ti tẹ Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi lọwọ l'oun naa ti dide, to si paroko buruku ranṣẹ si Gomina Fayẹmi wi pe o gbọdọ bọwọ fun ori ade, ati pe ko gbọdọ fi ipo oṣẹlu da si ọrọ igbimọ lọba-lọba. Ninu lẹta ti Alaafin kọ lorukọ awọn ọba alaye ilẹ Yoruba bi i Ọọni le-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi; Awujalẹ tilẹ Ijeẹbu, Ọba Sikiru Adetọna; ati Alake ilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Gbadebọ lo ti sọ pe n'iwọn igba t'ọrọ naa ti wa n'ile-ẹjọ, ko yẹ ki Gomina Fayẹmi tun maa dunkooko mọ awọn Ọba kankan mọ. Alaafin sọ pe oun bani lọkan jẹ pupọ ni pe Gomina Fayẹmi tun n da si ọrọ awọn ọba pẹlu niwọn igba ti ile-ẹjọ ti wa lori ọrọ naa lati ba wọn yanju ẹ, to si l'awọn Ọba wọnyii ki i ṣe ọba kereje-kereje rara, Ọba alaye n'ilẹ Yoruba ni wọn.


Ni kete ti lẹta yii ti jade sita, to si ti tẹ Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi lọwọ l'oun naa ti dide, to si paroko buruku ranṣẹ si Gomina Fayẹmi wi pe o gbọdọ bọwọ fun ori ade, ati pe ko gbọdọ fi ipo oṣẹlu da si ọrọ igbimọ lọba-lọba. Ninu lẹta ti Alaafin kọ lorukọ awọn ọba alaye ilẹ Yoruba bi i Ọọni le-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi; Awujalẹ tilẹ Ijeẹbu, Ọba Sikiru Adetọna; ati Alake ilẹ Ẹgba, Ọba Adedọtun Gbadebọ lo ti sọ pe n'iwọn igba t'ọrọ naa ti wa n'ile-ẹjọ, ko yẹ ki Gomina Fayẹmi tun maa dunkooko mọ awọn Ọba kankan mọ. Alaafin sọ pe oun bani lọkan jẹ pupọ ni pe Gomina Fayẹmi tun n da si ọrọ awọn ọba pẹlu niwọn igba ti ile-ẹjọ ti wa lori ọrọ naa lati ba wọn yanju ẹ, to si l'awọn Ọba wọnyii ki i ṣe ọba kereje-kereje rara, Ọba alaye n'ilẹ Yoruba ni wọn. O l'aṣoju awọn oriṣa l'awọn Ọba jẹ, ti ipo naa si jẹ ipo awọn alalẹ ati ti ẹmi, ati pe awọn ni wọn ba le ori ohun gbogbo ati ilẹ. Bẹẹ lo l'oun ko yoo gba Fayẹmi lamọnran lati yọwọ kuro lori ọrọ naa, ko si fi silẹ saaye wọn. Bi lẹta yi ṣe jade sita, to si ti n kaakiri ori ayelujara l'awọn to ri i ti bẹrẹ si i sọ oriṣiriṣi to yẹ wọn.


O l'aṣoju awọn oriṣa l'awọn Ọba jẹ, ti ipo naa si jẹ ipo awọn alalẹ ati ti ẹmi, ati pe awọn ni wọn ba le ori ohun gbogbo ati ilẹ. Bẹẹ lo l'oun ko yoo gba Fayẹmi lamọnran lati yọwọ kuro lori ọrọ naa, ko si fi silẹ saaye wọn. Bi lẹta yi ṣe jade sita, to si ti n kaakiri ori ayelujara l'awọn to ri i ti bẹrẹ si i sọ oriṣiriṣi to yẹ wọn. B'awọn kan ṣe n bu ẹnu atẹlu lẹta yii, bẹẹ l'awọn kan n gbe oṣuba kare fun Alaafin, ti wọn si lo o yẹ Gomina Fayẹmi tete gbe igbesẹ to yẹ le e lori ko to o pẹ ju. Lẹta naa re e

Eyi to tun wa a jẹ iyalẹnu pupọ ni b'awọn ọba kan n'ipinlẹ tun ṣe dide lati tako Alaafin Ọyọ lori lori lẹta to kọ, ti wọn si ni ko si nnkan to kan an pẹlu ọrọ Ekiti, wọn ni ko gbajumọ ọrọ Ọyọ to jẹ Ọba le lori. Awọn Ọba yii lo jẹ pe Gomina Ṣeyi Makinde ni wọn dari lẹta naa si wi pe ko kilọ fun Alaafin Ọyọ lati gbe ẹnu rẹ dakẹ, ko si ye e da si ọrọ ti ko kan an rara, ati pe bi ko ba dakẹ, yoo kan abuku ti o lero.


B'awọn kan ṣe n bu ẹnu atẹlu lẹta yii, bẹẹ l'awọn kan n gbe oṣuba kare fun Alaafin, ti wọn si lo o yẹ Gomina Fayẹmi tete gbe igbesẹ to yẹ le e lori ko to o pẹ ju. Lẹta naa re e

Eyi to tun wa a jẹ iyalẹnu pupọ ni b'awọn ọba kan n'ipinlẹ tun ṣe dide lati tako Alaafin Ọyọ lori lori lẹta to kọ, ti wọn si ni ko si nnkan to kan an pẹlu ọrọ Ekiti, wọn ni ko gbajumọ ọrọ Ọyọ to jẹ Ọba le lori. Awọn Ọba yii lo jẹ pe Gomina Ṣeyi Makinde ni wọn dari lẹta naa si wi pe ko kilọ fun Alaafin Ọyọ lati gbe ẹnu rẹ dakẹ, ko si ye e da si ọrọ ti ko kan an rara, ati pe bi ko ba dakẹ, yoo kan abuku ti o lero. Wọn ni Alaafin ko gbọdọ maa sọ pe oun l'aṣẹ lori awọn Ọba Ekiti n'itori pe ko si lara Ọyọ ti Alaafin le maa da si ọrọ rẹ. Bẹẹ ni wọn tu sọ pe awọn ọrọ ti Alaafin kọ sinu lẹta rẹ yatọ patapata si ohun to n ṣẹlẹ l'Ekiti. Bi ọrọ naa ṣe n ja rain-rain nilẹ, ti Gomina Fayẹmi ri i pe ori oun ni gbogbo ọrọ naa yoo da le lẹyin-o-rẹyin lo muu gbera laarọ onii, Aiku ti i ṣe Sannde, to si gba Aafin ọyọ lọ lati lọ ọ sọ bi ọrọ naa ṣe jẹ.


Wọn ni Alaafin ko gbọdọ maa sọ pe oun l'aṣẹ lori awọn Ọba Ekiti n'itori pe ko si lara Ọyọ ti Alaafin le maa da si ọrọ rẹ. Bẹẹ ni wọn tu sọ pe awọn ọrọ ti Alaafin kọ sinu lẹta rẹ yatọ patapata si ohun to n ṣẹlẹ l'Ekiti. Bi ọrọ naa ṣe n ja rain-rain nilẹ, ti Gomina Fayẹmi ri i pe ori oun ni gbogbo ọrọ naa yoo da le lẹyin-o-rẹyin lo muu gbera laarọ onii, Aiku ti i ṣe Sannde, to si gba Aafin ọyọ lọ lati lọ ọ sọ bi ọrọ naa ṣe jẹ. Ẹkunrẹrẹ ohun ti Gomina Fayẹmi ba Alaafin sọ n bọ laipẹ. Ẹ ku oju lọna.


Ẹkunrẹrẹ ohun ti Gomina Fayẹmi ba Alaafin sọ n bọ laipẹ. Ẹ ku oju lọna.


AYAJỌ EDE ABINIBI: ẸGBẸ YORÙBÁ LAGBA GBE ÀKÀNṢE ETO ÀGBÁYÉ KALẸ N'IBADAN

Ìkéde fún àgbájọwọ́ àwọn ọmọ káàrọ́ọ̀ Ajìíre bí? fún ṣíṣe ayẹyẹ ọjọ́ èdè abínibí.Ẹgbẹ́ Yoruba Lagba Culture Initiative ńpè yín láti fọwọ́sọwọ́pọ̀ pẹ̀lú wa lati jọjọ ṣe ayẹyẹ ọjọ́ Àyájọ́ èdè abínibí ilẹ̀ Yorùbá ní ọjọ́ kerìnlélógún Oṣù Kẹta, ọdún tí a wà yí, ní ìlú Ìbàdàn. Ní Gbọ̀ngàn asòfin Ìpínlẹ̀ Oyo, Ìbàdàn, Ní dédé agogo mẹ́wàá òwúrọ̀.Iye owó tí a fẹ́ ná fún gbogbo ètò náà bọ́ sí ₦1,600,000. Ètò náà má ṣe àfihàn orósirísi ẹgbẹ́ alásà àti Ìṣẹ̀ṣe ilẹ̀ Yorùbá. Ó má jẹ́ ọjọ́ ìdárayá àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún gbogbo àwọn tí ó bá wá lọ́jọ́ náà.Ẹnikẹ́ni tó bá fẹ́ fi ọwọsọwọ́pọ̀ pẹ̀lú wa lè nà ọwọ síwa sì àpò ìfowópamọ́ yìí:Orúkọ: Lawal KazeemBanki: POLARIS Bank (former skye Bank)Akanti: 1018721256Ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ : 08068465854Owó ṣe pàtàkì o, àmọ́ Owó kọ́ nìkan lẹ lè fi fọwọ́sọwọ́pọ̀ pẹ̀lú wa, ìfarahàn yín l'ọ́jọ́ ayẹyẹ na àti àwọn tí ẹ bá lè pè wá sí ayẹyẹ náà je ìbánisepọ̀ tí á dùn mọ́ wa nínú gidigidi.A dúpẹ́ lọ́wọ́ yín gidigidi fún àtìlẹ́yìn yín. Àwọn tó nilé ayé á fún wa ṣe, Elédùmarè a fún wa ṣe.Yorùbá, ọmọ aládé niwá.Adé Orí wa, kò ní sí láyé láyé.


EEMỌ! WỌN LU MỌNSURU IJAYEGBEMI, GBAJUMỌ OṢERE TIATA NI JIBITI ẸGBẸRUN MARUN-UN NAIRA, LO BA FẸẸ GBE MAJELE JẸ

Bi ki i ba a ṣe
ori to ko gbajumọ oṣere tiata nni, Ọgbẹni Mọnsuru Ijayegbemi yọ lọwọ iku ojiji
ni, boya aye ko ba ma ti mọ-ọn lonii, nitori pe diẹ lo ku ko gbe majele jẹ lori bi ẹni kan ṣe luu ni jibiti ẹgbẹrun marun-un naira. Mọnsuru
Ijayegbemi to saba maa n ṣe ‘oloye’ ninu sinima lo tu aṣiri naa funra rẹ lori
redio kan niluu Abẹokuta lonii, ọjọ Aiku ti i ṣe Sannde. Eto kan to
gbajumọ daadaa, ti wọn pe ni ORIYỌMI, eyi ti gbajugbaja olorin nni, Yinka
Ayefẹlẹ maa n ṣe lori redio rẹ n’ilu Abẹokuta ni ọkunrin naa ti sọrọ, to si l’oun
ko le gbagbe ọjọ naa titi aye. Ijayegbemi to f’ilu
Abẹokuta, ipinlẹ Ogun ṣe ibugbe n’igba to n sọrọ sọ pe oun dupẹ gidigidi l’ọwọ Ọlọrun nitori
pe Ọlọrun lo orin Oloogbe Fatai Olowonyọ lati ra ẹmi oun pada n’igba
naa, nitori pe oun ko ba ti di ẹni igbagbe. Ninu ọrọ
Ijayegbemi, o sọ pe “Mo dupẹ pe ori yọ mi, ẹri si kan mi. L’ọdun 1985 ni ẹnikan
lu mi ni jibiti ẹgbẹrun marun-un naira.


Ijayegbemi to f’ilu
Abẹokuta, ipinlẹ Ogun ṣe ibugbe n’igba to n sọrọ sọ pe oun dupẹ gidigidi l’ọwọ Ọlọrun nitori
pe Ọlọrun lo orin Oloogbe Fatai Olowonyọ lati ra ẹmi oun pada n’igba
naa, nitori pe oun ko ba ti di ẹni igbagbe. Ninu ọrọ
Ijayegbemi, o sọ pe “Mo dupẹ pe ori yọ mi, ẹri si kan mi. L’ọdun 1985 ni ẹnikan
lu mi ni jibiti ẹgbẹrun marun-un naira. Owo naa pọ gidi n’igba naa. Ironu yii lo mu
mi ra majele, ti mo si daa sinu tii (tea) lati fi gba ẹmi ara mi. “Orin kan lo nmi igboro titi n'igba naa, orin Fatai Olowonyọ to sọ pe 'Ki lo ṣe ẹ to n ronu, ẹni to ṣubu lonii ṣi maa dide'.


Owo naa pọ gidi n’igba naa. Ironu yii lo mu
mi ra majele, ti mo si daa sinu tii (tea) lati fi gba ẹmi ara mi. “Orin kan lo nmi igboro titi n'igba naa, orin Fatai Olowonyọ to sọ pe 'Ki lo ṣe ẹ to n ronu, ẹni to ṣubu lonii ṣi maa dide'. Orin yii ni mo gbọ n'igba naa ti mo tun fi ronu pada, tori pe ṣe lo dabi iwaasu fun mi, o si mu ori mi wu gidi. "Ibẹ ni mo wa ti ọkan lara awọn ọrẹ mi ti kan ilẹkun, mo wa a sare palẹmọ, mo si nu omije oju mi danu. Bi ọrẹ mi ṣe wọle, lo sọ pe mo n gbadun.


Orin yii ni mo gbọ n'igba naa ti mo tun fi ronu pada, tori pe ṣe lo dabi iwaasu fun mi, o si mu ori mi wu gidi. "Ibẹ ni mo wa ti ọkan lara awọn ọrẹ mi ti kan ilẹkun, mo wa a sare palẹmọ, mo si nu omije oju mi danu. Bi ọrẹ mi ṣe wọle, lo sọ pe mo n gbadun. Ṣe lo gbe tii (tea) ti mo ti da majele si, eyi ti mo fẹẹ gbe mu, ki n si ku danu, to si fẹ ẹ mu. "Ṣe ni mo sare gba a danu lọwọ ẹ pe ko gbọdọ muu. Inu bii gidi gan wi pe mi o jẹ k'oun mu ninu tii (tea) ti mo n gbadun, o binu gan-an, mo si bẹẹ pe ko ma binu.


Ṣe lo gbe tii (tea) ti mo ti da majele si, eyi ti mo fẹẹ gbe mu, ki n si ku danu, to si fẹ ẹ mu. "Ṣe ni mo sare gba a danu lọwọ ẹ pe ko gbọdọ muu. Inu bii gidi gan wi pe mi o jẹ k'oun mu ninu tii (tea) ti mo n gbadun, o binu gan-an, mo si bẹẹ pe ko ma binu. Mo ṣẹṣẹ wa a ṣalaye nnkan to ṣẹlẹ fun un

"Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun wi pe gbogbo ẹ ti d'ohun igbagbe bayii, ti mi o si pa ara mi n'igba yẹn. Ọpọlọpọ nnkan rere ni mo ti ṣe lonii, ẹri kan mi, mo si dupẹ lọwọ Ọlọrun."


Mo ṣẹṣẹ wa a ṣalaye nnkan to ṣẹlẹ fun un

"Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun wi pe gbogbo ẹ ti d'ohun igbagbe bayii, ti mi o si pa ara mi n'igba yẹn. Ọpọlọpọ nnkan rere ni mo ti ṣe lonii, ẹri kan mi, mo si dupẹ lọwọ Ọlọrun."


AYEDERU ṢỌJA MẸTA WỌ GAU L'AGBADO, NI WỌN BA BU SẸKUN

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti f'idi rẹ mulẹ wi pe ọwọ awọn ti tẹ awọn ọrẹ mẹta ti wọn n fi aṣọ ṣọja lu awọn araalu ni jibiti, ti wọn si tun fi n dunkooko mọ awọn eeyan kaakiri ilu. Ọjọ Ẹti ti i ṣe Fraide, iyẹn ọjọ kẹta oṣu yii la gbọ pe ọwọ tẹ awọn ọrẹ mẹta naa ti wọn pe orukọ wọn ni Jacob Onebi, Ọlabọde
Oluwaṣeun ati Ọlanrewaju Adebayọ. Ilu Agbado, ipinlẹ Ogun lọwọ palaba wọn ti segi. Awọn kan ti wọn fura s'awọn eeyan la gbọ pe wọn lọọ ta awọn ọlọpaa lolobo, ti wọn si ṣe iwadii wọn daadaa, ko to o di pe wọn lọọ ko wọn. 174 Battalion to wa n'ilu Ikorodu l'awọn eeyan naa l'awọn ti n ṣiṣẹ n'igba tọwọ tẹ wọn, ṣugbọn lẹyin iwadii awọn ọlọpaa ni wọn ri i pe meji ninu wọn lo ti ṣiṣẹ ṣọja ri, ti wọn si ti le wọn danu tipẹ. Ẹni kan yooku la gbọ pe ko ṣiṣẹ naa ri, ṣugbọn ti pe e mọra lati jọ maa lu awọn eeyan ni jibiti.


Awọn kan ti wọn fura s'awọn eeyan la gbọ pe wọn lọọ ta awọn ọlọpaa lolobo, ti wọn si ṣe iwadii wọn daadaa, ko to o di pe wọn lọọ ko wọn. 174 Battalion to wa n'ilu Ikorodu l'awọn eeyan naa l'awọn ti n ṣiṣẹ n'igba tọwọ tẹ wọn, ṣugbọn lẹyin iwadii awọn ọlọpaa ni wọn ri i pe meji ninu wọn lo ti ṣiṣẹ ṣọja ri, ti wọn si ti le wọn danu tipẹ. Ẹni kan yooku la gbọ pe ko ṣiṣẹ naa ri, ṣugbọn ti pe e mọra lati jọ maa lu awọn eeyan ni jibiti. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Kenneth Ebrimson ti sọ pe ki ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ṣe ofintoto tẹsiwaju lori iwadii, bẹẹ lo sọ pe awọn eeyan naa ko nii lọ lai jiya ẹṣẹ wọn labẹ ofin.


Ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Kenneth Ebrimson ti sọ pe ki ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to n ṣe ofintoto tẹsiwaju lori iwadii, bẹẹ lo sọ pe awọn eeyan naa ko nii lọ lai jiya ẹṣẹ wọn labẹ ofin.


YAHYA BELLO BU SẸKUN NITORI IKU MAMA RẸ

Ko ṣeni tó rí Gomina Yahya Bello t'ipinlẹ Kogi lọ́jọ́ Aiku Sannde àná níbi tó ti ń sunkún bí ọmọdé lórí ikú màmá rẹ, tí kò ní fẹ́ ẹ bá a sunkún pẹ̀lú.Gomina Yahya Bello lo pàdánù màmá rẹ, Hajia Hawa Bello ni ọsibitu kan tó wà nílùú Abuja lẹ́yìn àìsàn rampẹ tí wọn lo ó dà á dubulẹ láti bí ọjọ́ mélòó kan sẹ́yìn.
A gbọ pé bí wọn ṣe tufọ ikú Hajia Hawau fún Gomina Bello ni kò lè muu mọ́ra, tó sì ṣe bẹ́ẹ̀ bù sẹkun níwájú àwọn èèyàn. Òní ọjọ́ Aje, Mọnde ni wọn yóò sìnkú màmá náà silu Okẹnẹ tó wà nipinlẹ Kogi ni ìlànà musulumi.


O PARI! WỌN YẸYẸ DINO MELAYE N'ITA GBANGBA

Bó bá ṣe pé Sẹnetọ tẹ́lẹ̀ n'ipinlẹ Kogi, ìyẹn Dino Melaye mọ pe nnkan yóò padà yiwọ mọ òun lọ́wọ́ ni, bóyá kí bá ti wá nnkan mi-in ṣe, nítorí pé ọjọ́ Aiku tí í ṣe Sannde àná kii ṣe ọjọ́ tó dùn fún ọkùnrin náà rárá nítorí b'awọn olólùfẹ́ rẹ ṣe yẹyẹ rẹ níta gbangba.F'awọn to bá mọ Dino Melaye dáadáa, wọn a mọ pe ọkùnrin náà fẹran afẹfẹ-yẹyẹ dáadáa, tó sì tún fẹ́ràn afẹ-aye.Sẹnetọ Dino Melaye gbajumọ dáadáa lorilẹ-ede yìí, ko da, táwọn kan tún fún un loriṣiriṣi órúkọ bí í 'Adẹrinpoṣonu Sẹnetọ', 'Sẹnetọ Onijo' àti bẹẹ bẹẹ lọ.Aṣọ àwọn tó rí igboro dáadáa kan ni Sẹnetọ Melaye wọ lánàá, tó sì tún wọ ṣòkòtò tí wọn ń pè ní 'Ripped Jeans', to sì fi yà fọto. Aṣọ náà lo jẹ́ pé àwọn gendekunrin, ìyẹn àwọn ọdọ lo ń wọ ọ gidi lásìkò yìí. Bí Melaye ṣe gbé fọto aṣọ náà sórí ìkànnì ayélujára l'awọn èèyàn, pàápàá àwọn olólùfẹ́ rẹ tí bẹ̀rẹ̀ si í sọ̀rọ̀ burúkú sì í wí pé kò nironu kankan rárá. B'awọn kan ṣe ń pè ní 'agbaya', bẹ́ẹ̀ làwọn kan ń sọ pé 'alailojuti' ni. Wọn ní aṣọ tó yẹ kí àwọn ọmọ rẹ máa wọ lòun kò sọrun, tó tún fi ń ṣakọ.Ọrọ yìí là gbọ́ pé ó dùn Sẹnetọ Melaye, tí kò sì lè sọ̀rọ̀ nígbà táwọn èèyàn bẹ̀rẹ̀ si í bù ẹnu atẹ luu, tó sì ṣe bí ẹni tí kò rí í.


MI Ò KABAMỌ PÉ MO Ń BA BABA MI LAṢEPỌ - BALA

Ọmọbìnrin kan tó pé ara rẹ ní Lala Bala lórí ìkànnì ayélujára tí Fesibuku {Facebook} tí sọ pé òun kò fìgbà kan rí kabamọ wí pé òun ń bá bàbá tó bí òun lọmọ laṣepọ.Lala to ni ọmọdun mẹ́sàn-án lòun wá ti bàbà òun ti ń kona abẹ foun sọ pé ó ti mọ̀ òun lára pupọ.Ọdọmọbinrin tọjọ orí ẹ kò ti í ju ọdún mọ ká lélógún {21years} lọ sọ pé gbogbo nnkan tòun ń fẹ́ ni bàbá òun ń ṣe foun, tóun kò sì ti í rí ìdí kan ni pàtó tòun yóò fi ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọkùnrin mìíràn. Pupọ àwọn tó ká nnkan ti Lala Bala kọ yìí ló ń ṣe ní kayeefi nítorí pé wọn kò gbọ irú ẹ rí, táwọn kan sì ń bù ẹnu atẹ lu ọ̀rọ̀ tó sọ yìí.


ẸGBẸ̀RÚN MẸ́RÌNDÍLỌ́GỌ́TA L'AWỌN TO TÍ FORÚKỌ SÍLẸ̀ FÚN IṢẸ́ ÀGBẸ̀ L'ÓGÚN - ỌDẸ́DÍNA

Kọmiṣanna feto iṣẹ àgbẹ̀ nipinlẹ Ogun, Ọmọwe
Samson Adeọla Ọdẹdina tí fìdí rẹ múlẹ̀ wí pé kò dín ni ẹgbẹ̀rún mẹrindinlọgọta
làwọn èèyàn tó ti forúkọ silẹ fún iṣẹ agbẹ àti ọgbin nipinlẹ náà láàárín asiko
perete tí wọn gbé fọọmu síta. Ọjọ́ Aje, ìyẹn Mọnde àná ni Ọmọwe Ọdẹdina sọrọ
náà létí gbogbo agbaye níbi eto ifọwọsowọpọ pẹ̀lú ìjọba ipinlẹ Eko láti
ṣagbatẹro ata, ìyẹn Tomato, èyí tó wáyé n'ilu Abẹ́òkúta. Kọmiṣanna sọ pé yàtọ̀ sí pé yatọ si pe awọn ẹgbẹrun mẹrinlọgọta ti wọn ti forukọ silẹ yii, ojoojumọ l'awọn eeyan tun ṣi n forukọ silẹ fun eto agbẹ, to si ti n din airiṣẹ ṣe awọn ọdọ asiko yii ku. O ni anfaani yi ti faaye silẹ fun eto agbẹ igbalode, ti yoo si tun ṣi oju ọpọ awọn eeyan s'awọn afaani to wa lagbegbe wọn. N'igba to n sọrọ, Kọmiṣanna eto agbẹ ati alajẹṣẹku n'ipinlẹ Eko, Ọmọba Gbọlahan Lawal sọ pe eto ajọṣepọ naa yoo mu idagbasoke eto agbẹ, ati pe yoo f'awọn ọlọja lanfaani lati gbe ọja wọn de ibi to yẹ. O jẹ ko di mimọ pe ilẹ to ku l'Ekoo ko le pese ounjẹ f'awọn araalu, paapaa bo ṣe jẹ ilu omi n'ilu Eko, to si lo o jẹ pataki idi t'awọn fi pawọpọ pẹlu ijọba ipinlẹ Ogun.


O ni anfaani yi ti faaye silẹ fun eto agbẹ igbalode, ti yoo si tun ṣi oju ọpọ awọn eeyan s'awọn afaani to wa lagbegbe wọn. N'igba to n sọrọ, Kọmiṣanna eto agbẹ ati alajẹṣẹku n'ipinlẹ Eko, Ọmọba Gbọlahan Lawal sọ pe eto ajọṣepọ naa yoo mu idagbasoke eto agbẹ, ati pe yoo f'awọn ọlọja lanfaani lati gbe ọja wọn de ibi to yẹ. O jẹ ko di mimọ pe ilẹ to ku l'Ekoo ko le pese ounjẹ f'awọn araalu, paapaa bo ṣe jẹ ilu omi n'ilu Eko, to si lo o jẹ pataki idi t'awọn fi pawọpọ pẹlu ijọba ipinlẹ Ogun. N'igba to n gba ẹnu gomina ipinlẹ Ogun sọrọ, igbakeji Gomina, Onimọ-ẹrọ Nọimọt Salakọ-Oyedele sọ pe ọna lati jẹ ki ajọṣepọ laarin awọn ileeṣẹ aladani ati t'ijọba, eyi ti wọn pe ni Public Private Partnership (PPP) dan mọnran lo jẹ k'awọn pinnu eto naa.


N'igba to n gba ẹnu gomina ipinlẹ Ogun sọrọ, igbakeji Gomina, Onimọ-ẹrọ Nọimọt Salakọ-Oyedele sọ pe ọna lati jẹ ki ajọṣepọ laarin awọn ileeṣẹ aladani ati t'ijọba, eyi ti wọn pe ni Public Private Partnership (PPP) dan mọnran lo jẹ k'awọn pinnu eto naa.


AYÉ Ò! PETER FATOMILỌLA, AGBA Ọ̀JẸ̀ NIDI IṢẸ́ TÍÁTÀ SỌRỌ ÀBÙKÙ SI ALÁÀFIN Ọ̀YỌ́, O LOO TÍ KỌJÁ AAYÉ Ẹ

Ogbontarigi olukọ ede ati Aṣa Yoruba, Peter Fatomilọla ti sọ pe, bi Alaafin ilu Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi Kẹta, ṣe dá si ọrọ awọn lọba-lọba ipinlẹ Ekiti ko bojumu to.Fatomilọla to tún jẹ́ àgbà ọjẹ nìdí iṣẹ tiata àti onimọ nipa àṣà ati ede Yoruba sọ pe, bi igba ti eeyan tasẹ agẹrẹ ni igbesẹ alaafin náà ri. "Bi igba ti eniyan lọ sile onile ni. O dabi ki gomina ipinlẹ Ọ̀yọ́ lọ si Ekiti, lọ maa da si ọrọ oṣelu wọn, yoo gba eebu ati abuku bọ ni, tori aja kii roro, ko ṣọ ojule meji. ""To ba jẹ pe Ọọni Ile Ifẹ lo gbe iru igbesẹ yii, o dara, nitori pe, oun ni olori ade gbogbo ilẹ Yoruba. Oun nikan lo le dan iru rẹ wo. Igbesẹ ti Alaafin gbe yii, o fẹ tun fi da ogun silẹ laarin awọn lọba-lọba Ekiti ni.


""To ba jẹ pe Ọọni Ile Ifẹ lo gbe iru igbesẹ yii, o dara, nitori pe, oun ni olori ade gbogbo ilẹ Yoruba. Oun nikan lo le dan iru rẹ wo. Igbesẹ ti Alaafin gbe yii, o fẹ tun fi da ogun silẹ laarin awọn lọba-lọba Ekiti ni. Ọdun mẹrindinlogun si ni Ọ̀yọ́ fi ba Ekiti jagun. "Nigba ti a beere taa ba wo ọjọ ori, ṣe alaafin ko lẹtọ lati dasi ọrọ naa, Fatomilọla sọ pe, agba ko kan ọrọ yii, kii si se ti ọjọ ori pẹlu. Ti eniyan ba dagba, o yẹ ko mọ nkan to tọ lati se.O ni ki Fayemi paapa ma danwo lati rọ awọn ọba loye tori awọn ọba naa lẹtọ lati yari fun gomina to ba gbe ọba ti ko tọna wa fun wọn, bẹẹ si ni kii ṣe gbogbo ọba Ekiti lo wọ igbimọ Pelupelu .


Ọdun mẹrindinlogun si ni Ọ̀yọ́ fi ba Ekiti jagun. "Nigba ti a beere taa ba wo ọjọ ori, ṣe alaafin ko lẹtọ lati dasi ọrọ naa, Fatomilọla sọ pe, agba ko kan ọrọ yii, kii si se ti ọjọ ori pẹlu. Ti eniyan ba dagba, o yẹ ko mọ nkan to tọ lati se.O ni ki Fayemi paapa ma danwo lati rọ awọn ọba loye tori awọn ọba naa lẹtọ lati yari fun gomina to ba gbe ọba ti ko tọna wa fun wọn, bẹẹ si ni kii ṣe gbogbo ọba Ekiti lo wọ igbimọ Pelupelu . "Awọn ọba to ba tọ si bi i Ẹlẹkọle ti Ikọle, Ajero ti Ijero, Alara ti Ilara, Ewi ti Ado ati awọn miran nikan lo lẹtọ si igbimọ naa lati lọ si ipade. Wọn si tun lẹtọọ lati ba Fayemi wi, ki wọn si tun gba a nimọran to ba tasẹ agẹrẹ. ""Oṣelu lo ti ba nkan jẹ, oun naa lo si mu ki iru Alaafin Ọyọ maa dasi nkan to n lọ l'Ekiti.


"Awọn ọba to ba tọ si bi i Ẹlẹkọle ti Ikọle, Ajero ti Ijero, Alara ti Ilara, Ewi ti Ado ati awọn miran nikan lo lẹtọ si igbimọ naa lati lọ si ipade. Wọn si tun lẹtọọ lati ba Fayemi wi, ki wọn si tun gba a nimọran to ba tasẹ agẹrẹ. ""Oṣelu lo ti ba nkan jẹ, oun naa lo si mu ki iru Alaafin Ọyọ maa dasi nkan to n lọ l'Ekiti. Kii ṣe pe gbogbo Ekiti ko ni baba nile, wọn wa n wa baba lọ sode. "A ti sọ fun yin saaju pe ọsẹ to kọja ni Alaafin kọ lẹta kan si Gomina Fayẹmi, lẹyin ti Fayẹmi kede pe, oun yoo rọ awọn ọba kan l'oye l'Ekiti nitori pe wọn n fapajanu lori ẹni to fi jẹ alaga awọn ọba ipinlẹ naa.Isẹlẹ yii si lo ti n fa awuye-wuye laarin awọn ọmọ ilẹ Yoruba. Ṣugbọn lọjọ aiku ni Fayẹmi lọ si ọdọ Alaafin lati ni ijiroro pẹlu rẹ, eyi to ṣeeṣe ko jẹ lori ọrọ lẹta naa.Lati: BBC


Kii ṣe pe gbogbo Ekiti ko ni baba nile, wọn wa n wa baba lọ sode. "A ti sọ fun yin saaju pe ọsẹ to kọja ni Alaafin kọ lẹta kan si Gomina Fayẹmi, lẹyin ti Fayẹmi kede pe, oun yoo rọ awọn ọba kan l'oye l'Ekiti nitori pe wọn n fapajanu lori ẹni to fi jẹ alaga awọn ọba ipinlẹ naa.Isẹlẹ yii si lo ti n fa awuye-wuye laarin awọn ọmọ ilẹ Yoruba. Ṣugbọn lọjọ aiku ni Fayẹmi lọ si ọdọ Alaafin lati ni ijiroro pẹlu rẹ, eyi to ṣeeṣe ko jẹ lori ọrọ lẹta naa.Lati: BBC


O PARI O! AWỌN DOKITA DA IṢẸ SILẸ NITORI CORONAVIRUS

'Ara ko r'okun, ara ko ro adiẹ' l'awọn dokita n'ilu Abuja ti pe ọrọ naa bayii, pẹlu bi wọn ṣe sọ pe bi ijọba apapọ ko ba tete wa nnkan ṣe sọrọ aarun Coronavirus to n tan kaakiri agbaye lasiko yii.

Aarẹ ẹgbẹ awọn dokita, Roland Aigbovo ninu atẹjade to bu ọwọ lu lo ti f'idi ẹ mulẹ wi pe awọn dokita ko ni i pada sẹnu iṣẹ ayafi bijọba ba le wa nnkan ṣe si iṣẹlẹ yii.

Onii ti i ṣe Tuside l'awọn dokita naa bẹrẹ idaṣẹsilẹ naa lori bi wọn tun ṣe ri aarun naa lara ẹlomi-in.

Roland sọ pe ko si eto itọju to pe ye l'awọn ọsibitu kaakiri, ti ko si tun si eto aabọ f'awọn to ni aarun naa, at'awọn alaisan.

O tun jẹ ko di mimọ pe pataki idi t'awọn fi n lọ si idaṣẹsilẹ alailọjọ ni ti owo oṣu meji ti wọn ko san f'awọn, to si lo o digba t'awọn ba gba owo ọya wọn k'awọn to o pada sẹnu iṣẹ.


IWA AWỌN OBINRIN LO JẸ KI N FẸ IYAWO MẸJIDINLỌGỌTA (58) - ỌBA EṢU

Ọkan lara awọn babalawo loril-ede Naijiria, Simon Odo tọpọ awọn eeyan mọ si Onu Owa ti sọ pe b'oun ṣe fẹ iyawo mejidinlọgọta ki i ṣoju lasa, o ni iwa awọn obinrin lo jẹ k'oun gbe igbesẹ naa. Onu Owa t'awọn kan tun n pe ni Ọba Eṣu sọ pe oun ki i bẹ obinrin lati duro sile oun, ati pe obinrin to ba tasẹ agẹrẹ l'ọdọ oun ko le lo iṣẹju mẹẹdogun t'oun yoo ti le e jade. Ọba Eṣu ṣalaye wi pe ọpọ awọn ọkunrin ti wọn n ku lo jẹ pe iku wọn ki i ṣoju lasan, to si ni iyawo pupọ awọn ọkunrin to n ku lo jẹ afọwọfa iyawo wọn ni. Gbajumọ Babalawo, ọmọ bibi ilu Aji n'ijọba ibilẹ Igbo-Eze North, n'ipinlẹ Ẹnugu sọ pe igba t'awọn iyawo t'oun ba fẹ ba ti sọrọ buruku s'oun l'oun maa n fẹ obinrin mi-in, tori pe oun ko lara lati gba iwọsi obinrin sara. “Igba ti obinrin ba ti sọrọ buruku si mi ni mo maa n fẹ obinrin mi-in. Mi o le maa wo obinrin ko maa sọrọ si mi lai ṣe ohunkohun.


Gbajumọ Babalawo, ọmọ bibi ilu Aji n'ijọba ibilẹ Igbo-Eze North, n'ipinlẹ Ẹnugu sọ pe igba t'awọn iyawo t'oun ba fẹ ba ti sọrọ buruku s'oun l'oun maa n fẹ obinrin mi-in, tori pe oun ko lara lati gba iwọsi obinrin sara. “Igba ti obinrin ba ti sọrọ buruku si mi ni mo maa n fẹ obinrin mi-in. Mi o le maa wo obinrin ko maa sọrọ si mi lai ṣe ohunkohun. “Bi ọkunrin ogun ba ku ni Naijiria lonii, marun-un ninu wọn lo jẹ pe amuwa Ọlọrun ni, ṣugbọn awọn mẹẹdogun to ku lo jẹ iwa iyawo wọn lo fa a. Idi re e to fi jẹ pe igba ti obinrin ba ti sọrọ si mi ni mo maa n fẹ obinrin miiran.”


“Bi ọkunrin ogun ba ku ni Naijiria lonii, marun-un ninu wọn lo jẹ pe amuwa Ọlọrun ni, ṣugbọn awọn mẹẹdogun to ku lo jẹ iwa iyawo wọn lo fa a. Idi re e to fi jẹ pe igba ti obinrin ba ti sọrọ si mi ni mo maa n fẹ obinrin miiran.”


ỌRỌ EMI ATI ỌDUNLADE YE ARA WA DAADAA - MADAM ṢAJẸ

Gbajugbaja oṣere tiata nnì, Fausat Balogun tọpọ
àwọn èèyàn mọ sì Madam Ṣajẹ ti sọ pe lara awọn oṣere tiata t'oun nifẹ si ju laye oun ni Ọdunlade Adekọla t'ọpọ awọn eeyan tun mọ si Mọnde Ọmọ Adugbo tabi Sunday Dagboru.

Madam Ṣajẹ lo tu aṣiri naa laipẹ yii, to si ni ko si nnkan meji to jẹ k óun fẹran Ọdunlade, bi ko ṣe ọrọ awọn mejeeji ye ara wọn yekeyeke daradara.

O ni latigba t'oun ti bẹrẹ si i ba Ọdunlade ṣiṣẹ pọ l'oun ti mọ awọn iwa ẹ, to si ni ọmọ oun to maa n gbọran s'oun lẹnu ni gbogbo igba ni.


IJỌBA NÀÌJÍRÍÀ FẸẸ WỌGILE IPEJỌPỌ RẸPẸTẸ

Ile igbimọ aṣofin kekere n'ilu Abuja ti bẹrẹ igbesẹ lati wọgile ipejọpọ rẹpẹtẹ kaakiri orilẹ-ede Nàìjíríà. Òní ni ọkàn lára àwọn ọmọ ile igbimọ aṣofin, Ọnọrebu Luke Onofiok lo daba náà pẹ̀lú erongba láti fi dẹkùn itankalẹ àárín Coronavirus.Bẹ́ẹ̀ ni wọn tún pe ijọba apapọ láti fagile idije gbogboogbo, ìyẹn National Sports Festival.


FRANCISCA, AGBABỌỌLU NÀÌJÍRÍÀ KỌ ILÉ AWOṢIFILA FÚN MAMA RẸ

Wọn ní bí okete bá dàgbà, ọmú ìyá rẹ ni yóò mú. Wọn yí gan án lọrọ tó lọ nibamu pẹ̀lú bí ọdọmọbinrin àgbabọọlu nnì, Francisca Ordega ṣe kọ ilé awoṣifila fún màmá rẹ.Ayajọ ọjọ àwọn Mama tó wáyé káàkiri àgbáyé ni Francisca tí fún màmá rẹ yìí láti fi mọ rírí ipa tó ko láyé ẹ.


OJÚ MI TI LÀ, MO TI RÍ AWỌN ÀṢÌṢE MI - ỌṢIỌMỌLẸ PARIWO SITA

Alaga ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress (APC) lorilẹ-ede Nàìjíríà lapapọ, Kọmureedi Adams Ọṣiọmọlẹ tí rawọ ẹ̀bẹ̀ sì gbogbo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà, pàápàá àwọn àgbààgbà wí pé kí wọn forijin òun, nítorí pé òun ti rí àwọn òṣìṣẹ́ t'oun ṣe, tòun sì ṣetan láti ṣe àtúnṣe. Ana tí i ṣe Tuside ni Ọṣiọmọlẹ sọ̀rọ̀ náà n'ilu Abuja, tó sì lòun tí ṣetan láti fọwọsowọpọ pẹ̀lú gbogbo alẹnulọrọ nínú ẹgbẹ́ náà, kí ìlọsíwájú àti ìfẹ́ lè túbọ̀ jọba. Bẹ ó bá gbàgbé, ọjọ́ kẹrin oṣù yìí ni ile ẹjọ́ gíga n'ilu Abuja jawe lọọ gbele ẹ fún Ọṣiọmọlẹ, tí ọrọ náà sì dá awuyewuye silẹ láti bí ọsẹ mẹ́ta sẹ́yìn. Ọṣiọmọlẹ lòun mọ pe bí wọn ṣe tọ oníkálukú yàtọ̀, tonikalu sì niilana tó fi ń gbé ilé ayé. Ó ní òun ojú òun ti là dáadáa sáwọn ibi àṣìṣe òun tó dá wàhálà ẹgbẹ́ silẹ, àti pé òun yóò fọwọsowọpọ́ pẹ̀lú gbogbo àwọn tó ní í ṣe nínú ẹgbẹ́.


CORONAVIRUS: MFM, REDEEMED AT'AWỌN ṢỌỌṢI MI-IN WỌGILE ISIN ỌJỌ SANDE

Fun igba akọkọ, ọpọ awọn ṣọọṣi t'awọn eeyan ko lero ni wọn ti paṣẹ f'awọn ọmọ ijọ wọn wi pe ki wọn jokoo sile wọn lori aarun aṣekupani ti Coronavirus to n ja rain-rain kaakiri agbaye.

Lara awọn ṣọọṣi to kede wi pe k'awọn ọmọ ijọ wọn jokoo sile Mountain of Fire and Miracles Ministries to jẹ ti Ọmọwe Daniel Olukọya; Redeemed Christian Church of God ti Pasitọ Adejare Adeboye.

Deeper Christian Life Bible Church ti Pasitọ Williams Kumuyi; Synagogue Church Of All Nations ti Pasitọ Temitọpẹ Joṣua at'awọn mi-in ni wọn ti kede wi pe k'awọn eeyan duro nile lori aṣẹ t'ijọba Eko ati Ogun pa wi pe ko gbọdọ si ipejọpọ ti yoo le ni aadọta eeyan.

Wọn ni yatọ si isin ọjọ Sande, ko gbọdọ si isin aarin ọsẹ bi ẹkọ bibeli, akanṣe adura, itusilẹ tabi oniruuru ipade kankan to gbọdọ waye.


EYI L'AWỌN ILEEPO TO KỌ LATI JA OWO JAALA EPO WALẸ L'ABẸOKUTA

Latigba t'jọba orilẹ-ede Naijiria labẹ Aarẹ Muhammadu Buhari ti kede sita wi pe ki owo jaala epo bẹntiroolu lọ silẹ l'ọpọ awọn ọmọ orilẹ-ede yii ti n dunnu wi pe asiko igbadun l'awọn wa yii. Bẹrẹ lati ọjọ kọkandinlogun ana, iyẹn Ọjọbọ ti i ṣe Tọside n'ijọba sọ pe ki eto naa bẹrẹ, ati pe ki gbogbo ileepo patapata, jakejado yi mita (metre) epo wọn kuro ni N145 to wa tẹlẹ si N125 naira bayii. Ko si nnkan meji ti ijọba fi gbe aṣẹ yii kalẹ bi ko ṣe ti ọrọ aje agbaye to ti lọ silẹ patapata lori ti aarun Coronavirus to n ṣeku p'awọn eeyan kaakiri agbaye. Si iyalẹnu lo jẹ pe titi di asiko ta a fi kọ iroyin yii tan, ọpọ awọn ileepo kaakiri ipinlẹ Ogun, to fi mọ Abẹokuta to jẹ olu-ilu ipinlẹ Ogun ni wọn kọ lati tẹle ilana ati aṣẹ ijọba. Lara awọn ileepo to kọ ni Ayọmide to wa ni Iyana-Mọṣuari; Oando to wa ni Ijaye; Akinmade to wa ni Kemta; Moore, Energy to wa ni Abiọla-Way; Sunny Yinka, Ebenfem to wa ni Leme at'awọn mi-in. Ohun ti ọpọ awọn to n ra epo n tẹnumọ l'asiko yii ni pe kani ṣe n'ijọba paṣẹ wi pe ki owo epo lọ s'oke, ko ni i to iṣẹju meji ti gbogbo wọn yoo ti yi mita wọn, ṣugbọn ni bayii, ṣe la gbọ pe wọn kọ lati tẹle aṣẹ ijọba apapọ.


Si iyalẹnu lo jẹ pe titi di asiko ta a fi kọ iroyin yii tan, ọpọ awọn ileepo kaakiri ipinlẹ Ogun, to fi mọ Abẹokuta to jẹ olu-ilu ipinlẹ Ogun ni wọn kọ lati tẹle ilana ati aṣẹ ijọba. Lara awọn ileepo to kọ ni Ayọmide to wa ni Iyana-Mọṣuari; Oando to wa ni Ijaye; Akinmade to wa ni Kemta; Moore, Energy to wa ni Abiọla-Way; Sunny Yinka, Ebenfem to wa ni Leme at'awọn mi-in. Ohun ti ọpọ awọn to n ra epo n tẹnumọ l'asiko yii ni pe kani ṣe n'ijọba paṣẹ wi pe ki owo epo lọ s'oke, ko ni i to iṣẹju meji ti gbogbo wọn yoo ti yi mita wọn, ṣugbọn ni bayii, ṣe la gbọ pe wọn kọ lati tẹle aṣẹ ijọba apapọ. Lara awọn araalu to b'AWIKONKO sọrọ sọ pe o yẹ ki awọn oṣiṣẹ DPR ti bẹrẹ si i lọ kaakiri lati maa fi ofin naa mulẹ nitori pe kosẹni to kọja ofin ati aṣẹ ijọba.


Lara awọn araalu to b'AWIKONKO sọrọ sọ pe o yẹ ki awọn oṣiṣẹ DPR ti bẹrẹ si i lọ kaakiri lati maa fi ofin naa mulẹ nitori pe kosẹni to kọja ofin ati aṣẹ ijọba.


ÌJÀ PARI! ỌṢIỌMỌLẸ, AJIMỌBI PARI ÌJÀ L'ỌDỌ BUHARI

'Ija d'opin, ogun sì se' lorin tí gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC l'órílẹ̀-èdè Nàìjíríà ń kọ lónìí nígbà tí wọn rí alaga ẹgbẹ́ náà lapapọ, Adams Ọṣiọmọlẹ àti igbakeji alaga ni ẹkún ìwọ-oòrùn, Sẹnetọ Abiọla Ajimọbi ni ile agbára n'ilu Abuja, ìyẹn lọdọ Ààrẹ Muhammadu Buhari.
Agbẹnusọ Buhari, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina lo gbé fọto náà sórí ìkànnì ayélujára tí fesibuuku laipẹ yìí.


LẸ́YÌN ỌDÚN KẸSÀN-ÁN IKU Ẹ, KASNATY, GBAJUMỌ SỌ̀RỌ̀SỌ̀RỌ̀ FẸẸ ṢE ÌRÁNTÍ ALAASARI L'ỌJỌ MỌNDE

Òní yìí gan-an ni gbajumọ sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ orí rédíò
àti tẹlifiṣan nnì, Ọgbẹni Kọlawọle Atanda Adejojo t'ọpọ àwọn olólùfẹ́ rẹ mọ sì
Kasnaty fẹẹ ṣe ìrántí ogbontarigi òṣeré tiata tó ti doloogbe, Iṣola Emmanuel Durojaiye, ẹni t’awọn eeyan tun mọ si Hammed Alaasari. Aarọ ọjọ kejilelogun
oṣu kẹta ọdun 2011 ni Hammed Alaasari jade laye n’ibi ijamba mọto to waye
lagbegbe Onipẹpẹyẹ, nitosi Kọbapẹ to wa loju ọna Abẹokuta si Ṣagamu. F’awọn to ba
ranti daadaa, ibi ifilọlẹ fiimu ti oloogbe naa, iyẹn Alaasari fẹ ẹ gbe jade,
eyi ti wọn pe ni Ọmọ Night Club ni ọkunrin naa n lọ ninu mọto to ṣẹṣẹ ra n’igba
naa, iyẹn jiipu Nissan Armada pẹlu awọn mẹrin kan ki ijamba naa to o waye. Oni yii ti i ṣe ọjọ kẹtalelogun oṣu kẹta ọdun 2020 gan-an lo pe ọdun mẹsan-an gbako ti wọn sin Alaasari si ile ẹ to wa ni Ita-Ẹlẹga n'ilu Abẹokuta. Aago mẹta ọsan
ni Kasnaty fẹ ẹ ṣe iranti oloogbe naa lori eto rẹ to pe ni ‘Ko Maa Roll’ n’ileeṣẹ
redio Splash 106.7FM to wa n’ilu Abẹokuta. Awọn iyawo at'awọn ọmọ Alaasari nibi isinku ẹ

Oriṣiriṣi awọn
aṣiri tẹnikẹni ko ti i gbọ nipa oloogbe naa la gbọ pe Kasnaty fẹ ẹ tu, t’awọn
to si mọ oloogbe naa daadaa n’igba aye ẹ yoo tun sọ nnkan ti wọn mọ.


Oni yii ti i ṣe ọjọ kẹtalelogun oṣu kẹta ọdun 2020 gan-an lo pe ọdun mẹsan-an gbako ti wọn sin Alaasari si ile ẹ to wa ni Ita-Ẹlẹga n'ilu Abẹokuta. Aago mẹta ọsan
ni Kasnaty fẹ ẹ ṣe iranti oloogbe naa lori eto rẹ to pe ni ‘Ko Maa Roll’ n’ileeṣẹ
redio Splash 106.7FM to wa n’ilu Abẹokuta. Awọn iyawo at'awọn ọmọ Alaasari nibi isinku ẹ

Oriṣiriṣi awọn
aṣiri tẹnikẹni ko ti i gbọ nipa oloogbe naa la gbọ pe Kasnaty fẹ ẹ tu, t’awọn
to si mọ oloogbe naa daadaa n’igba aye ẹ yoo tun sọ nnkan ti wọn mọ. Ẹ ma gbagbe,
aago mẹta ọsan oni ni eto naa yoo waye. Ẹ ku oju lọna.


Ẹ ma gbagbe,
aago mẹta ọsan oni ni eto naa yoo waye. Ẹ ku oju lọna.


O TAN O! WALE ADENUGA TU AṢIRI NLA N'IPA AWỌN OṢERE TIATA

Iyalẹnu gba a ni aṣiri nla ti ogbontarigi onkọtan ati olugbe-fimmu-jade, iyẹn Purodusa (Producer) nni, Ọgbẹni Wale Adenuga tu nipa awọn gbajumọ oṣere oṣere tiata kaakiri orilẹ-ede Naijiria ṣi n jẹ fun ọpọ awọn to gbọ. Ilu Ibadan n'ipinlẹ Ọyọ ni Wale Adenuga to jẹ alaṣẹ ati oludasilẹ ileeṣẹ Pefti Films Institute to ti gbe ọpọ fiimu, paapaa sinima ọlọsẹ-ọsẹ jade ti tu aṣiri naa l'opin ọsẹ to kọja yii, to si ni oju aye ni pupọ wọn n ṣe, wọn ko ni owo kankan lọwọ. Wale Adenuga sọ pe mama ati baba alaye (sugar mummies/sugar daddies) ni pupọ wọn fi n gbera nitori pe nnkan ko dan mọnran fun wọn. Ọkunrin naa tun sọ pe pẹlu bi ijọba orilẹ-ede Naijiria ṣe n gbiyanju agbara wọn lati maa ya awọn oṣere tiata lowo lati fi maa fi gbe fiimu wọn jade, sibẹ, wọn ki i ri owo n'idi iṣẹ naa, eyi to n jẹ ki wọn maa tẹle awọn baba ati mama alaye kaakiri. Bẹẹ lo tun fi kun un wi pe ki i ṣe ẹjọ wọn, bi ko ṣe pe oju t'awọn araalu, paapaa awọn ololufẹ wọn fi n wo wọn gẹgẹ bi olowo lo jẹ ki wọn maa wa gbogbo ọna ti aṣiri wọn ko fi ni i tu sita wi pe wọn ko lowo lọwọ. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Pupọ ninu wọn lo jẹ pe baba alaye ati mama alaye ni wọn fi n gbe ara wọn.


Ọkunrin naa tun sọ pe pẹlu bi ijọba orilẹ-ede Naijiria ṣe n gbiyanju agbara wọn lati maa ya awọn oṣere tiata lowo lati fi maa fi gbe fiimu wọn jade, sibẹ, wọn ki i ri owo n'idi iṣẹ naa, eyi to n jẹ ki wọn maa tẹle awọn baba ati mama alaye kaakiri. Bẹẹ lo tun fi kun un wi pe ki i ṣe ẹjọ wọn, bi ko ṣe pe oju t'awọn araalu, paapaa awọn ololufẹ wọn fi n wo wọn gẹgẹ bi olowo lo jẹ ki wọn maa wa gbogbo ọna ti aṣiri wọn ko fi ni i tu sita wi pe wọn ko lowo lọwọ. Ninu ọrọ rẹ, o sọ pe "Pupọ ninu wọn lo jẹ pe baba alaye ati mama alaye ni wọn fi n gbe ara wọn. Ọpọ awọn eeyan ti wọn n ri awọn oṣere tiata ti wọn je aye familete ki n tutọ ni wọn ko mọ pe ki i ṣe idi iṣẹ tiata ni wọn ti n ri owo, bi ko ṣe pe ọna mi-in to ya patapata si iṣẹ tiata lo n pawo wọle fun wọn. "Wọn maa n fẹ k'awọn eeyan lero wi pe idi iṣẹ tiata ni wọn ti n ri owo wọn, ati wi pe nnkan dan mọran fun wọn n'idi iṣẹ naa. Ẹ maa ri i wi pe wọn n kọ ile olowo nla, wọn jaye gidi, ṣugbọn ibi ti wọn ti n ri owo ju idi iṣẹ tiata lọ."


Ọpọ awọn eeyan ti wọn n ri awọn oṣere tiata ti wọn je aye familete ki n tutọ ni wọn ko mọ pe ki i ṣe idi iṣẹ tiata ni wọn ti n ri owo, bi ko ṣe pe ọna mi-in to ya patapata si iṣẹ tiata lo n pawo wọle fun wọn. "Wọn maa n fẹ k'awọn eeyan lero wi pe idi iṣẹ tiata ni wọn ti n ri owo wọn, ati wi pe nnkan dan mọran fun wọn n'idi iṣẹ naa. Ẹ maa ri i wi pe wọn n kọ ile olowo nla, wọn jaye gidi, ṣugbọn ibi ti wọn ti n ri owo ju idi iṣẹ tiata lọ." Bakan naa lo tun bu ẹnu atẹ lu bi wọn ko ṣe ni ẹgbẹ kan ṣoṣo ti gbogbo wọn sa si labẹ, to si ni ipo olori gan an lo n da wahala silẹ, ati pe awọn ẹgbẹ to wa ti wọn n ṣe, imọ-tara-ẹni ni wọn fi n ṣe e.

Pupọ awọn ọmọ Naijiria lọrọ naa le jẹ kayeefi l'oju wọn, ṣugbọn mo fẹ fi da a yin loju pe Nollywood nikan ni ẹgbẹ ti ko ni ẹgbẹ alajumọṣepọ ti yoo dari tabi mojuto ọrọ awọn oṣere at'awọn to n gbe fiimu jade. B'awọn oniṣegun oyinbo ṣe n sọrọ nipa ẹgbẹ wọn, Nigerian Medical
Association (NMA), l'awọn agbẹjọro naa n sọrọ nipa ẹgbẹ wọn, Nigerian Bar Association (NBA), bẹẹ oniroyin naa n sọ ti wọn, Nigerian Union of Journalists(NUJ). "Otitọ ni wi pe Nollywood ni oriṣiriṣi ẹgbẹ, ṣugbọn imọ-tara-ẹni ni wọn fi n ṣe e. Ohun to daju ni pe aile korajọ jẹ ọkan pataki lara iṣoro to n doju kọ Nollywood, eyi ti ko jẹ ki wọn dagbasoke nipa okoowo ṣiṣe lorilẹ-ede Naijiria.


Bakan naa lo tun bu ẹnu atẹ lu bi wọn ko ṣe ni ẹgbẹ kan ṣoṣo ti gbogbo wọn sa si labẹ, to si ni ipo olori gan an lo n da wahala silẹ, ati pe awọn ẹgbẹ to wa ti wọn n ṣe, imọ-tara-ẹni ni wọn fi n ṣe e.

Pupọ awọn ọmọ Naijiria lọrọ naa le jẹ kayeefi l'oju wọn, ṣugbọn mo fẹ fi da a yin loju pe Nollywood nikan ni ẹgbẹ ti ko ni ẹgbẹ alajumọṣepọ ti yoo dari tabi mojuto ọrọ awọn oṣere at'awọn to n gbe fiimu jade. B'awọn oniṣegun oyinbo ṣe n sọrọ nipa ẹgbẹ wọn, Nigerian Medical
Association (NMA), l'awọn agbẹjọro naa n sọrọ nipa ẹgbẹ wọn, Nigerian Bar Association (NBA), bẹẹ oniroyin naa n sọ ti wọn, Nigerian Union of Journalists(NUJ). "Otitọ ni wi pe Nollywood ni oriṣiriṣi ẹgbẹ, ṣugbọn imọ-tara-ẹni ni wọn fi n ṣe e. Ohun to daju ni pe aile korajọ jẹ ọkan pataki lara iṣoro to n doju kọ Nollywood, eyi ti ko jẹ ki wọn dagbasoke nipa okoowo ṣiṣe lorilẹ-ede Naijiria. "Bi atunṣe ko ba tete wa, ajalu nla wa niwaju fun wọn. Ọpọ awọn ibi ti wọn ti n ṣe afihan fiimu lo jẹ pe ibi igbalode ti owo rẹ pọ ni, to si jẹ pupọ ni wọn ko le san owo iwọle sibẹ lati lọ wo fiimu. Ibi ti a nilo l'awọn ibi t'awọn ko lowo lọwọ ti le san ẹẹdẹgbẹta (500) naira lati wo fiimu.


"Bi atunṣe ko ba tete wa, ajalu nla wa niwaju fun wọn. Ọpọ awọn ibi ti wọn ti n ṣe afihan fiimu lo jẹ pe ibi igbalode ti owo rẹ pọ ni, to si jẹ pupọ ni wọn ko le san owo iwọle sibẹ lati lọ wo fiimu. Ibi ti a nilo l'awọn ibi t'awọn ko lowo lọwọ ti le san ẹẹdẹgbẹta (500) naira lati wo fiimu. "Bi Nollywood ba ṣe atunto daadaa, wọn maa ni anfaani si awọn nnkan bi owo ifẹyinti, eto ilera ọfẹ, eyi ti ko ri bẹẹ l'asiko yii. Onikaluku lo n da ọrọ ara rẹ gbe, t'awọn kabaa si n dagba"

Bakan naa lo tun sọ pe oun le darukọ awọn oṣere tiata ti wọn ti d'oloogbe nipa airi itọju to peye.


"Bi Nollywood ba ṣe atunto daadaa, wọn maa ni anfaani si awọn nnkan bi owo ifẹyinti, eto ilera ọfẹ, eyi ti ko ri bẹẹ l'asiko yii. Onikaluku lo n da ọrọ ara rẹ gbe, t'awọn kabaa si n dagba"

Bakan naa lo tun sọ pe oun le darukọ awọn oṣere tiata ti wọn ti d'oloogbe nipa airi itọju to peye.


ATIKU BẸ AWỌN ỌMỌ NAIJIRIA LATI GBADURA FUN ỌMỌ RẸ TO NI CORONAVIRUS

Oludije sipo Aarẹ orilẹ-ede yii l'ọdun to kọja, Alaaji Atiku Abubakar ti rawọ ẹbẹ s'awọn ọmọ Naijiria wi pe ki maa ba oun fi adura ranṣẹ si ọmọ oun to ti ko aarun Coronavirus bayii.

Ori ikanni ayelujara ti Twitter ni Atiku ti sọrọ naa l'ọjọ Aiku, Sannde an, to si ni awọn eleto ilera ti mọ nipa ẹ, ati pe ọsibitu kan Gwagwalada, Abuja ni wọn gbe e lọ fun itọju.


O MA ṢE O! AGBABỌỌLU NAIJIRIA KU SINU IJAMBA MỌTO

Iku agbabọọlu
ikọ Rangers International ti ilu Enugu Ifeanyi George ṣe ni laanu gan na, bayii
ni minisita fun ere idaraya ati ọrọ ọdọ, Sunday Dare ṣe n kẹdun

Ifeanyi di
oloogbe lẹni ọdun mẹrindinlọgbọn pẹlu awọn akẹgbẹ rẹ meji, Emmanuel Ogbu ati
Eteka Gabrielinu ijamba ọkọ to ṣẹlẹ lanaa ọjọ Aiku. Iroyin ti a
gbọ ni pe ọkọ ayọkẹlẹ ti wọn wa ninu rẹ lo lọ fori sọ ọkọ nla akẹru kan nibi ti
o duro si. Lopopona
Agbor ni ipinlẹ Edo ni ijamba ọkọ ọhun ti ṣẹlẹ nigba ti George ati awọn akẹgbẹ
rẹ n rinrin ajo ni opopona ilu Onitsha si Eko. Alukoro ẹgbẹ
agbabọọlu Rangers ṣalaye pe awọn agbabọọlu naa rinrin ajo lọ si ilu Eko lẹyin
ti idije liigi Naijiria(NPFL) ti di siso rọ ki ijamba naa to ṣẹlẹ. Ajọ ẹṣọ oju
popo FRSC sọ pe awọn mẹtẹẹta lo ja laisi lojuna ti ijamba ọkọ naa ṣẹlẹ tan. Minisita ni o
ṣeni laanu pe pe awọn mejeeji ṣagbako iku ojiji lai le jẹ ohun ti wọn fẹ jẹ
laye.


Alukoro ẹgbẹ
agbabọọlu Rangers ṣalaye pe awọn agbabọọlu naa rinrin ajo lọ si ilu Eko lẹyin
ti idije liigi Naijiria(NPFL) ti di siso rọ ki ijamba naa to ṣẹlẹ. Ajọ ẹṣọ oju
popo FRSC sọ pe awọn mẹtẹẹta lo ja laisi lojuna ti ijamba ọkọ naa ṣẹlẹ tan. Minisita ni o
ṣeni laanu pe pe awọn mejeeji ṣagbako iku ojiji lai le jẹ ohun ti wọn fẹ jẹ
laye. Minisita
gbadura si Eleduwa pe ko tu awọn ẹbi awọn agbabọọlu mejeeji ninu, o ni oun naa
kẹdun awọn agbabọọlu mejeeji. Ẹwẹ, ajọ to n
ri si ere bọọlu afẹsẹgba ni Naijiria, NFF sọ loju opo Twitter rẹ pe ibanujẹ nla
ni iku awọn agbabọọlu mejeeji jẹ. NFF kẹdun
pẹlu ẹbi awọn oloogbe naa ati ẹgbẹ agbabọọlu Rangers Intl, ajọ naa gbadura pe
ki Eleduwa tẹ wọn si afẹfẹ rere.


Minisita
gbadura si Eleduwa pe ko tu awọn ẹbi awọn agbabọọlu mejeeji ninu, o ni oun naa
kẹdun awọn agbabọọlu mejeeji. Ẹwẹ, ajọ to n
ri si ere bọọlu afẹsẹgba ni Naijiria, NFF sọ loju opo Twitter rẹ pe ibanujẹ nla
ni iku awọn agbabọọlu mejeeji jẹ. NFF kẹdun
pẹlu ẹbi awọn oloogbe naa ati ẹgbẹ agbabọọlu Rangers Intl, ajọ naa gbadura pe
ki Eleduwa tẹ wọn si afẹfẹ rere. Lati: BBC


ILEEṢẸ ỌLỌPAA FẸẸ TU AWỌN ẸLẸWỌN SILẸ NITORI CORONAVIRUS

Lati d'ẹkun itankalẹ si aarun aṣekupani ti Coronavirus, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ẹnugu ti kede sita wi pe awọn ti ṣetan lati tu awọn to wa latimọle silẹ, ati pe ko ni s'anfaani lati maa ti awọn eeyan mọ'le n'iwọn igba ti ẹṣẹ wọn ko ba ti lẹsẹ nilẹ. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ naa, Daniel Ndukwe lo fi ọrọ sita ninu atẹjade to gbe sita laipẹ yii, to si l'awọn ọlọpaa ko gbọdọ lọ maa mu awọn eeyan bi i ti tẹlẹ yatọ si awọn ọdaran pọmbele. O ni ọna kan ṣoṣo lati dẹkun itankalẹ aarun Coronavirus ni pe ki wọn ye e mu awọn eeyan ti ọrọ wọn ko ba ti kọja nnkan ti wọn n f'oju wọn ba ile ẹjọ. Bẹẹ lo tun sọ pe ki gbogbo ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to ba wa n'ipinlẹ naa tu awọn ti wọn kan ti mọle silẹ, paapaa awọn ti wọn n reti eeyan lati gba beeli wọn silẹ. O tun fi kun un wi pe yatọ si awọn ti f'ẹsun apaayan, idigunjale, ijinigbe, ifipabanilopọ at'awọn mi-in kan, wọn ko gbọdọ mu ẹnikẹni, ati pe wọn gbọdọ ṣe ayẹwo kikun fun awọn ti wọn ba mu fun ẹsun wọnyi daadaa ki wọn to o ti wọn mọ'le. O tun fi awọn nọmba pajawiri sita wi pe k'awọn eeyan wa ni ofintoto loore-koore.


Bẹẹ lo tun sọ pe ki gbogbo ẹka ileeṣẹ ọlọpaa to ba wa n'ipinlẹ naa tu awọn ti wọn kan ti mọle silẹ, paapaa awọn ti wọn n reti eeyan lati gba beeli wọn silẹ. O tun fi kun un wi pe yatọ si awọn ti f'ẹsun apaayan, idigunjale, ijinigbe, ifipabanilopọ at'awọn mi-in kan, wọn ko gbọdọ mu ẹnikẹni, ati pe wọn gbọdọ ṣe ayẹwo kikun fun awọn ti wọn ba mu fun ẹsun wọnyi daadaa ki wọn to o ti wọn mọ'le. O tun fi awọn nọmba pajawiri sita wi pe k'awọn eeyan wa ni ofintoto loore-koore. Awọn nọmba naa niwọnyi; 08032003702,
08075390882 or 08086671202.


ÈYÍ L'AWỌN ORILẸ-EDE MỌKANLA TÍ KÒ NI AARUN CORONAVIRUS L'AFRIKA

O ti to ẹniyan irinwolelẹgbẹrun (1,400 ) to ti ni arun Coronavirus kaakiri ilẹ Afrika , ti ọpọlọpọ si n gbiyanju lati wa ọna abayọ si ajakalẹ arun naa ni Afrika.Gẹgẹbi iroyin ti Ajọ Ilera Agbaye, WHO gbe jade, arun Coronavirus ni ilẹ Afrika fi lede pe awọn ilẹ yii ti n peleke si ni awọn orilẹede to ku ni agbeegbe naa.Orilẹede mẹtalelọgọrin lo ti ni iha ila orun, iwọ orun ati gbungun ilẹ Afrika to fi mọ ariwa ilẹ naa lo ti ni arun Coronavirus naa.Orílẹ̀èdè ti kò tí ì ní àrùn Coronavirus ní ilẹ̀ Afrika ni;1. Libya2. Mali3. Sierra Leone4. Guinea-Bissau5. Burundi6.


Sierra Leone4. Guinea-Bissau5. Burundi6. Botswana7. Sao Tome and Principe8. Malawi9.


Botswana7. Sao Tome and Principe8. Malawi9. Lesotho10. South Sudan11. ComorosAwọn orilẹede to ti ni arun Coronavirus ni Ariwa ilẹ Afrika ati iye wọn:1.


Lesotho10. South Sudan11. ComorosAwọn orilẹede to ti ni arun Coronavirus ni Ariwa ilẹ Afrika ati iye wọn:1. Algeria - 2012. Egypt - 2943. Morocco - 1094.


Algeria - 2012. Egypt - 2943. Morocco - 1094. Tunisia - 75Awọn orilẹede to ti ni arun Coronavirus ni iwọ oorun ilẹ Afrika ni:Benin - 2Burkina Faso - 75Ghana - 24Guinea - 2Ivory Coast - 21Liberia - 3Mauritania - 2Nigeria- 30Senegal - 67Togo - 16The Gambia - 1Niger - 1Cape Verde - 3Awọn orilẹede to ti ni arun Coronavirus ni agbeegbe Guusu ilẹ Afrika ni ati iye wọn:Eswatini - 1Namibia - 3South Africa - 402Zambia - 2Zimbabwe - 2Madagascar - 3Angola - 2Mozambique - 1Awọn orilẹede to ti ni arun Coronavirus ni agbeegbe gbungun ilẹ Afrika ni ati iye wọn:Cameroon - 40Central African Republic - 3Congo-Brazzaville - 4DR Congo - 23Equatorial Guinea - 6Gabon - 6Chad - 1Awọn orilẹede to ti ni arun Coronavirus ni agbeegbe ila orun ilẹ Afrika ati iye wọn:Ethiopia - 9Kenya - 7Rwanda - 17Seychelles - 6Somalia - 1Sudan - 2Tanzania - 12Djibouti - 1Mauritius - 7EritreaUgandaWo àwọn ààrẹ ilẹ̀ Afirika tó kéde òfin kónílé ó gbélé nítorí coronavirusIjọba orilẹede Senegal, Ivory Coast ati South Africa ti kede ofin konile o gbele, eyi jẹ ọkan lara ọna lati dẹkun itankalẹ arun coronavirus lawọn orilẹede naa.Aarẹ orilẹede Senegal, Macky Sall ṣalaye pe eto konile o gbele ọhun yoo bẹrẹ laago mẹjila alẹ oni ọjọ Iṣẹgun.Aarẹ ni ijọba oun tun fofin de rinrin kaakiri ẹnikan lati aago mẹjọ alẹ si aago mẹfa aarọ ọjọ keji.Ijọba ti ko awọn ologun ati ọlọpaa jade lati maa mu awọn to ba fẹ kọ eti iku si ofin konile o gbele naa.Eeyan mọkandinlọgọrin ni akọsilẹ sọ pe wọn ti ni arun covid-19 lorilẹ-ede Senegal ninu eyi ti awọn meji ti kuro nile iwosan lẹyin ti wọn gbadun tan.Ivory CoastAarẹ orilẹ-ede Ivory Coast, Alassane Ouattara naa ti sọ pe eto konuile o gbele yoo bẹrẹ lati aago mẹsan alẹ si marun un owuro lati oni ọjọ Iṣẹgun.Bakan naa ni aarẹ Ouattara kede titipa awọn ile ọti ati rinrin kaakiri ni olu ilu orilẹ-ede naa, Abidjan.Ijọba gbe igbesẹ yii lẹyin ti awọn to n ni arun naa n pọ si kaakiri Ivory Coast.South AfricaAarẹ South Africa, Cyril Ramaphosa ti kede nnkan o fara rọ fun ọjọ mọkanlelogun ni orilẹ-ede naa nitori arun coronavirus.Nigba to n sọrọ, aarẹ Ramaphosa ni igbesẹ ijọba yoo lagbara lori ọrọ ati dena arun covid-19.Eeyan meji le ni irinwo lo ti ni arun coronavirus bayii lorilẹ-ede South Africa eleyi to jẹ ilọpo mẹfa awọn to ni arun naa nigba ti aarẹ Ramaphosa bawọn eeyan South Africa sọrọ lori arun covid-19.Aarẹ Ramaphosa kede pe laago mejila alẹ Ọjọbọ ni ofin konile o gbele naa yoo bẹrẹ kaakiri orilẹ-ede South Africa.Ramaphosa ni ijọba ko faye gba ẹnikẹni lati kuro nile, bakan naa lawọn ṣọọbu yoo wa ni titi pa ayafi awọn ibi ti wọn ba ti n ṣiṣẹ ko ṣee maa nikan loku.O fikun ọrọ rẹ pe ijọba yoo kọ ibugbe pajawiri fawọn ti ko nile lori.Amọ ofin naa yọ awọn oṣiṣẹ eto ilera silẹ nitori iṣe pataki iṣẹ wọn lawujọ.Lati: BBC