Iye ìgbà tí àyípadà ti bá orúkọ, àmì ìdánimọ̀ àti àsìá ìpínlẹ̀ Osun

Kete ti Gomina tuntun fun ipinlẹ Osun, Ademola Adeleke, kede pe ayipada ti ba orúkọ ipinlẹ naa, ati awọn ami idanimọ rẹ, to fi mọ orin ipinlẹ ni ẹnu ti n kun lori rẹ. Ọjọ Aiku, ọjọ́ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun 2022, ni Gomina Adeleke kéde àṣẹ naa, lasiko to n sọ ọrọ akọsọ rẹ lẹyin ti wọn bura fun un tan niluu Osogbo. Gomina tẹlẹ fun ipinlẹ Osun, Rauf Aregbesola, lo yi orúkọ ipinlẹ naa, 'Osun State', pada si 'State of Osun' ni ọdun 2011. 'Osun State' ni ipinlẹ naa ti n jẹ lati ọdun 1991 ti wọn da a silẹ kuro lara ipinlẹ Oyo. Yatọ si orúkọ, Rauf Aregbesola tun yi awọn ami idanimọ, ti wọn n pe ni 'Emblem' ati 'Coat of Arms' ni èdè Gẹ̀ẹ́sì padà. Bakan naa lo yi orúkọ inagijẹ ipinlẹ naa pada si 'Land of Virtue' to túmọ̀ si ipinlẹ Ọmọluabi, dipo 'State of the Livingspring', eyi to tumọ si 'orisun iye'.


'Osun State' ni ipinlẹ naa ti n jẹ lati ọdun 1991 ti wọn da a silẹ kuro lara ipinlẹ Oyo. Yatọ si orúkọ, Rauf Aregbesola tun yi awọn ami idanimọ, ti wọn n pe ni 'Emblem' ati 'Coat of Arms' ni èdè Gẹ̀ẹ́sì padà. Bakan naa lo yi orúkọ inagijẹ ipinlẹ naa pada si 'Land of Virtue' to túmọ̀ si ipinlẹ Ọmọluabi, dipo 'State of the Livingspring', eyi to tumọ si 'orisun iye'. Ọpọlọpọ awuyewuye lo waye lori igbeṣẹ Aregbesola, ṣugbọn o mu erongba rẹ ṣẹ. Ile aṣòfin ipinlẹ Osun lasiko naa buwọlu igbeṣẹ Gomina Aregbesola. Ni ọdun 2017, ile ẹjọ giga ipinlẹ Osun, to wa nílùú Ilesa, da ẹjọ́ pe ayipada orúkọ naa ko ba ofin mu.


Ọpọlọpọ awuyewuye lo waye lori igbeṣẹ Aregbesola, ṣugbọn o mu erongba rẹ ṣẹ. Ile aṣòfin ipinlẹ Osun lasiko naa buwọlu igbeṣẹ Gomina Aregbesola. Ni ọdun 2017, ile ẹjọ giga ipinlẹ Osun, to wa nílùú Ilesa, da ẹjọ́ pe ayipada orúkọ naa ko ba ofin mu. O si wọgile orúkọ tuntun naa. Wọn si fi sinu ofin ipinlẹ naa lọjọ kejidinlogun, oṣu Kejila, ọdun 2012. Abala marun-un si ni wọn pín sí.


O si wọgile orúkọ tuntun naa. Wọn si fi sinu ofin ipinlẹ naa lọjọ kejidinlogun, oṣu Kejila, ọdun 2012. Abala marun-un si ni wọn pín sí. Abala akọkọ - Orin ipinlẹ Abala kejì -  Ami idanimọ Abala kẹta - Àwọn itumọ ati nkan ti eroja to wa ninu asia ipinlẹ naa tumọ  si Lẹyin ikede ti Gomina Ademola Adeleke fi sita lọjọ Aiku lori dida orúkọ, asia ati awọn ami idanimọ ipinlẹ Osun pada si bo ṣe wa tẹ́lẹ̀, iroyin sọ pe ile aṣòfin ipinlẹ naa ti tako o. Iroyin kan ti BBC ko tii fi mulẹ sọ pe ile aṣòfin ipinlẹ naa ti sọ nibi ijoko wọn pe igbeṣẹ Adeleke ko le ṣẹ. Ẹni to jẹ alaga igbimọ fun eto iroyin nile aṣòfin naa, Kunle Akande, ni iroyin sọ pe o fi ikede naa sita. Sugbọn iroyin mii tun sọ pe aṣòfin kan, to jẹ ọmọ ẹgbẹ́ oṣelu PDP, Adewumi Adeyemi, sọ pe ayederu ni nkan ti wọn ni àwọn aṣòfin sọ.


Abala akọkọ - Orin ipinlẹ Abala kejì -  Ami idanimọ Abala kẹta - Àwọn itumọ ati nkan ti eroja to wa ninu asia ipinlẹ naa tumọ  si Lẹyin ikede ti Gomina Ademola Adeleke fi sita lọjọ Aiku lori dida orúkọ, asia ati awọn ami idanimọ ipinlẹ Osun pada si bo ṣe wa tẹ́lẹ̀, iroyin sọ pe ile aṣòfin ipinlẹ naa ti tako o. Iroyin kan ti BBC ko tii fi mulẹ sọ pe ile aṣòfin ipinlẹ naa ti sọ nibi ijoko wọn pe igbeṣẹ Adeleke ko le ṣẹ. Ẹni to jẹ alaga igbimọ fun eto iroyin nile aṣòfin naa, Kunle Akande, ni iroyin sọ pe o fi ikede naa sita. Sugbọn iroyin mii tun sọ pe aṣòfin kan, to jẹ ọmọ ẹgbẹ́ oṣelu PDP, Adewumi Adeyemi, sọ pe ayederu ni nkan ti wọn ni àwọn aṣòfin sọ. Aṣofin sọ pe ilé aṣòfin ipinlẹ Osun ko tii ṣe ipade kankan tabi jiroro lori ọrọ àkọ́sọ Gomina Adeleke.


Aṣofin sọ pe ilé aṣòfin ipinlẹ Osun ko tii ṣe ipade kankan tabi jiroro lori ọrọ àkọ́sọ Gomina Adeleke.


Àwọn ọmọ Nàìjíríà kò gbọdọ̀ gba PDP láyè láti ṣàkóso ọrọ̀ orílẹ̀ èdè yìí mọ́ - Tinubu

Olùdíje sípò Ààrẹ Nàìjíríà lẹ́gbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, Asiwaju Bola Tinubu ti ní òun kò ní kó ọ̀rọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà kéré rárá bí wọ́n bá dìbò fún òun láti di ààrẹ Nàìjíríà. Tinubu sọ èyí níbi ìfilọ́lẹ̀ ìpolongo ètò ìdìbò rẹ̀ ní pápá ìṣeré Teslim Balogun ní ìpínlẹ̀ Eko lọ́jọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ Kẹrìndínlọ́gbọ̀n, oṣù Kọkànlá, ọdún 2022. Ó ní òun yóò gbájúmọ́ ètò ẹ̀kọ́, ètò ìlera àti ìgbanisíṣẹ́ tí òun bá di ààrẹ tí àwọn ọmọ Nàìjíríà kò ní gbàgbé òun títí láé ní àwọn ẹ̀ka yìí. Tinubu ní òun yóò ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn gómìnà tó ní èrò ìlọsíwájú fún Nàìjíríà láti ri wí pé àwọn èròńgbà yìí wá sí ìmúṣẹ. Nígbà tó ń tẹ̀síwájú nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Tinubu ní kò yẹ kí àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè yìí fún ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party láàyè mọ́ láti ṣàkóso ọrọ̀ Nàìjíríà mọ́ nítorí àkóbá tí wọ́n ti ṣe sẹ́yìn. Tinubu fi kun pé ọṣẹ́ tí ẹgbẹ́ PDP ṣe sí ọrọ̀ Nàìjíríà ló ṣokùnfà gbogbo ìpèníjà tí Nàìjíríà ń bá fínra títí di àsìkò yìí.


Tinubu ní òun yóò ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn gómìnà tó ní èrò ìlọsíwájú fún Nàìjíríà láti ri wí pé àwọn èròńgbà yìí wá sí ìmúṣẹ. Nígbà tó ń tẹ̀síwájú nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Tinubu ní kò yẹ kí àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè yìí fún ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party láàyè mọ́ láti ṣàkóso ọrọ̀ Nàìjíríà mọ́ nítorí àkóbá tí wọ́n ti ṣe sẹ́yìn. Tinubu fi kun pé ọṣẹ́ tí ẹgbẹ́ PDP ṣe sí ọrọ̀ Nàìjíríà ló ṣokùnfà gbogbo ìpèníjà tí Nàìjíríà ń bá fínra títí di àsìkò yìí. Ó ní gbogbo ọdún mẹ́rìndínlógún tí wọ́n lò nípò, kàkà kí wọ́n ṣe àwọn àkànṣe iṣẹ́ tí yóò mú ìlọsíwájú bá orílẹ̀ èdè yìí, ní ṣe ni wọ́n ti ọrọ̀ ajé Nàìjíríà mẹ́rẹ̀. Bákan náà ló rọ àwọn ènìyàn láti lọ gba káàdì ìdìbò wọn láti lè ri wí pé wọ́n kópa nínú ètò ìdìbò gbogbogboò lọ́dún 2023. Lára àwọn tó kópa níbi ètò náà ni Abẹnugan ilé ìgbìmọ̀ aṣojúṣòfin, Femi Gbajabiamila, Gómìnà ìpínlẹ̀ Plateau, Simon Lalong Bako, Gómìnà ìpínlẹ̀ Kano, Abdullahi Ganduje, Gómìnà Katsina, Aminu Bello Masari, Dapo Abiodun tí ìpínlẹ̀ Ogun, Gómìnà Gboyega Oyetola ti ìpínlẹ̀ Osun, àtàwọn mìíràn.


Ó ní gbogbo ọdún mẹ́rìndínlógún tí wọ́n lò nípò, kàkà kí wọ́n ṣe àwọn àkànṣe iṣẹ́ tí yóò mú ìlọsíwájú bá orílẹ̀ èdè yìí, ní ṣe ni wọ́n ti ọrọ̀ ajé Nàìjíríà mẹ́rẹ̀. Bákan náà ló rọ àwọn ènìyàn láti lọ gba káàdì ìdìbò wọn láti lè ri wí pé wọ́n kópa nínú ètò ìdìbò gbogbogboò lọ́dún 2023. Lára àwọn tó kópa níbi ètò náà ni Abẹnugan ilé ìgbìmọ̀ aṣojúṣòfin, Femi Gbajabiamila, Gómìnà ìpínlẹ̀ Plateau, Simon Lalong Bako, Gómìnà ìpínlẹ̀ Kano, Abdullahi Ganduje, Gómìnà Katsina, Aminu Bello Masari, Dapo Abiodun tí ìpínlẹ̀ Ogun, Gómìnà Gboyega Oyetola ti ìpínlẹ̀ Osun, àtàwọn mìíràn. Oludije sipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu ti ṣe yẹyẹ oludije lẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar lori iye igba to ti dije du ipo aarẹ lorilẹede Naijiria. Tinubu lọ sọ ọrọ yii lasiko to ṣe ipade pẹlu awọn ara agbegbe Niger Delta, ti Ọba Pere ti Gbaramatu, Oboro-Gbaraun II (Aketekpe, Agadagba) lori awọn ohun to fẹ fun awọn araalu. Atiku to jẹ ẹni ọdun mẹrindinlọgọrin lo ti kuna ni ẹẹmarun un to ti dijẹ du ipo aarẹ ni ọdun 1992, 2007, 2011, 2015 ati 2019.


Oludije sipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu APC, Bola Tinubu ti ṣe yẹyẹ oludije lẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar lori iye igba to ti dije du ipo aarẹ lorilẹede Naijiria. Tinubu lọ sọ ọrọ yii lasiko to ṣe ipade pẹlu awọn ara agbegbe Niger Delta, ti Ọba Pere ti Gbaramatu, Oboro-Gbaraun II (Aketekpe, Agadagba) lori awọn ohun to fẹ fun awọn araalu. Atiku to jẹ ẹni ọdun mẹrindinlọgọrin lo ti kuna ni ẹẹmarun un to ti dijẹ du ipo aarẹ ni ọdun 1992, 2007, 2011, 2015 ati 2019. Lasiko ti Tinubu n ba awọn ara ilu Gbaramatu sọrọ lo ni gbogbo ohun ti wọn fẹ ti wọn ṣe alaini ni oun maa pese fun wọn. Awọn ohun amayedẹrun ti ẹ fẹ to fi mọ afara, ileẹkọ giga fasiti ati gbagede iṣere ni agbegbe Ogidigben ni maa ṣe fun yin. Tinubu ni awọn ohun to wa si ọkan oun leleyii, ti oun yoo si ṣe fun awọn eniyan.


Lasiko ti Tinubu n ba awọn ara ilu Gbaramatu sọrọ lo ni gbogbo ohun ti wọn fẹ ti wọn ṣe alaini ni oun maa pese fun wọn. Awọn ohun amayedẹrun ti ẹ fẹ to fi mọ afara, ileẹkọ giga fasiti ati gbagede iṣere ni agbegbe Ogidigben ni maa ṣe fun yin. Tinubu ni awọn ohun to wa si ọkan oun leleyii, ti oun yoo si ṣe fun awọn eniyan. ‘’Orilẹede Naijiria ko nilọ awọn onirọ nipa statistic, ẹ dibo fun awọn to mọ ọna.’’ Kabiyesi bi mo ṣe duro si iwaju yin yii awọn to ku to n dije du ipo ko pọ rara. Ẹyọkan sọ wi pe oun ni Atiku, igba meloo lo fẹ dije du ipo ni Naijiria? Ẹ lọ sọ fun pe ko lọ joko, o to gẹ!


‘’Orilẹede Naijiria ko nilọ awọn onirọ nipa statistic, ẹ dibo fun awọn to mọ ọna.’’ Kabiyesi bi mo ṣe duro si iwaju yin yii awọn to ku to n dije du ipo ko pọ rara. Ẹyọkan sọ wi pe oun ni Atiku, igba meloo lo fẹ dije du ipo ni Naijiria? Ẹ lọ sọ fun pe ko lọ joko, o to gẹ! ‘’Ẹnikeji pe ara rẹ ni statistics, ṣe statistic la fẹ jẹ ni, arithmetic ti awọn ara India ko ni idahun fun.’’ ‘’Mi o kan tilẹ le darukọ rẹ nitori ko si nkankan to daju ninu gbogbo nkan to n sọ’’ ‘’Naijiria ko nilo statistics, ẹni ti yoo ṣiṣẹ, ti ko ni pa irọ fun awọn araalu ni a fẹ!’’


‘’Ẹnikeji pe ara rẹ ni statistics, ṣe statistic la fẹ jẹ ni, arithmetic ti awọn ara India ko ni idahun fun.’’ ‘’Mi o kan tilẹ le darukọ rẹ nitori ko si nkankan to daju ninu gbogbo nkan to n sọ’’ ‘’Naijiria ko nilo statistics, ẹni ti yoo ṣiṣẹ, ti ko ni pa irọ fun awọn araalu ni a fẹ!’’


Àwọn ẹ̀ka Krìstẹ́nì nínú ẹgbẹ́ òṣèlú APC Àríwá buwọ́lu Obi/Datti

Ẹka awọn ẹlẹsin Kristẹni ninu ẹgbẹ oṣelu All progress Congress ni apa ariwa orilẹede Naijiria, ti ni ki awọn alatilẹyin ṣe atilẹ fun oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi ninu eto idibo aarẹ to n bọ lọdun 2023. Ọkan lara awọn ọmọ ẹgbẹ naa, Babachir Lawal, ẹni to jẹ akọwe ijọba apapọ tẹlẹ ni awọn ti pinu lati ṣe atilẹyin fun Peter Obi ati igbakeji rẹ, Yusuf Datti Baba Ahmed lẹyin ọpọlọpọ ijiroro, ti awọn si fẹ ko jawe olubori. Ẹgbẹ naa ni ipinu ẹgbẹ oṣelu APC lati mu aarẹ ati igbakeji lo fi ara jọ iwa eṣu, ti wọn si n wa ọgbọn lati fi tipatipa mu awọn ọmọ orilẹede Naijiria sinu ẹsin ti wọn, paapa ju lọ awọn to wa ni igun ti ariwa lorilẹede yii. Lawal wa sapejuwe Bola Tinubu gẹgẹ bii ẹni ti ko ni anfani kankan to fẹ ṣe fun ilọsiwaju orilẹede yii pẹlu igbakeji rẹ, Kashim Shettima. O tẹsiwaju pe awọn ni igbagbọ ninu oludije ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Obi/Datti lati pese ọna abayọ fun orilẹede Naijiria lọwọ laasigbo eleyi ti wọn ti da silẹ. “Obi/Datti ni a ni igbagbọ pe yoo pese ọna abayọ lorilẹede Naijiria lẹyin ti awọn abaye jẹ kan ti ṣe basubasu.


Lawal wa sapejuwe Bola Tinubu gẹgẹ bii ẹni ti ko ni anfani kankan to fẹ ṣe fun ilọsiwaju orilẹede yii pẹlu igbakeji rẹ, Kashim Shettima. O tẹsiwaju pe awọn ni igbagbọ ninu oludije ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Obi/Datti lati pese ọna abayọ fun orilẹede Naijiria lọwọ laasigbo eleyi ti wọn ti da silẹ. “Obi/Datti ni a ni igbagbọ pe yoo pese ọna abayọ lorilẹede Naijiria lẹyin ti awọn abaye jẹ kan ti ṣe basubasu. “Awọn ọmọ orilẹede Naijria gbọdọ fura si awọn ẹgbẹ oṣelu kan to ni erongba buburu fun ilọsiwaju, ti wọn si fẹ da ija ẹsin ati ẹlẹyamẹya silẹ fun awọn eeyan wa. “Ẹgbẹ oṣelu Labour Party nikan ni a tẹle nitori a mọ pe wọn maa mu irọrun de ba awọn eeyan wa. A wa kesi awọn eeyan lati tẹle Obi/Datti nitori awọn nikan ni ọna abayọ.”


“Awọn ọmọ orilẹede Naijria gbọdọ fura si awọn ẹgbẹ oṣelu kan to ni erongba buburu fun ilọsiwaju, ti wọn si fẹ da ija ẹsin ati ẹlẹyamẹya silẹ fun awọn eeyan wa. “Ẹgbẹ oṣelu Labour Party nikan ni a tẹle nitori a mọ pe wọn maa mu irọrun de ba awọn eeyan wa. A wa kesi awọn eeyan lati tẹle Obi/Datti nitori awọn nikan ni ọna abayọ.”


‘Àjẹkún ìyà yóò jẹ ẹ̀yin aráàlú báa bá ń fi àwọn aláílóye òṣèlú silẹ̀ kí wọ́n máà ṣeé ní Oyo’

"Èmi mọ gbogbo kọ̀rọ̀ àti ìgborò òṣèlù, kò yẹ ká máa gbà àwọn tí kò mọ̀ ohun tí wọ́n ń ṣe níbẹ̀ láti dárí ìlú." Oloye, amofin agbẹjoro, oniṣowo ni Sharafadeen Abiodun Alli to n dije du ipo Sẹnetọ ni ẹkun Guusu ipinlẹ Oyo. O ni ẹmi ati sin ilu ni oun ni toun fi fẹ du ipo Sẹnetọ bo tilẹ jẹ pe oloye ilu ni to si tun jẹ Amofin ati Oniṣowo. O ni ofin ni wọn n lọ ṣe nile igbimọ aṣofin kii ṣe bi awọn kan ṣe n ṣee. Bakan naa lo ni gbogbo nnkan ti ko kan ijọba apapọ ti wọn n da si. “Táa bá fi wèrè sílẹ̀ kó ṣe òkú ìyà rẹ̀ bó ṣe wù ú, yóò ṣe é yánmọ-yànmọ ni”.\nO mẹnu ba awọn nnkan ti yoo yipada to ba de ipo ati awọn nnkan ti yoo ṣe fun araalu.


Irọ́ lẹ pa, àwa kọ la ju àwọn ọmọ Naijiria sínú òṣì - Ẹgbẹ́ àwọn gómìnà

Awọn gomina ipinlẹ mẹrindinlogoji to wa ni Naijiria ti sọ pe iyalẹnu lo jẹ, bi minisita keji fun àtò ilu ati owo isuna, Clem Agba, ṣe fi ẹsun kan wọn pe awọn ni wọn ju Naijria sinu ìṣẹ́ àti òṣì. Oṣu to kọja ni ajọ to n ri si onka ni Naijriia, sọ pe aadoje miliọnu eeyan to jẹ akuṣẹ, lo n gbe ni Naijria. Eyi jẹ ida mẹtalelọgọta ninu ida ọgọrun gbogbo eeyan to n gbe ni Naijria. Ọjọru to kọja ni minisita naa sọ fun awọn akọroyin, niluu Abuja pe owo ti ijọba apapọ na si ẹka yiyọ awọn eeyan kuro ninu oṣi, ko so eso rere, nitori pe awọn gomina ko fọwọsowọ pọ. Ọgbẹni Agba sọ pe ‘awọn iṣẹ akanṣe nla’ ni awọn gomina sọ pe awọn n ṣe, dipo ki wọn o mu igbeaye idẹrun ba araalu to n gbe ni igberiko. Ninu atẹjade kan ti ẹgbẹ awọn gomina fi sita, wọn ni ọrọ buruku to le da wahala silẹ ni minsita sọ.


Ọjọru to kọja ni minisita naa sọ fun awọn akọroyin, niluu Abuja pe owo ti ijọba apapọ na si ẹka yiyọ awọn eeyan kuro ninu oṣi, ko so eso rere, nitori pe awọn gomina ko fọwọsowọ pọ. Ọgbẹni Agba sọ pe ‘awọn iṣẹ akanṣe nla’ ni awọn gomina sọ pe awọn n ṣe, dipo ki wọn o mu igbeaye idẹrun ba araalu to n gbe ni igberiko. Ninu atẹjade kan ti ẹgbẹ awọn gomina fi sita, wọn ni ọrọ buruku to le da wahala silẹ ni minsita sọ. Akọwe wn, Abdulrazaque Bello-Barkindo sọ pe irọ to jina si ootọ ni ọrọ naa, ti ko si lẹsẹ nilẹ rara. Wọn ni ojuṣe ijọba ni lati daabo bo ẹmi ati dukia araalu, amọ ijọba apapọ Naijiria kuna ninu eyi. “Eyi lo mu ki awọn ajinigbe, agbebọn ati awọn agbesunmọmi sọ Naijriia di papa ipaniyan, ijinigbe ni ibi gbogbo.


Akọwe wn, Abdulrazaque Bello-Barkindo sọ pe irọ to jina si ootọ ni ọrọ naa, ti ko si lẹsẹ nilẹ rara. Wọn ni ojuṣe ijọba ni lati daabo bo ẹmi ati dukia araalu, amọ ijọba apapọ Naijiria kuna ninu eyi. “Eyi lo mu ki awọn ajinigbe, agbebọn ati awọn agbesunmọmi sọ Naijriia di papa ipaniyan, ijinigbe ni ibi gbogbo. “Nitori naa, awọn agbẹ ati oniṣowo ko raaye ṣe iṣẹ wọn daadaa, to si n yọri si airowo naa.”


“Nitori naa, awọn agbẹ ati oniṣowo ko raaye ṣe iṣẹ wọn daadaa, to si n yọri si airowo naa.”


Adewole Adebayo, Olùdíje sípò Aàrẹ lẹ́gbẹ́ SDP: Mo faramọ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ láti mójútó aàbò Nàìjíríà lásìkò yìí

Ṣé ìdìbò máà wáyé ní 2023? Eyi ati ọpọlọpọ ibeere miran ni BBC Yoruba beere lọwọ oludije sipo aarẹ Naijiria labẹ ẹgbẹ oṣelu Social Democratic Party, ẹgbẹ́ Elesin ni Naijiria. Omooba Adewole Adebayo sọrọ ilẹ kun. O ni pe nitootọ ni pe Yoruba lo kan lati tukọ orilẹede yii ṣugbọn kii ṣe arugbo ti ara rẹ ko le bikoṣe ọdọ ti ara rẹ pe pẹlu. O ni pe a ko fẹ ẹni ti a oo tun maa gbadura pe ki ara rẹ o le mọ. Bakan naa lo menuba idi to ṣe maa yi orin ogo Naijiria pada ni kete to ba wọle gẹgẹ bii Aarẹ.


O ni pe nitootọ ni pe Yoruba lo kan lati tukọ orilẹede yii ṣugbọn kii ṣe arugbo ti ara rẹ ko le bikoṣe ọdọ ti ara rẹ pe pẹlu. O ni pe a ko fẹ ẹni ti a oo tun maa gbadura pe ki ara rẹ o le mọ. Bakan naa lo menuba idi to ṣe maa yi orin ogo Naijiria pada ni kete to ba wọle gẹgẹ bii Aarẹ. Kini idahun Adewole pe Tinubu lo n ṣiṣẹ fun? Nigba ti BBC beere boya Oloye Bola Ahmed Tinubu ni Amofin Adewole Adebayo n ṣiṣẹ fun labẹlẹ, o dahun pe ọrọ ko ri bẹẹ rara. O ṣalaye pe tootọ lo yẹ ki ẹnu Yoruba kò lori ẹni ti yoo tukọ Naijiria ṣùgbọn oun ko faramọ agbalagba ti ara rẹ ko le pupo mọ nitori ọjọ ori ni oun ṣe jade.


Kini idahun Adewole pe Tinubu lo n ṣiṣẹ fun? Nigba ti BBC beere boya Oloye Bola Ahmed Tinubu ni Amofin Adewole Adebayo n ṣiṣẹ fun labẹlẹ, o dahun pe ọrọ ko ri bẹẹ rara. O ṣalaye pe tootọ lo yẹ ki ẹnu Yoruba kò lori ẹni ti yoo tukọ Naijiria ṣùgbọn oun ko faramọ agbalagba ti ara rẹ ko le pupo mọ nitori ọjọ ori ni oun ṣe jade. O tun sọrọ lori awọn oloselu to ti n tukọ Naijiria pe wọn ti di ẹja gbigbẹ ni eyi to yẹ ki awọn oludibo dibo fun oju tuntun ninu oṣẹlu Lori Oro Yoruba Nation: Amofin agba Adewole Adebayo to n dije labẹ ẹgbẹ oṣelu SDP sọrọ lori ominira iran Yoruba ati idi to fi yẹ ki iran Yoruba ma mu òfo lasiko to kan wọn lati tukọ Naijiria. O ni pe iran Yoruba kò fẹ́ ẹni tó máa di gẹrẹwu ti ìgbákejì rẹ̀ a maa dari wa. O tun mẹnuba ohun to ni fun awọn ọdọ, awọn oniṣowo ati oṣiṣẹ ati igbesẹ to maa gbe lati fopin si iṣoro eto aabo Naijiria.


O tun sọrọ lori awọn oloselu to ti n tukọ Naijiria pe wọn ti di ẹja gbigbẹ ni eyi to yẹ ki awọn oludibo dibo fun oju tuntun ninu oṣẹlu Lori Oro Yoruba Nation: Amofin agba Adewole Adebayo to n dije labẹ ẹgbẹ oṣelu SDP sọrọ lori ominira iran Yoruba ati idi to fi yẹ ki iran Yoruba ma mu òfo lasiko to kan wọn lati tukọ Naijiria. O ni pe iran Yoruba kò fẹ́ ẹni tó máa di gẹrẹwu ti ìgbákejì rẹ̀ a maa dari wa. O tun mẹnuba ohun to ni fun awọn ọdọ, awọn oniṣowo ati oṣiṣẹ ati igbesẹ to maa gbe lati fopin si iṣoro eto aabo Naijiria.


Ọ̀lẹ ní àwọn DSS ní Naijiria, TV ni wọ́n máa ń wò nígbà tí mo wà ní páńpẹ́ wọn- Ṣowore

Awọn oludije sipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu ni Naijiria ti bu ẹnu atẹ lu igbeṣẹ ijọba lori eto ọrọ aabo to dẹnukọlẹ ni Naijiria. Awọn oludije ti ẹgbẹ oṣelu  African Action Congress, Omoyele Sowore, oludije lẹgbẹ oṣelu Action Democratic Party, Yabagi Sani, oludije lẹgbẹ oṣelu Social Democratic Party, Adewole Adebayo ati oludije lẹgbẹ oṣelu the All Progressives Grand Alliance, Peter Umeadi lo fi ero wọn lede Awọn wọnyii ni awọn yoo ṣe gudugudu meje lori eto aabo to dẹnukọlẹ ni Naijiria. Awọn oludije yii ni wọn sọ eyi lasiko ipade itagbanga ti ileeṣẹ iroyin Tẹlifisọn Arise TV gbe kalẹ fun awọn oludije sipo aarẹ lorilẹede Naijiria. Awọn oludije yii ni wọn bu ẹnu atẹ lu aibikita ijọba aarẹ Buhari si eto aabo , eleyii ti wọn ni ohun lo faa ti o fi dojubolẹ lasiko yii. Ninu ọrọ rẹ, Sowore ni awọn eṣọ alaabo to wa ni ẹka ọtẹlẹmuyẹ ko ṣe iṣẹ wọn bii iṣẹ ni ko ṣe si ọna abayọ si igbesunmọmi ati iṣẹlẹ awọn agbebọn ni Naijiria. ‘’Oṣu marun un gbako ni mo lo ni panpẹ awọn DSS, niṣe ni wọn wo BB Naijiria yala ki wọn maa ṣe iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ wọn.’’ ‘’Bakan naa ni ko si adari fun ẹka eto aabo ni Naijiria, wọn kan n ṣe nkan to wu wọn ni ẹka naa.’’ Ninu ọrọ tirẹ, oludije lẹgbẹ osẹlu ADP sani fi ẹsun kan aarẹ Buhari lori ijọba rẹ, wi pe iwa ajẹbanu pọ lasiko rẹ.


Awọn oludije yii ni wọn bu ẹnu atẹ lu aibikita ijọba aarẹ Buhari si eto aabo , eleyii ti wọn ni ohun lo faa ti o fi dojubolẹ lasiko yii. Ninu ọrọ rẹ, Sowore ni awọn eṣọ alaabo to wa ni ẹka ọtẹlẹmuyẹ ko ṣe iṣẹ wọn bii iṣẹ ni ko ṣe si ọna abayọ si igbesunmọmi ati iṣẹlẹ awọn agbebọn ni Naijiria. ‘’Oṣu marun un gbako ni mo lo ni panpẹ awọn DSS, niṣe ni wọn wo BB Naijiria yala ki wọn maa ṣe iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ wọn.’’ ‘’Bakan naa ni ko si adari fun ẹka eto aabo ni Naijiria, wọn kan n ṣe nkan to wu wọn ni ẹka naa.’’ Ninu ọrọ tirẹ, oludije lẹgbẹ osẹlu ADP sani fi ẹsun kan aarẹ Buhari lori ijọba rẹ, wi pe iwa ajẹbanu pọ lasiko rẹ. Bakan naa ni oludije fun SDP, Adebayọ wa rọ awọn oludije gbogbo lati mu eto eto aabo ni kunkundun lati doola ẹmi awọn eniyan. O ni ijọba to wa lode yii ko tilẹ karamasiki ọrọ eto aabo araalu, eleyii to kọ ohun lominu.


Bakan naa ni oludije fun SDP, Adebayọ wa rọ awọn oludije gbogbo lati mu eto eto aabo ni kunkundun lati doola ẹmi awọn eniyan. O ni ijọba to wa lode yii ko tilẹ karamasiki ọrọ eto aabo araalu, eleyii to kọ ohun lominu.


Iléẹjọ́ wọ́gilé Akpabio gẹ́gẹ́ bíi olùdíje Sẹ́nétọ̀ ní ìpínlẹ̀ Akwa Ibom

Ileẹjọ to n gbọ ẹjọ kotẹmilọrun niluu Abuja ti wọgile idajọ ileẹjọ giga lati yọ Godswill Akpabio gẹgẹ bii oludije sipo sẹnẹto labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC fun ariwa ìwọ oorun ipinlẹ Akwa Ibom. Igbimọ ẹlẹni mẹta tí Adajọ Damlami Senchi saaju rẹ lọjọ Aje, ni Akpabio kuna lati pese awọn ẹri lasiko to yẹ. Igbimọ ọhun tẹsiwaju pe Akpabio, ẹni to ra tikẹẹti lati dupo aarẹ  Naijiria labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC ko kopa ninu eto abẹnu to waye ni ọjọ kẹtadinlọgbon, oṣu karun-un. Tí ajọ eleto ìdibo INEC, to ṣe agbatẹru ìdibo si kede Udom Ekpoudom gẹgẹ bii oludije ẹgbẹ naa. Saaju ọjọ kejidinlelogun ni ileẹjọ giga niluu Abuja palasẹ fun ajọ INEC pe ko kede Sẹnẹto Akpabio gẹgẹ bii oludije ti ẹgbẹ faa kalẹ fun ìdibo abele to waye ni ọjọ kẹsàn-án oṣu kẹfa. Bakan naa ni ileẹjọ giga ọhun palasẹ fun ajọ INEC pe ko gbe orúkọ Akpabio síta gẹgẹ bii oludije sẹnẹto to n soju ariwa ìwọ oorun ipinlẹ Akwa Ibom saaju eto idibo lọdun 2023.


Tí ajọ eleto ìdibo INEC, to ṣe agbatẹru ìdibo si kede Udom Ekpoudom gẹgẹ bii oludije ẹgbẹ naa. Saaju ọjọ kejidinlelogun ni ileẹjọ giga niluu Abuja palasẹ fun ajọ INEC pe ko kede Sẹnẹto Akpabio gẹgẹ bii oludije ti ẹgbẹ faa kalẹ fun ìdibo abele to waye ni ọjọ kẹsàn-án oṣu kẹfa. Bakan naa ni ileẹjọ giga ọhun palasẹ fun ajọ INEC pe ko gbe orúkọ Akpabio síta gẹgẹ bii oludije sẹnẹto to n soju ariwa ìwọ oorun ipinlẹ Akwa Ibom saaju eto idibo lọdun 2023. Ileẹjọ ni igbesẹ Kọmisonna ajọ ọhun lati ma kede Gomina tẹlẹ, gẹgẹ bii oludije sẹnẹto labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC ni o lodi sì ofin Adajọ Emeka Nwite to gbe ìgbẹjọ kalẹ ni ọna to ba ofin mu ni ẹgbẹ oṣelu APC gba lati kede Akpabio gẹgẹ bii oludije sẹnẹto to borí ninu eto ìdibo abele ninu oṣu kẹfa. Adajọ tun wa fi ẹsun kan ajọ INEC wọn lẹdi apopọ mọ ẹgbẹ Augustine Ekanem láti ṣe mọdarun eto ìdibo abele ẹgbẹ oṣelu APC.q


Ileẹjọ ni igbesẹ Kọmisonna ajọ ọhun lati ma kede Gomina tẹlẹ, gẹgẹ bii oludije sẹnẹto labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC ni o lodi sì ofin Adajọ Emeka Nwite to gbe ìgbẹjọ kalẹ ni ọna to ba ofin mu ni ẹgbẹ oṣelu APC gba lati kede Akpabio gẹgẹ bii oludije sẹnẹto to borí ninu eto ìdibo abele ninu oṣu kẹfa. Adajọ tun wa fi ẹsun kan ajọ INEC wọn lẹdi apopọ mọ ẹgbẹ Augustine Ekanem láti ṣe mọdarun eto ìdibo abele ẹgbẹ oṣelu APC.q


Dino Melaye àti Peter Obi gbéná wojú ara wọn níbí ìtàkurọ̀sọ àwọn olùdíjé sípò ààrẹ

Oriṣiriṣi awuyewuye lo ti n waye lẹyin ti oludije fun ipo aarẹ lati inu ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, Bola Ahmed Tinubu ko kopa nibi itakurọsọ kan to waye ni ọjọ Aiku. Oludije lati inu ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP, Atiku Abubakar naa ko yọju sibẹ. Ajọ kan to n polongo ijọba awaarawa ati idagbasoke, Centre for Democracy and Development (CDD), pẹlu ajọṣepọ ileeṣẹ iroyin Arise News lo ṣeto itakurọsọ ita gbangba ọhun lati mu ki awọn oludije fun ipo aarẹ ninu eto idibo gbogboogbo Naijiria ti yoo waye lọdun 2023. Awọn oludije to kopa nibẹ ni Peter Obi ti ẹgbẹ osẹlu Labour, Rabiu Kwankwaso ti ẹgbẹ New Nigerian People’s Party (NNPP) ati Kola Abiola, ti ẹgbẹ osẹlu People’s Redemption Party (PRP). Bi awọn kan ṣe n sọ pe ko si ofin to pa a ni dandan fun awọn oludije lati kopa nibi iru ipade bẹẹ, ni awọn kan n sọ pe iwa afojudi ni awọn oludije ti ko kopa hì si awọn ọmọ Naijiria. Botilẹ jẹ pe igbakeji Atiku, Gomina Ifeanyi Okowa ṣoju rẹ nibẹ, awọn olukopa kan nibi eto naa tako Okowa.


Awọn oludije to kopa nibẹ ni Peter Obi ti ẹgbẹ osẹlu Labour, Rabiu Kwankwaso ti ẹgbẹ New Nigerian People’s Party (NNPP) ati Kola Abiola, ti ẹgbẹ osẹlu People’s Redemption Party (PRP). Bi awọn kan ṣe n sọ pe ko si ofin to pa a ni dandan fun awọn oludije lati kopa nibi iru ipade bẹẹ, ni awọn kan n sọ pe iwa afojudi ni awọn oludije ti ko kopa hì si awọn ọmọ Naijiria. Botilẹ jẹ pe igbakeji Atiku, Gomina Ifeanyi Okowa ṣoju rẹ nibẹ, awọn olukopa kan nibi eto naa tako Okowa. Niṣe ni wọn mu ariwo bọ ẹnu pe oludije sipo aarẹ nikan ni awọn fẹ ko ba wọn sọrọ. Lara nkan to tun waye nibi ipade ita gbangba naa ni bi oludije ẹgbẹ oṣelu Labour ati ọmọ ẹgbẹ osẹlu PDP kan, Sẹnetọ Dino Melaye ṣe tahun si ara wọn. Eyi waye lasiko ti Melaye sọ ọrọ  pe awọn alatilẹyin Obi nikan lo ti gba akoso asiko ibeere nini itakurọsọ naa.


Niṣe ni wọn mu ariwo bọ ẹnu pe oludije sipo aarẹ nikan ni awọn fẹ ko ba wọn sọrọ. Lara nkan to tun waye nibi ipade ita gbangba naa ni bi oludije ẹgbẹ oṣelu Labour ati ọmọ ẹgbẹ osẹlu PDP kan, Sẹnetọ Dino Melaye ṣe tahun si ara wọn. Eyi waye lasiko ti Melaye sọ ọrọ  pe awọn alatilẹyin Obi nikan lo ti gba akoso asiko ibeere nini itakurọsọ naa. Ọkunrin kan lo dide lati beere ibeere lọwọ awọn oludije, amọ niṣe ni Dino Melaye sọrọ ni ede Pidgin pe “o ga o, awọn eniyan Obi”. Bi Sẹnetọ Melaye ṣe sọ ọrọ yii, ni Peter Obi dahun pẹlu ibinu, to si na ìka si i pe oun ko ni gba igbakugba bẹẹ lọwọ rẹ. “Ma ṣe bẹẹ mọ Dino, oriṣiriṣi iwọsi ni mo ti gba lati ọdọ rẹ.


Ọkunrin kan lo dide lati beere ibeere lọwọ awọn oludije, amọ niṣe ni Dino Melaye sọrọ ni ede Pidgin pe “o ga o, awọn eniyan Obi”. Bi Sẹnetọ Melaye ṣe sọ ọrọ yii, ni Peter Obi dahun pẹlu ibinu, to si na ìka si i pe oun ko ni gba igbakugba bẹẹ lọwọ rẹ. “Ma ṣe bẹẹ mọ Dino, oriṣiriṣi iwọsi ni mo ti gba lati ọdọ rẹ. Kini nkan ti o fẹ? Kilode to ma n pe orukọ ni ni gbogbo igba?” Peter Obi ṣalaye pe ọmọ ẹgbẹ oṣelu ANPP ni ẹni to dide lati beere ibeere, amọ ti Dino pe e ni “awọn eeyan Obi”. Iṣẹlẹ yii tun wa lara nkan to n fa ariyanjiyan lori ayelujara bayii.


Kini nkan ti o fẹ? Kilode to ma n pe orukọ ni ni gbogbo igba?” Peter Obi ṣalaye pe ọmọ ẹgbẹ oṣelu ANPP ni ẹni to dide lati beere ibeere, amọ ti Dino pe e ni “awọn eeyan Obi”. Iṣẹlẹ yii tun wa lara nkan to n fa ariyanjiyan lori ayelujara bayii.


Tinubu fí MC Oluomo sínú ìgbìmọ̀ ìpolongo ìdìbò Ààrẹ

Oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ti fi orukọ alaga igbimọ alamojuto gareeji ọkọ nipinlẹ Eko, Musiliu Akinsanya ti ọpọlọpọ mọ si MC Oluomo, sinu igbimọ ipolongo ibo aarẹ lọdun 2023. MC Oluomo kede ọrọ naa loju opo ayelujara Instagram rẹ lẹyin to tẹwọgba iwe ipe ti akọwe igbimọ, James Falake bu wọlu . Oluomo ni pẹlu idunu ati ayo ni oun fi gba iwe ipe naa lati jẹ ọkan lara igbimọ ti yoo sisẹ pọ pẹlu ẹgbẹ oṣelu APC lati ri pe wọn ṣe aṣeyori ninu eto idibo aarẹ lọdun 2023. “Mo gba lẹta lati jẹ ọkan lara awọn igbimọ to n ṣe agbatẹru ipolongo ibo aarẹ ẹgbẹ oṣelu APC. “Pẹlu idunu ati ayọ ni mo fi dupẹ lọwọ awọn alasẹ ati awọn adari ẹgbẹ oṣelu APC fun bi wọn se ka mi yẹ yii. Mo si n ṣe ileri fun yin pe ma a sisẹ karakara lati ri pe oludije wa, to jẹ oloore ati baba isalẹ mi, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ṣe aṣeyori.


“Mo gba lẹta lati jẹ ọkan lara awọn igbimọ to n ṣe agbatẹru ipolongo ibo aarẹ ẹgbẹ oṣelu APC. “Pẹlu idunu ati ayọ ni mo fi dupẹ lọwọ awọn alasẹ ati awọn adari ẹgbẹ oṣelu APC fun bi wọn se ka mi yẹ yii. Mo si n ṣe ileri fun yin pe ma a sisẹ karakara lati ri pe oludije wa, to jẹ oloore ati baba isalẹ mi, Asiwaju Bola Ahmed Tinubu ṣe aṣeyori. “Mo ti pinu ọkan mi, ma a si sa gbogbo ipa mi ni ọna to ba ofin mu lati mu ileri ẹgbẹ wa si imusẹ. “Mo wa n rọ awọn alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu APC lati fọwọsowọpọ pẹlu gbogbo oludije labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, ka le jọ ṣe aṣeyori.”


“Mo ti pinu ọkan mi, ma a si sa gbogbo ipa mi ni ọna to ba ofin mu lati mu ileri ẹgbẹ wa si imusẹ. “Mo wa n rọ awọn alatilẹyin ẹgbẹ oṣelu APC lati fọwọsowọpọ pẹlu gbogbo oludije labẹ asia ẹgbẹ oṣelu APC, ka le jọ ṣe aṣeyori.”


Fayose jẹ agbẹjọ́rò rẹ̀ ní gbèsè ₦900m, ló bá dèrò iléẹjọ́

Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹri, Ayodele Fayose ti yọju si ileẹjọ giga ni ilu Ado-Ekiti, ni ipinlẹ Ekiti. Fayose ni wọn gbe lọ si ile ẹjọ lori ẹsun pe ko lee san ẹẹdẹgbẹrun miliọnu naira to jẹ agbẹjọro rẹ,  Owoseni Ajayi. Ajayi yii si ni kọmisọnna fun eto idajọ, nigba ti Ayodele Fayose jẹ́ gomina ipinlẹ Ekiti. Ajayi lo jẹ agbẹjọro agba ati kọmiṣọna fun eto idajọ ni saa kini ati ikeji ti Fayose jẹ gomina laarin ọdun 2003 si 2006 ati ni ọdun 2014 si 2017. Lasiko igbẹjọ  nile ẹjọ giga ipinlẹ Ekiti, ni adari eto idajọ tẹlẹ naa ti ni oun ba Fayose se ẹjọ mejidinlogun. O ni owo ẹjọ ọkọọkan jẹ aadọta miliọnu naira owo iṣẹ oun amọ ti ko si san titi di oni.


Ajayi lo jẹ agbẹjọro agba ati kọmiṣọna fun eto idajọ ni saa kini ati ikeji ti Fayose jẹ gomina laarin ọdun 2003 si 2006 ati ni ọdun 2014 si 2017. Lasiko igbẹjọ  nile ẹjọ giga ipinlẹ Ekiti, ni adari eto idajọ tẹlẹ naa ti ni oun ba Fayose se ẹjọ mejidinlogun. O ni owo ẹjọ ọkọọkan jẹ aadọta miliọnu naira owo iṣẹ oun amọ ti ko si san titi di oni. O ni awọn ẹjọ yii lo da jẹ eyi ti Fayose ni si ileẹjọ laarin ọdun 2006 si 2014 lori bi wọn ṣe yọ ni ipo gomina nigba naa. Bakan naa lo ni oun lọ ṣe agbẹjọro fun Fayose lasiko to n jẹjọ ẹsun iwa ajẹbanu ti ajọ EFCC pe mọ nigba naa lọhun. Ninu iwe ẹsun naa ni Ajayi ti rọ ileẹjọ lati paṣẹ fun Fayose, pe ki o san owo to jẹ oun lai ni ifaṣẹyin rara.


O ni awọn ẹjọ yii lo da jẹ eyi ti Fayose ni si ileẹjọ laarin ọdun 2006 si 2014 lori bi wọn ṣe yọ ni ipo gomina nigba naa. Bakan naa lo ni oun lọ ṣe agbẹjọro fun Fayose lasiko to n jẹjọ ẹsun iwa ajẹbanu ti ajọ EFCC pe mọ nigba naa lọhun. Ninu iwe ẹsun naa ni Ajayi ti rọ ileẹjọ lati paṣẹ fun Fayose, pe ki o san owo to jẹ oun lai ni ifaṣẹyin rara. Bakan naa ni Ajayi tun rọ ileẹjọ wi pe ki o paṣẹ ki Fayose san owo ele ida ogun lori gbese to jẹ oun lati Ọjọ Karun, Osu Kẹwaa, ọdun 2018. O tun wa n beere ida mẹwaa miran lati ọjọ ti adajọ ba ti da ẹjọ ọhun. Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ naa lasiko igbẹjọ ṣe apejuwe ara rẹ gẹgẹ bi ẹni ti ko ni iṣẹ miran ju oṣelu lọ.


Bakan naa ni Ajayi tun rọ ileẹjọ wi pe ki o paṣẹ ki Fayose san owo ele ida ogun lori gbese to jẹ oun lati Ọjọ Karun, Osu Kẹwaa, ọdun 2018. O tun wa n beere ida mẹwaa miran lati ọjọ ti adajọ ba ti da ẹjọ ọhun. Gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ naa lasiko igbẹjọ ṣe apejuwe ara rẹ gẹgẹ bi ẹni ti ko ni iṣẹ miran ju oṣelu lọ. Fayose bura pe igbẹjọ ti arakunrin naa pe mọ oun ko ni ẹṣẹ nlẹ rara. O ni lootọ ni oun mọ arakunrin naa gẹgẹ bi adari eto idajọ oun tẹlẹri, to si ṣe awọn ẹjọ kan fun oun laarin ọdun 2006 si 2017, amọ to fi awọn iwe idajọ ẹjọ naa to gba nile ẹjọ pamọ fun oun. Nibayii, adajọ ti sun igbẹjọ si Ọjọ Kẹtala, Oṣu Kejila, nibi ti wọn ti lero pe awọn igun ti ọrọ kan yoo le sọrọ naa kuna.


Fayose bura pe igbẹjọ ti arakunrin naa pe mọ oun ko ni ẹṣẹ nlẹ rara. O ni lootọ ni oun mọ arakunrin naa gẹgẹ bi adari eto idajọ oun tẹlẹri, to si ṣe awọn ẹjọ kan fun oun laarin ọdun 2006 si 2017, amọ to fi awọn iwe idajọ ẹjọ naa to gba nile ẹjọ pamọ fun oun. Nibayii, adajọ ti sun igbẹjọ si Ọjọ Kẹtala, Oṣu Kejila, nibi ti wọn ti lero pe awọn igun ti ọrọ kan yoo le sọrọ naa kuna.


Ìdìbò tó ń bọ̀ kìí ṣé "Ìdìbò Èmi ló kán", ìdìbò àwọn ọmọ orílẹ̀èdè Naijiria ní - Peter Obi

Oludije sipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi, ti rọ awọn ọmọ orilẹede lati ma ṣe ri idibo to n bọ gẹgẹ bii idibo "emi lokan" nitori asiko awọn ọmọ orilẹeede Naijiria lokan lati yan aarẹ ti yoo wu wọn ninu gbogbo laasigbo ti wọn wa. Obi sọ eleyi nigba ti oun pẹlu igbakeji rẹ, Sẹnẹtọ Datti Baba-Ahmed n kopa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu  Kadaria Ahmed lana. O sẹ ọpọlọpọ ileri fun awọn ọmọ Naijiria pe ti wọn ba fun oun ni aye lati ṣejọba, ayipada lai ni ẹgbẹ ni yoo de ba orilẹede naa. Obi ni ki awọn ọmọ Naijiria ma ṣe ri idibo to n bọ ọhun gẹgẹ bii ti ẹlẹyamẹya tabi ẹsin. “Awa mejeeji, emi ati igbakeji mii ti rọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria pe eto idibo to n bọ ko gbọdọ da le ẹlẹyamẹya, ko gbọdọ da le lori ẹsin, ko gbọdọ da lori pe emi lo kan nitori pe asiko awọn ọmọ Naijiria lo kan lati gba iṣejọba orilẹede yii. “Mo n ṣe ileri pe maa yọ Naijiria kuro ninu oko ẹru, ti awa yoo si bẹrẹ lati pese awọn nnkan ti a fẹ fun ara wa.


Obi ni ki awọn ọmọ Naijiria ma ṣe ri idibo to n bọ ọhun gẹgẹ bii ti ẹlẹyamẹya tabi ẹsin. “Awa mejeeji, emi ati igbakeji mii ti rọ awọn ọmọ orilẹede Naijiria pe eto idibo to n bọ ko gbọdọ da le ẹlẹyamẹya, ko gbọdọ da le lori ẹsin, ko gbọdọ da lori pe emi lo kan nitori pe asiko awọn ọmọ Naijiria lo kan lati gba iṣejọba orilẹede yii. “Mo n ṣe ileri pe maa yọ Naijiria kuro ninu oko ẹru, ti awa yoo si bẹrẹ lati pese awọn nnkan ti a fẹ fun ara wa. “Isẹ yoo dikun patapata lorilẹede Naijira. A maa rii pe ko si ẹnikẹni to kọja ibawi labẹ ofin. “A fi n daa yin loju pe iwa ibajẹ eyi to gbalẹ lorilẹede Naijria yoo di ohun igbagbe.


“Isẹ yoo dikun patapata lorilẹede Naijira. A maa rii pe ko si ẹnikẹni to kọja ibawi labẹ ofin. “A fi n daa yin loju pe iwa ibajẹ eyi to gbalẹ lorilẹede Naijria yoo di ohun igbagbe. A oo rii pe a pese Naijiria fun awọn ọmọ orilẹede Naijiria. Peter Obi, ẹni to jẹ igbakeji aarẹ fun olujide sipo aarẹ ẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar lọdun 2019, kuro ninu ẹgbẹ ọhun lati lọ dije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour fun eto idibo lọdun 2023.


A oo rii pe a pese Naijiria fun awọn ọmọ orilẹede Naijiria. Peter Obi, ẹni to jẹ igbakeji aarẹ fun olujide sipo aarẹ ẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar lọdun 2019, kuro ninu ẹgbẹ ọhun lati lọ dije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Labour fun eto idibo lọdun 2023.


Arise TV yóò san owó ìtanràn lórí ìròyìn ẹlẹ́jẹ̀ tí wọ́n gbé nípa Tinubu – NBC

Ileeṣẹ to n risi akoonu igbohunsafẹfẹ lorilẹede Naijiria, NBC ti paṣẹ pe ileeṣẹ Arise TV yoo san owo itanran miliọnu meji Naira. Ẹsun ti wọn fi kan ileeṣẹ iroyin naa ni pe wọn gbe iroyin ofege nipa oludije sipo aarẹ lẹgbẹ oṣelu All progressive Congress, APC, Bola Ahmed Tinubu. NBC ni ileeṣẹ Arise TV Tẹ Oju ofin to de iroyin otitọ bolẹ, ni wọn ṣe gbọdọ san owo itanran naa. Ti ẹ ko ba gbagbe Ọjọ Isinmi ni Arise TV tọrọ aforiji lori iroyin ti wọn gbe pe Ajọ to n risi eto idibo lorilẹede Naijiria, INEC n ṣe iwadii Tinubu. Ohun ti wọn ni INEC n ṣe iwadii rẹ le lori ni  ẹsun ti wọn fi kan an pe ijọba ilẹ Amẹrika gbe ẹṣẹ le ohun ini Tinubu lasiko to n jẹ ẹjọ to n niiṣe pẹlu gbigbe oogun oloro lọ si oke okun. Amọ INEC ni opin oṣẹ ni ko si ohun to jọ iwadii bẹẹ ti awọn n ṣe.


Ti ẹ ko ba gbagbe Ọjọ Isinmi ni Arise TV tọrọ aforiji lori iroyin ti wọn gbe pe Ajọ to n risi eto idibo lorilẹede Naijiria, INEC n ṣe iwadii Tinubu. Ohun ti wọn ni INEC n ṣe iwadii rẹ le lori ni  ẹsun ti wọn fi kan an pe ijọba ilẹ Amẹrika gbe ẹṣẹ le ohun ini Tinubu lasiko to n jẹ ẹjọ to n niiṣe pẹlu gbigbe oogun oloro lọ si oke okun. Amọ INEC ni opin oṣẹ ni ko si ohun to jọ iwadii bẹẹ ti awọn n ṣe. Eyi lo mu ki ileeṣẹ iroyin Arise TV naa kọwe sita lati tọrọ aforiji nitori iroyin ofege ti wọn gbe naa.


Eyi lo mu ki ileeṣẹ iroyin Arise TV naa kọwe sita lati tọrọ aforiji nitori iroyin ofege ti wọn gbe naa.


À ń ṣọ́ àwọn gómìnà ní Naijiria lórí bí wọ́n ṣe ń kó Náírà pamọ́ sí ilé – EFCC

Alaga ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹede Naijiria, Abdulrasheed Bawa ti ni iye gomina ti awọn n ṣọ fun ẹsun ajẹbanu ti pọsi. EFCC ni eyi ko ṣẹyin igbeṣẹ Banki apapọ Niajiria, CBN lati ṣe atunṣe Naira, ti wọn si kesi awọn eniyan lati ko owo to wa ni ọwọ wọn wa ki wọn fi gba owo tuntun ti wọn fẹ ṣe. Ṣaaju ni ajọ EFCC ti kede pe oju awọn wa lara gomina mẹta ti wọn fi ẹsun kan pe o ko owo si ile, ti wọn ko le ko si banki. Amọ wọn ko sọ iye gomina ti wọn n sọ lọwọ yii fun awọn owo ti wọn n ko sile. Ninu ọrọ rẹ, adari ajọ EFCC naa ni awọn ko ni sọ iye awọn gomina ti awọn n ṣọ awọn awọn n sọ gbogbo bi o ṣe n lọ ni Naijiria. ‘’Mi o mọ iye wọn tabi boya iha ariwa tabi guusu ni wọn, amọ a n sọ awọn gomina ni Niajiria.’’ Bakan naa lo fikun un pe iwadii awọn fihan pe awọn gomina kan ti ko owo pamọ ti wọn fẹ lo lasiko idibo.


Amọ wọn ko sọ iye gomina ti wọn n sọ lọwọ yii fun awọn owo ti wọn n ko sile. Ninu ọrọ rẹ, adari ajọ EFCC naa ni awọn ko ni sọ iye awọn gomina ti awọn n ṣọ awọn awọn n sọ gbogbo bi o ṣe n lọ ni Naijiria. ‘’Mi o mọ iye wọn tabi boya iha ariwa tabi guusu ni wọn, amọ a n sọ awọn gomina ni Niajiria.’’ Bakan naa lo fikun un pe iwadii awọn fihan pe awọn gomina kan ti ko owo pamọ ti wọn fẹ lo lasiko idibo. Nitori naa igbesẹ ti CBN gbe ki wọn da owo pada si banki lati gba atunṣe yoo tu aṣiri awọn owo ti wọn lu ni ponpo yii. Ajọ EFCC yii ni kikọ awọn owo pamọ lo fa ọpọlọpọ iṣoro to ba ọrọ aje to fi mọ iya ati iṣẹ to n ba awọn ọmọ Naijiria finra, Amọ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ naa ni aṣiri wọn ko bo mọ.


Nitori naa igbesẹ ti CBN gbe ki wọn da owo pada si banki lati gba atunṣe yoo tu aṣiri awọn owo ti wọn lu ni ponpo yii. Ajọ EFCC yii ni kikọ awọn owo pamọ lo fa ọpọlọpọ iṣoro to ba ọrọ aje to fi mọ iya ati iṣẹ to n ba awọn ọmọ Naijiria finra, Amọ ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ naa ni aṣiri wọn ko bo mọ.


Kéére o! Ilé ẹjọ́ wọ́gilé ìdìbò ìjọba ìbílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Osun

Ile ẹjọ́ giga ijọba apapọ to wa nílùú Osogbo, nipinlẹ Osun, ti wọgile eto idibo ijọba ibilẹ to waye ni oṣu Kọkanla. Ọjọ karundinlogun, oṣu Kẹwaa, ni ajọ eleto idibo ipinlẹ naa ṣe eto idibo ọhun. Adajọ Nathaniel Ayo-Emmanuel, sọ ninu idajọ rẹ pe eto idibo naa tako ofin idibo, abala kọkandinlọgbọn ati abala kejilelọgbọn, ti ọdun 2022. Ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, lo pe ẹjọ́ tako idibo naa, to si ni ki ile ẹjọ́ pàṣẹ fun ajọ eleto idibo ipinlẹ Osun OSIEC, lati má ṣe eto idibo kankan. Àwọn olujẹjọ yooku ni INEC, APC ati alaga wọn, Adeboyega Famoodun. Ajọ eleto idibo, INEC, ti sọ pe awọn iwe ẹri gomina tuntun ti wọn dibo yan nipinlẹ Osun, Ademola Adeleke, ko si lọwọ oun mọ.


Ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, lo pe ẹjọ́ tako idibo naa, to si ni ki ile ẹjọ́ pàṣẹ fun ajọ eleto idibo ipinlẹ Osun OSIEC, lati má ṣe eto idibo kankan. Àwọn olujẹjọ yooku ni INEC, APC ati alaga wọn, Adeboyega Famoodun. Ajọ eleto idibo, INEC, ti sọ pe awọn iwe ẹri gomina tuntun ti wọn dibo yan nipinlẹ Osun, Ademola Adeleke, ko si lọwọ oun mọ. Alaga ajọ naa nipinlẹ Osun, Ọmọwe Mutiu Agboke, sọ nile ẹjọ to n gbọ ẹsun awuyewuye to waye lẹyin idibo gomina ipinlẹ naa, lọjọ Iṣẹgun pe oun ko ni Form CF 001 ti Adeleke lo lọdun 2018 lọwọ mọ. Ọsẹ to kọja ni ile ẹjọ naa paṣẹ fun INEC, pe ko mu fọọmu naa wa sile ẹjọ, lẹyin ti olupẹjọ, Gomina Gboyega Oyetola bẹ ile ẹjọ lati ṣe bẹẹ. Oṣu Kẹjọ, ọdun 2022, ni Gomina Oyetola ati ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, fi iwe ẹsun naa ranṣẹ sile ẹjọ.


Alaga ajọ naa nipinlẹ Osun, Ọmọwe Mutiu Agboke, sọ nile ẹjọ to n gbọ ẹsun awuyewuye to waye lẹyin idibo gomina ipinlẹ naa, lọjọ Iṣẹgun pe oun ko ni Form CF 001 ti Adeleke lo lọdun 2018 lọwọ mọ. Ọsẹ to kọja ni ile ẹjọ naa paṣẹ fun INEC, pe ko mu fọọmu naa wa sile ẹjọ, lẹyin ti olupẹjọ, Gomina Gboyega Oyetola bẹ ile ẹjọ lati ṣe bẹẹ. Oṣu Kẹjọ, ọdun 2022, ni Gomina Oyetola ati ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, fi iwe ẹsun naa ranṣẹ sile ẹjọ. Form CF 001 ni fọọmu ti oludije fi forukọ silẹ lati dije, ati awọn iwe ẹri ti Adeleke fun INEC lọdun 2018. Nibi igbẹjọ eto idibo naa to waye nilu Osogbo, ni agbẹjọro olupẹjọ, Akin Olujimi (SAN) ti ran ile ẹjọ leti aṣẹ to pa fun ajọ INEC, lati ko awọn iwe ẹri Ademola Adeleke wa. Ọjọ kẹẹdogun, oṣu Kọkanla ni ile ẹjọ pa aṣẹ naa fun alaga ajọ ọhun.


Form CF 001 ni fọọmu ti oludije fi forukọ silẹ lati dije, ati awọn iwe ẹri ti Adeleke fun INEC lọdun 2018. Nibi igbẹjọ eto idibo naa to waye nilu Osogbo, ni agbẹjọro olupẹjọ, Akin Olujimi (SAN) ti ran ile ẹjọ leti aṣẹ to pa fun ajọ INEC, lati ko awọn iwe ẹri Ademola Adeleke wa. Ọjọ kẹẹdogun, oṣu Kọkanla ni ile ẹjọ pa aṣẹ naa fun alaga ajọ ọhun. Olujimi ni ẹlẹrii keji ti oun mu wa sile ẹjọ ko nii sọ ohunkohun, titi INEC yoo fi fi awọn iwe naa han. O ni awọn ẹri ẹnu onitọhun nii ṣe pẹlu awọn iwe naa. Ẹni to ṣoju alaga INEC, Ọgbẹni Sheu Mohammed, to tun jẹ igbakeji oludari idibo ati amojuto awọn ẹgbẹ osẹlu ninu ajọ naa, sọ pe Form CF 001 Adeleke ko si lọwọ INEC ti ipinlẹ Osun.


Olujimi ni ẹlẹrii keji ti oun mu wa sile ẹjọ ko nii sọ ohunkohun, titi INEC yoo fi fi awọn iwe naa han. O ni awọn ẹri ẹnu onitọhun nii ṣe pẹlu awọn iwe naa. Ẹni to ṣoju alaga INEC, Ọgbẹni Sheu Mohammed, to tun jẹ igbakeji oludari idibo ati amojuto awọn ẹgbẹ osẹlu ninu ajọ naa, sọ pe Form CF 001 Adeleke ko si lọwọ INEC ti ipinlẹ Osun. Ọgbẹni Mohammed sọ pe lẹyin eto idibo ọdun 2018, ni awọn ti ko awọn iwe naa lọ si olu ileeṣẹ INEC niluu Abuja. O ni ẹ̀dà awọn iwe naa ni awọn ni lọwọ nipinlẹ Osun. “Ẹgbẹ oṣelu lo ko Form CF 001 lọ si olu ileeṣẹ INEC, ẹ̀dà rẹ nikan si ni wọn fun wa, fun akọsilẹ ti wa.” Ṣugbọn ọrọ to sọ yii ko tẹ agbẹjọro Gomina Oyetola lọrun, eyi to mu ko rọ ile ẹjọ lati paṣẹ fun Alaga INEC nipinlẹ Osun, Ọmọwe Mutiu Agboke, lati kọwe si olu ileeṣẹ INEC fun awọn iwe naa.


Ọgbẹni Mohammed sọ pe lẹyin eto idibo ọdun 2018, ni awọn ti ko awọn iwe naa lọ si olu ileeṣẹ INEC niluu Abuja. O ni ẹ̀dà awọn iwe naa ni awọn ni lọwọ nipinlẹ Osun. “Ẹgbẹ oṣelu lo ko Form CF 001 lọ si olu ileeṣẹ INEC, ẹ̀dà rẹ nikan si ni wọn fun wa, fun akọsilẹ ti wa.” Ṣugbọn ọrọ to sọ yii ko tẹ agbẹjọro Gomina Oyetola lọrun, eyi to mu ko rọ ile ẹjọ lati paṣẹ fun Alaga INEC nipinlẹ Osun, Ọmọwe Mutiu Agboke, lati kọwe si olu ileeṣẹ INEC fun awọn iwe naa. Amọ ninu esi to fun, agbẹjọro fun ajọ INEC, Paul Ananaba sọ pe alaga naa ko ni agbara tabi ẹtọ lati beere fun awọn iwe ẹri naa. Bakan naa ni agbẹjọro fun Adeleke, Onyechi Ikpeazu (SAN), sọ pe ni wọn igba ti awọn olupẹjọ ni awọn iwe ti wọn n beere fun lọwọ wọn, ohunkohun ko gbọdọ si wọn lọwọ lati pe ẹlẹri wọn jade. Ẹlẹri keji ti igun Gomina Oyetola mu wa sile ẹjọ, Rasak Adeosun, sọ fun ile ẹjọ pe awọn magomago kan waye lasiko idibo.


Amọ ninu esi to fun, agbẹjọro fun ajọ INEC, Paul Ananaba sọ pe alaga naa ko ni agbara tabi ẹtọ lati beere fun awọn iwe ẹri naa. Bakan naa ni agbẹjọro fun Adeleke, Onyechi Ikpeazu (SAN), sọ pe ni wọn igba ti awọn olupẹjọ ni awọn iwe ti wọn n beere fun lọwọ wọn, ohunkohun ko gbọdọ si wọn lọwọ lati pe ẹlẹri wọn jade. Ẹlẹri keji ti igun Gomina Oyetola mu wa sile ẹjọ, Rasak Adeosun, sọ fun ile ẹjọ pe awọn magomago kan waye lasiko idibo. Adeosun to jẹ aṣoju olupẹjọ ni ijọba ibilẹ Olorunda lasiko idibo gomina to waye ni oṣu Keje, sọ pe wọn ko lo ẹrọ to n sẹ ayẹwo orukọ oludibo, BVAS, ni ibudo idibo 749 to wa ni ijọba ibilẹ mẹwaa. Ọgbẹni Adeosun to tun jẹ oluranlọwọ pataki fun Gomina Oyetola, ni awọn aṣoju sọ fun oun pe iye eeyan to dibo pọju awọn to forukọ silẹ lọ. Lẹyin gbogbo atotonu awọn agbẹjọro, adajọ ile ẹjọ naa, Onidajọ Tertsea Kume, ti sun igbẹjọ si ọjọ kẹẹdọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun 2022.


Adeosun to jẹ aṣoju olupẹjọ ni ijọba ibilẹ Olorunda lasiko idibo gomina to waye ni oṣu Keje, sọ pe wọn ko lo ẹrọ to n sẹ ayẹwo orukọ oludibo, BVAS, ni ibudo idibo 749 to wa ni ijọba ibilẹ mẹwaa. Ọgbẹni Adeosun to tun jẹ oluranlọwọ pataki fun Gomina Oyetola, ni awọn aṣoju sọ fun oun pe iye eeyan to dibo pọju awọn to forukọ silẹ lọ. Lẹyin gbogbo atotonu awọn agbẹjọro, adajọ ile ẹjọ naa, Onidajọ Tertsea Kume, ti sun igbẹjọ si ọjọ kẹẹdọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun 2022.


Irọ́ lo pa! Ariwo Yorùbá Nation rẹ̀, ọgbọ́n àti dá ọmọ Yorùbá sínú láàsìgbò ni - Tinubu fún Akintoye lésì

Ikọ̀ ìpolongo ipò Ààrẹ Tinubu/Shettima ti fún Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye lésì lórí àtẹ̀jáde tí ó fi síta wí pé àwọn kò ṣe àtìlẹyìn fún ìdíje Tinubu láti dupò Ààrẹ Nàìjíríà. Nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ ikọ̀ ìpolongo náà, Bayo Onanuga fi síta ní ọ̀rọ̀ ara Banji Akintoye ló ń sọ kìí ṣe wí pé ó ń gba ẹnu gbogbo ọmọ Yorùbá sọ̀rọ̀. Onanuga ní irọ́ lásán ni gbogbo ìdúnkokò tí Akintoye ń dún wí pé ẹ̀yà Yorùbá ń gbèrò láti ya kúrò lára Nàìjíríà nítorí kò sí ìjókòó kankan tó wáyé níbi tí àwọn Yorùbá ti ní àwọn ti ṣetán láti kúrò. “Kò sí ibi kankan tí àpapọ̀ ọmọ Yorùbá ti jókòó tí wọ́n wá yan Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye àti ikọ̀ rẹ̀ láti ṣe ìdásílẹ̀ Ilana Yoruba láti fi gba ìran Yorùbá kúrò lára orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.” Ó ní gbogbo ìgbìyànjú Akintoye láti da àwọn ọmọ Yorùbá sínú làásìgbò tàbí jẹ́ kí irúfẹ́ ohun tó wáyé ní Rwanda wáyé ní Nàìjíríà ni kò ní wá sí ìmúṣẹ. Nígbà tó ń lórí ẹ̀sùn tí Banji Akintoye fi kan Tinubu wí pé kò ní àǹfàní kankan tí yóò ṣe fún Nàìjíríà lórí ipò ààrẹ tó ń wá, Onanuga ní gbogbo ẹnu ni òun fi sọ wí pé Asiwaju Bola Tinubu ní ìfarajìn sí iṣẹ́ ìsìn ọmọnìyàn ló ṣe gbégbá láti di Ààrẹ Nàìjíríà. Ó ní ìgbàgbọ́ Tinubu nínú ìṣọ̀kan àti ìdúróire Nàìjíríà níbi tí gbogbo ènìyàn orílẹ̀ èdè yìí yóò ti jẹ múkùndún ìjọba àwaarawa láìfi ẹ̀yà tàbí ẹ̀sìn ṣe ló ṣe gbégbá láti di ààrẹ.


“Kò sí ibi kankan tí àpapọ̀ ọmọ Yorùbá ti jókòó tí wọ́n wá yan Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye àti ikọ̀ rẹ̀ láti ṣe ìdásílẹ̀ Ilana Yoruba láti fi gba ìran Yorùbá kúrò lára orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.” Ó ní gbogbo ìgbìyànjú Akintoye láti da àwọn ọmọ Yorùbá sínú làásìgbò tàbí jẹ́ kí irúfẹ́ ohun tó wáyé ní Rwanda wáyé ní Nàìjíríà ni kò ní wá sí ìmúṣẹ. Nígbà tó ń lórí ẹ̀sùn tí Banji Akintoye fi kan Tinubu wí pé kò ní àǹfàní kankan tí yóò ṣe fún Nàìjíríà lórí ipò ààrẹ tó ń wá, Onanuga ní gbogbo ẹnu ni òun fi sọ wí pé Asiwaju Bola Tinubu ní ìfarajìn sí iṣẹ́ ìsìn ọmọnìyàn ló ṣe gbégbá láti di Ààrẹ Nàìjíríà. Ó ní ìgbàgbọ́ Tinubu nínú ìṣọ̀kan àti ìdúróire Nàìjíríà níbi tí gbogbo ènìyàn orílẹ̀ èdè yìí yóò ti jẹ múkùndún ìjọba àwaarawa láìfi ẹ̀yà tàbí ẹ̀sìn ṣe ló ṣe gbégbá láti di ààrẹ. Ó fi kun pé gbogbo àwọn ohun tí Ọjọgbọn Akintoye sọ wí pé ó jẹ àwọn lógún ni Tinubu ti ṣaájú sọ wí pé òun yóò gbájúmọ́ tí òun bá di ààrẹ Nàìjíríà nígbà tó ń ṣàfilọ́lẹ̀ àwọn nǹkan tó fẹ́ ṣe tó bá di ààrẹ. Onanuga tẹ̀síwájú pé Tinubu mọ̀ wí pé agbára tó sodo sọ́wọ́ ìjọba àpapọ̀ ti pọ̀ púpọ̀ jù ló fàá tí àwọn ìpínlẹ̀ kò fi gòkè tó bó ṣe yẹ tó sì ṣèlérí láti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin láti fi ààyè gba àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láti le wà ní ààyè ara wọn ju bí wọ́n ṣe wà lásìkò yìí lọ. Ó ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu fún àwọn wí pé Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye tó ti fìgbà kan rí jẹ́ sẹ́nétọ̀ ní Nàìjíríà ló yẹ kó jẹ́ atọ́nà fún àwọn ọ̀dọ́ tó ń bọ̀ lẹ́yìn dípò ṣíṣi àwọn ènìyàn lọ́nà.


Ó fi kun pé gbogbo àwọn ohun tí Ọjọgbọn Akintoye sọ wí pé ó jẹ àwọn lógún ni Tinubu ti ṣaájú sọ wí pé òun yóò gbájúmọ́ tí òun bá di ààrẹ Nàìjíríà nígbà tó ń ṣàfilọ́lẹ̀ àwọn nǹkan tó fẹ́ ṣe tó bá di ààrẹ. Onanuga tẹ̀síwájú pé Tinubu mọ̀ wí pé agbára tó sodo sọ́wọ́ ìjọba àpapọ̀ ti pọ̀ púpọ̀ jù ló fàá tí àwọn ìpínlẹ̀ kò fi gòkè tó bó ṣe yẹ tó sì ṣèlérí láti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin láti fi ààyè gba àwọn ìjọba ìbílẹ̀ láti le wà ní ààyè ara wọn ju bí wọ́n ṣe wà lásìkò yìí lọ. Ó ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu fún àwọn wí pé Ọ̀jọ̀gbọ́n Banji Akintoye tó ti fìgbà kan rí jẹ́ sẹ́nétọ̀ ní Nàìjíríà ló yẹ kó jẹ́ atọ́nà fún àwọn ọ̀dọ́ tó ń bọ̀ lẹ́yìn dípò ṣíṣi àwọn ènìyàn lọ́nà. Bákan náà ló ní ikọ̀ ìpolongo Tinubu kò lo fídíò Banji Akintoye kankan láti fi ṣe ìpolongo ìbò fún Tinubu tàbí ẹnikẹ́ni. Ẹ o ranti pe a mu iroyin wa fun-un yin pe ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹede ẹya Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti sọ pe oro nla lawọn ọmọ ilẹ Yoruba gbogbo to ba kopa ninu eto idibo 2023 lorilẹede Naijiria n da fun awon mọlẹbi wọn. Adari apapọ ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye to sọ eyi ninu atẹjade kan to fi sita sọ pe bi orilẹede Naijiria ṣe wa bayi, ko si anfani kankan ti ẹya Yoruba lee ri jẹ lara rẹ.


Bákan náà ló ní ikọ̀ ìpolongo Tinubu kò lo fídíò Banji Akintoye kankan láti fi ṣe ìpolongo ìbò fún Tinubu tàbí ẹnikẹ́ni. Ẹ o ranti pe a mu iroyin wa fun-un yin pe ẹgbẹ to n ja fun idasilẹ orilẹede ẹya Yoruba, Ilana Ọmọ Oodua ti sọ pe oro nla lawọn ọmọ ilẹ Yoruba gbogbo to ba kopa ninu eto idibo 2023 lorilẹede Naijiria n da fun awon mọlẹbi wọn. Adari apapọ ẹgbẹ Ilana ọmọ Oodua, Ọjọgbọn Banji Akintoye to sọ eyi ninu atẹjade kan to fi sita sọ pe bi orilẹede Naijiria ṣe wa bayi, ko si anfani kankan ti ẹya Yoruba lee ri jẹ lara rẹ. O ni oniruuru ifasẹyin ni apapọ orilẹede Naijiria ti mu ba oniruuru igbesẹ idagbasoke bii ẹkọ ofe, igbayegbadun araalu, ilera ọfẹ ati bẹẹbẹ lọ ti awọn Akin ọmọ Yoruba ti gbe kalẹ fun ẹya Yoruba. Bakan naa lo fi kun un pe nṣe lawọn ọmọ Yoruba to n dije, paapaa Aṣiwaju Ahmed Bola Tinubu to n dije fun ipo aarẹ Naijiria lẹgbẹ oṣelu APC n ba ọjọ iwaju Yoruba jẹ ati pe ogun ti yoo mu itinu ba atiranderan lo nle. Adari ẹgbẹ Yoruba naa ṣalaye pe oun ko si lẹyin eyikeyi awọn ọmọ Yoruba to n dije fun ipo oṣelu gbogbo lọdun 2023, ṣugbọn ohun wa lẹyin awọn ọdọ to n lepa ati gba orilẹede wọn pada lọwọ awọn adari to n ṣe ṣuta fún wọn.


O ni oniruuru ifasẹyin ni apapọ orilẹede Naijiria ti mu ba oniruuru igbesẹ idagbasoke bii ẹkọ ofe, igbayegbadun araalu, ilera ọfẹ ati bẹẹbẹ lọ ti awọn Akin ọmọ Yoruba ti gbe kalẹ fun ẹya Yoruba. Bakan naa lo fi kun un pe nṣe lawọn ọmọ Yoruba to n dije, paapaa Aṣiwaju Ahmed Bola Tinubu to n dije fun ipo aarẹ Naijiria lẹgbẹ oṣelu APC n ba ọjọ iwaju Yoruba jẹ ati pe ogun ti yoo mu itinu ba atiranderan lo nle. Adari ẹgbẹ Yoruba naa ṣalaye pe oun ko si lẹyin eyikeyi awọn ọmọ Yoruba to n dije fun ipo oṣelu gbogbo lọdun 2023, ṣugbọn ohun wa lẹyin awọn ọdọ to n lepa ati gba orilẹede wọn pada lọwọ awọn adari to n ṣe ṣuta fún wọn. Ọjọgbọn Akintoye ni lootọ loun ti fi igba kan ri kan sara si Tinubu gẹgẹ bi ẹni to kun oju oṣuwọn lati dari Naijiria nigba kan ri ti ina ko tii jo de ori koko ṣugbọn iṣẹlẹ lọwọlọwọ yii fun Yoruba lorilẹede Naijiria fihan pe nnkan ti yi pada. O ni ohun to bani ninujẹ pupọ ni lati ri ilẹ Yoruba to n lewaju pẹlu awọn ohun amayedẹrun ni Afrika wa di eyi ti gbogbo ohun elo amayedẹrun rẹ wa dẹnukọlẹ. “Awọn opopona ijọba apapọ n ba ọrọ aje ẹkun wa jẹ.


Ọjọgbọn Akintoye ni lootọ loun ti fi igba kan ri kan sara si Tinubu gẹgẹ bi ẹni to kun oju oṣuwọn lati dari Naijiria nigba kan ri ti ina ko tii jo de ori koko ṣugbọn iṣẹlẹ lọwọlọwọ yii fun Yoruba lorilẹede Naijiria fihan pe nnkan ti yi pada. O ni ohun to bani ninujẹ pupọ ni lati ri ilẹ Yoruba to n lewaju pẹlu awọn ohun amayedẹrun ni Afrika wa di eyi ti gbogbo ohun elo amayedẹrun rẹ wa dẹnukọlẹ. “Awọn opopona ijọba apapọ n ba ọrọ aje ẹkun wa jẹ. Fasiti wa ni ilu Ifẹ ti ṣe kẹrẹkẹrẹ di ẹgẹrẹmiti. A ko lee kọ ẹkọ imọ nipa ita wa mọ lawọn ile ẹkọ. A ko le kọ ede wa mọ lawọn ile ẹkọ wa gbogbo.


Fasiti wa ni ilu Ifẹ ti ṣe kẹrẹkẹrẹ di ẹgẹrẹmiti. A ko lee kọ ẹkọ imọ nipa ita wa mọ lawọn ile ẹkọ. A ko le kọ ede wa mọ lawọn ile ẹkọ wa gbogbo. A ti di ẹru ni Naijiria. A ko si lee maa ba bayi lọ.”


A ti di ẹru ni Naijiria. A ko si lee maa ba bayi lọ.”


Àwọn èèyàn kan faraya bí Peter Obi ṣe ṣe àbẹ̀wò sí Gumi

Gbajugbaja onimọ nipa ẹsin Islam, Sheik Gumi ti sọ ohun ti o ba oludije lẹgbẹ oṣelu Labour party, Peter Obi sọ lasiko to ṣabẹwo si. Ọjọ Aje ni Peter Obi ṣabẹwo si ni ile rẹ ni ilu Kaduna. Ninu ọrọ ti Gumi ba BBC sọ, o ni Obi wa ba oun lori erongba rẹ lati tukọ orilẹede Naijiria. Gumi ni amọran ti oun fun naa ni oun fun awọn oloṣelu miran to ti wa ṣabẹwo si oun. ‘’Ọjọ Aje ni igba akọkọ ti n o ma ṣepade pẹlu Peter Obi lori ero rẹ lati jẹ aarẹ orilẹede Niajiria.’’ O sọ fun mi idi to fi wa si Kaduna ati ero rẹ fun orilẹede Naijiria. Gẹgẹ bi mo ṣe ṣe fun awọn to ku, mo gbaa ni imọran pe ẹni ti yoo tukọ Naijiria gbọdọ gba alaafia laaye, ko si sọ orilẹede Naijiria di ọkan.


Gumi ni amọran ti oun fun naa ni oun fun awọn oloṣelu miran to ti wa ṣabẹwo si oun. ‘’Ọjọ Aje ni igba akọkọ ti n o ma ṣepade pẹlu Peter Obi lori ero rẹ lati jẹ aarẹ orilẹede Niajiria.’’ O sọ fun mi idi to fi wa si Kaduna ati ero rẹ fun orilẹede Naijiria. Gẹgẹ bi mo ṣe ṣe fun awọn to ku, mo gbaa ni imọran pe ẹni ti yoo tukọ Naijiria gbọdọ gba alaafia laaye, ko si sọ orilẹede Naijiria di ọkan. Lasiko ti wọn bi leere boya o ti ni ẹnikan to fẹ ko di ipo aarẹ mu ni Naijiria, Gumi ni oun ko ṣetan lati fi ero naa han ni asiko yii. Ni tirẹ, Peter Obi fi fọto to ya ni ile rẹ lasiko to ṣabẹwo si Gumi han si gbangba. Lati igba ti Peter Obi ti fi aworan han lori ayelujara nibi to ti sabẹwo is Sheik Gumi, ni awọn eniyan si bẹrẹ si ni sọrọ nipa ẹ. Bi awọn kan ṣe n gboriyin fun pe o ṣe daradara, ni awọn miran n bu ẹnu atẹ lu abẹwo naa.


Lasiko ti wọn bi leere boya o ti ni ẹnikan to fẹ ko di ipo aarẹ mu ni Naijiria, Gumi ni oun ko ṣetan lati fi ero naa han ni asiko yii. Ni tirẹ, Peter Obi fi fọto to ya ni ile rẹ lasiko to ṣabẹwo si Gumi han si gbangba. Lati igba ti Peter Obi ti fi aworan han lori ayelujara nibi to ti sabẹwo is Sheik Gumi, ni awọn eniyan si bẹrẹ si ni sọrọ nipa ẹ. Bi awọn kan ṣe n gboriyin fun pe o ṣe daradara, ni awọn miran n bu ẹnu atẹ lu abẹwo naa. Awọn to bu ẹnu atẹ lu ni ko tọsi Obi lati ṣabẹwo si Gumi, to jẹ wi pe oun lo n duna dunra pẹlu awọn agbebọn to n pa awọn ọmọ Naijiria. Bẹẹ ni wọn sọ pe Gumi si n ṣe atilẹyin fun awọn agbebọn nipa ọrọ rẹ. Amọ awọn to faramọ abẹwo naa ni ọpọlọ ni Peter Obi n lo lati ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn alẹnulọrọ pẹlu awọn araalu lorilẹede Naijiria.


Awọn to bu ẹnu atẹ lu ni ko tọsi Obi lati ṣabẹwo si Gumi, to jẹ wi pe oun lo n duna dunra pẹlu awọn agbebọn to n pa awọn ọmọ Naijiria. Bẹẹ ni wọn sọ pe Gumi si n ṣe atilẹyin fun awọn agbebọn nipa ọrọ rẹ. Amọ awọn to faramọ abẹwo naa ni ọpọlọ ni Peter Obi n lo lati ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn alẹnulọrọ pẹlu awọn araalu lorilẹede Naijiria.


Wo kókó àwọn ètò tí Bola Tinubu fẹ́ ṣe tó bá di ààrẹ

Olùdíje sípò Ààrẹ lẹ́gbẹ́ òṣèlú APC, Asiwaju Bola Tinubu, ti ṣàgbékalẹ̀ àwọn nǹkan tó fẹ́ ṣe ní orílẹ̀ èdè tó bá di Ààrẹ lọ́dún tó ń bọ̀. Níwájú àpapọ̀ ìgbìmọ̀ àwọn àgbààgbà Árèwá ni Tinubu ti ṣàgbékalẹ̀ èròńgbà rẹ̀ ọ̀hún. Tinubu ṣèlérí pé tí òun bá di Ààrẹ Nàìjíríà, òun yóò ṣe àrídájú rẹ̀ pé ìṣọ̀kan Nàìjíríà dúró ṣinṣin. Bákan náà ló ní àwọn ètò tí yóò mu Nàìjíríà gòkè àgbà ni ìjọba òun ma dágbálé. Ó fi kun pé òun máa sọ ẹkùn àríwá Nàìjíríà di ibi tí àwọn orílẹ̀ èdè káàkiri ilẹ̀ adúláwọ̀ yóò ti le máa kẹ́kọ̀ọ́ nípa ètò ọ̀gbìn. Àwọn ọmọdé tí kò lọ sílé ẹ̀kọ́ ni àwọn máa ṣètò láti fi wọ́n sẹ́nu ẹ̀kọ́ṣẹ́.


Bákan náà ló ní àwọn ètò tí yóò mu Nàìjíríà gòkè àgbà ni ìjọba òun ma dágbálé. Ó fi kun pé òun máa sọ ẹkùn àríwá Nàìjíríà di ibi tí àwọn orílẹ̀ èdè káàkiri ilẹ̀ adúláwọ̀ yóò ti le máa kẹ́kọ̀ọ́ nípa ètò ọ̀gbìn. Àwọn ọmọdé tí kò lọ sílé ẹ̀kọ́ ni àwọn máa ṣètò láti fi wọ́n sẹ́nu ẹ̀kọ́ṣẹ́. Ó fi kun pé ṣíṣe àmúlò àwọn ohun àlùmọ́nì àti ètò ọ̀gbìn ni èròńgbà àwọn láti fi mú kí ètò ọrọ̀ ajé Nàìjíríà bọ̀ sípò. Bákan náà, Tinubu ní gbogbo àwọn iṣẹ́ takuntakun tí Ààrẹ Muhammadu Buhari ṣe kù, ní òun yóò tẹ̀síwájú pẹ̀lú wọn. O sọ pe ni pàápàá ní ẹ̀ka pípèsè àwọn ohun amáyédẹrùn.


Ó fi kun pé ṣíṣe àmúlò àwọn ohun àlùmọ́nì àti ètò ọ̀gbìn ni èròńgbà àwọn láti fi mú kí ètò ọrọ̀ ajé Nàìjíríà bọ̀ sípò. Bákan náà, Tinubu ní gbogbo àwọn iṣẹ́ takuntakun tí Ààrẹ Muhammadu Buhari ṣe kù, ní òun yóò tẹ̀síwájú pẹ̀lú wọn. O sọ pe ni pàápàá ní ẹ̀ka pípèsè àwọn ohun amáyédẹrùn. Ó ní ipa òun ní ìpínlẹ̀ Eko gẹ́gẹ́ bí gómìnà ti jẹ́ ẹ̀rí máa jẹ́ mi nìṣó pé òun yóò ṣàgbékalẹ̀ àwọn ètò tí yóò mú kí àìsí ètò ààbò ni àríwá àtàwọn ẹkùn mìíràn ní Nàìjíríà di ohun ìgbàgbé. Ó ní gẹ́gẹ́ bí ojúṣe àkọ́kọ́ fún ẹni tó bá jẹ́ Ààrẹ orílẹ̀ èdè, ètò ààbò ni ohun àkọ́kọ́ láti gbájúmọ́. Asiwaju ní gbogbo ohun tó bá wà ní ìkáwọ́ ìjọba láti mú kí àwọn ènìyàn sun láìsí bẹ̀rù ni òun yóò ṣe.


Ó ní ipa òun ní ìpínlẹ̀ Eko gẹ́gẹ́ bí gómìnà ti jẹ́ ẹ̀rí máa jẹ́ mi nìṣó pé òun yóò ṣàgbékalẹ̀ àwọn ètò tí yóò mú kí àìsí ètò ààbò ni àríwá àtàwọn ẹkùn mìíràn ní Nàìjíríà di ohun ìgbàgbé. Ó ní gẹ́gẹ́ bí ojúṣe àkọ́kọ́ fún ẹni tó bá jẹ́ Ààrẹ orílẹ̀ èdè, ètò ààbò ni ohun àkọ́kọ́ láti gbájúmọ́. Asiwaju ní gbogbo ohun tó bá wà ní ìkáwọ́ ìjọba láti mú kí àwọn ènìyàn sun láìsí bẹ̀rù ni òun yóò ṣe. Ó sọ wí pé ìpè fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ àti àtúntò Nàìjíríà ni òun mọ́ àti pé gbogbo àwọn nǹkan yìí ni òun yóò wá ọ̀nà láti wá ojútùú lọ́nà tí ó bá òfin mu. Tinubu sọ àrídájú rẹ̀ pé gbogbo àwọn nǹkan àmúṣọrọ̀ tí Nàìjíríà ní àmọ́ tí àwọn olórí wa kò ì tíì ṣàmúlò pátá, ni òun yóò lò láti fi mú ìlọsíwájú bá Nàìjíríà. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ nípa bó ṣe ṣàtìlẹyìn fún olùdíje sípò Ààrẹ lẹ́gbẹ́ òṣèlú PDP, Atiku Abubakar nígbà tó ń wápò Ààrẹ lẹ́gbẹ́ òṣèlú ACN lọ́dún 2007, Tinubu kò yẹ kí Atiku ṣe iyèméjì kó tó gbárùkù ti òun lórí ìpinnu òun láti díje dupò Ààrẹ.


Ó sọ wí pé ìpè fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ àti àtúntò Nàìjíríà ni òun mọ́ àti pé gbogbo àwọn nǹkan yìí ni òun yóò wá ọ̀nà láti wá ojútùú lọ́nà tí ó bá òfin mu. Tinubu sọ àrídájú rẹ̀ pé gbogbo àwọn nǹkan àmúṣọrọ̀ tí Nàìjíríà ní àmọ́ tí àwọn olórí wa kò ì tíì ṣàmúlò pátá, ni òun yóò lò láti fi mú ìlọsíwájú bá Nàìjíríà. Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ nípa bó ṣe ṣàtìlẹyìn fún olùdíje sípò Ààrẹ lẹ́gbẹ́ òṣèlú PDP, Atiku Abubakar nígbà tó ń wápò Ààrẹ lẹ́gbẹ́ òṣèlú ACN lọ́dún 2007, Tinubu kò yẹ kí Atiku ṣe iyèméjì kó tó gbárùkù ti òun lórí ìpinnu òun láti díje dupò Ààrẹ. Ó ní ń ṣe ló yẹ kí Atiku jan ìyànsípò òun lóǹtẹ̀ nítorí àsìkò ẹ̀san ló dé yìí. Ìgbìmọ̀ àwọn àgbààgbà ẹkùn Àríwá tí   Tinubu bá sọ̀rọ̀ ló jẹ́ àpapọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́  Arewa Consultative Forum, Northern Elders Forum, Sir Ahmadu Bello Memorial Foundation, Jamiyyar Màtá Arewa àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Tinubu ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ètò rẹ̀ wọ̀nyí lẹ́yìn ọjọ́ méjì tí Atiku náà ṣe bẹ́ẹ̀ níwájú àwọn ìgbìmọ̀ náà.


Ó ní ń ṣe ló yẹ kí Atiku jan ìyànsípò òun lóǹtẹ̀ nítorí àsìkò ẹ̀san ló dé yìí. Ìgbìmọ̀ àwọn àgbààgbà ẹkùn Àríwá tí   Tinubu bá sọ̀rọ̀ ló jẹ́ àpapọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́  Arewa Consultative Forum, Northern Elders Forum, Sir Ahmadu Bello Memorial Foundation, Jamiyyar Màtá Arewa àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Tinubu ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ètò rẹ̀ wọ̀nyí lẹ́yìn ọjọ́ méjì tí Atiku náà ṣe bẹ́ẹ̀ níwájú àwọn ìgbìmọ̀ náà. Ó wá kan sárá sí àwọn adarí Nàìjíríà láyé àtijọ́ tí wọ́n fi àyè gba ara wọn láìfi ẹ̀sìn tàbí ẹ̀yà ṣe èyí tó ní ó hàn nínú orin orílẹ̀ èdè tí wọ́n kọ́kọ́ ṣe àgbékalẹ̀ fún orílẹ̀ èdè yìí. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, gómìnà ìpínlẹ̀ Kaduna, Mallam Nasir El-Rufai ṣàlàyé ìdí tó fi jẹ́ wí pé olùdíje ẹgbẹ́ òṣèlú APC ni àwọn ènìyàn àríwá máa dìbò fún láti di Ààrẹ Nàìjíríà lọ́dún tó ń bọ̀. El-Rufai ní gbogbo àwọn gómìnà APC ló fẹnukò pé kí ipò Ààrẹ lọ sí ẹkùn gúúsù kí ìṣọ̀kan àti dọ́gba-n-dọ́gba lè wáyé.


Ó wá kan sárá sí àwọn adarí Nàìjíríà láyé àtijọ́ tí wọ́n fi àyè gba ara wọn láìfi ẹ̀sìn tàbí ẹ̀yà ṣe èyí tó ní ó hàn nínú orin orílẹ̀ èdè tí wọ́n kọ́kọ́ ṣe àgbékalẹ̀ fún orílẹ̀ èdè yìí. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, gómìnà ìpínlẹ̀ Kaduna, Mallam Nasir El-Rufai ṣàlàyé ìdí tó fi jẹ́ wí pé olùdíje ẹgbẹ́ òṣèlú APC ni àwọn ènìyàn àríwá máa dìbò fún láti di Ààrẹ Nàìjíríà lọ́dún tó ń bọ̀. El-Rufai ní gbogbo àwọn gómìnà APC ló fẹnukò pé kí ipò Ààrẹ lọ sí ẹkùn gúúsù kí ìṣọ̀kan àti dọ́gba-n-dọ́gba lè wáyé. Ó ní tí àwọn àgbààgbà Àríwá bíi Sir Ahmadu Bello tí ń ṣe Sardauna ìlú Sokoto bá wà láyé, tapá titan rẹ̀ ni yóò fi ṣàtìlẹyìn pé kí ipò agbára padà sí ẹkùn gúúsù. Adarí àpapọ̀ ìpolongo Tinubu tó tún jẹ́ gómìnà ìpínlẹ̀ Plateau, Simon Lalong ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà máa gòkè àgbà lábẹ́ ìdarí Tinubu àti pé tẹrútọmọ ni yóò ni àǹfàní láti ṣe tirẹ̀. Lalong fi kun pé ìṣọ̀kan Nàìjíríà dájú lábẹ́ ìdarí Tinubu gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Nàìjíríà.


Ó ní tí àwọn àgbààgbà Àríwá bíi Sir Ahmadu Bello tí ń ṣe Sardauna ìlú Sokoto bá wà láyé, tapá titan rẹ̀ ni yóò fi ṣàtìlẹyìn pé kí ipò agbára padà sí ẹkùn gúúsù. Adarí àpapọ̀ ìpolongo Tinubu tó tún jẹ́ gómìnà ìpínlẹ̀ Plateau, Simon Lalong ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà máa gòkè àgbà lábẹ́ ìdarí Tinubu àti pé tẹrútọmọ ni yóò ni àǹfàní láti ṣe tirẹ̀. Lalong fi kun pé ìṣọ̀kan Nàìjíríà dájú lábẹ́ ìdarí Tinubu gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Nàìjíríà. Oludije aarẹ lẹgbẹ oṣelu APC feto idibo 2023, Aṣiwaju Ahmed Tinubu ti fi idaniloju han pe oun ni yoo bori ibo aarẹ lọdun to n bọ. Aṣiwaju Bola Tinubu ninu ọrọ to sọ nibi ipade apero ati idokoowo ipinlẹ Kaduna, to waye nilu Kaduna, lo ti fọwọ gbaya bẹẹ. O tun kan sara si gomina ipinlẹ naa, Mallam Nasir El-Rufai pẹlu afikun pe awọn alarojinlẹ bii rẹ loun yoo nilo ni iṣejọba oun.


Oludije aarẹ lẹgbẹ oṣelu APC feto idibo 2023, Aṣiwaju Ahmed Tinubu ti fi idaniloju han pe oun ni yoo bori ibo aarẹ lọdun to n bọ. Aṣiwaju Bola Tinubu ninu ọrọ to sọ nibi ipade apero ati idokoowo ipinlẹ Kaduna, to waye nilu Kaduna, lo ti fọwọ gbaya bẹẹ. O tun kan sara si gomina ipinlẹ naa, Mallam Nasir El-Rufai pẹlu afikun pe awọn alarojinlẹ bii rẹ loun yoo nilo ni iṣejọba oun. Tinubu wa ke si El_Rufai lati ṣeleri niwaju gbogbo eeyan pe oun ko ni sa roke okun lati kẹkọ gboye kun oye. O ni ohun ti yoo leke ilepa iṣejọba oun, bi oun ba wọle ni “idapada alaafia ati abo kaakiri ẹkun gbogbo. "O da mi loju pe labẹ idari mi, ijọba yoo mu ọrọ gbigbogun ti igbesunmọmi lọkunkundun gẹgẹ bi ara eto ologun.


Tinubu wa ke si El_Rufai lati ṣeleri niwaju gbogbo eeyan pe oun ko ni sa roke okun lati kẹkọ gboye kun oye. O ni ohun ti yoo leke ilepa iṣejọba oun, bi oun ba wọle ni “idapada alaafia ati abo kaakiri ẹkun gbogbo. "O da mi loju pe labẹ idari mi, ijọba yoo mu ọrọ gbigbogun ti igbesunmọmi lọkunkundun gẹgẹ bi ara eto ologun. A o dijọ ja ija yi papọ ni.” Oludije ipo aarẹ Naijiria labẹ aṣia ẹgbẹ oṣelu APC naa wa rawọ ẹbẹ si El-Rufai lati duro si orilẹede Naijiria, lẹyin to ba pari saa iṣejọba rẹ lọdun 2023 lati ba oun ṣiṣẹ pọ. Ninu esi rẹ, gomina Nasir El-Rufai ni oun “ṣeleri lati duro bi o tilẹ jẹ diẹ diẹ ni.”


A o dijọ ja ija yi papọ ni.” Oludije ipo aarẹ Naijiria labẹ aṣia ẹgbẹ oṣelu APC naa wa rawọ ẹbẹ si El-Rufai lati duro si orilẹede Naijiria, lẹyin to ba pari saa iṣejọba rẹ lọdun 2023 lati ba oun ṣiṣẹ pọ. Ninu esi rẹ, gomina Nasir El-Rufai ni oun “ṣeleri lati duro bi o tilẹ jẹ diẹ diẹ ni.”


APC ló máa tẹ̀síwájú ìṣejọba yìí lọ́dún 2023 lágbára Ọlọ́run, ìdí ni pé ... - Aisha Buhari

Arabinrin Aisha Buhari ti kẹnu bọ adura to si n gbaa wipe ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC ni ọkọ oun yoo tun gbe ijọba le lọwọ lẹyin idibo ọdun 2023. Aisha Buhari sọ pe iṣẹ daadaa gbudọ tẹsiwaju, bi yoo ba si ri bẹẹ afi ki APC gbe ijọba le APC lọwọ ni. "Ki lo de tẹ n bere iru ibeere yẹn lọwọ mi (o rẹrin musẹ), lagbara Ọlọrun, APC ni yoo wọle ipo Aarẹ lọdun 2023". Iyawo aarẹ orilẹede Naijiria, Aisha Buhari tun ṣalaye idi ti oun fi tọrọ aforiji lọwọ awọn ọmọ Naijiria lori iṣejọba ọkọ oun. Aisha Buhari lo sọ eleyii lasiko to n jiroro pẹlu ileeṣẹ iroyin BBC lori igbeaye rẹ gẹgẹ bi eniyan ati iriri rẹ gẹgẹ bi iyawo aarẹ Buhari. Ọrọ aforiji ti iyawo aarẹ naa sọ da ọpọlọpọ awuyewuye silẹ nigba naa, eleyii to tọka si pe o mọ pe ijọba aarẹ Buhari ko dẹrun ni ara awọn ọmọ Naijiria.


Iyawo aarẹ orilẹede Naijiria, Aisha Buhari tun ṣalaye idi ti oun fi tọrọ aforiji lọwọ awọn ọmọ Naijiria lori iṣejọba ọkọ oun. Aisha Buhari lo sọ eleyii lasiko to n jiroro pẹlu ileeṣẹ iroyin BBC lori igbeaye rẹ gẹgẹ bi eniyan ati iriri rẹ gẹgẹ bi iyawo aarẹ Buhari. Ọrọ aforiji ti iyawo aarẹ naa sọ da ọpọlọpọ awuyewuye silẹ nigba naa, eleyii to tọka si pe o mọ pe ijọba aarẹ Buhari ko dẹrun ni ara awọn ọmọ Naijiria. Amọ ninu ọrọ rẹ, Aisha Buhari salaye pe ẹda kan ko lee tẹ gbogbo eniyan lọrun ni oun ṣe tọrọ aforiji lọwọ awọn ara ilu. Laiko ifọrọwanilẹnuwo naa, Aisha ni ero oun ni pe oun ko ro pe ijọba aarẹ Buhari ṣe to fun awọn araalu. O ni ero oun ni wi pe ọpọlọpọ nkan ti wọn sọ pe wọn yoo ṣe lasiko ti wọn ṣe ipolongo idibo ko wa si imusẹ.


Amọ ninu ọrọ rẹ, Aisha Buhari salaye pe ẹda kan ko lee tẹ gbogbo eniyan lọrun ni oun ṣe tọrọ aforiji lọwọ awọn ara ilu. Laiko ifọrọwanilẹnuwo naa, Aisha ni ero oun ni pe oun ko ro pe ijọba aarẹ Buhari ṣe to fun awọn araalu. O ni ero oun ni wi pe ọpọlọpọ nkan ti wọn sọ pe wọn yoo ṣe lasiko ti wọn ṣe ipolongo idibo ko wa si imusẹ. ‘’Bio tilẹ jẹ pe ijọba ṣiṣẹ takun takun ni ipa ti wọn, amọ wọn ko le tẹ gbogbo araalu lọrun.’’ ‘’Bakan naa ni o ṣeeṣe ki wọn ma ṣe ohun ti awọn araalu n fẹ ki ijọba ṣe fun wọn.’’ ‘’Eyi lo mu mi tọrọ aforiji lọwọ awọn ara ilu, kii ṣe pe wọn ko gbiyanju rara.’’ Aisha Buhari ninu ọrọ rẹ ni iṣẹ oun gẹgẹ bi iyawo aarẹ ni lati ṣiṣẹ iranwọ fun ijọba lai wo ẹyin. Buhari ni ọfisi iyawo aarẹ lo n gbọ ọrọ awọn obinrin, ọmọde ati ipese iṣẹ fun awọn obinrin to fi mọ idokowo. O ni titoju bọ ọrọ oṣelu ko ki n ṣe iṣẹ ti oun, iṣẹ oun ni lati ṣe iranwọ fun awọn obinrin lorilẹede Naijiria nipa ajọ Future Assured ti oun gbe kalẹ.


‘’Bio tilẹ jẹ pe ijọba ṣiṣẹ takun takun ni ipa ti wọn, amọ wọn ko le tẹ gbogbo araalu lọrun.’’ ‘’Bakan naa ni o ṣeeṣe ki wọn ma ṣe ohun ti awọn araalu n fẹ ki ijọba ṣe fun wọn.’’ ‘’Eyi lo mu mi tọrọ aforiji lọwọ awọn ara ilu, kii ṣe pe wọn ko gbiyanju rara.’’ Aisha Buhari ninu ọrọ rẹ ni iṣẹ oun gẹgẹ bi iyawo aarẹ ni lati ṣiṣẹ iranwọ fun ijọba lai wo ẹyin. Buhari ni ọfisi iyawo aarẹ lo n gbọ ọrọ awọn obinrin, ọmọde ati ipese iṣẹ fun awọn obinrin to fi mọ idokowo. O ni titoju bọ ọrọ oṣelu ko ki n ṣe iṣẹ ti oun, iṣẹ oun ni lati ṣe iranwọ fun awọn obinrin lorilẹede Naijiria nipa ajọ Future Assured ti oun gbe kalẹ. Amọ o ni ko si isuna fun ileeṣẹ oun gẹgẹ bi iyawo aarẹ. ‘’Ohun ti ileeṣẹ mi n ṣe ni lati ran awọn eniyan lọwọ, a ma n gba awọn eniyan to ba nilo iranwọ wọle lai fi ti ẹnikẹni sẹ.’’ ‘’Iranwọ nipa eto ẹkọ ati eto ilera lo jẹ wa logun julọ. Iyawo aarẹ ni oun yoo kọkọ fi gbogbo nkan silẹ lọ simi nitori ara n fẹ isinmi.


Amọ o ni ko si isuna fun ileeṣẹ oun gẹgẹ bi iyawo aarẹ. ‘’Ohun ti ileeṣẹ mi n ṣe ni lati ran awọn eniyan lọwọ, a ma n gba awọn eniyan to ba nilo iranwọ wọle lai fi ti ẹnikẹni sẹ.’’ ‘’Iranwọ nipa eto ẹkọ ati eto ilera lo jẹ wa logun julọ. Iyawo aarẹ ni oun yoo kọkọ fi gbogbo nkan silẹ lọ simi nitori ara n fẹ isinmi. O ni oun ko ni ero ni bayii lati du ipo oṣelu kankan, ati pe oun yoo lo asiko oun pẹlu awọn ẹbi ati ara oun. Bakan naa lo ni ko si otitọ ninu iroyin gbe Dubai ni oun n gbe kii ṣe Naijiria. O ni awọn mọlẹbi oun, paapaa awọn ọmọ oun ni oun fẹ kọjumọ ni gba ti oun ba fi osẹlu silẹ.


O ni oun ko ni ero ni bayii lati du ipo oṣelu kankan, ati pe oun yoo lo asiko oun pẹlu awọn ẹbi ati ara oun. Bakan naa lo ni ko si otitọ ninu iroyin gbe Dubai ni oun n gbe kii ṣe Naijiria. O ni awọn mọlẹbi oun, paapaa awọn ọmọ oun ni oun fẹ kọjumọ ni gba ti oun ba fi osẹlu silẹ. Amọ o ni ero oun nipe ẹgbẹ oṣelu APC ni yoo jawe olubori ni idibo to n bọ ni ọdun 2023.


Amọ o ni ero oun nipe ẹgbẹ oṣelu APC ni yoo jawe olubori ni idibo to n bọ ni ọdun 2023.


''Àìsí ìṣọ̀kan láàrin Afenifere kò le ṣe àkóbá ìbò fún Tinubu''

Onimọ nipa eto oṣelu, to tun jẹ olukọ ni Fasiti Ibadan, Ọjọgbọn Dikrullahi Yagboyaju ti sọ pe nkan ayọ lo jẹ fun Bola Ahmed Tinubu, bi ẹgbẹ́ Afenifere ṣe buwọlu. Ọjọ Aiku ni eekan ẹgbẹ́ ọmọ Yoruba, Afenifere, Pa Reuben Fasoranti ati awọn agba ilẹ̀ Yoruba kan, buwọlu oludije ẹgbẹ́ oṣelu All Progressives Congress, si ipo aarẹ, Bola Tinubu. Ọjọgbọn Yagboyaju sọ pe Oríṣiríṣi itumọ to jinlẹ ni bibuwọ lu ẹni to ba n dije fun ipo oṣelu, nitori pe bi oludije ba ṣe ni alatilẹyin si, nie anfaani rẹ lati de ipo. "Olúdíje kankan ko gbọdọ ni ọ̀tá kankan" ninu irinajo rẹ. Ọjọgbọn Yagboyaju sọ pe bi Afenifere labẹ idari Pa Fasoranti ṣe kede atilẹyin wọn fun Tinubu, jẹ oriire fun, ati fun agbo oṣelu Naijiria. O ni ireti oun ni pe igbeṣẹ Afenifere yoo tàn de àwọn agbegbe to ku ni Naijiria, paapaa ni awọn ẹ̀yà to pọ, lati buwọlu idije Tinubu.


"Olúdíje kankan ko gbọdọ ni ọ̀tá kankan" ninu irinajo rẹ. Ọjọgbọn Yagboyaju sọ pe bi Afenifere labẹ idari Pa Fasoranti ṣe kede atilẹyin wọn fun Tinubu, jẹ oriire fun, ati fun agbo oṣelu Naijiria. O ni ireti oun ni pe igbeṣẹ Afenifere yoo tàn de àwọn agbegbe to ku ni Naijiria, paapaa ni awọn ẹ̀yà to pọ, lati buwọlu idije Tinubu. O ni nkan ti eyi tumọ si ni pé, to ba fi di aarẹ, wọn o ni le pe e ni aarẹ ẹ̀yà kan ṣoṣo. Lori bi awọn ọmọ ẹgbẹ́ Afenifere ko se fi ẹnu kò lori oludije kan naa, Ọjọgbọn Yagboyaju sọ pe oun ko lero pe yoo ni ipa buruku lara Bola Tinubu. Ṣáájú ni agba ninu ẹgbẹ́ naa, to tun jẹ alaga ẹgbẹ́, Oloye Ayo Adebanjo, kede pe oludije fun ipo aarẹ lati inu ẹgbẹ́ oṣelu Labour Party, Peter Obi, ni Afenifere yàn.


O ni nkan ti eyi tumọ si ni pé, to ba fi di aarẹ, wọn o ni le pe e ni aarẹ ẹ̀yà kan ṣoṣo. Lori bi awọn ọmọ ẹgbẹ́ Afenifere ko se fi ẹnu kò lori oludije kan naa, Ọjọgbọn Yagboyaju sọ pe oun ko lero pe yoo ni ipa buruku lara Bola Tinubu. Ṣáájú ni agba ninu ẹgbẹ́ naa, to tun jẹ alaga ẹgbẹ́, Oloye Ayo Adebanjo, kede pe oludije fun ipo aarẹ lati inu ẹgbẹ́ oṣelu Labour Party, Peter Obi, ni Afenifere yàn. Koda, ko si nibi ipade ti Tinubu ṣe pẹlu awọn àgbà ẹgbẹ́ ọhún n'ilu Akure. Onimọ eto oṣelu, Ọjọgbọn Dikrullahi Yagboyaju sọ pe ẹnikẹ́ni to ba tako ikede Fasoranti, ni ẹtọ lati ṣe bẹẹ. " Ṣugbọn nkan ti a rí ti Fasoranti ṣe, paapaa bi awọn agbaagba ilẹ Yoruba ṣe wa nibi eto naa fihan pe imọ wọn ṣọkan."


Koda, ko si nibi ipade ti Tinubu ṣe pẹlu awọn àgbà ẹgbẹ́ ọhún n'ilu Akure. Onimọ eto oṣelu, Ọjọgbọn Dikrullahi Yagboyaju sọ pe ẹnikẹ́ni to ba tako ikede Fasoranti, ni ẹtọ lati ṣe bẹẹ. " Ṣugbọn nkan ti a rí ti Fasoranti ṣe, paapaa bi awọn agbaagba ilẹ Yoruba ṣe wa nibi eto naa fihan pe imọ wọn ṣọkan."


Oyetola kò ní àṣẹ láti díje gẹ́gẹ́ bí gómìnà ní Ọsun – Iléẹjọ gíga

Ileẹjọ giga ni ilu Abuja ti ni gomina Isiaka Oyetola ati igbakeji rẹ, Benedict Alabi ko laṣẹ labẹ ofin lati dije du ipo gomina ni ipinlẹ Osun. Ileẹjọ ni igbesẹ naa ko ṣẹyin bi gomina ipinlẹ Yobe, Mai Mala Buni to tun di ipo alaga ẹgbẹ oṣelu APC ṣe buwọlu idije wọn. Ileẹjọ ni eyi tako ofin orilẹede Naijiria nitori labẹ ofin Buni kuna lati di ipo meji mu. Ni Ọjọ Keje, Osu kẹrin, ọdun 2022 ni Arakunrin Ogunwumiju (SAN) fi ẹsun kan ẹgbẹ oṣelu APC nipa iyansipo gomina ipinlẹ Osun, Isiaka Oyetola gẹgẹ bi oludije sipo gomina nipinlẹ naa, ti Alaga ẹgbẹ buwọ lu. Agbẹjọrọ naa ni Alaga ẹgbẹ ko lee di ipo meji mu labẹ abala ofin 285(14) (c), ti ọdun 1999. Amọ awọn agbẹjọro gomina naa ti Muyiwa Atoyebi SAN ṣe adari fun ni ko si ohun to buru ninu ohun ti Buni ṣe nitori o ni ẹtọ ni abẹ abala ofin 183.


Ni Ọjọ Keje, Osu kẹrin, ọdun 2022 ni Arakunrin Ogunwumiju (SAN) fi ẹsun kan ẹgbẹ oṣelu APC nipa iyansipo gomina ipinlẹ Osun, Isiaka Oyetola gẹgẹ bi oludije sipo gomina nipinlẹ naa, ti Alaga ẹgbẹ buwọ lu. Agbẹjọrọ naa ni Alaga ẹgbẹ ko lee di ipo meji mu labẹ abala ofin 285(14) (c), ti ọdun 1999. Amọ awọn agbẹjọro gomina naa ti Muyiwa Atoyebi SAN ṣe adari fun ni ko si ohun to buru ninu ohun ti Buni ṣe nitori o ni ẹtọ ni abẹ abala ofin 183. Amọ adajọ ni iyansipo Oyetola ko lẹṣẹ nilẹ nitori Buni di ipo gomina ipinlẹ Yobe mu, to si tun di ipo alaga ẹgbẹ oṣelu APC mu. Ninu ọrọ rẹ, gomina ipinlẹ Osun, Adegboyega Oyetola ti sọ fun awọn eniyan rẹ lati fi ọkan balẹ nitori mimi kan ko lee mi awọn. Eyi ko ṣẹyin aṣẹ ileẹjọ giga ni ilu Abuja to ni ko ni aṣẹ lati dije dupo gomina ni saa keji.


Amọ adajọ ni iyansipo Oyetola ko lẹṣẹ nilẹ nitori Buni di ipo gomina ipinlẹ Yobe mu, to si tun di ipo alaga ẹgbẹ oṣelu APC mu. Ninu ọrọ rẹ, gomina ipinlẹ Osun, Adegboyega Oyetola ti sọ fun awọn eniyan rẹ lati fi ọkan balẹ nitori mimi kan ko lee mi awọn. Eyi ko ṣẹyin aṣẹ ileẹjọ giga ni ilu Abuja to ni ko ni aṣẹ lati dije dupo gomina ni saa keji. Oyetola ni awọn n gba ileẹjọ kotẹmilọrun lọ fun agbeyẹwọ idajọ ọhun. O ni gbogbo igbiyanju awọn alatako ni lati doju igbẹjọ to n lọ lọwọ ni ile ẹjọ to n gbẹjọ lori idibo bolẹ.


Oyetola ni awọn n gba ileẹjọ kotẹmilọrun lọ fun agbeyẹwọ idajọ ọhun. O ni gbogbo igbiyanju awọn alatako ni lati doju igbẹjọ to n lọ lọwọ ni ile ẹjọ to n gbẹjọ lori idibo bolẹ.


'Bí ọ̀rọ̀ ṣe bẹ̀rẹ̀ sí ní dàrú ní Naijiria rèé ...'

Aarẹ akọkọ fun ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ lapapọ lorilẹede Naijiria, Ọgbẹni Hassan Adebayo Sunmọnu ti sọ bi eto ọrọ aje orilẹede Naijiria ṣe wọ wa lati ibẹrẹ. Ọgbẹni Sunmọnu lasiko ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ BBC News Yoruba ni ikọ ologun to gba ijọba ni Naijiria lo ba ọrọ aje Naijiria. Ninu ọrọ rẹ,  o ni eto iṣejọba Naijiria ki awọn ologun to gbajọba fi aye silẹ ni awọn ipinlẹ fun idagbasoke eto ọrọ aje wọn Amọ o ni kete ti awọn ologun gbajọba ni wọn kede pe ohun gbogbo to niiṣe pẹlu eto ẹkọ, ilera ati ọrọ aje ti da ti ijọba apapọ. Bakan naa lo ni ijọba ologun to sọ ipinlẹ mẹta da ipinlẹ mejidinlogun ni wọn bẹrẹ si ni fi owo Naijiria tọju awọn oloṣelu. Ẹkunrẹrẹ fidio naa wa nibi.


Àwọn ẹ̀rí kàbìtì tó ní oògùn olóró nínú tó rọ̀ mọ Abba Kyari rèé - NDLEA

Ọga agba fun ileeṣẹ ajọ to gbogun ti ogun oloro ni Naijiria, (NDLEA), Mohammed Ajia ti sọ nileẹjọ giga Abuja pe awọn ẹri to ni ogun oloro kokeni ninu ati ogun oloro miiran wa nilẹ, to ni nnkan se pẹlu igbakeji kọmisona ileeṣẹ ọlọpaa nigba kan ri, Abba Kyari, Kyari ati awọn mẹrin miiran ninu ẹka ileeṣẹ ọlọpaa, IRT, Sunday Ubua, Bawa James, Simon Agirgba ati John Nuhu ni wọn dijọ n jẹjọ. Ẹsun ti wọn fi kan wọn ni pe wọn ko ogun oloro pamọ, eyi to jẹ ẹsẹ nla ninu ofin orilẹede Naijiria. Laipẹ yii ni Adajọ  Inyang Ekwo wọgile ibeere agbẹjoro agba lati gbe Kyari lọ si ilẹ Amẹrika lori ẹsun to nii se pẹlu ogun oloro naa. Nibi igbẹjọ, Ajia, ẹni to jẹ ẹlẹri kẹrin ni Ubua, to n dari ikọ ọlọpaa IRT lẹyin ti wọn ni ki Kyari lọ ma rọkun nile na, kọ lẹta si ajọ NDLEA lori bi wọn ṣe fi ofin mu  Umeibe ati Ezaenwanne lori ẹsun pe wọn gbe ogun oloro kokeni. “Kete ti a ṣe ayẹwo lori ẹri wọnyi, o fihan pe ida ọgọrin ninu rẹ ni ogun oloro kokeni ninu. Awọn yoku si ni apẹẹrẹ pe ogun oloro wa ninu wọn , ti ida ogun yoku si ni ogun oloro miiran ninu.


Nibi igbẹjọ, Ajia, ẹni to jẹ ẹlẹri kẹrin ni Ubua, to n dari ikọ ọlọpaa IRT lẹyin ti wọn ni ki Kyari lọ ma rọkun nile na, kọ lẹta si ajọ NDLEA lori bi wọn ṣe fi ofin mu  Umeibe ati Ezaenwanne lori ẹsun pe wọn gbe ogun oloro kokeni. “Kete ti a ṣe ayẹwo lori ẹri wọnyi, o fihan pe ida ọgọrin ninu rẹ ni ogun oloro kokeni ninu. Awọn yoku si ni apẹẹrẹ pe ogun oloro wa ninu wọn , ti ida ogun yoku si ni ogun oloro miiran ninu. Ẹri ti Ajia jẹ yii lo nii se pẹlu oogun oloro cocaine kilo mẹtadinlogun le diẹ, ti wọn ni wọn fẹ ta ati pe wọn gbọna ẹburu yọ ninu oogun oloro cocaine naa, eyi to le diẹ ni ogun kilogiramu. Lara awọn ẹsun miiran ti wọn tun fi jan Kyari ni pe o gbiyanju lati tako isẹ ajọ NDLEA. Kyari ni wọn lo na owo to to ẹgbẹrun lọna mọkanlelọgọta owo ilẹ okere si ọga agba kan labẹ ajọ naa ni Garki niluu Abuja.. Awọn ẹsun wọnyi ni ileẹjọ ni Kyari ati awọn mẹrin yoku jẹbi rẹ, to si ni ijiya ninu ofin orilẹede Naijiria to nii se pẹlu gbigbe ati lilo ogun oloro.


Ẹri ti Ajia jẹ yii lo nii se pẹlu oogun oloro cocaine kilo mẹtadinlogun le diẹ, ti wọn ni wọn fẹ ta ati pe wọn gbọna ẹburu yọ ninu oogun oloro cocaine naa, eyi to le diẹ ni ogun kilogiramu. Lara awọn ẹsun miiran ti wọn tun fi jan Kyari ni pe o gbiyanju lati tako isẹ ajọ NDLEA. Kyari ni wọn lo na owo to to ẹgbẹrun lọna mọkanlelọgọta owo ilẹ okere si ọga agba kan labẹ ajọ naa ni Garki niluu Abuja.. Awọn ẹsun wọnyi ni ileẹjọ ni Kyari ati awọn mẹrin yoku jẹbi rẹ, to si ni ijiya ninu ofin orilẹede Naijiria to nii se pẹlu gbigbe ati lilo ogun oloro. Adajọ Emeka Nwite wa ni ẹjọ naa yoo tẹsiwaju ni ogunjọ oṣu kẹwaa. Ìjọba àpapọ̀ ti ní olorí ikọ̀ ajìjàgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀ èdè Biafra, IPOB, Nnamdi Kanu ṣì ní ẹjọ́ láti jẹ́ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn ti pa gbogbo ẹ̀sùn tí ìjọba kà si lọ́rùn rẹ́. Mínísítà fétò ìdájọ́  orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Abubakar Malami ló sọ bẹ́ẹ̀ nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ rẹ̀, Umar Jibrilu Gwandu fi léde lọ́jọ́bọ̀.


Adajọ Emeka Nwite wa ni ẹjọ naa yoo tẹsiwaju ni ogunjọ oṣu kẹwaa. Ìjọba àpapọ̀ ti ní olorí ikọ̀ ajìjàgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀ èdè Biafra, IPOB, Nnamdi Kanu ṣì ní ẹjọ́ láti jẹ́ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ilé ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn ti pa gbogbo ẹ̀sùn tí ìjọba kà si lọ́rùn rẹ́. Mínísítà fétò ìdájọ́  orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Abubakar Malami ló sọ bẹ́ẹ̀ nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ rẹ̀, Umar Jibrilu Gwandu fi léde lọ́jọ́bọ̀. Malami ní ohun tí àwọn adájọ́ gbé ìdájọ́ kalẹ̀ lé lórí ni bí ìjọba ṣe gbé Kanu wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti wá jẹ́jọ́ kìí ṣe wí pé kò jẹ̀bi ìdìtẹ̀gbàjọba tí wọ́n fi kàn-án. Ó ní gbogbo ẹ̀sùn tó wà lọ́rùn Kanu lórí bó ṣe sá kúrò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti má kojú ìgbẹ́jọ́ nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ fún un ní ìdáǹdè ṣì wà lọ́rùn rẹ̀ tí yóò sì kojú ìgbẹ́jọ́ wọn. Bákan náà ló fi kún un pé àwọn máa ṣàgbéyẹ̀wò ìdájọ́ náà daada láti mọ́ ìgbésẹ̀ òfin tó kàn láti gbé ọ̀rọ̀ náà gbà tí àwọn yóò sì fi ohun tí àwọn bá fẹnukò lórí léde fún gbogbo ọmọ Nàìjíríà.


Malami ní ohun tí àwọn adájọ́ gbé ìdájọ́ kalẹ̀ lé lórí ni bí ìjọba ṣe gbé Kanu wá sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti wá jẹ́jọ́ kìí ṣe wí pé kò jẹ̀bi ìdìtẹ̀gbàjọba tí wọ́n fi kàn-án. Ó ní gbogbo ẹ̀sùn tó wà lọ́rùn Kanu lórí bó ṣe sá kúrò ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti má kojú ìgbẹ́jọ́ nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ fún un ní ìdáǹdè ṣì wà lọ́rùn rẹ̀ tí yóò sì kojú ìgbẹ́jọ́ wọn. Bákan náà ló fi kún un pé àwọn máa ṣàgbéyẹ̀wò ìdájọ́ náà daada láti mọ́ ìgbésẹ̀ òfin tó kàn láti gbé ọ̀rọ̀ náà gbà tí àwọn yóò sì fi ohun tí àwọn bá fẹnukò lórí léde fún gbogbo ọmọ Nàìjíríà. Malami tẹ̀síwájú pé ìjọba àpapọ̀ ní yóò jíròrò lórí ọ̀nà tí wọ́n yóò gbé ìgbẹ́jọ́ náà gbà láìpẹ́. Ẹ o ranti pe ni ana ni a mu iroyin wa pe Ile ẹjọ kotẹmilọrun nilu Abuja ti ni ki wọn tu olori ikọ ajijagbara IPOB Nnamdi silẹ pe ko maa lọ sile lalaafia. Adajọ ẹlẹni mẹta  to gbẹjọ kotẹmilọrun to gbe wa sile ẹjọ ni ko lẹjọ lati dahun mọ nitori ile ẹjọ giga ko laṣẹ lati gbẹjọ rẹ.


Malami tẹ̀síwájú pé ìjọba àpapọ̀ ní yóò jíròrò lórí ọ̀nà tí wọ́n yóò gbé ìgbẹ́jọ́ náà gbà láìpẹ́. Ẹ o ranti pe ni ana ni a mu iroyin wa pe Ile ẹjọ kotẹmilọrun nilu Abuja ti ni ki wọn tu olori ikọ ajijagbara IPOB Nnamdi silẹ pe ko maa lọ sile lalaafia. Adajọ ẹlẹni mẹta  to gbẹjọ kotẹmilọrun to gbe wa sile ẹjọ ni ko lẹjọ lati dahun mọ nitori ile ẹjọ giga ko laṣẹ lati gbẹjọ rẹ. Adajọ ni ọna ti ko tọ ni wọn fi gbe Kanu wọ Naijiria lati orileede Kenya ati pe wọn ko tẹle ilana to bofin mu nipa gbigbe daran wọ orileede rẹ pada. Tori eyi, adajọ ni ko lẹjọ kankan ro ti wọn si wọgile gbogbo ẹsun ti wọn fi kan an. Idajọ yi n waye lẹyin agbẹjọro agba to n ṣoju Kanu,Mike Ozekhome bẹ ile ẹjọ pe ki wọn wgile awọn ẹsun meje to ku ti wọn fi kan Kanu ninu mẹẹdogun ti ile ẹjọ giga ti ṣaaju wọgile mẹjọ ninu rẹ.


Adajọ ni ọna ti ko tọ ni wọn fi gbe Kanu wọ Naijiria lati orileede Kenya ati pe wọn ko tẹle ilana to bofin mu nipa gbigbe daran wọ orileede rẹ pada. Tori eyi, adajọ ni ko lẹjọ kankan ro ti wọn si wọgile gbogbo ẹsun ti wọn fi kan an. Idajọ yi n waye lẹyin agbẹjọro agba to n ṣoju Kanu,Mike Ozekhome bẹ ile ẹjọ pe ki wọn wgile awọn ẹsun meje to ku ti wọn fi kan Kanu ninu mẹẹdogun ti ile ẹjọ giga ti ṣaaju wọgile mẹjọ ninu rẹ. Ṣaaju, adajọ Jummai Hannatu Saki wọgile iwe ti wọn mu wa pe ki wọn tete gbọ ẹjọ Kanu pẹlu alaye pe ọjọ ti re kọja lori rẹ. Bẹẹ naa lo fi igbẹjọ beeli rẹ sẹgbẹ kan titi igba ti wọn yoo fi gbẹjọ kotẹmilọrun . Ijọba Naijiria lo gbew Kanu lọsi ile ẹjọ lori ẹsun to da lori iditẹgbajọba,iyapa lọtọ ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ IPOB ti wọn ti fofin de pe ikọ agbesunmọmi ni.


Ṣaaju, adajọ Jummai Hannatu Saki wọgile iwe ti wọn mu wa pe ki wọn tete gbọ ẹjọ Kanu pẹlu alaye pe ọjọ ti re kọja lori rẹ. Bẹẹ naa lo fi igbẹjọ beeli rẹ sẹgbẹ kan titi igba ti wọn yoo fi gbẹjọ kotẹmilọrun . Ijọba Naijiria lo gbew Kanu lọsi ile ẹjọ lori ẹsun to da lori iditẹgbajọba,iyapa lọtọ ati pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ IPOB ti wọn ti fofin de pe ikọ agbesunmọmi ni. Amọ ṣa losu Karun un, adajọ Binta Nyako ti ile ẹjọ giga Abuja wọgile mẹjọ ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan an Kanu. Ile ẹjọ giga ti o wa ni Abuja wọgile igbẹjọ beeli ti awọn agbẹjọro rẹ muwa nigba naa.


Amọ ṣa losu Karun un, adajọ Binta Nyako ti ile ẹjọ giga Abuja wọgile mẹjọ ninu awọn ẹsun ti wọn fi kan an Kanu. Ile ẹjọ giga ti o wa ni Abuja wọgile igbẹjọ beeli ti awọn agbẹjọro rẹ muwa nigba naa.


Àwọn onímọ̀ ọrọ̀ ajé bu ẹnu àtẹ́ lu àbá ìsúná 2023 tí Buhari gbé ka ìwájú àwọn aṣòfin

Ní àná ọjọ́ Ẹtì ọjọ́ Keje, oṣù Kẹwàá ọdún 2022 ní Ààrẹ Muhammadu Buhari tẹ pẹpẹ àbá ìsúná ọdún 2023 síwájú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àpapọ̀. Àpapọ̀ owó ìsúná náà jẹ́ ogún tírílíọ̀nù àti bílíọ̀nù mọ́kànléláàdọ́ta náírà (₦20.51trn) èyí tó fi owó tó lé ní tírílíọ̀nù méjì náírà lé sí ìsúná ọdún 2022. Orí àádọ́rin dọ́là fún àgbá epo rọ̀bì kan àti pé tí a bá le pèsè mílíọ̀nù kan àti ẹgbẹ̀rún mọ́kàndínláàdọ́rin epo rọ̀bì fún títà ní wọ́n gbé àbá ìsúná náà lé lórí. Tírílíọ̀nù 11.9 náírà ni èròńgbà wí pé yóò jẹ́ owó tíi yóò wọlé fún ìjọba nínú owó tí wọ́n fẹ́ ná ọ̀hún pẹ̀lú ìrètí pé wọn yóò yá owó yòókù láti lè mú kí àbá ìsúná náà jẹ́ mímúṣẹ. Ìjọba ní tírílíọ̀nù mẹ́fa náírà ni àwọn yà sọ́tọ̀ láti fi san èlé orí owó tí wọ́n ya èyí tó ṣàfihàn pé ìpèníjà ńlá ń bọ̀ fún Nàìjíríà nídìí owó níná lọdún 2023. Àbá ìsúná ti wá ṣokùnfà awuyewuye láti ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà pàápàá pẹ̀lú èròńgbà ìjọba láti tún yá owó láti fi kún àbá ìsúná náà.


Tírílíọ̀nù 11.9 náírà ni èròńgbà wí pé yóò jẹ́ owó tíi yóò wọlé fún ìjọba nínú owó tí wọ́n fẹ́ ná ọ̀hún pẹ̀lú ìrètí pé wọn yóò yá owó yòókù láti lè mú kí àbá ìsúná náà jẹ́ mímúṣẹ. Ìjọba ní tírílíọ̀nù mẹ́fa náírà ni àwọn yà sọ́tọ̀ láti fi san èlé orí owó tí wọ́n ya èyí tó ṣàfihàn pé ìpèníjà ńlá ń bọ̀ fún Nàìjíríà nídìí owó níná lọdún 2023. Àbá ìsúná ti wá ṣokùnfà awuyewuye láti ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà pàápàá pẹ̀lú èròńgbà ìjọba láti tún yá owó láti fi kún àbá ìsúná náà. Adarí àpapọ̀ fún ẹgbẹ́ àwọn olókoòwò, ilé iṣẹ́, ìwakùsà àti ètò ọ̀gbìn Nàìjíríà, NACCIMA, Olusola Obadimu júwe àbá ìsúná 2023 ti Ààrẹ Buhari gbé síwájú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin bí i èyí tí kò ní àǹfàní tí yóò ṣe fún àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè yìí. Obadimu ní ìjọba ń gbèrò láti yá ₦8.4trn tí wọn yóò sì tún fi ₦6.3trn san gbèsè padà nínú rẹ̀. Ó ní ìgbèsẹ́ yìí kò dára tó rárá nítorí ní ṣe ló dàbí pé ojú kan náà ni orílẹ̀ èdè yìí ti ń fò tí wọ́n sì ń bà síbẹ̀ bákan náà nítorí ìjọba kàn ń gba gbèsè láti fi san gbèsè ni.


Adarí àpapọ̀ fún ẹgbẹ́ àwọn olókoòwò, ilé iṣẹ́, ìwakùsà àti ètò ọ̀gbìn Nàìjíríà, NACCIMA, Olusola Obadimu júwe àbá ìsúná 2023 ti Ààrẹ Buhari gbé síwájú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin bí i èyí tí kò ní àǹfàní tí yóò ṣe fún àwọn ọmọ orílẹ̀ èdè yìí. Obadimu ní ìjọba ń gbèrò láti yá ₦8.4trn tí wọn yóò sì tún fi ₦6.3trn san gbèsè padà nínú rẹ̀. Ó ní ìgbèsẹ́ yìí kò dára tó rárá nítorí ní ṣe ló dàbí pé ojú kan náà ni orílẹ̀ èdè yìí ti ń fò tí wọ́n sì ń bà síbẹ̀ bákan náà nítorí ìjọba kàn ń gba gbèsè láti fi san gbèsè ni. Ó fi kun pé gbogbo àbá ìsúná àtẹ̀yìnwá náà kò so èso rere fún àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ó tẹ̀síwájú pé kókó ohun tí òun rí níbi àbá ìsúná náà kò kọjá ọ̀rọ̀ ètò ìdìbò tó fẹ́ wáyé ní ọdún tó ń bọ̀. Obadimu ní àsìkò ti tó fún ìjọba láti yé gbáralé owó epo rọ̀bì nìkan mọ́ kí wọ́n wá ọ̀nà láti máa fi pa owó láti ẹ̀ka mìíràn kí yíya owó láti fi ṣe àwọn àkànṣe iṣẹ́ lé dínkù jọjọ.


Ó fi kun pé gbogbo àbá ìsúná àtẹ̀yìnwá náà kò so èso rere fún àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ó tẹ̀síwájú pé kókó ohun tí òun rí níbi àbá ìsúná náà kò kọjá ọ̀rọ̀ ètò ìdìbò tó fẹ́ wáyé ní ọdún tó ń bọ̀. Obadimu ní àsìkò ti tó fún ìjọba láti yé gbáralé owó epo rọ̀bì nìkan mọ́ kí wọ́n wá ọ̀nà láti máa fi pa owó láti ẹ̀ka mìíràn kí yíya owó láti fi ṣe àwọn àkànṣe iṣẹ́ lé dínkù jọjọ. Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, onímọ̀ nípa ọrọ̀ ajé kan tó tún ti fìgbà kan rí jẹ́ gíwá àgbà ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì ìlú Uyo, Ọ̀jọ̀gbọ́n Akpan Ekpo ní ohun tó léwú ni fún Nàìjíríà láti máa yá owó láti fi kún àbá ìsúná. Ekpo ní ọdọọdún ni gbèsè ọrùn Nàìjíríà ń pọ̀ sí bẹ́ẹ̀ náà sì ni iye tí wọ́n ma ma sàn láti fi dá gbèsè náà padà yóò máa pọ̀ si. Ó ní yíyá owó láti máa fi ṣe àwọn nǹkan pẹ́ pẹ̀ pẹ́ máa ṣe àkóbá ńlá fún orílẹ̀ èdè yìí àti pé ìfàsẹ́yìn ló ma mú bá orílẹ̀ èdè.


Nínú ọ̀rọ̀ tirẹ̀, onímọ̀ nípa ọrọ̀ ajé kan tó tún ti fìgbà kan rí jẹ́ gíwá àgbà ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì ìlú Uyo, Ọ̀jọ̀gbọ́n Akpan Ekpo ní ohun tó léwú ni fún Nàìjíríà láti máa yá owó láti fi kún àbá ìsúná. Ekpo ní ọdọọdún ni gbèsè ọrùn Nàìjíríà ń pọ̀ sí bẹ́ẹ̀ náà sì ni iye tí wọ́n ma ma sàn láti fi dá gbèsè náà padà yóò máa pọ̀ si. Ó ní yíyá owó láti máa fi ṣe àwọn nǹkan pẹ́ pẹ̀ pẹ́ máa ṣe àkóbá ńlá fún orílẹ̀ èdè yìí àti pé ìfàsẹ́yìn ló ma mú bá orílẹ̀ èdè. Ọ̀jọ̀gbọ́n Hassan Oaikhenan ti ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì Benin ní tirẹ̀ ní ó ti fojú hàn pé àbá ìsúná 2023 kò ní ìwúlò kankan nítorí orí gbèsè ni ìjọba gbe lé látilẹ̀. Oaikhenan ní ìjọba kàn fẹ́ ṣe àmúṣẹ gbígbé àbá ìsúná kalẹ̀ láìsí ipa rere kankan tó ma mú bá àwọn ará ìlú. Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti ni ijọba oun gbaradi lati koju eto aabo to dẹnukọlẹ.


Ọ̀jọ̀gbọ́n Hassan Oaikhenan ti ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì Benin ní tirẹ̀ ní ó ti fojú hàn pé àbá ìsúná 2023 kò ní ìwúlò kankan nítorí orí gbèsè ni ìjọba gbe lé látilẹ̀. Oaikhenan ní ìjọba kàn fẹ́ ṣe àmúṣẹ gbígbé àbá ìsúná kalẹ̀ láìsí ipa rere kankan tó ma mú bá àwọn ará ìlú. Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti ni ijọba oun gbaradi lati koju eto aabo to dẹnukọlẹ. Buhari sọ eyi nibi ayẹyẹ ikẹkọjade awọn ikọ omoogun 69th Regular Course Cadets tile ẹkọsẹ ologun Nigerian Defence Academy (NDA) ni ilu Kaduna. O kere tan, awọn ọmọogun to le ni igba lo kẹkọ jade, ti wọn si darapọ mọ ikọ ọmọogun orilẹede Naijiria. Ninu ọrọ rẹ, Aarẹ Buhari ni igbiyanju awọn agbesunmọmi ati awọn agbatẹru wọn ni lati ba gbogbo eto ti ijọba ti ṣe lati ri pe ọrọ̀ aje Naijiria ko dẹnukọlẹ jẹ.


Buhari sọ eyi nibi ayẹyẹ ikẹkọjade awọn ikọ omoogun 69th Regular Course Cadets tile ẹkọsẹ ologun Nigerian Defence Academy (NDA) ni ilu Kaduna. O kere tan, awọn ọmọogun to le ni igba lo kẹkọ jade, ti wọn si darapọ mọ ikọ ọmọogun orilẹede Naijiria. Ninu ọrọ rẹ, Aarẹ Buhari ni igbiyanju awọn agbesunmọmi ati awọn agbatẹru wọn ni lati ba gbogbo eto ti ijọba ti ṣe lati ri pe ọrọ̀ aje Naijiria ko dẹnukọlẹ jẹ. ‘’Bakan naa ni awọn agbesunmọmi naa tiraka lati ba eto ati ilana lati mu iwuri ba ikọ ọmọogun Naijiria jẹ.’’ Aarẹ ni wẹrẹ ti awọn de ijọba ni awọn ti gbe ilana kalẹ lati mu ibugbooro ba awọn ileeṣẹ ati ohun ini ijọba Naijiria. ‘’Eto irina to fi mọ oju irin, oju popo, ori omi to fi mo ofurufu ati atunto ẹka eto ina ọba’’ ‘’Bakan naa ni a tun mu atunto ba eto ile gbigbe, ipese omi ati eto ilera ni Naijiria. ‘’Amo iyalẹnu lo jẹ wi pe ibi ti awọn agbesunmọmi kọkọ ṣekọlu si ni awọn ileeṣẹ ijọba to yẹ ko mu  igbayegbadun ba awọn ọmọ Naijiria.’’ ‘’Akọkọ ni oju irin, oju pipo ati awọn ina ọba tuntun ti ijọba ṣe kaakiri Naijiria.’’ Buhari ni ki awọn eniyan ma gbagbe pe nigba ti wọn de iṣejọba, nise ni awọn agbesunmọmi n ju ado oloro si awọn ilu lakọlakọ amọ ọrọ ti yipada bayii.


‘’Bakan naa ni awọn agbesunmọmi naa tiraka lati ba eto ati ilana lati mu iwuri ba ikọ ọmọogun Naijiria jẹ.’’ Aarẹ ni wẹrẹ ti awọn de ijọba ni awọn ti gbe ilana kalẹ lati mu ibugbooro ba awọn ileeṣẹ ati ohun ini ijọba Naijiria. ‘’Eto irina to fi mọ oju irin, oju popo, ori omi to fi mo ofurufu ati atunto ẹka eto ina ọba’’ ‘’Bakan naa ni a tun mu atunto ba eto ile gbigbe, ipese omi ati eto ilera ni Naijiria. ‘’Amo iyalẹnu lo jẹ wi pe ibi ti awọn agbesunmọmi kọkọ ṣekọlu si ni awọn ileeṣẹ ijọba to yẹ ko mu  igbayegbadun ba awọn ọmọ Naijiria.’’ ‘’Akọkọ ni oju irin, oju pipo ati awọn ina ọba tuntun ti ijọba ṣe kaakiri Naijiria.’’ Buhari ni ki awọn eniyan ma gbagbe pe nigba ti wọn de iṣejọba, nise ni awọn agbesunmọmi n ju ado oloro si awọn ilu lakọlakọ amọ ọrọ ti yipada bayii. Bakan naa ni aarẹ Buhari ni oun yoo ri pe eto idibo ọdun 2023 lọ ni irọwọrọṣẹ lai si rogbodiyan ni agbegbe kankan. O tun fikun un pe oun yoo sa ipa oun lati ri pe ko si magomago ni idibo ọdun 2023 naa Aarẹ wa fi n da awọn eniyan loju wi pe opin yoo de ba igbesunmọmi ni gbogbo agbegbe lorilẹede Naijiria. Aarẹ Buhari wa kesi ileeṣẹ ọmọogun Naijiria lati mu iṣẹ wọn lọkunkundun ki wọn si da abo bo awọn ileeṣẹ ijọba lorilẹede Niajiria.


Bakan naa ni aarẹ Buhari ni oun yoo ri pe eto idibo ọdun 2023 lọ ni irọwọrọṣẹ lai si rogbodiyan ni agbegbe kankan. O tun fikun un pe oun yoo sa ipa oun lati ri pe ko si magomago ni idibo ọdun 2023 naa Aarẹ wa fi n da awọn eniyan loju wi pe opin yoo de ba igbesunmọmi ni gbogbo agbegbe lorilẹede Naijiria. Aarẹ Buhari wa kesi ileeṣẹ ọmọogun Naijiria lati mu iṣẹ wọn lọkunkundun ki wọn si da abo bo awọn ileeṣẹ ijọba lorilẹede Niajiria. Bakan naa ni aarẹ ṣalaye awọn agbekalẹ ijọba lati mu idagbasoke ba eto aabo kaakiri Naijiria, ati ibugbooro ba ẹka ileeṣẹ ọmọogun Naijiria.


Bakan naa ni aarẹ ṣalaye awọn agbekalẹ ijọba lati mu idagbasoke ba eto aabo kaakiri Naijiria, ati ibugbooro ba ẹka ileeṣẹ ọmọogun Naijiria.


Ìdí rèé tí ìgbìmọ̀ olùgbẹ̀jọ́ ìbò gómìnà Osun ṣé sún ìjòkó síwájú

Igbimọ to n gbẹjọ awuyewuye to tẹyin idibo Gomina ni ipinlẹ Osun ti sun igbẹjọ wọn to n lọ lọwọ si ọjọ mii. Igbimọ kede pe ni ọjọ kẹtala oṣu Kẹwaa lawọn yoo joko lati gbẹjọ ibẹrẹpẹpẹ to jẹyọ latari awọn ẹsun ti Gomina Gboyega Oyetola fi tako ijaweolubori Ademola Adeleke ti ẹgbẹ oṣelu PDP. Nibi ijoko igbimọ to waye ni ọjọ Iṣẹgun ni agbẹjọro Oyetola Lasun Sanusi ti sọ fun ileẹjọ pe awọn ti ṣeto gbogbo esi to yẹ tawọn si ti fi ṣọwọ ki ileẹjọ baa le ṣagbeyẹwo wọn. O ni awọn ikọ agbẹjọro mejeeji ti fẹnuko lori asiko tawọn yoo fọrọ wa awọn ẹlẹri  gbogbo lẹnu wo ki igbẹjọ naa ma ba pẹ ju bo ṣe yẹ lọ. ''Awa mejeeji ti gba pe ifọrọwanilẹnuwo ẹlẹri kọọkan ko yẹ ko ju iṣẹju marun un lọ .ẹrọ ifọrọwanilẹnuwo lati ọdọ ikọ keji naa ko si yẹ ko ju iṣẹju mẹwaa lọ.Ti awọn akọṣẹmọṣẹ ba si ni lati jẹri ti wọn naa, ko yẹ ko ju iṣẹju mẹẹdogun lakọkọ, ati ogun iṣẹju lẹẹkeeji tabi iṣẹju marun fun ibere akotan'' Bakan naa lo sọ fun igbimọ igbẹjọ pe awọn agbẹjọ ro mejeeji ti gba lati joko igbẹjọ laarin ọjọ Aje si ọjọ Ẹti . Bẹẹ wọn lawọn gba pe ki wọn gbe gbogbo ẹri wa siwaju igbimọ ti o ba si ni eleyi ti atako wa fun, ki wọn ṣe igbẹjọ eleyi nigba ti idajọ yoo ba waye lori ẹjọ naa.


O ni awọn ikọ agbẹjọro mejeeji ti fẹnuko lori asiko tawọn yoo fọrọ wa awọn ẹlẹri  gbogbo lẹnu wo ki igbẹjọ naa ma ba pẹ ju bo ṣe yẹ lọ. ''Awa mejeeji ti gba pe ifọrọwanilẹnuwo ẹlẹri kọọkan ko yẹ ko ju iṣẹju marun un lọ .ẹrọ ifọrọwanilẹnuwo lati ọdọ ikọ keji naa ko si yẹ ko ju iṣẹju mẹwaa lọ.Ti awọn akọṣẹmọṣẹ ba si ni lati jẹri ti wọn naa, ko yẹ ko ju iṣẹju mẹẹdogun lakọkọ, ati ogun iṣẹju lẹẹkeeji tabi iṣẹju marun fun ibere akotan'' Bakan naa lo sọ fun igbimọ igbẹjọ pe awọn agbẹjọ ro mejeeji ti gba lati joko igbẹjọ laarin ọjọ Aje si ọjọ Ẹti . Bẹẹ wọn lawọn gba pe ki wọn gbe gbogbo ẹri wa siwaju igbimọ ti o ba si ni eleyi ti atako wa fun, ki wọn ṣe igbẹjọ eleyi nigba ti idajọ yoo ba waye lori ẹjọ naa. Ninu ọrọ tirẹ, agbẹnusọ ajọ INEC, Alex Izinyon ati agbẹjọro Adeleke Kehinde Ogunwumiju jẹri si pe awọn faramọ ilana akoko igbẹjọ ti agbẹjọro to pẹju mu wa. ''Asiko ka maa mu ọrọ ti ko fẹsẹ rinlẹ  lati fi da agbẹjọro lọna ti kọja bayi'' Ohun ti agbẹjọro Oyetola sọ ree to si ni awọn ko ni lo gbogbo asiko lati fi maa dahun si ọrọ tawọn agbẹjọro Adeleke ba mu wa. O fi kun pe  ''a ri eleyi gẹgẹ bi ọna lati maa fi ọrọ falẹ ṣugbọn esi to ba yẹ la maa fun wọn'' Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ lyin ti igbimọ pari ijọko, agbẹjọro Sanusi(SAN) sọ gbogbo bi nkan ṣe waye ni ile ẹjọ lo tẹ oun lọrun ati pe ''a ni awọn ẹlẹri to pọ jadurata lati tẹsiwaju pẹlu ẹjọ yi niwaju igbimọ'' Asiko awọn igbẹjọ ibẹrẹ́pẹpẹ si ni ẹjọ yi wa bayii.


Ninu ọrọ tirẹ, agbẹnusọ ajọ INEC, Alex Izinyon ati agbẹjọro Adeleke Kehinde Ogunwumiju jẹri si pe awọn faramọ ilana akoko igbẹjọ ti agbẹjọro to pẹju mu wa. ''Asiko ka maa mu ọrọ ti ko fẹsẹ rinlẹ  lati fi da agbẹjọro lọna ti kọja bayi'' Ohun ti agbẹjọro Oyetola sọ ree to si ni awọn ko ni lo gbogbo asiko lati fi maa dahun si ọrọ tawọn agbẹjọro Adeleke ba mu wa. O fi kun pe  ''a ri eleyi gẹgẹ bi ọna lati maa fi ọrọ falẹ ṣugbọn esi to ba yẹ la maa fun wọn'' Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ lyin ti igbimọ pari ijọko, agbẹjọro Sanusi(SAN) sọ gbogbo bi nkan ṣe waye ni ile ẹjọ lo tẹ oun lọrun ati pe ''a ni awọn ẹlẹri to pọ jadurata lati tẹsiwaju pẹlu ẹjọ yi niwaju igbimọ'' Asiko awọn igbẹjọ ibẹrẹ́pẹpẹ si ni ẹjọ yi wa bayii. Ọjọ mẹrinla si ni wọn yoo fi ṣe abala igbẹjọ yi ki ẹjọ to bẹrẹ ni pẹrẹwu. Ọjọ Kẹtala oṣu kẹwaa ni igbimọ sun igbẹjọ si.


Ọjọ mẹrinla si ni wọn yoo fi ṣe abala igbẹjọ yi ki ẹjọ to bẹrẹ ni pẹrẹwu. Ọjọ Kẹtala oṣu kẹwaa ni igbimọ sun igbẹjọ si.


Sͅé lóòtóͅ ni iléeͅjóͅ pàseͅ kí Obi-Datty má se ìpolongo ìdìbò ní Lekki Toll-gate?

Ajoͅ awoͅn agbeͅjoͅro fun oludije sipo aare legbe oselu Labour Party, Peter Obi ti ni ko si otitoͅ ninu iroyin pe ileeͅjoͅ pasͅeͅ fun awoͅn lati ma se ipolongo ni Lekki Tollgate ni ipinle Eko. Oͅjoͅ Kini, Osͅu Keͅwaa ni ipolongo idibo naa yeͅ ko waye. Iroyin to n kaakiri ni pe ileeͅjoͅ kan nipinleͅ Eko pasͅeͅ fun eͅgbeͅ ati awoͅn ololufeͅ woͅn lati masͅe korapoͅ si opopona Lekki Toll gate. Ohun ti woͅn le e sͅe nikan ni lati rin koͅja nibeͅ. O yeͅ ko le ni milioͅnu meͅrin awoͅn oͅdoͅ ti yoo pejo po si ibi Ipolongo idibo naa. Amoͅ agbeͅnusoͅ fun awoͅn agbejͅoro eͅgbeͅ osͅelu Labour ninu ateͅjade ni kii sͅe ohun ti adajoͅ soͅ niyeͅn.


Ohun ti woͅn le e sͅe nikan ni lati rin koͅja nibeͅ. O yeͅ ko le ni milioͅnu meͅrin awoͅn oͅdoͅ ti yoo pejo po si ibi Ipolongo idibo naa. Amoͅ agbeͅnusoͅ fun awoͅn agbejͅoro eͅgbeͅ osͅelu Labour ninu ateͅjade ni kii sͅe ohun ti adajoͅ soͅ niyeͅn. O ni asͅeͅ eͅgbeͅ ni ki eͅgbeͅ osͅelu labour sͅe iwoͅde ni agbegbe Lekki, Ikeja, Surulere ati Festac. Bakan naa ni o ni ileeͅjoͅ gba woͅn laaye lati sͅe iwoͅde koͅja nibeͅ, amoͅ ko gboͅdoͅ jeͅ ibi apejoͅpoͅ won. Awoͅn agbeͅjoͅro bii meͅwaa, ti Adedotun Ajulo sͅe agbateͅru fun gbe eͅgbeͅ osͅelu Labour Party loͅ si ileeͅjoͅ lori eͅsun pe woͅn ko gboͅdoͅ loͅ Lekki Toll-gate fun iwode kankan.


O ni asͅeͅ eͅgbeͅ ni ki eͅgbeͅ osͅelu labour sͅe iwoͅde ni agbegbe Lekki, Ikeja, Surulere ati Festac. Bakan naa ni o ni ileeͅjoͅ gba woͅn laaye lati sͅe iwoͅde koͅja nibeͅ, amoͅ ko gboͅdoͅ jeͅ ibi apejoͅpoͅ won. Awoͅn agbeͅjoͅro bii meͅwaa, ti Adedotun Ajulo sͅe agbateͅru fun gbe eͅgbeͅ osͅelu Labour Party loͅ si ileeͅjoͅ lori eͅsun pe woͅn ko gboͅdoͅ loͅ Lekki Toll-gate fun iwode kankan. Awoͅn agbeͅjoͅro naa ni eͅgbeͅ osͅelu Labour Party feͅ da omi alaafia ipinleͅ Eko ru ni, eleyii ti yoo da wahala bii iwoͅde Endsars sileͅ. Iwoͅde naa to yeͅ ko waye ni Oͅjoͅ Kini, Osͅu Keͅwaa oͅdun 2022, amoͅ woͅn tako eleyii. Woͅn ni Osͅu Keͅwaa, oͅdun 2020 naa ni isͅeͅleͅ ENDSARS waye nigba naa lohun, ti o si fa rogbodiyan kaakiri orileͅede Naijiria.


Awoͅn agbeͅjoͅro naa ni eͅgbeͅ osͅelu Labour Party feͅ da omi alaafia ipinleͅ Eko ru ni, eleyii ti yoo da wahala bii iwoͅde Endsars sileͅ. Iwoͅde naa to yeͅ ko waye ni Oͅjoͅ Kini, Osͅu Keͅwaa oͅdun 2022, amoͅ woͅn tako eleyii. Woͅn ni Osͅu Keͅwaa, oͅdun 2020 naa ni isͅeͅleͅ ENDSARS waye nigba naa lohun, ti o si fa rogbodiyan kaakiri orileͅede Naijiria. Geͅgeͅbi ateͅjade to wa ni ita sͅe soͅ, adajoͅ woͅgile ipe fun ki ipolongo ma waye ni ipinleͅ Eko. Bakan naa ni adajoͅ ni ko si otitoͅ kankan ninu iroyin pe ipolongo idibo naa yoo dabi ti ENDSARS. O ni rogbodiyan beͅ sileͅ nigba ti awoͅn ologun sͅekoͅlu si awoͅn afeͅhoͅnuhan naa ni Ogunjoͅ, Osͅu Keͅwaa, oͅdun 2020.


Geͅgeͅbi ateͅjade to wa ni ita sͅe soͅ, adajoͅ woͅgile ipe fun ki ipolongo ma waye ni ipinleͅ Eko. Bakan naa ni adajoͅ ni ko si otitoͅ kankan ninu iroyin pe ipolongo idibo naa yoo dabi ti ENDSARS. O ni rogbodiyan beͅ sileͅ nigba ti awoͅn ologun sͅekoͅlu si awoͅn afeͅhoͅnuhan naa ni Ogunjoͅ, Osͅu Keͅwaa, oͅdun 2020. Adajoͅ ni iwoͅde Endsars ko ni nkankan sͅe peͅlu ipolongo idibo eͅgbeͅ osͅelu ti woͅn ni eͅtoͅ si labeͅ ofin lati sͅe. Eͅweͅ, Ajoͅ eleto idibo ni Naijiria, INEC ti fun awoͅn eͅgbeͅ oselu ni asͅeͅ lati beͅreͅ ipolongo idibo sͅaaju eto idibo gbogboogbo ti yoo waye ni Oͅjoͅ Karundinloͅgboͅn, Osͅu Keji, Oͅdun 2023.


Adajoͅ ni iwoͅde Endsars ko ni nkankan sͅe peͅlu ipolongo idibo eͅgbeͅ osͅelu ti woͅn ni eͅtoͅ si labeͅ ofin lati sͅe. Eͅweͅ, Ajoͅ eleto idibo ni Naijiria, INEC ti fun awoͅn eͅgbeͅ oselu ni asͅeͅ lati beͅreͅ ipolongo idibo sͅaaju eto idibo gbogboogbo ti yoo waye ni Oͅjoͅ Karundinloͅgboͅn, Osͅu Keji, Oͅdun 2023.


Owó ilé là pé owó táa fún àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ amúṣẹ́yá kìí ṣé mẹ́numọ́- PDP

Igbimọ Amuṣẹya ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, PDP ti ṣalaye idi ti ẹgbẹ fi fun awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ naa ni owo to le ni ọgọrun miliọnu Naira. Ninu atẹjade ti wọn fi sita,wọn ni owo tawọn fun awọn ọmọ ẹgbẹ yi kii ṣe owo mẹnumọ bi kii ṣe pe owo ile lawọn san fun wọn. Wọn ni owo yi wa ni ibamu pẹlu ilana ẹgbẹ eyi to faaye gba ki wọn san owo ile awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ati awọn oṣiṣẹ ẹgbẹ miran. Esi ti wọn tori rẹ mu alaye yi wa ko ṣẹyin iroyin to gbode pe owo mẹnumọ ni wọn san fawọn ọmọ ẹgbẹ yi ki wọn baa ma sọrọ soke lori owo fọọmu to le ni biliọnu mẹẹdogun ti wọn ṣapapin rẹ. Gẹgẹ baa ṣe ri ka ninu atẹjade ti Debo Ologunagba,akọwe ipolongo ẹgbẹ fi sita lorukọ igbimọ amuṣẹya, ''PDP ko san owo kankan fawọn ọmọ igbimọ amuṣẹya lowo abẹtẹlẹ abi tori nkan mii'' O fi kun pe ''a ṣe ayẹwo finifin kaa to san owo ile yi ati pe o wa ni ibamu pẹlu ajẹmnu ati ẹt mii fawọn ọmọ ẹgbẹ ati eekan inu ẹgbẹ'' Akọwe ipolongo ẹgbẹ yi tẹsiwaju pe iroyin kan ti ileeṣẹ iwe  iroyin kan gbe jade lo da wahala sil nipa pe o gbe ayederu iroyin jade. ''iroyin ofege ti ileeṣẹ iroyin yi gbe jade pe owo abẹtẹlẹ ni owo ile taa san fawọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ wa jẹ'' Wahala abẹnu to n koju ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party ni Naijiria ti gba ọna mii yọ pẹlu bi iroyin ṣe gbode pe awọn ọmọ ẹgbẹ kan ti ṣe apapin owo fọọmu ti wọn gba lọwọ awọn oludije sipo.


Esi ti wọn tori rẹ mu alaye yi wa ko ṣẹyin iroyin to gbode pe owo mẹnumọ ni wọn san fawọn ọmọ ẹgbẹ yi ki wọn baa ma sọrọ soke lori owo fọọmu to le ni biliọnu mẹẹdogun ti wọn ṣapapin rẹ. Gẹgẹ baa ṣe ri ka ninu atẹjade ti Debo Ologunagba,akọwe ipolongo ẹgbẹ fi sita lorukọ igbimọ amuṣẹya, ''PDP ko san owo kankan fawọn ọmọ igbimọ amuṣẹya lowo abẹtẹlẹ abi tori nkan mii'' O fi kun pe ''a ṣe ayẹwo finifin kaa to san owo ile yi ati pe o wa ni ibamu pẹlu ajẹmnu ati ẹt mii fawọn ọmọ ẹgbẹ ati eekan inu ẹgbẹ'' Akọwe ipolongo ẹgbẹ yi tẹsiwaju pe iroyin kan ti ileeṣẹ iwe  iroyin kan gbe jade lo da wahala sil nipa pe o gbe ayederu iroyin jade. ''iroyin ofege ti ileeṣẹ iroyin yi gbe jade pe owo abẹtẹlẹ ni owo ile taa san fawọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ wa jẹ'' Wahala abẹnu to n koju ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party ni Naijiria ti gba ọna mii yọ pẹlu bi iroyin ṣe gbode pe awọn ọmọ ẹgbẹ kan ti ṣe apapin owo fọọmu ti wọn gba lọwọ awọn oludije sipo. Awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya kan ninu ẹgbẹ PDP lo da owo naa to le ni ọgọrun miliọnu Naira pada ti ṣe ti n da owo pada si akoto ẹgbẹ. Ko tan sibẹ, wọn tun fi lẹta pẹlu owo ti wọn da pada ti wọn si ṣalaye sinu rẹ pe awọn ko mọ nipa owo ti o wa lati ọdọ akapo ẹgbẹ tori naa awọn fẹ da owo naa pada. Kaakiri oju opo ayelujara lawọn ọmọ ẹgbẹ PDP bi Ambassador Taofeek Arapaja to jẹ igbakeji alaga apapọ ni iwọ oorun Guusu Naijiira ati alaga fagbegbe iwọ oorun Guusu Naijiria Olasoji Adagunodo ti n ṣafihan iwe ti wọn fi da owo pada.


Awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya kan ninu ẹgbẹ PDP lo da owo naa to le ni ọgọrun miliọnu Naira pada ti ṣe ti n da owo pada si akoto ẹgbẹ. Ko tan sibẹ, wọn tun fi lẹta pẹlu owo ti wọn da pada ti wọn si ṣalaye sinu rẹ pe awọn ko mọ nipa owo ti o wa lati ọdọ akapo ẹgbẹ tori naa awọn fẹ da owo naa pada. Kaakiri oju opo ayelujara lawọn ọmọ ẹgbẹ PDP bi Ambassador Taofeek Arapaja to jẹ igbakeji alaga apapọ ni iwọ oorun Guusu Naijiira ati alaga fagbegbe iwọ oorun Guusu Naijiria Olasoji Adagunodo ti n ṣafihan iwe ti wọn fi da owo pada. Ninu iwe ti Arapaja kọ si alaga ẹgbẹ naa, Iyorchia Ayu, o ni iroyin to gbode pe awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ti ba wọn pin ninu owo to to biliọnu mẹẹdogun owo fọọmu lo mu ki oun lo yẹ apo aka-n-ti oun wo. O ni lẹyin ti oun wo iye to wọle si akoto owo oun, loun wa ri wi pe wọn san miliọnu mẹrindinlọgbọn Naira kan wọle lati ọdọ akapo owo ẹgbẹ. O fi lẹta to fi sita yi sọ fun ẹgbẹ wi pe oun ti da owo naa pada.


Ninu iwe ti Arapaja kọ si alaga ẹgbẹ naa, Iyorchia Ayu, o ni iroyin to gbode pe awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ti ba wọn pin ninu owo to to biliọnu mẹẹdogun owo fọọmu lo mu ki oun lo yẹ apo aka-n-ti oun wo. O ni lẹyin ti oun wo iye to wọle si akoto owo oun, loun wa ri wi pe wọn san miliọnu mẹrindinlọgbọn Naira kan wọle lati ọdọ akapo owo ẹgbẹ. O fi lẹta to fi sita yi sọ fun ẹgbẹ wi pe oun ti da owo naa pada. Lẹta rẹ yi ko fi taratara yatọ si eyi tawọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ naa mii fi ṣalaye bawọn ko ṣe mọ nipa obitibiti owo yi ati pe ariwo to pọ lode wi pe awọn ti gbadọde lo mu kawọn da owo naa pada. A ko le sọ pato boya iroyin ati ẹsun ajẹbanuyi yoo tunbọ fawọn to fẹ ki alaga ẹgbẹ Iyorchia kuro nipo lagbara si. Laipẹ yii ni awọn ọmọ ẹgbẹ naa kan bi Gomina ipinlẹ Rivers Nyesom Wike ati seyi Makinde ti Oyo, ti n sọ pe ko yẹ ki Iyorchia Ayu ṣi wa lori ipo alaga ẹgbẹ.


Lẹta rẹ yi ko fi taratara yatọ si eyi tawọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ naa mii fi ṣalaye bawọn ko ṣe mọ nipa obitibiti owo yi ati pe ariwo to pọ lode wi pe awọn ti gbadọde lo mu kawọn da owo naa pada. A ko le sọ pato boya iroyin ati ẹsun ajẹbanuyi yoo tunbọ fawọn to fẹ ki alaga ẹgbẹ Iyorchia kuro nipo lagbara si. Laipẹ yii ni awọn ọmọ ẹgbẹ naa kan bi Gomina ipinlẹ Rivers Nyesom Wike ati seyi Makinde ti Oyo, ti n sọ pe ko yẹ ki Iyorchia Ayu ṣi wa lori ipo alaga ẹgbẹ. Koda, awọn gomina naa ati awọn kan ko yọju sibi ifilọlẹ ipolongo ibo aAtiku Abubakar to waye l'Ọjọru. A ko mọ boya eyi niṣe pẹlu ipinu wọn pe ayafi ki Iyorchia Ayu kuro lori ipo gẹgẹ bi alaga. Amọ ṣa bayi ti wọn ti n da owo pada, o ṣeeṣe ki o jẹ pe ibẹrẹ ọna ti wọn yoo fi yẹ aga nidi Iyorchia Ayu ni wọnfẹ gunle yi.


Koda, awọn gomina naa ati awọn kan ko yọju sibi ifilọlẹ ipolongo ibo aAtiku Abubakar to waye l'Ọjọru. A ko mọ boya eyi niṣe pẹlu ipinu wọn pe ayafi ki Iyorchia Ayu kuro lori ipo gẹgẹ bi alaga. Amọ ṣa bayi ti wọn ti n da owo pada, o ṣeeṣe ki o jẹ pe ibẹrẹ ọna ti wọn yoo fi yẹ aga nidi Iyorchia Ayu ni wọnfẹ gunle yi. Bi iwadii ba lọ to bọ, o ṣeeṣe ki wọn ni kiAyu wa ṣalaye idi to fi ni ki wọn san aduru owo yi sakoto awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ.


Bi iwadii ba lọ to bọ, o ṣeeṣe ki wọn ni kiAyu wa ṣalaye idi to fi ni ki wọn san aduru owo yi sakoto awọn ọmọ igbimọ amuṣẹya ẹgbẹ.


'Ìdí rèé tí mo fi wà lẹ́yìn Tinubu amọ́ n ò ṣàtìlẹyìn fún sáà kejì Dapo Abiodun bótilẹ̀ jẹ́ pé APC la jọ wà'

Gomina ipinlẹ Ogun nigba kan, to tun jẹ aṣofin agba Naijiria lọwọlọwọ, Ibikunle Amosun ti sọ pe oun ko ṣe atilẹ yin fun gomina ipinlẹ Ogun, Dapo Abiodun lati ṣe saa keji. Ninu ifọrọwanilẹnuwo kan pẹlu BBC Yoruba ni Amosun ti sọ pe lootọ ni oun n ṣe atilẹyin fun oludije ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) fun ipo aarẹ, Bola Tinubu, amọ oun ko sẹ bẹẹ fun Dapo Abiodun botilẹ jẹ pe ọmọ ẹgbẹ osẹlu kan naa ni wọn. Sẹnetọ Amosun ni oludije sipo gomina ipinlẹ Ogun lati inu ẹgbẹ oṣelu ADC, Biyi Otegbeye ni oun n ṣe atilẹyin fun lati di gomina. O ni eyi ko ṣẹyin bi Abiodun ko ṣe ṣe daadaa fun gbogbo awọn to fi ara jiya fun ẹgbẹ APC nipinlẹ Ogun. Lati ọdun 2019 ni ede aiyede ti n waye laarin Ibikunle Amosun ati Dapo Abiodun. Eyi ko ṣẹyin bi ẹgbẹ osẹlu APC ṣe fun Abiodun ni tikẹẹti lati dije fun ipo gomina, dipo Adekunle Akinlade ti Amosun fẹ ko rọpo oun.