O tẹnumọ pé àwọn òsìsẹ́ epo rọ̀bì sì ti setán láti yan isẹ́ wọn lódì tí ìjọba Nàìjíríà bá kùnà láti se ohun tí wọ́n ń bèèrè fún láti gbógun ti olè epo àti bíba nǹkan rẹ̀ jẹ́. Osifo sọ pé ó se òun ní kàyéfì ìdí rẹ̀ tí ìjọba kò fi lè gbé ìmọ̀-ẹ̀rọ gíga kalẹ̀ láti kojú àwọn ewu náà. Ó tún yọọwí pé ẹgbẹ́ ti ṣetán láti bẹ̀rẹ̀ ìdasẹ́sílẹ̀ jákèjádò orílẹ̀-èdè yìí láti tẹ́ àwọn ìbéèrè wọn sílẹ̀ fún ìjọba. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdíje U.S Open: Jabeur Di Ọmọ Adúláwò Àkọ́kọ́ Tó Máa Wọ Ipele Tó Kángu Sí Àsekágbá

Jabeur di ọmọ adúláwò àkọ́kọ́ tó wọ Ipele tó kángu sí àsekágbá. Ó borí alátakò rẹ̀ tó ń jẹ́ Tomijanovic ní ìgbà mẹ́rin ní àpapọ̀ (6-4, 7-6) abbl. ní pápá ìseré Arthur Ashe. Ó ti kọ́kọ́ fi ìtàn balẹ̀ nípa bíborí Serena Williams ní ipele kẹ́ta. Jabeur máa kojú alátakò míràn,Caroline Garcia tí òun náà ti borí ọmọ ọdún méjì-dín-lógun ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà tó ń jẹ́, Coco Gauff. Jabeur sọ̀ pé, àseyọrí yìí túmọ̀ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan fún òun, yóò sì tún jẹ́ kóríyá fún àwọn ọ̀dọ́ eléré ìdárayá ní ilẹ̀ Adúláwọ̀.


Ó ti kọ́kọ́ fi ìtàn balẹ̀ nípa bíborí Serena Williams ní ipele kẹ́ta. Jabeur máa kojú alátakò míràn,Caroline Garcia tí òun náà ti borí ọmọ ọdún méjì-dín-lógun ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà tó ń jẹ́, Coco Gauff. Jabeur sọ̀ pé, àseyọrí yìí túmọ̀ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan fún òun, yóò sì tún jẹ́ kóríyá fún àwọn ọ̀dọ́ eléré ìdárayá ní ilẹ̀ Adúláwọ̀. Jabeur ati Tomljanovic jẹ́ ọ̀rẹ́ tímọ́-tímọ́, wọ́n sì máa ń dì mọ́ ara wọn láti kí ara wọn nígbàkígbà tí wọ́n bá gbá bọ́ọ̀lù tán. Jabeur jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Tunisia tó borí eré Wimbledon láìpẹ́ yìí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Jabeur ati Tomljanovic jẹ́ ọ̀rẹ́ tímọ́-tímọ́, wọ́n sì máa ń dì mọ́ ara wọn láti kí ara wọn nígbàkígbà tí wọ́n bá gbá bọ́ọ̀lù tán. Jabeur jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Tunisia tó borí eré Wimbledon láìpẹ́ yìí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ikọ̀ Ọmọ Ogun Sọ Agbára Àwọn Agbésùòmí Di Òtu Bántẹ́ Ní Ọ̀nà Kàdúná Sí Záríà

Ikọ̀ ọmọ ogun àpapọ orílẹ̀ èdè yìí ti sọ agbára àwọn agbésùmọ̀mí méjì ní ọ̀nà Kàdúná sí Záríà ní ìjọba ìbílẹ̀ Igabi ti ìpínlẹ̀ Kàdúná di òtu bántẹ́. Eléyìí jẹyọ nínú atejade ti wọ́n fọwọ́sí láti ọwọ́ kọmísọ́nà nipa aabo abele ati ile ti ipinle naa, ọ̀gbẹ́ni Samueli Aruwon to lu jade sọ́dọ̀ àwọn akoroyin ni ilu Kaduna. Gẹ́gẹ́bí kọmísọ́nà náà se sọ, Ìjọba Ìpínlẹ̀ náà gba ìròyìn ayọ̀ náà pẹ̀lú inu dídun, àwọn sị́ì gbóríyìn àti òsùbà fún àwọn ọmọ ologun naa fun kikoju awon agbésùmọ̀mí náà ní kíákíá, ní wàrànsesà. Ìjọba si fi kun pe awon fe ki iru akitiyan bẹ́ẹ̀ máa tẹ̀ẹ́síwájú lati ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ ologun, awọn eniyan si tun leè pè sí àwọn nọ́ọ́mbà ìbáraẹnisọ̀rọ̀ yìí “09034000060 ati 08170189999.” lati ta àwọn ọmọ ológun lólobó nitori awon ọ̀daràn agbésùmọ̀mí kan sálọ pẹ̀lú oró ọta ìbọn lára wọn. Ọ̀gbẹ́ni Aruwon jẹ́ kó yé àwọn ènìyàn pé àwọn ọmọ ogun yóò sì tún máa káàkiri láti dáàbòbò àwọn olùgbé agbègbè náà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Òsìsẹ́ Ọlọ́pàá Ọ̀tẹlẹmúyẹ́ DSS Ti Nàìjíríà Fi Adúnàádúrà Àwọn Ajínigbé Sí Àkàtà Wọn

Àwọn òsìsẹ́ Ọlọ́pàá DSS ti Nàìjíríà ti jẹ́ kó di mímọ̀ pé Adúnàádúrà àwọn ajínigbé Ọkọ̀ Reluwé tó ń lọ sí Kàdúná tí wọ́n fi ènìyàn sínú ìgbèkùn, Ọ̀gbẹ́ni Tukur Mamu sì wà ní àkàtà wọn. Agbẹnusọ àwọn òsìsẹ́ Ọlọ́pàá Ọ̀tẹlẹmúyẹ́ DSS, Peter Afunuanya lo sọ bẹ́è ní ọjọ́ ọjoru pe ogbeni Mamu ni wọ́n gbámú síkún ní Kairo ti Egypiti ni ọjọ́ kẹfà osù kẹ́sàn án, 2022 nigbati ó ń lọ si Saudi Arabia. O fi kun pe, wọn ti dá Ọ̀gbẹ́ni Mamu padà sí orílẹ̀ èdè yìí ni ọjọ́ keje osù kẹ́sàn án, 2020. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìjọba Bọ̀rọ̀nú Fọwọ́sí Àtúnṣe ibùgbé àwọn Dọ́kítà àti ìgbanisíṣẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìlera

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bọ̀rọ̀nú, Ọ̀jọ̀gbọ́n Babagana Umara Zulum, ti fọwọ́sí àtúnṣe àwọn ilé tí àwọn ènìyàn kò gbé,tí ó ti bàjẹ́ fún àwọn dókítà, pẹ̀lú olùdarí àgbà oníṣègùn (CMD), ní Ilé-ìwòsàn Gbogbonìṣe ní Bama. Zulum ṣabẹwo si ile-iwosan naa ni sgogo mẹwaa alẹ, fun ibojuwo awọn iṣẹ ilera gbogbogboo. Gomina tun ṣabẹwo sibẹ lọjọ keji, o si paṣẹ fun awọn alaṣẹ Ijọba Ipinlẹ to yẹ lati rii daju pe atunṣe naa bẹrẹ loni Ọjọọru,o ṣalaye igbaradi rẹ lati fọwọsi owo lẹsẹkẹsẹ lẹyin ti wọn ba ṣe igbelẹwọn gbogbo awọn ile naa ati afojusun iye ti o le to.


Àlàáfíà Láàrin Àwọn orílẹ̀-èdè ọmọ ẹgbẹ́ ECOWAS jẹ wá lógún

Ààrẹ Muhammadu Buhari sọ pé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti pinnu láti gbé àlàáfíà àti ìṣọ̀kan lárugẹ láàárín àwọn orílẹ̀-èdè ECOWAS. Aarẹ naa ṣe ikede yii ni Ọjọọru, ni Ile-igbimọ Ipinlẹ,ni ilu Abuja, bi o ti gba ijadọ boṣe n lọ lati ọdọ Aarẹ Naijiria tẹlẹ, Dokita Goodluck Jonathan, lori ija laarin Mali ati Cote D’Ivoire lori awọn ọmọ-ogun Ivorian ti wọn mu silẹ. Dokita Jonathan jẹ Aṣoju pataki ECOWAS lori ọrọ naa ni Mali. Wọn ti mu awọn ọmọ-ogun Ivori mọkandin-laadọta silẹ lori ẹsun pe wọn wọ orilẹ-ede wọn lọna ti ko bofin mu, ti wọn si tu awọn obinrin mẹta nikan ti o wa ninu ikọ naa silẹ,o wa ku awọn mẹrindin-laadọta pẹlu wọn.Eleyii si n dẹruba ibasepọ laarin awọn orilẹ-ede mejeeji. Aarẹ Buhari ṣe ileri lati orilẹ-ede Naijiria,o ipinnu lati wa wọrọkọ fi sada lẹsẹkẹsẹ lori ọrọ naa.


Àwọn ọkọ̀ òfurufú Òkèèrè Gbọ́dọ̀ Ta Tìkẹ́ẹ́tì wọn Ní Náírà – Mínísítà ọkọ̀ Òfurufú

Mínísítà fún Ọkọ̀ òfurufú Nàìjíríà, Hadi Sirika sọ pé àwọn ọkọ̀ òfurufú òkèèrè gbọ́dọ̀ ta àwọn tíkẹ́ẹ́tì wọn ní Náírà,ó sọ pé ìjọba pinnu láti fimú ẹni tó bá lu òfin yìí dánrin, tí ó sì tẹnumọ́ pé irú ìwà bẹ́ẹ̀ lòdì sí àwọn òfin orílẹ̀-èdè. Minisita naa ṣalaye eyi fun Awọn oniroyin Ile-igbimọ lẹyin ipade Igbimọ Alase apapọ,(FEC) ti ọsẹ, ti Aarẹ Muhammadu Buhari dari. Gege bi o ti so, won ti pase fun ajo to n ri si eto oko ofurufu orile-ede Naijiria, (NCAA) lati gbe igbese nipa idabobo ẹtọ awon omo orile-ede Naijiria lori awọn ọlọkọ ofurufu ti wọn fẹsun magomago kan, ti o si kilọ wipe wọn yoo fimu ẹni ti aje rẹ ba ṣi mọ lori danrin boti wulẹ ki ẹni naa ṣe nipo to.


Ẹ máá fi Ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́ tó ti jẹ́pè ọlọ́run dùn wọ́n o

Ọ̀gá àgbà fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀,HOS, Dókítà Fọláṣadé Yẹmí-Ẹ̀san, ti fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn lórí ìwà àìṣedéédé àwọn ilé-iṣẹ́ dójútòfò lórí àìsanwó àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba tó ti jẹ́pè ọlọ́run. Inú Dokita Yẹmi-Ẹsan kò dùn fún bi àwọn ilé iṣẹ́ bánigbófò ṣe ń ṣe ségesège lori ojuṣe wọn,o fi eyi han nibi ìpàdé kan pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ dójútòfò ‘Group Life Insurance Policy For Civil Servants’, ní ìlú Àbújá, ó sọ pé “àwọn tí ó ti kú kò le jà fún ara wọn.” O ṣọ pe, pẹlu gbogbo igbiyanju Ijọba Apapọ lati ri pe ẹbi oṣiṣẹ ijọba to jẹpe ọlọrun gbe igbe aye irọrun nipa sisan ẹtọ wọn ni kiakia , awọn ile-iṣẹ dojutofo ati Awọn alagbata n ṣe idiwọ awọn akitiyan naa nipasẹ awọn iwa aiṣedeede wọn. HOS sọ pe aiṣe iṣẹ wọn bo ṣe tọ,bo ṣe yẹ ko ni jẹ itẹwẹgba ati pe wọn gbọdọ ṣe atunṣe lori rẹ.


Àwọn Mínísítà Fọwọ́sí Owó Fún Ọ̀nà tó so ìpínlẹ̀ Anambara àti Ẹnúgu pọ̀

Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ àpapọ̀ ti fọwọ́sí iye owó tó tó oókàn-dín-lọgbọn- lé -lẹgbẹ́rin mílíọ́nù àti ẹgbẹrin Náírà ,gẹ́gẹ́ bí iye owó láti ṣe ọ̀nà kan ní Gúsù Ilà-oòrùn Nàìjíríà, tí ó so Anambara mọ́ Ìpínlẹ̀ Ẹnúgu. Minisita ipinlẹ fun Iṣẹ ati ibugbe, Umar El-Yakub lo sọ eyi lasiko ti o n ba awọn akoroyin ile-ijọba sọrọ ni ipari ipade minisita ti ọsẹ yii, ti aarẹ Muhammadu Buhari dari rẹ. O sọ pe wọn gbe iṣẹ ọna naa sita fun awọn to maa ṣe ni ọdun 2018 toripe o jẹ ọna kariaye ti o ṣe pataki pupọ,awọn ọkọ maa n gba lọpọlọpọ ati pe ipari rẹ yoo jẹ irọrun fun lilọ bibọ. Minisita naa tun sọ asọye nipa bi ọna opopona Ekpoma-Benin ṣe bajẹ, o fi da awọn ara ilu loju pe awọn ti n gbe awọn igbese lati ṣe atunṣe ọna naa ṣugbọn asiko ojo ti a wa ni ko jẹ ki o tii pari.


Ààrẹ Bùhárí ń darí ìpàdé ìgbìmọ̀ aláṣẹ

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí, ń darí ìpàdé Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ àpapọ̀ ọ̀sẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́, ní gbọ̀ngàn Ìgbìmọ̀,láyìíká ọ́f́íisì ààrẹ,ní Víllà,ní ìlú Àbújá. Ipade naa to bẹrẹ ni agogo mẹsan an owurọ ni Igbakeji Aarẹ Yẹmi Ọṣinbajo, Akọwe fun ijoba apapo, Boss Mustapha,Ọga agba awọn Oṣiṣẹ Aarẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari ati Ọga agba fun awọn oṣiṣẹ ijọba apaapọ, Dokita Fọlashade Yẹmi Ẹsan wa nibẹ. Awọn minisita ti o tun wa nijoko nibi ipade naa ni: Dokita Zainab Ahmed (inawo), Hadi Sirika (ọkọ Ofurufu), Dokita Osagie Ehanire (ilera), Adamu Adamu (Ẹkọ), Dokita Geoffrey Onyema (Ọrọ okeere), Lai Mohammed (ibaraẹnisọrọ) ati Niyi Adebayo ( Ile-iṣẹ, Iṣowo ati Idoko-owo). Awọn minisita Ipinlẹ fun Ayika, Sharon Ikeazor ati ọrọ okeere, Zubairu Dada ati Alakoso Iṣowo, Doyin Salami tun wa nibẹ pẹlu. Awọn minisita miiran n kopa lati awọn ọfiisi wọn kaakiri ni Abuja. Alaye lẹkunrẹrẹ nigbamii…


Ìpàtẹ Ọjà Àṣà Gbogbo Àgbáyé Ọdún 2022.

Ilé-iṣẹ́ Ìjọba tó mójútó ìròyìn, àṣà àti ìṣe, tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, pèlú olùgbọ̀wọ́ àjọ àfihàn aṣa ati iṣẹ ni àgbáyé, ti bèrè ètò àfihàn aṣa àti iṣẹ ni ọjọ́ Isẹgun, ọjọ kàrún, yóò sì parí ní ọjọ́ kẹtala oṣù kẹsán ọdún 2022 ni gbọgán Amphi Cyprus, Ekuwens cultural center ni ìlú Abuja. Ètò yìí wà fún gbígbé àṣà àti iṣẹ́ wa lárugẹ àti àfihàn àwọn èwà iṣẹ wa, pẹ̀lú láti ri ẹbùn ọpọlọ ti àwọn ọ̀dọ́ wa ní Bákan náà wọn, yóò ṣe àfihàn iṣẹ àwọn àládani pèlú, ẹni tí iṣẹ rẹ bá dára jùlọ yóò gbà ẹ̀bùn Níbi ìpàtẹ àṣà àti ìṣe elekeji tó n lọ lọ́wọ́ nílu Abuja, ọ̀gbẹ́ni Femi Coker sọ̀rọ̀ lori pàtàkì àti anfaani eto ohun lati mu igberu ba eto ọrọ ajé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ni eyi ti o rọ ìjọba láti gbaruku ti ÀṢÀ àti iṣẹ́ torípé o nii se pẹlú ìrírí, ihuwasi ti o n pese ise fun awon eniyan yato si ona epo robi àti eto ọgbin nìkan.


Ile Aṣofin Eko fọwọ si Abadofin ọna iwadii ‘DNA’ ati ile-iṣẹ ‘Forensic’

Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko labẹ Oludari Ile Aṣofin naa, Aṣofin Mudashiru Ọbasa ti fọwọ si ofin ti o nii ṣe pẹlu ọna iwadii pataki ti o nii ṣe pẹlu ẹya ara ati Ile-iṣẹ fun iwadii pẹlu imọ sayẹnsi. Abadofin naa ti wọn pe ni ‘A Law Establishing Lagos State Deoxyribo-Nucleic Acid (DNA) and Forensic Centre’ ni wọn sọ di ofin ninu ijiroro ile lọjọ Aje, ‘Monday’ to kọja, lati fi ṣeranlọwọ fun eto igbẹjọ ododo ati ni irọrun ni Ipinlẹ Eko. Lara erongba ofin tuntun yii ni lati maa ṣamulo ilana igbalode DNA lati fẹri ododo ọrọ kan mulẹ. Bakan naa ni ile-iṣẹ tuntun imọ ijinlẹ ‘Forensic’ yii yoo maa ṣayẹwo ẹya ara bi ika, omi ara, oogun, ohun ija-ogun, ohun elo iṣẹ ati awọn nnkan miiran to ṣe pataki lọna igbalode lati fi ododo ẹri kan mulẹ. Bakan naa ni yoo maa pese awọn abajade ilana eya ara DNA fun iwadii ẹsun ọdaran lati fi otitọ ọrọ mulẹ laini fi iya jẹ alaimọ. Yoo ṣe agbekale aka iroyin (Data base), ilana to yẹ ati Ibi ti wọn yoo maa ko awọn nnkan ẹya ara ti wọn gba lara ẹnikan fun iwadii si.


Bakan naa ni ile-iṣẹ tuntun imọ ijinlẹ ‘Forensic’ yii yoo maa ṣayẹwo ẹya ara bi ika, omi ara, oogun, ohun ija-ogun, ohun elo iṣẹ ati awọn nnkan miiran to ṣe pataki lọna igbalode lati fi ododo ẹri kan mulẹ. Bakan naa ni yoo maa pese awọn abajade ilana eya ara DNA fun iwadii ẹsun ọdaran lati fi otitọ ọrọ mulẹ laini fi iya jẹ alaimọ. Yoo ṣe agbekale aka iroyin (Data base), ilana to yẹ ati Ibi ti wọn yoo maa ko awọn nnkan ẹya ara ti wọn gba lara ẹnikan fun iwadii si. Bakan naa ni ofin yii fun ile-iṣẹ yii lagbara lati mọ iṣori awọn eniyan ti wọn yoo maa ṣe iwadii DNA yii fun ati kiko awọn ẹri jọ ti wọn yoo le lo, fun iwadii ẹsun iwa ọdaran kan. Ofin yii tun fun ile-iṣẹ yii lagbara lati mọ ibaṣepọ enikan ninu ẹbi kan, ti wọn yoo fi mọ ọmọ ẹni ti ẹnikan n ṣe, ti ko fi ni si ariyanjiyan kan. Ẹwẹ, ile-iṣẹ yii ni ireti wa pe yoo ṣagbekalẹ awọn ọna ti wọn yoo fi ṣamulo awọn ilana ati imọ-ẹrọ to jẹ mọ lilo ọna igbalode DNA yii.


Bakan naa ni ofin yii fun ile-iṣẹ yii lagbara lati mọ iṣori awọn eniyan ti wọn yoo maa ṣe iwadii DNA yii fun ati kiko awọn ẹri jọ ti wọn yoo le lo, fun iwadii ẹsun iwa ọdaran kan. Ofin yii tun fun ile-iṣẹ yii lagbara lati mọ ibaṣepọ enikan ninu ẹbi kan, ti wọn yoo fi mọ ọmọ ẹni ti ẹnikan n ṣe, ti ko fi ni si ariyanjiyan kan. Ẹwẹ, ile-iṣẹ yii ni ireti wa pe yoo ṣagbekalẹ awọn ọna ti wọn yoo fi ṣamulo awọn ilana ati imọ-ẹrọ to jẹ mọ lilo ọna igbalode DNA yii.


Ààrẹ Buhari Ṣe Ìpàdé Pẹ̀lú Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Poland.

Ààrẹ Muhammed Buhari ṣe ìpàdé ààrẹ orílẹ̀-èdè Poland, Ààrẹ Andrzej Duda níbi tí wọ́n tí sọrọ to kàn orilẹ èdè méjèjì, ìpàdé èyí tí yóò mú àwọn ààrẹ méjèjì tọ wọ́ bò we fún ìrẹ́pọ̀ tó dán mọ́rán làrin ìlú méjèèjì.


Àjọ UN Àti Àjọ Míràn ṣe Ìpàdé Lórí Ètò Omi.

Àjọ tí ọrọ ajé ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti àjọ àgbáyé fún ètò ayélujára, tí ṣe ìpàdé pàtàkì lórí bí eto omi yóò ṣe di mi mọ ju tó ní ọnà ará láì sí ìbàjẹ́. Ìpàdé èyí tí àkọlẹ́ rẹ jẹ: Ẹwù tó wà nínú àyìmójútó omi.Olùdarí àgbà fún àjọ náà tí o tún jẹ aláṣẹ Nestle ní Nàìjíríà, ògbéni Wasimi El-Hussein ní,mi mójú tó omi ṣe pàtàkì púpọ̀ fún ìdàgbàsókè ọrọ ajé orilẹ èdè yìí. Nínú àfikún,iya àfín George ní, gbogbo ọkàn àti agbára,la gbọ́dọ̀ fí sórí Omi tó yẹ kọrọ,nítorí èyí nṣe Ìrànlọ́wọ́ fún àlàfíà ati ìdàgbàsókè àwọn ènìyàn. Oyébísí Adégbíté.


Ìpàdé Ìgbèríko Tí Àjọ UNESCO, Lórí Agbègbè, Wáyé NÍ Ìpínlẹ̀ Niger Republic

Ìpàdé èyí tí àkọlẹ́ rẹ jẹ: Ohun Itan ati agbègbè,ni iwọ òrun Afirika ati òrungbùgù rẹ. Eyi ti yóò gbà àwọn ènìyàn láyè, pápá jùlọ àwọn ọ̀dọ́ láti ṣe ìpinnu nípa agbègbè. Oyèbísí Adégbìtẹ́.


ÀJỌ EFCC MÚ ONÍLÉ ÌJỌ KAN ÀTI ONÍJÌBÌTÌ ORÍ Ẹ̀RỌ AYÉLUJÁRA MỌ́KÀNLÉLÓGÚN MÍRÀN NÍ ÌLÚ ÌBÀDÀN.

Àjọ tó n gbógun ti iwa ibajẹ àti ṣíṣe owó ìlú kumo-kumo, EFCC ti gba Adepoju Olawale Sunday to ni ilé ijo kan ni agbègbè Ring Road ni ìlú ìbàdàn mú. Ajo EFCC, ẹkùn tí ìlú ìbàdàn tí ì ṣe olu ìlú ìpínlè Òyó ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà lo mú arákùnrin Adepoju Olawale Sunday pẹlu àwọn afurasi mokanlelogun míràn nipasẹ iṣẹ ìwádìí tó ṣe àfihàn onírúurú iṣẹ jibiti tí wọn n ṣe. Lara àwọn afurasi onijibiti orí ẹrọ ayélujára tí EFCC gba mu ni tọkọtaya kan, Aladenusi Adegboyega Ayodeji àti Aladenusi Omowunmi Sadiat, tí àdàpè oruka awọn méjèèjì a máa jẹ (Bonnie and Clyde). Bákan náà ni àjọ ohun tún mú arákùnrin akẹkọ-gboye ilé ẹkọ gíga fasiti Olabisi Onabanjo, ni ìpínlè Ògùn, ẹni ọdún merindinlogbon (36), ti o ni ilé iṣẹ Special Service Global Trust (S.S.G), pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ 2020 Range Rover. Awọn ohun tí EFCC ka mo awon afurasi náà lowo ni ọkọ ayọkẹlẹ marun (5), ẹrọ agbeletan alatagba, ẹrọ ibaraẹnisọrọ ati awọn ìwé miran ti won fi n lu Jibiti. Gẹgẹ bí adari ẹka ìròyìn ati ipolongo àjọ EFCC, Wilson Uwajure ṣe sàlàyé, àwọn afurasi onijibiti náà ni yóò fi ojú ba ilé ẹjọ ni kété ti iṣẹ ìwádìí ba ti parí.


Bákan náà ni àjọ ohun tún mú arákùnrin akẹkọ-gboye ilé ẹkọ gíga fasiti Olabisi Onabanjo, ni ìpínlè Ògùn, ẹni ọdún merindinlogbon (36), ti o ni ilé iṣẹ Special Service Global Trust (S.S.G), pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ 2020 Range Rover. Awọn ohun tí EFCC ka mo awon afurasi náà lowo ni ọkọ ayọkẹlẹ marun (5), ẹrọ agbeletan alatagba, ẹrọ ibaraẹnisọrọ ati awọn ìwé miran ti won fi n lu Jibiti. Gẹgẹ bí adari ẹka ìròyìn ati ipolongo àjọ EFCC, Wilson Uwajure ṣe sàlàyé, àwọn afurasi onijibiti náà ni yóò fi ojú ba ilé ẹjọ ni kété ti iṣẹ ìwádìí ba ti parí. Abiola Olowe Ìbàdàn


FAO bẹnu àtẹ́ lu bí aginju ̀ṣe ń parun

Àjọ iṣọkan tó ń mójú tó ètò oúnjẹ àti iṣẹ́ àgbẹ̀ lagbaye (FAO), ti tako bí wọ́n ṣe n pàdánù aginjù látàrí pípa igbó run. Gẹgẹ bi FAO ti ṣalaye, awọn aginju agbaye wa lọwọ ewu,nitori pe o ti le- nirinwo miliọnu eeka aginju to ti parun lati bii ọgbọn ọdun sẹyin.


Ìlera ará ìlú pàápàá jùlọ,ìgbèríko jẹ wá lógún

Ìjọba Zamfara ní ọjọ́ Àìkú, ṣe ìfilọ́lẹ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ Ìtọ́jú Ìlera abélé, PHC tuntun mẹ́tàlé-lógójì, tí ó sì tún ń pín àwọn ọkọ̀ tí wọ́n fi ń gbé àwọn aláárẹ̀ mẹ́tàdín-láàdọ́jọ láti ṣe àlékún wíwà lárọ̀ọ́wọ́tó àwọn iṣẹ́ ìlera ní ìpinlẹ̀ náà. Awọn ile-iṣẹ ilera yii ni wọn kọ labẹ eto ijọba lati pese ile-iṣẹ eto ilera abẹle ni ọkọọkan ninu awọn agbegbe ẹgbẹ oselu mẹtadin-laadọjọ ipinlẹ naa. Gómìnà Bello Matawalle sọ nínú ọ̀rọ̀ tó fi ránṣẹ́ sí ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìlera tí wọ́n ti parí ní Sabongida, ní ìjọba ìbílẹ̀ Bungudu, pé àwọn PHC tó ṣẹ́ kù wà ní oríṣiríṣi ìpele lati parí. Gẹgẹ bi Ẹni to ṣoju fun un,iyẹn Igbakeji rẹ, Sen. Hassan Nasiha, gomina sọ pe awọn PHC mẹtale-logoji wa ni igbaradi kikun lati pese awọn iṣẹ ilera to dangajia fun awọn alaisan ni ipilẹ.


Kòsí ǹkankan tó rújú nínú ìbò ààrẹ Ruto

Ilé-ẹjọ́ gíga Kenya ní Ọjọ́ Ajé ti fòùntẹ̀ lu àbájáde ìbò tí ó kéde William Ruto, gẹ́gẹ́ bí olùborí nínú ìdìbò ààrẹ ní oṣù tó kọjá, tí ó sì fagilé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀bẹ̀ tí ń wá láti fagilé àbájáde ìdìbò ọjọ́ kẹsàn án, Oṣù Kẹjọ. Ilé ẹjọ́ tó ga jù lọ, sọ pé wọ́n ṣe ìdìbò náà bó ṣe yẹ. A o Ranti pe oludupo pẹlu William Ruto, Raila Odinga, ati awọn miiran ti fi ẹsun pe jibiti nla, pẹlu titẹ awọn fọọmu esi, waye. Ọgbẹni Ruto ni ida aadọta ati aabọ ninu ida ọgọrun ninu idibo ti o sunmọ pẹkipẹki. Wọn yoo bura fun Ọmọ ọdun marundin-lọgọta naa gẹgẹ bi aarẹ karun orilẹ-ede ni ọsẹ to nbọ. Awọn ẹbẹ mẹjọ ti o koju awọn idibo naa ni wọn ti fagile.


Ibà Mójúpọ́n: NCDC Kéde pé Àwọn ènìyàn mẹ́rìnlá ti pàdánù ẹ̀mí wọn Ní Ìpínlẹ̀ mẹ́wàá

Ilé-iṣẹ́ tó ń ṣàkóso àti Ìdènà Ààrun lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NCDC), ti kéde pé àwọn ènìyàn mẹ́rìnlá ti pàdánù ẹ̀mí wọn ní ìpínlẹ̀ mẹ́wàá nípasẹ̀ ààrun tí ó fara jọ ibà mójúpọ́n láàrin Oṣù Kínní sí Oṣù Keje, ọdún 2022. NCDC kede rẹ loju opo wẹẹbu osise rẹ ni ọjọ Aiku. O sọ pe awọn ipinlẹ ti o kan ni Abia (ẹyọkan), Bayelsa (ẹyọkan), Benue (ẹyọkan), Imo (ẹyọkan), Kaduna (ẹyọkan), Katsina (meji), Kebbi (ẹyọkan), Taraba (meji), Yobe (ẹyọkan) ati Zamfara (mẹta). Ajo Agbaye fun Ilera (WHO), sọ pe iba mojupọn naa jẹ arun ẹjẹ ti o gbogun ti o si maa n tan kaakiri nipasẹ awọn ẹfọn ti o ni arun naa. Awọ yẹlo to wa ninu orukọ naa n tokasi jaundice ti o maa n da awọn ti o ba ni aisan naa laamu.Awọn ami aisan iba naa ni, orififọ, jaundice, irora iṣan, eebi ìgbagbogbo ati rirẹ. Iwọn diẹ ninu awọn ti o ba ti ko aarun yii maa n ni ami to lagbara, ti wọn si maa n fẹẹ ku koto di ọjọ meje si mẹwa.


Olùdíje Ààrẹ PDP ṣe Ìlérí ìdá ogójì ipò mínísítà fún Àwon Obìnrin àti Àwon ọ̀dọ́

Olùdíje fún ipò ààrẹ nínú ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, Alhaji Atiku Abubakar, ti ṣèlérí láti fún àwọn obìnrin àti ọ̀dọ́ ní ìdá ogójì nínú àwọn ipò mínísít̀a rẹ̀ tí wọ́n bá yàn án ní Ààrẹ nínú ìdìbò ọdún 2023. Lakoko ti o tẹnumọ pataki awọn obinrin ati awọn ọdọ ni idagbasoke orilẹ-ede, o fi ẹdun ọkan rẹ han lori bi gbogbo nnkan ṣe gbowo lori lorilẹ-ede. Atiku, eni ti alaga igbimo Seneto nigba kan fun olu-ilu ati agbenuso fun ajọ ipolongo rẹ, Dino Melaye,ṣoju lo so erongba naa lasiko ti wọn n ṣe ifilọlẹ Atiku-Okowa Vanguard Nigeria, nilu Abuja. Nibi ayẹyẹ naa, iyawo oludije fun ipo aarẹ ẹgbẹ oṣelu PDP, Titi Abubakar, ke si awọn obinrin ati awọn ọdọ Naijiria fun atilẹyin, o sọ pe ọkọ oun ti mura daada lati gba orilẹ-ede naa la.


Ẹ̀WỌN ỌDÚN MẸ́Ẹ̀DÓGÚN LÓ WÀ FÚN AFIPÁ GBA ILẸ̀ NÍ ÌPÍNLẸ̀ Ọ̀YỌ́

Ìjọba ìpínlè Òyó ti sọ sita pe ìjìyà ti wa fún gbogbo ẹni tó bá lówó nínú fí fi ipá gba ilẹ nitori oun kò ní fi igba kan bọ ìkan nínú láti rí wipe alaafia ati ààbò wà fún t’ọmọde t’agba ni ìpínlè Òyó. Igba keji gómìnà ìpínlẹ̀ Òyó tí o de’le fún gómìnà, Agbẹjọro Bayo Lawal ló fí òrò yi síta lasiko ti o nṣe ifilole iko Amuseya ti yóò máa rí sí rírà àti tita ilẹ. Gẹgẹ bíi atẹjade tí akọwe ìròyìn fún gómìnà fi ṣọwọ́ sí àwọn akoroyin ṣe fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé, ẹwọn ọdun mẹẹdogun(15) lo wà fún gbogbo ẹni yìówù tí o ba fi ipá gbà ilẹ tàbí tí o bá ta ilé lọnà àìtó ni ìpínlè Òyó. Igbákejì gómìnà Lawal tun fi kún àlàyé rẹ̀ pé ìjọba yóò ro òfin tó n dènà fí fi ipá gbà ilẹ lágbára láti dá ààbò bo ẹtọ awon onile ni ònà láti fi òpin sí ìwà ifipa gba ilẹ. Ẹni tí o ti fi ìgbà kan ri jẹ Onídàájọ àgbà fún ilé ẹjọ gíga jù ni ìpínlè Òyó, Onídàájọ Olajumoke Aiki ni ìjọba ìpínlè Òyó fi ṣe alága iko Amuseya náà nígbà tí àwọn eekan ninu ẹgbẹ awon agbẹjọro ẹka ti ipinle Òyó (Nigeria Bar Association, NBA) pẹlu àwọn olórí ẹka iṣẹ tó jọ mọ ọrọ ilẹ títà ati ile kikọ náà yóò máa ṣiṣẹ papọ lati rí wípé ará ìlú ní ibalẹ ọkan lórí ilẹ tí wọn ba ra. Nígbà tí o n feesi lórúko ìgbìmò náà, Onídàájọ Olajumoke Aiki fi àsìkò náà jẹ ẹjẹ láti dá ààbò bo ẹtọ ẹni yìówù tó bá ra ilẹ̀ ati lati máṣe gbà awọn afipa gba ilẹ láàyè ní ipinle Òyó.


Igbákejì gómìnà Lawal tun fi kún àlàyé rẹ̀ pé ìjọba yóò ro òfin tó n dènà fí fi ipá gbà ilẹ lágbára láti dá ààbò bo ẹtọ awon onile ni ònà láti fi òpin sí ìwà ifipa gba ilẹ. Ẹni tí o ti fi ìgbà kan ri jẹ Onídàájọ àgbà fún ilé ẹjọ gíga jù ni ìpínlè Òyó, Onídàájọ Olajumoke Aiki ni ìjọba ìpínlè Òyó fi ṣe alága iko Amuseya náà nígbà tí àwọn eekan ninu ẹgbẹ awon agbẹjọro ẹka ti ipinle Òyó (Nigeria Bar Association, NBA) pẹlu àwọn olórí ẹka iṣẹ tó jọ mọ ọrọ ilẹ títà ati ile kikọ náà yóò máa ṣiṣẹ papọ lati rí wípé ará ìlú ní ibalẹ ọkan lórí ilẹ tí wọn ba ra. Nígbà tí o n feesi lórúko ìgbìmò náà, Onídàájọ Olajumoke Aiki fi àsìkò náà jẹ ẹjẹ láti dá ààbò bo ẹtọ ẹni yìówù tó bá ra ilẹ̀ ati lati máṣe gbà awọn afipa gba ilẹ láàyè ní ipinle Òyó. O wa tun fi àsìkò náà lu gómìnà Seyi Makinde l’ogo ẹnu fún bí o ṣe fí iko Amuseya náà lọlẹ tí o si ni ìgbàgbọ nínú wọn. Abiola Olowe Ìbàdàn.


O wa tun fi àsìkò náà lu gómìnà Seyi Makinde l’ogo ẹnu fún bí o ṣe fí iko Amuseya náà lọlẹ tí o si ni ìgbàgbọ nínú wọn. Abiola Olowe Ìbàdàn.


Ọwọ́ àwọn Ológun Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí tẹ àwọn tó gbé egbògi olóró wọ ẹnu ibodè Benin Republic

Ileeṣẹ ọmọ ogun Nàìjíríà ti 81 Division ti dènà ìgbìyànjú láti kó egbògi oloro 792 ti wọn fura si gẹ́gẹ́ bí igbó ti àwọn èyìnbó n pe ní Cannabis Sativa (Marijuana) sí ìpínlẹ̀ Ogun ni gbàgede àyẹwò kan ni Ààlà Ilaro-Benin Republic lẹ́yìn iṣẹ́ òye kan. Àtẹ̀jade kan tí Igbákejì Olùdarí fún Ìbáṣepọ̀ fún gbogbo ènìyàn ológun ti 81 Division, Major Olaniyi Osoba fi síta pé àwọn igbó wọ̀nyí ni wọn fi pamọ́ sínú ọkọ nla kan ti o nbọ láti Ghana eyiti owó re to bi mílíọ̀nù mẹwàá náírà. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí gbé ìgbésẹ lórí mímú opin dé bá àwọn tí ò nílé tàbí ìlú

Ilé-iṣẹ́ Ìjọba fún ètò Ọmọnìyàn, àti Ìdàgbàsókè àwùjọ ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ ètò láti fi òpin sí Aisi-ilu ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ilé-iṣẹ́ náà ti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú aṣojú gíga tí Àjọ Àgbáyé fún àwọn asasala, UNHCR, Ilé-iṣẹ́ to mujuto ẹwà inú ilé, àti àwọn alabaṣepọ mìíràn, wọn tun ṣe ìfilọ́lẹ̀ Ìgbìmọ̀ Alàkóso gíga kan láti bójú tó imusẹ ètò to wà nílé ní Orílẹ̀-èdè. Mínísítà fún Ọrọ Ọmọnìyàn, Isakoso àti Ìdàgbàsókè Àwùjọ Sadiya Farouq sọ pe ètò ti Orílẹ̀-èdè yí yóò pèsè ìlànà kan fún ìdènà àti imukuro àìní ìlú, sí ṣe idanimọ àti ìdáàbòbò àwọn ènìyàn tí kò ní orílẹ̀-èdè. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ṣe àfihàn Ètò tí yò Mú Kí Ẹkùn Àríwá-Ìlà Oòrùn dádúró

A ti ṣe àfihàn Ìlànà tó dára fun imuduro àti ìdàgbàsókè ọrọ-aje igba pipẹ ti ẹkun Ariwa-Ila-oorun ti Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ètò tó ti pé ọdun mẹwa yìí wa lori ìpele mọkanla èyítí o ni àwọn apá kan pàtàkì ti o nilo fun ipadabọ dídá dúró àti ìdàgbàsókè ti agbègbè náà. Akọwe sí Ìjọba ti orílẹ̀-èdè, SGF, Boss Mustapha sọ pe iye owó tótó triliọnu mọkanlelọgbọn naira ni iṣẹ́ àkànṣe náà yóò nílò, o sọ eyi ní Ìpàdé ètò náà ni Ilu Abuja, Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Jonathan, Tinúbu, Àti Àwọn Míràn Wá Síbi Ayẹyẹ Ọjọ-Ìbi Kukah

Ààrẹ Orílẹ̀ èdè yìí tẹ́lẹ̀ ri, Goodluck Jonathan, Tinúbú àti àwọn àgba Orilẹ̀ ẹdè yìí míràn, wá síbi ayẹyẹ ọjọ ìbi Bísọ́ọ̀bù Ìjo Kátólìkì ti Sókótó Diocese, Bishop Matthew Kukah ẹni Àádọ̀rin ọdún, ní Àbújá ní ọjọ́ Ọjọ́rú. Àwọn olùdárí náà sọ̀rọ̀ níbi oúnjẹ alẹ́ àpèjẹ láti ṣe ayẹyẹ ọjọ́-ìbí Àádọ̀rin ọdún ti Alàgbà Kukah. Gẹ́gẹ́ bí Jonathan ṣe sọ, Kukah jẹ́ àlùfáà tí ó fẹ́ àlàáfíà àti ìṣọ̀kan ti orile ede Nàìjíríà; ti o le se ohunkohun lati rii pe iṣọkan ati idajọ ododo wa lorile ede yii. O bawon so ooto oro nigba to ri wipe won ko se daadaa to lori alefa botiwu ki won je ọ̀rẹ́ to. Ààrẹ tẹ́lẹ̀ sọ pé lati ara awọn irin-ajo ati àwọn ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ti oun ti se kakiri, oun rii pe awọn iriri ati awọn ìgbìyànjú fún ìdàgbàsókè jẹ iru kanna ni ọpọlọpọ orile ede to wa ni ile adúláwò. Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, Nàìjíríà le ma ti wa nibiti gbogbo eniyan fẹ ki o wa, ṣugbọn ko yẹ ki gbogbo eniyan juwọ sile tabi sọ ireti nu nipa wiwo aisedede wa nikan.


O bawon so ooto oro nigba to ri wipe won ko se daadaa to lori alefa botiwu ki won je ọ̀rẹ́ to. Ààrẹ tẹ́lẹ̀ sọ pé lati ara awọn irin-ajo ati àwọn ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ti oun ti se kakiri, oun rii pe awọn iriri ati awọn ìgbìyànjú fún ìdàgbàsókè jẹ iru kanna ni ọpọlọpọ orile ede to wa ni ile adúláwò. Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, Nàìjíríà le ma ti wa nibiti gbogbo eniyan fẹ ki o wa, ṣugbọn ko yẹ ki gbogbo eniyan juwọ sile tabi sọ ireti nu nipa wiwo aisedede wa nikan. Ààrẹ tẹlẹri fi ayọ̀ hàn pé àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà ń kópa takuntakun nínú òṣèlú ọdún 2023 tó ń bọ. Ó ṣe àkíyèsí pé gẹ́gẹ́ bí ìsirò tuntun láti ọ̀dọ̀ àjọ INEC, áwọn ọ̀dọ́ ni ó pọ̀ jùlọ nínu àwọn olùdìbò tó dín díẹ̀ ní ọgọ́rùn ún Mílíọ̀nù tó forúko sílẹ̀. O fi kun pé àpeere rere lèyí j̀ẹ́ láti yan àwọn ènìyàn rere tí yóò mú orílẹ̀ èdè wa lọ sí ilẹ̀ ìlérí.


Ààrẹ tẹlẹri fi ayọ̀ hàn pé àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà ń kópa takuntakun nínú òṣèlú ọdún 2023 tó ń bọ. Ó ṣe àkíyèsí pé gẹ́gẹ́ bí ìsirò tuntun láti ọ̀dọ̀ àjọ INEC, áwọn ọ̀dọ́ ni ó pọ̀ jùlọ nínu àwọn olùdìbò tó dín díẹ̀ ní ọgọ́rùn ún Mílíọ̀nù tó forúko sílẹ̀. O fi kun pé àpeere rere lèyí j̀ẹ́ láti yan àwọn ènìyàn rere tí yóò mú orílẹ̀ èdè wa lọ sí ilẹ̀ ìlérí. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ilé-Ẹjọ́ South Africa Dá Ilé Isẹ́ Shell Dúró Láti Wa Epo Kùsà

Ilé-ẹjọ́ South Africa kan ti fagilé àṣẹ rẹ̀ àkọ́kọ́ tó fún ilé isẹ́ Shell láti ṣàwárí epo àti afẹ́fẹ́ gáàsì ní agbègbè rẹ̀ tí ó se iyebíye. Èyí wá bí ìṣẹ́gun ńlá fún àwọn onímọ̀-àyíká àti àwọn agbègbè etí òkun. Àwọn ètọ̀ ìwakùsà Àwọn ajàfẹ̀tọ́ ti jiyàn fún ìgbà pípẹ́ pé ìwakùsà ní agbègbè ẹgàn etí òkun tí ó tó 250km (aarùn ún dín nígba Maili) ní gígùn tí a kò fi ọwọ́ kàn yóò ṣe ìpalára fún ìgbésí ayé àwọn nǹkan tó ń gbé inú omi. Ìròyìn sọ pé ilé-ẹjọ́ fi ọdún 2014 sílẹ̀ fún ìjọba láti se ìpinnu fún ilé isẹ́ Shell láti ní ẹ̀tọ́ ìwakùsà ní agbègbè náà. Ó tún ṣètò ìsọdọ̀tun àwọn ẹ̀tọ́ náà ní ọdún 2021. Ilé isẹ́ Shell kì yóò ní ànfàní láti ṣe àwọn ìwakùsà onírògbòdìyàn ti òkun mọ́, èyítí àwọn onímọ̀-àyíká jiyàn pé ó jẹ́ ìpalára sí ìgbésí ayé àwọn ǹkan tó ń gbé inú omi àti ibùgbé rẹ̀.


Ìròyìn sọ pé ilé-ẹjọ́ fi ọdún 2014 sílẹ̀ fún ìjọba láti se ìpinnu fún ilé isẹ́ Shell láti ní ẹ̀tọ́ ìwakùsà ní agbègbè náà. Ó tún ṣètò ìsọdọ̀tun àwọn ẹ̀tọ́ náà ní ọdún 2021. Ilé isẹ́ Shell kì yóò ní ànfàní láti ṣe àwọn ìwakùsà onírògbòdìyàn ti òkun mọ́, èyítí àwọn onímọ̀-àyíká jiyàn pé ó jẹ́ ìpalára sí ìgbésí ayé àwọn ǹkan tó ń gbé inú omi àti ibùgbé rẹ̀. Àwọn olùgbé agbègbè etí òkun ti ṣe ìpolongo fún ìdásí àti fífi ohun àlùmọ́nì etí òkun se ibi ìgbafẹ́ àti ìrìnrìnàjò sí dípò sísọ́ di ibi ìwakùsà epo àti gáàsì. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn olùgbé agbègbè etí òkun ti ṣe ìpolongo fún ìdásí àti fífi ohun àlùmọ́nì etí òkun se ibi ìgbafẹ́ àti ìrìnrìnàjò sí dípò sísọ́ di ibi ìwakùsà epo àti gáàsì. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àrùn Kọ́lẹ́rà: Ènìyàn Mọ́kànlá Lùgbàdí Àrùn Náà Ní Ìpínlẹ̀ Adámáwá

Ilé-iṣẹ́ ètò ìlera ní Ìpínlẹ̀ Adámáwá ti jẹ́ kó di mímọ̀ pé ènìyàn mọ́kànlá ti lùgbàdì àrùn Kọ́lẹ́rà ní agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Guyuk àti Shelleng ní ìpínlẹ̀ náà. Eléyìí wà ninu alaye kan ti won ko ti won si fowo si lati owo Dokita Celine Laori, Oludari eto Ilera Awujọ ni ọjọ́ Ọjọ́bọ̀ ní Ìlú Yólà. O sọ pe titi di ọjọ Ìsẹ́gun, ọran naa ti búrẹ́kẹ́ ti àwọn afunrasí tó sesése kí wọ́n ní àrùn náà ti tó mẹ́rìn dín lọ́gọ̀rún, ènìyàn mọ́kànlá wà ní bebe kíkú tàbí yíyè, àwọn tó ti burú fún ti tó ìwọ̀n méjì ó lé díẹ̀ láwùjọ. Gege bi o ti sọ, ile-iṣẹ naa gba awọn ìròyìn ni ọjọ́ kọkàndínlógún Oṣù Kẹjọ ti iṣẹlẹ awọn ti a fura si ti ti wọ́n ń ya ìgbẹ́ gbuuru olómi láti àwọn ìjọba ìbílẹ̀ tí ọ̀ràn náà kàn. O sọ siwaju pe, awọn ohun elo ilera ni won ti ra ti won si ti pese silẹ ni Ile-iṣẹ Itọju Kọ́lẹ́rà ti o ti wa tẹlẹ lati ṣe atilẹyin iṣakoso ọran naa ni gbogbo ipinle. Ó wá gba gbogbo ará ìlú ní ìmọ̀ràn láti máa ṣe ìmọ́tótó àti kí wọn sì ríi dájú pé gbogbo oúnjẹ àti omi mímu wọn jẹ́ mímọ́ àti àìléwu.


Gege bi o ti sọ, ile-iṣẹ naa gba awọn ìròyìn ni ọjọ́ kọkàndínlógún Oṣù Kẹjọ ti iṣẹlẹ awọn ti a fura si ti ti wọ́n ń ya ìgbẹ́ gbuuru olómi láti àwọn ìjọba ìbílẹ̀ tí ọ̀ràn náà kàn. O sọ siwaju pe, awọn ohun elo ilera ni won ti ra ti won si ti pese silẹ ni Ile-iṣẹ Itọju Kọ́lẹ́rà ti o ti wa tẹlẹ lati ṣe atilẹyin iṣakoso ọran naa ni gbogbo ipinle. Ó wá gba gbogbo ará ìlú ní ìmọ̀ràn láti máa ṣe ìmọ́tótó àti kí wọn sì ríi dájú pé gbogbo oúnjẹ àti omi mímu wọn jẹ́ mímọ́ àti àìléwu. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Aya Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Malaysia tẹ́lẹ̀ rí Rí Ẹ̀wọ̀n E lóju pálí

Ilé ẹjọ́ gíga Malaysia ní Ọjọ́bọ̀ fii Rosmah Mansor, Ọmọ Ọdún Àádọ́rin, Àyà Ààrẹ àná Najib Razak, sì ẹ̀wọ̀n ọdún mẹwa lori ẹ̀sùn gbígbà riba lọwọ àwọn ti wọn gbá ìṣẹ kọngila tí àmọ́ si àgbáṣé ṣe lọ́wọ́ ìjọba si ẹ̀wọ̀n ọdún mẹwa, fún ẹsun mẹta tí wọn fii kàn lẹ́yìn ọjọ́ diẹ tí wọn jù ọkọ̀ rẹ sẹwọn ọdún méjìlá fun ẹsun jẹ gùdù jẹrà. Ṣaju àsìkò yìí, àwọn ìdílé náà ni ojú tí wá lára wọn “fún ọpọlọpọ ẹsun ati iwadi” lórí jíjà èwe Olubori ninu ìbò lọ́nà aitọ fun ọdún mẹsan ní ọdún 2018 àti ẹsun àìmọye Bílíọ̀nù Dọ́là. Adajọ Mohamed Zaini Mazlan ni Rosmah yóò tún san Owó ìtanràn igba leè mẹ́rìndínlógún miliọnu àti marundinladọta ẹgbẹruṇ Dọ̀là fun ẹsun tí wọn fii kan lórí Owo àwọn Oṣiṣẹ Ààrẹ, Àyàfi tí àwọn Agbẹjọ̀ro rẹ bá ni awọn ẹri ti o yanranti. Ile ẹjọ giga naa sọ pe ẹẹkan naa ni yoo ṣe ẹwọn mẹtẹẹta. Rosmah ni oun ko jẹbi ẹsun naa, nitori “Ko si ẹnikẹni to ri mi pe mo gba owo, ko si ẹni to ri pe mo n ka owo… sugbọn to ba jẹ pe nkan ti ile ẹjọ fẹ niyii, mo fi gbogbo rẹ le Ọlọrun lọwọ.” Agbẹjọro Rosmah sọ wípé idajọ yìí ya ni lẹ́nu púpọ̀. Olubunmi Adeyẹmọ.


IMF gbà láti yá Orílẹ̀-èdè Zambia ní owó tótó Bílíọ̀nù Kan Ó lé Ọdúnrún Ẹgbẹ̀rún Dọ́là.

Ẹ̀ka Ayanilowo lágbayé (IMF) tí fọwọ́sí owó yíyá Bílíọ̀nù Kan lè ní ọgọ́rùn-ún Ẹ̀gbẹrun Pọ́hùn fun Zambia. Owó yìí yóò rán Zambia lọ́wọ́ láti mú èéto Ọrọ aje wọn bọ̀ sípò àti láti jẹ kí Orílẹ-èdè náà dàgbà gidigidi. Kọmiṣan Zambia sọ pé, bíótilẹ̀jẹ́ pé ṣíṣe ọ̀rọ̀ ajé baṣu baṣu àti àìmoju to ọ̀rọ̀ ajé lọ́nà ẹ̀tọ́ fún ọpọlọpọ ọdún ni ó fà ìfasẹyin aláìlẹ́gbẹ tí ó mú kí o ṣòro fún wọn láti dojú tí Oṣi, aidọgba ati aijẹun kanu. Zambia gbọ́dọ̀ dójú kọọ ìwà jẹ gùdù jẹrà, kí wọ́n ṣetan làti yọ owo iranlọwọ lórí èpò kúrò, kí wọ́n sì mú owo iranlọwọ lórí ohùn Ọgbin lọkun kúndùn. Olubunmi Adeyẹmọ.


Ilé Isẹ́ Tó Ń Dábòbò Ẹ̀tọ́ Àwọn Ọmọ Ènìyàn Ti Fọwọ́ Òfin Mú Àwọn Afunrasí Arúfin Awakùsà.

Ilé Isẹ́ tó ń dábòbò ẹ̀tọ́ àwọn Ọmọ Ènìyàn Àti Èyi tó tún ń gbógun ti àwọn tí n sowó Ìlú Kúmọkùmọ, Nigeria’s Anti-graft Agency, Economic and Financial Crimes Commission, EFCC, ti fọwọ́ sìnkún òfin mú àwọn afunrasí arufin awakùsà mẹ́tàlá tí ó sisẹ́ ibi ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Pategi ní Ìpínlẹ̀ Kwara Àgbájopọ̀ àwọn ọmọ ogun EFCC, Nigeria Security and Civil Defence Corps, NSCDC ti Ipinle Kwara ati Federal Ministry of Mines and Steel Development ni won se ise takuntakun naa. Àtẹ̀jáde kan nípasẹ̀ agbẹnusọ EFCC, Ọgbẹni Wilson Uwujaren sọ wipe, ọkọ nla marun ti o kun fun ọ̀pọ̀lọpọ̀ orísìrísìí ohun àlùmọ́nì ti ilẹ ni won gba pada lọwọ awọn afurasi naa. Ìwádìí lákókò náà fihàn pe awọn afunrasí naa ko san owó-ìtanràn fún Ìjọba Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí òfin ṣe làá kalẹ̀. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Ọmọ Ogun ti Orílẹ̀-Ẹ̀dè ilẹ̀ Olómìnira Kongo(DRC) Ṣetán Láti Gbàlejò Eré Ìdárayá ti Àwọn Ológun Ní Ọ̀dún  2023

Àwọn Ọmọ Ogun ti Orílẹ̀-Ẹ̀dè ilẹ̀ Olómìnira Kongo(DRC) yóò gbàlejò Eré Ìdárayá tóńbọ̀ ti Great Lakes African Military Games ní Ọdún 2023. Ààrẹ ti Organisation of Military Sports in Africa, OSMA, Major General Maikano Abdullah ló sọ èyí nígbà tó sàbẹ̀wò si Kinshasa, ìlú tó tóbijùlọ àti Olú Ìlú DRC. Èròngbà rẹ̀ ni láti ṣe ìpàdé bi ere idaraya náà yóò ṣe kẹ́sejárí. Àwọn Orílẹ̀-èdè Ńlà náà nìwọ̀nyí: Burudi, Democratic Republic of Congo, DRC, Ethiopia, Kenya, Malawi, Mozambique, Rwanda, Tanzania, Uganda and Zambia gegebi ààrẹ se sọ. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Alága Ilé Isẹ́ Epo Ńlá Ní Orílẹ̀-Èdè Russia, Maganov Ta Téru Nípàá.

Alága Ilé Isẹ́ Epo Ńlá Ní Orílẹ̀-Èdè Russia, Ravil Maganov ti ta teru nípàá nígbà tó jábọ́ lójú fèrèsé ní ilé ìwòsàn kan ní ìlú Moscow gẹ́gẹ́bí ìròyìn ti sọ. Ògbéni Maganov, eni odun meta-din-laadorin ku látàrí ìfarapa rẹ̀ nibi ti o ti ngba ìtọ́jú ní ilé ìwòsàn “Central Clinical” ti ilu naa. Ní kété tí ogun Russia ati Ukraine ti bẹ̀rẹ̀ ni o ti wàásù ki àlàáfíà ki o jọba, nipa pipe ipe àlàáfíà ti o sì kaanu awọn to fara kásá. Ní osù káàrún, Oludari agba tele,Alexander Subbotin ni ile iṣẹ epo nla kan náà jáde láyé lai ro tẹlẹ. Iku Ravil Maganov náà tún jẹ́ èyí tó yàwọ́n lẹ́nu. Ó bẹ̀rẹ̀ gege bi alaga ile iṣẹ náà ní ọdún méjì seyin, o dara pọ̀ mọ́ ilé iṣẹ epo aládáni náà ni ọdún 1993.


Ní osù káàrún, Oludari agba tele,Alexander Subbotin ni ile iṣẹ epo nla kan náà jáde láyé lai ro tẹlẹ. Iku Ravil Maganov náà tún jẹ́ èyí tó yàwọ́n lẹ́nu. Ó bẹ̀rẹ̀ gege bi alaga ile iṣẹ náà ní ọdún méjì seyin, o dara pọ̀ mọ́ ilé iṣẹ epo aládáni náà ni ọdún 1993. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ikọ̀ Ọmọ Ogun Orilẹ-ede Nàìjíríà Sọ Agbára Ọmọ Ẹgbẹ́ IPOB Di Òtu-Bántẹ́ Ní Ìpínlẹ̀ Ímò

Ikọ̀ Ọmọ Ogun Orilẹ-ede Nàìjíríà (Headquarters 82 Division) ti sọ agbára ikọ̀ àwọn ajàjàngbara ti Indigenous People of Biafra (IPOB) ati Eastern Security Network (ESN) di òtu-bántẹ́ ní ọ̀nà Ihitte Nansa ní ìjọba ìbílẹ̀ Orsu ní Ìpínlẹ̀ Ímò. Ikọ̀ ọmọ ogun 34 Artillery pẹ̀lú àgbáríjọpọ̀ àwọn ọmọ ogun ti orí-ilẹ̀, òfúrufú, ti inú omi àti ikọ̀ àwọn ológun míràn ni wọ́n jọ se àseyọrí náà láti rí pé kòsí ibùba àwọn arúfin kankan ní ìpínlẹ̀ náà. Tèmìtọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àkànjí Tọwọ́bọ Ìwé Àdéhùn pẹlú  Ikọ̀ Manchester City Láti Borussia Dortmund

Ikọ̀ Manchester City ti fí ọwọ́ gbajugbaja ọmọ Switzerland Manuel Àkànjí bọ̀ ìwé àdéhùn ọdún márùn láti Borussia Dortmund. Manuel Àkànjí jẹ́ agbábọ̀ọ̀lù kàrún tí ikọ̀ Manchester City ti tọwọọrẹ bọwe ní sáà ìgbà bọ́ọ̀lù tuntun yíì. Àkànjí, ọmọ ọdún mẹtadinlọgbọn tí ṣé àwọn ifarahan onírúurú fún Borussia Dortmund láti Oṣù Kíní ọdún 2018. Tó sí ṣe iṣẹ takuntakun bi Ikọ̀ Swizerland ṣé peregede sí ìdíje ife àgbáyé. Àkànjí sọ wípé: “Inú mí dùn láti darapọ̀ mọ́ ikọ̀ yíì nítorí pé wọ́n jẹ́ ọkàn nínú àwọn ikọ̀ tó dára jù ní Ilẹ̀ Europe làti akoko díẹ̀ sẹyìn sí ìgbà tá wà yíì. “Ìgbá bọ́ọ̀lù wọ́n wuyi láti wò, o si mu orí ẹní wù tí wọ́n sí n díje ní ọpọlọpọ ìgbà.


Tó sí ṣe iṣẹ takuntakun bi Ikọ̀ Swizerland ṣé peregede sí ìdíje ife àgbáyé. Àkànjí sọ wípé: “Inú mí dùn láti darapọ̀ mọ́ ikọ̀ yíì nítorí pé wọ́n jẹ́ ọkàn nínú àwọn ikọ̀ tó dára jù ní Ilẹ̀ Europe làti akoko díẹ̀ sẹyìn sí ìgbà tá wà yíì. “Ìgbá bọ́ọ̀lù wọ́n wuyi láti wò, o si mu orí ẹní wù tí wọ́n sí n díje ní ọpọlọpọ ìgbà. Lékan Ọrẹnuga


Olórin Nàìjíríà Flavour, yóò kópa Nínú Àwọn ìtàn ìwáṣẹ̀ ‘Loud in Africa’

Olórin Nàìjíríà àti akọrin Flavour,yóò kópa nínú àwọn ìtàn ìwáṣẹ̀ kan,tí wọ́n pè ní ‘Loud in Africa’. Ẹya ti o da lori otitọ, yoo lọ sinu irin-ajo iṣẹ ati awọn ilana amoye ni ile-iṣẹ ẹda ni lilo eto ọgbọn wọn. Oludasilẹ, Abass Akẹju, adari multimedia kan ti o wa ni AMẸRIKA, ṣapejuwe ‘Loud in Africa’ gẹgẹ bi “ẹya kan ti n ṣawari awọn itan ipilẹ aṣa orin adulawọ, awọn ẹda amoye, awọn italaya ati awokose diẹ ninu awọn iṣẹ akanṣe wọn”. Iṣẹlẹ akọkọ ti o ṣafihan Flavour, ṣe alaye igbiyanju rẹ ni ile-iṣẹ orin, ipa awoṣe, ati iwuri. Flavor N’abania ti o jẹ ọmọ ọdun mejidin-logoji,ti orukọ rẹ gangan jẹ Chinedu Okoli,o tun jẹ akọrin Naijiria ti o maa n lo ohun elo orin. Flavour jẹ olokiki jakejado Afirika ati agbaye fun orin olokiki rẹ ti akọle rẹ jẹ “Nwa Baby”.


Iṣẹlẹ akọkọ ti o ṣafihan Flavour, ṣe alaye igbiyanju rẹ ni ile-iṣẹ orin, ipa awoṣe, ati iwuri. Flavor N’abania ti o jẹ ọmọ ọdun mejidin-logoji,ti orukọ rẹ gangan jẹ Chinedu Okoli,o tun jẹ akọrin Naijiria ti o maa n lo ohun elo orin. Flavour jẹ olokiki jakejado Afirika ati agbaye fun orin olokiki rẹ ti akọle rẹ jẹ “Nwa Baby”. Lọwọlọwọ bayii o wa labẹ 2nite Entertainment.


Chelsea fọwọ́ sí ríra  Wesley Fofana Láti Leicester City

Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Premier League Chelsea ti parí ìfọwọ́sí olùdilémù Leicester City, Wesley Fofana ,nínú àdéhùn kan tí ó tó iye owó áárùnlé-láàdọ́rin mílíọ́nù £uro. Leicester ati Chelsea fẹnuko lori owo kan fun Fofana ni ọjọ abamẹta, pẹlu oludilemu ti n lọ si AMẸRIKA ni ọjọ Aje fun itọju ara rẹ. Ọkan ninu awọn ọdọ agbabọọlu ti o dara julọ ti Premier League, Fofana de lati tunbọ ṣe atilẹyin si aabo Thomas Tuchel fun akoko 2022/23, ni atẹle dide Kalidou Koulibaly ati Marc Cucurella ni asiko ooru. Afikun Fofana yoo ṣe iranlọwọ fun okun oludilemu Chelsea lẹyin ti wọn padanu ami meji si ookan pẹlu Southampton ni ọjọ Iṣẹgun.


Ààrẹ NFF: Akínwùnmí Kéde èròńgbà rẹ̀, Ó lérí Láti Tún ètò Bọ́ọ́lù Nàìjíríà ṣe

Igbákejì Ààrẹ àkókó fún àjo agbábóólù Nàìjíríà (NFF), àti alága egbé agbábóólù ní ìpínlè Èkó, Sèyí Akínwùnmí, ti kéde èròńgbà rẹ̀ láti díje dupò Ààrẹ nínú ìdìbò NFF tí yóò wáyé lósù tó ń bò ní ìlú Benin, Ìpínlẹ̀ Ẹdó. Akinwunmi fẹ wọ ọfiisi lẹyin ọga agba ati Aarẹ akoko, Amaju Pinnick, ti saa keji rẹ ni ọfiisi n pari ni Oṣu Kẹsan,ọdun 2022. O ṣe afihan erongba ipo aarẹ ṣaaju apejọ awọn alaga FA Ipinlẹ,awọn ọmọ ẹgbẹ igbimọ alaṣẹ ti NFF ti o n ṣiṣẹ lọwọ ati awọn ti o kọja, awọn to ni ajọ agbabọọlu,agbabọọlu ati awọn akọroyin ere idaraya. Awon ti oro kan pelu awon olori ibile tun wa nibi ayeye alarinrin naa to waye ni Transcorp Hilton ti ilu Abuja. Akinwunmi ṣe ileri lati tun jẹ ki bọọlu afẹsẹgba Naijiria jẹ agbayanu ti wọn ba fun ni anfani lati ṣe iṣakoso bọọlu orilẹ-ede, ti yoo si dojukọ idagbasoke ipilẹ ati ṣiṣe idaniloju alafia awọn agbabọọlu gbogbo ipele.


Nàìjíríà ṣèdárò lẹ́yìn ikú ìjọba Soviet nígbà kan rí Gorbachev

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti ṣàpèjúwe ẹni tó jádarí Soviet Union tẹ́lẹ̀ kẹ́yìn , Ọ̀gbẹ́ni Mikhail Gorbachev, gẹ́gẹ́ bí “alátúnṣe tí ó ní ìgboyà tí wọn yóò máa ṣe ìrántí rẹ̀ fún àìmọye ọdún tí ń bọ̀ nítorí àwọn ipa tí ó kó nínú pípèsè àlàáfíà ní àwújọ tí ó gbóná girigiri nígbà kan rí.” Ni ifesi si iku Gorbachev,ti o jẹ ẹni ọdun mọkanle-laadọrun, ni ọjọ Iṣẹgun, Aarẹ Buhari sọ pe: “Oloogbe Gorbachev jẹ arakunrin to mọ eto iyipada isọdọtun awujọ Soviet nipasẹ eto imulo rẹ ti Perestroika ati Glasnost,ti awọn mejeeji ti ṣeto ipele fun atunṣe eto-ọrọ aje ati oṣelu orílẹ̀-èdè tirẹ̀ àti ti àwọn mìíràn ní Soviet Union tí o ti parun.” Gẹ́gẹ́ bí aarẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣe sọ, “Kì í ṣe pé ìjọba Soviet Union tẹ́lẹ̀ rí nìkan ni o ri ipa àjogúnbá Gorbachev , ṣùgbọ́n ó tún nípa lórí gbogbo ayé.”


Igbákejì-Ààrẹ Ọ̀ṣínbàjò: Ọ̀rọ̀ ohun èlò àmúṣagbára Nàìjíríà jẹ wá lógún púpọ̀

Igbákejì Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò ti fi ìlú Àbújá sílẹ̀ lọ sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní Ọjọ́ọ́rú fún àjọṣepọ̀ àgbáyé àti àtìlẹ́yìn fún Ètò àtúnṣe ohun èlò àmúṣagbára ní Nàìjíríà láìpẹ́. Oluranlọwọ pataki fun Aarẹ lori eto ibaraẹnisọrọ ati Ipolongo (Ọfiisi Igbakeji Aarẹ); Laolu Akande sọ eyi ninu atẹjade kan ni kutukutu owurọ Ọjọru. Gẹgẹ bi Akande ṣe sọ,Ọjọgbọn Ọṣinbajo n ṣe adari Ẹgbẹ Ṣiṣẹ Imuṣẹ atunṣe Agbara Naijiria (ETWG) lori iṣẹ AMẸRIKA ti ipade naa n bẹrẹ lati Ojobo,ọjọ kinni, Oṣu Kẹsan lati ṣe igbelaruge eto naa ati idaniloju atilẹyin agbaye lati ọdọ ijọba AMẸRIKA, aladani, ati awọn alabaṣepọ idagbasoke miiran. .


Udeze Gbà Awóníyì ní Ìyànjú Láti Máà Gbà Bọ́ọ̀lù sí Àwọ̀n

Ifeanyi Udeze tí o jẹ́ àgbàbọ́ọ̀lu orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹlẹ rí tí gbà Taiwo Awóníyì ní Iyànjú láti bẹrẹ síi gbà àmì ayò wọlé fún ikọ̀ Nottingham Forest gẹgẹ bí àgbàbọ́ọ̀lu iwájú Awóníyì darapọ̀ mọ́ ikọ̀ tuntun rẹ̀ láti ikọ̀ Union Berlin ní Germany tó sí tí gbà àmì ayò kàn péré wọlé fún Ikọ̀ tuntun rẹ̀ nínú ifẹsẹwọnṣe márùn tó tí ṣé ojú Ikọ̀ rẹ tó sí bẹrẹ méjì nínú ifẹsẹwọnṣe márùn. Ikọ̀ Nottingham Forest ní àgbàbọ́ọ̀lu orílẹ-èdè Nàìjíríà míìràn Emanuel Dennis tọwọ bọ ìwé àdéhùn pẹlú. Udeze lórí Brila FM sọ pé “Awóníyì nilo látí bẹrẹ sí ní gbà ayò sí àwọ̀n fún Ikọ̀ Nottingham Forest làti fí ẹsẹ rẹ̀ múlẹ déédé.” “Nínú ikọ̀ náà ni àwọn àgbàbọ́ọ̀lu onírúurú tí wá nilẹ láti ṣe ojú wọ́n”. “Mí o ní ìyè méjì nípa Taiwo Awóníyì nítorí mo mọ̀ pé o jẹ́ àgbàbọ́ọ̀lu tí o dára tó sí kún ojú òṣùwọ̀n ṣùgbọ́n mo gbà adura pé kí o bẹrẹ sí gbà ayò wọlé ní báyìí.” Awóníyì àti ikọ̀ rẹ̀ yóò kojú ikọ̀ Manchester City ní pàpà iṣere Etihad ní ìdíje Premier League tí Ọjọ́bọ̀, ọsẹ yìí. Lekan Orenuga


Wàhálà Ní Baghdad: Ìró Ìbọn Léraléra Lójí Àwọn Olùgbé rẹ̀

Ìròyìn fi tó wà létí wí pé iro ado olóró àti ìbọn yín yín léraléra ni O ji àwọn Olùgbé Baghdad mọju oni látàrí rògbòdìyàn tí ó ṣẹlẹ̀ lalẹ́ àná ni Olú ìlú Iraqi. Àwọn Oṣiṣẹ Alaabo Iraqi “fi agbara mu awọn alatilẹyin al-Sadr lati aafin Republican, nibiti ọfiisi Prime Minisita wa àti agbegbe wọ́n.” Ifọ̀rọ̀jomitoro ọrọ n lọ láàrin àwọn Oṣiṣẹ Ìjọba ati Adarí àwọn Alakatakiti, àwọn Alátakò pẹlu Alákóso ìṣọ̀kan Ìlànà Ìfọwọsowọpọ. Olubunmi Adeyẹmọ.


Ikọ̀ Àwọn Akọ́wọ̀rín US Ní Ìdojúkọ Pẹ̀lú Rògbòdìyàn Iraq

Aṣojú US sì Iraq, Alina Romanowski sọ pé Rògbòdìyàn Iraqi nfa “ìdíwọ̀” tí kò fún àwọn ilé ìṣẹ ni anfaani lati ṣíṣe. O gbà àwọn tí ọ̀rọ̀ yí ṣẹwò mọ lára “láti jẹ kí àlàáfíà jọba, kí wọ́n sì yàgò fún ohun tó le fà rògbòdìyàn.” Romanowski nínú ọ̀rọ̀ rẹ sọ pe “Ako gbọdọ fi ààbò, iduroṣinṣin ati èéto ijọba tí kò ní kọnu ńkọ́ ọ ní Iraqi sínú èwù,” àkókò yìí ni ó yẹ kí a sọrọ yìí ni tunbi n’nu bí láàárín ará wá, kí n ṣe nípa Ìdojúkọ ará ẹni. Ninu atoo tonu rẹ̀, ó pe wọ́n làkíyèsí lati “ bọ̀wọ̀ fún ajọ ilé ìṣẹ ìjọba Iraqi àti Ohùn ìní ti o jẹ ti gbogboogbo ti ó sì wúlò fún tẹbi tara lati jẹ kò ṣíṣẹ.” Olubunmi Adeyẹmọ.


Wọ́n lu Gbajúgbajà agbábọ́ọ́lù Gabon, Aubameyang, ní Ìlú Barcelona

Àwọn adigunjalè lu agbábọ́ọ́lù Gabon, Pierre-Emerick Aubameyang àti ìyàwó rẹ̀ ní Ìlú Bacelona,nígbà tí wọ́n fi ipá wọ ilé rẹ̀, tí wọ́n sì tún mu nípá láti ṣíí àpótí tí ó ń kó àwọn ohun-ọ̀ṣọ́ rẹ̀ sí,ní kùtùkùtù òwúrọ̀ ọjọ́ Ajé, ọlọ́pàá Sípéínì ló sọ èyí. Aubameyang ati iyawo rẹ Alysha Behague fara pa diẹ. Aubameyang, ẹni ti o jẹ ọmọ ọdun mẹtale-lọgbọn, ko tii fidi alaye ole jija naa mulẹ. O jẹ igba ikeji ninu oṣu meji ti wọn yoo wa jale nile Aubameyang ni Castelldefels, agbegbe kan ni Ilu Barcelona, botilẹjẹpe agbabọọlu naa ati ẹbi rẹ ko si ni ile lakoko ti wọn kọkọ wa, ọlọpa sọ eyi. Gẹgẹ bi awọn oniroyin ṣe sọ, awọn ọkunrin mẹrin wọn ibora wọ ile rẹ ni ọjọ Aje ti wọn si halẹ mọ ati ẹbi rẹ pẹlu awọn ohun ija apaniyan. Wọ́n lu Aubameyang àti ìyàwó rẹ̀, wọ́n sì fipá mú wọn láti ṣí apoti ìpamọ́ wọn, kí wọ́n lè jí ohun ọ̀ṣọ́ wọn.


Gómìnà Yóbè fọwọ́ sí ìgbanisíṣẹ́ àwọn  Òṣìṣẹ́ Ìlera mẹ́rìnlé-láàdóje

Ìjọba ìpínlẹ̀ Yóbè ní ọjọ́ Àìkú, fọwọ́sí ìgbani síṣẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìlera mẹ́rìnlé-láàdóje láti mú ìrọ̀rùn bá iṣẹ́ ìlera ní ìpínlẹ̀ náà. Gomina Mai Mala Buni sọ eyi ninu ọrọ kan nipasẹ Oludari Gbogbogboo eto ibaraẹnisọrọ ati Awọn ọrọ awọn oniroyin, Alhaji Mamman Mohammed ni Damaturu,o sọ pe awọn oṣiṣẹ naa ti pari ni ile-iwe giga olugbẹbi ati olutọju[nọọsi] ti Shehu Sule , Damaturu. Awọn oṣiṣẹ naa jẹ agbẹbi mẹtadin-laadọrin,Nọọsi mejila,ati awọn Nọọsi abẹle marunle-laadọta. Gomina tun fọwọsi fifun awọn ọmọ ile-iwe nọọsi mẹtadin-laadọsan naa ni iye owo ẹgbẹrun mẹwaa Naira loṣooṣu fun ẹni kọọkan.


Idìbó 2023: ‘N kò ní àyànfẹ́ olùdíje’ – Ààrẹ orílè-èdè Nàìjíríà télè

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kan rí, Olóyè Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́, ti fi hàn pé òun kò ní olùdíje kan pàtó fún ìdìbò Ààrẹ orílè-èdè yìí, ní ọdún 2023. Oloye Ọbasanjọ sọ ọrọ yii nigba to ṣe abẹwo si Olori orile-ede Naijiria nigba kan ri, ajagunfẹyinti Abdulsalami Abubakar ni Minna, olu-ilu ipinlẹ Niger, lojo Aiku. “Emi ko ni oludije kan pato; Eto iṣakoso orilẹ-ede lo jẹmi logun. “ Awọn aarẹ tẹlẹ Mejeeji si ṣe ipade bonkẹlẹ.


Àwọn adarí ilà oòrùn Kogí  gbóríyìn fún ìjọba àpapọ̀ lórí Àwọn iṣẹ́ àkànṣe òpópónà

Lẹ́hìn àìmọye ọdún tí àwọn olùṣàkóso tẹ́lẹ̀ ti fojú paá á rẹ́, Ìjọba àpapọ̀ lábẹ́ ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí, ti fọwọ́sí àdéhùn fún àtúnṣe òpópónà Shintaku-Dekina, òpópónà ìjọba àpapọ̀, èyítí ó so apá ilà-oòrùn ìpínlẹ̀ Kogí pọ̀, pẹ̀lú apá iwọ̀-oòrùn ìpínlẹ̀ náà. Adari awọn iṣẹ ijọba apapọ ni ipinlẹ Kogi, Engr. Jimoh Kajogbola, fi idi eyi mulẹ fun Voice of Nigeria ni Lokoja, aringbungbun Naijiria. Ninu ifọrọwanilẹnuwo lori tẹlifoonu, Engr. Kajogbola, sọ pe adehun ọna nipasẹ ile-iṣẹ ijọba apapọ to n risi awọn iṣẹ orilẹ-ede,yoo ṣe awọn atunṣe pataki lori ọna naa, eyi ti o jẹ ọna ẹburu julọ si apa ila oorun agbegbe Kogi lati apa iwọ oorun ipinlẹ naa.


‘Ẹ Gbàdúrà Fún Olódodo àti Àwọn aṣaájú tó kúnjú òsùnwọ̀n’ – Emir tẹ́lẹ̀ ti ìpínlẹ̀ Kánò

Emir tẹ́lẹ̀ ti ìpínlẹ̀ Kánò, Khalifa Sanusi keji, ti rọ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti gbàdúrà àti dìbò fún àwọn adarí olótìítọ́ àti tí ó yẹ láti kojú làásìgbò tí ó dojúkọ orílẹ̀-èdè àti àwọn ìtaláyà míràn. O pe ipe yi nibi ipade Igbimọ Alaṣẹ apapọ (NEC), ti Jam’iyyatu Ansariddeen Attijaniyya, Naijiria, ni ọjọ Aiku, ni ilu Abuja. Sanusi,ẹni ti o jẹ gomina ile-ifowopamọ orilẹ-ede apapọ (CBN), tẹlẹri ati Aarẹ Gbogbogboo ajọ naa, rọ awọn ọmọ Naijiria lati ṣera wọn lọkan fun idagbasoke orilẹ-ede. Ni ọrọ tirẹ, Akowe ajọ naa, Mallam Muhammad Yahaya, sọ pe ipade naa jẹ, ipa wọn lati jiroro lori ilọsiwaju wọn lati koju awọn italaya ti orilẹ-ede n koju ati awọn ipa wọn si idagbasoke orilẹ-ede laarin awọn nnkan miiran.


A fẹ́ jáwọ́ lápọ̀n tí kò yọ̀

Àríyànjiyàn ti bẹ́ sílẹ̀ níbi ìpàdé Ìgbìmọ̀ Aláse Ẹgbẹ́ Àwọn òṣìṣẹ́ Ilé-ẹ̀kọ́ gíga fáfítì, tí ń wáyé lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí ní Àbújá, olú-ìlú Nàìjíríà. Gẹgẹ bi o ti n lọ lọwọ bayii nibi ipade ASUU NEC,o fojuhan pe diẹ ninu awọn aṣoju n pe Fun Idaduro Idaṣẹsilẹ, ti Awọn aṣoju Ile-ẹkọ giga ti Ipinle si n gbero lati kuro ninu ẹgbẹ naa. Ipade NEC ti ASUU ti nlọ lọwọ yi n waye lati ṣe agbeyẹwo idaṣẹsilẹ ti o ti le loṣu mẹfa bayii,ti o se awọn ọmọ ile-iwe ati awọn olukọ wọn mole. Awọn ọmọ ẹgbẹ NEC naa pejọ ni olu ile-iṣẹ wọn, ni ọjọ Aiku lati bẹrẹ ijiroro lori awọn ọran ti o kan awọn ibeere rẹ. Okan ninu egbe NEC ASUU to ba Voice of Nigeria sọrọ ni kọkọ, so wi pe ipade naa ti tesiwaju ni aaro ojo aje, ojo kokandin-lọgbon, oṣu kẹjọ, lati le yanju awọn ọrọ ẹgbẹ naa.


Olórí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà bá àwọn tí ìjànbá omí yalé sọ sẹ́ lọ́dọ̀ wọn ní ìlú Pakistan kẹ́dùn

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti fì ikẹ́dùn rẹ ranṣẹ si àwọn tí omí yalé sọ sẹ́ lọ́dọ̀ wọn ní Pakistan, ìjànbá yìí jẹ èyí to burú jù lọ nínú ìtàn orílẹ̀-èdè náà. Omí yalé yìí ba àwọn ile ti o to idaji milionu kan jẹ, ó kan àwọn èyàn tó tó Ọgbọ̀n milionu, àwọn èyán tó tó ẹgbẹ̀rún si pàdánù emi wọn. Ààrẹ Buhari sọ pé awọn ọmọ Nàìjíríà yóò fi ọrọ orílẹ̀-èdè Pakistan àti àwọn olùgbé rẹ sínú ero àti adura wọn bi wọn ṣe kọjú àjálù nla yìí. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ilé ẹjọ́ ti fòpin sí ìdìbò agbègbè ní ìpínlẹ̀ Ebonyi

Ní ọjọ́bọ̀ ní ilé ẹjọ́ gíga tó fì dí múlẹ̀ sí Abakaliki ní ìpínlẹ̀ Ebonyi fi òpin sí ìdìbò tó sẹ̀sẹ̀ wáyé ní agbègbè wọn. Gẹ́gẹ́bí ilé ẹjọ́ naa, ìdìbò agbègbè tó wáyé ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́gbọ̀n, osù keje, odún 2022, tako àwọn òfin tí wọ́n pèsè fún ìdìbò odụ́n 2022. Adájọ́ ilé ẹjọ́ náà, Adájọ́ Rilman Fatun, pèlu nómbà FHC/AI/CS/151/2022, se ìdájọ́ pe ìdìbò náà o tọ́ sófin. Ìròyìn lekun rẹ́rẹ́ ńbọ̀…. Hamzat Dàmọ́lá


Newcastle United Ti Ṣetán Láti Ra Agbábọ́ọ̀lù Isak Láti Real Sociedad

Newcastle ti ṣetán láti fọwọ́ sí ríra ẹlẹ́sẹ̀ayò ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Real Sociedad kan , Alexander Isak ní iye owó ìdíyelé £60 Mílíọ̀nù. Agbábọ́ọ̀lù Swedish, ọm ọdun méjìlélógún náà ni ìrètí wà pé yóò mú ìlọsíwájú bá ikọ̀ tuntun rẹ̀ náà níbi tí ọ̀kan lára wọn, Callum Wilson ti ní ìfarapa. Agbábọ́ọ̀lù Dortmund tẹ́lẹ̀rí náà, Isak ti lu àwọ̀n nígbà mẹ́rìn-lé-lógójì nínú ìkópa méjì-dín-láàdóje tí ó sì lu àwọ̀n ní ìgbà mẹ́sàn án nínú ìkópa mẹ́tà-dín lógójì fuhn orílẹ̀ èdè rẹ̀. Ìforúkọsílẹ̀ Isak yìí jẹ́ ìnáwó ìlọ́po méjì tí Newcastle se ní sáà yìí àti ìpàdánù owó tó tó £120 Mílíọ̀nù nítorí wípé wọ́n ti fi ọwọ́ sí rírà tẹ́lẹ̀ àwọn agbábọ́ọ̀lù bíi Matt Targett, Sven Botman àti Nick Pope, èyí tí àpapọ̀ rẹ̀ jẹ́ £200 Mílíọ̀nù láti ìgbà tí ẹni tuntun ti gba isẹ́ ní Oṣù Kẹ́wàá ọdún 2021. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olórí Eré Ọkọ̀ Wíwà Ayára Bíi Àsá tí a mọ̀ sí Formula 1 Sọpé Òndìje Lóbìnrin Kòleè Sí Ní Ọdún Màrún Sí Àkókò Yìí.

Ààrẹ eré ọkọ̀ wíwà ayára bí àsá ní ọ̀dàn, Stefano Domenicali ti sọpé òndìje lóbìnrin ní ipele àkọ́kọ́ kòleè seése kí ó wà ní ǹkan bíi ọdún màrún sí àkókò tí a wà yìí. Ó fi kún pé áwọn sì ǹ sisẹ́ láti ri pé àwọn obìnrin tó pọ̀ náà yóò máa kópa. Àwon akíkanjú obìnrin méjì kópa ní ọdún 1950 ati 1970, Maria Teresa de Filippis àti , Lella Lombardi. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó Se Ìlérí Láti Kojú Àwọn Ìpèníjà Tí Àwọn Onìpinlẹ̀ṣẹ̀ Ń Dojúkọ̀ Lórí Ètò Iṣẹ́́-Ọ̀gbìn

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ìlú Èkó, Ọ̀gbẹ́ni Babájídé Sanwó-Olú, ti ṣe ìlérí láti kọjú àwọn ìpèníjà tí àwọn Onìpinlẹ̀ṣẹ̀ ètò iṣẹ-ọ̀gbìn ń dojú kọ lórílẹ̀, ó tún sèlérí fífún àwọn ènìyàn ní ìrètí nípasẹ̀ ìlọsíwájú ìgbésí ayé tó dára. Sanwó-Olú sọ èyí lákókò ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀ ti àwọn ètò oúnje yanturu àti ibùdo ohun èlò ti “Lagos Central food security systems and logistics hub” ni Ketu-Ereyun Ẹ̀pẹ́. Gómìnà, ti o ni inúdídún si ibẹrẹ iṣẹ rere naa, ṣe àpèjúwe ètò náà gẹ́gẹ́bí ohun máleegbàgbé ninu itan orile ede Naijiria lọ sí èbúté ògo nípasẹ̀ eto ounje bọ̀lúyó. Sanwo-Olu sọ pe iṣẹ akanṣe naa yoo jẹ imuse ni awọn ipele meji, yoo pese ọrọ fun eniyan to le ni mílíọ̀nù màrún, yóò bọ́ olùgbé ìpínlẹ̀ Èkó tólé ní mílíọ̀nù mẹ́wàá, oúnjẹ fún bí osù mẹ́ta, yóò pèsè awọn ohun elo ipamọ fun awọn oko nla ju to ju bii 1,500 fun ọjọ kan lo, yoo ṣiṣe iwulo fun ẹgbẹẹgbẹ̀rún awọn òsìṣẹ́ ní ọdọọdún, ati wipe yoo ṣilekun awọn okowo nla sile. O ni ireti pe iṣẹ àkànṣe náà yóò bí ọ̀pọ̀ yanturu, àti èrè ńlá tabua fún àwọn àgbẹ̀ àti àwọn míràn. Komísánà fún ètò-ọ̀gbìn, Abísọ́lá Olúsànyà, nítirẹ̀ sọ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ tilọ láti ṣètò iṣẹ́ àkànṣe yìí, èyí tí ó tọ́ka sí ìbẹ̀rẹ̀ ìpalẹ̀mọ́ ogun rere míràn ti ìjọba Babájídé Olúsọlá Sanwó-Olú tún fi lọ́lẹ̀.


Sanwo-Olu sọ pe iṣẹ akanṣe naa yoo jẹ imuse ni awọn ipele meji, yoo pese ọrọ fun eniyan to le ni mílíọ̀nù màrún, yóò bọ́ olùgbé ìpínlẹ̀ Èkó tólé ní mílíọ̀nù mẹ́wàá, oúnjẹ fún bí osù mẹ́ta, yóò pèsè awọn ohun elo ipamọ fun awọn oko nla ju to ju bii 1,500 fun ọjọ kan lo, yoo ṣiṣe iwulo fun ẹgbẹẹgbẹ̀rún awọn òsìṣẹ́ ní ọdọọdún, ati wipe yoo ṣilekun awọn okowo nla sile. O ni ireti pe iṣẹ àkànṣe náà yóò bí ọ̀pọ̀ yanturu, àti èrè ńlá tabua fún àwọn àgbẹ̀ àti àwọn míràn. Komísánà fún ètò-ọ̀gbìn, Abísọ́lá Olúsànyà, nítirẹ̀ sọ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ tilọ láti ṣètò iṣẹ́ àkànṣe yìí, èyí tí ó tọ́ka sí ìbẹ̀rẹ̀ ìpalẹ̀mọ́ ogun rere míràn ti ìjọba Babájídé Olúsọlá Sanwó-Olú tún fi lọ́lẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀ Ẹdè Russia Ti Sọpé Àwọn Ni Wọ́n Wà Nídi Ikú Àwọn Ọmọ Ogun Ti Orílẹ̀ Ẹdè Ukrain

Ilé-iṣẹ́ ààbo ti Russia sọ pé àwọn ti pa àwọn ọmọ ogun ti Ukarain ní ìkọlù ibùdó ọkọ̀ ojú-irin ní agbedeméjì Ukraine tí Kyiv ti sọ tí àwọn ènìyàn márùn ún dín lọ́gbọ̀n, pẹ̀lú àwọn ọmọdé, ti jẹ́ Ọlọ́run nípè.


A Dúpẹ́ o, Isẹ́ Abẹ Pàsípáàrọ̀ Kíndìnrín Tí Eedris Abdulkareem Se Yọrí Sí Rere

Gbajúmọ̀ Olórin ní Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Eedris Abdulkareem ti kéde ìpadàbọ̀ sípò rẹ̀ lẹ́yìn isẹ́ abẹ pàsípáàrọ̀ kíndìnrín tí ó se. Isẹ́ abẹ pàsípáàrọ̀ kíndìnrín tí ó se jẹ́ ojúlówó ọ̀kan lára kíndìnrín tí ìyàwó rẹ̀ tó ń jẹ́ Yétúndé yọ̀ǹda fun; a gbọ́ pé gágá lara rẹ̀ yá lẹ́yìn àseyorí isẹ́ abẹ náà gẹ́gẹ́ bí Hon Mike Pam se sọ tí ó sì tún dúpẹ́ lọ́wọ́ gbogbo àwọn olólùfẹ́ òǹkorin náà níleh àti lẹ́yìn odi. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Òsèré Nollywood Kenneth Okonkwo Darapọ̀ Mọ́ Ẹgbẹ́ Òsèlú Labour

Òsèré Nollywood, Kenneth Okonkwo ti lọ darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ òsèlú Labour lẹ́yìn ìgba tó ti sọ pé oùn kò se ẹgbẹ́ APC mọ́ lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ díẹ̀. Ó lọ sí ojú òpó instagram rẹ̀ láti se ìkéde yìí lọ́jọ́ Ọjọ́rú nígbàtí ó ń fi àwòrán ara rẹ̀ pẹ̀lú àwọn olóyè nínú ẹgbẹ́ Labour hàn ní ìlú Àbújá. Kenneth Okonkwo jẹ́ gbajugbajà òṣèré Nàìjíríà tí ó ti gba àmì ẹ̀yẹ, páàpàá jù nínú ipa tí ó kó nínú fíìmù “Gbígbé nínú Ìdè” gẹ́gẹ́ bí Andy Okeke. Ọmọ ọdún mẹ́tàlé-láàdọ́ta náà sì tún jẹ́ agbẹjọ́rò. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Orílẹ̀ Ẹ̀dè Amẹ́ríkà Fi Ikọ̀ Asojú Àkọ́kọ́ Ránṣẹ́ sí Orílẹ̀ Èdè Sudan

Ilè Amẹ́ríkà fi aṣojú rẹ̀ àkọ́kọ́ ránsẹ́ sí Sudan ní nǹkan bíi ọdún márùndínlọ́gbọ̀n. Eléyìí wáyé lẹ́yìn ọdún méjì tí wọ́n yọ Orílẹ̀ èdè Sudan kúrò nínú orúkọ àwọn orílẹ̀-èdè tí ó ń ṣe onígbọ̀wọ́ àwọn agbésùnmọ̀mí onípànle. Iroyin ro pe Ambasedo, John Godfrey ti de si olu ilu ni Khartoum bayii. Wọ́n kọ orúkọ orilẹ-ede Sudan pẹ̀lu awọn orilẹ-ede ti o n ṣe onígbọ̀wọ́ àwọn agbésùnmọ̀mí onípànle ni ọdun 1993 lẹhin ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀sùn pé o ń ṣe àtìlẹyìn fún Al-Qaeda, ẹniti oludasile re n se Osama Laden. Ní ọdún 1997, Ile Amerika ja irawo asoju re ni Sudan kuro lati ipo asojú ńlá di asojú yẹpẹrẹ ti wọ́n si tun fi òté lé ọrọ̀-ajé wọn. Síbẹ̀síbẹ̀, Orílẹ̀ èdè Améríkà kéde àwọn èrò wọn láti ṣe ìgbésókè aṣoju ni ọdun 2019, ati ni ọdun 2020, nitori idi eyi, Orile ede Sudan naa yan aṣoju akọkọ rẹ si ilẹ̀ Améríkà lẹ́yìn ọdún mẹ́tàlélógún.


Wọ́n kọ orúkọ orilẹ-ede Sudan pẹ̀lu awọn orilẹ-ede ti o n ṣe onígbọ̀wọ́ àwọn agbésùnmọ̀mí onípànle ni ọdun 1993 lẹhin ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀sùn pé o ń ṣe àtìlẹyìn fún Al-Qaeda, ẹniti oludasile re n se Osama Laden. Ní ọdún 1997, Ile Amerika ja irawo asoju re ni Sudan kuro lati ipo asojú ńlá di asojú yẹpẹrẹ ti wọ́n si tun fi òté lé ọrọ̀-ajé wọn. Síbẹ̀síbẹ̀, Orílẹ̀ èdè Améríkà kéde àwọn èrò wọn láti ṣe ìgbésókè aṣoju ni ọdun 2019, ati ni ọdun 2020, nitori idi eyi, Orile ede Sudan naa yan aṣoju akọkọ rẹ si ilẹ̀ Améríkà lẹ́yìn ọdún mẹ́tàlélógún. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Bùhárí Yayọ̀ Pẹ̀lú Sultan Abubakar Tí ó pé Ọmọ Ọdún Mẹ́rìndínláàádọ̀rin Lókè Eèpẹ̀

Ààrẹ Muhammadu Bùhárí ti fi ìkíni tọ̀yàyàtọ̀yàyà ránṣẹ́ sí Sultan ti Ìlú Sókótó, Mùhámmádù Sa’ad Abubakar III, ní ọjọ́ ìbí ọdún kẹrìndínláàádọ́rin rẹ̀, tó bọ́ sí ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹjọ, ọdún 2022. Ó darapọ̀ mọ́ mọ̀lẹ́bí, awọn ọrẹ ati Musulumi Ummah ni sise ayẹyẹ pẹlu asaaju esin ti o tẹsiwaju lati ṣe igbega ti alaafia ati isokan ti orilẹ-ede yii nipasẹ awọn igbagbogbo igbaniimọran re, awọn akosemose to danto, ati awọn oṣiṣẹ ijọba ti won n tẹle awọn iṣedede itẹwọgba. Ààrẹ Buhari gbe oriyin fun Sultan fun ipa ribiribi rẹ̀ ni orilẹ-ede yii nipa fife ki o te siwaju nipa sise ise pelu awon olórí ẹ̀sìn, oba, ati awọn oloselu. O tun n ṣe itọsọna fun awọn ọmọlẹ́hìn lori ṣiṣe awọn aṣayan ti o tọ ti yoo rii daju pe ojo iwaju ti o dara julọ o n te siwaju nígbàgbogbo. Bí olórí tòótọ́ ti Nigerian Supreme Council for Islamic se pé ọmọ ọdún mẹ́rìndínláàádọ́rin (66), Ààre sọpé òun mọ rírì ìdàgbàsókè ọgbọ́n àti ìwà àìmọtara-ẹni nìkan ti Sultan ti Sokotó láti ìgbà tí ó ti gorí ìtẹ́ ní ọdún 2006, ó sì gbàdúrà àlààfíà fún olórí ẹ̀sìn àti ẹbí rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Gbajúgbajà Òṣèré Nollywood, Kenneth Okonkwo Darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party

Ògbóhùntarìgì Òṣèré Nollywood, Kenneth Okonkwo ti darapò mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour Party. Èyí wáyé lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí ó kúrò nínú ẹgbẹ́ All Progressive Congress. O kede rẹ ni oju opo insitagiramu rẹ ni ọjọọru ti o si pin awọn aworan ara re pelu awon alase egbe Labour Party ni ilu Abuja. Kenneth Okonkwo jẹ́ òṣèré Nàìjíríà tí ó gba àmì ẹ̀yẹ, tí a mọ̀ sí ipa rẹ̀ nínú fíìmù Living in Bondage gẹ́gẹ́ bí Andy Okeke. Ọmọ ọdun mẹtale-laadọta naa tun jẹ agbẹjọro.


Èèmọ̀ dé,Ebola tún wọ orílẹ̀-èdè DR Congo

Orílè-èdè Democratic Republic of Congo ti rí ẹnìkan tí ó ní kòkòrò Ebola. Ajo Agbaye fun ọrọ Ilera ni o fidi ẹ mulẹ ni ọjọ Iṣẹgun, ti o si ni o jọ eyi ti o bẹsilẹ ti o pa awọn eniyan ti o fẹrẹ to ẹgbẹrun mẹta ati idaji ni agbegbe naa laarin ọdun 2018 ati 2020. Arabinrin kan ti o jẹ ọmọ ọdun mẹrindin-laadọta lati agbegbe ila-oorun Ariwa Kivu ni o ni aarun naa,ti o si jẹpe ọlọrun ni ọjọ kẹẹdogun, Oṣu Kẹjọ yi. Awọn oṣiṣẹ ijọba ti n tọpa awọn eniyan ookan-le-laadọje lọwọlọwọ bayii, ti ọgọta wọn si jẹ awọn agba oṣiṣẹ ilera. Nibayi,wọn ti fi igba abẹrẹ ajesara ranṣẹ si agbegbe naa lati majẹ ki aarun naa tan kalẹ.


Olú-ìlú Gba èjì dín -lokòó-lé-lẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́rin Mílíọ́nù Náírà Fún  iṣẹ́ Ààbò  ojú-irin

Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ àpapọ̀ ti fọwọ́sí iye owó tótó éjì-dín-lókòó-lé-lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀rin mílíọ́nù Náírà fún àwọn iṣẹ́ ààbò àti àbojútó ètò iná ọkọ̀ ojú-irin ní ìlú Àbújá. Minisita fun Olu-ilu, Mohammed Bello lo sọ eyi lasiko ti o n fito awọn oniroyin Ile-igbimọ leti ni ipari ipade igbimọ ti aarẹ Muhammadu Buhari ṣe adari rẹ. O ni: “Mo fi akọsilẹ han ni ipade Igbimọ Alaṣẹ apapọ toni, igbimọ si fọwọsi adehun naa lati pese awọn iṣẹ aabo fun Eto lilọ bibọ ọkọ oju-irin Abuja.


Àwọn Ìpínlẹ̀ Ni Nàìjíríà yoo Ṣe Ìdásílẹ̀ ilé-Iṣẹ́ ìjọba fún ètò ọrọ̀ -Ajé orí ẹ̀rọ ayélujára

Ìjọba Nàìjíríà ti pàṣẹ fún gbogbo àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́rìndín-lógójì orílẹ̀-èdè láti ṣe ìdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ ìjọba tó ń rísí ètò ọrọ̀ -ajé orí ayélujára ní àwọn ìpínlẹ̀ wọn. Eyi yoo rii daju pe imuse ọlọjọ pipẹ ba ọgbọn Ilana ọrọ-Aje ori ayeluja (NDEPS) ati idagbasoke eto ọrọ-aje ori ayelujara abinibi jakejado orilẹ-ede. A yoo ranti pe Buhari ṣe ifilọlẹ Igbimọ Aarẹ eleniyan metadin-lọgbọn kan lori ọrọ-aje ori ayelujara ati iṣejoba latori ayelujara ni ọjọ kẹwaa, Oṣu kẹfa, lati tunbọ ri pe ijọba ni agbara lati ṣe idagbasoke, gba ati lati fi awọn imọ-ẹrọ amayedẹrun ti yoo jẹ ki ijọba ṣiṣẹ daradara ati ki gbogbo ara ilu le ri gbogbo nkan ti wọn n ṣe gbangba kedere. Alaga Igbimọ naa ti o tun jẹ Minisita fun eto Ibaraẹnisọrọ ati ọrọ-aje ori ayelujara, Ọjọgbọn Isa Patami, sọ eyi nigba ti o ba awọn oniroyin sọrọ lẹyin ipade akọkọ Igbimọ Aarẹ lori ọrọ-aje ayelujara ati iṣe adaṣe iṣejọba lori ayelujara ni Abuja, olu-ilu Naijiria.


E NÍ ÌGBOYÀ NÍNÚ ARA YÍN: Olùṣọ àgùntàn Omowumi Pópóọlá

Aya olùṣọ àgùntàn ìjọ ọmọlẹyìn kristi kan ni ìlú ìbàdàn ti sọ di mimọ péé ẹkọ ọmọ obìnrin se pàtàkì fún igbekele ati ìlọsíwájú orilẹ èdè. Olùṣọ àgùntàn obìnrin Omowunmi Pópóọlá lo sísọ lójú òrò yìí ní ibi idanileko tó bẹrẹ ayajọ ọsẹ oniroyin obìnrin, eka ti ipinle Òyó (Nigeria Association of Women Journalists, NAWOJ). Ìdánilékòó ohun tó wáyé ni ọgbà ẹgbẹ oniroyin ti ìpínlè Òyó (NUJ) to kalẹ sí àgbègbè Iyaganku ni ìlú ìbàdàn tí ì ṣe olu ìlú ìpínlè Òyó ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ ede Nàìjíríà. Nígbà tí o kà lati inu Bíbélì mimọ (Ori ketadinlogbon iwe Numeri, ẹsẹ kínní dé ẹsẹ keje, Num 27: 1-7) Olùṣọ àgùntàn Pópóọlá ro gbogbo obinrin lati kọ ẹkọ lára àwọn ọmọbìnrin Zelofehadi ti wọ́n fi ìgboyà béèrè fún ẹtọ wọn. O wa fi àsìkò náà gba gbogbo obinrin niyanju lati ní ìgboyà ninu ara wọn ki wọn bà lè ṣe takuntakun. Bákan náà ni Ọga ilé ẹkọ Fasiti aladani kan ni ìlú ìbàdàn, Omowe Oyebola Ayeni tí òun náà jẹ ọkan lára àwọn oludanileko náà gba awọn obinrin niyanju lati ní ìwà rere eleyii ti yóò lè mú won tayo lati le dé ipo asíwájú.


Nígbà tí o kà lati inu Bíbélì mimọ (Ori ketadinlogbon iwe Numeri, ẹsẹ kínní dé ẹsẹ keje, Num 27: 1-7) Olùṣọ àgùntàn Pópóọlá ro gbogbo obinrin lati kọ ẹkọ lára àwọn ọmọbìnrin Zelofehadi ti wọ́n fi ìgboyà béèrè fún ẹtọ wọn. O wa fi àsìkò náà gba gbogbo obinrin niyanju lati ní ìgboyà ninu ara wọn ki wọn bà lè ṣe takuntakun. Bákan náà ni Ọga ilé ẹkọ Fasiti aladani kan ni ìlú ìbàdàn, Omowe Oyebola Ayeni tí òun náà jẹ ọkan lára àwọn oludanileko náà gba awọn obinrin niyanju lati ní ìwà rere eleyii ti yóò lè mú won tayo lati le dé ipo asíwájú. Ṣáájú nínú ọrọ ìkíni káàbọ̀ rẹ ni Alaga ẹgbẹ NAWOJ ni ìpínlè Òyó, Abileko Jadesola Ajibola ti fi àsìkò ohun fi emi imore rẹ hàn fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tí òun àti àwon tí wón dijó n tuko Egbe naa, to sì gbà l’adura ki ajọdun eleyi máṣe jẹ asemo. Lara awon to peju níbè lati ba awon oniroyin obìnrin yọ ayọ ajọdun ti ọdún yìí ni Komisana fún Ètò Iroyin, Àṣà àti Ìrìn Àjò Afe, Ọmowé Wasiu Olatubosun; Alaga Egbe NUJ ni ìpínlè Òyó, Ademola Babalola; Igbakeji Ààrẹ ẹgbẹ NAWOJ (V/P B-Zone), Abileko Morenike Tony-Esan; Igbakeji Akowe Gbogbogbo Ẹgbẹ NAWOJ, (Assistance National Secretary, B-Zone), Abileko Yinka Bode-Are; ati awon lẹgbẹ lẹgbẹ miran jakejado ipinle Òyó. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ṣáájú nínú ọrọ ìkíni káàbọ̀ rẹ ni Alaga ẹgbẹ NAWOJ ni ìpínlè Òyó, Abileko Jadesola Ajibola ti fi àsìkò ohun fi emi imore rẹ hàn fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tí òun àti àwon tí wón dijó n tuko Egbe naa, to sì gbà l’adura ki ajọdun eleyi máṣe jẹ asemo. Lara awon to peju níbè lati ba awon oniroyin obìnrin yọ ayọ ajọdun ti ọdún yìí ni Komisana fún Ètò Iroyin, Àṣà àti Ìrìn Àjò Afe, Ọmowé Wasiu Olatubosun; Alaga Egbe NUJ ni ìpínlè Òyó, Ademola Babalola; Igbakeji Ààrẹ ẹgbẹ NAWOJ (V/P B-Zone), Abileko Morenike Tony-Esan; Igbakeji Akowe Gbogbogbo Ẹgbẹ NAWOJ, (Assistance National Secretary, B-Zone), Abileko Yinka Bode-Are; ati awon lẹgbẹ lẹgbẹ miran jakejado ipinle Òyó. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ààre Bùhárí ń dári ìpàdé ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí Ìpàdé Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ àpapọ̀ ní gbọ̀ngàn Ìgbìmọ̀,ní Víllà,ní ìlú Àbújá. Lara awọn ti o wa nibi ipade naa ni Igbakeji Aarẹ Yẹmi Ọṣinbajo, Akọwe Ijọba apapọ, Boss Mustapha,ọga agba fun awọn oṣiṣẹ aarẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari ati ọga agba fun awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, Dokita Fọlaṣade Yẹmi-Ẹsan. Awọn minisita to tun wa nibẹ pẹlu ni; Minisita fun eto ibaraẹnisọrọ ati Asa, Lai Mohammed, Idajọ, Abubakar Malami, iṣẹ ati Ibugbe, Babatunde Fashọla ati ti olu-ilu, Mohammed Bello, ati awọn miiran. Awọn ọmọ ẹgbẹ minisita toku n kopa lati awọn ọfiisi wọn kaakiri ni Abuja,lori ẹrọ ayelujara . Ṣaaju ki ipade naa to ibẹrẹ , Awọn minisita ya akoko lati yọ pẹlu Igbakeji Aarẹ Ọṣinbajo, ti o wa fun ipade naa fun igba akọkọ lati igba ti o ṣe iṣẹ abẹ ni Oṣu Keje. O ti kopa ninu ipade minisita lẹẹmeji lori ẹrọ ayelujara lakoko ti o n bọsipo latari iṣẹ abẹ naa.


Awọn ọmọ ẹgbẹ minisita toku n kopa lati awọn ọfiisi wọn kaakiri ni Abuja,lori ẹrọ ayelujara . Ṣaaju ki ipade naa to ibẹrẹ , Awọn minisita ya akoko lati yọ pẹlu Igbakeji Aarẹ Ọṣinbajo, ti o wa fun ipade naa fun igba akọkọ lati igba ti o ṣe iṣẹ abẹ ni Oṣu Keje. O ti kopa ninu ipade minisita lẹẹmeji lori ẹrọ ayelujara lakoko ti o n bọsipo latari iṣẹ abẹ naa. Alaye lẹkunrẹrẹ nigba miiran……..


Tírọ́ bá lọ lógún ọdún,ódodo yóò ba lọ́jọ́ kan,Àwọn òṣìṣẹ́ méjìlé-lọ́gbọ̀n-dín-lọ́ọ̀dúnrún ń gbowóṣẹ́ tí wọn kò ṣe ní Ilé-ẹjọ́ gíga ní ìpínlẹ̀ Kogi

Ìgbìmọ̀ Ìjẹ́rísí Àwọn òṣìṣẹ́ tí ó ń ṣètò ìdájọ́ ní ìpínlẹ́ Kogí ní Àríwá-Àárín Nàìjíríà ti fimú fínlẹ̀ ṣe ìwádìí ìwé orúkọ àwọn òṣìṣẹ́ ìlé-ẹjọ́ gíga ìpínlẹ̀ náà, ó sọ pé ó ti ṣe àwárí Àwọn òṣìṣẹ́ méjìlé-lọ́gbọ̀n-dín-lọ́ọ̀dúnrún tí wọ́n ń gbowó iṣẹ́ tí wọn kò ṣe ní Ilé-ẹjọ́ gíga ìpínlẹ̀ náà. Igbimọ naa tun ti ṣawari awọn oṣiṣẹ mẹ̀fà- lé -lẹ- ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́rin ti wọn gba ni ọna ti ko bofin mu lori iwe owo sisan ile-igbimọ idajọ ipinlẹ naa, ti o si gbaṣẹ lọwọ gbogbo awọn ti wọn gba wọle ‘lọna ti ko tọ’ sinu iṣẹ adajọ ipinlẹ Kogi, laarin Oṣu Kini,ọdun 2021 ati Oṣu Karun,ọdun 2022. Alaga igbimọ iwadii, Onidajọ Mohammed Etsu Umar, lo sọ eyi lasiko ti o n fi iroyin igbimọ aridaju oṣiṣẹ naa han fun Adajọ (CJ) Josiah Joe Majebi ni olu ile-iṣẹ idajọ ni Lokoja. Gẹgẹ bi Adajọ Umar ṣe sọ, aiṣedeede eto igbanisiṣẹ ti yori si ilosoke inawo lori ẹtọ oṣiṣẹ, ti o jẹ ki owo naa lọ soke ni ida ogoji si ida ọgọrun ninu inawo lori oṣiṣẹ.


Ọ̀tá ń lùlù ìbàjẹ́,ọba olúwa kò ní jẹ́ kódún

Iléeṣẹ́ Ààrẹ ti fèsì sí ọ̀rọ̀ Olóòtú Ìwé Ìròyìn Nàìjíríà,’ Guardian’ kan, tí ń pé fún yíyọ ààrẹ Nàìjíríà,Mùhámmádù Bùhárí nípò. Agbẹnusọ fun Aare, Garba Shehu, ninu ọrọ rẹ kan, ṣe akiyesi pe wọn mọ iwe iroyin naa fun gbigbe awọn iroyin ti o le maa runi lọkan nipa Aarẹ ati ẹgbẹ rẹ, All Progressive Congress (APC). Shehu fi kún un pé yíyọ ààrẹ nípò jẹ́ ìlànà tí ó yẹ kí a tẹ̀lé dáradára kí a tó lè yọ Ààrẹ kan kúrò ní ipò. Oluranlọwọ Aarẹ naa sọ pe Iwe iroyin Guardian ni erongba ti ko dara to lati ọjọ kini ti Aarẹ Buhari ti wọ ọfiisi rẹ.


Èèto Ìkànìyàn Ní Orílẹ̀-èdè Tanzania

Ìjọba Tanzanian tí bẹ̀rẹ̀ èéto Ìkànìyàn. O pọn dandan fún Ọmọ Orílẹ-èdè kọọkan kìí wọn bá leè ṣe ìlànà fún èéto ọjọ ọlá wọ́n, ìdí pàtàkì tí ìjọba fi fun wọn ní ìsinmi jákèjádò Orílẹ-èdè náà nìyíí lati lé kópa nínú èéto ti ó ṣe iyebíye yìí. Tanzania má ń ṣe èéto Ìkànìyàn yí ni ọdún mẹwa mẹwa, ẹlẹkẹfà rèé tí irú rẹ yóò waye lati ìgbà tí wọ́n tí gbà òmìnira lọwọ Britain. Àbájáde Ìkànìyàn Ọdún 2012, fihan pe miliọnu mẹtalélógoji àbọ̀ lé ọrin lèladọta le lọọdunrun lé àrùn lé loọgọfa eniyan ni o wa ni olu ilu Tanzania pẹlu miliọnu kan, lé mọkandinladọrin le lẹdẹgbẹta le ọ̀tá le lọọdunrun ẹgbẹrun, ni Tanzania Zanzibari. Awọn àkọsílẹ̀ UN ṣe iṣiro pe olugbe Tanzania ni ọdun 2020 fẹrẹ to Ọgọ́ta milionu. Ààrẹ Samia Hassan ni ẹni akọkọ tí wọn kọ́kọ́ ka.


Èèto Ìkànìyàn Ní Orílẹ̀-èdè Tanzania

Àbájáde Ìkànìyàn Ọdún 2012, fihan pe miliọnu mẹtalélógoji àbọ̀ lé ọrin lèladọta le lọọdunrun lé àrùn lé loọgọfa eniyan ni o wa ni olu ilu Tanzania pẹlu miliọnu kan, lé mọkandinladọrin le lẹdẹgbẹta le ọ̀tá le lọọdunrun ẹgbẹrun, ni Tanzania Zanzibari. Awọn àkọsílẹ̀ UN ṣe iṣiro pe olugbe Tanzania ni ọdun 2020 fẹrẹ to Ọgọ́ta milionu. Ààrẹ Samia Hassan ni ẹni akọkọ tí wọn kọ́kọ́ ka. Olubunmi Adeyẹmọ.


Orílẹ̀-èdè Egypt Yóò Gbà Àlejò Àpéjọ ti ìlú Arab

Ààrẹ Orílẹ-èdè Egypti, Abel al-Sisi ni ó ń gbá àlejò awọn Orílẹ-èdè márùn-ún ní ẹya Arabu, ní Etíkun Mẹditarenia ti Ilu Alamein Tuntun. Iroyin fi tó wà létí wí pé Àwọn Olórí Bahrain, UAE, Iraq, ati Jọ́dánì wa nínú àwọn ti wọn ń retí ni ìpàdé náà. Ori Ọ̀rọ̀ ti wọn yóò máà gbé yẹ̀wò ni awuyewuye ni Yemen, Siria, ati Libiya, ìjà ti o wáyé ni ìbẹ̀rẹ̀ Oṣù yìí ni Israeli-Gaza àti Egypti pẹ̀lú àawọ láàárín Ethiopia lori Adágún Omi Renaissansi, Nile. Olubunmi Adeyẹmọ .


Ogunbọtẹ Pàdà sí Ikọ̀ Shooting Star, Ìbàdàn Fún Ìgbà Kẹta

Shooting Stars tí Ìbàdàn ṣé àfihàn Gbenga Ogunbọtẹ gẹ́gẹ́ bíi àkọ́ni-mọ́ọ̀gbá tuntun. Bí o tí ṣé ìpinu láti mú ìkọ náà dé ilẹ̀ ìlérí ní ìdíje Nigeria Professional Football League (NPFL). Ogunbọtẹ ló fí ìkọ Rẹmọ Stars tí ìlú Ikẹ́nnẹ tó ṣẹṣẹ gbà agbega sí ìdíje NPFL, tó sí gbà ayé kẹta lórí tábìlì ìdíje NPFL náà àti tikẹti continental kan. Èyí tó yà àwọn ololufẹ bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ní ilẹ̀ Nàìjíríà lẹnu púpọ̀. Àkọ́ní-mọ́ọ̀gbá náà tọwọ bọ̀ ìwé àdéhùn ọdún méjì láti rọpo àkàni-mọ́ọ̀gbá tẹlẹ rí Edith Agoye tí wọ́n dá dúró lórí iṣẹ́ tí kò kùn ojú òṣùwọ̀n tó ní sáà ìgbà bọ́ọ̀lù tó kọjá ní ìkọ Oluyọle Warriors. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ololufẹ eré bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ní o yà lẹnu nígbà tí ìkọ Rẹmọ Stars gbà Ogunbọtẹ láàyè láti kúrò ní ìbẹrẹ oṣù yìí pẹlú ọrọ àsọyepọ láàrin arawọn. Ṣùgbọ́n Ogunbọtẹ ní wọ́n tí fí hàn ní pápá iṣere Lékan Salami, Adamasingba, gẹ́gẹ́ bí àkọ́ní-mọ́ọ̀gbá tuntunto Èyí wáyé níwájú Kọmisana fún àwọn ọdọ àti eré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Asíwájú Ṣeun Fakorede, Alága ìgbìmọ̀ eléré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Hon.


Àkọ́ní-mọ́ọ̀gbá náà tọwọ bọ̀ ìwé àdéhùn ọdún méjì láti rọpo àkàni-mọ́ọ̀gbá tẹlẹ rí Edith Agoye tí wọ́n dá dúró lórí iṣẹ́ tí kò kùn ojú òṣùwọ̀n tó ní sáà ìgbà bọ́ọ̀lù tó kọjá ní ìkọ Oluyọle Warriors. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ololufẹ eré bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ní o yà lẹnu nígbà tí ìkọ Rẹmọ Stars gbà Ogunbọtẹ láàyè láti kúrò ní ìbẹrẹ oṣù yìí pẹlú ọrọ àsọyepọ láàrin arawọn. Ṣùgbọ́n Ogunbọtẹ ní wọ́n tí fí hàn ní pápá iṣere Lékan Salami, Adamasingba, gẹ́gẹ́ bí àkọ́ní-mọ́ọ̀gbá tuntunto Èyí wáyé níwájú Kọmisana fún àwọn ọdọ àti eré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Asíwájú Ṣeun Fakorede, Alága ìgbìmọ̀ eléré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Hon. Gbenga Adewusi (Aróle), Alága Shooting Stars, Hon Babatunde Olaniyan láàrin àwọn míràn. Àwọn ololufẹ Shooting Star, Ìbàdàn gbàgbọ́ pé yóò dá ìkọ náà Pàdà sì ipò àkọkọ rẹ̀ láàrin ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà. Lekan Orenuga


Gbenga Adewusi (Aróle), Alága Shooting Stars, Hon Babatunde Olaniyan láàrin àwọn míràn. Àwọn ololufẹ Shooting Star, Ìbàdàn gbàgbọ́ pé yóò dá ìkọ náà Pàdà sì ipò àkọkọ rẹ̀ láàrin ẹgbẹ́ àgbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà. Lekan Orenuga


Usman mọrírì àwọn alátìlẹyìn,ó jẹ́jẹ̀ẹ́ láti túnra mún

Gbajúgbajà UFC Nàìjíríà Kàmárù Usman ti fi ìmoore hàn fún àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ tí ó búra láti túnra mú lẹ́yìn ìjákulẹ̀ òpin ọ̀sẹ̀. Onija Ilu Gẹẹsi-Jamaika Lewis Edwards gbe dalẹ nigba ti Usman wa ni iṣẹju-aaya diẹ si iṣẹgun mẹrindinlogun tẹlera. Ti o ba jẹ pe o bori, Usman ko ba wa ni ipo kannan gẹgẹ bii ẹnikan ṣoṣo fun UFC ninu itan. Ṣugbọn lẹyin ijakulẹ ati ọpọlọpọ atilẹyin lati ọdọ awọn ololufẹ rẹ kaakiri agbaye, Usman ri itunu. Usman ki Lewis ku oriire fun awọn aṣeyọri rẹ, ṣugbọn o bura lati gbara de.


Àwọn àgbàpadà láti Paris Club: Mílíọ́nù méjìdín-láàdọ́rin dọ́là ni wọ́n jẹ wá o -Alágbàṣe

Alágbàṣe àgbà fún ìràpadà àwọn yíyọkúrò gbèsè nínú ẹgbẹ́ Pàríísì àti ẹgbẹ Lọ́ńdọ́nù, Ọ̀gbẹ́ni Ned Nwoko, sọ pé mílíọ́nù méjìdín-láàdọ́rin dọ́là gbèsè nìkan ni wọ́n jẹ ilé-iṣẹ́ òun kìí ṣe mílíọ́nù méjìdín-lógún-lé-lẹ́gbàarin dọ́là bí wọ́n ti ròyìn rẹ̀. O n fesi si awọn ẹsun ati ibeere kan ti wọn fi kan ile-iṣẹ rẹ laipe fun sisanwo awọn owo ijọba ipinle ati ijọba ibilẹ ni orilẹ-ede, ni ipari ọsẹ, ni ilu Abuja. Nwokolo, ti o jẹ Aṣoju agba fun Linas International, igbimọ ti o ṣakoso ọrọ naa fun awọn ipele ijọba meji, binu si ọrọ ibinu ti Alaga awọn gomina Naijiria, Nigeria Governors Forum (NGF), Kayọde Fayẹmi,sọ nipa ajọ Paris Club. O tẹnumo pe owo ti wọn n jẹ awon agbaṣẹ ṣe naa je miliọnu mejidin-laadọta owo dọla, kii ṣe miliọnu mejidin-logun-le-lẹgbaarin dọla ti wọn fi sita.


Ìjọba Nàìjíríà ti ṣe àgbékalẹ̀ ètò àjẹsára àwọn ọmọdé fún ìgbẹ́ gbuuru tí ń fa ààrùn Rotavirus. Minisita fun eto Ilera orilẹ-ede, Dokita Osagie Ehanire, ṣe ifilọlẹ eto ajẹsara naa ni ilu Abuja, olu-ilu orilẹ-ede gẹgẹ bi apakan awọn eto ti o n ṣe isamisi ọsẹ Ajẹsara Afirika pẹlu akori, “Ẹmi gigun fun gbogbo eniyan” ti n gbẹnusọ fun awọn ọmọde ti ko gba ajẹsara, ni Afirika. Lakoko ti o n tẹnumọ pataki ajẹsara Rotavirus ni orilẹ-ede, Minisita sọ pe o ju ida aadọrun lọ ninu ida ọgọrun eniyan aarun naa n gbẹmi wọn ni awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke ti Naijiria si jẹ ọkan ninu wọn. Minisita naa, ti Oludari Ilera gbogbo eniyan, Dokita Morenike Alex-Okoh ṣoju, gba awọn obi niyanju lati rii daju pe awọn ọmọ wọn gba abẹrẹ ajesara naa lati gbogun ti Rotavirus ati gbogbo awọn arun apaniyan ti n pa ọmọde nitori eyi yoo mu ilera awọn ọmọde gbilẹ si.


Ọdún 2023: Fífi Àbájáde ìbò hàn lórí agbóhùn sáfẹ́fẹ́  di ìmúṣẹ – INEC Fi dá àwọn ọmọ Nàìjíríà lójú

Àjọ elétò ìdìbò orílẹ̀-èdè (INEC), ti fi dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lójú wí pé gbígbé èsì ìbò jáde lórí agbóhùn sáfẹ́fẹ́ ti di ìmúsẹ báyìí nítorí pé bí ó ṣe ń mú kí ètò ìdìbò náà dára si nígbà tí àwon aráàlú ń tẹ̀lé ìpele èsì ìbò ní ojú òpó INEC Result Viewing (IReV), lọ́jọ́ ìdìbò. Alaga ajọ ibaraẹnisọrọ ati Igbimọ idanilẹkọ Oludibo INEC, Festus Okoye, sọ eyi di mimọ ninu ọrọ kan ti akole rẹ jẹ; “Alaye Lori Gbigbe Abajade Idibo jade lori agbohun safẹfẹ,” eyi ti o fi sita lori Tiwita rẹ ni ọjọ Aiku,ọjọ kọkanle-logun, Oṣu Kẹjọ, Ọdun 2022 O sọ pe ede aiyede ti o waye lori ifọrọwanilẹnuwo pẹlu iwe iroyin kan lori ilana iṣakoso esi ibo ni fa akiyesi igbimọ naa si. Gẹgẹ bi o ti sọ, INEC ko ronu dida pada sẹyin si lana afọwọṣe gbigbe esi ibo jade.


2023: Tinubu yóò kojú ìwà ìbàjẹ́ ní Nàìjíríà – Yuguda

Gómìnà tẹ́lẹ̀ rí ní ìpínlẹ̀ Bauchi, Malam Isa Yuguda sọ pé Bọ́lá Tinubu yóò kojú ọ̀rọ̀ ìwà ìbàjẹ́ dáradára tí wọ́n bá yan òun gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lọ́dún 2023. Yuguda ti o sọ eyi ni Ọjọ Aje,o gbagbọ pe gẹgẹ bi ọmọ ẹgbẹ Peoples Democratic Party (PDP) tẹlẹ, o ri iwa ibajẹẹ gbankọgbi lakoko iṣejọba ọdun mẹrindin-logun ẹgbẹ naa, eyi ti o iṣakoso yi jogun lọwọ wọn. Bakan naa lo tun bu ẹnu atẹ lu ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari pẹlu wi pe o kuna ninu ileri re lati gbogun ti iwa jegudujera pelu bi o ti n gbiyanju gbogbo agbara rẹ. Nigba to n soro siwaju, Yuguda to je oloye agba fun ẹgbẹ APC, sọ pe o da oun loju wi pe ti Tinubu ba di olori orile-ede,yoo gbe igbesẹ lori iṣoro iwa ibajẹ.


Ìgbìmọ̀ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ ti fagilé ìwé-àṣẹ Àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn Méjìlélàádọ́ta lorílẹ̀dè Nàìjíríà.

Àjọ tó n mójú tó ètò ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti kéde láti fagilé àwọn ìwé-àṣẹ tí o fún ni lánfààní láti ṣiṣẹ́ ti Africa Independent Television (AIT), Raypower FM, Silverbird tẹlifisiọnu, àti Rhythm FM, láàrin àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn mìíràn, pẹ̀lú ti aladani àti ti ìjọba. Ní bi àpéjọ àpérò kan ní ìlú Abuja ní ọjọ́ Jimọ, Olùdarí Gbogbogbò ti Ìgbìmọ̀, Mallam Balarabe Shehua Ilelah ṣàlàyé pé idi ti wọ́n fi fagilé àwọn ilé-iṣẹ́ wọnyi ni pé àilè san owó àtúnṣe ìwé-àṣẹ iṣẹ́ wọn nyi àkókò lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìkìlọ̀. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Owó tó tó Bílíọ̀nù méjìdínlógún àti díẹ ni Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ná lórí epo rọ̀bì – Mínísítà

Mínísítà fún ètò nina owó lórílẹ̀dè Nàìjíríà, Zainab Ahmed, ló sọ wípé Bílíọ̀nù méjìdínlógún àti díẹ ni Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ná lórí ọ̀wọ́n gógó epo rọ̀bì lójojúmọ́ Mínísítà ló sọ èyí nígbà tí ó yọjú sí àwọn ìgbìmọ̀ abẹ́lé tí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin fà kalẹ̀ láti ṣe ìwádìí lórí epo rọ̀bì láti ọdún 2013 sí 2021. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà Náà Báwọn Dásí Àwo Orin ‘Bùgá’

Agbenusọ ti Ilé Ìgbìmọ̀ Asojú Sòfin ti Nàìjírìà náà ti báwọn dási ìpènijà ti bùgá tí ònkọrin gbajúgbajà tí a mọ̀ sí Kizz Daniel kọ tí àwon ènìyàn má ǹ gbé pòyì ẹnu nínú orin ní ọjọ́ Ọjọ́bọ̀ nígbàtí ó báwon jó ijó Bùga ní Sùrúlérè ní ibi ìpàdé kan. Ó fi àkókò náà gba àwọn ènìyàn ní ìmọ̀ràn láti lọ gba káàdì alálòpẹ́ ìdìbò wọn kí wọ́n leè kópa nínú ìdìbò tó ń bọ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ẹgbẹ́ PDP Ṣàpèjúwe Ààrẹ Nàìjíríà Tẹlẹri Gẹ́gẹ́ Bí Aṣáájú Onígboyà

Ẹgbẹ́ People’s Democratic Party, PDP, ṣàpèjúwe ààrẹ ológun Nàìjiríà tẹ́lẹ̀rí, General Ibrahim Babangida gẹ́gẹ́ bí adarí onígboyà, àti olùfẹ́ orílẹ̀-èdè rẹ̀ tí ó dúró sinsin àti olùfarajì sí ìsòkan orílẹ̀-èdè, ìdúróṣinṣin, àti ìdàgbàsokè ètò-ọrọ̀ ajé rẹ̀. Akọ̀wé lórí ètò ìkéde fún ẹgbẹ́ òsèlú PDP, Ọ̀gbẹ́ni Débọ̀ Ológunàgbà, nínú ọrọ kan to fi ki Babangida ku ayeye ojo ibi odun kokanlelogorin (81), o so wipe o je eni ti ko dinku ninu sísájú àwọn ohun ìdàgb̀asókè ti ìjoba rẹ̀ fi ìpìlẹ̀ rere lélẹ̀ fún àwọn ohun èlò àti ìdàgbàsókè ètò ìmúlò ní àwọn ipa pàtàkì ètò ọrọ̀ ajé Nàìjíŕià. Ó fi kún un pé ẹgbẹ́ òsèlú PDP ń se ayẹyẹ àyájọ́ General Ibrahim Babangida lásìkò ayọ̀ yìí, tí wọ́n sì ń gbàdúrà sí Ọlọ́run, nínú àánú R̀e, kí ó túbọ̀ fún un ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún nínú ìlera kí orílẹ̀ èdè wa lè tẹ̀síwájú láti jẹ ànfààní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìrírí àti ìmọ̀ràn ọlọgbọ́n rẹ̀. Pááp̀áa ńinú iṣẹ́ àpínfúnni ti Ẹgbẹ́ PDP láti gbàlà, se àtúnse àti láti tún orílẹ̀ èdè wa kọ́. A bí General Ibrahim Badamasi Babangida ní ọjọ́ kẹtà dín lógún, osù kẹ́jọ ọdun 1941; Ó sìn gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ ológun ti Nàìjíríà láti ọdún 1985 sí 1993. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Wilder kéde Ìjà Ẹ̀sẹ́ Kíkàn àkọ́kọ́ Rẹ̀ Lẹ́yìn Ìgbà tí ó Ti pàdánù Sọ́wọ́ Fury

Ògbóntagìrì Olúbori afẹ̀sẹ́kù tẹ́lẹ̀ rì nì, Ọ̀gbẹ́ni Deontay Wilder yóò pada wọ̀yá ìjà pẹ̀lú Tyson Fury kí ọdún yìí tó parí eléyìí tííse àkọ́kọ́ lẹ́yìn ìjà ẹ̀kẹta pẹ̀lú rẹ̀ Ará Amẹ́ríkà náà yóò kojú Robert Helenius ti Finland ní gbọ̀ngàn Barclays ti Brooklyn ní ọjọ́ kẹrìn dín lógún, Oṣù Kẹwàá. Ipele kọkànlá ni Fury ti fi ẹ̀sẹ́ kíkàn rẹ̀ bìí Wilder wó lulẹ̀ ní Osù Kọkànlá Ọdún tó kọjá tí ó sì gba bẹ́lítìì WBC àseyọrí ìdíje náà. Wọ́n yẹ́ẹsí pẹ̀lú ère rẹ̀ ní Tuscaloosa, Alabama ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún yìí . Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Áà! Ìsẹ̀lẹ̀ Omíyalé Pa Ènìyàn Mẹ́ẹ̀dógún Ní Agbègbè Ìwọ̀-Oòrùn China

Ìsẹ̀lẹ̀ Omíyalé àgbàrá yaa sọ́ọ́bù tí ó ṣẹlẹ̀ nípasẹ̀ òjò àir̀ọ̀dá ńlá ní agbègbè ìwọ̀-oòrùn ti Qinghai ti Ìlú China ti gba ẹ̀mín ènìyàn mẹ́ẹ̀dógún, tí ènìyàn mẹ́rin dín lógójì sì di àwátì. Ìròyìn sọ pé òjò ńlá tó lágbára bẹ̀rẹ̀ lójijì ní agbègbè Datong Hui àti Tu Autonomous County ti agbègbè Qinghai, ní alẹ́ ọjọ́ Ọjọ́rú, tí ó sì fa ìkún omi ní àwọn orí òkè àti ilẹ̀ ríri. Àwọn odò tí ó ń sàn yà bàrá kúrò ní ọ̀nà wọn, wọ́n sì fi opópónà abúlé àti ìletò se ọ̀nà wọn tí ó sì fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ omíyalé, àgbàrá yà ìgboro lọ́jọ́ burúkú èsù gbomimu náà. Ẹgbẹ̀rún mẹ́fà ó lé Nigba ni ìsẹ̀lẹ̀ ọ̀hún yọ lẹ́nu, Ìjọba ìbílẹ̀ sì ti rán àwọn adólà ẹ̀mí bíi Ẹgbẹ̀rún méjì síta, pẹ̀lú ọkọ̀ tó súnmọ́ igba láti gba ẹ̀mín àwọn ènìyàn là. Láti Oṣù Kàrún ní orílẹ̀ èdè China ti ń ní ìdojúko pẹ̀lu ojú ọjọ́ tó gbóná janjan àti ìkún omi tó lágbára, Ìjọba wọn ti sọ pé ó ti di dandan kí eléyìí ní ipa lórí ètò-ọrọ̀ ajé àti àwùjọ wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Orílẹ̀ èdè Kẹ́nyà Ti Wọ́n Sẹ̀sẹ̀ Dìbò Yàn Àti Alátakò Rẹ̀ Yóò Jùmọ̀ Pàdé Sẹ́nátọ̀ Orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà

Ààrẹ Orílẹ̀ èdè Kẹ́nyà tí wọ́n sẹ̀sẹ̀ dìbò yàn láìpẹ́ yìí àti alátakò rẹ̀, Raila Odinga yóò jùmọ̀ pàdé Sẹ́nétọ̀ Chris Coon ti Orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà nínú àbẹ̀wò ọlọ́jọ́ márùn ún rẹ̀ sí ilẹ̀ Adúláwò. Orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà ko tii ki Ọ̀gbẹ́ni Ruto ku oríire láti ìgbàtí wọ́n ti se ìkéde re pe o ja ewé olúborí bẹ́ẹ̀ náà ni Ọ̀gbẹ́ni Odinga naa sọ pe oun kọ àbájàde èsì ìbò náà. Sẹ́nátọ̀ Coon ati awọn ẹmẹ̀wà rẹ yóò tun pade pẹlu Aare Uhuru Kenyatta. Yóò de si Ìlu Nairobi ni ale ojo ojoru, yoo se ipade po pelu awon olori mẹ́tẹ̀ẹ̀ta lórí ìlera, ààbò, àti ètò ọrọ̀ ajé. Àwọn Aṣojú náà yóò tún pàdé àwọn alábójútó, àwọn olùpèsè ìlera, àti àwọn àjọ tí n ṣiṣẹ́ láti ró àwọn ọmọbìrin lágbára. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìjoba Nàíjíríà Ti Ná Tírínọ̀nù Mẹ́fà Náírà Lórí Ètò Ẹ̀kọ́ – Mínísíta

̀ Ní ǹkan bí ọdún méje tí ó kọjá, Ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti ná Tírínọ̀nù mẹ́fà náírà lórí àtúnse ètò ẹ̀ka Ẹ̀kọ́. Minisita fun eto Ẹkọ, Adamu Adamu sọ eyi ni ojo Ojobo, ni apejọ ọsoosẹ ti won ṣeto re lati owo ajo Ìbaraẹnisọ̀rọ̀ ti Ààrẹ. Adamu sọ pe owo naa ni won naa fun ipese awọn ohun elo amayederun ati awọn ohun elo Ibaraẹnisọrọ si awọn ile-ẹkọ ti gbogbo mùtú mùwà. Minisita mọriri atileyin gbogbo awọn ipele ile-iwe ti wọn n ri gba lati ọdọ awọn ijọba ipinlẹ ati ti aládáni. O wa ṣe ileri pe ijọba yoo tẹsiwaju lati ni ìmúse lórí awọn eto ilana rẹ ati lati ni ayika to rorun fun idagbasoke gbogbògbò ni ti eto ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ni Naijiria. Ìgbéga ẹ̀kọ́ Adamu kede pe gbogbo awọn ipinlẹ ti o wa ni orile ede yii ni o ni o kere tan ifáfitì àpapọ̀ kan ati ile ẹ̀kọ́ gbogbonìse kọ̀ọ̀kan ninu wọn.


Minisita mọriri atileyin gbogbo awọn ipele ile-iwe ti wọn n ri gba lati ọdọ awọn ijọba ipinlẹ ati ti aládáni. O wa ṣe ileri pe ijọba yoo tẹsiwaju lati ni ìmúse lórí awọn eto ilana rẹ ati lati ni ayika to rorun fun idagbasoke gbogbògbò ni ti eto ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ni Naijiria. Ìgbéga ẹ̀kọ́ Adamu kede pe gbogbo awọn ipinlẹ ti o wa ni orile ede yii ni o ni o kere tan ifáfitì àpapọ̀ kan ati ile ẹ̀kọ́ gbogbonìse kọ̀ọ̀kan ninu wọn. Ìyansẹ́lódì Nigba to n soro lori ti Ìyansẹ́lódì to n lo lọ́wọ́ ti awon oluko Ifáfitì gúǹlé, Adamu so pe gbogbo egbe ti gba nkan ti ijoba fe se fun won ayafi egbe Academic Staff Union of Universities (ASUU) ti won so pe ijoba gbọ́dọ̀ san owo ọ̀yà wọn fún àkókò tí wọ́n yansẹ́ lódì, ìjọba náà si kọ̀ jálẹ̀ pé kòsí isẹ́, kòsí owó sísan. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìyansẹ́lódì Nigba to n soro lori ti Ìyansẹ́lódì to n lo lọ́wọ́ ti awon oluko Ifáfitì gúǹlé, Adamu so pe gbogbo egbe ti gba nkan ti ijoba fe se fun won ayafi egbe Academic Staff Union of Universities (ASUU) ti won so pe ijoba gbọ́dọ̀ san owo ọ̀yà wọn fún àkókò tí wọ́n yansẹ́ lódì, ìjọba náà si kọ̀ jálẹ̀ pé kòsí isẹ́, kòsí owó sísan. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Olùdíje Ààrẹ ẹgbẹ́ APC ṣe àbẹ̀wò sí Ààrẹ tẹ́lẹ̀, Ọbásanjọ́

Síwájú Ìdìbò Gbogbogbòò 2023, Olùdíje Ààrẹ fún ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC, Asiwájú Bọĺá Tinúubú lọ sí Abẹ́òkúta, olú ìlú ìpínlẹ̀ Ògùn láti ṣe àbẹ̀wò sí Ààrẹ tẹ́lẹ̀, Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́. Tinubu, pẹlu alaga fifihẹ ẹgbẹ oṣelu APC tẹlẹ ri, Oloye Bisi Akande, ati olori ile igbimo asoju, Fẹmi Gbajabiamila, ti gomina ipinlẹ naa, Dapọ Abiọdun si gba wọn lalejo. Awọn olufẹ ẹgbẹ ni tootọ kii Oludije Aarẹ kaabọ pẹlu ayo ati idunnu ni ile Obasanjo ti o wa ninu Ile-ikawe Aarẹ Oluṣẹgun Ọbasanjọ (OOPL). Tinubu ati ẹgbẹ rẹ leyin naa, lọ si ipade ikọkọ pẹlu Ọbasanjọ. Alaye lẹkunrẹrẹ nigba mii…


Ẹ yọ Babagana Monguno kúrò nípò olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò-  Arewa Youth Assembly (AYA)

Ẹgbẹ́ ọ̀dọ́ Arewa Youth Assembly (AYA) ti ṣe ìwọ́de lẹnu ọ̀nà ilé ìgbìmọ̀ asòfin to wa niluu Abuja lati pè fún yíyọ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò, Babagana Monguno látàrí ètò ààbò tó mẹ́hẹ lorilẹ ede Naijiria. Saájú ètò ìwọ́de tó waye lonii, ni ẹgbẹ Arewa Youth Assembly (AYA) ti fún aarẹ Muhammadu Buhari ní gbèdéke ọ̀sẹ̀ méjì lati yọ Monguno kuro nípò. Nigba ti agbẹnusọ fún ẹgbẹ Arewa Youth Assembly (AYA) Ali Mohammed, ń sọrọ, o ni “ Eto aabo orilẹ ede Naijiria ti di kólórí di orí ara rẹ̀ mú, ìwà ìpànìyàn, ìjínigbé, olè abbl tún n pọ̀ si ju, bó se wà tẹlẹ lọ lorilẹ ede Naijiria, lasiko ti , Babagana Monguno ti di olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò.Ní èyí, tó fi yé wa pé Babagana Monguno kò mọ nnkankan nipa eto aabo orilẹ ede Naijiria.” Ó tẹ̀síwájú pé “Bi wọn se n fi ojoojumọ pa ọmọ orilẹ ede Naijiria , se ni olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò, Babagana Monguno ń jẹ̀gbádùn , to si ń fọlá-mutí ni ọfiisi rẹ̀, nigba to mọ pe ọwọ́ awọn ọ̀daràn naa kò leè mú òun. “A o lee gba ki eto aabo orilẹ ede Niajiria túbọ̀ máa kùnà tabi forí sánpọ́n mọ̀ ọ́n, nitori naa kí Babagana Monguno máa lọ, kó kúrò nípò rẹ̀. Kò ní nnkankan tó mọ̀ nípa ètò ààbò, awọn èròngbà rẹ̀ kò bá ìgbà mu mọ́. “Bi wọn se n fi ojoojumọ pa àwa tí a wà ni apá Ariwa , ti su wa, idi niyi ti a se sọ pe ki wọn yọ Babagana Monguno..Ìyà ń jẹ wà ju awọn ẹkun miran lọ lorilẹ ede Naijiria.


“A o lee gba ki eto aabo orilẹ ede Niajiria túbọ̀ máa kùnà tabi forí sánpọ́n mọ̀ ọ́n, nitori naa kí Babagana Monguno máa lọ, kó kúrò nípò rẹ̀. Kò ní nnkankan tó mọ̀ nípa ètò ààbò, awọn èròngbà rẹ̀ kò bá ìgbà mu mọ́. “Bi wọn se n fi ojoojumọ pa àwa tí a wà ni apá Ariwa , ti su wa, idi niyi ti a se sọ pe ki wọn yọ Babagana Monguno..Ìyà ń jẹ wà ju awọn ẹkun miran lọ lorilẹ ede Naijiria. Eto aabo tó mẹ́hẹ n ṣe akoba fun ounjẹ ati awọn ohun amayedẹrun ni ọdọ wa , ni eyi ti o jẹ ki òsì ati ìsẹ́ tún pọ si“


Eto aabo tó mẹ́hẹ n ṣe akoba fun ounjẹ ati awọn ohun amayedẹrun ni ọdọ wa , ni eyi ti o jẹ ki òsì ati ìsẹ́ tún pọ si“


Àyíká Ìṣòwò: Igbákejì ààrẹ Ọ̀sínbàjò rọ àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ láti ríi dájú pé wọ́n ṣe àwọn àtúnṣe láṣeyọrí

Igbákejí Ààrẹ orílẹ̀-eldè Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò sọ pé àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ àti àwọn ilé-iṣẹ́ wọn ní ipa pàtàkì láti kó láti ríi dájú pé wọ́n pèsè àyíká tó lálààfíà fún ìṣòwò láti so èso rere. O sọ eyi nibi ipade Igbimọ aarẹ lori Ayika alaafia fun Iṣowo (PEBEC), nibiti o ti jiroro igbejade igbesẹ Ipinlẹ lori Ṣiṣe Awọn Atunṣe Iṣowo (SABER),lori ẹrọ ayelujara. Agbẹnusọ fun Igbakeji Aarẹ, Laolu Akande sọ ninu ọrọ kan ,pe olu ile-iṣẹ PEBEC ati ile-ifowopamọ Agbaye ni o ṣagbekalẹ eto naa.


Ààrẹ orílè-èdè Nàìjíríà ṣèdárò lẹ́yìn Gbajúgbajà Akọ̀ròyìn, Ọnàbulé

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti kẹ́dùn pẹ̀lú ẹbí gbajúgbajà akòròyìn tó sì tún jẹ́ Akọ̀wé Ìròyìn fún Ààrẹ ajagun fẹ̀yìntì tẹ́lẹ̀, Ibrahim Bàbáńgídá, Olóyè Dúró Ọnàbulé, ẹni tí ó di olóògbé ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun ní ẹni ọdún mẹ́tàlélọ́gọ́rin [83]. Ààrẹ Buhari kẹ́dùn pẹ̀lú ajagun fẹyinti naa, Ẹgbẹ́ Àwọn Akoroyin Nàìjíríà àti apapọ Ẹgbẹ́ akọroyin jakejado Nàìjíríà fún ìbànújẹ́ náà. Ààrẹ náà pe àkíyèsí si àwọn ipa to lami ti Akoroyin yi ti ko lori ìdàgbàsókè Nàìjíríà, ní pàtàkì ipa rẹ̀ nínú mímú ìjíròrò alárinrin waye pẹ̀lú àwọn àpilẹ̀kọ tí ó ní ìjìnlẹ̀ òye nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ ní káàkiri gẹ́gẹ́ bí Olootu National Concord àti Alaga,igbimọ Nigerian Television Authority (NTA). Aarẹ Buhari gbadura pe ki Olorun Eledumare gba abọ rẹ, ki o si tu idile rẹ ninu.


Ààrẹ Bùhárí búra fún alága Ìgbìmọ̀ tó ń ṣètò àkójọpọ̀ owó tí ìjọba ń gbà wọlé

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti búra fún Alága tuntun fún Ìgbìmọ̀ tó ń ṣètò àkójọpọ̀ owó tí ń wọlé fún ìjọba Nàìjíríà, Mohammed Bello Shehu. Wọn bura fun Alaga naa ni Ọjọru, ni gbọngan ile- Igbimọ,ni ile-iṣẹ-aarẹ, ni ilu Abuja,ki wọn to bẹrẹ ipade awọn minisita ti ọsẹ yii. Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu Awọn oniroyin Ile-igbimọ, Bello ṣe ileri lati ṣiṣẹ takuntakun fun orilẹ-ede lati gba owo to pọ wọle pẹlu ilana ofin to wa nilẹ. Wọn yan Bello gẹgẹ bi Alaga,nigba ti alaga tẹlẹ, Elias Mbam,ti fi ipo silẹ, ti lati dije fun ibo abẹle fun ipo gomina fun Ipinle Abia. Nibayii, Aarẹ Buhari n dari ipade Igbimọ Alase apapọ lori ẹrọ ayelujara.


Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ APC: Ẹ polongo àwọn iṣẹ́ ribiribi tí ìjọba ń ṣe

Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ All Progressive Congress, APC, Sẹnetọ Abdullahi Adamu ti pàrọwà pé mímú ìròyìn iṣẹ́ ribiribi tí ìjọba ń ṣe bá àwọn ènìyàn ṣe pàtàkì púpọ̀. Sẹnetọ Adamu rọ ẹgbẹ oṣelu APC lati ṣe igbiyanju fun ẹgbẹ naa nipa riri daju pe wọn ko sọrọ aburu nipa iṣẹ ijọba APC fun araalu. O pe wọn nija naa nigba ti igbimọ naa ṣe abẹwo si ọdọ rẹ ni olu ile-iṣẹ ẹgbẹ ni Abuja. Alaga apapọ ẹgbẹ APC, pe akiyesi si pe iroyin ti ko dun meti gbọ nipa ijọba ni wọn n gbọ ni awọn igberiko ti wọn ko si gbọ iroyin to to nkan nipa awọn aṣeyọri rẹ.


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà bẹ́rí fún Babangida, Ààrẹ Ológun orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí tó ṣe ayẹyẹ ọjọ́ ìbí rẹ̀

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti fi ìkíni rẹ sọwọ si Ààrẹ Ológun Orìlẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ibrahim Babangida lori ọjọ ibi ọgọrinolekan ọdún rẹ Ààrẹ darapọ̀ mọ́ àwọn ẹbí, ọ̀rẹ́, alabaṣiṣẹpọ, ààrẹ tẹlẹ rí láti sajọyo ọjọ́ ibi tuntun pẹlu ore-ọfẹ Ọlọrun ati àánú. Ààrẹ Ológun tẹlẹ rí yìí, yóò pé ọgọrinolekan ọdún ní ọjọ́ kẹtadinlogun, oṣù kẹjọ Oyèbísi Adégbìté.


Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́ ṣe ìpàdé pẹ̀lú àwọn olùkọ́ fáfitì

Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Adamu Adamu ń ṣe ìpàdé pẹ̀lú àwọn adarí ọ̀gá àgbà ilé ìwé fáfitì, láti yanjú ìdasẹ́sílẹ̀ tí o ti di osù mẹ́fà báyìí. Ìpàdé yìí wáyá nípa àṣẹ ààrẹ Muhammadu Buhari, láti sọ kókó ti o n fa ìdíwọ́, àti dídá owó osù àwọn olùkọ́ náà dúró láti oṣù mẹ́fà ọdún 2022. Èsì ìpàdá yìí ni láti yanjú ìdasẹ́sílẹ̀ láàrin àwọn fafiti àti láti se àtúntò àwọn fafiti orílẹ̀-èdè Nàíjíríà Ìpàdé ránpé yìí wáyé ní ọjọ́ ìṣégun ọ̀sẹ̀ yìí. Oyèbísí Adégbìtẹ́


Àwọn òsìsẹ́ elétò mọ̀nà-mọ́ná ti ilé-isẹ́ tó ń mójútó pípèsè iná mọ̀nà-mọ́ná pa, wọ́n ní kí wọ́n dá adarí àjọ náà duró

lónìí yìí , tó jẹ́ ọjọ́ isẹgun (Tuesday) ni àwọn òsìsẹ́ elétò mọ̀nà-mọ́ná lorilẹ ede Naijiria, ati apapọ ọmọ ẹgbẹ wọn ti a mọ si , Senior Staff Association of Electricity ati akẹgbẹ wọn iyẹn Allied Companies (SSAEAC) ti ẹnu ọ̀nà ajọ tó ń mójútó pípèsè iná mọ̀nà-mọ́ná lorilẹ ede yii,Transmission Company Of Nigeria (TCN) latari èdè àyedè tó waye láàrin wọn . Àwọn òṣìṣẹ́ náà ń fi ẹ̀hónú hàn lórí ẹ̀sùn tí wọ́n fi kan àwọn àdéhùn tí wọ́n ṣe pẹ̀lú àjọ rẹ̀ tí wọ́n sì ń ké pe kí wọ́n yọ ọ̀gá àgbà àjọ TCN, Usman Mohammed. Àwọn òṣìṣẹ́ náà tun fi ẹ̀sùn kan Mohammed pé o n gbè lẹ́yìn ìjọba. Àwọn òṣìṣẹ́ ọhun ti wọn bẹrẹ ìwọ́de wọn, nipa títi ẹnu ọna ilé- isẹ́ naa pa, ti wọn ko si jẹ ki awọn osisẹ raye wọlé si ilé isẹ́ naa. lára nnkan ti àwọn òṣìṣẹ́ naa n tún beere fun ni mímú adehun ọdun 2016 ti wọn fẹnuko sí, ni eyi to ni se pẹlu atunse owó osù àwọn òṣìṣẹ́ naa ati ìgbéga fún àwọn ti wọn lẹ́tọ̀ọ́ sí i.


Ilé ìwòsàn ti ìpínlẹ̀ kano  ti bẹ̀rẹ̀ isé abe tí to egungun ẹ̀yìn

Ilé ìwòsàn Aminu kano ti ìpínlẹ̀ kano tí ẹkùn aríwá iwò-óòrùn ti sí wóòdù titun tí ó mójú tó àìsàn nípa egungun ẹ̀yìn pèlú ìdànilójú pé iṣé abe títo egungun ẹ̀yìn yọ́ọ̀ bẹ̀rẹ̀ ní pereu ilẹ́ ìwòsàn yín ní yọ̀ọ̀ jé ẹléẹ̀kejì tí yọ̀ọ́ masẹ iṣé abe yíi ní orílè-èdè Nàíjíríà. Èyí dì mi mò láti enu ọ̀gá àgbà àti olùdarí ní ilé ìwòsàn náà Onímọ̀ Abba Sheshe ní ọjọ́ ajé níbi sí sí ilé ìwòsàn náà èyí tí ọgbeni Umar ibrahim fi ta ìpìnlẹ̀ náà lọ́re Oyèbísí Adégbìtẹ́


Àjọ biosafety pinnu láti gbógun ti àwọn onísẹ́ láabi

Àjọ Biosafety orílẹ̀-èdè Nàíjíríà lápapọ̀, NBMA ti ń gbé ìgbésẹ̀ láti gbógun ti àwọn oníṣẹ́ láabi lórílẹ̀dè Nàíjíríà. Ọ̀gá àgbà pátápátá Àjọ Biosafety, Ọ̀mọ̀wé Rufus Ebegba ló sọ èyí níbi ìpàdé àjọ biosafety lápapọ̀ tó wáyé ní ìlú Abuja Ọ̀mọ̀wé Rufus Ebegba sọ pé àwọn àpapọ̀ olùdarí ti tọ àwọn ìlànà náà, èyí tí yóò tọ́ àwọn ilé-isẹ́ àti àwọn òsìsẹ́ wọn sọ́ nà láti lè jékí àwọn oun èro ìgbàlóódé dì rọ̀rùn. Alákoso èto biosafety ti orílẹ̀-èdè nàíjíríà Ọ̀mọ̀wé Matthew Dore, gbósùbà fún isẹ́ takuntakun tí àjọ NBMA ṣe , nípa títẹ̀lé àwọn ìlànà tí wọ́n fi lélè. Hamzat Dàmọ́lá.


Àkókò Tó Láti Gbógun Ti Àìsàn Ibà-Àjo Ìsọkan Tí Áfíríkà

Ṣí ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ fún àwọn ọ̀dọ́ lóri àìsàn ibà ti ilè áfíríkà lágbàáyé ti fìdí múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bi àjọ ìsọ̀kan ti áfíríkà láti fi òpin sí àìsàn ibà ní ọdún 2030 Ní ìrántí àyájọ́ àwọn ọ̀dọ́ lagbaye, àwọn orílẹ̀-èdè jíròrò lóri bi àwọn ọdọ se le gbàkóso láti fi opin si aisan iba náà. Èyí wáyé ní ọjọ́ kẹẹdogun oṣù kẹjọ, ọdún 2023 nínú ìpàdé àwọn ọdọ, níbi ẹgbẹ́ ìsòkan ti Áfíríkà agbaye ti kọ́kọ́ ṣe ìfilọ́lẹ̀ ti ètò àlàyé àti ìtọ́ni lóri àìsàn ibà. Ọyèbísí Adégbìtẹ́


Nàìjíríà kí Ààrẹ Kẹ́ńyà tí wọ́n dìbò yàn, Ruto kú oríire

Ààrẹ Nàìjíríà, Mùhámmádù Bùhárí ti kí Ààrẹ Kẹ́ńyà tí wọ́n dìbò yàn, William Ruto, lórí ìṣẹ́gun rẹ̀ nínú ìdìbò gbogbogbòò tó wáyé lọ́jọ́ kẹsàn-án, oṣù kẹjọ, ọdún 2022. Aarẹ tun gboriyìn fun awọn eniyan Kẹnya fun bi ibo naa ṣe lọ pẹlu alaafia ati fifojuhan kedere, eyi ti o tun ṣe afihan pe ilana tiwantiwa,ọwọ ati awọn ilana jẹ ọna ti o dara julọ fun awọn eniyan lati yan awọn oludari wọn ati lati koju wọn fun ojuṣe wọn. Ninu atẹjade kan, Aarẹ Buhari sọ pe orilẹ-ede Naijiria mọyi Kẹnya gẹgẹ bi alabaṣepọ lori igbogunti ipanilaya ati iwa-ipa ti o buru jai,wọn ni akọsilẹ ṣiṣe ọrẹ fun igba pipẹ, eto-ọrọ aje ati iṣowo, ati ifowosowopo ti o munadoko nipasẹ awọn ajọ agbaye bii ajọ iṣọkan Adulawọ,ajọ iṣọkan awọn orilẹ-ede ati ajọ awọn aarẹ orilẹ-ede Agbaye.


Igbákejì ààrẹ Ruto,jáwé olúborí nínú ìbò ààrẹ orílẹ̀-èdè Kẹnya

Wón ti kéde Igbákejì Ààrẹ orílè-èdè Kẹnya, William Ruto gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó jáwé olúborí nínú ìdìbò ààrẹ tó ṣẹ̀ṣẹ̀ parí ní orílè-èdè Ilà-oòrùn Áfíríkà. Igbimọ olominira idibo ati aala (IEBC), ni o kede Ruto gẹgẹ bi Aarẹ ti wọn dibo yan lẹyin adaṣe isọdọtun-ọjọ mẹfa ti o fẹrẹẹ jẹ ni Ile-iṣẹ Tallying Orilẹ-ede ni Bomas ni Kẹnya, ni ilu Nairobi. Ọgbẹni Ruto ni ibo ida aadọta ati diẹ ninu ida ọgọrun pẹlu ibo apapọ (7,176,141) tofi ṣẹgun oluba dije rẹ, alakoso orilẹ-ede tẹlẹ, Raila Odinga ti o ni ibo ida mẹjidin-laadọta ati diẹ ninu ida ọgọrun (6,942,930) gbogbo ibo. Ọgbẹni Ruto tun ṣaṣeyọri ida mẹẹdọgbọn ninu ida ọgọrun ibo ni awọn agbegbe mọkan-dinlọgbọn. Odinga,agba ogbohuntarigi alatako ,ti n dije lẹlẹẹ karun pẹlu atilẹyin Ẹgbẹ Jubilee ti aarẹ Uhuru Kenyatta jẹ adari rẹ.


Àwọn olùgbé Kàdúná : A fẹ́ ẹ̀ka ilé ìwòsàn ìtọ́jú ojú díẹ̀ si ní Orílẹ̀-èdè

Àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Kàdúná ti korò ojú sí ètò ìṣàkóso Ilé-ìwòsàn ìtọ́jú ojú ti ń ṣe iṣẹ́ wọn lórílẹ̀-èdè,wọ́n pè fún ìpèsè àwọn ẹ̀ka díẹ̀ síi ní orílẹ̀-èdè. Nigba ti o n sọrọ pẹlu awọn oniroyin nibi ifọrọwanilẹnuwo ninu ayika ile-iwosan naa ni Kaduna, awọn alaisan ti o wa si ile-iwosan, OPD sọ pe pipese awọn ẹka si yoo mu irọrun ba itọju ilera. Wọn ni ero pe, ti ẹka ile-iwosan itọju oju ba wa ni awọn ipinlẹ miiran ati awọn agbegbe ni orilẹ-ede, yoo din ririn ajọ lọ sọna jijin ku fun itọju ara ni pataki pẹlu awọn ewu to wa lorilẹ-ede lọwọlọwọ bayi loju ọna.


Ìgbìmọ̀ Ìdìbò Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun dá ọjọ́ kẹẹ̀dógún, Oṣù Kẹwàá Fún Ìdìbò ìjọba ìbílẹ̀

Àjọ elétò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, (OSIEC) sọ pé ìdìbò ìjọba ìbílẹ̀ yóò wáyé ní ìpínlẹ̀ náà ní ọjọ́ kẹẹ̀dógún, oṣù kẹwàá, ọdún 2022. Alaga Igbimọ naa, Ọgbẹni Ṣẹgun Ọladitan sọ eyi ni Ọjọ Aje, nibi apero kan ni ọfiisi OSIEC ni Oṣogbo, olu ilu ipinlẹ naa. O sọ pe idibo eyiti ko ba ti waye ni ọdun meji sẹyin, ko le waye nitori ọpọlọpọ awọn idi, pẹlu awọn ẹjọ, ajakalẹ-aarun COVID-19 ati rogbodiyan EndSARS. Ọladitan sọ pe gbogbo awọn idina ati awọn ayidayida ti kuro bayii, nitorina asiko ti to fun igbimọ naa lati ṣe awọn idibo Ijọba Ibilẹ.


Olùdíje Ààrẹ ẹgbẹ́ PDP dé sí ìpínlẹ̀ Adámáwá

Ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn péjọ ní Yólà, Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Adámáwá, láti kí Igbákejì Ààrẹ Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí, Àtíkù Àbúbákàr, tí ó padà sí ìpínlẹ̀ náà fún ìgbà àkọ́kọ́ lẹ́yìn tí ó farahàn bí olùdíje Ààrẹ lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ Peoples Democratic Party. Atiku de ni kete ti igbakeji rẹ, Gomina Ipinlẹ Delta, Ifeanyi Okowa, de si Papa ọkọ ofurufu Yola ni deede agogo mọkanla owurọ lori ọkọ ofurufu aladani kan ti ẹnikeji rẹ si ki kaabọ, gomina Ipinlẹ ati Adamawa Ahmadu Fintiri, ati awọn oṣiṣẹ ijọba agba miiran. Ogunlọgọ awọn alatilẹyin ti n dunnu wọ awọn aṣọ alarabara kannan jade ni ẹgbẹẹgbẹrun wọn lati ki Igbakeji aarẹ kaabọ,ti ọna si di fun awọn awakọ lati wakọ nitori awọn alatilẹyin naa. Nigbati Alhaji Atiku de,o ṣe abẹwo si aafin Lamido Adamawa,Ọba alayeluwa Barkindo Mustapha, ni Yola lati bu ọla fun ọba.


ÌJỌBA ÌPÍNLẸ̀ Ọ̀YỌ́ GÙN LE ÌPOLONGO GBÍGBA ABẸ́RẸ́ ÀJẸSÁRA COVID-19

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ti gùn le ìpolongo gbigba abẹrẹ ajẹsara lati dènà ìpele kẹta àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19, gẹgẹ bí wọn se ní afoju sun ki ìdá àádọ́rin eyan je anfaani abẹrẹ náà lati dènà àjàkálẹ̀ àrùn náà. Nígbà tí on sọrọ níbi ifilole ìpolongo náà, Alakoso ilé iṣẹ́ tó n pèsè ìlera alaboode ni ìpínlè Òyó, Dókítà Taiwo Ladipo gba awọn eyan, ni pataki jùlọ gbogbo awọn ti ko ti gba abẹrẹ àjẹsára náà télè rí níyànjú láti lò òòrè ọfẹ yí nítorí afojusun ìjọba ìpínlè Òyó ní kí ìdá àádọ́rin eyan gba abẹrẹ ajẹsara náà. Ṣáájú nínú ọrọ tirẹ, Akọwe ilé iṣẹ tó n pèsè ètò ìlera alaboode ni ipinle Òyó, Dókítà Muideen Olátúnji tẹnu mọ pé ìpolongo gbigba abẹrẹ ajẹsara fún ipele kẹta àrùn COVID-19 (Scale 3.0 COVID-19) jẹ ọna lati dáàbò bo àwọn èèyàn gẹgẹ bí aféfé ìpele kẹrin àrùn náà se n fẹ bọ wá sí orílè èdè Nàìjíríà. Bákan náà ni ẹni tó n ṣe àkóso Àjọ Ètò Ìlera Káríayé (WHO) ni ìpínlè Òyó, Dókítà Philips Zorto koro oju sí ìhà aibikita ti awọn èèyàn kọ sí abẹrẹ àjẹsára náà, O wa fi àsìkò náà ró wọn láti gbà abẹrẹ náà kí wọn sì ròyìn fún àwọn alabagbe wọn. Abiola Olowe Ibadan


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gba Ààrẹ àjọ ECOWAS tuntun Lálejò

Ààrẹ Muhammadu Buhari ni Ọjọ́bọ̀ gba Ààrẹ titun apapọ àjọ ECOWAS Dọ́kítà Omar Touray, àti Ìgbìmọ̀ alakoso rẹ̀ ni Ilé-ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀, Abuja, O sọ fún wọn iru ẹgbẹ agbegbe ti awọn alakoso Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà fẹ́ àti pé o gbọdọ̀ ní. Dọ́kítà Alieu Touray dúpẹ́ lọ́wọ́ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fún àtìlẹ́yìn tí o ṣe fún oludije ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tuntun, ó ṣe ìlérí pe àwọn yóò ri daju pe wọn ṣe dáadáa, wọn a si se oun ti yóò mú orí àwọn Olùdarí Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà wú. Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ẹjẹ́ ká sa gbogbo agbára wa láti borí àwọn ìdojúkọ wa – Igbákejì Ààrẹ Osinbajo

Igbákejì Ààrẹ orílẹ-èdè Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yemi Osinbajo sọ pe orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí yóò dára, tí yóò gbàgbé òun àtijọ, àti àwọn idojukọ tí o wa lọwọlọwọ àti pe o ni ànfàní láti ṣe alabapin ni ọjọ́ iwájú pẹ̀lú àwọn ohun èlò tí o dára jùlọ nínú àwọn ènìyàn àti àwọn ohun èlò ti yo wa ni arọwọto. Gẹ́gẹ́ bí ọrọ rẹ̀, á ṣe é ṣe nípasẹ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ti yóò múná dóko láàrin àwọn ọdọ Nàìjíríà, àti àwọn tí o nii ṣe aladani àti ti gbogbo ènìyàn. Ọjọgbọn Osinbajo sọ èyí ní Ọjọrú ní bí ifilole ifojuhan àgbáyé ti Imagine Nigeria, láti ọwọ́ Ìjọba àpapọ̀ ni ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Ètò Ìdàgbàsókè United Nations (UNDP). Ọláyinká Akíntọ́lá.