Tọpẹ Alabi dupẹ awọn lọwọ to duro ti i

Tọpẹ Alabi ti dupẹ lọwọ awọn ọrẹ ati ololufẹ to duro ti i lasiko tawọn eeyan gbogun ti i lori ọrọ to sọ si Adeyinka Alaṣeyọri lori orin Oniduro mi. Lopin ọsẹ to kọja yii ni Tọpẹ Alabi fi ọrọ ranṣẹ sawọn eeyan lori ẹrọ ayelujara nibi to ti fesi sohun tawọn eeyan n sọ nipa rẹ lori ohun to sọ nipa orin Oniduro mi. Ninu ọrọ to fi ranṣẹ naa lo ti sọ pe ọmọ ni Alaṣeyọri jẹ soun, nitori naa ko sohun to le mu koun ṣe ilara rẹ, ṣugbọn ohun toun sọ nigbangba naa ku diẹ kaato. Ṣugbọn, obinrin olorin ẹmi naa tun ti fohun ranṣẹ sawọn ololufẹ rẹ lati dupẹ lọwọ awọn ti wọn duro ti i, awọn ti wọn gba a nimọran lasiko ipenija naa.


Ọpẹ o! Ori ko Fathia Balogun yọ ninu ijamba mọto l’Abẹokuta

Ori ti ko gbajugbaja oṣere tiata nni, Fathia Balogun yọ ninu ijamba mọto to ṣẹlẹ niluu Abẹokuta. Ohun ti Aṣejere gbọ ni pe, jiipu rẹ lo fẹẹ kọluu ọlọkada kan, ti mọto naa fi yiwọ wọnu koto idaminu nla kan lọ. Ko ti i sẹni to mọ boya Fathia farapa ninu ijamba naa, ṣugbọn bọrọ ba ṣe lọ, a o maa fi to o yin leti.


Amofin Bọlaji Ismail di Olupo Ajaṣẹ-Ipo ni Kwara

Wọn ti yan Amofin Ismail Bọlaji Yahaha Muhammed Atọloye Alebioṣu gẹgẹ bi Olupo ti Ajaṣẹ Ipo tuntun. Ẹni ọdun mọkanlelogoji, 41, ni Olupo tuntun naa lọjọ ori. Bẹẹ o ba gbagbe, ọjọ kọkanlelogun, oṣu keji ọdun yii ni ipo Olupo ṣi silẹ lẹyin ti Ọba Sikiru Atanda Sanni Wọleọla II papoda lọjọ kọkanlelogun, oṣu keji, ọdun yii lẹyin aisan ranpẹ. Kọmiṣanna to n ri si ọrọ awọn lọbalọba nipinlẹ Kwara, Aliyu Muhammed Saifudeen, lo gbe ọpa aṣẹ le Olupo tuntun naa lọwọ ninu ayẹyẹ ranpẹ kan ti wọn ṣe lọfiisi rẹ lonii. Ile Alebioṣu la gbọ pe Olupo tuntun yii ti wa, ọjọ kọkanla, oṣu keji, ọdun 1980 ni wọn bi i. Ileewe Yunifasiti ilu Ilorin ati ilu Ibadan ni kabiyesi tuntun yii ti kawe gboye kinni ati ikeji jade, o si ṣe daadaa lẹnu ẹkọ rẹ nibẹ. Oun ni adari ileeṣẹ imọ ofin gbajumo agbẹjọro ilẹ wa nni, Robert Clarke, ibẹ lo ti n ṣiṣẹ gẹgẹ bii adari ileeṣẹ naa ko too di pe wọn yan an sipo ọba.


Kọmiṣanna to n ri si ọrọ awọn lọbalọba nipinlẹ Kwara, Aliyu Muhammed Saifudeen, lo gbe ọpa aṣẹ le Olupo tuntun naa lọwọ ninu ayẹyẹ ranpẹ kan ti wọn ṣe lọfiisi rẹ lonii. Ile Alebioṣu la gbọ pe Olupo tuntun yii ti wa, ọjọ kọkanla, oṣu keji, ọdun 1980 ni wọn bi i. Ileewe Yunifasiti ilu Ilorin ati ilu Ibadan ni kabiyesi tuntun yii ti kawe gboye kinni ati ikeji jade, o si ṣe daadaa lẹnu ẹkọ rẹ nibẹ. Oun ni adari ileeṣẹ imọ ofin gbajumo agbẹjọro ilẹ wa nni, Robert Clarke, ibẹ lo ti n ṣiṣẹ gẹgẹ bii adari ileeṣẹ naa ko too di pe wọn yan an sipo ọba. Ni bayii, Emir tiluu Ilọrin, Alaaji Ibrahim Sulu-Gambari, ti ba Ọba Ismaila Yahaya Alebioṣu yọ lori bi wọn ti yan an sipo Olupo ti Ajaṣẹ-Ipo. O sọrọ yii ninu atẹjade to fi ran akọwe iroyin rẹ, Abdulazeez Arowona. Sulu Gambari ni, dajudaju ẹni ti Ọlọrun yan ni Olupo Ajaṣẹ-Ipo tuntun naa, lẹyin ti Ọba Wọleọla II ti papoda.


Ni bayii, Emir tiluu Ilọrin, Alaaji Ibrahim Sulu-Gambari, ti ba Ọba Ismaila Yahaya Alebioṣu yọ lori bi wọn ti yan an sipo Olupo ti Ajaṣẹ-Ipo. O sọrọ yii ninu atẹjade to fi ran akọwe iroyin rẹ, Abdulazeez Arowona. Sulu Gambari ni, dajudaju ẹni ti Ọlọrun yan ni Olupo Ajaṣẹ-Ipo tuntun naa, lẹyin ti Ọba Wọleọla II ti papoda. Bẹẹ ni Emir tun gbadura fun Olupo naa. Ko ṣai rọ gbogbo awọn ọmọ Ajaṣẹ Ipo lati fọwọsowọpọ pẹlu ọba tuntun naa, fun alaafia, iṣọkan, ati ọrọ ilẹ Ajaṣẹ.


Bẹẹ ni Emir tun gbadura fun Olupo naa. Ko ṣai rọ gbogbo awọn ọmọ Ajaṣẹ Ipo lati fọwọsowọpọ pẹlu ọba tuntun naa, fun alaafia, iṣọkan, ati ọrọ ilẹ Ajaṣẹ.


Ọnarebu to gba owo abẹtẹlẹ lọwọ Ọtẹdọla lọjọsi ti rẹwọn he!

Ileẹjọ giga kan niluu Abuja ti ju Ọnarebu Farouk Lawan sẹwọn ọdun meje. Ohun ti adajọ sọ ni pe, ọnarebu naa jẹbi ẹsun mẹtẹẹta ti wọn fi kan an pe o gba owo abẹtẹlẹ lọwọ Fẹmi Ọtẹdọla, gbajumọ oniṣowo elepo ilẹ wa nni. Wọn lo beere owo abẹtẹlẹ naa lọjọsi nitori ati yọ orukọ ileeṣẹ Ọtẹdọla kuro ninu awọn ileeṣẹ ti wọn jale ijọba ninu sọbsidi. Miliọnu mẹta dọla ni wọn lo gba lọwọ Ọtẹdọla gẹgẹ bii riba. Adajọ to ṣẹjọ ọhun, Adajọ Angela Otaluka sọ pe awọn ẹri ti wọn gbe wa siwaju oun fihan ṣaka pe loootọ ni Farouk Lawan jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan an naa, tori pe loootọ lo beere owo lọwọ Ọtẹdọla, lẹyin to ti gba ida meji ninu ida mẹta owo naa to beere fun lọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹrin, ọdun 2012. Loootọ ni Ọnarebu naa sọ pe oun fẹẹ mọ ọn mọ gba owo naa lọwọ Ọtẹdọla lati tu aṣiri rẹ niwaju awọn aṣofin nileegbimọ aṣofin ni, pe Ọtẹdọla fẹẹ fun oun ni riba ni, ṣugbọn adajọ ko gba awijare naa wọle rara.


Miliọnu mẹta dọla ni wọn lo gba lọwọ Ọtẹdọla gẹgẹ bii riba. Adajọ to ṣẹjọ ọhun, Adajọ Angela Otaluka sọ pe awọn ẹri ti wọn gbe wa siwaju oun fihan ṣaka pe loootọ ni Farouk Lawan jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan an naa, tori pe loootọ lo beere owo lọwọ Ọtẹdọla, lẹyin to ti gba ida meji ninu ida mẹta owo naa to beere fun lọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹrin, ọdun 2012. Loootọ ni Ọnarebu naa sọ pe oun fẹẹ mọ ọn mọ gba owo naa lọwọ Ọtẹdọla lati tu aṣiri rẹ niwaju awọn aṣofin nileegbimọ aṣofin ni, pe Ọtẹdọla fẹẹ fun oun ni riba ni, ṣugbọn adajọ ko gba awijare naa wọle rara. Yatọ si ẹwọn ti wọn ju ọmọkunrin ara ipinlẹ Niger yii si, adajọ tun ni ko da Ẹgbẹrun lọna Ẹẹdẹgbẹta owo dọla to gba naa pada funjọba kia.


Yatọ si ẹwọn ti wọn ju ọmọkunrin ara ipinlẹ Niger yii si, adajọ tun ni ko da Ẹgbẹrun lọna Ẹẹdẹgbẹta owo dọla to gba naa pada funjọba kia.


Awọn eeyan sunkun nibi isinku alaga kansu Eti Ọsa

Beeyan ba jori ahun to ba de ibi isinku alaga kansu agbegbe idagbasoke ila-oorun Eti Ọsa, Ọnarebu Rafiu Olufunmi Ọlatunji, ẹni to jade laye laarọ yii, onitọhun a ṣomi loju. Gẹgẹ bii ilana ẹsin musulumi, irọlẹ oni ọjọ Tusde ni wọn sinku ọkunrin naa to jade laye laarọ yii. Ile rẹ to wa ni Ṣangotẹdo, l’Ajah ni wọn sinku rẹ si. Ọpọ awọn Afaa ni wọn peju sibi isinku naa, bẹẹ lawọn ẹbi, ọrẹ ati ojulumọ naa pesẹ lati ṣe ẹyẹ ikẹyin fun un. Ṣaaju ni Gomina Babajide Sanwo-Olu ti fi ikini ibanikẹdun rẹ ranṣẹ si awọn mọlẹbi rẹ, ati gbogbo awọn eeyan agbegbe Eti Ọsa ti ọkunrin naa jẹ ṣiamaanu le lori. Ohun to tubọ pa awọn eeyan lẹkun nipa iku ọkunrin yii ni pe, o ṣẹṣẹ jawe olubori fun saa ẹlẹẹkeji fun ipo alaga kansu ti ẹgbẹ rẹ, APC ṣe laipẹ yii ni.


Ọpọ awọn Afaa ni wọn peju sibi isinku naa, bẹẹ lawọn ẹbi, ọrẹ ati ojulumọ naa pesẹ lati ṣe ẹyẹ ikẹyin fun un. Ṣaaju ni Gomina Babajide Sanwo-Olu ti fi ikini ibanikẹdun rẹ ranṣẹ si awọn mọlẹbi rẹ, ati gbogbo awọn eeyan agbegbe Eti Ọsa ti ọkunrin naa jẹ ṣiamaanu le lori. Ohun to tubọ pa awọn eeyan lẹkun nipa iku ọkunrin yii ni pe, o ṣẹṣẹ jawe olubori fun saa ẹlẹẹkeji fun ipo alaga kansu ti ẹgbẹ rẹ, APC ṣe laipẹ yii ni. Oun naa lo fẹẹ ṣoju ẹgbẹ naa ninu idibo to n bọ lọjọ kẹrinlelogun, oṣu to n bọ yii. Lara awọn to tun ti ranṣẹ ibanikẹdun wọn ni Ọnarebu Ṣẹyẹ Ọladẹjọ, agbẹnusọ ẹgbẹ oṣelu APC, Ọnarebu Kọlade Alabi to jẹ alaga agbegbe idagbasoke Bariga, to si tun jẹ alaga gbogbo awọn alaga kansu nilẹ wa. Alaga Eti Ọsa naa, Ọnarebu Saheed Bankọle lo wa ninu awọn to ti fohun ranṣẹ si mọlẹbi.


Oun naa lo fẹẹ ṣoju ẹgbẹ naa ninu idibo to n bọ lọjọ kẹrinlelogun, oṣu to n bọ yii. Lara awọn to tun ti ranṣẹ ibanikẹdun wọn ni Ọnarebu Ṣẹyẹ Ọladẹjọ, agbẹnusọ ẹgbẹ oṣelu APC, Ọnarebu Kọlade Alabi to jẹ alaga agbegbe idagbasoke Bariga, to si tun jẹ alaga gbogbo awọn alaga kansu nilẹ wa. Alaga Eti Ọsa naa, Ọnarebu Saheed Bankọle lo wa ninu awọn to ti fohun ranṣẹ si mọlẹbi.


Sanwo-Olu tun ṣefilọlẹ ọkọ oju-omi tuntun meje

Ijọba ipinlẹ Eko tun ti mu agbega ba eto irinna loju omi nipinlẹ naa, awọn ọkọ oju omi nla nla meje ni wọn ti ra kun awọn to wa nilẹ tẹlẹ. Oni, ọjọ Iṣẹgun, Tusde ni wọn ṣefilọlẹ awọn ọkọ oju omi tuntun naa. Ni olu ileeṣẹ naa to wa ni Ikoyi, l’Ekoo ni wọn ti ṣefilọlẹ ọkọ tuntun naa. Igbakeji gomina, Ọmọwe Ọbafẹmi Hamzat lo ṣoju fun gomina nibi eto yii. Bakan naa ni wọn tun ṣefilọlẹ kaadi ti wọn a fi maa sanwo, eyi ti wọn pe ni Cowry Card, lati mu ko rọrun lati maa lo ọkọ oju omi naa fun awọn araalu. O ti wa rọrun bayii lati lo kaadi fi wọ ọkọ BRT, ọkọ oju omi, ati ọkọ oju irin to n bọ lọna, lai sanwo fun ẹnikan.


Igbakeji gomina, Ọmọwe Ọbafẹmi Hamzat lo ṣoju fun gomina nibi eto yii. Bakan naa ni wọn tun ṣefilọlẹ kaadi ti wọn a fi maa sanwo, eyi ti wọn pe ni Cowry Card, lati mu ko rọrun lati maa lo ọkọ oju omi naa fun awọn araalu. O ti wa rọrun bayii lati lo kaadi fi wọ ọkọ BRT, ọkọ oju omi, ati ọkọ oju irin to n bọ lọna, lai sanwo fun ẹnikan. Bẹẹ naa ni gomina tun mẹnuba a pe ijọba oun n ṣe atunṣe awọn ibudokọ omi mẹẹẹdogun lọwọ kaakiri ipinlẹ Eko, bẹẹ lawọn si n gbẹ awọn oju ọna ori omi to nilo atunṣe, ati lati la awọn ọna tuntun lori omi. Ko ṣai ṣalaye pe eto ọkọ oju omi to dara yoo tubọ mu ki eto igbafẹ nipinlẹ naa gberu, bẹẹ ni yoo si tun mu ki lilọ bibọ ọrọ aje loju opopona dinku, paapaa lati Apapa. Eyi lo mu ko ke si awọn olokoowo ti wọn ba nifẹẹ si ẹka ọrọ aje naa, iyẹn igbokegbodo ọkọ oju omi, ki wọn dide lati ran ijọba lọwọ, kawọn naa waa da si ọrọ naa, ki ọrọ ajẹ ipinle Eko ba a le gberu si i. Ọga agba ileeṣẹ LAGFERRY, Ọnarebu Abdoulbaq Balogun, sọ pe ilepa ileeṣẹ oun ni lati maa gbe ida ọgbọn ninu ida ọgọrun awọn eeyan ero ti won n ṣe lilọ-bibọ nipinlẹ Eko.


Bẹẹ naa ni gomina tun mẹnuba a pe ijọba oun n ṣe atunṣe awọn ibudokọ omi mẹẹẹdogun lọwọ kaakiri ipinlẹ Eko, bẹẹ lawọn si n gbẹ awọn oju ọna ori omi to nilo atunṣe, ati lati la awọn ọna tuntun lori omi. Ko ṣai ṣalaye pe eto ọkọ oju omi to dara yoo tubọ mu ki eto igbafẹ nipinlẹ naa gberu, bẹẹ ni yoo si tun mu ki lilọ bibọ ọrọ aje loju opopona dinku, paapaa lati Apapa. Eyi lo mu ko ke si awọn olokoowo ti wọn ba nifẹẹ si ẹka ọrọ aje naa, iyẹn igbokegbodo ọkọ oju omi, ki wọn dide lati ran ijọba lọwọ, kawọn naa waa da si ọrọ naa, ki ọrọ ajẹ ipinle Eko ba a le gberu si i. Ọga agba ileeṣẹ LAGFERRY, Ọnarebu Abdoulbaq Balogun, sọ pe ilepa ileeṣẹ oun ni lati maa gbe ida ọgbọn ninu ida ọgọrun awọn eeyan ero ti won n ṣe lilọ-bibọ nipinlẹ Eko. O ni, pẹlu awọn ọkọ tuntun wọnyi, ireti wa pe awọn maa sun iye awọn ero tileeṣẹ naa n gbe siwaju. O fi igboya sọ pe latigba tawọn ti bẹrẹ iṣẹ, awọn ko i ti i ni ijamba loju omi ri, nitori awọn mu eto aabo ni pataki. O ni, gbogbo awọn to n wọ ọkọ awọn lo ni eto adiyelofo lori.


O ni, pẹlu awọn ọkọ tuntun wọnyi, ireti wa pe awọn maa sun iye awọn ero tileeṣẹ naa n gbe siwaju. O fi igboya sọ pe latigba tawọn ti bẹrẹ iṣẹ, awọn ko i ti i ni ijamba loju omi ri, nitori awọn mu eto aabo ni pataki. O ni, gbogbo awọn to n wọ ọkọ awọn lo ni eto adiyelofo lori.


Ẹwọn de fawọn to n fi ẹya ara eeyan ṣowo, ṣoogun owo l’Ekoo

Aba kan ti fẹẹ dofin bayii lati sọ awọn to n fi ẹya ara eeyan ṣowo nipinlẹ Eko, sẹwọn. Aba naa la gbọ pe o ti wa niwaju awọn ọmọleegbimọ aṣofin Eko bayii. Adari ile naa, Mudaṣiru Ọbasa sọ pe, lara awọn iṣẹ akanṣe ti ileegbimọ naa n gbeṣe ni aba ọhun. Ọbasa ni, laipẹ laijinna, o maa deewọ fun ẹnikẹni lati fi ẹya ara ṣowo nipinlẹ Eko, ati pe ẹnikẹni ti wọn ba ka iru nnkan bẹẹ mọ lọwọ, o ti ru ofin niyẹn, paapaa awọn ti wọn maa n fi ẹya ara eeyan ṣoogun owo. Kii ṣe awọn ti wọn n fi ẹya ara eeyan ṣoogun owo nikan ni ofin yii maa bawi, awọn oniṣegun oyinbo ti ko gba aṣẹ to tọ ati to yẹ lati yọ ẹya ara eeyan naa maa lugbadi ofin, bi aba naa ba dofin tan. Ẹwọn ọdun mẹwaa niru ẹni tọwọ ba tẹ bẹẹ maa ṣe!


Akeredolu gbalejo olori ọlọja ilẹ Naijiria l’Akurẹ

Arakunrin Rotimi Akeredolu, to jẹ gomina ipinlẹ Ondo ti gbalejo Aarẹ gbogbo awọn oniṣowo ati ọlọja nilẹ wa Naijiria, iyẹn National Traders and Nigerian Market Women Traders Association. Ẹgbẹ ọhun ṣabẹwo si gomina l’Akurẹ lasiko ti wọn waa ki gomina ku oriire to ṣe bọ lati ileẹjọ kotẹmilọrun laipẹ yii. Bẹẹ o ba gbagbe, laipẹ yii ni ileẹjọ da Akeredolu lare lori ẹjọ ti aṣoju ẹgbẹ oṣelu PDP pe lori ibo to gbe e wọle lẹẹkeji. Aarẹ ẹgbẹ ọlọja naa, Ọnarebu Chinwe Monu-Ọlanrewaju atawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ ki gomina ku oriire aṣeyọri naa ni kootu, bẹẹ lo ni ẹgbẹ oun gbagbọ pe gomina maa ṣe nnkan re fun awọn araalu, o si tun ṣeleri atilẹyin fun un ni saa keji ijọba rẹ. Obinrin naa ni, igba akọkọ ree tẹgbẹ oun maa ṣabẹwo si gomina tabi ileejọba kankan, o ni igbagbọ tawọn ni ninu Akeredolu lo fa a to fi ri bẹẹ. Akeredolu ninu ọrọ tiẹ gboriyin fun ẹgbẹ naa, ati fun bi wọn ṣe yan alakọwe, agbẹjọro ati ẹni tori rẹ pe gẹgẹ bii adari wọn, o ro ẹgbẹ naa ki wọn tubọ maa la awọn ọlọja lọyẹ nipa ohun to yẹ ki wọn ṣe.


Olori Ọọni ṣe isọmọlorukọ fọmọ Kẹmi to bimọ sọgba ẹwọn l’Akurẹ

Ṣe ẹ ranti ọmọbinrin alaboyun ti wọn ti mọle lọgba ẹwọn, nitori to kopa ninu iwọde ENDSARS lọdun to kọja niluu Akurẹ, l’Ondo. Ṣe ẹ ranti pe ọmọbinrin naa papa bimọ sọgba ẹwọn. Ṣe ẹ si tun ranti pe lọsẹ yii lawọn lọọya ṣẹṣẹ gba beeli ọmọbinrin naa, Kẹmiṣọla Ogunniyi lọdọ adajọ, ti wọn ni ko si maa lọ sile na. Ko buru, ọmọbinrin naa ti ṣe isọmọlorukọ ọmọ rẹ bayii, koda Olori Naomi, iyẹn Aya Ọọni Ileefẹ, Olori Naomi Ogunwusi lo lọọ ṣe isọmọlorukọ ọmọbinrin ọhun. Ọjọ kejilelogun, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja yii ni wọn mu Kẹmi satimọle lọgba ẹwọn, latigba naa ni wọn si ti n wa ọna lati gba beeli rẹ ko too di pe Adajọ Ọmọlara Adejumọ fun un ni beeli lọsẹ yii. Ẹni ọdun mejidinlogun lọmọbinrin yii, awọn ṣoja lo mu u lasiko naa, wọn lo wa lara awọn ti wọn lọọ dana sun olu ileeṣẹ ẹgbẹ oṣelu APC to wa ni Akurẹ.


Ileeṣẹ iroyin bii ẹẹdẹgbẹta ni wọn da silẹ lati fa ijọba Buhari ṣubu

Awọn ileeṣẹ iroyin ori ẹrọ ayelujara to fẹ to ẹẹdẹgbẹta ni awọn kan ti da silẹ lati fa ijọba ẹgbẹ oṣelu APC, ati Aarẹ Muhammadu Bahari ṣubu lulẹ. Minisita fun eto iroyin ati ọrọ aṣa nilẹ wa, Alaaji Lai Mohammed lo sọrọ yii fun awọn oniroyin nibi ipade awọn akọwe iroyin gbogbo to wa ninu ẹgbẹ oṣelu APC. Gbogbo awọn akọwe iroyin to n ṣiṣẹ pẹlu awọn gomina to jẹ tẹgbẹ oṣelu APC, ati awọn akọwe iroyin ẹgbẹ nipinlẹ kọọkan ti ẹgbẹ naa wa ni wọn pejọ sileejọba l’Ekoo lati jirooro. Lai ni, ipenija nla ni gbigbogun; ti awọn gbogun ti ileeṣẹ twitter jẹ, ṣugbọn igbesẹ tijọba gbọdọ gbe ni, bẹẹ lo si tun mẹnuba a pe eto ti n lọ lati ṣepade pẹlu ileeṣẹ naa, o sọ oriṣii ọna tijọba n gba koju awọn ayederu iroyin to n ja kiri ẹrọ ayelujara. Minisita naa wa rọ gbogbo awọn aṣaaju ẹgbẹ naa ki wọn tubọ ṣeto owo tawọn akọwe iroyin gbogbo yoo maa lo lati fi gbọ bukata iṣẹ iroyin, nitori ọna kan ṣoṣo ti awọn le gba gbe ohun tijọba n ṣe seti araye niyẹn.


Ọrẹkunrin mi ni, ṣugbọn o fipa bamilopọ ni mo ṣe gun un pa – Chidinma

“Inu mi ko dun laarọ ọjọ yẹn, lẹyin to ti fipa bamilopọ tan, ni mo ba yẹra fun un, mi o sun mọ ọn, mo kan n fa siga mi ni, bẹẹ ni mo n mu ọti ti mo gbe dani. Ṣugbọn lojiji ni kinni ọhun gun mi, ni mo ba sun mọ ọn, mo si gun un pa.” Wọnyi lọrọ Chidinma Adora Ojukwu, ọmọ Ibo to gun ọga ileeṣẹ tẹlifiṣan kan pa l’Ekoo. Ọmọleewe Yunifasiti Eko, iyẹn Unilag lọmọ ọdun mọkanlelogun naa. O ni, o ti to oṣu mẹrin tawọn ti n ṣọrẹ wọle-wọde, tawọn si maa n ba ara awọn sun daadaa. Ọmọbinrin yii ni oun ati oloogbe ẹni aadọta ọdun naa si maa n gbadun ara awọn daadaa, tori awọn jọ maa n lo oogun oloro nigba tawọn ba ti fẹẹ ṣere ifẹ. “Ṣugbọn laarọ ọjọ yẹn, mo sọ fun un pe o ti rẹ mi, ṣugbọn ṣe lo ni ka maa ṣe kinni lọ, lojiji ni mo ba gun un pa lọrun lẹẹmeji, ati nikun lẹẹkan, kii ṣe bẹẹ nikan, mo tun salọ pẹlu awọn nnkan ini ẹ. Laarọ yii ni awọn ọlọpaa ṣafihan ọmọbinrin naa niwaju awọn oniroyin, kọmiṣanna ọlọpaa Hakeem Odumosu lo ṣafihan ọmọbinrin naa gẹgẹ bi ẹni to gun Usifo Ataga pa ni Lẹkki.


O ni, o ti to oṣu mẹrin tawọn ti n ṣọrẹ wọle-wọde, tawọn si maa n ba ara awọn sun daadaa. Ọmọbinrin yii ni oun ati oloogbe ẹni aadọta ọdun naa si maa n gbadun ara awọn daadaa, tori awọn jọ maa n lo oogun oloro nigba tawọn ba ti fẹẹ ṣere ifẹ. “Ṣugbọn laarọ ọjọ yẹn, mo sọ fun un pe o ti rẹ mi, ṣugbọn ṣe lo ni ka maa ṣe kinni lọ, lojiji ni mo ba gun un pa lọrun lẹẹmeji, ati nikun lẹẹkan, kii ṣe bẹẹ nikan, mo tun salọ pẹlu awọn nnkan ini ẹ. Laarọ yii ni awọn ọlọpaa ṣafihan ọmọbinrin naa niwaju awọn oniroyin, kọmiṣanna ọlọpaa Hakeem Odumosu lo ṣafihan ọmọbinrin naa gẹgẹ bi ẹni to gun Usifo Ataga pa ni Lẹkki. Ile awọn obi ọmọbinrin yii ni wọn ti mu u ni Yaba loru ọjọ Wẹsde, loju ẹsẹ lo si ti jẹwọ pe oun loun huwa ibi naa.


Ile awọn obi ọmọbinrin yii ni wọn ti mu u ni Yaba loru ọjọ Wẹsde, loju ẹsẹ lo si ti jẹwọ pe oun loun huwa ibi naa.


Lẹyin ọdun mẹẹẹdọgbọn, Chioma Ajunwa to gba goolu fun Naijiria gbẹbun ile

Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ta elere ori papa ilẹ wa tẹlẹ, to tun jẹ ọga ninu iṣẹ ọlọpaa, iyẹn Arabinrin Chioma Ajunwa lọrẹ ile tuntun. Ni nnkan bii ọdun mẹẹẹdọgbọn ti Chioma ti sare ori papa gba ami ẹyẹ wura, iyẹn goolu fun orilẹ-ede Naijiria ni wọn ti ṣeleri ati da a lọla, ṣugbọn ko ri ọla kan gba lọwọ ẹnikẹni. Ṣugbọn lọsan oni ni Sanwo-Olu fi ile fulaati olojule mẹta ta Ajunwa lọrẹ ninu awọn agboole ijọba to wa ni Ipọnri, iyẹn Babatunde Raji Fashọla Housing Estate, Ipọnri. Ajunwa ni elere ori papa, ati elere idaraya akọkọ to maa gba ami ẹyẹ goolu fun orilẹ-ede Naijiria ninu idije Olimpiiki. Ọkan ninu awọn ọga agba nileeṣẹ ọlọpaa ni Chioma Ajunwa, ipo igbakeji kọmiṣanna ọlọpaa ni obinrin naa wa ninu iṣẹ ọlọpaa.


Iyalọja Jẹnẹra Ondo d’Igbakeji Aarẹ gbogbo ọlọja

Ọmọọbabinrin Nikẹ Arọloye Akingboye, Iyalọja gbogbo Idanre ti di igbakeji Aarẹ gbogbo ẹgbẹ ọlọja nilẹ Naijiria, iyẹn Market Women Association of Nigeria. Mama yii ni Iyalọja Jẹnẹra gbogbo ipinlẹ Ondo ko too di pe wọn yan sipo igbakeji aarẹ ẹgbẹ ọlọja yii. Iroyin ti Aṣejere gbọ ni pe laipẹ yii ni wọn ṣabẹwo si aafin Ọọniriṣa, Ọọni Ileefẹ, Ẹnitan Babatunde Ogunwusi, Ọjaja II niluu Ileefẹ lati ṣabẹwo si Ọọni.


Ikilọ nla lohun to ṣẹlẹ si Nnamdi Kanu jẹ fun Sunday Igboho

Pẹlu bi awọn ọtẹlẹmuyẹ ti fọwọ ofin mu Nnamdi Kanu, ti i ṣe olori ẹgbẹ agbesunmọmi ilẹ Ibo, iyẹn IPOB, ijọba ti paroko ranṣẹ si Sunday Igboho. Lọsan oni ni Agbẹjọro agba funjọba apapọ, Abubakar Malami pepade oniroyin nibi to ti sọ fun awọn oniroyin pe ọwọ ijọba apapọ ti tẹ Nnamdi Kanu. Malami sọ pe ifowosowọpọ awọn agbofinro DSS ati awọn ijọba ilẹ okeere lo mu aṣeyọri naa wa. Bakan naa lo sọ pe awọn ti gbe ọkunrin naa lọ sileẹjọ. Ṣugbọn, ẹnikan tileeṣẹ Aṣejere ba sọrọ niluu Abuja, to sunmọ ileejọba daadaa sọ fun wa lọsan oni pe ikilọ nla ni ohun to ṣẹlẹ si Nnamdi Kanu jẹ fun Sunday Adeyẹmọ tawọn eeyan n pe ni Sunday Igboho. Ọkunrin naa to ni ka forukọ bo oun laṣiiri sọ pe, bi Sunday Igboho ko ba ṣọra, ohun to ṣẹlẹ si Nnamdi Kanu lo maa ṣẹlẹ soun naa, afi to ba jawọ ninu igbesẹ to n gbe nipa alaafia ilu.


Bakan naa lo sọ pe awọn ti gbe ọkunrin naa lọ sileẹjọ. Ṣugbọn, ẹnikan tileeṣẹ Aṣejere ba sọrọ niluu Abuja, to sunmọ ileejọba daadaa sọ fun wa lọsan oni pe ikilọ nla ni ohun to ṣẹlẹ si Nnamdi Kanu jẹ fun Sunday Adeyẹmọ tawọn eeyan n pe ni Sunday Igboho. Ọkunrin naa to ni ka forukọ bo oun laṣiiri sọ pe, bi Sunday Igboho ko ba ṣọra, ohun to ṣẹlẹ si Nnamdi Kanu lo maa ṣẹlẹ soun naa, afi to ba jawọ ninu igbesẹ to n gbe nipa alaafia ilu. Ẹkunrẹrẹ iroyin yii n bọ lọna


Elewe-Ọmọ ati Sunday Igboho fẹẹ kọlu ara wọn l’Ekoo, ṣugbọn … – Odumosu

“Iwadii to n tẹ wa lọwọ ti fihan pe adari ẹgbẹ onimọto kan nipinlẹ Ọyọ ti wọn n pe ni Elewe Omo fẹẹ kọlu ara wọn nipinlẹ Eko, ṣugbọn a o ni gba kẹnikan waa da wahala silẹ nibi, tori naa la ṣe n pariwo pe ki ọlọmọ kilọ fọmọ rẹ, paapaa lọjọ Satide.” Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu lo sọrọ yii di mimọ nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lọsan yii ni Alausa Ikẹja. Odumosu ni, ohun tawọn n gbọ ni pe Eleweọmọ ti ṣeleri lati kọlu Sunday Igboho, tori oun lo ṣekupa ọkan ninu awọn ọmọ rẹ ninu ija to waye laipẹ yii ni Ibadan. Bakan naa ni ọga ọlọpaa naa sọ pe awọn eeyan kan naa ti ṣeleri ati ṣewọde lawọn ibi mejidinlogun kaakiri ipinlẹ naa, ṣugbọn awọn ko ni laju silẹ fẹnikan rara. O ni, ki awọn obi kilọ fọmọ wọn paapaa lopin ọsẹ to n bọ yii.


Sanwo-Olu da ‘Jigi-Bọla’ pada fawọn olugbe Eko

Sam Akinrole Ninu ipinnu rẹ lati mu agbega ba eto ilera nipinlẹ Eko, Gomina Babajide Sanwo-Olu ti ṣe agbende ifilọlẹ eto ilera kan ti wọn pe ni Jigi-Bọla. Eto ilera ọhun to ti le logun ọdun bayii, ni wọn gbe kalẹ lasiko ijọba Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, lati pese jigi oju fawọn olugbe Eko lọfẹẹ. Sanwo-Olu sọ pe ijọba oun gba pe oju nimọlẹ ara, ẹni ti ko ba loju, ti ko leti; o ṣee ṣe ki ile aye nira diẹ fun tọhun lati gbe, nitori ati wa fopin si iṣoro yii, paapaa lati jẹ ki awọn olugbe Eko ti wọn ni iru iṣoro bayii, mọri bọ ninu iṣoro wọn, ijọba rẹ ti ṣakiyesi pe bi wọn ba le tete mọ iru arun to n ṣe wọn, lo le mu ki iṣoro naa dinku lawujọ, nitori ọna ti wọn le gba mọ iru iha ti wọn maa ko si i niyẹn. Awọn ẹgbẹrun lọna ọtalelugba-o-din-mẹwaa, iyẹn 250,000 ti wọn jẹ olugbe ipinlẹ Eko nireti wa pe wọn maa gba itọju nipasẹ eto Jigi-Bọla yii. Idi eyi ni lati ri i daju pe ko si ẹnikẹni to n gbe niluu Eko to ni ipenija oju rara bo ti wu ko mọ. Lasiko ti wọn kọkọ gbe eto yii kalẹ lasiko nigba Aṣiwaju Bọla Tinubu lọhun un, ọpọ awọn eeyan to yẹ ki wọn ti padanu oju wọn ni wọn pada ri oju wọn lo pada, tori jigi oju ọfẹ ni wọn fun ọpọlọpọ wọn lasiko naa, bẹẹ ni wọn si tun ṣe iṣẹ abẹ oju fun awọn ẹlomiiran nigba naa.


Awọn ẹgbẹrun lọna ọtalelugba-o-din-mẹwaa, iyẹn 250,000 ti wọn jẹ olugbe ipinlẹ Eko nireti wa pe wọn maa gba itọju nipasẹ eto Jigi-Bọla yii. Idi eyi ni lati ri i daju pe ko si ẹnikẹni to n gbe niluu Eko to ni ipenija oju rara bo ti wu ko mọ. Lasiko ti wọn kọkọ gbe eto yii kalẹ lasiko nigba Aṣiwaju Bọla Tinubu lọhun un, ọpọ awọn eeyan to yẹ ki wọn ti padanu oju wọn ni wọn pada ri oju wọn lo pada, tori jigi oju ọfẹ ni wọn fun ọpọlọpọ wọn lasiko naa, bẹẹ ni wọn si tun ṣe iṣẹ abẹ oju fun awọn ẹlomiiran nigba naa. Nigba to n ba awọn eeyan sọrọ nibi ifilọlẹ Jigi-Bọla naa to waye ninu ọgba ileẹkọ awọn ọlọpaa ti wọn n pe ni Police College ni Ikẹja lọsẹ to kọja yii, gomina tẹnumọ ọn pe asiko Bọla Tinubu ni wọn kọkọ ṣefilọlẹ eto naa, nitori oju aanu to ni si awọn araalu lasiko naa. Sanwo-Olu ti igbakeji rẹ; Ọbafẹmi Hamzat ṣoju fun nibi eto naa sọ pe, ijọba awọn tun ti ṣagbende eto Jigi-Bọla naa lati tubọ gbogun ti bi awọn eeyan ṣe n ni ipenija oju, paapaa awọn olugbe Eko, nitori kani kii ṣe eto yii ni, ọpọ awọn araalu ni wọn i ba ti fọ loju patapata. “A n ṣefilọlẹ eto Jigi-Bọla yii lati ṣeranti ọkan ninu awọn alaalẹ aṣaaju wa, Bọla Tinubu, lasiko ijọba naa nigba naa lọhun un, ati lati tubọ ri si eto igbayederun awọn araalu Eko.” Ohun ti Sanwo-Olu sọ niyẹn.


Nigba to n ba awọn eeyan sọrọ nibi ifilọlẹ Jigi-Bọla naa to waye ninu ọgba ileẹkọ awọn ọlọpaa ti wọn n pe ni Police College ni Ikẹja lọsẹ to kọja yii, gomina tẹnumọ ọn pe asiko Bọla Tinubu ni wọn kọkọ ṣefilọlẹ eto naa, nitori oju aanu to ni si awọn araalu lasiko naa. Sanwo-Olu ti igbakeji rẹ; Ọbafẹmi Hamzat ṣoju fun nibi eto naa sọ pe, ijọba awọn tun ti ṣagbende eto Jigi-Bọla naa lati tubọ gbogun ti bi awọn eeyan ṣe n ni ipenija oju, paapaa awọn olugbe Eko, nitori kani kii ṣe eto yii ni, ọpọ awọn araalu ni wọn i ba ti fọ loju patapata. “A n ṣefilọlẹ eto Jigi-Bọla yii lati ṣeranti ọkan ninu awọn alaalẹ aṣaaju wa, Bọla Tinubu, lasiko ijọba naa nigba naa lọhun un, ati lati tubọ ri si eto igbayederun awọn araalu Eko.” Ohun ti Sanwo-Olu sọ niyẹn. Ṣugbọn, ọhun kan ti Sanwo-Olu tun ṣalaye fawọn araalu ni pe, yatọ si Jigi tawọn fẹẹ fun awọn ti wọn ba ni iṣoro oju lọfẹẹ, ijọba oun tun ti ṣetan ati pese awọn irinṣẹ tawọn to ni ipenija ati gbọnran daadaa naa le maa lo, pẹlu oniruuru awọn ohun eelo to yẹ fun ilera pipe. O tun ni, a n ṣefilọlẹ eto Jigi-Bọla lọtun lati pese ohun eelo iriran, ati igbọnran fun awọn ti wọn ni ipenija naa. Idi taa si fi n ṣe e ni lati mu ko rọrun fawọn to ni ipenija oju ati eti lati riran ki wọn si tun maa gbọnran daadaa, kii ṣe ọrọ oṣelu rara.


Ṣugbọn, ọhun kan ti Sanwo-Olu tun ṣalaye fawọn araalu ni pe, yatọ si Jigi tawọn fẹẹ fun awọn ti wọn ba ni iṣoro oju lọfẹẹ, ijọba oun tun ti ṣetan ati pese awọn irinṣẹ tawọn to ni ipenija ati gbọnran daadaa naa le maa lo, pẹlu oniruuru awọn ohun eelo to yẹ fun ilera pipe. O tun ni, a n ṣefilọlẹ eto Jigi-Bọla lọtun lati pese ohun eelo iriran, ati igbọnran fun awọn ti wọn ni ipenija naa. Idi taa si fi n ṣe e ni lati mu ko rọrun fawọn to ni ipenija oju ati eti lati riran ki wọn si tun maa gbọnran daadaa, kii ṣe ọrọ oṣelu rara. “Gbogbo awọn ti wọn jẹ olugbe Eko ni wọn nilo iranwọ yii, paapaa awọn ti wọn wa ni ẹsẹkuku ati igberiko, kaakiri awọn ijọba ibilẹ ogun to wa nipinlẹ wa. Lara awọn nnkan ti a si fẹẹ ṣe ni lati ṣayẹwo fawọn eeyan, iyẹn lakọkọ, lati mọ ohun to n ṣẹlẹ si oju wọn, ki oju naa ma ba a fọ patapata, bẹẹ la si tun maa ṣiṣẹ abẹ oju fun awọn to ba yẹ ka ṣe e fun, ati itọju to yẹ ko tẹle e. Kii ṣe bẹẹ nikan, ọpọ wọn naa la maa pese jigi tuntun fun, ọfọ lo si ba de.”


“Gbogbo awọn ti wọn jẹ olugbe Eko ni wọn nilo iranwọ yii, paapaa awọn ti wọn wa ni ẹsẹkuku ati igberiko, kaakiri awọn ijọba ibilẹ ogun to wa nipinlẹ wa. Lara awọn nnkan ti a si fẹẹ ṣe ni lati ṣayẹwo fawọn eeyan, iyẹn lakọkọ, lati mọ ohun to n ṣẹlẹ si oju wọn, ki oju naa ma ba a fọ patapata, bẹẹ la si tun maa ṣiṣẹ abẹ oju fun awọn to ba yẹ ka ṣe e fun, ati itọju to yẹ ko tẹle e. Kii ṣe bẹẹ nikan, ọpọ wọn naa la maa pese jigi tuntun fun, ọfọ lo si ba de.”


Ferdinand, ọmọ iya ẹlẹja Makoko to sọ mọlẹbi doloriire ti pada sileewe

Sinmisola Ajadi Arabinrin Jesuwame, ọkan ninu awọn to n pẹja ta ni agbegbe Makoko nigba to n sọrọ nipa ọmọ rẹ Ferdinand, sọ pe ojoojumọ toun ba ri ọmọ naa lẹkun maa n gbọn oun. “Gbogbo igba to ba jade lọọ ba awọn ọrẹ rẹ ṣere, iba ṣe ọmọde tabi agba, ṣe ni wọn maa n fi ṣe yẹyẹ, nitori ipo to wa. Eyi maa n pe mi lẹkun lọpọlọpọ, kii si i jẹ koun naa jade lọọ ṣere pẹlu awọn ẹlẹgbẹ rẹ. Ohun ti obinrin iya Ferdinard sọ niyẹn laipẹ yii nigba to n ṣapejuwe ọmọ rẹ. Ọmọ taa n sọrọ rẹ yii ni arun kan ti a n pe ni “Arun Ẹgba”, kii jẹ ki ọpọlọ ṣiṣẹ bo ti tọ ati bo ti yẹ. Nigba mi in ẹwẹ, ṣe ni gbogbo ara a maa gbọn pẹpẹ, awọn to mọ nipa eto ilera sọ pe latinu oyun ni kinni naa ti maa n ṣẹlẹ, ohun to si fa a ni pe, latigba tọmọ naa ti wa ninu oyun, lọpọlọ rẹ ko ti dagba daadaa ninu iya rẹ.


Ohun ti obinrin iya Ferdinard sọ niyẹn laipẹ yii nigba to n ṣapejuwe ọmọ rẹ. Ọmọ taa n sọrọ rẹ yii ni arun kan ti a n pe ni “Arun Ẹgba”, kii jẹ ki ọpọlọ ṣiṣẹ bo ti tọ ati bo ti yẹ. Nigba mi in ẹwẹ, ṣe ni gbogbo ara a maa gbọn pẹpẹ, awọn to mọ nipa eto ilera sọ pe latinu oyun ni kinni naa ti maa n ṣẹlẹ, ohun to si fa a ni pe, latigba tọmọ naa ti wa ninu oyun, lọpọlọ rẹ ko ti dagba daadaa ninu iya rẹ. Cerebal Palsy lawọn oloyinbo n pe e. Ọmọọdun mẹwaa pere ni Ferdinand Maumo, ipo rẹ ti yi pada, koda o ti koriire ba awọn mọlẹbi rẹ, paapaa awọn ẹgbọn ati aburo rẹ. Nitori ninu iṣẹ ati iya ni wọn bi gbogbo wọn si, ninu Makoko yẹn naa si ni ni Yaba, l’Ekoo, ṣugbọn aburo wọn, Ferdinard ti ko oriire ba gbogbo wọn. Bawo lọrọ naa ṣe ṣẹlẹ?


Cerebal Palsy lawọn oloyinbo n pe e. Ọmọọdun mẹwaa pere ni Ferdinand Maumo, ipo rẹ ti yi pada, koda o ti koriire ba awọn mọlẹbi rẹ, paapaa awọn ẹgbọn ati aburo rẹ. Nitori ninu iṣẹ ati iya ni wọn bi gbogbo wọn si, ninu Makoko yẹn naa si ni ni Yaba, l’Ekoo, ṣugbọn aburo wọn, Ferdinard ti ko oriire ba gbogbo wọn. Bawo lọrọ naa ṣe ṣẹlẹ? Ọmọkunrin kan wa ti wọn n pe ni Babatunde Ọnakọya, iṣẹ tirẹ ni lati maa ko awọn ọmọ keekeeke jọ, lati kọ wọn ni bi a ti n tayo ti wọn n pe ni Chess, ayo yii, awọn ọlọpọlọ pipe ni wọn maa n ta a, paapaa laarin awọn olowo ati awọn gbajumọ ilu. Igbakigba ti wọn ba fẹẹ da ara wọn laraya lẹyin ti wọn ba ti ṣiṣẹ daadaa, ni wọn maa n ta iru ayo yii. Agbegbe Makoko ni Tunde gba lọ, ibẹ lo ti pade ọmọkunrin yii.


Ọmọkunrin kan wa ti wọn n pe ni Babatunde Ọnakọya, iṣẹ tirẹ ni lati maa ko awọn ọmọ keekeeke jọ, lati kọ wọn ni bi a ti n tayo ti wọn n pe ni Chess, ayo yii, awọn ọlọpọlọ pipe ni wọn maa n ta a, paapaa laarin awọn olowo ati awọn gbajumọ ilu. Igbakigba ti wọn ba fẹẹ da ara wọn laraya lẹyin ti wọn ba ti ṣiṣẹ daadaa, ni wọn maa n ta iru ayo yii. Agbegbe Makoko ni Tunde gba lọ, ibẹ lo ti pade ọmọkunrin yii. Bo ti ri i lọjọ naa, ṣe lo ri irawọ nla ninu rẹ, bo tiẹ jẹ pe awọn ọrẹ rẹ n fi ṣe yẹyẹ ni, gẹgẹ bi wọn ti maa n ṣe ni gbogbo igba. Kia ni wọn si ti bẹrẹ si i kọ ọ bi wọn ti n tayo naa. Bo tiẹ jẹ pe Ferdinand ni arun lara, ipo to wa yii ko di i lọwọ lati kẹkọọ bi wọn ti n tayo yii.


Bo ti ri i lọjọ naa, ṣe lo ri irawọ nla ninu rẹ, bo tiẹ jẹ pe awọn ọrẹ rẹ n fi ṣe yẹyẹ ni, gẹgẹ bi wọn ti maa n ṣe ni gbogbo igba. Kia ni wọn si ti bẹrẹ si i kọ ọ bi wọn ti n tayo naa. Bo tiẹ jẹ pe Ferdinand ni arun lara, ipo to wa yii ko di i lọwọ lati kẹkọọ bi wọn ti n tayo yii. Ohun to gbe debi nla niyẹn o! Ni bayii nnkan ti yi pada, tori lẹyin ti wọn kẹkọọ ayo yii tan ni Babatunde ṣe idije fun gbogbo awọn ọmọ ti wọn waa kẹkọọ naa. Ferdinand lo si bori gbogbo wọn, iyẹn ọmọ tawọn eeyan maa n sa fun, ti wọn ki i fẹẹ sun mọ.


Ohun to gbe debi nla niyẹn o! Ni bayii nnkan ti yi pada, tori lẹyin ti wọn kẹkọọ ayo yii tan ni Babatunde ṣe idije fun gbogbo awọn ọmọ ti wọn waa kẹkọọ naa. Ferdinand lo si bori gbogbo wọn, iyẹn ọmọ tawọn eeyan maa n sa fun, ti wọn ki i fẹẹ sun mọ. Oun lo bori o. Ohun to gbe ọmọ naa dele ijọba niyẹn o, lọdọ Gomina Babajide Sanwo-Olu. Ohun taa tiẹ gbọ ni pe lọjọọ idije ọhun, ṣe ni mama rẹ; Jesuwame wọ itẹlẹ apoti aṣọ rẹ lọ sibi idije naa, lati ṣe koriya fun ọmọ rẹ, bo si ti ri i pe ọmọ naa lo bori bayii, omije ayọ bẹrẹ si i bọ loju rẹ. Nitori ọmọ ana ti wọn fi n ṣe yẹyẹ laarin ẹgbẹ ti waa di olokiki laarin ilu, koda ni bayii; kaakiri agbaye.


Oun lo bori o. Ohun to gbe ọmọ naa dele ijọba niyẹn o, lọdọ Gomina Babajide Sanwo-Olu. Ohun taa tiẹ gbọ ni pe lọjọọ idije ọhun, ṣe ni mama rẹ; Jesuwame wọ itẹlẹ apoti aṣọ rẹ lọ sibi idije naa, lati ṣe koriya fun ọmọ rẹ, bo si ti ri i pe ọmọ naa lo bori bayii, omije ayọ bẹrẹ si i bọ loju rẹ. Nitori ọmọ ana ti wọn fi n ṣe yẹyẹ laarin ẹgbẹ ti waa di olokiki laarin ilu, koda ni bayii; kaakiri agbaye. Ọrọ yii lo de etiigbọ Gomina Sanwo-Olu to fi pe ọmọ naa wa sileejọba ni Marina ninu oṣu to kọja. Nigba to de ọdọ gomina, o sọ fun un pe; “Mo gbọ pe iwọ lo n na gbogbo wọn ni Makoko lori ayo Chess, too, mo fẹ ki emi ati ẹ figagbaga bayii o, ka mọ ẹni to le para wọn layo.” Bi ayo ṣe bẹrẹ laarin Ferdinand ati gomina niyẹn. Fun bii ọgbọn iṣẹju lawọn mejeeji fi n para wọn layo, ti ikinni n ta, tekeji naa si n ta tiẹ, lai fọrọgun, ọmi lawọn mejeeji ta.


Ọrọ yii lo de etiigbọ Gomina Sanwo-Olu to fi pe ọmọ naa wa sileejọba ni Marina ninu oṣu to kọja. Nigba to de ọdọ gomina, o sọ fun un pe; “Mo gbọ pe iwọ lo n na gbogbo wọn ni Makoko lori ayo Chess, too, mo fẹ ki emi ati ẹ figagbaga bayii o, ka mọ ẹni to le para wọn layo.” Bi ayo ṣe bẹrẹ laarin Ferdinand ati gomina niyẹn. Fun bii ọgbọn iṣẹju lawọn mejeeji fi n para wọn layo, ti ikinni n ta, tekeji naa si n ta tiẹ, lai fọrọgun, ọmi lawọn mejeeji ta. Awọn to mọ bi wọn ti n tayo naa sọ pe, ohun to le mu ki ọmọ yii ta ọmi pẹlu gomina, a jẹ pe ọmọ naa mọ ọn ta daadaa, tori Babajide naa kii ṣe ẹran rirọ nidii ayo Chess. Inu gomina dun, ori rẹ wu. Ohun taa gbọ ni pe loju ẹsẹ ni gomina ti ta a lọrẹ, miliọnu kan naira ni wọn fun un, pe ko fi kọkọ lọọ toju ara rẹ na.


Awọn to mọ bi wọn ti n tayo naa sọ pe, ohun to le mu ki ọmọ yii ta ọmi pẹlu gomina, a jẹ pe ọmọ naa mọ ọn ta daadaa, tori Babajide naa kii ṣe ẹran rirọ nidii ayo Chess. Inu gomina dun, ori rẹ wu. Ohun taa gbọ ni pe loju ẹsẹ ni gomina ti ta a lọrẹ, miliọnu kan naira ni wọn fun un, pe ko fi kọkọ lọọ toju ara rẹ na. Iyẹn nikan kọ, oun atawọn aburo ati ẹgbọn rẹ ni wọn ti gba ẹbun ẹkọ ọfẹ lọwọ ijọba bayii, iyẹn ni pe titi ti wọn maa fi jade nileewe Yunifasiti, ijọba ni yoo maa gbọ bukata wọn. Bo tiẹ jẹ pe a ko fidi eyi mulẹ, a gbọ pe wọn ti fun awọn obi rẹ nile tuntun. Ṣugbọn eyi ti a le fidi rẹ mulẹ bayii ni pe ọmọ naa ti pada sileewe.


Iyẹn nikan kọ, oun atawọn aburo ati ẹgbọn rẹ ni wọn ti gba ẹbun ẹkọ ọfẹ lọwọ ijọba bayii, iyẹn ni pe titi ti wọn maa fi jade nileewe Yunifasiti, ijọba ni yoo maa gbọ bukata wọn. Bo tiẹ jẹ pe a ko fidi eyi mulẹ, a gbọ pe wọn ti fun awọn obi rẹ nile tuntun. Ṣugbọn eyi ti a le fidi rẹ mulẹ bayii ni pe ọmọ naa ti pada sileewe. Lọsẹ to kọja yii ni wọn mu u lọọ ba alaga ajọ to n ṣakoso ileewe akọbẹrẹ nipinlẹ Eko, iyẹn SUBEB, Ọnarebu Alawiye King Oluranlọwọ fun gomina lori ọrọ awọn to n ta tẹtẹ, Arabinrin Funmi Olotu ati iya Ferdinand, pẹlu oun funra rẹ ni wọn jọ lọ sọdọ Wahab Alawiye-King, oju ẹsẹ ni wọn si ti fun ọmọ naa lawọn ohun eelo ikẹkọọ to maa lo.


Lọsẹ to kọja yii ni wọn mu u lọọ ba alaga ajọ to n ṣakoso ileewe akọbẹrẹ nipinlẹ Eko, iyẹn SUBEB, Ọnarebu Alawiye King Oluranlọwọ fun gomina lori ọrọ awọn to n ta tẹtẹ, Arabinrin Funmi Olotu ati iya Ferdinand, pẹlu oun funra rẹ ni wọn jọ lọ sọdọ Wahab Alawiye-King, oju ẹsẹ ni wọn si ti fun ọmọ naa lawọn ohun eelo ikẹkọọ to maa lo.


Idokowo ẹgbẹẹgbẹrun miliọnu dọla ti TB Joshua fi silẹ

* O ti sọ tẹlẹ pe iyawo oun ko le ṣe adari ijọ Sinagọọgu * Ọmọ Naijiria kan ṣoṣo lo wa ninu awọn Wolii to ti kọ niṣẹ * Awọn onitiata to wa sọdọ rẹ laipẹ ree * Ati bi eto isinku ṣe maa lọ Sam Akinrole ati Sinmisola Ajadi Wolii Temitọpẹ Balogun Joshua ti wa ninu aisan lasiko naa, afi bi ẹni pe o ti mọ pe asiko oun ti n kasẹ nilẹ, tori kii saaba pe ipade awọn oniroyin. Ṣugbọn ninu oṣu kẹwaa, ọdun to kọja lo pepade awọn agba oniroyin, kiki awọn agba nidii iṣẹ iroyin lo pe, marun un pere ni wọn. Kii ṣe inu ṣọọṣi rẹ ni wọn ti ṣepade naa, ibi ti ijọ Sinagọọgu ti bẹrẹ gan an ni, ibẹ ni wọn n pe ni Agodo Egbe, ni Eko naa ni o. Ẹni ba mọ bi agbegbe naa ṣe ri lasiko ti Joshua bẹrẹ iṣẹ iranṣẹ lọdun 1989, to ba debẹ lọwọ yii, onitọhun ko tiẹ ni mọ boya Naijiria lo wa ni, abi ilu oyinbo. Paradise lawọn eeyan n pe ibẹ bayii. Ẹgbẹlẹgbẹ owo ni wọn run sibẹ o jare! Gbogbo asiko taa n sọ yii, Joshua ko ṣi ileejọsin rẹ silẹ, nitori ajakalẹ arun korona ṣi n ja nigba naa, ṣe ẹyin naa si mọ pe ọkunrin yii lo n gbalejo awọn araalu oyinbo ju nilẹ wa nibi.


Paradise lawọn eeyan n pe ibẹ bayii. Ẹgbẹlẹgbẹ owo ni wọn run sibẹ o jare! Gbogbo asiko taa n sọ yii, Joshua ko ṣi ileejọsin rẹ silẹ, nitori ajakalẹ arun korona ṣi n ja nigba naa, ṣe ẹyin naa si mọ pe ọkunrin yii lo n gbalejo awọn araalu oyinbo ju nilẹ wa nibi. Ijọba tilẹ sọ pe ninu awọn eeyan mẹwaa to n wa si orilẹ-ede Naijiria, mẹfa ninu wọn, ọdọ TB Joshua ni wọn n lọ. Boya ohun ti baba fi ti ṣọọṣi pa niyẹn, ṣugbọn o sọ fawọn alejo rẹ nigba naa pe, o digba t’Ọlọrun ba too yọnda foun koun too ṣi ṣọọṣi pada. Irinajo lati ṣọọṣi rẹ to wa ni Ikọtun si ibi to n gbe ni Agodo to ti gbalejo awọn oniroyin yii, iṣẹju mẹwaa pere ni, bọọsi nla kan ni wọn si fi gbe awọn eeyan naa lọ sibẹ.


Ijọba tilẹ sọ pe ninu awọn eeyan mẹwaa to n wa si orilẹ-ede Naijiria, mẹfa ninu wọn, ọdọ TB Joshua ni wọn n lọ. Boya ohun ti baba fi ti ṣọọṣi pa niyẹn, ṣugbọn o sọ fawọn alejo rẹ nigba naa pe, o digba t’Ọlọrun ba too yọnda foun koun too ṣi ṣọọṣi pada. Irinajo lati ṣọọṣi rẹ to wa ni Ikọtun si ibi to n gbe ni Agodo to ti gbalejo awọn oniroyin yii, iṣẹju mẹwaa pere ni, bọọsi nla kan ni wọn si fi gbe awọn eeyan naa lọ sibẹ. Ọkan ninu awọn ọga oniroyin, Alagba Ṣẹgun James, to wa ninu awọn to lọ sibi ipade naa sọ fun Aṣejere lọsẹ to kọja, nigba to wọn n palẹmọ eto isinku pe, beeyan ba de ibi ti Joshua n gbe, owo ti wọn ri sibẹ ko le din ni ọgbọn miliọnu dọla owo ilẹ okeere. Inu ira ni Josua ti bẹrẹ iṣẹ iranṣẹ lasiko naa lọhun un, ṣugbọn ibi taa n sọ yii ti di nnkan nla, odo nla tawọn ẹja oniruuru wa, n bẹ nibẹ, erekusu naa wa nibẹ, oriṣiiriṣii awọn yara igbalejo wa nibẹ, ibi teeyan ti le gbafẹ wa nibẹ, ori oke teeyan ti le gbadura tabi ba Ọlọrun sọrọ, fẹni to ba n wa iru nnkan bẹẹ naa wa nibẹ. Afi bi ilu, ohun kan ṣoṣo ti ko si ninu ọgba naa ni ileewosan.


Ọkan ninu awọn ọga oniroyin, Alagba Ṣẹgun James, to wa ninu awọn to lọ sibi ipade naa sọ fun Aṣejere lọsẹ to kọja, nigba to wọn n palẹmọ eto isinku pe, beeyan ba de ibi ti Joshua n gbe, owo ti wọn ri sibẹ ko le din ni ọgbọn miliọnu dọla owo ilẹ okeere. Inu ira ni Josua ti bẹrẹ iṣẹ iranṣẹ lasiko naa lọhun un, ṣugbọn ibi taa n sọ yii ti di nnkan nla, odo nla tawọn ẹja oniruuru wa, n bẹ nibẹ, erekusu naa wa nibẹ, oriṣiiriṣii awọn yara igbalejo wa nibẹ, ibi teeyan ti le gbafẹ wa nibẹ, ori oke teeyan ti le gbadura tabi ba Ọlọrun sọrọ, fẹni to ba n wa iru nnkan bẹẹ naa wa nibẹ. Afi bi ilu, ohun kan ṣoṣo ti ko si ninu ọgba naa ni ileewosan. Ohun to si fa a ni pe wọn ko gba pe alaisan kan lr wa nibẹ ko ma ri iwosan gba. Awọn pẹpẹyẹ to wa ninu ọgba naa; kaakiri orilẹ-ede agbaye ni wọn ti lọọ ko wọn wa, awọn ẹja to wa ninu omi nibẹ, oniruuru ni wọn, olowo iyebiye, awọn ogongo baba ẹyẹ naa loriṣii awọn nnkan meremere teeyan maa n ri ninu awọn ọgba igbafẹ ti wọn ṣe siluu oyinbo lo wa nibẹ. Ohun tọpọ eeyan ko mọ nipa ọkunrin yii ni pe kii ṣe ẹran ilu kan, koda inu oṣu kẹta ọdun yii lo yẹ ko lọ si orilẹ-ede South Sudan, nilẹ Afrika lọọ gba awọn ami-ẹyẹ kan. Aarẹ orilẹ-ede naa, Salva Kiir lo ranṣẹ pe e, o si ti ṣeleri pe oun maa mu awọn oniroyin kan dani lo sibẹ, ko too di pe aisan de lasiko naa, ni ko ba le lọ mọ.


Ohun to si fa a ni pe wọn ko gba pe alaisan kan lr wa nibẹ ko ma ri iwosan gba. Awọn pẹpẹyẹ to wa ninu ọgba naa; kaakiri orilẹ-ede agbaye ni wọn ti lọọ ko wọn wa, awọn ẹja to wa ninu omi nibẹ, oniruuru ni wọn, olowo iyebiye, awọn ogongo baba ẹyẹ naa loriṣii awọn nnkan meremere teeyan maa n ri ninu awọn ọgba igbafẹ ti wọn ṣe siluu oyinbo lo wa nibẹ. Ohun tọpọ eeyan ko mọ nipa ọkunrin yii ni pe kii ṣe ẹran ilu kan, koda inu oṣu kẹta ọdun yii lo yẹ ko lọ si orilẹ-ede South Sudan, nilẹ Afrika lọọ gba awọn ami-ẹyẹ kan. Aarẹ orilẹ-ede naa, Salva Kiir lo ranṣẹ pe e, o si ti ṣeleri pe oun maa mu awọn oniroyin kan dani lo sibẹ, ko too di pe aisan de lasiko naa, ni ko ba le lọ mọ. Joshua lo pari ija buruku to ti fẹẹ pa gbogbo ilu naa run tan, gbogbo awọn eeyan ti wọn le da sọrọ naa ni wọn ko ri nnkan ṣe nipa ẹ. Ajọ iṣọkan agbaye, UN gbiyanju, wọn ko ri nnkan ṣe si i, ajọ iṣọkan ilẹ Afrika naa AU, naa gbiyanju wọn ko ri nnkan ṣe si i, ko too di pe wọn ke si Joshua ko waa ba wọn yanju ẹ, o si ṣe bẹẹ. Eyi lo mu ki Aarẹ ilu naa fẹẹ fi awọn nnkan da a lọla. Lara awọn nnkan ti wọn fẹẹ fi da a lọla naa ni lati forukọ rẹ sọ Yunifasiti nla kan niluu naa, wọn tun fẹẹ fi orukọ rẹ sọ oju ọna to gun ju niluu wọn, bẹẹ ni wọn si tun fẹẹ fi ṣe aṣoju ilẹ naa, ko le lanfaani ati wọle jade gẹgẹ bii olori nigbakugba to ba wu u. Ṣugbọn, awọn ọla ti wọn fẹẹ fun oloogbe naa ju eyi lọ, mejilelogun ni gbogbo ẹ, iwọnba to tẹwọ gba niyẹn.


Joshua lo pari ija buruku to ti fẹẹ pa gbogbo ilu naa run tan, gbogbo awọn eeyan ti wọn le da sọrọ naa ni wọn ko ri nnkan ṣe nipa ẹ. Ajọ iṣọkan agbaye, UN gbiyanju, wọn ko ri nnkan ṣe si i, ajọ iṣọkan ilẹ Afrika naa AU, naa gbiyanju wọn ko ri nnkan ṣe si i, ko too di pe wọn ke si Joshua ko waa ba wọn yanju ẹ, o si ṣe bẹẹ. Eyi lo mu ki Aarẹ ilu naa fẹẹ fi awọn nnkan da a lọla. Lara awọn nnkan ti wọn fẹẹ fi da a lọla naa ni lati forukọ rẹ sọ Yunifasiti nla kan niluu naa, wọn tun fẹẹ fi orukọ rẹ sọ oju ọna to gun ju niluu wọn, bẹẹ ni wọn si tun fẹẹ fi ṣe aṣoju ilẹ naa, ko le lanfaani ati wọle jade gẹgẹ bii olori nigbakugba to ba wu u. Ṣugbọn, awọn ọla ti wọn fẹẹ fun oloogbe naa ju eyi lọ, mejilelogun ni gbogbo ẹ, iwọnba to tẹwọ gba niyẹn. O ni, ibi toun ti gba awọn eeyan naa lalejo ni Ọlọrun ti fi iṣẹ iranṣẹ naa le oun lọwọ, nitori ibi to dakẹ ni, bẹẹ si ni loootọ, ko sẹni to le mọ pe inu ilu Eko ni ibi taa n sọ yii wa, bi ẹni wa lori oke ninu igbo kijikiji ni. Bẹẹ lo si tun ni awọn n gbero ati kọ Yunifasiti nla fun imọ iṣegun oyinbo, sayẹnsi, ati imọ iṣẹ bibeli, ṣugbọn ko meẹuba ibi tileewe naa maa wa, ko too ku. Iyawo mi ko le gba ipo olori ijo, nitori … Bo tiẹ jẹ pe kii fi igba gbogbo sọrọ nipa awọn mọlẹbi rẹ, Temitọpẹ sọ fawọn alejo rẹ pe iyawo kan loun ni, bẹẹ loun si ni ọmọbinrin mẹta.


O ni, ibi toun ti gba awọn eeyan naa lalejo ni Ọlọrun ti fi iṣẹ iranṣẹ naa le oun lọwọ, nitori ibi to dakẹ ni, bẹẹ si ni loootọ, ko sẹni to le mọ pe inu ilu Eko ni ibi taa n sọ yii wa, bi ẹni wa lori oke ninu igbo kijikiji ni. Bẹẹ lo si tun ni awọn n gbero ati kọ Yunifasiti nla fun imọ iṣegun oyinbo, sayẹnsi, ati imọ iṣẹ bibeli, ṣugbọn ko meẹuba ibi tileewe naa maa wa, ko too ku. Iyawo mi ko le gba ipo olori ijo, nitori … Bo tiẹ jẹ pe kii fi igba gbogbo sọrọ nipa awọn mọlẹbi rẹ, Temitọpẹ sọ fawọn alejo rẹ pe iyawo kan loun ni, bẹẹ loun si ni ọmọbinrin mẹta. Akọbi n kẹkọọ lati gboye ọmọwe, iyẹn PhD lọwọ, bẹẹ nikeji naa n ṣe ipele ẹkọ keji, iyẹn Masters naa lọwọ nileewe Yunifasiti Oxford niluu London, ikẹta lo si wa nileewe girama ni tiẹ. Ninu gbogbo eyi, Joshua ni, ko ṣee ṣe foun lati fiyawo oun rọpo oun gẹgẹ bii oludari, bo tiẹ jẹ pe iba wu oun to ba ṣee ṣe bẹẹ. O ni, iṣẹ iranse kii ṣe ohun taa jogun ba, tabi teeyan gba niṣẹ, ṣugbọn lati ọdọ Ọlọrun ni.


Akọbi n kẹkọọ lati gboye ọmọwe, iyẹn PhD lọwọ, bẹẹ nikeji naa n ṣe ipele ẹkọ keji, iyẹn Masters naa lọwọ nileewe Yunifasiti Oxford niluu London, ikẹta lo si wa nileewe girama ni tiẹ. Ninu gbogbo eyi, Joshua ni, ko ṣee ṣe foun lati fiyawo oun rọpo oun gẹgẹ bii oludari, bo tiẹ jẹ pe iba wu oun to ba ṣee ṣe bẹẹ. O ni, iṣẹ iranse kii ṣe ohun taa jogun ba, tabi teeyan gba niṣẹ, ṣugbọn lati ọdọ Ọlọrun ni. “Loooto ọmọ ilu Arigidi Akoko ni mi, ibẹ ni mo ti wa, ṣugbọn mo jẹ ajumojogun ijọba ọrun, ko ṣee ṣe fun mi lati sọyawo mi di olori, nitori iṣẹ to wa lọwọ mi, iṣẹ Apọsteli ni. Kii ṣe eyi ti a n lọ sileewe ẹkọ bibeli lọọ kọ, rara o, lati oke wa ni, kii ṣe eyi teeyan n ka ninu iwe to si bẹrẹ si i kọni tabi to n waasu, rara o! Iyawo mi gbọdọ ṣetan ki Ọlọrun le lo o, bo ba ti le fi ara rẹ silẹ fun lilo, Ọlọrun a lo o.” Ohun ti Wolii sọ niyẹn.


“Loooto ọmọ ilu Arigidi Akoko ni mi, ibẹ ni mo ti wa, ṣugbọn mo jẹ ajumojogun ijọba ọrun, ko ṣee ṣe fun mi lati sọyawo mi di olori, nitori iṣẹ to wa lọwọ mi, iṣẹ Apọsteli ni. Kii ṣe eyi ti a n lọ sileewe ẹkọ bibeli lọọ kọ, rara o, lati oke wa ni, kii ṣe eyi teeyan n ka ninu iwe to si bẹrẹ si i kọni tabi to n waasu, rara o! Iyawo mi gbọdọ ṣetan ki Ọlọrun le lo o, bo ba ti le fi ara rẹ silẹ fun lilo, Ọlọrun a lo o.” Ohun ti Wolii sọ niyẹn. Ohun kan ti a ko le fidi ẹ mulẹ ni boya o niye ti wọn n gba lọwọ awọn eeyan ti wọn n wa sinu aginju yii, bẹẹ la ko mọ boya naira abi dọla ni wọn n gba lọwọ wọn, ṣugbọn ọpọ awọn to wa nibẹ, araalu oyinbo ni wọn. Bi wọn ti n lọ ni wọn n bọ, bi ọkọ ti n gbe wọn lọ, ni kẹkẹ n gbe awọn mi in bọ, awọn to si n fẹsẹ rin naa n fẹsẹ rin. Awọn ọmọọṣẹ TB Joshua… Nipa awọn ti iranṣẹ Ọlọrun ti pese silẹ lati gbaṣẹ lọwọ rẹ, Temitọpẹ Joshua ni, awọn Wolii marun un loun ti kọ niṣẹ naa, ọkunrin ati obinrin ni wọn, gbogbo wọn si ti n ṣiṣẹ naa.


Ohun kan ti a ko le fidi ẹ mulẹ ni boya o niye ti wọn n gba lọwọ awọn eeyan ti wọn n wa sinu aginju yii, bẹẹ la ko mọ boya naira abi dọla ni wọn n gba lọwọ wọn, ṣugbọn ọpọ awọn to wa nibẹ, araalu oyinbo ni wọn. Bi wọn ti n lọ ni wọn n bọ, bi ọkọ ti n gbe wọn lọ, ni kẹkẹ n gbe awọn mi in bọ, awọn to si n fẹsẹ rin naa n fẹsẹ rin. Awọn ọmọọṣẹ TB Joshua… Nipa awọn ti iranṣẹ Ọlọrun ti pese silẹ lati gbaṣẹ lọwọ rẹ, Temitọpẹ Joshua ni, awọn Wolii marun un loun ti kọ niṣẹ naa, ọkunrin ati obinrin ni wọn, gbogbo wọn si ti n ṣiṣẹ naa. Ara Amẹrika, Britain, France, ati ọmọ Naijiria ni wọn, koda ọmọ Naija kan lo wa ninu wọn, oyinbo ni gbogbo awọn yooku. Bo tiẹ jẹ pe Temitọpẹ ko darukọ awọn to n ba a ṣiṣẹ, ṣugbọn iwadii Aṣejere fihan pe awọn kan naa ti n waasu bii tiẹ, koda o pẹ to ti fiṣẹ naa le wọn lọwọ, ti wọn ti n baṣẹ naa lọ, bi ko ba si nile tabi to ni nnkan mi in lati ṣe. Lara wọn naa ni ẹni ti wọn n pe ni Wolii Racine; Wolii Anne; Ajinhinrere Joseph; Wolii Chris; Wolii-obinrin Yinka; ati Wolii Obinrin Angela.


Ara Amẹrika, Britain, France, ati ọmọ Naijiria ni wọn, koda ọmọ Naija kan lo wa ninu wọn, oyinbo ni gbogbo awọn yooku. Bo tiẹ jẹ pe Temitọpẹ ko darukọ awọn to n ba a ṣiṣẹ, ṣugbọn iwadii Aṣejere fihan pe awọn kan naa ti n waasu bii tiẹ, koda o pẹ to ti fiṣẹ naa le wọn lọwọ, ti wọn ti n baṣẹ naa lọ, bi ko ba si nile tabi to ni nnkan mi in lati ṣe. Lara wọn naa ni ẹni ti wọn n pe ni Wolii Racine; Wolii Anne; Ajinhinrere Joseph; Wolii Chris; Wolii-obinrin Yinka; ati Wolii Obinrin Angela. Awọn onitiata to wa sọdọ re ko too ku Ọkan lara awọn ti wọn wa sọdọ Wolii Temitọpẹ Joshua laipẹ yii ni gbajumọ agba oṣere tiata ilẹ wa nni, Adedeji Aderẹmi, tawọn eeyan mọ si Ọlọfaana. Gbajumọ oṣere yii sọ pe ni nnkan bii ọdun meji sẹyin loun wa ni lokeṣan ere, toun si ri i pe oun ko le dide lori bẹẹdi, toun ko si le rin mọ. O ni, gbogbo ọsibitu mẹtẹẹta ti wọn gbe oun lọ l’Ọṣun, ko seyi to so eso rere nibẹ, ko too di pe wọn gbe oun wa sọdọ TB Joshua.


Awọn onitiata to wa sọdọ re ko too ku Ọkan lara awọn ti wọn wa sọdọ Wolii Temitọpẹ Joshua laipẹ yii ni gbajumọ agba oṣere tiata ilẹ wa nni, Adedeji Aderẹmi, tawọn eeyan mọ si Ọlọfaana. Gbajumọ oṣere yii sọ pe ni nnkan bii ọdun meji sẹyin loun wa ni lokeṣan ere, toun si ri i pe oun ko le dide lori bẹẹdi, toun ko si le rin mọ. O ni, gbogbo ọsibitu mẹtẹẹta ti wọn gbe oun lọ l’Ọṣun, ko seyi to so eso rere nibẹ, ko too di pe wọn gbe oun wa sọdọ TB Joshua. O ni; “Nigba ti mo debẹ, o fọwọ kan mi, mi o mọ nnkan to gbe mi ṣubu, afi bi ẹni pe nnkan kọlu mi. Nigba ti mo dide duro, mo ri i pe ara mi ti ya. Ẹyin to n dun mi ko dun mi mọ.


O ni; “Nigba ti mo debẹ, o fọwọ kan mi, mi o mọ nnkan to gbe mi ṣubu, afi bi ẹni pe nnkan kọlu mi. Nigba ti mo dide duro, mo ri i pe ara mi ti ya. Ẹyin to n dun mi ko dun mi mọ. Mi o le rin tẹlẹ, ṣugbọn mo ti n da rin bayii. Mo ti dominiria!” Ohun ti Ọlọfaana sọ niyẹn. Kii ṣe oun nikan, oṣere kan naa, Ladi Fọlarin naa sa wa sọdọ ojiṣẹ Ọlọrun naa laipẹ yii.


Mi o le rin tẹlẹ, ṣugbọn mo ti n da rin bayii. Mo ti dominiria!” Ohun ti Ọlọfaana sọ niyẹn. Kii ṣe oun nikan, oṣere kan naa, Ladi Fọlarin naa sa wa sọdọ ojiṣẹ Ọlọrun naa laipẹ yii. O sọ fun Joshua pe oun n wa aabo Ọlọrun tori ṣe lawọn eeyan n ku ninu iṣẹ tiata tawọn n ṣe, bẹẹ loun ko ti i fẹ ku bayii, o loun n fẹ ki Wolii gbadura fun oun. O si ṣe bẹẹ, o ni bi Joshua ṣe gbadura foun tan, loun ṣakiyesi pe nnkan jade lara oun, eyi lo mu koun gba pe oun ti dominira. Bi eto isinku se lo ree Ninu ipade awọn oniroyin to waye lọsẹ to kọja ni awọn alakoso ijọ naa ti ṣalaye bi eto isinku yoo ti waye.


O sọ fun Joshua pe oun n wa aabo Ọlọrun tori ṣe lawọn eeyan n ku ninu iṣẹ tiata tawọn n ṣe, bẹẹ loun ko ti i fẹ ku bayii, o loun n fẹ ki Wolii gbadura fun oun. O si ṣe bẹẹ, o ni bi Joshua ṣe gbadura foun tan, loun ṣakiyesi pe nnkan jade lara oun, eyi lo mu koun gba pe oun ti dominira. Bi eto isinku se lo ree Ninu ipade awọn oniroyin to waye lọsẹ to kọja ni awọn alakoso ijọ naa ti ṣalaye bi eto isinku yoo ti waye. Oni, ọjọ Aje, Mọnde ni eto naa maa bere ni aago mẹfa irọlẹ, ṣugbọn kiki awọn mọlẹbi ati awọn to sunmọ ijọ naa nikan lo maa wa nibẹ. Lati ọjọ Tusde si ọjọ Wẹsde, ni wọn fi maa ṣe isin pataki tawọn eeyan yoo ti lanfaani ati sọ ohun ti wọn mọ nipa ojiṣẹ Ọlọrun naa. Ọjọ Tọsde ni wọn maa tẹ ẹ safẹfẹ fun gbogbo eeyan lati ri lati aago mọkanla si aago marun un irọlẹ.


Oni, ọjọ Aje, Mọnde ni eto naa maa bere ni aago mẹfa irọlẹ, ṣugbọn kiki awọn mọlẹbi ati awọn to sunmọ ijọ naa nikan lo maa wa nibẹ. Lati ọjọ Tusde si ọjọ Wẹsde, ni wọn fi maa ṣe isin pataki tawọn eeyan yoo ti lanfaani ati sọ ohun ti wọn mọ nipa ojiṣẹ Ọlọrun naa. Ọjọ Tọsde ni wọn maa tẹ ẹ safẹfẹ fun gbogbo eeyan lati ri lati aago mọkanla si aago marun un irọlẹ. Ni ọjọ Fraide ni wọn maa sinku rẹ ninu ijọ naa ni Ikọtun bẹrẹ lati aago mẹwaa aarọ, bo tiẹ jẹ pe ko si anfaani lati gbalejo pupọ, awọn aṣaaju ijọ sọ pe awọn ti ṣeto lati gbe eto naa lori tẹlifiṣan fun awọn eeyan lati ri. Wọn si maa pari gbogbo eto lọjọ Sannde pẹlu isin idupẹ ninu ijọ wọn. Awọn to ba awọn oniroyin sọrọ nibi ipade ọhun ni Ọgagun Andy Aniboh, Ọmọwe Gary Tonse, to jẹ agbẹjọro, Ọgbẹni Ayọdeji Ọlabiwọnnu, ati ọkan ninu awọn oṣiṣẹ ijọ Sinagọọgu, Ọmọwe Ugochi Aluka.


Ni ọjọ Fraide ni wọn maa sinku rẹ ninu ijọ naa ni Ikọtun bẹrẹ lati aago mẹwaa aarọ, bo tiẹ jẹ pe ko si anfaani lati gbalejo pupọ, awọn aṣaaju ijọ sọ pe awọn ti ṣeto lati gbe eto naa lori tẹlifiṣan fun awọn eeyan lati ri. Wọn si maa pari gbogbo eto lọjọ Sannde pẹlu isin idupẹ ninu ijọ wọn. Awọn to ba awọn oniroyin sọrọ nibi ipade ọhun ni Ọgagun Andy Aniboh, Ọmọwe Gary Tonse, to jẹ agbẹjọro, Ọgbẹni Ayọdeji Ọlabiwọnnu, ati ọkan ninu awọn oṣiṣẹ ijọ Sinagọọgu, Ọmọwe Ugochi Aluka.


Ilepa wa ni lati tubọ jẹ ki awọn obinrin maa kopa ninu ẹgbẹ alajẹṣẹku – Ṣobule

* Gomina maa fowo si ofin ẹgbẹ alajẹṣẹku laipẹ – Lọla Akande Gbogbo ọjọ Abamẹta kinni, ninu oṣu keje ni wọn maa n ṣe ayeye ọjọ awọn ẹgbẹ alajẹṣẹku. Eto yii ni ajọ iṣọkan agbaye, iyẹn UN fọwọ si ti wọn maa n saami rẹ kaakiri agbaye. Lọsẹ to kọja yii ni ayẹyẹ naa waye nipinlẹ Eko, ti gbogbo awọn ẹgbẹ korajọ lati sami ayẹyẹ ọhun. Ṣaaju ayẹyẹ naa to waye lọsẹ to kọja ni kọmiṣanna fun eto ọrọ aje ati ọrọ awọn alajẹṣẹku nipinlẹ Eko, Ọnarebu Lọla Akande ti ba awọn oniroyin sọrọ, nipa igbesẹ tijọba ti gbe lori ọrọ awọn alajẹṣẹku. Ninu awọn nnkan ti Akande ba Aṣejere sọ ni pe gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ naa ti wọ miliọnu meji bẹẹ lowo afipamọ wọn ti to biliọnu mẹtalọgbọn naira. Yatọ si eyi, kọmiṣanna tun ṣalaye pe; lati fopin si iṣẹ ati iyan lawujọ, gomina maa fọwọ si ofin to gbe ẹgbẹ alajẹṣẹku lẹsẹ laipẹ, lati tubọ fọwọ ofin mu awọn alayederu ti wọn n ba oju ẹgbẹ naa jẹ kaakiri igboro.


Ṣaaju ayẹyẹ naa to waye lọsẹ to kọja ni kọmiṣanna fun eto ọrọ aje ati ọrọ awọn alajẹṣẹku nipinlẹ Eko, Ọnarebu Lọla Akande ti ba awọn oniroyin sọrọ, nipa igbesẹ tijọba ti gbe lori ọrọ awọn alajẹṣẹku. Ninu awọn nnkan ti Akande ba Aṣejere sọ ni pe gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ naa ti wọ miliọnu meji bẹẹ lowo afipamọ wọn ti to biliọnu mẹtalọgbọn naira. Yatọ si eyi, kọmiṣanna tun ṣalaye pe; lati fopin si iṣẹ ati iyan lawujọ, gomina maa fọwọ si ofin to gbe ẹgbẹ alajẹṣẹku lẹsẹ laipẹ, lati tubọ fọwọ ofin mu awọn alayederu ti wọn n ba oju ẹgbẹ naa jẹ kaakiri igboro. Lẹyin ọrọ ti kọmisanna sọ yii ni Aṣejere ba Aarẹ ẹgbẹ LASCOFED sọrọ, iyẹn Amofin Ọladipọ Ṣobule nipa ipa ti wọn n ko gẹgẹ bii aarẹ tuntun fẹgbẹ. Ohun ti wọn ba SAM AKINROLE sọ ree. Aṣejere: Ẹ darukọ yin fun wa?


Lẹyin ọrọ ti kọmisanna sọ yii ni Aṣejere ba Aarẹ ẹgbẹ LASCOFED sọrọ, iyẹn Amofin Ọladipọ Ṣobule nipa ipa ti wọn n ko gẹgẹ bii aarẹ tuntun fẹgbẹ. Ohun ti wọn ba SAM AKINROLE sọ ree. Aṣejere: Ẹ darukọ yin fun wa? Alagba Ṣobule: Orukọ mi ni Amofin Ṣobule Oladiipọ Aṣejere: Nigba wo gan an ni ẹgbẹ dibo yan yin sipo? Alagba Ṣobule: Inu oṣu kẹjọ ọdun to kọja ni wọn yan mi sipo, o ti fẹẹ pe ọdun kan bayii Aṣejere: Ki lawọn eto ti ẹ ni fun ẹgbẹ naa lasiko tiyin, awọn wo lẹ si ti n mu ṣẹ lọwọ? Alagba Ṣobule: Ọpọlọpọ awọn ileri la ṣe fun awọn ọmọ ẹgbẹ alajẹṣẹku, a si ti n mu pupọ ni wọn ṣe.


Alagba Ṣobule: Orukọ mi ni Amofin Ṣobule Oladiipọ Aṣejere: Nigba wo gan an ni ẹgbẹ dibo yan yin sipo? Alagba Ṣobule: Inu oṣu kẹjọ ọdun to kọja ni wọn yan mi sipo, o ti fẹẹ pe ọdun kan bayii Aṣejere: Ki lawọn eto ti ẹ ni fun ẹgbẹ naa lasiko tiyin, awọn wo lẹ si ti n mu ṣẹ lọwọ? Alagba Ṣobule: Ọpọlọpọ awọn ileri la ṣe fun awọn ọmọ ẹgbẹ alajẹṣẹku, a si ti n mu pupọ ni wọn ṣe. A ṣakiyeski pe ko si awọn obinrin pupọ ti wọn fi asiko silẹ lati ṣiṣẹ alajẹṣẹku, a sọ pe a maa gbaruku tiwọn, lati wa sori igbimọ, ki ipa wọn le di mimọ ninu ẹgbẹ naa. Nipa eyi ti a pe ni awọn obinrin ninu ẹgbẹ alajẹṣẹku, iyẹn Women in Cooperative, a ti ṣe iranwọ nipa idanilẹkọọ bii igba mẹta laarin oṣu meloo kan ti a ti wọle. A ṣeranwo owo ati ironilagbara fun wọn, a tun ṣeleri fun awọn ẹgbẹ wa pe awọn owo to tọ si wọn, bi a ṣe n gba owo loorekoore a maa san an fun wọn.


A ṣakiyeski pe ko si awọn obinrin pupọ ti wọn fi asiko silẹ lati ṣiṣẹ alajẹṣẹku, a sọ pe a maa gbaruku tiwọn, lati wa sori igbimọ, ki ipa wọn le di mimọ ninu ẹgbẹ naa. Nipa eyi ti a pe ni awọn obinrin ninu ẹgbẹ alajẹṣẹku, iyẹn Women in Cooperative, a ti ṣe iranwọ nipa idanilẹkọọ bii igba mẹta laarin oṣu meloo kan ti a ti wọle. A ṣeranwo owo ati ironilagbara fun wọn, a tun ṣeleri fun awọn ẹgbẹ wa pe awọn owo to tọ si wọn, bi a ṣe n gba owo loorekoore a maa san an fun wọn. A ti n mu ileri yii ṣe, tori bi owo ṣe n wọle la ṣe n san an, bi wọn ba ṣe n ri owo lawọn naa ṣe le ri gbọ bukata. A tun sọ pe ibaṣepọ to wa laarin awa ati ijọba tubọ dan mọran si i, a si n ṣe eleyii nipa awọn ijokoo ti a ti ṣe. Aṣejere: Bawo le ṣe bori iṣoro ajakalẹ arun korona lọdun to kọja, iranwọ wo lẹ si ṣe fawọn ọmọ ẹgbẹ?


A ti n mu ileri yii ṣe, tori bi owo ṣe n wọle la ṣe n san an, bi wọn ba ṣe n ri owo lawọn naa ṣe le ri gbọ bukata. A tun sọ pe ibaṣepọ to wa laarin awa ati ijọba tubọ dan mọran si i, a si n ṣe eleyii nipa awọn ijokoo ti a ti ṣe. Aṣejere: Bawo le ṣe bori iṣoro ajakalẹ arun korona lọdun to kọja, iranwọ wo lẹ si ṣe fawọn ọmọ ẹgbẹ? Alagba Ṣobule: Bi iṣẹ LASCOFRED ṣe jẹ, ile iya ẹgbẹ ni wa, awọn to wa labẹ wa ni wọn maa n ya awọn eeyan lowo. A ṣedanilẹkọọ fun awọn to wa labẹ wa yii, ki awọn ọmọ ẹgbẹ wọn le janfaani awọn nnkan ti wọn nilo, wọn ṣe iranwọ ounjẹ, iranwọ owo ti ele ori rẹ ko pọ rara, awa naa bii LASCOFED a ṣe iranwọ ounjẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Asejere: Awọn alayederu, ki lẹ n ṣe lati fowo ofin mu wọn?


Alagba Ṣobule: Bi iṣẹ LASCOFRED ṣe jẹ, ile iya ẹgbẹ ni wa, awọn to wa labẹ wa ni wọn maa n ya awọn eeyan lowo. A ṣedanilẹkọọ fun awọn to wa labẹ wa yii, ki awọn ọmọ ẹgbẹ wọn le janfaani awọn nnkan ti wọn nilo, wọn ṣe iranwọ ounjẹ, iranwọ owo ti ele ori rẹ ko pọ rara, awa naa bii LASCOFED a ṣe iranwọ ounjẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Asejere: Awọn alayederu, ki lẹ n ṣe lati fowo ofin mu wọn? Alagba Ṣobule: Wọn tiẹ pọ, igbesẹ ti a n gbe ni pe ni ẹgbẹ wa, a ti da awọn oluyẹwo sita, awọn lo n lọ kaakri si awọn agbegbe ati igberiko, tori wọn n ba orukẹ ẹgbẹ jẹ, wọn ko forukọsilẹ, wọn ko bọwọ fun ofin, ṣe ni wọn n ṣe owo ọmọ ẹgbẹ jakujaku, awọn wọnyi ni wọn n lọ kaakiri lati fẹjọ sun wa, ti awa naa si n gbe igbesẹ. Bẹẹ la si tun ni awọn ọga lati ọdọ ijọba ti wọn n gbe igbesẹ lori ẹ. Aṣejere: Ofin ti gomina fẹẹ fọwọ si nkọ? Alagba Ṣobule: Bẹẹ ni, latilẹ, nigba ti awọn aṣofin fẹẹ bẹrẹ, wọn pe wa, wọn fun wa ni ẹda ofin yẹn, wọn pe wa sipade, awa naa si fi tiwa ṣọwọ si wọn, lati mọ ipinnu tiwa naa.


Alagba Ṣobule: Wọn tiẹ pọ, igbesẹ ti a n gbe ni pe ni ẹgbẹ wa, a ti da awọn oluyẹwo sita, awọn lo n lọ kaakri si awọn agbegbe ati igberiko, tori wọn n ba orukẹ ẹgbẹ jẹ, wọn ko forukọsilẹ, wọn ko bọwọ fun ofin, ṣe ni wọn n ṣe owo ọmọ ẹgbẹ jakujaku, awọn wọnyi ni wọn n lọ kaakiri lati fẹjọ sun wa, ti awa naa si n gbe igbesẹ. Bẹẹ la si tun ni awọn ọga lati ọdọ ijọba ti wọn n gbe igbesẹ lori ẹ. Aṣejere: Ofin ti gomina fẹẹ fọwọ si nkọ? Alagba Ṣobule: Bẹẹ ni, latilẹ, nigba ti awọn aṣofin fẹẹ bẹrẹ, wọn pe wa, wọn fun wa ni ẹda ofin yẹn, wọn pe wa sipade, awa naa si fi tiwa ṣọwọ si wọn, lati mọ ipinnu tiwa naa.


Wọn gbẹsẹ le akanti Sunday Igboho, lẹyin tawọn gomina Yoruba ṣepade pajawiri

* Owo nla lawọn olotẹẹli padanu tori iwọde ọsẹ to kọja * Odidi ọjọ mẹta ni wọn ko fi gbalejo awọn onibaara tori iwọde Igboho * Oun atawọn agbofinro ti n tahun sira wọn * Bo ṣe poora mọ awọn ọtẹlẹmuyẹ lọwọ Sam Akinrole ati Sinmisola Ajadi Ọrọ naa bẹrẹ bii awada, nigba to ya lo ba ikanra de, o gba pe ojuṣe oun ni lati daabobo awọn araalu oun. Ojoojumọ ni wọn n pa awọn ọmọ ilu ẹ, nigba to si ri i pe ijọba ko ri nnkan ṣe si i, loun naa ba bẹrẹ si i lo ofin funra rẹ bi Sunday Adeyẹmọ, tawọn eeyan n pe ni Igboho Ooṣa, tabi Sunday Igboho ṣe di olugbeja awọn ọmọ kaarọ-o-jiire niyẹn o, kia lawọn araalu oyinbo naa ti bẹrẹ si i dowopọ pẹlu rẹ. Bo tiẹ jẹ pe gbogbo igba ti Igboho maa n tẹnumọ ọn fawọn eeyan pe ọtọọtọ lawọn wa, oun ati ajijagbara Nnamdi Kanu tilẹ Ibo kii ṣe nnkan kan naa, iṣẹ awọn yatọ sira, ohun tawọn si n wa yatọ, sibẹ igbagbọ awọn eeyan ni pe nnkan kan naa lawọn mejeeji. Ṣugbọn ọrọ ba ibomi in yọ fun Igboho lọsẹ to kọja, lọjọ Tọsde lawọn agbebọnrin yawọ ile rẹ to wa ni Soka, niluu Ibadan, wọn ba dukia jẹ, bẹẹ ni wọn si tun paayan. Bẹẹ Igboho n palẹmọ ati waa ṣewọde l’Ekoo ki eleyii too ṣẹlẹ. Bẹẹ o ba gbagbe, ọrọ awọn fulani darandaran ni Igboho fi bẹrẹ, paapaa lawọn agbegbe Oke Ogun, ṣugbọn nigba to ya, lo bẹrẹ si i gbogun ti awọn fulani ti wọn wa lagbegbe kan nilẹ Yoruba.


Ṣugbọn ọrọ ba ibomi in yọ fun Igboho lọsẹ to kọja, lọjọ Tọsde lawọn agbebọnrin yawọ ile rẹ to wa ni Soka, niluu Ibadan, wọn ba dukia jẹ, bẹẹ ni wọn si tun paayan. Bẹẹ Igboho n palẹmọ ati waa ṣewọde l’Ekoo ki eleyii too ṣẹlẹ. Bẹẹ o ba gbagbe, ọrọ awọn fulani darandaran ni Igboho fi bẹrẹ, paapaa lawọn agbegbe Oke Ogun, ṣugbọn nigba to ya, lo bẹrẹ si i gbogun ti awọn fulani ti wọn wa lagbegbe kan nilẹ Yoruba. Koda o fẹẹ fa ija laarin oun ati Gomina Ṣeyi Makinde ati Gomina Rotimi Akeredolu ni Ọyọ ati Ondo, nitori ṣe ni wọn dana sun ile awọn fulani kan lẹnu ẹ. Nigba to fi maa di inu oṣu kẹta ọdun, Igboho ti loun ko ṣe mọ, o ni awọn Yoruba ko tiẹ fẹ Naijiria mọ, wọn ti fẹẹ maa lọ da orilẹ-ede tiwọn silẹ. Ṣe lo tun ke si gbogbo awọn ọmọ Yoruba to wa nilẹ Hausa pe ki wọn maa bọ nile. Ninu oṣu keji lo gba ipinlẹ Ogun lọ, niluu Abẹokuta.


Koda o fẹẹ fa ija laarin oun ati Gomina Ṣeyi Makinde ati Gomina Rotimi Akeredolu ni Ọyọ ati Ondo, nitori ṣe ni wọn dana sun ile awọn fulani kan lẹnu ẹ. Nigba to fi maa di inu oṣu kẹta ọdun, Igboho ti loun ko ṣe mọ, o ni awọn Yoruba ko tiẹ fẹ Naijiria mọ, wọn ti fẹẹ maa lọ da orilẹ-ede tiwọn silẹ. Ṣe lo tun ke si gbogbo awọn ọmọ Yoruba to wa nilẹ Hausa pe ki wọn maa bọ nile. Ninu oṣu keji lo gba ipinlẹ Ogun lọ, niluu Abẹokuta. Nigba to si tun dinu oṣu karun un, lo gba ilu Oṣogbo lọ l’Ọṣun, ibẹ lo ti ṣewọde, bẹẹ lo si n sọ fun awọn eeyan pe gbogbo awọn gomina ilẹ Yoruba lo wa lẹyin oun lori idasilẹ orilẹ-ede Yoruba naa. Ṣugbọn loju ẹsẹ lawọn agbaagba Yoruba, ati awọn gomina ti tako oun to sọ, wọn ni irọ funfun gbaa loun ti Igboho n sọ fawọn oniroyin. Ṣugbọn bẹẹ o ba gbagbe, kikọlu ti wọn kọlu ile Igboho kii ṣe akọkọ rara, inu oṣu kinni ọdun yii ni wọn kọkọ kọlu ile rẹ to wa ni Soka.


Nigba to si tun dinu oṣu karun un, lo gba ilu Oṣogbo lọ l’Ọṣun, ibẹ lo ti ṣewọde, bẹẹ lo si n sọ fun awọn eeyan pe gbogbo awọn gomina ilẹ Yoruba lo wa lẹyin oun lori idasilẹ orilẹ-ede Yoruba naa. Ṣugbọn loju ẹsẹ lawọn agbaagba Yoruba, ati awọn gomina ti tako oun to sọ, wọn ni irọ funfun gbaa loun ti Igboho n sọ fawọn oniroyin. Ṣugbọn bẹẹ o ba gbagbe, kikọlu ti wọn kọlu ile Igboho kii ṣe akọkọ rara, inu oṣu kinni ọdun yii ni wọn kọkọ kọlu ile rẹ to wa ni Soka. Bo tiẹ jẹ pe ibi to n gbe kọ niyẹn. Igboho sọ nigba naa pe awọn fulani toun lọọ kọlu l’Oke Ogun ni wọn waa dana sun ile oun. Nigba to tun di inu oṣu kẹrin, lọjọ kẹrindinlọgbọn, wọn tun kọlu ile rẹ to wa ni Soka naa.


Bo tiẹ jẹ pe ibi to n gbe kọ niyẹn. Igboho sọ nigba naa pe awọn fulani toun lọọ kọlu l’Oke Ogun ni wọn waa dana sun ile oun. Nigba to tun di inu oṣu kẹrin, lọjọ kẹrindinlọgbọn, wọn tun kọlu ile rẹ to wa ni Soka naa. Ṣe ẹ ranti pe ọjọ kan naa lawọn agbofinro kọluu loju ọna Eko si Ibadan, lọjọ to n lọ sọdọ Baba Ayọ Adebanjọ, adari ẹgbẹ Afẹnifẹre l’Ekoo. Kii ṣe iroyin tuntun mọ pe wọn tun kọlu ile rẹ lẹẹkan si i, awọn agbofinro ọtẹlẹmuyẹ ilẹ wa si ti sọ pe awọn lawọn ṣiṣẹ naa, ṣugbọn awọn eeyan ni pẹlu agbara oogun abẹnugọngọ, Igboho Ooṣa poora mọ wọn lọwọ. Lẹyin ikọlu ọjọ Tọsde yii lawọn ọtẹlẹmuyẹ pepade oniroyin lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ.


Ṣe ẹ ranti pe ọjọ kan naa lawọn agbofinro kọluu loju ọna Eko si Ibadan, lọjọ to n lọ sọdọ Baba Ayọ Adebanjọ, adari ẹgbẹ Afẹnifẹre l’Ekoo. Kii ṣe iroyin tuntun mọ pe wọn tun kọlu ile rẹ lẹẹkan si i, awọn agbofinro ọtẹlẹmuyẹ ilẹ wa si ti sọ pe awọn lawọn ṣiṣẹ naa, ṣugbọn awọn eeyan ni pẹlu agbara oogun abẹnugọngọ, Igboho Ooṣa poora mọ wọn lọwọ. Lẹyin ikọlu ọjọ Tọsde yii lawọn ọtẹlẹmuyẹ pepade oniroyin lati ṣalaye ohun to ṣẹlẹ. Wọn ni nigba ti awọn de ile rẹ ti awọn ẹṣọ ati awọn ọmolẹyin ẹ ti wọn wa ninu ile ẹ doju ibọn kọ awọn fun bii wakati kan lọkunrin ajijagbara naa ribi sa mọ awọn lọwọ. Ṣugbọn awọn ti dẹ gbogbo okun silẹ fun un awọn yoo si mu un laipẹ. L’Abuja ti wọn ti n ṣafihan awọn mejila ti wọn fi pampẹ ofin mu nile Igboho lawọn DSS ti sọrọ naa.


Wọn ni nigba ti awọn de ile rẹ ti awọn ẹṣọ ati awọn ọmolẹyin ẹ ti wọn wa ninu ile ẹ doju ibọn kọ awọn fun bii wakati kan lọkunrin ajijagbara naa ribi sa mọ awọn lọwọ. Ṣugbọn awọn ti dẹ gbogbo okun silẹ fun un awọn yoo si mu un laipẹ. L’Abuja ti wọn ti n ṣafihan awọn mejila ti wọn fi pampẹ ofin mu nile Igboho lawọn DSS ti sọrọ naa. Agbẹnusọ wọn, Omowe Peter Afunnaya, ni olobo kan lo ta awọn pe Sunday Igboho atawọn eeyan kan to wa pẹlu rẹ ti ko awọn nnkan ija oloro jọ sinu ile naa, lati fi ba ijọba ja, wọn ni wọn fẹẹ doju ijọba Naijiria de ni, to ba ya. O ni, ohun tawọn gbọ yii lo mu kawọn gbera lọọ gbọn ile rẹ yẹbẹyẹbẹ, kawọn si ṣewadii, o ni aago kan aabọ oganjọ oru lawọn de ile naa to wa lagbegbe Sọka, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ. Afunaya ni bawọn ṣe debẹ lawọn ẹṣọ alaabo bii mẹsan-an to n ṣọ ile naa bẹrẹ si i kọju ija sawọn, mẹfa ninu wọn lo gbe ibọn AK-47 dani, mẹta si gbe ibọn ibilẹ dani, ti wọn si fija pẹẹta pẹlu awọn, o ni wọn yinbọn sawọn awọn naa si fibọn dahun pada.


Agbẹnusọ wọn, Omowe Peter Afunnaya, ni olobo kan lo ta awọn pe Sunday Igboho atawọn eeyan kan to wa pẹlu rẹ ti ko awọn nnkan ija oloro jọ sinu ile naa, lati fi ba ijọba ja, wọn ni wọn fẹẹ doju ijọba Naijiria de ni, to ba ya. O ni, ohun tawọn gbọ yii lo mu kawọn gbera lọọ gbọn ile rẹ yẹbẹyẹbẹ, kawọn si ṣewadii, o ni aago kan aabọ oganjọ oru lawọn de ile naa to wa lagbegbe Sọka, niluu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ. Afunaya ni bawọn ṣe debẹ lawọn ẹṣọ alaabo bii mẹsan-an to n ṣọ ile naa bẹrẹ si i kọju ija sawọn, mẹfa ninu wọn lo gbe ibọn AK-47 dani, mẹta si gbe ibọn ibilẹ dani, ti wọn si fija pẹẹta pẹlu awọn, o ni wọn yinbọn sawọn awọn naa si fibọn dahun pada. Ninu ija naa to waye fun bii wakati kan nibọn ti ba awọn mẹta, meji ninu wọn dagbere faye loju ẹsẹ, ẹni kẹta tibọn ba lọwọ ọtun lawọn gbe lọ si ọsibitu, wọn lonitọhun ti n gbadun bayii. O ni lẹyin tawọn ti ko awọn mẹfa to ku, lawọn raaye wọ ile naa, ṣugbọn o jọ pe Sunday Igboho ti raaye sa lọ, kawọn too wọle ọhun. O lawọn eeyan ti wọn fi pampẹ ofin gbe nile naa ni Ọgbẹni Abdulateef Ofeyagbe, Amọda Babatunde ti inagijẹ rẹ n jẹ Lady ‘K’, Tajudeen Ẹrinoyẹn, Diẹkọla Ademọla, Abideen Shittu, Jamiu Noah, Ayọbami Donald, Adelabẹ Usman, Oluwapẹlumi Kunle, Raji Kazeem, Taiwo Ọpẹyẹmi ati Bamidele Sunday.


Ninu ija naa to waye fun bii wakati kan nibọn ti ba awọn mẹta, meji ninu wọn dagbere faye loju ẹsẹ, ẹni kẹta tibọn ba lọwọ ọtun lawọn gbe lọ si ọsibitu, wọn lonitọhun ti n gbadun bayii. O ni lẹyin tawọn ti ko awọn mẹfa to ku, lawọn raaye wọ ile naa, ṣugbọn o jọ pe Sunday Igboho ti raaye sa lọ, kawọn too wọle ọhun. O lawọn eeyan ti wọn fi pampẹ ofin gbe nile naa ni Ọgbẹni Abdulateef Ofeyagbe, Amọda Babatunde ti inagijẹ rẹ n jẹ Lady ‘K’, Tajudeen Ẹrinoyẹn, Diẹkọla Ademọla, Abideen Shittu, Jamiu Noah, Ayọbami Donald, Adelabẹ Usman, Oluwapẹlumi Kunle, Raji Kazeem, Taiwo Ọpẹyẹmi ati Bamidele Sunday. Afunaya tun sọ pe nigba tawọn gbọn ile naa yẹbẹyẹbẹ, lara awọn nnkan ija oloro tawọn ba nibẹ ni ibọn AK-47 meje, ibọn ibilẹ mẹta, katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin ọgbọn, ẹgbẹrun marun-un ọta ibọn, ada marun-un, ọbẹ aṣoro kan, apo ti wọn n gbebọn si meji, kamẹra ti wọn fi n wo ọna jinjin kan, pọọsi ti owo dọla ẹgbẹrun marun-un wa ninu rẹ, lansẹsi iwakọ tilẹ yii ati toke okun ti orukọ Sunday Igboko wa lori rẹ, awọn kaadi ATM, iwe aṣẹ igbeluu orilẹ-ede Germany to ni nọmba YO2N6K1NY lorukọ Sunday Igboho, feere ọlọdẹ meji, aadọta katiriiji ibọn ti ko si ọta ninu ẹ, ẹrọ ibanisọrọ tawọn ẹṣọ alaabo n lo mejidinlogun. Wọn tun lawọn ba aṣọ oogun abẹnugọngọ mẹta, kọmputa agbeletan meji, ati awọn pasipọọtu to jẹ tiẹ ati tawọn mi-in. Afunnaya tun sọ pe marun-un lara awọn ibọn AK-47 tawọn ri gba pada naa jẹ ti awọn ẹṣọ aṣọbode ati imigireṣọn ilẹ wa, wọn ni ọwọ wọn ni wọn ti ja a gba.


Afunaya tun sọ pe nigba tawọn gbọn ile naa yẹbẹyẹbẹ, lara awọn nnkan ija oloro tawọn ba nibẹ ni ibọn AK-47 meje, ibọn ibilẹ mẹta, katiriiji ọta ibọn ti wọn o ti i yin ọgbọn, ẹgbẹrun marun-un ọta ibọn, ada marun-un, ọbẹ aṣoro kan, apo ti wọn n gbebọn si meji, kamẹra ti wọn fi n wo ọna jinjin kan, pọọsi ti owo dọla ẹgbẹrun marun-un wa ninu rẹ, lansẹsi iwakọ tilẹ yii ati toke okun ti orukọ Sunday Igboko wa lori rẹ, awọn kaadi ATM, iwe aṣẹ igbeluu orilẹ-ede Germany to ni nọmba YO2N6K1NY lorukọ Sunday Igboho, feere ọlọdẹ meji, aadọta katiriiji ibọn ti ko si ọta ninu ẹ, ẹrọ ibanisọrọ tawọn ẹṣọ alaabo n lo mejidinlogun. Wọn tun lawọn ba aṣọ oogun abẹnugọngọ mẹta, kọmputa agbeletan meji, ati awọn pasipọọtu to jẹ tiẹ ati tawọn mi-in. Afunnaya tun sọ pe marun-un lara awọn ibọn AK-47 tawọn ri gba pada naa jẹ ti awọn ẹṣọ aṣọbode ati imigireṣọn ilẹ wa, wọn ni ọwọ wọn ni wọn ti ja a gba. Aṣejere tun gbọ pe awọn agbofinro ọtẹlẹmuyẹ ti gbẹsẹ le apo ikowosi, iyẹn akanti Sunday Igboho, ki ọwọ wọn ba a le tete tẹ ẹ. Ohun taa gbọ ni pe gbogbo ibi ti ọkunrin ajijagbara naa kowo si ni wṣn ti gbẹsẹ le, ko ma ba a rowo fi ṣe ohunkohun to ba fẹẹ ṣe lati gbogun ti ijọba abi ilu. Loootọ igbesẹ to yẹ ki ijọba gbe ni pe ki wọn tọ ileẹjọ lọ ki wọn gba aṣẹ lati gbẹsẹ le akanti naa, ṣugbọn Aṣejere ko le fidi rẹ mulẹ boya wọn ti gba aṣẹ naa, nitori asiri ni, ohun to ni i ṣe pẹlu eto aabo ẹmi ati dukia awọn araalu si ni pẹlu. Bakan naa la tun gbọ pe ọpọ awọn to ni otẹẹli ni wọn n binu si igbesẹ ọmọkunrin naa lati waa ṣewọde nipinlẹ Eko lopin ọsẹ to kọja.


Aṣejere tun gbọ pe awọn agbofinro ọtẹlẹmuyẹ ti gbẹsẹ le apo ikowosi, iyẹn akanti Sunday Igboho, ki ọwọ wọn ba a le tete tẹ ẹ. Ohun taa gbọ ni pe gbogbo ibi ti ọkunrin ajijagbara naa kowo si ni wṣn ti gbẹsẹ le, ko ma ba a rowo fi ṣe ohunkohun to ba fẹẹ ṣe lati gbogun ti ijọba abi ilu. Loootọ igbesẹ to yẹ ki ijọba gbe ni pe ki wọn tọ ileẹjọ lọ ki wọn gba aṣẹ lati gbẹsẹ le akanti naa, ṣugbọn Aṣejere ko le fidi rẹ mulẹ boya wọn ti gba aṣẹ naa, nitori asiri ni, ohun to ni i ṣe pẹlu eto aabo ẹmi ati dukia awọn araalu si ni pẹlu. Bakan naa la tun gbọ pe ọpọ awọn to ni otẹẹli ni wọn n binu si igbesẹ ọmọkunrin naa lati waa ṣewọde nipinlẹ Eko lopin ọsẹ to kọja. Ohun taa gbọ ni pe gbogbo awọn otẹẹli yii ni awọn ọlọpaa paṣẹ fun pe ẹnikẹni ko gbọdọ gba alejo wọle. Odidi ọjọ mẹta ni ọpọ awọn olotẹẹli yii ko fi gba alejo kankan wọle. Owo nla si leyi jẹ fun wọn, tori opin ọsẹ gan an ni wọn maa n ri onibaara gba julọ.


Ohun taa gbọ ni pe gbogbo awọn otẹẹli yii ni awọn ọlọpaa paṣẹ fun pe ẹnikẹni ko gbọdọ gba alejo wọle. Odidi ọjọ mẹta ni ọpọ awọn olotẹẹli yii ko fi gba alejo kankan wọle. Owo nla si leyi jẹ fun wọn, tori opin ọsẹ gan an ni wọn maa n ri onibaara gba julọ. Ohun to si fa a ni pe ileeṣẹ ọlọpaa Eko gbọ pe awọn ọmọlẹyin Igboho ti ṣetan ati yawọ ilu Eko, otẹẹli ni ọpọ wọn si fẹẹ de si. Bẹẹ la si tun gbọ pe Sunday Igboho ke si Aarẹ Gani Adams nigba to n gbaradi fun iwọde Eko, wọn lo sọ pe ki Aarẹ fun oun lawọn ọmọ ogun to maa daabobo oun. Ṣugbọn, ẹni to fọrọ yii to wa leti sọ pe Aarẹ ko gba si aba naa rara, nitori iha ti Igboho n kọ si i latẹyinwa.


Ohun to si fa a ni pe ileeṣẹ ọlọpaa Eko gbọ pe awọn ọmọlẹyin Igboho ti ṣetan ati yawọ ilu Eko, otẹẹli ni ọpọ wọn si fẹẹ de si. Bẹẹ la si tun gbọ pe Sunday Igboho ke si Aarẹ Gani Adams nigba to n gbaradi fun iwọde Eko, wọn lo sọ pe ki Aarẹ fun oun lawọn ọmọ ogun to maa daabobo oun. Ṣugbọn, ẹni to fọrọ yii to wa leti sọ pe Aarẹ ko gba si aba naa rara, nitori iha ti Igboho n kọ si i latẹyinwa. Iwadii awọn oniroyin Aṣejere fihan pe awọn gomina ilẹ Yoruba ti sare pepade lori gbogbo ohun to n ṣẹlẹ lọwọ nilẹ Yoruba. Ọjọ Fraide to kọja yii la gbọ pe ipade ọhun waye. Bo tiẹ jẹ pe idankọkọ ni wọn fi ṣe, ko sẹni to le sọ pato boya lori ọrọ Igboho ati bi wọn ṣe kọlu ile rẹ ni wọn jokoo le lori.


Iwadii awọn oniroyin Aṣejere fihan pe awọn gomina ilẹ Yoruba ti sare pepade lori gbogbo ohun to n ṣẹlẹ lọwọ nilẹ Yoruba. Ọjọ Fraide to kọja yii la gbọ pe ipade ọhun waye. Bo tiẹ jẹ pe idankọkọ ni wọn fi ṣe, ko sẹni to le sọ pato boya lori ọrọ Igboho ati bi wọn ṣe kọlu ile rẹ ni wọn jokoo le lori. Awọn gomina to wa nibi ipade naa baa ti gbọ ni Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo, Babajide Sanwo-Olu ti ipinlẹ Eko, Kayọde Fayẹmi ti ipinlẹ Ekiti, Dapọ Abiọdun l’Ogun, Gboyega Oyetọla ti ipinlẹ Ọṣun, ati Ṣeyi Makinde to jẹ gomina ipinlẹ Ọyọ. Adari awọn gomina nilẹ Yoruba to tun jẹ gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Akeredolu lo dari ipade naa. Ọpọ awọn ọmọ Naijiria ni wọn ti n beere ipa ti awọn gomina ilẹ Yoruba ko latigba ti awọn agbofinro ti kọlu Igboho, wọn ni ko yẹ ki awọn gomina naa dakẹ ti i bi omi ojo bẹẹ.


Awọn gomina to wa nibi ipade naa baa ti gbọ ni Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo, Babajide Sanwo-Olu ti ipinlẹ Eko, Kayọde Fayẹmi ti ipinlẹ Ekiti, Dapọ Abiọdun l’Ogun, Gboyega Oyetọla ti ipinlẹ Ọṣun, ati Ṣeyi Makinde to jẹ gomina ipinlẹ Ọyọ. Adari awọn gomina nilẹ Yoruba to tun jẹ gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Akeredolu lo dari ipade naa. Ọpọ awọn ọmọ Naijiria ni wọn ti n beere ipa ti awọn gomina ilẹ Yoruba ko latigba ti awọn agbofinro ti kọlu Igboho, wọn ni ko yẹ ki awọn gomina naa dakẹ ti i bi omi ojo bẹẹ. Bakan naa la si tun gbọ pe gbogbo awọn gomina ilẹ gusu ni wọn tun maa ṣepade lonii ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ karun un, oṣu keje, ọdun 2021 yii. Ọjọ kọkanla, oṣu karun un ni wọn ṣepade kan kẹyin niluu Asaba. Kọmiṣanna feto iroyin nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Gbenga Ọmọtọṣọ lo fọrọ naa to awọn oniroyin leti.


Bakan naa la si tun gbọ pe gbogbo awọn gomina ilẹ gusu ni wọn tun maa ṣepade lonii ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ karun un, oṣu keje, ọdun 2021 yii. Ọjọ kọkanla, oṣu karun un ni wọn ṣepade kan kẹyin niluu Asaba. Kọmiṣanna feto iroyin nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Gbenga Ọmọtọṣọ lo fọrọ naa to awọn oniroyin leti. Gomina Babajide Sanwo-Olu lo maa gbalejo ipade naa nileejọba to wa ni Alausa, Ikẹja, l’Ekoo. Gbogbo awọn gomina mẹtadinlogun ni wọn si n reti nibi ipade naa. Ni bayii, awọn ọtẹlẹmuyẹ ti n wa Igboho loju mejeeji, wọn si ni ibi yoowu to ba wu Sunday Igboho ni ko sa lọ, ṣugbọn ko le sa mọ awọn agbofinro lọwọ, wọn lawọn maa mu un dandan ni.


Gomina Babajide Sanwo-Olu lo maa gbalejo ipade naa nileejọba to wa ni Alausa, Ikẹja, l’Ekoo. Gbogbo awọn gomina mẹtadinlogun ni wọn si n reti nibi ipade naa. Ni bayii, awọn ọtẹlẹmuyẹ ti n wa Igboho loju mejeeji, wọn si ni ibi yoowu to ba wu Sunday Igboho ni ko sa lọ, ṣugbọn ko le sa mọ awọn agbofinro lọwọ, wọn lawọn maa mu un dandan ni. Ṣugbọn Sunday naa ti ni gbogbo ibọn ti wọn ba nile oun, oun ko mọ nnkan nipa ẹ, o nijọba lo n dara. O ni, nnkan kan ṣoṣo toun ni ni toun ni ajẹsara ati awọn nnkan abalaye tawọn baba oun fun oun toun fi n tọju ara oun, o ni, ni ti awọn ibọn ti wọn lawọn ri, ko si nnkan to kan oun nipa ibọn, tori oun kii ṣe janduku rara. Ibo wa lọrọ Sunday Igboho maa ja si, ṣe bii ti Nnamdi Kanu naa lọrọ naa maa lọ ni, ki lawọn gomina maa ṣe si i, ki lawọn agbaagba ilẹ Yoruba naa maa ṣe si i, ọrọ n bọrọ bọ lohun to wa nilẹ yii o.


Ṣugbọn Sunday naa ti ni gbogbo ibọn ti wọn ba nile oun, oun ko mọ nnkan nipa ẹ, o nijọba lo n dara. O ni, nnkan kan ṣoṣo toun ni ni toun ni ajẹsara ati awọn nnkan abalaye tawọn baba oun fun oun toun fi n tọju ara oun, o ni, ni ti awọn ibọn ti wọn lawọn ri, ko si nnkan to kan oun nipa ibọn, tori oun kii ṣe janduku rara. Ibo wa lọrọ Sunday Igboho maa ja si, ṣe bii ti Nnamdi Kanu naa lọrọ naa maa lọ ni, ki lawọn gomina maa ṣe si i, ki lawọn agbaagba ilẹ Yoruba naa maa ṣe si i, ọrọ n bọrọ bọ lohun to wa nilẹ yii o.


Ija AbdulRahman ati Lai Mohammed tubo n feju si i ni Kwara

Nojeem Ege Gomina ipinlẹ Kwara, Alaaji AbdulRahman AbdulRazaq lo kọkọ ju bọmbu ọrọ naa silẹ ni nnkan bii ọsẹ mẹta sẹyin, o ni ọpọ awọn ti wọn n pariwo kiri bayii pe oun yọwọ kilanko wọn lawo ẹgbẹ naa nipinlẹ Kwara ko ṣe nnkan foun nigba ti awọn bẹrẹ ipolongo ibo, koda o ni, biliọnu kan naira ti wọn fun wọn l’Abuja pe ki wọn fi ṣepolongo foun, ṣe ni wọn da a sapo wọn. Alaaji Lai Mohammed, to jẹ minisitia fun eto iroyin nilẹ wa lo si naka abuku naa si. Ibi tija naa ti bẹrẹ niyẹn. Loootọ Kayọde Alabi, igbakeji gomina ni gomina fọrọ naa ran nigba to lọọ ṣoju fun un nibi ifilọlẹ iwe kan ti wọn pe ni O to gẹ, gomina ni, ṣe lawọn agbaagba ẹgbẹ naa kilọ pe ẹnikẹni ko gbọdọ polongo ibo kan foun. O ni, igba ti wọn ri i pe Aarẹ Buhari wọle ni wọn ṣẹṣẹ bẹrẹ si i jade lati polongo ibo foun, ṣugbọn nigba naa, ẹpa ko boro mọ. Loju ẹsẹ ni Alaaji Rasheed Bọlarinwa ti tako ọrọ naa, o ni irọ funfun balau gbaa lohun ti gomina n sọ lẹnu, o lẹnikan ko gba owo kan sapo rara, o ni ẹsun to fi kan Lai Mohammed yẹn, o kan n ṣaran ni.


Loootọ Kayọde Alabi, igbakeji gomina ni gomina fọrọ naa ran nigba to lọọ ṣoju fun un nibi ifilọlẹ iwe kan ti wọn pe ni O to gẹ, gomina ni, ṣe lawọn agbaagba ẹgbẹ naa kilọ pe ẹnikẹni ko gbọdọ polongo ibo kan foun. O ni, igba ti wọn ri i pe Aarẹ Buhari wọle ni wọn ṣẹṣẹ bẹrẹ si i jade lati polongo ibo foun, ṣugbọn nigba naa, ẹpa ko boro mọ. Loju ẹsẹ ni Alaaji Rasheed Bọlarinwa ti tako ọrọ naa, o ni irọ funfun balau gbaa lohun ti gomina n sọ lẹnu, o lẹnikan ko gba owo kan sapo rara, o ni ẹsun to fi kan Lai Mohammed yẹn, o kan n ṣaran ni. BOB ni, koda Gomina AbdulRahman gan an lo gbowo lọwọ awọn adari ẹgbẹ l’Abuja, ko si seyi to fi jiṣẹ ninu owo naa, ṣe lo da na gbogbo ẹ. Boun naa tun ṣe sọ tiẹ tan ni igbakeji alaga ẹgbẹ oṣelu APC tẹlẹ ni ariwa ipinlẹ Kwara, Suleiman Wambai sọ pe irọ nla to jinna si otitọ ni alaga ana fẹgbẹ oṣelu naa nipinlẹ Kwara, Alaaji Bashir Bọlarinwa n pa kaakiri pe awọn alaṣẹ ẹgbẹ naa lati ilu Abuja fun gomina AbdulRahman AbdulRazaq lowo lati fi polongo idibo lọdun 2019. Wambai sọ pe owo ti ẹgbẹ oṣelu APC fi ranṣẹ sawọn ẹgbẹ naa kaakiri orile-ede yii ni wọn fi ṣe awọn eto to ba yẹ, paapaa lati ra awọn nnkan ti wọn nilo fun idibo, eyi to pe ni sisan owo fawọn aṣoju ẹgbẹ lawọn agbegbe idibo, awọn alakoso eto ibo, atawọn ti yoo bawọn eeyan sọrọ lori bi wọn yoo ṣe dibo wọn. O ni bi owo naa ṣe wọle ni wọn ti fi ilana bi wọn yoo ṣe naa tẹle e, ati pe awọn agbaagba ẹgbẹ to fi mọ awọn alẹnulọrọ lo ṣakoso bawọn owo naa ṣe di lilo fawọn nnkan to wa fun.


BOB ni, koda Gomina AbdulRahman gan an lo gbowo lọwọ awọn adari ẹgbẹ l’Abuja, ko si seyi to fi jiṣẹ ninu owo naa, ṣe lo da na gbogbo ẹ. Boun naa tun ṣe sọ tiẹ tan ni igbakeji alaga ẹgbẹ oṣelu APC tẹlẹ ni ariwa ipinlẹ Kwara, Suleiman Wambai sọ pe irọ nla to jinna si otitọ ni alaga ana fẹgbẹ oṣelu naa nipinlẹ Kwara, Alaaji Bashir Bọlarinwa n pa kaakiri pe awọn alaṣẹ ẹgbẹ naa lati ilu Abuja fun gomina AbdulRahman AbdulRazaq lowo lati fi polongo idibo lọdun 2019. Wambai sọ pe owo ti ẹgbẹ oṣelu APC fi ranṣẹ sawọn ẹgbẹ naa kaakiri orile-ede yii ni wọn fi ṣe awọn eto to ba yẹ, paapaa lati ra awọn nnkan ti wọn nilo fun idibo, eyi to pe ni sisan owo fawọn aṣoju ẹgbẹ lawọn agbegbe idibo, awọn alakoso eto ibo, atawọn ti yoo bawọn eeyan sọrọ lori bi wọn yoo ṣe dibo wọn. O ni bi owo naa ṣe wọle ni wọn ti fi ilana bi wọn yoo ṣe naa tẹle e, ati pe awọn agbaagba ẹgbẹ to fi mọ awọn alẹnulọrọ lo ṣakoso bawọn owo naa ṣe di lilo fawọn nnkan to wa fun.


LASRERA pepade awọn alẹnulọrọ lori atunto ofin ile rira

Ajọ to n ṣakoso ọrọ awọn onile, onilẹ ati awọn to n yanilowo ra ohun ini nipinlẹ Eko, eyi ti wọn pe ni Lagos State Real Estate Regulatory Authority, LASRERA, ti pepade awọn alẹnulọrọ nidii ọrọ ile gbigbe, lati mu ki idagbasoke ba ẹka naa nipinlẹ Eko. Ipade ọhun ni wọn pe lati jirooro lori ofin tuntun to ni i ṣe pẹlu ẹtọ awọn to fẹẹ yawo ra ile ati awọn ti wọn n ya ni lowo ra ile; eyi ti wọn pe ni Foreclosure clause lede oyinbo. Ninu ọrọ ẹ, olugbaninimọran gomina lori ọrọ ile gbigbe, Arabinrin Tokẹ Benson Awoyinka ṣalaye pe ipinnu ijọba Gomina Babajide Sanwo-Olu ni lati mu idagbasoke ba ẹka naa nipa ṣiṣe awọn ofin ti yoo mu ko rọrun fun ẹnikẹni to ba fẹẹ ṣowo lẹka naa, paapaa awọn olokoowo nilẹ okeere ati nilẹ wa nibi. Awoyinka ni; “Ofin ile rira nipinlẹ Eko ti a mọ si Lagos State Mortgage and Property Law fẹẹ ṣatunṣe si bi a ti n ra ile ati bẹẹ bẹẹ lọ, bẹẹ la si fẹ mu ko rọrun fẹnikẹni to ba nifẹẹ ati yawo ra ile, tabi to n ni i lọkan lati yanilowo, lati ṣiṣẹ wọn la i si idiwọ kankan. “A fẹ ko rọrun fun gbogbo awọn to ba n ṣowo lẹka ọrọ ile gbigbe, ti wọn ba nifẹẹ ati ya owo ra ilẹ, ko le rọrun fun wọn lati ṣe bẹẹ, erongba wa ni pe ko rọrun fun awọn eeyan lati ni ile tiwọn lori lo jẹ ijọba logun. Ati pe lẹyin ti awọn eeyan to fẹẹ yawo ra ile ba ti ri owo gba tan, o yẹ ko niye tiru ẹni bẹẹ maa kọkọ san fun ẹni to fẹẹ ra ile lọwọ ẹ, bẹẹ ni adehun si gbọdọ wa pe ida owo to ku, asiko bayii la maa fi san an.


Awoyinka ni; “Ofin ile rira nipinlẹ Eko ti a mọ si Lagos State Mortgage and Property Law fẹẹ ṣatunṣe si bi a ti n ra ile ati bẹẹ bẹẹ lọ, bẹẹ la si fẹ mu ko rọrun fẹnikẹni to ba nifẹẹ ati yawo ra ile, tabi to n ni i lọkan lati yanilowo, lati ṣiṣẹ wọn la i si idiwọ kankan. “A fẹ ko rọrun fun gbogbo awọn to ba n ṣowo lẹka ọrọ ile gbigbe, ti wọn ba nifẹẹ ati ya owo ra ilẹ, ko le rọrun fun wọn lati ṣe bẹẹ, erongba wa ni pe ko rọrun fun awọn eeyan lati ni ile tiwọn lori lo jẹ ijọba logun. Ati pe lẹyin ti awọn eeyan to fẹẹ yawo ra ile ba ti ri owo gba tan, o yẹ ko niye tiru ẹni bẹẹ maa kọkọ san fun ẹni to fẹẹ ra ile lọwọ ẹ, bẹẹ ni adehun si gbọdọ wa pe ida owo to ku, asiko bayii la maa fi san an. “Pẹlu bi ile to wa fun awọn eeyan lati gbe ko fi pọ rara l’Ekoo, ohun lo mu ki ijọba Eko ṣamulo igbesẹ yii, ko ba a le wa ninu ofin tuntun tijọba n ṣiṣẹ le lori. “Gbogbo awọn alẹnulọrọ lawọn ẹka gbogbo to rọ mọ iṣẹ yii, bii banki, eto idajọ, ati bẹẹ bẹẹ lo la ti n ba sọrọ lori bi kinni ọhun ṣe maa rọrun lati ṣe. Ko ba a le rọrun fun awọn to ba n fẹ owo lati ṣowo, owo to maa na wọn lọrun lati san fun ọjọ pipẹ ni o, eyi lo le mu ko rọrun fun wọn lati kọle fun awọn araalu lati gbe lowo pooku.” Kọmiṣanna to n ri si eto idajọ nipinlẹ Eko, Moyọsọrẹ Onigbanjo ninu ọrọ tiẹ nibi eto naa sọ pe ohun ti Eko n gbiyanju ati ṣe ni lati yi ohun atijọ pada di ọtun, ki aye ba a le daa de fun gbogbo awọn to n ṣowo lẹka ile gbigbe.


“Pẹlu bi ile to wa fun awọn eeyan lati gbe ko fi pọ rara l’Ekoo, ohun lo mu ki ijọba Eko ṣamulo igbesẹ yii, ko ba a le wa ninu ofin tuntun tijọba n ṣiṣẹ le lori. “Gbogbo awọn alẹnulọrọ lawọn ẹka gbogbo to rọ mọ iṣẹ yii, bii banki, eto idajọ, ati bẹẹ bẹẹ lo la ti n ba sọrọ lori bi kinni ọhun ṣe maa rọrun lati ṣe. Ko ba a le rọrun fun awọn to ba n fẹ owo lati ṣowo, owo to maa na wọn lọrun lati san fun ọjọ pipẹ ni o, eyi lo le mu ko rọrun fun wọn lati kọle fun awọn araalu lati gbe lowo pooku.” Kọmiṣanna to n ri si eto idajọ nipinlẹ Eko, Moyọsọrẹ Onigbanjo ninu ọrọ tiẹ nibi eto naa sọ pe ohun ti Eko n gbiyanju ati ṣe ni lati yi ohun atijọ pada di ọtun, ki aye ba a le daa de fun gbogbo awọn to n ṣowo lẹka ile gbigbe. Alaga igbimọ to n bojuto ọrọ ile gbigbe nileegbimọ aṣofin, Ọnarebu Rasheed Makinde ninu ọrọ tiẹ sọ pe lẹyin ti awọn ti jirooro lori ofin tuntun yii nileegbimọ aṣofin tan, o tun ṣe pataki lati tun pepade mi in lati jirooro lori ofin naa, ki gbogbo awọn alẹnulọrọ lẹka naa le tubọ da si i, ki a ba a le yọ awọn ku diẹ ku diẹ to wa ninu ofin ọhun kuro, ko too di ohun ti a n gbe sita. Ọga agba nileeṣẹ Nigerian Mortgage Refinance Company, NMRC, Ọgbẹni Kẹhinde Ogundimu nigba toun n sọrọ nibi ipade naa, sọ pe afi ti atunto ba ba ofin to gbe iṣẹ ile kikọ ati ohun to jọ mọ ọn ki awọn olokoowo ti owo wa lọwọ wọn too le da si i. O ni, bi awọn olokoowo aladani yii ko ba da sọrọ ile gbigbe, o maa nira funjọba lati da nikan ṣe e. “Ohun tijọba le ṣe, ti wọn si n ṣe lọwọ ni pe ki atunto ba ofin to gbe ẹka naa, ko ba a rọrun fun awọn olokoowo lati fọkanbalẹ da aya wọn de ẹka naa la i bẹru rara.”


Alaga igbimọ to n bojuto ọrọ ile gbigbe nileegbimọ aṣofin, Ọnarebu Rasheed Makinde ninu ọrọ tiẹ sọ pe lẹyin ti awọn ti jirooro lori ofin tuntun yii nileegbimọ aṣofin tan, o tun ṣe pataki lati tun pepade mi in lati jirooro lori ofin naa, ki gbogbo awọn alẹnulọrọ lẹka naa le tubọ da si i, ki a ba a le yọ awọn ku diẹ ku diẹ to wa ninu ofin ọhun kuro, ko too di ohun ti a n gbe sita. Ọga agba nileeṣẹ Nigerian Mortgage Refinance Company, NMRC, Ọgbẹni Kẹhinde Ogundimu nigba toun n sọrọ nibi ipade naa, sọ pe afi ti atunto ba ba ofin to gbe iṣẹ ile kikọ ati ohun to jọ mọ ọn ki awọn olokoowo ti owo wa lọwọ wọn too le da si i. O ni, bi awọn olokoowo aladani yii ko ba da sọrọ ile gbigbe, o maa nira funjọba lati da nikan ṣe e. “Ohun tijọba le ṣe, ti wọn si n ṣe lọwọ ni pe ki atunto ba ofin to gbe ẹka naa, ko ba a rọrun fun awọn olokoowo lati fọkanbalẹ da aya wọn de ẹka naa la i bẹru rara.”


Awọn gomina gusu Naijiria sọ pe, awọn nipo aarẹ kan

Awọn gomina gbogbo gusu ilẹ Naijiria ti fohun kan sọ pe, awọn ni ipo aarẹ kan lọdun 2023. Rotimi Akeredolu lo sọrọ yii lẹyin tawọn gomina mẹtadinlogun naa pari ipade wọn to waye lonii nileejọba to wa ni Alausa, Ikẹja, l’Ekoo. Awọn gomina to wa nibi ipade ọhun ni Nyesom Wike ti Rivers, Adegboyega Oyetola ti Osun, Ifeanyi Ugwuanyi ti Enugu, ati Philip Shaibu, igbakeji gomina Edo, wto soju fun Godwin Obaseki, gomina. Awọn yooku ni Okezie Ikpeazu ti Abia, Emmanuel Udom ti Akwa Ibom, Diri Duoye ti Bayelsa, Willie Obiano ti Anambra, Ben Ayade ti Cross Rivers, Ifeanyi Okowa ti Delta, David Umahi ti Ebonyi, Kayode Fayemi ti Ekiti, Hope Uzodimma ti Imo, Dapo Abiodun ti Ogun, ati Seyi Makinde ti ipinle Oyo.


Bi wọn ṣe dajọ iku fawọn ọmọ Agbẹkọya to gbẹmi ọba nitori afikun owo-ori (II)

Ojuoluwakotimi Olusina Loṣu to kọja yii la bẹrẹ itan bi awọn janduku ṣe gbẹmi ọba alade kan nilẹ Yoruba nitori afikun owo ori. A sọ nipa bi awọn iṣẹlẹ naa ṣe jọ eyi to ṣẹlẹ lọdun to kọja nigba ti awọn janduku kan naa yawọ ilu Ogbomọṣọ, lọjọ kọkanla, oṣu kẹwaa. Ṣugbọn, iṣẹlẹ ti a n sọ lọwọ yii, ọdun 1969 lo ṣẹlẹ, asiko naa lawọn agbẹkọya fija pẹẹta nitori afikun ti ijọba ilẹ Naijiria ṣe si owo ori ti wọn ni ki wọn maa san. Ohun to pada ṣẹlẹ ni pe awọn agbesunmọmi yii kọlu aafin ọba wọn si pada bẹ ori kabiyesi lẹyin ti wọn ti fi i ṣẹsin kaakiri igboro ilu Ogbomọṣọ. Fun anfaani awọn ti ko ka apa kinni itan yii, ẹ tọ fẹndọ yin lọ, ki ẹ beere ẹda iwe iroyin yii ti oṣu to kọja, tabi ki ẹ lọ si ori ẹrọ ayelujara wa, ki ẹ tẹ: https://www.asejere.net/bi-won-%e1%b9%a3e-dajo-iku-fawon-omo-agbekoya-to-gbemi-oba-nitori-afikun-owo-ori-ii/www.asejere.net Lẹyin ti ẹ ba de ibẹ tan ki ẹ tẹ akori itan yii, yoo gbe itan naa toṣu to kọja jade fun yin. Ibẹ lẹ o ti lanfaani ati ka bi apa kinni itan yii ṣe lọ.


Ohun to pada ṣẹlẹ ni pe awọn agbesunmọmi yii kọlu aafin ọba wọn si pada bẹ ori kabiyesi lẹyin ti wọn ti fi i ṣẹsin kaakiri igboro ilu Ogbomọṣọ. Fun anfaani awọn ti ko ka apa kinni itan yii, ẹ tọ fẹndọ yin lọ, ki ẹ beere ẹda iwe iroyin yii ti oṣu to kọja, tabi ki ẹ lọ si ori ẹrọ ayelujara wa, ki ẹ tẹ: https://www.asejere.net/bi-won-%e1%b9%a3e-dajo-iku-fawon-omo-agbekoya-to-gbemi-oba-nitori-afikun-owo-ori-ii/www.asejere.net Lẹyin ti ẹ ba de ibẹ tan ki ẹ tẹ akori itan yii, yoo gbe itan naa toṣu to kọja jade fun yin. Ibẹ lẹ o ti lanfaani ati ka bi apa kinni itan yii ṣe lọ. Ẹ jẹ ka fi to o yin leti pe eyi kii ṣe arosọ rara, ohun to ṣẹlẹ nilẹ Yoruba ni, ohun to ṣẹlẹ niluu ti wọn n pe ni Ogbomọṣọ si ni pẹlu. Ibi ti a ba itan naa de ni pe lẹyin ọjọ mẹjọ ti wọn ṣe oye Benjamin Adekunle yii ni kabiyesi tun pe gbogbo awọn araalu, paapaa awọn agbẹkọya sipade laafin rẹ lati wa ojuutu si ọrọ afikun owo ori naa. Ohun taa gbọ ni pe awọn eeyan to wa nibi ipade yii le lẹgbẹrun kan. Ṣugbọn ko pẹ ti wọn bẹrẹ ipade lawọn ọlọpaa kogberegbe ba ya de, ọkọ nla mẹta ni wọn fi ko wọn wọluu, bi wọn si ti de ni wọn bẹrẹ si i yinbọn ni kosẹ-kosẹ.


Ẹ jẹ ka fi to o yin leti pe eyi kii ṣe arosọ rara, ohun to ṣẹlẹ nilẹ Yoruba ni, ohun to ṣẹlẹ niluu ti wọn n pe ni Ogbomọṣọ si ni pẹlu. Ibi ti a ba itan naa de ni pe lẹyin ọjọ mẹjọ ti wọn ṣe oye Benjamin Adekunle yii ni kabiyesi tun pe gbogbo awọn araalu, paapaa awọn agbẹkọya sipade laafin rẹ lati wa ojuutu si ọrọ afikun owo ori naa. Ohun taa gbọ ni pe awọn eeyan to wa nibi ipade yii le lẹgbẹrun kan. Ṣugbọn ko pẹ ti wọn bẹrẹ ipade lawọn ọlọpaa kogberegbe ba ya de, ọkọ nla mẹta ni wọn fi ko wọn wọluu, bi wọn si ti de ni wọn bẹrẹ si i yinbọn ni kosẹ-kosẹ. Ibọn tawọn ọlọpaa bẹrẹ si i yin yii lo bi awọn agbẹkọya ninu, kia wọn ti kesi ara wọn, wọn si bẹrẹ si i kọrin ogun kaakiri ilu. Orin ogun yii ni wọn kọ lọ saafin Ṣọun, bi Ṣọun ti gbọ ti awọn agbẹkọya n kọrin bọ wa saafin, o ti mọ pe wahala ti de, kia loun atawọn ibatan rẹ meji; Ladipọ Ọlayọde, ati Ọladiran Ọlayọde, pẹlu awọn akọda meji sa wọnu yara kan lo. Ohun ti a gbọ ni pe yara Abudu to wa ninu agbala ọba laafin naa ni kabiyesi sa wọ pẹlu awọn eeyan wọnyi.


Ibọn tawọn ọlọpaa bẹrẹ si i yin yii lo bi awọn agbẹkọya ninu, kia wọn ti kesi ara wọn, wọn si bẹrẹ si i kọrin ogun kaakiri ilu. Orin ogun yii ni wọn kọ lọ saafin Ṣọun, bi Ṣọun ti gbọ ti awọn agbẹkọya n kọrin bọ wa saafin, o ti mọ pe wahala ti de, kia loun atawọn ibatan rẹ meji; Ladipọ Ọlayọde, ati Ọladiran Ọlayọde, pẹlu awọn akọda meji sa wọnu yara kan lo. Ohun ti a gbọ ni pe yara Abudu to wa ninu agbala ọba laafin naa ni kabiyesi sa wọ pẹlu awọn eeyan wọnyi. Ka too wi, ka too fọ, awọn agbesunmọmi Agbẹkọya yii ti dana sun aafin Ṣọun, kia ni Ṣoun tun sa sinu yara ọkunrin kan ti wọn n pe ni Jempe, ibẹ lo ti sa wọnu yara Ọlayiwola lọ, ninu agbala ọba naa lawọn yara yii wa o. Ṣugbọn, o ṣeni laanu pe inu yara Ọlayiwọla ni wọn ka Ṣọun mọ, awọn agbẹkọya yii wọ ọ si gbangba, wọn si bẹrẹ si i ṣa a yanna-yanna. Lojuẹsẹ ni wọn gbẹmi lẹnu Ṣọun, iṣẹlẹ aburu gbaa ni o jare! Awọn eeyan yii ko duro nibẹ nikan, bi ẹmi ti bọ lẹnu Ṣọun, ni wọn ba tun bẹrẹ si i ge awọn ẹya ara kabiyesi; wọn yọ ori ẹ sọtọ, wọn yọ apa rẹ sọtọ, bẹẹ ni wọn si tun yọ gbogbo awọn ẹya ara rẹ sọtọọtọ.


Ka too wi, ka too fọ, awọn agbesunmọmi Agbẹkọya yii ti dana sun aafin Ṣọun, kia ni Ṣoun tun sa sinu yara ọkunrin kan ti wọn n pe ni Jempe, ibẹ lo ti sa wọnu yara Ọlayiwola lọ, ninu agbala ọba naa lawọn yara yii wa o. Ṣugbọn, o ṣeni laanu pe inu yara Ọlayiwọla ni wọn ka Ṣọun mọ, awọn agbẹkọya yii wọ ọ si gbangba, wọn si bẹrẹ si i ṣa a yanna-yanna. Lojuẹsẹ ni wọn gbẹmi lẹnu Ṣọun, iṣẹlẹ aburu gbaa ni o jare! Awọn eeyan yii ko duro nibẹ nikan, bi ẹmi ti bọ lẹnu Ṣọun, ni wọn ba tun bẹrẹ si i ge awọn ẹya ara kabiyesi; wọn yọ ori ẹ sọtọ, wọn yọ apa rẹ sọtọ, bẹẹ ni wọn si tun yọ gbogbo awọn ẹya ara rẹ sọtọọtọ. Wọn tun la ikun rẹ, wọn si ko gbogbo awọn ifun to wa nikun rẹ kuro, lẹyin eyi ni wọn wa bẹntiroolu, wọn da a si i lara, ni wọn ba dana sun oku ọba alaye. Ka ma purọ, iṣẹlẹ aburu gbaa ni! Lẹyin ti wọn dana sun kabiyesi tan, lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii ba tun gbe ori ọba, ṣe ẹ ranti pe a sọ fun pe ori ọba ni wọn kọkọ yọ sọtọ, ki wọn too bẹrẹ si i kun awọn ẹya ara rẹ yooku.


Wọn tun la ikun rẹ, wọn si ko gbogbo awọn ifun to wa nikun rẹ kuro, lẹyin eyi ni wọn wa bẹntiroolu, wọn da a si i lara, ni wọn ba dana sun oku ọba alaye. Ka ma purọ, iṣẹlẹ aburu gbaa ni! Lẹyin ti wọn dana sun kabiyesi tan, lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii ba tun gbe ori ọba, ṣe ẹ ranti pe a sọ fun pe ori ọba ni wọn kọkọ yọ sọtọ, ki wọn too bẹrẹ si i kun awọn ẹya ara rẹ yooku. Ori yii ni wọn gbe kaakiri ilu, ti wọn n kọrin ogun, ko too di pe wọn lọọ fopin irinajo wọn sile olori wọn to n jẹ Jimoh Adisa. Pẹlu agbara oogun abẹnugọngọ, ṣe lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii jẹ ki aṣọ tawọn ọlọpaa tijọba ran lati waa pẹtu si rogbodiyan naa, ṣeni aṣọ ti wọn wọ sọrun lẹ mọ wọn lara, ti wọn ko si le bo aṣọ lọrun ara wọn. Eyi lo mu ki olori ologun to wa ni Ibadan nigba naa, Ọgagun Oluwọle Rotimi ran awọn ṣọja lati lọọ ran awọn ọlọpaa naa lọwọ.


Ori yii ni wọn gbe kaakiri ilu, ti wọn n kọrin ogun, ko too di pe wọn lọọ fopin irinajo wọn sile olori wọn to n jẹ Jimoh Adisa. Pẹlu agbara oogun abẹnugọngọ, ṣe lawọn ọmọ ogun agbẹkọya yii jẹ ki aṣọ tawọn ọlọpaa tijọba ran lati waa pẹtu si rogbodiyan naa, ṣeni aṣọ ti wọn wọ sọrun lẹ mọ wọn lara, ti wọn ko si le bo aṣọ lọrun ara wọn. Eyi lo mu ki olori ologun to wa ni Ibadan nigba naa, Ọgagun Oluwọle Rotimi ran awọn ṣọja lati lọọ ran awọn ọlọpaa naa lọwọ. Lojuẹsẹ naa ni Gomina ilẹ Yoruba nigba naa, Ọgagun Adeyinka Adebayọ, naa ba awọn araalu sọrọ lati mu ki alaafia jọba. Kia nijọba ti bẹrẹ iwadii lori ọrọ naa, ẹsẹkẹsẹ ni wọn si ti fọwọ ofin mu awọn meje. Awọn meje ọhun ni Momodu Ọladele, Jimoh Ajao Amọo, ti wọn n pe ni Olojukan, Jimoh Aranda Atufala, Ezekiel Oyebamiji, Salami Akanji ti wọn tun n pe ni Onimọto, Asifatu Iṣọla, ati Jimoh Adisa.


Lojuẹsẹ naa ni Gomina ilẹ Yoruba nigba naa, Ọgagun Adeyinka Adebayọ, naa ba awọn araalu sọrọ lati mu ki alaafia jọba. Kia nijọba ti bẹrẹ iwadii lori ọrọ naa, ẹsẹkẹsẹ ni wọn si ti fọwọ ofin mu awọn meje. Awọn meje ọhun ni Momodu Ọladele, Jimoh Ajao Amọo, ti wọn n pe ni Olojukan, Jimoh Aranda Atufala, Ezekiel Oyebamiji, Salami Akanji ti wọn tun n pe ni Onimọto, Asifatu Iṣọla, ati Jimoh Adisa. Adajọ Akinọla Aguda to wa nileẹjọ giga tiluu Ibadan lo gbẹjọ ọhun. Ladipọ Ọlayọde to sa wọnu yara pẹlu Ṣọun lọjọ naa lọhun un lo kọkọ jẹri, to si ṣalaye gbogbo bọrọ naa ṣe ṣẹlẹ. Gbogbo awọn ti wọn fẹsun kan naa ni wọn wi awijare wọn, ṣugbọn ko wọ eti Adajọ Aguda rara, eyi lo mu ki wọn fi dajọ iku fun marun un ninu awọn meje ti wọn fẹsun kan naa.


Adajọ Akinọla Aguda to wa nileẹjọ giga tiluu Ibadan lo gbẹjọ ọhun. Ladipọ Ọlayọde to sa wọnu yara pẹlu Ṣọun lọjọ naa lọhun un lo kọkọ jẹri, to si ṣalaye gbogbo bọrọ naa ṣe ṣẹlẹ. Gbogbo awọn ti wọn fẹsun kan naa ni wọn wi awijare wọn, ṣugbọn ko wọ eti Adajọ Aguda rara, eyi lo mu ki wọn fi dajọ iku fun marun un ninu awọn meje ti wọn fẹsun kan naa. Awọn marun un naa ni; Momodu Ọladele, Jimoh Amọo, Jimoh Atufata, Salami Akanji, ati Asifatu Iṣọla. Loootọ wọn tun gbe ẹjọ naa lọ sileẹjọ kotẹmilọrun, ṣugbọn ẹnikan ṣoṣo lo moribọ, tori pe mẹrin ninu wọn ni ileẹjọ kotẹmilọrun tun dajọ iku fun. Salami Akanji, onimọto nikan ni wọn da lare.


Awọn marun un naa ni; Momodu Ọladele, Jimoh Amọo, Jimoh Atufata, Salami Akanji, ati Asifatu Iṣọla. Loootọ wọn tun gbe ẹjọ naa lọ sileẹjọ kotẹmilọrun, ṣugbọn ẹnikan ṣoṣo lo moribọ, tori pe mẹrin ninu wọn ni ileẹjọ kotẹmilọrun tun dajọ iku fun. Salami Akanji, onimọto nikan ni wọn da lare. Awọn mẹrin ti wọn dajọ iku fun yii, tun gbe ẹjọ wọn lọ sileẹjọ giga, ṣugbọn lọjọ kọkanla, oṣu kinni, ọdun 1972 nileẹjọ giga da ẹjọ wọn nu, ti awọn adajọ si sọ pe loootọ ni wọn yẹ lẹni ti a n yẹgi fun. Awọn adajọ to dajọ ọhun nileẹjọ giga ni; Adajọ Adetokunbọ Williams, GBA Coker, Udo Udoma, ati Atanda Fatai Williams. Ẹni to wọ Ṣọun sita gbangba naa, torukẹ rẹ n jẹ Alade Ayantoyinbo naa wa ninu awọn ti wọn dajọ iku fun.


Awọn mẹrin ti wọn dajọ iku fun yii, tun gbe ẹjọ wọn lọ sileẹjọ giga, ṣugbọn lọjọ kọkanla, oṣu kinni, ọdun 1972 nileẹjọ giga da ẹjọ wọn nu, ti awọn adajọ si sọ pe loootọ ni wọn yẹ lẹni ti a n yẹgi fun. Awọn adajọ to dajọ ọhun nileẹjọ giga ni; Adajọ Adetokunbọ Williams, GBA Coker, Udo Udoma, ati Atanda Fatai Williams. Ẹni to wọ Ṣọun sita gbangba naa, torukẹ rẹ n jẹ Alade Ayantoyinbo naa wa ninu awọn ti wọn dajọ iku fun.


Mi o bawọn ji owo ijọba ri, ṣugbọn o lohun ti mo ṣe ti mo fi di milọnia – Dino Melaye

Ojuoluwakotimi Olusina Ọkan ninu awọn ọmọ ileegbimọ aṣofin ilẹ wa ni Dino Melaye, ṣaṣa lẹni ti ko mọ ọmọkunrin naa, ileegbimọ aṣoju-ṣofin lo ti kọkọ bẹrẹ si i ṣe oṣelu, awọn eeyan ipinlẹ Kogi lo ṣoju fun nigba naa, ko too di pe o tun lọ sileegbimọ aṣofin agba, iyẹn Sẹneeti niluu Abuja. Ohun kan ti ọpọ eeyan mọ mọ ọkunrin yii ni, ijangbọn, o fẹran ati maa ba awọn eeyan to ba wa nipo fa wahala, paapaa ti iwa ati iṣe onitọhun ko ba tẹ ẹ lọrun. Eyi lo ṣe lasiko ti Aarẹ Goodluck Jonathan fi wa nipo. Oun naa wa ninu awọn to gbogun ti Jonathan lasiko naa ti wọn si le e lọ. Bakan naa lo tun ṣe pẹlu Muhammadu Buhari lọdun 2019, nigba tiyẹn fẹẹ dije ẹlẹẹkeji, ohun to tun foju gomina ipinlẹ rẹ ri, iyẹn Yahaha Bello, naa kii ṣe kekere, bo tiẹ jẹ pe oun naa foju rẹ ri mabo. Lọwọ yii, Dino ko si nibi kan, iṣẹ aje to yan laayo lo gbajumọ, to si n ṣe lọtun losi.


Oun naa wa ninu awọn to gbogun ti Jonathan lasiko naa ti wọn si le e lọ. Bakan naa lo tun ṣe pẹlu Muhammadu Buhari lọdun 2019, nigba tiyẹn fẹẹ dije ẹlẹẹkeji, ohun to tun foju gomina ipinlẹ rẹ ri, iyẹn Yahaha Bello, naa kii ṣe kekere, bo tiẹ jẹ pe oun naa foju rẹ ri mabo. Lọwọ yii, Dino ko si nibi kan, iṣẹ aje to yan laayo lo gbajumọ, to si n ṣe lọtun losi. Ṣugbọn ohun kan ti gbogbo eeyan mọ nipa ọmọkunrin ara Kogi yii ni pe o fẹran aṣọ, o fẹran bata, o fẹran ẹṣọ ara, ju gbogbo ẹ lọ, o fẹran awọn ọkọ boginni ayọkẹlẹ. Ṣaṣa ni ọkọ igbalode ti ko si ninu garaaji Dino, beeyan ba dele rẹ. Eyi lo mu kawọn eeyan ma fi taratara ka tọkunrin naa si, wọn ni o lowo ṣugbọn afẹ aye lo n fowo ọhun ṣe, ko ran awọn mẹkunnu lọwọ rara.


Ṣugbọn ohun kan ti gbogbo eeyan mọ nipa ọmọkunrin ara Kogi yii ni pe o fẹran aṣọ, o fẹran bata, o fẹran ẹṣọ ara, ju gbogbo ẹ lọ, o fẹran awọn ọkọ boginni ayọkẹlẹ. Ṣaṣa ni ọkọ igbalode ti ko si ninu garaaji Dino, beeyan ba dele rẹ. Eyi lo mu kawọn eeyan ma fi taratara ka tọkunrin naa si, wọn ni o lowo ṣugbọn afẹ aye lo n fowo ọhun ṣe, ko ran awọn mẹkunnu lọwọ rara. Gbogbo igba ti Dino maa n gbe ara rẹ sori ẹrọ ayelujara, pẹlu awọn mọto olowo nla rẹ, ti yoo maa fi wọn yanga fawọn ololufẹ rẹ, bẹẹ naa ni yoo tun maa jo niwaju kamẹra nigba mi in, ka ma purọ, Dino Melaye fẹran aye jijẹ o jare! Amọ ṣa, laipẹ yii ni Dino funra rẹ tu awọn aṣiri kan tẹnikan ko ti i gbọ ri nipa rẹ sita fun awọn ololufẹ rẹ. Ninu oṣu to kọja yii lo rinrinajo lọ siluu Atlanta nilẹ Amẹrika, Sẹnetọ Ademọla Adeleke, ọkunrin to dije fun ipo gomina labẹ ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ọṣun, ṣugbọn tawọn APC ṣe ojooro fun loun ati Dele Mọmọdu lọ sọdọ rẹ ni Amẹrika.


Gbogbo igba ti Dino maa n gbe ara rẹ sori ẹrọ ayelujara, pẹlu awọn mọto olowo nla rẹ, ti yoo maa fi wọn yanga fawọn ololufẹ rẹ, bẹẹ naa ni yoo tun maa jo niwaju kamẹra nigba mi in, ka ma purọ, Dino Melaye fẹran aye jijẹ o jare! Amọ ṣa, laipẹ yii ni Dino funra rẹ tu awọn aṣiri kan tẹnikan ko ti i gbọ ri nipa rẹ sita fun awọn ololufẹ rẹ. Ninu oṣu to kọja yii lo rinrinajo lọ siluu Atlanta nilẹ Amẹrika, Sẹnetọ Ademọla Adeleke, ọkunrin to dije fun ipo gomina labẹ ẹgbẹ oṣelu PDP nipinlẹ Ọṣun, ṣugbọn tawọn APC ṣe ojooro fun loun ati Dele Mọmọdu lọ sọdọ rẹ ni Amẹrika. Nigba ti awọn mejeeji de ọdọ Sẹnetọ onijo ni wọn ba bẹrẹ si i sọ nipa iriri wọn ninu aye ati aṣiri ọla wọn. Dele Mọmọdu lo kọkọ sọ tiẹ. O sọ nipa bi MKO Abiọla ṣe ran an lọwọ niluu London, o sọ bo ṣe fun un ni Ẹgbẹrun meji aabọ owo pọn un, ati bi igbesi aye rẹ ṣe yi pada.


Nigba ti awọn mejeeji de ọdọ Sẹnetọ onijo ni wọn ba bẹrẹ si i sọ nipa iriri wọn ninu aye ati aṣiri ọla wọn. Dele Mọmọdu lo kọkọ sọ tiẹ. O sọ nipa bi MKO Abiọla ṣe ran an lọwọ niluu London, o sọ bo ṣe fun un ni Ẹgbẹrun meji aabọ owo pọn un, ati bi igbesi aye rẹ ṣe yi pada. Dino naa sọ tiẹ, o sọ bi MKO Abiọla ṣe fun oun lẹgbẹrun lọna ọgọrun naira ni ọdun 1992, lasiko to n dije fun ipo aarẹ. O sọ bi MKO ṣe sọ foun pe koun fowo naa ko awọn ọdọ jọ, ṣugbọn koun ma pada wa ṣalaye boun ṣe nawo naa fun oun o, ohun ti Dino ni MKO sọ fun un niyẹn. O ni, owo nla lowo naa lọjọ naa lọhun un.


Dino naa sọ tiẹ, o sọ bi MKO Abiọla ṣe fun oun lẹgbẹrun lọna ọgọrun naira ni ọdun 1992, lasiko to n dije fun ipo aarẹ. O sọ bi MKO ṣe sọ foun pe koun fowo naa ko awọn ọdọ jọ, ṣugbọn koun ma pada wa ṣalaye boun ṣe nawo naa fun oun o, ohun ti Dino ni MKO sọ fun un niyẹn. O ni, owo nla lowo naa lọjọ naa lọhun un. Ọkunrin ọmọ Kogi yii ni lẹyin ti MKO fun oun lowo naa tan, loun tun gba miliọnu kan naira lọwọ Baba Oloye, iyẹn Oloogbe Oluṣọla Saraki, to jẹ baba to bi Bukọla Saraki lọmọ. Dino loun ko le gbagbe ọjọ naa laye. Ẹ ka ohun to sọ: “Mi o le gbagbe lae, bi Baba Oloye ṣe gbe owo yẹn fun mi bayii, mo gba ile lọ, mi o le sun, ṣe ni mo ṣi bibeli sori owo yẹn, pe ko ma ba a poora, ni mo ba bẹrẹ si i gbadura.


Ọkunrin ọmọ Kogi yii ni lẹyin ti MKO fun oun lowo naa tan, loun tun gba miliọnu kan naira lọwọ Baba Oloye, iyẹn Oloogbe Oluṣọla Saraki, to jẹ baba to bi Bukọla Saraki lọmọ. Dino loun ko le gbagbe ọjọ naa laye. Ẹ ka ohun to sọ: “Mi o le gbagbe lae, bi Baba Oloye ṣe gbe owo yẹn fun mi bayii, mo gba ile lọ, mi o le sun, ṣe ni mo ṣi bibeli sori owo yẹn, pe ko ma ba a poora, ni mo ba bẹrẹ si i gbadura. Bo ti dọjọ keji bayii ni mo gba ileefowopamọ Trade Bank lọ, mo lọọ fi owo ọhun pamọ sibẹ. Nigba to di ọjọ kẹta mo gba Kutọnu lọ, mo lọọ ra ọkọ ayọkẹlẹ bọginni ti wọn n pe ni Celica, emi funra mi ni mo gbe mọto naa lati Kutọnu wa si Zaria nibi ti mo n gbe, ọkọ nla lọkọ naa nigba yẹn, tori mo fẹran ọkọ gan an ni.” Nigba to n da awọn ti wọn n fẹsun kan an pe o fẹran ọkọ ayọkẹlẹ, Dino ni, loootọ loun fẹran ọkọ olowo nla, ko si nnkan toun le ṣe si i, tori nnkan toun fẹran ni. O ni, oun mọ awọn kan to jẹ ohun ti wọn fẹran ni tiwọn lobinrin, awọn kan fẹran ka maa ba ọkunrin ẹlẹgbẹ wọn sun, ko siye ti wọn ko le na le e lori, bẹẹ lawọn kan fẹran ẹjẹ, ko siye ti wọn ko le fi wa ẹjẹ, awọn kan fẹran baagi, awọn kan bata, awọn kan ẹṣọ ara, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bo ti dọjọ keji bayii ni mo gba ileefowopamọ Trade Bank lọ, mo lọọ fi owo ọhun pamọ sibẹ. Nigba to di ọjọ kẹta mo gba Kutọnu lọ, mo lọọ ra ọkọ ayọkẹlẹ bọginni ti wọn n pe ni Celica, emi funra mi ni mo gbe mọto naa lati Kutọnu wa si Zaria nibi ti mo n gbe, ọkọ nla lọkọ naa nigba yẹn, tori mo fẹran ọkọ gan an ni.” Nigba to n da awọn ti wọn n fẹsun kan an pe o fẹran ọkọ ayọkẹlẹ, Dino ni, loootọ loun fẹran ọkọ olowo nla, ko si nnkan toun le ṣe si i, tori nnkan toun fẹran ni. O ni, oun mọ awọn kan to jẹ ohun ti wọn fẹran ni tiwọn lobinrin, awọn kan fẹran ka maa ba ọkunrin ẹlẹgbẹ wọn sun, ko siye ti wọn ko le na le e lori, bẹẹ lawọn kan fẹran ẹjẹ, ko siye ti wọn ko le fi wa ẹjẹ, awọn kan fẹran baagi, awọn kan bata, awọn kan ẹṣọ ara, ati bẹẹ bẹẹ lọ. O ni, onikaluku lo mọ ohun toun fẹran, ṣugbọn ni toun, ọkọ ayọkẹlẹ ni. Bakan naa lo tun ṣalaye pe oun kii ṣe oloṣi eeyan, nitori ni nnkan bii ọdun mejila sẹyin, loun ko ẹgbẹrun lọna Ọọdunrun ataabọ naira le ori okoowo kan, o ni lọwọ yii, iye ti okoowo naa n mu wa foun ko din ni miliọnu mẹfa dọla lọdọọdun. “Emi o ji owo kan nileejọba, owo ti mo ri nileegbimọ aṣofin, teeyan ko ba fọwọ kan an fun ọdun mẹrin, ko le ra ọkọ ayọkẹlẹ ti mo n gun kiri, kii ṣe owo to pọ rara.


O ni, onikaluku lo mọ ohun toun fẹran, ṣugbọn ni toun, ọkọ ayọkẹlẹ ni. Bakan naa lo tun ṣalaye pe oun kii ṣe oloṣi eeyan, nitori ni nnkan bii ọdun mejila sẹyin, loun ko ẹgbẹrun lọna Ọọdunrun ataabọ naira le ori okoowo kan, o ni lọwọ yii, iye ti okoowo naa n mu wa foun ko din ni miliọnu mẹfa dọla lọdọọdun. “Emi o ji owo kan nileejọba, owo ti mo ri nileegbimọ aṣofin, teeyan ko ba fọwọ kan an fun ọdun mẹrin, ko le ra ọkọ ayọkẹlẹ ti mo n gun kiri, kii ṣe owo to pọ rara. Ọpọ awọn ẹlẹgbẹ mi ti wọn jẹ Sẹnetọ ti wọn wa l’Abuja lọwọ yii ni wọn ko le da na idaji miliọnu naira, nitori ko sowo lọwọ wọn. Awọn okoowo ti mo ti da owo le lo n pawo wọlẹ fun mi lọdọọdun, mo si lawọn to n ṣiṣẹ fun mi, to jẹ pe ida mẹwaa ninu ida ọgọrun lowo tiwọn, ti wọn maa n yọ nibẹ lẹyin ti wọn ba ti sanwo fun awọn oṣiṣẹ tan, temi ni pe loṣooṣu ni wọn maa n fi owo temi ranṣẹ si mi lai gbe, lai fa. N lo ṣe jẹ ohun to dara ni ki ọmọkunrin maa da owo le okoowo nitori ọjọ iwaju.” Bakan naa ni mo si tun ni ileeṣẹ kan naa nilẹ Amẹrika yii tawọn eeyan ti wa n fọ aṣọ wọn, ko si ọmọọṣẹ kan nibẹ, debẹ koo ko aṣọ rẹ sinu manṣiini, ki o si bẹrẹ si i fọṣọ ni, lẹyin too ba ti sanwo sibi to yẹ ki o fi owo si niyẹn o, awọn ibi temi ti n rowo temi niyẹn o, mi o ji owo ijọba, awọn owo ti a si n sọ yii, bi mo ba ti ko o de Naijiria, ṣe ẹ mọ pe dọla ni, o maa ruga soke ni, n lawọn eeyan fi n ro pe mo kowo ilu jẹ, rara o, iṣẹ ọwọ mi ni mo n ṣe.” Melaye wa gba awọn ọdọ oni nimọran pe ki wọn maa wa imọ kun imọ, nitori awọn nnkan to le sọ wọn dọlọrọ niyẹn, o ni imọ teeyan ba wa to ri, lo maa ran an lọwọ lati kowo le e lori, nigba to ba si ya, okoowo naa yoo bẹrẹ si i mu owo gọbọi wọle, iru nnkan to ṣẹlẹ soun niyẹn.


Ọpọ awọn ẹlẹgbẹ mi ti wọn jẹ Sẹnetọ ti wọn wa l’Abuja lọwọ yii ni wọn ko le da na idaji miliọnu naira, nitori ko sowo lọwọ wọn. Awọn okoowo ti mo ti da owo le lo n pawo wọlẹ fun mi lọdọọdun, mo si lawọn to n ṣiṣẹ fun mi, to jẹ pe ida mẹwaa ninu ida ọgọrun lowo tiwọn, ti wọn maa n yọ nibẹ lẹyin ti wọn ba ti sanwo fun awọn oṣiṣẹ tan, temi ni pe loṣooṣu ni wọn maa n fi owo temi ranṣẹ si mi lai gbe, lai fa. N lo ṣe jẹ ohun to dara ni ki ọmọkunrin maa da owo le okoowo nitori ọjọ iwaju.” Bakan naa ni mo si tun ni ileeṣẹ kan naa nilẹ Amẹrika yii tawọn eeyan ti wa n fọ aṣọ wọn, ko si ọmọọṣẹ kan nibẹ, debẹ koo ko aṣọ rẹ sinu manṣiini, ki o si bẹrẹ si i fọṣọ ni, lẹyin too ba ti sanwo sibi to yẹ ki o fi owo si niyẹn o, awọn ibi temi ti n rowo temi niyẹn o, mi o ji owo ijọba, awọn owo ti a si n sọ yii, bi mo ba ti ko o de Naijiria, ṣe ẹ mọ pe dọla ni, o maa ruga soke ni, n lawọn eeyan fi n ro pe mo kowo ilu jẹ, rara o, iṣẹ ọwọ mi ni mo n ṣe.” Melaye wa gba awọn ọdọ oni nimọran pe ki wọn maa wa imọ kun imọ, nitori awọn nnkan to le sọ wọn dọlọrọ niyẹn, o ni imọ teeyan ba wa to ri, lo maa ran an lọwọ lati kowo le e lori, nigba to ba si ya, okoowo naa yoo bẹrẹ si i mu owo gọbọi wọle, iru nnkan to ṣẹlẹ soun niyẹn.


AWORAN: Ọọni, Oyetọla, Mimiko nibi ọjọọbi Baba Omiṣore

Lanaa ni won sayeye ojoobi aadorun odun Oba David Olajide Omisore, Olu tiluu Olode (Awolowo) ni ijoba ibile Ife South, ti won si tun je baba igbakeji gomina ipinle Osun nigba kan, iyen Oloye Iyiola Omisore. Opo awon eeyan nla ni won wa sibi ayeye naa, lara won ni Ooni Ife, Oba Adeyeye Ogunwusi, Gomina Gboyega Oyetola, Oloye Bisi Akande, Olusegun Mimiko, ati bee bee lo.