Afọlabi Ghandi Ọlaoye niroyin kan lopin ọsẹ to kọja yii pe wọn ti yan gẹgẹ bii Ṣọun Ogbomọṣọ tuntun, ilẹ Amẹrika ni ọkunrin naa ati mọlẹbi rẹ n gbe, ibẹ naa lo si ti n ṣiṣẹ Pasitọ rẹ lori ijọ Redeem ti Pasitọ Enoch Adeboye jẹ adari fun. Akọwe ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Majọlagbe Oyedepo, sọ pe eto ti awọn afọbajẹ naa tẹle lati yan ọba tuntun ko dara to, bẹẹ lo si kun fun ọpọlọpọ eru ati abẹtẹlẹ, nitori wọn ti ṣegbe lẹyin ẹnikan. Oyedepo ni, bijọba Gomina Ṣeyi Makinde ko ba tete da sọrọ naa, o ṣee ṣe ko da wahala silẹ niluu. Oyedepo tun ni, Ọlaoye ti wọn mu ko si ninu awọn mọkanla ti wọn kọkọ fifẹ han sipo naa. Wọn ni lẹyin ti wọn ti gbe owo fun awọn afọbajẹ ni wọn ṣẹṣẹ forukọ ọkunrin naa si i. Ṣugbọn, Aarẹ Ago tiluu Ogbomọṣọ, Oloye Aarẹ Ago nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ naa sọ pe awọn ti fiwe ranṣẹ si ijọba, niotori ijọba nikan lo le sọ ẹni to bori ti yoo di Ṣọun tuntun. Baba naa ni, o ti daju pe ninu gbogbo wọn, ẹnikan naa lo maa di Ṣọun, ohun to si daju ni pe awọn ti kinni naa ko kan maa binu, ijọba lo si laṣẹ lori ọrọ yii, ko si lọwọ ẹnikan.


Ọrọ Ṣọun dija silẹ laarin awọn ọmọ Ogbomọṣọ, wọn lawọn afọbajẹ ti gba riba lọwọ ara Amẹrika

Oyedepo tun ni, Ọlaoye ti wọn mu ko si ninu awọn mọkanla ti wọn kọkọ fifẹ han sipo naa. Wọn ni lẹyin ti wọn ti gbe owo fun awọn afọbajẹ ni wọn ṣẹṣẹ forukọ ọkunrin naa si i. Ṣugbọn, Aarẹ Ago tiluu Ogbomọṣọ, Oloye Aarẹ Ago nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ naa sọ pe awọn ti fiwe ranṣẹ si ijọba, niotori ijọba nikan lo le sọ ẹni to bori ti yoo di Ṣọun tuntun. Baba naa ni, o ti daju pe ninu gbogbo wọn, ẹnikan naa lo maa di Ṣọun, ohun to si daju ni pe awọn ti kinni naa ko kan maa binu, ijọba lo si laṣẹ lori ọrọ yii, ko si lọwọ ẹnikan.


Toyin Adegbọla loun maa pe Shoprite Ibadan lẹjọ, nitori wọn pe ọmọ rẹ lole

Gbajumọ agba oṣere tiata Yoruba, Toyin Adegbọla ti gbogbo eeyan mọ si Aṣẹwo to re Mẹka ti leri pe oun maa pe ileetaja igbalọde Shoprite to wa ni Ring Road, niluu Ibadan lẹjọ, o ni wọn purọ ole mọ ọmọ oun obinrin to wa nile ọkọ. Gbogbo awọn to wa nileetaja naa lọjọ Satide ni wọn n beere lọwọ ara wọn, idi ti Toyin fi n pariwo ni Shoprite, afi bi obinrin naa ṣe ki foonu mọlẹ to si bẹrẹ si i ya ara rẹ ni fidio. Ninu fidio naa to wa lori ẹrọ ayelujara laarọ oni ni Toyin ti n ṣalaye pe ṣe lọmọ oun obinrin to wa nile ọkọ waa raja, ni wọn ba parọ mọ ọn pe o ji nnkan lori igba, lawọn alaṣẹ ileetaja naa ba bẹrẹ si i lu u ti wọn si tun n ṣe e ṣakaṣaka. Toyin ni boun ṣe gbọ, loun ni ki wọn tu gbogbo nnkan ti awọn dokita so mọ oun lara ni ọsibitu, nitori ara oun ko ya, oun n gba itọju lọwọ, ṣugbọn ina ko ṣe e fi sori orule sun lọrọ naa. Bo ti debẹ lo bẹrẹ si i pariwo mọ awọn ontaja naa, ko too di pe awọn yẹn ba bẹrẹ si i bẹ ẹ, wọn ni ko ma binu, wọn ni ko maa bọ ninu ọfiisi awọn, kawọn sọrọ naa, ati pe ko yee ka kinni ọhun sinu fọnran lori foonu. Lọrọ kan, Toyin ni, ohun kan toun n reti lati ọdọ wọn ni pe ki wọn fi kamẹra ileetaja wọn han oun, koun le mọ boya loootọ lọmọ naa ji nnkan lori igba wọn.


Toyin ni boun ṣe gbọ, loun ni ki wọn tu gbogbo nnkan ti awọn dokita so mọ oun lara ni ọsibitu, nitori ara oun ko ya, oun n gba itọju lọwọ, ṣugbọn ina ko ṣe e fi sori orule sun lọrọ naa. Bo ti debẹ lo bẹrẹ si i pariwo mọ awọn ontaja naa, ko too di pe awọn yẹn ba bẹrẹ si i bẹ ẹ, wọn ni ko ma binu, wọn ni ko maa bọ ninu ọfiisi awọn, kawọn sọrọ naa, ati pe ko yee ka kinni ọhun sinu fọnran lori foonu. Lọrọ kan, Toyin ni, ohun kan toun n reti lati ọdọ wọn ni pe ki wọn fi kamẹra ileetaja wọn han oun, koun le mọ boya loootọ lọmọ naa ji nnkan lori igba wọn. A o ti i mọ ibi tọrọ naa maa ja si ṣa, ṣugbọn a o maa fi to o yin leti.


A o ti i mọ ibi tọrọ naa maa ja si ṣa, ṣugbọn a o maa fi to o yin leti.


Aṣiwaju Bọla Tinubu fagile ayẹyẹ ọjọọbi ẹ lojiji

Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu to n ṣe ayẹyẹ ọjọọbi Aadọrin ọdun ẹ lonii ti fagile ayẹyẹ ọjọọbi ẹ nitori ijamba ikọlu awọn agbesunmọmi to waye niluu Abuja. Ana ni awọn agbebọnrin kọlu awọn to wọ reluwee lati ilu Abuja lọ si Kaduna. Nibi eto idanilekoo olodoodun ti won pe ni Colloquium, eyi ti wọn maa n ṣe lati ṣayẹyẹ ọjọọbi rẹ lo ti sọrọ naa. Gbọngan igbalejo Eko Hotel to wa ni l’Ekoo ni ayeye naa ti waye. Ko pẹ ti Aṣiwaju de sibi ayẹyẹ naa lo kede ọrọ naa. O ni ko ni dara koun jokoo maa ṣayẹyẹ nigba ti awọn kan n daro ẹni wọn to ti lọ.


Gbọngan igbalejo Eko Hotel to wa ni l’Ekoo ni ayeye naa ti waye. Ko pẹ ti Aṣiwaju de sibi ayẹyẹ naa lo kede ọrọ naa. O ni ko ni dara koun jokoo maa ṣayẹyẹ nigba ti awọn kan n daro ẹni wọn to ti lọ. O ni ayẹyẹ ọjọọbi naa ko jẹ koun tete mọ nnkan to n lọ niluu, o loun ṣẹṣẹ gbọ pe awọn agbebọnrin lọọ kọlu reluwee to n ko ero lati Abuja lọ si Kaduna ni, ati pe ninu ikọlu naa, ọgọta eeyan ni wọn padanu ẹmi wọn. Ninu ọrọ rẹ, o ni; “Lonii inu mi dun pe mo pe aadọrin ọdun, ati pe mo tiẹ wa laye titi di akoko yii, ọpẹ ni fun Ọlọrun. “Wọn ṣẹṣẹ sọ fun mi iṣẹlẹ buruku to ṣẹlẹ niluu wa ni, o buru pupọ, pe awọn ọgọta eeyan padanu ẹmi wọn, ninu reluwee to n gbe wọn lati Abuja lọ si Kaduna lalẹ ana.


O ni ayẹyẹ ọjọọbi naa ko jẹ koun tete mọ nnkan to n lọ niluu, o loun ṣẹṣẹ gbọ pe awọn agbebọnrin lọọ kọlu reluwee to n ko ero lati Abuja lọ si Kaduna ni, ati pe ninu ikọlu naa, ọgọta eeyan ni wọn padanu ẹmi wọn. Ninu ọrọ rẹ, o ni; “Lonii inu mi dun pe mo pe aadọrin ọdun, ati pe mo tiẹ wa laye titi di akoko yii, ọpẹ ni fun Ọlọrun. “Wọn ṣẹṣẹ sọ fun mi iṣẹlẹ buruku to ṣẹlẹ niluu wa ni, o buru pupọ, pe awọn ọgọta eeyan padanu ẹmi wọn, ninu reluwee to n gbe wọn lati Abuja lọ si Kaduna lalẹ ana. Ohun to buru gbaa ni, o si yẹ pe ka ronu le e lori. “Ko ni tọ fun mi lati jokoo sibi, ki n maa n ṣajọyọ ọjọọbi mi, ki n maa jo, ki n maa yọ. o fi mi han gẹgẹ bii adari rere niluu ati lorilẹ-ede yii.


Ohun to buru gbaa ni, o si yẹ pe ka ronu le e lori. “Ko ni tọ fun mi lati jokoo sibi, ki n maa n ṣajọyọ ọjọọbi mi, ki n maa jo, ki n maa yọ. o fi mi han gẹgẹ bii adari rere niluu ati lorilẹ-ede yii. A o gbọdọ ṣe ayẹyẹ yii. Mo ti ro o pẹlu awọn eeyan to wa layika mi yii, wọn si ti gba fun mi gẹgẹ bii aṣaaju to mọ riri awọn eeyan rẹ. Wọn ti gba pe ka fagile ayẹyẹ yii.” Bakan naa ni Aṣiwaju wa rọ awọn olori ẹlẹsin to wa nibi ayẹyẹ naa pe ki wọn gbadura fun orilẹ-ede Naijiria, ki ilẹ naa ba a le pada sipo to yẹ ko wa.


A o gbọdọ ṣe ayẹyẹ yii. Mo ti ro o pẹlu awọn eeyan to wa layika mi yii, wọn si ti gba fun mi gẹgẹ bii aṣaaju to mọ riri awọn eeyan rẹ. Wọn ti gba pe ka fagile ayẹyẹ yii.” Bakan naa ni Aṣiwaju wa rọ awọn olori ẹlẹsin to wa nibi ayẹyẹ naa pe ki wọn gbadura fun orilẹ-ede Naijiria, ki ilẹ naa ba a le pada sipo to yẹ ko wa. Ọpọ awọn alejo ti wọn wa sibi ayẹyẹ naa ni wọn kuro ni kete ti wọn pari ayẹyẹ ọhun, bo tiẹ jẹ pe ounjẹ ti wọn se silẹ fun wọn, wọn ko duro jẹ ẹ, sibẹ awọn kan duro lati jẹ ounjẹ naa. Nnkan bii aago meji lo yẹ ki wọn ti bẹrẹ eto naa, ṣugbọn ko bẹrẹ titi di aago meji aabọ, ko si pẹ naa ti wọn fi kuro nibẹ.


Ọpọ awọn alejo ti wọn wa sibi ayẹyẹ naa ni wọn kuro ni kete ti wọn pari ayẹyẹ ọhun, bo tiẹ jẹ pe ounjẹ ti wọn se silẹ fun wọn, wọn ko duro jẹ ẹ, sibẹ awọn kan duro lati jẹ ounjẹ naa. Nnkan bii aago meji lo yẹ ki wọn ti bẹrẹ eto naa, ṣugbọn ko bẹrẹ titi di aago meji aabọ, ko si pẹ naa ti wọn fi kuro nibẹ.


Eeyan mẹjọ lo ku ninu ikọlu reluwee Abuja, biliọnu mẹta nijọba padanu – Amaechi

Minisita to n ṣakoso eto igbokegbodo ọkọ nilẹ wa, Rotimi Amaechi, ti sọ ọ di mimọ pe eeyan mẹjọ lo padanu ẹmi wọn ninu ikolu reluwee Abuja si Kaduna to waye lalẹ ana. Bakan naa lo tun sọ pe awọn eeyan mọkanlelogoji lo n gbatọju lọwọ nileewosan. Nigba ti Amaechi ṣabẹwo si ibi ikọlu naa lo sọrọ yii, o si ṣalaye pe ohun ibanujẹ gbaa niṣẹlẹ ọhun. Bakan naa lo tun ṣalaye pe awọn agbebọnrin naa tun gbe awọn eeyan kan lọ, ṣugbọn minisita ni oun ko ti i mọ iye awọn to wa lori reluwee naa, tori orukọ awọn kan ko si ninu akọsilẹ ọkọ naa. Ọkunrin naa sọ pe iye to to biliọnu mẹta lawọn ti padanu nipa ikọlu naa, ohun to si fa a ko ju pe awọn kamẹra to yẹ ki wọn maa fi ṣọ awọn ọkọ reluwee naa, awọn ko ti i ra a, nitori ko ti i si iyọnda ati ra awọn irinṣẹ naa.


Idi ti Ọṣinbajo ko fi wa sibi ọjọọbi Tinubu

Laolu Akande, akọwe iroyin igbakeji Aarẹ, Yẹmi Ọṣinbajo ti ṣalaye idi ti ọga rẹ ko fi wa sibi ayẹyẹ ọjọọbi Aṣiwaju Bọla Tinubu, ko too di pe wọn fagile ayẹyẹ naa nigba to n lọ lọwọ. Ọkunrin naa ni, bi awọn ṣe gbera kawọn maa bọ, lawọn gbọ ti iṣẹlẹ ikọlu naa, kete lawọn si ti yipada lati lọọ ki awọn to faragbọta ti wọn n gba itọju nileewosan.


Tinubu fẹẹ kowojọ fawọn to padanu ẹmi ninu ikọlu reluwee

Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu to n ṣe ayẹyẹ ọjọọbi Aadọrin ọdun ti rọ awọn oninu-dundun-ọlọọrẹ lati pawọpọ ṣe itọrẹ aanu fun awọn mọlẹbi to padanu ẹmi, ati awọn to faragbọta ti wọn n gba itọju lọwọ nileewosan, ni Kaduna. O ni, asiko ree lati ran awọn eeyan wa lọwọ. Tinubu sọrọ yii ninu atẹjade kan ti wọn fi ranṣẹ sileeṣẹ Aṣejere, lalẹ oni, lẹyin ti oloṣelu naa fagile ayẹyẹ ọjọọbi rẹ l’Ekoo. Bakan naa ni Tinubu tun rọ gbogbo awọn ti n ṣe ayẹyẹ rẹ, paapaa awọn ti wọn korajọ lati ṣe pati, pe ki wọn fagile ayẹyẹ naa kiakia, nitori ati ṣedaro awọn eeyan ti wọn padanu ẹmi wọn naa.


Iya Ọba Oniru ti ku o!

Iya Ọba Abdul Wasiu Ọmoọgbọlahan Lawa, Oniru tilẹ Iru, to tun jẹ iya fun Ọnarebu Lasbat Mojisọla Miranda ti jade laye. Oni, Ọjọru, Wẹsde ni Oloogbe Olori M A Akapo jade laye. Wọn ti le laaadọrun ọdun daadaa. Oni naa ni wọn maa sinku mama l’Ekoo.


Ọwọ awọn ọmọọṣẹ Marwa tẹ ọdaran to n gbe oogun oloro onimiliọnu naira wọle lati Pakistan

Aṣiri olori awọn to n gbe oogun oloro kan ti tu sita, bẹẹ lọwọ ti tẹ wọn. Papakọ ofurufu Murtala Muhammed International Airport, MMIA, to wa ni Ikẹja, l’Ekoo lọwọ ti tẹ wọn. Bẹẹ lọwọ si tun tẹ agbẹjọro kan naa, Owerri, nile Ibo lọhun un ati Ado Ekiti lọwọ ti tẹ wọn. Marun un ni gbogbo wọn. Ninu atẹjade ti akọwe iroyin ileeṣẹ to n gbogun ti oogun oloro, iyẹn NDLEA fi ranṣẹ si ẹgbẹ akọroyin ori ẹrọ ayelujara, taa mọ si National Association of Online Security Reporters, NAOSRE ni Fẹmi Babafẹmi ti sọrọ naa pe obitibi oogun oloro ni wọn ti gba lọwọ awọn eeyan naa. Ilẹ Pakistan ni wọn ti n gbe oogun oloro naa wa si Naijiria, orukọ awọn afurasi naa ni; Ofijeh John Mowa, ati Nyam Gazu Alex.


Marun un ni gbogbo wọn. Ninu atẹjade ti akọwe iroyin ileeṣẹ to n gbogun ti oogun oloro, iyẹn NDLEA fi ranṣẹ si ẹgbẹ akọroyin ori ẹrọ ayelujara, taa mọ si National Association of Online Security Reporters, NAOSRE ni Fẹmi Babafẹmi ti sọrọ naa pe obitibi oogun oloro ni wọn ti gba lọwọ awọn eeyan naa. Ilẹ Pakistan ni wọn ti n gbe oogun oloro naa wa si Naijiria, orukọ awọn afurasi naa ni; Ofijeh John Mowa, ati Nyam Gazu Alex. Iwadii awọn eeyan wọnyi lo fihan pe awọn agbodegba kan lo wa nidii ẹ. Orukọ ẹni naa ni Yunana Fidelis, ṣugbọn o ti sa lọ si Kaduna lati Eko. Awọn ẹmẹwa rẹ ni: Adesanwo Temitope; Owoṣeni Taiwo Temidayọ; Faṣoranti Ṣọla ati Bamigbade Jonathan. Oṣiṣẹ ileeṣẹ NACHO ni Yunana Fidelis ko too sa lọ si Kaduna.


Iwadii awọn eeyan wọnyi lo fihan pe awọn agbodegba kan lo wa nidii ẹ. Orukọ ẹni naa ni Yunana Fidelis, ṣugbọn o ti sa lọ si Kaduna lati Eko. Awọn ẹmẹwa rẹ ni: Adesanwo Temitope; Owoṣeni Taiwo Temidayọ; Faṣoranti Ṣọla ati Bamigbade Jonathan. Oṣiṣẹ ileeṣẹ NACHO ni Yunana Fidelis ko too sa lọ si Kaduna. Bo ti gbe oogun oloro naa tan lo san owo fẹẹ to to miliọnu mọkandinlogun naira si ọwọ aboki to n ṣẹ dọla, pe kiyẹn ba oun fowo ọhun ranṣẹ si akanti oun ni Kaduna. Lẹyin itọpinpin ọjọ pipẹ ni Kaduna, ni ọkunrin yii tun gba Abuja lọ, ibẹ lọwọ awọn ajọ NDLEA ti tẹ ẹ nigba to fẹẹ gba miliọnu kan naira lọwọ awọn ami ti awọn ọtẹlẹmuyẹ dẹ si i. Ọga agba ajọ NDLEA, Ọgagun Buba Marwa dupẹ lọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ajọ naa fun iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe, o ni ki wọn tẹ siwaju ninu iṣẹ wọn lati dẹkun oogun oloro nilẹ wa.


Bo ti gbe oogun oloro naa tan lo san owo fẹẹ to to miliọnu mọkandinlogun naira si ọwọ aboki to n ṣẹ dọla, pe kiyẹn ba oun fowo ọhun ranṣẹ si akanti oun ni Kaduna. Lẹyin itọpinpin ọjọ pipẹ ni Kaduna, ni ọkunrin yii tun gba Abuja lọ, ibẹ lọwọ awọn ajọ NDLEA ti tẹ ẹ nigba to fẹẹ gba miliọnu kan naira lọwọ awọn ami ti awọn ọtẹlẹmuyẹ dẹ si i. Ọga agba ajọ NDLEA, Ọgagun Buba Marwa dupẹ lọwọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ajọ naa fun iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe, o ni ki wọn tẹ siwaju ninu iṣẹ wọn lati dẹkun oogun oloro nilẹ wa.


Lẹyin ti wọn ri i nibi ọjọọbi Tinubu, wọn ti kede iku Dẹjọ Tunfulu

Gbogbo awon ti won ri i nibi ayeye ojoobi Asiwaju Bola Tinubu ni Eko Hotels ni ojo Tusde, pelu awon osere tiata elegbe re, ni won mo pe ara okunrin naa ko ya, sugbon won ti kede iku re bayii. Oni ni won kede iku osere naa ti won n pe ni Dejo Tunfulu sugbon ti oruko re gan an n je Kunle Makinde Adetokunbo. Inu osu karun un odun yii lo ye ki Dejo pe Aadota odun, tori ojo kokanlelogbon, osu karun, odun 1972 ni won bi i ni Idumota, Eko.


Wọn ti sinku Qudus l’Ekoo, gbogbo ẹgbẹ oniroyin ṣedaro ẹ

Titi di bi a ṣe n kọ iroyin yii lawọn eeyan ṣi n ṣedaro Ọgbẹni Adewọle Qudus to jade laye lanaa, ọjọ Kinni, oṣu kẹrin, ọdun yii. Ṣadeede la gbọ iroyin iku ogbontarigi oniroyin naa lanaa. Ọpọ awọn eeyan, paapaa awọn oniroyin ni wọn ti n fi ibanikẹdun wọn ranṣẹ si mọlẹbi atawọn ọrẹ rẹ l’Ekoo. Lara wọn ni ẹgbẹ akọroyin eleto aabo lori ẹrọ ayelujara, ti Qudus jẹ ọmọ ẹgbẹ rẹ nigba to wa laye, iyẹn National Association of Online Security Reporters, NAOSRE. Aarẹ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Fẹmi Oyewale, atawọn ọmọ igbimọ rẹ ṣapejuwe iku ọkunrin naa gẹgẹ bi eyi to duni jọjọ, bẹẹ naa ni baba isalẹ ẹgbẹ naa, to tun jẹ aṣoju ijọba ilẹ Republic of Benin, Ọgagun Tukur Buratai, to ti fẹyinti naa ba awọn ọmọ ẹgbẹ ati awọn mọlẹbi rẹ kẹdun iku naa. Oun ni olootu ati oludasilẹ iwe iroyin ebonymedisgist, to n ṣe daadaa lori ẹrọ ayelujara.


Lara wọn ni ẹgbẹ akọroyin eleto aabo lori ẹrọ ayelujara, ti Qudus jẹ ọmọ ẹgbẹ rẹ nigba to wa laye, iyẹn National Association of Online Security Reporters, NAOSRE. Aarẹ ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Fẹmi Oyewale, atawọn ọmọ igbimọ rẹ ṣapejuwe iku ọkunrin naa gẹgẹ bi eyi to duni jọjọ, bẹẹ naa ni baba isalẹ ẹgbẹ naa, to tun jẹ aṣoju ijọba ilẹ Republic of Benin, Ọgagun Tukur Buratai, to ti fẹyinti naa ba awọn ọmọ ẹgbẹ ati awọn mọlẹbi rẹ kẹdun iku naa. Oun ni olootu ati oludasilẹ iwe iroyin ebonymedisgist, to n ṣe daadaa lori ẹrọ ayelujara. Wọn ti sinku rẹ ni Idumọta l’Ekoo.


Nitori ọrọ ẹlẹyameya to sọ, wọn ju ajijagbara ilẹ Yoruba sẹwọn ni London

Ọmọkunrin kan ti wọn n pe ni Adeyinka Grandson, Aarẹ ẹgbẹ ajafẹtọọ awọn ọmọ Oodua kan, taa mọ si Young Yorubas for Freedom (YYF), ni ijọba ilẹ gẹẹsi ti ju sẹwọn ọdun mẹrin ataabọ nitori ọrọ ẹlẹyamẹya to sọ. London ni ọmọkunrin yii wa, o si fẹran ko maa kọ oriṣii awọn ọrọ buruku lori ẹrọ ayelujara lati tako awọn ẹya Ibo, ati awọn Hausa-Fulani. Ọpọ igba lo ti kilọ fun awọn ẹya Ibo ati Hausa Fulani pe ki wọn fi ilẹ Yoruba silẹ, bi wọn ko ba fẹ wahala. Bi wọn ti fọwọ ofin mu u, lawọn ọtẹlẹmuyẹ ti kọkọ fọrọwerọ pẹlu ẹ fun bii wakati mẹsan-an lẹyin ti wọn ti ṣọfintoto ile ẹ.


Ẹgbẹ oniroyin ṣeto ilera ọfẹ fawọn ọmọ ẹgbẹ ni Alausa

Ẹgbẹ awọn oniroyin tilẹ wa, ẹka tileeṣẹ ijọba to wa ni Alausa, Ikẹja, l’Ekoo ti ṣeto ilera ọfẹ fun awọn ọmọ ẹgbẹ tiye wọn le ni igba (200). Ayẹwo oniruuru awọn aisan ati arun bii itọ ṣuga, ẹjẹ riru, eyin, oju, ati bẹẹ bẹẹ lọ, lawọn ọmọ ẹgbẹ naa jẹ anfaani rẹ, bẹẹ lawọn ti wọn ni ipenija oju si lanfaani si jigi ọfẹ. Nigba to n sọrọ nibi eto naa, alaga ẹgbẹ awọn oniroyin nipinlẹ Eko, NUJ, Ọgbẹni Lẹyẹ Ajayi, lo anfaani naa lati rọ awọn ọmọ ẹgbẹ akọroyin lati jẹ anfaani to wa ninu eto ilera adiyelofo ti a mọ si health insurance scheme. O ni, eyi lo le tubo fun awọn ọmọ ẹgbẹ ni anfaani eto ayẹwo to munadoko. “Ko digba teeyan ba too ṣaisan ka too bẹrẹ si i wa eto ilera kiri, tabi ka too bẹrẹ si i wa awọn ileewosan kiri, a gbọdọ darapọ mọ eto ilera oni-inṣọransi yii.” Lẹyẹ Ajayi tun ṣalaye eto ilera ọfẹ naa gẹgẹ bii eyi to dara to si ṣe e mu lo, o gboriyin fun igbimọ ẹgbẹ naa ni ẹka ileeṣẹ ijọba ni Alausa, Ikẹja. Alaga ẹgbẹ ni ẹka ileeṣẹ ijọba, Ọgbẹni Debo Adeniji, ni awọn ṣeto ilera ọfẹ naa nitori ati ran awọn agbẹnusọ ileeṣẹ ijọba lọwọ, ki wọn ba a le mọ ipo ti ilera wọn wa, ki wọn si wa ni ilera pipe.


O ni, eyi lo le tubo fun awọn ọmọ ẹgbẹ ni anfaani eto ayẹwo to munadoko. “Ko digba teeyan ba too ṣaisan ka too bẹrẹ si i wa eto ilera kiri, tabi ka too bẹrẹ si i wa awọn ileewosan kiri, a gbọdọ darapọ mọ eto ilera oni-inṣọransi yii.” Lẹyẹ Ajayi tun ṣalaye eto ilera ọfẹ naa gẹgẹ bii eyi to dara to si ṣe e mu lo, o gboriyin fun igbimọ ẹgbẹ naa ni ẹka ileeṣẹ ijọba ni Alausa, Ikẹja. Alaga ẹgbẹ ni ẹka ileeṣẹ ijọba, Ọgbẹni Debo Adeniji, ni awọn ṣeto ilera ọfẹ naa nitori ati ran awọn agbẹnusọ ileeṣẹ ijọba lọwọ, ki wọn ba a le mọ ipo ti ilera wọn wa, ki wọn si wa ni ilera pipe. O ni, ọpọ awọn alukoro ni wọn n ṣiṣẹ loorekoore, laarọ ati lalẹ ṣugbọn ti wọn ko lanfaani ati bojuto ilera wọn. Debo Adeniji dupẹ lọwọ oludasilẹ ileeṣẹ Mercy International Medical Mission Inc (USA), Dokita Erelu Anu Eṣuola pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ lati ileeṣẹ to n ṣakoso eto ilera nipinlẹ Eko, Tolu Ajọmale bi wọn ti dide lati gbaruku ti ẹgbẹ awọn oniroyin, paapaa nipa ilera wọn.


O ni, ọpọ awọn alukoro ni wọn n ṣiṣẹ loorekoore, laarọ ati lalẹ ṣugbọn ti wọn ko lanfaani ati bojuto ilera wọn. Debo Adeniji dupẹ lọwọ oludasilẹ ileeṣẹ Mercy International Medical Mission Inc (USA), Dokita Erelu Anu Eṣuola pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ lati ileeṣẹ to n ṣakoso eto ilera nipinlẹ Eko, Tolu Ajọmale bi wọn ti dide lati gbaruku ti ẹgbẹ awọn oniroyin, paapaa nipa ilera wọn.


Pẹlu ọrọ aje ti ko ṣẹnuure, ileefowopamọ Wema Bank tun tayọ

Ileefowopamọ Wema Bank Plc to kede aṣeyọri ninu eto ọrọ aje wọn tọdun to kọja to pari lọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 2021. Banki ọhun fihan pe awọn pegede julọ laarrin awọn ẹlẹgbẹ pẹlu iye owo ti wọn fi n ṣowo to ti le ni tiriliọnu kan naira. Ninu atẹjade kan ti wọn fi ranṣẹ si awọn oniroyin ni ọga agba ileefowopamo naa, Ọgbẹni Ademọla Adebiṣẹ sọ pe, inu oun dun lati kede pe banki Wema ṣe daadaa lọdun to kọja, awọn abajade ileeṣẹ naa fihan pe awọn ṣe daadaa lọdun 2021, pelu bi ọrọ aje ilẹ wa ṣe ri. “Ohun to n ṣẹlẹ lọwọ yii fihan pe ileefowopamo wa n ṣe daadaa, iye owo taa fi n ṣowo, taa mọ si total assets, ti le ni tiriliọnu kan naira bayii.” Ere taa pa wọle ti gbẹnu soke, iye owo ọhun ti le ni biliọnu mejila naira bayii, N12.38 billion, bẹẹ ni gbogbo nnkan n ṣẹnuure fun wa nileefowopamo naa. Ọga agba to n ṣakoso eto ọrọ owo ileefowopamo naa, Ọgbẹni Tunde Mabawọnku sọ pe awọn ẹri to wa nilẹ fihan pe ileeṣẹ naa n ṣe daadaa, awọn iwe owo wa fihan pe banki wa n ṣe daadaa ni gbogbo ọna. Ọgbẹni Mabawọnku sọ pe ireti wa pe ọjọ ọla ileefowopamọ naa maa dara pẹlu bi nnkan ko ṣe ṣẹnuure fun ọrọ aje orilẹ-ede yii.


“Ohun to n ṣẹlẹ lọwọ yii fihan pe ileefowopamo wa n ṣe daadaa, iye owo taa fi n ṣowo, taa mọ si total assets, ti le ni tiriliọnu kan naira bayii.” Ere taa pa wọle ti gbẹnu soke, iye owo ọhun ti le ni biliọnu mejila naira bayii, N12.38 billion, bẹẹ ni gbogbo nnkan n ṣẹnuure fun wa nileefowopamo naa. Ọga agba to n ṣakoso eto ọrọ owo ileefowopamo naa, Ọgbẹni Tunde Mabawọnku sọ pe awọn ẹri to wa nilẹ fihan pe ileeṣẹ naa n ṣe daadaa, awọn iwe owo wa fihan pe banki wa n ṣe daadaa ni gbogbo ọna. Ọgbẹni Mabawọnku sọ pe ireti wa pe ọjọ ọla ileefowopamọ naa maa dara pẹlu bi nnkan ko ṣe ṣẹnuure fun ọrọ aje orilẹ-ede yii. Bakan naa lo sọ pe banki naa ṣetan ati tẹra mọ ẹka iṣowo ori ẹrọ ayelujara ti banki ọhun gunle, eyi ti wọn pe ni digital banking.


Bakan naa lo sọ pe banki naa ṣetan ati tẹra mọ ẹka iṣowo ori ẹrọ ayelujara ti banki ọhun gunle, eyi ti wọn pe ni digital banking.


Bi awọn afọbajẹ ṣe yan Afọlabi Olaoye Ghandi bii Ṣọun Ogbomọṣọ

* Aṣiri ohun to sọ fun Baba Adeboye atawọn omo ijọ * Idi tawọn ọmọ ilu ṣe fẹsun abẹtẹlẹ kan an * Itan ohun buruku to ṣẹlẹ si Ọlaoye to jẹ Ṣọun kẹyin Sam Akinrole Laipẹ yii ni iroyin kan pe Afọlabi Ghandi Ọlaoye lawọn afọbajẹ ti yan gẹgẹ bii Ṣọun Ogbomọṣọ tuntun, ilẹ Amẹrika ni ọkunrin naa ati mọlẹbi rẹ n gbe, ibẹ naa lo si ti n ṣiṣẹ Pasitọ rẹ lori ijọ Redeem ti Pasitọ Enoch Adeboye jẹ adari fun. Ṣugbọn Pasitọ Afolabi Ghandi Ọlaoye to jẹ Oluṣọ-agutan ijọ Redeemed Christian Church of God, Jesus House DC Parish, l’Amẹrika, ti sọrọ nipa ipinnu rẹ lati di Ọba Ṣọun tiluu Ogbomọṣọ. Ninu fọnran kan ti Ọlaoye ti n ba awọn ọmọ ijọ rẹ sọrọ nilẹ Amẹrika lo ti sọrọ naa. O ni, ko wu oun lati di ọba, ṣugbọn Ọlọrun ti ba oun sọrọ nipa ipo ọba naa, nitori naa loun si ṣe fẹẹ gbe igbesẹ igbagbọ naa lati gbọ ohun ti Oluwa sọ foun. Ṣugbọn Oluṣọ-agutan naa sọ pe oun ṣi n ṣiṣẹ pasitọ lọwọ nilẹ Amẹrika. Ọkunrin naa ni ko sootọ ninu ahesọ tawọn eeyan n gbe kiri pe oun ti kọwe fipo silẹ gẹgẹ bii pasitọ ijọ Redeem naa, o ni; oun ni adari ijọ naa.


O ni, ko wu oun lati di ọba, ṣugbọn Ọlọrun ti ba oun sọrọ nipa ipo ọba naa, nitori naa loun si ṣe fẹẹ gbe igbesẹ igbagbọ naa lati gbọ ohun ti Oluwa sọ foun. Ṣugbọn Oluṣọ-agutan naa sọ pe oun ṣi n ṣiṣẹ pasitọ lọwọ nilẹ Amẹrika. Ọkunrin naa ni ko sootọ ninu ahesọ tawọn eeyan n gbe kiri pe oun ti kọwe fipo silẹ gẹgẹ bii pasitọ ijọ Redeem naa, o ni; oun ni adari ijọ naa. Amọ, o mẹnuba a pe awọn afọbajẹ ati ijọba ipinlẹ Ọyọ ko ti i kede oun gẹgẹ bii Ṣọun tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan, o ni eto naa ṣi n tẹ siwaju. Ọlaoye ni, “Mo sọ fun Oluwa pe bi kii ba ṣe ifẹ rẹ, ko dawọ kinni naa duro, ko ma jẹ ko bọ si i rara. Ṣugbọn emi naa gbori wọle, Ọlọrun ni mo n tẹle.


Amọ, o mẹnuba a pe awọn afọbajẹ ati ijọba ipinlẹ Ọyọ ko ti i kede oun gẹgẹ bii Ṣọun tuntun ti wọn ṣẹṣẹ yan, o ni eto naa ṣi n tẹ siwaju. Ọlaoye ni, “Mo sọ fun Oluwa pe bi kii ba ṣe ifẹ rẹ, ko dawọ kinni naa duro, ko ma jẹ ko bọ si i rara. Ṣugbọn emi naa gbori wọle, Ọlọrun ni mo n tẹle. Ko si nnkan teeyan kan tun le fun mi nile aye yii ju ohun ti Oluwa ti ṣe fun mi lọ, ohun ti mo si n fi gbogbo igbesi aye mi ṣe naa niyẹn. Mo n ṣe e nitori mo gba Ọlọrun gbọ, mo si gba gbogbo ohun to wa lọkan mi gbọ ni.” Nigba to tun sọrọ nipa boya oun maa ba wọn kopa ninu iṣẹṣe ati iṣẹmbaye ilu, Ọlaoye ni, “Mo le fi gbogbo ẹnu sọ fun yin pe, majẹmu kan ni mo ni, ẹjẹ Jesu ti to fun mi, ko si majẹmu kan ti mo tun le kopa ninu rẹ mọ lae. Mi o ni yọ ara mi lẹnu ati maa ṣalaye nipa ohun ti ẹ n gbọ lori ẹrọ ayelujara.” Wọn fẹsun abẹtẹlẹ kan Ọlaoye Ghandi Awọn ọmọbibi ilu Ogbomọṣọ kan ti fẹsun kan awọn afọbajẹ ati awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ Ogbomọṣọ pe wọn gba riba lọwọ ọkan ninu awọn ti wọn du ipo Ṣọun tiluu Ogbomọṣọ.


Ko si nnkan teeyan kan tun le fun mi nile aye yii ju ohun ti Oluwa ti ṣe fun mi lọ, ohun ti mo si n fi gbogbo igbesi aye mi ṣe naa niyẹn. Mo n ṣe e nitori mo gba Ọlọrun gbọ, mo si gba gbogbo ohun to wa lọkan mi gbọ ni.” Nigba to tun sọrọ nipa boya oun maa ba wọn kopa ninu iṣẹṣe ati iṣẹmbaye ilu, Ọlaoye ni, “Mo le fi gbogbo ẹnu sọ fun yin pe, majẹmu kan ni mo ni, ẹjẹ Jesu ti to fun mi, ko si majẹmu kan ti mo tun le kopa ninu rẹ mọ lae. Mi o ni yọ ara mi lẹnu ati maa ṣalaye nipa ohun ti ẹ n gbọ lori ẹrọ ayelujara.” Wọn fẹsun abẹtẹlẹ kan Ọlaoye Ghandi Awọn ọmọbibi ilu Ogbomọṣọ kan ti fẹsun kan awọn afọbajẹ ati awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ Ogbomọṣọ pe wọn gba riba lọwọ ọkan ninu awọn ti wọn du ipo Ṣọun tiluu Ogbomọṣọ. Awọn ọmọ ilu naa ni wọn pe ara wọn ni Ajilete Renaissance Group (ARG). Inu oṣu kejila ọdun to kọja ni Ṣọun; Ọba Jimoh Oyewumi papoda, latigba naa ni wọn ti n ṣeto ọba tuntun fun ilu naa. O le logoji ọdun ti baba naa fi wa lori itẹ, ko too papoda lọjọ kejila, oṣu kejila, ọdun to kọja.


Awọn ọmọ ilu naa ni wọn pe ara wọn ni Ajilete Renaissance Group (ARG). Inu oṣu kejila ọdun to kọja ni Ṣọun; Ọba Jimoh Oyewumi papoda, latigba naa ni wọn ti n ṣeto ọba tuntun fun ilu naa. O le logoji ọdun ti baba naa fi wa lori itẹ, ko too papoda lọjọ kejila, oṣu kejila, ọdun to kọja. Ẹni ọdun marundinlọgọrun-un lo jade laye. Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe awọn eeyan mejila ni wọn fifẹ han lati dupo Ṣọun Ogbomọṣọ, ṣugbọn ẹgbẹ ọm ilu yii, taa mọ si ARG ti fẹsun kan awọn afọbajẹ atawọn oṣiṣẹ kansu pe wọn ti gba abẹtẹlẹ lọwọ Pasitọ Afọlabi Ghandi Ọlaoye wọn tun ni igbakeji Aarẹ, Yẹmi Ọṣinbajo toun naa jẹ Pasitọ ijọ Redeem lo ba wọn ṣiṣẹ naa. Akọwe ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Majọlagbe Oyedepo, sọ pe eto ti awọn afọbajẹ naa tẹle lati yan ọba tuntun ko dara to, bẹẹ lo si kun fun ọpọlọpọ eru ati abẹtẹlẹ, nitori wọn ti ṣegbe lẹyin ẹnikan.


Ẹni ọdun marundinlọgọrun-un lo jade laye. Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe awọn eeyan mejila ni wọn fifẹ han lati dupo Ṣọun Ogbomọṣọ, ṣugbọn ẹgbẹ ọm ilu yii, taa mọ si ARG ti fẹsun kan awọn afọbajẹ atawọn oṣiṣẹ kansu pe wọn ti gba abẹtẹlẹ lọwọ Pasitọ Afọlabi Ghandi Ọlaoye wọn tun ni igbakeji Aarẹ, Yẹmi Ọṣinbajo toun naa jẹ Pasitọ ijọ Redeem lo ba wọn ṣiṣẹ naa. Akọwe ẹgbẹ naa, Ọgbẹni Majọlagbe Oyedepo, sọ pe eto ti awọn afọbajẹ naa tẹle lati yan ọba tuntun ko dara to, bẹẹ lo si kun fun ọpọlọpọ eru ati abẹtẹlẹ, nitori wọn ti ṣegbe lẹyin ẹnikan. Oyedepo ni, bijọba Gomina Ṣeyi Makinde ko ba tete da sọrọ naa, o ṣee ṣe ko da wahala silẹ niluu. Oyedepo tun ni, Ọlaoye ti wọn mu ko si ninu awọn mọkanla ti wọn kọkọ fifẹ han sipo naa. Wọn ni lẹyin ti wọn ti gbe owo fun awọn afọbajẹ ni wọn ṣẹṣẹ forukọ ọkunrin naa si i. Ṣugbọn, Aarẹ Ago tiluu Ogbomọṣọ, Oloye Aarẹ Ago nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ naa sọ pe awọn ti fiwe ranṣẹ si ijọba, niotori ijọba nikan lo le sọ ẹni to bori ti yoo di Ṣọun tuntun.


Oyedepo ni, bijọba Gomina Ṣeyi Makinde ko ba tete da sọrọ naa, o ṣee ṣe ko da wahala silẹ niluu. Oyedepo tun ni, Ọlaoye ti wọn mu ko si ninu awọn mọkanla ti wọn kọkọ fifẹ han sipo naa. Wọn ni lẹyin ti wọn ti gbe owo fun awọn afọbajẹ ni wọn ṣẹṣẹ forukọ ọkunrin naa si i. Ṣugbọn, Aarẹ Ago tiluu Ogbomọṣọ, Oloye Aarẹ Ago nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lori ọrọ naa sọ pe awọn ti fiwe ranṣẹ si ijọba, niotori ijọba nikan lo le sọ ẹni to bori ti yoo di Ṣọun tuntun. Baba naa ni, o ti daju pe ninu gbogbo wọn, ẹnikan naa lo maa di Ṣọun, ohun to si daju ni pe awọn ti kinni naa ko kan maa binu, ijọba lo si laṣẹ lori ọrọ yii, ko si lọwọ ẹnikan Mo ti sepade pẹlu awọn adari ijọ Redeem Bakan naa Ọlaoye ni, oun ti ṣepade pẹlu awọn adari ijọ Redeem, bẹẹ loun si ti sọ fun wọn nipa ohun ti Ọlọrun fi han oun, ati iran toun ni fun ipo Ṣọun Ogbomọṣọ, ati ilẹ naa. Ṣugbọn, ọkunrin ojiṣẹ Ọlọrun naa ni oun ko ti i sọ fun awọn oniṣẹ to n ba oun ṣiṣẹ nileejọsin, awọn nnkan ti Ọlọrun fi han oun nibẹ. O ni, eto naa ṣi n lọ lọwọ, nigba to ba yanju, oun maa fi to wọn leti.


Baba naa ni, o ti daju pe ninu gbogbo wọn, ẹnikan naa lo maa di Ṣọun, ohun to si daju ni pe awọn ti kinni naa ko kan maa binu, ijọba lo si laṣẹ lori ọrọ yii, ko si lọwọ ẹnikan Mo ti sepade pẹlu awọn adari ijọ Redeem Bakan naa Ọlaoye ni, oun ti ṣepade pẹlu awọn adari ijọ Redeem, bẹẹ loun si ti sọ fun wọn nipa ohun ti Ọlọrun fi han oun, ati iran toun ni fun ipo Ṣọun Ogbomọṣọ, ati ilẹ naa. Ṣugbọn, ọkunrin ojiṣẹ Ọlọrun naa ni oun ko ti i sọ fun awọn oniṣẹ to n ba oun ṣiṣẹ nileejọsin, awọn nnkan ti Ọlọrun fi han oun nibẹ. O ni, eto naa ṣi n lọ lọwọ, nigba to ba yanju, oun maa fi to wọn leti. Aṣiri ohun to sele laarin emi atawon afobaje Ogbomoso Mẹtalelogun ni wa, ko too di pe emi naa gbori wọnu idije ati yan Ṣọun tuntun. Awa meji ni wọn mu ninu awọn mẹtalelogun yẹn. Alaga awọn afọbajẹ lo dibo fun mi, nigba to di pe ọmi lawa mejeeji ta, bi ọmi ba si waye bẹẹ yẹn, alaga lo maa laṣẹ ati dibo, ẹni to ba si mu naa lo maa wọle.


Aṣiri ohun to sele laarin emi atawon afobaje Ogbomoso Mẹtalelogun ni wa, ko too di pe emi naa gbori wọnu idije ati yan Ṣọun tuntun. Awa meji ni wọn mu ninu awọn mẹtalelogun yẹn. Alaga awọn afọbajẹ lo dibo fun mi, nigba to di pe ọmi lawa mejeeji ta, bi ọmi ba si waye bẹẹ yẹn, alaga lo maa laṣẹ ati dibo, ẹni to ba si mu naa lo maa wọle. Ẹni ba mọ bi eto yẹn ṣe n lọ gan an, yoo mọ pe alaga awọn afọbajẹ gan an ni alaṣẹ ti aṣẹ wa lẹnu rẹ, afi bii gomina. Awọn afọbajẹ le dibo yan eeyan, awọn mọlẹbi naa le dibo yan eeyan, bo tiẹ jẹ pe awọn agboole kọ lo kọkọ yan mi. Ṣugbọn ọrọ ọjọ mi in niyẹn.


Ẹni ba mọ bi eto yẹn ṣe n lọ gan an, yoo mọ pe alaga awọn afọbajẹ gan an ni alaṣẹ ti aṣẹ wa lẹnu rẹ, afi bii gomina. Awọn afọbajẹ le dibo yan eeyan, awọn mọlẹbi naa le dibo yan eeyan, bo tiẹ jẹ pe awọn agboole kọ lo kọkọ yan mi. Ṣugbọn ọrọ ọjọ mi in niyẹn. Gomina lo n yan eeyan” O ni, kii ṣe foun lati sọrọ tabi kede pe oun lawọn afọbajẹ mu, a gbọdọ bu ọla fẹni tọla n ṣe tiẹ, gomina lo gbọdọ kede ẹni to ba wọle bii ọba ti wọn dibo yan. Ọlaoye tun ni, o ya oun lẹnu, bẹẹ lo si wu oun lori oniruuru awọn ikini lati ọdọ awọn eeyan. “Mo lọ si ayẹyẹ kan laipẹ yii niluu Eko, ṣe lawọn eeyan n pariwo Kaabiyesi o, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Gomina lo n yan eeyan” O ni, kii ṣe foun lati sọrọ tabi kede pe oun lawọn afọbajẹ mu, a gbọdọ bu ọla fẹni tọla n ṣe tiẹ, gomina lo gbọdọ kede ẹni to ba wọle bii ọba ti wọn dibo yan. Ọlaoye tun ni, o ya oun lẹnu, bẹẹ lo si wu oun lori oniruuru awọn ikini lati ọdọ awọn eeyan. “Mo lọ si ayẹyẹ kan laipẹ yii niluu Eko, ṣe lawọn eeyan n pariwo Kaabiyesi o, ati bẹẹ bẹẹ lọ. “Emi o tiẹ mọ pe okiki ti kan kaakiri, mi o si lori ẹrọ ayelujara, afi ti WhatsApp. Ohun ti ko ba ti tẹmi lọwọ lori WhatsApp, abi ti mi o ri gba nibẹ, ko si bi mo ṣe le mọ rara, ohun to jẹ ko ya mi lẹnu niyẹn nigba ti mo gbọ pe okiki ti kan kaakiri, to fi di pe awọn eeyan n ba mi ya fọto paapaa.” “Ohun to gbe mi pada si Amẹrika niyẹn, ki n ya tete waa ṣalaye ara mi, ati bi gbogbo nnkan ṣe ṣẹlẹ. Ohun ti mo ri ati ohun to ṣẹlẹ ti mi loju gidi gan an ni.


“Emi o tiẹ mọ pe okiki ti kan kaakiri, mi o si lori ẹrọ ayelujara, afi ti WhatsApp. Ohun ti ko ba ti tẹmi lọwọ lori WhatsApp, abi ti mi o ri gba nibẹ, ko si bi mo ṣe le mọ rara, ohun to jẹ ko ya mi lẹnu niyẹn nigba ti mo gbọ pe okiki ti kan kaakiri, to fi di pe awọn eeyan n ba mi ya fọto paapaa.” “Ohun to gbe mi pada si Amẹrika niyẹn, ki n ya tete waa ṣalaye ara mi, ati bi gbogbo nnkan ṣe ṣẹlẹ. Ohun ti mo ri ati ohun to ṣẹlẹ ti mi loju gidi gan an ni. Idi ti mo ṣe fẹẹ gba ipo oba “Gbogbo ohun ti ẹ ri ti mo n ṣe yii, ohun ti Ọlọrun sọ fun mi ni. Ẹ jẹ ki n sọ fun yin; bawo lo ṣe maa ri ni nnkan bii ọdun marun un, ti wahala bẹrẹ si i ṣẹlẹ ni ṣọọṣi, ti ẹ wa gbọ pe ohun ti Ọlọrun ba mi si ti n ko ṣe lo fa wahala to n ṣẹlẹ. “Ti ọrọ mi wa da bii Jonah, abi Akaani, Mo mọ pe ẹ o ni sọ pe a dupẹ pe ko gbọran si ohun ti Ọlọrun sọ.


Idi ti mo ṣe fẹẹ gba ipo oba “Gbogbo ohun ti ẹ ri ti mo n ṣe yii, ohun ti Ọlọrun sọ fun mi ni. Ẹ jẹ ki n sọ fun yin; bawo lo ṣe maa ri ni nnkan bii ọdun marun un, ti wahala bẹrẹ si i ṣẹlẹ ni ṣọọṣi, ti ẹ wa gbọ pe ohun ti Ọlọrun ba mi si ti n ko ṣe lo fa wahala to n ṣẹlẹ. “Ti ọrọ mi wa da bii Jonah, abi Akaani, Mo mọ pe ẹ o ni sọ pe a dupẹ pe ko gbọran si ohun ti Ọlọrun sọ. Kii ṣe ohun ti mo n le lo fa ipo ti mo fẹẹ gba yii, ko tun si ohun ti mo n wa laye mọ, ṣugbọn ohun Ọlọrun ti mo gbagbọ ni, ohun ti mo si ti n kede rẹ lati bii ọgbọn ọdun sẹyin ni.” Ohun to ṣẹlẹ si Ọlaoye to jẹ Ṣọun kẹyin Ọdun 1968 niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ti Ṣọun Ogbomọṣọ igba naa, Ọba Emmanuel Ọlajide Layọde (Ọlayọde) II pepade alaafia pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ agbẹkọya l’Ogbomọṣọ. Ọpọ awọn to wa sibi ipade yii ni wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ, bo tiẹ jẹ pe awọn araalu kan naa wa nibẹ. Ṣaaju akoko yii lawọn agbẹkọya ti fẹhonu han lori afikun to de ba owo ori lasiko naa, afikun yẹn ko dun mọ awọn agbẹkọya ninu, ni wọn ba bẹrẹ iwọde, ṣugbọn iwọde yii de etiigbọ ijọba ṣọja to wa lori aleefa nigba naa, ohun to fa ipade alaafia ti Ṣọun Ọlaoye pe nigba naa niyẹn.


Kii ṣe ohun ti mo n le lo fa ipo ti mo fẹẹ gba yii, ko tun si ohun ti mo n wa laye mọ, ṣugbọn ohun Ọlọrun ti mo gbagbọ ni, ohun ti mo si ti n kede rẹ lati bii ọgbọn ọdun sẹyin ni.” Ohun to ṣẹlẹ si Ọlaoye to jẹ Ṣọun kẹyin Ọdun 1968 niṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ti Ṣọun Ogbomọṣọ igba naa, Ọba Emmanuel Ọlajide Layọde (Ọlayọde) II pepade alaafia pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ agbẹkọya l’Ogbomọṣọ. Ọpọ awọn to wa sibi ipade yii ni wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ, bo tiẹ jẹ pe awọn araalu kan naa wa nibẹ. Ṣaaju akoko yii lawọn agbẹkọya ti fẹhonu han lori afikun to de ba owo ori lasiko naa, afikun yẹn ko dun mọ awọn agbẹkọya ninu, ni wọn ba bẹrẹ iwọde, ṣugbọn iwọde yii de etiigbọ ijọba ṣọja to wa lori aleefa nigba naa, ohun to fa ipade alaafia ti Ṣọun Ọlaoye pe nigba naa niyẹn. Ṣugbọn, ọrọ naa ko tan ninu awọn agbẹkọya naa, ni Kabiyesi ba tun pe gbogbo awọn araalu, paapaa awọn agbẹkọya sipade laafin rẹ lati tubo wa ojuutu si ọrọ afikun owo ori naa. Awọn eeyan to wa nibi ipade naa le lẹgbẹrun kan. Ko pẹ ti wọn bẹrẹ ipade lawọn ọlọpaa kogberegbe ba ya de, ijoba soja lo ran won wa, ọkọ nla mẹta ni wọn fi ko wọn wọluu, bi wọn si ti de ni wọn bẹrẹ si i yinbọn ni kosẹ-kosẹ. Ibọn tawọn ọlọpaa bẹrẹ si i yin yii lo bi awọn agbẹkọya ninu, kia ni wọn kesi ara wọn, wọn si bẹrẹ si i kọrin ogun kaakiri ilu.


Ṣugbọn, ọrọ naa ko tan ninu awọn agbẹkọya naa, ni Kabiyesi ba tun pe gbogbo awọn araalu, paapaa awọn agbẹkọya sipade laafin rẹ lati tubo wa ojuutu si ọrọ afikun owo ori naa. Awọn eeyan to wa nibi ipade naa le lẹgbẹrun kan. Ko pẹ ti wọn bẹrẹ ipade lawọn ọlọpaa kogberegbe ba ya de, ijoba soja lo ran won wa, ọkọ nla mẹta ni wọn fi ko wọn wọluu, bi wọn si ti de ni wọn bẹrẹ si i yinbọn ni kosẹ-kosẹ. Ibọn tawọn ọlọpaa bẹrẹ si i yin yii lo bi awọn agbẹkọya ninu, kia ni wọn kesi ara wọn, wọn si bẹrẹ si i kọrin ogun kaakiri ilu. Orin ogun yii ni wọn kọ lọ saafin Ṣọun Olaoye, bi Ṣọun ti gbọ ti awọn agbẹkọya n kọrin bọ wa saafin, o ti mọ pe wahala ti de, kia loun atawọn ibatan rẹ meji; Ladipọ Ọlayọde, ati Ọladiran Ọlayọde, pẹlu awọn akọda meji sa wọnu yara kan lo. Ohun ti a gbọ ni pe yara Abudu to wa ninu agbala ọba laafin naa ni kabiyesi sa wọ pẹlu awọn eeyan wọnyi. Ka too wi, ka too fọ, awọn agbesunmọmi Agbẹkọya yii ti dana sun aafin Ṣọun, kia ni Ṣoun tun sa sinu yara ọkunrin kan ti wọn n pe ni Jempe, ibẹ lo ti sa wọnu yara Ọlayiwola lọ.


Orin ogun yii ni wọn kọ lọ saafin Ṣọun Olaoye, bi Ṣọun ti gbọ ti awọn agbẹkọya n kọrin bọ wa saafin, o ti mọ pe wahala ti de, kia loun atawọn ibatan rẹ meji; Ladipọ Ọlayọde, ati Ọladiran Ọlayọde, pẹlu awọn akọda meji sa wọnu yara kan lo. Ohun ti a gbọ ni pe yara Abudu to wa ninu agbala ọba laafin naa ni kabiyesi sa wọ pẹlu awọn eeyan wọnyi. Ka too wi, ka too fọ, awọn agbesunmọmi Agbẹkọya yii ti dana sun aafin Ṣọun, kia ni Ṣoun tun sa sinu yara ọkunrin kan ti wọn n pe ni Jempe, ibẹ lo ti sa wọnu yara Ọlayiwola lọ. Ṣugbọn, o ṣeni laanu pe inu yara Ọlayiwọla ni wọn ka Ṣọun mọ, awọn agbẹkọya yii wọ ọ si gbangba, wọn si bẹrẹ si i ṣa a yanna-yanna. Lojuẹsẹ ni wọn gbẹmi lẹnu Ṣọun, iṣẹlẹ aburu gbaa ni o jare! Awọn eeyan yii ko duro nibẹ nikan, bi ẹmi ti bọ lẹnu Ṣọun, ni wọn ba tun bẹrẹ si i ge awọn ẹya ara kabiyesi; wọn yọ ori ẹ sọtọ, wọn yọ apa rẹ sọtọ, bẹẹ ni wọn si tun yọ gbogbo awọn ẹya ara rẹ sọtọọtọ.


Ṣugbọn, o ṣeni laanu pe inu yara Ọlayiwọla ni wọn ka Ṣọun mọ, awọn agbẹkọya yii wọ ọ si gbangba, wọn si bẹrẹ si i ṣa a yanna-yanna. Lojuẹsẹ ni wọn gbẹmi lẹnu Ṣọun, iṣẹlẹ aburu gbaa ni o jare! Awọn eeyan yii ko duro nibẹ nikan, bi ẹmi ti bọ lẹnu Ṣọun, ni wọn ba tun bẹrẹ si i ge awọn ẹya ara kabiyesi; wọn yọ ori ẹ sọtọ, wọn yọ apa rẹ sọtọ, bẹẹ ni wọn si tun yọ gbogbo awọn ẹya ara rẹ sọtọọtọ. Wọn tun la ikun rẹ, wọn si ko gbogbo awọn ifun to wa nikun rẹ kuro, lẹyin eyi ni wọn wa bẹntiroolu, wọn da a si i lara, ni wọn ba dana sun oku ọba alaye. Ka ma purọ, iṣẹlẹ aburu gbaa ni! Lẹyin ti wọn dana sun kabiyesi tan, lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii ba tun gbe ori ọba, ṣe ẹ ranti pe a sọ fun pe ori ọba ni wọn kọkọ yọ sọtọ, ki wọn too bẹrẹ si i kun awọn ẹya ara rẹ yooku.


Wọn tun la ikun rẹ, wọn si ko gbogbo awọn ifun to wa nikun rẹ kuro, lẹyin eyi ni wọn wa bẹntiroolu, wọn da a si i lara, ni wọn ba dana sun oku ọba alaye. Ka ma purọ, iṣẹlẹ aburu gbaa ni! Lẹyin ti wọn dana sun kabiyesi tan, lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii ba tun gbe ori ọba, ṣe ẹ ranti pe a sọ fun pe ori ọba ni wọn kọkọ yọ sọtọ, ki wọn too bẹrẹ si i kun awọn ẹya ara rẹ yooku. Ori yii ni wọn gbe kaakiri ilu, ti wọn n kọrin ogun, ko too di pe wọn lọọ fopin irinajo wọn sile olori wọn to n jẹ Jimoh Adisa. Pẹlu agbara oogun abẹnugọngọ, ṣe lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii jẹ ki aṣọ tawọn ọlọpaa tijọba ran lati waa pẹtu si rogbodiyan naa, ṣeni aṣọ ti wọn wọ sọrun lẹ mọ wọn lara, ti wọn ko si le bo aṣọ lọrun ara wọn.


Ori yii ni wọn gbe kaakiri ilu, ti wọn n kọrin ogun, ko too di pe wọn lọọ fopin irinajo wọn sile olori wọn to n jẹ Jimoh Adisa. Pẹlu agbara oogun abẹnugọngọ, ṣe lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii jẹ ki aṣọ tawọn ọlọpaa tijọba ran lati waa pẹtu si rogbodiyan naa, ṣeni aṣọ ti wọn wọ sọrun lẹ mọ wọn lara, ti wọn ko si le bo aṣọ lọrun ara wọn.


Idaamu Arẹgbẹ! Omiṣore, Oyetọla gbajọba lọwọ ẹ patapata l’Ọṣun

* Awọn ọmọlẹyin rẹ ni Alimọṣọ naa ti yẹra fun un Ojuoluwakotimi Olusina Bo tiẹ jẹ pe ipagọ ẹgbẹ oṣelu APC nibi ti wọn ti yan awọn adari ẹgbẹ tuntun ti waye niluu Abuja, aṣiri ọhun to fa a ti wọn fi mu Iyiọla Omiṣore gẹgẹ bii akọwe ẹgbẹ tuntun dipo Adebayọ Shittu ti han sita gbangba. Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe nitori ati tọwọ minisita eto abẹle, iyẹn Alaaji Raufu Arẹgbẹṣọla, baṣọ ni wọn ṣe gbe igbesẹ naa. A gbọ pe Arẹgbẹṣọla ti pinnu ati tako bi wọn ṣe kede Gomina Gboyega Oyetọla gẹgẹ bi ẹni ti yoo ṣoju ẹgbẹ APC ninu ibo abẹle to waye l’Ọṣun. Ṣe ẹ ranti pe Oyetọla yii ni olori awọn oṣiṣẹ gomina fun ọdun mẹjọ ti Raufu fi ṣe ijọba l’Ọṣun. Ija to n ṣẹlẹ laarin Oyetọla ati Arẹgbẹ lo mu ki awọn adari ati aṣaaju ẹgbẹ APC nilẹ Yoruba ṣe pinnu pe Omiṣore lawọn maa mu lati dipo akowe ẹgbẹ naa mu. Ohun to si sọ ọkunrin naa di akọwe ẹgbẹ niyẹn.


Ṣe ẹ ranti pe Oyetọla yii ni olori awọn oṣiṣẹ gomina fun ọdun mẹjọ ti Raufu fi ṣe ijọba l’Ọṣun. Ija to n ṣẹlẹ laarin Oyetọla ati Arẹgbẹ lo mu ki awọn adari ati aṣaaju ẹgbẹ APC nilẹ Yoruba ṣe pinnu pe Omiṣore lawọn maa mu lati dipo akowe ẹgbẹ naa mu. Ohun to si sọ ọkunrin naa di akọwe ẹgbẹ niyẹn. Omiṣore ni igbakeji Bisi Akande l’Ọṣun nigba kan ri, ṣugbọn awọn mejeeji naa ko gba tira wọn. Pẹlu igbesẹ yii, ohun tawọn eeyan n sọ kiri lagbo oṣelu paapaa ninu ẹgbẹ oṣelu APC ni pe omi ti tan lẹyin ẹja Arẹgbẹ, wọn lagbara ti tan lọwọ rẹ patapata, nitori ko sẹni to le foju jọ bayii. Loṣu to kọja ni iwe iroyin Aṣejere jẹ ko di mimọ fun yin pe awọn ọmọlẹyin rẹ ti wọn wa ni Alimọṣọ l’Ekoo, wọn ti n gba agbara lọwọ gbogbo wọn, koda jinni-jinni ni wọn wa nigba naa.


Omiṣore ni igbakeji Bisi Akande l’Ọṣun nigba kan ri, ṣugbọn awọn mejeeji naa ko gba tira wọn. Pẹlu igbesẹ yii, ohun tawọn eeyan n sọ kiri lagbo oṣelu paapaa ninu ẹgbẹ oṣelu APC ni pe omi ti tan lẹyin ẹja Arẹgbẹ, wọn lagbara ti tan lọwọ rẹ patapata, nitori ko sẹni to le foju jọ bayii. Loṣu to kọja ni iwe iroyin Aṣejere jẹ ko di mimọ fun yin pe awọn ọmọlẹyin rẹ ti wọn wa ni Alimọṣọ l’Ekoo, wọn ti n gba agbara lọwọ gbogbo wọn, koda jinni-jinni ni wọn wa nigba naa. Aṣejere tun ti gbọ pe laipẹ yii ti Aṣiwaju Bọla Tinubu ṣepade pẹlu awọn alaga kansu to wa l’Ekoo, ko gba awọn alaga kansu mẹfẹẹfa to wa lati Alimọṣọ laaye ati jokoo sibi ipade naa, wọn l’Aṣiwaju sọ pe oun ko mọ wọn ri, ki wọn jade nibi ipade naa. Ṣugbọn ẹnikan to mọ bọrọ naa ṣe n lọ sọ fun akọroyin wa pẹlu aṣiri pe kii ṣe Aṣiwaju lo le awọn alaga kansu naa sita, oloṣelu yii sọ pe alaga ẹgbẹ, iyẹn Cornelius Ọjẹlabi lo le awọn ṣiamaanu naa kuro nibi ipade kan to ba gbogbo wọn ṣe laipẹ. Ohun to fa a si ni pe, awọn orukọ ti wọn ni kawọn alaga kansu naa lọọ mu wa, ọtọ ni orukọ ti wọn mu wa, wọn ni awọn ọmọlẹyin Arẹgbẹ lo pọ ju ninu awọn orukọ ti awọn alaga kansu mẹfẹẹfa naa lọọ ko wa, ni wọn ṣe le wọn jade nibi ipade pe ki wọn lọọ tun un ṣe.


Aṣejere tun ti gbọ pe laipẹ yii ti Aṣiwaju Bọla Tinubu ṣepade pẹlu awọn alaga kansu to wa l’Ekoo, ko gba awọn alaga kansu mẹfẹẹfa to wa lati Alimọṣọ laaye ati jokoo sibi ipade naa, wọn l’Aṣiwaju sọ pe oun ko mọ wọn ri, ki wọn jade nibi ipade naa. Ṣugbọn ẹnikan to mọ bọrọ naa ṣe n lọ sọ fun akọroyin wa pẹlu aṣiri pe kii ṣe Aṣiwaju lo le awọn alaga kansu naa sita, oloṣelu yii sọ pe alaga ẹgbẹ, iyẹn Cornelius Ọjẹlabi lo le awọn ṣiamaanu naa kuro nibi ipade kan to ba gbogbo wọn ṣe laipẹ. Ohun to fa a si ni pe, awọn orukọ ti wọn ni kawọn alaga kansu naa lọọ mu wa, ọtọ ni orukọ ti wọn mu wa, wọn ni awọn ọmọlẹyin Arẹgbẹ lo pọ ju ninu awọn orukọ ti awọn alaga kansu mẹfẹẹfa naa lọọ ko wa, ni wọn ṣe le wọn jade nibi ipade pe ki wọn lọọ tun un ṣe. Bẹẹ ni oloṣelu yii sọ pe ọpọ awọn lawọn ti n yẹra fun Arẹgbẹ bayii, nitori awọn ko fẹ ko koba awọn rara. Ohun kan to daju lọwọ yii ni pe Arẹgbẹ ti di ọmọ orukan, ko sibi to le ya si bayii, wọn ti yọ ọwọ rẹ kuro lawo ninu oṣelu Alimọṣọ, bẹẹ naa ni wọn ti gba agbara lọwọ rẹ l’Ọṣun, ibi to maa ya si bayii lẹnikan ko ti i mọ rara. Amọ, Aṣejere yoo maa wo ibi tọrọ naa yoo jasi lati fi to o yin leti.


Bẹẹ ni oloṣelu yii sọ pe ọpọ awọn lawọn ti n yẹra fun Arẹgbẹ bayii, nitori awọn ko fẹ ko koba awọn rara. Ohun kan to daju lọwọ yii ni pe Arẹgbẹ ti di ọmọ orukan, ko sibi to le ya si bayii, wọn ti yọ ọwọ rẹ kuro lawo ninu oṣelu Alimọṣọ, bẹẹ naa ni wọn ti gba agbara lọwọ rẹ l’Ọṣun, ibi to maa ya si bayii lẹnikan ko ti i mọ rara. Amọ, Aṣejere yoo maa wo ibi tọrọ naa yoo jasi lati fi to o yin leti.


Oniru gbalejo gbogbo ọmọ Ọlọfin nibi ayẹyẹ ọdun Ejiwa Ẹlẹgba

Okan ninu awon ayeye ti gbogbo omo Olofin kaakiri agbaye ki i fi sere ni ayeye Ejiwa Elegba, lodoodun ni won maa n ko ara won jo lati se ayeye naa. Ile Iru lo gbalejo todun yii, gbobgo won ni won si kora won jo fun odun olojo meje naa. Awon ileto marun-un ni won kora jo lati kopa ninu ayeye naa, awon ilu naa ni; Ido, Iru, Ikate-Elegusi, Ijora ati Ilase. Awon omo Olofin tun maa n lo ayeye naa lati se eku atijo laarin ara won, nitori titi deluu oyinbo ni won ti n maa n gbalejo. Awon baba nla won lo sefilole ayeye naa to kun fun ijo, orin, ounje, ilu, asamo, ati oniruuru ohun to ni i se pelu isembaye ile Olofin. Gbogbo awon oba ilu naa ni won peju sibi ayeye naa.


Awon omo Olofin tun maa n lo ayeye naa lati se eku atijo laarin ara won, nitori titi deluu oyinbo ni won ti n maa n gbalejo. Awon baba nla won lo sefilole ayeye naa to kun fun ijo, orin, ounje, ilu, asamo, ati oniruuru ohun to ni i se pelu isembaye ile Olofin. Gbogbo awon oba ilu naa ni won peju sibi ayeye naa. Eyi lo mu ki Oniru tile Iru, Oba Abdulwasiu Gbolahan Lawal, fi salaye idi ti awon oba alaye naa fi peju pese sibe. Oniru nigba to n soro, so pe: “Ohun to n sele lorile-ede yii gba adura gidigidi. Lona mi in, anfaani ni fun awon Olofin jakejado lati seleri asa ati ise ile Olofin, ki won le mo bi awon baba nla won ti n se e. “A gbodo te siwaju lati maa gbadura fun orile-ede wa, ati ilu Eko, fun alaafia ati oro awon olugbe ibe.


Eyi lo mu ki Oniru tile Iru, Oba Abdulwasiu Gbolahan Lawal, fi salaye idi ti awon oba alaye naa fi peju pese sibe. Oniru nigba to n soro, so pe: “Ohun to n sele lorile-ede yii gba adura gidigidi. Lona mi in, anfaani ni fun awon Olofin jakejado lati seleri asa ati ise ile Olofin, ki won le mo bi awon baba nla won ti n se e. “A gbodo te siwaju lati maa gbadura fun orile-ede wa, ati ilu Eko, fun alaafia ati oro awon olugbe ibe. Pelu awon adura yii, gbogbo isoro to n koju orile-ede wa, ati ipinle wa lo maa di ohun afiseyin.” Bakan naa lo tun menuba a pe ayeye olojo meje naa je lara awon eto toun ti la kale lati mu idagbasoke ba ile Iru, kii se lati mu ki eto afe gberu nile Iru nikan, sugbon lati mu agbende ba asa ati ise ile adulawo. Ko sai pe gbogbo awon omo Olofin lati fowosowopo pelu re lati gbe ile Iru lo sibi giga, paapaa nipase eto ti won pe ni LEGIT (Let’s Grow Iruland Together), eyi to tunmo si; E je ka pawopo gbe ile Iru lo sibi giga. Gbogbo awon oba alaye to wa nikale ni won gbadura fun alaafia, isokan ati ilosiwaju orile-ede yii.


Pelu awon adura yii, gbogbo isoro to n koju orile-ede wa, ati ipinle wa lo maa di ohun afiseyin.” Bakan naa lo tun menuba a pe ayeye olojo meje naa je lara awon eto toun ti la kale lati mu idagbasoke ba ile Iru, kii se lati mu ki eto afe gberu nile Iru nikan, sugbon lati mu agbende ba asa ati ise ile adulawo. Ko sai pe gbogbo awon omo Olofin lati fowosowopo pelu re lati gbe ile Iru lo sibi giga, paapaa nipase eto ti won pe ni LEGIT (Let’s Grow Iruland Together), eyi to tunmo si; E je ka pawopo gbe ile Iru lo sibi giga. Gbogbo awon oba alaye to wa nikale ni won gbadura fun alaafia, isokan ati ilosiwaju orile-ede yii. Oba Saheed Ademola, Elegushi tile Ikate-Elegusi; Oba Abdulfatai Oyeyinka Aromire, Ojora tile Ijora; Oba Babatunde Balogun, Onisulu of Solu-Alade atawon oba ti won wa nikale lojo naa ni ni won so pataki bibu-ola fun asa ati ise ile wa. Oba Aromire ni, awon omo Iru soriire lopolopo pelu iru Oba ti won ni. Kabiyesi ko sai gboriyin fun Oba Lawal fun awon idagbasoke to ti mu wo ile naa ni asiko to ti dori aleefa awon baba nla re.


Oba Saheed Ademola, Elegushi tile Ikate-Elegusi; Oba Abdulfatai Oyeyinka Aromire, Ojora tile Ijora; Oba Babatunde Balogun, Onisulu of Solu-Alade atawon oba ti won wa nikale lojo naa ni ni won so pataki bibu-ola fun asa ati ise ile wa. Oba Aromire ni, awon omo Iru soriire lopolopo pelu iru Oba ti won ni. Kabiyesi ko sai gboriyin fun Oba Lawal fun awon idagbasoke to ti mu wo ile naa ni asiko to ti dori aleefa awon baba nla re.


Baba Aṣa n palẹmọ ayẹyẹ ọdun aṣa ati iṣe ni Canada ati Naijiria

Iroyin to n te wa lowo fi han pe Omooba Olaniyi Oyatoye tawon eeyan mo si Baba Asa ti n lo kaakiri lati seto bi ayeye odun asa ati ise ile Yoruba todun yii yoo se waye. Ayeye naa lo n gbe awon omo Yoruba ti won wa nile okeere wa sile. Baba Asa to file Canada niluu oyinbo lohun un sebugbe la gbo pe won ti sabewo sodo awon oba alaye kan ti won n rati ati gbalejo won nibi odun asa to n bo lona. Lara awon oba alaye naa ni Timi Ede, Oba Munirudeen Adesola Lawal. Ohun taa n gbo ni pe ipinle Oyo ni ayeye tosun yii yoo ti koko waye. Saaju ni Baba Asa atawon emewa re ti lo se baba kee Nigba ti de aafin Timi Ede, Oyatoye salaye idi to fi gba ise naa bi ise lati mu u wa si iranti awon omo Yoruba nibikibi ti won le wa kaakiri agbaye pe o di dandan lati mu asa ile wa lokunkundun.


Lara awon oba alaye naa ni Timi Ede, Oba Munirudeen Adesola Lawal. Ohun taa n gbo ni pe ipinle Oyo ni ayeye tosun yii yoo ti koko waye. Saaju ni Baba Asa atawon emewa re ti lo se baba kee Nigba ti de aafin Timi Ede, Oyatoye salaye idi to fi gba ise naa bi ise lati mu u wa si iranti awon omo Yoruba nibikibi ti won le wa kaakiri agbaye pe o di dandan lati mu asa ile wa lokunkundun. O ni, o ti n han gbangba pe asa wa ti n ku lo, bi a ko ba si tete mura sii i, yoo ku patapata. “Yoruba dun lede, Yoruba dun lasa, sugbon o seni laanu pe awa ti a ni asa naa ko setan ati gba a bi ise. Nigbakugba taa ba lo siluu oyinbo, lawon oyinbo maa n beere ibi ti a ti wa, eyi lo maa n mu kaw a gan an maa sewadi ibi ti a ti wa, eyi ti ko ye ko ri bee.


O ni, o ti n han gbangba pe asa wa ti n ku lo, bi a ko ba si tete mura sii i, yoo ku patapata. “Yoruba dun lede, Yoruba dun lasa, sugbon o seni laanu pe awa ti a ni asa naa ko setan ati gba a bi ise. Nigbakugba taa ba lo siluu oyinbo, lawon oyinbo maa n beere ibi ti a ti wa, eyi lo maa n mu kaw a gan an maa sewadi ibi ti a ti wa, eyi ti ko ye ko ri bee. “Bakan naa si lanfaani tun wa lati lo asa ati ise wa lati se agbende oro aje ile wa, opo anfaani la si n sonu nipa aibikita wa lori oro asa ati ise wa yii.” Ohun ti Baba Asa so niyen. Timi ilu Ede, Oba Munirudeen Adesola Lawal, gba gbogbo awon obi nimoran pe ki won ye e so ede oyinbo, iyen geesi si awon omo won. Kabiyesi ni, “A gbodo je ko ye awon omo wa, a si gbodo maa te e mo won leti.


“Bakan naa si lanfaani tun wa lati lo asa ati ise wa lati se agbende oro aje ile wa, opo anfaani la si n sonu nipa aibikita wa lori oro asa ati ise wa yii.” Ohun ti Baba Asa so niyen. Timi ilu Ede, Oba Munirudeen Adesola Lawal, gba gbogbo awon obi nimoran pe ki won ye e so ede oyinbo, iyen geesi si awon omo won. Kabiyesi ni, “A gbodo je ko ye awon omo wa, a si gbodo maa te e mo won leti. “Bi asa wa se n ku lo yii, o ye ki gbogbo omo kaaro-o-o-jiire dide soro naa, ka si gba ede wa pada logan.” Kabiyesi tun ni; “Asa wa lo ya wa soto laarin awon asa yooku, bi a se n mura, bi a se n soro, bi a se n se pelu awon eeyan ti won yiwaka. A gbodo dekun ka maa so geesi si awon omo wa nile. Ede yii o gbodo parun, asa yii o gbodo ku,” ni Timi Ede so.


“Bi asa wa se n ku lo yii, o ye ki gbogbo omo kaaro-o-o-jiire dide soro naa, ka si gba ede wa pada logan.” Kabiyesi tun ni; “Asa wa lo ya wa soto laarin awon asa yooku, bi a se n mura, bi a se n soro, bi a se n se pelu awon eeyan ti won yiwaka. A gbodo dekun ka maa so geesi si awon omo wa nile. Ede yii o gbodo parun, asa yii o gbodo ku,” ni Timi Ede so. Okan ninu awon alakooso eto ayeye ojo Asa, taa mo si Asa Day, Ololade Oluwakemi, salaye pe ileese Asa Day Worldwide inc duro fun igbelaruge asa ati ise Yoruba ati sise afihan asa naa fawon eeyan kaakiri agbaye, ko ma ba a ku. Bakan naa lo salaye pe akitiyan ileese naa ni lati mu ki eto naa te siwaju, bee ni eto n lo lati ko ibudo ironilagabra fun awon odo. Ohun taa gbo ni pe inu osu karun un, odun yii ni ayeye naa maa waye, bee ni omi i maa waye ninu osu kejo, odun nile Canada.


Okan ninu awon alakooso eto ayeye ojo Asa, taa mo si Asa Day, Ololade Oluwakemi, salaye pe ileese Asa Day Worldwide inc duro fun igbelaruge asa ati ise Yoruba ati sise afihan asa naa fawon eeyan kaakiri agbaye, ko ma ba a ku. Bakan naa lo salaye pe akitiyan ileese naa ni lati mu ki eto naa te siwaju, bee ni eto n lo lati ko ibudo ironilagabra fun awon odo. Ohun taa gbo ni pe inu osu karun un, odun yii ni ayeye naa maa waye, bee ni omi i maa waye ninu osu kejo, odun nile Canada. Bakan naa ni Ololade tun so pe awon maa bere irinajo agbaye lati polongo eto naa kaakiri fun awon eeyan lati mo nipa re.


Bakan naa ni Ololade tun so pe awon maa bere irinajo agbaye lati polongo eto naa kaakiri fun awon eeyan lati mo nipa re.


Tinubu ko fi ẹgbẹ ọlọja silẹ latigba ti Mama Mọgaji ti jade laye – Iyalaje Toyin Afọlabi

Okan lara awon oloja to ba Asejere soro nipa ojoobi Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ni, Iyalaje Jenera gbogbo ilu Eko, Oloye Toyin Balqis Afolabi, gbajumo onisowo yii ni Tinubu nikan lo duro ti awon oloja leyin ti Mama Abibatu Asabi Mogaji ti jade laye, obinrin naa ni taa ba ni ka wo igbagbo to ni ninu awon oloja ti mama fi sile, eeyan to ye keeyan satileyin fun ninu ohun gbogbo to ba fee se ni. Iyalaje nigba to n soro fun Asejere nibi ayeye ojoobi Asiwaju ni Eko Hotels so pe, “Baba daadaa ni Asiwaju, eni to ye keeyan bu ola fun ni, ka si gbaruku ti i leyin ninu ohunkohun to ba ni lokan ati se, ipo aare Naijiria to fee du yen, gbogbo oloja lo wa leyin re, tori oun naa tiwa leyin, latigba ti Mama Mogaji ti ku, bee ni ko fi wa sile.


“O ti le laaadọta ọdun ti a ti n taja nibi tijamba ina ti ṣẹlẹ, ko sibi taa fẹẹ lọ”

Oloye Rukuyat Adeola Balogun, Iyaloja oja Aranmoleti-Eso, awon ni Iyaloja ti oja wo jo ni Eko laipe yii. Ijoba ti pase pe ki awon oloja naa ko oja won kuro nibe, koda ojo meje ni won fun won lati ko oja naa kuro nibe, eyi lo mu ki Asejere ba Iyaloja naa soro nipa igbese to kan fun awon oloja ibe lati gbe, ati ohun ti won n reti lati owo ijoba. Ohun ti won ba SINMISOLA AJADI so ree E daruko yin wa Oruko mi ni Oloye Rukuyat Adeola Balogun, Iyaloja oja Aranmoleti-Eso ni Idumota, l’Ekoo Ijoba ti ki e keru yin kuro nibi ti e fi n se oja, ki le fee se bayii? Ijoba ko ti i so fun wa pe ka kuro, o ti le logoji odun ti a ti n se oro aje wa, o ti le laadota odun ti emi ti wa nibe, ibe ni won bi mi si, ibe lawon obi mi ti n se oro aje won, nitori naa, won o ti i so fun wa pe ka kuro nibe o. Ki lawon igbese teyin naa gbe ko too di pe isele yii sele, won ni awon kan n gbe epo sinu oja ninu yin, se bee ni? A gbe, ko sigba taa ki n se e, igba ti owongogo epo bentiro wa, a lo sibe, a lo sibe, a loo da awon taa ri sinu osa, paapaa lawon ojo gbale-gbata wa lojo Tosde. Ko sigba tawon eeyan ri awon ti won n toju epo bentiro sinu oja ti won ki i fi to awa adari oja leti, a si maa lo sibe, a maa da awon epo yen sinu osa, atawon Ibo atawon Yoruba ni won n se oju lalakan fi n sori, awa laa n se fijilante ara wa.


Ijoba ko ti i so fun wa pe ka kuro, o ti le logoji odun ti a ti n se oro aje wa, o ti le laadota odun ti emi ti wa nibe, ibe ni won bi mi si, ibe lawon obi mi ti n se oro aje won, nitori naa, won o ti i so fun wa pe ka kuro nibe o. Ki lawon igbese teyin naa gbe ko too di pe isele yii sele, won ni awon kan n gbe epo sinu oja ninu yin, se bee ni? A gbe, ko sigba taa ki n se e, igba ti owongogo epo bentiro wa, a lo sibe, a lo sibe, a loo da awon taa ri sinu osa, paapaa lawon ojo gbale-gbata wa lojo Tosde. Ko sigba tawon eeyan ri awon ti won n toju epo bentiro sinu oja ti won ki i fi to awa adari oja leti, a si maa lo sibe, a maa da awon epo yen sinu osa, atawon Ibo atawon Yoruba ni won n se oju lalakan fi n sori, awa laa n se fijilante ara wa. Ko seni to n gbepo sinu oja ninu wa o, tori won mo pe o le fa adanu soja, sugbon iru e ko sele mo. Bakan naa la tun gbo pe awon kan n sun inu oja ninu yin? Ko seni to n sun abe briiji odo tiwa, paapaa ninu oja yen, ko saaye orun loja tiwa, oja ni gbogbo ibe.


Ko seni to n gbepo sinu oja ninu wa o, tori won mo pe o le fa adanu soja, sugbon iru e ko sele mo. Bakan naa la tun gbo pe awon kan n sun inu oja ninu yin? Ko seni to n sun abe briiji odo tiwa, paapaa ninu oja yen, ko saaye orun loja tiwa, oja ni gbogbo ibe. Iranlowo wo le n reti lati odo ijoba? Ibi taa ti n je ti won ti fee le wa kuro nibe, se awon ti won fee le wa kuro loja la fee loo ba pe ki won wa ran awon lowo. Iranlowo wo la fee beere bayii, bawo ni won se fee ran wa lowo, a ti so fun awon olori wa, a ti so fun alaga kansu atawon agbaagba egbe.


Iranlowo wo le n reti lati odo ijoba? Ibi taa ti n je ti won ti fee le wa kuro nibe, se awon ti won fee le wa kuro loja la fee loo ba pe ki won wa ran awon lowo. Iranlowo wo la fee beere bayii, bawo ni won se fee ran wa lowo, a ti so fun awon olori wa, a ti so fun alaga kansu atawon agbaagba egbe. Ohun tawon oloja n reti bayii ni pe ki won gba won laaye ati maa ta oja won lo nibi ti won wa, awon nnkan ti a si n so fun awon adari egbe wa naa niyen, pe ki won je kawon eeyan maa ta oja won lo, iranwo kan ti won le se fun won niyen. Sugbon gbogbo e ye Olorun! Nibo le n gbero ati lo bayii, ati pe kinni imoran yin fun awon to padanu oja won sinu ijamba yii?


Ohun tawon oloja n reti bayii ni pe ki won gba won laaye ati maa ta oja won lo nibi ti won wa, awon nnkan ti a si n so fun awon adari egbe wa naa niyen, pe ki won je kawon eeyan maa ta oja won lo, iranwo kan ti won le se fun won niyen. Sugbon gbogbo e ye Olorun! Nibo le n gbero ati lo bayii, ati pe kinni imoran yin fun awon to padanu oja won sinu ijamba yii? Ko sibi taa fee lo, ko sibi kan ti a fee lo, ko saaye l’Ekoo, ibo laaye wa ti e tie mo, Imoran mi fun awon oloja ti ni pe ki won ni suuru, paapaa awon tina jo oja won, aje a di fun wa, ina kii je ko ma san, aje a san an fun wa, kijoba naa si fi wa sile, iru e ko ni waye mo, ki won saanu wa. Ojo meje tijoba fun yin lati keru, ki lohun ti e fee se? Ojo meje ti won fun wa yii, oja si kun nibe, oja si wa ni soobu, ibo ni won fee ko oja lo bayii, ohun taa le se naa ni pe ki a be won, ki won saanu wa, awon lo nile, ijoba Abuja lo nile, ohun taa si le se naa ni pe ka be won, ki won saanu wa, ki won je ka maa taja wa lo.


Ko sibi taa fee lo, ko sibi kan ti a fee lo, ko saaye l’Ekoo, ibo laaye wa ti e tie mo, Imoran mi fun awon oloja ti ni pe ki won ni suuru, paapaa awon tina jo oja won, aje a di fun wa, ina kii je ko ma san, aje a san an fun wa, kijoba naa si fi wa sile, iru e ko ni waye mo, ki won saanu wa. Ojo meje tijoba fun yin lati keru, ki lohun ti e fee se? Ojo meje ti won fun wa yii, oja si kun nibe, oja si wa ni soobu, ibo ni won fee ko oja lo bayii, ohun taa le se naa ni pe ki a be won, ki won saanu wa, awon lo nile, ijoba Abuja lo nile, ohun taa si le se naa ni pe ka be won, ki won saanu wa, ki won je ka maa taja wa lo.


Ijọ Redeem fiya jẹ ọmọ Baba Adeboye, nitori ọrọ buruku to sọ sawọn pasitọ

Ijọ Redeemed Christian Church of God ti Baba Pasitọ Enoch Adejare Adeboye jẹ adari rẹ ti fiya to nipọn jẹ ọmọ baba naa, torukọ rẹ n jẹ Leke Adeboye. Bo tiẹ jẹ pe ẹnikan ko ti i mọ iru iya ti wọn fi jẹ ọkunrin naa, ohun taa gbọ ni pe ko daju pe wọn maa gba a laye ati maa ṣiṣẹ iranṣẹ kan fun igba diẹ, titi to maa fi ronupiwada. Laipẹ yii ni Leke Adeboye pe awọn pasitọ baba rẹ kan ni ewurẹ, nitori ti awọn yẹn tun n waasu lẹyin ti Baba Adeboye ti waasu lọjọ Sannde kinni oṣu yii. Gbogbo ọjọ Sannde akọkọ ni Baba Adeboye maa n waasu fun gbogbo ọmọ ijọ nibikibi ti wọn wa. Bo ba si ti waasu tan, ko sẹnikan to tun gbọdọ waasu mọ, ṣugbọn ṣeni awọn pasitọ kan n waasu lẹyin ti baba naa ti waasu tan. Eyi lo mu ki Leke binu pe awọn pasitọ kan ni ewurẹ lẹyin to gbọ nnkan ti awọn pasitọ naa n ṣe.


Gbogbo ọjọ Sannde akọkọ ni Baba Adeboye maa n waasu fun gbogbo ọmọ ijọ nibikibi ti wọn wa. Bo ba si ti waasu tan, ko sẹnikan to tun gbọdọ waasu mọ, ṣugbọn ṣeni awọn pasitọ kan n waasu lẹyin ti baba naa ti waasu tan. Eyi lo mu ki Leke binu pe awọn pasitọ kan ni ewurẹ lẹyin to gbọ nnkan ti awọn pasitọ naa n ṣe. Ọrọ naa ti Leke sọ si awọn pasitọ baba rẹ yii ko dun mọ awọn eeyan ninu, ati ọmọ ijọ ati awọn ti kii ṣe ọmọ ijọ, wọn si sọrọ buruku si oun naa lori ẹrọ ayelujara. Eyi lo mu ki ijọ naa fofin de oun naa. Ni bayii, Leke loun ti gba ibawi ti awọn agbaagba ijọ fun oun, oun si ṣetan ati tẹle e, bẹẹ loun si ṣetan ati lo akoko naa lati tun iwa ara oun ṣe.


Ọrọ naa ti Leke sọ si awọn pasitọ baba rẹ yii ko dun mọ awọn eeyan ninu, ati ọmọ ijọ ati awọn ti kii ṣe ọmọ ijọ, wọn si sọrọ buruku si oun naa lori ẹrọ ayelujara. Eyi lo mu ki ijọ naa fofin de oun naa. Ni bayii, Leke loun ti gba ibawi ti awọn agbaagba ijọ fun oun, oun si ṣetan ati tẹle e, bẹẹ loun si ṣetan ati lo akoko naa lati tun iwa ara oun ṣe.


Ṣoyinka tun da Omiṣore lohun lori ọrọ Bọla Ige

Pẹlu bi awọn lọọya Iyiọla Omiṣore ṣe ni ki Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka ko ọrọ rẹ jẹ, bii bẹẹ kọ; awọn ṣetan ati gbe e lọ sileẹjọ, Ọjọgbọn naa ti sọ pe oun ti ṣetan ati lọ sile-ẹjọ, tori oun ko ṣetan ati ko ọrọ kan jẹ. Laipẹ yii ni Wọle Ṣoyinka kọ lẹta kan si Aarẹ Muhammadu Buhari nipa bi ẹgbẹ APC ṣe yan Iyiọla Omiṣore gẹgẹ bii akọwe ẹgbẹ naa. Ọkunrin naa ni ohun to buru gbaa ni lati gba ẹni ti wọn lo lọwọ ninu iku minisita fun eto idajọ orilẹ-ede yii tẹlẹ, iyẹn Bọla Ige. Ṣoyinka ni, bi ẹni fọwọ da ẹjọ naa nu patapata ni, bo tiẹ jẹ pe o ṣi wa ni kootu. O ni, bi Aarẹ Buhari ba fẹ idajọ ododo fun mọlẹbi Bọla Ige, ko yẹ ko faaye gba iru Omiṣore ninu igbimọ ẹgbẹ naa rara. Ọrọ yii ko dun mọ Omiṣore ninu, loun naa ba ju oko ọrọ pada si Ṣoyinka, o ni, ohun to n jade nigboro ẹnu Ṣoyinka ko dara to, bẹẹ ni ko ṣewadii rẹ to bo ti yẹ.


Ṣoyinka ni, bi ẹni fọwọ da ẹjọ naa nu patapata ni, bo tiẹ jẹ pe o ṣi wa ni kootu. O ni, bi Aarẹ Buhari ba fẹ idajọ ododo fun mọlẹbi Bọla Ige, ko yẹ ko faaye gba iru Omiṣore ninu igbimọ ẹgbẹ naa rara. Ọrọ yii ko dun mọ Omiṣore ninu, loun naa ba ju oko ọrọ pada si Ṣoyinka, o ni, ohun to n jade nigboro ẹnu Ṣoyinka ko dara to, bẹẹ ni ko ṣewadii rẹ to bo ti yẹ. Omiṣore ni, ṣe lo yẹ ki Ṣoyinka beere lọwọ ibatan rẹ; Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ti i ṣe Aarẹ igba naa, ẹni to pa Bọla Ige. Bakan naa ni Omiṣore tun loun ti sọ fun awọn lọọya oun pe ki wọn pe Ṣoyinka lẹjọ. Ṣugbọn lonii, ọjọ Wẹsde nibi ipade awọn oniroyin kan to waye l’Ekoo, Ṣoyinka ni oun ṣetan ati rele-ẹjọ pẹlu bi Omiṣore ṣe n halẹ mọ oun.


Omiṣore ni, ṣe lo yẹ ki Ṣoyinka beere lọwọ ibatan rẹ; Oluṣẹgun Ọbasanjọ, ti i ṣe Aarẹ igba naa, ẹni to pa Bọla Ige. Bakan naa ni Omiṣore tun loun ti sọ fun awọn lọọya oun pe ki wọn pe Ṣoyinka lẹjọ. Ṣugbọn lonii, ọjọ Wẹsde nibi ipade awọn oniroyin kan to waye l’Ekoo, Ṣoyinka ni oun ṣetan ati rele-ẹjọ pẹlu bi Omiṣore ṣe n halẹ mọ oun. O ni, o di dandan ki aṣiri awọn to lọwọ si iku Bọla Ige jade. O ni oun ko sọ pe ẹnikan lo pa Bọla Ige, ṣugbọn ẹnikan lo ṣi fila lori Bọla Ige, onitọhun lo si fa rogbodiyan ti wọn fi raye wọle si Ige lara, ẹni yẹn lẹjọ lati jẹ. Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 2011 ni wọn pa Bọla Ige nile rẹ to wa ni Bodija ni Ibadan, l’Ọyọọ.


O ni, o di dandan ki aṣiri awọn to lọwọ si iku Bọla Ige jade. O ni oun ko sọ pe ẹnikan lo pa Bọla Ige, ṣugbọn ẹnikan lo ṣi fila lori Bọla Ige, onitọhun lo si fa rogbodiyan ti wọn fi raye wọle si Ige lara, ẹni yẹn lẹjọ lati jẹ. Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kejila, ọdun 2011 ni wọn pa Bọla Ige nile rẹ to wa ni Bodija ni Ibadan, l’Ọyọọ. Ninu ọrọ tiẹ, Oloye Fẹmi Falana sọ pe oun ṣetan ati duro fun Ṣoyinka nile-ẹjọ tọrọ naa ba dele-ẹjọ, nitori iku Bọla Ige ko gbọdọ lọ lasan, o si pẹlu awọn ileri ti Buhari ṣe fun awọn ko too wọle.


Ninu ọrọ tiẹ, Oloye Fẹmi Falana sọ pe oun ṣetan ati duro fun Ṣoyinka nile-ẹjọ tọrọ naa ba dele-ẹjọ, nitori iku Bọla Ige ko gbọdọ lọ lasan, o si pẹlu awọn ileri ti Buhari ṣe fun awọn ko too wọle.


Buhari ṣi ẹnubode Sẹmẹ, o fofin de irẹsi, tọki ati ẹja

Aarẹ Muhammadu Buhari ti paṣẹ pe ki awọn aṣọbode ṣi ẹnubode Sẹmẹ, l’Ekoo, atawọn ẹnubode mi in nilẹ Hausa, ati ilẹ Ibo.Bakan naa lo tun paṣẹ pe ẹnikẹni ko gbọdọ ko irẹsi atawọn nnkan jijẹ bii ẹja, tọki ati bẹẹ bẹẹ lọ wọle.Ohun ti Aarẹ tun sọ ni pe nigba to ba di ipari oṣu Disẹmba yii, ijọba maa gbegi kuro lẹnu awọn ẹnubode yooku kaakiri orilẹ-ede yii.Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni awọn ọba alaye ilẹ Yoruba fẹnu ko, ti wọn si ranṣẹ si Aarẹ Buhari pe o di dandan ki wọn ṣi awọn ẹnubode to wa nipinlẹ Ogun, nitori ọpọ awọn olugbe agbegbe naa ni ọrọ aje wọn ti dẹnukolẹ, nipasẹ awọn ẹnubode ti ijọba ti pa.Bakan naa ni Aarẹ tun sọ pe idi tijọba oun fi ti awọn ẹnubode naa pa ni lati gbegi dina awọn ti wọn n ko irẹsi fayawọ wọle, ki awọn agbẹ ilẹ wa ba a le raaye ta irẹsi wọn, ṣugbọn bi wọn ko ba ti ẹnubode, o maa ṣoro fun awọn agbẹ naa lati ta irẹsi wọn.


“Ẹgbẹrun lọna ogun naira (N20,000) la maa ta ‘Lake Rice’ lọdun yii”

Sam AkinroleIroyin to tẹ Aṣejere lọwọ ni pe ẹgbẹrun lọna ogun naira, N20,000, nijọba maa ta irẹsi taa mọ si Lake Rice. Ohun ti kọmiṣanna fun eto ọgbin nipinlẹ Eko, Arabinrin Abisọla Olusanya fi to awọn oniroyin leti niyẹn.Bakan naa lobinrin naa sọ pe eto tita irẹsi naa yoo waye pẹlu ajọṣepọ ijọba ipinlẹ Kebbi ati banki apapọ ilẹ wa, iyẹn CBN.O tẹnumọ ọn pe lati ọsẹ to kọja ni wọn ti n ko awọn irẹsi naa wọle, bẹẹ lawọn si n reti ẹgbẹrun lọna ọgọrun un baagi tawọn maa ta fun gbogbo awọn araalu.O ni, iṣẹ n lọ lọwọ lati ri i pe tita irẹsi naa lọ ni rọwọ-rọsẹ, lai si wahala ninu, ijọba ipinlẹ Kebbi ati ijọba apapọ si n fọwọsowọpọ pẹlu Eko lati mu ki eto naa so eso rere.Ẹgbẹrun mejila ataabọ, N12,500, ni wọn ta Lake Rice lọdun to kọja yii, bẹẹ niwadii fi han pe ẹgbẹrun mẹẹẹdọgbọn, N25,000, ni wọn n ta ọpọ awọn irẹsi lọja lọwọ yii.


Ẹtan ayeraye lohun ti wọn n pe ni arun Korona – Oyedepo

Olori ijọ Living Faith Chapel ti wọn tun n pe ni Winners Chapel, Biṣọọbu David Oyedepo ti ṣapejuwe arun korona to gba igboro kan lọdun yii, to si di ẹru jẹjẹ sawọn eeyan lọrun gẹgẹ bi ẹtan ayeraye, lati ọrun apaadi.Oyedepo sọrọ yii ninu ipagọ ijọ naa to n lọ lọwọ, eyi ti wọn pe ni Shiloh 2020, pẹlu akọle Ibapade Iyipada.Nigba to n waasu lalẹ Wẹsde, Oyedepo ni gbogbo ohun ti awọn oyinbo, atawọn to mọ nipa eto ilera sọ ni pe ṣe lawọn eeyan yoo maa ṣa oku loju titi nilẹ Afrika, ṣugbọn si iyalẹnu wọn, arun naa ko ja to bi wọn ṣe lero, bẹẹ ni ko paayan to bo ṣe paayan niluu oyinbo.Bakan naa ni baba naa tẹnumọ ọn pe wọn ti fọrọ arun naa da ẹru si ọkan awọn eeyan debii pe jinni-jinni rẹ gan an lo n paayan kaakiri agbaye.


2020: Awọn alagbara ṣubu lulẹ; awọn ẹni nla rekọja lọ

* Ọrọ aje dojuru patapata * Ọpọ dukia ati ẹmi ṣofo sinu ijamba ina ati omi * Korona paayan rẹpẹtẹ, bẹẹ lawọn araalu ati ọlọpaa kọju ija sira wọn * Iwọde SỌRỌ-SOKE naa sọ awọn eeyan dẹdun-arinlẹ * Ṣugbọn bawo lọdun to n bọ ṣe fẹẹ ri o Sam Akinrole Igba ti ajakalẹ arun kokoro korona tawọn oloyinbo n pe ni Covid 19 bẹrẹ niluu kan ti wọn n pe ni Wuhan nilẹ China loṣu Disẹmba ọdun to kọja, ko sẹni to mọ pe arun naa maa di kaari ile. Nigba to fi maa di inu oṣu keji ọdun yii, arun naa ti ṣejamba to pọ, paapaa nilẹ Yuroopu ati Amẹrika, ohun to gbe arun naa de ọdọ wa nibi yii niyẹn. Orilẹ-ede ti won n pe ni Italy ni arun naa ti de si Naijiria. Ọmọ ile Italy naa lo ko kinni yii wọ Naijiria, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun yii lo wọle, ileeṣẹ to n ṣe Simẹnti, ti wọn n pe ni Larfarge lọkunrin naa n ṣiṣẹ fun, ṣugbọn ohun taa gbọ lasiko naa ni pe kete to pari iṣẹ rẹ ni Ewekoro lo ti gba otẹẹli kan lọ ni agbegbe Ikeja, l’Ekoo, bi arun naa ti wọluu Eko niyẹn. Ṣugbọn ko too de Eko, o ti kọkọ duro nileegbafẹ ileeṣẹ Simẹnti yii, lagbegbe Ewekoro, ibẹ lo ti farahan pe kinni naa wa lara rẹ. Ibẹ lo ti ṣaisan ko too di pe wọn gbee wa si Yaba nibi ti wọn ti tọju rẹ ko too di pe o gbadun, ti wọn si fi i silẹ ko maa lọ.


Ọmọ ile Italy naa lo ko kinni yii wọ Naijiria, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun yii lo wọle, ileeṣẹ to n ṣe Simẹnti, ti wọn n pe ni Larfarge lọkunrin naa n ṣiṣẹ fun, ṣugbọn ohun taa gbọ lasiko naa ni pe kete to pari iṣẹ rẹ ni Ewekoro lo ti gba otẹẹli kan lọ ni agbegbe Ikeja, l’Ekoo, bi arun naa ti wọluu Eko niyẹn. Ṣugbọn ko too de Eko, o ti kọkọ duro nileegbafẹ ileeṣẹ Simẹnti yii, lagbegbe Ewekoro, ibẹ lo ti farahan pe kinni naa wa lara rẹ. Ibẹ lo ti ṣaisan ko too di pe wọn gbee wa si Yaba nibi ti wọn ti tọju rẹ ko too di pe o gbadun, ti wọn si fi i silẹ ko maa lọ. Ṣugbọn ko too gbadun, o ti ko kinni ọhun ran ọpọ eeyan. Ma kan si lọrọ arun taa n sọrọ rẹ yii! Yatọ si ara Itali yii, gbogbo awọn to wọ Naijiria lati ilẹ okeere lasiko ti arun naa n ja rain rain, ọpọ wọn ni wọn ti larun naa lara.


Ṣugbọn ko too gbadun, o ti ko kinni ọhun ran ọpọ eeyan. Ma kan si lọrọ arun taa n sọrọ rẹ yii! Yatọ si ara Itali yii, gbogbo awọn to wọ Naijiria lati ilẹ okeere lasiko ti arun naa n ja rain rain, ọpọ wọn ni wọn ti larun naa lara. Bi wọn ti balẹ si Naijiria bayii, gbogbo awọn ti wọn ba pade ni wọn n ko arun naa ran, paapaa awọn mọlẹbi wọn. Awọn mọlẹbi kan wa to jẹ pe gbogbo awọn to n bẹ ninu ile yẹn ni wọn ko o, apẹẹrẹ ni ti oludasilẹ ileeṣẹ telifiṣan AIT, Raymond Dokpesi, ti oun atiyawo atawọn ọmọ ko o lẹẹkan naa. Bọrọ naa ṣe ri niyẹn o!


Bi wọn ti balẹ si Naijiria bayii, gbogbo awọn ti wọn ba pade ni wọn n ko arun naa ran, paapaa awọn mọlẹbi wọn. Awọn mọlẹbi kan wa to jẹ pe gbogbo awọn to n bẹ ninu ile yẹn ni wọn ko o, apẹẹrẹ ni ti oludasilẹ ileeṣẹ telifiṣan AIT, Raymond Dokpesi, ti oun atiyawo atawọn ọmọ ko o lẹẹkan naa. Bọrọ naa ṣe ri niyẹn o! Ka ma purọ, Korona ṣọṣẹ kaakiri agbaye. Ṣugbọn, ohun to dun ni ju ni pe arun naa tun paayan rẹpẹtẹ. Lara awọn ijamba to si ṣẹlẹ lọdun yii niyẹn, ta o le gbagbe laelae.


Ka ma purọ, Korona ṣọṣẹ kaakiri agbaye. Ṣugbọn, ohun to dun ni ju ni pe arun naa tun paayan rẹpẹtẹ. Lara awọn ijamba to si ṣẹlẹ lọdun yii niyẹn, ta o le gbagbe laelae. Lara awọn ti arun naa ṣekupa ree, k’Ọlọrun ba wa dẹlẹ fun gbogbo wọn. Awọn ti Korona pa ree Abba Kyari: Ọkunrin yii ni olori awọn oṣiṣẹ Aarẹ Muhammadu Buhari, ọkunrin yii gan an leeyan i ba maa pe ni ẹmi ọga, oun lẹmi Buhari, iṣan ọrun rẹ niyẹn. Ipade kan lọkunrin yii lọọ ṣe niluu oyinbo, nitori ọrọ ina mọna-mọna wa, nigba to maa fi pada de, o ti lugbadi arun naa, rabaraba rẹ ko si kuro lara rẹ titi to fi ku.


Lara awọn ti arun naa ṣekupa ree, k’Ọlọrun ba wa dẹlẹ fun gbogbo wọn. Awọn ti Korona pa ree Abba Kyari: Ọkunrin yii ni olori awọn oṣiṣẹ Aarẹ Muhammadu Buhari, ọkunrin yii gan an leeyan i ba maa pe ni ẹmi ọga, oun lẹmi Buhari, iṣan ọrun rẹ niyẹn. Ipade kan lọkunrin yii lọọ ṣe niluu oyinbo, nitori ọrọ ina mọna-mọna wa, nigba to maa fi pada de, o ti lugbadi arun naa, rabaraba rẹ ko si kuro lara rẹ titi to fi ku. Iku ọkunrin yii mi gbogbo ilẹ Hausa, atileeṣẹ aarẹ titi. Abiọla Ajimọbi: Ọkunrin yii ni gomina to ṣẹṣẹ gbe ijọba silẹ nipinlẹ Ọyọ, ko pẹ to ṣe ayẹyẹ ọjọọbi aadọrin ọdun rẹ, ṣadeede ni aisan naa ki oun naa mọlẹ, koda wọn ti kọkọ gbe rumọọsi iku rẹ sigbooro, ko too di pe awọn mọlẹbi rẹ ni rara ko ti i ku. Lọrọ kan ṣa, ọkunrin naa pada ku si ọsibitu lẹyin ọpọlọpọ wahala lati du ẹmi rẹ.


Iku ọkunrin yii mi gbogbo ilẹ Hausa, atileeṣẹ aarẹ titi. Abiọla Ajimọbi: Ọkunrin yii ni gomina to ṣẹṣẹ gbe ijọba silẹ nipinlẹ Ọyọ, ko pẹ to ṣe ayẹyẹ ọjọọbi aadọrin ọdun rẹ, ṣadeede ni aisan naa ki oun naa mọlẹ, koda wọn ti kọkọ gbe rumọọsi iku rẹ sigbooro, ko too di pe awọn mọlẹbi rẹ ni rara ko ti i ku. Lọrọ kan ṣa, ọkunrin naa pada ku si ọsibitu lẹyin ọpọlọpọ wahala lati du ẹmi rẹ. Wahab Adegbenro: Ọkunrin yii ni kọmiṣanna feto ilẹra nipinlẹ Ondo, oun gan an lo ṣaaju ogun ti ti wọn gbe ti arun naa ni ipinlẹ Ondo, ṣugbọn ohun naa lugbadi arun naa. Bayọ Ọṣinọwọ: Iku ọkunrin sẹnetọ yii naa mi igboro titi, paapaa awọn eeyan to n ṣoju fun ni ẹkun idibo ila oorun Eko nileegbimọ aṣofin l’Abuja. Oloṣelu nla ni, nitori naa ni iku rẹ ṣe ka ọpọ awọn alatilẹyin rẹ lara.


Wahab Adegbenro: Ọkunrin yii ni kọmiṣanna feto ilẹra nipinlẹ Ondo, oun gan an lo ṣaaju ogun ti ti wọn gbe ti arun naa ni ipinlẹ Ondo, ṣugbọn ohun naa lugbadi arun naa. Bayọ Ọṣinọwọ: Iku ọkunrin sẹnetọ yii naa mi igboro titi, paapaa awọn eeyan to n ṣoju fun ni ẹkun idibo ila oorun Eko nileegbimọ aṣofin l’Abuja. Oloṣelu nla ni, nitori naa ni iku rẹ ṣe ka ọpọ awọn alatilẹyin rẹ lara. Tunde Buraimọ: Ọkunrin yii ni wọn n pe ni Big Daddy, oloṣelu loun naa, oun lo n ṣoju awọn eeyan Koṣọfẹ ni ileegbimọ aṣofin Eko. Iku tirẹ naa ba awọn eeyan lojiji, o si ka ọpọ eeyan lara. Korona lo pa oun naa.


Tunde Buraimọ: Ọkunrin yii ni wọn n pe ni Big Daddy, oloṣelu loun naa, oun lo n ṣoju awọn eeyan Koṣọfẹ ni ileegbimọ aṣofin Eko. Iku tirẹ naa ba awọn eeyan lojiji, o si ka ọpọ eeyan lara. Korona lo pa oun naa. Buruju Kashamu: Kani iku ṣe e ra ni, ọkunrin yii i ba fowo ra iku, ṣugbọn gbogbo igbiyanju awọn oniṣegun oyinbo lati tọju rẹ lati le arun Koro kuro lara rẹ, pabo lo ja si, gbogbo ilẹ Ijẹbu ni iku ọkunrin oloṣelu to tun jẹ gbajumọ oniṣowo yii mi titi, ka ma purọ, iku Kaṣamu naa ka awọn eeyan lara o jare! Lanre Razak: Ọkunrin oloṣelu ilu Ẹpẹ ti wọn n pe ni KLM yii naa padanu ẹmi rẹ sọwọ Korona, bo tiẹ jẹ pe awọn eeyan to sunmọ baba naa sọ pe o pẹ to ti n ṣaarẹ, ṣugbọn ṣadeede ni wọn gburo iku rẹ. Munir Muse: Agba oloṣelu Eko ni baba yii naa, oun ni sẹnetọ to n ṣoju aarin gbungbun Eko tẹlẹ, baba yii lo gbe iṣẹ le Sẹnetọ Rẹmi Tinubu lọwọ, ṣadeede ni wọn kede iku tirẹ naa.


Buruju Kashamu: Kani iku ṣe e ra ni, ọkunrin yii i ba fowo ra iku, ṣugbọn gbogbo igbiyanju awọn oniṣegun oyinbo lati tọju rẹ lati le arun Koro kuro lara rẹ, pabo lo ja si, gbogbo ilẹ Ijẹbu ni iku ọkunrin oloṣelu to tun jẹ gbajumọ oniṣowo yii mi titi, ka ma purọ, iku Kaṣamu naa ka awọn eeyan lara o jare! Lanre Razak: Ọkunrin oloṣelu ilu Ẹpẹ ti wọn n pe ni KLM yii naa padanu ẹmi rẹ sọwọ Korona, bo tiẹ jẹ pe awọn eeyan to sunmọ baba naa sọ pe o pẹ to ti n ṣaarẹ, ṣugbọn ṣadeede ni wọn gburo iku rẹ. Munir Muse: Agba oloṣelu Eko ni baba yii naa, oun ni sẹnetọ to n ṣoju aarin gbungbun Eko tẹlẹ, baba yii lo gbe iṣẹ le Sẹnetọ Rẹmi Tinubu lọwọ, ṣadeede ni wọn kede iku tirẹ naa. Babatunde Oke ati Augustine Arogundade: Alaga kansu lawọn ọkunrin mejeeji yii; Oke jẹ ṣiamaanu Onigbongbo, nigba ti Arogundade ni tiẹ jẹ alaga Agbado Oke Odo, nipinlẹ Eko lawọn kansu mejeeji yii wa. Arun korona la gbọ pe o pa awọn mejeeji. Ṣade Diya: Bo tiẹ jẹ pe Ṣade, aya Ọgagunfẹyintin Ọladipo Diya naa wa ninu awọn ti arun yii ṣekupa, awọn mọlẹbi rẹ sọ pe kii ṣe arun naa lo pa a. Jerry Rawlings: Rawlings ni Aarẹ ilẹ Ghana nigba kan, laipẹ yii loun naa ku, arun Koro yii naa lo pa a. Yatọ sawọn ti arun yii ṣekupa, awọn laamilaaka kan naa ku lojiji, ninu wọn ni Tolulopẹ Arotile, ọmọ ipinlẹ Kogi to n ṣiṣẹ ologun-ofurufu, ti awọn ọrẹ rẹ fi mọto pa lojiji.


Babatunde Oke ati Augustine Arogundade: Alaga kansu lawọn ọkunrin mejeeji yii; Oke jẹ ṣiamaanu Onigbongbo, nigba ti Arogundade ni tiẹ jẹ alaga Agbado Oke Odo, nipinlẹ Eko lawọn kansu mejeeji yii wa. Arun korona la gbọ pe o pa awọn mejeeji. Ṣade Diya: Bo tiẹ jẹ pe Ṣade, aya Ọgagunfẹyintin Ọladipo Diya naa wa ninu awọn ti arun yii ṣekupa, awọn mọlẹbi rẹ sọ pe kii ṣe arun naa lo pa a. Jerry Rawlings: Rawlings ni Aarẹ ilẹ Ghana nigba kan, laipẹ yii loun naa ku, arun Koro yii naa lo pa a. Yatọ sawọn ti arun yii ṣekupa, awọn laamilaaka kan naa ku lojiji, ninu wọn ni Tolulopẹ Arotile, ọmọ ipinlẹ Kogi to n ṣiṣẹ ologun-ofurufu, ti awọn ọrẹ rẹ fi mọto pa lojiji. Iku ọmọbinrin naa ka ọpọ eeyan lara. Bẹẹ la si tun ni awọn oloṣelu kan naa ti wọn padanu ipo wọn, lara wọn ni Adams Oshiomhole, to jẹ alaga ẹgbẹ oṣelu APC tẹlẹ, ṣugbọn ti wọn yọ kuro nipo naa bii jiga. Awọn mi in to tun padanu ẹmi wọn ni Alagba Richard Akinjide, to ti figba kan jẹ agbẹjọro agba fun ilẹ wa, Ọnarebu Yinka Mafẹ, to jẹ ọmọleegbimọ aṣofin Ogun tẹlẹ, to si tun jẹ alatilẹyin fun Ibikunle Amosun, gomina Ogun tẹlẹ.


Iku ọmọbinrin naa ka ọpọ eeyan lara. Bẹẹ la si tun ni awọn oloṣelu kan naa ti wọn padanu ipo wọn, lara wọn ni Adams Oshiomhole, to jẹ alaga ẹgbẹ oṣelu APC tẹlẹ, ṣugbọn ti wọn yọ kuro nipo naa bii jiga. Awọn mi in to tun padanu ẹmi wọn ni Alagba Richard Akinjide, to ti figba kan jẹ agbẹjọro agba fun ilẹ wa, Ọnarebu Yinka Mafẹ, to jẹ ọmọleegbimọ aṣofin Ogun tẹlẹ, to si tun jẹ alatilẹyin fun Ibikunle Amosun, gomina Ogun tẹlẹ. Ninu ẹdun naa ni Alagba Victor Ọlaiya jade laye. A o le gbagbe gbajumọ olorin ilẹ wa nni, Majek Fashek, ati Parakoyi Ilẹ Ibadan, Oloye Bọde Oyedele. Ninu ọdun naa ni agbabọọlu ilẹ wa tẹlẹ, Ajibade Babalade, jade laye, pẹlu oṣere tiata nni, Ayọ Akinwale, Jimoh Aliu, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ninu ẹdun naa ni Alagba Victor Ọlaiya jade laye. A o le gbagbe gbajumọ olorin ilẹ wa nni, Majek Fashek, ati Parakoyi Ilẹ Ibadan, Oloye Bọde Oyedele. Ninu ọdun naa ni agbabọọlu ilẹ wa tẹlẹ, Ajibade Babalade, jade laye, pẹlu oṣere tiata nni, Ayọ Akinwale, Jimoh Aliu, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Lara awọn iṣẹlẹ laamilaaka to tun ṣẹlẹ lọdun naa ni bi Gomina Babajide Sanwo-Olu ti fofin de awọn ọlọkada l’Ekoo, bẹẹ ni wọn da owo gọbọi ti Ọgagun Sani Abacha ji pamọ sawọn banki kan niluu oyinbo, bii ọọdunrun miliọnu dọla ni awọn ijọba ilẹ naa da pada si Naijiria, bẹẹ si ni wọn yọ ọba ilẹ Kano nipo ninu ọdun naa, iyẹn Emir Sanusi Lamido. Ninu ọdun naa tun ni ina ṣẹyọ ni Abule Ado, ti ọpọlọpọ eeyan si padanu ẹmi wọn, bẹẹ lọrọ si ri naa ni ipinlẹ Katsina niluu Buhari lọhun un nibi ti awọn janduku ti paayan rẹpẹtẹ. Ọmọkunrin kan naa wa ti wọn n pe ni Ọlalekan Hameed, inu oṣu karun, ọjọ kẹfa, ọdun yii naa ni ileẹjọ dajọ iku fun un, iya ọga rẹ lo pa lojiji ni wọn ṣe dajọ ọhun fun un.


Lara awọn iṣẹlẹ laamilaaka to tun ṣẹlẹ lọdun naa ni bi Gomina Babajide Sanwo-Olu ti fofin de awọn ọlọkada l’Ekoo, bẹẹ ni wọn da owo gọbọi ti Ọgagun Sani Abacha ji pamọ sawọn banki kan niluu oyinbo, bii ọọdunrun miliọnu dọla ni awọn ijọba ilẹ naa da pada si Naijiria, bẹẹ si ni wọn yọ ọba ilẹ Kano nipo ninu ọdun naa, iyẹn Emir Sanusi Lamido. Ninu ọdun naa tun ni ina ṣẹyọ ni Abule Ado, ti ọpọlọpọ eeyan si padanu ẹmi wọn, bẹẹ lọrọ si ri naa ni ipinlẹ Katsina niluu Buhari lọhun un nibi ti awọn janduku ti paayan rẹpẹtẹ. Ọmọkunrin kan naa wa ti wọn n pe ni Ọlalekan Hameed, inu oṣu karun, ọjọ kẹfa, ọdun yii naa ni ileẹjọ dajọ iku fun un, iya ọga rẹ lo pa lojiji ni wọn ṣe dajọ ọhun fun un. Ninu ọdun yii naa ni Aarẹ Donald Trump padanu ninu ibo aarẹ to waye nilẹ Amẹrika sọwọ Alagba Joe Biden, to jẹ igbakeji Aarẹ Barack Ọbama tẹlẹ. Iwọde ENDSARS di rogbodiyan nla Ohun aritọka si kan to tun ṣẹlẹ lọdun naa ni bi eto ọrọ aje orilẹ-ede Naijria ṣe dojuru ti gbogbo rẹ dẹnukọlẹ. Fun igba akọkọ, awọn eeyan n ra dọla lowo tiye rẹ le ni ẹẹẹdẹgbẹta naira.


Ninu ọdun yii naa ni Aarẹ Donald Trump padanu ninu ibo aarẹ to waye nilẹ Amẹrika sọwọ Alagba Joe Biden, to jẹ igbakeji Aarẹ Barack Ọbama tẹlẹ. Iwọde ENDSARS di rogbodiyan nla Ohun aritọka si kan to tun ṣẹlẹ lọdun naa ni bi eto ọrọ aje orilẹ-ede Naijria ṣe dojuru ti gbogbo rẹ dẹnukọlẹ. Fun igba akọkọ, awọn eeyan n ra dọla lowo tiye rẹ le ni ẹẹẹdẹgbẹta naira. Ọpọ awọn oṣiṣẹ naa lo padanu iṣẹ wọn, paapaa awọn oṣiṣẹ-banki, nitori ọrọ aje to dẹnukọlẹ yii naa ni. Lara awọn iṣẹlẹ manigbagbe ọdun naa ni iwọde awọn ọdọ lati gbogun ti awọn ọlọpaa atawọn agbofinro eyi tawọn ọdọ pe ni ENDSARS, tawọn kan naa tun pe ni SỌRỌ-SOKE. Pabanbari rẹ ni pe ọpọ ẹmi lo ṣofo ninu iwọde naa, tori ṣe lawọn araalu atawọn agbofinro, paapaa awon ọlọja koju ija sira wọn, ti wọn si paayan rẹpẹtẹ ninu rogbodiyan naa.


Ọpọ awọn oṣiṣẹ naa lo padanu iṣẹ wọn, paapaa awọn oṣiṣẹ-banki, nitori ọrọ aje to dẹnukọlẹ yii naa ni. Lara awọn iṣẹlẹ manigbagbe ọdun naa ni iwọde awọn ọdọ lati gbogun ti awọn ọlọpaa atawọn agbofinro eyi tawọn ọdọ pe ni ENDSARS, tawọn kan naa tun pe ni SỌRỌ-SOKE. Pabanbari rẹ ni pe ọpọ ẹmi lo ṣofo ninu iwọde naa, tori ṣe lawọn araalu atawọn agbofinro, paapaa awon ọlọja koju ija sira wọn, ti wọn si paayan rẹpẹtẹ ninu rogbodiyan naa. Ninu rogbodiyan yii lawọn janduku naa ti gbinaya ti wọn si ba ọpọ dukia ati ileeṣẹ jẹ, paapaa awọn ohun amayedẹrun tijọba pese fawọn araalu, eyi si mu ki awọn eeyan ba ijọba ipinlẹ Eko kẹdun nipa iṣẹlẹ naa. Ninu ọdun to kọja yii lawọn agbesunmọmi, janduku atawọn Boko Haram tubo gbinaya, ti wọn si paayan rẹpẹtẹ. Eyi tawọn eeyan ko le gbagbe lae, ni ti awọn agbẹ mẹtalelogoji ti awọn janduku Boko Haram rẹ lọrun soko wọn.


Ninu rogbodiyan yii lawọn janduku naa ti gbinaya ti wọn si ba ọpọ dukia ati ileeṣẹ jẹ, paapaa awọn ohun amayedẹrun tijọba pese fawọn araalu, eyi si mu ki awọn eeyan ba ijọba ipinlẹ Eko kẹdun nipa iṣẹlẹ naa. Ninu ọdun to kọja yii lawọn agbesunmọmi, janduku atawọn Boko Haram tubo gbinaya, ti wọn si paayan rẹpẹtẹ. Eyi tawọn eeyan ko le gbagbe lae, ni ti awọn agbẹ mẹtalelogoji ti awọn janduku Boko Haram rẹ lọrun soko wọn. Pabanbari rẹ ni ti Ọba alaye ipinlẹ Ondo kan; Olufọn tilẹ Ifọn, tawọn janduku yinbọn pa. Ọpọ nnkan lo ti ṣẹlẹ ti iwe ko le gba laelae, bo ti kọju sẹnikan lọdun naa lo tun kọyin sẹlomii, ṣugbọn ka ṣaa maa dupẹ ni gbogbo ẹni tọdun ba laye n fọrọ naa ṣe.Ṣugbọn bawo lọdun to n bọ ṣe fẹẹ ri o? Ibeere yii lawọn eeyan ti n bi ara wọn. Lagbara Ọlọrun, ninu iwe iroyin Aṣejere toṣu to n bọ, a o maa fi to yin leti gbogbo ohun ti awọn arihin-rọhun, iyẹn awọn Wolii sọ pe yoo ṣẹlẹ lọdun naa, ṣugbọn ibi ire lo maa ja si fun gbogbo wa o!


Pabanbari rẹ ni ti Ọba alaye ipinlẹ Ondo kan; Olufọn tilẹ Ifọn, tawọn janduku yinbọn pa. Ọpọ nnkan lo ti ṣẹlẹ ti iwe ko le gba laelae, bo ti kọju sẹnikan lọdun naa lo tun kọyin sẹlomii, ṣugbọn ka ṣaa maa dupẹ ni gbogbo ẹni tọdun ba laye n fọrọ naa ṣe.Ṣugbọn bawo lọdun to n bọ ṣe fẹẹ ri o? Ibeere yii lawọn eeyan ti n bi ara wọn. Lagbara Ọlọrun, ninu iwe iroyin Aṣejere toṣu to n bọ, a o maa fi to yin leti gbogbo ohun ti awọn arihin-rọhun, iyẹn awọn Wolii sọ pe yoo ṣẹlẹ lọdun naa, ṣugbọn ibi ire lo maa ja si fun gbogbo wa o!


O ma ṣe o! Iyawo alaga kansu ku lojiji

Alaaja Ganiat Mosunmọla Ṣofọla, aya alaga kansu ijọba ibilẹ Koṣọfẹ ti jade laye. Ọkọ rẹ, tii ṣe alaga kansu naa, Babatude Afọlabi Ṣofọla lo firoyin naa sita fawọn oniroyin lọjọ Satide.Ohun to sọ ni pe aarọ ọjọ Satide naa lobinrin naa ṣadeede ku.Ẹni ọdun marundinlọgọta ni ko too jade laye, bẹẹ lo si fi ọkọ ati awọn ọmọ mẹta silẹ.Obinrin yii nikan naa lọmọ to ku laye ninu awọn ọmọ agba oloṣelu ẹgbẹ APC, ti wọn n pe ni Alaaji Abiọdun Sunmọla. Awọn to mọ obinrin naa ni, akinkanju obinrin to fẹran ati maa ṣiṣẹ ni.


Aya Sanwo-Olu, MC Oluọmọ kilọ fawọn to n fiya jẹ obinrin l’Ekoo

Aya gomina ipinlẹ Eko, Dokita Ibijọkẹ Sanwo-Olu ti sọ ọ di mimọ pe ijọba ipinlẹ Eko pẹlu iranlọwọ awọn agbofinro ko ni fojuure wo ẹnikẹni to ba fiya jẹ awọn obinrin tabi to ṣe wọn niṣekuṣe nipinlẹ naa.Ibijọke Sanwo-Olu sọrọ yii lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ lọjọ Iṣẹgun, Tusde ni ọfiisi rẹ l’Ekoo. O sọrọ yii lasiko to n ṣide eto ipolongo lati saami ọsẹ ifiyajẹ awọn obinrin nipinlẹ naa.Alaga awọn ẹgbẹ onimọto nipinlẹ Eko naa, Alaaji Musiliu Akinsanya, iyẹn MC Olu-ọmọ naa wa ninu awọn to wa sibi ipade naa lati kilọ fun gbogbo awọn eeyan to nifẹẹ ati maa fiya jẹ awọn obinrin lọna aitọ, gbogbo wọn ni wọn si fohun ṣọkan pe awọn ko ni i foojure wo wọn.O ni, ẹnikẹni tọwọ ofin ba tẹ to n fiya jẹ obinrin nipinlẹ naa nijọba yoo fiya to tọ jẹ lọna ofin.


Bi eto isọmọlorukọ ọmọ Ooni ṣe waye, ọjọ mọkanlelogun ni wọn a fi ṣetutu

Arole Oduduwa to tun jẹ Ọọni Ifẹ, Ọọni Adeyẹyẹ Ẹnitan Ogunwusi Ọjaja II, ti sọ orukọ ọmọ rẹ tuntun ni orukọ Ọọni ijẹta, Ọba Tadenikawo Adesọji Aderẹmi.Oni, to jẹ ọjọ kẹjọ layẹyẹ isọmọlorukọ ọhun, to ṣaaju gbogbo eto aṣa isọmọlorukọ ọlọsẹ-mẹta too maa waye fun ọmọ naa. Iru aṣa yii lo maa n waye fun gbogbo awọn ọmọ ti gbogbo ọmọ Arole Oodua ba bi.Ohun akọkọ ni pe wọn maa gbe Ọọniriṣa kuro ni ile rẹ lọ si ibi ti wọn n pe ni Yeyemoolu, fun awọn iwure gbogbo to yẹ, ko too di pe Ọọni gba gbogbo awọn iyẹwu to wa ninu aafin wo; lati Ile Ogun lọ si Ile Odikeji ati Ile Omirin, o maa wa gbẹyin si Ile-Igbo lati gun ori itẹ Oodua to gbo ju lọ ni Ile Igbo. Ibẹ ni Ọọniriṣa maa n saaba jokoo ti ayẹyẹ nla kan ba fẹẹ ṣẹlẹ laafin.Moses Ọlafare, to jẹ agbẹnusọ Ọọnirisa ṣalaye fun Aṣejere pe, ni Ile Igbo, wọn a ṣe Isoro ati gbogbo etutu to yẹ ki wọn ṣe, lati fi ki ọmọ tuntun kaabo saafin. Lẹyin naa ni wọn maa kede orukọ ọmọ naa fun gbogbo aye.Lara awọn ohun ti wọn fi ṣetutu ọmọ naa ni ireke, aadun, oyin, ẹja gbigbẹ, owo, kalaamu, orogbo, obi, ataarẹ, igbin, ọti, omi, epo pupa, ẹyẹle, atawọn iwure ilẹ Yoruba.Lẹyin iwure ati awọn etutu loriṣiiriṣii ni Ọọni ati beere nnkan lọwọ Ifa, nipasẹ Araba Agbaye, olori awọn onifa lagbaaye, ko too di pe wọn kede orukọ ọmọ naa. Ko pẹ ni wọn yọnda orukọ ọmọọba fun Lowa ti Ile-Ife, Oloye Adekọla Adeyẹye, oun lo wa kede awọn orukọ ọhun: Tadenikawo, Adesọji, Aderẹmi, Ẹri-Ifẹoluwasimi, Adeiwa, Inioluwa, Ademide, Adegbitẹ, Diẹkọloreoluwa, ọmọ Ogunwusi.Lati ọjọ kejidinlogun, oṣu kọkanla, ọdun yii ti wọn ti bimọ naa ni wọn ti bẹrẹ oriṣii etutu to maa waye fun ọjọ mọkanlelogun, gẹgẹ bi aṣa ilẹ Yoruba, ko too di pe wọn pari rẹ si ilẹ Oodua ni aafin Ọọni.


Gbese ree! Ijọba lu awọn mọto to tapa sofin Eko ni gbanjo

Gbogbo awọn mọto to tapa sofin, paapaa awọn to gba oju ọna ti ko yẹ ki wọn gba, ti ọwọ awọn agbofinro tẹ nipinlẹ Eko ni ijọba ti lu ni gbanjo.Ohun taa gbọ ni pe ofin to de eto igbokegbodo ọkọ ipinlẹ Eko tọdun 2018, ti wọn pe ni Transport Sector Reform of 2018 ni wọn fi da sẹria fawọn eeyan naa.Adebayọ Taofiq to jẹ agbẹnusọ ileeṣẹ to gbogun ti iwa ibajẹ nipinlẹ Eko ninu ọrọ to sọ fawọn oniroyin sọ pe lilu awọn ọkọ naa ni gbanjo kii ṣe lati da sẹria fẹnikẹni, ṣugbọn lati ba awọn to ṣẹ wi ni.O ni, ijọba ti kọkọ gbe gbogbo wọn lọ sileẹjọ, ileẹjọ lo gbẹsẹ le awọn mọto naa fun ijọba ipinlẹ Eko.“Kaa to lu awọn mọto naa ni gbanjo, a ti kọkọ kede rẹ sita faraye pe a fẹẹ lu wọn ni gbanjo, gbogbo awọn tọrọ naa si kan la ranṣẹ si, paapaa awọn tijọba gbẹsẹ le mọto wọn.Ọpọ awọn ọkọ ati ọkada ti wọn tako ofin irinna l’Ekoo ni ijọba gbẹsẹ le. Pupọ ninu awọn to ni ọkada ati ọkọ ni wọn pẹju sibi ti wọn ti lu awọn mọto naa ni gbajo.


Ajayi to n jale ninu sunkẹrẹ-fakẹrẹ wọ gau, ijọba tun kilọ fawọn ọlọkada l’Ekoo

Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ti tẹ awọn to n digunjale ninu sunkẹrẹ-fakẹrẹ l’Ekoo, bẹẹ si lọwọ ti tẹ awọn ọlọkada meje kan ti wọn kọlu awọn agbofinro lanaa, nigba ti ijọba ipinlẹ Eko si tun kilọ fun awọn ọlọkada to n gba ibi ti ko tọna lati jawọ ki wọn ma baa ri oju pipọn ijọba.Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Alagba Hakeem Odumosu lo sọrọ yii lọjọ Tọsde ni Ikẹja nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ pe; ọwọ awọn ti tẹ awọn afurasi meje, wọn si maa foju ba ile ẹjọ lọla ọjọ Fraide.Odumosu ni, lanaa lawọn eeyan naa lọọ kọlu awọn agbofinro nigba ti wọn n le wọn kuro loju ọna BRT ti wọn n gba kọja. O ni, eyi maa jẹ apẹẹrẹ fawọn eeyan ti wọn fẹẹ maa hu iru iwa bẹẹ nipinlẹ Eko.Nipa ti adigunjale tọwọ tẹ naa, Odumosu ni, ọjọ Tusde lọwọ tẹ awọn ọmọkunrin naa lojuna Badagry nigba ti awọn agbofinro kọju ija si wọn. Bo tiẹ jẹ pe ọkan ninu awọn adigunjale naa fara gbọta, to si gbabẹ ku, wọn yinbọn lu ọkan ninu awọn ọlọpaa to kọlu wọn. Ọpọ awọn ohun ija oloro ni wọn gba lọwọ awọn adigunjale naa.Bakan naa lọrọ ri lagbegbe Victoria Island, nibi ti ọwọ awọn agbofinro ti tẹ Ajayi Lateef, ẹni ọdun mọkandinlogun atawọn ẹlẹgbẹ rẹ ti wọn n digunjale pẹlu ibọn iṣere. Onikẹkẹ kan la gbọ pe wọn digunja, ki ọwọ too tẹ wọn.Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Alagba Muyiwa Adejọbi ti fidi awọn iṣẹlẹ yii mulẹ fun akọroyin wa.Ijọba kilọ fawọn ọlọkada…Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Eko ti kilọ fawọn ọlọkada, onikẹkẹ atawẹn onimọto pe bẹrẹ lati ọjọ Aje, Mọnde awọn agbofinro maa bẹrẹ si i gbogun ti awọn to ba gba ibi to ba lodi sofin.Kọmiṣanna fun eto igbokegbodo ọkọ, Ọmọwe Frederic Ọladeinde lo ṣe bayii sọrọ nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ ni Alausa Ikẹja l’Ekoo.Ọladẹinde ni, awọn ojuna pẹlu awọn biriiji ti ofin ijọba ọdun 2018 ti fofin de awọn ọlọkada atawọn onikẹkẹ, ṣugbọn ọpọ wọn ni ko bọwọ fofin naa. O ni, ijọba ko ni fojuure wo ẹnikẹni to ba tapa sofin yii, bẹrẹ lati ọsẹ to n bọ.Nibi ipade naa ti awọn aṣaaju ọlọkada, onimọto ati onikẹkẹ peju pesẹ si, awọn aṣaaju naa ṣeleri lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba, paapaa lati ri i pe alaafia pada soju popo nipinlẹ Eko.Ni bayii, ijọba ti paṣẹ fun gbogbo awọn agbofinro ki wọn bẹrẹ si i fọwọ ofin mu awọn ti wọn ba kọ lati gba ojuna to yẹ ki wọn gba, paapaa awọn ọlọkada nipinlẹ Eko.Igbakeji alaga ẹgbẹ National Union of Road Transport Workers (NURTW), Alaaji Sulyman Ọjọra, nigba to n sọrọ sọ pe ẹgbẹ oun ṣetan lati sowọpọ pẹlu ijọba, ṣugbọn o rọ ijọba lati fi awọn ọmọ ẹgbẹ naa sinu igbimọ ti wọn fẹẹ yan lati maa fiya jẹ awọn to ba kọ lati tẹle ofin ijọba.


Ọpọ awọn ohun ija oloro ni wọn gba lọwọ awọn adigunjale naa.Bakan naa lọrọ ri lagbegbe Victoria Island, nibi ti ọwọ awọn agbofinro ti tẹ Ajayi Lateef, ẹni ọdun mọkandinlogun atawọn ẹlẹgbẹ rẹ ti wọn n digunjale pẹlu ibọn iṣere. Onikẹkẹ kan la gbọ pe wọn digunja, ki ọwọ too tẹ wọn.Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Alagba Muyiwa Adejọbi ti fidi awọn iṣẹlẹ yii mulẹ fun akọroyin wa.Ijọba kilọ fawọn ọlọkada…Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Eko ti kilọ fawọn ọlọkada, onikẹkẹ atawẹn onimọto pe bẹrẹ lati ọjọ Aje, Mọnde awọn agbofinro maa bẹrẹ si i gbogun ti awọn to ba gba ibi to ba lodi sofin.Kọmiṣanna fun eto igbokegbodo ọkọ, Ọmọwe Frederic Ọladeinde lo ṣe bayii sọrọ nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ ni Alausa Ikẹja l’Ekoo.Ọladẹinde ni, awọn ojuna pẹlu awọn biriiji ti ofin ijọba ọdun 2018 ti fofin de awọn ọlọkada atawọn onikẹkẹ, ṣugbọn ọpọ wọn ni ko bọwọ fofin naa. O ni, ijọba ko ni fojuure wo ẹnikẹni to ba tapa sofin yii, bẹrẹ lati ọsẹ to n bọ.Nibi ipade naa ti awọn aṣaaju ọlọkada, onimọto ati onikẹkẹ peju pesẹ si, awọn aṣaaju naa ṣeleri lati fọwọsowọpọ pẹlu ijọba, paapaa lati ri i pe alaafia pada soju popo nipinlẹ Eko.Ni bayii, ijọba ti paṣẹ fun gbogbo awọn agbofinro ki wọn bẹrẹ si i fọwọ ofin mu awọn ti wọn ba kọ lati gba ojuna to yẹ ki wọn gba, paapaa awọn ọlọkada nipinlẹ Eko.Igbakeji alaga ẹgbẹ National Union of Road Transport Workers (NURTW), Alaaji Sulyman Ọjọra, nigba to n sọrọ sọ pe ẹgbẹ oun ṣetan lati sowọpọ pẹlu ijọba, ṣugbọn o rọ ijọba lati fi awọn ọmọ ẹgbẹ naa sinu igbimọ ti wọn fẹẹ yan lati maa fiya jẹ awọn to ba kọ lati tẹle ofin ijọba. Lati ọwọ Sam. Akinrole


Mo ti dariji awọn to kọlu aafin mi, awọn oloṣelu lo jẹbi – Ọba Akiolu

Olowo Eko, Ọba Rilwanu Oṣuọlale Akiolu I, loun ti dariji gbogbo awọn ọdọ ti wọn waa kọlu aafin ọba Eko to wa ni Iga Idunganran ni Isalẹ Eko, o ni; awọn oloṣelu ilẹ wa lo jẹbi.O sọrọ yii nibi ipade to waye laarin awọn ọba alaye ilẹ Yoruba, awọn gomina ilẹ Yoruba, atawọn ikọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari ran niṣẹ wa silẹ Yoruba ninu eyi ti awọn minisita to jẹ ọmọ ilẹ Oodua naa wa ninu wọn.Akiolu ni, bi awọn oloṣelu ba ṣohun to yẹ ki wọn ṣe lasiko fun awọn ọdọ to fẹhonu han, ohun to ṣẹlẹ ko ni ṣẹlẹ, o ni, gbogbo ikọlu to ṣẹlẹ lasiko iwọde naa, awọn oloṣelu lo jẹbi, nitori wọn kuna lati ro awọn ọdọ lagbara.Nigba ti wọn ni ko sọrọ nibi apero naa to waye nileejọba to wa ni Ikẹja, l’Ekoo, Ọba Akiolu tẹnumọ ọn pe oun ti dariji gbogbo awọn ọdọ ti wọn waa kọlu aafin oun, bẹẹ loun si ti gbadura ki awọn alalẹ naa dariji wọn.Igba akọkọ ree ti Ọba Akiolu maa sọrọ ni gbangba lori bi awọn janduku ọdọ kan ṣe lọọ kọlu aafin rẹ to wa ni Iga Idunganran, l’Ekoo.Aafin Ọba Akiolu naa wa ninu awọn ibi tawọn janduku kọlu lasiko iwọde awọn ọdọ naa, eyi ti wọn fi gbogun ti awọn ọlọpaa to n ṣeku pa awọn araalu, ti wọn si tun n fiya jẹ wọn lọna aitọ, eyi ti wọn pe ni ENDSARS.Iwadii Aṣejere fihan pe ọpọ nnkan lawọn janduku naa bajẹ ninu aafin kabiyesi lasiko ikọlu naa. Latigba naa ni kabiyesi ko ti lanfaani ati wi nnkan nipa iṣẹlẹ ọhun, bo tiẹ jẹ pe awọn agbofinro gbe kabiyesi kuro laafin lasiko iṣẹlẹ naa.Kabiyesi Ọba Akiolu, atawọn ọba ilẹ Yoruba yooku naa wa ninu awọn ọba alaye ti wọn waa ṣepade pẹlu awọn ikọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari ran wa silẹ Yoruba.


‘Agbeyẹwo gbọdọ wa fun ofin to de ẹnubode ilẹ wa’

Agbeyẹwo gbọdọ wa fun ofin to ti gbogbo bọda ilẹ wa pa, Olu Ilaro, Ọba Kẹhinde Olugbenle, Aṣade Agunloye IV, lo mu imọran yii wa fun awọn ikọ ti Aarẹ Muhammadu Buhari ran wa silẹ Yoruba ninu eyi ti awọn minisita ilẹ to jẹ ọmọ Oodua naa wa ninu wọn.Ipade ọhun to waye nileejọba Eko to wa ni Alausa Ikẹja, nijọba Buhari pe lati wa ojuutu si rogbodiyan to n ṣẹlẹ kaakiri orilẹ-ede yii.Awọn aṣoju ọba alaye ilẹ Yoruba, awọn gomina ilẹ Yoruba, ati awọn minisita ti wọn jẹ ọmọ ilẹ Yoruba ni wọn pẹjọ sibi ipade ọhun.Lẹyin ipade naa to waye lọjọ Sannde oni ni gbogbo wọn panupọ fọwọ si ohun ti Olu Ilaro sọ nibi ipade naa pe; agbeyẹwo gbọdọ wa fun gbogbo awọn ofin to de ẹnubọde ilẹ wa, nitori ọpọ awọn eeyan to wa lẹnu ibode ni ofin ọhun ti pa ọrọ aje wọn lara.Bakan naa nipade ọhun tun sọ ọ di mimọ pe bijọba ṣe gbe bọda naa ti pa ti mu ki gbogbo nnkan gbowo lori lagbegbe naa, bẹẹ lo si ti mu ki ọrọ-aje nira lati ṣe fun gbogbo awọn eeyan to wa ni adugbo bọda naa.Ninu ọrọ tiẹ, Ọọni Ileefẹ, Babatunde Ogunwusi, Ọjaja II, sọ pe ko yẹ ko jẹ asiko oṣelu nikan nijọba yoo maa ṣepade pẹlu awọn ọba alaye, o ni o yẹ ko wa ninu eto ijọba lati maa ba ijọba ṣepade loorekoore nitori ohun to tọ lati ṣe niyẹn.Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi ninu ọrọ tiẹ rọ awọn oloṣelu ki wọn ba ara wọn sọrọ, nitori ọpọ wọn lo n lo awọn ọdọ taa n pe ni janduku gẹgẹ bii tọọgi lasiko oṣelu. Bakan naa ni baba naa rọ ijoba apapọ pe ki wọn jẹ ki onikaluku pada si ijọba ẹlẹkun-jẹkun, eyi ti won pe ni Federalism, eyi ti yoo mu ki ẹka kọọkan maa ṣakoso ara wọn, gẹgẹ bo ti wa laye atijọ.


Ọba Oniru ṣepade idakọnkọ pẹlu Ọbasanjọ

Ipade idankọnkọ kan ti waye laarin Aarẹ ilẹ wa tẹlẹ, ti wọn tun jẹ Balogun Owu, Oloye Oluṣẹgun Arẹmu Ọbasanjọ ati Oniru tilẹ Iru, Ọba Abdul Wasiu Ọmọgbọlahan, Abisogun ll.Aafin Oniru nipade ọhun ti waye l’Ọjọru, Wẹsde ana yii.Nigba ti Oniru n sọrọ nipa ipade naa, o ni anfaani nla ni foun lati gba Ọbasanjọ lalejo, bẹẹ lo si jẹ ohun iwuri foun lati gba imọran agba lọdọ baba.Oniru tun ni Baba Ọbasanjọ kun fun ọpọlọpọ ọgbọn, imọ ati oye, nitori awọn ipo nla ti wọn ti di mu lorilẹ-ede yii, ati lagbaaye.


Bi wọn ṣe firoyin ẹlẹjẹ koba ọrọ-aje ilẹ Yoruba ree o!

* Ijọba fẹẹ fofin de lilo ẹrọ ayelujara * Aṣiri ibi tawọn ọdọ ti ri ẹgbẹẹgbẹrun miliọnu naira ti wọn na lasiko iwọde Sinmisola Ajadi Pupọ ninu ohun to fa rogbodiyan ati iṣẹlẹ ipaniyan ati idadukia jẹ to ṣẹlẹ loṣu to kọja yii, ayederu iroyin ko ipa to pọ ninu rẹ. Ohun ti ọpọ eeyan ko mọ ni pe awọn iroyin ẹlẹjẹ tawọn eeyan n ju sori ẹrọ ayelujara lo tubọ fa wahala naa, oriṣiiriṣii awọn iroyin ti kii ṣe ootọ lawọn eeyan si n pin laarin ara wọn, bi wọn ti n pin in lọdọ wa nibi, naa ni awọn ara ilẹ okeere n ju u sira wọn. Lara awọn iroyin ẹlẹjẹ naa niwọnyi: Wọn ju fidio kan sori ẹrọ ayelujara to fihan pe awọn ṣoja duro sinu mọto ologun wọn, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn kikan-kikan sawọn araalu, oootọ ibẹ ni pe kii ṣe Lẹkki ni iṣẹlẹ inu fọnran naa ti ṣẹlẹ, ko sootọ ninu ẹ rara. Bẹẹ ni wọn tun n kọ ọ kaakiri ori ẹrọ ayelujara, ti wọn si tun n fi aworan kan han pe gbogbo kamẹra to n ka gbogbo ohun to n ṣẹlẹ ni toolu geeti Lẹkki nijọba ti paṣẹ fun awọn oṣiṣẹ LCC lati yọ kuro, irọ funfun balau leyi naa. Iwadii ti fihan pe irọ leleyii naa, kiki kamẹra to n ka awọn nọmba ara ọkọ to gba ibudo naa kọja lawọn oṣiṣẹ LCC yọ kuro, kawọn janduku ma ba a ba wọn jẹ. Lara awọn iroyin ẹlẹjẹ to tun ja rainrain lori ẹrọ ayelujara ni pe awọn ṣoja ti pa aadọrin eeyan, irọ leleyii naa, koda ohun ti iwadii fihan ni pe eeyan meji lo ku ninu iṣẹlẹ Lẹkki Wọn tun sọ pe awọn ṣoja ti pa ọrẹ meji ni Lẹkki, ṣugbọn ootọ ibẹ ni pe loootọ lawọn ọmọbinrin naa wa si Lẹkki waa ṣewọde, ṣugbọn ohun to ṣẹlẹ ni pe ṣe ni wọn lasidẹnti ọkada, nigba ti wọn n lọ sile lati iwọde Lẹkki.


Bẹẹ ni wọn tun n kọ ọ kaakiri ori ẹrọ ayelujara, ti wọn si tun n fi aworan kan han pe gbogbo kamẹra to n ka gbogbo ohun to n ṣẹlẹ ni toolu geeti Lẹkki nijọba ti paṣẹ fun awọn oṣiṣẹ LCC lati yọ kuro, irọ funfun balau leyi naa. Iwadii ti fihan pe irọ leleyii naa, kiki kamẹra to n ka awọn nọmba ara ọkọ to gba ibudo naa kọja lawọn oṣiṣẹ LCC yọ kuro, kawọn janduku ma ba a ba wọn jẹ. Lara awọn iroyin ẹlẹjẹ to tun ja rainrain lori ẹrọ ayelujara ni pe awọn ṣoja ti pa aadọrin eeyan, irọ leleyii naa, koda ohun ti iwadii fihan ni pe eeyan meji lo ku ninu iṣẹlẹ Lẹkki Wọn tun sọ pe awọn ṣoja ti pa ọrẹ meji ni Lẹkki, ṣugbọn ootọ ibẹ ni pe loootọ lawọn ọmọbinrin naa wa si Lẹkki waa ṣewọde, ṣugbọn ohun to ṣẹlẹ ni pe ṣe ni wọn lasidẹnti ọkada, nigba ti wọn n lọ sile lati iwọde Lẹkki. Eyi to buru ju ni ti agunbanirọ tawọn eeyan gbe fọto rẹ sori ẹrọ ayelujara pe wọn yinbọn pa ni Lẹkki, ṣugbọn ọjọ keji lọmọkunrin naa sọ sori ẹrọ ayelujara pe oun ko ti i ku o, o ni ere ori itage toun ṣe nigba toun n sin ijọba lawọn eeyan gbe aworan rẹ sori ẹrọ ayelujara. Pabanbari rẹ ni ti oṣere tiata, Ẹniọla Badmus ti awọn eeyan tun kọ sori ẹrọ ayelujara pe awọn ṣoja yinbọn fun nikun, iroyin eleyii naa dagboro ru, to si jo bi ina, ṣugbọn ọjọ keji ni Ẹniọla Badmus naa kọ ọ sori ẹrọ ayelujara funra rẹ pe oun o ku o, ko si si nnkan to ṣe oun. Nibi ti nnkan de duro bayii, ijọba ti ṣetan ati fofin de lilo ẹrọ ayelujara, koda minisita fun eto iroyin, Alaaji Lai Mohammed ti gbe aba naa lọ siwaju awọn aṣofin ilẹ wa pe ki wọn tete ṣiṣẹ lori lilo ẹrọ ayelujara, nitori ọpọ eeyan lo gba pe ohun tawọn ọdọ fi ẹrọ ayelujara ṣe lasiko iṣẹlẹ iwọde naa, paapaa iroyin ẹlẹjẹ ti wọn n gbe kiri, o ṣee ṣe ki wọn fi kinni ọhun dana sun orilẹ-ede wa; bi a ko ba ṣọra.


Eyi to buru ju ni ti agunbanirọ tawọn eeyan gbe fọto rẹ sori ẹrọ ayelujara pe wọn yinbọn pa ni Lẹkki, ṣugbọn ọjọ keji lọmọkunrin naa sọ sori ẹrọ ayelujara pe oun ko ti i ku o, o ni ere ori itage toun ṣe nigba toun n sin ijọba lawọn eeyan gbe aworan rẹ sori ẹrọ ayelujara. Pabanbari rẹ ni ti oṣere tiata, Ẹniọla Badmus ti awọn eeyan tun kọ sori ẹrọ ayelujara pe awọn ṣoja yinbọn fun nikun, iroyin eleyii naa dagboro ru, to si jo bi ina, ṣugbọn ọjọ keji ni Ẹniọla Badmus naa kọ ọ sori ẹrọ ayelujara funra rẹ pe oun o ku o, ko si si nnkan to ṣe oun. Nibi ti nnkan de duro bayii, ijọba ti ṣetan ati fofin de lilo ẹrọ ayelujara, koda minisita fun eto iroyin, Alaaji Lai Mohammed ti gbe aba naa lọ siwaju awọn aṣofin ilẹ wa pe ki wọn tete ṣiṣẹ lori lilo ẹrọ ayelujara, nitori ọpọ eeyan lo gba pe ohun tawọn ọdọ fi ẹrọ ayelujara ṣe lasiko iṣẹlẹ iwọde naa, paapaa iroyin ẹlẹjẹ ti wọn n gbe kiri, o ṣee ṣe ki wọn fi kinni ọhun dana sun orilẹ-ede wa; bi a ko ba ṣọra. Ni ti bi wọn ṣe ri owo ko jọ. Ọna mẹta ni awọn oniwọde naa la silẹ lati ṣe ikowojo, ọna kinni ni eyi ti wọn pe ni GoFundMe. Apo yii lawọn eeyan ti maa n lanfaani ati kowojọ, kaakiri agbaye lawọn eeyan si maa n lanfaani ati fowo sinu apo naa.


Ni ti bi wọn ṣe ri owo ko jọ. Ọna mẹta ni awọn oniwọde naa la silẹ lati ṣe ikowojo, ọna kinni ni eyi ti wọn pe ni GoFundMe. Apo yii lawọn eeyan ti maa n lanfaani ati kowojọ, kaakiri agbaye lawọn eeyan si maa n lanfaani ati fowo sinu apo naa. Ṣugbọn ko pẹ ti wọn bẹrẹ ni wọn tun yi sibomii, eleyii ni wọn pe ni Flutterwave. Flutterwave yii ni wọn tun lo fun igba diẹ ko too di pe a gbọ pe wọn tun bẹrẹ si i lo eyi ti wọn pe ni bitcoin. Ohun kan to ṣaa daju ni pe owo kekere kọ lawọn ọmọ naa ri ko jọ.


Ṣugbọn ko pẹ ti wọn bẹrẹ ni wọn tun yi sibomii, eleyii ni wọn pe ni Flutterwave. Flutterwave yii ni wọn tun lo fun igba diẹ ko too di pe a gbọ pe wọn tun bẹrẹ si i lo eyi ti wọn pe ni bitcoin. Ohun kan to ṣaa daju ni pe owo kekere kọ lawọn ọmọ naa ri ko jọ. Ko too di pe egbe to n gba owo fun iranlọwọ awọn to n fẹhonu han lati tako iwa ipaniyan tawọn ọlọpaa n hu nilẹ wa, eyi ti wọn pe ni #ENDSARS, ti wọn pe orukọ ara wọn ni Feminist Coalition lawọn ko gba owo lọwọ ẹnikẹni mọ fun iwọde naa, ni asiri bi egbe naa se n ri owo gba ti tu sita. Ẹgbẹ yii lo ti n ṣe ikowojo fun eto iwọde naa to waye fun ọjọ mẹrinla, ṣugbọn wọn lawọn o gba owo lọwọ ẹnikẹni mọ, pe ki onikaluku maa lọ sile rẹ, ko si iwọde mọ. Ninu atẹjade ti wọn fi sita leyin ti won pari iwode naa, wọn ni ki awọn to n ṣewọde maa lọ sile, nitori ọrọ ti Aarẹ Buhari sọ.


Ko too di pe egbe to n gba owo fun iranlọwọ awọn to n fẹhonu han lati tako iwa ipaniyan tawọn ọlọpaa n hu nilẹ wa, eyi ti wọn pe ni #ENDSARS, ti wọn pe orukọ ara wọn ni Feminist Coalition lawọn ko gba owo lọwọ ẹnikẹni mọ fun iwọde naa, ni asiri bi egbe naa se n ri owo gba ti tu sita. Ẹgbẹ yii lo ti n ṣe ikowojo fun eto iwọde naa to waye fun ọjọ mẹrinla, ṣugbọn wọn lawọn o gba owo lọwọ ẹnikẹni mọ, pe ki onikaluku maa lọ sile rẹ, ko si iwọde mọ. Ninu atẹjade ti wọn fi sita leyin ti won pari iwode naa, wọn ni ki awọn to n ṣewọde maa lọ sile, nitori ọrọ ti Aarẹ Buhari sọ. Owo tẹgbẹ naa ti ko jọ fi diẹ din ni miliọnu lọna aadọjọ naira, N147,855,788, ṣugbọn wọn ti na owo tiye rẹ to miliọnu lọna ọgọta naira, N60,403,235. Ohun taa gbọ ni pe lori awọn ti wọn farapa ni wọn fẹẹ na owo yii le, ati awọn ti owo awọn agbofinro ti tẹ, ati awọn ti wọn yinbọn pa; wọn ni awọn yoo fun mọlẹbi wọn ninu owo naa. Bo tiẹ jẹ pe ẹgbẹ yii tako gbogbo iwa janduku tawọn eeyan kan hu, ti wọn n dana sun ile kaakiri, wọn ni gbogbo ẹmi ọmọ Naijiria lo ṣe pataki.


Owo tẹgbẹ naa ti ko jọ fi diẹ din ni miliọnu lọna aadọjọ naira, N147,855,788, ṣugbọn wọn ti na owo tiye rẹ to miliọnu lọna ọgọta naira, N60,403,235. Ohun taa gbọ ni pe lori awọn ti wọn farapa ni wọn fẹẹ na owo yii le, ati awọn ti owo awọn agbofinro ti tẹ, ati awọn ti wọn yinbọn pa; wọn ni awọn yoo fun mọlẹbi wọn ninu owo naa. Bo tiẹ jẹ pe ẹgbẹ yii tako gbogbo iwa janduku tawọn eeyan kan hu, ti wọn n dana sun ile kaakiri, wọn ni gbogbo ẹmi ọmọ Naijiria lo ṣe pataki. Lara awọn to fọwọ siwe naa ni; Damilola Odufuwa, Jola Ayeye, Odunayo Eweniyi, Laila Johnson-Salami, Layo Ogunbanwo, ati Karo Omu. Awon yooku ni Ozzy Etomi, Obiageli Ofili Alintah, Ire Aderinokun, Tito Ovia, Fakhrriyyah Hashim, Kiki Mordi, Oluwaseun Ayodeji, ati FK Abudu.


Lara awọn to fọwọ siwe naa ni; Damilola Odufuwa, Jola Ayeye, Odunayo Eweniyi, Laila Johnson-Salami, Layo Ogunbanwo, ati Karo Omu. Awon yooku ni Ozzy Etomi, Obiageli Ofili Alintah, Ire Aderinokun, Tito Ovia, Fakhrriyyah Hashim, Kiki Mordi, Oluwaseun Ayodeji, ati FK Abudu.


Ika ati alaimoore lawọn tọọgi to paayan soko Ọlatunde Badmus l’Oṣogbo

Tobi Adeyemo Kii se iroyin tuntun mo pe oko Asiwaju Olatunde Badmus, gbajumo agbe ati onisowo ilu Osogbo naa wa ninu awon ibi ti awon janduku to n fole fo soobu kiri loo kolu, lasiko ti awon odo n fehonu han lori ENDSARS, sugbon gbogbo awon araalu paapaa awon ti baba naa ti se loore ni won n tenumo on pe ika ati alaimoore ni gbogbo eda to ba lowo siru iwa ibi bee. Bee o ba gbagbe, okan ninu awon osise oko naa lawon janduku ohun yibon pa si oko naa, omokunrin naa, Abdul-Rasheed Olawale, ni won yinbon pa, nitori pe o mo okan ninu awon janduku ti won waa kolu oko to ti n sise naa Oga ileese naa, Ogbeni Taofeek Badmus, so oe okan ninu awon osise oun ni Rasheed, koda oun ni amugbalegbee oun, ko too di pe isele ibi ohun sele, ati pe o da okan ninu awon ti won waa jale loko naa mo, ni won se yinbon fun un laya. O ni, oniwa tutu to fara sise ni oloogbe naa, o si lopolo pipe gege bi odokunrin Ojo kerinlelogun, osu to koja yii lawon eni ibi ya wo oko Tuns, tawon eeyan mo si Tuns Farm, nigba ti won n wa ounje iranwo korona tijoba fee fun araalu. Alaga oko naa, Asiwaju Tunde Badmus, to tun je igbakeji alaga igbimo to n se akoso bi won se maa pin awon ounje iranwo naa so pe ohun to sele koja ole jija, o ni isele naa lowo kan abosi ninu, nitori eyi koja pe a n sewode tako iwa olopaa rara. Baba naa ni owo tiye re to ogorun milionu naira loun ti padanu loko naa, pelu ohun to sele, bee lo si loun ti kowe si ileese olopaa lati bere iwadii. Sugbon gbogbo awon ti akoroyin wa ba soro, ni won n so pe ika lawon eeyan naa, iwa ibi ni won si hu, nitori alaanu awon ni Tuns, oko re ti le logoji odun, bo se n founje saanu bee naa lo n fowo saanu, to si tun n gba omo awon sise.