Wọn dakẹ rọrọ bi awọn Fulani onimaaluu yii ti sọ ara wọn di nnkan mi-in laarin awọn ọmọ Yoruba pata. Ṣugbọn ni gbara ti awọn gomina ilẹ Yoruba pade, ti wọn ni awọn ko le jẹ ki awọn Fulani onimaaluu ati awọn ọdaran tawọn ko mọ maa waa ṣe ijamba fawọn eeyan awọn, ti wọn ni awọn yoo da Amọtẹkun silẹ fun ẹṣọ ati aabo ilẹ Yoruba, kia ni ijọba apapọ naa jade pẹlu eto tuntun ti wọn pe ni ‘Ọlọpaa Ibilẹ’, bi eeyan ba si ti gbọ gbogbo ohun ti wọn ni awọn ọlọpaa ibilẹ yii yoo maa ṣe, ati bi wọn yoo ṣe maa gba awọn eeyan sinu rẹ, yoo ti mọ pe nitori Amọtẹkun ni wọn ṣe sare fẹẹ ko wọn jade, ko jọ pe ijọba ni eto naa lọkan tẹlẹ. Wọn ko ti i bẹrẹ eto naa paapaa ti wọn ti ni gbogbo awọn ẹgbẹ tabi ajọ to ba n ṣe iṣẹ ẹṣọ, iyẹn awọn ikọ bii ti Amọtẹkun yii, wọn yoo jọ maa ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ọlọpaa ibilẹ yii ni. Ọrọ yii kọ awọn eeyan lominu nigba naa, ohun ti wọn si fẹẹ mọ ni nnkan ti ijọba Buhari yii n fẹ gan-an. Nigba ti Amọtẹkun Ondo waa jade, ti wọn ri i pe kinni naa ti fẹsẹ mulẹ tootọ, wọn ko owo kalẹ ki eto yii bẹrẹ kia. Ohun to tun yaayan lẹnu ni pe pẹlu owo ti wọn ko kalẹ yii, niṣe ni Igbakeji Ọga aga ọlọpaa pata, Adelẹyẹ Oyebade, ni awọn gomina ipinlẹ gbogbo ni yoo maa sanwo oṣu ati owo iṣẹ ti awọn ọlọpaa ibilẹ naa ba n ṣe.


Ki lo n ṣẹlẹ: Ijọba Buhari fẹẹ gba Amọtẹkun lọwọ awọn Yoruba!

Ọrọ yii kọ awọn eeyan lominu nigba naa, ohun ti wọn si fẹẹ mọ ni nnkan ti ijọba Buhari yii n fẹ gan-an. Nigba ti Amọtẹkun Ondo waa jade, ti wọn ri i pe kinni naa ti fẹsẹ mulẹ tootọ, wọn ko owo kalẹ ki eto yii bẹrẹ kia. Ohun to tun yaayan lẹnu ni pe pẹlu owo ti wọn ko kalẹ yii, niṣe ni Igbakeji Ọga aga ọlọpaa pata, Adelẹyẹ Oyebade, ni awọn gomina ipinlẹ gbogbo ni yoo maa sanwo oṣu ati owo iṣẹ ti awọn ọlọpaa ibilẹ naa ba n ṣe. O ni ojuṣe ti awọn ọlopaa fẹẹ ṣe fun awọn eeyan yii ni lati kọ wọn ni ẹkọ bii ṣọja, wọn yoo wa ni awọn ijọba ibilẹ ati agbegbe gbogbo lati maa ran awọn ọlọpaa lọwọ, nitori ofin ojuṣe ọlọpaa lawọn fi da wọn silẹ, bii wakati mẹrindinlogun naa ni wọn yoo maa fi ṣiṣẹ laarin ọsẹ kan, ijọba ipinlẹ ni yoo si maa sanwo to tọ si wọn. Tiwa ni lati kọ wọn lẹkọọ to yẹ. Awọn gomina mi-in binu si eyi, wọn ni ko sẹni to ran wọn niṣẹ, bi wọn ba mọ pe awọn ko le sanwọ oṣu, kin ni wọn n gba awọn eeyan siṣẹ fun.


O ni ojuṣe ti awọn ọlopaa fẹẹ ṣe fun awọn eeyan yii ni lati kọ wọn ni ẹkọ bii ṣọja, wọn yoo wa ni awọn ijọba ibilẹ ati agbegbe gbogbo lati maa ran awọn ọlọpaa lọwọ, nitori ofin ojuṣe ọlọpaa lawọn fi da wọn silẹ, bii wakati mẹrindinlogun naa ni wọn yoo maa fi ṣiṣẹ laarin ọsẹ kan, ijọba ipinlẹ ni yoo si maa sanwo to tọ si wọn. Tiwa ni lati kọ wọn lẹkọọ to yẹ. Awọn gomina mi-in binu si eyi, wọn ni ko sẹni to ran wọn niṣẹ, bi wọn ba mọ pe awọn ko le sanwọ oṣu, kin ni wọn n gba awọn eeyan siṣẹ fun. Gbogbo bi ijọba apapọ ṣe n gba iwaju ti wọn n gbẹyin yii ti n mu ifura dani pupọ, paapaa nigba ti iru ikọ eleto aabo bayii wa ni awọn ilẹ Hausa lati ọdun yii wa, ti ko si sẹni to ṣi wọn lọwọ, ti ijọba paapaa ko si figba kan sọ pe ohun ti wọn n ṣe ko dara, tabi pe awọn yoo da ọlọpaa ibilẹ silẹ nitori tiwọn. Ṣugbọn lati igba ti ọrọ Amọtẹkun yii ti bẹrẹ ni kinni naa ko ti tẹ awọn ara Oke-Ọya lọrun rara, koda awọn Hausa naa ti da Amọtẹkun tiwọn silẹ nigba kan, ti wọn ni awọn fẹẹ fi han awọn Yoruba yii pe awọn naa le ṣe ohun ti wọn n ṣe. Awọn Fulani paapaa dide, wọn ni awọn yoo ni fijilante tawọn naa, ti awọn yoo si da wọn kaakiri ilẹ Yoruba ati ibi gbogbo ni Naijiria.


Gbogbo bi ijọba apapọ ṣe n gba iwaju ti wọn n gbẹyin yii ti n mu ifura dani pupọ, paapaa nigba ti iru ikọ eleto aabo bayii wa ni awọn ilẹ Hausa lati ọdun yii wa, ti ko si sẹni to ṣi wọn lọwọ, ti ijọba paapaa ko si figba kan sọ pe ohun ti wọn n ṣe ko dara, tabi pe awọn yoo da ọlọpaa ibilẹ silẹ nitori tiwọn. Ṣugbọn lati igba ti ọrọ Amọtẹkun yii ti bẹrẹ ni kinni naa ko ti tẹ awọn ara Oke-Ọya lọrun rara, koda awọn Hausa naa ti da Amọtẹkun tiwọn silẹ nigba kan, ti wọn ni awọn fẹẹ fi han awọn Yoruba yii pe awọn naa le ṣe ohun ti wọn n ṣe. Awọn Fulani paapaa dide, wọn ni awọn yoo ni fijilante tawọn naa, ti awọn yoo si da wọn kaakiri ilẹ Yoruba ati ibi gbogbo ni Naijiria. Ohun to fa a ti ọpọ awọn eeyan ṣe lodi si i ree, nigba ti wọn ri i pe ohun to jọ pe ijọba Buhari yii fẹẹ ṣe ni lati gba Amọtẹkun kuro lọwọ awọn Yoruba, ti wọn yoo si fi ohun mi-in ti wọn mọ pe ko ni i ṣiṣẹ rọpọ fun wọn. Eyi lo fa a to jẹ bi ọrọ naa ti jade lẹnu Garba Shehu pe abẹ ọga ọlọpaa ni wọn yoo ko Amotẹkun si, niṣe lawọn gomina ilẹ Yoruba yari rangbọndan. Akeredolu lo kọkọ sọrọ, o ni ki Buhari tabi ẹnikẹni ninu ijọba rẹ ma ṣe ro iru ero bẹẹ, nitori bi wọn ba ta a ni tẹtẹ, wọn ko le jẹ.


Ohun to fa a ti ọpọ awọn eeyan ṣe lodi si i ree, nigba ti wọn ri i pe ohun to jọ pe ijọba Buhari yii fẹẹ ṣe ni lati gba Amọtẹkun kuro lọwọ awọn Yoruba, ti wọn yoo si fi ohun mi-in ti wọn mọ pe ko ni i ṣiṣẹ rọpọ fun wọn. Eyi lo fa a to jẹ bi ọrọ naa ti jade lẹnu Garba Shehu pe abẹ ọga ọlọpaa ni wọn yoo ko Amotẹkun si, niṣe lawọn gomina ilẹ Yoruba yari rangbọndan. Akeredolu lo kọkọ sọrọ, o ni ki Buhari tabi ẹnikẹni ninu ijọba rẹ ma ṣe ro iru ero bẹẹ, nitori bi wọn ba ta a ni tẹtẹ, wọn ko le jẹ. Gomina naa ni ofin to da Amọtẹkun silẹ ki i ṣe ofin ijọba apapọ, ofin ijọba ilẹ Yoruba ni, nitori bẹẹ, ko si ohun ti Amọtẹkun yoo wa lọ sọdọ ijọba apapọ, ki kaluku maa fi tiẹ ṣe tiẹ ni. Nigba naa ni Gomina Ṣeyi Makinde paapaa kin ọrọ yii lẹyin, to gbe iwe jade kia pe ko sẹni ti yoo gba Amọtekun lọwọ Yoruba, nitori awọn gẹgẹ bii gomina ko di ẹnikẹni lọwọ pe ki wọn ma da ikọ alaabo to ba wu wọn silẹ lọdọ tiwọn. Bi oun ti sọrọ, bẹẹ naa ni Ẹgbẹ Afẹnifẹre wi, bẹẹ ni awọn agbaagba ilẹ Yoruba gbogbo si sọ.


Gomina naa ni ofin to da Amọtẹkun silẹ ki i ṣe ofin ijọba apapọ, ofin ijọba ilẹ Yoruba ni, nitori bẹẹ, ko si ohun ti Amọtẹkun yoo wa lọ sọdọ ijọba apapọ, ki kaluku maa fi tiẹ ṣe tiẹ ni. Nigba naa ni Gomina Ṣeyi Makinde paapaa kin ọrọ yii lẹyin, to gbe iwe jade kia pe ko sẹni ti yoo gba Amọtekun lọwọ Yoruba, nitori awọn gẹgẹ bii gomina ko di ẹnikẹni lọwọ pe ki wọn ma da ikọ alaabo to ba wu wọn silẹ lọdọ tiwọn. Bi oun ti sọrọ, bẹẹ naa ni Ẹgbẹ Afẹnifẹre wi, bẹẹ ni awọn agbaagba ilẹ Yoruba gbogbo si sọ. Wọn ni ko si ohun to jọ bẹẹ, ti Yoruba ni Amọtẹkun, ko ṣeni ti yoo gba a lọwọ awọn. Ẹgbẹ apapọ ọmọ Yoruba ti wọn n pe ni ‘Yoruba World Congress’ lo la ọrọ naa mọlẹ pe ko si ohun to wa lọkan awọn Buhari ju ki wọn gba Amọtẹkun kuro lọwọ awọn gomina wọnyi lọ. Aarẹ ẹgbe yii, Ọjọgbọn Banji Akintoye, ni iwadii awọn ti fi han pe ko si ohun ti wọn fẹẹ ṣe ju lati gba Amọtẹkun, ki wọn waa fi nnkan mi-in rọpo, iyẹn naa ni wọn si n pe ni ọlọpaa Ibilẹ.


Wọn ni ko si ohun to jọ bẹẹ, ti Yoruba ni Amọtẹkun, ko ṣeni ti yoo gba a lọwọ awọn. Ẹgbẹ apapọ ọmọ Yoruba ti wọn n pe ni ‘Yoruba World Congress’ lo la ọrọ naa mọlẹ pe ko si ohun to wa lọkan awọn Buhari ju ki wọn gba Amọtẹkun kuro lọwọ awọn gomina wọnyi lọ. Aarẹ ẹgbe yii, Ọjọgbọn Banji Akintoye, ni iwadii awọn ti fi han pe ko si ohun ti wọn fẹẹ ṣe ju lati gba Amọtẹkun, ki wọn waa fi nnkan mi-in rọpo, iyẹn naa ni wọn si n pe ni ọlọpaa Ibilẹ. Ọjogbọn yii ni ki i ṣe pe awọn ọlọpaa ibilẹ yii naa yoo pẹ titi, bi wọn ba ti ṣe e diẹ, ti wọn ti fi ba Amọtẹkun yii jẹ, wọn ko ni i ya si i mọ, wọn yoo si tun da Yoruba pada sibi to ti wa tẹlẹ, nibi ti eto aabo gbogbo agbegbe naa ko ti dara. Ohun ti awọn ọmọ Buhari ṣe n ṣe eleyii ko yeeyan, idi si niyi i tawọn agbaagba ilẹ Yoruba fi n beere pe ki lo de ti Buhari fẹẹ gba Amọtẹkun lọwọ awọn Yoruba o!


Ọjogbọn yii ni ki i ṣe pe awọn ọlọpaa ibilẹ yii naa yoo pẹ titi, bi wọn ba ti ṣe e diẹ, ti wọn ti fi ba Amọtẹkun yii jẹ, wọn ko ni i ya si i mọ, wọn yoo si tun da Yoruba pada sibi to ti wa tẹlẹ, nibi ti eto aabo gbogbo agbegbe naa ko ti dara. Ohun ti awọn ọmọ Buhari ṣe n ṣe eleyii ko yeeyan, idi si niyi i tawọn agbaagba ilẹ Yoruba fi n beere pe ki lo de ti Buhari fẹẹ gba Amọtẹkun lọwọ awọn Yoruba o!


Ọwọ ba Sunday, ọkan ninu awọn ajinigbe to pa Iya Maria n’Ijohun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lẹyin ọsẹ kan ti ikọ ẹlẹni mẹrin kan ya wọ Ijohun, nijọba ibilẹ Ariwa Yewa, ti wọn pa mama kan, Hannah Suberu, tawọn eeyan mọ si Iya. Maria, awọn fijilante So-Safe ti ri ọkan ninu wọn ti wọn pe orukọ ẹ ni Sunday Ishola, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn (25) mu. Abule Oguba, lorilẹ-ede Olominira Benin, lọwọ ti ba Sunday lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii. Ogunjọ, oṣu kẹjọ, ni Sunday atawọn mẹta mi-in gun ọkada wọ Ijohun, nigba to ku die ki aago mejila oru lu, ile Iya Maria ni wọn ṣigun lọ. Wọn gbe Maria atọmọ to n tọ lọwọ lọ loju iya ẹ, n niya naa ba bẹrẹ si i pariwo pe kawọn araadugbo gba oun. Nibi to ti n sunkun, to n kigbe, naa ni awọn ajinigbe yii ti yinbọn lu u bi Alukoro So-Safe, Mọruf Yusuf, ṣe sọ.


Ogunjọ, oṣu kẹjọ, ni Sunday atawọn mẹta mi-in gun ọkada wọ Ijohun, nigba to ku die ki aago mejila oru lu, ile Iya Maria ni wọn ṣigun lọ. Wọn gbe Maria atọmọ to n tọ lọwọ lọ loju iya ẹ, n niya naa ba bẹrẹ si i pariwo pe kawọn araadugbo gba oun. Nibi to ti n sunkun, to n kigbe, naa ni awọn ajinigbe yii ti yinbọn lu u bi Alukoro So-Safe, Mọruf Yusuf, ṣe sọ. Bo tilẹ jẹ pe wọn ri Maria atọmọ ẹ gba pada pẹlu iranlọwọ awọn So-Safe yii, Hannah Suberu ti i ṣe Iya Maria ti ku iku ọmọ ti i pa Ayitalẹ. Ileri ikọ fijilante yii lati mu awọn to ṣiṣẹ ibi naa lo gbe wọn de Ilẹ Olominira Benin, nibi ti wọn ti ri Sunday Ishola mu. Wọn ti fa a le awọn ọlọpaa lọwọ bayii ni Naijiria, awọn iyẹn ni yoo maa tẹsiwaju ninu iwadii ati itọpinpin, ti wọn yoo si gbe e lọ sile-ẹjọ.


Bo tilẹ jẹ pe wọn ri Maria atọmọ ẹ gba pada pẹlu iranlọwọ awọn So-Safe yii, Hannah Suberu ti i ṣe Iya Maria ti ku iku ọmọ ti i pa Ayitalẹ. Ileri ikọ fijilante yii lati mu awọn to ṣiṣẹ ibi naa lo gbe wọn de Ilẹ Olominira Benin, nibi ti wọn ti ri Sunday Ishola mu. Wọn ti fa a le awọn ọlọpaa lọwọ bayii ni Naijiria, awọn iyẹn ni yoo maa tẹsiwaju ninu iwadii ati itọpinpin, ti wọn yoo si gbe e lọ sile-ẹjọ.


Nibo lẹyin n gbe, nibo lẹyin wa: Nigba t’Abiọla atawọn eeyan rẹ kọju ija si Awolọwọ ni 1979 (9)

*Idi abajọ ree o Theophilous Akindele ko ti i pari gbolohun to n sọ lọwọ nigba ti ilẹkun ṣi, ti Ọgbẹni Williams to jẹ akọwe agba fun ileeṣẹ eleto ibanisọrọ (Ministry of Communication) igba naa fi wọle pada, to si lọọ ba ọga ologun, Birigedia Muritala Muhammed, to lanu silẹ, ti ko le pa a de. Bi ọkunrin naa ti wọle ni Muritala ni, “Ọgbẹni Williams, njẹ o jẹ mọ pe bo o ṣe jade tan bayii, eebu buruku ni Ọgbẹni Akindele n bu mi, koda o fẹẹ ba mi ja gan-an ni o!” Ọgbẹni Williams ni, “O ya mi lẹnu lati gbọ eleyii. Mo ti n ṣiṣẹ pẹlu Ọgbẹni Akindele bayii lati bii ọdun mẹrin sẹyin, ko si si ọjọ kan bayii ti a fi ba ara wa jiyan ri, ka ma ti i sọ pe eebu tabi ija!” Muritala wo oju Akindele, o tun wo oju Williams to n sọro, o ni, ‘iyẹn ni pe mo n parọ mọ Ọgbẹni Akindele niyẹn o’. “Williams ni, “Rara, Sa. Mo kan n sọ ohun ti mo mọ nipa Ọgbẹni Akindele ni!” Akindele ni, “Ẹ ṣeun, Ọgbẹni Williams. Mo n ṣalaye fun ọga lori bi inu mi ṣe maa n dun, ti mo si maa n tẹriba fun gbogbo eeyan ti wọn ba fi ṣe ọga le mi lori ni, ati bi mo ṣe maa n fẹ ki ẹni ti wọn ba fi ṣe ọga le mi lori naa ṣe ẹtọ, ki wọn ṣe deede, ki wọn si fi aanu huwa, ju gbogbo ẹ lọ, ki wọn ba mi sọrọ bii ọmọluabi!” Muritala ko jẹ ki Akindele ba ọrọ rẹ lọ mọ, iwaasu lo jọ loju rẹ, kia lo da a mọ ọn lẹnu.


“Williams ni, “Rara, Sa. Mo kan n sọ ohun ti mo mọ nipa Ọgbẹni Akindele ni!” Akindele ni, “Ẹ ṣeun, Ọgbẹni Williams. Mo n ṣalaye fun ọga lori bi inu mi ṣe maa n dun, ti mo si maa n tẹriba fun gbogbo eeyan ti wọn ba fi ṣe ọga le mi lori ni, ati bi mo ṣe maa n fẹ ki ẹni ti wọn ba fi ṣe ọga le mi lori naa ṣe ẹtọ, ki wọn ṣe deede, ki wọn si fi aanu huwa, ju gbogbo ẹ lọ, ki wọn ba mi sọrọ bii ọmọluabi!” Muritala ko jẹ ki Akindele ba ọrọ rẹ lọ mọ, iwaasu lo jọ loju rẹ, kia lo da a mọ ọn lẹnu. O ni, “O daa, jokoo, Ọgbẹni Williams. Mo fẹẹ ṣepade kekere pẹlu Ọgbẹni Akindele lori faili ati awọn dokumẹnti ti mo fi ranṣẹ si i, mo si fẹ ki o wa nibẹ bii ẹlẹrii mi.” Bo ti sọ bẹẹ tan ni akọwe agba naa tun tọrọ gaafara, o ni ki minisita yii jẹ ki oun sare lọọ gbe faili naa wa gan-an, nitori ọfiisi oun lo wa, nigba ti oun ko si mọ pe lori ẹ ni awọn fẹẹ sọrọ le lori ni ko jẹ ki oun gbe e dani. N lo ba sare bọ sita.


O ni, “O daa, jokoo, Ọgbẹni Williams. Mo fẹẹ ṣepade kekere pẹlu Ọgbẹni Akindele lori faili ati awọn dokumẹnti ti mo fi ranṣẹ si i, mo si fẹ ki o wa nibẹ bii ẹlẹrii mi.” Bo ti sọ bẹẹ tan ni akọwe agba naa tun tọrọ gaafara, o ni ki minisita yii jẹ ki oun sare lọọ gbe faili naa wa gan-an, nitori ọfiisi oun lo wa, nigba ti oun ko si mọ pe lori ẹ ni awọn fẹẹ sọrọ le lori ni ko jẹ ki oun gbe e dani. N lo ba sare bọ sita. Bi Williams ti bọ sita bayii, Akindele tun dide, o dojukọ Muritala pẹlu ibinu buruku. O ni, “Ojo buruku kan bayii ni ẹ. Oku ojo ni ẹ! O le ma ni apọnle kankan fun mi o, ṣugbọn mi o ni i jẹ ki o sun mi sọ isọkusọ, bẹẹ ni n ko si ni i dakẹ bii ọmọ ojo!” Akindele ṣẹṣẹ fẹẹ maa tu kẹkẹ ọrọ yii ni, ṣugbọn niṣe ni Muritala sare pariwo, o pe akọwe tiẹ, o ni, “Sọ fun Ọgbẹni Williams ko maa sare pada bọ, ni ko ma lọ mọ, ko maa bọ!” Itosi ni akọwe Muritala wa, o si gbọ aṣẹ ti minisita naa n pa. Williams funra ẹ ko ti i rin jinna, lo ba sare pada wọle.


Bi Williams ti bọ sita bayii, Akindele tun dide, o dojukọ Muritala pẹlu ibinu buruku. O ni, “Ojo buruku kan bayii ni ẹ. Oku ojo ni ẹ! O le ma ni apọnle kankan fun mi o, ṣugbọn mi o ni i jẹ ki o sun mi sọ isọkusọ, bẹẹ ni n ko si ni i dakẹ bii ọmọ ojo!” Akindele ṣẹṣẹ fẹẹ maa tu kẹkẹ ọrọ yii ni, ṣugbọn niṣe ni Muritala sare pariwo, o pe akọwe tiẹ, o ni, “Sọ fun Ọgbẹni Williams ko maa sare pada bọ, ni ko ma lọ mọ, ko maa bọ!” Itosi ni akọwe Muritala wa, o si gbọ aṣẹ ti minisita naa n pa. Williams funra ẹ ko ti i rin jinna, lo ba sare pada wọle. Muritala sọ pẹlu ibinu fun un pe, “Ṣe o mọ pe bi o ṣe tun jade yii, niṣe ni Ọgbẹni Akindele ni alafojudi ati ojo minisita ni mi! O ni oku ojo kan bayii ni mi!” Ṣugbọn ko too pari ọrọ rẹ, Akindele ti dide, o si sẹ ọrọ naa jalẹ loju Williams, o ni oun ko ba minisita naa sọ iru ọrọ bẹẹ, nitori oun ki iṣe alariifin. Akindele mọ ohun ti Muritala fẹ.


Muritala sọ pẹlu ibinu fun un pe, “Ṣe o mọ pe bi o ṣe tun jade yii, niṣe ni Ọgbẹni Akindele ni alafojudi ati ojo minisita ni mi! O ni oku ojo kan bayii ni mi!” Ṣugbọn ko too pari ọrọ rẹ, Akindele ti dide, o si sẹ ọrọ naa jalẹ loju Williams, o ni oun ko ba minisita naa sọ iru ọrọ bẹẹ, nitori oun ki iṣe alariifin. Akindele mọ ohun ti Muritala fẹ. Gbogbo ohun to n fẹ ni ko ni ẹlẹrii kan ti yoo sọ pe loootọ ni oun ri minisita oun fin, nigba naa ni Muritala yoo lo agbara rẹ gẹgẹ bii minisita, ti yoo si ri i pe iya buruku jẹ Akindele: iya kekere si kọ, nitori wọn le le e danu lẹnu iṣẹ to n ṣe. Niwọn bi ti ko ti ri eleyii ṣe ṣaa, ti Akindele ti sọ pe oun ko sọ ọrọ abuku kan si i, ko si ohun to le ṣe. N lo ba ni ki Williams lo tẹlifoonu to wa lori tabili oun, ko fi pe akọwe ẹ, ko ni ko gbe faili naa wa, ko ma lọ sibi kan mọ, ko ma fi oun ati Akindele silẹ sinu ọfiisi yii, nitori oun ko tun fẹ eebu ati ariwo.


Gbogbo ohun to n fẹ ni ko ni ẹlẹrii kan ti yoo sọ pe loootọ ni oun ri minisita oun fin, nigba naa ni Muritala yoo lo agbara rẹ gẹgẹ bii minisita, ti yoo si ri i pe iya buruku jẹ Akindele: iya kekere si kọ, nitori wọn le le e danu lẹnu iṣẹ to n ṣe. Niwọn bi ti ko ti ri eleyii ṣe ṣaa, ti Akindele ti sọ pe oun ko sọ ọrọ abuku kan si i, ko si ohun to le ṣe. N lo ba ni ki Williams lo tẹlifoonu to wa lori tabili oun, ko fi pe akọwe ẹ, ko ni ko gbe faili naa wa, ko ma lọ sibi kan mọ, ko ma fi oun ati Akindele silẹ sinu ọfiisi yii, nitori oun ko tun fẹ eebu ati ariwo. O ni, “Nigba yoowu ti mo ba ti fẹẹ ri Ọgbẹni Akindele, mo maa fẹ ko o maa wa nibẹ pẹlu wa. “Ni Akindele naa ba dahun pe ọrọ naa ko le rara, gẹgẹ bi ofin iṣẹ ọba, ohun yoowu to ba fẹẹ ba oun sọ, o le sọ ọ fun akọwe agba, akọwe agba ni yoo si pada sọ foun, ti oun yoo si ṣe ohun ti Muritala gẹgẹ bii minista ba fẹ ki oun ṣe. Akọwe agba naa jẹrii si i pe bẹẹ gan-an lọrọ ri, ti wọn ba fẹẹ maa tẹle ofin to wa nilẹ.


O ni, “Nigba yoowu ti mo ba ti fẹẹ ri Ọgbẹni Akindele, mo maa fẹ ko o maa wa nibẹ pẹlu wa. “Ni Akindele naa ba dahun pe ọrọ naa ko le rara, gẹgẹ bi ofin iṣẹ ọba, ohun yoowu to ba fẹẹ ba oun sọ, o le sọ ọ fun akọwe agba, akọwe agba ni yoo si pada sọ foun, ti oun yoo si ṣe ohun ti Muritala gẹgẹ bii minista ba fẹ ki oun ṣe. Akọwe agba naa jẹrii si i pe bẹẹ gan-an lọrọ ri, ti wọn ba fẹẹ maa tẹle ofin to wa nilẹ. Nigba ti akọwe agba naa si ti jẹrii si i pe bẹẹ ni eto iṣẹ ọba ri yii, Akindele mọ pe ko si bi Muritala yoo ṣe fi ẹsun afojudi kan oun, ti yoo ni oun ri oun fin, nigba ti ko ba jọ si ajọṣe kankan laarin wọn. N lo ba yaa tọrọ aaye, o ni “Pẹlu alaye yii, Sa, mo nigbagbọ pe ẹ le jẹ ki n maa lọ!” N lo ba ko iwe tiẹ, o si jade ni ọfiisi Muritala, minisita naa si n wo o bo ti n lọ, oun naa ko le wi kinni kan. Akindele ro pe ibẹ ni ọrọ ileeṣẹ ITT yii yoo de duro ni, pe oun ko tun ni i gbọ kinni kan nipa rẹ mọ, oun ko mọ pe ọrọ naa ṣẹṣẹ bẹrẹ, tabi pe ija ṣẹṣẹ bẹrẹ gan-an ni, nitori ohun ti Muritala n gba lero ki i ṣe kekere, oun si mọ pe ẹgbẹrun Akindele ko le da oun duro, oun ṣaa ni minisita, ohun to ba si wu oun loun le ṣe nileeṣẹ ti wọn ti fi oun ṣe olori ẹ. Ahesọ ọrọ lo kọkọ bẹrẹ, ti wọn si n gbe kinni naa kaakiri pe ọga agba pata nileeṣẹ eleto ibanisọrọ ko le ba minisita ẹ ṣiṣẹ papọ, wọn n ja lojoojumọ, minisita naa si ti sọ pe ki wọn gbe e kuro lọdọ oun, eyi ni pe Akindele ti ko ẹru ẹ, ko wọ mọto lo ku, ọmọkunrin n lọ bi a ti kọwe rẹ! Kia lawọn eeyan bẹrẹ si i sa fun un, awọn darẹkitọ ti wọn jẹ ọmọlẹyin rẹ ko de ọdọ rẹ mọ, nitori ẹni yoowu ti wọn ba ri to n rin mọ ọn yoo di ẹni apati ni.


Nigba ti akọwe agba naa si ti jẹrii si i pe bẹẹ ni eto iṣẹ ọba ri yii, Akindele mọ pe ko si bi Muritala yoo ṣe fi ẹsun afojudi kan oun, ti yoo ni oun ri oun fin, nigba ti ko ba jọ si ajọṣe kankan laarin wọn. N lo ba yaa tọrọ aaye, o ni “Pẹlu alaye yii, Sa, mo nigbagbọ pe ẹ le jẹ ki n maa lọ!” N lo ba ko iwe tiẹ, o si jade ni ọfiisi Muritala, minisita naa si n wo o bo ti n lọ, oun naa ko le wi kinni kan. Akindele ro pe ibẹ ni ọrọ ileeṣẹ ITT yii yoo de duro ni, pe oun ko tun ni i gbọ kinni kan nipa rẹ mọ, oun ko mọ pe ọrọ naa ṣẹṣẹ bẹrẹ, tabi pe ija ṣẹṣẹ bẹrẹ gan-an ni, nitori ohun ti Muritala n gba lero ki i ṣe kekere, oun si mọ pe ẹgbẹrun Akindele ko le da oun duro, oun ṣaa ni minisita, ohun to ba si wu oun loun le ṣe nileeṣẹ ti wọn ti fi oun ṣe olori ẹ. Ahesọ ọrọ lo kọkọ bẹrẹ, ti wọn si n gbe kinni naa kaakiri pe ọga agba pata nileeṣẹ eleto ibanisọrọ ko le ba minisita ẹ ṣiṣẹ papọ, wọn n ja lojoojumọ, minisita naa si ti sọ pe ki wọn gbe e kuro lọdọ oun, eyi ni pe Akindele ti ko ẹru ẹ, ko wọ mọto lo ku, ọmọkunrin n lọ bi a ti kọwe rẹ! Kia lawọn eeyan bẹrẹ si i sa fun un, awọn darẹkitọ ti wọn jẹ ọmọlẹyin rẹ ko de ọdọ rẹ mọ, nitori ẹni yoowu ti wọn ba ri to n rin mọ ọn yoo di ẹni apati ni. Oun ko mọ pe ni gbogbo asiko yẹn, akọwe agba, ati ọkan ninu awọn darẹkitọ to wa labẹ oun ti n kọ iwe iṣẹ ITT yii, wọn n mura lati gbe e lọ siwaju igbimọ apaṣẹ ologun ti yoo fi aṣẹ si kọntiraati naa fun ITT. Nigbẹyin, Akindele gbọ pe wọn yoo gbe iwe iṣẹ ITT yii lọ sibi ipade igbimọ yii ti inu oṣu kẹsan-an, ọdun 1974. Olori ijọba ologun funra ẹ ni alaga ipade yii, akọwe agba ati Akindele funra ẹ yoo wa nibẹ, ṣugbọn bii oluworan lasan ni, wọn ko le sọrọ, afi ti wọn ba pe wọn lati da si i. Nigba ti wọn depade, Akindele ri i pe ninu awọn ohun ti wọn yoo jiroro le lori ni ọrọ iṣẹ agbaṣe pajawiri ti ileeṣẹ onitẹlifoonu nilo, ipo kẹta si ni kinni naa wa ninu eto ijiroro ipade wọn.


Oun ko mọ pe ni gbogbo asiko yẹn, akọwe agba, ati ọkan ninu awọn darẹkitọ to wa labẹ oun ti n kọ iwe iṣẹ ITT yii, wọn n mura lati gbe e lọ siwaju igbimọ apaṣẹ ologun ti yoo fi aṣẹ si kọntiraati naa fun ITT. Nigbẹyin, Akindele gbọ pe wọn yoo gbe iwe iṣẹ ITT yii lọ sibi ipade igbimọ yii ti inu oṣu kẹsan-an, ọdun 1974. Olori ijọba ologun funra ẹ ni alaga ipade yii, akọwe agba ati Akindele funra ẹ yoo wa nibẹ, ṣugbọn bii oluworan lasan ni, wọn ko le sọrọ, afi ti wọn ba pe wọn lati da si i. Nigba ti wọn depade, Akindele ri i pe ninu awọn ohun ti wọn yoo jiroro le lori ni ọrọ iṣẹ agbaṣe pajawiri ti ileeṣẹ onitẹlifoonu nilo, ipo kẹta si ni kinni naa wa ninu eto ijiroro ipade wọn. Nigba ti ijiroro lori ọrọ yii bẹrẹ, minisita funra rẹ, iyẹn Muritala, ṣalaye bi iṣẹ naa ṣe ṣe pataki to, ati bi wọn ṣe gbọdọ ṣe e lẹsẹkẹsẹ. Awọn kọmiṣanna to ku nibẹ da si i, wọn ni ọrọ naa daa, awọn si fara mọ eto naa. Ọrọ naa ti da bii pe o fẹẹ yanju tan, afi bi Yakubu Gowon to jẹ alaga igbimọ yii ṣe kọju si Akindele, lo ba ni, “Ọga agba eto ibanisọrọ, ṣe ẹ mọ nipa iṣẹ tuntun yii o!” Akindele ko raaye ronu lori ọrọ yii, nitori kinni naa ba a lojiji.


Nigba ti ijiroro lori ọrọ yii bẹrẹ, minisita funra rẹ, iyẹn Muritala, ṣalaye bi iṣẹ naa ṣe ṣe pataki to, ati bi wọn ṣe gbọdọ ṣe e lẹsẹkẹsẹ. Awọn kọmiṣanna to ku nibẹ da si i, wọn ni ọrọ naa daa, awọn si fara mọ eto naa. Ọrọ naa ti da bii pe o fẹẹ yanju tan, afi bi Yakubu Gowon to jẹ alaga igbimọ yii ṣe kọju si Akindele, lo ba ni, “Ọga agba eto ibanisọrọ, ṣe ẹ mọ nipa iṣẹ tuntun yii o!” Akindele ko raaye ronu lori ọrọ yii, nitori kinni naa ba a lojiji. Lo ba dide fuu, o ni, “Ọlọla wa, emi ko mọ kinni kan nipa iṣẹ yii, koda, aarọ yii ni mo ri i bi awọn to ku ti n ri i!” Niṣe ni gbogbo ipade naa dakẹ lọ mini mini, ko sẹni to le gbin. Gowon doju kọ Muritala, o ni, “Ṣe loootọ ni?” Muritala, gẹgẹ bii iṣe rẹ, ni, “Ootọ ni. Ọkunrin yii ko fọwọ sowo pọ pẹlu wa ni.


Lo ba dide fuu, o ni, “Ọlọla wa, emi ko mọ kinni kan nipa iṣẹ yii, koda, aarọ yii ni mo ri i bi awọn to ku ti n ri i!” Niṣe ni gbogbo ipade naa dakẹ lọ mini mini, ko sẹni to le gbin. Gowon doju kọ Muritala, o ni, “Ṣe loootọ ni?” Muritala, gẹgẹ bii iṣe rẹ, ni, “Ootọ ni. Ọkunrin yii ko fọwọ sowo pọ pẹlu wa ni. Mi o si le jẹ ko da iṣẹ ti mo fẹẹ ṣe duro. Ka kuku tiẹ sọ ọ, o ti pẹ ju nibi to wa yẹn, ko wulo kankan nibẹ mọ!” N lawọn to ku ba gbẹrin, ṣugbọn Gowon gẹgẹ bii alaga ipade ko rẹrin-in, kaka bẹẹ, o ni, ‘Kọmiṣanna, awọn oṣiṣẹ ijọba wa ni igi lẹyin ọgba fun wa. Awọn ni oludamọran wa, bi a ba fẹẹ ṣe ohunkohun, wọn ki i ṣe ẹni arifin, tabi ẹni asọrọ si rara.


Mi o si le jẹ ko da iṣẹ ti mo fẹẹ ṣe duro. Ka kuku tiẹ sọ ọ, o ti pẹ ju nibi to wa yẹn, ko wulo kankan nibẹ mọ!” N lawọn to ku ba gbẹrin, ṣugbọn Gowon gẹgẹ bii alaga ipade ko rẹrin-in, kaka bẹẹ, o ni, ‘Kọmiṣanna, awọn oṣiṣẹ ijọba wa ni igi lẹyin ọgba fun wa. Awọn ni oludamọran wa, bi a ba fẹẹ ṣe ohunkohun, wọn ki i ṣe ẹni arifin, tabi ẹni asọrọ si rara. Bi nnkan ba daru, awọn lara ilu yoo bu, nitori ẹ lo fi jẹ amọran yoowu ti wọn ba fun wa, a gbọdọ gba pẹlu apọnle ni!” Inu Muritala ko dun, oun naa kọju si Gowon, o ni, “Nigba ti ẹ fẹẹ fi mi ṣe kọmiṣanna (Minisita), mo sọ pe afi ti ẹ ba maa jẹ ki n ṣe iṣẹ naa bo ṣe wu mi. Ko ye mi bayii mọ o, pe ẹni kan to ti sọ ara ẹ di Ọlọrun lo maa da iṣẹ pataki bayii duro. Ẹ kan n faaye gba a lati di ilọsiwaju ilu lọwọ ni!” Inu bi Gowon, ṣugbọn ko sọrọ ibinu, o kan dakẹ jẹẹ ni.


Bi nnkan ba daru, awọn lara ilu yoo bu, nitori ẹ lo fi jẹ amọran yoowu ti wọn ba fun wa, a gbọdọ gba pẹlu apọnle ni!” Inu Muritala ko dun, oun naa kọju si Gowon, o ni, “Nigba ti ẹ fẹẹ fi mi ṣe kọmiṣanna (Minisita), mo sọ pe afi ti ẹ ba maa jẹ ki n ṣe iṣẹ naa bo ṣe wu mi. Ko ye mi bayii mọ o, pe ẹni kan to ti sọ ara ẹ di Ọlọrun lo maa da iṣẹ pataki bayii duro. Ẹ kan n faaye gba a lati di ilọsiwaju ilu lọwọ ni!” Inu bi Gowon, ṣugbọn ko sọrọ ibinu, o kan dakẹ jẹẹ ni. Nigba ti yoo sọrọ, o ni ki Akindele ko gbogbo iwe naa, ko pada lọọ ṣiṣẹ lori rẹ, ko si gbe e pada wa fun igbimọ laarin ogunjọ pere. O sọ fun un pe gbogbo iru iṣẹ olowo nla bayii ki i ṣe iṣẹ ti eeyan n kanju ṣe, afi ki wọn yẹ ẹ wo finnifinni. N nipade ba tuka, ibinu Muritala ko si ṣee royin, afi bi ibinu ina!


Nigba ti yoo sọrọ, o ni ki Akindele ko gbogbo iwe naa, ko pada lọọ ṣiṣẹ lori rẹ, ko si gbe e pada wa fun igbimọ laarin ogunjọ pere. O sọ fun un pe gbogbo iru iṣẹ olowo nla bayii ki i ṣe iṣẹ ti eeyan n kanju ṣe, afi ki wọn yẹ ẹ wo finnifinni. N nipade ba tuka, ibinu Muritala ko si ṣee royin, afi bi ibinu ina! Itiju Williams ti i ṣe akọwe agba naa gàgaàrá, o doju bolẹ lai le gbin! Ṣugbọn ija yii ko ti i tan, o ṣẹṣẹ n fẹju bọ ni. Nitori ITT si ni, ileeṣẹ awọn MKO Abiọla.


Itiju Williams ti i ṣe akọwe agba naa gàgaàrá, o doju bolẹ lai le gbin! Ṣugbọn ija yii ko ti i tan, o ṣẹṣẹ n fẹju bọ ni. Nitori ITT si ni, ileeṣẹ awọn MKO Abiọla.


Ogo mi lọkọ mi n lo ti ṣọọṣi ẹ fi n kun, mi o fẹ ẹ mọ – Felicia

Ọlawale Ajao, Ibadan Niṣe lọrọ adari ṣọọṣi kan n’Ibadan, Adebayọ Bamidele, da bii igba teeyan ba fori jona, to si gbóòórùn ara ẹ pẹlu bo ṣe fẹsun iwa ọdalẹ kan iyawo ẹ, Felicia Bamidele, ni kootu ibilẹ Ọja’ba to wa ni Mapo, n’Ibadan, ti iyẹn si tu gbogbo aṣiri iwa ibajẹ to (pasitọ) n hu pata loju gbogbo aye. Pasitọ Bamidele, ẹni to pẹjọ lati kọ Felicia silẹ ni kootu ọhun lọjọ Aje, Mọnde, to kọja, ṣapejuwe iyawo ẹ gẹgẹ bii alákòóbá obinrin nitori bo ṣe dina ijẹ mọ oun pẹlu bo ṣe kọyin oun atawọn ọmọ ijọ oun sira awọn, eyi to mu ki awọn eeyan naa dawọ jọ lu oun laipẹ yii. O ṣalaye pe “Pasitọ ṣọọṣi ni mi. Ṣugbọn iyawo mi ti dina ijẹ mi. A jo da ijọ silẹ ni, ṣugbọn nigba to ya lo n sọ fawọ̣n ọmọ ijọ pe pasitọ lasan lemi jẹ ninu ijọ wa, oun (iyawo) gan-an loludadilẹ ijọ. “Lọjọ kan lo tun ṣẹsin ni ṣọọṣi, lo ba n pariwo pe ‘ẹ ma gbà á (pasitọ) gbọ́ o, ogo yin lo n lo o’.


Ṣugbọn iyawo mi ti dina ijẹ mi. A jo da ijọ silẹ ni, ṣugbọn nigba to ya lo n sọ fawọ̣n ọmọ ijọ pe pasitọ lasan lemi jẹ ninu ijọ wa, oun (iyawo) gan-an loludadilẹ ijọ. “Lọjọ kan lo tun ṣẹsin ni ṣọọṣi, lo ba n pariwo pe ‘ẹ ma gbà á (pasitọ) gbọ́ o, ogo yin lo n lo o’. Nnkan to fi ba temi jẹ gan-an niyẹn nitori niṣe lawọn ọmọ ijọ dawọ jọ le mi lori lọjọ yẹn, ti wọn bẹrẹ si i na mi. Ka pe mi o tete ja ara mi gba mọ wọn lọwọ ki n sa lọ ni, boya lọjọ̣ ni mi o ba raye mọ nitori wọn ò sọ pawọn o lu mi pa.” O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si ibaṣepọ to wa laarin oun ati Felicia. Ṣugbon niṣe lo da bii ẹni pe pasitọ yii fori jona, to si gbóòórùn ara ẹ pẹlu bi iyawo ẹ ṣe sọ fun igbimọ awọn adajọ pe oun fara mọ ki wọn tu igbeyawo ọhun ka gẹgẹ bi ọkọ oun ṣe fẹ, ṣugbọn oun fẹ kile-ẹjọ mọ pe ọdaran pọnbele lọkunrin naa, ko si yẹ lẹni ti iba maa dari ijọ Ọlọrun rara.


Nnkan to fi ba temi jẹ gan-an niyẹn nitori niṣe lawọn ọmọ ijọ dawọ jọ le mi lori lọjọ yẹn, ti wọn bẹrẹ si i na mi. Ka pe mi o tete ja ara mi gba mọ wọn lọwọ ki n sa lọ ni, boya lọjọ̣ ni mi o ba raye mọ nitori wọn ò sọ pawọn o lu mi pa.” O waa rọ ile-ẹjọ lati fopin si ibaṣepọ to wa laarin oun ati Felicia. Ṣugbon niṣe lo da bii ẹni pe pasitọ yii fori jona, to si gbóòórùn ara ẹ pẹlu bi iyawo ẹ ṣe sọ fun igbimọ awọn adajọ pe oun fara mọ ki wọn tu igbeyawo ọhun ka gẹgẹ bi ọkọ oun ṣe fẹ, ṣugbọn oun fẹ kile-ẹjọ mọ pe ọdaran pọnbele lọkunrin naa, ko si yẹ lẹni ti iba maa dari ijọ Ọlọrun rara. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Emi ni mo ni ṣọṣọṣi loootọ, nitori emi ni mo kowo ta a fi kọ ṣọọṣi silẹ. Ẹẹmeji ni mo kowo yẹn kalẹ, mo kọkọ ko ẹgbẹrun lọna aadọta Naira (N50,000) silẹ, ki n too tun ko ẹgbẹrun lọna ọgbọn Naira (N30,000) silẹ. ‘‘Ogo mi lo n lo.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Emi ni mo ni ṣọṣọṣi loootọ, nitori emi ni mo kowo ta a fi kọ ṣọọṣi silẹ. Ẹẹmeji ni mo kowo yẹn kalẹ, mo kọkọ ko ẹgbẹrun lọna aadọta Naira (N50,000) silẹ, ki n too tun ko ẹgbẹrun lọna ọgbọn Naira (N30,000) silẹ. ‘‘Ogo mi lo n lo. O maa n bu kinni lubulubu kan bii iyọ sinu beba fun mi pe ki n fi i sabẹ irọri mi ti mo ba fẹẹ sun lalẹ. Nigba to ya ni mo ri i lójúran pe ogo mi lo n lo. “Iṣẹlẹ kan to ṣẹlẹ nibi ta a ti n ṣeto itusilẹ ni ṣọọṣi lọjọ kan lo taṣiiri ẹ le mi lọwọ.


O maa n bu kinni lubulubu kan bii iyọ sinu beba fun mi pe ki n fi i sabẹ irọri mi ti mo ba fẹẹ sun lalẹ. Nigba to ya ni mo ri i lójúran pe ogo mi lo n lo. “Iṣẹlẹ kan to ṣẹlẹ nibi ta a ti n ṣeto itusilẹ ni ṣọọṣi lọjọ kan lo taṣiiri ẹ le mi lọwọ. A n ṣe itusilẹ ni ṣọọṣi lọjọ kan ni iji nla kan deede bẹrẹ si i ja. Mi o mọgba ti mo ba ara mi nilẹ, mi o mọ nnkan naa to gbe mi ṣubu. Ṣugbọn kaka ki ọkọ mi sun mọ mi lati waa gbe mi dide, o kan n wò mi bọ̀ọ̀ nilẹ bayii ni.


A n ṣe itusilẹ ni ṣọọṣi lọjọ kan ni iji nla kan deede bẹrẹ si i ja. Mi o mọgba ti mo ba ara mi nilẹ, mi o mọ nnkan naa to gbe mi ṣubu. Ṣugbọn kaka ki ọkọ mi sun mọ mi lati waa gbe mi dide, o kan n wò mi bọ̀ọ̀ nilẹ bayii ni. Gbogbo bi mo ṣe n pe e to, ko tiẹ da mi lohun. Iṣẹlẹ yẹn lo sọ mi di ẹni to rọ lapa, rọ lẹsẹ. “O (ọkọ ẹ) fun mi ni adiẹ kan pe ki n fi pa apa ati ẹsẹ mi to rọ.


Gbogbo bi mo ṣe n pe e to, ko tiẹ da mi lohun. Iṣẹlẹ yẹn lo sọ mi di ẹni to rọ lapa, rọ lẹsẹ. “O (ọkọ ẹ) fun mi ni adiẹ kan pe ki n fi pa apa ati ẹsẹ mi to rọ. O ni lẹyin naa, ki n ju adiẹ yẹn sita. Ṣugbọn kaka ki apa ati ẹsẹ yẹn pada si bo ṣe wa tẹlẹ, o tubọ n rọ si i ni. Pasitọ mi-in lo pada tọju mi ti mo fi gbadun.


O ni lẹyin naa, ki n ju adiẹ yẹn sita. Ṣugbọn kaka ki apa ati ẹsẹ yẹn pada si bo ṣe wa tẹlẹ, o tubọ n rọ si i ni. Pasitọ mi-in lo pada tọju mi ti mo fi gbadun. “Iyẹn ko tiẹ waa dun mi bii isọnu ati itiju to mu ba oluwa rẹ nitori nigba ti mo ju adiẹ yẹn sita bayii, niṣe lo n fò lọ titi to fi lọọ bà sinu ile onile. Awọn onile ba bẹrẹ si i pariwo le mi lori pe ogun ni mo ran sinu ile awọn.” O waa rọ ile-ẹjọ lati pa olupẹjọ laṣẹ lati da owo ti oun (iyawo) ko silẹ fun un (ọkọ) lati da ijọ silẹ pada foun. Gẹgẹ b’akọroyin wa ṣe gbọ, ibaṣepọ awọn mejeeji ko lọmọ ninu.


“Iyẹn ko tiẹ waa dun mi bii isọnu ati itiju to mu ba oluwa rẹ nitori nigba ti mo ju adiẹ yẹn sita bayii, niṣe lo n fò lọ titi to fi lọọ bà sinu ile onile. Awọn onile ba bẹrẹ si i pariwo le mi lori pe ogun ni mo ran sinu ile awọn.” O waa rọ ile-ẹjọ lati pa olupẹjọ laṣẹ lati da owo ti oun (iyawo) ko silẹ fun un (ọkọ) lati da ijọ silẹ pada foun. Gẹgẹ b’akọroyin wa ṣe gbọ, ibaṣepọ awọn mejeeji ko lọmọ ninu. Lẹyin ti ọkọ aarọ Felicia ku lo fẹ Bamidele. Pasitọ paapaa ti fẹyawo kan ri tẹlẹ, iyẹn si ti bimọ fun un ki wọn too kọra wọn silẹ. Ile-ẹjọ ti tu igbeyawo naa ka.


Lẹyin ti ọkọ aarọ Felicia ku lo fẹ Bamidele. Pasitọ paapaa ti fẹyawo kan ri tẹlẹ, iyẹn si ti bimọ fun un ki wọn too kọra wọn silẹ. Ile-ẹjọ ti tu igbeyawo naa ka. Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe olori igbimọ awọn adajọ kootu naa sọ pe oun ko le ṣedajọ kankan lori ọrọ gbese ti Felicia sọ pe Bamidele jẹ oun. O ni ṣe lo ni lati pẹjọ mi-in lọtọ lori ọrọ onigbese de yii.


Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe olori igbimọ awọn adajọ kootu naa sọ pe oun ko le ṣedajọ kankan lori ọrọ gbese ti Felicia sọ pe Bamidele jẹ oun. O ni ṣe lo ni lati pẹjọ mi-in lọtọ lori ọrọ onigbese de yii.


Obinrin meji lo wa ninu awọn ikọ adigunjale ti wọn mu l’Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Awọn meje kan, ninu eyi ti obinrin meji wa, ti ha sọwọ ọlọpaa nipinlẹ Ekiti bayii fun ẹsun idigunjale. Awọn eeyan naa ni wọn sọ pe wọn da awọn arinrin-ajo lọna ni titi marosẹ Aisẹgba si Ilumọba, nijọba ibilẹ Gbọnyin, laipẹ yii. Awọn afurasi ọhun ni Solomon Alexander, Eric Tile, Promise Shea, Desmond Peter, Peter Ayo, Ayangbe Blessing ati Jennifer Allah. ALAROYE gbọ latọdọ awọn ọlọpaa pe ọjọ kẹjọ, oṣu to kọja, lawọn kan ti wọn fi aṣọ boju ko igi di oju ọna Aisẹgba si Ilumọba, bẹẹ ni wọn ko ibọn ati ada dani, wọn si ja awọn eeyan lole. Lasiko naa ni wọn gba ẹgbẹrun lọna ojilelẹẹẹdẹgbẹta naira (N540,000), kọmputa alaagbeletan towo ẹ to ẹgbẹrun lọna ọgọrin naira (N80,000), foonu Sico to jẹ ẹgbẹrun mẹfa naira (N6,000) ati foonu Hi-Mobile towo ẹ to ẹgbẹrun mẹta naira (N3,000). Lẹyin iṣẹlẹ naa lawọn ọlọpaa to n gbogun ti idigunjale (SARS) bẹrẹ si i wa ikọ ọhun kiri kọwọ too tẹ Solomon, oun lo si ṣokunfa bi wọn ṣe mu awọn to ku.


ALAROYE gbọ latọdọ awọn ọlọpaa pe ọjọ kẹjọ, oṣu to kọja, lawọn kan ti wọn fi aṣọ boju ko igi di oju ọna Aisẹgba si Ilumọba, bẹẹ ni wọn ko ibọn ati ada dani, wọn si ja awọn eeyan lole. Lasiko naa ni wọn gba ẹgbẹrun lọna ojilelẹẹẹdẹgbẹta naira (N540,000), kọmputa alaagbeletan towo ẹ to ẹgbẹrun lọna ọgọrin naira (N80,000), foonu Sico to jẹ ẹgbẹrun mẹfa naira (N6,000) ati foonu Hi-Mobile towo ẹ to ẹgbẹrun mẹta naira (N3,000). Lẹyin iṣẹlẹ naa lawọn ọlọpaa to n gbogun ti idigunjale (SARS) bẹrẹ si i wa ikọ ọhun kiri kọwọ too tẹ Solomon, oun lo si ṣokunfa bi wọn ṣe mu awọn to ku. Awọn ọlọpaa ni awọn ri ibọn ilewọ oyinbo kan, ibọn ibilẹ meji, ibọn onigi, ada, aake atawọn nnkan ija oloro mi-in gba lọwọ awọn eeyan naa. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ, Solomon ni loootọ lawọn lọọ digun jale, awọn to si fura si oun lẹyin iṣẹlẹ naa ni wọn lọọ sọ fawọn ọlọpaa ti wọn fi mu oun. O ni awọn ni ọga kan to ti sa lọ, ọwọ ẹ si ni gbogbo awọn nnkan ija oloro tawọn n lo wa, ṣugbọn ile awọn mẹta ninu ikọ naa lawọn ọlọpaa ti ba awọn ibọn ti wọn gba lọwọ awọn.


Awọn ọlọpaa ni awọn ri ibọn ilewọ oyinbo kan, ibọn ibilẹ meji, ibọn onigi, ada, aake atawọn nnkan ija oloro mi-in gba lọwọ awọn eeyan naa. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ, Solomon ni loootọ lawọn lọọ digun jale, awọn to si fura si oun lẹyin iṣẹlẹ naa ni wọn lọọ sọ fawọn ọlọpaa ti wọn fi mu oun. O ni awọn ni ọga kan to ti sa lọ, ọwọ ẹ si ni gbogbo awọn nnkan ija oloro tawọn n lo wa, ṣugbọn ile awọn mẹta ninu ikọ naa lawọn ọlọpaa ti ba awọn ibọn ti wọn gba lọwọ awọn. Bakan naa lo ni ọrẹbinrin ohun ni Jennifer, nigba ti Blessing jẹ ọrẹbinrin ọga awọn to sa lọ, ṣugbọn awọn mejeeji ko ba awọn jale. Ọmọ ipinlẹ Benue ni Blessing, alaye to si ṣe ni pe oun kan lọọ ki ẹnikan lawọn ọlọpaa mu oun, ti wọn si sọ pe adigunjale loun kọrọ too di ti SARS. Alaye kan naa ni Jennifer ṣe, ṣugbọn awọn mejeeji pada jẹwọ pe iṣẹ aṣẹwo lawọn n ṣe, awọn si mọ awọn afurasi to ku, ṣugbọn awọn ko mọ pe adigunjale ni wọn.


Bakan naa lo ni ọrẹbinrin ohun ni Jennifer, nigba ti Blessing jẹ ọrẹbinrin ọga awọn to sa lọ, ṣugbọn awọn mejeeji ko ba awọn jale. Ọmọ ipinlẹ Benue ni Blessing, alaye to si ṣe ni pe oun kan lọọ ki ẹnikan lawọn ọlọpaa mu oun, ti wọn si sọ pe adigunjale loun kọrọ too di ti SARS. Alaye kan naa ni Jennifer ṣe, ṣugbọn awọn mejeeji pada jẹwọ pe iṣẹ aṣẹwo lawọn n ṣe, awọn si mọ awọn afurasi to ku, ṣugbọn awọn ko mọ pe adigunjale ni wọn. Ninu ọrọ Promise, o ni igba akọkọ toun ba wọn lọ soko ole ni eyi to jẹ kọwọ tẹ awọn yii, ati pe Solomon lo waa ba oun atawọn to ku pe awọn ọmọ ikọ oun ko si nitosi, kawọn ran oun lọwọ lati ja awọn eeyan lole. O ni ọmọ ipinlẹ Benue lawọn, iṣẹ lebira lawọn si n ṣe ki Solomon too waa ba awọn. Eric naa sọrọ, o ni Solomon lo da ikọ naa silẹ, o si ti kọkọ waa ba awọn pe kawọn darapọ.


Ninu ọrọ Promise, o ni igba akọkọ toun ba wọn lọ soko ole ni eyi to jẹ kọwọ tẹ awọn yii, ati pe Solomon lo waa ba oun atawọn to ku pe awọn ọmọ ikọ oun ko si nitosi, kawọn ran oun lọwọ lati ja awọn eeyan lole. O ni ọmọ ipinlẹ Benue lawọn, iṣẹ lebira lawọn si n ṣe ki Solomon too waa ba awọn. Eric naa sọrọ, o ni Solomon lo da ikọ naa silẹ, o si ti kọkọ waa ba awọn pe kawọn darapọ. O ni nigba to pada wa, o ni oun ti ja awọn eeyan lole owo to le lẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta ati kọmputa agbeletan, ati pe mẹrin lawọn ọmọ ikọ naa, ṣugbọn awọn mẹta to ku ti rin irin-ajo. O ṣalaye siwaju pe aburo oun ni Desmond, oun si ni Solomon kọkọ waa ba, bẹẹ lo sọ pe oun (Eric) jọ ẹni to le lọọ sọrọ fawọn ọlọpaa nipa iṣẹ toun fẹẹ gbe fun awọn, ṣugbọn Desmond fi i lọkan balẹ pe oun ki i ṣe ọdalẹ. Lẹyin eyi lo ni Solomon ko awọn lọ sile Promise, nibẹ loun si ti ri awọn ọmọ ikọ to ku kawọn too ṣeto idigunjale naa.


O ni nigba to pada wa, o ni oun ti ja awọn eeyan lole owo to le lẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta ati kọmputa agbeletan, ati pe mẹrin lawọn ọmọ ikọ naa, ṣugbọn awọn mẹta to ku ti rin irin-ajo. O ṣalaye siwaju pe aburo oun ni Desmond, oun si ni Solomon kọkọ waa ba, bẹẹ lo sọ pe oun (Eric) jọ ẹni to le lọọ sọrọ fawọn ọlọpaa nipa iṣẹ toun fẹẹ gbe fun awọn, ṣugbọn Desmond fi i lọkan balẹ pe oun ki i ṣe ọdalẹ. Lẹyin eyi lo ni Solomon ko awọn lọ sile Promise, nibẹ loun si ti ri awọn ọmọ ikọ to ku kawọn too ṣeto idigunjale naa. Ni bayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti sọ pe awọn eeyan naa yoo foju bale-ẹjọ nigba ti iwadii ba pari laipẹ.


Ni bayii, ileeṣẹ ọlọpaa ti sọ pe awọn eeyan naa yoo foju bale-ẹjọ nigba ti iwadii ba pari laipẹ.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Nibo la oo gbe eleyii gba o Aarẹ Ona Kakanfo ilẹ Yoruba, Aarẹ Gani Adams, sọrọ kan ninu atẹjade ọsẹ to kọja yii pe awon ọmọ ogun afẹmiṣofo, ISIS, ti wọn wa lati Iraq ati Syria to le ni ẹẹdẹgbẹta tiwa ni agbegbe Oke-Ogun, nipinlẹ Ọyo, bayii o. O ni maṣinni ara ọtọ ni wọn n gun tibọn-tibọn nla lọwọ wọn. Lẹyin ipade pajawiri to pe lori ọrọ aabo ilẹ Yoruba lo ti sọ bẹẹ ninu atẹjade wọn. O ni bi awọn eeyan wa ko ba tete mura, nnkan le ṣẹlẹ, ki awọn eeyan ibi naa ti yi wa ka ka too mọ nnkan kan. Ohun to mu ọrọ yii tubọ ba ni lẹru ni pe olori awọn Amọtẹkun ipinlẹ Ọyọ, Ọgagun Kunle Toogun, sọ bẹẹ pe ariwo ti oun ti n pa lati ọjọ pipẹ wa niyi, pe awọn afẹmiṣọfo Fulani lati ilẹ okeere wọnyi ti de Naijiria, wọn si wa l’Oke-Ogun ti wọn n kiri tẹnikan ko mu wọn. Bẹẹ ni tootọ, ki i ṣe akọkọ niyi ti ọrọ bayii yoo jade. Ọpọlọpọ aburu ati iwa ipaniyan to n lọ lagbegbe naa, awọn afẹmiṣofo yii lọwọ ninu rẹ daadaa. Ohun to wa n yaayan lẹnu ni ti ijọba apapọ ti ko da si i, ti wọn ko si ṣe bii ẹni pe wọn gbọ.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Bẹẹ ni tootọ, ki i ṣe akọkọ niyi ti ọrọ bayii yoo jade. Ọpọlọpọ aburu ati iwa ipaniyan to n lọ lagbegbe naa, awọn afẹmiṣofo yii lọwọ ninu rẹ daadaa. Ohun to wa n yaayan lẹnu ni ti ijọba apapọ ti ko da si i, ti wọn ko si ṣe bii ẹni pe wọn gbọ. Bi ọrọ si ti n ri ree to jẹ awọn araadugbo naa yoo ṣeto aabo wọn funra wọn. Ṣugbọn ti wọn ba fẹẹ ṣe bẹẹ, ijọba yoo sare dide, wọn yoo ni gbogbo agbara ati aabo ilu, ọwọ awọn lo wa, awọn lawọn yoo mojuto o. Iṣẹ akọkọ to wa fun ijọba yoowu lati ṣe ni orilẹ-ede yoowu naa ni eto aabo ẹmi ati ohun-ini awọn eeyan. Ijọba-kijọba ti ko ba ti ri eyi ṣe, iru ijọba bẹẹ ko yẹ nibi kan. Tabi kin ni wọn n ṣejọba le lori.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Bi ọrọ si ti n ri ree to jẹ awọn araadugbo naa yoo ṣeto aabo wọn funra wọn. Ṣugbọn ti wọn ba fẹẹ ṣe bẹẹ, ijọba yoo sare dide, wọn yoo ni gbogbo agbara ati aabo ilu, ọwọ awọn lo wa, awọn lawọn yoo mojuto o. Iṣẹ akọkọ to wa fun ijọba yoowu lati ṣe ni orilẹ-ede yoowu naa ni eto aabo ẹmi ati ohun-ini awọn eeyan. Ijọba-kijọba ti ko ba ti ri eyi ṣe, iru ijọba bẹẹ ko yẹ nibi kan. Tabi kin ni wọn n ṣejọba le lori. Nitori ẹ ni ijọba Buhari yii ṣe gbọdọ tun ero ara wọn pa. Ki wọn jokoo, ki wọn si ronu eto aabo ti wọn yoo ṣe fun gbogbo ilu yikayika. Ki wọn ma fi ọrọ naa ṣe ẹlẹyamẹya tabi ti oṣelu, eto aabo ilu ki i i ṣe ohun ti wọn n fi ẹlẹyamẹya tabi ti oṣelu ṣe, nitori gbogbo eeyan lo kan patapata. Ṣugbọn ọṣelu ati ẹtan fọ awọn ijọba tiwa yii lori, Ọlọrun nikan ni yoo pada ko wa yọ lọwọ wọn.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Nitori ẹ ni ijọba Buhari yii ṣe gbọdọ tun ero ara wọn pa. Ki wọn jokoo, ki wọn si ronu eto aabo ti wọn yoo ṣe fun gbogbo ilu yikayika. Ki wọn ma fi ọrọ naa ṣe ẹlẹyamẹya tabi ti oṣelu, eto aabo ilu ki i i ṣe ohun ti wọn n fi ẹlẹyamẹya tabi ti oṣelu ṣe, nitori gbogbo eeyan lo kan patapata. Ṣugbọn ọṣelu ati ẹtan fọ awọn ijọba tiwa yii lori, Ọlọrun nikan ni yoo pada ko wa yọ lọwọ wọn. Ki lo kan wọn ninu ọrọ wa Oṣa bo o ba le gbe mi, ṣebi o o si ṣe mi bo o ṣe ba mi. Awọn ijọba ilẹ Yoruba beere eto aabo titi lọwọ ijọba apapọ, ṣugbọn o jọ pe ọwọ ijọba apapọ kun, wọn ko raaye tiwọn. Awọn eeyan yii si dide, wọn da Amọtẹkun silẹ lati pese eto aabo fawọn eeyan tiwọn.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ki lo kan wọn ninu ọrọ wa Oṣa bo o ba le gbe mi, ṣebi o o si ṣe mi bo o ṣe ba mi. Awọn ijọba ilẹ Yoruba beere eto aabo titi lọwọ ijọba apapọ, ṣugbọn o jọ pe ọwọ ijọba apapọ kun, wọn ko raaye tiwọn. Awọn eeyan yii si dide, wọn da Amọtẹkun silẹ lati pese eto aabo fawọn eeyan tiwọn. Ṣugbọn niṣe ni ijọba apapọ yii kan naa bẹrẹ si i fidi fọgba, ti wọn n pooyi, ti wọn n lọ ti wọn n bọ, ti wọn n fẹẹ gba Amọtẹkun yii lọwọ awọn ti wọn da a silẹ. Kin ni tiwọn, ki lo si kan wọn ninu ọrọ wa. Ohun to han ni pe eto aabo tabi ti ilọsiwaju agbegbe yii ko da bii pe o jẹ ijọba yii logun, nitori bo ba jẹ wọn logun, wọn yoo ṣe ju bi wọn ti n ṣe yii lọ.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ṣugbọn niṣe ni ijọba apapọ yii kan naa bẹrẹ si i fidi fọgba, ti wọn n pooyi, ti wọn n lọ ti wọn n bọ, ti wọn n fẹẹ gba Amọtẹkun yii lọwọ awọn ti wọn da a silẹ. Kin ni tiwọn, ki lo si kan wọn ninu ọrọ wa. Ohun to han ni pe eto aabo tabi ti ilọsiwaju agbegbe yii ko da bii pe o jẹ ijọba yii logun, nitori bo ba jẹ wọn logun, wọn yoo ṣe ju bi wọn ti n ṣe yii lọ. Akọọkọ ni pe wọn yoo ri i pe ko si ogun ajinigbe, ogun ipaniyan ati janduku loriṣiiriṣii ni awọn agbegbe yii, wọn yoo ko awọn ọlọpaa to kaju ẹ sibẹ, ibi ti apa ọlọpaa ko ba si ka, wọn yoo ko awọn ologuon sibẹ, nibi ti wọn yoo ti le awọn eeyan naa lọ kuro lọdọ wa. Ṣugbọn ijọba Buhari ko ṣe bẹẹ fun ilẹ Yoruba, ẹnu lasan ni wọn yoo maa dan, ti wọn yoo si maa fi aaye gba awọn ọta lati doju ija kọ wa, ki wọn si ṣẹgun wa. Ka tilẹ waa sọ pe ọwọ wọn kun, eto pọ lọwọ wọn, wọn ko si raaye ṣeto aabo to peye fun wa nilẹ Yoruba, ṣebi ohun to yẹ ki wọn ṣe ni lati ṣe atilẹyin fun iru ikọ Amọtẹkun yii, to fi jẹ wọn yoo lagbara lati koju ọdaran gbogbo.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Akọọkọ ni pe wọn yoo ri i pe ko si ogun ajinigbe, ogun ipaniyan ati janduku loriṣiiriṣii ni awọn agbegbe yii, wọn yoo ko awọn ọlọpaa to kaju ẹ sibẹ, ibi ti apa ọlọpaa ko ba si ka, wọn yoo ko awọn ologuon sibẹ, nibi ti wọn yoo ti le awọn eeyan naa lọ kuro lọdọ wa. Ṣugbọn ijọba Buhari ko ṣe bẹẹ fun ilẹ Yoruba, ẹnu lasan ni wọn yoo maa dan, ti wọn yoo si maa fi aaye gba awọn ọta lati doju ija kọ wa, ki wọn si ṣẹgun wa. Ka tilẹ waa sọ pe ọwọ wọn kun, eto pọ lọwọ wọn, wọn ko si raaye ṣeto aabo to peye fun wa nilẹ Yoruba, ṣebi ohun to yẹ ki wọn ṣe ni lati ṣe atilẹyin fun iru ikọ Amọtẹkun yii, to fi jẹ wọn yoo lagbara lati koju ọdaran gbogbo. Tabi ki lo wa ninu ki ijọba apapọ Naijiria ṣe atilẹyin fun awọn ijọba ipinlẹ nil;e Yorua blat igbogun ti awo nọdaran to n pa wa. Ṣugbọn ijọba yii ko ṣe bẹẹ, kaka bẹẹ, wọn tun fẹẹ da kinni naa ru ni. Nitori kin ni!


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Tabi ki lo wa ninu ki ijọba apapọ Naijiria ṣe atilẹyin fun awọn ijọba ipinlẹ nil;e Yorua blat igbogun ti awo nọdaran to n pa wa. Ṣugbọn ijọba yii ko ṣe bẹẹ, kaka bẹẹ, wọn tun fẹẹ da kinni naa ru ni. Nitori kin ni! Ṣe nitori ẹlẹyamẹya tabi ti oṣelu yii naa! Abi nitori ki awọn Fulani le di ọba le wa lori nilẹ wa yii naa ni! Dajudaju, eleyii ko ni i ṣee ṣe, bo ba kọ logi, a o fọ ọ ni kọọrọ, kaka ki kinnihun si ṣe akapo ẹkun, kaluku yoo maa ṣe ọdẹ rẹ lọtọọtọ ni.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ṣe nitori ẹlẹyamẹya tabi ti oṣelu yii naa! Abi nitori ki awọn Fulani le di ọba le wa lori nilẹ wa yii naa ni! Dajudaju, eleyii ko ni i ṣee ṣe, bo ba kọ logi, a o fọ ọ ni kọọrọ, kaka ki kinnihun si ṣe akapo ẹkun, kaluku yoo maa ṣe ọdẹ rẹ lọtọọtọ ni. Ṣe ẹ ri ọrọ ti Oluwo, keeyan fi ṣenu ko dakẹ ni Oluwo ilu Iwo, Ọba Adewale Akanbi, ki i yee jade ninu iroyin, ohun ti ko kan daa to naa ni pe nigba yoowu to ba ti jade bayii, ọrọ to ba sọ yoo di ariyanjiyan ati awuyewuye ṣaa ni. Boya oun funra rẹ fẹ iru nnkan bẹẹ ni o, tabi o kan mọ-ọn-mọ ko maa fi ọrọ ẹnu rẹ wa wahala ṣaa ni, oun nikan lo ye. Ipari ọsẹ to kọja yii naa lo sọrọ kan, to ni Aṣiwaju Bọla Tinubu ni Awolọwọ asiko yii, ki gbogbo ọmọ Yoruba gba bẹẹ.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ṣe ẹ ri ọrọ ti Oluwo, keeyan fi ṣenu ko dakẹ ni Oluwo ilu Iwo, Ọba Adewale Akanbi, ki i yee jade ninu iroyin, ohun ti ko kan daa to naa ni pe nigba yoowu to ba ti jade bayii, ọrọ to ba sọ yoo di ariyanjiyan ati awuyewuye ṣaa ni. Boya oun funra rẹ fẹ iru nnkan bẹẹ ni o, tabi o kan mọ-ọn-mọ ko maa fi ọrọ ẹnu rẹ wa wahala ṣaa ni, oun nikan lo ye. Ipari ọsẹ to kọja yii naa lo sọrọ kan, to ni Aṣiwaju Bọla Tinubu ni Awolọwọ asiko yii, ki gbogbo ọmọ Yoruba gba bẹẹ. Akọkọ ni pe awọn ọrọ kan wa ti ko yẹ ko maa ti ẹnu ọba jade, nitori ọba jẹ olori fun gbogbo ilu. Oloṣelu ni Bọla Tinubu, oṣelu rẹ ko si ba ọpọ eeyan lara mu nilẹ Yoruba nibi, ti ọba kan yoo ba si sọrọ rẹ, afi ko mọ bi yoo ti sọ ọ. Tinbu ko fijọ kan sọ fun wa ri pe oun fẹẹ huwa bii Awolọwọ, tabi oun n huwa bii Awolọwọ, tabi oun fẹẹ ṣe aṣaaju fun Yoruba nibi kan. Ohun ti Tinubu n wa ọtọ, bi yoo ti fi orukọ Yoruba adi aarẹ ilẹ yii ni. Ko si ohun to buru ninu iyẹn o, ohun ti eeyan ba fẹ laye rẹ naa ni yoo maa le, ko si si aidaa kan ninu ki eeyan fi ọjọ aye rẹ le ipo giga.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Akọkọ ni pe awọn ọrọ kan wa ti ko yẹ ko maa ti ẹnu ọba jade, nitori ọba jẹ olori fun gbogbo ilu. Oloṣelu ni Bọla Tinubu, oṣelu rẹ ko si ba ọpọ eeyan lara mu nilẹ Yoruba nibi, ti ọba kan yoo ba si sọrọ rẹ, afi ko mọ bi yoo ti sọ ọ. Tinbu ko fijọ kan sọ fun wa ri pe oun fẹẹ huwa bii Awolọwọ, tabi oun n huwa bii Awolọwọ, tabi oun fẹẹ ṣe aṣaaju fun Yoruba nibi kan. Ohun ti Tinubu n wa ọtọ, bi yoo ti fi orukọ Yoruba adi aarẹ ilẹ yii ni. Ko si ohun to buru ninu iyẹn o, ohun ti eeyan ba fẹ laye rẹ naa ni yoo maa le, ko si si aidaa kan ninu ki eeyan fi ọjọ aye rẹ le ipo giga. Ṣugbọn awọn ti wọn ba wa n jẹ ijẹkujẹ nidii iru eto bayii ko ni i maa pe awọn araalu to ba ku ni ọbọ tabi apọda. Idi ni pe lasiko ti a wa yii, gbogbo eeyan lo n beere pe oore wo gan-an ni Tinubu ti ṣe fun ilẹ Yoruba yii ri. Ogun awọn Fulani lo yi wa ka yii, ọrọ Amọtẹkun lo n da wahala silẹ yii, ninu gbogbo ipinlẹ Yoruba, Eko lo n fa ṣẹyin ju lọ ninu ọrọ yii, wọn ko fẹẹ ba awọn to ku da si i. Ki i ṣe nitori ohun meji, nitori Tinubu ni.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ṣugbọn awọn ti wọn ba wa n jẹ ijẹkujẹ nidii iru eto bayii ko ni i maa pe awọn araalu to ba ku ni ọbọ tabi apọda. Idi ni pe lasiko ti a wa yii, gbogbo eeyan lo n beere pe oore wo gan-an ni Tinubu ti ṣe fun ilẹ Yoruba yii ri. Ogun awọn Fulani lo yi wa ka yii, ọrọ Amọtẹkun lo n da wahala silẹ yii, ninu gbogbo ipinlẹ Yoruba, Eko lo n fa ṣẹyin ju lọ ninu ọrọ yii, wọn ko fẹẹ ba awọn to ku da si i. Ki i ṣe nitori ohun meji, nitori Tinubu ni. Ti iṣoro ba doju kọ Yoruba, ti Tinubu ko da si i; ti idaamu ba ba Yoruba, ti ko ṣe bii ẹni pe oun ri wa, ki lo waa de ti a oo sọ pe Tinubu ni Awolọwọ tuntun. Ohun ti Oluwo ko mọ (Boya o mọ o si n ṣe abosi ni) ni pe Awolọwọ kọ lo fi ara re ṣe aṣaaju, awọn eeyan ni wọn gba pe aṣaaju awọn niyi. Bẹẹ ni ki i ṣe pe wọn kọ kinni naa siwee, ninu ọkan awọn eeyan lo n gbe pe Awolọwọ ni aṣaaju awọn.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ti iṣoro ba doju kọ Yoruba, ti Tinubu ko da si i; ti idaamu ba ba Yoruba, ti ko ṣe bii ẹni pe oun ri wa, ki lo waa de ti a oo sọ pe Tinubu ni Awolọwọ tuntun. Ohun ti Oluwo ko mọ (Boya o mọ o si n ṣe abosi ni) ni pe Awolọwọ kọ lo fi ara re ṣe aṣaaju, awọn eeyan ni wọn gba pe aṣaaju awọn niyi. Bẹẹ ni ki i ṣe pe wọn kọ kinni naa siwee, ninu ọkan awọn eeyan lo n gbe pe Awolọwọ ni aṣaaju awọn. Iṣẹ ọwọ rẹ lo fa a o, iwa to si hu si Yoruba lo fa a. Bi Oluwoo yoo ba fi Tinubu ṣe aṣaaju Yoruba, ko kọkọ sọ fun un pe ko tun iwa rẹ ṣe. Ko ju bẹẹ lọ! Ẹyin ara Ondo, ṣe eyin naa ti gbọ Ọga ọlọpaa patapata, Mohammed Adamu, lo sọrọ kan ni ọjọ Aiku, Sannde ijẹta, ọrọ naa si ba ni lẹru gidigidi.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Iṣẹ ọwọ rẹ lo fa a o, iwa to si hu si Yoruba lo fa a. Bi Oluwoo yoo ba fi Tinubu ṣe aṣaaju Yoruba, ko kọkọ sọ fun un pe ko tun iwa rẹ ṣe. Ko ju bẹẹ lọ! Ẹyin ara Ondo, ṣe eyin naa ti gbọ Ọga ọlọpaa patapata, Mohammed Adamu, lo sọrọ kan ni ọjọ Aiku, Sannde ijẹta, ọrọ naa si ba ni lẹru gidigidi. Ọga yii ni iwadii ti awọn ṣe lori ọrọ ibo ti wọn yoo di ni ipinlẹ Ondo ati Edo ninu oṣu to n bọ yii ti fi han pe awọn oloṣelu ti n ra awọn ohun ija oloro pamọ, o ni wọn ti n ko ibọn fun awọn tọọgi, bẹẹ ni wọn n pin wọn kaakiri adugbo gbogbo ti ibo naa yoo ti waye. Adamu ni ọrọ naa ki i ṣe ere, bẹẹ ni ki i ṣe ahesọ, nitori ẹka to n ṣewadii rogbodiyan to le ṣẹlẹ lasiko ibo lọdọ wọn lo gbe kinni naa jade. Eleyii yẹ ko bayaan lẹru, paapaa awọn ara Ondo, lọdọ tiwa nibi, nibi to jẹ ọmọọya kan naa ni gbogbo wa.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ọga yii ni iwadii ti awọn ṣe lori ọrọ ibo ti wọn yoo di ni ipinlẹ Ondo ati Edo ninu oṣu to n bọ yii ti fi han pe awọn oloṣelu ti n ra awọn ohun ija oloro pamọ, o ni wọn ti n ko ibọn fun awọn tọọgi, bẹẹ ni wọn n pin wọn kaakiri adugbo gbogbo ti ibo naa yoo ti waye. Adamu ni ọrọ naa ki i ṣe ere, bẹẹ ni ki i ṣe ahesọ, nitori ẹka to n ṣewadii rogbodiyan to le ṣẹlẹ lasiko ibo lọdọ wọn lo gbe kinni naa jade. Eleyii yẹ ko bayaan lẹru, paapaa awọn ara Ondo, lọdọ tiwa nibi, nibi to jẹ ọmọọya kan naa ni gbogbo wa. Kin ni oloṣelu n ko ibọn kiri si, kin ni wọn n fun tọọgi lowo ati awọn ohun ija si, kin ni wọn fẹẹ gba nidii jagidijagan ti wọn fẹẹ da silẹ lasiko ibo naa. Awọn ibeere to yẹ ki awọn araalu maa beere lọwọ ara wọn ree, ki wọn maa wadii idi ti awọn oloṣelu ṣe fẹẹ da wahala bayii bolẹ lọdọ wọn. Bi wọn ba wadii daadaa, ohun kan naa ni yoo ja si wọn ninu, eyi si ni pe awọn oloṣelu to n ṣe bayii ko ṣe e nitori ohun meji, nitori ara wọn ni.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Kin ni oloṣelu n ko ibọn kiri si, kin ni wọn n fun tọọgi lowo ati awọn ohun ija si, kin ni wọn fẹẹ gba nidii jagidijagan ti wọn fẹẹ da silẹ lasiko ibo naa. Awọn ibeere to yẹ ki awọn araalu maa beere lọwọ ara wọn ree, ki wọn maa wadii idi ti awọn oloṣelu ṣe fẹẹ da wahala bayii bolẹ lọdọ wọn. Bi wọn ba wadii daadaa, ohun kan naa ni yoo ja si wọn ninu, eyi si ni pe awọn oloṣelu to n ṣe bayii ko ṣe e nitori ohun meji, nitori ara wọn ni. Wọn fẹẹ fi tipatipa gba ijọba mọ ara wọn lọwọ, ẹni ti ko wọle ibo fẹẹ lo agidi ki wọn le sọ pe oun lo wọle, wọn ko kọ bi wọn paayan, wọn ko kọ ki wọn dana sun dukia tabi ki wọn ba aye awọn eeyan jẹ nitori ki wọn le wọle ibo yii ṣaa. Nidii eyi ni ki araalu ṣe mọ pe awọn eeyan yii ko tori wọn wa sode oṣelu, wọn ko wa lati tun aye araalu ṣe, wọn wa nitori ara wọn lasan ni. Ohun ti awọn yoo jẹ, bi owo ti wọn ni yoo ṣe maa pọ si i, ti wọn yoo wa titi aye ti arọmọdọmọ wọn yoo maa yii ninu owo lawọn n wa, ki i ṣe nitori araalu kankan.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Wọn fẹẹ fi tipatipa gba ijọba mọ ara wọn lọwọ, ẹni ti ko wọle ibo fẹẹ lo agidi ki wọn le sọ pe oun lo wọle, wọn ko kọ bi wọn paayan, wọn ko kọ ki wọn dana sun dukia tabi ki wọn ba aye awọn eeyan jẹ nitori ki wọn le wọle ibo yii ṣaa. Nidii eyi ni ki araalu ṣe mọ pe awọn eeyan yii ko tori wọn wa sode oṣelu, wọn ko wa lati tun aye araalu ṣe, wọn wa nitori ara wọn lasan ni. Ohun ti awọn yoo jẹ, bi owo ti wọn ni yoo ṣe maa pọ si i, ti wọn yoo wa titi aye ti arọmọdọmọ wọn yoo maa yii ninu owo lawọn n wa, ki i ṣe nitori araalu kankan. Ẹyin naa, ẹ ro o! Bi eeyan ba fẹẹ ṣe oṣelu, to jẹ nitori lati tun aye awọn eeyan ṣe ni, kin ni yoo maa haaya tọọgi si, kin ni yoo ni oun fẹẹ ko’bọn fawọn ọmọọta si! Dajudaju, nnkan mi-in wa nibẹ ni.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ẹyin naa, ẹ ro o! Bi eeyan ba fẹẹ ṣe oṣelu, to jẹ nitori lati tun aye awọn eeyan ṣe ni, kin ni yoo maa haaya tọọgi si, kin ni yoo ni oun fẹẹ ko’bọn fawọn ọmọọta si! Dajudaju, nnkan mi-in wa nibẹ ni. Ṣugbọn awọn obi ni ki wọn ṣọra, ki wọn kilọ fun awọn ọmọ wọn, ẹni ti wọn ba fi ori rẹ fọ agbọn ko ni i jẹ nibẹ, ẹni to ba ti ku ti ku, koda, to ba jẹ nitori oṣelu yii lo ti ku sibi to ti n ṣe ọmọọta, epe ni aye yoo maa ṣẹ fun un lọna ọrun. Bẹẹ ni ki ẹnikẹni ma ba oloṣelu kan ko tọọgi kiri, ọpọ awọn oloṣelu to wa nita yii, ole ni wọn wa ja, ẹ yaa ṣọra fun wọn. Ni ti Fẹmi Fani Kayode, abuni-bi-ẹni-layin Nigba ti eeyan ba ri Oloye Fẹmi Fani-Kayọde lori fidio to kari aye, nibi to ti ki oniroyin kan mọlẹ, to n halẹ mọ ọn, to si n bu u pe arindin ati apọda ni, tọhun yoo mọ iru awọn eeyan ti wọn n kiri, ti wọn n pe ara wọn ni aṣaaju ilu, ti wọn si n pariwo pe oloṣelu lawọn.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ṣugbọn awọn obi ni ki wọn ṣọra, ki wọn kilọ fun awọn ọmọ wọn, ẹni ti wọn ba fi ori rẹ fọ agbọn ko ni i jẹ nibẹ, ẹni to ba ti ku ti ku, koda, to ba jẹ nitori oṣelu yii lo ti ku sibi to ti n ṣe ọmọọta, epe ni aye yoo maa ṣẹ fun un lọna ọrun. Bẹẹ ni ki ẹnikẹni ma ba oloṣelu kan ko tọọgi kiri, ọpọ awọn oloṣelu to wa nita yii, ole ni wọn wa ja, ẹ yaa ṣọra fun wọn. Ni ti Fẹmi Fani Kayode, abuni-bi-ẹni-layin Nigba ti eeyan ba ri Oloye Fẹmi Fani-Kayọde lori fidio to kari aye, nibi to ti ki oniroyin kan mọlẹ, to n halẹ mọ ọn, to si n bu u pe arindin ati apọda ni, tọhun yoo mọ iru awọn eeyan ti wọn n kiri, ti wọn n pe ara wọn ni aṣaaju ilu, ti wọn si n pariwo pe oloṣelu lawọn. Fani-Kayọde, ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni, o si ti ṣe minisita ri lẹẹmeji, ọkan ninu awọn alagbara inu ẹgbẹ naa ni ki agbara to pada bọ lọwọ wọn. Ko ṣe kinni kan lati ọjọ yii yatọ si ẹjọ to ni niwaju awọn EFCC, ti ọrọ naa si di ariwo fun igba pipẹ. Lojiji lọkunrin naa gbera, lo ba bẹrẹ si i kiri awọn ipinlẹ gbogbo ti PDP ti n ṣe akoso wọn.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Fani-Kayọde, ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni, o si ti ṣe minisita ri lẹẹmeji, ọkan ninu awọn alagbara inu ẹgbẹ naa ni ki agbara to pada bọ lọwọ wọn. Ko ṣe kinni kan lati ọjọ yii yatọ si ẹjọ to ni niwaju awọn EFCC, ti ọrọ naa si di ariwo fun igba pipẹ. Lojiji lọkunrin naa gbera, lo ba bẹrẹ si i kiri awọn ipinlẹ gbogbo ti PDP ti n ṣe akoso wọn. O de Zamfara, o de awọn ipinle mi-in nilẹ Hausa ko too pada wa si ilẹ Ibo. Nibi ti o ti n ṣepade pẹlu awọn oniroyin ni akọroyin kan, Eyo Charles lati ileeṣẹ iwe iroyin Daily Trust, ti beere pe gbogbo irinajo ti Fani-Kayọde n rin kiri yii, ta lo n sanwo ẹ, nitori awọn ipinlẹ to n kiri yii pọ pupọ debii pe yoo la inawo pupọ lọ. Oniroyin naa ko kuku beere ju bayi lọ, afi bi Fani-Kayọde ṣe gbe omi pari.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

O de Zamfara, o de awọn ipinle mi-in nilẹ Hausa ko too pada wa si ilẹ Ibo. Nibi ti o ti n ṣepade pẹlu awọn oniroyin ni akọroyin kan, Eyo Charles lati ileeṣẹ iwe iroyin Daily Trust, ti beere pe gbogbo irinajo ti Fani-Kayọde n rin kiri yii, ta lo n sanwo ẹ, nitori awọn ipinlẹ to n kiri yii pọ pupọ debii pe yoo la inawo pupọ lọ. Oniroyin naa ko kuku beere ju bayi lọ, afi bi Fani-Kayọde ṣe gbe omi pari. Eebu tan nile eleeebu, o ni ki lo n ṣe ọkunrin naa, ki lo ja mọ, ṣe ko mọ oun ni, ko mọ iru ẹni ti oun jẹ ni, ki lo de to n beere ibeere ọlẹ bẹẹ lọwọ oun, o ro pe oun ya ole bii awọn oniroyin ti wọn n gba owo lọwọ awọn eeyan kiri ni! Eebu naa pọ ju. Loootọ, Fani-Kayọde ti tuuba, o si ti tọrọ aforiji lọwọ oniroyin to bu yi ati awọn ti ọrọ kan, ṣugbọn ibeere kan ko ni i yee wa sọkan eeyan, iyẹn naa ni pe ki lo bi i ninu to bẹẹ.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Eebu tan nile eleeebu, o ni ki lo n ṣe ọkunrin naa, ki lo ja mọ, ṣe ko mọ oun ni, ko mọ iru ẹni ti oun jẹ ni, ki lo de to n beere ibeere ọlẹ bẹẹ lọwọ oun, o ro pe oun ya ole bii awọn oniroyin ti wọn n gba owo lọwọ awọn eeyan kiri ni! Eebu naa pọ ju. Loootọ, Fani-Kayọde ti tuuba, o si ti tọrọ aforiji lọwọ oniroyin to bu yi ati awọn ti ọrọ kan, ṣugbọn ibeere kan ko ni i yee wa sọkan eeyan, iyẹn naa ni pe ki lo bi i ninu to bẹẹ. Ibeere ti wọn bi i yii ko buru, ṣe bi ẹnu ko sọ pe ko sẹni kan to n nawo irin-ajo yii, oun funra oun loun nawo ẹ ni. Ṣugbọn awọn ti wọn ti pẹ nidii oṣelu mọ pe oun kọ lo n nawo ẹ, ẹni kan wa nibi kan to n lu ilu fun un jo, o si ni ohun to fẹẹ fi irinajo to n rin naa ṣe, oṣelu si ni. Nibo lo waa ti ri owo, tabi o kan ji lọjọ kan, o ko awọn owo to wa lọwọ ẹ, o ni oun fẹẹ fi yipo ipinlẹ gbogbo ni.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ibeere ti wọn bi i yii ko buru, ṣe bi ẹnu ko sọ pe ko sẹni kan to n nawo irin-ajo yii, oun funra oun loun nawo ẹ ni. Ṣugbọn awọn ti wọn ti pẹ nidii oṣelu mọ pe oun kọ lo n nawo ẹ, ẹni kan wa nibi kan to n lu ilu fun un jo, o si ni ohun to fẹẹ fi irinajo to n rin naa ṣe, oṣelu si ni. Nibo lo waa ti ri owo, tabi o kan ji lọjọ kan, o ko awọn owo to wa lọwọ ẹ, o ni oun fẹẹ fi yipo ipinlẹ gbogbo ni. Nitori kin ni, ati fun kin ni! Ta ni irinajo Fani-Kayọde ṣe anfaani fun. Ohun to n wa, iyẹn ohun to fẹẹ fi irin-ajo yii ṣe lo jẹ ko tọrọ aforiji, bi bẹẹ kọ, yoo ni ki oniroyin naa ṣe ohun to ba fẹẹ ṣe ni.


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Nitori kin ni, ati fun kin ni! Ta ni irinajo Fani-Kayọde ṣe anfaani fun. Ohun to n wa, iyẹn ohun to fẹẹ fi irin-ajo yii ṣe lo jẹ ko tọrọ aforiji, bi bẹẹ kọ, yoo ni ki oniroyin naa ṣe ohun to ba fẹẹ ṣe ni. Ọjọ n bọ o, ko tiẹ le pẹ ko le jinna, ti a oo fi mọ ohun ti Fẹmi n tori rẹ rin kiri, a oo si ri gbogbo awọn ti wọn wa nidii ẹ. Ṣe ẹ ri awọn oloṣelu wa nilẹ yii, awọn gangan ni baba yahuu-yahuu!


O ṣoju mi koro (Apa keji)

Ọjọ n bọ o, ko tiẹ le pẹ ko le jinna, ti a oo fi mọ ohun ti Fẹmi n tori rẹ rin kiri, a oo si ri gbogbo awọn ti wọn wa nidii ẹ. Ṣe ẹ ri awọn oloṣelu wa nilẹ yii, awọn gangan ni baba yahuu-yahuu!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ẹ sọ fun wọn ki wọn ma dan an wo Bo ba jẹ Aarẹ Muhammadu Buhari funra ẹ lo n ṣe e, ko tete jawọ. Bo ba jẹ oun kọ, to jẹ awọn ọmọlẹyin rẹ ni, ki oun naa tete pe wọn ko sọ fun wọn ki wọn kuro nibẹ. Bi ko ba ṣe bẹẹ, ọjọ kan n bọ ti ilẹ yii yoo gbina mọ wọn lara, ọjọ naa ko si le jẹ ọjọ kan ti yoo dara. Ijọba apapọ fẹẹ fi tipatipa gba ilẹ awọn ẹlomi-in, ilẹ awọn ọmọ oniluuu fun awọn Fulani ti wọn ri i pe wọn jẹ ẹya wọn, gbogbo ọna ni wọn n wa lati ṣe bẹẹ, nigba ti wọn si ti gbiyanju titi ti ko bọ si i fun wọn, wọn ti tun dide lati gbe ofin tuntun mi-in kalẹ, ofin ti yoo faaye gba ijọba lati sọ gbogbo eti-okun, gbogbo bebe-omi, gbogbo ipado, gbogbo ebute di ti ijọba apapọ. Ko le rara, bi wọn ba ti le ri ofin yii ṣe, kia ni wọn yoo fi ọmọ Hausa kan ṣe minisita nibẹ, ti wọn yoo ni oun ni minisita to n ri si ọrọ eti omi Naijiria, nibẹ ni wọn yoo si ko awọn Fulani si lati maa fi maaluu jẹko. Ofin yii ti wa niwaju ile-aṣofin wa bayii, awọn ọmọ Buhari ni wọn gbe ofin naa wa, pe ki ijọba apapọ gba gbogbo bebe-omi, ebute ati etikun gbogbo lọwọ awọn ijọba ipinlẹ to ni wọn, ko waa di ti ijọba apapọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ijọba apapọ fẹẹ fi tipatipa gba ilẹ awọn ẹlomi-in, ilẹ awọn ọmọ oniluuu fun awọn Fulani ti wọn ri i pe wọn jẹ ẹya wọn, gbogbo ọna ni wọn n wa lati ṣe bẹẹ, nigba ti wọn si ti gbiyanju titi ti ko bọ si i fun wọn, wọn ti tun dide lati gbe ofin tuntun mi-in kalẹ, ofin ti yoo faaye gba ijọba lati sọ gbogbo eti-okun, gbogbo bebe-omi, gbogbo ipado, gbogbo ebute di ti ijọba apapọ. Ko le rara, bi wọn ba ti le ri ofin yii ṣe, kia ni wọn yoo fi ọmọ Hausa kan ṣe minisita nibẹ, ti wọn yoo ni oun ni minisita to n ri si ọrọ eti omi Naijiria, nibẹ ni wọn yoo si ko awọn Fulani si lati maa fi maaluu jẹko. Ofin yii ti wa niwaju ile-aṣofin wa bayii, awọn ọmọ Buhari ni wọn gbe ofin naa wa, pe ki ijọba apapọ gba gbogbo bebe-omi, ebute ati etikun gbogbo lọwọ awọn ijọba ipinlẹ to ni wọn, ko waa di ti ijọba apapọ. Ohun ti eyi tumọ si ni pe gbogbo eti-okun, nibi ti awọn ọmọ oniluu ti n pẹja, ti wọn ti n ṣiṣẹ aje, nibi ti ijọba ipinlẹ n lo fun aaye igbafẹ ati wiwa awọn ohun alumọọni, ijọba apapọ fẹẹ gba a, wọn ni awọn lawọn yoo maa ṣetọju ẹ, ti yoo si di tawọn. Ninu gbogbo iṣoro to wa lọrun ijọba apapọ orilẹ-ede yii, njẹ ko ni i yaayan lẹnu pe ija bi eti-okun ati eti-odo gbogbo yoo ṣe di tiwọn ni wọn tun n ba awọn ipinlẹ ja bayii. Kin ni wọn fẹẹ fi gbogbo agbegbe naa ṣe.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun ti eyi tumọ si ni pe gbogbo eti-okun, nibi ti awọn ọmọ oniluu ti n pẹja, ti wọn ti n ṣiṣẹ aje, nibi ti ijọba ipinlẹ n lo fun aaye igbafẹ ati wiwa awọn ohun alumọọni, ijọba apapọ fẹẹ gba a, wọn ni awọn lawọn yoo maa ṣetọju ẹ, ti yoo si di tawọn. Ninu gbogbo iṣoro to wa lọrun ijọba apapọ orilẹ-ede yii, njẹ ko ni i yaayan lẹnu pe ija bi eti-okun ati eti-odo gbogbo yoo ṣe di tiwọn ni wọn tun n ba awọn ipinlẹ ja bayii. Kin ni wọn fẹẹ fi gbogbo agbegbe naa ṣe. Ohun to ṣẹlẹ ni pe ẹgbẹ awọn Fulani onimaaluu ti n pariwo kiri tipẹ pe awọn fẹ ibẹ, o daa fun maaluu lati maa jẹko. Bi ijọba apapọ ba si ti gba ibẹ, nigba to jẹ ọmọ Hausa-Fulani ni wọn yoo fi ṣe minisita, wọn yoo maa gba ilẹ onilẹ pẹlu irọrun ni, ko si le pẹ ti gbogbo eti-okun ati ebute orile-ede yii yoo fi di ti awọn Fulani pata. Ohun ti wọn fẹẹ ṣe nigba ti wọn gbe ofin RUGA jade ti wọn ko ri ṣe naa ni wọn tun gba ọna ẹyin gbe wọle yii, ti wọn fẹẹ gba ilẹ onilẹ fun awọn Fulani onimaaluu wọnyi nigba naa, ki wọn le kari gbogbo ilu, ki wọn ni awọn n fi maaluu jẹko kiri.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ohun to ṣẹlẹ ni pe ẹgbẹ awọn Fulani onimaaluu ti n pariwo kiri tipẹ pe awọn fẹ ibẹ, o daa fun maaluu lati maa jẹko. Bi ijọba apapọ ba si ti gba ibẹ, nigba to jẹ ọmọ Hausa-Fulani ni wọn yoo fi ṣe minisita, wọn yoo maa gba ilẹ onilẹ pẹlu irọrun ni, ko si le pẹ ti gbogbo eti-okun ati ebute orile-ede yii yoo fi di ti awọn Fulani pata. Ohun ti wọn fẹẹ ṣe nigba ti wọn gbe ofin RUGA jade ti wọn ko ri ṣe naa ni wọn tun gba ọna ẹyin gbe wọle yii, ti wọn fẹẹ gba ilẹ onilẹ fun awọn Fulani onimaaluu wọnyi nigba naa, ki wọn le kari gbogbo ilu, ki wọn ni awọn n fi maaluu jẹko kiri. Igba ti awọn eeyan pariwo pe awọn ko fẹ RUGA yii, igba naa ni wọn too jawọ. Ofin kan naa ti wọn fẹẹ lo laye igba naa ni wọn tun gbe jade yii, ti wọn pe ni ofin iṣakoso bebe-omi gbogbo ni Naijiria. Abadofin naa ti wa niwaju awọn aṣofin, ki wọn sọ ọ dofin lo ku.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Igba ti awọn eeyan pariwo pe awọn ko fẹ RUGA yii, igba naa ni wọn too jawọ. Ofin kan naa ti wọn fẹẹ lo laye igba naa ni wọn tun gbe jade yii, ti wọn pe ni ofin iṣakoso bebe-omi gbogbo ni Naijiria. Abadofin naa ti wa niwaju awọn aṣofin, ki wọn sọ ọ dofin lo ku. Pataki to wa ninu ofin yii naa ni pe bii maili mẹwaa tabi ju bẹẹ lọ si ibi ti omi nla ba ti wa, ibẹ yoo di ti ijọba apapọ, wọn yoo si maa lo o bi wọn ti fẹ. Bo ba jẹ ni ilu ti ijọba apapọ n da si ọrọ idagbasoke ni, ti ijọba naa si ti n ṣe daadaa pupọ fun awọn araalu, ko sẹni ti yoo fura tabi binu si wọn ni iru eyi, ṣugbọn kaluku lo mọ pe ọpọlọpọ awọn ohun ti ijọba maa n sọ pe awọn dawọ le bayii ni ki i yọri si rere. Ati pe ko si eto idagbasoke kan ti ijọba apapọ yii ti la silẹ pe awọn fẹẹ ṣe ni awọn eti-bebe omi ilẹ wa ti awọn gomina ti wọn ni ipinlẹ wọn ko ti i ṣe.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Pataki to wa ninu ofin yii naa ni pe bii maili mẹwaa tabi ju bẹẹ lọ si ibi ti omi nla ba ti wa, ibẹ yoo di ti ijọba apapọ, wọn yoo si maa lo o bi wọn ti fẹ. Bo ba jẹ ni ilu ti ijọba apapọ n da si ọrọ idagbasoke ni, ti ijọba naa si ti n ṣe daadaa pupọ fun awọn araalu, ko sẹni ti yoo fura tabi binu si wọn ni iru eyi, ṣugbọn kaluku lo mọ pe ọpọlọpọ awọn ohun ti ijọba maa n sọ pe awọn dawọ le bayii ni ki i yọri si rere. Ati pe ko si eto idagbasoke kan ti ijọba apapọ yii ti la silẹ pe awọn fẹẹ ṣe ni awọn eti-bebe omi ilẹ wa ti awọn gomina ti wọn ni ipinlẹ wọn ko ti i ṣe. Ijọba fẹẹ gba okun Eko lọwọ awọn ara Eko, ki wọn gba ọsa Ijẹbu lọwọ awọn ara Ogun, ki wọn gba awọn ibi iwapo lọwọ awọn ara Delta, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Iwa ole ni, iwa ilọnilọwọgba ni, iwa buruku ti yoo dalu ru ni, nitori ohun ti iru eyi yoo jọ loju awọn araalu naa ni pe ete ijọba apapọ lati gba ilẹ wọn fawọn Fulani ni. Iyẹn ni Buhari ṣe gbọdọ ba awọn ọmọ rẹ sọrọ, ki oun naa si kilọ funra ẹ, bi bẹẹ kọ, eyi ti wọn rawọ le yii yoo di ariwo, yoo si da wahala silẹ, yoo si mu iyapa nla ba orilẹ-ede wa.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ijọba fẹẹ gba okun Eko lọwọ awọn ara Eko, ki wọn gba ọsa Ijẹbu lọwọ awọn ara Ogun, ki wọn gba awọn ibi iwapo lọwọ awọn ara Delta, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Iwa ole ni, iwa ilọnilọwọgba ni, iwa buruku ti yoo dalu ru ni, nitori ohun ti iru eyi yoo jọ loju awọn araalu naa ni pe ete ijọba apapọ lati gba ilẹ wọn fawọn Fulani ni. Iyẹn ni Buhari ṣe gbọdọ ba awọn ọmọ rẹ sọrọ, ki oun naa si kilọ funra ẹ, bi bẹẹ kọ, eyi ti wọn rawọ le yii yoo di ariwo, yoo si da wahala silẹ, yoo si mu iyapa nla ba orilẹ-ede wa. Abi kinni kan wa lara awọn araabi yii ni Eyi ti a n sọ niyi ti a ko ti i sọ tan, ti olori ẹgbẹ awọn Fulani onimaaluu ti wọn n pe ni Miyetti Allah, Abdullahi Bodejo, fi sọ pe awọn ti ṣetan bayii lati pin awọn Fijilante Fulani kaakiri gbogbo orilẹ-ede yii, ki wọn le maa ṣọ awọn eeyan awọn. Nigba ti wahala awọn ajinigbe yii pọ ju, to si jẹ awọn Fulani onimaaluu ni won n ba nidii ẹ lawọn ijọba ipinlẹ gbogbo bẹrẹ imura fun eto aabo, ti wọn ni awọn gbọdọ daabo bo awọn eeyan awọn, ṣugbọn igbesẹ yii ko dun mọ ẹgbẹ awọn onimaaluu ninu rara. Ohun to fa eyi ko ye ẹnikan.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Abi kinni kan wa lara awọn araabi yii ni Eyi ti a n sọ niyi ti a ko ti i sọ tan, ti olori ẹgbẹ awọn Fulani onimaaluu ti wọn n pe ni Miyetti Allah, Abdullahi Bodejo, fi sọ pe awọn ti ṣetan bayii lati pin awọn Fijilante Fulani kaakiri gbogbo orilẹ-ede yii, ki wọn le maa ṣọ awọn eeyan awọn. Nigba ti wahala awọn ajinigbe yii pọ ju, to si jẹ awọn Fulani onimaaluu ni won n ba nidii ẹ lawọn ijọba ipinlẹ gbogbo bẹrẹ imura fun eto aabo, ti wọn ni awọn gbọdọ daabo bo awọn eeyan awọn, ṣugbọn igbesẹ yii ko dun mọ ẹgbẹ awọn onimaaluu ninu rara. Ohun to fa eyi ko ye ẹnikan. Boya wọn fẹ ki awọn Fulani maa ji awọn ọmọ Yoruba ati Ibo gbe ni o. Boya wọn fẹ ki wọn maa fi maaluu jẹ oko oloko, ki wọn si maa pa awọn oloko to fi owo ati agbara wọn dako wọn ni o. Boya agbara to si ru bo wọn loju nibi ti wọn ti n pariwo pe awọn lawọn ni Naijiria lo fa a. Ko saa sẹni to mọ ohun to n gun wọn laya galegale, nitori ohun ti kaluku gbọ ni pe ẹgbẹ awọn Fulani onimaaluu naa ni awọn fẹẹ ni fijilante tawọn, awọn fẹẹ ni ẹgbẹ alaabo, awọn yoo da aṣọ fun wọn, awọn ti wọn ba si le gbebọn ninu wọn yoo maa gbebọn rin, wọn yoo si maa mu ohun ija mi-in lọwọ. Ẹgbẹ Miyetti Allah ki i ṣe ijọba ipinlẹ, koda, wọn ki i ṣe ijọba ibilẹ, ẹgbẹ oniṣowo lasan ni wọn, bi tiwọn si ti jẹ lati da ẹgbẹ alaabo sile, ti wọn yoo ni fijilante laarin ilu to lọba to nijoye, ni alaye rẹ ko ti i ye ẹnikẹni. Ṣugbọn nigba to jẹ gbogbo awọn Fulani ti wọn n da maaluu kiri yii ni wọn n gbe ibọn rin, ti awọn araalu si pariwo titi ti ijọba apapọ ko dahun, to jẹ wọn yoo ni wọn fi n daabo bo ara wọn ni, ọna da ti awọn eeyan naa ko ni i maa leri ẹgbẹ fijilante tiwọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Boya wọn fẹ ki awọn Fulani maa ji awọn ọmọ Yoruba ati Ibo gbe ni o. Boya wọn fẹ ki wọn maa fi maaluu jẹ oko oloko, ki wọn si maa pa awọn oloko to fi owo ati agbara wọn dako wọn ni o. Boya agbara to si ru bo wọn loju nibi ti wọn ti n pariwo pe awọn lawọn ni Naijiria lo fa a. Ko saa sẹni to mọ ohun to n gun wọn laya galegale, nitori ohun ti kaluku gbọ ni pe ẹgbẹ awọn Fulani onimaaluu naa ni awọn fẹẹ ni fijilante tawọn, awọn fẹẹ ni ẹgbẹ alaabo, awọn yoo da aṣọ fun wọn, awọn ti wọn ba si le gbebọn ninu wọn yoo maa gbebọn rin, wọn yoo si maa mu ohun ija mi-in lọwọ. Ẹgbẹ Miyetti Allah ki i ṣe ijọba ipinlẹ, koda, wọn ki i ṣe ijọba ibilẹ, ẹgbẹ oniṣowo lasan ni wọn, bi tiwọn si ti jẹ lati da ẹgbẹ alaabo sile, ti wọn yoo ni fijilante laarin ilu to lọba to nijoye, ni alaye rẹ ko ti i ye ẹnikẹni. Ṣugbọn nigba to jẹ gbogbo awọn Fulani ti wọn n da maaluu kiri yii ni wọn n gbe ibọn rin, ti awọn araalu si pariwo titi ti ijọba apapọ ko dahun, to jẹ wọn yoo ni wọn fi n daabo bo ara wọn ni, ọna da ti awọn eeyan naa ko ni i maa leri ẹgbẹ fijilante tiwọn. Ki gbogbo ọba ilẹ Yoruba tete dide o, ki awọn ẹgbẹ ajijagbara ilẹ Yoruba naa si kọ, ko ni i si fijilante Fulani nilẹ Yoruba o, ẹni to ba dan an wo, ko jiyan ẹ niṣu ni. Awọn Ibo ti sọrọ pe awọn ko ni i gba fijilante Fulani laaye lọdọ awọn, Gomina Benue naa ti pariwo pe ti oun ba ri fijilante Fulani kan nibi kan, ẹwọn ni yoo ku si. Ki awọn ijọba ilẹ Yoruba naa tete ṣe bẹẹ, nitori fijilante Fulani ko ni i mu alaafia kan ba ilu, wọn yoo pada di ajinigbe, igaara ọlọṣa ati janduku gbẹyin ni.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ki gbogbo ọba ilẹ Yoruba tete dide o, ki awọn ẹgbẹ ajijagbara ilẹ Yoruba naa si kọ, ko ni i si fijilante Fulani nilẹ Yoruba o, ẹni to ba dan an wo, ko jiyan ẹ niṣu ni. Awọn Ibo ti sọrọ pe awọn ko ni i gba fijilante Fulani laaye lọdọ awọn, Gomina Benue naa ti pariwo pe ti oun ba ri fijilante Fulani kan nibi kan, ẹwọn ni yoo ku si. Ki awọn ijọba ilẹ Yoruba naa tete ṣe bẹẹ, nitori fijilante Fulani ko ni i mu alaafia kan ba ilu, wọn yoo pada di ajinigbe, igaara ọlọṣa ati janduku gbẹyin ni. Ẹ ma gba wọn laaye o, ewu nla ni wọn jẹ fun wa. Awọn alagbara ma mero baba ọlẹ Gomina ipinlẹ Kano n leri kiri bayii, ohun to si n sọ ni pe oun yoo bu ọwọ lu idajọ apaayan ti wọn da fun Yahaya Sharif lori pe wọn lo kọrin bu Anọbi. Musulumi ni Sharif, iru orin to si kọ to fi bu Anọbi ko ye ọpọ eeyan rara.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ẹ ma gba wọn laaye o, ewu nla ni wọn jẹ fun wa. Awọn alagbara ma mero baba ọlẹ Gomina ipinlẹ Kano n leri kiri bayii, ohun to si n sọ ni pe oun yoo bu ọwọ lu idajọ apaayan ti wọn da fun Yahaya Sharif lori pe wọn lo kọrin bu Anọbi. Musulumi ni Sharif, iru orin to si kọ to fi bu Anọbi ko ye ọpọ eeyan rara. Bi oun funra rẹ ba jẹ Musulumi, to si kọrin bu olorin ẹsin to n sin, idajọ iru ẹni bẹẹ ko wa wa lọdọ Ọlọrun. Ati pe iru eebu wo ni wọn bu Anọbi lasiko yii ti yoo ju eyi ti awọn ara Mẹkka ati ara Mẹdina bu oun funra rẹ nigba aye rẹ lọ. Ninu itan wo lo wa, tabi ọọkan ibo lo wa ninu Kuraani, nibi ti Ọlọrun ti ni ki wọn pa ẹni to ba kọrin tabi to bu Anọbi, nibo lawọn eeyan yii ti ri idajọ tiwọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi oun funra rẹ ba jẹ Musulumi, to si kọrin bu olorin ẹsin to n sin, idajọ iru ẹni bẹẹ ko wa wa lọdọ Ọlọrun. Ati pe iru eebu wo ni wọn bu Anọbi lasiko yii ti yoo ju eyi ti awọn ara Mẹkka ati ara Mẹdina bu oun funra rẹ nigba aye rẹ lọ. Ninu itan wo lo wa, tabi ọọkan ibo lo wa ninu Kuraani, nibi ti Ọlọrun ti ni ki wọn pa ẹni to ba kọrin tabi to bu Anọbi, nibo lawọn eeyan yii ti ri idajọ tiwọn. Bo ba waa jẹ loootọ ni, alaaanu ati alaforiji ni gbogbo aye mọ Ọlọrun Ọba si, ki i ṣe ọba ti i tori ẹṣẹ kekere bayii paayan, nitori ẹni to kọrin bu Anọbi loni-in, ti alaye ẹsin ba tubọ ye e, o le kọrin ki Anọbi lọla, to si jẹ orin naa yoo dun kọja, yoo si gbajumọ ju eyi to fi bu ojiṣe Ọlọrun naa lọ. Lọna mi-in, ki lo de ti awọn eeyan yii maa n fẹẹ gbeja Ọlọrun. Ọlọrun ko wa lagbara lati gbeja ara rẹ bi!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bo ba waa jẹ loootọ ni, alaaanu ati alaforiji ni gbogbo aye mọ Ọlọrun Ọba si, ki i ṣe ọba ti i tori ẹṣẹ kekere bayii paayan, nitori ẹni to kọrin bu Anọbi loni-in, ti alaye ẹsin ba tubọ ye e, o le kọrin ki Anọbi lọla, to si jẹ orin naa yoo dun kọja, yoo si gbajumọ ju eyi to fi bu ojiṣe Ọlọrun naa lọ. Lọna mi-in, ki lo de ti awọn eeyan yii maa n fẹẹ gbeja Ọlọrun. Ọlọrun ko wa lagbara lati gbeja ara rẹ bi! Bi ẹnikẹni ba ṣe aidaa si Ọlọrun, ẹda ni yoo wa gbeja Ọlọrun bi! Ṣe agbara Ọlọrun ko to lati gbeja ara rẹ ni. Gbogbo ohun to yẹ ki awọn adajo Sharia ti wọn da ẹjọ pe ki wọn pa .. ro ree, ki wọn too ni ki wọn lọọ pa a. Bi awọn ba tilẹ waa ṣe eleyii, ohun ti gbogbo aye ro ni ki Gomina Abdullahi Ganduje ti i ṣe gomina Kano ṣe aforiji fun ọkunrin yii lọwọ ara tirẹ, nigba to lagbara lati ṣe bẹẹ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bi ẹnikẹni ba ṣe aidaa si Ọlọrun, ẹda ni yoo wa gbeja Ọlọrun bi! Ṣe agbara Ọlọrun ko to lati gbeja ara rẹ ni. Gbogbo ohun to yẹ ki awọn adajo Sharia ti wọn da ẹjọ pe ki wọn pa .. ro ree, ki wọn too ni ki wọn lọọ pa a. Bi awọn ba tilẹ waa ṣe eleyii, ohun ti gbogbo aye ro ni ki Gomina Abdullahi Ganduje ti i ṣe gomina Kano ṣe aforiji fun ọkunrin yii lọwọ ara tirẹ, nigba to lagbara lati ṣe bẹẹ. Ṣugbọn kaka bẹẹ, niṣe loun naa n leri kiri pe oun yoo bu ọwọ lu idajọ naa, wọn yoo si pa ọkunrin olorin Hausa yii lẹsẹkẹsẹ. Bi ẹ ba n wa alagbara ma mero baba ọlẹ, awọn ree o. Ilu yii la wa ti Ganduje n ko owo riba to gba sinu apo, ti wọn ya fidio ẹ, ti wọn si fi han gbogbo aye. Ko sẹni to pa a, koda, ko ṣẹni to mu un, bẹẹ aburu ti oun ṣe fun awọn ara Kano ju eyi ti olorin yii ṣe lọ.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ṣugbọn kaka bẹẹ, niṣe loun naa n leri kiri pe oun yoo bu ọwọ lu idajọ naa, wọn yoo si pa ọkunrin olorin Hausa yii lẹsẹkẹsẹ. Bi ẹ ba n wa alagbara ma mero baba ọlẹ, awọn ree o. Ilu yii la wa ti Ganduje n ko owo riba to gba sinu apo, ti wọn ya fidio ẹ, ti wọn si fi han gbogbo aye. Ko sẹni to pa a, koda, ko ṣẹni to mu un, bẹẹ aburu ti oun ṣe fun awọn ara Kano ju eyi ti olorin yii ṣe lọ. Lọjọ wo ni wọn yoo juko pa Ganduje funra ẹ, adajọ wo ni yoo si da a. Bi Ganduje ba pa ọkunrin yii loni-in, awọn eeyan n bọ lẹyin oun naa lọla, oun naa ko si ni i ri idariji nibi kan nigba ti idajọ Ọlọrun ba de. Ṣebi ẹ ri wọn ni Zamfara Awọn aṣọfin Zamfara tun n ba kinni kan bọ o. Bi wọn ti n ba a bọ yii, bi a ko ba ri ẹni ṣi wọn lọwọ, bi wọn ba ṣe ofin ti wọn n leri pe awọn tun fẹẹ ṣe yii, wahala mi-in yoo tun bẹrẹ si i ṣẹlẹ nilẹ Hausa o. Ofin mọto wiwa tuntun ni wọn n gbero lati ṣe, ohun ti wọn si fẹẹ ṣe sinu ofin naa ni pe ẹni to ba wa mọto niwakuwa, ki wọn dajọ iku fun un. Họwu, ki la gbe ki lẹ ju!


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Lọjọ wo ni wọn yoo juko pa Ganduje funra ẹ, adajọ wo ni yoo si da a. Bi Ganduje ba pa ọkunrin yii loni-in, awọn eeyan n bọ lẹyin oun naa lọla, oun naa ko si ni i ri idariji nibi kan nigba ti idajọ Ọlọrun ba de. Ṣebi ẹ ri wọn ni Zamfara Awọn aṣọfin Zamfara tun n ba kinni kan bọ o. Bi wọn ti n ba a bọ yii, bi a ko ba ri ẹni ṣi wọn lọwọ, bi wọn ba ṣe ofin ti wọn n leri pe awọn tun fẹẹ ṣe yii, wahala mi-in yoo tun bẹrẹ si i ṣẹlẹ nilẹ Hausa o. Ofin mọto wiwa tuntun ni wọn n gbero lati ṣe, ohun ti wọn si fẹẹ ṣe sinu ofin naa ni pe ẹni to ba wa mọto niwakuwa, ki wọn dajọ iku fun un. Họwu, ki la gbe ki lẹ ju! Wọn yoo dajọ iku fun ẹni to wa mọto ẹ niwakuwa, ṣugbọn wọn yoo fi awọn akowojẹ silẹ, wọn yoo maa lọ, tabi ki wọn da ẹwọn ọlọjọ taṣẹrẹ fun wọn. Iru nnkan bayii ko daa. Ofin ti wa nilẹ lati ayebaye, bi eeyan ba wa mọto niwakuwa, bi wọn ba mu un, to si han bẹẹ, wọn yoo ju u sẹwọn ni, wọn si le paṣẹ ko ma wa mọto mọ laelae.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Wọn yoo dajọ iku fun ẹni to wa mọto ẹ niwakuwa, ṣugbọn wọn yoo fi awọn akowojẹ silẹ, wọn yoo maa lọ, tabi ki wọn da ẹwọn ọlọjọ taṣẹrẹ fun wọn. Iru nnkan bayii ko daa. Ofin ti wa nilẹ lati ayebaye, bi eeyan ba wa mọto niwakuwa, bi wọn ba mu un, to si han bẹẹ, wọn yoo ju u sẹwọn ni, wọn si le paṣẹ ko ma wa mọto mọ laelae. Ewo waa ni ti idajọ iku ninu iyẹn. Ṣugbọn ẹ ma wo wọn niran, nitori bi awọn eeyan yii ti ṣe lasiko ti wọn fẹẹ bẹrẹ ofin Sharia ree, bii ere bii ere ni wọn fi da kinni naa silẹ, ti ọrọ naa si pada di ariwo yikayika Naijiria. Ofin naa wa nibẹ bi a ti n sọ yii, to jẹ bi ọmọ talaka kan ba ṣe ohunkohun ni Zamfara, ofin Sharia ni wọn yoo lo fun un, ṣugbọn to jẹ bi ọmọ olowo tabi oloṣelu kan ba ṣẹ si ofin, yoo sọ pe oun ko fẹ Sharia, ofin ijọba apapọ, ofin alakọwe, loun fẹ ki wọn lo foun.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Ewo waa ni ti idajọ iku ninu iyẹn. Ṣugbọn ẹ ma wo wọn niran, nitori bi awọn eeyan yii ti ṣe lasiko ti wọn fẹẹ bẹrẹ ofin Sharia ree, bii ere bii ere ni wọn fi da kinni naa silẹ, ti ọrọ naa si pada di ariwo yikayika Naijiria. Ofin naa wa nibẹ bi a ti n sọ yii, to jẹ bi ọmọ talaka kan ba ṣe ohunkohun ni Zamfara, ofin Sharia ni wọn yoo lo fun un, ṣugbọn to jẹ bi ọmọ olowo tabi oloṣelu kan ba ṣẹ si ofin, yoo sọ pe oun ko fẹ Sharia, ofin ijọba apapọ, ofin alakọwe, loun fẹ ki wọn lo foun. O jọ pe awọn alaboosi eeyan pọ ju ninu awọn oloṣelu Zamfara yii, o si jọ pe wọn ti mọ pe awọn eeya won ko gbọn ọgbọn iwe debii pe wọn yoo ko awọn loju lori ofin ti ko ba dara ti awọn ba fẹẹ ṣe. Ohun ti wọn ṣe n ṣe palapala yii ree. Ki gbogbo ẹyin ọlọgbon ilu dide, ki ẹyin ajijagbara tootọ dide, ẹ ja fun wọn ni Zamfara, ki wọn ma gbe ofin aburu kalẹ nibẹ, nitori ti ofin naa ba ṣẹlẹ, yoo kan ọmọ Naijiria gbogbo, afi ẹni ti ko ba wa mọto ẹ de Zamfara nikan.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

O jọ pe awọn alaboosi eeyan pọ ju ninu awọn oloṣelu Zamfara yii, o si jọ pe wọn ti mọ pe awọn eeya won ko gbọn ọgbọn iwe debii pe wọn yoo ko awọn loju lori ofin ti ko ba dara ti awọn ba fẹẹ ṣe. Ohun ti wọn ṣe n ṣe palapala yii ree. Ki gbogbo ẹyin ọlọgbon ilu dide, ki ẹyin ajijagbara tootọ dide, ẹ ja fun wọn ni Zamfara, ki wọn ma gbe ofin aburu kalẹ nibẹ, nitori ti ofin naa ba ṣẹlẹ, yoo kan ọmọ Naijiria gbogbo, afi ẹni ti ko ba wa mọto ẹ de Zamfara nikan. Bẹẹ eeyan ko mọ ohun to le gbeeyan de ọna ipinle Zamfara, nitori rẹ ni gbogbo wa ṣe gbọdọ dide lati ja fun un. Ofin rẹrun-rẹrun leleyii, Ọlọrun o ni i jẹ ko ṣee ṣe fun wọn.


O ṣoju mi koro (Apa Kin-in-ni)

Bẹẹ eeyan ko mọ ohun to le gbeeyan de ọna ipinle Zamfara, nitori rẹ ni gbogbo wa ṣe gbọdọ dide lati ja fun un. Ofin rẹrun-rẹrun leleyii, Ọlọrun o ni i jẹ ko ṣee ṣe fun wọn.


Emmanuel n rin ni bebe ẹwọn, foonu lo ji l’Ado-Ekiti

*Bẹẹ ni Moses to ji ọkada dero kootu Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ọmọ ọdun mọkandinlogun ni Emmanuel Daniel, ṣugbọn o n rin ni bebe ẹwọn bayii pẹlu bo ṣe dero kootu lori ẹsun ole jija. Akọsilẹ kootu Majisreeti-agba to wa niluu Ado-Ekiti fi han pe ni nnkan bii aago marun-un irọlẹ ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹfa, ọdun yii, ni Emmanuel atawọn kan to ti sa lọ bayii lọọ ji foonu ati owo ni Erinfun Quarters, to wa lọna Poli, niluu kan naa. Ọlọpaa ni awọn eeyan naa ji foonu Tecno Pouvoir 3 Air towo ẹ to ẹgbẹrun mejilelogoji naira (N42,000) ati ẹgbẹrun mẹwaa naira, eyi to jẹ ti Ajibade Adebukọla. Lẹyin iṣẹlẹ naa niwadii bẹrẹ, kọwọ too pada tẹ Emmanuel nikan, bẹẹ ni wọn ni dandan ni ko jẹjọ, awọn ẹlẹrii si wa nilẹ ti yoo rojọ ta ko o. Olujẹjọ sọ fun kootu pe oun ko jẹbi, Amofin Kẹhinde Ogunmọdede si bẹbẹ fun beeli ẹ lọna irọrun, eyi ti Majisreeti-agba Adefunmike Anoma faaye ẹ silẹ pẹlu ẹgbẹrun lọna ogun naira (N20,000) ati oniduuro kan ko too sun igbẹjọ sọjọ kejilelogun, oṣu yii. Nnkan to ṣẹlẹ si Moses Abel naa ko yatọ, ole ni wọn loun atawọn kan lọọ ja lagbegbe Dalimore, l’Ado-Ekiti, oun nikan lọwọ si tẹ lẹyin iwadii. Awọn ọlọpaa ni ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹfa, ọdun yii, lawọn eeyan naa fọgbọn gba ọkada Bajaj kan towo ẹ to ẹgbẹrun marundinlaaadọwaa (185,000), eyi to jẹ ti Ihiniki Johnson.


Lẹyin iṣẹlẹ naa niwadii bẹrẹ, kọwọ too pada tẹ Emmanuel nikan, bẹẹ ni wọn ni dandan ni ko jẹjọ, awọn ẹlẹrii si wa nilẹ ti yoo rojọ ta ko o. Olujẹjọ sọ fun kootu pe oun ko jẹbi, Amofin Kẹhinde Ogunmọdede si bẹbẹ fun beeli ẹ lọna irọrun, eyi ti Majisreeti-agba Adefunmike Anoma faaye ẹ silẹ pẹlu ẹgbẹrun lọna ogun naira (N20,000) ati oniduuro kan ko too sun igbẹjọ sọjọ kejilelogun, oṣu yii. Nnkan to ṣẹlẹ si Moses Abel naa ko yatọ, ole ni wọn loun atawọn kan lọọ ja lagbegbe Dalimore, l’Ado-Ekiti, oun nikan lọwọ si tẹ lẹyin iwadii. Awọn ọlọpaa ni ọjọ kin-in-ni, oṣu kẹfa, ọdun yii, lawọn eeyan naa fọgbọn gba ọkada Bajaj kan towo ẹ to ẹgbẹrun marundinlaaadọwaa (185,000), eyi to jẹ ti Ihiniki Johnson. Moses naa ni oun ko jẹbi, Amofin Emmanuel Sumonu si rọ kootu lati fun un ni beeli, eyi ti Majisreeti Taiwo Ajibade gba pẹlu ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira (N100,000) ati oniduuro kan. Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu yii, nigbẹjọ yoo bẹrẹ.


Moses naa ni oun ko jẹbi, Amofin Emmanuel Sumonu si rọ kootu lati fun un ni beeli, eyi ti Majisreeti Taiwo Ajibade gba pẹlu ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira (N100,000) ati oniduuro kan. Ọjọ kẹtadinlogun, oṣu yii, nigbẹjọ yoo bẹrẹ.


Fayẹmi ṣebura fawọn kọmiṣanna ati oludamọran tuntun

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Gomina Kayọde Fayẹmi tipinlẹ Ekiti ti ṣebura fawọn kọmiṣanna mẹjọ ati oludamọran pataki meje tuntun. Awọn kọmiṣanna naa ni: Amofin Akin Ọmọle (ẹka iroyin ati eto ọmọluabi), Dokita Oyebanji Filani (ilera), Ọgbẹni Akin Oyebọde (isuna ati idagbasoke ọrọ-aje), Ọmọọba Ọlabọde Adetoyi (eto ọgbin ati ipese ounjẹ), Ọtunba Ọladiran Adesua (ilegbee ati idagbasoke ilu), Ọmọwe Ọlabimpe Aderiye (eto ẹkọ, sayẹnsi ati imọ ẹrọ), Alhaja Mariam Ogunlade (ọrọ obinrin ati idagbasoke awujọ), Ọmọọbabinrin Iyabọde Fakunle-Okhiemen (eto ayika ati ohun alumọọni) ati Aarẹ Muyiwa Olumilua (idokoowo ati ileeṣẹ). Awọn oludamọran pataki ni: Oloye Moji Fafure, Ọjọgbọn Francisca Aladejana, Ọgbẹni Foluṣọ Daramọla, Oloye Oluṣọga Davies, Oloye Fọlọrunṣọ Ọlabọde, Architect Tọpẹ Ogunlẹyẹ ati Ọgbẹni Ayọọla Owolabi. Bakan naa ni Fayẹmi tun ya Ọjọgbọn Fẹmi Akinwunmi gẹgẹ bii alaga ẹka to n mojuto ileewe alakọọbẹrẹ (SUBEB) ati Ọgbẹni Fẹbiṣọla Adewale gẹgẹ bii ọmọ igbimọ alamoojuto ijọba ibilẹ. Gomina naa waa kilọ fawọn to ṣẹṣẹ yan naa pe ki wọn ma ṣe imẹlẹ, bẹẹ ni ki wọn ma ronu owo ti wọn yoo ko sapo, bi ko ṣe lati ni erongba fun idagbasoke ilu.


Aafaa Saheed atọrẹ ẹ fipa ba ọmọ keu rẹ lo pọ ni Mowe

Adefunkẹ Adébiyi, Abẹ́òkúta Aafaa kan to n kọ awọn ọmọ ni keu lagbegbe Imẹdu-nla, ni Mowe, ko sun ile rẹ mọ bayii, ọdọ ẹka to n ri si ifipabanilopọ nipinlẹ Ogun lo wa pẹlu ẹni keji rẹ, Tọliha Sabit. Ọmọ ọdun mẹẹẹdogun to jẹ obinrin lawọn mejeeji fipa ba sun lọjọ kẹẹẹdọgbọn, ọsu kẹjọ, wọn si ti jẹwọ pe loootọ lawọn ṣe bẹẹ. Ohun ti Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, sọ fun ALAROYE ni pe ọmọbinrin naa lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Redeemed Camp, ni Mowe, pe Sabit Tọliha fipa ba oun sun ninu ile rẹ laduugbo Imẹdu -nla. O ni ohun to ṣe naa ko dun mọ oun ninu loun ṣe gba ile Aafaa Saheed to n kọ awọn ni keu lọ lati fẹjọ Tọliha sun. Ṣugbọn nigba ti Aafaa Saheed gbọ ohun to ṣẹlẹ, niṣe lo sọ fun ọmọbinrin naa pe ibasun ti Tọliha ko fun un yẹn ti le doyun lara rẹ o. O ni bi ko ba fẹẹ loyun latari ibalopọ ọhun, ko yaa fara balẹ koun ba a ṣayẹwo ara ẹ. Ayẹwo to loun fẹẹ ṣe fọmọ ile keu rẹ naa lo di ibalopọ. Alukoro ni ọmọ naa salaye pe Aafaa Saheed ba oun lo pọ, o tun ki kinni kan ṣoṣoro to mu bii abẹ bọ oun loju ara.


O ni ohun to ṣe naa ko dun mọ oun ninu loun ṣe gba ile Aafaa Saheed to n kọ awọn ni keu lọ lati fẹjọ Tọliha sun. Ṣugbọn nigba ti Aafaa Saheed gbọ ohun to ṣẹlẹ, niṣe lo sọ fun ọmọbinrin naa pe ibasun ti Tọliha ko fun un yẹn ti le doyun lara rẹ o. O ni bi ko ba fẹẹ loyun latari ibalopọ ọhun, ko yaa fara balẹ koun ba a ṣayẹwo ara ẹ. Ayẹwo to loun fẹẹ ṣe fọmọ ile keu rẹ naa lo di ibalopọ. Alukoro ni ọmọ naa salaye pe Aafaa Saheed ba oun lo pọ, o tun ki kinni kan ṣoṣoro to mu bii abẹ bọ oun loju ara. Ìnira to lagbara lọmọbinrin yii bẹrẹ si i ri pẹlu agbako ibasun toun nikan ko lọwọ ọkunrin meji yii, ati ti kinni ṣoṣoro ti Aafaa Saheed fi gun un loju ara. Eyi naa lo jẹ ko lọọ fẹjọ sun ni teṣan, ti wọn fi mu Tọliha ati Aafaa Saheed lọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹjọ, to ṣẹṣẹ pari yii, iyẹn ọjọ kẹta lẹyin ti wọn kona fọmọ ọlọmọ. Ileeewosan lọmọ ọhun si wa bayii, to n gba itọju CP Edward Ajogun lo paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ sẹka to n ri si iwa ti wọn hu yii, bẹẹ lo kilọ fawọn obi pe ki wọn mojuto awọn ọmọ wọn daadaa nitori iru awọn aafaa onikinni ko mọ ẹnikan bii eyi.


Ìnira to lagbara lọmọbinrin yii bẹrẹ si i ri pẹlu agbako ibasun toun nikan ko lọwọ ọkunrin meji yii, ati ti kinni ṣoṣoro ti Aafaa Saheed fi gun un loju ara. Eyi naa lo jẹ ko lọọ fẹjọ sun ni teṣan, ti wọn fi mu Tọliha ati Aafaa Saheed lọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹjọ, to ṣẹṣẹ pari yii, iyẹn ọjọ kẹta lẹyin ti wọn kona fọmọ ọlọmọ. Ileeewosan lọmọ ọhun si wa bayii, to n gba itọju CP Edward Ajogun lo paṣẹ pe ki wọn ko wọn lọ sẹka to n ri si iwa ti wọn hu yii, bẹẹ lo kilọ fawọn obi pe ki wọn mojuto awọn ọmọ wọn daadaa nitori iru awọn aafaa onikinni ko mọ ẹnikan bii eyi.


Ẹgbẹ alatako ni oṣelu ni Akeredolu fẹẹ fi owo ileewe fasiti to din ku l’Ondo ṣe

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Oriṣiiriṣii ọrọ lawọn ẹgbẹ alatako n sọ si Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, lori bo ṣe kede adinku si owo ileewe ti wọn n san ni Fasiti Adekunle Ajasin to wa l’Akungba-Akoko. Ko ju bii ọdun kan pere ti wọn dibo yan gomina ọhun lo kede afikun owo ile-iwe ti wọn n san ni fasiti naa lati ẹgbẹrun marundinlogoji naira si ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira, nigba towo awọn akẹkọọ to n kọ nipa imọ ofin ko din lẹgbẹrun lọna igba naira. Lẹyin ọpọlọpọ ẹbẹ ati ariwo nijọba too gba lati yọ diẹ kuro lara awọn owo naa, owo ileewe ti wọn si n san lati igba naa wa laarin ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un si ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira. Gbogbo igbiyanju awọn ẹgbẹ akẹkọọ ipinlẹ Ondo lati ba gomina sọrọ lori ọrọ owo ileewe tuntun ọhun lati bii ọdun meji sẹyin ko seso rere. Iyalẹnu lo jẹ fawọn araalu l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja, nigba ti wọn gbọ pe ijọba tun ti ge owo tawọn ọmọ ile-iwe ọhun n san sẹyin, ijọba ni nitori ọrọ arun Korona to wa nita lawọn fi ṣe bẹẹ. Ni ibamu pẹlu ikede tuntun yii, ẹgbẹrun lọna ọgọrin naira lawọn akẹkọọ to n kọ nipa eto-ẹkọ ati iṣẹ-ọwọ yoo ma san dipo ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un ti wọn n san tẹlẹ.


Gbogbo igbiyanju awọn ẹgbẹ akẹkọọ ipinlẹ Ondo lati ba gomina sọrọ lori ọrọ owo ileewe tuntun ọhun lati bii ọdun meji sẹyin ko seso rere. Iyalẹnu lo jẹ fawọn araalu l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja, nigba ti wọn gbọ pe ijọba tun ti ge owo tawọn ọmọ ile-iwe ọhun n san sẹyin, ijọba ni nitori ọrọ arun Korona to wa nita lawọn fi ṣe bẹẹ. Ni ibamu pẹlu ikede tuntun yii, ẹgbẹrun lọna ọgọrin naira lawọn akẹkọọ to n kọ nipa eto-ẹkọ ati iṣẹ-ọwọ yoo ma san dipo ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un ti wọn n san tẹlẹ. Dipo ẹgbẹrun lọna aadọjọ tawọn to wa lẹka ti wọn ti n kọ nipa imọ-sayẹnsi, eto-ọgbin ati imọ-iṣakoṣo n san, owo ọhun ni wọn ti din ku si ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira pere. Ẹgbẹrun lọna aadọjọ ni tawọn to n kẹkọọ nipa imọ-ofin dipo ẹgbẹrun lọna ọgọsan-an ti wọn n san tẹlẹ. Igbakeji Gomina ipinlẹ Ondo, Ọnarebu Agboọla Ajayi, lo kọkọ fa ibinu yọ lẹyin ikede naa, to si bu ẹnu atẹ lu bo ṣe jẹ pe asiko yii ni iru igbesẹ bẹẹ ṣẹṣẹ n waye.


Dipo ẹgbẹrun lọna aadọjọ tawọn to wa lẹka ti wọn ti n kọ nipa imọ-sayẹnsi, eto-ọgbin ati imọ-iṣakoṣo n san, owo ọhun ni wọn ti din ku si ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira pere. Ẹgbẹrun lọna aadọjọ ni tawọn to n kẹkọọ nipa imọ-ofin dipo ẹgbẹrun lọna ọgọsan-an ti wọn n san tẹlẹ. Igbakeji Gomina ipinlẹ Ondo, Ọnarebu Agboọla Ajayi, lo kọkọ fa ibinu yọ lẹyin ikede naa, to si bu ẹnu atẹ lu bo ṣe jẹ pe asiko yii ni iru igbesẹ bẹẹ ṣẹṣẹ n waye. Ajayi ni iwa ẹtan patapata ni bi Akeredolu ṣe n mu adinku ba owo ileewe yii lẹyin ti ọpọ awọn akẹkọọ ti kuro nileewe latari airowo san. O ni ọrọ owo ile-iwe ti wọn ṣe afikun rẹ lojiji yii wa lara ohun to da ija silẹ laarin oun ati gomina lati bii ọdun diẹ sẹyin. Ọnarebu yii ni Arakunrin kan fẹẹ fi ikede naa tan awọn eeyan jẹ ni, ki i ṣe tori ifẹ to ni si wọn lo ṣe n din owo ile-iwe ku nigba ti eto idibo ku bii oṣu kan ati ọṣẹ meji pere.


Ajayi ni iwa ẹtan patapata ni bi Akeredolu ṣe n mu adinku ba owo ileewe yii lẹyin ti ọpọ awọn akẹkọọ ti kuro nileewe latari airowo san. O ni ọrọ owo ile-iwe ti wọn ṣe afikun rẹ lojiji yii wa lara ohun to da ija silẹ laarin oun ati gomina lati bii ọdun diẹ sẹyin. Ọnarebu yii ni Arakunrin kan fẹẹ fi ikede naa tan awọn eeyan jẹ ni, ki i ṣe tori ifẹ to ni si wọn lo ṣe n din owo ile-iwe ku nigba ti eto idibo ku bii oṣu kan ati ọṣẹ meji pere. Alukoro ẹgbẹ PDP nipinlẹ Ondo, Kennedy Ikantu Peretei, ni ohun to pa ni lẹrin-in ni bo ṣe jẹ asiko yii gan-an lọkunrin ara Ọwọ naa ṣẹṣẹ ri i pe o tọ lati gbọ ẹbẹ tawọn obi ati ẹgbẹ akẹkọọ ti n bẹ ẹ lati bii ọdun meji sẹyin. O ni ko si bi Akeredolu ṣe le gbọn to ti ko ni i fidi-rẹmi ninu eto idibo to n bọ lọna nitori pe oju awọn eeyan ti la, bẹẹ ni wọn ko ni i fẹẹ wọnu ajaga gomina ọhun fun ọdun mẹrin mi-in.


Alukoro ẹgbẹ PDP nipinlẹ Ondo, Kennedy Ikantu Peretei, ni ohun to pa ni lẹrin-in ni bo ṣe jẹ asiko yii gan-an lọkunrin ara Ọwọ naa ṣẹṣẹ ri i pe o tọ lati gbọ ẹbẹ tawọn obi ati ẹgbẹ akẹkọọ ti n bẹ ẹ lati bii ọdun meji sẹyin. O ni ko si bi Akeredolu ṣe le gbọn to ti ko ni i fidi-rẹmi ninu eto idibo to n bọ lọna nitori pe oju awọn eeyan ti la, bẹẹ ni wọn ko ni i fẹẹ wọnu ajaga gomina ọhun fun ọdun mẹrin mi-in.


Lẹyin bii osu meji to kọwe fipo silẹ, Abegunde ti tun pada sọdọ Akeredolu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Iyalẹnu nla lo jẹ fawọn eeyan nigba ti akọwe ijọba ipinlẹ Ondo ana, Ọnarebu Sunday Ifedayọ Abegunde, tun deedee yi ohun pada biri lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ta a wa yii, to si ni Gomina Rotimi Akeredolu loun fẹẹ ṣiṣẹ fun lasiko eto idibo to n bọ yii. Ọrọ ọkunrin tawọn ololufẹ rẹ n pe ni Abẹna yii ko si yatọ si ti ọmọ oni inakunaa inu Bibeli to binu kuro nile baba rẹ, ṣugbọn to tun pada waa bẹbẹ lẹyin bii osu diẹ to ṣe ohun gbogbo to ni basubasu. Nnkan bii osu meji sẹyin ni Abegunde binu kọwe fipo silẹ lori ẹsun to fi kan Arakunrin nigba naa pe oun atawọn ẹbi rẹ nikan ni wọn n da ṣejọba ipnilẹ Ondo. O ni ṣe ni gomina ọhun pa oun ti, to si kọ lati fun oun lawọn owo kan to tọ si ọfiisi oun gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ. Lẹyin eyi ni aṣofin tẹlẹ ọhun tun lọ sori redio aladaani kan niluu Akurẹ, nibi to ti sọ fawọn eeyan pe Aketi kọ lo wọle ninu eto idibo ti wọn di lọdun 2016, o ni eru ni wọn ṣe fun un to fi jawe olubori nigba naa. Nigba ti ariwo ọrọ yii fẹẹ maa pọ ju pẹlu bawọn ọmọlẹyin gomina ṣe fi dandan le e fawọn agbofinro lati fi panpẹ ofin gbe e lori ohun to sọ lo sare yi ohun pada, to si ni ṣe lawọn eeyan ṣi oun gbọ.


O ni ṣe ni gomina ọhun pa oun ti, to si kọ lati fun oun lawọn owo kan to tọ si ọfiisi oun gẹgẹ bii akọwe ijọba ipinlẹ. Lẹyin eyi ni aṣofin tẹlẹ ọhun tun lọ sori redio aladaani kan niluu Akurẹ, nibi to ti sọ fawọn eeyan pe Aketi kọ lo wọle ninu eto idibo ti wọn di lọdun 2016, o ni eru ni wọn ṣe fun un to fi jawe olubori nigba naa. Nigba ti ariwo ọrọ yii fẹẹ maa pọ ju pẹlu bawọn ọmọlẹyin gomina ṣe fi dandan le e fawọn agbofinro lati fi panpẹ ofin gbe e lori ohun to sọ lo sare yi ohun pada, to si ni ṣe lawọn eeyan ṣi oun gbọ. O ni ohun ti oun sọ ni pe iṣẹ ti oun ṣe fun Akeredolu ṣaaju ati lasiko idibo naa lo jẹ ko rọwọ mu. Agbo oṣẹlu Ṣegun Abraham lo kọkọ sa lọ, lẹyin ti iyẹn loun ko dije mọ lo tun fo fẹrẹ, o di ọdọ Ọlayide Adelami toun naa n dije pẹlu Aketi labẹ asia APC. Alẹ ọjọ Aiku, Sannde, lọkunrin ọmọ bibi ilu Akurẹ naa ko gbogbo ọrọ to ti sọ nipa ọga rẹ tẹlẹ yii jẹ pẹlu bo tun ṣe pada sọdọ rẹ, to si ni oun nikan lo ku toun fẹẹ ṣiṣẹ fun ninu eto idibo ọjọ kẹwaa, osu kẹwaa, ọdun 2020.


O ni ohun ti oun sọ ni pe iṣẹ ti oun ṣe fun Akeredolu ṣaaju ati lasiko idibo naa lo jẹ ko rọwọ mu. Agbo oṣẹlu Ṣegun Abraham lo kọkọ sa lọ, lẹyin ti iyẹn loun ko dije mọ lo tun fo fẹrẹ, o di ọdọ Ọlayide Adelami toun naa n dije pẹlu Aketi labẹ asia APC. Alẹ ọjọ Aiku, Sannde, lọkunrin ọmọ bibi ilu Akurẹ naa ko gbogbo ọrọ to ti sọ nipa ọga rẹ tẹlẹ yii jẹ pẹlu bo tun ṣe pada sọdọ rẹ, to si ni oun nikan lo ku toun fẹẹ ṣiṣẹ fun ninu eto idibo ọjọ kẹwaa, osu kẹwaa, ọdun 2020.


Aye le o, Fẹranmi ati Samuel yin ọlọkada to gbe wọn lọrun sodi ni Mowe

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ile-ẹjọ Majisireeti kan to n jokoo l’Ọbafẹmi-Owode, nipinlẹ Ogun, ti ju awọn ọkunrin meji kan, Fẹranmi Ajimosun, ẹni ọdun mẹtalelọgbọn, ati Samuel Awotile; ẹni ọdun marundinlogoji sẹwọn. Wọn ni wọn gbiyanju lati pa ọlọkada to gbe wọn bii ero lagbegbe Ọfada-Mowe, wọn fun un lọrun, wọn si tun ṣa a ladaa lori ki wọn too gbe ọkada Bajaj ẹ lọ. Agbefọba Adekunle Ọpayẹmi, ṣalaye fun kootu l’Ọjọruu, Wẹsidee, to kọja, pe lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kẹfa, ọdun yii, ni awọn olujẹjọ mejeeji huwa yii, ni nnkan bii aago meje alẹ, loju ọna Ọfada-Mowe. O fi kun un pe ọlọkada kan torukọ ẹ n jẹ Akinọla Adenẹkan ni Fẹranmi pe, pe ko gbe oun lati Oniyanrin, ni Mowe, lọ si adugbo Ọfada-Mowe. O ni bi wọn ṣe n lọ ni Fẹranmi sọ fun ọlọkada naa pe ko duro gbe ọrẹ oun to duro lọọọkan, iyẹn Samuel Awotile, n lọlọkada ba gbe e, wọn si jẹ mẹta lori alupupu naa. Nigba ti wọn jade soju ọna marosẹ, ojiji ni Fẹranmi fun ọlọkada naa lọrun latẹyin gẹgẹ bi agbefọba ṣe ṣalaye, nibi tiyẹn si ti n gbiyanju lati gba ara ẹ silẹ lo ti bu u lada niwaju ori, bi wọn ṣe wọ ọ bọ silẹ lori ọkada rẹ niyẹn, ti wọn gbe maṣinni naa lọ.


O fi kun un pe ọlọkada kan torukọ ẹ n jẹ Akinọla Adenẹkan ni Fẹranmi pe, pe ko gbe oun lati Oniyanrin, ni Mowe, lọ si adugbo Ọfada-Mowe. O ni bi wọn ṣe n lọ ni Fẹranmi sọ fun ọlọkada naa pe ko duro gbe ọrẹ oun to duro lọọọkan, iyẹn Samuel Awotile, n lọlọkada ba gbe e, wọn si jẹ mẹta lori alupupu naa. Nigba ti wọn jade soju ọna marosẹ, ojiji ni Fẹranmi fun ọlọkada naa lọrun latẹyin gẹgẹ bi agbefọba ṣe ṣalaye, nibi tiyẹn si ti n gbiyanju lati gba ara ẹ silẹ lo ti bu u lada niwaju ori, bi wọn ṣe wọ ọ bọ silẹ lori ọkada rẹ niyẹn, ti wọn gbe maṣinni naa lọ. Ọwọ awọn ọlọpaa pada tẹ wọn, nitori Akinọla ọlọkada da ọkan ninu wọn mọ, lọjọ to ri i nibi to ti n ṣiṣẹ lo lọọ sọ fawọn ọlọpaa, bi wọn ṣe mu un niyẹn to si di pe wọn ri ẹni keji naa mu lẹyin igba naa. Ẹgbẹrun lọna igba ati ogoji (240,000) ni iye owo ọkada naa gẹgẹ bi agbefọba ṣe wi. Ẹsun igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi, ole jija ati igbiyanju lati paayan ni kootu fi kan wọn, eyi ti ofin ko foju kekere wo eyikeyii ninu wọn, bo tilẹ jẹ pe awọn olujẹjọ lawọn ko jẹbi.


Ọwọ awọn ọlọpaa pada tẹ wọn, nitori Akinọla ọlọkada da ọkan ninu wọn mọ, lọjọ to ri i nibi to ti n ṣiṣẹ lo lọọ sọ fawọn ọlọpaa, bi wọn ṣe mu un niyẹn to si di pe wọn ri ẹni keji naa mu lẹyin igba naa. Ẹgbẹrun lọna igba ati ogoji (240,000) ni iye owo ọkada naa gẹgẹ bi agbefọba ṣe wi. Ẹsun igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi, ole jija ati igbiyanju lati paayan ni kootu fi kan wọn, eyi ti ofin ko foju kekere wo eyikeyii ninu wọn, bo tilẹ jẹ pe awọn olujẹjọ lawọn ko jẹbi. Adajọ Ọmọtayọ Odubanjọ paṣẹ pe ki wọn ko awọn mejeeji da sẹwọn titi digba ti ajọ to n gba kootu nimọran (DPP), yoo fi sọrọ lori ẹjọ wọn. O sun igbẹjọ si ọjọ kẹtalelogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2020.


Adajọ Ọmọtayọ Odubanjọ paṣẹ pe ki wọn ko awọn mejeeji da sẹwọn titi digba ti ajọ to n gba kootu nimọran (DPP), yoo fi sọrọ lori ẹjọ wọn. O sun igbẹjọ si ọjọ kẹtalelogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2020.


Afi kawọn agbofinro ṣewadii iku Mary ti wọn tun pa l’Akinyẹle yii – Baalẹ Alabata

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori bi awọn janduku ṣe fipa ba ọmọdebinrin kan, Mary Daramọla, laṣepọ, ti wọn si tun pa a niluu Alabata, nitosi Mọniya, nijọba ibilẹ Akinyẹle, n’Ibadan, Baale ilu naa, Oloye Julius Itanọla, ti rawọ ẹbẹ sawọn agbofinro lati ṣewadii iṣẹlẹ yii daadaa, ki wọn si fiya jẹ gbogbo awọn to lọwọ ninu ọran naa. Nibi tọmọbinrin ọmọọdun mejidinlogun (18) naa ti n bọ lati ibi to ti lọọ ra irẹsi la gbọ pe awọn ọbayejẹ eeyan naa ti da a lọna ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹjọ, ọdun yii, ti wọn si fipa gbe e lọ sinu ile kan ti ko jinna sibẹ, wọn fipa ba a lo pọ, ki wọn too ran an lọ sọrun aremabọ. Ohun to mu ki iṣẹlẹ yii ba awọn eeyan lojiiji ni pe ọwọ awọn agbofinro ti pada tẹ Sunday Shodipẹ, afurasi ọdaran to n pa kukuru pa gigun kaakiri agbgbe Akinyẹle, wọn si ti ro pe iku oro kan ko tun le pa ẹnikẹni mọ nijọba ibilẹ naa laimọ pe awọn ẹruuku mi-in tun fara pamọ sibi kan niluu Alabata, nijọba ibilẹ naa, ti wọn ko ti i jẹwọ ara wọn faye ri. Wọn ni nibi tawọn ọdaju eeyan ọhun ti n gbiyanju lati lọọ gbe oku ọmọbinrin naa ju sibi kan lawọn eeyan ti ka wọn mọ, ti wọn si pariwo le wọn lori. Ariwo yii lawọn eeyan mi-in laduugbo naa gbọ ti wọn fi tu jade, ti wọn si mu eyi to n jẹ Toheeb Safẹjọ ninu awọn olubi eeyan naa, nigba ti awọn yooku sa lọ patapata. Gẹgẹ bi iwadii akọroyin wa ṣe fidi ẹ mulẹ, ailera ọpọlọ n ṣe Iya Mary.


Wọn ni nibi tawọn ọdaju eeyan ọhun ti n gbiyanju lati lọọ gbe oku ọmọbinrin naa ju sibi kan lawọn eeyan ti ka wọn mọ, ti wọn si pariwo le wọn lori. Ariwo yii lawọn eeyan mi-in laduugbo naa gbọ ti wọn fi tu jade, ti wọn si mu eyi to n jẹ Toheeb Safẹjọ ninu awọn olubi eeyan naa, nigba ti awọn yooku sa lọ patapata. Gẹgẹ bi iwadii akọroyin wa ṣe fidi ẹ mulẹ, ailera ọpọlọ n ṣe Iya Mary. Iya ọkọ ẹ, Abilekọ Adedeji Folukẹ, ẹni tawọn eeyan mọ si Iya Adua ni ṣọọṣi Kerubu ati Ṣerafu to wa niluu Alabata lo n tọju ẹ. Inu yara kan ninu ile ti wọn n kọ lọwọ lẹgbẹẹ ṣọọṣi Kerubu ati Ṣerafu to wa niluu Alabata ni Mary atiya ẹ n gbe. Ọmọọdun mejidinlogun (18) ni Mary, o n kọṣẹ telọ lọwọ.


Iya ọkọ ẹ, Abilekọ Adedeji Folukẹ, ẹni tawọn eeyan mọ si Iya Adua ni ṣọọṣi Kerubu ati Ṣerafu to wa niluu Alabata lo n tọju ẹ. Inu yara kan ninu ile ti wọn n kọ lọwọ lẹgbẹẹ ṣọọṣi Kerubu ati Ṣerafu to wa niluu Alabata ni Mary atiya ẹ n gbe. Ọmọọdun mejidinlogun (18) ni Mary, o n kọṣẹ telọ lọwọ. Ipari ọdun yii ni iba ṣe firidọọmu. Awọn mẹta niya ẹ bi, oun si lakọbi, awọn aburo ẹ wa lọdọ baba wọn. Iya baba Mary, Abilekọ Adedeji Folukẹ (Iya Adua), ṣalaye fun akọroyin wa pe “Lọjọ Mọnde yẹn, ni nnkan bii aago mẹjọ lalẹ, ni Mary sọ fun mi pe oun fẹẹ lọọ ra ráìsì ni titi nibẹ yẹn.


Ipari ọdun yii ni iba ṣe firidọọmu. Awọn mẹta niya ẹ bi, oun si lakọbi, awọn aburo ẹ wa lọdọ baba wọn. Iya baba Mary, Abilekọ Adedeji Folukẹ (Iya Adua), ṣalaye fun akọroyin wa pe “Lọjọ Mọnde yẹn, ni nnkan bii aago mẹjọ lalẹ, ni Mary sọ fun mi pe oun fẹẹ lọọ ra ráìsì ni titi nibẹ yẹn. Ẹyin igba yẹn ni wọn sare waa pe mi nile pe ki n waa wo o. “Nigba ta a debẹ, oku ẹ la ba lori bẹẹdi ninu ile yẹn. Nigba ta a maa fi pada debẹ, nitori a kọkọ sare wa sile na, wọn ti gbe oku yẹn sọ kalẹ lori bẹẹdi ta a ti kọkọ ba a, wọn fẹẹ lọọ ju u nu la debẹ.


Ẹyin igba yẹn ni wọn sare waa pe mi nile pe ki n waa wo o. “Nigba ta a debẹ, oku ẹ la ba lori bẹẹdi ninu ile yẹn. Nigba ta a maa fi pada debẹ, nitori a kọkọ sare wa sile na, wọn ti gbe oku yẹn sọ kalẹ lori bẹẹdi ta a ti kọkọ ba a, wọn fẹẹ lọọ ju u nu la debẹ. Iro ẹsẹ wa ti wọn gbọ ni wọn fi sa lọ ko too di pe wọn ri ọkan ninu wọn to n jẹ Toheeb mu.” Akọroyin wa gbiyanju lati ba Abilekọ Daramọla ti i ṣe Iya Mary gan-an sọrọ, ṣugbọn ailera obinrin naa ko jẹ ki akitiyan naa bọ si i nitori ipenija ilera to ni ko jẹ ko ri ọrọ gidi sọ. Ọmọọdun mẹtadinlọgbọn (27) ni wọn pe Toheeb. Awakọ típà ni.


Iro ẹsẹ wa ti wọn gbọ ni wọn fi sa lọ ko too di pe wọn ri ọkan ninu wọn to n jẹ Toheeb mu.” Akọroyin wa gbiyanju lati ba Abilekọ Daramọla ti i ṣe Iya Mary gan-an sọrọ, ṣugbọn ailera obinrin naa ko jẹ ki akitiyan naa bọ si i nitori ipenija ilera to ni ko jẹ ko ri ọrọ gidi sọ. Ọmọọdun mẹtadinlọgbọn (27) ni wọn pe Toheeb. Awakọ típà ni. Inu ilu yii lo n gbe, ṣugbọn ki i ṣọmọ ilu yii. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni afurasi ọdaran naa ti wa latimọle awọn agbofinro, nibi to ti n ran wọn lọwọ ninu iwadii ti wọn n ṣe lori iṣẹlẹ yii. Nigba to n bakọroyin wa sọrọ, Bale Alabata, Oloye Julius Ọladokun Itanọla, sọ pe afurasi ọdaran naa ki i ṣọmọ ilu oun, bo tilẹ jẹ pe Alabata nibẹ naa lo n gbe, to si ti n ṣiṣẹ.


Inu ilu yii lo n gbe, ṣugbọn ki i ṣọmọ ilu yii. Agbẹnusọ fun ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, SP Olugbenga Fadeyi, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni afurasi ọdaran naa ti wa latimọle awọn agbofinro, nibi to ti n ran wọn lọwọ ninu iwadii ti wọn n ṣe lori iṣẹlẹ yii. Nigba to n bakọroyin wa sọrọ, Bale Alabata, Oloye Julius Ọladokun Itanọla, sọ pe afurasi ọdaran naa ki i ṣọmọ ilu oun, bo tilẹ jẹ pe Alabata nibẹ naa lo n gbe, to si ti n ṣiṣẹ. O waa rọ awọn agbofinro lati ṣewadii iṣẹlẹ ọhun daadaa, ki wọn si mu awọn afurasi ọdaran yooku ti wọn gbimọ-pọ pẹlu Toheeb lati huwa ọdaran naa ki wọn too na papa bora.


O waa rọ awọn agbofinro lati ṣewadii iṣẹlẹ ọhun daadaa, ki wọn si mu awọn afurasi ọdaran yooku ti wọn gbimọ-pọ pẹlu Toheeb lati huwa ọdaran naa ki wọn too na papa bora.


Lasiko ti Ayọmide ati Abiọdun fẹẹ lọọ digunjale ni wọn bọ sọwọ ọlọpaa n’Ijẹbu

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Odukọya Ayọmide ati Abiọdun Oyenuga ni awọn mejeeji ti ẹ n wo yii, ẹni ọdun mejilelọgbọn ni wọn. Oju ọna marosẹ Awa Ijẹbu s’Ijẹbu-Ode lawọn ọlọpaa ti mu wọn lọsẹ to kọja yii pẹlu ibọn lasiko ti wọn n lọ soko ole kan ni Awa-Ijẹbu. Ẹlẹṣẹ n sa nigba ti ẹnikan ko le e lọrọ wọn gan-an jọ gẹgẹ bi alaye ti Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ṣe nipa wọn. O ni lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kẹjọ, ni DPO Awa-Ijẹbu, CSP Adewalẹhinmi Joseph, n wọde loju ọna naa pẹlu awọn ikọ rẹ, n lawọn afurasi meji yii ti wọn wa lori ọkada ba sare bọ silẹ nigba ti wọn ri awọn ọlọpaa, ni wọn ba n sa lọ. Bi wọn ṣe n sa lọ ni awọn ọlọpaa naa bẹrẹ si i le wọn, nigbẹyin, wọn ri Odukọya Ayọmide mu. Ibọn ilewọ oloju meji ni wọn ba lara ẹ, oun lo si jẹwọ fun wọn pe oun ati Abiọdun fẹẹ lọọ jale ni, ati pe Abiọdun gan-an lo ni iṣẹ naa.


O ni lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu kẹjọ, ni DPO Awa-Ijẹbu, CSP Adewalẹhinmi Joseph, n wọde loju ọna naa pẹlu awọn ikọ rẹ, n lawọn afurasi meji yii ti wọn wa lori ọkada ba sare bọ silẹ nigba ti wọn ri awọn ọlọpaa, ni wọn ba n sa lọ. Bi wọn ṣe n sa lọ ni awọn ọlọpaa naa bẹrẹ si i le wọn, nigbẹyin, wọn ri Odukọya Ayọmide mu. Ibọn ilewọ oloju meji ni wọn ba lara ẹ, oun lo si jẹwọ fun wọn pe oun ati Abiọdun fẹẹ lọọ jale ni, ati pe Abiọdun gan-an lo ni iṣẹ naa. O ni Abiọdun lo pe oun lati Ijẹbu-Ode pe kawọn jọ lọọ jale ọhun pẹlu ibọn ti wọn ba lọwọ oun yẹn. Ọjọ kẹta tọwọ ba Ayọmide ni wọn ri Abiọdun naa mu, Ṣagamu ni wọn ti ri oun mu lọjọ kejidinlọgbọn, oṣu kẹjọ. Wọn ti ko awọn mejeeji lọ sọdọ awọn SARS fun itẹsiwaju itọpinpin gẹgẹ bi CP Edward Ajogun ṣe paṣẹ.