"Lẹyin naa, ko tun fi da wọn loju pe gbogbo awọn to lọwọ ninu ikọlu naa ni ijọba yoo fi imu wọn danrin." Akọwe YCE ọhun ni o yẹ ki Aarẹ Buhari rawọ ẹbẹ si awọn ọdọ, ko si rọ awọn obi wọn pe ki wọn bawọn sọrọ, ki wọn le dawọ iwọde naa duro dipo bawọn ologun ṣe ṣina ibọn fun wọn. Olajide wa gba Aarẹ nimọran pe o yẹ ki atunto de ba bi ijọba Naijiria ṣe n lọ, ki alaafia le jọba. Ẹwẹ, agbẹjọro ati ajafẹtọ ọmọniyan kan, Dele Farotimi sọ pe, isọkusọ ni ọrọ ti Aarẹ ba awọn ọmọ Naijria sọ ninu igbohunsafẹfẹ to ṣe. Farotimi sọ fun BBC Yoruba pe, Aarẹ Buhari ko tẹle ofin lo jẹ ki wọn maa pa eeyan ninu ijọba rẹ, ti ko si ṣe bi ẹni pe nkan babara n ṣẹlẹ. O ni awọn fidio to wa kaakiri to ṣafihan bi awọn ọlọpaa ṣe n pa eeyan ju mẹwaa lọ, ṣugbọn Aarẹ sebi ẹni ti nnkankan ko ṣelẹ.


EndSARS Protest Update: Àwọn olórí orílẹ̀èdè yí nígbàkanrí sọ̀rọ̀ nípa ọ̀nà láti dẹ́kun ìwọ́de ọ̀dọ́ lọ́jọ́ iwájú

Ẹwẹ, agbẹjọro ati ajafẹtọ ọmọniyan kan, Dele Farotimi sọ pe, isọkusọ ni ọrọ ti Aarẹ ba awọn ọmọ Naijria sọ ninu igbohunsafẹfẹ to ṣe. Farotimi sọ fun BBC Yoruba pe, Aarẹ Buhari ko tẹle ofin lo jẹ ki wọn maa pa eeyan ninu ijọba rẹ, ti ko si ṣe bi ẹni pe nkan babara n ṣẹlẹ. O ni awọn fidio to wa kaakiri to ṣafihan bi awọn ọlọpaa ṣe n pa eeyan ju mẹwaa lọ, ṣugbọn Aarẹ sebi ẹni ti nnkankan ko ṣelẹ. Ni ti awọn oluwọde, o ni ki wọn kọkọ pada sinu ile wọn na, ki wọn si ṣe ijiroro lori igbesẹ to kan. Ọpọ awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si n fi ero wọn han lẹyin ti Aarẹ Buhari ba wọn sọrọ tan lalẹ Ọjọbọ. Ninu igbohunsafẹfẹ naa ni Aarẹ ti kọkọ ka awọn aṣeyọri rẹ lati igba to ti gori alefa, lẹyin naa lo kede pe, ijọba ti n gbe igbesẹ lati ṣeto ẹkunwo owo oṣu fun awọn oṣiṣẹ ọlọpaa. Bakan naa lo tun paṣẹ fun awọn agbofinro lati pana iwọde to n da rogbodiyan silẹ ni Naijria.


Ni ti awọn oluwọde, o ni ki wọn kọkọ pada sinu ile wọn na, ki wọn si ṣe ijiroro lori igbesẹ to kan. Ọpọ awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si n fi ero wọn han lẹyin ti Aarẹ Buhari ba wọn sọrọ tan lalẹ Ọjọbọ. Ninu igbohunsafẹfẹ naa ni Aarẹ ti kọkọ ka awọn aṣeyọri rẹ lati igba to ti gori alefa, lẹyin naa lo kede pe, ijọba ti n gbe igbesẹ lati ṣeto ẹkunwo owo oṣu fun awọn oṣiṣẹ ọlọpaa. Bakan naa lo tun paṣẹ fun awọn agbofinro lati pana iwọde to n da rogbodiyan silẹ ni Naijria. Ṣugbọn pupọ awọn ọmọ Naijiria lo n sọ pe, ohun ti awọn n reti pe ki Aarẹ sọ, kọ lo ba awọn sọ. Koda, o pari ni ọrọ ti ọpọ ọmọ Naijiria n kọ loju opo Twitter wọn, to si foju han pe, ohun to wa ninu ọrọ aarẹ naa ti toju su wọn. Bi wọn ṣe n sọko ọrọ lori ikanni ayelujara Twitter naa, ni wọn bu ẹnu ẹtẹ lu Aarẹ loju opo Facebook.


Ṣugbọn pupọ awọn ọmọ Naijiria lo n sọ pe, ohun ti awọn n reti pe ki Aarẹ sọ, kọ lo ba awọn sọ. Koda, o pari ni ọrọ ti ọpọ ọmọ Naijiria n kọ loju opo Twitter wọn, to si foju han pe, ohun to wa ninu ọrọ aarẹ naa ti toju su wọn. Bi wọn ṣe n sọko ọrọ lori ikanni ayelujara Twitter naa, ni wọn bu ẹnu ẹtẹ lu Aarẹ loju opo Facebook. Bakan naa ni awọn kan naa n sọ pe, adiye Buhari kuku n laagun ṣugbọn iyẹ ara rẹ ni ko jẹ ka mọ. Eyes Allison lori Twitter sọ pe, "o yẹ ki awa ọdọ orilẹ-ede yii ji giri, kii ṣe akoko yii lo yẹ ka simi, iranu ni gbogbo eyi ti Aarẹ n sọ." Kenolisa ni "ọlọlajulọ, ẹ jọ ibeere temi ni pe, ki ni ohun gan pato ti ẹ ni fun awọn ọdọ orilẹ-ede yii?


Bakan naa ni awọn kan naa n sọ pe, adiye Buhari kuku n laagun ṣugbọn iyẹ ara rẹ ni ko jẹ ka mọ. Eyes Allison lori Twitter sọ pe, "o yẹ ki awa ọdọ orilẹ-ede yii ji giri, kii ṣe akoko yii lo yẹ ka simi, iranu ni gbogbo eyi ti Aarẹ n sọ." Kenolisa ni "ọlọlajulọ, ẹ jọ ibeere temi ni pe, ki ni ohun gan pato ti ẹ ni fun awọn ọdọ orilẹ-ede yii? Edwared Boye ni tirẹ sọ pe "Aarẹ, o dami loju pe ẹ ko tii ri awọn fidio to n tan ka lori ayelujara nibi ti wọn ti pa awọn oluwọde ni Lekki." Ni ti Titilope Oyewusi, epe lo fi ranṣẹ si Aarẹ nigba to n ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ lọwọ. Imọran ti Aminat Yetunde Olanrewaju Aminu fun Aarẹ ni ti rẹ ni pe, ko fi ijọba silẹ fun awọn ọdọ lati maa dari.


Edwared Boye ni tirẹ sọ pe "Aarẹ, o dami loju pe ẹ ko tii ri awọn fidio to n tan ka lori ayelujara nibi ti wọn ti pa awọn oluwọde ni Lekki." Ni ti Titilope Oyewusi, epe lo fi ranṣẹ si Aarẹ nigba to n ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ lọwọ. Imọran ti Aminat Yetunde Olanrewaju Aminu fun Aarẹ ni ti rẹ ni pe, ko fi ijọba silẹ fun awọn ọdọ lati maa dari. Wo awọn nnkan miran ti awọn ọmọ Naijiria n sọ si Aarẹ. Saaju la ti sọ fun yin pe, Aarẹ Buhari ti ke si awọn ọdọ to n wọde kaakiri orilẹede Naijiria lati pada sile olukaluku wọn ki wọn si dẹkun iwa bẹẹ nitori ẹdun ọkan wọn ti wọn fẹ ki ijọba gbọ ti dun korokoro leti oun ati ijọba oun. Aarẹ Buhari ti ni ijọba oun ko ni faaye gba ẹnikẹni lati maa ba awọn dukia ilu jẹ ati pe ẹnikẹni to ba ṣe bẹẹ n gbena woju abo orilẹede Naijiria ni ati pe ẹnikẹni to ba ṣe bẹẹ yoo foju wina ofin to ba yẹ.


Wo awọn nnkan miran ti awọn ọmọ Naijiria n sọ si Aarẹ. Saaju la ti sọ fun yin pe, Aarẹ Buhari ti ke si awọn ọdọ to n wọde kaakiri orilẹede Naijiria lati pada sile olukaluku wọn ki wọn si dẹkun iwa bẹẹ nitori ẹdun ọkan wọn ti wọn fẹ ki ijọba gbọ ti dun korokoro leti oun ati ijọba oun. Aarẹ Buhari ti ni ijọba oun ko ni faaye gba ẹnikẹni lati maa ba awọn dukia ilu jẹ ati pe ẹnikẹni to ba ṣe bẹẹ n gbena woju abo orilẹede Naijiria ni ati pe ẹnikẹni to ba ṣe bẹẹ yoo foju wina ofin to ba yẹ. Aarẹ Muhammadu Buhari ba awọn ọmọ orilẹede Naijiria sọrọ loni lori wahala to ti jẹyọ pẹlu iwọde #EndSARS to gbode lorilẹede Naijiria. Aarẹ Buhari ni oun ko ṣai mọ ipenija araalu lori iwa kotọ awọn ọlọpaa ikọ SARS naa. O ni lootọ araalu lẹtọ lati wọde ki wọn si fi ẹhonu wọn han gẹgẹ bi iwe ofin Naijiria ṣe laa kalẹ, Amọṣa ofin naa jẹ ko di mimọ pe ko si araalu ti iwe ofin fun laaye lati fi erongba ti fi ẹhonu rẹ han fi di araalu miran lọwọ.


Aarẹ Muhammadu Buhari ba awọn ọmọ orilẹede Naijiria sọrọ loni lori wahala to ti jẹyọ pẹlu iwọde #EndSARS to gbode lorilẹede Naijiria. Aarẹ Buhari ni oun ko ṣai mọ ipenija araalu lori iwa kotọ awọn ọlọpaa ikọ SARS naa. O ni lootọ araalu lẹtọ lati wọde ki wọn si fi ẹhonu wọn han gẹgẹ bi iwe ofin Naijiria ṣe laa kalẹ, Amọṣa ofin naa jẹ ko di mimọ pe ko si araalu ti iwe ofin fun laaye lati fi erongba ti fi ẹhonu rẹ han fi di araalu miran lọwọ. O nigbogbo awọn ẹhonu marun un ti wọn fi kalẹ ni ijọba oun tẹwọgba ti oun si ti bẹrẹ igbesẹ lori rẹ. Aarẹ Buhari mẹnu ba awọn iwa ikọlu gbogbo tawọn oluwọde naa ti gbe ṣe eleyi to si ni o mu ibanujẹ ba oun gẹgẹ bi aarẹ, paapaa julọ iku awọn eeyan kan lasiko naa. Bakan naa ni aarẹ Buhari tun bu ẹnu atẹ lu ohun to pe ni iroyin ofege kaakiri awọn iroyin ori ayelujara gbogbo eleyi to ni o ti kun orilẹede Naijiria ni awọ ti ko tọ lawujọ agbaye.


O nigbogbo awọn ẹhonu marun un ti wọn fi kalẹ ni ijọba oun tẹwọgba ti oun si ti bẹrẹ igbesẹ lori rẹ. Aarẹ Buhari mẹnu ba awọn iwa ikọlu gbogbo tawọn oluwọde naa ti gbe ṣe eleyi to si ni o mu ibanujẹ ba oun gẹgẹ bi aarẹ, paapaa julọ iku awọn eeyan kan lasiko naa. Bakan naa ni aarẹ Buhari tun bu ẹnu atẹ lu ohun to pe ni iroyin ofege kaakiri awọn iroyin ori ayelujara gbogbo eleyi to ni o ti kun orilẹede Naijiria ni awọ ti ko tọ lawujọ agbaye. O ni irọ ni pe ijọba oun ko ni itara nipa aabo ẹmi ati dukia awọn ọmọ orilẹede Naijiria nitoripe oniruuru igbesẹ ati eto ni oun ti gbe kalẹ lati rii pe aye dẹrun fun araalu. Aarẹ Buhari fi kun un pe ijọba oun ti dari ajọ to n ri si eto owo oṣu fawọn oṣiṣẹ ọba lorilẹede Naijiria lati tete ṣe iṣẹ lori afikun owo oṣu awọn ọlọpaa atawọn oṣiṣẹ ajọ alaabo yoku lorilẹede NAijiria ki o lee kun oju iwọn. Aarẹ ni ki awọn orilẹede agbaye maa gbọ ọrọ lagbọye ki wọn to maa gbe ọrọ kalẹ nipa orilẹede Naijiria.


O ni irọ ni pe ijọba oun ko ni itara nipa aabo ẹmi ati dukia awọn ọmọ orilẹede Naijiria nitoripe oniruuru igbesẹ ati eto ni oun ti gbe kalẹ lati rii pe aye dẹrun fun araalu. Aarẹ Buhari fi kun un pe ijọba oun ti dari ajọ to n ri si eto owo oṣu fawọn oṣiṣẹ ọba lorilẹede Naijiria lati tete ṣe iṣẹ lori afikun owo oṣu awọn ọlọpaa atawọn oṣiṣẹ ajọ alaabo yoku lorilẹede NAijiria ki o lee kun oju iwọn. Aarẹ ni ki awọn orilẹede agbaye maa gbọ ọrọ lagbọye ki wọn to maa gbe ọrọ kalẹ nipa orilẹede Naijiria. Kí làwọn kókó ohun tí Ààrẹ Buhari yóò bá ọmọ Nàìjíríà sọ̀rọ̀ l''aago méje alẹ́ òní? Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ba awọn ọmọ orilẹede Naijiria sọrọ ni agogo meje ọjọbọ. Amugbalẹgbẹ fun aare lori ọrọ iroyin, Fẹmi Adesina lo sọ eyi.


Kí làwọn kókó ohun tí Ààrẹ Buhari yóò bá ọmọ Nàìjíríà sọ̀rọ̀ l''aago méje alẹ́ òní? Aarẹ Muhammadu Buhari yoo ba awọn ọmọ orilẹede Naijiria sọrọ ni agogo meje ọjọbọ. Amugbalẹgbẹ fun aare lori ọrọ iroyin, Fẹmi Adesina lo sọ eyi. O ni lẹyin ipade rẹ pẹlawọn ọmọ igbimọ abo ni Naijiria aarẹ yoo sọrs lori hilahilo to n waye lati igba ti iwọde #EndSARS ti dẹsẹru bi ẹsẹ telọ. A n se akojọpọ ẹkunrẹrẹ iroyin yajoyajo lọwọ, a o maa gbe ẹkunrẹrẹ iroyin naa sori atẹ iroyin wa laipẹ. Ẹ jọwọ, ẹ tun oju opo iroyin yi yẹwo, ki ẹ lee ri ẹkunrẹrẹ iroyin ọtun laipẹ.


O ni lẹyin ipade rẹ pẹlawọn ọmọ igbimọ abo ni Naijiria aarẹ yoo sọrs lori hilahilo to n waye lati igba ti iwọde #EndSARS ti dẹsẹru bi ẹsẹ telọ. A n se akojọpọ ẹkunrẹrẹ iroyin yajoyajo lọwọ, a o maa gbe ẹkunrẹrẹ iroyin naa sori atẹ iroyin wa laipẹ. Ẹ jọwọ, ẹ tun oju opo iroyin yi yẹwo, ki ẹ lee ri ẹkunrẹrẹ iroyin ọtun laipẹ.


Ọba Rilwan Akiolu: Fídíò kan lórí ayélujára ṣàfihàn Eleko tó ń jó wọ ààfin Iga Iduganran

Iroyin kan to n ja rain-rain lori ayelujara lo ni Eleko tilu Eko, Oba Rilwan Akiolu ti pada sinu aafin rẹ to wa ni Iga Iduganran. Fidio kan to n ja rainrain lori ayelujara, lo fidi eyi mulẹ bi o tilẹ jẹ pe Ọba Akiolu ko tii tẹ atẹjade kankan sita nipa igbesẹ yii. Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ Kọkanlelogun osu Kẹwa ọdun 2020 ni Ọba Akiolu kuro ninu aafin rẹ laarin awọn ẹsọ alaabo to dihamọra. Isẹlẹ naa si lo waye lasiko ti awọn janduku ẹda kan ya bo aafin Iga Iduganran nilu Eko lasiko rogbodiyan to tẹle iwọde EndSARS. Lẹyin ti awọn osisẹ alaabo gbe ọba Akiolu kuro ninu aafin naa, ni awọn janduku naa raye sisẹ ibi ọwọ wọn, ti wọn si ko awọn ẹru kan kuro ninu aafin ọhun. Lara awọn dukia Ọba Akiolu ti wọn ji ko ni ọpa aṣẹ rẹ, bata ọba, ọpọ apo irẹsi atawọn ẹru miran, koda wọn tun ba awọn nnkan mii jẹ nibẹ, paapaa ni ibudo igbalejo ọba naa.


Isẹlẹ naa si lo waye lasiko ti awọn janduku ẹda kan ya bo aafin Iga Iduganran nilu Eko lasiko rogbodiyan to tẹle iwọde EndSARS. Lẹyin ti awọn osisẹ alaabo gbe ọba Akiolu kuro ninu aafin naa, ni awọn janduku naa raye sisẹ ibi ọwọ wọn, ti wọn si ko awọn ẹru kan kuro ninu aafin ọhun. Lara awọn dukia Ọba Akiolu ti wọn ji ko ni ọpa aṣẹ rẹ, bata ọba, ọpọ apo irẹsi atawọn ẹru miran, koda wọn tun ba awọn nnkan mii jẹ nibẹ, paapaa ni ibudo igbalejo ọba naa. Lati igba ti isẹlẹ naa si ti waye, ko si ẹni to le sọ pato ibi ti ọba Akiolu fara pamọ si, ti awuye-wuye si tun n waye nipa ọpa asẹ rẹ tawọn janduku naa ji gbe. Bakan naa ni ko si ẹni to mọ boya wọn ti da ọpa asẹ ọhun pada. Amọ lọjọ Ẹti, eyiun ọjọ Kinni osu Kinni ọdun 2021, tii se ọjọ ọdun tuntun, ni fidio kan gba ori ayelujara kan, ninu eyi taa ti ri ọba Akiolu to n jo wọnu aafin rẹ lọ.


Lati igba ti isẹlẹ naa si ti waye, ko si ẹni to le sọ pato ibi ti ọba Akiolu fara pamọ si, ti awuye-wuye si tun n waye nipa ọpa asẹ rẹ tawọn janduku naa ji gbe. Bakan naa ni ko si ẹni to mọ boya wọn ti da ọpa asẹ ọhun pada. Amọ lọjọ Ẹti, eyiun ọjọ Kinni osu Kinni ọdun 2021, tii se ọjọ ọdun tuntun, ni fidio kan gba ori ayelujara kan, ninu eyi taa ti ri ọba Akiolu to n jo wọnu aafin rẹ lọ. Ọba naa, ti ọpọ ọdọ rọgba yi ka lo pa kaja aọ Saki funfun lai wọ buba kankan sori rẹ, o de fila asọ funfun, wọ bata funfun, to si mu ọpa kan lọwọ. Bakan naa ni ọba Akiolu lo ibomu funfun gẹgẹ bi ara ilana to n dena itankalẹ arun Coronavirus. Awọn onilu dundun ati Sẹkẹrẹ ni wọn n kan ilu si Kabiesi nibadi, toun naa si njo si ilu naa eyi to ni  ' Esuru se aseju, o tẹ lọwọ oniyan.'


Ọba naa, ti ọpọ ọdọ rọgba yi ka lo pa kaja aọ Saki funfun lai wọ buba kankan sori rẹ, o de fila asọ funfun, wọ bata funfun, to si mu ọpa kan lọwọ. Bakan naa ni ọba Akiolu lo ibomu funfun gẹgẹ bi ara ilana to n dena itankalẹ arun Coronavirus. Awọn onilu dundun ati Sẹkẹrẹ ni wọn n kan ilu si Kabiesi nibadi, toun naa si njo si ilu naa eyi to ni  ' Esuru se aseju, o tẹ lọwọ oniyan.' Bi Ọba Eleko si se n jo, naa lo n fi ẹsẹ rin lọ sinu aafin, ti ọpọ eeyan to wa nibẹ naa si n sa a ni mẹsan-mẹwaa, bẹẹ ni wsn n ba jo pẹlu. Bi o tilẹ jẹ pe a ko tii fidi rẹ mulẹ boya lootọ ni Kabiesi ti wa ninu aafin Iga Iduganran, amọ iwadii si n lọ lọwọ lori rẹ, eyi ta mu wa fun yin laipẹ. Amọ ọrọ kan ti amugbalẹ́gbẹ́ gomina ipinlẹ́ Eko feto ilera, Oreoluwa Finnih kọ soju opo Twitter rẹ lo fidi isẹlẹ naa mulẹ, pẹlu fidio ọ̀hun to gbe soju opo naa.


Bi Ọba Eleko si se n jo, naa lo n fi ẹsẹ rin lọ sinu aafin, ti ọpọ eeyan to wa nibẹ naa si n sa a ni mẹsan-mẹwaa, bẹẹ ni wsn n ba jo pẹlu. Bi o tilẹ jẹ pe a ko tii fidi rẹ mulẹ boya lootọ ni Kabiesi ti wa ninu aafin Iga Iduganran, amọ iwadii si n lọ lọwọ lori rẹ, eyi ta mu wa fun yin laipẹ. Amọ ọrọ kan ti amugbalẹ́gbẹ́ gomina ipinlẹ́ Eko feto ilera, Oreoluwa Finnih kọ soju opo Twitter rẹ lo fidi isẹlẹ naa mulẹ, pẹlu fidio ọ̀hun to gbe soju opo naa. Akọle to kọ sabẹ fidio naa ni pe ' Ọba tilu Eko, Alayeluwa Ọba Rilwan Babatunde Osuolale Aremu Akiolu fi ọla nla wọ aafin Iduganran lọjọ Ẹti,, ọjọ Kinni, osu Kinni ọdun 2021.


Akọle to kọ sabẹ fidio naa ni pe ' Ọba tilu Eko, Alayeluwa Ọba Rilwan Babatunde Osuolale Aremu Akiolu fi ọla nla wọ aafin Iduganran lọjọ Ẹti,, ọjọ Kinni, osu Kinni ọdun 2021.


Nigeria'sTwitter ban: Orílẹ̀-èdè Amẹrika pé kí Naijiria fòpin sí fifofinde Twitter.

Orílẹ̀-èdè Amẹrika tí bu ẹnu àtẹ́ lu bí ìjọba Nàìjíríà ṣe fòfinde lilo òpó ikansiraẹni Twitter tí wọ́n sì pàṣẹ láti fi ẹnikẹni tó bá ṣe bẹ́ẹ̀ jófin tó fi mọ́ àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn. Wọ́n ké sí ìjọba láti ṣe àtúngbéyèwò ìpinnu wọn. "Dídí àwọn ọmọ Nàìjíríà lọ́wọ́ láti kó ìròyìn jọ àti láti sọ èrò ọkàn wọ́n àti nǹkan tí wọn mọ̀ síta kò ní ààyè nínú ètò ìṣèjọba àwa arawa. Ànfàní láti lè sọ èrò ọkàn ẹni àti  láti mọ̀ nípa ọ̀rọ̀ tó n lọ lórí ayélujára àti láyìíká jẹ́ ìpílẹ̀ fún eto ijoba àwa arawa tó ní ìlọsíwájú ni àwùjọ, agbenusọ ilẹ̀ Amerika Ned Price ló sọ èyí nínú àtẹ̀jáde. Iléesẹ́ Twitter ti ń bá ìjọba Nàìjíríà sọ̀rọ̀ papọ̀- Alhaji Lai Mohammed Wo ìlànà tuntun tó tẹ̀lé láti gba ‘Passport’ ní Nàíjíríà Ìjọba ẹ ṣọ́ra! gbígbégilé ojú òpó Twitter tako ẹ̀tọ́ àwọn ọmọ Naijiria - Gómínà Ṣeyi Makinde Ẹ̀yin iléesẹ́ ìròyìn gbogbo ní Nàìjíríà, Ẹ dẹ́kun líló 'Twitter' bí bẹ́ẹ̀ kọ́...- NBC Price fi kún pé àjọ tó ń mójútó ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ (NBC) tí pa á láṣẹ fún àwọn oniroyin ilé iṣẹ́ amóhùmáwòrán àti rẹ́díò láti dẹkùn lilo Twitter.


Ànfàní láti lè sọ èrò ọkàn ẹni àti  láti mọ̀ nípa ọ̀rọ̀ tó n lọ lórí ayélujára àti láyìíká jẹ́ ìpílẹ̀ fún eto ijoba àwa arawa tó ní ìlọsíwájú ni àwùjọ, agbenusọ ilẹ̀ Amerika Ned Price ló sọ èyí nínú àtẹ̀jáde. Iléesẹ́ Twitter ti ń bá ìjọba Nàìjíríà sọ̀rọ̀ papọ̀- Alhaji Lai Mohammed Wo ìlànà tuntun tó tẹ̀lé láti gba ‘Passport’ ní Nàíjíríà Ìjọba ẹ ṣọ́ra! gbígbégilé ojú òpó Twitter tako ẹ̀tọ́ àwọn ọmọ Naijiria - Gómínà Ṣeyi Makinde Ẹ̀yin iléesẹ́ ìròyìn gbogbo ní Nàìjíríà, Ẹ dẹ́kun líló 'Twitter' bí bẹ́ẹ̀ kọ́...- NBC Price fi kún pé àjọ tó ń mójútó ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ (NBC) tí pa á láṣẹ fún àwọn oniroyin ilé iṣẹ́ amóhùmáwòrán àti rẹ́díò láti dẹkùn lilo Twitter. Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fòfinde Twitter láìsí gbedeke ọjọ́ lẹ́yìn tí ilé iṣẹ́ náà yọ ọ̀rọ̀ kan tí ààrẹ sọ pé ó tẹ òfin Twitter lójú mọ́lẹ̀, pàápàá julọ èyí tí ààrẹ sọ pé èdè tí àwọn tó ń dá ìlú ru gbọ́ ni òun yóò fi bá wọn sọ̀rọ̀. Lẹyin èyí ni àwọn ilé iṣẹ́ tó ń sagbateru ìbára ẹni sọ̀rọ̀ gbogbo náà gbégidínà lílò rẹ̀ fún àwọn oníbàráà wọn tí ìjọba pẹ̀lú sì tún kesi Twitter àti àwọn òpó ikansiraeni tó kù lọ́jọ́ru pé  kí wọ́n wá gba ìwé àṣẹ láti ṣiṣẹ́ ni Nàìjíríà Ni báyìí ilé iṣẹ́ Twitter náà tí fi àwọn ènìyàn lọ́kàn balẹ̀ pé àwọn ń sapá lati mú kí àwọn ará ìlú láǹfààní láti túbọ̀ máa lo o. Ilé iṣẹ́ Twitter àti àjọ ajafẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn Amnesty International náà ṣàlàyé pé fifofinde Twitter jẹ́ nǹkan tó jẹ àwọn lógún gidi.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fòfinde Twitter láìsí gbedeke ọjọ́ lẹ́yìn tí ilé iṣẹ́ náà yọ ọ̀rọ̀ kan tí ààrẹ sọ pé ó tẹ òfin Twitter lójú mọ́lẹ̀, pàápàá julọ èyí tí ààrẹ sọ pé èdè tí àwọn tó ń dá ìlú ru gbọ́ ni òun yóò fi bá wọn sọ̀rọ̀. Lẹyin èyí ni àwọn ilé iṣẹ́ tó ń sagbateru ìbára ẹni sọ̀rọ̀ gbogbo náà gbégidínà lílò rẹ̀ fún àwọn oníbàráà wọn tí ìjọba pẹ̀lú sì tún kesi Twitter àti àwọn òpó ikansiraeni tó kù lọ́jọ́ru pé  kí wọ́n wá gba ìwé àṣẹ láti ṣiṣẹ́ ni Nàìjíríà Ni báyìí ilé iṣẹ́ Twitter náà tí fi àwọn ènìyàn lọ́kàn balẹ̀ pé àwọn ń sapá lati mú kí àwọn ará ìlú láǹfààní láti túbọ̀ máa lo o. Ilé iṣẹ́ Twitter àti àjọ ajafẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn Amnesty International náà ṣàlàyé pé fifofinde Twitter jẹ́ nǹkan tó jẹ àwọn lógún gidi.


Alaafin Oyo: Ọmọ Yorùbá sọ fún olorì Anu pé kò yẹ kó tú àṣírí ìkọ̀kọ̀ ìgbéyàwó rẹ̀ sí gbangba

Awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si ni wi tọkan wọn jade nipa igbesẹ olori Aanu, ayaba Alaafin Oyo, to sa kuro ni aafin tọmọtọmọ. Loju opo BBC News Yoruba, niṣe lawọn kan n bẹnu atẹ lu igbesẹ rẹ, tawọn mii si ni o dara bo ti ṣe sa asala f'ẹmi ara rẹ. Loju opo Instagram rẹ, ni olori Aanu ti sọrọ sita pe, ti nkankan ba ṣẹlẹ si oun lẹyin toun fi aafin silẹ, Alaafin ni ki awọn eeyan mu. Ọrọ pe ki awọn eeyan da ẹbi ru Alaafin yii ni arakunrin kan Paul Temitope Ilesanmi fi da lohun pe, ko si nkankan ti yoo ṣelẹ si alayeluwa. O ni lẹyin igba ti olori Aanu ti jẹ owo Alaafin tan, ko le ṣadede sa kuro. ''Wo Alaafin kii ṣe ọkunrin lasan, to kan le jẹ (owo rẹ), ti wa wa salọ'' Bakan naa ni ẹnikan naa sọ loju opo BBC pe, ko yẹ ki olori maa tu aṣiri ohun to ṣẹlẹ ni kọkọ faraye gbọ.


Ọrọ pe ki awọn eeyan da ẹbi ru Alaafin yii ni arakunrin kan Paul Temitope Ilesanmi fi da lohun pe, ko si nkankan ti yoo ṣelẹ si alayeluwa. O ni lẹyin igba ti olori Aanu ti jẹ owo Alaafin tan, ko le ṣadede sa kuro. ''Wo Alaafin kii ṣe ọkunrin lasan, to kan le jẹ (owo rẹ), ti wa wa salọ'' Bakan naa ni ẹnikan naa sọ loju opo BBC pe, ko yẹ ki olori maa tu aṣiri ohun to ṣẹlẹ ni kọkọ faraye gbọ. Benny Fortune Akinyemi wa fi ibeere le fun olori Aanu pe ''Nigba ti nkan n rọsọmu laarin olori ati Alaafin, ta lo gbọ si? Ṣugbọn o ni awọn eeyan miran to sọ pe, ki awọn eeyan foju aanu wo Aanu nitori o ṣeeṣe ki o ma jẹ oju lasan lo mu kuro ni aafin. Ninu ọrọ ti wọn, wọn ni olori ko le ṣadede gbe igbesẹ to gbe, bi kii ṣe pe ẹmi rẹ wa ninu ewu lootọ.


Benny Fortune Akinyemi wa fi ibeere le fun olori Aanu pe ''Nigba ti nkan n rọsọmu laarin olori ati Alaafin, ta lo gbọ si? Ṣugbọn o ni awọn eeyan miran to sọ pe, ki awọn eeyan foju aanu wo Aanu nitori o ṣeeṣe ki o ma jẹ oju lasan lo mu kuro ni aafin. Ninu ọrọ ti wọn, wọn ni olori ko le ṣadede gbe igbesẹ to gbe, bi kii ṣe pe ẹmi rẹ wa ninu ewu lootọ. Titi di igba ti a fi n ṣe akojọ iroyin yii, aafin Oyo ko ti fesi si gbogbo ohun ti olori Aanu n sọ. Ninu awọn olori to kuro laafin laipẹ yii ni olori Aanu wa.


Titi di igba ti a fi n ṣe akojọ iroyin yii, aafin Oyo ko ti fesi si gbogbo ohun ti olori Aanu n sọ. Ninu awọn olori to kuro laafin laipẹ yii ni olori Aanu wa.


#PantamiMustResign, Isa Pantami: Àwọn ọmọ Naijiria ń fẹ́ ìyọnípò mínístà fún ọ̀nà ìbáraẹnisọ̀rọ̀ nítorí ọ̀rọ̀ tó sọ nípa àwọn agbésùnmọ̀mí

Ọpọ ọmọ Naijiria lo ti bẹrẹ si n pe fun ikọwefiposilẹ minisita fun ọna ibaraẹnisọrọ, Isa Pantami lori ayelujara pẹlu ami #PantamiMustResign. Igbesẹ naa ko ṣẹyin ẹsun ti wọn fi kan pe o n sọrọ atilẹyin fun ẹgbẹ agbesunmọmi bii Al-Qaeda ati Taliban. Ṣaaju ni ileeṣẹ iroyin ori ayelujara kan ti kọkọ jabọ pe ijọba ilẹ Amẹrika ti fi orukọ Pantami sara awọn eeyan ti wọn n ṣọ loju-lẹsẹ nitori pe o n ṣe atilẹyin fun awọn agbẹsunmọmi, ṣugbọn ilesẹ iroyin naa ti yi ohun pada. Pantami ti ṣe awọn waasi kan lawọn ọdun diẹ sẹyin, nibi ti wọn ni o ti sọrọ atilẹyin fun ikọ agbesunmọmi Al-Qaeda ati Taliban, eyii to da rogbodiyan silẹ lori ayeluja. Ọrọ naa mu ki ọpọ awọn ọmọ Naijiria sọ pe ko kọwe fi ipo silẹ tabi ki Aarẹ Muhammadu gba iṣẹ lọwọ rẹ, nigba ti awọn eeyan miran si sọ pe Pantami ko ṣe si ofin kankan. Pantami funra rẹ, to jẹ onimọ nipa ẹsin Musulumi ti fesi pe oun ko ni nkankan ṣe pẹlu ẹgbẹ agbesunmọmi kankan.


Pantami ti ṣe awọn waasi kan lawọn ọdun diẹ sẹyin, nibi ti wọn ni o ti sọrọ atilẹyin fun ikọ agbesunmọmi Al-Qaeda ati Taliban, eyii to da rogbodiyan silẹ lori ayeluja. Ọrọ naa mu ki ọpọ awọn ọmọ Naijiria sọ pe ko kọwe fi ipo silẹ tabi ki Aarẹ Muhammadu gba iṣẹ lọwọ rẹ, nigba ti awọn eeyan miran si sọ pe Pantami ko ṣe si ofin kankan. Pantami funra rẹ, to jẹ onimọ nipa ẹsin Musulumi ti fesi pe oun ko ni nkankan ṣe pẹlu ẹgbẹ agbesunmọmi kankan. Yatọ si awọn ọmọ Naijiria to n lọgun pe ki wọn gba iṣẹ lọwọ Pantami lojo opo Twitter, eeyan kan gboogi to n jẹ ọrọ naa lẹnu ni Reno Omokri, to jẹ amugbalẹgbẹ Aarẹ ana, Goodluck Ebele Jonathan. Bi ẹ ko ba gbagbe, Omokri yii lo lewaju awọn ọmọ Naijiria kan to n ṣe ifẹhonuhan niwaju ile ijọba Naijiria ni London lasiko ti Aarẹ Muhammadu Buhari lọ ṣayẹwo ilera ara rẹ lọsẹ diẹ sẹyin. Yatọ si Omokri, ẹgbẹ oṣelu PDP naa ti sọ pe ki minisita naa kọwe fi ipo silẹ lori ọrọ ọhun.


Yatọ si awọn ọmọ Naijiria to n lọgun pe ki wọn gba iṣẹ lọwọ Pantami lojo opo Twitter, eeyan kan gboogi to n jẹ ọrọ naa lẹnu ni Reno Omokri, to jẹ amugbalẹgbẹ Aarẹ ana, Goodluck Ebele Jonathan. Bi ẹ ko ba gbagbe, Omokri yii lo lewaju awọn ọmọ Naijiria kan to n ṣe ifẹhonuhan niwaju ile ijọba Naijiria ni London lasiko ti Aarẹ Muhammadu Buhari lọ ṣayẹwo ilera ara rẹ lọsẹ diẹ sẹyin. Yatọ si Omokri, ẹgbẹ oṣelu PDP naa ti sọ pe ki minisita naa kọwe fi ipo silẹ lori ọrọ ọhun. PDP sọ ninu atẹjade kan pe ominu n kọ awọn nitori ipo ti Pantami wa ni Naijiria, ati pe ewu n bẹ loko longẹ to ba jẹ pe lootọ ni o n ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ agbesunmọmi. PDP tun sọ pe iroyin nipa awọn araalu to wa ni ikawọ Pantami nipasẹ eto iforukọsilẹ nọmba idanimọ NIN ko jẹ ki awọn ni igbagbọ ninu rẹ mọ, nitori naa o yẹ ko fi ipo silẹ lẹyin ti awọn araalu ti sọ pe ko ṣe bẹẹ. Ẹwẹ, ibeere ti ọpọ eeyan n bere bayii ni pe, ṣe Pantami yoo kọwe fipo silẹ ni tabi Aarẹ Muhammadu Buahri yoo fi ọwọ osi juwe ile fun un tabi yoo maa wo o niran?.


PDP sọ ninu atẹjade kan pe ominu n kọ awọn nitori ipo ti Pantami wa ni Naijiria, ati pe ewu n bẹ loko longẹ to ba jẹ pe lootọ ni o n ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ agbesunmọmi. PDP tun sọ pe iroyin nipa awọn araalu to wa ni ikawọ Pantami nipasẹ eto iforukọsilẹ nọmba idanimọ NIN ko jẹ ki awọn ni igbagbọ ninu rẹ mọ, nitori naa o yẹ ko fi ipo silẹ lẹyin ti awọn araalu ti sọ pe ko ṣe bẹẹ. Ẹwẹ, ibeere ti ọpọ eeyan n bere bayii ni pe, ṣe Pantami yoo kọwe fipo silẹ ni tabi Aarẹ Muhammadu Buahri yoo fi ọwọ osi juwe ile fun un tabi yoo maa wo o niran?. Ko si ẹni to tii le sọ ohun to le ṣẹlẹ.


Ko si ẹni to tii le sọ ohun to le ṣẹlẹ.


Kankara Abduction: Àwọn ológun ṣàlàyé ìdí tí wọ́n fi yọ̀nda àwọn tó jí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ gbé.

Ile iṣẹ ologun Naijiria ti ṣipaya awọn nkan kọọkan lorii bi wọn ṣe ri awọn akẹkọọ to le ni ojilelọọdunrun ti awọn ajinigbe ji gbe ni ileewe Kankara, ipinlẹ Katsina doola pada. Awọn ologun ṣipaya pe ati agbara ohun ija oloro ati eyi tii kii ṣe ti ohun ija lawọn papọ fi ri i pe wọn doola gbogbo awọn ọmọ ọkunrin naa lai farapa. Alakoso eto irorin fun ileeṣẹ ologun, Ọgagun John Enenche ati oludari ẹka ọgbọ tẹlẹ nileeṣẹ ologun, Ọgagunfẹyinti Ahmed Jibrin lo ṣe ẹkunrẹrẹ alaye bi wọn ṣe ṣe e lọjọ Abamẹta lori eto oroorọ ileeṣẹ amohunmaworan Nigerian Television Authority, NTA. Jibrin ni lẹyin ti wọn ji awọn ọmọ naa gbe, minisita  dari ikọ awọn olori awọn ologun ati olugbaninimọran nipa abo lọ si Katsina ati Kankara. O ni minisita paṣẹ pe ki ikọ awọn ọmọ ogun ri i pe wọn doola awọn ọmọkunrin naa lai farapa ati ni kiakia. "Kete lẹyin aṣẹ naa ni awọn ọmọ ogun gba ọna mẹrin ọtọọtọ lati doju kọ awọn ajinigbe ọhun pẹlu iranlọwọ kaakiri lati ri i pe wọn di gbogbo agbegbe ti wọn wa gbagba".


Jibrin ni lẹyin ti wọn ji awọn ọmọ naa gbe, minisita  dari ikọ awọn olori awọn ologun ati olugbaninimọran nipa abo lọ si Katsina ati Kankara. O ni minisita paṣẹ pe ki ikọ awọn ọmọ ogun ri i pe wọn doola awọn ọmọkunrin naa lai farapa ati ni kiakia. "Kete lẹyin aṣẹ naa ni awọn ọmọ ogun gba ọna mẹrin ọtọọtọ lati doju kọ awọn ajinigbe ọhun pẹlu iranlọwọ kaakiri lati ri i pe wọn di gbogbo agbegbe ti wọn wa gbagba". O ni awọn ajinigbe ọhun mọ pe awọn ti wa ni ahamọ awọn ologun tori wọn ni imọlara pe wọn ti wa lagbegbe lati inu afẹfẹ ati loriilẹ. "Nigba ti wọn sunmọ ibi ti awọn ọmọ naa wa, ikọ ọmọ ogun doju kọ atako loriṣiriṣi eyi ti wn mu kuro ti wọn si tẹra mọ wiwọ inu aginju lọ". Jibirin ṣalaye pe bo tilẹ jẹ ko si ikankan ninu awọn ọmọ wọn ba agbara ọpọlọpọ awọn ọdaran naa jẹ.


O ni awọn ajinigbe ọhun mọ pe awọn ti wa ni ahamọ awọn ologun tori wọn ni imọlara pe wọn ti wa lagbegbe lati inu afẹfẹ ati loriilẹ. "Nigba ti wọn sunmọ ibi ti awọn ọmọ naa wa, ikọ ọmọ ogun doju kọ atako loriṣiriṣi eyi ti wn mu kuro ti wọn si tẹra mọ wiwọ inu aginju lọ". Jibirin ṣalaye pe bo tilẹ jẹ ko si ikankan ninu awọn ọmọ wọn ba agbara ọpọlọpọ awọn ọdaran naa jẹ. "Wọn di awọn ologun lọwọ irina fun ọpọlọpọ wakati ki wọn to ri wọn bori". O  ni nigba ti awọn ọmọ ogun n ṣe tiwọn, bẹẹ naa ni idunadura ọrọ n lọ lẹgbẹ mii fun idoola wọn. O jẹ ko di mimọ pe wọn ko lee sọ awọn ajinigbe naa di alailagbara patpapata toripe ṣe ni wọn n fi awọn akẹkọọ daabo bo ara wọn awọn ko si fẹ pa awọn ọmọ na lara.


"Wọn di awọn ologun lọwọ irina fun ọpọlọpọ wakati ki wọn to ri wọn bori". O  ni nigba ti awọn ọmọ ogun n ṣe tiwọn, bẹẹ naa ni idunadura ọrọ n lọ lẹgbẹ mii fun idoola wọn. O jẹ ko di mimọ pe wọn ko lee sọ awọn ajinigbe naa di alailagbara patpapata toripe ṣe ni wọn n fi awọn akẹkọọ daabo bo ara wọn awọn ko si fẹ pa awọn ọmọ na lara. Lorii bi Boko Haram ṣe n pariwo pe awọn lawọn ji wọn gbe, Jibrin ni irọ ni, wọn kan n wa ọna ati gbajumọ sii ni. "(Abubakar) Shekau ko ni ọna kankan lati ji wọn gbe toripe ọpọ igbesẹ ti jade lati bẹgi dina wọn lkun Ila Oorun-Ariwa torinaa o han daju pe awọn ajinigbe lo ji awọn ọmọ naa". Ni tirẹ, Enenche ni nkan to lewu gidi ni igbesẹ ti wọn gbe lati doola awọn akẹkọọ ọhun tori bi wọn ko ba fi ikọṣẹmọṣẹ ṣe iru iṣẹ yii, o lee yiwọ.


Lorii bi Boko Haram ṣe n pariwo pe awọn lawọn ji wọn gbe, Jibrin ni irọ ni, wọn kan n wa ọna ati gbajumọ sii ni. "(Abubakar) Shekau ko ni ọna kankan lati ji wọn gbe toripe ọpọ igbesẹ ti jade lati bẹgi dina wọn lkun Ila Oorun-Ariwa torinaa o han daju pe awọn ajinigbe lo ji awọn ọmọ naa". Ni tirẹ, Enenche ni nkan to lewu gidi ni igbesẹ ti wọn gbe lati doola awọn akẹkọọ ọhun tori bi wọn ko ba fi ikọṣẹmọṣẹ ṣe iru iṣẹ yii, o lee yiwọ. "Ogun ti oo le gboju le agbara rẹ ati ohun ija ni eyi bikoṣe ipa too ni lati ṣe e yanju". "Eyi tumọ si pe o ni lati pa awọn ọta rẹ lẹnu mọ koo si gba ohun too fẹ gba lai yin ọta ibọn kan ṣoṣo". O ni bi nkankan ba ṣe awọn akẹkọọ ọhun ni, awọn ologun naa lawọn ọmọ Naijria yoo da ẹbi rẹ le lori.


"Ogun ti oo le gboju le agbara rẹ ati ohun ija ni eyi bikoṣe ipa too ni lati ṣe e yanju". "Eyi tumọ si pe o ni lati pa awọn ọta rẹ lẹnu mọ koo si gba ohun too fẹ gba lai yin ọta ibọn kan ṣoṣo". O ni bi nkankan ba ṣe awọn akẹkọọ ọhun ni, awọn ologun naa lawọn ọmọ Naijria yoo da ẹbi rẹ le lori. Agbẹnusọ gomina Aminu Masari fi aridaju han pe lootọ ni awọn ọmọ naa ti darapọ mọ ẹbi wọn pada lalafia lẹyin ayẹwo ilera fihan pe ara wọn pe. Bi afẹfẹ alafiaa ti ṣe n fẹ lu ijọba ati awọn obi tọmọ wọn jajabọ lọwọ ajinigbe ni Katsina, ijọba Amẹrika ti n kesi awọn tọrọ kan pe, ki wọn maa gbagbe lati tọ pinpin awọn to wa nidi iṣẹlẹ yi. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ asoju orileede Amẹrika to wa ni Naijiria fisita, ni ọrọ yi wa.


Agbẹnusọ gomina Aminu Masari fi aridaju han pe lootọ ni awọn ọmọ naa ti darapọ mọ ẹbi wọn pada lalafia lẹyin ayẹwo ilera fihan pe ara wọn pe. Bi afẹfẹ alafiaa ti ṣe n fẹ lu ijọba ati awọn obi tọmọ wọn jajabọ lọwọ ajinigbe ni Katsina, ijọba Amẹrika ti n kesi awọn tọrọ kan pe, ki wọn maa gbagbe lati tọ pinpin awọn to wa nidi iṣẹlẹ yi. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ asoju orileede Amẹrika to wa ni Naijiria fisita, ni ọrọ yi wa. Ileesẹ Amẹrika wa bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ifipajinigbe awọn akẹkọọ to le ni ọọdunrun naa. Bakan naa ni wọn ba awọn mọlẹbi tọmọ wọn sọnu kẹdun ati awọn ẹsọ alaabo to padanu ẹmi wọn ninu iṣẹlẹ yii. Amrika wa tẹpẹlẹ mọ bo ti ṣe pataki to ki ile ẹkọ jẹ aaye ifọkanbalẹ tawọn ọmọ ti le kẹkọ, ti wọn yoo si ti gbooro si.


Ileesẹ Amẹrika wa bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ ifipajinigbe awọn akẹkọọ to le ni ọọdunrun naa. Bakan naa ni wọn ba awọn mọlẹbi tọmọ wọn sọnu kẹdun ati awọn ẹsọ alaabo to padanu ẹmi wọn ninu iṣẹlẹ yii. Amrika wa tẹpẹlẹ mọ bo ti ṣe pataki to ki ile ẹkọ jẹ aaye ifọkanbalẹ tawọn ọmọ ti le kẹkọ, ti wọn yoo si ti gbooro si. Lakotan, Amẹrika ni o ṣe dandan ki ijọba ri wipe awọn to lọwọ ninu iṣẹlẹ ijinigbe naa foju wina ofin debi to lapẹrẹ. Titi di igba ti awọn ọmọ yi fi pada de, ko si ihalẹ to milẹ lati ọdọ ijọba Katsina tabi ijọba apapọ lori pe awọn yoo fiya jẹ ẹnikẹni to ba mọ si ijingbe awọn akẹkọọ yii. Eyi to pọ ninu ọrọ wọn ni ki wọn kọkọ ri awọn ọmọ yi lalaafia.


Lakotan, Amẹrika ni o ṣe dandan ki ijọba ri wipe awọn to lọwọ ninu iṣẹlẹ ijinigbe naa foju wina ofin debi to lapẹrẹ. Titi di igba ti awọn ọmọ yi fi pada de, ko si ihalẹ to milẹ lati ọdọ ijọba Katsina tabi ijọba apapọ lori pe awọn yoo fiya jẹ ẹnikẹni to ba mọ si ijingbe awọn akẹkọọ yii. Eyi to pọ ninu ọrọ wọn ni ki wọn kọkọ ri awọn ọmọ yi lalaafia. Ko ti si aridaju boya wọn sanwo idoola lati fi gba awọn ọmọ yi pada. Amọ Gomina ipinlẹ Katsina sọ pe ẹgbẹ Miyetti Allah ko ipa ribiribi ninu idunadura ti wọn fi doola ẹmi awọn akẹkọọ naa. Orin lọfẹ-lọfẹ ni baba fun wa lo gba ẹnu ijọba apapọ Naijiria kan lori itusilẹ awọn akẹkọ-kunrin ni Katsina, ti Boko Haram mu sigbekun.


Ko ti si aridaju boya wọn sanwo idoola lati fi gba awọn ọmọ yi pada. Amọ Gomina ipinlẹ Katsina sọ pe ẹgbẹ Miyetti Allah ko ipa ribiribi ninu idunadura ti wọn fi doola ẹmi awọn akẹkọọ naa. Orin lọfẹ-lọfẹ ni baba fun wa lo gba ẹnu ijọba apapọ Naijiria kan lori itusilẹ awọn akẹkọ-kunrin ni Katsina, ti Boko Haram mu sigbekun. Nigba to n fidi itusilẹ awọn akẹkọọ naa mulẹ, gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Bello Masari ni koko lara awọn akẹkọ naa le, ti wọn si wa nilu Tsafe nipinlẹ Zamfara, nibi ti wọn yoo ti gbe wọn wa silu wọn Kankara loni ọjọ Ẹti. Masari ni ikọ darandarn labẹ ẹgbẹ Miyetti Allah ati Macaban lo seranwọ lati gba idande awọn akẹkọọ naa. Bakan naa lo fikun pe ijọba apapọ ko san eepinni fawọn ajọmọgbe naa, idunadura lasan ni awọn se.


Nigba to n fidi itusilẹ awọn akẹkọọ naa mulẹ, gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Bello Masari ni koko lara awọn akẹkọ naa le, ti wọn si wa nilu Tsafe nipinlẹ Zamfara, nibi ti wọn yoo ti gbe wọn wa silu wọn Kankara loni ọjọ Ẹti. Masari ni ikọ darandarn labẹ ẹgbẹ Miyetti Allah ati Macaban lo seranwọ lati gba idande awọn akẹkọọ naa. Bakan naa lo fikun pe ijọba apapọ ko san eepinni fawọn ajọmọgbe naa, idunadura lasan ni awọn se. "Lara awọn to kopa ninu eto idunadura naa ni olugbaninimọran mi, awọn lọga-lọga lẹnu isẹ ologun, ọlọpaa ati ikọ Miyetti Allah. Masari tun fikun pe awọn janduku agbesunmọmi lasan lo ko awọn akẹkọọ naa, wọn kii se Boko Haram. Ijọba wa fidi rẹ mulẹ pe awọn akẹkọọ naa yoo de ọdọ awọn obi wọn ki ilẹ ọjọ Ẹti oni to su.


"Lara awọn to kopa ninu eto idunadura naa ni olugbaninimọran mi, awọn lọga-lọga lẹnu isẹ ologun, ọlọpaa ati ikọ Miyetti Allah. Masari tun fikun pe awọn janduku agbesunmọmi lasan lo ko awọn akẹkọọ naa, wọn kii se Boko Haram. Ijọba wa fidi rẹ mulẹ pe awọn akẹkọọ naa yoo de ọdọ awọn obi wọn ki ilẹ ọjọ Ẹti oni to su. Ìròyìn tó tẹ ilé iṣẹ́ BBC lọ́wọ́ sọ pé, àwọn ọmọ tó lé ni ọ̀ọ́dúnrún ni ilé ìwé GSSS Kankara ti wọ́n jí gbé tí gba òmìnir báyìí. Gẹ́gẹ́ bi àkọwé àgbà fún ìpínlẹ̀ Katsina  Alhaji Mustapha Inuwa ṣe sọ, àwọn ọmọ náà ti wà ni Tsafe, ní ìpínlẹ̀ Zamfara to pa ààlà pẹ̀lú Katsina. Ó fi kun pé, àwọn ọmọ náà yóò de ìpínlẹ̀ Katsina ni alẹ́ òní pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ẹlétò ààbò tí wọ́n yóò wọ́n yóò sì fójú kan ààrẹ.


Ìròyìn tó tẹ ilé iṣẹ́ BBC lọ́wọ́ sọ pé, àwọn ọmọ tó lé ni ọ̀ọ́dúnrún ni ilé ìwé GSSS Kankara ti wọ́n jí gbé tí gba òmìnir báyìí. Gẹ́gẹ́ bi àkọwé àgbà fún ìpínlẹ̀ Katsina  Alhaji Mustapha Inuwa ṣe sọ, àwọn ọmọ náà ti wà ni Tsafe, ní ìpínlẹ̀ Zamfara to pa ààlà pẹ̀lú Katsina. Ó fi kun pé, àwọn ọmọ náà yóò de ìpínlẹ̀ Katsina ni alẹ́ òní pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ẹlétò ààbò tí wọ́n yóò wọ́n yóò sì fójú kan ààrẹ. Ìrìnàjò Tsafe sí Zamfara tí kílomita ìgba àti díẹ̀, èyí yóò gbà wọ́n ni wákàtí mẹ́tà kí wọ́n tó débẹ̀ nítóri ipò tí ọ̀nà náà wà nígbà ti Tsafe sí kankara jẹ́ kílòmítà mẹ́tàlélọ́gọ́rín Lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́fà ti àwọn ọmọ náà ti wà ni ọwa àwọn ajínigbe. Abike Dabiri ní akẹ́kọ̀ọ́ 333 tí gba ìtúsílẹ, àmọ́ kò pẹ́ ló tún pahùndà Àwọn aláṣẹ ìjọba ni Nàìjíríà ti kéde pé àwọn ọmọ tó lé ní ọ̀ọ̀dúrún tí àwọn ajínígbé kó nílé ìwé ìjọba ni ìlú Kankara nípìnlẹ̀ Katsina, ti gba ìtússílẹ̀ Lórí àtẹ̀jíṣẹ́ twitter lọ́sàn òní ni, alága àjọ tó n ri sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ okere Abike Dabiri Erewa sàlàye pé, àwọn ti rí àwọn ọmọ náà gbà. Sáájú àsìkò yìí, ní fọ́nran kan jẹyọ níbi ti àwọn àkẹ́kọ̀ọ́ ti wọ́n jí gbé náà ti n bẹ ìjọba pé, ko dá isẹ idoola ẹmi to n se duro, ko si ko gbogbo àwọn sójà pàda si bareke.


Ìrìnàjò Tsafe sí Zamfara tí kílomita ìgba àti díẹ̀, èyí yóò gbà wọ́n ni wákàtí mẹ́tà kí wọ́n tó débẹ̀ nítóri ipò tí ọ̀nà náà wà nígbà ti Tsafe sí kankara jẹ́ kílòmítà mẹ́tàlélọ́gọ́rín Lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́fà ti àwọn ọmọ náà ti wà ni ọwa àwọn ajínigbe. Abike Dabiri ní akẹ́kọ̀ọ́ 333 tí gba ìtúsílẹ, àmọ́ kò pẹ́ ló tún pahùndà Àwọn aláṣẹ ìjọba ni Nàìjíríà ti kéde pé àwọn ọmọ tó lé ní ọ̀ọ̀dúrún tí àwọn ajínígbé kó nílé ìwé ìjọba ni ìlú Kankara nípìnlẹ̀ Katsina, ti gba ìtússílẹ̀ Lórí àtẹ̀jíṣẹ́ twitter lọ́sàn òní ni, alága àjọ tó n ri sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ okere Abike Dabiri Erewa sàlàye pé, àwọn ti rí àwọn ọmọ náà gbà. Sáájú àsìkò yìí, ní fọ́nran kan jẹyọ níbi ti àwọn àkẹ́kọ̀ọ́ ti wọ́n jí gbé náà ti n bẹ ìjọba pé, ko dá isẹ idoola ẹmi to n se duro, ko si ko gbogbo àwọn sójà pàda si bareke. Bakan naa ni ọmọ to sọrọ ninu fidio naa ni ki ijọba mase gbiyanju lati wá tu àwọn sílẹ̀ ni ahamọ Boko Haram. Ọmọkunrin náà wa bẹ́ ìjọba pé ko bá àwọn ajínígbé sọ̀rọ̀ lórí ǹkan tí wọ́n ba fẹ́ gbà kí àwọn le lọ ilé àwọn ni àlááfíà. Ẹ̀wẹ́, Abike Dabiri ti tún kọ sórí àtẹjíṣẹ́ twitter rẹ̀ pé, kìí ṣe òun ni òun kọ àkọlé pé àwọn ọmọ náà ti gba ìtúsílẹ̀ àti pé, ó ṣeeṣe kó jẹ́ àwọn ènìyàn tó ló àtẹ̀jísẹ́ òfégè ni orúkọ òun ló kọ̀ọ́.


Bakan naa ni ọmọ to sọrọ ninu fidio naa ni ki ijọba mase gbiyanju lati wá tu àwọn sílẹ̀ ni ahamọ Boko Haram. Ọmọkunrin náà wa bẹ́ ìjọba pé ko bá àwọn ajínígbé sọ̀rọ̀ lórí ǹkan tí wọ́n ba fẹ́ gbà kí àwọn le lọ ilé àwọn ni àlááfíà. Ẹ̀wẹ́, Abike Dabiri ti tún kọ sórí àtẹjíṣẹ́ twitter rẹ̀ pé, kìí ṣe òun ni òun kọ àkọlé pé àwọn ọmọ náà ti gba ìtúsílẹ̀ àti pé, ó ṣeeṣe kó jẹ́ àwọn ènìyàn tó ló àtẹ̀jísẹ́ òfégè ni orúkọ òun ló kọ̀ọ́. Èyí ti mú kí ọ̀pọ ọmọ Nàìjíríà máá pé alága NICOM síta pe opurọ ni. Koda, awọn kan ni ipilẹ orilẹede naijiria ni wọn fi irọ mọ, tawọn kan si ni igbe aye ayederu gan ni Abike Dabiri n gbe funrarẹ. Wayi o, ko sẹni to ti le fi okodoro ọrọ mulẹ boya lootọ ni awọn akẹkọkunrin to le ni ọọdunrun naa ti ri idande gba abi bẹẹ kọ.


Èyí ti mú kí ọ̀pọ ọmọ Nàìjíríà máá pé alága NICOM síta pe opurọ ni. Koda, awọn kan ni ipilẹ orilẹede naijiria ni wọn fi irọ mọ, tawọn kan si ni igbe aye ayederu gan ni Abike Dabiri n gbe funrarẹ. Wayi o, ko sẹni to ti le fi okodoro ọrọ mulẹ boya lootọ ni awọn akẹkọkunrin to le ni ọọdunrun naa ti ri idande gba abi bẹẹ kọ. Sugbọn bo ba se jẹ, a ko ni jẹ ki eti yin di nipa isẹlẹ naa. Ìjọba ìpínlẹ̀ Zamfara ti pàṣẹ kí wọ́n gbé iléèwé mẹ́wàá tìpa lẹ́yìn ìkọlù Katsina Ijọba ipinlẹ Zamfara ti fofin sita ni kiakia pe ki wọn gbe awọn ileewe ti awọn akẹkọọ ti n gbe ninu ọgba ileewe atawọn ileewe alalọde kan tipa ni ipinlẹ naa. Agbẹnusọ fun gomina Zailani Bappah lo fidi ọrọ̀ yii mulẹ fun BBC.


Sugbọn bo ba se jẹ, a ko ni jẹ ki eti yin di nipa isẹlẹ naa. Ìjọba ìpínlẹ̀ Zamfara ti pàṣẹ kí wọ́n gbé iléèwé mẹ́wàá tìpa lẹ́yìn ìkọlù Katsina Ijọba ipinlẹ Zamfara ti fofin sita ni kiakia pe ki wọn gbe awọn ileewe ti awọn akẹkọọ ti n gbe ninu ọgba ileewe atawọn ileewe alalọde kan tipa ni ipinlẹ naa. Agbẹnusọ fun gomina Zailani Bappah lo fidi ọrọ̀ yii mulẹ fun BBC. Iroyin taa gbọ ni Ọgbẹni Ibrahim Abdullahi to jẹ Kọmisọna eto ẹkọ ṣe ikede yii nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ nilu Gusau, olu ilu ipinlẹ naa. O ṣalaye pe awọn ileewe to fara gba aṣẹ yii pa aala pọ pẹlu ipinlẹ Katsina ti wọn ti ṣẹṣẹ ji awọn akẹkọọto le lọọdunrun gbe, ipinlẹ Kaduna ati Sokoto. Kọmisọna ọhun jẹ ko di mimọ pe awọn ipinlẹ mẹtẹta yii sun mọ bebe idigunjale to si ni ipinu yii ṣe pataki lati dena ikọlu mii si awọn ileewe ọhun.


Iroyin taa gbọ ni Ọgbẹni Ibrahim Abdullahi to jẹ Kọmisọna eto ẹkọ ṣe ikede yii nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ nilu Gusau, olu ilu ipinlẹ naa. O ṣalaye pe awọn ileewe to fara gba aṣẹ yii pa aala pọ pẹlu ipinlẹ Katsina ti wọn ti ṣẹṣẹ ji awọn akẹkọọto le lọọdunrun gbe, ipinlẹ Kaduna ati Sokoto. Kọmisọna ọhun jẹ ko di mimọ pe awọn ipinlẹ mẹtẹta yii sun mọ bebe idigunjale to si ni ipinu yii ṣe pataki lati dena ikọlu mii si awọn ileewe ọhun. O fi kun un wipe igbesẹ ọhun gan ṣe pataki nitori iṣoro aabo to wa lorilẹede yii ati lati dena iru nkan to ṣẹlẹ nileewe Girama Government Science Secondary School ni ilu Kankara, ipinlẹ Katsina. Abdullahi fi da awọn obi ati alagbatọ loju pe aabo awọn akẹkọọ lo ṣe koko si ijọba ipinlẹ to fi mu wọn gbe igbesẹ naa. O fi lede pe ijọba ti pari gbogo eto bi wọn yoo ṣe ko awọn oṣiṣẹ alaabo lọ maa ṣọ awọn ileewe to ku ti wọn ko tipa.


O fi kun un wipe igbesẹ ọhun gan ṣe pataki nitori iṣoro aabo to wa lorilẹede yii ati lati dena iru nkan to ṣẹlẹ nileewe Girama Government Science Secondary School ni ilu Kankara, ipinlẹ Katsina. Abdullahi fi da awọn obi ati alagbatọ loju pe aabo awọn akẹkọọ lo ṣe koko si ijọba ipinlẹ to fi mu wọn gbe igbesẹ naa. O fi lede pe ijọba ti pari gbogo eto bi wọn yoo ṣe ko awọn oṣiṣẹ alaabo lọ maa ṣọ awọn ileewe to ku ti wọn ko tipa. Lara awọn ileewe to fara gba aṣẹ tuntun yii ni ileewe meje tawọn akẹkọọ n gbe ninu ọgba rẹ atawọn ileewe alalọde mii. Awọn ileewe ti akẹkọọ n gbe nibẹ ni G.S.S. Tsafe, G.S.S.


Lara awọn ileewe to fara gba aṣẹ tuntun yii ni ileewe meje tawọn akẹkọọ n gbe ninu ọgba rẹ atawọn ileewe alalọde mii. Awọn ileewe ti akẹkọọ n gbe nibẹ ni G.S.S. Tsafe, G.S.S. Magaji, G.A.S.S. Zurmi, G.G.S.S. Moriki, Science Secondary School Shinkafi, Science Secondary School Dansadau, ati Science Secondary School ni Bukkuyum.


Magaji, G.A.S.S. Zurmi, G.G.S.S. Moriki, Science Secondary School Shinkafi, Science Secondary School Dansadau, ati Science Secondary School ni Bukkuyum. Bakan naa, awọn ileewe alalọde to wa lara wọn ni G.D.S.S. ni Nasarawa Mailayi, G.D.S.S Gusami, ati G.D.S.S. Gurbin Bore.


Bakan naa, awọn ileewe alalọde to wa lara wọn ni G.D.S.S. ni Nasarawa Mailayi, G.D.S.S Gusami, ati G.D.S.S. Gurbin Bore. Awọn ọmọ ikọ agbesunmọmi Boko Haram ti fi ohun sita pe awọn lawọn ji awọn akẹkọọ ni girama Kankara ni ipinlẹ Katsina. Ninu fọnran agbohunsilẹ kan ti olori ẹgbẹ naa, Abubakar Shekau fi sita, lẹyin ọjọ mẹta ti wọn ji awọn ọmọ naa gbe. Eyi waye lasiko ti ijọba ipinlẹ Katsina n sọ pe awọn janduku lo ji awọn akẹkọọ ileewe girama Dankara Science Secondary School naa gbe ati pe ijiroro ti n lọ laarin ijọba atawọn janduku naa lori ohun ti wọn fẹ fun itusilẹ awọn ọmọ naa.


Awọn ọmọ ikọ agbesunmọmi Boko Haram ti fi ohun sita pe awọn lawọn ji awọn akẹkọọ ni girama Kankara ni ipinlẹ Katsina. Ninu fọnran agbohunsilẹ kan ti olori ẹgbẹ naa, Abubakar Shekau fi sita, lẹyin ọjọ mẹta ti wọn ji awọn ọmọ naa gbe. Eyi waye lasiko ti ijọba ipinlẹ Katsina n sọ pe awọn janduku lo ji awọn akẹkọọ ileewe girama Dankara Science Secondary School naa gbe ati pe ijiroro ti n lọ laarin ijọba atawọn janduku naa lori ohun ti wọn fẹ fun itusilẹ awọn ọmọ naa. Eyi ti fa ọpọlọpọ ariyanjiyan ati ibeere pe ta gan an lo ji awọn ọmọ yii gbe? Ijọba ni awọn janduku agbebọn kan ti kan si awọn pe awọn lawọn ṣiṣẹ laabi naa ti wọn si ti bẹrẹ idunadura, pẹlu bi ikọ Boko Haram tun ṣe sọ tirẹ yii, ewo lewo ni ibeere to gbẹnu ọmọ kan. Gomina Bello Masari ṣalaye lasiko to ba aarẹ Buhari lalejo nileerẹ nilu Daura pe awọn ileeṣẹ alaabo ati ologun ti ri ibuba awọn janduku naa wọn si ti n gbe igbesẹ lori rẹ. Gomina ipinlẹ Katsina, Bello Masari ti sọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari pe awọn to ji awọn akẹkọọ ile iwe girama to wa ni Kankara, ni ipinlẹ naa ti kan si awọn.


Eyi ti fa ọpọlọpọ ariyanjiyan ati ibeere pe ta gan an lo ji awọn ọmọ yii gbe? Ijọba ni awọn janduku agbebọn kan ti kan si awọn pe awọn lawọn ṣiṣẹ laabi naa ti wọn si ti bẹrẹ idunadura, pẹlu bi ikọ Boko Haram tun ṣe sọ tirẹ yii, ewo lewo ni ibeere to gbẹnu ọmọ kan. Gomina Bello Masari ṣalaye lasiko to ba aarẹ Buhari lalejo nileerẹ nilu Daura pe awọn ileeṣẹ alaabo ati ologun ti ri ibuba awọn janduku naa wọn si ti n gbe igbesẹ lori rẹ. Gomina ipinlẹ Katsina, Bello Masari ti sọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari pe awọn to ji awọn akẹkọọ ile iwe girama to wa ni Kankara, ni ipinlẹ naa ti kan si awọn. Oluranlọwọ pataki si Aarẹ, Garba Shehu lo fi ọrọ naa lede lẹyin abẹwo ti Masari ṣe si Aarẹ Buhari ni ilu Daura. O ni "gomina ọhun, tohun ti igbakeji rẹ, Manir Yakubu sọ pe awọn agbebọn naa ti kan si wọn, ati pe idunadura ti n lọ lori bii awọn akẹkọọ naa yo ṣe pada wale." O ṣalaye pe awọn ẹṣo alabo ti mọ agbegbe ibi ti awọn ọmọ naa wa, ati pe awọn ọmọ Naijiria yoo gbọ iroyin ayọ nipa awọn ọmọ naa laipẹ.


Oluranlọwọ pataki si Aarẹ, Garba Shehu lo fi ọrọ naa lede lẹyin abẹwo ti Masari ṣe si Aarẹ Buhari ni ilu Daura. O ni "gomina ọhun, tohun ti igbakeji rẹ, Manir Yakubu sọ pe awọn agbebọn naa ti kan si wọn, ati pe idunadura ti n lọ lori bii awọn akẹkọọ naa yo ṣe pada wale." O ṣalaye pe awọn ẹṣo alabo ti mọ agbegbe ibi ti awọn ọmọ naa wa, ati pe awọn ọmọ Naijiria yoo gbọ iroyin ayọ nipa awọn ọmọ naa laipẹ. Gomina Masari sọ pe afojusun Aarẹ Buhari ni lati ṣawari awọn ọmọ ọhun. Oru ọjọ Ẹti to kọja ni awọn janduku agbebọn kan ṣadede kọlu ileewe naa to wa fun awọn akẹkọọ ọkunrin nikan, ti wọn si ji awọn akẹkọọ kan gbe, nigba ti awọn miran sa asala fun ẹmi wọn. Ṣaaju ni ariyanjiyan ti kọkọ waye lori iye awọn akẹkọọ to poora ni pato, ṣugbọn lẹyin ọjọ meji ni gomina Masari sọ pe nnkan bii ọọdunrun akẹkọọ lo di awati.


Gomina Masari sọ pe afojusun Aarẹ Buhari ni lati ṣawari awọn ọmọ ọhun. Oru ọjọ Ẹti to kọja ni awọn janduku agbebọn kan ṣadede kọlu ileewe naa to wa fun awọn akẹkọọ ọkunrin nikan, ti wọn si ji awọn akẹkọọ kan gbe, nigba ti awọn miran sa asala fun ẹmi wọn. Ṣaaju ni ariyanjiyan ti kọkọ waye lori iye awọn akẹkọọ to poora ni pato, ṣugbọn lẹyin ọjọ meji ni gomina Masari sọ pe nnkan bii ọọdunrun akẹkọọ lo di awati. Akẹ́kọ̀ọ́ 333 ni a kò tíì le sọ nípa wọn nílé ẹ̀kọ́ Kankara Katsina- Ìjọba Nàìjíríà Iroyin tuntun nipa awọn akẹkọọ girama GSSS Kankara Katsin nipe pupọ ninu awọn akẹkọọ naa ni ko ti i di riri lẹyin ọjọ kẹta. Gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Bello Masari sọ fun awọn akọroyin pe, akẹkọọ 333, ni awọn ko ti i ri pada. O sọ ọrọ naa lẹyin ipade to ṣe pẹlu awọn eleto aabo ni alẹ ọjọ Aiku.


Akẹ́kọ̀ọ́ 333 ni a kò tíì le sọ nípa wọn nílé ẹ̀kọ́ Kankara Katsina- Ìjọba Nàìjíríà Iroyin tuntun nipa awọn akẹkọọ girama GSSS Kankara Katsin nipe pupọ ninu awọn akẹkọọ naa ni ko ti i di riri lẹyin ọjọ kẹta. Gomina ipinlẹ Katsina, Aminu Bello Masari sọ fun awọn akọroyin pe, akẹkọọ 333, ni awọn ko ti i ri pada. O sọ ọrọ naa lẹyin ipade to ṣe pẹlu awọn eleto aabo ni alẹ ọjọ Aiku. Gomina naa ṣalaye pe 849 ni gbogbo akẹkọọ to wa ni ile ẹ̀kọ́ naa. Inu ọgba ile ẹ̀kọ́ ni awọn ọmọ naa n gbe. Alẹ ọjọ Ẹti ni awọn afurasi janduku kọlu ile ẹ̀kọ́ náà, eyi to fa awuyewuye jakejado Naijiria.


Gomina naa ṣalaye pe 849 ni gbogbo akẹkọọ to wa ni ile ẹ̀kọ́ naa. Inu ọgba ile ẹ̀kọ́ ni awọn ọmọ naa n gbe. Alẹ ọjọ Ẹti ni awọn afurasi janduku kọlu ile ẹ̀kọ́ náà, eyi to fa awuyewuye jakejado Naijiria. Ijọba orilẹ-ede Naijiria si ti sọ pe awọn ọmọ ogun ti yi agbegbe ti wọn fura si pe ibẹ ni awọn agbebọn naa fi ara pamọ si. Gomina Bello Masari fi kun ọrọ rẹ pe oun ti ṣe ipade pẹlu awọn lọga-lọga nileesẹ ologun, lẹyin ti oun ṣe abẹwo si ile ẹ̀kọ́ naa, ati aarin ilu to wa. Gomina naa ni:  ni ipade naa jẹ akitiyan ijọba lati le gba ẹ̀mí awọn ọmọ naa la.


Ijọba orilẹ-ede Naijiria si ti sọ pe awọn ọmọ ogun ti yi agbegbe ti wọn fura si pe ibẹ ni awọn agbebọn naa fi ara pamọ si. Gomina Bello Masari fi kun ọrọ rẹ pe oun ti ṣe ipade pẹlu awọn lọga-lọga nileesẹ ologun, lẹyin ti oun ṣe abẹwo si ile ẹ̀kọ́ naa, ati aarin ilu to wa. Gomina naa ni:  ni ipade naa jẹ akitiyan ijọba lati le gba ẹ̀mí awọn ọmọ naa la. Sugbọn, tako nkan ti Gomina Masari sọ, agbenusọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari, Garba Shehu, sọ fun BBC pe awọn ọmọkùnrin to raaye sa mọ agbebọn naa lọwọ sọ pe ọmọ mẹwaa lo si wa ni ọdọ awọn agbebọn. Iye àwọn ti Shehu sọ yii kere si nkan ti awọn oṣiṣẹ ile ẹ̀kọ́ naa ti kọkọ sọ. Igba lara wọn lo ti pada sile, sugbọn Ọgbẹni Shehu sọ pe ijọba ń gbiyanju lati mọ iye akẹkọọ to ṣe e ṣe ko fọn kaakiri agbegbe naa, lẹyin ti wọn sa lasiko ikọlu to waye.


Sugbọn, tako nkan ti Gomina Masari sọ, agbenusọ fun Aarẹ Muhammadu Buhari, Garba Shehu, sọ fun BBC pe awọn ọmọkùnrin to raaye sa mọ agbebọn naa lọwọ sọ pe ọmọ mẹwaa lo si wa ni ọdọ awọn agbebọn. Iye àwọn ti Shehu sọ yii kere si nkan ti awọn oṣiṣẹ ile ẹ̀kọ́ naa ti kọkọ sọ. Igba lara wọn lo ti pada sile, sugbọn Ọgbẹni Shehu sọ pe ijọba ń gbiyanju lati mọ iye akẹkọọ to ṣe e ṣe ko fọn kaakiri agbegbe naa, lẹyin ti wọn sa lasiko ikọlu to waye. Awọn eleto aabo sọ pe bi ọjọ ṣe n gun ori ọjọ, ni didoola àwọn ọmọ naa yoo ma a ṣòro si, paapa ti awọn ọmọ naa ba ti tuka, tabi ti awọn agbebọn ba ko wọn si ibi ọtọọtọ. Ọpọ eeyan lo si ti n bu ẹnu ẹtẹ lu Aarẹ Muhammadu Buhari, nitori pe ko yọjú si ile ẹ̀kọ́ naa, bo tilẹ jẹ pe o wa lẹnu ìsinmi nipinlẹ Katsina. Dipo bẹ ẹ, igbimọ aṣoju lati ilu Abuja, ni Buhari ran lọ.


Awọn eleto aabo sọ pe bi ọjọ ṣe n gun ori ọjọ, ni didoola àwọn ọmọ naa yoo ma a ṣòro si, paapa ti awọn ọmọ naa ba ti tuka, tabi ti awọn agbebọn ba ko wọn si ibi ọtọọtọ. Ọpọ eeyan lo si ti n bu ẹnu ẹtẹ lu Aarẹ Muhammadu Buhari, nitori pe ko yọjú si ile ẹ̀kọ́ naa, bo tilẹ jẹ pe o wa lẹnu ìsinmi nipinlẹ Katsina. Dipo bẹ ẹ, igbimọ aṣoju lati ilu Abuja, ni Buhari ran lọ. Irinajo to le diẹ ni wakati meji ni Kankara si ilu Daura ti Buhari wa. Ẹwẹ, àwọn obinrin kan ti ṣe iwọde, nipinlẹ Katsina, lati beere fun ominira àwọn akẹkọọ ile ẹ̀kọ́ GSSS, Kankara.


Irinajo to le diẹ ni wakati meji ni Kankara si ilu Daura ti Buhari wa. Ẹwẹ, àwọn obinrin kan ti ṣe iwọde, nipinlẹ Katsina, lati beere fun ominira àwọn akẹkọọ ile ẹ̀kọ́ GSSS, Kankara.


Desmond Elliot, Mojisola Alli-Macaulay fa ayélujára ya torí ọ̀rọ̀ wọn níle aṣòfin Eko

Arabinrin Mojisola Alli-Macaulay to jẹ akẹgbẹ aṣofin nipinlẹ Eko sọ wi pe ko si igba ti awọn ọdọ lorilẹede Naijiria kii fa igbo nitori naa ni ori wọn ṣe n gbona ni igba gbogbo Iroyin ni ibi ijoko Ile Aṣofin nipinlẹ Eko ni Alli-Macaulay ti sọ ọrọ naa lẹyin rogbodiyan to waye lasiko ifẹhọnuhan EndSars, ti awọn onijagidijagan gba mọ wọn lọwọ. Alli-Macaulay ni ti awọn omo Naijiria ba ti fa igbo tan ni wọn ma n lọ si ori ẹrọ ayelujara lati lọ sọ isọkusọ. Nitori naa a gbọdọ ko awọn ọdọ wa lati ko ara wọn ni ijanu ati bi o ṣe yẹ ki wọn huwa lawujọ. Eyi ni ohun mẹwaa to yẹ kẹ ẹ mọ nipa Arabinrin Asofin Mojisola Alli-Macaulay; Ohun tí òṣèré àti aṣòfin, Desmond Elliot sọ táwọn ọmọ Nàìjíríà gbà sí ìbínú Ọrọ Desmond Eliot ni awọn ọmọ Naijiria fi bọnu lori ẹrọ ayelujara nipa ọrọ to sọ lori bi awọn Ologun ṣe da ibọn bo awọn afẹhọnuhan tako ifiyajẹni awọn ọlọpaa ni Lekki Toll gate,ni ipinlẹ Eko. Desmond Eliot ni ki awọn gbajumọ lawujọ ati awọn oloṣere ki wọn ye sọrọ kubakugbe lori ayelujara mọ, amọ ki wọn lọ gba kaadi idibo wọn, ki wọn dibo fun ẹni ti wọn fẹ ninu eto idibo to n bọ,a bi ki awọn furawọn dije dupo. Bakan naa lo ni orilẹede Niajiria yoo di ohun igbagbe ti awọn ọmọ Naijiria ko ba jawọ ninu bi wọn ṣe n ji awọn nkan gbe tabi fi ina si awọn ile.


Eyi ni ohun mẹwaa to yẹ kẹ ẹ mọ nipa Arabinrin Asofin Mojisola Alli-Macaulay; Ohun tí òṣèré àti aṣòfin, Desmond Elliot sọ táwọn ọmọ Nàìjíríà gbà sí ìbínú Ọrọ Desmond Eliot ni awọn ọmọ Naijiria fi bọnu lori ẹrọ ayelujara nipa ọrọ to sọ lori bi awọn Ologun ṣe da ibọn bo awọn afẹhọnuhan tako ifiyajẹni awọn ọlọpaa ni Lekki Toll gate,ni ipinlẹ Eko. Desmond Eliot ni ki awọn gbajumọ lawujọ ati awọn oloṣere ki wọn ye sọrọ kubakugbe lori ayelujara mọ, amọ ki wọn lọ gba kaadi idibo wọn, ki wọn dibo fun ẹni ti wọn fẹ ninu eto idibo to n bọ,a bi ki awọn furawọn dije dupo. Bakan naa lo ni orilẹede Niajiria yoo di ohun igbagbe ti awọn ọmọ Naijiria ko ba jawọ ninu bi wọn ṣe n ji awọn nkan gbe tabi fi ina si awọn ile. Elliot gboriyin fun Abẹnugan Ile Igbimọ Aṣofin to bu ẹnu atẹ lu ifiyajẹni to waye ni Lekki Toll gate. ''Inu mi dun pẹlu ọrọ ti Abẹnugan Ile Igbimọ Aṣofin sọ nipa iṣẹlẹ to waye ni Lekki, amọ o ba oun ninu jẹ pẹlu bi awọn ọmọ Naijiria ṣe n ṣepe, ti wọn tun lo ji ọpa ọba gbe laafin Ọba Ilu Eko. 'Ifiyajẹni, ọrọ kubakugbe ati ikorira ti pọju lorilẹede Naijiria.''


Elliot gboriyin fun Abẹnugan Ile Igbimọ Aṣofin to bu ẹnu atẹ lu ifiyajẹni to waye ni Lekki Toll gate. ''Inu mi dun pẹlu ọrọ ti Abẹnugan Ile Igbimọ Aṣofin sọ nipa iṣẹlẹ to waye ni Lekki, amọ o ba oun ninu jẹ pẹlu bi awọn ọmọ Naijiria ṣe n ṣepe, ti wọn tun lo ji ọpa ọba gbe laafin Ọba Ilu Eko. 'Ifiyajẹni, ọrọ kubakugbe ati ikorira ti pọju lorilẹede Naijiria.'' Bakan naa ninu fidio miran to fi lede, o fihan gbangba pe oun ko fọwọsi abadofin to de bi awọn ọmọ eniyan ṣe n sọrọ lori ẹrọ ayelujara, amọ ohun ti oun sọ ni pe, ki wọn ma lo ẹrọ ayelujara lati fi da orilẹede Naijiria ru. Amọ, gbogbo ọrọ to sọ yi bi awọn ọmọ Naijiria ninu, ti wọn si fi ọrọ gun un lara lori ẹrọ ayelujara. Ọpọlọpọ awọn to sọrọ to fi mọ Davido ni '' igbagbọ awọn ninu Desmond Eliot ti dopin, pẹlu ọrọ iranu to sọ jade lẹnu''.


Bakan naa ninu fidio miran to fi lede, o fihan gbangba pe oun ko fọwọsi abadofin to de bi awọn ọmọ eniyan ṣe n sọrọ lori ẹrọ ayelujara, amọ ohun ti oun sọ ni pe, ki wọn ma lo ẹrọ ayelujara lati fi da orilẹede Naijiria ru. Amọ, gbogbo ọrọ to sọ yi bi awọn ọmọ Naijiria ninu, ti wọn si fi ọrọ gun un lara lori ẹrọ ayelujara. Ọpọlọpọ awọn to sọrọ to fi mọ Davido ni '' igbagbọ awọn ninu Desmond Eliot ti dopin, pẹlu ọrọ iranu to sọ jade lẹnu''. Bakan naa ni awọn eniyan kesi awọn ara Surulere lati dibo yọ ọ kuro ni ipo, nitori ko ṣe ifẹ awọn araalu mọ. Gbajugbaja oṣere ni Desmond Eliot ko to di wi pe wọn dibo yan an gẹgẹ bi aṣofin to soju ẹkun Surulere ni Ile Igbimọ Aṣofin ipinlẹ Eko.


Bakan naa ni awọn eniyan kesi awọn ara Surulere lati dibo yọ ọ kuro ni ipo, nitori ko ṣe ifẹ awọn araalu mọ. Gbajugbaja oṣere ni Desmond Eliot ko to di wi pe wọn dibo yan an gẹgẹ bi aṣofin to soju ẹkun Surulere ni Ile Igbimọ Aṣofin ipinlẹ Eko.


Farhiya Sharif: Inú dígí ni mò ń wò nígbà tí mo bá fẹ́ mọ bàbá mi

Obinrin ẹni ọdun mọkandinlogoji kan ti ṣawari baba rẹ to ti n wa lati igba ti wọn ti bii pẹlu iranlọwọ ikanni Facebook lori ayelujara. Wọn bi Farhiya ni Lenigrad, to ti yi orukọ da si St Petersburg lọdun 1976, iya rẹ jẹ ọmọ orilẹ-ede Rusia, nigba ti baba rẹ jẹ ọmọ ilẹ Somalia. Baba rẹ, Siid Ahmed Sharif jẹ ọkan lara awọn ologun to lọ kọ ẹkọ labẹ iṣejọba Soviet Union lọdun naa lọhun, ṣugbọn lẹyin ọdun kan ti wọn bi obinrin naa, ija bẹ silẹ laarin orilẹ-ede Ethiopia ati Somalia. Ijọba USSR ṣegbe lẹyin Ethiopia ninu ogun naa, eyii to mu ko le awọn ọmọ ilẹ Somalia to n kọ ẹkọ labẹ rẹ pada sile, lara awọn ti wọn le pada sile ni baba obinrin ọhun wa. Farhiya ni gbogbo igba ti oun ba n beere bi baba oun ṣe ri lọwọ iya oun, ni ṣe lo maa n sọ fun oun pe, ki oun wo inu digi pe oun yoo ri baba oun nibẹ. Lẹyin nnkan bi ogoji ọdun to ti n ṣafẹri baba rẹ, Farhiya kan si oju opo ikansiraẹni lori itakun agbaye kan, Vkontakte, ti wọn ti maa n ṣawari awọn ti wọn ko mọ ẹbi wọn, ṣugbọn pabo lo ja si.


Ijọba USSR ṣegbe lẹyin Ethiopia ninu ogun naa, eyii to mu ko le awọn ọmọ ilẹ Somalia to n kọ ẹkọ labẹ rẹ pada sile, lara awọn ti wọn le pada sile ni baba obinrin ọhun wa. Farhiya ni gbogbo igba ti oun ba n beere bi baba oun ṣe ri lọwọ iya oun, ni ṣe lo maa n sọ fun oun pe, ki oun wo inu digi pe oun yoo ri baba oun nibẹ. Lẹyin nnkan bi ogoji ọdun to ti n ṣafẹri baba rẹ, Farhiya kan si oju opo ikansiraẹni lori itakun agbaye kan, Vkontakte, ti wọn ti maa n ṣawari awọn ti wọn ko mọ ẹbi wọn, ṣugbọn pabo lo ja si. Lẹyin o rẹyin, Farhiya pade ọkunrin kan ti wọn n pe Deeq, eyii to fi ẹbẹ Farhiya soju opo Facebook rẹ, awọn eeyan si bẹrẹ si n da si ọrọ naa. Bi ere bi awada, ẹnikan lati Norway to jẹ ẹbi baba rẹ da si ọrọ ọhun. Koda, ọdọ ẹni naa ni baba Farhiya n gbe ni ilu Oslo lasikọ to da si ọrọ naa lori Facebook.


Lẹyin o rẹyin, Farhiya pade ọkunrin kan ti wọn n pe Deeq, eyii to fi ẹbẹ Farhiya soju opo Facebook rẹ, awọn eeyan si bẹrẹ si n da si ọrọ naa. Bi ere bi awada, ẹnikan lati Norway to jẹ ẹbi baba rẹ da si ọrọ ọhun. Koda, ọdọ ẹni naa ni baba Farhiya n gbe ni ilu Oslo lasikọ to da si ọrọ naa lori Facebook. Lẹyin ọsẹ diẹ si, Farhiya ati baba rẹ fojurinju lori ẹrọ Skype ti wọn si sọrọ, ko pẹ si akoko naa ti oun, iya rẹ ati ọkọ tẹkọ leti lọ si Norway lati pade baba rẹ lẹyin nnkan bi ogoji ọdun. Farhiya sọ fun BBC lẹyin to pade baba rẹ tan pe "bi mo ṣe lero pe baba mi yoo ri gan lo ri." "Bakan ni a ṣ e n rin, bakan naa ni a ṣe n sọrọ, o jẹ ohun to yamilẹnu pupọ."


Lẹyin ọsẹ diẹ si, Farhiya ati baba rẹ fojurinju lori ẹrọ Skype ti wọn si sọrọ, ko pẹ si akoko naa ti oun, iya rẹ ati ọkọ tẹkọ leti lọ si Norway lati pade baba rẹ lẹyin nnkan bi ogoji ọdun. Farhiya sọ fun BBC lẹyin to pade baba rẹ tan pe "bi mo ṣe lero pe baba mi yoo ri gan lo ri." "Bakan ni a ṣ e n rin, bakan naa ni a ṣe n sọrọ, o jẹ ohun to yamilẹnu pupọ."


Bishop Oyedepo: Ifedayo Olarinde tó ń jẹ́ Daddy Freeze tọrọ àforíjì pé o sọ ọ̀rọ̀ ẹ̀gbin sí David Oyedepo

Oludari ẹgbẹ Free the Sheeple Movement ati Free Nation in Christ, Ifedayo Olarinde, ti awọn ololufẹ rẹ tun mọ si DaddyFreeze, sọ pe oun tọrọ aforiji lori ọrọ kan ti oun sọ si oludasilẹ ijọ Living Faith Church (Winner's Chapel), Biṣọpu David Oyedepo. Freeze sọ ninu fidio kan to fi si ori Instagram rẹ pe aforiji ti oun tọrọ ko ṣẹyin bi awọn kan ṣe pe akiyesi oun si fidio kan ti oun fi sita ni bi ọdun mẹta sẹyin, lasiko ti oun n sọ ero oun lori awọn iṣẹlẹ kan to waye nigba naa. O ni "mo n bẹbẹ nitori awọn ọrọ ti mo sọ nigba naa ati fun ọrọ abuku to ta ba Biṣọpu David Oyedepo ninu fidio naa". "Mi o ni i lero lati ri Biṣọpu naa fin, tabi kan an ni abuku, ti mo si kabamọ itumọ ti awọn kan fi n tumọ fidio naa." Ninu fidio naa, Freeze sọ pe ọmọ ale ni ẹnikẹni to ba sọ pe Jesu lọwọ nigba aye rẹ. Bo tilẹ jẹ pe ko darukọ pasitọ to  n sọrọ si, o pe ẹni naa ni "apari adiyẹ", to si sọrọ bi ẹni naa ṣe ma n sọrọ.


"Mi o ni i lero lati ri Biṣọpu naa fin, tabi kan an ni abuku, ti mo si kabamọ itumọ ti awọn kan fi n tumọ fidio naa." Ninu fidio naa, Freeze sọ pe ọmọ ale ni ẹnikẹni to ba sọ pe Jesu lọwọ nigba aye rẹ. Bo tilẹ jẹ pe ko darukọ pasitọ to  n sọrọ si, o pe ẹni naa ni "apari adiyẹ", to si sọrọ bi ẹni naa ṣe ma n sọrọ. O ṣalaye pe lasiko yii, ọna ti oun n gba sọrọ lori awọn ilana ati eto ẹsin Kristiẹni ti kuro ni ti atako tabi sisọ ọrọ binu. Ti oun si ti n fi ẹsẹ Bibeli ṣe atilẹyin fun nkan ti oun ba sọ. O ni ṣugbọn oun gbagbọ pe o yẹ ki awọn Kristiẹni o ma a fi aaye gba awọn ilana tabi akiyesi tuntun to ba n jade ni ibamu pẹlu ẹkọ Bibeli yatọ si eyi to ti wa tẹlẹ ti ko si ẹni to le sọrọ tako o. Ọjọ ti pẹ ti ẹnu ti ma n kun Freeze nitori awọn ọrọ atako to ma n sọ nipa ẹsin Kristiẹni, paapa nipa idamẹwa ati ọrẹ.


O ṣalaye pe lasiko yii, ọna ti oun n gba sọrọ lori awọn ilana ati eto ẹsin Kristiẹni ti kuro ni ti atako tabi sisọ ọrọ binu. Ti oun si ti n fi ẹsẹ Bibeli ṣe atilẹyin fun nkan ti oun ba sọ. O ni ṣugbọn oun gbagbọ pe o yẹ ki awọn Kristiẹni o ma a fi aaye gba awọn ilana tabi akiyesi tuntun to ba n jade ni ibamu pẹlu ẹkọ Bibeli yatọ si eyi to ti wa tẹlẹ ti ko si ẹni to le sọrọ tako o. Ọjọ ti pẹ ti ẹnu ti ma n kun Freeze nitori awọn ọrọ atako to ma n sọ nipa ẹsin Kristiẹni, paapa nipa idamẹwa ati ọrẹ. Eyi ti kii ba awọn Kristiẹni kan lara mu. Laipẹ yii si ni Pasitọ kan, Pasitọ Paul Enenche sọrọ lori bi Freeze ṣe sọrs abuku si Oyedepo. Ninu fidio kan to wa lori ayelujara, Pasitọ Enenche ni ko tọ si Freeze lati ma a sọ iru ọrọ bẹ ẹ, nigba ti oun fun'ra rẹ ko ni igbeyawo to duro, tabi iṣẹ lọwọ.


Eyi ti kii ba awọn Kristiẹni kan lara mu. Laipẹ yii si ni Pasitọ kan, Pasitọ Paul Enenche sọrọ lori bi Freeze ṣe sọrs abuku si Oyedepo. Ninu fidio kan to wa lori ayelujara, Pasitọ Enenche ni ko tọ si Freeze lati ma a sọ iru ọrọ bẹ ẹ, nigba ti oun fun'ra rẹ ko ni igbeyawo to duro, tabi iṣẹ lọwọ. Bakan naa lo pe e ni aja digbolugi. Lẹ́yìn ti orí ayélujara gbóná janjan lọjọ Aje lórí gbómisí-omí-otó láàrin Ifedayo Olarinde tí gbogbo ènìyàn mọ̀ si Daddy Freeze àti Pásítọ̀ Ibiyeomie, Daddy Freeze ti fèsì sí ọ̀rọ̀ pásítọ̀ náà. Ọ̀pọ̀ tilẹ̀ fẹ́ yọ ẹ̀ṣẹ́ sí ara wọ́n lórí ayelujara lórí bóya, Daddy Freeze lo jẹ̀bi lórí ọ̀rọ̀ to kọ si Bíṣọ̀ọ̀bù David Oyedepo tàbí ọ̀rọ̀ tí Pásítọ̀ Ibiyeomie sọ náà ti pọ̀ju, gẹ́gẹ́ bi ènìyàn Ọlọ́run.


Bakan naa lo pe e ni aja digbolugi. Lẹ́yìn ti orí ayélujara gbóná janjan lọjọ Aje lórí gbómisí-omí-otó láàrin Ifedayo Olarinde tí gbogbo ènìyàn mọ̀ si Daddy Freeze àti Pásítọ̀ Ibiyeomie, Daddy Freeze ti fèsì sí ọ̀rọ̀ pásítọ̀ náà. Ọ̀pọ̀ tilẹ̀ fẹ́ yọ ẹ̀ṣẹ́ sí ara wọ́n lórí ayelujara lórí bóya, Daddy Freeze lo jẹ̀bi lórí ọ̀rọ̀ to kọ si Bíṣọ̀ọ̀bù David Oyedepo tàbí ọ̀rọ̀ tí Pásítọ̀ Ibiyeomie sọ náà ti pọ̀ju, gẹ́gẹ́ bi ènìyàn Ọlọ́run. Sùgbọ́n ní lọjọ Isẹgun ni Daddy Freeze náà tún fún òjíṣẹ́ Ọlọrun náà ni èsi nípa ìdúkòkò ikú mọ́ni, ti pásítọ̀ náà gbé sórí ayelujára. Daddy Freeze ni, ìdúkokò ikú mọ́ni jẹ́ ẹṣẹ̀ si ẹ̀tọ́ ìgbé ayé ọmọnikeji, ti òfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà si takòó gidigidi. Ifedayo ni "Jẹ́ ki o wà nínú àkọsílẹ̀ pé tí òhunkóhun bá ṣẹ̀lẹ̀ sí mi lónìí, ẹ ti mọ̀ ẹni ti ó wà nídi rẹ̀.


Sùgbọ́n ní lọjọ Isẹgun ni Daddy Freeze náà tún fún òjíṣẹ́ Ọlọrun náà ni èsi nípa ìdúkòkò ikú mọ́ni, ti pásítọ̀ náà gbé sórí ayelujára. Daddy Freeze ni, ìdúkokò ikú mọ́ni jẹ́ ẹṣẹ̀ si ẹ̀tọ́ ìgbé ayé ọmọnikeji, ti òfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà si takòó gidigidi. Ifedayo ni "Jẹ́ ki o wà nínú àkọsílẹ̀ pé tí òhunkóhun bá ṣẹ̀lẹ̀ sí mi lónìí, ẹ ti mọ̀ ẹni ti ó wà nídi rẹ̀. Ó ti tó wákàtì mẹ́rìnlélógun ti Ibiyeomie ti sọ̀rọ̀ ìdúkokò yìí, àwọn ọlọ́pàá Nàìjíríà kò sì ṣe ǹkankan si" Ó wa pé àwọn ọmọ Naijiria pe, ṣe bi wọ́n yóò kan ṣe maa wò ọ̀rọ̀ yìí ko lọ bẹ́ẹ̀ rèé, nítorí pé Ibiyeomie jẹ́ èèyàn ńla?" Ifedayo ni ki olùṣọ́ àguntan náà tọrọ àforijì lọ́wọ́ àwọn oníṣẹ́ ìròyìn to bẹ̀nu àtẹ́ lù, tó si fí iṣẹ́ wọ́n wọ́lẹ̀ tuurutu. Eruku ìjà sọ lálá lórí ayelujára láàrin Bíṣọ́ọ́bù méjì àti Daddy Freeze Saaju ni ati mu iroyin wa fun yin wi pe ija ṣẹlẹ lori ayelujara laarin pasitọ ijọ meji ati Daddy Freeze.


Ó ti tó wákàtì mẹ́rìnlélógun ti Ibiyeomie ti sọ̀rọ̀ ìdúkokò yìí, àwọn ọlọ́pàá Nàìjíríà kò sì ṣe ǹkankan si" Ó wa pé àwọn ọmọ Naijiria pe, ṣe bi wọ́n yóò kan ṣe maa wò ọ̀rọ̀ yìí ko lọ bẹ́ẹ̀ rèé, nítorí pé Ibiyeomie jẹ́ èèyàn ńla?" Ifedayo ni ki olùṣọ́ àguntan náà tọrọ àforijì lọ́wọ́ àwọn oníṣẹ́ ìròyìn to bẹ̀nu àtẹ́ lù, tó si fí iṣẹ́ wọ́n wọ́lẹ̀ tuurutu. Eruku ìjà sọ lálá lórí ayelujára láàrin Bíṣọ́ọ́bù méjì àti Daddy Freeze Saaju ni ati mu iroyin wa fun yin wi pe ija ṣẹlẹ lori ayelujara laarin pasitọ ijọ meji ati Daddy Freeze. Awọn mẹtẹẹta naa ni Bisọọbu David Oyedepo, ti see alakoso agba fun ijọ Winners pẹlu gbajugbaja onwoye awujọ kan, Ifedayo Olarinde ti ọpọ eeyan mọ si Daddy Freeze. Ẹni kẹta ni gbajumọ Bisọọbu David Ibiyeomie, to ni ọmọ Oyedepo ni oun ninu isẹ Oluwa. Igba akọkọ si kọ ree ti aawọ n waye laarin Daddy freeze ati David Oyedepo, paapaa lori ọrọ kawọn ọmọlẹyin Kristi maa san idamẹwa.


Awọn mẹtẹẹta naa ni Bisọọbu David Oyedepo, ti see alakoso agba fun ijọ Winners pẹlu gbajugbaja onwoye awujọ kan, Ifedayo Olarinde ti ọpọ eeyan mọ si Daddy Freeze. Ẹni kẹta ni gbajumọ Bisọọbu David Ibiyeomie, to ni ọmọ Oyedepo ni oun ninu isẹ Oluwa. Igba akọkọ si kọ ree ti aawọ n waye laarin Daddy freeze ati David Oyedepo, paapaa lori ọrọ kawọn ọmọlẹyin Kristi maa san idamẹwa. Ohun to fa aawọ ni iwaasu kan ti Oyedepo ju soju opo Twitter rẹ lori ọrọ igbeyawo lo sọ nipa pataki ki aya maa bọwọ fun ọkọ rẹ. Oyedepo ni ara ojuse iyawo ni ko tẹriba fun ọkọ patapata, gbogbo ohun to ba si dawọle yoo yọri si rere. O ni obinrin ti ko ba tẹriba fun ọkọ rẹ lodi si ofin Ọlọrun ọba, iru obinrin bẹẹ ko baa jẹ ojisẹ Ọlọrun.


Ohun to fa aawọ ni iwaasu kan ti Oyedepo ju soju opo Twitter rẹ lori ọrọ igbeyawo lo sọ nipa pataki ki aya maa bọwọ fun ọkọ rẹ. Oyedepo ni ara ojuse iyawo ni ko tẹriba fun ọkọ patapata, gbogbo ohun to ba si dawọle yoo yọri si rere. O ni obinrin ti ko ba tẹriba fun ọkọ rẹ lodi si ofin Ọlọrun ọba, iru obinrin bẹẹ ko baa jẹ ojisẹ Ọlọrun. Amọ nigba to n fesi si abẹ ọrọ ti Oyedepo sọ naa, Daddy Freeze ni itẹriba funra ẹni ko gbọdọ mọ lọdọ obinrin nikan, amọ o wa laarin awọn mejeeji. O ni tọkọtaya ni wọn gbọdọ dijọ tẹriba fun ara wọn, ti ile yoo ba toro. Amọ ọkunrin kan @jesusemmanuel_ty47, to farahan bii ọmọlẹyin David oyedepo, wa da Daddy Freeze lohun labẹ ọrọ to sọ naa bayii: "Ẹ wo ọkunrin ti igbeyawo rẹ fori sanpọn to n gba ọkunrin ti igbeyawo rẹ ti le ni ọgbọn ọdun nimọran.


Amọ nigba to n fesi si abẹ ọrọ ti Oyedepo sọ naa, Daddy Freeze ni itẹriba funra ẹni ko gbọdọ mọ lọdọ obinrin nikan, amọ o wa laarin awọn mejeeji. O ni tọkọtaya ni wọn gbọdọ dijọ tẹriba fun ara wọn, ti ile yoo ba toro. Amọ ọkunrin kan @jesusemmanuel_ty47, to farahan bii ọmọlẹyin David oyedepo, wa da Daddy Freeze lohun labẹ ọrọ to sọ naa bayii: "Ẹ wo ọkunrin ti igbeyawo rẹ fori sanpọn to n gba ọkunrin ti igbeyawo rẹ ti le ni ọgbọn ọdun nimọran. Ẹyin ọmọ Naijiria maa n pa eeyan lẹrin sa." Ọrọ yii lo bọ si apo ibinu Daddy Freeze, to si fesi pada fun ọkunrin naa pe: "Ẹ wo ẹni to n ja fun Pasitọ rẹ, o yẹ ko mọ pe ki eeyan lo ọgbọn ọdun ninu igbeyawo ko tumọ si pe igbeyawo naa se aseyọri. Ọpọ igbeyawo awọn asaaju ẹsin kan n fara da igbeyawo wọn ni, wọn ko gbadun rẹ, tori pe mo si kuna lẹẹkan ko tumọ si pe n ko ni saseyọri lasiko yii, inu mi dun lasiko yii ju ti tẹlẹ lọ."


Ẹyin ọmọ Naijiria maa n pa eeyan lẹrin sa." Ọrọ yii lo bọ si apo ibinu Daddy Freeze, to si fesi pada fun ọkunrin naa pe: "Ẹ wo ẹni to n ja fun Pasitọ rẹ, o yẹ ko mọ pe ki eeyan lo ọgbọn ọdun ninu igbeyawo ko tumọ si pe igbeyawo naa se aseyọri. Ọpọ igbeyawo awọn asaaju ẹsin kan n fara da igbeyawo wọn ni, wọn ko gbadun rẹ, tori pe mo si kuna lẹẹkan ko tumọ si pe n ko ni saseyọri lasiko yii, inu mi dun lasiko yii ju ti tẹlẹ lọ." Sugbọn awọn oko ọrọ ti Daddy Freeze fi ransẹ si gbajugbaja ojisẹ Ọlọrun naa lo fa ibinu ojisẹ Ọlọrun miran yọ, eyiun Ibiyeomie. Ninu fidio kan to lu ori ayelujara pa ni Ibiyeomie ti faraya, to si n ju oko ọrọ pada si Daddy Freeze pe ko ni ẹtọ lati tabuku Oyedepo, tii se baba oun ninu Oluwa. N ko le gba ko maa tabuku baba mi Oyedepo, se o ni baba bi?


Sugbọn awọn oko ọrọ ti Daddy Freeze fi ransẹ si gbajugbaja ojisẹ Ọlọrun naa lo fa ibinu ojisẹ Ọlọrun miran yọ, eyiun Ibiyeomie. Ninu fidio kan to lu ori ayelujara pa ni Ibiyeomie ti faraya, to si n ju oko ọrọ pada si Daddy Freeze pe ko ni ẹtọ lati tabuku Oyedepo, tii se baba oun ninu Oluwa. N ko le gba ko maa tabuku baba mi Oyedepo, se o ni baba bi? To ba ni baba bi, to ba ni, mu baba rẹ jade. Irisi rẹ gan jọ tawọn ara Somalia, iwọ to lee to ile rẹ, o ko niyawo ninu ile, o wa n tabuku baba mi, bi gbogbo eeyan ko ba sọrọ, maa sọrọ, maa si fa onitọun ya pẹrẹpẹrẹ." Fidio naa, ti Ibiyeomie se lori pẹpẹ iwaasu lọjọ Aiku ni ọpọ eeyan n pin kiri lori ayelujara, ti wọn si n sọrọ le lori.


To ba ni baba bi, to ba ni, mu baba rẹ jade. Irisi rẹ gan jọ tawọn ara Somalia, iwọ to lee to ile rẹ, o ko niyawo ninu ile, o wa n tabuku baba mi, bi gbogbo eeyan ko ba sọrọ, maa sọrọ, maa si fa onitọun ya pẹrẹpẹrẹ." Fidio naa, ti Ibiyeomie se lori pẹpẹ iwaasu lọjọ Aiku ni ọpọ eeyan n pin kiri lori ayelujara, ti wọn si n sọrọ le lori. Bi awọn eeyan kan se pọn sẹyin oun ti Daddy Freeze sọ, lawọn miran n ta koo, ti wọn si n gbe sẹyin Oyedepo ati Ibiyeomie.


Bi awọn eeyan kan se pọn sẹyin oun ti Daddy Freeze sọ, lawọn miran n ta koo, ti wọn si n gbe sẹyin Oyedepo ati Ibiyeomie.


Social Media Week 2020: Iléeṣẹ́ BBC yóò máa ṣíi yín lójú nípa ohùn obìnrin tó ń jó lọlẹ lórí ayélujára

Ọpọlọpọ lo gbagbọ pe bi wọn ba n kọ tabi sọ itan oju ti wọn maa fi n wo awọn odinrin ni ipo keji lawujọ. Ṣe ko wa yẹ ki ohun obinrin naa maa ja'ke ni ibẹrẹ pẹpẹ eto nkan ni? Ọsẹ ayelujara ni ipinlẹ Eko n waye laarin ọjọ kẹtalelogun oṣu keji o si ti ni ọpọlọpọ eto alakalẹ ti wọn ni fun un yin lati lee mu aye ode oni tii ṣe ti awọn ọdọ dara sii. Lọdun yii ninu eto naa, abala meji ni ileeṣẹ BBC yoo dari  eyi ti wọn pe ni "Gbigbe ohun obinrin s'oke" eyi ti yoo waye lọjọ ẹti ọj kejidinlọgbọn. Akori abala keji ti waye lọjọ aje ọjọ kẹtalelogun oṣu keji. Abala to ni ṣe pẹlu obinrin yii yoo da lori akanṣe iṣẹ kan ti ileeṣẹ BBc pe ni 50/50 eyi to n gba ọpọ obinrin niyanju lati maa kopa ninu awọn eto jakejado BBC.


Lọdun yii ninu eto naa, abala meji ni ileeṣẹ BBC yoo dari  eyi ti wọn pe ni "Gbigbe ohun obinrin s'oke" eyi ti yoo waye lọjọ ẹti ọj kejidinlọgbọn. Akori abala keji ti waye lọjọ aje ọjọ kẹtalelogun oṣu keji. Abala to ni ṣe pẹlu obinrin yii yoo da lori akanṣe iṣẹ kan ti ileeṣẹ BBc pe ni 50/50 eyi to n gba ọpọ obinrin niyanju lati maa kopa ninu awọn eto jakejado BBC. Awọn olujiroro yoo fọrọwerọ lori oriṣiriṣi ọna ti ṣiṣe iroyin lee jẹ ki obinrin atawọn ọdọ pọ si i lati fun wọn ni ohun to ja oke lori awọn iroyin to wu wọn lati ka ati lati pin. Awọn oṣiṣẹ BBC to wa lara awọn olujiroro yoo ṣafihan bi wọn ṣe ti mu eleyii wa si imuṣẹ kaakiri ilẹ Afirika lori ẹrọ mohunmaworan wọn, ẹr rẹdio ati lori awọn itakun  ayelujara. Abala ti BBC yoo ti sọrọ yoo yananan bi ẹ ṣe le fi obinrin sinu iroyin yin ati ọna ati bọ sori ayelujara ggẹ bi o ṣe ti n gbilẹ kan lasiko yii.


Awọn olujiroro yoo fọrọwerọ lori oriṣiriṣi ọna ti ṣiṣe iroyin lee jẹ ki obinrin atawọn ọdọ pọ si i lati fun wọn ni ohun to ja oke lori awọn iroyin to wu wọn lati ka ati lati pin. Awọn oṣiṣẹ BBC to wa lara awọn olujiroro yoo ṣafihan bi wọn ṣe ti mu eleyii wa si imuṣẹ kaakiri ilẹ Afirika lori ẹrọ mohunmaworan wọn, ẹr rẹdio ati lori awọn itakun  ayelujara. Abala ti BBC yoo ti sọrọ yoo yananan bi ẹ ṣe le fi obinrin sinu iroyin yin ati ọna ati bọ sori ayelujara ggẹ bi o ṣe ti n gbilẹ kan lasiko yii. Itakun ayelujara ti di ohun kan ti ọpọlọpọ n lo koda ti awọn kan ti sọ ọ di iṣẹ ti wọn n ṣẹ Ọsẹ itakun ayelujara (Social Media Week) ti di ọkan lara ipade apero nla eyi ti orilẹede mejila kaakiri agbaye maa n ṣe.


Itakun ayelujara ti di ohun kan ti ọpọlọpọ n lo koda ti awọn kan ti sọ ọ di iṣẹ ti wọn n ṣẹ Ọsẹ itakun ayelujara (Social Media Week) ti di ọkan lara ipade apero nla eyi ti orilẹede mejila kaakiri agbaye maa n ṣe.


Hate Speech: Àwọn ọmọ Nàìjíríà ní kí ìjọba lọ wá'bi jókòó sí lórí àbádòfin ọ̀rọ̀ ìkóríra

Lẹyin ti ile aṣofin agba l'Abuja gun le abadofin ti yoo fiya jẹ ẹnikẹni to ba ṣo ọrọ ikorira, awọn ọmọ Naijiria ti n fi erongba lede lori abadofin ọhun. Ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria lo fi aidunnu wọn han lori itakun ayelujara, pe abadofin naa ku diẹ kaato. Femi Fani-Kayode to jẹ minisita fun ọrọ ọkọ ofurufu tẹlẹ ri sọ pe, abadofin naa jẹ ọna lati pa awọn ọmọ Naijiria lẹnumọ ni. O ni "Ẹyin ọmọ Naijiria. Ẹ ma ṣatililẹyin fun abadofin yii o, to ba lee di ofin, ẹ ko ni lanfani lati sọrọ bo ṣe wu yin mọ." Reno Omokri naa bu ẹnu atẹ lu abadofin ọhun loju opo Twitter, o ni, "ijọba to gori alefa latari itakun ayelujara wa fẹ maa gbogun ti awọn eeyan lori itakun ayelujara."


O ni "Ẹyin ọmọ Naijiria. Ẹ ma ṣatililẹyin fun abadofin yii o, to ba lee di ofin, ẹ ko ni lanfani lati sọrọ bo ṣe wu yin mọ." Reno Omokri naa bu ẹnu atẹ lu abadofin ọhun loju opo Twitter, o ni, "ijọba to gori alefa latari itakun ayelujara wa fẹ maa gbogun ti awọn eeyan lori itakun ayelujara." Awọn ọmọ Naijiria mii fẹnun tabuku abadofin naa loju opo Twitter. Wọn sọ pe, ti ijọba ba le ṣamojuto eto ilera ati ọrọ abo, ko si ẹni ti yoo raye lati sọrọ kobakungbe si ijọba. Ẹ wo awọn ohun ti awọn ọmọ Naijiria miran tun n sọ lori abadofin yii.


Awọn ọmọ Naijiria mii fẹnun tabuku abadofin naa loju opo Twitter. Wọn sọ pe, ti ijọba ba le ṣamojuto eto ilera ati ọrọ abo, ko si ẹni ti yoo raye lati sọrọ kobakungbe si ijọba. Ẹ wo awọn ohun ti awọn ọmọ Naijiria miran tun n sọ lori abadofin yii.


Online Match Making: Ṣé aburú wà lórí yíyan ọkọ àbí aya lórí ayélujára?

Yoruba bọ wọn ni airin jinna, ni airi abuke ọkẹrẹ, bi eeyan ba rin jinna, yoo ri ibi ti wn ti n fi odo ibulẹ jẹun. Rẹgi ni owe yii si ṣe pẹlu bi awọn obinrin ode oni ti ṣe bọ si oju ayelujara lati maa wa ọkọ, ti wọn si gbagbe asa wa to so mọ eto igbeyawo ati alarina. Kii si ṣe awọn ọlọmọge nikan laa n wi, awọn to ti ṣe igbeyawo to sanpọn ati awọn mii ti ko ri ọkọ gan ko gbẹyin ninu awọn to n wa ọkọ lori ayelujara. Bi eeyan ba lọ si oju opo Twitter tabi Instagram, to si tẹ ọrọ matchmaking sibẹ, yoo ri pe awọn oju opo alarina tọkọ-taya pọ nibẹ jaburata. Lọpọ awọn oju opo itakun agbaye wọnyii, awọn obinrin, to fi mọ ọkunrin maa fi iroyin nipa ara wọn, iru ẹsin ti wọn n sin, ati iru ọkọ tabi aya, ti wọn n wa sita. Diẹ lara awọn oju opo ololufẹ to gbajumọ lori ayelujara nilẹ Naijiria ni matchbybade, halal_matchmaking ati abujamatchmaking.


Bi eeyan ba lọ si oju opo Twitter tabi Instagram, to si tẹ ọrọ matchmaking sibẹ, yoo ri pe awọn oju opo alarina tọkọ-taya pọ nibẹ jaburata. Lọpọ awọn oju opo itakun agbaye wọnyii, awọn obinrin, to fi mọ ọkunrin maa fi iroyin nipa ara wọn, iru ẹsin ti wọn n sin, ati iru ọkọ tabi aya, ti wọn n wa sita. Diẹ lara awọn oju opo ololufẹ to gbajumọ lori ayelujara nilẹ Naijiria ni matchbybade, halal_matchmaking ati abujamatchmaking. Ki lo n mu awọn obinrin gbe iru igbesẹ yii? Aṣa Yoruba, lo ni ilana tirẹ nipa ọkọ fifẹ tabi iyawo nini, eyi ti a daye ba. Bi a ti ṣe jogun ba lọdọ awọn babanla wa, bi ọkunrin ba ri obinrin to wu lọkan, yoo lọ nipasẹ alarina lati kan si awọn obi obinrin naa.


Ki lo n mu awọn obinrin gbe iru igbesẹ yii? Aṣa Yoruba, lo ni ilana tirẹ nipa ọkọ fifẹ tabi iyawo nini, eyi ti a daye ba. Bi a ti ṣe jogun ba lọdọ awọn babanla wa, bi ọkunrin ba ri obinrin to wu lọkan, yoo lọ nipasẹ alarina lati kan si awọn obi obinrin naa. Ojuse alarina si ni lati mọ hulẹ hulẹ nipa itan idile obinrin naa ati iru aisan to n se wọn ninu idile wọn. Bi ọrọ ba wọ, ohun to kan ni ki wọn ṣe idana, ki igbeyawo si tẹle. Gẹgẹ bi iwadi ti fi ye wa, lara awọn ohun to n mu ki obinrin maa wa ọkọ lori ayelujara tawọn kan sọ ni iwọnyii: Lọpọ igba ọkunrin lo maa n sọ ero ọkan lati fẹ obinrin.


Ojuse alarina si ni lati mọ hulẹ hulẹ nipa itan idile obinrin naa ati iru aisan to n se wọn ninu idile wọn. Bi ọrọ ba wọ, ohun to kan ni ki wọn ṣe idana, ki igbeyawo si tẹle. Gẹgẹ bi iwadi ti fi ye wa, lara awọn ohun to n mu ki obinrin maa wa ọkọ lori ayelujara tawọn kan sọ ni iwọnyii: Lọpọ igba ọkunrin lo maa n sọ ero ọkan lati fẹ obinrin. Amọ ṣa ko saburu ti obinrin naa ba ni oun nifẹ ọkunrin yala labẹ ẹsin tabi aṣa Yoruba. Erongba awọn eeyan lori ọrọ si ṣe ọtọọtọ Ilẹ Yoruba nikan kọ ni o ti n ṣẹlẹ: Ni oke ọya Naijria to ṣe pe wọn ko faramọ ki obinrin maa ṣe afihan ara rẹ si awọn ọkunrin, aṣa wiwa ọkọ loju ayelujara yii naa ti n gbalẹ nibẹ. Ninu iwadii kan ti ileeṣẹ BBC ṣe, a ṣe alabapade oju opo pupọ ti awọn obinrin ti n wa ọkọ.


Amọ ṣa ko saburu ti obinrin naa ba ni oun nifẹ ọkunrin yala labẹ ẹsin tabi aṣa Yoruba. Erongba awọn eeyan lori ọrọ si ṣe ọtọọtọ Ilẹ Yoruba nikan kọ ni o ti n ṣẹlẹ: Ni oke ọya Naijria to ṣe pe wọn ko faramọ ki obinrin maa ṣe afihan ara rẹ si awọn ọkunrin, aṣa wiwa ọkọ loju ayelujara yii naa ti n gbalẹ nibẹ. Ninu iwadii kan ti ileeṣẹ BBC ṣe, a ṣe alabapade oju opo pupọ ti awọn obinrin ti n wa ọkọ. Oju opo wọnyii  ti o jẹ ti ajọ aladani a maa fun awọn eeyan lanfaani lati wa ọkọ tabi iyawo. Ṣe aburu wa ninu wiwa ọkọ loju opo ayelujara? A ko le sọ pato boya anfaani wa tabi ko si ninu yiyan ọkọ abi aya lori ayelujara nitori iriri onikaluku se ọtọọtọ.


Oju opo wọnyii  ti o jẹ ti ajọ aladani a maa fun awọn eeyan lanfaani lati wa ọkọ tabi iyawo. Ṣe aburu wa ninu wiwa ọkọ loju opo ayelujara? A ko le sọ pato boya anfaani wa tabi ko si ninu yiyan ọkọ abi aya lori ayelujara nitori iriri onikaluku se ọtọọtọ. Nibi tawọn kan ti n ri ọkọ tabi iyawo fẹ lori ayelujara, bẹẹ naa ni awọn miran n pade awọn aṣebi loju opo ayelujara. Amọ ṣa, awọn onimọ nipa ọrọ ifẹ fi ikilọ sita pe, ki awọn eeyan fi ọgbọn ati oye lo loju opo ayelujara, ki wọn maa ba gbe eegun eleegun. Ninu amọran wọn miran ni pe, ki awọn eeyan yii gbiyanju lati mọ ẹni ti wọn ba ṣalabapade daadaa nipa ibeere ati itọpinpin to peregede.


Nibi tawọn kan ti n ri ọkọ tabi iyawo fẹ lori ayelujara, bẹẹ naa ni awọn miran n pade awọn aṣebi loju opo ayelujara. Amọ ṣa, awọn onimọ nipa ọrọ ifẹ fi ikilọ sita pe, ki awọn eeyan fi ọgbọn ati oye lo loju opo ayelujara, ki wọn maa ba gbe eegun eleegun. Ninu amọran wọn miran ni pe, ki awọn eeyan yii gbiyanju lati mọ ẹni ti wọn ba ṣalabapade daadaa nipa ibeere ati itọpinpin to peregede. Wọn ni ki a maa gbagbe pe ọpọ alangba lo dakun de ilẹ, a ko mọ ẹni ti inu n run ninu wọn, ti asebi kii si kọ siwaju ori., Ki eledua ṣe ọkọ ati aya rere fun gbogbo mutumuwa.


Wọn ni ki a maa gbagbe pe ọpọ alangba lo dakun de ilẹ, a ko mọ ẹni ti inu n run ninu wọn, ti asebi kii si kọ siwaju ori., Ki eledua ṣe ọkọ ati aya rere fun gbogbo mutumuwa.


Major US Twitter accounts hacked: Ẹ wo bí àwọn gbájúẹ̀ ṣe ṣọṣẹ́ ní Amerika

Awọn ọlọla lorilẹede Amerika ti lugbadi awọn gbajuẹ lori ẹrọ ikansiraẹni Twitter pẹlu imọ ẹrọ ayederu Bitcoin. Oju opo Barack Obama, Bill Gates, Elon Musk, Jeff Bezos ati Joe Biden to fi mọ Kanye West lo lugbadi awọn gbajuẹ naa. Ni oju opo ikansiraẹni Gates Bill, nkan ti wọn ko si bẹ ni pe ti o ba fi $1000 sọwọ si mi, ma a fun yin pada ni $2,000. Oju ọpọ ikansiraẹni Apple naa ko gbẹyin ni bẹ. Ohun ti wọn ko si bẹ ni pe ki o fi owo ṣeranwọ fun Bitcoin. Ninu ọrọ wọn, awọn alaṣẹ oju ọpọ Twitter ni ibanujẹ ọkan lo jẹ fun awọn pẹlu bi awọn gbajuẹ ṣe gba owo lọwọ awọn eniyan.


Oju ọpọ ikansiraẹni Apple naa ko gbẹyin ni bẹ. Ohun ti wọn ko si bẹ ni pe ki o fi owo ṣeranwọ fun Bitcoin. Ninu ọrọ wọn, awọn alaṣẹ oju ọpọ Twitter ni ibanujẹ ọkan lo jẹ fun awọn pẹlu bi awọn gbajuẹ ṣe gba owo lọwọ awọn eniyan. Wọn fikun pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Awọn eeyan ti n pariwo lori ayelujara atawọn opo ikansiraẹni gbogbo lẹyin ti ileeṣẹ Twitter kede pe awọn ti gbe eroja kan dide loju opo wọn eyi to lee mu ki awọn eeyan maa ka ohun wọn lati fi ranṣẹ pẹlu akọsilẹ wọn gbogbo lori Twitter. Gẹgẹ bi wọn ṣe sọ, awọn foonu to ni eroja iOS nikan lanfani naa ṣi silẹ fun.


Wọn fikun pe iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa. Awọn eeyan ti n pariwo lori ayelujara atawọn opo ikansiraẹni gbogbo lẹyin ti ileeṣẹ Twitter kede pe awọn ti gbe eroja kan dide loju opo wọn eyi to lee mu ki awọn eeyan maa ka ohun wọn lati fi ranṣẹ pẹlu akọsilẹ wọn gbogbo lori Twitter. Gẹgẹ bi wọn ṣe sọ, awọn foonu to ni eroja iOS nikan lanfani naa ṣi silẹ fun. Eyi si tunmọ si pe awọn to ba n lo foonu to ni eroja Android ko tii le lanfani ati loo. Ileeṣẹ naa ṣalaye pe, idi ti wọn fi gbe sita ko yẹ lẹyin bi awọn ọrọ kan kii ṣe n duro bi awọn to kọ wọn ṣe fẹ loju opo twitter, ṣugbọn bi wọn ba fi ẹnu wọn sọ ọ yoo tubs gbe pẹẹli sii. Bawo wa ni eroja aka ohun silẹ yii yoo ṣe maa ṣiṣẹ?


Eyi si tunmọ si pe awọn to ba n lo foonu to ni eroja Android ko tii le lanfani ati loo. Ileeṣẹ naa ṣalaye pe, idi ti wọn fi gbe sita ko yẹ lẹyin bi awọn ọrọ kan kii ṣe n duro bi awọn to kọ wọn ṣe fẹ loju opo twitter, ṣugbọn bi wọn ba fi ẹnu wọn sọ ọ yoo tubs gbe pẹẹli sii. Bawo wa ni eroja aka ohun silẹ yii yoo ṣe maa ṣiṣẹ? Ogoje iṣẹju nikan lo lanfani ati gba. ṣe ẹ ranti pe nigba ti twitter kọkọ bẹrẹ, iwọnba ogoje ọrọ pere nikan lo lee gba ni atẹjade kan. O dabi ẹni pe irufẹ ara yii naa ni wọn fẹ fi bẹrẹ pẹlu eroja aka ohun silẹ naa. O ko nilo lati tẹ bọtini idaduro nitori, gẹgẹ bi ileeṣẹ twitter ṣe sọ eroja naa ni yoo funra rẹ daa duro ti yoo si tun bẹrẹ omiran lẹsẹkẹsẹ.


Ogoje iṣẹju nikan lo lanfani ati gba. ṣe ẹ ranti pe nigba ti twitter kọkọ bẹrẹ, iwọnba ogoje ọrọ pere nikan lo lee gba ni atẹjade kan. O dabi ẹni pe irufẹ ara yii naa ni wọn fẹ fi bẹrẹ pẹlu eroja aka ohun silẹ naa. O ko nilo lati tẹ bọtini idaduro nitori, gẹgẹ bi ileeṣẹ twitter ṣe sọ eroja naa ni yoo funra rẹ daa duro ti yoo si tun bẹrẹ omiran lẹsẹkẹsẹ. Ko saye ati lo o fi da eeyan lohun Ẹ ko ni lee lo ohun ti o ba ka silẹ pẹlu eroja naa lati fi da eeyan lohun tabi taare atẹjiṣẹ eeyan kan si ẹlomiran. O lee maa gbọ ọ bi o ba n ṣe nnkan miran. Twitter ko fẹ ki ọrọ a n ka ohun silẹ tabi gbọ ohun ti a ka silẹ di eyi ti ko ni jẹ kawọn onibara wọn o ma lee ṣe awsn nnkan miran to ba yẹ ki wọn ṣe.


Ko saye ati lo o fi da eeyan lohun Ẹ ko ni lee lo ohun ti o ba ka silẹ pẹlu eroja naa lati fi da eeyan lohun tabi taare atẹjiṣẹ eeyan kan si ẹlomiran. O lee maa gbọ ọ bi o ba n ṣe nnkan miran. Twitter ko fẹ ki ọrọ a n ka ohun silẹ tabi gbọ ohun ti a ka silẹ di eyi ti ko ni jẹ kawọn onibara wọn o ma lee ṣe awsn nnkan miran to ba yẹ ki wọn ṣe. Ko si fun ikansiraẹni Bi o ba n gbọ ohun ti a ka silẹ ohun ti yoo kọkọ wa si ọ lọkan ni oju opo ikansiraẹni Whatsapp nibi tawọn eeyan ti maa n lo ohun ti wọn ka silẹ fi ba ara wọn sọrọ. Amọṣa ọrọ ko ni ri bẹẹ fun ti twitter yii. Ohun ti wọn fẹ ṣe ni pe oju ila itagbangba (public forum) wọn nikan ni ohun ti araalu ba ka yoo maa wa.


Ko si fun ikansiraẹni Bi o ba n gbọ ohun ti a ka silẹ ohun ti yoo kọkọ wa si ọ lọkan ni oju opo ikansiraẹni Whatsapp nibi tawọn eeyan ti maa n lo ohun ti wọn ka silẹ fi ba ara wọn sọrọ. Amọṣa ọrọ ko ni ri bẹẹ fun ti twitter yii. Ohun ti wọn fẹ ṣe ni pe oju ila itagbangba (public forum) wọn nikan ni ohun ti araalu ba ka yoo maa wa.


Chris Oyakhilome: Wọn tí fòfin de iléeṣẹ́ ìròyìn Chris Oyakhilome lẹ́yìn tó sọ pé 5G lọ ṣokùnfà Coronavirus

Ijọba ilẹ gẹẹsi ti fofin de ileeṣẹ igbohunsafẹfẹ oluṣoagutan ijọ Christ Embassy, pasitọ Chris Oyakhilome lẹyin ti wọn fẹsun kan pasitọ naa pe o n waasu tako ilana ofin wọn. Igbeṣẹ yii lo waye lẹyin ti pasitọ ọhun sọ pe nẹtiwọọki 5G lo ṣokunfa ajakalẹ arun Coronavirus. Ileeṣẹ to n mojuto igbohunsafẹfẹ nilẹ naa, Ofcom ni iwaasu naa ti awọn eeyan orilẹede Gẹẹsi ni anfani lati tẹti si lee ṣe ijamba fun wọn, nitori naa, o lodi si ofin igbohunsafẹfẹ ilẹ wọn. Bakan naa, wọn fẹsun kan ileeṣẹ amohunmaworan Loveworld to jẹ ti pasitọ naa pe o sọ pe ogun Hydroxychloroquine lagbara lati ṣegun arun Covid-19 to n ba gbogbo aye finra. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ Ofcom fi lede, wọn ni ileeṣẹ amohunmaworan Loveworld ti gba pe wọn ko ni ṣe bẹ mọ. Ijọba ilẹ Gẹẹsi ni ijiya ileeṣẹ tẹlifiṣọn Loveworld ni pe yoo maa sọ ninu igbohunsafẹfẹ rẹ pe oun kede ọrọ ti ko ni otitọ ninu nipa arun Cpvid-19.


Bakan naa, wọn fẹsun kan ileeṣẹ amohunmaworan Loveworld to jẹ ti pasitọ naa pe o sọ pe ogun Hydroxychloroquine lagbara lati ṣegun arun Covid-19 to n ba gbogbo aye finra. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ Ofcom fi lede, wọn ni ileeṣẹ amohunmaworan Loveworld ti gba pe wọn ko ni ṣe bẹ mọ. Ijọba ilẹ Gẹẹsi ni ijiya ileeṣẹ tẹlifiṣọn Loveworld ni pe yoo maa sọ ninu igbohunsafẹfẹ rẹ pe oun kede ọrọ ti ko ni otitọ ninu nipa arun Cpvid-19. Ileeṣẹ naa si ti fesi pe oun yoo ṣe gẹgẹ bi ijọba ti pa laṣẹ fun un. Ẹwẹ, ijọba UK atawọn onimọ ijinlẹ ti ni ko si ootọ ninu ọrọ ti awọn kan sọ kiri pe nẹtiwọọki 5G naa lee ṣokunfa arun Coronavirus. Biṣọọbu David Oyedepo ti ṣe apejuwe ijọba to wa lorilẹede Naijiria bayii gẹgẹbi egun fun orilẹede Naijiria.


Ileeṣẹ naa si ti fesi pe oun yoo ṣe gẹgẹ bi ijọba ti pa laṣẹ fun un. Ẹwẹ, ijọba UK atawọn onimọ ijinlẹ ti ni ko si ootọ ninu ọrọ ti awọn kan sọ kiri pe nẹtiwọọki 5G naa lee ṣokunfa arun Coronavirus. Biṣọọbu David Oyedepo ti ṣe apejuwe ijọba to wa lorilẹede Naijiria bayii gẹgẹbi egun fun orilẹede Naijiria. Biṣọọbu Oyedepo sọrọ yii lasiko to fi n waasu ni ijọ rẹ. O ni ofin tawọn aṣofin n gbero lori kẹlẹnu o ṣẹnu lori ayelujara, (social media bill) iyẹn social media bill jẹ eyi to tako ọpọlọ ati arojinlẹ. Agba iranṣẹ ọlọrun naa wa ṣalaye pe gbogbo ọmọniyan lo lẹtọ lati sọ ọrọ ẹnu wọn lai si ẹni ti yoo dawọn lẹkun.


Biṣọọbu Oyedepo sọrọ yii lasiko to fi n waasu ni ijọ rẹ. O ni ofin tawọn aṣofin n gbero lori kẹlẹnu o ṣẹnu lori ayelujara, (social media bill) iyẹn social media bill jẹ eyi to tako ọpọlọ ati arojinlẹ. Agba iranṣẹ ọlọrun naa wa ṣalaye pe gbogbo ọmọniyan lo lẹtọ lati sọ ọrọ ẹnu wọn lai si ẹni ti yoo dawọn lẹkun. Oyedepo ni "ni iwoye temi eyi ni ohun to buru juls ti yoo ṣẹlẹ si orilẹede Naijiria, iyẹn ijọba yii. Ohun ni ijọba to buruju, koda bii egun lo ri." O ni ijọba to wa lorilẹede Naijiria bayii ko ni pato ibi to n lọ ati pe gbogbo ilana iṣejọba lo ti fẹ sọ orilẹede Naijiria da bi Ọgba ẹranko.


Oyedepo ni "ni iwoye temi eyi ni ohun to buru juls ti yoo ṣẹlẹ si orilẹede Naijiria, iyẹn ijọba yii. Ohun ni ijọba to buruju, koda bii egun lo ri." O ni ijọba to wa lorilẹede Naijiria bayii ko ni pato ibi to n lọ ati pe gbogbo ilana iṣejọba lo ti fẹ sọ orilẹede Naijiria da bi Ọgba ẹranko. Eyi kọ ni igba akọkọ ti Biṣọbu oyedepo yoo ma sọko ọrọ ranṣẹ si aarẹ Muhammadu Buhari ati ijọba rẹ.


Eyi kọ ni igba akọkọ ti Biṣọbu oyedepo yoo ma sọko ọrọ ranṣẹ si aarẹ Muhammadu Buhari ati ijọba rẹ.


Fake news: ìmọ̀ràn fáwọn ọmọ Nàìríjíà ṣaájú pínpín ìròyìn- Aṣòfin àgbà

Igbesẹ ijọba apapọ lati dẹkun bi awọn eeyan ṣe n gbe iroyin ẹlẹjẹ kiri lori itakun ayelujara ko buru, ṣugbọn, o ku nibọn n ro. Dayo Akinlaja to jẹ agbẹjọrọ agba ati kọmiṣọna fun eto igbẹjọ nipinlẹ Ekiti tẹlẹ lo sọ ọrọ naa ninu ifọrẹowerọ pẹlu BBC lori koko ọrọ yii. Ni ibẹrẹ ọsẹ yii ni ile igbimọ aṣofin agba l'Abuja gunle abadofin kan, ti yoo ṣe iṣakoso bi awọn ọmọ Naijiria ṣe n lo awọn opo ikansiraẹni lori itakun agbaye. Erongba awọn aṣofin naa ni lati dẹkun bi awọn eeyan ṣe n pin iroyin ẹlẹjẹ kiri lori itakun agbaye. Aṣofin agba Akinlaja sọ pe "O yẹ ki ijọba gbiyanju lati dẹkun awọn to ba n sọrọ to le da Naijiria ru lori ẹrọ ayelujara, sugbọn ijọba ko gbọdọ fi ẹtọ ara ilu lati sọrọ dun wọn." Akinlaja ni "ọmọ Naijiria lẹtọ lati sọrọ, sugbọn o yẹ ki wọn sọra fun ọrọ to lee ṣe ijamba fun alaafia ilu."


Erongba awọn aṣofin naa ni lati dẹkun bi awọn eeyan ṣe n pin iroyin ẹlẹjẹ kiri lori itakun agbaye. Aṣofin agba Akinlaja sọ pe "O yẹ ki ijọba gbiyanju lati dẹkun awọn to ba n sọrọ to le da Naijiria ru lori ẹrọ ayelujara, sugbọn ijọba ko gbọdọ fi ẹtọ ara ilu lati sọrọ dun wọn." Akinlaja ni "ọmọ Naijiria lẹtọ lati sọrọ, sugbọn o yẹ ki wọn sọra fun ọrọ to lee ṣe ijamba fun alaafia ilu." Akinlaja  gba awọn ọmọ Naijiria lamọran lati ṣe iwadii iroyin ti wọn ba gbọ ki wọn to gbe iru iroyin bẹẹ sori itakun agbaye, paapaa iroyin to lee ba elomiran lorukọ jẹ, ati eyi to le da ilu ru. Oluwatosin Ajibade, ti ọpọ eeyan mọ si "OloriSuperGal" sọ fun BBC pe, yoo sọro funn ijọba lati mu awọn to ba n pin iroyin ẹlẹjẹ kiri lori ẹrọmibanisọrọ wọn. Ajibade pari ọrọ rẹ pe, ojuṣe gbogbo ọmọ Naijiria ni lati ri pe wọn ṣe iwaadi iroyin ti wọn ba gbọ lati ri daju pe ojulowo ni, ki wọn to pin kaakiri.


Akinlaja  gba awọn ọmọ Naijiria lamọran lati ṣe iwadii iroyin ti wọn ba gbọ ki wọn to gbe iru iroyin bẹẹ sori itakun agbaye, paapaa iroyin to lee ba elomiran lorukọ jẹ, ati eyi to le da ilu ru. Oluwatosin Ajibade, ti ọpọ eeyan mọ si "OloriSuperGal" sọ fun BBC pe, yoo sọro funn ijọba lati mu awọn to ba n pin iroyin ẹlẹjẹ kiri lori ẹrọmibanisọrọ wọn. Ajibade pari ọrọ rẹ pe, ojuṣe gbogbo ọmọ Naijiria ni lati ri pe wọn ṣe iwaadi iroyin ti wọn ba gbọ lati ri daju pe ojulowo ni, ki wọn to pin kaakiri.


Instagram yọ "Cosmetic Surgery Filters" dànù lórí ẹ̀rọ rẹ̀

Ileeṣẹ Instagram ti wọgile "Augmented Reality (AR) filters," eyi to n ṣagbatẹru fun iṣẹ abẹ ikunra ẹni, lẹyin awuyewuye pe o lee ṣe ijamba fun ilera ọpọlọ awọn eeyan. 'AR' yii ti wọn tun n pe ni "Cosmetic Surgery Filters," to lee mu ki aworan eeyan da bi ẹni to ti ṣe iṣẹ abẹ ri, ni Instagram ti pinnu lati yọ danu kuro lori ẹrọ rẹ. Instagram to jẹ ọkan gboogi lara awọn ileeṣẹ Facebook sọ pe, igbesẹ lati yọ ẹya yii kuro lori ẹrọ Instagram jẹ latari ifẹ ti ileeṣẹ ọhun ni si awọn to n lo ẹrọ naa. O ni "a o yọ gbogbo ẹya to ni ṣe pẹlu iṣe abẹ ikunra ẹni kuro lori Instagram, a o si tun ṣe idaduro awọn ẹya miran to fara jọ iru rẹ." Ni oṣu kẹjọ ọdun 2019 ni ileeṣẹ ọhun fun awọn to n lo ẹrọ Instagram ni oriṣiriṣi ẹya to mu ko ṣeeṣe lati ṣe oun to ba wu wọn pẹlu aworan ati fidio wọn. Lara awọn ẹya ọhun bii "Plastica" lo lee mu ki aworan eeyan dabi ẹni to ti ṣe iṣe abẹ ikunra ẹni ri.


O ni "a o yọ gbogbo ẹya to ni ṣe pẹlu iṣe abẹ ikunra ẹni kuro lori Instagram, a o si tun ṣe idaduro awọn ẹya miran to fara jọ iru rẹ." Ni oṣu kẹjọ ọdun 2019 ni ileeṣẹ ọhun fun awọn to n lo ẹrọ Instagram ni oriṣiriṣi ẹya to mu ko ṣeeṣe lati ṣe oun to ba wu wọn pẹlu aworan ati fidio wọn. Lara awọn ẹya ọhun bii "Plastica" lo lee mu ki aworan eeyan dabi ẹni to ti ṣe iṣe abẹ ikunra ẹni ri. Ileeṣẹ Instagram ti ni oun ko mọ akoko to le gba lati yọ awọn ẹya naa kuro lori ẹrọ rẹ, ṣugbọn ọpọlọpọ awọn to n lo ẹrọ naa faramọ igbesẹ ọhun.


Ileeṣẹ Instagram ti ni oun ko mọ akoko to le gba lati yọ awọn ẹya naa kuro lori ẹrọ rẹ, ṣugbọn ọpọlọpọ awọn to n lo ẹrọ naa faramọ igbesẹ ọhun.


Yollywood: Ṣàgbẹ̀lójú yòyò, aláfẹfẹyẹ̀yẹ̀ ni ọ̀pọ̀ àwọn òṣèré- Ojopagogo

Ibi ori da emi si ni mo n gbe- Ojopagogo. Fàwọ̀rajà àti ònírọ́ ayé ni ọ̀pọ̀ àwọn tó ń gbé dúkìá wọn sórí ayélujára- Ojopagogo Gbajugbaja agba ójẹ oṣere Yoruba, Razak Olayiwola ti gbogbo eeyan mọ si Ojopagogo ba BBC Yoruba sọrọ lori ohun to n ṣẹlẹ laarin awọn oṣere Yoruba. O sọrọ ni kikun lori awọn oṣere Yoruba ti wọn n gbe ara wọn sori ayelujara ati awọn ohun ini wọn atawọn to n parọ igbe aye wọn. Ojopagogo ni ere ṣiṣe a maa parọ mọ eeyan ni oju aye. O ni awọn ipa olowo ti awọn n ko ninu ere ko sọ pe olowo ni awọn oṣere tiata. AbdulaRazak ni ko si ohun to buru lati gbe oore Olorun si ojutaye ṣugbọn iwọntunwọnsi ni gbogbo nkan.


Ojopagogo ni ere ṣiṣe a maa parọ mọ eeyan ni oju aye. O ni awọn ipa olowo ti awọn n ko ninu ere ko sọ pe olowo ni awọn oṣere tiata. AbdulaRazak ni ko si ohun to buru lati gbe oore Olorun si ojutaye ṣugbọn iwọntunwọnsi ni gbogbo nkan. Ojopagogo beere ibeere nla pe awọn agba oṣere bii Ogunde, Baba Salah atawọn eekan mii kii ṣe awọn nkan yii. Agba ọjẹ oṣere yii wa gba awọn oṣere to ku lati ṣe jẹjẹ nitori piparọ lori ayelujara kii jẹ ki eeyan ri alaanu. O ni ki awọn ọdọ iwoyi rọra sare mọto fi kọlu kẹkẹ lasiko yii.


Ojopagogo beere ibeere nla pe awọn agba oṣere bii Ogunde, Baba Salah atawọn eekan mii kii ṣe awọn nkan yii. Agba ọjẹ oṣere yii wa gba awọn oṣere to ku lati ṣe jẹjẹ nitori piparọ lori ayelujara kii jẹ ki eeyan ri alaanu. O ni ki awọn ọdọ iwoyi rọra sare mọto fi kọlu kẹkẹ lasiko yii.


Mr Macaroni: Mo rọ àwọn ọ̀dọ́ láti múra síṣẹ́, kí wọn má sì tẹ́ńbẹ́lú ẹnikẹ́ni

Gbajugbaja oṣere ati apanilẹrin ti gbogbo eniyan mọ si Mr Macaroni, amọ ti orukọ abisọ rẹ n jẹ Debo Adebayo ti ni, igbe aye oun ti yatọ si ti tẹlẹ lati igba ti oun ti bẹrẹ si ni pa awọn eniyan lẹrin. Mr Macaroni sọ eyi lasiko ti BBC se akanṣe ifọrọwerọ pẹlu rẹ lori bi o se bẹrẹ si ni sere ati bi o ṣe jẹ gbajugbaja loni lori oju opo ibanidọrẹ, Social Media. Ifọrọwerọ BBC Yoruba ree pẹlu Mr Macaroni: Apanilẹrin naa jẹ ẹni to ti n se ere tiata ni ẹka sinima Naijiria taa mọ si  Nollywood, lati ọdun diẹ sẹyin. Mr Macaroni ni ayé oun ti dára si láti ìgbà tí oun ti bẹ̀rẹ̀ si ni ṣe awọn ere apanilẹrin kekeke yii, ti o si ti ṣi ọpọlọpọ ilẹkun fun oun. Ninu ọrọ rẹ, o ni awọn ibi nlanla ti oun ko le e wọ tẹlẹ, oun ti bẹrẹ si ni ni anfaani lati wọ ibẹ ti awọn eniyan si n mori oun wu ni gbogbo igba. Bakan naa lo fikun pe, itara lati ka iwe lo mu oun lọ si ile iwe giga fasiti mẹrin ọtọọtọ lati ọdun 2009 si isinyii, ki oun sẹ̀sẹ to lọ fun agunbanirọ oun.


Mr Macaroni ni ayé oun ti dára si láti ìgbà tí oun ti bẹ̀rẹ̀ si ni ṣe awọn ere apanilẹrin kekeke yii, ti o si ti ṣi ọpọlọpọ ilẹkun fun oun. Ninu ọrọ rẹ, o ni awọn ibi nlanla ti oun ko le e wọ tẹlẹ, oun ti bẹrẹ si ni ni anfaani lati wọ ibẹ ti awọn eniyan si n mori oun wu ni gbogbo igba. Bakan naa lo fikun pe, itara lati ka iwe lo mu oun lọ si ile iwe giga fasiti mẹrin ọtọọtọ lati ọdun 2009 si isinyii, ki oun sẹ̀sẹ to lọ fun agunbanirọ oun. Mr Macaroni wa gba awọn ọdọ ni iyanju lati mura si iṣẹ ti wọn ba n se, ki wọn si mase tẹnbẹlu ẹnikẹni nitori ko si ẹni to mọ bi ọjọ ọla yoo ṣe ri. Bakan naa ni o sọ fun awọn eniyan to ba nilo iranwọ le kan si wọn, amọ ki awọn naa mura si iṣẹ ki gbogbo wọn lapapọ le ṣe oriire papọ. Lara awọn ere ti Mr Macaroni ti kopa ni ere apanilẹrin Jenifa's Diary, House 31, Royal Outlaw, SuperStory ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Mr Macaroni wa gba awọn ọdọ ni iyanju lati mura si iṣẹ ti wọn ba n se, ki wọn si mase tẹnbẹlu ẹnikẹni nitori ko si ẹni to mọ bi ọjọ ọla yoo ṣe ri. Bakan naa ni o sọ fun awọn eniyan to ba nilo iranwọ le kan si wọn, amọ ki awọn naa mura si iṣẹ ki gbogbo wọn lapapọ le ṣe oriire papọ. Lara awọn ere ti Mr Macaroni ti kopa ni ere apanilẹrin Jenifa's Diary, House 31, Royal Outlaw, SuperStory ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Northern Youths in Lagos: Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá pàṣẹ fún ikọ̀ fijilańté láti wá àwọn ọ̀dọ́ àríwá tó dìhámọ́ra jáde

Jinni-jinni ti da wo awọn olugbe ipinlẹ Eko bayii nitori aworan awọn ọdọ kan ẹkun ariwa ilẹ yii, ti wọn dihamọra pẹlu ibọn. Aworan naa, to gba ori ayelujara kan, to n kọ ọpọ eeyan lominu, lo mu ki ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko kede ayẹwo ikọ naa. Ibẹrubojo yii lo n waye lẹyin ọsẹ diẹ ti ọkunrin fi aworan soju opo ayelujara nipa awọn ọdọ ariwa Naijiria to n ya wọlu Eko, ti wọn si ni ibuba ti wsn fori pamọ si. Ọkunrin naa ninu alaye rẹ lori ayelujara ni oun gun ọkada lọ si adugbo ELF lọna Ajah ni Lagos Island, ti awọn si pade ọdọ apa oke ọya miran marun, tawọn naa gun ọkada. O ni ọlọkada toun si apo rẹ, to si ko asọ 'vest' ti wọn kọ 'Gallante Vigilante, Makoko Division‘ si lara, eyi to n sọ pe filante adugbo makoko ni wọn. Awọn ọdọ naa wọ asọ yii, ti ọlọkada oun si ja oun silẹ nibi toun n lọ, to si sẹri pada.


Ọkunrin naa ninu alaye rẹ lori ayelujara ni oun gun ọkada lọ si adugbo ELF lọna Ajah ni Lagos Island, ti awọn si pade ọdọ apa oke ọya miran marun, tawọn naa gun ọkada. O ni ọlọkada toun si apo rẹ, to si ko asọ 'vest' ti wọn kọ 'Gallante Vigilante, Makoko Division‘ si lara, eyi to n sọ pe filante adugbo makoko ni wọn. Awọn ọdọ naa wọ asọ yii, ti ọlọkada oun si ja oun silẹ nibi toun n lọ, to si sẹri pada. Ọkunrin naa ni ara fu oun, ti oun si mu ọkada miran lati tọpasẹ rẹ lọ sinu ile akọpati kan ti banki Zenith n kọ lọwọ ni ilegbe ELF, ti oun si ri pe awọn ọdọ lati oke ọya to wa ninu ile naa le ni aadọta. O ni oun ri Asọna abawọle ilegbe ELF naa ati ọlọkada oun akọkọ ti wọn n takurọsọ, nibẹ si ni oun ti kọkọ ya aworan ti oun ju sori ayelujara. O dabi ẹni pe ọlọkada akọkọ naa fi iwe idanimọ kan han Asọna ọhun, ti onitọun si gba pe ko wọle sinu ọgba awọn ilegbe Elf yii.


Ọkunrin naa ni ara fu oun, ti oun si mu ọkada miran lati tọpasẹ rẹ lọ sinu ile akọpati kan ti banki Zenith n kọ lọwọ ni ilegbe ELF, ti oun si ri pe awọn ọdọ lati oke ọya to wa ninu ile naa le ni aadọta. O ni oun ri Asọna abawọle ilegbe ELF naa ati ọlọkada oun akọkọ ti wọn n takurọsọ, nibẹ si ni oun ti kọkọ ya aworan ti oun ju sori ayelujara. O dabi ẹni pe ọlọkada akọkọ naa fi iwe idanimọ kan han Asọna ọhun, ti onitọun si gba pe ko wọle sinu ọgba awọn ilegbe Elf yii. O wa n beere pe ki lo de ti ẹnikan yoo fi wọ asọ vijilante adugbo Makoko, ti yoo si wa ni adugbo Lekki, nitori Makoko jinna si Lekki? Bakan naa lo ni ọlọkada oun akọkọ ni ẹrọ afẹfẹ tajutaju kekere ati ọbẹ lara, nigba ti ọlọkada miran ni ibọn ilewọ. O ni o da oun loju pe ipade ni awọn ọdọ apa oke ọya naa n se ninu ile akọpati naa, eyi to tumọ si pe se ni wọn fọn kaakiri ipinlẹ Eko, o si yẹ ka fura.


O wa n beere pe ki lo de ti ẹnikan yoo fi wọ asọ vijilante adugbo Makoko, ti yoo si wa ni adugbo Lekki, nitori Makoko jinna si Lekki? Bakan naa lo ni ọlọkada oun akọkọ ni ẹrọ afẹfẹ tajutaju kekere ati ọbẹ lara, nigba ti ọlọkada miran ni ibọn ilewọ. O ni o da oun loju pe ipade ni awọn ọdọ apa oke ọya naa n se ninu ile akọpati naa, eyi to tumọ si pe se ni wọn fọn kaakiri ipinlẹ Eko, o si yẹ ka fura. Ọrọ ọkunrin yii ti wa de setigbọ ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, to si ti pasẹ fun awọn ẹsọ to n gbogun tiwa ibajẹ lati sawari awọn ọdọ naa. Ọjọ gbogbo ni ti ole, amọ̀ ọjọ kan soso pere ni ti olohun. Bẹ́ẹ́ lọ̀rọ̀ rí fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ adúnkookò-mọ́ni ISIS méjì, tí ọwọ́ pálábá wọn ségi nílu Abuja.


Ọrọ ọkunrin yii ti wa de setigbọ ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, to si ti pasẹ fun awọn ẹsọ to n gbogun tiwa ibajẹ lati sawari awọn ọdọ naa. Ọjọ gbogbo ni ti ole, amọ̀ ọjọ kan soso pere ni ti olohun. Bẹ́ẹ́ lọ̀rọ̀ rí fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ adúnkookò-mọ́ni ISIS méjì, tí ọwọ́ pálábá wọn ségi nílu Abuja. Ìròyìn náà ní, òkété bórù mọ́ Bashiru Adams ati Rufai Sajo lọwọ̀ nigbati àwọn òsìsẹ́ àjọ ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ DSS gba wọn mu ni abule Kukuntu, lagbegbe Gwagwalada nilu Abuja. Gẹgẹ bi atẹjade kan ti osisẹ́ kan fun ajọ DSS, Tony Opuiyo fisita ti wi, awọn afurasi ọhun ni wọn kẹ́ẹ́fin pe wọn ti n dete lati tun se isẹ ọwọ wọn, nifọwọ sowọpọ pẹlu ikọ agbesunmọmi Boko Haram, ti wọn si tun fẹ pa awọn alaisẹ ọmọ orilẹede yii lẹkun. Atẹjade naa fi kun pe, ọwọ tun tẹ diẹ́ lara àwọn afurasi agbesunmọ̀mi naa ni ipinlẹ Edo, Benue ati Cross River.


Ìròyìn náà ní, òkété bórù mọ́ Bashiru Adams ati Rufai Sajo lọwọ̀ nigbati àwọn òsìsẹ́ àjọ ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ DSS gba wọn mu ni abule Kukuntu, lagbegbe Gwagwalada nilu Abuja. Gẹgẹ bi atẹjade kan ti osisẹ́ kan fun ajọ DSS, Tony Opuiyo fisita ti wi, awọn afurasi ọhun ni wọn kẹ́ẹ́fin pe wọn ti n dete lati tun se isẹ ọwọ wọn, nifọwọ sowọpọ pẹlu ikọ agbesunmọmi Boko Haram, ti wọn si tun fẹ pa awọn alaisẹ ọmọ orilẹede yii lẹkun. Atẹjade naa fi kun pe, ọwọ tun tẹ diẹ́ lara àwọn afurasi agbesunmọ̀mi naa ni ipinlẹ Edo, Benue ati Cross River. Lara awọn ohun ija oloro ti wọn ri gba lọwọ awọn afurasi naa ni ibọn AK 47, ọ̀ta ibọn ibọn ilewọ atawọn eroja oloro mii loniran-nran.


Lara awọn ohun ija oloro ti wọn ri gba lọwọ awọn afurasi naa ni ibọn AK 47, ọ̀ta ibọn ibọn ilewọ atawọn eroja oloro mii loniran-nran.


Boko Haram: Ọwọ́ iléeṣẹ́ ológun tẹ afurasí tó pa akẹẹgbẹ́ rẹ̀

Ileeṣẹ oloogun Naijiria ti sọ pe, akẹgbẹ ọmọ ogun Lẹfutanaati Babakaka Shehu Ngorgi, ti ọpọlọ rẹ ko ṣiṣẹ dede mọ lo ṣeku pa a ni ipinlẹ Bornu. Ileẹṣẹ ologun lo kede bẹẹ ninu atẹjade kan to fi lede, eyi ti alukoro rẹ, Sagir Musa fọwọ si. Atẹjade naa ni "Ọmọ ogun kan labẹ ẹka 202 Battalion ni ilu Bama lo ṣadede yin ibọn lu oloogbe ọhun, ni nnkan bi aago mẹwaa abọ aarọ, eyi to yọri si iku rẹ." O tẹsiwaju pe, ọmọ ogun ọhun, ti wọn ko darukọ rẹ, ṣekupa oloogbe naa, niwaju olu ileeṣẹ wọn, nigba ti oloogbe n ba ẹnikan sọrọ lori ẹrọ ilewọ. Bo tilẹ jẹ pe wọn ti gbe oku Ngorgi lọ ile igbokusi, ileeṣẹ ologun ni wọn ti fi panpẹ ofin mu ọdanran naa, iwadii si ti bẹrẹ. O pari atẹjade ọhun pe, wọn ti fi ọrọ naa to awọn ẹbi oloogbe leti.


O tẹsiwaju pe, ọmọ ogun ọhun, ti wọn ko darukọ rẹ, ṣekupa oloogbe naa, niwaju olu ileeṣẹ wọn, nigba ti oloogbe n ba ẹnikan sọrọ lori ẹrọ ilewọ. Bo tilẹ jẹ pe wọn ti gbe oku Ngorgi lọ ile igbokusi, ileeṣẹ ologun ni wọn ti fi panpẹ ofin mu ọdanran naa, iwadii si ti bẹrẹ. O pari atẹjade ọhun pe, wọn ti fi ọrọ naa to awọn ẹbi oloogbe leti. Lẹyin naa lo ni ileeṣẹ ologun ba gbogbo ẹbi oloogbe naa kẹdun, o si gbadura pe ki Ọlọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere. ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ki lo pa ọgagun Borgi to sẹsẹ se igbeyawo, iku ati ọrun wa ni, Boko Haram ni abi awọn ọta rẹ to n fi ara han bi ọrẹ?


Lẹyin naa lo ni ileeṣẹ ologun ba gbogbo ẹbi oloogbe naa kẹdun, o si gbadura pe ki Ọlọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere. ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ki lo pa ọgagun Borgi to sẹsẹ se igbeyawo, iku ati ọrun wa ni, Boko Haram ni abi awọn ọta rẹ to n fi ara han bi ọrẹ? Ibeere yii lo gba ori ayelujara kan, to si nii se pẹlu iku ọmọ ogun orilẹ kan, Lẹfutanaati Borgi, ti wọn pa ni agbegbe Bama ni ipinlẹ Borno. Gẹgẹ bi iroyin tun ṣe sọ, ko tii pe ọdun kan ti lẹfutannaati Borgi ṣe iyawo, ti iku mu u lọ yii. Ni bi a ṣe n sọrọ yii, ileeṣẹ ọmọogun ko tii sọ ohunkohun lorii rẹ bẹẹ ni ko tii si ẹnikẹni to lee sọ ni pato ohun gan to le ṣokunfa eyii.


Ibeere yii lo gba ori ayelujara kan, to si nii se pẹlu iku ọmọ ogun orilẹ kan, Lẹfutanaati Borgi, ti wọn pa ni agbegbe Bama ni ipinlẹ Borno. Gẹgẹ bi iroyin tun ṣe sọ, ko tii pe ọdun kan ti lẹfutannaati Borgi ṣe iyawo, ti iku mu u lọ yii. Ni bi a ṣe n sọrọ yii, ileeṣẹ ọmọogun ko tii sọ ohunkohun lorii rẹ bẹẹ ni ko tii si ẹnikẹni to lee sọ ni pato ohun gan to le ṣokunfa eyii. Amọṣa, ohun ti ọkan lara awọn ọgagun agba kan fi to ileeṣẹ iwe iroyin abẹle kan leti ni pe, awọn agbebọn Boko Haram ni wọn de wọn l'ọna. O ni ọmọ ogun mẹwaa ni wọn pa lọjọ naa, to fi mọ Lẹfutannaati Borgi. Amọ iroyin miran ti ko fẹsẹ mulẹ ni, awọn ọmọogun akẹgbẹ rẹ, lo yinbọn paa.


Amọṣa, ohun ti ọkan lara awọn ọgagun agba kan fi to ileeṣẹ iwe iroyin abẹle kan leti ni pe, awọn agbebọn Boko Haram ni wọn de wọn l'ọna. O ni ọmọ ogun mẹwaa ni wọn pa lọjọ naa, to fi mọ Lẹfutannaati Borgi. Amọ iroyin miran ti ko fẹsẹ mulẹ ni, awọn ọmọogun akẹgbẹ rẹ, lo yinbọn paa. Ileesẹ ologun Naijiria ni awọn ti tu ibuba awọn ikọ adukukulaja mọni nni Boko Haram ka, ninu igbo Sambisa. Ibuba wọn naa, ti wọn pe ni ‘Camp Zero‘, lawọn ọmọogun Naijiria kọlu lasiko ti wọn sigun lọ ka Boko Haram mọle eyiti wọn pe ni operation DEEP PUNCH II. Agbẹnusọ fun ileesẹ ologun orilẹ lorilẹede Naijiria, ọgagun Sani Usman lo kede eyi nilu Maiduguri.


Ileesẹ ologun Naijiria ni awọn ti tu ibuba awọn ikọ adukukulaja mọni nni Boko Haram ka, ninu igbo Sambisa. Ibuba wọn naa, ti wọn pe ni ‘Camp Zero‘, lawọn ọmọogun Naijiria kọlu lasiko ti wọn sigun lọ ka Boko Haram mọle eyiti wọn pe ni operation DEEP PUNCH II. Agbẹnusọ fun ileesẹ ologun orilẹ lorilẹede Naijiria, ọgagun Sani Usman lo kede eyi nilu Maiduguri. O ni, ikọ ọmọogun Naijiria ko ikogun to pọ nibuba Boko haram. Lara wọn ni awọn ọkọ ijagun oloro, oniruru ibọn, ọta ibọn, awọn iwe ẹsin lorisirisi, agolo, afẹfẹ idana gaasi pẹlu ajilẹ to ni wọn fi n se ado oloro alatọwọda, IEDs. Alukoro fun ileesẹ ologun orilẹ lorilẹede Naijiria naa tun jẹ ko di mimọ pe awọn ọmọogun naa tun ba awọn ọkọ meje to jẹ ọkọ agbebọn, alupupu, aba ati awọn ọkọ miran jẹ nibẹ "Ni ọgbọnjọ osu kinni ọdun yi, awọn ọmọ ogun fi ija pẹẹta pẹlu awọn ọmọ ikọ Boko haram, ti wọn si gba ọkọ ijagun EMBT kan, ibọn AK-47, ibọn afẹfẹ tajutaju ati awọn iwe ẹsin lorisirisi pẹlu agolo afẹfẹ idana gaasi pẹlu ajilẹ."


O ni, ikọ ọmọogun Naijiria ko ikogun to pọ nibuba Boko haram. Lara wọn ni awọn ọkọ ijagun oloro, oniruru ibọn, ọta ibọn, awọn iwe ẹsin lorisirisi, agolo, afẹfẹ idana gaasi pẹlu ajilẹ to ni wọn fi n se ado oloro alatọwọda, IEDs. Alukoro fun ileesẹ ologun orilẹ lorilẹede Naijiria naa tun jẹ ko di mimọ pe awọn ọmọogun naa tun ba awọn ọkọ meje to jẹ ọkọ agbebọn, alupupu, aba ati awọn ọkọ miran jẹ nibẹ "Ni ọgbọnjọ osu kinni ọdun yi, awọn ọmọ ogun fi ija pẹẹta pẹlu awọn ọmọ ikọ Boko haram, ti wọn si gba ọkọ ijagun EMBT kan, ibọn AK-47, ibọn afẹfẹ tajutaju ati awọn iwe ẹsin lorisirisi pẹlu agolo afẹfẹ idana gaasi pẹlu ajilẹ." Bakanaa ni wọn tun gba ọkọ ayọkẹlẹ Prado, Golf ati Mitsubishi pẹlu ọkọ meje to jẹ ọkọ agbebọn, alupupu."


Bakanaa ni wọn tun gba ọkọ ayọkẹlẹ Prado, Golf ati Mitsubishi pẹlu ọkọ meje to jẹ ọkọ agbebọn, alupupu."


SARS Operation in Nigeria: Òṣèré tíátà ń fẹ́ kíjọba pa ẹ̀ka ọlọ́pàá tó ń gbógun ti ìdigunjalè jẹ́

Gbajugbaja oṣere-binrin, Dayo Amusa, ti pe fun fifi òpin si ẹka ọlọpaa to n gbogun ti idigunjale, SARS. Eyi waye lẹyin ti fidio kan to ṣafihan àwọn ọlọpaa kan tó yinbọn si ọkunrin kan ati idile rẹ, gba ori ayelujara. Ninu fidio naa, ọlọpaa kan gbé ìbọn lọwọ, ti awọn ọkunrin melo kan ti wọn jọ n ṣe ariyanjiyan si di i mu. Bo tilẹ jẹ pe nnkan to fa ariyan-jiyan naa ko han si wa, amọ o foju han pe ìbọn ba ọ̀kan lara awọn ọmọde to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ naa, ti awọn ọlọpaa SARS da duro. Ariwo ẹ ma a gbe lọ sile iwosan lo gba inu fidio naa, ti obìnrin kan to ṣe e ṣe ko jẹ iya ọmọ naa, si n sunkun. Ọpọ ọmọ Naijiria lo ti bu ẹnu ẹtẹ lu ileesẹ ọlọpaa, nitori fidio naa.


Bo tilẹ jẹ pe nnkan to fa ariyan-jiyan naa ko han si wa, amọ o foju han pe ìbọn ba ọ̀kan lara awọn ọmọde to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ naa, ti awọn ọlọpaa SARS da duro. Ariwo ẹ ma a gbe lọ sile iwosan lo gba inu fidio naa, ti obìnrin kan to ṣe e ṣe ko jẹ iya ọmọ naa, si n sunkun. Ọpọ ọmọ Naijiria lo ti bu ẹnu ẹtẹ lu ileesẹ ọlọpaa, nitori fidio naa. Dayo Amusa ninu fidio to gbe sita naa sọ pe, o ti di iwa ọdaran ni orilẹ-ede Naijiria lati se irun atọwọda Dàda sórí. Bakan naa lo ni níní tabi gbigbe kọmputa agbeletan (laptop) dani, ati wiwọ aṣọ to ba igba mu, ti di ọ̀ran nla bayii nilẹ wa. "Awọn ọlọpaa to yẹ ko ma a ṣọ ẹ̀mí ati dukia wa, ti di ẹni to n yinbọn mọ àwọn ọdọ wa, ti wọn si n pa wọn bo ṣe wu wọn, nitori pe wọn ro pe gbajuẹ ni wọn.