Ẹbi Fawẹhinmi ti kede isinku Muhammed, wọn ni Korona lo pa a

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn ẹbi gbajugbaja amofin nni, Gani Fawẹhinmi, ti kede bi wọn yoo ṣe sinku ọmọ wọn, Muhammed Fawẹhinmi, to doloogbe laipẹ yii, bẹẹ ni wọn ti fidi ẹ mulẹ pe aisan Korona lo gba ẹmi ọkunrin naa. Ọjọbọ, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ yii, ni ẹbi Fawẹhinmi fidi eyi mulẹ nibi ipade oniroyin ti wọn pe, nibẹ ni Saheed Fawẹhinmi, ọkan ninu awọn ọmọ agba amofin naa ti ṣalaye fawọn akọroyin pe idi meji tawọn fi pepade yii ni lati ṣalaye iru iku to pa Daodu ile Fawẹhinmi, kawọn si sọ bi eto isinku rẹ yoo ṣe lọ. Ọgbẹni Saheed Fawẹhinmi sọ pe awọn ko tete sọ iru iku to pa Muhammed nitori awọn fẹẹ fidi ẹ mulẹ latọdọ awọn dokita oyinbo, ohun to pamọ naa si ti waa foju han lẹyin ayẹwo bayii, awọn dokita ti fidi ẹ mulẹ pe Korona lo pa Muhammed, ololufẹ awọn. Fun idi eyi, idile Fawẹhinmi lawọn rọ awọn ọmọ Naijiria, ki wọn ṣọra lori ọrọ Koro. Wọn ni beeyan ba ti gba abẹrẹ to n dena Korona yii paapaa, ko tun ṣọra ṣe, ko maa lo ibomu rẹ, ko si jinna si gbogbo ohun to le mu Koro wọle. Wọn rọ ijọba pẹlu lati ṣeto to yẹ nipa aisan yii, ki wọn si kede ẹ pe kinni buruku naa ṣi n ṣọṣẹ, ki awọn ti wọn ti ni aisan kan tabi omi-in lara tẹlẹ to le tete jẹ ki Koro pa wọn le tete maa ṣọra wọn.


Fun idi eyi, idile Fawẹhinmi lawọn rọ awọn ọmọ Naijiria, ki wọn ṣọra lori ọrọ Koro. Wọn ni beeyan ba ti gba abẹrẹ to n dena Korona yii paapaa, ko tun ṣọra ṣe, ko maa lo ibomu rẹ, ko si jinna si gbogbo ohun to le mu Koro wọle. Wọn rọ ijọba pẹlu lati ṣeto to yẹ nipa aisan yii, ki wọn si kede ẹ pe kinni buruku naa ṣi n ṣọṣẹ, ki awọn ti wọn ti ni aisan kan tabi omi-in lara tẹlẹ to le tete jẹ ki Koro pa wọn le tete maa ṣọra wọn. Bakan naa ni wọn ni kijọba da awọn dokita to n yanṣẹ lodi yii lohun, ki wọn wo bi Oloogbe ati baba rẹ ṣe ja fẹtọọ ọmọniyan ki wọn too faye silẹ, kijọba ṣe ohun to yẹ lasiko to yẹ. Nipa bi isinku Oloogbe Muhammed yoo ṣe lọ, isin orin ati sisọ ọrọ iwuri nipa Oloogbe yoo waye l’Ọjọruu, ọjọ karundinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ni ṣọọṣi Archbishop Vining Cathedral, Ikẹja, niluu Eko. Aago mẹrin irọlẹ si aago meje alẹ ni eyi yoo fi waye.


Bakan naa ni wọn ni kijọba da awọn dokita to n yanṣẹ lodi yii lohun, ki wọn wo bi Oloogbe ati baba rẹ ṣe ja fẹtọọ ọmọniyan ki wọn too faye silẹ, kijọba ṣe ohun to yẹ lasiko to yẹ. Nipa bi isinku Oloogbe Muhammed yoo ṣe lọ, isin orin ati sisọ ọrọ iwuri nipa Oloogbe yoo waye l’Ọjọruu, ọjọ karundinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ni ṣọọṣi Archbishop Vining Cathedral, Ikẹja, niluu Eko. Aago mẹrin irọlẹ si aago meje alẹ ni eyi yoo fi waye. To ba di l’Ọjọbọ, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹjọ, wọn yoo gbe oku lati Eko lọ si agboole Fawẹhinmi, l’Ondo. To ba waa di lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹjọ, wọn yoo sin ọkunrin lọọya to ku lẹni ọdun mejilelaaadọta ọhun si agboole Fawẹhimi, l’Ondo. Awọn ẹbi yii lawọn dupẹ lọwọ gbogbo awọn abanikẹdun latijọ yii wa, awọn si faaye gba awọn to ba fẹẹ lọ s’Ondo lati ṣeto isinku.


To ba di l’Ọjọbọ, ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹjọ, wọn yoo gbe oku lati Eko lọ si agboole Fawẹhinmi, l’Ondo. To ba waa di lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹjọ, wọn yoo sin ọkunrin lọọya to ku lẹni ọdun mejilelaaadọta ọhun si agboole Fawẹhimi, l’Ondo. Awọn ẹbi yii lawọn dupẹ lọwọ gbogbo awọn abanikẹdun latijọ yii wa, awọn si faaye gba awọn to ba fẹẹ lọ s’Ondo lati ṣeto isinku. Wọn ni ṣugbọn yoo dun m’awọn bi ero ba mọ niwọn, nitori ofin to de sinsin oku ẹni ti Korona pa.


Wọn ni ṣugbọn yoo dun m’awọn bi ero ba mọ niwọn, nitori ofin to de sinsin oku ẹni ti Korona pa.


Nitori biliọnu marundinlogoji Naira to fẹẹ ya, ẹgbẹ kan wọ gomina Kwara lọ sile-ẹjọ

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Fẹsun pe o fẹẹ ya owo kan ti ko din ni biliọnu marundinlogoji naira, ẹgbẹ kan ti orukọ wọn n jẹ Kwara Consultative Stakeholders Forum, ti wọ Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrahman Abdulrasaq, lọ siwaju ile-ẹjọ giga kan niluu Abuja pe ko da a lọwọ kọ lati ma ya owo naa. Nọmba iwe ipẹjọ ọhun ni FHC/ABJ/CS/848/2021, leyii ti wọn fi pe Gomina Abdulrahman Abdulrazaq, ile aṣofin Kwara, Agbẹjọro agba ni Kwara, ileeṣẹ to n ri si idokoowo ni ilẹ yii, ajọ to n ri si paṣipaarọ owo (Securities and Exchange Commission), ileeṣẹ Greenland & Growth SPV Limited, GTL Trustees Limited ati EAC Trustees lẹjọ, ti wọn si sọ pe iye owo ti wọn o maa yọ ati bi owo naa yoo ṣe di sisan pada ni gomina ti buwọ lu, ti yoo si bẹrẹ ni ipari osu yii. Lati inu oṣu kin-in-ni, ọdun yii ti ile aṣofin ipinlẹ Kwara ti buwọ lu owo yiya ọhun, ni awuyewuye ti n waye, tori pe ẹgbẹ oṣelu alatako nipinlẹ Kwara, PDP, ta ko gomina lori owo to fẹẹ ya naa, bakan naa ni wọn bu ẹnu atẹ lu ile aṣofin Kwara pe gbogbo ohun ti Gomina ba gbe siwaju wọn ni wọn maa n buwọ lu lai ro igbẹyin ọrọ.


Ọrọ apara ati ẹtan ni bawọn kan ṣe n sọ pe Naijiria ko le pin si wẹwẹ-Atiku Abubakar

Faith Adebọla Igbakeji aarẹ orileede wa tẹlẹ ri, Alaaji Atiku Abubakar, ti sọ pe ọrọ apara nla ati ẹtan ni bawọn kan ṣe n sọ pe Naijiria ko le pin si wẹwẹ, tabi pe dandan ni ki orileede naa wa lodidi, sibẹ to jẹ awọn nnkan to le fọ Naijiria yanga lo n ṣẹlẹ lojoojumọ, o ni ko si majiiki kan ninu iṣọkan orileede wa. Atiku sọrọ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee yii, l’Abuja, olu-ilu ilẹ wa, ni gbọngan Shehu Musa Yar’Adua Center, nibi ti wọn ti n ko iwe tuntun kan jade bii ọmọ tuntun. Akọle iwe naa ni ‘Remaking Nigeria: Sixty Years, Sixty Voices,’ eyi ti Onkọwe Chido Onumah kọ nipa Naijiria. Iwe naa ṣakojọpọ awọn ọkan-o-jọkan aboyun ọrọ ati ero aritọkasi tawọn eeyan nla nla ti sọ nipa Naijiria, latigba ti orileede naa ti gba ominira lọdun 1960, ati ojuutu si awọn iṣoro to n koju ilẹ wa. Gẹgẹ bii alaga ayẹyẹ naa, Atiku ni o yẹ kawọn ọmọ Naijiria kẹkọọ arikọgbọn lara Aarẹ Mohammadu Buhari, to jẹ ero ati igbesẹ to n fa ipinya niṣakoso rẹ n gbe lọpọ igba. “O maa n pa mi lẹrin-in nigba tawọn eeyan ba n sọ pe iṣọkan Naijiria ko le fọ, dandan ni ki Naijiria wa lodidi, o si maa wa bẹẹ ni, ta lo sọ fun wọn bẹẹ?


Iwe naa ṣakojọpọ awọn ọkan-o-jọkan aboyun ọrọ ati ero aritọkasi tawọn eeyan nla nla ti sọ nipa Naijiria, latigba ti orileede naa ti gba ominira lọdun 1960, ati ojuutu si awọn iṣoro to n koju ilẹ wa. Gẹgẹ bii alaga ayẹyẹ naa, Atiku ni o yẹ kawọn ọmọ Naijiria kẹkọọ arikọgbọn lara Aarẹ Mohammadu Buhari, to jẹ ero ati igbesẹ to n fa ipinya niṣakoso rẹ n gbe lọpọ igba. “O maa n pa mi lẹrin-in nigba tawọn eeyan ba n sọ pe iṣọkan Naijiria ko le fọ, dandan ni ki Naijiria wa lodidi, o si maa wa bẹẹ ni, ta lo sọ fun wọn bẹẹ? Wọn n sọrọ iṣọkan, ṣugbọn wọn n huwa ipinya, iṣọkan waa di ahẹrẹpẹ. Ko si nnkan kan ninu ajọṣepọ Naijiria to wa titi lae. Ẹnikan o le sọ pe ọran-anyan ni igbeyawo oun nigba ti ọrọ oun ati iyawo tabi ọkọ ẹ ko ba wọ mọ, to jẹ ojoojumọ ni wọn o gbọ ara wọn ye, igba wo nigbeyawo naa o ni i tuka.” Lori iṣoro eto aabo to mẹhẹ, Atiku ni pẹlu bii nnkan ṣe n lọ yii, ko sigba tawọn janduku agbebọn ko ni i di ẹgbẹ tijọba fọwọ si, tawọn gan-an maa lorukọ lọdọ ijọba.


Wọn n sọrọ iṣọkan, ṣugbọn wọn n huwa ipinya, iṣọkan waa di ahẹrẹpẹ. Ko si nnkan kan ninu ajọṣepọ Naijiria to wa titi lae. Ẹnikan o le sọ pe ọran-anyan ni igbeyawo oun nigba ti ọrọ oun ati iyawo tabi ọkọ ẹ ko ba wọ mọ, to jẹ ojoojumọ ni wọn o gbọ ara wọn ye, igba wo nigbeyawo naa o ni i tuka.” Lori iṣoro eto aabo to mẹhẹ, Atiku ni pẹlu bii nnkan ṣe n lọ yii, ko sigba tawọn janduku agbebọn ko ni i di ẹgbẹ tijọba fọwọ si, tawọn gan-an maa lorukọ lọdọ ijọba. “Ta lo lero pe orileede wa le waa di ojuko ati ibuba fawọn ajinigbe atawọn janduku loriṣiiriṣii, debii pe wọn maa sọ iwakiwa wọn di okoowo nla mọ wa lọwọ, bo ṣe ri yii? Ijọba ti faaye gba awọn eeyan-keeyan yii lati maa jaye ori wọn falala debii pe ko le ya ẹnikẹni lẹnu mọ ti wọn ba lawọn fẹẹ forukọ silẹ lọjọ ijọba (Corporate Affairs Commission) tabi lọdọ ajọ olokoowo ilẹ wa (Nigerian Stock Exchange). Lọdun marun-un sẹyin, ko siṣoro lọna Abuja si Kaduna, ko si ogun nilẹ Ibo, ko si sẹni to ronu kan Amọtẹkun ki aabo le wa nilẹ Yoruba.” Alaaji Abubakar ni awọn eeyan ilẹ Hausa naa jẹbi lori ọrọ yii, tori wọn o ṣakiyesi bawọn janduku ṣe rọ lọ sinu papa Sahara to wa lagbegbe wọn, latari adagun omi Chad to gbẹ.


“Ta lo lero pe orileede wa le waa di ojuko ati ibuba fawọn ajinigbe atawọn janduku loriṣiiriṣii, debii pe wọn maa sọ iwakiwa wọn di okoowo nla mọ wa lọwọ, bo ṣe ri yii? Ijọba ti faaye gba awọn eeyan-keeyan yii lati maa jaye ori wọn falala debii pe ko le ya ẹnikẹni lẹnu mọ ti wọn ba lawọn fẹẹ forukọ silẹ lọjọ ijọba (Corporate Affairs Commission) tabi lọdọ ajọ olokoowo ilẹ wa (Nigerian Stock Exchange). Lọdun marun-un sẹyin, ko siṣoro lọna Abuja si Kaduna, ko si ogun nilẹ Ibo, ko si sẹni to ronu kan Amọtẹkun ki aabo le wa nilẹ Yoruba.” Alaaji Abubakar ni awọn eeyan ilẹ Hausa naa jẹbi lori ọrọ yii, tori wọn o ṣakiyesi bawọn janduku ṣe rọ lọ sinu papa Sahara to wa lagbegbe wọn, latari adagun omi Chad to gbẹ.


Wahala ẹgbẹ PDP: Alaga wọn sa tọ Ọbasanjọ lọ l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Nitori rogbodiyan ati aigbọra ẹni ye to n daamu wọn lẹgbẹ alatako nni, PDP, eyi to n fi ẹgbẹ naa logbologbo tawọn ọmọ ẹgbẹ kan si ti n yapa, Alaga wọn, Uche Secondus, ti wọn ni ko fipo silẹ ti sa tọ Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ lọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ yii. Nnkan bii aago mejila ọsan kọja iṣẹju mẹẹẹdogun ni Secondus de agbala Oloye Ọbasanjọ, ni OOPL, l’Abẹokuta, oun atawọn ikọ ti wọn jẹ alatilẹyin rẹ ni wọn jọ de, bo si ti de lo wọle tọ baba naa lọ, ni wọn ba bẹrẹ ipade ti wọn ko pe akọroyin si. Ohun ti a gbọ ni pe ko sohun meji to gbe Uche Secondus delẹ Yoruba ju wahala to n ṣẹlẹ ninu PDP lọ. Ṣe awọn kan ninu igbimọ amuṣẹṣe wọn (NWC), iyẹn National Working Commitee ti kọju ija sira wọn lọsẹ meji sẹyin, ti wọn ni ki Secondus kọwe fipo alaga yii silẹ,nitori ọkan-o-jọkan ẹsun tawọn oloye ẹgbẹ fi kan an, tawọn kan ninu wọn si ti kọwe fipo wọn silẹ. Ṣugbọn ọkunrin yii ko fẹẹ fi ipo naa silẹ, gbogbo ọgbọn to mọ lo n da lẹyin to ti sọ fun wọn lọsẹ to kọja pe oun ko nibi kan toun n lọ. A gbọ pe ki omi ma baa ti ẹyin wọ igbin rẹ lẹnu lo ṣe tun waa sa di Ọbasanjọ.


Ṣe awọn kan ninu igbimọ amuṣẹṣe wọn (NWC), iyẹn National Working Commitee ti kọju ija sira wọn lọsẹ meji sẹyin, ti wọn ni ki Secondus kọwe fipo alaga yii silẹ,nitori ọkan-o-jọkan ẹsun tawọn oloye ẹgbẹ fi kan an, tawọn kan ninu wọn si ti kọwe fipo wọn silẹ. Ṣugbọn ọkunrin yii ko fẹẹ fi ipo naa silẹ, gbogbo ọgbọn to mọ lo n da lẹyin to ti sọ fun wọn lọsẹ to kọja pe oun ko nibi kan toun n lọ. A gbọ pe ki omi ma baa ti ẹyin wọ igbin rẹ lẹnu lo ṣe tun waa sa di Ọbasanjọ. Nibi ti ọrọ ọhun ko ti i lojuuutu de, ọjọ Iṣẹgun to kọja yii lawọn aṣaaju PDP da si i lati pẹtu saawọ naa, awọn gomina PDP, awọn igbimọ alafọkantan ẹgbẹ naa atawọn eeyan wọn to wa nileegbimọ aṣofin lo da si i. Wọn pada fẹnuko pe ki wọn kuku ṣe ipade apapọ ti wọn maa n ṣe, wọn ni ki wọn pade ninu oṣu kẹwaa, ọdun yii, lati yan adari tuntun. Koda, Gomina Nyesom Wike ti ipinlẹ Rivers, fara mọ eyi. Ọmọ ipinlẹ Rivers ni Secondus, ọrẹ gidi si loun ati Wike tẹlẹ.


Nibi ti ọrọ ọhun ko ti i lojuuutu de, ọjọ Iṣẹgun to kọja yii lawọn aṣaaju PDP da si i lati pẹtu saawọ naa, awọn gomina PDP, awọn igbimọ alafọkantan ẹgbẹ naa atawọn eeyan wọn to wa nileegbimọ aṣofin lo da si i. Wọn pada fẹnuko pe ki wọn kuku ṣe ipade apapọ ti wọn maa n ṣe, wọn ni ki wọn pade ninu oṣu kẹwaa, ọdun yii, lati yan adari tuntun. Koda, Gomina Nyesom Wike ti ipinlẹ Rivers, fara mọ eyi. Ọmọ ipinlẹ Rivers ni Secondus, ọrẹ gidi si loun ati Wike tẹlẹ. Koda, bi Uche ṣe di Alaga PDP ko ṣẹyin Wike, ṣugbọn tirela oṣelu ti gba aarin awọn mejeeji, ọrẹ ọjọsi si ti di ọta ara wọn. Lẹyin ipade ti Secondus ba baba ṣe ọhun, ọkunrin naa ba awọn oniroyin sọrọ, ohun to si sọ fun wọn ni pe ọrọ Naijiria loun ba wa, o ni bi ilu ko ṣe fara rọ lasiko yii lo mu oun wa s’Abẹokuta lati bu mu ninu omi ọgbọn Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ. Alaga PDP naa ni Ọbasanjọ ki i ṣe ẹran ibi kan, gbogbo agbaye lo wulo fun.


Koda, bi Uche ṣe di Alaga PDP ko ṣẹyin Wike, ṣugbọn tirela oṣelu ti gba aarin awọn mejeeji, ọrẹ ọjọsi si ti di ọta ara wọn. Lẹyin ipade ti Secondus ba baba ṣe ọhun, ọkunrin naa ba awọn oniroyin sọrọ, ohun to si sọ fun wọn ni pe ọrọ Naijiria loun ba wa, o ni bi ilu ko ṣe fara rọ lasiko yii lo mu oun wa s’Abẹokuta lati bu mu ninu omi ọgbọn Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ. Alaga PDP naa ni Ọbasanjọ ki i ṣe ẹran ibi kan, gbogbo agbaye lo wulo fun. O ni orilẹ-ede Afghanistan to n gbona lọwọ ni baba naa lọ laipẹ yii to si pada laaye, ti kinni kan ko ṣe e. O ni idi eyi loun atawọn ikọ oun ṣe waa ba baba naa, awọn ti sọrọ nipa ijinigbe to n ṣẹlẹ ni Naijiria, atawọn iwa aburu mi-in, nitori nigba ti orilẹ-ede ba duro daadaa leeyan le ṣe oṣelu nibẹ, bi ko ba si ifọkanbalẹ, ẹgbẹ oṣelu kankan ko ṣee ṣe. Ninu ọrọ tiẹ, Oloye Ọbasanjọ sọ pe loootọ ni Naijiria asiko yii ko fara rọ, ṣugbọn iyẹn ko tumọ si pe ko ṣee tunṣe. O ni kawọn ọmọ Naijiria gbagbe oṣelu ẹtaanu, ki wọn jọ sowọ pọ lati ri i pe orilẹ-ede yii ko tuka.


O ni orilẹ-ede Afghanistan to n gbona lọwọ ni baba naa lọ laipẹ yii to si pada laaye, ti kinni kan ko ṣe e. O ni idi eyi loun atawọn ikọ oun ṣe waa ba baba naa, awọn ti sọrọ nipa ijinigbe to n ṣẹlẹ ni Naijiria, atawọn iwa aburu mi-in, nitori nigba ti orilẹ-ede ba duro daadaa leeyan le ṣe oṣelu nibẹ, bi ko ba si ifọkanbalẹ, ẹgbẹ oṣelu kankan ko ṣee ṣe. Ninu ọrọ tiẹ, Oloye Ọbasanjọ sọ pe loootọ ni Naijiria asiko yii ko fara rọ, ṣugbọn iyẹn ko tumọ si pe ko ṣee tunṣe. O ni kawọn ọmọ Naijiria gbagbe oṣelu ẹtaanu, ki wọn jọ sowọ pọ lati ri i pe orilẹ-ede yii ko tuka.


Ẹgbẹ Emere Onitẹsiwaju ṣajọdun wọn l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Fọọfọọ ni tẹmpili Ọgbẹyọnu to wa ninu ile Araba Awo tiluu Oṣogbo, Oloye Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn, kun l’Ọjọbọ Tọsidee, ọsẹ yii, lasiko ti awọn ẹgbẹ emere onitẹsiwaju ṣayẹyẹ ajọdun ọdun keji idasilẹ ẹgbẹ wọn. Kaakiri ijọba ibilẹ to wa nipinlẹ Ọṣun ni awọn ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ ti pe jọ sibi ọdun naa pẹlu aṣọ leesi funfun lọrun wọn. Araba Ifayẹmi Ẹlẹbuibọn ati Oloye Atanda Ifagbenuṣọla to jẹ Aṣiwaju Awo Agbaye naa ko gbẹyin nibẹ nitori awọn mejeeji ni babaasalẹ ẹgbẹ ọhun. Ninu ọrọ apilẹkọ rẹ, Aarẹ ẹgbẹ Emere onitẹsiwaju kaakiri agbaye, Iyaooṣa Oyelọla Ẹgbẹyẹmi Ẹlẹbuibọn dupẹ lọwọ Eledumare fun anfaani to fun wọn lati ṣe ayẹyẹ naa, o si tun dupẹ lọwọ gbogbo awọn ti wọn jẹ oniṣẹse atawọn adari wọn kaakiri. Iyaooṣa ṣalaye pe imugbooro aṣa ati ẹsin Yoruba lo ṣokunfa bi ọpọlọpọ wọn ṣe wa nibi ayẹyẹ ọhun. O ni awọn alalẹ (ancestors) ti fi ipilẹ iṣerere lelẹ fun aṣa Yoruba, o waa ku si iran yii lọwọ lati ma ṣe jẹ ko dohun igbagbe, ki laalaa awọn akọni Yoruba ma si ja sasan.


Ninu ọrọ apilẹkọ rẹ, Aarẹ ẹgbẹ Emere onitẹsiwaju kaakiri agbaye, Iyaooṣa Oyelọla Ẹgbẹyẹmi Ẹlẹbuibọn dupẹ lọwọ Eledumare fun anfaani to fun wọn lati ṣe ayẹyẹ naa, o si tun dupẹ lọwọ gbogbo awọn ti wọn jẹ oniṣẹse atawọn adari wọn kaakiri. Iyaooṣa ṣalaye pe imugbooro aṣa ati ẹsin Yoruba lo ṣokunfa bi ọpọlọpọ wọn ṣe wa nibi ayẹyẹ ọhun. O ni awọn alalẹ (ancestors) ti fi ipilẹ iṣerere lelẹ fun aṣa Yoruba, o waa ku si iran yii lọwọ lati ma ṣe jẹ ko dohun igbagbe, ki laalaa awọn akọni Yoruba ma si ja sasan. O fi kun ọrọ rẹ pe awọn eeyan orileede Europe, Amẹrika ati Latin ti n kọ asa ati ẹsin Yoruba, bẹẹ ni wọn n gbin in si ọkan awọn ọmọ wọn, ti wọn si n sọ ọ lai tiju, o waa ku si awa oni nnkan lọwọ bi ko ṣe ni i jẹ pe awọn eeyan orileede yẹn ni wọn yoo pada maa kọ awọn ọmọ wa.


O fi kun ọrọ rẹ pe awọn eeyan orileede Europe, Amẹrika ati Latin ti n kọ asa ati ẹsin Yoruba, bẹẹ ni wọn n gbin in si ọkan awọn ọmọ wọn, ti wọn si n sọ ọ lai tiju, o waa ku si awa oni nnkan lọwọ bi ko ṣe ni i jẹ pe awọn eeyan orileede yẹn ni wọn yoo pada maa kọ awọn ọmọ wa.


EFCC mu gomina tẹlẹ atọmọ ẹ, wọn ni wọn kowo ilu jẹ

Lasiko to fẹẹ lọọ wọkọ baaluu ni papakọ ofuru Nnamdi Azikiwe to wa niluu Abuja ni ileeṣẹ to n ri si iwa ọdaran, ajẹbanu ati ṣiṣe owo ilu mọkumọku, EFCC, nawọ gan gomina ipinlẹ Abia tẹlẹ, Theodore Orji, ni wọn ba wọ ọ lọ si olu ileeṣẹ ẹgbẹ naa. Bakan naa ni ọmọ rẹ to jẹ olori ileegbimọ aṣofin ipinlẹ naa bayii paapaa ti wa lakata awọn amunimadaa yii, wọn ni funra rẹ lo lọọ yọju si wọn. Ṣe o to ọjọ mẹta ti EFCC ti n dọdẹ ọkunrin naa, ẹsun ikowojẹ atawọn owo kan to ṣe mọkumọku nigba to n ṣe gomina ipinlẹ Abia lọdun 2007 si 2015 ni wọn tori rẹ mu oun atọmọ rẹ, Chinedu. Biliọnu mejidinlaaadọta, owo to yẹ ko wa fun eto aabo ni wọn ṣe si wọn lọrun pe wọn ko mọ bi wọn ṣe ṣe e. Wọn ni miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta Naira lọkunrin naa n gba loṣooṣu lasiko to fi ṣe gomina ipinlẹ Abia lọdun 2007 si 2015, ṣugbọn ko le ṣalaye ohun to fi ṣe. Bakan naa ni wọn ni ki baba atọmọ yii waa ṣalaye owo to yẹ ki wọn fi tọju awọn wahala ti oju ọjọ, tabi ojo atawọn ajalu bẹẹ ba fa si agbegbe wọn to n lọ si bii biliọnu meji ati owo iranwọ fawọn ọdọ ti ko riṣẹ ti wọn n pe ni Sure-P tijọba apapọ gbe kalẹ. Gbogbo owo yii ni wọn ni ekute ọlọwọ mẹwaa ji gbe lọ nipinlẹ Abia, ni wọn ba ni ki wọn waa ṣalaye rẹ.


Biliọnu mejidinlaaadọta, owo to yẹ ko wa fun eto aabo ni wọn ṣe si wọn lọrun pe wọn ko mọ bi wọn ṣe ṣe e. Wọn ni miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta Naira lọkunrin naa n gba loṣooṣu lasiko to fi ṣe gomina ipinlẹ Abia lọdun 2007 si 2015, ṣugbọn ko le ṣalaye ohun to fi ṣe. Bakan naa ni wọn ni ki baba atọmọ yii waa ṣalaye owo to yẹ ki wọn fi tọju awọn wahala ti oju ọjọ, tabi ojo atawọn ajalu bẹẹ ba fa si agbegbe wọn to n lọ si bii biliọnu meji ati owo iranwọ fawọn ọdọ ti ko riṣẹ ti wọn n pe ni Sure-P tijọba apapọ gbe kalẹ. Gbogbo owo yii ni wọn ni ekute ọlọwọ mẹwaa ji gbe lọ nipinlẹ Abia, ni wọn ba ni ki wọn waa ṣalaye rẹ. O ti to ọjọ mẹta ti EFCC ti n dọdẹ ọkunrin naa, bẹẹ loun paapaa n lọ mọ wọn lọwọ, ko too waa di pe wọn mu un l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii.


O ti to ọjọ mẹta ti EFCC ti n dọdẹ ọkunrin naa, bẹẹ loun paapaa n lọ mọ wọn lọwọ, ko too waa di pe wọn mu un l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii.


Gani Adams pepade ẹṣọ alaabo ibilẹ, o n’iku to n p’ojugba ẹni, owe lo n pa fun ni

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Nibi ipade eto aabo ilẹ Yoruba, (South West Security Stakeholders’ Group)SSSG, eyi ti Iba Gani Adams, Aarẹ-Ọna-Kakanfo Ilẹ Yoruba, gbe kalẹ l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ yii, l’Abẹokuta, ni ọkunrin naa ti sọ ọ di mimọ pe ko din ni biliọnu mẹta naira ti Yoruba ti san fun awọn ajinigbe to n ji wọn lọmọ gbe lọ. Aarẹ ṣalaye pe aabo ti sọnu nilẹ yii, to bẹẹ to jẹ ko sẹni to le fẹẹ lọ sawọn apa Oke-Ọya atawọn ibi to tiẹ jẹ apa isalẹ paapaa ti ko ni i maa foya, nitori ijinigbe pọ gidi. O ni awọn to n wọnu oko ba nnkan oko agbẹ jẹ wa nibẹ ti wọn tun n fipa ba wọn laya sun niṣoju wọn. Bi nnkan ba n lọ bayii, iku to n pa ojugba ẹni, owe lo n pa fun ni ni o, bẹẹ igi gogoro ma gun mi loju, okeere lo yẹ keeyan ti maa keboosi ẹ ni Aarẹ wi. O ni awọn gomina da Amọtẹkun silẹ, sibẹ, ẹru ṣi n ba gbogbo Yoruba naa ni, nitori ko si aabo. Aarẹ sọ pe ọrọ naa buru debii pe awọn gomina meji lo ti ni kawọn eeyan wọn maa gbe nnkan ija dani lati gbeja ara wọn.


Bi nnkan ba n lọ bayii, iku to n pa ojugba ẹni, owe lo n pa fun ni ni o, bẹẹ igi gogoro ma gun mi loju, okeere lo yẹ keeyan ti maa keboosi ẹ ni Aarẹ wi. O ni awọn gomina da Amọtẹkun silẹ, sibẹ, ẹru ṣi n ba gbogbo Yoruba naa ni, nitori ko si aabo. Aarẹ sọ pe ọrọ naa buru debii pe awọn gomina meji lo ti ni kawọn eeyan wọn maa gbe nnkan ija dani lati gbeja ara wọn. O ni ipade yii ki i ṣe fun oṣelu, bi ko ṣe lati jẹ kawọn agbofinro atawọn ẹgbẹ to wa nikalẹ mọ pe aabo yii ti mẹhẹ na, bi yoo ṣe pada silẹ wa lo yẹ ka maa wa kiri. Lara eto to le da a pada naa si ni dida ọlọpaa ipinlẹ wa silẹ. Nigba to n sọrọ lori lilo nnkan ija lati daabo bo ara ẹni, Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ẹni ti ACP Bọlanle Muritala ṣoju fun, ṣalaye pe lilo nnkan ija lati daabo bo ara ẹni gba ọgbọn pupọ.


O ni ipade yii ki i ṣe fun oṣelu, bi ko ṣe lati jẹ kawọn agbofinro atawọn ẹgbẹ to wa nikalẹ mọ pe aabo yii ti mẹhẹ na, bi yoo ṣe pada silẹ wa lo yẹ ka maa wa kiri. Lara eto to le da a pada naa si ni dida ọlọpaa ipinlẹ wa silẹ. Nigba to n sọrọ lori lilo nnkan ija lati daabo bo ara ẹni, Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, ẹni ti ACP Bọlanle Muritala ṣoju fun, ṣalaye pe lilo nnkan ija lati daabo bo ara ẹni gba ọgbọn pupọ. O ni kawọn eeyan, paapaa awọn ẹṣọ alaabo lọna ibilẹ ma ṣe tori eyi ṣi nnkan ija lo, ki wọn ma si ṣe fi ofin sọwọ ara wọn. Ajogun sọ pe bi ọlọpaa ba ṣi ibọn yin, to pa alaiṣẹ, araalu yoo sọrọ pe o ṣi agbara lo ni. O ni bakan naa lo ri fun araalu tabi agbofinro to fẹẹ gbeja ara ẹ, afi ki wọn ṣọ ọ ṣem ki wọn maa baa tun ko sọwọ ofin.


O ni kawọn eeyan, paapaa awọn ẹṣọ alaabo lọna ibilẹ ma ṣe tori eyi ṣi nnkan ija lo, ki wọn ma si ṣe fi ofin sọwọ ara wọn. Ajogun sọ pe bi ọlọpaa ba ṣi ibọn yin, to pa alaiṣẹ, araalu yoo sọrọ pe o ṣi agbara lo ni. O ni bakan naa lo ri fun araalu tabi agbofinro to fẹẹ gbeja ara ẹ, afi ki wọn ṣọ ọ ṣem ki wọn maa baa tun ko sọwọ ofin. Ninu ọrọ Ọjọgbọn Olugbenga Akingbẹhin lati Yunifasiti ilu Eko, ọkunrin to wa lẹka ofin ati ẹkọ nipa iwa ọdaran nileewe giga naa sọ ọ di mimọ pe awọn iwa bii ijinigbe, idigunjale, fifẹran j’ẹko oloko, jibiti ori ayelujara, igbanipa, jiju bọmbu, ka ji dukia onidukia atawọn janduku to n gbimọ-pọ daluru ni wọn n pe ni aisi aabo. Ohun naa lo si tumọ si pe aabo ti mẹhẹ. O ṣalaye pe bijọba ko ba daa, aabo ko ni i si niluu.


Ninu ọrọ Ọjọgbọn Olugbenga Akingbẹhin lati Yunifasiti ilu Eko, ọkunrin to wa lẹka ofin ati ẹkọ nipa iwa ọdaran nileewe giga naa sọ ọ di mimọ pe awọn iwa bii ijinigbe, idigunjale, fifẹran j’ẹko oloko, jibiti ori ayelujara, igbanipa, jiju bọmbu, ka ji dukia onidukia atawọn janduku to n gbimọ-pọ daluru ni wọn n pe ni aisi aabo. Ohun naa lo si tumọ si pe aabo ti mẹhẹ. O ṣalaye pe bijọba ko ba daa, aabo ko ni i si niluu. Bi awọn kan ba n kowo ilu jẹ, aabo ko ni i si niluu, bi aikawe ba n da awọn eeyan ilu kan laamu, ti iṣẹ tun n ṣẹ wọn, aabo ko ni i si nibẹ. Ija ẹsin, ẹlẹyamẹya ati bi oju ọjọ ba ṣe n ri lawọn ibi kan naa si tun maa n ṣokunfa ai si aabo gẹgẹ bi Ọjọgbọn Akigbẹhin ṣe wi. Lati waa ṣẹgun iṣoro ai si aabo yii, Ọjọgbọn Akigbẹhin ni ki awọn ẹṣọ alaabo pọ si i. Awọn fijilante, OPC, Amọtẹkun ti ijọba yoo maa ran lọwọ.


Bi awọn kan ba n kowo ilu jẹ, aabo ko ni i si niluu, bi aikawe ba n da awọn eeyan ilu kan laamu, ti iṣẹ tun n ṣẹ wọn, aabo ko ni i si nibẹ. Ija ẹsin, ẹlẹyamẹya ati bi oju ọjọ ba ṣe n ri lawọn ibi kan naa si tun maa n ṣokunfa ai si aabo gẹgẹ bi Ọjọgbọn Akigbẹhin ṣe wi. Lati waa ṣẹgun iṣoro ai si aabo yii, Ọjọgbọn Akigbẹhin ni ki awọn ẹṣọ alaabo pọ si i. Awọn fijilante, OPC, Amọtẹkun ti ijọba yoo maa ran lọwọ. Bẹẹ lo ni ki idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ naa bẹrẹ, kijọba ṣe akosilẹ awọn darandaran ati bi wọn ṣe n ṣaye wọn, ki wọn pin ọrọ-aje dọgba, kaye si wa fawọn ti wọn ba fiya jẹ lati sọ tẹnu wọn pẹlu idajọ ododo. Ọga awọn Amọtẹkun nipinlẹ Ogun naa sọrọ, Kọmandanti David Akinrẹmi. O ni ko sẹni ti yoo ba iran Yoruba tan iṣoro aabo yii, afi bi wọn ba funra wọn tan an.


Bẹẹ lo ni ki idasilẹ ọlọpaa ipinlẹ naa bẹrẹ, kijọba ṣe akosilẹ awọn darandaran ati bi wọn ṣe n ṣaye wọn, ki wọn pin ọrọ-aje dọgba, kaye si wa fawọn ti wọn ba fiya jẹ lati sọ tẹnu wọn pẹlu idajọ ododo. Ọga awọn Amọtẹkun nipinlẹ Ogun naa sọrọ, Kọmandanti David Akinrẹmi. O ni ko sẹni ti yoo ba iran Yoruba tan iṣoro aabo yii, afi bi wọn ba funra wọn tan an. Ọna wo ni wọn yoo gba tan iṣoro naa, o ni ki ẹnu Yoruba ṣe ọkan ṣoṣo lakọọkọ, kawọn ẹṣọ alaabo ma si ṣe sọ pe awọn ko ni i ba ara awọn ṣe. O ni fijilante ko gbọdọ loun ko ni i ba Amọtẹkun ṣe, awọn ọlọdẹ ibilẹ ko gbọdọ kọyin sọlọpaa, ki gbogbo wọn jọ maa ṣe lo le mu nnkan yatọ. Awọn ẹgbẹ alaabo loriṣiiriṣii ti wọn ran aṣoju wa naa sọrọ, kaluku fohun ṣọkan pe ko sohun ti iran Yoruba nilo ju ki iru ipade bayii maa waye loore koore, ki wọn si gbe agbara igbaani jade nibi to ba ti yẹ ki Yoruba ja, kawọn Fulani yee dunkooko mọ wa nilẹ wa.


Ọna wo ni wọn yoo gba tan iṣoro naa, o ni ki ẹnu Yoruba ṣe ọkan ṣoṣo lakọọkọ, kawọn ẹṣọ alaabo ma si ṣe sọ pe awọn ko ni i ba ara awọn ṣe. O ni fijilante ko gbọdọ loun ko ni i ba Amọtẹkun ṣe, awọn ọlọdẹ ibilẹ ko gbọdọ kọyin sọlọpaa, ki gbogbo wọn jọ maa ṣe lo le mu nnkan yatọ. Awọn ẹgbẹ alaabo loriṣiiriṣii ti wọn ran aṣoju wa naa sọrọ, kaluku fohun ṣọkan pe ko sohun ti iran Yoruba nilo ju ki iru ipade bayii maa waye loore koore, ki wọn si gbe agbara igbaani jade nibi to ba ti yẹ ki Yoruba ja, kawọn Fulani yee dunkooko mọ wa nilẹ wa.


Awọn ọrẹ mẹrin tan oni-POS lọ sile akọku, wọn gbowo ọwọ ẹ, wọn si dana sun un l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn mẹrin ti ẹ n wo yii ko ta ẹpa, bẹẹ ni wọn o ta guguru, owo to lodi sofin ni wọn n ṣe. Eeyan ẹlẹran ara bii tiwọn ni wọn n pa danu, ti wọn si n gbowo ọwọ wọn, tabi ki wọn gba mọto UBER ti ẹni naa ba n wa, ki wọn si ṣa a ladaa, ko ku tan ki wọn tun dana sun oku ẹ! Ipinlẹ Ogun ni wọn ti n ṣiṣẹ ibi wọn. Kẹhinde Saliu ti wọn n pe ni Oluọmọ ni olori wọn, awọn mẹta yooku ni Abiọdun Akinọla, Johnson Fakẹyẹ ati Jamiu Akinọla. Ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣẹṣẹ ba wọn ni, iyẹn lẹyin ti wọn ti fi bii oṣu mẹta dọdẹ awọn eeyan naa lati ri wọn mu ṣinkun. Ọmọbinrin kan torukọ ẹ n jẹ Aanu Salaudeen, lo mu ẹjọ lọ si teṣan ọlọpaa Onipaanu, lọjọ kejidinlogun, oṣu kẹrin, ọdun yii, pe ọga oun, Abiọdun Ọdẹbunmi, to n ṣiṣẹ POS, kuro lọfiisi awọn to wa ni Aparadija, lati lọọ ba onibaara rẹ kan ṣowo POS tawọn n ṣe.


Kẹhinde Saliu ti wọn n pe ni Oluọmọ ni olori wọn, awọn mẹta yooku ni Abiọdun Akinọla, Johnson Fakẹyẹ ati Jamiu Akinọla. Ọwọ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣẹṣẹ ba wọn ni, iyẹn lẹyin ti wọn ti fi bii oṣu mẹta dọdẹ awọn eeyan naa lati ri wọn mu ṣinkun. Ọmọbinrin kan torukọ ẹ n jẹ Aanu Salaudeen, lo mu ẹjọ lọ si teṣan ọlọpaa Onipaanu, lọjọ kejidinlogun, oṣu kẹrin, ọdun yii, pe ọga oun, Abiọdun Ọdẹbunmi, to n ṣiṣẹ POS, kuro lọfiisi awọn to wa ni Aparadija, lati lọọ ba onibaara rẹ kan ṣowo POS tawọn n ṣe. O ni onibaara naa ti kọkọ ba ọga oun dowo-pọ pẹlu milọnu kan aabọ naira, ẹni naa lo tun ni ko gbe miliọnu mẹrin wa kawọn jọ ṣe e nilana POS, ni Oju-oore, Ọta, afi bo ṣe jẹ lati ọjọ naa lo ti nu, ti ko wale mọ. Ọmọbinrin naa sọ fawọn ọlọpaa pe bawọn si ṣe n pe nọmba rẹ to, ki i lọ. Awọn ọlọpaa Onipaanu bẹrẹ iṣẹ itọpinpin lori Abiọdun Ọdẹbunmi to deede dawati yii, wọn si pada ri oku rẹ nibi ti wọn dana sun un si ninu ile akọku kan lagbegbe Arobiẹyẹ, l’Ọta.


O ni onibaara naa ti kọkọ ba ọga oun dowo-pọ pẹlu milọnu kan aabọ naira, ẹni naa lo tun ni ko gbe miliọnu mẹrin wa kawọn jọ ṣe e nilana POS, ni Oju-oore, Ọta, afi bo ṣe jẹ lati ọjọ naa lo ti nu, ti ko wale mọ. Ọmọbinrin naa sọ fawọn ọlọpaa pe bawọn si ṣe n pe nọmba rẹ to, ki i lọ. Awọn ọlọpaa Onipaanu bẹrẹ iṣẹ itọpinpin lori Abiọdun Ọdẹbunmi to deede dawati yii, wọn si pada ri oku rẹ nibi ti wọn dana sun un si ninu ile akọku kan lagbegbe Arobiẹyẹ, l’Ọta. Ko si apẹẹrẹ kankan ti wọn fi le mọ awọn to pa ọkunrin oni-POS yii, ṣugbọn awọn ọlọpaa naa ko sinmi. Wọn taari iwadii naa si ẹka to n gbọ ẹsun ipaniyan nipinlẹ Ogun, CSP Fẹmi Ọlabọde atawọn ikọ rẹ lẹka yii si bẹrẹ si i ṣewadii gẹgẹ bii aṣẹ ọga wọn, CP Edward Ajogun. Iwadii naa lo gbe wọn de Ọtun-Ekiti, nitori olobo ta wọn pe ẹni to ṣiṣẹ buruku naa ti kuro l’Ọta, o ti gba ipinlẹ Ekiti lọ.


Ko si apẹẹrẹ kankan ti wọn fi le mọ awọn to pa ọkunrin oni-POS yii, ṣugbọn awọn ọlọpaa naa ko sinmi. Wọn taari iwadii naa si ẹka to n gbọ ẹsun ipaniyan nipinlẹ Ogun, CSP Fẹmi Ọlabọde atawọn ikọ rẹ lẹka yii si bẹrẹ si i ṣewadii gẹgẹ bii aṣẹ ọga wọn, CP Edward Ajogun. Iwadii naa lo gbe wọn de Ọtun-Ekiti, nitori olobo ta wọn pe ẹni to ṣiṣẹ buruku naa ti kuro l’Ọta, o ti gba ipinlẹ Ekiti lọ. Ṣugbọn nigba tawọn ọlọpaa yoo fi de Ekiti, ẹni ti wọn n wa tun ti rẹni ta a lolobo, n lo ba tun sa lọ si Ọffa, nipinlẹ Kwara. Awọn ọlọpaa to n wa a ko kuku duro, wọn n dọdẹ ẹni naa, afigba ti wọn gbọ pe afurasi naa tun ti lọ si Bẹnnẹ, o lọọ ba wọn wo Sunday Igboho ti wọn gbe lọ si kootu. Bẹnnẹ lo wa tawọn eeyan ti sọ asiko ti yoo kuro niluu naa fawọn ọlọpaa, n ni wọn ba lọọ duro de e, ṣinkun ni wọn si mu un laarin ipinlẹ Ogun ati Eko.


Ṣugbọn nigba tawọn ọlọpaa yoo fi de Ekiti, ẹni ti wọn n wa tun ti rẹni ta a lolobo, n lo ba tun sa lọ si Ọffa, nipinlẹ Kwara. Awọn ọlọpaa to n wa a ko kuku duro, wọn n dọdẹ ẹni naa, afigba ti wọn gbọ pe afurasi naa tun ti lọ si Bẹnnẹ, o lọọ ba wọn wo Sunday Igboho ti wọn gbe lọ si kootu. Bẹnnẹ lo wa tawọn eeyan ti sọ asiko ti yoo kuro niluu naa fawọn ọlọpaa, n ni wọn ba lọọ duro de e, ṣinkun ni wọn si mu un laarin ipinlẹ Ogun ati Eko. Kẹhinde Saliu ti wọn n pe ni Oluọmọ ni ọdaran naa. Nigba tawọn ọlọpaa n fọrọ wa a lẹnu wo, Kẹhinde Saliu, ọmọ Apomu, nipinlẹ Ọṣun, jẹwọ pe oun loun pa Abiọdun Ọdẹbunmi oni-POS. O loun mọ-ọn-mọ tan an wa si Ọta, nibi ti awọn ẹlẹgbẹ oun yooku ti n duro de e pe ko gbe owo wa ni, awọn kuku ti ba a ṣowo miliọnu kan aabọ tẹlẹ.


Kẹhinde Saliu ti wọn n pe ni Oluọmọ ni ọdaran naa. Nigba tawọn ọlọpaa n fọrọ wa a lẹnu wo, Kẹhinde Saliu, ọmọ Apomu, nipinlẹ Ọṣun, jẹwọ pe oun loun pa Abiọdun Ọdẹbunmi oni-POS. O loun mọ-ọn-mọ tan an wa si Ọta, nibi ti awọn ẹlẹgbẹ oun yooku ti n duro de e pe ko gbe owo wa ni, awọn kuku ti ba a ṣowo miliọnu kan aabọ tẹlẹ. Kẹhinde sọ pe awọn ṣa ọkunrin naa ladaa pa ni lẹyin tawọn ti gbowo lọwọ ẹ, awọn si dana sun un ki ẹnikẹni ma baa le mọ bo ṣe ṣẹlẹ. Ọkunrin apaayan naa jẹwọ pe awọn dẹrẹba ọkọ UBER, iyẹn awọn dẹrẹba ileeṣẹ aladaani ti wọn maa n lọọ gbe onibaara to ba pe wọn nile, lawọn maa n pa, pẹlu awọn oni-POS naa. O ni to ba jẹ ti dẹrẹba UBER ni, ọkan ninu awọn yoo ṣe bii ero ọkọ, yoo ni ki dẹrẹba waa gbe oun nibi kan, bẹẹ awọn ẹgbẹ rẹ yooku yoo ti farapamọ sibi kan, bi dẹrẹba naa ba de bayii, awọn yoo ṣa a ladaa pa ni, awọn yoo si gbe mọto rẹ lọ, awọn yoo lọọ ta a fun onibaara awọn.


Kẹhinde sọ pe awọn ṣa ọkunrin naa ladaa pa ni lẹyin tawọn ti gbowo lọwọ ẹ, awọn si dana sun un ki ẹnikẹni ma baa le mọ bo ṣe ṣẹlẹ. Ọkunrin apaayan naa jẹwọ pe awọn dẹrẹba ọkọ UBER, iyẹn awọn dẹrẹba ileeṣẹ aladaani ti wọn maa n lọọ gbe onibaara to ba pe wọn nile, lawọn maa n pa, pẹlu awọn oni-POS naa. O ni to ba jẹ ti dẹrẹba UBER ni, ọkan ninu awọn yoo ṣe bii ero ọkọ, yoo ni ki dẹrẹba waa gbe oun nibi kan, bẹẹ awọn ẹgbẹ rẹ yooku yoo ti farapamọ sibi kan, bi dẹrẹba naa ba de bayii, awọn yoo ṣa a ladaa pa ni, awọn yoo si gbe mọto rẹ lọ, awọn yoo lọọ ta a fun onibaara awọn. O tun fi kun un pe oun atawọn ẹgbẹ oun tun pa ọkunrin kan torukọ ẹ n jẹ Idowu Ademiluyi, n’Itori. O lawọn ṣa a ladaa pa naa ni, awọn si gbe mọto Toyota Corolla rẹ lọ. Kẹhinde tọwọ ba yii lo ṣọna bọwọ ṣe ba Abiọdun Akinọla, ẹni to n ra mọto awọn ti wọn ba pa lọwọ wọn.


O tun fi kun un pe oun atawọn ẹgbẹ oun tun pa ọkunrin kan torukọ ẹ n jẹ Idowu Ademiluyi, n’Itori. O lawọn ṣa a ladaa pa naa ni, awọn si gbe mọto Toyota Corolla rẹ lọ. Kẹhinde tọwọ ba yii lo ṣọna bọwọ ṣe ba Abiọdun Akinọla, ẹni to n ra mọto awọn ti wọn ba pa lọwọ wọn. Bẹẹ naa lọwọ si ṣe ba Johnsin Fakẹyẹ l’Atan-Ọta, ati Akinọla Jamiu, l’Owode Yewa. Mọto mẹta lawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn to jẹ tawọn ti wọn ti pa, awọn mọto naa ni Toyota Camry, Toyota Corolla ati Toyota Rav 4. Ọga ọlọpaa pata nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, gboriyin fawọn ọlọpaa to ṣiṣẹ takun-takun yii, eyi to fẹrẹ gba wọn to oṣu mẹta.


Bẹẹ naa lọwọ si ṣe ba Johnsin Fakẹyẹ l’Atan-Ọta, ati Akinọla Jamiu, l’Owode Yewa. Mọto mẹta lawọn ọlọpaa ri gba lọwọ wọn to jẹ tawọn ti wọn ti pa, awọn mọto naa ni Toyota Camry, Toyota Corolla ati Toyota Rav 4. Ọga ọlọpaa pata nipinlẹ Ogun, Edward Ajogun, gboriyin fawọn ọlọpaa to ṣiṣẹ takun-takun yii, eyi to fẹrẹ gba wọn to oṣu mẹta. O waa ni ki wọn ma ti i sinmi, afi ki wọn mu awọn yooku to wa nidii iṣẹ laabi yii. Bakan naa lo rọ awọn araalu pe ki wọn jọwọ, maa sọ irin-ajo wọn fawọn ti wọn ba fọkan tan, bi ko tiẹ ju ẹni kan ṣoṣo lọ, ki wọn ṣalaye bi wọn ba ṣe fẹẹ rin fun un, paapaa to ba jẹ pe ẹni ti wọn fẹẹ lọọ ba naa ki i ṣe ẹni ti wọn mọ tẹlẹ. Ni ti awọn apaayan yii, kootu lo ni ki wọn maa gbe wọn lọ taara lẹyin iwadii.


O waa ni ki wọn ma ti i sinmi, afi ki wọn mu awọn yooku to wa nidii iṣẹ laabi yii. Bakan naa lo rọ awọn araalu pe ki wọn jọwọ, maa sọ irin-ajo wọn fawọn ti wọn ba fọkan tan, bi ko tiẹ ju ẹni kan ṣoṣo lọ, ki wọn ṣalaye bi wọn ba ṣe fẹẹ rin fun un, paapaa to ba jẹ pe ẹni ti wọn fẹẹ lọọ ba naa ki i ṣe ẹni ti wọn mọ tẹlẹ. Ni ti awọn apaayan yii, kootu lo ni ki wọn maa gbe wọn lọ taara lẹyin iwadii.


Alaga APC tẹlẹ ni Kwara wọ Gomina Buni atawọn mi-in lọ sile-ẹjọ

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọruu, Wẹsidee, ọṣẹ yii, ni gbọnmi-si i, omi-o-to-o, to n waye ninu ẹgbẹ oṣelu Onitẹsiwaju, APC, ẹka ti ipinlẹ Kwara, gbọna mi-in yọ pẹlu bi alaga ẹgbẹ ọhun tẹlẹ nipinlẹ Kwara, Hon. Bashir Omolaja Bolarinwa, ṣe wọ Gomina ipinlẹ Yobe to tun jẹ alaga afunnsọ apapọ ẹgbẹ ọhun (CECPC), Mai Mala Buni atawọn akẹgbẹ rẹ, Gomina ipinlẹ Niger ati Gomina ipinlẹ Osun, Sanni Bello ati Gboyega Oyetola, lọ sile-ẹjọ giga ijọba apapọ, to si ni ki kootu fidi ẹ mulẹ bọya o tọna labẹ ofin tabi ko tọna, ki awọn mẹtẹẹta to wa lori apere gẹgẹ bii gomina tun jẹ alaga ati ọkan lara igbimọ CECPC ninu ẹgbẹ APC, gẹgẹ bi iwe ofin Naijiria ṣe gbe e kalẹ. Ninu iwe ipẹjọ Bolarinwa, o beere pe ofin wo lo yan alaga ati awọn igbimọ CECPC APC, ti igbimọ alakooso ẹgbẹ ko mọ si i gẹgẹ bii iwe ofin ẹgbẹ ọhun ṣe gbe e kalẹ. Bakan naa ni Bolarinwa tun n beere pe aṣẹ wo ni Buni atawọn igbimọ rẹ ni labẹ ofin ti wọn fi yọ oun nipo gẹgẹ bii alaga ẹgbẹ oselu APC ni Kwara, ti wọn si fi yan Abdullahi Samari bii alaga tuntun, leyii to lodi sofin ẹgbẹ naa.


Gomina yari o: Ẹ bẹrẹ si i ra ibọn, tawọn janduku ba yinbọn mọ ọn yin, kẹyin naa yin in  mọ wọn

Faith Adebọla Ọrọ akọlu tawọn janduku agbebọn n ṣe fawọn eeyan agbegbe Oke-Ọya ti gbọna mi-in yọ pẹlu bi Gomina Bello Masari ti ipinlẹ Katsina ṣe gba awọn araalu nimọran pe ki wọn ma ṣe duro de aabo latọdọ ijọba mọ bayii, o ni ki kaluku wọn bẹrẹ si i ra ibọn, ki wọn maa gbeja ara wọn ni. Gomina Masari sọrọ yii lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, nigba to lọọ ṣabẹwo sawọn mọlẹbi ti wọn padanu eeyan mẹwaa sinu ijamba ọkọ to waye nigba ti mọto awọn kọsitọọmu kọ lu awọn eeyan naa lọjọ Aje, Mọnde. Masari sọ fawọn oniroyin pe “afi ka kun fun adura gidigidi pelu ọwọ mimọ, ka bẹ Ọlọrun Ọba fun aforiji ẹṣẹ, pe ko ba wa da sọrọ to wa nilẹ yii. “Gbogbo wa la gbọdọ dide si iṣoro awọn janduku agbebọn to n han wa leemọ yii, ọrọ aabo to mẹhẹ yii ti kọja fifọwọ lẹran, a o le jokoo ka maa woran ki awọn kan si maa ra ibọn, ki wọn maa ko ibọn waa ka wa mọle, ki wọn maa pa wa bii ẹran lasan, awa naa gbọdọ bẹrẹ si i ra ibọn lati daabo bo ara wa ni.” Gomina naa ni bawọn eeyan ṣe n gba kamu tawọn agbebọn ba ti kọ lu wọn wa lara ohun to n ki awọn agbebọn naa laya lati tubọ maa kọ lu wọn si i, ati pe nibi ti iṣoro aabo de yii, o ti kọja ọrọ ti a le maa duro de ijọba nikan lati yanju, kawọn araalu naa ṣe gbogbo ohun ti wọn ba le ṣe lori ẹ ni. Lori ti awọn eeyan ti ọkọ kọsitọọmu sọ doloogbe, Masari ni gbogbo igbesẹ to la ti ofin lọ lawọn yoo gbe lati ri i pe idajọ ododo waye, o lawọn amofin ati awọn agbofinro ti bẹrẹ iṣẹ lori ọrọ naa. O ni ohun tawọn kọsitọọmu n ṣe ko daa, ko si tẹ awọn lọrun, awọn ko si le fara mọ ọn, wọn o ba a jẹ ileeṣẹ ijọba ju bẹẹ lọ, idajọ ododo gbọdọ waye, awọn yoo si ṣe ohun to yẹ lati tu awọn tọrọ naa kan ninu, bẹẹ lo ṣadura pe Ọlọrun yoo bu ororo itura si ọgbẹ ọkan wọn.


Kayeefi! odo kan naa ni maaluu atawọn eeyan Elebuẹ ti n mumi ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ohun iyalẹnu lo jẹ fun akọroyin ALAROYE, nigba to de ilu kan ti wọn n pe ni Elebuẹ, lagbegbe Alapata, nijọba ibilẹ Asa, nipinlẹ Kwara, nibi ti awọn araalu ati maaluu ti jọ n mu omi ṣẹlẹru, latari pe wọn ko ni omi rara niluu ọhun. Iroyin to tẹ ALAROYE lọwọ ni pe ilu naa ti wa lati ọdun pipẹ, ṣugbọn o nira fun wọn lati ri omi to ja gaara to mu, bu wẹ tori pe omi ṣẹlẹru ẹyọ kan ti wọn ni lagbegbe naa, eniyan ati maaluu ni wọn jọ n pin in mu. Ọmọ Magaji iluu naa to ba oniroyin sọrọ, Abubakar Rasak, sọ pe oun ti le ni ogoji ọdun, ṣugbọn lati pinnisin ti oun ti gbọnju, omi ẹyọ kan ti awọn n pọn mu niyẹn, ibẹ naa lawọn maaluu naa si ti n mu, awọn jọ maa n pin omi naa mu ni. O tẹsiwaju pe idaji kutukutu ni awọn obinrin yoo ti ji lọ si odo naa lati lọọ pọn omi, ti wọn ba pẹ ti maaluu ba kọkọ debẹ, a jẹ pe ko si omi pipọn lọjọ naa niyẹn. Ninu ọrọ rẹ, o jẹ ko di mimọ pe ibi omi ọhun tun jinna si ilu, maili meji ni odo naa wa si ilu, to si jẹ pe awọn obinrin ki i lọ sodo ju ẹẹkan lọ lojumọ, ti wọn ba lọ ni idaji oni, o tun di idaji ọjọ keji. Ọgbẹni Rasak ni ija ti kọkọ waye laaarin awọn Fulani darandaran ati araalu lori pe ki wọn maa jẹ ki maaluu wọ inu omi ọhun mọ, sugbọn ko si ayipada bii alara.


O tẹsiwaju pe idaji kutukutu ni awọn obinrin yoo ti ji lọ si odo naa lati lọọ pọn omi, ti wọn ba pẹ ti maaluu ba kọkọ debẹ, a jẹ pe ko si omi pipọn lọjọ naa niyẹn. Ninu ọrọ rẹ, o jẹ ko di mimọ pe ibi omi ọhun tun jinna si ilu, maili meji ni odo naa wa si ilu, to si jẹ pe awọn obinrin ki i lọ sodo ju ẹẹkan lọ lojumọ, ti wọn ba lọ ni idaji oni, o tun di idaji ọjọ keji. Ọgbẹni Rasak ni ija ti kọkọ waye laaarin awọn Fulani darandaran ati araalu lori pe ki wọn maa jẹ ki maaluu wọ inu omi ọhun mọ, sugbọn ko si ayipada bii alara. Awọn olugbe ilu naa ti waa rọ ijọba Kwara lati ran ilu wọn lọwọ nipa gbigbẹ omi to ṣee bu mu, bu wẹ, ki wọn le fopin si bi awọn eeyan ati maaluu ṣe n dijọ mu omi ṣẹlẹru.


Awọn olugbe ilu naa ti waa rọ ijọba Kwara lati ran ilu wọn lọwọ nipa gbigbẹ omi to ṣee bu mu, bu wẹ, ki wọn le fopin si bi awọn eeyan ati maaluu ṣe n dijọ mu omi ṣẹlẹru.


Adajọ da ẹbẹ Malami lati ma gbọ ẹjọ Sunday Igboho nile-ẹjọ ipinlẹ Ọyọ nu

Jọkẹ Amọri L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni ile-ẹjọ giga kan to jokoo niluu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ, da ẹbẹ Adajọ agba nilẹ wa to tun jẹ minisita fun eto idajọ, Abubakar Malami (SAN), to pe pe ki ile-ẹjọ ma ṣe gbọ ẹjọ ti ajijagbara ọmọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho pe ijọba apapọ nu, wọn ni ko si ohun to jọ bẹẹ. Igboho lo pe ijọba apapọ lẹjọ, to si beere fun ẹẹdẹgbẹta biliọnu. O rọ ile-ẹjọ pe ki wọn paṣẹ pe titẹ ẹtọ ẹni loju ni bi awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣe ya wọnu ile oun lọjọ kin-in-ni, oṣu keje, ọdun yii, ti wọn si pa eeyan meji, ti wọn tun ba dukia oun jẹ, ti wọn tun ko awọn ọmọlẹyin rẹ bii mejila lọ sọdọ wọn. Ṣugbọn adajọ agba nilẹ wa yii sọ pe ile-ẹjọ ko le ka pe awọn ọtẹlẹmuyẹ wọle rẹ si titẹ ẹtọ ẹni loju lati beere fun awọn ẹtọ kan. Bẹẹ lo ni wọn ko le ka awọn ẹri to ko silẹ lasiko ti awọn ọtẹlẹmuyẹ wọle rẹ bii ẹsibiiti lai pe awọn ẹlẹrii atawọn igbesẹ mi-in. Yatọ si eyi, Malami ni ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ọyọ ko lagbara lati gbọ awọn ẹjọ naa. O waa bẹbẹ pe ki wọn fun oun laaye si i pe ki oun le ko awọn iwe ipẹjọ mi-in jọ ni itẹsiwaju ẹjọ to pe pe ki wọn ma gbọ ẹjọ naa.


Ṣugbọn adajọ agba nilẹ wa yii sọ pe ile-ẹjọ ko le ka pe awọn ọtẹlẹmuyẹ wọle rẹ si titẹ ẹtọ ẹni loju lati beere fun awọn ẹtọ kan. Bẹẹ lo ni wọn ko le ka awọn ẹri to ko silẹ lasiko ti awọn ọtẹlẹmuyẹ wọle rẹ bii ẹsibiiti lai pe awọn ẹlẹrii atawọn igbesẹ mi-in. Yatọ si eyi, Malami ni ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ọyọ ko lagbara lati gbọ awọn ẹjọ naa. O waa bẹbẹ pe ki wọn fun oun laaye si i pe ki oun le ko awọn iwe ipẹjọ mi-in jọ ni itẹsiwaju ẹjọ to pe pe ki wọn ma gbọ ẹjọ naa. Awọn agbẹjọro bii mẹwaa lo waa ṣoju Malami nile-ẹjọ giga naa. Abdulahi Abubakar lo ṣaaju wọn. Ṣugbọn Agbẹjọro agba Igboho, Oloye Yọmi Aliyu (SAN) ti ta ko ẹbẹ yii, o ni bii ifakoko ṣofo lasan ni igbesẹ yii, nitori ọjọ marun-un ni ile-ẹjọ fi aaye silẹ lati fesi lori awọn ẹsun naa, nitori o ni i ṣẹ pẹlu titẹ ẹtọ ọmọniyan loju labẹ ofin.


Awọn agbẹjọro bii mẹwaa lo waa ṣoju Malami nile-ẹjọ giga naa. Abdulahi Abubakar lo ṣaaju wọn. Ṣugbọn Agbẹjọro agba Igboho, Oloye Yọmi Aliyu (SAN) ti ta ko ẹbẹ yii, o ni bii ifakoko ṣofo lasan ni igbesẹ yii, nitori ọjọ marun-un ni ile-ẹjọ fi aaye silẹ lati fesi lori awọn ẹsun naa, nitori o ni i ṣẹ pẹlu titẹ ẹtọ ọmọniyan loju labẹ ofin. Lẹyin ti Adajọ Akinọla gbọ ẹjọ awọn igun mejeeji, o gba ẹbẹ Malami lati sun ọjọ naa siwaju lati tun ko awọn iwe kan silẹ, o si faini rẹ ni ẹgbẹrun lọna aadọta Naira fun igbesẹ yii. Lẹyin naa lo sun ẹjọ ọhun si ọgbọnjọ, oṣu kẹjọ, ọdun yii.


Lẹyin ti Adajọ Akinọla gbọ ẹjọ awọn igun mejeeji, o gba ẹbẹ Malami lati sun ọjọ naa siwaju lati tun ko awọn iwe kan silẹ, o si faini rẹ ni ẹgbẹrun lọna aadọta Naira fun igbesẹ yii. Lẹyin naa lo sun ẹjọ ọhun si ọgbọnjọ, oṣu kẹjọ, ọdun yii.


Awọn adigunjale kọ lu ọkọ agboworin l’Emure

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọlọpaa kan la gbọ pe o fara gbọta lasiko tawọn adigunjale ṣe akọlu si ọkọ agboworin banki kan lagbegbe Emure-Ile, nijọba ibilẹ Ọwọ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. ALAROYE gbọ pe awọn agbebọn ọhun lo anfaani awọn bọmbu ti wọn mọ ṣoju ọna marosẹ to gba ilu Emure kọja lati gẹgun de ọkọ agboworin naa, lai mọ pe ko sowo kankan ninu rẹ. Lojiji ni wọn lawọn ẹruuku ọhun ṣina ibọn bolẹ, tawọn ọlọpaa ti wọn n tẹle ọkọ banki naa si da a pada fun wọn loju-ẹsẹ. Alukoro ileesẹ ọlọpaa ti wọn ṣẹṣẹ yan nipinlẹ Ondo, Abilekọ Funmilayọ Ọdunlami, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o ni loootọ lawọn adigunjale ọhun ṣe ọlọpaa kan leṣe lasiko ti wọn jọ kọju ija sira awọn, ṣugbọn idunnu lo jẹ pe wọn ko rowo kankan gbe ninu ọkọ naa. O ni loju-ẹsẹ lawọn ti gbe ọlọpaa to fara pa lọ sileewosan kan ti oun forukọ bo laṣiiri fun itọju to peye


Ọdun Iṣẹṣẹ: Gomina Oyetọla kede ọjọ Ẹti gẹgẹ bii isinmi lẹnu iṣẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gomina ipinlẹ Ọṣun, Adegboyega Oyetọla, ti kede ọjọ Ẹti, Furaidee, to n bọ, iyẹn ogunjọ, oṣu kẹjọ, ọdun yii, gẹgẹ bii ọjọ isinmi lẹnu iṣẹ lati fun awọn ẹlẹsin abalaye laaye lati ṣe ayẹyẹ ọdun Iṣẹṣẹ ọdun 2021. Ninu atẹjade kan ti Kọmiṣanna fun ọrọ ibagbepọ idile (Commissioner for Home Affairs), Alhaji Tajudeen Ọlaniyi Lawal, fi sita lorukọ ijọba ipinlẹ Ọṣun, lo ti ni ayẹyẹ ti ọdun yii ko ni i ni gbagba-gbugbu ninu. Gẹgẹ bi Lawal ṣe sọ, idi ti ayẹyẹ Iṣẹṣe ti ọdun yii ko fi ni i lariwo ninu ni ti wahala ajakalẹ arun Koronafairọọsi to n lọ lọwọ lorileede yii. Lorukọ gomina, Lawal ki awọn ẹlẹsin abalaye kaakiri ipinlẹ Ọṣun ku oriire ayẹyẹ ọdun naa, o si rọ wọn lati ṣọdun pẹlu alaafia, ki wọn si bọwọ fun ofin lasiko ayẹyẹ naa. O tun bẹ wọn lati lo asiko naa lati gbadura fun idagbasoke ipinlẹ Ọṣun, ki wọn si fọwọsowọpọ pẹlu iṣejọba to wa lode yii. Bakan naa lo tun kilọ pe ki wọn tẹle gbogbo ilana to n dena itankalẹ arun korona, ṣaaju, lasiko ati lẹyin ọdun Iṣẹṣe.


Muiz Banirẹ ṣabẹwo si Tinubu ni London

Jokẹ Amọri Gbajumọ agbẹjọro to ti figba kan jẹ kọmiṣanna fun igbokegbodo ọkọ nipinlẹ Eko, to tun jẹ oludamọran lori ọrọ ofin fun ẹgbe oṣelu APC nigba kan, Dokita Muiz Banirẹ, naa ti ṣabẹwo si Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu niluu oyinbo to ti n gba itọju. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii ni fọto ti awọn mejeeji jọ ya gba ori ẹrọ ayelujara, ti awọn mejeeji duro ti ara wọn, ti wọn jọọ ya fọto. Iyatọ to wa ninu fọto eleyii ati tigba ti Aarẹ Muhammadu Buhari ṣabẹwo si Tinubu ni pe Aṣiwaju ko lo ọpa bii ti asiko naa, eyi to mu ki inu awọn ololufẹ rẹ dun pe alaafia ara ti n to baba naa lọwọ, ati pe ko ni i pẹẹ pada si Naijiria, bo tilẹ jẹ pe aisan naa han lara Bọla Tinubu gan-an. Yatọ si Banirẹ to ṣabẹwo kara o le si gomina ipinlẹ Eko tẹlẹ yii, Abiọdun Faleke toun naa jẹ ọmọ ileegbimọ-aṣoju-ṣofin naa ti ṣe iru abẹwo yii kan naa si Tinubu lọsẹ to lọ lọhun-un. Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to kọja ni Aarẹ Buhari ṣabẹwo si oloṣelu pataki yii, ti aworan abẹwo naa si gba gbogbo ori ẹrọ ayelujara.


Iwadii bẹrẹ lori ọkọ gbajugbaja pasitọ to pokunso l’Ondo

Jọkẹ Amọri Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti fidi ẹ mulẹ pe loootọ ni baba kan, Lasisi Moshood; ẹni ọdun mẹjilelọgọta (62), pokunso nile rẹ ni Ayede-Ogbese, nipinlẹ Ondo, ati pe awọn ti bẹrẹ iwadii lori ohun to mu baba naa gbe igbesẹ yii. Obinrin kan ti wọn n pe ni Lady Evangelist Victoria Lasisi ni iyawo Oloogbe, gbajugbaja pasitọ ni wọn pe iya naa, wọn si royin pe oun atawọn ọmọ to bi fun Oloogbe Lasisi n tọju baba naa daadaa. Ko sẹni to fura pe baba yoo gbe igbesẹ iku ọhun, iyawo atawọn ọmọ ti jade gẹgẹ ba a ṣe gbọ. Nigba ti Efanjẹliisi Victoria pada de lo kan ilẹkun titi, ṣugbọn ti ọkọ rẹ ko dahun, bẹẹ o wa ninu ile. Nigba to pẹ ti iyawo baba yii ti n kanlẹkun ti ko gbọ idahun kankan lo yọju loju ferese, nibẹ lo ti n wo ọkọ rẹ to n mi dirodiro labẹ okun, o ti pokunso! Awọn eeyan lo pada ja ilẹkun naa ti wọn si ba baba naa nibi to so si.


Nigba ti Efanjẹliisi Victoria pada de lo kan ilẹkun titi, ṣugbọn ti ọkọ rẹ ko dahun, bẹẹ o wa ninu ile. Nigba to pẹ ti iyawo baba yii ti n kanlẹkun ti ko gbọ idahun kankan lo yọju loju ferese, nibẹ lo ti n wo ọkọ rẹ to n mi dirodiro labẹ okun, o ti pokunso! Awọn eeyan lo pada ja ilẹkun naa ti wọn si ba baba naa nibi to so si. Tabili atawọn ipeku kekere ti wọn n pe ni ‘stool’ ni Oloogbe naa to pọ to si gun to fi kọrun bọ okun. A gbọ pe igi ni Alagba Lasisi fi n rin, nitori ẹsẹ n dun un, ṣugbọn awọn eeyan sọ pe eyi ko to idi kan ti baba naa yoo fi gba ẹmi ara ẹ, wọn ni ohun ti ọkọ pasitọ yii dan wo kọ sisọ. Alaga CAN, iyẹn ẹgbẹ awọn Onigbagbọ, ẹka ti Ogbese, nipinlẹ Ondo, Pasitọ Oyedeji Aladenika, ṣapejuwee iku Lasisi bii ohun to ya ni lẹnu ju, o ni idi ti baba yii fi gba ẹmi ara ẹ ko ti i ye oun.


Tabili atawọn ipeku kekere ti wọn n pe ni ‘stool’ ni Oloogbe naa to pọ to si gun to fi kọrun bọ okun. A gbọ pe igi ni Alagba Lasisi fi n rin, nitori ẹsẹ n dun un, ṣugbọn awọn eeyan sọ pe eyi ko to idi kan ti baba naa yoo fi gba ẹmi ara ẹ, wọn ni ohun ti ọkọ pasitọ yii dan wo kọ sisọ. Alaga CAN, iyẹn ẹgbẹ awọn Onigbagbọ, ẹka ti Ogbese, nipinlẹ Ondo, Pasitọ Oyedeji Aladenika, ṣapejuwee iku Lasisi bii ohun to ya ni lẹnu ju, o ni idi ti baba yii fi gba ẹmi ara ẹ ko ti i ye oun. Alukoro ọlọpaa Ondo, DSP Funmilayọ Ọdunlami, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ. O ni iwadii tawọn n ṣe lori ẹ ti n tu aṣiri diẹdiẹ nipa ohun to mu baba ẹni ọdun mejilelọgọta yii pokunso.


Alukoro ọlọpaa Ondo, DSP Funmilayọ Ọdunlami, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ. O ni iwadii tawọn n ṣe lori ẹ ti n tu aṣiri diẹdiẹ nipa ohun to mu baba ẹni ọdun mejilelọgọta yii pokunso.


Ọmọ ẹgbẹ okunkun mẹsan-an bọ sọwọ ọlọpaa n’Ibadan, akẹkọọ poli wa ninu wọn

Jọkẹ Amọri Ko din ni ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ mẹsan-an ti Kọmandi ọlọpaa to wa ni Ẹlẹyẹlẹ, n’Ibadan, foju wọn han l’Ọjọruu, ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹjọ yii, koda, akẹkọọ Poli Ibadan wa ninu wọn. Nigba to n foju awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa han, Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Ngozi Ọnadẹkọ, ṣalaye pe DPO Atiba ni olobo ta, pe awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun kan n kora jọ lati gbe agbara fawọn iṣi mi-in, wọn si tun fẹẹ ṣeto igbaniwọle fawọn tuntun pẹlu. O ni ẹsẹkẹsẹ lawọn ọlọpaa ti ta mọra, wọn gba ibi ti awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun naa ti n pitu ọwọ wọn lọ, wọn si ri awọn mẹsan-an ko ninu wọn. CP Ọnadẹkọ sọ pe lẹyin ifọrọwanilẹnuwo to lagbara, awọn gende mẹsan-an naa jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ lawọn. O ni awọn kan jẹwọ pe awọn fẹẹ gbe ipo awọn fawọn mi-in to tun tọ si ni, bẹẹ lawọn kan sọ pe ọmọ ẹgbẹ tuntun ti wọn ṣẹṣẹ fẹẹ gba wọle lawọn. Kọmiṣanna yii rọ awọn obi ati alagbatọ lati maa wẹyin awọn ọmọ wọn to ba wa nileewe giga wo.


CP Ọnadẹkọ sọ pe lẹyin ifọrọwanilẹnuwo to lagbara, awọn gende mẹsan-an naa jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ lawọn. O ni awọn kan jẹwọ pe awọn fẹẹ gbe ipo awọn fawọn mi-in to tun tọ si ni, bẹẹ lawọn kan sọ pe ọmọ ẹgbẹ tuntun ti wọn ṣẹṣẹ fẹẹ gba wọle lawọn. Kọmiṣanna yii rọ awọn obi ati alagbatọ lati maa wẹyin awọn ọmọ wọn to ba wa nileewe giga wo. O ni awọn mi-in ninu awọn tọwọ ba yii jẹ akẹkọọ nileewe giga, awọn obi wọn ko si mọ pe ọwọ ti ba wọn bayii nibi ti wọn ti n ṣe ẹgbẹkẹgbẹ. Awọn nnkan ija bii ada, aake ati ibọn lawọn ọlọpaa ba lọwọ awọn ti wọn mu yii, gbogbo ẹ naa ni wọn si tẹ kalẹ fawọn akọroyin lati ri. Ọkan ninu awọn gende marun-un tọwọ ba naa, Ayinde Badmus, ẹni ọdun mẹtalelogun, sọ pe ọmọleewe Poli Ibadan loun.


O ni awọn mi-in ninu awọn tọwọ ba yii jẹ akẹkọọ nileewe giga, awọn obi wọn ko si mọ pe ọwọ ti ba wọn bayii nibi ti wọn ti n ṣe ẹgbẹkẹgbẹ. Awọn nnkan ija bii ada, aake ati ibọn lawọn ọlọpaa ba lọwọ awọn ti wọn mu yii, gbogbo ẹ naa ni wọn si tẹ kalẹ fawọn akọroyin lati ri. Ọkan ninu awọn gende marun-un tọwọ ba naa, Ayinde Badmus, ẹni ọdun mẹtalelogun, sọ pe ọmọleewe Poli Ibadan loun. O loun lọọ ki ọrẹ oun ni, oun ko mọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ ni, afi bawọn Amọtẹkun ṣe de lojiji, ti wọn mu oun, ṣugbọn ọrẹ oun naa sa lọ. Ayinde tẹsiwaju pe loootọ ni wọn ba ibọn lọwọ oun, ṣugbọn ibọn naa ki i ṣe toun. O ni ọrẹ oun to ti sa lọ lo ni ibọn ọhun, o kan jẹ pe ẹgbẹ oun ni ibọn naa wa nigba toun ati ọrẹ naa n sọrọ lọwọ ni.


O loun lọọ ki ọrẹ oun ni, oun ko mọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ ni, afi bawọn Amọtẹkun ṣe de lojiji, ti wọn mu oun, ṣugbọn ọrẹ oun naa sa lọ. Ayinde tẹsiwaju pe loootọ ni wọn ba ibọn lọwọ oun, ṣugbọn ibọn naa ki i ṣe toun. O ni ọrẹ oun to ti sa lọ lo ni ibọn ọhun, o kan jẹ pe ẹgbẹ oun ni ibọn naa wa nigba toun ati ọrẹ naa n sọrọ lọwọ ni. Bawọn Amọtẹkun si ṣe de ti wọn ri ibọn nitosi oun ni wọn mu oun.


Bawọn Amọtẹkun si ṣe de ti wọn ri ibọn nitosi oun ni wọn mu oun.


Awọn ọdọ ṣewọde lọ sileejọba n’Ibadan, nitori Ọpẹyẹmi ti wọn ni ẹṣọ Amọtẹkun pa

Jọkẹ Amọri Titi di asiko ta a fi pari iroyin yii ni awọn ọdọ ti ko niye fi rọ di sẹkiteriati ijọba to wa l’Agodi, niluu Ibadan, bẹẹ ni wọn di gbogbo awọn ọna to wa ni gbogbo agbegbe naa pa, ti wọn si ni awọn ko ni i kuro nibẹ, afi ti awọn ba foju kan Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, lati ṣalaye bi ọkan ninu awọn ẹṣọ Amọtẹkun ṣe pa ọmọkunrin ti wọn n pe ni Ọpẹyẹmi laduugbo Mọkọla, niluu Ibadan. Niṣe ni awọn ọdọ naa ti wọn pọ niye kọkọ gbe oku ọmọkunrin ti wọn pe lẹni ọdun mẹtadinlogun naa sori kẹkẹ Marwa, ti wọn si ni afi ki Gomina Makinde ṣawari Amọtẹkun to pa ọmọkunrin yii. Ọkan ninu awọn ọdọ naa ṣalaye fun akọroyin wa pe ounjẹ ni ọmọkunrin to n kọṣe iwe titẹ naa lọọ ra ni agbegbe Uncle Joe, ni Mọkọla, niluu Ibadan, ti ọkan ninu awọn ẹṣọ Amọtẹkun fi yinbọn fun un, ti wọn ni adigunjale ni. Eyi lo bi awọn ọdọ naa ninu ti wọn fi gbe oku Ọpẹyẹmi, ti wọn si kọri si ileeṣẹ ijọba ni Sekiteriati, wọn ni afi ki awọn foju kan Seyi Makinde, ki gomina yii si mu ọkan ninu awọn Amọtẹkun to yinbọn pa ọmọkunrin alaiṣẹ yii sita. Niṣe ni wọn di gbogbo ọna to wọ Agodi yii pa, ti wọn si dana taya soju ọna. Igbesẹ awọn to n fẹhonu han yii da sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ ọkọ silẹ, ti awọn ti wọn fẹẹ kọja paapaa ko rọna lọ.


Eyi lo bi awọn ọdọ naa ninu ti wọn fi gbe oku Ọpẹyẹmi, ti wọn si kọri si ileeṣẹ ijọba ni Sekiteriati, wọn ni afi ki awọn foju kan Seyi Makinde, ki gomina yii si mu ọkan ninu awọn Amọtẹkun to yinbọn pa ọmọkunrin alaiṣẹ yii sita. Niṣe ni wọn di gbogbo ọna to wọ Agodi yii pa, ti wọn si dana taya soju ọna. Igbesẹ awọn to n fẹhonu han yii da sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ ọkọ silẹ, ti awọn ti wọn fẹẹ kọja paapaa ko rọna lọ. Bo tilẹ jẹ pe Oludamọran gomina lori eto aabo, Ọgbẹni Sunday Odukọya, rọ awọn ọdọ naa lati ṣe suuru, sibẹ wọn ni awọn ko ni i gba afi ti awọn ba foju kan gomina.


Bo tilẹ jẹ pe Oludamọran gomina lori eto aabo, Ọgbẹni Sunday Odukọya, rọ awọn ọdọ naa lati ṣe suuru, sibẹ wọn ni awọn ko ni i gba afi ti awọn ba foju kan gomina.


A ko ni i yọ owo iranwọ lori epo bẹntiroolu lai ṣepade pẹlu ẹgbẹ oṣiṣẹ-Ijọba Apapọ

Lati ma mu inira ba awọn araalu ni ijọba apapọ fi ni aọn ko ti i ni yọwọ lori owo iranwọ epo bẹntiroolu, bo tilẹ jẹ pe ofin tuntun ti Buhari ṣẹṣẹ buwọ lu lori ọrọ epo bẹntiroolu (PIB) faaye gba eleyii. Wọn ni lati ma fi ara ni araalu lawọn ko fi ni i mu eleyii ṣe loju ẹsẹ. Minisita kekere lori ọrọ epo bẹntiroolu nilẹ wa, Timpere Sylva lo sọrọ yii di mimọ. O ni ọgọjọ Naira ti wọn n ta epo bẹntiroolu naa ni wọn yoo ṣi maa ta a. Minisita yii ni awọn mọ inira ti fifi owo kun owo epo lasiko yii yoo mu ba araalu, awọn si fẹẹ ṣepade pẹlu ẹgbẹ oṣiṣẹ lati le ṣaṣaro lori bi ofin yii yoo ṣe ṣiṣẹ, ti awọn yoo si ti mojuto anwọn ọna to le gba fẹẹ mu inira ba araalu.


Nitori ai tẹle ofin ile kikọ, ijọba Ogun ti ile mẹrindinlọgbọn pa ni Mowe

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ko din ni ile mẹrindinlọgbọn ati ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Ogun, labẹ akoso ileeṣẹ to n ri si eto ilu ati ile kikọ, ti pa lọsẹ to kọja yii ni Mowe/Ọfada, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi Owode. Wọn ni wọn lufin ile kikọ, wọn ko tẹle ilana to yẹ. Yatọ si awọn ti wọn ti wọnyi, ẹka to n ri si eto ile kikọ naa tun kọwe le awọn mi-in lọwọ lati waa ṣalaye idi ti wọn fi kọle wọn, ileeṣẹ tabi ileepo sibi ti ko ba ilana ile kikọ mu. Kọmiṣanaa fun eto ilu ati idagbasoke, TPL Tunji Ọdunlami, sọ eyi di mimọ lẹyin ayẹwo agbegbe yii ti wọn ṣe. O ni ijọba ti kilọ fawọn to n kọle ta ko ofin ijọba wọnyi pe ki wọn yee kọle, ileeṣẹ tabi ileepo sibi ti ko tọ, nitori eyi lewu, o si n ṣakoba fun idagbasoke ilu ni. Nigba to n ṣalaye ọna tawọn ile ti wọn ti pa yii fi lodi sofin ile kikọ, Ọdunlami sọ pe wọn ko faaye silẹ ni odiwọn ofin, ohun ti wọn kọ sori ilẹ yatọ si ohun to wa ninu iwe ikọle, kikọle mi-in yatọ si eyi ti wọn gbaṣẹ ẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Kọmiṣanaa fun eto ilu ati idagbasoke, TPL Tunji Ọdunlami, sọ eyi di mimọ lẹyin ayẹwo agbegbe yii ti wọn ṣe. O ni ijọba ti kilọ fawọn to n kọle ta ko ofin ijọba wọnyi pe ki wọn yee kọle, ileeṣẹ tabi ileepo sibi ti ko tọ, nitori eyi lewu, o si n ṣakoba fun idagbasoke ilu ni. Nigba to n ṣalaye ọna tawọn ile ti wọn ti pa yii fi lodi sofin ile kikọ, Ọdunlami sọ pe wọn ko faaye silẹ ni odiwọn ofin, ohun ti wọn kọ sori ilẹ yatọ si ohun to wa ninu iwe ikọle, kikọle mi-in yatọ si eyi ti wọn gbaṣẹ ẹ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ko too di pe awọn to n kọle kiri lai tẹle aṣẹ ile kikọ yii ba ipinlẹ Ogun jẹ, Kọmiṣanna ni ijọba ko ni i jẹ kiru ẹ waye, awọn yoo gbe igbesẹ to yẹ lori ẹni to ba kọle rẹ to fi tapa sofin ni. Ọdunlami ṣalaye pe iwe aṣẹ ile kikọ sibi to yẹ ko nira lati gba nipinlẹ Ogun. O ni tẹlẹ lo jẹ pe ọjọ mọkanlelaaadọta (51) ni yoo lo keeyan too le gba iwe aṣẹ ile kikọ nipinlẹ yii, nisinyii ti wọn ti tun ofin naa gbe yẹwo, ọjọ marun-un pere ni eeyan yoo fi gbawe yii to ba jẹ ileegbe lo fẹẹ kọ.


Ko too di pe awọn to n kọle kiri lai tẹle aṣẹ ile kikọ yii ba ipinlẹ Ogun jẹ, Kọmiṣanna ni ijọba ko ni i jẹ kiru ẹ waye, awọn yoo gbe igbesẹ to yẹ lori ẹni to ba kọle rẹ to fi tapa sofin ni. Ọdunlami ṣalaye pe iwe aṣẹ ile kikọ sibi to yẹ ko nira lati gba nipinlẹ Ogun. O ni tẹlẹ lo jẹ pe ọjọ mọkanlelaaadọta (51) ni yoo lo keeyan too le gba iwe aṣẹ ile kikọ nipinlẹ yii, nisinyii ti wọn ti tun ofin naa gbe yẹwo, ọjọ marun-un pere ni eeyan yoo fi gbawe yii to ba jẹ ileegbe lo fẹẹ kọ. To ba jẹ okoowo lo fẹẹ fi ibi to fẹẹ kọ naa ṣe, ọjọ mẹrinla pere ni iwe rẹ yoo tẹ ẹ lọwọ lẹyin to ba ti lọọ forukọ silẹ lọdọ ijọba. Nipa bi awọn ti wọn ti ile tabi ileeṣẹ wọn pa yii yoo ṣe yanju rẹ, wọn ni ki wọn lọ si ileeṣẹ to n ri ọrọ ile kikọ lati gbọ alaye lẹkun-un-rẹrẹ, ki wọn si mu awọn ẹri ti wọn ni lati kọle ti wọn ko gba aṣẹ rẹ naa wa. Ijọba ti gbe igbimọ ti yoo ṣe amulo ofin tuntun lori ọrọ-epo bẹntiroolu kalẹ.


To ba jẹ okoowo lo fẹẹ fi ibi to fẹẹ kọ naa ṣe, ọjọ mẹrinla pere ni iwe rẹ yoo tẹ ẹ lọwọ lẹyin to ba ti lọọ forukọ silẹ lọdọ ijọba. Nipa bi awọn ti wọn ti ile tabi ileeṣẹ wọn pa yii yoo ṣe yanju rẹ, wọn ni ki wọn lọ si ileeṣẹ to n ri ọrọ ile kikọ lati gbọ alaye lẹkun-un-rẹrẹ, ki wọn si mu awọn ẹri ti wọn ni lati kọle ti wọn ko gba aṣẹ rẹ naa wa. Ijọba ti gbe igbimọ ti yoo ṣe amulo ofin tuntun lori ọrọ-epo bẹntiroolu kalẹ.


Buhari gbe igbimọ ti yoo ṣe amulo ofin tuntun lori ọrọ-epo bẹntiroolu kalẹ

Joke Amọri Ninu atẹjade kan ti Oludamọran Aarẹ lori eto iroyin, Ọgbẹni Fẹmi Adeṣina, fi sita ni Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lo ti kede pe Aarẹ Muhammadu Buhari ti gbe igbimọ kan dide ti yoo ṣiṣẹ lori ofin tuntun ti wọn gbe kalẹ lori ọrọ epo bẹntiroolu atawọn nnkan to jẹ mọ ọn, iyẹn Petroleum Industry Bill, (PIB), eyi to ni i ṣe pẹlu isakoso ileeṣẹ epo bẹntiroolu nilẹ wa, ofin ti wọn yoo maa lo ati ṣiṣẹ itọju awọn agbegbe ti wọn ti n wa awọn epo naa. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni Buhari sọ aba naa dofin. Lara awọn ohun to wa ninu ofin yii ni pe ijọba yoo maa fun awọn agbegbe ti wọn ti n wa epo naa ni ida mẹta ninu ọgọrun-un ohun ti wọn ba ri lori epo bẹntiroolu. Bakan naa ni ofin yii gba ijọba laaye lati yọ owo iranwọ ti wọn n fi sori epo bẹntiroolu ti wọn n pe (Subusidy) kuro, eyi to fi han pe igbakigba si asiko yii ni owo-epo bẹntiroolu le lọ soke si i. Lara ohun ti ijọba lawọn tori ẹ fọwọ si ofin yii ni pe yoo jẹ ki awọn olokoowo maa waa dowo-pọ pẹlu ilẹ wa latipasẹ awọn agbegbe ti epo yii wa. Minisita kekere lori ọrọ epo bẹntiroolu nilẹ wa, to tun jẹ gomina ipinlẹ Bayelsa tẹlẹ, Timipre Sylva, ni yoo jẹ alaga igbimọ ti yoo ri si amulo ofin bẹntiroolu ọhun. Lara awọn ti yoo jọ ṣiṣẹ-pọ pẹlu rẹ laarin oṣu mejila tijọba fun wọn lati ṣiṣẹ lori ọna ti ofin tuntun yii yoo fi rẹsẹ walẹ ni ọga agba patapata fun ileeṣẹ epo bẹntiroolu NNPC, nilẹ wa, ọga ileeṣẹ to n ri si ọrọ owo-ori, FIRS, minisita fun eto idajọ, aṣoju minisita fun eto inawo ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Bakan naa ni ofin yii gba ijọba laaye lati yọ owo iranwọ ti wọn n fi sori epo bẹntiroolu ti wọn n pe (Subusidy) kuro, eyi to fi han pe igbakigba si asiko yii ni owo-epo bẹntiroolu le lọ soke si i. Lara ohun ti ijọba lawọn tori ẹ fọwọ si ofin yii ni pe yoo jẹ ki awọn olokoowo maa waa dowo-pọ pẹlu ilẹ wa latipasẹ awọn agbegbe ti epo yii wa. Minisita kekere lori ọrọ epo bẹntiroolu nilẹ wa, to tun jẹ gomina ipinlẹ Bayelsa tẹlẹ, Timipre Sylva, ni yoo jẹ alaga igbimọ ti yoo ri si amulo ofin bẹntiroolu ọhun. Lara awọn ti yoo jọ ṣiṣẹ-pọ pẹlu rẹ laarin oṣu mejila tijọba fun wọn lati ṣiṣẹ lori ọna ti ofin tuntun yii yoo fi rẹsẹ walẹ ni ọga agba patapata fun ileeṣẹ epo bẹntiroolu NNPC, nilẹ wa, ọga ileeṣẹ to n ri si ọrọ owo-ori, FIRS, minisita fun eto idajọ, aṣoju minisita fun eto inawo ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ṣugbọn gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, ti sọ pe ida mẹta ninu ọgọrun-un ti ijọba ni awọn yoo fun awọn ipinlẹ ti wọn ti n wa epo, paapaa ju lọ agbegbe Naija Delta, ti kere ju, o ni ko da bii pe ijọba ṣe daadaa si awọn ipinlẹ ti wọn n jiya lori ọrọ owo-epo yii. Wike ni iṣẹ kekere kọ lo wa nilẹ lati ṣe lori ọrọ awọn ilẹ ti wọn ti n wa epo latọdun yii wa Ọpọ awọn eeyan ni wọn ti n sọ pe awọn kudiẹ kudiẹ kan wa ninu ofin naa, ti awọn mi-in si tun n pariwo pe awọn apa kan wa ninu ofin naa ti wọn fi ọna eru gbe wọle, ti yoo fun awọn ilẹ Hausa ni anfaani lati maa pin ninu owo-epo yii bo tilẹ jẹ pe ko si epo nilẹ wọn, ti wọn si rọ ijọba lati fun awọn ipinlẹ ti wọn ti n wa epo ni ida marun-un si meje ataabọ, sibẹ Aarẹ Buhari ko beṣu-bẹgba to fi fọwọ si ofin yii ni kete to ti ilu London de.


Ṣugbọn gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike, ti sọ pe ida mẹta ninu ọgọrun-un ti ijọba ni awọn yoo fun awọn ipinlẹ ti wọn ti n wa epo, paapaa ju lọ agbegbe Naija Delta, ti kere ju, o ni ko da bii pe ijọba ṣe daadaa si awọn ipinlẹ ti wọn n jiya lori ọrọ owo-epo yii. Wike ni iṣẹ kekere kọ lo wa nilẹ lati ṣe lori ọrọ awọn ilẹ ti wọn ti n wa epo latọdun yii wa Ọpọ awọn eeyan ni wọn ti n sọ pe awọn kudiẹ kudiẹ kan wa ninu ofin naa, ti awọn mi-in si tun n pariwo pe awọn apa kan wa ninu ofin naa ti wọn fi ọna eru gbe wọle, ti yoo fun awọn ilẹ Hausa ni anfaani lati maa pin ninu owo-epo yii bo tilẹ jẹ pe ko si epo nilẹ wọn, ti wọn si rọ ijọba lati fun awọn ipinlẹ ti wọn ti n wa epo ni ida marun-un si meje ataabọ, sibẹ Aarẹ Buhari ko beṣu-bẹgba to fi fọwọ si ofin yii ni kete to ti ilu London de.


K’Igboho ma baa yipada di ologbo lawọn ọlọpaa Bẹnnẹ ṣe de e mọlẹ-Falọla

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lasiko ti wọn ṣẹṣẹ mu Oloye Sunday Adeyẹmọ (Igboho Ooṣa) ni Bẹnnẹ, iroyin gbode pe awọn ọlọpaa ilẹ Olominira naa de e mọlẹ, awọn kan sọ pe wọn so o ni ṣẹkẹṣẹkẹ lọwọ bii ọbọ ni. Aṣiwaju ninu awọn lọọya to n ṣoju ọkunrin naa ni Bẹnnẹ, Amofin Malik Oluṣẹgun Falọla, ti fidi eyi mulẹ. O ni awọn ọlọpaa Bẹnnẹ de Igboho mọlẹ loootọ, ṣugbọn ko ma baa di ologbo mọ wọn lọwọ ni wọn ṣe ṣe bẹẹ. Amofin Falọla sọ pe awọn ọlọpaa gbe igbesẹ naa nitori wọn mọ pe alagbara ni Igboho, to ba yipada di ologbo, yoo pada poora mọ wọn loju ni. Lọọya yii ṣalaye pe awọn ọlọpaa naa ko deede ṣe bẹẹ fun Sunday, o ni ohun ti wọn gbọ ni pe Igboho le di oloogbo ko si ṣe bẹẹ lọ mọ wọn lọwọ. Ko si ma di pe yoo lọ loootọ, ti ẹjọ naa ko ni i ṣe e ro lọdọ ijọba, tabi ti yoo di ọran si wọn lọrun lo jẹ ki wọn de e lai le da nnkan kan ṣe nigba naa.


Amofin Falọla sọ pe awọn ọlọpaa gbe igbesẹ naa nitori wọn mọ pe alagbara ni Igboho, to ba yipada di ologbo, yoo pada poora mọ wọn loju ni. Lọọya yii ṣalaye pe awọn ọlọpaa naa ko deede ṣe bẹẹ fun Sunday, o ni ohun ti wọn gbọ ni pe Igboho le di oloogbo ko si ṣe bẹẹ lọ mọ wọn lọwọ. Ko si ma di pe yoo lọ loootọ, ti ẹjọ naa ko ni i ṣe e ro lọdọ ijọba, tabi ti yoo di ọran si wọn lọrun lo jẹ ki wọn de e lai le da nnkan kan ṣe nigba naa. ‘Nigba ti mo de lati Paris, ti mo si lọọ wo Igboho ni ahamọ ti wọn fi i si, wọn de e ni ṣẹkẹṣẹkẹ nigba naa ni loootọ. Ẹru n ba wọn pe o le poora ninu afẹfẹ, ko lo afẹẹri, nitori agbara oogun to ni lọwọ. “Ọlọpaa to n sọ ọ sọ pe boun ba tu ṣẹkẹṣẹkẹ naa kuro, Igboho le poora tabi ko di ologbo, to ba si ṣẹlẹ bẹẹ, iṣẹ yoo bọ lọwọ ọlọpaa naa ni’ Bẹẹ ni Amofin Falọla wi.


‘Nigba ti mo de lati Paris, ti mo si lọọ wo Igboho ni ahamọ ti wọn fi i si, wọn de e ni ṣẹkẹṣẹkẹ nigba naa ni loootọ. Ẹru n ba wọn pe o le poora ninu afẹfẹ, ko lo afẹẹri, nitori agbara oogun to ni lọwọ. “Ọlọpaa to n sọ ọ sọ pe boun ba tu ṣẹkẹṣẹkẹ naa kuro, Igboho le poora tabi ko di ologbo, to ba si ṣẹlẹ bẹẹ, iṣẹ yoo bọ lọwọ ọlọpaa naa ni’ Bẹẹ ni Amofin Falọla wi. O ni ṣugbọn oun jẹ ki wọn mọ pe Igboho ko ni i di ologbo, ko si ni i sa lọ bi wọn ba tu u, nitori oun ti ba a sọrọ pe ko ma ṣe bẹẹ, ẹjọ to n jẹ yii yoo pari lọjọ kan, ko si kuku jẹbi ijọba Naijiria, ẹtọ awọn ẹya rẹ lo n ja fun, nitori naa, ko farapamọ si ahamọ nibẹ fungba diẹ, gbogborẹ yoo yanju lọjọ kan. Lasiko to ba Alaroye sọrọ ni Bẹnnẹ, Falọla sọ pe awọn ọlọpaa naa ko kọkọ fẹẹ gba, ṣugbọn nigba toun rin in bo ṣe tọ, wọn tu ṣẹkẹṣẹkẹ lọwọ ajafẹtọọ ọmọniyan yii, latigba naa ni ko si ti si ṣẹkẹṣẹkẹ lọrọ rẹ mọ.


O ni ṣugbọn oun jẹ ki wọn mọ pe Igboho ko ni i di ologbo, ko si ni i sa lọ bi wọn ba tu u, nitori oun ti ba a sọrọ pe ko ma ṣe bẹẹ, ẹjọ to n jẹ yii yoo pari lọjọ kan, ko si kuku jẹbi ijọba Naijiria, ẹtọ awọn ẹya rẹ lo n ja fun, nitori naa, ko farapamọ si ahamọ nibẹ fungba diẹ, gbogborẹ yoo yanju lọjọ kan. Lasiko to ba Alaroye sọrọ ni Bẹnnẹ, Falọla sọ pe awọn ọlọpaa naa ko kọkọ fẹẹ gba, ṣugbọn nigba toun rin in bo ṣe tọ, wọn tu ṣẹkẹṣẹkẹ lọwọ ajafẹtọọ ọmọniyan yii, latigba naa ni ko si ti si ṣẹkẹṣẹkẹ lọrọ rẹ mọ.


Lori ọrọ ọba Imobi-Ijẹbu: Awọn aṣofin tun ranṣẹ pe Hassan Goriọla lẹẹkẹta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Awọn igbimọ to n ri si ọrọ ọba ati oye jijẹ nile-igbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun ro pe Goriọla Hassan tawọn ni ko yee pe ara ẹ lọba ilu Imobi-Ijẹbu yoo waa jẹ ipe awọn lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kejidinlogun, oṣu kẹjọ yii ni, ṣugbọn ọkunrin naa ko yọju si wọn rara ti wọn fi pari ipade. Awọn baalẹ atawọn alatilẹyin rẹ to wa si sọ pe bile n jo, bole n ja, ọba tawọn ni Goriọla Hassan n ṣe. Ṣe lọsẹ to kọja lọhun-un ni ile naa ti ni bi Goriọla ko ba waa jẹ ipe awọn lori bo ṣe n pe ara ẹ lọba Imobi, tawọn kan si ti kọwe pe ipo naa ko tọ si i, awọn yoo fọlọpaa mu un ni. Ṣugbọn nigba ti ko tun yọju yii,niṣe ni awọn aṣofin tun ranṣẹ pe e nigba kẹta, wọn ni ko wa lọjọ keji, oṣu kẹsan-an, laago mọkanla aarọ, ko waa rojọ ẹnu rẹ fawọn. Ṣugbọn awọn oloye Imobi ti wọn jẹ alatilẹyin ọkunrin yii ba awọn akọroyin sọrọ lọjọ Iṣẹgun naa ninu ọgba awọn aṣofin Ogun, wọn ṣalaye bo ṣe jẹ pe Goriọla lọba tawọn fẹ, ati pe awọn to kọwe sileegbimọ kan n fakooko wọn ṣofo ni. Oloye Ọmọtayọ Bello, ẹni ti ṣe Oloye Oluti, ti ilu Uba, nibi ti wọn ti bi Adeniyi Goriọla Hassan, ṣalaye pe ko si ootọ kankan ninu iroyin ti wọn n gbe kiri pe Goriọla Hassan ki i ṣe ọmọ bibi ilu Uba, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ijẹbu.


Ṣugbọn nigba ti ko tun yọju yii,niṣe ni awọn aṣofin tun ranṣẹ pe e nigba kẹta, wọn ni ko wa lọjọ keji, oṣu kẹsan-an, laago mọkanla aarọ, ko waa rojọ ẹnu rẹ fawọn. Ṣugbọn awọn oloye Imobi ti wọn jẹ alatilẹyin ọkunrin yii ba awọn akọroyin sọrọ lọjọ Iṣẹgun naa ninu ọgba awọn aṣofin Ogun, wọn ṣalaye bo ṣe jẹ pe Goriọla lọba tawọn fẹ, ati pe awọn to kọwe sileegbimọ kan n fakooko wọn ṣofo ni. Oloye Ọmọtayọ Bello, ẹni ti ṣe Oloye Oluti, ti ilu Uba, nibi ti wọn ti bi Adeniyi Goriọla Hassan, ṣalaye pe ko si ootọ kankan ninu iroyin ti wọn n gbe kiri pe Goriọla Hassan ki i ṣe ọmọ bibi ilu Uba, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ijẹbu. Oloye Ọmọtayọ sọ pe, “Baba to bi baba ẹ ni ọkunrin akọkọ ti wọn bi niluu Uba, ọmọ ọba ni lagboole Orẹsanya, niluu Uba, Ọṣẹyiku lorukọ baba to bi baba ẹ niluu Uba. “Goriọla Hassan ta a yan gẹgẹ bii ọba ta a fẹẹ fi jẹ maa n wa sile deede, nigba ti ọrọ ọba si ṣẹlẹ, ọba Uba ti i ṣe ibi tawọn baba nla ẹ tẹdo si lo sọ pe oun fẹẹ jẹ, o kan lọọ yọju sawọn baalẹ ni Fọtẹdo lati ki wọn kuuṣẹ ilu ni. Bi wọn ṣe ri i lọjọ yẹn ni wọn panu-pọ pe ọba awọn gan-an lo de yii.


Oloye Ọmọtayọ sọ pe, “Baba to bi baba ẹ ni ọkunrin akọkọ ti wọn bi niluu Uba, ọmọ ọba ni lagboole Orẹsanya, niluu Uba, Ọṣẹyiku lorukọ baba to bi baba ẹ niluu Uba. “Goriọla Hassan ta a yan gẹgẹ bii ọba ta a fẹẹ fi jẹ maa n wa sile deede, nigba ti ọrọ ọba si ṣẹlẹ, ọba Uba ti i ṣe ibi tawọn baba nla ẹ tẹdo si lo sọ pe oun fẹẹ jẹ, o kan lọọ yọju sawọn baalẹ ni Fọtẹdo lati ki wọn kuuṣẹ ilu ni. Bi wọn ṣe ri i lọjọ yẹn ni wọn panu-pọ pe ọba awọn gan-an lo de yii. Lọjọ naa, awọn baalẹ mẹrindinlogun lo wa nikalẹ, ninu awọn bii mẹtalelọgbọn ta a ni ni gbogbo Imobi. “Nigba ti awọn ẹbi ẹ paapaa tun fa a kalẹ, a ni ki wọn fun wa laaye lati ṣewadii nipa ẹ ka too tẹ siwaju, eyi gan-an lo mu wa ranṣẹ sawọn ọmọ wa ti wọn wa loke okun, lati mọ iru ẹni to jẹ, paapaa lori ohunkohun to ba ni i ṣe pẹlu iwa ọdaran. Awọn tọhun si fun wa lesi pe ko si iwa janduku tabi aleebu kankan lọwọ ẹ” “Awọn ti wọn pe ara wọn ni Sons and Daughters, iyen awọn ọmọ ilu, ti wọn kọwe sileegbimọ pe awọn ko fẹ Goriọla, ko sẹni to mọ ẹgbẹ wọn yẹn tẹlẹ ni gbogbo Imobi.


Lọjọ naa, awọn baalẹ mẹrindinlogun lo wa nikalẹ, ninu awọn bii mẹtalelọgbọn ta a ni ni gbogbo Imobi. “Nigba ti awọn ẹbi ẹ paapaa tun fa a kalẹ, a ni ki wọn fun wa laaye lati ṣewadii nipa ẹ ka too tẹ siwaju, eyi gan-an lo mu wa ranṣẹ sawọn ọmọ wa ti wọn wa loke okun, lati mọ iru ẹni to jẹ, paapaa lori ohunkohun to ba ni i ṣe pẹlu iwa ọdaran. Awọn tọhun si fun wa lesi pe ko si iwa janduku tabi aleebu kankan lọwọ ẹ” “Awọn ti wọn pe ara wọn ni Sons and Daughters, iyen awọn ọmọ ilu, ti wọn kọwe sileegbimọ pe awọn ko fẹ Goriọla, ko sẹni to mọ ẹgbẹ wọn yẹn tẹlẹ ni gbogbo Imobi. Awọn ni wọn n gbe iroyin kiri pe Goriọla ki i ṣe ọmọ ilu, bẹẹ ọmọ ilu si ni iya ẹ ati baba nla rẹ, iya baba wọn to jẹ ọmọ Iṣiwọ lo sọ wọn dero ibẹ. “A sọ fun wọn pe a ko ba wọn ja, ti ẹ ba sọ pe ko ma jẹ ọba Imobi, ọba Uba gan-an lo fẹẹ jẹ tẹlẹ, awọn baalẹ ni ilẹ Imobi ni wọn lawọn fẹ ẹ, ko ṣoro, a maa mu un pada sile, ko lọọ jọba nibẹ. Ni wọn ba tun ni awọn ko ni i gba, bi wọn ṣe gbe ọrọ wa sileegbimọ aṣofin niyẹn.


Awọn ni wọn n gbe iroyin kiri pe Goriọla ki i ṣe ọmọ ilu, bẹẹ ọmọ ilu si ni iya ẹ ati baba nla rẹ, iya baba wọn to jẹ ọmọ Iṣiwọ lo sọ wọn dero ibẹ. “A sọ fun wọn pe a ko ba wọn ja, ti ẹ ba sọ pe ko ma jẹ ọba Imobi, ọba Uba gan-an lo fẹẹ jẹ tẹlẹ, awọn baalẹ ni ilẹ Imobi ni wọn lawọn fẹ ẹ, ko ṣoro, a maa mu un pada sile, ko lọọ jọba nibẹ. Ni wọn ba tun ni awọn ko ni i gba, bi wọn ṣe gbe ọrọ wa sileegbimọ aṣofin niyẹn. A difa ka too mu Goriọla, ifa ẹ si kun daadaa” Lori awauyewuye to n lọ nipa pe ilu Iṣiwọ lo ti wa, baba oloye yii sọ pe iya to bi baba Goriọla gan-an ni ọmọ Iṣiwọ, ati pe lati kekere ni iya baba ẹ ti ko awọn ọmọ lọ siluu ọhun, eyi to fa a to fi jẹ pe ilu naa lawọn eeyan mọ baba ẹ mọ ju, atawọn ọmọ ẹ yooku, paapaa Goriola Hassan. Awọn ti wọn gbe ẹjọ lọ sileegbimọ aṣofin naa sọrọ, ohun ti ọkan ninu wọn, Ọmọọba Sylvester Olalekan Bakare, sọ ni pe awọn ko ti i jọba ri n’Imobi, fun idi eyi, ko si ipo kankan to n jẹ ipo ọba nibẹ lasiko yii. “Ohun ti a n sọ ni pe ki awọn aṣofin pa a laṣẹ fun Goriọla Hassan pe ko yee pera ẹ lọba ilu Imobi.


A difa ka too mu Goriọla, ifa ẹ si kun daadaa” Lori awauyewuye to n lọ nipa pe ilu Iṣiwọ lo ti wa, baba oloye yii sọ pe iya to bi baba Goriọla gan-an ni ọmọ Iṣiwọ, ati pe lati kekere ni iya baba ẹ ti ko awọn ọmọ lọ siluu ọhun, eyi to fa a to fi jẹ pe ilu naa lawọn eeyan mọ baba ẹ mọ ju, atawọn ọmọ ẹ yooku, paapaa Goriola Hassan. Awọn ti wọn gbe ẹjọ lọ sileegbimọ aṣofin naa sọrọ, ohun ti ọkan ninu wọn, Ọmọọba Sylvester Olalekan Bakare, sọ ni pe awọn ko ti i jọba ri n’Imobi, fun idi eyi, ko si ipo kankan to n jẹ ipo ọba nibẹ lasiko yii. “Ohun ti a n sọ ni pe ki awọn aṣofin pa a laṣẹ fun Goriọla Hassan pe ko yee pera ẹ lọba ilu Imobi. Ọba kan ta a ni n’Imobi naa ni Onitasin, baalẹ la ni lawọn ilu yooku, a ko fẹ wahala rara n’Imobi, nitori ẹ la ṣe kọwe, ki wọn ba wa da a lọwọ kọ, ko yee pera ẹ lọba alade. “Ọmọ Iṣiwọ ni gbogbo wa mọ oun ati baba ẹ si, koda a gbọ ọ ri pe baba ẹ gbiyanju lati jọba niluu Iṣiwọ. Oun paapaa, iyẹn Goriọla naa gbiyanju lati jọba nibẹ.


Ọba kan ta a ni n’Imobi naa ni Onitasin, baalẹ la ni lawọn ilu yooku, a ko fẹ wahala rara n’Imobi, nitori ẹ la ṣe kọwe, ki wọn ba wa da a lọwọ kọ, ko yee pera ẹ lọba alade. “Ọmọ Iṣiwọ ni gbogbo wa mọ oun ati baba ẹ si, koda a gbọ ọ ri pe baba ẹ gbiyanju lati jọba niluu Iṣiwọ. Oun paapaa, iyẹn Goriọla naa gbiyanju lati jọba nibẹ. “ Emi o le sọ pe ki i ṣe ọmọ Uba, nitori n’Ijẹbu, ba a ṣe maa n ni ile iya la maa n ni ti baba naa, o ṣee ṣe ko jẹ ọmọ ibẹ loootọ. Pupọ ninu awọn eeyan ti wọn jẹ ọmọ Oke Imobi ni wọn tun lẹbi daadaa ni ilu Iṣiwọ ati Odosayin, fun idi eyi, o ṣee ṣe ko tan si Iṣiwọ, ko si tun jẹ ọmọ Uba. “Ohun kan to n jọ wa loju ni pe lọdun to kọja ni Ogbẹni Goriọla yii ṣẹṣẹ wọlu wa, to sọ pe oun fẹẹ jọba.


“ Emi o le sọ pe ki i ṣe ọmọ Uba, nitori n’Ijẹbu, ba a ṣe maa n ni ile iya la maa n ni ti baba naa, o ṣee ṣe ko jẹ ọmọ ibẹ loootọ. Pupọ ninu awọn eeyan ti wọn jẹ ọmọ Oke Imobi ni wọn tun lẹbi daadaa ni ilu Iṣiwọ ati Odosayin, fun idi eyi, o ṣee ṣe ko tan si Iṣiwọ, ko si tun jẹ ọmọ Uba. “Ohun kan to n jọ wa loju ni pe lọdun to kọja ni Ogbẹni Goriọla yii ṣẹṣẹ wọlu wa, to sọ pe oun fẹẹ jọba. Latigba pipẹ, ọmọ ilu Iṣiwọ lawọn eeyan mọ ọn si. Ọdun Ileya lo waa ṣe lọdun to kọja, ka si too ṣẹju pẹ, o loun ni Olu Imobi, nitori ẹ la ṣe wa, ti a ni ki awọn aṣofin gba wa. “Alaafia lawa n fẹ, ko si nnkan ti eeyan fẹẹ jẹ tabi da, ti ko ṣee ṣe, ṣugbọn o gbọdọ tẹle ilana, ohun tawọn eeyan si sọ ni pe awọn ko fẹ ẹ.” Ẹnikan to ba wa sọrọ nibẹ lọjọ naa to ni ka forukọ bo oun laṣiiri sọ pe ki i ṣe pe Goriọla ko lẹtọọ si ori aleefa ọba, o ni o le jọba sibi to ba fẹ ninu Imobi tabi Uba.


Latigba pipẹ, ọmọ ilu Iṣiwọ lawọn eeyan mọ ọn si. Ọdun Ileya lo waa ṣe lọdun to kọja, ka si too ṣẹju pẹ, o loun ni Olu Imobi, nitori ẹ la ṣe wa, ti a ni ki awọn aṣofin gba wa. “Alaafia lawa n fẹ, ko si nnkan ti eeyan fẹẹ jẹ tabi da, ti ko ṣee ṣe, ṣugbọn o gbọdọ tẹle ilana, ohun tawọn eeyan si sọ ni pe awọn ko fẹ ẹ.” Ẹnikan to ba wa sọrọ nibẹ lọjọ naa to ni ka forukọ bo oun laṣiiri sọ pe ki i ṣe pe Goriọla ko lẹtọọ si ori aleefa ọba, o ni o le jọba sibi to ba fẹ ninu Imobi tabi Uba. O ni ṣugbọn irisi rẹ, bo ṣe ya tatuu sara, to tun lu eti rẹ lasiko to n fi yariini seti lo jẹ kawọn eeyan kan maa ta ko o. Ẹni naa sọ pe irisi ọkunrin yii ko jọ ti ọba alade, amuyẹ ọba si ku diẹ kaato fun un. O fi kun un pe eyi ki i ṣe awijare fawọn igun keji ṣa, nitori tatoo ko ni i keeyan ma dije dupo labẹ ofin, ẹtọ ọmọniyan gba a laye lati dori aleefa ọba. Iyẹn lo ni o ṣe yẹ ki Goriọla yọju sileegbimọ to n pe e, ko ṣalaye ẹtọ ẹ nibẹ, ki gbogbo ohun to n run nilẹ yii si tan lọgan.


O ni ṣugbọn irisi rẹ, bo ṣe ya tatuu sara, to tun lu eti rẹ lasiko to n fi yariini seti lo jẹ kawọn eeyan kan maa ta ko o. Ẹni naa sọ pe irisi ọkunrin yii ko jọ ti ọba alade, amuyẹ ọba si ku diẹ kaato fun un. O fi kun un pe eyi ki i ṣe awijare fawọn igun keji ṣa, nitori tatoo ko ni i keeyan ma dije dupo labẹ ofin, ẹtọ ọmọniyan gba a laye lati dori aleefa ọba. Iyẹn lo ni o ṣe yẹ ki Goriọla yọju sileegbimọ to n pe e, ko ṣalaye ẹtọ ẹ nibẹ, ki gbogbo ohun to n run nilẹ yii si tan lọgan.


”Gbogbo agbara to wa nikapa wa la maa lo lati ri i pe eto idibo ko waye lọdun 2023”

Jọkẹ Amọri Olori ẹgbẹ Ilana Oodua, Ọjọgbọn Banji Akitoye ti sọ pe gbogbo agbara to ba wa ni ikapa awọn lawọn maa lo lati ri i pe eto idibo ko waye lọdun 2023, afi tijọba apapọ ba pe ipade, nibi ti awọn oriṣiiriṣii ẹya lorileede yii yoo ti dibo lati sọ pe awọn ṣi fẹẹ wa lara Naijiria, abi awọn fẹẹ maa lọ lati da duro ni. Dokita Don Pedro Obaseki lo gbẹnu ọjọgbọn yii sọrọ ọhun nibi ipade oniroyin kan ti ẹgbẹ to n ja fun ominira agbegbe wọn ti wọn pe ni Nigeria Indigenous Nationalities Alliance for Self-Determination (NINAS) ṣe niluu Eko lẹyin ti ọgọta ọjọ ti wọn fun ijọba apapọ lati pe ipade apero pe awọn fẹẹ ya kuro lara Naijiria ti pe. Awọn ẹgbẹ yii sọ pe ki ẹnikẹni ma sọ pe awọn n mura fun eto idibo kankan ni Naijiria lọdun 2023, ayafi ti idibo ba waye laarin awọn ẹya to wa lorileede Naijiria lati sọ boya awọn ṣi fẹẹ wa lara orileede naa bi awọn fẹẹ maa lọ lati da duro. Awọn ẹya tọrọ yii kan ni Yoruba, Ibo, Ijaw ati Middle Belt. Ninu ipade naa, nibi ti Akitoye to jẹ alaga ẹgbẹ naa ti ṣoju Yoruba ni Tony Nnadi ti ṣoju ẹya Ibo ati Ijaw, nigba ti Ọjọgbọn Yusuff Turaki ṣoju awọn eeyan agbegbe Midle Belt. Akintoye ṣalaye pe ki ẹnikẹni ma ronu tabi maa gbaradi fun eto idibo kankan lai ṣe pe ipade ti wọn yoo ti dibo ‘a n lọ’ tabi ‘a fẹẹ duro’ yii ba waye, Bẹẹ lo pe fun pe ki wọn wọgi le ofin ọdun 1999 ti Naijiria n lo bayii, eyi to ni o kun fun irẹjẹ, jibiti, imunilẹru, ti ko si jẹ ki awọn ẹya to ku ni ilọsiwaju.


Ọlọpaa n wa awọn ọmọ ọba meji, nitori ade iṣẹmabaye ti wọn ji lọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Pẹlu aṣẹ lati ọdọ ọga ọlọpaa patapata lorilẹ-ede yii, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Warri, ẹkun Karun, ti fi orukọ awọn ọmọ ọba meji, Onyowoli ati Omatsuli ti wọn jẹ ọmọ ọba to ana to gbesẹ ni Warri, sita pe awọn n wa wọn o. Wọn ni ọwọ wọn ko mọ lori ade iṣembaye to sọnu laipẹ yii, bi ẹnikẹni ba ri wọn, ko tete fa wọn le ijọba lọwọ ni. Ọjọ Abamẹta, Satide, to n bọ yii lo yẹ ki ọba tuntun ti wọn pe orukọ ẹ ni Tsola Emiko, gun ori itẹ baba rẹ gẹgẹ bii Olu Warri, nipinlẹ Delta. Afi bawọn kan ṣe ja wọ ibi ti ade iṣẹmbaye naa wa, ti wọn gbe e lọ pẹlu awọn nnkan pataki mi-in. Bẹẹ, ade ọhun lo yẹ kọba to fẹẹ jẹ lọjọ Satide de, irinwo ọdun ree (400 years) ti ade naa ti wa laafin ti nnkan kan ko mu un ko too di pe wọn waa ji i lọ yii. Ohun ti a gbọ ni pe awọn ọmọọba meji yii lo wọ ibi ti ade ọhun wa, ti wọn gbe e sa lọ. Latigba ti wọn si ti ṣiṣẹ ọhun ni ẹnikẹni ko ti gburoo wọn mọ.


Bẹẹ, ade ọhun lo yẹ kọba to fẹẹ jẹ lọjọ Satide de, irinwo ọdun ree (400 years) ti ade naa ti wa laafin ti nnkan kan ko mu un ko too di pe wọn waa ji i lọ yii. Ohun ti a gbọ ni pe awọn ọmọọba meji yii lo wọ ibi ti ade ọhun wa, ti wọn gbe e sa lọ. Latigba ti wọn si ti ṣiṣẹ ọhun ni ẹnikẹni ko ti gburoo wọn mọ. Ikede tawọn ọlọpaa fi sita ṣalaye nipa wọn, wọn ni ẹni ọgbọn ọdun ni Ọmọba Oyowoli, akẹkọọ ni, ọmọ Itṣekiri si ni. Awọn ọlọpaa ṣapejuwe pe o ga niwọn ẹsẹ bata marun-un ati diẹ, nigba ti aburo rẹ, Omatsuli, jẹ ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn. Wọn ni akẹkọọ loun naa nileewe, o si ga niwọn ẹsẹ bata marun-un ati diẹ naa ni.


Ikede tawọn ọlọpaa fi sita ṣalaye nipa wọn, wọn ni ẹni ọgbọn ọdun ni Ọmọba Oyowoli, akẹkọọ ni, ọmọ Itṣekiri si ni. Awọn ọlọpaa ṣapejuwe pe o ga niwọn ẹsẹ bata marun-un ati diẹ, nigba ti aburo rẹ, Omatsuli, jẹ ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn. Wọn ni akẹkọọ loun naa nileewe, o si ga niwọn ẹsẹ bata marun-un ati diẹ naa ni. Lọjọ Ẹti to kọja yii lawọn ọlọpaa ‘Zone 5’ ti kọkọ bẹrẹ ifọrọwanilẹnuwo to lagbara lori Olootu ijọba ilẹ Warri, Oloye Ayri Emami, ẹni ti wọn ti ni ko lọọ jokoo silẹ fungba diẹ na lori ade to sọnu yii. Iwadii ọhun ko si ti i pari, wọn ṣi wa lori ẹ digbi ni. Oṣu kejila, ọdun 2020, to kọja yii, ni Olu Warri ana, Ogiame Ikenwoli, to jẹ baba awọn ọmọ ti wọn fẹsun ole kan yii papoda.


Lọjọ Ẹti to kọja yii lawọn ọlọpaa ‘Zone 5’ ti kọkọ bẹrẹ ifọrọwanilẹnuwo to lagbara lori Olootu ijọba ilẹ Warri, Oloye Ayri Emami, ẹni ti wọn ti ni ko lọọ jokoo silẹ fungba diẹ na lori ade to sọnu yii. Iwadii ọhun ko si ti i pari, wọn ṣi wa lori ẹ digbi ni. Oṣu kejila, ọdun 2020, to kọja yii, ni Olu Warri ana, Ogiame Ikenwoli, to jẹ baba awọn ọmọ ti wọn fẹsun ole kan yii papoda. Boya iwuye to fẹẹ waye ni Satide yii, eyi ti wọn ti fẹẹ fi Ọmọba Tsola Emiko jẹ Olu Warri tuntun ko waa tẹ awọn ti wọn ni wọn ji ade lọ yii lọrun ni wọn ṣe palẹ ade mọ. Ṣugbọn ko si ohun ti yoo di iwuye Olu Warri tuntun yii lọwọ ṣa gẹgẹ bawọn eleto ṣe wi, nitori wọn ni wọn ti pese ade mi-in to wuyi ju eyi ti wọn gbe lọ yii lọ


Boya iwuye to fẹẹ waye ni Satide yii, eyi ti wọn ti fẹẹ fi Ọmọba Tsola Emiko jẹ Olu Warri tuntun ko waa tẹ awọn ti wọn ni wọn ji ade lọ yii lọrun ni wọn ṣe palẹ ade mọ. Ṣugbọn ko si ohun ti yoo di iwuye Olu Warri tuntun yii lọwọ ṣa gẹgẹ bawọn eleto ṣe wi, nitori wọn ni wọn ti pese ade mi-in to wuyi ju eyi ti wọn gbe lọ yii lọ


Plasma meji ni Tọpẹ ji gbe tọwọ ajọ NSCDC fi tẹ ẹ ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ajọ ẹsọ alaabo ṣifu difẹnsi, ẹka ti ipinlẹ Kwara, ti mu ọkunrin ẹni ọdun mejilelọgbọn kan, Ọlaleke Tọpe, to jẹ baba ọlọmọ meji, fẹsun pe o ji tẹlifisan Plasma meji gbe ni agbegbe Maraba, Ilọrin, ipinlẹ Kwara. Agbẹnusọ ajọ naa, Babawale Zaid Afolabi, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ sọ pe ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni arakunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Hashim Bala Ibrahim, ẹni ọdun mejidinlogoji, to n gbe ni No 16, Adamu Abubakar Road GRA, wa si ọfiisi ajọ ọhun to sọ pe awọn adigunjale ti ji ẹrọ tẹlifisan Plasma meji to jẹ Samsung gbe lọ ninu ile ọhun. Afọlabi ni lakooko ti Ibrahim gbera nile pẹlu ero lati mu ẹsun lọ si ọfiisi ajọ NSCDC yii pẹlu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ lo ri ọkọ kan to rọra n lọ diẹdiẹ ni opopona ile rẹ, to si fura si ọkọ naa pe ọkọ ajeji ni. Lo ba tẹle ọkọ ọhun, o si gbiyanju lati da a duro, ṣugbọn dẹrẹba to n wa ọkọ naa tẹna mọ mọto rẹ. ti Ibrahim naa si tẹle e. Agbegbe Maraba lọwọ ti ba afurasi ọhun lasiko to bọọlẹ ninu ọkọ rẹ, to si fere ge e. Pẹlu iranlọwọ ajọ NSCDC, ọwọ pada tẹ ẹ. Wọn wọ mọto rẹ lọ si ọfiisi ajọ naa. Tọpẹ si jẹwọ pe loootọ ni oun pẹlu ẹni keji oun, Majid, lawọn jọ ṣiṣẹ buruku naa, ati pe ọmọ tuntun ki i ṣe akọpa ajẹ, awọn ti n ṣiṣẹ ile fifọ ọjọ ti pẹ.


Lo ba tẹle ọkọ ọhun, o si gbiyanju lati da a duro, ṣugbọn dẹrẹba to n wa ọkọ naa tẹna mọ mọto rẹ. ti Ibrahim naa si tẹle e. Agbegbe Maraba lọwọ ti ba afurasi ọhun lasiko to bọọlẹ ninu ọkọ rẹ, to si fere ge e. Pẹlu iranlọwọ ajọ NSCDC, ọwọ pada tẹ ẹ. Wọn wọ mọto rẹ lọ si ọfiisi ajọ naa. Tọpẹ si jẹwọ pe loootọ ni oun pẹlu ẹni keji oun, Majid, lawọn jọ ṣiṣẹ buruku naa, ati pe ọmọ tuntun ki i ṣe akọpa ajẹ, awọn ti n ṣiṣẹ ile fifọ ọjọ ti pẹ. Agbẹnusọ ajọ naa tẹsiwaju pe nigba ti awọn lọọ tu ile ati ṣọọbu afurasi ọhun, Plasma marun-un to to miliọnu naira atawọn eroja miiran ni awọn ba nibẹ. Ọga agba ajọ ọhun nipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Makinde Iskil Ayinla, ti waa sọ pe ki wọn gbe igbesẹ to ba yẹ, ki wọn gbe afurasi ọhun lọ si ile-ẹjọ.


Agbẹnusọ ajọ naa tẹsiwaju pe nigba ti awọn lọọ tu ile ati ṣọọbu afurasi ọhun, Plasma marun-un to to miliọnu naira atawọn eroja miiran ni awọn ba nibẹ. Ọga agba ajọ ọhun nipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Makinde Iskil Ayinla, ti waa sọ pe ki wọn gbe igbesẹ to ba yẹ, ki wọn gbe afurasi ọhun lọ si ile-ẹjọ.


Iwadii bẹrẹ lori iku to pa eeyan meje ninu ile kan naa niluu Apomu

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun ti sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iku ojiji to pa eeyan meje ninu idile kan ṣoṣo lalẹ ọjọ Aje, Mọnde, mọjumọ ọjọ Iṣẹgun, ọsẹ yii lagbegbe Oke-Suna, niluu Apomu, nipinlẹ Ọṣun. ALAROYE gbọ pe nigba tawọn araadugbo ko gburoo ki ẹnikankan jade ninu ile naa laaarọ ọjọ Iṣẹgun, ni wọn lọọ kanlẹkun, nigba ti wọn si yọju wonu ile ni wọn ri i pe gbogbo wọn ko mira. Bayii ni wọn jalẹkun wọle, ti wọn si gbe awọn mejeeje lọ sileewosan kan ninu ilu naa, ṣugbọn lẹyin tawọn dokita ṣayẹwo wọn ni wọn sọ pe awọn mejeeje ti ku. Ko sẹnikankan to mọ pato ohun to ṣokunfa iku awọn eeyan yii, ṣugbọn ẹnikan to n gbe agbegbe naa, to ni ka forukọ bo oun laṣiiri, sọ pe o ṣee ṣe ko jẹ pe oogun apakokoro lawọn mọlẹbi naa lo sayiika ile ki wọn too sun. Alukooro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ pe oun ti gbọ nipa iṣẹlẹ naa, ati pe iwadii ti bẹrẹ lati le mọ ohun to pa wọn.


O ma ṣe o, gende-kunrin ko sodo n’llọrin, oku ẹ ni wọn gbe jade

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Gende-kunrin ẹni ọdun mejilelogun kan torukọ rẹ n jẹ Sodiq Mustapha, ọmọ agboole Sheji, Kankatu, lagbegbe Okelele, niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara, ti dagbere faye bayii, lẹyin to ko si odo Agba Daamu, eyi to wa niluu Ilọrin. Agbẹnusọ ajọ panapana nipinlẹ Kwara, Hassan Hakeem Adekunle, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ sọ pe ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni ajọ naa ri oku gende-kunrin ọhun gbe jade ninu omi Daamu ọhun, ni nnkan bii, aago mẹwaa owurọ ku beleja lẹyin ti iroyin kan ileeṣẹ panapana pe ọmọkunrin naa ti ko sodo. O tẹsiwaju pe niṣoju kọmiṣanna to n ri si ọrọ omi nipinlẹ Kwara, ati akowe agba ileeṣẹ to n ri si ọrọ omi ni awọn ti yọ oku ọmọ kunrin ọhun kuro ninu odo. Adari agba ajọ panapana ni Kwara, Ọmọọba Falade John Olumuyiwa, ti wa kẹdun pẹlu mọlẹbi oloogbe, bakan naa lo gba awọn obi nimọran lati maa kiyesi irin awọn ọmọ, ki wọn mọ ibi ti wọn o maa rin si lati le pinwọ bi awọn ọmọde ṣe maa n ba omi lọ.


Kaadi ATM Quadri ha sẹnu ẹrọ, n loṣiṣẹ banki ba dari owo rẹ sakaunti tiẹ n’Ibadan

Jọkẹ Amọri Oṣiṣẹ banki ilẹ wa kan, Adeyẹmi Tosin, ẹni ọdun mẹrindinlogoji, ti dero ahamọ ọlọpaa n’Ibadan, ipinlẹ Ọyọ, nigba tawọn ọlọpaa lọọ fi pampẹ ofin mu un lọjọ Iṣẹgun, Tusidee yii, fun ẹsun didari owo ọkan lara awọn kọsitọma ẹ, Ọgbẹni Adisa Quadri Ọladele, ẹni ọdun mejidinlọgọrin, sinu akaunti ara ẹ. Ba a ṣe gbọ, banki UBA (United Bank for Africa) ni Tosin n ba ṣiṣẹ gẹgẹ bii kaṣia (cashier), iyẹn ọkan lara awọn to maa n gbowo wọle tabi sanwo fawọn kọsitọma lori kanta. Wọn ni kọsitọma naa, Ọladele, lọ si ẹka banki UBA ọhun to wa n’Ibadan lọjọ kejila, oṣu kejila, oṣu kẹjọ yii, lati lọọ fi kaadi to fi n gbowo lẹnu ẹrọ, iyẹn kaadi ATM, gbowo, ṣugbọn niṣe ni kaadi naa ha sẹnu ẹrọ naa, lẹrọ ba gbe kaadi rẹ mi. Eyi lo mu Quadri wọnu banki, o lọọ sọ iṣoro rẹ fun afurasi ọdaran naa pẹlu ireti pe yoo le ran oun lọwọ lati gba kaadi rẹ pada, ṣugbọn niṣe ni wọn ni ko lọ si ẹka banki to fun un ni kaadi lati lọọ gba kaadi mi-in ni. O to ọjọ mẹrin lẹyin naa ko too ri kaadi tuntun gba, ẹyin ọjọ mẹrin ọhun ni Quadri too ri i pe wọn ti fa owo rẹpẹtẹ yọ ninu akaunti oun, miliọnu mẹwaa naira (N10 million) si ti poora ninu akanti rẹ, lo ba figbe ta, to si lọọ fẹjọ sun awọn ọlọpaa ni teṣan wọn to wa lagbegbe Challegbe, n’Ibadan. Nigba tawọn ọlọpaa bẹrẹ iwadii, ko pẹ rara taṣiiri fi tu pe owo to poora naa ti huyẹ, o si ti balẹ sinu akaunti Tosin, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe e. Ni teṣan, wọn ni Tosin jẹwọ pe ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, loootọ loun ‘wọke’ owo olowo naa, o ni awọn koodu (code) aṣiri kan tawọn gbaju-ẹ fi n lu jibiti loun tẹ sori kaadi ATM kọsitọma yii to ha sẹnu ẹrọ lọjọsi, loun ba dari owo rẹ sinu akaunti oun. Wọn lo tun jẹwọ pe oun palẹmọ lati rin irin-ajo lọ siluu oyinbo ni taṣiiri fi tu yii.


O to ọjọ mẹrin lẹyin naa ko too ri kaadi tuntun gba, ẹyin ọjọ mẹrin ọhun ni Quadri too ri i pe wọn ti fa owo rẹpẹtẹ yọ ninu akaunti oun, miliọnu mẹwaa naira (N10 million) si ti poora ninu akanti rẹ, lo ba figbe ta, to si lọọ fẹjọ sun awọn ọlọpaa ni teṣan wọn to wa lagbegbe Challegbe, n’Ibadan. Nigba tawọn ọlọpaa bẹrẹ iwadii, ko pẹ rara taṣiiri fi tu pe owo to poora naa ti huyẹ, o si ti balẹ sinu akaunti Tosin, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe e. Ni teṣan, wọn ni Tosin jẹwọ pe ki wọn ṣe oun jẹẹjẹ, loootọ loun ‘wọke’ owo olowo naa, o ni awọn koodu (code) aṣiri kan tawọn gbaju-ẹ fi n lu jibiti loun tẹ sori kaadi ATM kọsitọma yii to ha sẹnu ẹrọ lọjọsi, loun ba dari owo rẹ sinu akaunti oun. Wọn lo tun jẹwọ pe oun palẹmọ lati rin irin-ajo lọ siluu oyinbo ni taṣiiri fi tu yii. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Ọgbẹni Adewale Oṣifẹsọ, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ninu atẹjade kan, o ni iwadii ṣi n tẹ siwaju, ati pe Tosin yoo balẹ sile-ẹjọ laipẹ.


Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, Ọgbẹni Adewale Oṣifẹsọ, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ninu atẹjade kan, o ni iwadii ṣi n tẹ siwaju, ati pe Tosin yoo balẹ sile-ẹjọ laipẹ.


Lọjọ to yẹ ki kootu gba beeli awọn ọmọ Igboho ladajọ gba oke okun lọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹjọ yii, ni gbogbo eto lati gba oniduuro awọn ọmọ ẹyin Sunday Igboho mejila to wa lahaamọ pe. Afi bi wọn ṣe dele-ẹjọ giga ijọba apapọ l’Abuja ti wọn ni Adajọ Obiora Egwuatu to yẹ ko buwọ luwe beeli naa ti kuro ni Naijiria,wọn lo ti rin irin-ajo lọ soke okun fun idanilẹkọọ. Ko sẹni ti ara fu tẹlẹ pe eyi yoo ṣẹlẹ, koda, lọọya awọn ọmọ Igboho, Pẹlumi Ọlajẹngbesi, sọ pe nigba toun de ọfiisi adajọ ni wọn too sọ foun pe ọkunrin naa ti tirafu. O ni wọn sọ pe pajawiri nibi to lọ naa, asiko perete ni wọn si fun un lati palẹmọ. Iyẹn lo fa a to fi gba oke okun lọ lai si eto kankan fawọn eeyan to ku diẹ ki wọn pe aadọta ọjọ lahaamọ. Ṣe ohun ti kootu sọ fawọn olujẹjọ naa tẹlẹ ni pe ki wọn too le gba beeli wọn, ẹnikọọkan wọn gbọdọ ni oniduuro meji-meji.


O ni wọn sọ pe pajawiri nibi to lọ naa, asiko perete ni wọn si fun un lati palẹmọ. Iyẹn lo fa a to fi gba oke okun lọ lai si eto kankan fawọn eeyan to ku diẹ ki wọn pe aadọta ọjọ lahaamọ. Ṣe ohun ti kootu sọ fawọn olujẹjọ naa tẹlẹ ni pe ki wọn too le gba beeli wọn, ẹnikọọkan wọn gbọdọ ni oniduuro meji-meji. Ọlajẹngbesi to jẹ agbẹjọro wọn sọ pe lọsẹ to kọja yii ni awọn oniduuro naa ti pe, wọn jẹ mẹrinlelogun. O ni ṣugbọn kaka kile-ẹjọ tu awọn eeyan naa silẹ nigba ti wọn ti ṣe ohun ti kootu n fẹ, niṣe ni wọn tun ni awọn ni lati kọ lẹta si ọfiisi awọn oniduuro mẹrinlelogun naa, lati fidi ẹ mulẹ pe loootọ ni wọn ṣetan lati duro fawọn ọmọ ẹyin Igboho mejila ti wọn wa latimọle. Nigba ti ọrọ ri bayii, Amofin Pẹlumi Ọlajẹngbesi rọ ile-ẹjọ lati gbe adajọ mi-in dide rọpọ Obiora Egwuatu ti wọn lo lọ fun idanilẹkọọ loke okun yii, ki wọn ma tun fi tiẹ da awọn ẹni ẹlẹni duro sahaamọ lẹyin ti wọn ti pẹ nibẹ bii eyi.


Ọlajẹngbesi to jẹ agbẹjọro wọn sọ pe lọsẹ to kọja yii ni awọn oniduuro naa ti pe, wọn jẹ mẹrinlelogun. O ni ṣugbọn kaka kile-ẹjọ tu awọn eeyan naa silẹ nigba ti wọn ti ṣe ohun ti kootu n fẹ, niṣe ni wọn tun ni awọn ni lati kọ lẹta si ọfiisi awọn oniduuro mẹrinlelogun naa, lati fidi ẹ mulẹ pe loootọ ni wọn ṣetan lati duro fawọn ọmọ ẹyin Igboho mejila ti wọn wa latimọle. Nigba ti ọrọ ri bayii, Amofin Pẹlumi Ọlajẹngbesi rọ ile-ẹjọ lati gbe adajọ mi-in dide rọpọ Obiora Egwuatu ti wọn lo lọ fun idanilẹkọọ loke okun yii, ki wọn ma tun fi tiẹ da awọn ẹni ẹlẹni duro sahaamọ lẹyin ti wọn ti pẹ nibẹ bii eyi. Ọjọ kẹrin, oṣu kẹjọ yii, ni Adajọ Obiora ti kọkọ faaye beeli silẹ fawọn mejila naa, afi bo ṣe tun jẹ pe inu akolo DSS naa ni wọn ṣi wa lẹyin ọjọ gbọọrọ. Awọn ọmọ ẹyin Igboho ti wọn wa lahaamọ lati ọjọ kin-in-in, oṣu keje, ọdun 2021, tawọn DSS ti lọọ da wahala silẹ nile ajijagbara naa ni: Abdulateef Ọnaọlapọ, Tajudeen Irinloye, Diẹkọla Ademọla,Ayọbami Donald, Uthman Adelabu, Ọlakunle Oluwapẹlumi,Raji Kazeem, Taiwo Tajudeen, Amudat Babatunde, Abideen Shitu, Jamiu Oyetunji ati Bamidele Sunday. Nnkan bii aago kan oru ọjọ naa ni awọn DSS ya bo ile Igboho, n’Ibadan, ti wahala nla bẹ silẹ nile ajijagbara naa laarin oru.


Ọjọ kẹrin, oṣu kẹjọ yii, ni Adajọ Obiora ti kọkọ faaye beeli silẹ fawọn mejila naa, afi bo ṣe tun jẹ pe inu akolo DSS naa ni wọn ṣi wa lẹyin ọjọ gbọọrọ. Awọn ọmọ ẹyin Igboho ti wọn wa lahaamọ lati ọjọ kin-in-in, oṣu keje, ọdun 2021, tawọn DSS ti lọọ da wahala silẹ nile ajijagbara naa ni: Abdulateef Ọnaọlapọ, Tajudeen Irinloye, Diẹkọla Ademọla,Ayọbami Donald, Uthman Adelabu, Ọlakunle Oluwapẹlumi,Raji Kazeem, Taiwo Tajudeen, Amudat Babatunde, Abideen Shitu, Jamiu Oyetunji ati Bamidele Sunday. Nnkan bii aago kan oru ọjọ naa ni awọn DSS ya bo ile Igboho, n’Ibadan, ti wahala nla bẹ silẹ nile ajijagbara naa laarin oru. Koda, Agbẹnusọ awọn DSS, Peter Afunanya, fidi ẹ mulẹ pe awọn pa meji ninu awọn ọmọ ẹyin Igboho lasiko tawọn jọ kọju ija sira awọn. Ohun ti wọn tori ẹ dele Igboho loru ni pe wọn ni o ni nnkan ija ogun nile, bẹẹ ni iwa ọdaran to lodi sofin ilu kun ọwọ rẹ atawọn to n ba a tọju nnkan ogun to kọ jọ sile rẹ ni Soka, n’Ibadan. Lọjọ naa lawọn eeyan yii ti wa lakolo ijọba.


Koda, Agbẹnusọ awọn DSS, Peter Afunanya, fidi ẹ mulẹ pe awọn pa meji ninu awọn ọmọ ẹyin Igboho lasiko tawọn jọ kọju ija sira awọn. Ohun ti wọn tori ẹ dele Igboho loru ni pe wọn ni o ni nnkan ija ogun nile, bẹẹ ni iwa ọdaran to lodi sofin ilu kun ọwọ rẹ atawọn to n ba a tọju nnkan ogun to kọ jọ sile rẹ ni Soka, n’Ibadan. Lọjọ naa lawọn eeyan yii ti wa lakolo ijọba.


Igbakeji ọga ọlọpaa Ẹkun kọkanla bẹrẹ iṣẹ

Florence Babaṣọla Ẹkun kọkanla ileeṣẹ ọlọpaa (Zone XI), eleyii ti ibujoko rẹ wa niluu Oṣogbo ti ni igbakeji ọga agba (AIG), tuntun bayii. Orukọ rẹ ni Mukan Joseph Gobum psc (+), oun ni yoo maa ṣakoso ipinlẹ Ọyọ ati Ọṣun. Ọmọ bibi ijọba ibilẹ Kanke, nipinlẹ Plateau, ni, ọdun 1962 ni wọn si bi i. O kẹkọọ-gboye ninu imọ Itan (History), ni Amadu Bello University, Zaria. Ọdun 1988 lo darapọ mọ iṣẹ ọlọpaa, o si ti ṣiṣẹ loriṣiiriṣii ẹka ko too di kọmiṣanna ọlọpaa lọdun 2017. Ipinlẹ Rivers lo ti di igbakeji ọga agba patapata fun Ẹkun Kẹjọ niluu Lọkọja.


Ọladayọ ni kijọba ipinlẹ Ọṣun foun niṣẹ, oun naa fẹẹ ṣe bii baba gidi ninu ile

Florence Babaṣọla Gbogbo awọn ti wọn wọle sinu sẹkiteriati ijọba ipinlẹ Ọṣun to wa ni Abere, niluu Oṣogbo, laaarọ ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni wọn ba ọmọkunrin kan, Adebọwale Ọladayọ, lẹnu geeti, akọle nla kan lo gbe siwaju, ninu rẹ lo si ti ke si Gomina Gboyega Oyetọla lati fun oun niṣẹ. Ọladayọ, ẹni ọdun mẹtalelọgbọn, lo kọ ọ sinu akọle naa pe ọmọ bibi ijọba ibilẹ Ẹgbẹdọrẹ, nipinlẹ Ọṣun, loun, oun si nilo iṣẹ lati le jẹ baba rere ninu ile. Ninu akọle naa lo ti ni akẹkọọ-gboye ni ẹka ti wọn ti n kẹkọọ nipa ibagbepọ ọmọniyan (Social Studies Education) ni Fasiti Ado-Ekiti loun, oun si n kẹkọọ ifimọkunmọ lọwọ nipa bi a ṣe n yanju aawọ ni Fasiti ilu Ilọrin. O ke si Gomina Adegboyega Oyetọla pe oun nilo iṣẹ ni kiakia.


Pẹlu bi b’awọn Taliban ṣe gbajọba ni Afghanistan, inu ewu nilẹ Afrika wa-Buhari

Faith Adebọla Aarẹ ilẹ wa, Ajagun-fẹyinti Muhammadu Buhari ti sọ pe bawọn ajagunta Taliban ṣe gbajọba orileede Afghanistan lọjọ Aiku, Sannde, ti fihan pe ilẹ Adulawọ ti wa ninu ewu, tori awọn apanilaya ati afẹmiṣofo le bẹrẹ si i gbogun ti ilẹ Adulawọ pẹlu irọrun, ki wọn si sọ ilẹ wa di ibi-ijẹ wọn. Buhari sọrọ yii ninu apilẹkọ kan to fi ṣọwọ si iweeroyin Financial Times of London, lọjọ Aiku. Buhari ni wahala ti arun Koronafairọọsi mu ki awọn afẹmiṣofo atawọn eeṣin-o-kọ’ku gbilẹ, ki wọn si nayẹ, eyi lo fa a ti awọn Taliban fi le ṣẹgun ijọba awa-ara-wa to wa lori aleefa nilẹ Afghanistan, ti wọn si gbakoso ilẹ ọhun. O tẹnu mọ ọn pe loootọ l’Afrika le ṣẹgun awọn apanilaya ti wọn n halẹ mọ aabo kaakiri aye yii, ṣugbọn ija naa ki i ṣe ti Afrika nikan, gbogbo aye lo gbọdọ da si i. “Awọn eeyan gbagbọ pe bi orileede Amẹrika ṣe kẹru wọn kuro ni Afghanistan, boya ija lodi si awọn eeṣin-o-kọku ti dinku ni, ṣugbọn niṣe lawọn eeyan buruku yii tubọ n halẹ mọ ilẹ Afrika, wọn o si jẹ ki ọpọ wa ri oorun sun dọkan. Iru ohun to ṣẹlẹ ni Afghanistan yii lo n waye ni orileede Mozambique, nilẹ Afrika, nibi, gbogbo aye lo si yẹ ko maa da si i, ṣugbọn wọn o ṣe bẹẹ.


O tẹnu mọ ọn pe loootọ l’Afrika le ṣẹgun awọn apanilaya ti wọn n halẹ mọ aabo kaakiri aye yii, ṣugbọn ija naa ki i ṣe ti Afrika nikan, gbogbo aye lo gbọdọ da si i. “Awọn eeyan gbagbọ pe bi orileede Amẹrika ṣe kẹru wọn kuro ni Afghanistan, boya ija lodi si awọn eeṣin-o-kọku ti dinku ni, ṣugbọn niṣe lawọn eeyan buruku yii tubọ n halẹ mọ ilẹ Afrika, wọn o si jẹ ki ọpọ wa ri oorun sun dọkan. Iru ohun to ṣẹlẹ ni Afghanistan yii lo n waye ni orileede Mozambique, nilẹ Afrika, nibi, gbogbo aye lo si yẹ ko maa da si i, ṣugbọn wọn o ṣe bẹẹ. Boko Haram ṣi n gbogun ti Sahel, lẹyin ogun ọdun, wọn o ti i bori wọn, ogun ọdun si ree ti Somalia naa ti n ba awọn afẹmiṣofo al-Shabaab fa a. Ọpọ orileede ilẹ Afrika lo n koju akọlu awọn afẹmiṣofo gidi.” Ṣe, lati ọpọ ọdun sẹyin ni nnkan o ti fara rọ lorileede Afghanisgtan, paapaa latigba ti orileede Amẹrika ti doju sọ wọn fun akọlu to waye ni lọjọ kọkanla, oṣu kẹsan-an, ọdun 2001. Ṣugbọn oṣu to n bọ yii ni Aarẹ Amẹrika, Joe Biden, kede poun maa ko eyi to ṣẹku ninu awọn ọmoogun Amẹrika kuro lorileede Afghanistan. Ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, niroyin gbode kan pe Aarẹ orileede naa, Ọgbẹni Ashraf Ghani, ti foru boju sa lọ nigba to fura pe awọn ọmọọgun afẹmiṣọfo to n ṣoro bii agbọn maa bori awọn ọmoogun ijọba.


Boko Haram ṣi n gbogun ti Sahel, lẹyin ogun ọdun, wọn o ti i bori wọn, ogun ọdun si ree ti Somalia naa ti n ba awọn afẹmiṣofo al-Shabaab fa a. Ọpọ orileede ilẹ Afrika lo n koju akọlu awọn afẹmiṣofo gidi.” Ṣe, lati ọpọ ọdun sẹyin ni nnkan o ti fara rọ lorileede Afghanisgtan, paapaa latigba ti orileede Amẹrika ti doju sọ wọn fun akọlu to waye ni lọjọ kọkanla, oṣu kẹsan-an, ọdun 2001. Ṣugbọn oṣu to n bọ yii ni Aarẹ Amẹrika, Joe Biden, kede poun maa ko eyi to ṣẹku ninu awọn ọmoogun Amẹrika kuro lorileede Afghanistan. Ọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja yii, niroyin gbode kan pe Aarẹ orileede naa, Ọgbẹni Ashraf Ghani, ti foru boju sa lọ nigba to fura pe awọn ọmọọgun afẹmiṣọfo to n ṣoro bii agbọn maa bori awọn ọmoogun ijọba. Bakan naa lawọn araalu, awọn ajoji, atawọn mọlẹbi Aarẹ ti fibẹru sa kuro lorileede ọhun, gbogbo naa ni iyipada to waye yii ko jinnijinni ba. Lasiko yii, awọn ọmoogun Taliban ti balẹ siluu Kabul, ti i ṣe olu-ilu orileede ọhun, Ọgbẹni Suhail Shaheen, to jẹ Agbẹnusọ awọn Taliban si ti kede pe awọn maa too ṣeto fun ijọba ọtun lati wa lori aleefa laipẹ.


Bakan naa lawọn araalu, awọn ajoji, atawọn mọlẹbi Aarẹ ti fibẹru sa kuro lorileede ọhun, gbogbo naa ni iyipada to waye yii ko jinnijinni ba. Lasiko yii, awọn ọmoogun Taliban ti balẹ siluu Kabul, ti i ṣe olu-ilu orileede ọhun, Ọgbẹni Suhail Shaheen, to jẹ Agbẹnusọ awọn Taliban si ti kede pe awọn maa too ṣeto fun ijọba ọtun lati wa lori aleefa laipẹ.


Bi nnkan ba n lọ bo ṣe n lọ yii, ọjọ kan la maa ji torileede yii maa dawati– Fani-Kayọde

Faith Adebọla, Eko Minisita feto igbokegbodo ọkọ ofurufu nigba kan, Fẹmi Fani-Kayọde, ti bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ipakupa to waye lopin ọsẹ to kọja, nigba tawọn agbebọn kan lọọ rẹbuu awọn arinrin-ajo lọna marosẹ ilu Jos, nipinlẹ Plateau, ti wọn si da ẹmi eeyan mejilelogun legbodo, ti ọpọlọpọ tun fara pa yannayanna. Fẹmi ni o ya oun lẹnu pe iwa ẹranko bẹẹ ṣi le maa waye lorileede yii, o lo yẹ kawọn eeyan ti ṣiwọ ninu iwa ẹranko. Ninu ọrọ to kọ sori ikanni abẹyẹfo (tuita) rẹ lọwurọ ọjọ Aje, Mọnde yii, Fani-Kayọde ni: “Awọn kan si lọọ rẹbuu awọn alaimọwọ-mẹsẹ ẹlẹsin Musulumi ti wọn n ṣẹri rele wọn jẹẹjẹ lati ibi ti wọn ti lọọ jọsin f’Ọlọrun, wọn si ki wọn mọlẹ, wọn dumbu wọn bii ẹran Ileya, lori ẹsun pe wọn fẹẹ gbẹsan bawọn kan ṣe pa awọn ẹlẹsin Kristẹni ẹlẹgbẹ wọn ṣaaju akoko yii. Ibeere mi ni pe, ṣe awọn ti wọn pa yii wa lara awọn to huwa laabi tiṣaaju ni. Ṣe fifi oro ya oro maa jẹ ki oro kaṣẹ nilẹ ni. Ṣe ara iwa ati ilana ẹsin Kristiẹni ni lati lugọ de ẹni ti ko ṣẹ wọn, ti ko si halẹ mọ wọn, ki wọn si lawọn fẹẹ gbẹṣan lara wọn fun nnkan to ti waye tẹlẹ?


Ibeere mi ni pe, ṣe awọn ti wọn pa yii wa lara awọn to huwa laabi tiṣaaju ni. Ṣe fifi oro ya oro maa jẹ ki oro kaṣẹ nilẹ ni. Ṣe ara iwa ati ilana ẹsin Kristiẹni ni lati lugọ de ẹni ti ko ṣẹ wọn, ti ko si halẹ mọ wọn, ki wọn si lawọn fẹẹ gbẹṣan lara wọn fun nnkan to ti waye tẹlẹ? O ti pẹ ti mo ti n sọrọ lori bawọn ẹlẹsin Musulumi kan ṣe maa n doju sọ awọn ẹlẹsin Kristẹni, lati pa wọn nipakupa, mi o si le tori pe mo jẹ Kristẹni, ki n waa dakẹ nigba tawọn kan ba lawọn n gbẹsan, tori ẹ lawọn ṣe lọọ fẹmi awọn yii ṣofo. Ṣe ẹjẹ kan naa kọ lo wa lara gbogbo wa ni. Iwa buburu jai lohun to ṣẹlẹ yii, iwa ẹranko ni, o si yẹ ka ti jawọ ninu iwa ẹranko lorileede yii, ka huwa to ba teeyan gidi mu.


O ti pẹ ti mo ti n sọrọ lori bawọn ẹlẹsin Musulumi kan ṣe maa n doju sọ awọn ẹlẹsin Kristẹni, lati pa wọn nipakupa, mi o si le tori pe mo jẹ Kristẹni, ki n waa dakẹ nigba tawọn kan ba lawọn n gbẹsan, tori ẹ lawọn ṣe lọọ fẹmi awọn yii ṣofo. Ṣe ẹjẹ kan naa kọ lo wa lara gbogbo wa ni. Iwa buburu jai lohun to ṣẹlẹ yii, iwa ẹranko ni, o si yẹ ka ti jawọ ninu iwa ẹranko lorileede yii, ka huwa to ba teeyan gidi mu. O yẹ ka ṣiwọ pipa ara wa bii ẹni pa eera. Tiru nnkan bayii ba n lọ bẹẹ, lọjọ kan la maa ji, a o si ni i ri orileede yii mọ, ohun to maa ṣẹku ni ajoku ile ati dukia, ọpọ ninu wa yoo ti lọ, tabi ka ti dero ogunlende alarinkiri nibomi-in ta a ba sa lọ. Ko sẹni to le ṣẹgun ogun ẹsin tabi ti ẹya niru orileede to kun fun ẹya ati ẹsin ati aṣa loriṣiiriṣii bii tiwa yii.


O yẹ ka ṣiwọ pipa ara wa bii ẹni pa eera. Tiru nnkan bayii ba n lọ bẹẹ, lọjọ kan la maa ji, a o si ni i ri orileede yii mọ, ohun to maa ṣẹku ni ajoku ile ati dukia, ọpọ ninu wa yoo ti lọ, tabi ka ti dero ogunlende alarinkiri nibomi-in ta a ba sa lọ. Ko sẹni to le ṣẹgun ogun ẹsin tabi ti ẹya niru orileede to kun fun ẹya ati ẹsin ati aṣa loriṣiiriṣii bii tiwa yii. Ọlọrun o ni i jẹ kiru ẹ ṣẹlẹ o, ṣugbọn to ba waye, pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii, gbogbo wa la maa jiya rẹ, gbogbo wa la maa geka abamọ jẹ. Mo rọ wa pe ka simẹdọ wayi, ka jogun-o-mi.


Ọlọrun o ni i jẹ kiru ẹ ṣẹlẹ o, ṣugbọn to ba waye, pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii, gbogbo wa la maa jiya rẹ, gbogbo wa la maa geka abamọ jẹ. Mo rọ wa pe ka simẹdọ wayi, ka jogun-o-mi.


Aṣofin Kwara fẹẹ gba ẹbun ironigbara to fun ọmọlẹyin ẹ, o ni ko ṣatilẹyin foun mọ

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Aṣofin kan nipinlẹ Kwara, Họnọrebu Razaq Owolabi, to n ṣoju Share/Oke-Ode, ti n beere fun ọkọ to pin lakooko to n ṣeto ironilagbara ni nnkan bii oṣu marun-un sẹyin niluu Sharẹ, nijọba ibilẹ Ifẹlodun, lọwọ arabinrin kan, Alaaja Taibat Suleman, fun ẹsun pe ko jẹ oloootọ si i mọ, to si ni ko da ọkọ naa pada, oun ko bun un mọ. ALAROYE, gbọ pe ni bii oṣu marun-un sẹyin ni Owolabi pin oniruuru nnkan bii ọkọ ayọkẹlẹ, firiiji, maṣinni iranṣọ ati awọn eroja miiran lati fi ṣe iranwọ fawọn eeyan ẹkun idibo rẹ. Alaaja Taibat si jẹ ọkan lara awọn to jẹ anfaani ọkọ ayọkẹlẹ nibi eto ọhun. Ọkọ Mazda ti nọmba rẹ jẹ SHA 786 LB, lo gbe fun un, ṣugbọn ni bayii, Owolabi ti ni ki Alaaja da ọkọ naa pada tori pe ko jẹ oloootọ si oun mọ, to si ni ki awọn ọlọpaa lọọ gba ọkọ naa tori pe o ji i gbe ni. Nigba ti Alaaja Taibat Suleiman to wa lati wọọdu keji, niluu Share, n ba awọn oniroyin sọrọ, o sọ pe orukọ oun lo wa nibi iwe ọkọ naa, ṣugbọn nigba ti wahala Owolabi pọ lori yoo gba a pada, kò gba a pada, ni oun ṣe lọọ lu ọkọ naa ta, ki oun le fẹdọ lori oronro, ṣugbọn ṣe ni Owolabi pe awọn to ta ọkọ naa fun, to si ni ọja ole ni wọn ra. O tẹsiwaju pe ohun ti Owolabi ṣe jẹ iyalẹnu, ọkọ to fi ọwọ ara gbe le oun lọwọ lo waa di pe oun ji i gbe ni.


Ọkọ Mazda ti nọmba rẹ jẹ SHA 786 LB, lo gbe fun un, ṣugbọn ni bayii, Owolabi ti ni ki Alaaja da ọkọ naa pada tori pe ko jẹ oloootọ si oun mọ, to si ni ki awọn ọlọpaa lọọ gba ọkọ naa tori pe o ji i gbe ni. Nigba ti Alaaja Taibat Suleiman to wa lati wọọdu keji, niluu Share, n ba awọn oniroyin sọrọ, o sọ pe orukọ oun lo wa nibi iwe ọkọ naa, ṣugbọn nigba ti wahala Owolabi pọ lori yoo gba a pada, kò gba a pada, ni oun ṣe lọọ lu ọkọ naa ta, ki oun le fẹdọ lori oronro, ṣugbọn ṣe ni Owolabi pe awọn to ta ọkọ naa fun, to si ni ọja ole ni wọn ra. O tẹsiwaju pe ohun ti Owolabi ṣe jẹ iyalẹnu, ọkọ to fi ọwọ ara gbe le oun lọwọ lo waa di pe oun ji i gbe ni. Titi di asiko ta a n ko iroyin yii jọ, ọrọ naa ko ti niyanju tori pe o ti di ọrọ ọlọpaa, ti Owolabi si ni oun yoo gba ọkọ naa pada dandan ni.


Titi di asiko ta a n ko iroyin yii jọ, ọrọ naa ko ti niyanju tori pe o ti di ọrọ ọlọpaa, ti Owolabi si ni oun yoo gba ọkọ naa pada dandan ni.


Orileede Italy lobinrin yii dagbere, aṣe egboogi oloro lo fẹẹ gbe lọ sọhun-un

Faith Adebọla, Eko Bi gbogbo aye ṣe n dagbere irinajo ilẹ okeere fawọn eeyan wọn naa lobinrin yii, Abilekọ Chinyere Nora Nnadi, ṣe dagbere, afi bi aṣiri ṣe tu pe egboogi oloro lo fẹẹ gbe sọda siluu oyinbo, ọgọrun-un lailọọnu egboogi heroin ti wọn di kulube kulube ni wọn ka mọ ọn lọwọ ni papakọ ofurufu. Alamoojuto lẹka iroyin tileeṣẹ NDLEA, iyẹn ajọ to n gbogun ti okoowo ati ilo egboogi oloro nilẹ wa (Nigeria Drug Law Enforcement Agency), Ọgbẹni Fẹmi Babafẹmi lo sọrọ yii ninu atẹjade to fi lede fawọn oniroyin lọjọ Aiku, Sunday yii, lori iṣẹlẹ ọhun. O ni baaluu Qatar Airways to fẹẹ gbera lati Naijiria lọ siluu Florentina, lorileede Italy, lọjọ Ẹti, Furaidee, to lọ yii, lobinrin naa fẹẹ wọ, o si ti gba gbogbo iwe, o ti kọja lẹnu ọna ayewo pẹlu, ṣugbọn ẹru rẹ ni ko ṣee ṣe fun lati kọja, latari bi ẹrọ to n ṣofofo ẹru ofin ni papakọ ofurufu Muritala Mohammed, n’Ikẹja, ipinlẹ Eko, ṣe n han gan-an-rangan, lati fihan pe obinrin naa lẹbọ lẹru. Nigba ti wọn tuṣu desalẹ ikoko awọn ẹru ọhun, aṣiri tu pe awọn ike ti afurasi ọdaran yii ko jọ ti wọn rọ kiriimu ipari-parun (hair cream) si, egoogi oloro ti wọn we sinu lailọọnu ni wọn fi tẹlẹ awọn ike naa ki wọn too da kiriimu sori wọn. Lẹyin ayẹwo, ọgọrun-un ni lailọọnu egboogi ni wọn ri ninu ike kiriimu marun-un to di i si, lobinrin naa ba jẹwọ pe oniṣowo egboogi oloro loun. Bakan naa, bi Babafẹmi ṣe wi, o lawọn oṣiṣẹ NDLEA tun ri ẹru egboogi oloro ti wọn di saarin awọn eroja iṣaraloge ti wọn fẹẹ gbe lọ sorileede Britain, l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kejila, oṣu kẹjọ yii.