O ni ọpọ nnkan amuṣọrọ lo wa lagbegbe awọn to yẹ ki wọn ṣiṣẹ le lori. ‘‘Ti a ba ti yanju iṣoro aabo to mẹhẹ yii, pẹlu iranwọ ijọba apapọ, ẹ jẹ ka lọọ bẹrẹ si i palẹ oko mọ, kawọn agbebọn ma raaye sa si mọ, ka pada soko wa. Iṣẹ amuṣọrọ gidi ni iṣẹ agbẹ, a nilẹ, a lomi, a ni nnkan ọsin, a si lawọn nnkan amuṣọrọ abẹlẹ ta a le maa wa kusa rẹ. Kawọn gomina waa yee kawọ pọnyin reti owo mọnbe tijọba n fun wọn loṣoosu, ko boju mu rara.”


Agbegbe Oke-Ọya ki i ṣe ilẹ akuṣẹẹ rara, a lowo, a lọrọ, ohun ta a ni to wa i jẹ-Baba-Ahmed

Kawọn gomina waa yee kawọ pọnyin reti owo mọnbe tijọba n fun wọn loṣoosu, ko boju mu rara.”


‘Ko sowo osu fawọn ọlọpaa agbegbe o’

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, ẹka tipinlẹ Kwara, SP Ajayi Ọkasanmi, ti kede pe ko si owo-oṣu kankan fawọn ọlọpaa agbegbe nipinlẹ Kwara, tori pe wọn n ṣe e lọfẹẹ lati daabo bo agbegbe wọn ni. Tẹ o ba gbagbe, ọga agba patapata fun ileeṣẹ ọlọpaa nilẹ wa sọrọ naa nigba to ṣe abẹwo si ipinlẹ Kwara pe ileeṣẹ ọlọpaa ko sanwo fun awọn ọlọpaa agbegbe tori pe ki i ṣe isẹ ti wọn yoo maa ṣe gbowo, ṣugbọn ileeṣẹ ọlọpaa le maa fun wọn ni owo ‘gba, ma binu’ Ọkasanmi sọ fun gbogbo awọn ọlọpaa agbegbe nipinlẹ Kwara nibi ifọrọwerọ kan to ṣe lori eto ori redio kan lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, pe ki wọn ma ni i lọkan pe wọn yoo maa gba owo-osu, amọ ki wọn mọ pe wọn fẹẹ maa ṣiṣẹ sin agbegbe wọn ki aabo to nipọn le wa fun ẹmi ati dukia wọn ni, ṣugbọn igbakuugba ti owo ‘gba, ma binu’ ba yọ, yoo maa tẹwọn lọwọ.


Ọladapọ ki ọmọ ọdun marun-un tiyawo ẹ gbe waa fẹ ẹ mọlẹ l’Abẹokuta, o fipa ba a lo pọ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Bi obinrin kan tawọn ọlọpaa forukọ bo oun atọmọ rẹ laṣiiri l’Abẹokuta ba mọ pe wahala ni Ọladapọ Akinọla, ọkọ to fẹ bayii lẹyin to ti fẹ ọkunrin kan tẹlẹ yoo jẹ foun atọmọ naa ni, o daju pe ko ni i fẹ ẹ, nitori Ọladapọ ti fi kinni to fi n ba obinrin naa sun, han ọmọ tiyaa gbe waa fẹ ẹ leemọ bayii. O ti ba ọmọ ọdun marun-un naa sun, o si ti fadi ẹ ya. Ẹni ọdun mọ́kàndínlógoji (39) ni Ọladapọ Akinọla. Ṣokori, l’Abẹokuta, lo n gbe pẹlu ọmọ yii ati iya rẹ to fẹ́. Afi bo ṣe di Mọnde, ogunjọ, oṣu kẹsan-an yii, ti iya ọmọ naa n wẹ fun un to si ri ẹjẹ labẹ ọmọ kekere yii. Iya beere pe ki lo fabẹ ṣe, ọmọ naa si dahun pe ọkọ iya oun lo ki kinni rẹ bọ toun.


Ṣokori, l’Abẹokuta, lo n gbe pẹlu ọmọ yii ati iya rẹ to fẹ́. Afi bo ṣe di Mọnde, ogunjọ, oṣu kẹsan-an yii, ti iya ọmọ naa n wẹ fun un to si ri ẹjẹ labẹ ọmọ kekere yii. Iya beere pe ki lo fabẹ ṣe, ọmọ naa si dahun pe ọkọ iya oun lo ki kinni rẹ bọ toun. Iyawo Ọladapọ ko pariwo, teṣan ọlọpaa Adigbẹ, l’Abẹokuta, lo gba lọ. O sọ ohun to sọ ṣẹlẹ fun wọn nibẹ, DPO ibẹ, SP Fatobẹru Oyekanmi si ran awọn ikọ rẹ lati lọọ mu ọkunrin to n ba iya atọmọ kekere lo pọ naa wa, wọn si gbe e de teṣan lọwọ kan lọjọ Mọnde naa. Nigba to n ṣalaye fawọn ọlọpaa, Ọladapọ jẹwọ pe loootọ loun ba ọmọ ọdun marun-un naa lo pọ, ṣugbọn ko sọ idi kan pato to fi huwa aitọ yii.


Iyawo Ọladapọ ko pariwo, teṣan ọlọpaa Adigbẹ, l’Abẹokuta, lo gba lọ. O sọ ohun to sọ ṣẹlẹ fun wọn nibẹ, DPO ibẹ, SP Fatobẹru Oyekanmi si ran awọn ikọ rẹ lati lọọ mu ọkunrin to n ba iya atọmọ kekere lo pọ naa wa, wọn si gbe e de teṣan lọwọ kan lọjọ Mọnde naa. Nigba to n ṣalaye fawọn ọlọpaa, Ọladapọ jẹwọ pe loootọ loun ba ọmọ ọdun marun-un naa lo pọ, ṣugbọn ko sọ idi kan pato to fi huwa aitọ yii. Wọn gbe ọmọ to ba ṣerekere lọ sọsibitu fun itọju, wọn si taari ọkunrin yii si ẹka ti wọn ti n gbọ ẹjọ awọn to n ṣe ọmọde ṣakaṣaka. Awọn ọlọpaa gba awọn iya nimọran pe ki wọn maa mojuto awọn ọmọ wọn obinrin gidi, nitori awọn abanilayejẹ ọkunrin pọ kaakiri.


Wọn gbe ọmọ to ba ṣerekere lọ sọsibitu fun itọju, wọn si taari ọkunrin yii si ẹka ti wọn ti n gbọ ẹjọ awọn to n ṣe ọmọde ṣakaṣaka. Awọn ọlọpaa gba awọn iya nimọran pe ki wọn maa mojuto awọn ọmọ wọn obinrin gidi, nitori awọn abanilayejẹ ọkunrin pọ kaakiri.


Igbimọ oluwadii ni Abba Kyari ki i ṣe onijibiti o

Faith Adebọla Igbimọ tijọba gbe kalẹ lati ṣewadii ẹsun iwa jibiti ati lilẹdi apo pọ pẹlu ọdaran, eyi ti wọn fi kan igbakeji kọmiṣanna ọlọpaa, Abba Kyari, ti sọ pe ọrọ ko ri bi wọn ṣe n pariwo ẹ, wọn lọkunrin naa ko jẹbi awọn ẹsun ti wọn fi kan an, o si ṣee ṣe kijọba kọ jalẹ lati fa a le orileede Amẹrika to n beere ẹ lọwọ. Olobo kan to ta ileeṣẹ oniroyin ayelujara Dailygist sọ pe abajade iwadii tileeṣẹ ọlọpaa ṣe fun Abba Kyari fihan pe loootọ lo ba afurasi ọdaran to n jẹjọ ẹsun jibiti ayelujara l’Amẹrika nni, Ramon Ọlọrunwa Abass, tawọn eeyan mọ si Hushpuppi, sọrọ, ṣugbọn awọn o ri ẹri kan to fidi mulẹ pe wọn jọ lọwọn ninu iwa jibiti kan. Olobo naa sọ pe ko si ọrọ fifi Abba Kyari ṣọwọ sorileede Amẹrika kun awọn aba ti wọn sinu abajade iwadii wọn. Wọn ni ijiya eyikeyii ti wọn ba fẹẹ fi jẹ igbakeji kọmiṣana ti wọn ti da lọwọ kọ yii, ko ni nnkan kan i ṣe pẹlu iwa jibiti rara. Tẹ o ba gbagbe, ile-ẹjọ giga kan lorileede Amẹrika lo paṣẹ fun ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ wọn lọhun-un, FBI (Federal Bereau of Investigation) pe ki wọn lọọ mu afurasi ọdaran naa wa s’Amẹrika latari bi Hushpuppi ṣe darukọ ẹ pe o mọ nipa awọn jibiti kan toun lu, ati awọn jọ n ṣe apapin ni. Iwe ti FBI fi ṣọwọ sijọba Naijiria pe ki wọn yọnda Abba Kyari fawọn lo mu kileeṣẹ ọlọpaa gbe igbimọ oluṣewadii kan dide, eyi ti Igbakeji Ọga agba patapata funleeṣẹ ọlọpaa, DIG Joseph Egbunnike, ṣe alaga rẹ, ti wọn si jabọ iwadii wọn fun ijọba nipari oṣu kẹjọ to kọja yii. Amọ ṣa o, ileeṣẹ Aarẹ ati minisita feto idajọ ni yoo pinnu igbesẹ to kan lori ọrọ naa.


Awọn Hausa naa ni yoo maa ṣejọba lọ ni Naijiria-Oluwoo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ogun gidi ni Oluwoo ti ilẹ Iwo, Ọba Abdulrọsheed Adewale Akanbi, gbe ti awọn oriṣa ilẹ Yoruba bayii, o ni awọn ni wọn n ko ba iran Yoruba, ko si le daa fun wọn nitori ti awọn oriṣa naa ti ta. Koda, Oluwoo fi kun alaye ẹ pe ko si bi agbara iṣejọba Naijiria yoo ṣe bọ sọwọ iran Yoruba, nigba to jẹ iboriṣa ti wọn n ṣe nibi ti pọ ju. Oluwoo sọ pe awọn Hausa naa ni yoo maa dari Naijiria yii lọ, nitori awọn ki i bọ oriṣa, Ọlọrun to ju oriṣa lọ ni wọn n gbọrọ si lẹnu, idi niyẹn ti aṣẹ yoo fi maa wa lẹnu wọn nibẹ, ti awọn ti wọn n bọriṣa yoo si maa ṣe ẹru wọn lọ. Awọn oniṣọọṣi kan ni wọn n ṣe isọji, eyi ti wọn pe ni Iwo Crusade Total Deliverance, l’Ọṣun. Awọn eeyan naa ni wọn pe Ọba Adewale sibẹ gẹgẹ bii alejo, nibẹ ni Kabiyesi si ti bẹrẹ si i ṣe iwasuu lori ibọriṣa, to fi Saamu kẹrindinlogun, ẹsẹ kẹrin, gbe ọrọ rẹ lẹsẹ, to si rọ awọn pasitọ pe ki wọn gbogun ti ibọriṣa ni Naijiria. Oluwoo sọ pe, “Ta ni Ṣango, Ọya, Ogun, Ọṣun atawọn to ku niwaju Ọlọrun.


Awọn oniṣọọṣi kan ni wọn n ṣe isọji, eyi ti wọn pe ni Iwo Crusade Total Deliverance, l’Ọṣun. Awọn eeyan naa ni wọn pe Ọba Adewale sibẹ gẹgẹ bii alejo, nibẹ ni Kabiyesi si ti bẹrẹ si i ṣe iwasuu lori ibọriṣa, to fi Saamu kẹrindinlogun, ẹsẹ kẹrin, gbe ọrọ rẹ lẹsẹ, to si rọ awọn pasitọ pe ki wọn gbogun ti ibọriṣa ni Naijiria. Oluwoo sọ pe, “Ta ni Ṣango, Ọya, Ogun, Ọṣun atawọn to ku niwaju Ọlọrun. Gbogbo ẹyin tẹ ẹ ti jọba nilẹ Yoruba, mo fẹẹ kẹ ẹ mo pe ti ẹ ko ba fi oriṣa bibọ silẹ, ko ni i si alaafia fun yin. “Ṣe ẹ ri gbogbo iṣoro ti gbogbo ẹyin eeyan n koju bayii, awọn ọba lo fa a. Gbogbo awọn oriṣa ti wọn ko saafin wọn ni, Bẹẹ, Ọlọrun lo ni agbara ati aṣẹ, ṣe ko waa ni i dija, kin ni atubọtan rẹ yoo jẹ “Ko yẹ ki oriṣa wa laafin, ẹ lọọ sọ fawọn ọba. Iwọ gẹgẹ bii ọkunrin, o fẹyawo, iyawo yẹn waa mu ọkunrin mi-in wa sinu ile ẹ, bawo lo ṣe maa ri.


Gbogbo ẹyin tẹ ẹ ti jọba nilẹ Yoruba, mo fẹẹ kẹ ẹ mo pe ti ẹ ko ba fi oriṣa bibọ silẹ, ko ni i si alaafia fun yin. “Ṣe ẹ ri gbogbo iṣoro ti gbogbo ẹyin eeyan n koju bayii, awọn ọba lo fa a. Gbogbo awọn oriṣa ti wọn ko saafin wọn ni, Bẹẹ, Ọlọrun lo ni agbara ati aṣẹ, ṣe ko waa ni i dija, kin ni atubọtan rẹ yoo jẹ “Ko yẹ ki oriṣa wa laafin, ẹ lọọ sọ fawọn ọba. Iwọ gẹgẹ bii ọkunrin, o fẹyawo, iyawo yẹn waa mu ọkunrin mi-in wa sinu ile ẹ, bawo lo ṣe maa ri. Ohun tawọn ọba ilẹ Yoruba n ṣe lasiko yii niyẹn, bẹẹ wọn n wa ibukun Ọlọrun ọhun. “Awọn oriṣa lo n daamu ilẹ Yoruba, k’agbara too le bọ si wa lọwọ, a gbọdọ dẹkun ibọriṣa. Nibo lagbara wa ni Naijiria lonii, ilẹ Hausa ni, nitori wọn ki i bọ oriṣa, Ọlọrun ni wọn fi n ṣe ipilẹ ijọba wọn.


Ohun tawọn ọba ilẹ Yoruba n ṣe lasiko yii niyẹn, bẹẹ wọn n wa ibukun Ọlọrun ọhun. “Awọn oriṣa lo n daamu ilẹ Yoruba, k’agbara too le bọ si wa lọwọ, a gbọdọ dẹkun ibọriṣa. Nibo lagbara wa ni Naijiria lonii, ilẹ Hausa ni, nitori wọn ki i bọ oriṣa, Ọlọrun ni wọn fi n ṣe ipilẹ ijọba wọn. “Ẹsin ajoji ni oriṣa bibọ nilẹ Yoruba. Ko ni i daa fawọn Oriṣa. Aye wọn ti ta.


“Ẹsin ajoji ni oriṣa bibọ nilẹ Yoruba. Ko ni i daa fawọn Oriṣa. Aye wọn ti ta. Ẹ yee lọ sojubọ” Bẹẹ ni Oluwoo fibinu kede ni gbagede isọji naa, eyi ti fidio ẹ ti n jan ran-in lori ayelujara. Ṣugbọn ọpọ eeyan lo koro oju sohun ti Oluwoo wi yii, wọn ni kin ni oriṣa ni i ṣe pẹlu iṣejọba tabi pe ẹya kan ni yoo maa ṣejọba lọ. Awọn mi-in sọ pe bii igba teeyan n ta ara ile ẹ lọpọ ni ohun ti ọba yii n wi, wọn ni ifẹ inu rẹ lo fi n sọrọ, ko si ro atubọtan tiẹ gan-an.


Ẹ yee lọ sojubọ” Bẹẹ ni Oluwoo fibinu kede ni gbagede isọji naa, eyi ti fidio ẹ ti n jan ran-in lori ayelujara. Ṣugbọn ọpọ eeyan lo koro oju sohun ti Oluwoo wi yii, wọn ni kin ni oriṣa ni i ṣe pẹlu iṣejọba tabi pe ẹya kan ni yoo maa ṣejọba lọ. Awọn mi-in sọ pe bii igba teeyan n ta ara ile ẹ lọpọ ni ohun ti ọba yii n wi, wọn ni ifẹ inu rẹ lo fi n sọrọ, ko si ro atubọtan tiẹ gan-an. Ọkan lara awọn eeyan to koro oju sohun ti Oluwoo wi ni Araba Ifayẹmi Ẹlẹbuubọn. Baba naa sọ pe ko yẹ ki Oluwoo jọba nilẹ Yoruba, o ni ilẹ Araabu to fara mọ iṣe wọn lo yẹ ko ti jọba. Ẹlẹbuubọn ṣalaye pe yoo dara fun Oluwoo ko lọọ jọba rẹ lọhun-un, ju ko maa bu awọn ọba Yoruba, ko si maa ba ẹṣin ti wọn ti n ṣe lọọdun gbọọrọ sẹyin jẹ lọ.


Ọkan lara awọn eeyan to koro oju sohun ti Oluwoo wi ni Araba Ifayẹmi Ẹlẹbuubọn. Baba naa sọ pe ko yẹ ki Oluwoo jọba nilẹ Yoruba, o ni ilẹ Araabu to fara mọ iṣe wọn lo yẹ ko ti jọba. Ẹlẹbuubọn ṣalaye pe yoo dara fun Oluwoo ko lọọ jọba rẹ lọhun-un, ju ko maa bu awọn ọba Yoruba, ko si maa ba ẹṣin ti wọn ti n ṣe lọọdun gbọọrọ sẹyin jẹ lọ.


O ma ṣe o, ayẹyẹ ọjọọbi Sunny Ade ku ọla, iyawo rẹ ku lojiji

Faith Adebọla Bi ayẹyẹ ọjọọbi ọdun karundinlọgọrin ti ilu-mọ-ọn-ka agba ọjẹ onkọrin juju nni, Ọmọọba Sunday Iṣọla Adeniyi Adegẹye tawọn eeyan mọ si King Sunny Ade, iba ṣe dun to, o ku ọjọ kan ki ariya naa waye ni iyawo rẹ, Ọnarebu Risikat Adejọkẹ Adegẹye, ku lojiji. Afẹmọju ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kọkanlegun, oṣu kẹsan-an yii, niṣẹlẹ naa waye ni ile obinrin naa to wa lagbegbe Amuwo-Ọdọfin, nipinlẹ Eko. Ninu atẹjade kan to tẹ ALAROYE lọwọ, Akọwe kansu ijọba ibilẹ Amuwo Ọdọfin, Ẹnjinnia Ṣeyi Ipinlaye, sọ pe aisan ranpẹ kan ti n ba obinrin naa finra ṣaaju iku rẹ yii. Oloogbe Adegẹye ti figba kan jẹ amofin to ṣoju agbegbe Amuwo-Ọdọfin nileegbimọ aṣofin Eko, oun si ni ondije-dupo si ileegbimọ aṣoju-sofin apapọ l’Abuja. Ẹnjinnia Ipinlaye sọ pe “ibanujẹ nla ni iku Mama Gẹye, gẹgẹ bawọn ololufẹ rẹ ṣe maa n pe e, jẹ fun awọn eeyan Amuwo-Ọdọfin ati ipinlẹ Eko. A ba Ọba orin Juju, King Sunny Ade, atawọn mọlẹbi Adegẹye kẹdun gidigidi.


Oloogbe Adegẹye ti figba kan jẹ amofin to ṣoju agbegbe Amuwo-Ọdọfin nileegbimọ aṣofin Eko, oun si ni ondije-dupo si ileegbimọ aṣoju-sofin apapọ l’Abuja. Ẹnjinnia Ipinlaye sọ pe “ibanujẹ nla ni iku Mama Gẹye, gẹgẹ bawọn ololufẹ rẹ ṣe maa n pe e, jẹ fun awọn eeyan Amuwo-Ọdọfin ati ipinlẹ Eko. A ba Ọba orin Juju, King Sunny Ade, atawọn mọlẹbi Adegẹye kẹdun gidigidi. A ṣadura ki Ọlọrun tẹ oloogbe safẹfẹ rere. Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kejilelogun, oṣu kẹsan-an, ni ayẹyẹ ọjọọbi Sunny Ade maa n waye lọdọọdun.


A ṣadura ki Ọlọrun tẹ oloogbe safẹfẹ rere. Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kejilelogun, oṣu kẹsan-an, ni ayẹyẹ ọjọọbi Sunny Ade maa n waye lọdọọdun.


Igbeyawo ku ọsẹ kan, awọn agbebọn ji tọkọ-tiyawo gbe l’Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Lẹyin ọsẹ meji ti awọn ajinigbe gbe ọmọ ati iya kan gbe ni agbegbe Ajebandele, ni Ado-Ekiti, awọn ajinigbe ti tun ji ọkunrin kan ati obinrin ti wọn n mura igbeyawo niluu Ilasa-Ekiti. Gẹgẹ bi awọn tọrọ naa ṣoju wọn ṣe sọ, opopona to lọ lati ilu Ilasa Ekiti si Ayebode-Ekiti, ni wọn ti ji awọn tọkọ-taya naa gbe. Ilu Ado-Ekiti, nibi ti wọn ti lọọ ra oun eelo igbeyawo wọn ti wọn fẹẹ ṣe ni ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ to n bọ, ni wọn ti n bọ ki wọn too ko sọwọ awọn ajinigbe. Wọn ni ibi kan ti ko dara loju popo naa ni awọn agbebọn yii ti jade lati inu igbo, ti wọn bẹrẹ si i yinbọn soke, ti wọn si ko ọkọ ati iyawo yii wọnu igbo lọ. ALAROYE gbọ pe lẹyin wakati marun-un ti wọn ti ji ọkọ ati iyawo yii gbe ni wọn pe awọn mọlẹbi wọn, ti wọn si beere miliọnu marun-un naira ki wọn too le gba iyọnda. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu sọ pe awọn ọlọpaa ti mu eeyan mẹta lori iṣẹlẹ naa.


Wọn ni ibi kan ti ko dara loju popo naa ni awọn agbebọn yii ti jade lati inu igbo, ti wọn bẹrẹ si i yinbọn soke, ti wọn si ko ọkọ ati iyawo yii wọnu igbo lọ. ALAROYE gbọ pe lẹyin wakati marun-un ti wọn ti ji ọkọ ati iyawo yii gbe ni wọn pe awọn mọlẹbi wọn, ti wọn si beere miliọnu marun-un naira ki wọn too le gba iyọnda. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu sọ pe awọn ọlọpaa ti mu eeyan mẹta lori iṣẹlẹ naa. O ṣalaye pe awọn mẹta naa ti wa ni atimọle, ti iwadii si n tẹsiwaju lori iṣẹlẹ naa. O fi kun un pe awọn ọdẹ ibilẹ ati awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti wa ninu igbo ni agbegbe naa, ti wọn si n sa gbogbo ipa wọn lati gba ọkọ ati iyawo naa silẹ.


O ṣalaye pe awọn mẹta naa ti wa ni atimọle, ti iwadii si n tẹsiwaju lori iṣẹlẹ naa. O fi kun un pe awọn ọdẹ ibilẹ ati awọn ẹṣọ Amọtẹkun ti wa ninu igbo ni agbegbe naa, ti wọn si n sa gbogbo ipa wọn lati gba ọkọ ati iyawo naa silẹ.


Kulikuli ni Rianat fẹẹ lọ ra ti wọn fi pa a, ẹgbẹrun lọna ogun naira lawọn afiniṣowo ra apa ẹ l’Ọffa

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ileesẹ ọlọpaa, ẹka ti ipinlẹ Kwara, ti mu awọn afurasi afini ṣowo meji, Femi Adeniji ati Shittu Abdulmalik Wale, fẹsun pe wọn pa ọmọdebinrin ẹni ọdun mẹẹẹdogun kan, Yusuf Rianat, lasiko ti wọn ran an ko lọọ ra kulikuli ti wọn fẹẹ fi mu gaari wa ni agbegbe Amuyọ, niluu Ọffa, nijọba ibilẹ Ọffa, nipinlẹ Kwara. Wọn kun un wẹlẹwẹlẹ, wọn si ta apa ẹ ni ẹgbẹrun lọna ogun naira. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, ẹka ti ipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Ọkasanmi Ajayi, fi lede ni ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, to tẹ ALAROYE lọwọ niluu Ilọrin, o ṣalaye pe baba ọmọbinrin ọhun to n jẹ Yusuf Taofeek, lo mu ẹsun lọ si agọ ọlọpaa ẹka ti ilu Ọffa pe wọn ran Rianat ko lọọ ra kulikuli ti wọn yoo fi mu gaari wa lati ọjọ kẹrinla, oṣu kẹsan-an, ọdun yii, ṣugbọn to ti di awati, eyi lo mu ki awọn ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun lẹkun-un-rẹrẹ. Ọkasanmi yii tẹsiwaju pe iwadii lo mu ki ọlọpaa mu Femi Adeniji, to si jẹwọ pe loootọ, oun loun pa oloogbe naa lati fi ṣowo, to si ti ta apa rẹ fun ọkunrin kan, Shittu Abdulmalik Wale, ti agboole Imam, niluu Offa, ni ẹgbẹrun lọna ogun Naira, eyi lo mu ki wọn fi panpẹ ofin gbe awọn mejeeji. Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Kwara, CP Tuesday Assayomo, ti waa rọ gbogbo obi ati alagbatọ pe ki wọn kilọ fun awọn awọn ọmọ wọn ki wọn ye wa owo ojiji to le mu wọn maa fi eniyan ṣẹso.


Awọn ọmọ ẹgbẹ PDP binu si Makinde n’Ibadan, wọn lawọn ko ni i dibo fun un ni 2023

Adefunkẹ Adebiyi Iyalẹnu lo jẹ fọpọ eeyan niluu Ibadan, lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nigba ti awọn ọmọ ẹgbẹ PDP kan bẹrẹ si i binu si Gomina Ṣeyi Makinde, ti wọn ni afi ki gomina lọ patapata, awọn ko nifẹẹ rẹ mọ, awọn ko si ni i dibo fun un lọdun 2023 bo ti le wu ko gbiyanju to. Lati awọn ijọba ibilẹ mẹtalelọgbọn to wa nipinlẹ Ọyọ ni awọn ọmọ ẹgbẹ tinu n bi naa ti ṣara wọn jọ, ti awọn agbaagba ẹgbẹ kọọkan naa si wa nikalẹ pẹlu lati fi aidunnu wọn han si Gomina Ṣeyi Makinde. Niṣe ni wọn ni Makinde depo tan, o gbagbe awọn tawọn ṣiṣẹ fun un lati de ori aleefa ọhun. Awọn tinu n bi naa ṣalaye pe Makinde ko mu ileri kan bayii ṣẹ fawọn ninu gbogbo eyi to ṣe lasiko to n polongo ibo, lasiko to jẹ awọn lawọn n ṣiṣẹ fun un ko le baa wọle. Wọn ni bo ṣe depo tan lo jẹ pe awọn ti ko tiẹ si nibẹ nigba tawọn n daamu kiri lojo-lẹẹrun, ni Makinde wa n ba ṣe bayii, ti wọn si n jẹ iṣẹ tawọn ṣe. Bo ṣe ku diẹ ki kọngirẹẹsi PDP waye nipinlẹ Ọyọ, awọn ọmọ ẹgbẹ bii Mulikat Akande Adeọla, Nureni Akanbi, AbdulRasheed Ọlọpọeeyan, Gbọlarumi Hazeem, Fẹmi Babalọla atawọn mi-in ti wọn wa nibi ipade ifẹhonu han yii sọ fawọn ọmọ ẹgbẹ yooku pe awọn ti gba f’Ọlọrun lori bi eyi ṣe ri, ṣugbọn laye awọn, awọn ko ni i fi kadara awọn sọwọ eeyan bii Ṣeyi Makinde yii mọ.


Awọn tinu n bi naa ṣalaye pe Makinde ko mu ileri kan bayii ṣẹ fawọn ninu gbogbo eyi to ṣe lasiko to n polongo ibo, lasiko to jẹ awọn lawọn n ṣiṣẹ fun un ko le baa wọle. Wọn ni bo ṣe depo tan lo jẹ pe awọn ti ko tiẹ si nibẹ nigba tawọn n daamu kiri lojo-lẹẹrun, ni Makinde wa n ba ṣe bayii, ti wọn si n jẹ iṣẹ tawọn ṣe. Bo ṣe ku diẹ ki kọngirẹẹsi PDP waye nipinlẹ Ọyọ, awọn ọmọ ẹgbẹ bii Mulikat Akande Adeọla, Nureni Akanbi, AbdulRasheed Ọlọpọeeyan, Gbọlarumi Hazeem, Fẹmi Babalọla atawọn mi-in ti wọn wa nibi ipade ifẹhonu han yii sọ fawọn ọmọ ẹgbẹ yooku pe awọn ti gba f’Ọlọrun lori bi eyi ṣe ri, ṣugbọn laye awọn, awọn ko ni i fi kadara awọn sọwọ eeyan bii Ṣeyi Makinde yii mọ. Wọn ni kawọn ọmọ ẹgbẹ ṣa ara wọn lọjọ lasiko idibo kọngirẹẹsi naa, ki wọn ma ja, ṣugbọn ki wọn ka gbogbo ohun to ba ṣẹlẹ nibẹ silẹ, ki wọn fi eyi to ku silẹ fawọn l’Abuja. Lọrọ kan ṣa, awọn ọmọ PDP tinu n bi yii lawọn ko ba Gomina Makinde ṣe mọ, wọn ni ko ni i de ipo naa ni 2023.


Wọn ni kawọn ọmọ ẹgbẹ ṣa ara wọn lọjọ lasiko idibo kọngirẹẹsi naa, ki wọn ma ja, ṣugbọn ki wọn ka gbogbo ohun to ba ṣẹlẹ nibẹ silẹ, ki wọn fi eyi to ku silẹ fawọn l’Abuja. Lọrọ kan ṣa, awọn ọmọ PDP tinu n bi yii lawọn ko ba Gomina Makinde ṣe mọ, wọn ni ko ni i de ipo naa ni 2023.


Fifi maaluu jẹko ni gbangba deewọ l’Ekoo, Sanwo-Olu ti buwọ lu ofin rẹ

Faith Adebọla, Eko Ẹnikẹni ti wọn ba mu lori fifi maaluu jẹko ni gbogbo origun mẹrin ipinlẹ Eko ti lu ofin ọba, onitọhun yoo si fimu kata ofin, latari bi Gomina Babajide Sanwo-Olu ṣe buwọ lu abadofin naa lọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu kẹsan-an yii, to si sọ ọ dofin. Ṣe ṣaaju lawọn aṣofin ipinlẹ Eko ti jiroro lori abadofin naa, ti wọn si ṣe ipade itagbangba kan lori rẹ lati mọ ero awọn araalu, lẹyin eyi ti Olori wọn, Mudashiru Ọbasa, lu u lontẹ lọsẹ to kọja, ti wọn si taari ẹda kan sọfiisi gomina ọhun fun ibuwọlu rẹ. Bi Sanwo-Olu ṣe buwọ lu u yii, ofin naa yoo bẹrẹ iṣẹ loju ẹsẹ nipinlẹ Eko. Lara ofin to wa ninu rẹ ni ijiya ọdun mọkanlelogun fun darandaran ti wọn ba mu to n fi maaluu jẹko ni gbangba nipinlẹ Eko, yatọ si pe irufẹ ọdaran naa yoo padanu awọn ẹran ọsin rẹ. Wọn ni ofin yii yoo fopin si wahala to n waye laarin awọn Fulani darandaran ati awọn agbẹ, biba ire-oko jẹ, ati didọti ayika tawọn maaluu n ṣe nigba ti wọn ba n da ẹran kiri. Tẹ o ba gbagbe, nibi apero itagbangba lori ofin yii, Olori ẹgbẹ awọn darandaran Miyetti Allah kilọ pe ofin naa le mu ki ẹran maaluu gbowo leri si i, o ni awọn le bẹrẹ si i ta maaluu kan ni owo to ju miliọnu meji lọ.


Abẹẹ ri Ọlaoluwa, o si ba ọmọ ẹ lo pọ titi to fi fun un loyun, o niṣẹ Eṣu ni

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Panpẹ ofin ti mu ọkunrin yii, Ọlaoluwa Jimọh, ẹni ọdun marundinlaaadọta (45) to fun ọmọ bibi inu ẹ ti ko ju ọdun mọkàndínlógún(19) lọ loyun l’Ode-Rẹmọ, nipinlẹ Ogun. Ọmọbinrin ẹ to fun loyun naa lo lọọ fẹjọ rẹ sun ni teṣan Ode-Rẹmọ, nibẹ lo ti ṣalaye pe iya oun ko fẹ baba oun mọ lọdun to ti pẹ, ọdọ iya naa loun si wa latigba naa ko too di ọdun meji sẹyin ti baba oun ni koun maa bọ l’Ode-Rẹmọ kawọn jọ maa gbe, boun ṣe dero ọdọ rẹ niyẹn. Ọmọ naa sọ pe afi bo ṣe di asiko kan ninu oṣu kẹfa, ọdun 2021 yii, ti baba oun wọle tọ oun ni yara, to si fipa ko ibasun to le foun. O ni latigba naa lo ti sọ abẹ oun di ounjẹ ti ko le ma jẹ, to jẹ niṣe lo ṣaa n ba oun sun gidigidi, to si n kilọ pe oun ko gbọdọ sọ ohun to n ṣẹlẹ naa feeyan laye, o ni lọjọ toun ba sọ pẹnrẹn loun raye mọ. Eyi lọmọ paapaa ko ṣe sọrọ naa fẹnikan gẹgẹ bo ṣe wi, afigba ti ere buruku ti wọn jọ n ṣe naa di oyun, ti ọmọ Ọlaoluwa loyun fun un. Oyun tọmọ naa ni bayii ti ko mọ ohun ti yoo ṣe si i lo jẹ ko kuku lọọ ṣalaye ara ẹ fawọn ọlọpaa lọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹsan-an yii, ti CSP Faṣọgbọn Ọlayẹmi, DPO teṣan naa, fi ran awọn ọlọpaa lati lọọ mu baba yii wa.


O ni latigba naa lo ti sọ abẹ oun di ounjẹ ti ko le ma jẹ, to jẹ niṣe lo ṣaa n ba oun sun gidigidi, to si n kilọ pe oun ko gbọdọ sọ ohun to n ṣẹlẹ naa feeyan laye, o ni lọjọ toun ba sọ pẹnrẹn loun raye mọ. Eyi lọmọ paapaa ko ṣe sọrọ naa fẹnikan gẹgẹ bo ṣe wi, afigba ti ere buruku ti wọn jọ n ṣe naa di oyun, ti ọmọ Ọlaoluwa loyun fun un. Oyun tọmọ naa ni bayii ti ko mọ ohun ti yoo ṣe si i lo jẹ ko kuku lọọ ṣalaye ara ẹ fawọn ọlọpaa lọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹsan-an yii, ti CSP Faṣọgbọn Ọlayẹmi, DPO teṣan naa, fi ran awọn ọlọpaa lati lọọ mu baba yii wa. Nigba to n ṣalaye ara ẹ fawọn agbofinro, Ọlaoluwa Jimọh jẹwọ pe loootọ loun ti n ba ọmọ oun sun lati oṣu kẹfa, ọdun yii. O ni ẹjọ oun naa kọ, Eṣu lo ti oun debẹ, iṣẹ Eṣu ni. Wọn ti gbe e lọ sẹka to n wadii iwa ọdaran bii eyi, gẹgẹ bii aṣẹ kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun.


Nigba to n ṣalaye ara ẹ fawọn agbofinro, Ọlaoluwa Jimọh jẹwọ pe loootọ loun ti n ba ọmọ oun sun lati oṣu kẹfa, ọdun yii. O ni ẹjọ oun naa kọ, Eṣu lo ti oun debẹ, iṣẹ Eṣu ni. Wọn ti gbe e lọ sẹka to n wadii iwa ọdaran bii eyi, gẹgẹ bii aṣẹ kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Ogun.


Nitori to n ta ẹran to ti bajẹ fawọn araalu, sifu difensi mu alapata kan ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ajọ ẹsọ alaabo ṣifu difẹnsi, ẹka ti ipinlẹ Kwara, ti mu ẹlẹran maaluu kan, Nawali Bala, niluu Patigi, nijọba ibilẹ Patigi, nipinlẹ Kwara, fẹsun pe o n ta ẹran ti ko daa fun awọn eeyan. Ọjọ Aiku, Sannde, ọṣẹ yii, ni Agbẹnusọ ajọ naa ni Kwara, Ọgbẹni Babawale Afolabi, fọrọ naa lede niluu Ilọrin. O ni ni kete ti ọwọ tẹ afurasi ọhun, Bashiru Bala Zuru, to n ta ẹran to ti bajẹ, to si lewu fun alaafia awọn araalu lo jẹwọ pe ọkunrin kan torukọ rẹ n jẹ Dantani Jayewu, to n gbe Okoloke, nipinlẹ Kogi, lo gbe ẹran naa foun ki oun maa ta a. Lẹyin ayẹwo ti wọn ṣe si ẹran naa finnifinni latọwọ ileeṣẹ to n ri si ọrọ ayika nipinlẹ Kwara ni wọn sọ pe o le ṣe akoba fun alaafia araalu. Ọga agba ajọ ọhun, Ọgbẹni Makinde, ti waa sọ pe awọn yoo foju afurasi naa ba ile-ẹjọ lẹyin ẹkunrẹrẹ iwadii.


Ti ipo Aarẹ ba tun bọ si Oke-Ọya, ẹni ti ko ba nifẹẹ si i le kẹru ẹ kuro lorileede yii – Awọn agbaagba ilẹ Hausa

Faith Adebọla Latari ipade tawọn gomina iha Guusu ilẹ wa ṣe l’Ọjọbọ ọsẹ to kọja, nibi ti wọn ti tẹnu mọ ipinnu wọn pe ondije fun ipo Aarẹ to ba jade lati iha Guusu nikan lawọn maa ṣatilẹyin fun, awọn agbaagba ilẹ Hausa naa ti fesi pe ilẹ Hausa ko le wa nipo keji lorileede yii, wọn ni ti ondije lati ilẹ Hausa ba jawe olubori ninu eto idibo to n bọ, ẹni tinu ẹ o ba dun si i le filu silẹ bo ba fẹ. Agbẹnusọ fun ẹgbẹ awọn agbaagba Oke-Ọya (Northern Elders Forum), Alaaji Hakeem Baba-Ahmed lo sọrọ yii nibi apero kan to waye lopin ọsẹ to kọja ninu ọgba Fasiti Ahmadu Bello, niluu Zaria, nipinlẹ Kaduna. Nigba to n sọ lajori asọye apero naa, Baba-Ahmed ni awọn eeyan ilẹ Hausa ko ṣee fọwọ rọ sẹyin ninu eto iṣelu Naijiria, wọn o si le wa nipo keji lasiko idibo eyikeyii, paapaa nigba ti wọn lero lẹyin lati fun wọn ni ipo akọkọ. “Ipo tilẹ Hausa wa ko ṣee fowo ra, iyalẹnu lo si maa jẹ fawọn kan ti wọn n gbero pe kawọn eeyan ilẹ Hausa ṣẹṣẹ lọọ to sori ila de igba to maa kan wọn tabi ki wọn wa nipo keji lọdun 2023, pẹlu ọpọ eeyan to wa lagbegbe naa, eyi to maa jẹ ki wọn ri ipo ki-in-ni mu. Ba a ti ṣe jẹ aṣaaju Naijiria latẹyinwa naa la maa jẹ aṣaaju, ibaa jẹ a wa nipo Aarẹ tabi Igbakeji Aarẹ, aṣaaju Naijiria ni wa. Awa la ni ibo to pọ ju lọ, ibo ni wọn si fi n yan ipo ni demokiresi.


“Ipo tilẹ Hausa wa ko ṣee fowo ra, iyalẹnu lo si maa jẹ fawọn kan ti wọn n gbero pe kawọn eeyan ilẹ Hausa ṣẹṣẹ lọọ to sori ila de igba to maa kan wọn tabi ki wọn wa nipo keji lọdun 2023, pẹlu ọpọ eeyan to wa lagbegbe naa, eyi to maa jẹ ki wọn ri ipo ki-in-ni mu. Ba a ti ṣe jẹ aṣaaju Naijiria latẹyinwa naa la maa jẹ aṣaaju, ibaa jẹ a wa nipo Aarẹ tabi Igbakeji Aarẹ, aṣaaju Naijiria ni wa. Awa la ni ibo to pọ ju lọ, ibo ni wọn si fi n yan ipo ni demokiresi. Ki lo waa fẹ mu ka wa nipo keji nigba ti ki i ṣe pe a o lowo ta a maa fi ra fọọmu lati dije wọle si ipo ki-in-ni? Ki lo de tẹnikan maa fẹẹ halẹ mọ wa, ki ni wọn fẹẹ maa ṣeruba wa fun? Agbara ijọba o le kuro lọwọ wa, ṣugbọn ẹ jẹ ka jẹ onirẹlẹ, tori Ọlọrun lo n fun-unyan l’agbara.


Ki lo waa fẹ mu ka wa nipo keji nigba ti ki i ṣe pe a o lowo ta a maa fi ra fọọmu lati dije wọle si ipo ki-in-ni? Ki lo de tẹnikan maa fẹẹ halẹ mọ wa, ki ni wọn fẹẹ maa ṣeruba wa fun? Agbara ijọba o le kuro lọwọ wa, ṣugbọn ẹ jẹ ka jẹ onirẹlẹ, tori Ọlọrun lo n fun-unyan l’agbara. A jogun ipo aṣaaju ni, keeyan sọ otitọ ko tumọ si pe tọhun rindin. Ti ondije funpo Aarẹ ba tun bọ si Oke-Ọya, ẹni ti ko ba nifẹẹ si i le kẹru ẹ kuro lorileede yii, ko kan wa. Awọn ọmọ Naijiria kan wa ti wọn n ro pe ọrọ-aje iha Ariwa ti wo, pe wahala aabo to mẹhẹ lo n le wa kiri, ati pe ẹru n ba wa lagbo oṣelu, tori ẹ wọn fẹẹ fowo tu wa loju, wọn fẹẹ fowo ra wa tori eto idibo 2023, ṣugbọn aṣiṣe nla ni wọn n ṣe.” Nipari, ọkunrin naa kọju sawọn akẹkọọ Fasiti ABU ti wọn gbe apero naa kalẹ, o ba wọn sọrọ, o ni: “Ẹ ma ṣe gba kẹnikẹji fọwọ rọ yin sipo keji nitori ẹ wa lati iha ilẹ Hausa o, ko si ẹni ẹyin ninu awọn ọmọ Hausa to wa lorileede yii.


A jogun ipo aṣaaju ni, keeyan sọ otitọ ko tumọ si pe tọhun rindin. Ti ondije funpo Aarẹ ba tun bọ si Oke-Ọya, ẹni ti ko ba nifẹẹ si i le kẹru ẹ kuro lorileede yii, ko kan wa. Awọn ọmọ Naijiria kan wa ti wọn n ro pe ọrọ-aje iha Ariwa ti wo, pe wahala aabo to mẹhẹ lo n le wa kiri, ati pe ẹru n ba wa lagbo oṣelu, tori ẹ wọn fẹẹ fowo tu wa loju, wọn fẹẹ fowo ra wa tori eto idibo 2023, ṣugbọn aṣiṣe nla ni wọn n ṣe.” Nipari, ọkunrin naa kọju sawọn akẹkọọ Fasiti ABU ti wọn gbe apero naa kalẹ, o ba wọn sọrọ, o ni: “Ẹ ma ṣe gba kẹnikẹji fọwọ rọ yin sipo keji nitori ẹ wa lati iha ilẹ Hausa o, ko si ẹni ẹyin ninu awọn ọmọ Hausa to wa lorileede yii. Ta a ba fẹẹ ṣatilẹyin fun ẹnikẹni lati iha Guusu, a le ṣatilẹyin fun ẹni ta a ba mọ pe o maa ṣe tiwa, awa la si maa pinnu nnkan to wu wa, ki i ṣe pe ki wọn fun wa ni gbedeke rara.” Bẹẹ lo pari ọrọ rẹ.


Ta a ba fẹẹ ṣatilẹyin fun ẹnikẹni lati iha Guusu, a le ṣatilẹyin fun ẹni ta a ba mọ pe o maa ṣe tiwa, awa la si maa pinnu nnkan to wu wa, ki i ṣe pe ki wọn fun wa ni gbedeke rara.” Bẹẹ lo pari ọrọ rẹ.


Awọn araalu binu dana sun afurasi ajinigbe mẹfa tọwọ tẹ

Faith Adebọla Agbako gidi lo ba awọn afurasi ajinigbe mẹfa kan tọwọ tẹ lagbegbe Tangaza, nijọba ibile Tangaza, nipinlẹ Sokoto, lopin ọsẹ to lọ yii, nigba tawọn araalu kọ lati fa wọn le agbofinro lọwọ, niṣe ni wọn fibinu dana sun wọn rau. Iṣẹlẹ yii la gbọ pe o waye nirọlẹ ọjọ Satide, lẹyin tawọn afurasi naa ti kọkọ ṣakọlu si agbegbe ọhun loru mọju ọjọ Satide, ti wọn si pa meji ninu awọn ti wọn ji gbe lọjọ naa. Wọn niṣe lawọn ajinigbe naa mọ-ọn-mọ pa awọn eeyan ọhun latari bi wọn ṣe kọ lati gba owo itusilẹ, wọn lawọn fẹẹ gbẹsan bijọba atawọn ologun ṣe gbogun ti wọn lasiko yii. Pipa ti wọn pa awọn meji yii ni wọn lo mu kawọn araalu naa fariga, lawọn fijilante ba dihamọra pẹlu awọn ẹṣọ alaabo mi-in, awọn ọlọpaa naa si tẹle wọn, wọn ya bo igbo tawọn janduku naa fi ṣe ibuba wọn. Ṣinkun ni wọn ri awọn mẹfa mu, meji ninu wọn fẹẹ sa lọ ni wọn ba dana ibọn ya wọn, ti wọn si pa wọn loju-ẹsẹ, ni wọn ba ko awọn mẹrin to ku lọ sagọọ ọlọpaa to wa niluu naa. Ṣugbọn ọrọ ko gba oju bọrọ nigba tawọn ọdọ atawọn obinrin ri awọn afurasi naa, wọn yari mọ awọn ọlọpaa lọwọ, pẹlu ikanra ni wọn fi taku pe dandan ni kawọn ṣedajọ oju-ẹsẹ fawọn janduku ẹda naa, wọn lawọn o le duro de ile-ẹjọ.


Pipa ti wọn pa awọn meji yii ni wọn lo mu kawọn araalu naa fariga, lawọn fijilante ba dihamọra pẹlu awọn ẹṣọ alaabo mi-in, awọn ọlọpaa naa si tẹle wọn, wọn ya bo igbo tawọn janduku naa fi ṣe ibuba wọn. Ṣinkun ni wọn ri awọn mẹfa mu, meji ninu wọn fẹẹ sa lọ ni wọn ba dana ibọn ya wọn, ti wọn si pa wọn loju-ẹsẹ, ni wọn ba ko awọn mẹrin to ku lọ sagọọ ọlọpaa to wa niluu naa. Ṣugbọn ọrọ ko gba oju bọrọ nigba tawọn ọdọ atawọn obinrin ri awọn afurasi naa, wọn yari mọ awọn ọlọpaa lọwọ, pẹlu ikanra ni wọn fi taku pe dandan ni kawọn ṣedajọ oju-ẹsẹ fawọn janduku ẹda naa, wọn lawọn o le duro de ile-ẹjọ. A gbọ pe ninu rogbodiyan naa lawọn araalu ti gba awọn afurasi ọdaran yii lọwọ ọlọpaa, wọn wọ wọn kuro lojude teṣan ọlọpaa, lẹsẹkẹsẹ si ni wọn ko koriko gbigbẹ ati igi le wọn lori, ti ina tẹle e. Olugbe ilu Tangaza kan ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ sọ fun Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN) pe “awọn araalu ti fihan pe awọn o mu ọrọ yii ni ṣereṣere wayii, afaimọ ni iru nnkan bayii ko ni i maa ṣẹlẹ kaakiri, tori awọn eeyan ti sun kan ogiri. Iwa ọdaju tawọn janduku agbebọn naa hu lo mu kawọn eeyan yari kanlẹ. Nigba ti wọn n bẹ wọn pe ki wọn sọ iye owo ti wọn maa gba, niṣe lawọn ajinigbe naa tẹ atẹjiṣẹ ṣọwọ pe awọn o gba owo kankan, awọn maa pa awọn ti wọn mu ni, tori ijọba ti bẹrẹ si i pa awọn naa, bẹẹ ni wọn si ṣe.” O ni eyi lo fa a to jẹ pe gbogbo arọwa ti DPO teṣan naa ati Alaga kansu ṣe fawọn araalu lati ma ṣe ṣedajọ oju-ẹsẹ ko wọ wọn leti, wọn lawọn maa dana sun teṣan ọlọpaa ọhun ni ti wọn o ba fa awọn agbebọn naa le awọn lọwọ.


A gbọ pe ninu rogbodiyan naa lawọn araalu ti gba awọn afurasi ọdaran yii lọwọ ọlọpaa, wọn wọ wọn kuro lojude teṣan ọlọpaa, lẹsẹkẹsẹ si ni wọn ko koriko gbigbẹ ati igi le wọn lori, ti ina tẹle e. Olugbe ilu Tangaza kan ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ sọ fun Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN) pe “awọn araalu ti fihan pe awọn o mu ọrọ yii ni ṣereṣere wayii, afaimọ ni iru nnkan bayii ko ni i maa ṣẹlẹ kaakiri, tori awọn eeyan ti sun kan ogiri. Iwa ọdaju tawọn janduku agbebọn naa hu lo mu kawọn eeyan yari kanlẹ. Nigba ti wọn n bẹ wọn pe ki wọn sọ iye owo ti wọn maa gba, niṣe lawọn ajinigbe naa tẹ atẹjiṣẹ ṣọwọ pe awọn o gba owo kankan, awọn maa pa awọn ti wọn mu ni, tori ijọba ti bẹrẹ si i pa awọn naa, bẹẹ ni wọn si ṣe.” O ni eyi lo fa a to jẹ pe gbogbo arọwa ti DPO teṣan naa ati Alaga kansu ṣe fawọn araalu lati ma ṣe ṣedajọ oju-ẹsẹ ko wọ wọn leti, wọn lawọn maa dana sun teṣan ọlọpaa ọhun ni ti wọn o ba fa awọn agbebọn naa le awọn lọwọ. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Sokoto, ASP Sanusi Abubakar fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti ṣi n ṣe iwadii siwaju si i lori ẹ.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Sokoto, ASP Sanusi Abubakar fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti ṣi n ṣe iwadii siwaju si i lori ẹ.


Agbebọn mẹfa ya bo ṣọọṣi lasiko ijọsin, wọn paayan kan, wọn ji ẹni mẹta gbe

Faith Adebọla Ẹni ori yọ o di’le lọrọ da lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, nigba tawọn janduku agbebọn ya bo ileejọsin ECWA (Evangelical Church of West Africa) kan to wa laduugbo Okedayọ, loju ọna Kabba si Okẹnẹ, nipinlẹ Kogi, ti wọn yinbọn pa ọkan lara awọn olujọsin naa, wọn si ko awọn mẹta tọwọ wọn ba wọgbo lọ. Ọgbẹni Kayọde Akanbi, ọkan ninu awọn ọmọ ijọ tiṣẹlẹ yii ṣoju ẹ, sọ fun Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa (NAN) pe ni nnkan bii aago mẹwaa kọja iṣẹju mẹẹẹdogun owurọ lawọn afẹmiṣofo bii mẹfa naa de saduugbo ọhun, ti wọn si lọ taara si ṣọọṣi naa pẹlu aṣọ ṣọja ti wọn wọ, lasiko ti iwaasu n lọ lọwọ. “Niṣe la kọkọ ro pe ọtọ ni ibi ti wọn n lọ ni, pe boya wọn kan fẹẹ gba iwaju ṣọọṣi kọja ni, afi bi wọn ṣe ya wọle, ti wọn si bẹrẹ si i yinbọn, lọrọ ba di bo-o-lọ-o-yago, bẹẹ iwaasu ti n lọ lọwọ nigba yẹn. Awọn agbalagba ti wọn o le sare daadaa ni wọn gan lapa, ti wọn si ji wọn gbe lọ. Ko sẹni to le duro bi wọn ṣe n yinbọn kaakiri, nigba ti iro ibọn naa rọlẹ, tawọn ọlọpaa de, la ri i pe wọn ti yinbọn pa ọkan lara wa, ẹni ọdun marundinlaaadọta ni, ọta ibọn ṣe awọn mi-in leṣe, awọn kan si ṣeṣe bi wọn ṣe n sa asala fẹmii wọn lasiko akọlu naa. A ti sare gbe awọn to fara pa lọ sọsibitu Jẹnẹra Kabba, nipinlẹ ọhun.” Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kogi, DSP William Aya, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe awọn ti lọọ ṣabẹwo sibi iṣẹlẹ naa, awọn si ti bẹrẹ iwadii lati mọ ibi tawọn agbebọn naa ti wa ki wọn le doola ẹmi awọn ti wọn ji gbe.


Awọn agbalagba ti wọn o le sare daadaa ni wọn gan lapa, ti wọn si ji wọn gbe lọ. Ko sẹni to le duro bi wọn ṣe n yinbọn kaakiri, nigba ti iro ibọn naa rọlẹ, tawọn ọlọpaa de, la ri i pe wọn ti yinbọn pa ọkan lara wa, ẹni ọdun marundinlaaadọta ni, ọta ibọn ṣe awọn mi-in leṣe, awọn kan si ṣeṣe bi wọn ṣe n sa asala fẹmii wọn lasiko akọlu naa. A ti sare gbe awọn to fara pa lọ sọsibitu Jẹnẹra Kabba, nipinlẹ ọhun.” Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Kogi, DSP William Aya, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe awọn ti lọọ ṣabẹwo sibi iṣẹlẹ naa, awọn si ti bẹrẹ iwadii lati mọ ibi tawọn agbebọn naa ti wa ki wọn le doola ẹmi awọn ti wọn ji gbe. Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to kọja yii lawọn agbebọn kan lọọ ya bo ọgba ẹwọn Kabba, nipinlẹ Kogi, leyii to mu kawọn ẹlẹwọn ojilerugba (240) sa lọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ti ri ọgọrun-un kan o le mẹrinla mu ninu awọn ẹlẹwọn naa.


Tẹ o ba gbagbe, ọsẹ to kọja yii lawọn agbebọn kan lọọ ya bo ọgba ẹwọn Kabba, nipinlẹ Kogi, leyii to mu kawọn ẹlẹwọn ojilerugba (240) sa lọ, bo tilẹ jẹ pe wọn ti ri ọgọrun-un kan o le mẹrinla mu ninu awọn ẹlẹwọn naa.


Khadija fi majele sinu ounjẹ awọn ọmọ iyaale ẹ, mẹta lo ku ninu wọn

Faith Adebọla Pẹlu ikanra lawọn eeyan fi n ṣepe fun abilekọ ẹni ọdun mejilelogun kan, Khadija Yakubu, latari bi wọn ṣe lo fi majele sinu ounjẹ awọn ọmọ iyaale rẹ mẹrin, majele naa si ṣeku pa mẹta ninu awọn ọmọ naa, ikẹrin ṣi wa ni ẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun lọsibitu to ti n gba itọju lọwọ. Iwadii tawọn ọlọpaa ṣe gẹgẹ bo ṣe wa ninu atẹjade wọn ti wọn fi lede lọjọ Abamẹta, Satide, ni pe iṣẹlẹ yii waye lọjọ Ẹti, Furaidee, nigba tawọn ọmọ naa mu tii gbigbona tobinrin yii po fun wọn tan laaarọ ọjọ ọhun nile wọn to wa lagbegbe Makara-Huta, nijọba ibilẹ Potiskum, nipinlẹ Yobe. Awọn ọmọ mẹrin tiyaale naa bi fun ọkọ wọn, Yakubu Alhaji Haruna, ni Zainab Alhaji Haruna, ọmọọdun meje, Ahmed Alhaji Haruna, ọmọọdun mẹsan-an, Maryam Alhaji Haruna, ọmọọdun mọkanla ati Umar Alhaji Haruna, ọmọọdun mejila. Wọn lafurasi ọdaran naa lo po tii (tea) fawọn ọmọ naa, ko si pẹ ti wọn mu tii ọran yii tan ni wọn bẹrẹ si i lọ inu mọlẹ, lawọn aladuugbo ba sare gbe wọn digbadigba lọọ sileewosan ijọba to wa nitosi. Gbogbo itọju tawọn dokita fun wọn lo ja si pabo, mẹta ninu awọn ọmọ naa fo ṣanlẹ, wọn ku, ẹyọ kan ni wọn ṣi n du ẹmi ẹ lọwọ. Wọn layẹwo tawọn dokita ṣe fihan pe majele ti wa ninu tii tawọn ọmọ naa mu ni.


Wọn lafurasi ọdaran naa lo po tii (tea) fawọn ọmọ naa, ko si pẹ ti wọn mu tii ọran yii tan ni wọn bẹrẹ si i lọ inu mọlẹ, lawọn aladuugbo ba sare gbe wọn digbadigba lọọ sileewosan ijọba to wa nitosi. Gbogbo itọju tawọn dokita fun wọn lo ja si pabo, mẹta ninu awọn ọmọ naa fo ṣanlẹ, wọn ku, ẹyọ kan ni wọn ṣi n du ẹmi ẹ lọwọ. Wọn layẹwo tawọn dokita ṣe fihan pe majele ti wa ninu tii tawọn ọmọ naa mu ni. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Yobe, ASP Dungus AbdulKarim, sọ ninu atẹjade rẹ pe awọn ti lọọ fi pampẹ ofin gbe Abilekọ Khadija, o ti wa lahaamọ awọn ọtẹlemuyẹ ti wọn n tọpinpin iṣẹlẹ ọhun. O lawọn maa taari afurasi ọdaran naa sile-ẹjọ tiwadii ba ti pari.


Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Yobe, ASP Dungus AbdulKarim, sọ ninu atẹjade rẹ pe awọn ti lọọ fi pampẹ ofin gbe Abilekọ Khadija, o ti wa lahaamọ awọn ọtẹlemuyẹ ti wọn n tọpinpin iṣẹlẹ ọhun. O lawọn maa taari afurasi ọdaran naa sile-ẹjọ tiwadii ba ti pari.


Oṣiṣẹ ijọba ti ko ba gba abẹrẹ Korona l’Ọṣun ko ni i le wọ sẹkiteriati – Ọlamiju

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lati le dẹkun itankalẹ arun Koronafairọọsi, ijọba ipinlẹ Ọṣun ti kan an nipa fun gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba lati gba abẹrẹ to n dena arun naa. Ẹnikẹni to ba si kuna lati gba abẹrẹ naa laarin ọsẹ mẹta ko ni i lanfaani lati wọnu sẹkiteriati ijọba. Oludamọran pataki fun gomina Oyetọla lori ọrọ ilera, Dokita Ṣiji Ọlamiju, lo sọrọ yii fawọn oniroyin. O ni ki gbogbo awọn oṣiṣẹ patapata lọ sileewosan ijọba to wa ninu sẹkiteriati lati gba abẹrẹ naa. “A ti fun awọn oṣiṣẹ ijọba patapata ni ọsẹ mẹta pere lati lọo gba abẹrẹ naa. Olori awọn oṣiṣẹ ijọba nipinlẹ Ọṣun ti bẹrẹ itaniji lori igbesẹ naa laarin awọn oṣiṣẹ ijọba atawọn olori ileeṣẹ nla nla.


O ni ki gbogbo awọn oṣiṣẹ patapata lọ sileewosan ijọba to wa ninu sẹkiteriati lati gba abẹrẹ naa. “A ti fun awọn oṣiṣẹ ijọba patapata ni ọsẹ mẹta pere lati lọo gba abẹrẹ naa. Olori awọn oṣiṣẹ ijọba nipinlẹ Ọṣun ti bẹrẹ itaniji lori igbesẹ naa laarin awọn oṣiṣẹ ijọba atawọn olori ileeṣẹ nla nla. “Lẹyin oore-ọfẹ ọsẹ mẹta yii, ẹnikẹni to ba tun fẹẹ ya aletilapa, to kọti ikun si ikilọ yii, yoo ri pipọn oju ijọba. Gbogbo nnkan ti wọn nilo fun ayẹwo ati gbigba abẹrẹ yii lo ti wa nileewosan ijọba” Bakan naa ni olori awọn oṣiṣẹ l’Ọṣun ti gbe atẹjade kan sita, ninu eyi to ti paṣẹ fun gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba, titi dori awọn oṣiṣẹ kaakiri awọn ile-ẹkọ giga lati lọọ gba abẹrẹ yii. Atẹjade naa, eleyii ti akọwe agba lọfiisi olori awọn oṣiṣẹ ijọba, S. A. Aina, fọwọ si ṣalaye pe igbesẹ naa wa lati le fopin si itankalẹ arun naa nipinlẹ Ọṣun.


“Lẹyin oore-ọfẹ ọsẹ mẹta yii, ẹnikẹni to ba tun fẹẹ ya aletilapa, to kọti ikun si ikilọ yii, yoo ri pipọn oju ijọba. Gbogbo nnkan ti wọn nilo fun ayẹwo ati gbigba abẹrẹ yii lo ti wa nileewosan ijọba” Bakan naa ni olori awọn oṣiṣẹ l’Ọṣun ti gbe atẹjade kan sita, ninu eyi to ti paṣẹ fun gbogbo awọn oṣiṣẹ ijọba, titi dori awọn oṣiṣẹ kaakiri awọn ile-ẹkọ giga lati lọọ gba abẹrẹ yii. Atẹjade naa, eleyii ti akọwe agba lọfiisi olori awọn oṣiṣẹ ijọba, S. A. Aina, fọwọ si ṣalaye pe igbesẹ naa wa lati le fopin si itankalẹ arun naa nipinlẹ Ọṣun.


Ayẹyẹ Ọdun Ọlọjọ bẹrẹ, Ọọni Adeyẹye wọ Ilofi lọn’Ileefẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Lara awọn eto to wa fun imurasilẹ ọdun ọlọjọ to maa n waye lọdọọdun niluu Ileefẹ, Ọọni Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, ti wọ Ilofi lalẹ ọjọ Aikum Sundaym ọsẹ yii. Ọjọ meje ni yoo lo nibẹ lati maa ba awọn alalẹ sọrọ lai gbalejo kankan. Nigba to n lọ, o ba awọn oniroyin sọrọ, Ọọni sọ pe nnkan meji loun yoo dojukọ lọdun yii. Akọkọ ni lati dupẹ lọwọ Ọlọrun pe arun Korona ko run wa lorileede yii. Ekeji si ni lati gbadura pe ki Ọlọrun ko si awọn oloṣelu wa ninu lati bẹrẹ si i ṣe nnkan to tọ. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Awọn oloṣelu wa, ọkan naa ni wọn, mo fẹẹ lọọ ba awọn alalẹ sọrọ, ki wọn jọwọ, ki wọn ri i pe wọn ni ifẹ aiṣẹtan awa ọmọ orileede yii lọkan.


Akọkọ ni lati dupẹ lọwọ Ọlọrun pe arun Korona ko run wa lorileede yii. Ekeji si ni lati gbadura pe ki Ọlọrun ko si awọn oloṣelu wa ninu lati bẹrẹ si i ṣe nnkan to tọ. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Awọn oloṣelu wa, ọkan naa ni wọn, mo fẹẹ lọọ ba awọn alalẹ sọrọ, ki wọn jọwọ, ki wọn ri i pe wọn ni ifẹ aiṣẹtan awa ọmọ orileede yii lọkan. “Ki wọn jọwọ, ki wọn ṣe nnkan to yẹ ki wọn ṣe, akoko n lọ, ilu o gbọdọ daru, ki Ọlọrun Olodumare lọra ẹmi wa lorileede yii. “Ẹgbẹ oṣelu kan ṣoṣo la ni lorileede yii, ṣe ni awọn oloṣelu wa kan n fo lati ẹgbẹ kan si ekeji nitori ipo ti wọn n wa, ko si iyatọ kankan ninu iwa ati iṣe wọn. “Ṣe la n tan ara wa ti a ba n fi oju ọtọọtọ wo wọn, ṣe ni gbogbo wọn n sa lọ sinu ẹgbẹ to ba wa lode, ṣugbọn orileede Naijiria ga ju wọn lọ.


“Ki wọn jọwọ, ki wọn ṣe nnkan to yẹ ki wọn ṣe, akoko n lọ, ilu o gbọdọ daru, ki Ọlọrun Olodumare lọra ẹmi wa lorileede yii. “Ẹgbẹ oṣelu kan ṣoṣo la ni lorileede yii, ṣe ni awọn oloṣelu wa kan n fo lati ẹgbẹ kan si ekeji nitori ipo ti wọn n wa, ko si iyatọ kankan ninu iwa ati iṣe wọn. “Ṣe la n tan ara wa ti a ba n fi oju ọtọọtọ wo wọn, ṣe ni gbogbo wọn n sa lọ sinu ẹgbẹ to ba wa lode, ṣugbọn orileede Naijiria ga ju wọn lọ. “Mo n lọ si Ilofi lati bẹ Ọlọrun si wọn, ki wọn yee fi aye wa ta tẹtẹ mọ, o ti to asiko fun wọn lati bẹrẹ si i ṣe nnkan to tọ, a ko le maa tẹ siwaju bi a ṣe n ba a lọ yii”


“Mo n lọ si Ilofi lati bẹ Ọlọrun si wọn, ki wọn yee fi aye wa ta tẹtẹ mọ, o ti to asiko fun wọn lati bẹrẹ si i ṣe nnkan to tọ, a ko le maa tẹ siwaju bi a ṣe n ba a lọ yii”


Lasiko ti oṣiṣẹ ijọba yii fẹẹ bẹ somi lawọn ọlọpaa doola ẹmi ẹ

Faith Adebọla, Eko Bi ki ibaa ṣe ti awọn ọlọpaa tẹsan Bariga to rin sasiko, oṣiṣẹ ijọba Eko, ẹni ọdun marunlelọgọta ti wọn porukọ ẹ ni Akinlolu Ajayi, iba ti para ẹ. ALAROYE gbọ pe lasiko to fẹẹ bẹ sinu alagbalugbu omi ọsa lori biriiji Afara Kẹta, l’Ekoo, ni wọn ti gan-an lapa. CSP Adekunle Ajiṣebutu to fọrọ yii ṣọwọ s’ALAROYE sọ pe ọjọ Ẹti, Furaidee, niṣẹlẹ naa waye, ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ owurọ. O ni oṣiṣẹ ijọba lọkunrin to fẹẹ gbẹmi ara ẹ yii, ileeṣẹ to n mojuto awọn dukia ijọba Eko, LSDPC, ni ọna Town Planning, Ilupeju, lo n ba ṣiṣẹ, ṣugbọn Opopona Owodunni, lagbegbe Oworonshoki, ni wọn lo n gbe. Wọn ni bọkunrin naa ṣe n gun irin ti wọn ṣe seti odo naa lawọn ọlọpaa ikọ to n gbogun ti idigunjale n kọja lọ ninu ọkọ patiroolu wọn, ni wọn ba ri i, ti wọn si sare lọọ mu un ko too bẹ somi ọhun. Wọn lọkunrin naa jẹwọ pe oun fẹẹ para oun ni, tori aye ti su oun. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe kawọn agbofinro lẹka ti wọn ti n ṣewadii iwa ọdaran kan sawọn mọlẹbi afurasi yii, ki wọn si ṣewadii ohun to pin in lẹmi-in to fi fẹẹ gbe iru igbesẹ buruku bẹẹ.


Wọn ni bọkunrin naa ṣe n gun irin ti wọn ṣe seti odo naa lawọn ọlọpaa ikọ to n gbogun ti idigunjale n kọja lọ ninu ọkọ patiroolu wọn, ni wọn ba ri i, ti wọn si sare lọọ mu un ko too bẹ somi ọhun. Wọn lọkunrin naa jẹwọ pe oun fẹẹ para oun ni, tori aye ti su oun. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe kawọn agbofinro lẹka ti wọn ti n ṣewadii iwa ọdaran kan sawọn mọlẹbi afurasi yii, ki wọn si ṣewadii ohun to pin in lẹmi-in to fi fẹẹ gbe iru igbesẹ buruku bẹẹ. O ni abọ iwadii lo maa pinnu boya ọkunrin naa maa foju bale-ẹjọ, tori iwa ọdaran ni keeyan gbẹmi ara ẹ.


O ni abọ iwadii lo maa pinnu boya ọkunrin naa maa foju bale-ẹjọ, tori iwa ọdaran ni keeyan gbẹmi ara ẹ.


Nibi ti Nnamdi ti fẹẹ ja mọto gba ni Sango lọwọ ọlọpaa ti ba a

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Nnamdi Omeka lọmọkunrin to ko ọta ibọn lọwọ yii n jẹ, ọmọ ọdun mọkanlelogun (21) ni. Lọjọ kẹrinla, oṣu kẹsan-an yii, lọwọ awọn ọlọpaa ba a lagbegbe Ile pupa Iloye, ni Sango-Ọta, nibi toun ati ikeji ẹ ti fẹẹ ja mọto gba lọwọ ọkunrin kan ti wọn pe orukọ ẹ ni Rasak Hamed. Ipe ‘ẹ gba wa’ ni DPO teṣan ọlọpaa Sango gba lọjọ naa, ni nnkan bii aago mẹwaa alẹ ku iṣẹju mẹẹẹdogun. Ẹni to pe naa ṣalaye pe ikọ ẹlẹni meji kan n ṣọṣẹ lọwọ lagbegbe ọhun, wọn ni nnkan ija lọwọ, wọn si fẹẹ gba mọto lọwọ ẹnikan. Awọn ọlọpaa gba ibẹ lọ, wọn si ba ikọ ẹlẹni meji to n ṣọṣẹ lọwọ naa nibẹ. Gẹgẹ bi alaye Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi, o ni bawọn adigunjale ti wọn ti n yinbọn kiri tẹlẹ lati dẹruba awọn eeyan ṣe kofiri awọn ọlọpaa ni wọn bẹrẹ si sa lọ, wọn ko duro mọ.


Ẹni to pe naa ṣalaye pe ikọ ẹlẹni meji kan n ṣọṣẹ lọwọ lagbegbe ọhun, wọn ni nnkan ija lọwọ, wọn si fẹẹ gba mọto lọwọ ẹnikan. Awọn ọlọpaa gba ibẹ lọ, wọn si ba ikọ ẹlẹni meji to n ṣọṣẹ lọwọ naa nibẹ. Gẹgẹ bi alaye Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi, o ni bawọn adigunjale ti wọn ti n yinbọn kiri tẹlẹ lati dẹruba awọn eeyan ṣe kofiri awọn ọlọpaa ni wọn bẹrẹ si sa lọ, wọn ko duro mọ. Awọn ọlọpaa naa bẹrẹ si i le wọn lọ, pẹlu iranlọwọ awọn eeyan to wa nitosi, ọwọ tẹ eyi to n jẹ Nnamdi Omeka yii, ẹni keji rẹ sa lọ ni tiẹ. Ọta ibọn mẹrin ti wọn ko ti i yin lawọn ọlọpaa ba lọwọ Nnamdi, wọn si tun ri ọkan ti wọn ti yin lọwọ ẹ pẹlu. CP Edward Awolọwọ Ajogun ti paṣẹ pe ki wọn wa ikeji Nnamdi to sa lọ naa ri, ki wọn si gbe oun tọwọ tẹ lọ sẹka iwadii gidi.


Awọn ọlọpaa naa bẹrẹ si i le wọn lọ, pẹlu iranlọwọ awọn eeyan to wa nitosi, ọwọ tẹ eyi to n jẹ Nnamdi Omeka yii, ẹni keji rẹ sa lọ ni tiẹ. Ọta ibọn mẹrin ti wọn ko ti i yin lawọn ọlọpaa ba lọwọ Nnamdi, wọn si tun ri ọkan ti wọn ti yin lọwọ ẹ pẹlu. CP Edward Awolọwọ Ajogun ti paṣẹ pe ki wọn wa ikeji Nnamdi to sa lọ naa ri, ki wọn si gbe oun tọwọ tẹ lọ sẹka iwadii gidi.


Awọn ajinigbe pa alaga Miyetti Allah lẹyin ti wọn gbowo tan

Faith Adebọla Alaga ẹgbẹ awọn darandaran onimaaluu, Miyetti Allah Cattle Breeders Association of Nigeria (MACBAN), Alaaji Abubakar Abdullahi, ti inagijẹ rẹ n jẹ Danbardi, tawọn janduku agbebọn ji gbe l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ti dagbere faye lẹyin ọjọ keji lakata awọn ti wọn ji i gbe. Atẹjade latọwọ Ọgbẹni Othman Ngelzarma, Akọwe apapọ ẹgbẹ MACBAN, ṣalaye lọjọ Abamẹta, Satide, yii pe iku Abubakar yii lo sọ ọ di ẹni karun-un tawọn janduku agbebọn, awọn ajinigbe atawọn to n jale maaluu yoo pa nipa ika lẹnu ọjọ mẹta yii lara awọn ọmọ ẹgbẹ awọn, bẹẹ awọn mọ pe ọpọ ọmọ ẹgbẹ naa lawọn ika ẹda yii n pa ti ko si akọsilẹ fun wọn. “Alaaji Abubakar, ẹni ọdun mejidinlọgọta, to jẹ alaga ẹgbẹ MACBAN nijọba ibilẹ Lere, nipinlẹ Kaduna, lawọn ajinigbe ji gbe lọjọ kẹrindinlogun, oṣu kẹsan-an, lẹyin tawọn mọlẹbi ẹ si ti san owo ti wọn beere fun itusilẹ rẹ lo jẹ oku rẹ ni wọn ba lẹgbẹẹ titi laṣaalẹ ọjọ keji, ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹsan-an, lọna to wọ ilu Lere. ‘‘A daro gidigidi pẹlu awọn mọlẹbi oloogbe yii, a si fi ẹdun ọkan wa han pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ ati alakooso ẹgbẹ MACBAN, a ṣadura ki Allah rọ wọn lọkan lori iṣẹlẹ ibanujẹ yii. A n fi asiko yii ke si awọn agbofinro lati wadii iku ojiji yii ki wọn si fiya to tọ jẹ awọn ti wọn lọwọ ninu iwa odoro naa. A fẹẹ ṣekilọ pe ti iwa ọdaran bii eyi ba n ba a lọ, o maa mu ko tubọ ṣoro fawọn darandaran lati ṣe ọrọ-aje wọn lorileede yii, eyi si maa mu ki ẹran wọn gogo gan-an.


‘‘A daro gidigidi pẹlu awọn mọlẹbi oloogbe yii, a si fi ẹdun ọkan wa han pẹlu awọn ọmọ ẹgbẹ ati alakooso ẹgbẹ MACBAN, a ṣadura ki Allah rọ wọn lọkan lori iṣẹlẹ ibanujẹ yii. A n fi asiko yii ke si awọn agbofinro lati wadii iku ojiji yii ki wọn si fiya to tọ jẹ awọn ti wọn lọwọ ninu iwa odoro naa. A fẹẹ ṣekilọ pe ti iwa ọdaran bii eyi ba n ba a lọ, o maa mu ko tubọ ṣoro fawọn darandaran lati ṣe ọrọ-aje wọn lorileede yii, eyi si maa mu ki ẹran wọn gogo gan-an. A fẹ kijọba apapọ ṣeto ofin to maa daabo bo awọn darandaran kaakiri orileede yii, ki wọn le maa ṣọrọ-aje wọn lai si ifoya.


A fẹ kijọba apapọ ṣeto ofin to maa daabo bo awọn darandaran kaakiri orileede yii, ki wọn le maa ṣọrọ-aje wọn lai si ifoya.


Nitori owo atunṣe oju-ọna, kọmiṣanna Arẹgbẹṣọla ati ti Oyetọla gbena woju ara wọn l’Ọṣun

Florence Babaṣọla Owo tijọba apapọ san pada funjọba ipinlẹ Ọṣun lori atunṣe awọn ojupopo to jẹ tijọba apapọ ti da ariyanjiyan silẹ laarin awọn ọmọ-ẹyin gomina ana, Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla, ati ti Gomina Gboyega Oyetọla bayii. Nibi eto kan ni kọmiṣanna fun ọrọ idile (Home Affairs) laye ijọba Arẹgbẹṣọla, Ọmọọba Sikiru Ayedun, ti sọ laipẹ yii pe biliọnu mejidinlaadọta naira (#48bn) ni Gomina Oyetọla ti gba pada latọdọ ijọba apapọ lori awọn oju-ọna ti wọn ti ṣe. Ayedun ṣalaye pe owo yii, eleyii to ni Arẹgbẹṣọla ṣiṣẹ rẹ silẹ fun un, ni Oyetọla n lo lati fi san ẹkunrẹrẹ owo-oṣu awọn oṣiṣẹ, to si pa aṣiri yii mọ fun awọn araalu. Ṣugbọn Kọmiṣanna feto iṣuna lọwọlọwọ bayii, Ọmọọba Bọla Oyebamiji, ko jẹ ki ọrọ naa tutu rara, o ni aturọta bii elubọ ni Ayedun, nitori ohun ti ko ridi lo n sọ fun awọn araalu. O ni irọ to jinna soootọ ni ọrọ ti Ayedun sọ ọhun, eleyii to si le ṣi awọn araalu lọna, to si tun le da wahala ati iyapa silẹ laarin awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC. Oyebamiji ṣalaye pe biliọnu lọna mejidinlogoji naira (#38bn) gan-an ni gbogbo owo awọn oju-ọna ijọba apapọ tijọba Arẹgbẹṣọla ṣe, bawo waa ni ijọba Ọṣun yoo ṣe gba ju owo iṣẹ to ba ijọba apapọ ṣe lọ?


Ṣugbọn Kọmiṣanna feto iṣuna lọwọlọwọ bayii, Ọmọọba Bọla Oyebamiji, ko jẹ ki ọrọ naa tutu rara, o ni aturọta bii elubọ ni Ayedun, nitori ohun ti ko ridi lo n sọ fun awọn araalu. O ni irọ to jinna soootọ ni ọrọ ti Ayedun sọ ọhun, eleyii to si le ṣi awọn araalu lọna, to si tun le da wahala ati iyapa silẹ laarin awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu APC. Oyebamiji ṣalaye pe biliọnu lọna mejidinlogoji naira (#38bn) gan-an ni gbogbo owo awọn oju-ọna ijọba apapọ tijọba Arẹgbẹṣọla ṣe, bawo waa ni ijọba Ọṣun yoo ṣe gba ju owo iṣẹ to ba ijọba apapọ ṣe lọ? O fi kun ọrọ rẹ pe, lọwọlọwọ bayii, ẹẹmẹta ọtọọtọ nijọba apapọ ti fi lara owo naa ranṣẹ sijọba ipinlẹ Ọṣun, apapọ mẹtẹẹta si jẹ biliọnu mejila o din miliọnu kan naira (#11.9bn), eyi to si jẹ owo awọn iṣẹ ti awọn kọngila ti ṣe yọri. O ni ori awọn oju-ọna mẹrin ọtọọtọ tijọba Oyetọla jogun latọdọ ijọba Arẹgbẹṣọla ni awọn na owo ọhun le lori yatọ si owo-oṣu ti Ayedun sọ. Oyebamiji waa ke si gbogbo awọn araalu lati maa wadii ohun gbogbo dajudaju, ko too di pe wọn aa di eyi to jẹ otitọ mu, ti wọn aa si maa polongo rẹ kaakiri ki alaafia le tubọ maa jọba nipinlẹ Ọṣun.


O fi kun ọrọ rẹ pe, lọwọlọwọ bayii, ẹẹmẹta ọtọọtọ nijọba apapọ ti fi lara owo naa ranṣẹ sijọba ipinlẹ Ọṣun, apapọ mẹtẹẹta si jẹ biliọnu mejila o din miliọnu kan naira (#11.9bn), eyi to si jẹ owo awọn iṣẹ ti awọn kọngila ti ṣe yọri. O ni ori awọn oju-ọna mẹrin ọtọọtọ tijọba Oyetọla jogun latọdọ ijọba Arẹgbẹṣọla ni awọn na owo ọhun le lori yatọ si owo-oṣu ti Ayedun sọ. Oyebamiji waa ke si gbogbo awọn araalu lati maa wadii ohun gbogbo dajudaju, ko too di pe wọn aa di eyi to jẹ otitọ mu, ti wọn aa si maa polongo rẹ kaakiri ki alaafia le tubọ maa jọba nipinlẹ Ọṣun.


Wọn ti sinku Ọjọgbọn Abass, olukọ LAUTECH to ku lasiko to n kirun

Faith Adebọla Pẹlu iyalẹnu ati ẹdun ọkan gidi ni wọn sinku ọkan lara awọn olukọ Fasiti Ladoke Akintọla, LAUTECH, Ọjọgbọn Ọlajire Abass, to ku lojiji lọjọ Ẹti, Furaidee yii, lasiko to n kirun Jimọ ọjọ naa. Ọsan ọjọ Abamẹta ni wọn sinku ọkunrin naa tẹkun-tomije si ile rẹ niluu Ibadan, nilana ẹsin Musulumi. Ba a ṣe gbọ, wọn ni ko si aisan kan to n ṣe oloogbe ẹni ọdun mọkandinlọgọta naa tẹlẹ, bẹẹ ni ko si akọsilẹ ailera abẹnu kan nipa rẹ ju pe o ṣadeede ṣubu lulẹ lojiji nigba to n kirun Jimọ lọwọ, ti wọn si gbe e digbadigba lọ sileewosan ijọba to wa niluu Ogbomọṣọ, ṣugbọn ọkunrin naa papa dagbere faye. Ọpọ eeyan, titi kan awọn alaṣẹ Fasiti Ladoke Akintọla University of Technology, niroyin iku ojiji yii kọ lominu. Alukoro ileewe naa, Ọgbẹni Lekan Fadeyi, sọ pe ‘agbọ-sọgba-nu ni iku Oloogbe Abass Abiọla Ọlajire jẹ fun wa ni fasiti yii, ọkan ninu awọn ọjọgbọn ta a fẹmi tẹ nidii iṣẹ iwadii ni, paapaa lori ọrọ to ba jẹ mọ imọ nipa apopọ kẹmika loriṣiiriṣii.’ Adele Ọga agba fasiti ọhun, Ọjọgbọn Mọjeed Ọlaide Liasu sọ pe iku olukọ ti aye n wari fun yii ya oun lẹnu gidigidi, o ni irawọ nla kan lo ja lulẹ lojiji nileewe naa, tori asiko tawọn nilo imọ ati iṣẹ ọkunrin naa lo jade laye yii. Ọlajide to gba awọọdu olukọ to mọọyan an kọ ju lọ nileewe naa lọdun 1994 ti kopa ninu ọpọ iṣẹ iwadii ijinlẹ, titi de ilu oyinbo si ni awọn iṣẹ iwadii rẹ fi wulo titi di ba a ṣe n sọ yii.


Agbegbe Guusu ko ni i dibo fun oludije to ba jade funpo Aarẹ latilẹ Hausa- Akeredolu

Faith Adebọla Bo ba jẹ eeyan kan ṣakala lo sọrọ ọhun ni, boya iba da bii ọrọ apara, ṣugbọn Gomina ipinlẹ Ondo ni, Arakunrin Rotimi Akeredolu, to jẹ alaga gbogbo awọn gomina ipinlẹ Guusu ilẹ wa, o ni awọn ti pinnu lati ma ṣe tẹwọ gba ondije fun ipo aarẹ eyikeyii to ba jade lati apa Oke-Ọya ilẹ wa lọdun 2023, afi iha Guusu nikan. “Ẹgbẹ oṣelu mẹta lawa gomina Guusu pin si, ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress (APC), ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party (PDP) ati All People Grand Alliance (APGA), ṣugbọn nipade wa, ko ṣeni to sọrọ to yatọ, ohun kan ṣoṣo ni gbogbo wa fi sọrọ, ipinnu kan ṣoṣo ta a fẹnu ko le lori ni pe aarẹ to kan lorileede yii gbọdọ wa lati iha Guusu nikan, a o si ni i kuro lori ẹ.” Ọjọ Ẹti, Furaidee yii, l’Akeredolu tan imọlẹ sọrọ yii nigba to n dahun ibeere lori eto tẹlifiṣan Channels kan lori ipade tawọn gomina iha Guusu naa ṣe l’Ọjọbọ, Tọsidee, to ṣaaju. Gomina naa ni “ọrọ tawọn kan n sọ pe ki i ṣe ibi ti Aarẹ ti wa lo ja ju, bi ko ṣe ki ẹni to fẹẹ dupo naa ni laakaye ati ọgbọn gidi, o lọrọ naa daa, ṣugbọn ko tẹwọn to, tori ko si agbegbe tabi iha kan lorileede yii ti ko ni awọn eeyan onilaakaye ati ọlọgbọn, bi wọn ṣe wa nilẹ Guusu naa lo wa nilẹ Hausa, eyi lo fi jẹ pe agbegbe ti wọn ti jade lawọn maa fun lafiyesi ju. Ẹgbẹ oṣelu to ba lọọ fa ondije kalẹ lati agbegbe Oke-Ọya gbọdọ mura lati koju awọn eeyan Guusu ati ijọba ipinlẹ wa gbogbo tori mo mọ pe wọn o ni i tẹwọ gba a, ko sẹni to maa sọpọọti ẹ. Ipinnu wa ki i ṣe ti oṣelu, iyẹn si lẹnu wa fi ko lori eyi. Dandan ni ki a ṣe e ni “jẹ ki n jẹ ni,” ti Aarẹ Buhari ba fi wa lori aleefa fun ọdun mẹjọ gbako, ko tun le jẹ agbegbe yẹn ni aarẹ to kan ti maa wa mọ, idajọ ododo ati ẹtọ ti a n waasu ẹ niyẹn,” Akeredolu lo ṣalaye bẹẹ.


Mi o ni i gbowo lọwọ ẹnikẹni lati fun Fulani ni ilẹ ifẹranjẹko l’Ondo-Akeredolu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Gomina Rotimi Akeredolu ti ni ko si aaye ilẹ kankan ti oun le ya sọtọ fawọn Fulani lati maa ṣiṣẹ ẹran ọṣin dida wọn nipinlẹ Ondo. Arakunrin ni ijọba ipinlẹ naa ko ti i gbowo lọwọ ẹnikẹni, bẹẹ ni oun ko ṣetan ati gbowo lọwọ awọn Fulani nitori ọrọ ilẹ ifẹranjẹko. Aketi ni ko si ninu eto ijọba ti oun n dari lati ya ilẹ kan sọtọ fun awọn darandaran nitori pe igbesẹ ọtọ patapata nijọba n gbe lọwọ lori ọrọ nnkan ọṣin nipinlẹ Ondo. O ni lati igba ti oun ti buwọ lu abadofin ifẹranjẹko ti gbogbo awọn gomina ẹkun Guusu fẹnuko le lori lọjọ kin-in-ni, osu kẹsan-an ọdun yii, lo ti deewọ fun awọn darandaran ki wọn maa daran wọn nita gbangba. Akeredolu ni abadofin ifẹranjẹko ti oun ṣe ti fẹsẹ mulẹ labẹ ofin, eyi ti ko ni i ṣee yipada mọ.


Awọn aṣofin Ogun ni ki EFCC waa tọpinpin Odusolu, ọga OPIC tẹlẹ

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ileegbimọ aṣofin Ogun kede lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹsan-an yii, pe owo to sọnu lasiko iṣakoso Amofin Babajide Odusolu, alakooso OPIC tẹlẹ, iyẹn Ogun State Property and Investemnt Corporation, le ni biliọnu meji aabọ naira, wọn si paṣẹ fun ọkunrin naa lati da ogoji miliọnu ti ko ri alaye ṣe lori ẹ lọdun 2019 pada sapo ijọba ipinlẹ Ogun. Oṣu mẹfa ni wọn fun un lati fi da owo yii pada. Nigba ti awọn aṣofin naa jokoo lọfiisi wọn l’Oke-Mosan lọjọ naa ni wọn sọ pe ki awọn ajọ to n tọpinpin iwa ibajẹ bii EFCC, tudii Odusolu wo, nitori ọpọ owo ipinlẹ Ogun to ha si i lọwọ yii nilo alaye gidi. Ọnarebu Musẹfiu Lamidi to lewaju igbimọ to ṣewadii owo naa lo gbe e kalẹ niwaju gbogbo ile, o si ṣalaye bi abajade iwadii wọn laarin ọdun 2015 si 2019 ṣe lọ. Wọn ni akọsile banki ni 2019, ṣafihan ẹẹdẹgbẹrin o le mẹrindinlọgbọn (726m), biliọnu meji aabọ lo si din, eyi to yẹ ko wọle sileeṣẹ ijọba naa. Ilẹ kan ti wọn ta n’Iṣẹri, to jẹ ẹẹkta mẹjọ ati meji (8.2 hectares), ti wọn ta lowo perete (164m), ile igbimọ ni kawọn to ra a lọọ mọ pe irọ ni wọn ra.


Ọnarebu Musẹfiu Lamidi to lewaju igbimọ to ṣewadii owo naa lo gbe e kalẹ niwaju gbogbo ile, o si ṣalaye bi abajade iwadii wọn laarin ọdun 2015 si 2019 ṣe lọ. Wọn ni akọsile banki ni 2019, ṣafihan ẹẹdẹgbẹrin o le mẹrindinlọgbọn (726m), biliọnu meji aabọ lo si din, eyi to yẹ ko wọle sileeṣẹ ijọba naa. Ilẹ kan ti wọn ta n’Iṣẹri, to jẹ ẹẹkta mẹjọ ati meji (8.2 hectares), ti wọn ta lowo perete (164m), ile igbimọ ni kawọn to ra a lọọ mọ pe irọ ni wọn ra. Wọn ni lasiko ti saa Babajide fẹẹ tan lo ta ilẹ naa fun Rainerhill Internationals Services, owo to si ta a yii kere buruku si iye ti ilẹ naa to gan-an. Wọn tun fi kun un pe miliọnu ẹgbẹta le mẹjọ (608m) ti wọn fofin de lawọn banki mẹrindinlogun ko gbọdọ ri bẹẹ. Awọn aṣofin sọ pe ki òté ti wọn gbe le owo naa kuro kia, nitori owo to le wulo fawọn iṣẹ idagbasoke ni.


Wọn ni lasiko ti saa Babajide fẹẹ tan lo ta ilẹ naa fun Rainerhill Internationals Services, owo to si ta a yii kere buruku si iye ti ilẹ naa to gan-an. Wọn tun fi kun un pe miliọnu ẹgbẹta le mẹjọ (608m) ti wọn fofin de lawọn banki mẹrindinlogun ko gbọdọ ri bẹẹ. Awọn aṣofin sọ pe ki òté ti wọn gbe le owo naa kuro kia, nitori owo to le wulo fawọn iṣẹ idagbasoke ni. Otẹẹli nla alarabara (5 star hotel) ti wọn ni wọn fẹẹ kọ s’Ikẹja lasiko Odusolu, eyi ti wọn fi miliọnu marundinlaaadọta (45m) gba iwe rẹ, ṣugbọn ti ko sẹni to ri otẹẹli oun soju ri, wọn ni iwadii gbọdọ waye lori ohun naa, ara iṣẹ tawọn ajọ to n wadii iwa ọdaran gbọdọ ṣe ni. Owo kan naa tun wa to jẹ ẹẹdẹgbẹrun miliọnu naira (881.5m), ko tun si alaye gidi kan nidii iyẹn naa, owo ṣaa wọgbo naa ni. Eyi naa gbọdọ pada sọwọ ijọba Ogun bawọn aṣofin ṣe wi.


Otẹẹli nla alarabara (5 star hotel) ti wọn ni wọn fẹẹ kọ s’Ikẹja lasiko Odusolu, eyi ti wọn fi miliọnu marundinlaaadọta (45m) gba iwe rẹ, ṣugbọn ti ko sẹni to ri otẹẹli oun soju ri, wọn ni iwadii gbọdọ waye lori ohun naa, ara iṣẹ tawọn ajọ to n wadii iwa ọdaran gbọdọ ṣe ni. Owo kan naa tun wa to jẹ ẹẹdẹgbẹrun miliọnu naira (881.5m), ko tun si alaye gidi kan nidii iyẹn naa, owo ṣaa wọgbo naa ni. Eyi naa gbọdọ pada sọwọ ijọba Ogun bawọn aṣofin ṣe wi. Odusolu ko yọju sileegbimọ lọjọ yii, ṣugbọn gbogbo iṣẹ ti wọn ran si i lo ti bẹrẹ iṣẹ lẹyẹ o sọka.


Odusolu ko yọju sileegbimọ lọjọ yii, ṣugbọn gbogbo iṣẹ ti wọn ran si i lo ti bẹrẹ iṣẹ lẹyẹ o sọka.


Nitori iṣọkan Naijiria ni mo ṣe darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC-Fani-Kayọde

Faith Adebọla Bi ko ba nidii, obinrin ki i jẹ Kumolu, Oloye Fẹmi Fani-Kayọde sọ pe ki i ṣe pe oun kan dide wuya lati lọọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC, o ni tori ifẹ toun ni si orileede yii loun ṣe fẹẹ lọọ kun ẹgbẹ naa lọwọ lati ja fun iṣọkan Naijiria, kawọn si jọ koju awọn ipenija torileede naa n koju lọwọlọwọ. Fani-Kayọde sọrọ yii ni kete to kuro lọdọ Aarẹ Muhammadu Buhari, nibi ti Alaga afun-n-ṣọ ẹgbẹ APC to tun jẹ Gomina ipinlẹ Yobe, Mai Mala Buni, ti ṣafihan oun ati Gomina ipinlẹ Zamfara, Alaaji Bello Matawale, gẹgẹ bii ọmọ ẹgbẹ tuntun. Minisita fun igbokegbodo irinajo ofurufu nigba kan, Fani-Kayọde, ba awọn oniroyin sọrọ l’Abuja, o ni lilọ sinu ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress (APC) lasiko yii ko gbọdọ ya ẹnikẹni lẹnu, tori oun wa lara awọn to jẹ ipilẹ fun ẹgbẹ oṣelu naa nigba ti wọn fẹẹ da a silẹ lọdun mẹjọ sẹyin, awọn jọ da a silẹ ni 2013 ni, boun ba si pada sẹgbẹ naa bayii, ile loun pada si. Lori idi to fi pada, ọkunrin naa ni: “Koko to wa nibẹ ni pe mo ro o pe asiko niyi lati ṣe ohun to tọ, lati fi Naijiria sipo akọkọ, ati lati mọyi isapa tawọn eeyan ti ṣe lori ọrọ aabo, wahala awọn janduku agbebọn, ti awọn eeṣin-o-kọ’ku, paapaa lọdun diẹ sẹyin, pẹlu akitiyan lati mu ki Naijiria wa papọ lodidi. Mo ri i pe asiko niyi lati ṣiṣẹ papọ, ka pari aawọ, ki orileede yii le ni ilọsiwaju. O ṣe pataki fun wa lati lati mọyi nnkan daadaa ta a ba ri to n ṣẹlẹ, ki i ṣe aidaa ni ka kan maa rannu mọ ni gbogbo igba, ta a a ba si ri i pe asiko to, o yẹ keeyan yi ero rẹ pada, ko kun awọn ti wọn n ṣiṣẹ ilọsiwaju lọwọ.


Lori idi to fi pada, ọkunrin naa ni: “Koko to wa nibẹ ni pe mo ro o pe asiko niyi lati ṣe ohun to tọ, lati fi Naijiria sipo akọkọ, ati lati mọyi isapa tawọn eeyan ti ṣe lori ọrọ aabo, wahala awọn janduku agbebọn, ti awọn eeṣin-o-kọ’ku, paapaa lọdun diẹ sẹyin, pẹlu akitiyan lati mu ki Naijiria wa papọ lodidi. Mo ri i pe asiko niyi lati ṣiṣẹ papọ, ka pari aawọ, ki orileede yii le ni ilọsiwaju. O ṣe pataki fun wa lati lati mọyi nnkan daadaa ta a ba ri to n ṣẹlẹ, ki i ṣe aidaa ni ka kan maa rannu mọ ni gbogbo igba, ta a a ba si ri i pe asiko to, o yẹ keeyan yi ero rẹ pada, ko kun awọn ti wọn n ṣiṣẹ ilọsiwaju lọwọ. Eyi o tumọ si pe ka sọ ara wa di ọta ẹnikẹni o. Gbogbo wa la si le jọ ṣiṣẹ pọ, ibaa jẹ inu ẹgbẹ oṣelu mi-in la wa, boya PDP tabi omi-in, boya ẹsin kan naa tabi omi-in, ẹya kan naa tabi omi-in, koko ta a gbọdọ fi sọkan ni pe Naijiria ko gbọdọ daru, ko gbọdọ tuka, ki oju le ti awọn to n fẹ ka maa ba ara wa ja. Inu mi dun lati wa lọdọ Aarẹ Buhari, inu ẹ dun si mi, o si ba mi sọrọ daadaa, o fifẹ han si mi, a si jọ pinnu lati ṣiṣẹ fun ilọsiwaju Naijiria.” Bayii ni Fani-Kayọde ṣalaye ara ẹ.


Eyi o tumọ si pe ka sọ ara wa di ọta ẹnikẹni o. Gbogbo wa la si le jọ ṣiṣẹ pọ, ibaa jẹ inu ẹgbẹ oṣelu mi-in la wa, boya PDP tabi omi-in, boya ẹsin kan naa tabi omi-in, ẹya kan naa tabi omi-in, koko ta a gbọdọ fi sọkan ni pe Naijiria ko gbọdọ daru, ko gbọdọ tuka, ki oju le ti awọn to n fẹ ka maa ba ara wa ja. Inu mi dun lati wa lọdọ Aarẹ Buhari, inu ẹ dun si mi, o si ba mi sọrọ daadaa, o fifẹ han si mi, a si jọ pinnu lati ṣiṣẹ fun ilọsiwaju Naijiria.” Bayii ni Fani-Kayọde ṣalaye ara ẹ.


Ọjọ keje lẹyin ti ọkunrin yii gbaṣẹ onibiliọnu mọkandinlaaadọrin lo sun ti ko ji mọ

Iku ti i wọle adun ti i sọ ọ di kikan lo wọle idile ọkunrin ti ẹ n wo yii, ẹni ti orukọ rẹ n jẹ David Gbodi Odaibo, nitori David ṣẹṣẹ jẹ ẹbun owo nla, biliọnu mọkandinlaaadọrin owo naira, eyi ti i ṣe ọgọfa aabọ dọla (125$) niluu oyinbo ni, afi bo ṣe jẹ pe ọjọ keje to jẹ owo ọhun niku de. Ọmọ Naijiria ni Oloogbe David Gbodi, ṣugbọn ilu oyinbo lo n gbe, Ogbontarigi amojuẹrọ ni, iṣẹ naa lo ṣe fun wọn lọhun-un, to jẹ ki wọn mọ awọn apẹẹrẹ ti wọn yoo ri ti ijamba ba fẹẹ ṣẹlẹ ni papakọ ofurufu, ohun to jẹ ki wọn fun un niṣẹ olowo gọbọi naa ree nibi kan ti wọn n pe ni Homeland Security. Ọsẹ kan lẹyin ti aṣeyọri nla yii wọle fun un ni David sun ti ko ji mọ. Ẹgbọn rẹ, Stephen Gbodi, ṣalaye pe aisan ọkan ti wọn n pe ni ‘Heart attack’ lo ṣe aburo oun lojiji. O ni ki i ṣe Korona lo pa a, nitori o tiẹ ti gba abẹrẹ to n dena arun naa, o wulẹ wu iku ko ṣiṣẹ ọwọ rẹ nile awọn ni. O ni awọn obi awọn mejeeji ṣi wa laye, David niyawo kan ati ọmọ meji, bẹẹ lo fi awọn ọmọ iya rẹ mẹrin silẹ lojiji yii.


Ẹgbọn rẹ, Stephen Gbodi, ṣalaye pe aisan ọkan ti wọn n pe ni ‘Heart attack’ lo ṣe aburo oun lojiji. O ni ki i ṣe Korona lo pa a, nitori o tiẹ ti gba abẹrẹ to n dena arun naa, o wulẹ wu iku ko ṣiṣẹ ọwọ rẹ nile awọn ni. O ni awọn obi awọn mejeeji ṣi wa laye, David niyawo kan ati ọmọ meji, bẹẹ lo fi awọn ọmọ iya rẹ mẹrin silẹ lojiji yii. “Bi o ba ṣi n ri eeyan rẹ nitosi, ti awọn to o fẹran ṣi wa ni arọwoto rẹ, dakun, fifẹ han si wọn lonii, di mọ wọn, jẹ ki wọn mọ pe o fẹran wọn. Nitori ẹni ta a jọ ṣode ana, o le dọla ka ma ri i mọ.” Bẹẹ ni ẹgbọn Oloogbe David gba awọn eeyan nimọran.


“Bi o ba ṣi n ri eeyan rẹ nitosi, ti awọn to o fẹran ṣi wa ni arọwoto rẹ, dakun, fifẹ han si wọn lonii, di mọ wọn, jẹ ki wọn mọ pe o fẹran wọn. Nitori ẹni ta a jọ ṣode ana, o le dọla ka ma ri i mọ.” Bẹẹ ni ẹgbọn Oloogbe David gba awọn eeyan nimọran.


Ile-ẹjọ da Sunday Igboho lare, o ni kawọn DSS san biliọnu lọna ogun Naira fun un

Jọkẹ Amọri Ile-ẹjọ giga kan to jokoo niluu Ibadan, labẹ idari Adajọ Ladiran Akintọla, ti paṣẹ pe ki ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ilẹ wa, DSS, san biliọnu lọna ogun naira fun ajijagbara ọmọ Yoruba nni, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeyan mọ si Sundayu Igboho, pẹlu bi wọn ṣe wọle rẹ lọna aitọ, ti wọn ba dukia rẹ jẹ, ti wọn si tun paayan nibẹ lọjọ kin-in-ni, oṣu keje, ọdun yii. Adajọ Akintọla sọ pe bi wọn ṣe ya wọlẹ ọkunrin naa ko bofin mu, bẹẹ lo sọrọ sileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ yii pe iwa ti wọn hu naa lodi, nitori ibinu ati itara pe Sunday Igboho n ja fun Orileede Oduduwa ti wọn n pe ni Yoruba Nation ni wọn fi kọ lu ile rẹ Tẹ o ba gbagbe, ọjọje ọdun yii, lawọn ọtelemuyẹ kọ lu ile Sunday Igboho, ti wọn ba ọpọlọpọ dukia jẹ, ti wọn si tun pa meji ninu awọn ọmọ ẹyin rẹ.


Ẹlẹtan ni Oyetọla, ko gbe igbesẹ alaafia kankan pẹlu wa – Awọn TOP

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Alaga The Osun Progressives (TOP), to wa ninu ẹgbẹ oṣelu APC l’Ọṣun, Rẹfrẹndi Adelọwọ Adebiyi, ti sọ pe irọ patapata ni ahesọ kan to n lọ kaakiri pe ipade alaafia ti n waye laarin wọn ati Gomina Gboyega Oyetọla. Adebiyi ṣalaye fun ALAROYE pe ṣe ni awọn alatilẹyin Oyetọla ti wọn pe ara wọn ni Ileri Oluwa n lo ahesọ naa lati tan awọn araalu jẹ, ki wọn le maa foju alaidaa wo awọn TOP. O ni ero wọn ni lati lo ahesọ naa lati fi ko awọn TOP ni papamọra, ki wọn le tẹ ifẹ ọkan wọn lọrun nitori gbogbo nnkan to n ṣẹlẹ ninu ẹgbẹ APC l’Ọṣun bayii lo n fi han pe awọn IleriOluwa atawọn alatilẹyin rẹ ko ni ẹmi alaafia rara. Adebiyi fi kun ọrọ rẹ pe bawo ni awọn ti wọn n pariwo alaafia yoo ṣe maa yọ awọn ọmọ ẹgbẹ lẹnu, ti wọn yoo maa fojoojumọ ṣejamba fun ẹnikẹni to ba ti le sọ pe TOP loun wa. O ni bawo leeyan a ṣe mu paṣan lọwọ ọtun, ti yoo gbe ẹkọ sọwọ osi, ti yoo si maa reti ki ewurẹ wa sọdọ oun waa jẹun? O sọ pe alaafia ko le si nibi ti wọn ba ti n ṣekọlu si awọn ti wọn ba fura pe wọn koriira awọn.


Adebiyi fi kun ọrọ rẹ pe bawo ni awọn ti wọn n pariwo alaafia yoo ṣe maa yọ awọn ọmọ ẹgbẹ lẹnu, ti wọn yoo maa fojoojumọ ṣejamba fun ẹnikẹni to ba ti le sọ pe TOP loun wa. O ni bawo leeyan a ṣe mu paṣan lọwọ ọtun, ti yoo gbe ẹkọ sọwọ osi, ti yoo si maa reti ki ewurẹ wa sọdọ oun waa jẹun? O sọ pe alaafia ko le si nibi ti wọn ba ti n ṣekọlu si awọn ti wọn ba fura pe wọn koriira awọn. Ọkunrin to ti figba kan jẹ alaga ẹgbẹ APC nipinlẹ Ọṣun ọhun sọ siwaju pe awọn ko le gbagbe bi ọkan lara awọn kọmiṣanna Oyetọla ṣe ran awọn tọọgi sipade awọn TOP niluu Ileefẹ laipẹ yii. Bakan naa lo mu un wa si iranti bi awọn janduku kan ṣe kọ lu awọn TOP ni sẹkiteriati ẹgbẹ wọn lagbegbe Ogo Oluwa, niluu Oṣogbo, lọjọ kẹrinla, oṣu kẹjọ, ọdun yii, lasiko ti wọn ko iwe ẹsun lọ sibẹ lori idibo wọọdu to waye. “Ko si igbesẹ alaafia kankan ti wọn fẹẹ gbe nitori ihuwasi gomina ati alaga ẹgbẹ APC l’Ọṣun ko jọ ti olufẹ alaafia, awọn mejeeji ko fẹ iyipada rere ninu ẹgbẹ, idi si niyẹn ti wọn ko ṣe figba kankan jade sita lati sọrọ nipa bi awọn tọọgi ṣe n lu awa TOP lalubami kaakiri ilu.


Ọkunrin to ti figba kan jẹ alaga ẹgbẹ APC nipinlẹ Ọṣun ọhun sọ siwaju pe awọn ko le gbagbe bi ọkan lara awọn kọmiṣanna Oyetọla ṣe ran awọn tọọgi sipade awọn TOP niluu Ileefẹ laipẹ yii. Bakan naa lo mu un wa si iranti bi awọn janduku kan ṣe kọ lu awọn TOP ni sẹkiteriati ẹgbẹ wọn lagbegbe Ogo Oluwa, niluu Oṣogbo, lọjọ kẹrinla, oṣu kẹjọ, ọdun yii, lasiko ti wọn ko iwe ẹsun lọ sibẹ lori idibo wọọdu to waye. “Ko si igbesẹ alaafia kankan ti wọn fẹẹ gbe nitori ihuwasi gomina ati alaga ẹgbẹ APC l’Ọṣun ko jọ ti olufẹ alaafia, awọn mejeeji ko fẹ iyipada rere ninu ẹgbẹ, idi si niyẹn ti wọn ko ṣe figba kankan jade sita lati sọrọ nipa bi awọn tọọgi ṣe n lu awa TOP lalubami kaakiri ilu. “Mo fẹẹ fi da yin loju pe gbogbo igbesẹ alaafia to ba wa lati ọkan to tẹriba la ṣetan lati fi ọwọ sowọ pọ pẹlu, ṣugbọn ki awọn Ileri Oluwa mọ pe awọn ko le ko wa laya jẹ rara. “Bakan naa ni mo ke si alaga apapọ igbimọ alaamojuto ẹgbẹ wa lati mọ pe ina wa lori orule ẹgbẹ APC nipinlẹ Ọṣun, bẹẹ la pe awọn agbofinro lati tubọ ṣan ṣokoto wọn lori aabo ẹmi ati dukia awọn araalu.”


“Mo fẹẹ fi da yin loju pe gbogbo igbesẹ alaafia to ba wa lati ọkan to tẹriba la ṣetan lati fi ọwọ sowọ pọ pẹlu, ṣugbọn ki awọn Ileri Oluwa mọ pe awọn ko le ko wa laya jẹ rara. “Bakan naa ni mo ke si alaga apapọ igbimọ alaamojuto ẹgbẹ wa lati mọ pe ina wa lori orule ẹgbẹ APC nipinlẹ Ọṣun, bẹẹ la pe awọn agbofinro lati tubọ ṣan ṣokoto wọn lori aabo ẹmi ati dukia awọn araalu.”


‘Irẹsi ni mo fi owo to kan mi lasiko ta a pa ọmọ sẹnetọ ra, ṣugbọn awọn kọsitọọmu pada gba a lọwọ mi’

Nigba ti awọn agbofinro fọwọ ṣikun ofin mu awọn afurasi agbebọn meji kan, Bashir Muhammed, ẹni ọdun mẹtalelogun, ati Nasiru Salisu, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn, wọn jẹwọ pe awọn lawọn ṣeku pa awakọ ofurufu nni, Captain AbdulKarim Bala Na’Allah, to jẹ ọmọ Sẹnetọ Bala Na’Allah, ni Kaduna. Boroboro bii ajẹ to jeewọ lawọn afurasi ọdaran naa n ṣalaye fawọn oniroyin nipa iwa odoro ti wọn hu ọhun lasiko tawọn ọlọpaa ipinlẹ Kaduna patẹ wọn faye ri. Ṣe ni nnkan bii ọsẹ meji sẹyin, lọjọ kọkandinlọgbọn, oṣu kẹjọ, ọdun yii, lawọn ika ẹda kan lọọ ṣeku pa Oloogbe AbdulKarim lọganjọ oru, ninu ile rẹ to wa laduugbo Malali, niluu Kaduna, nipinlẹ Kaduna. Awọn afurasi ọdaran tọwọ tẹ yii jẹwọ pe awọn mẹta lawọn ṣiṣe buruku naa, awọn ọlọpaa ṣi n wa ẹni kẹta, ọwọ o ti i to o. Bashir Mohammad ti wọn loun gan-an ni olori awọn oṣikapaniyan naa sọ pe ọna Rabah, nijọba ibilẹ Ariwa Kaduna loun n gbe, o ni awọn o kọkọ ni i lọkan lati pa oloogbe naa, ọkọ ayọkẹlẹ rẹ lawọn fẹẹ ji gbe, kawọn si gba owo diẹ lọwọ rẹ, tabi ohun tawọn ba ri ninu ile oloogbe naa. Afurasi ọdaran yii loun o mọ oloogbe naa ri tẹlẹ, oun kan maa n gborukọ baba ẹ ni. “Emi o mọ oloogbe yii ri tẹlẹ o, mi o si ro pe mo ri i ri.


Awọn afurasi ọdaran tọwọ tẹ yii jẹwọ pe awọn mẹta lawọn ṣiṣe buruku naa, awọn ọlọpaa ṣi n wa ẹni kẹta, ọwọ o ti i to o. Bashir Mohammad ti wọn loun gan-an ni olori awọn oṣikapaniyan naa sọ pe ọna Rabah, nijọba ibilẹ Ariwa Kaduna loun n gbe, o ni awọn o kọkọ ni i lọkan lati pa oloogbe naa, ọkọ ayọkẹlẹ rẹ lawọn fẹẹ ji gbe, kawọn si gba owo diẹ lọwọ rẹ, tabi ohun tawọn ba ri ninu ile oloogbe naa. Afurasi ọdaran yii loun o mọ oloogbe naa ri tẹlẹ, oun kan maa n gborukọ baba ẹ ni. “Emi o mọ oloogbe yii ri tẹlẹ o, mi o si ro pe mo ri i ri. Lọjọ kan, awa mẹta la n kọja lọ niwaju ile rẹ, emi (Bashir), DanKano, ati Usman, la ba ri mọto bọginni ti wọn paaki sinu ọgba oloogbe naa. DanKano lo ni ka pada waa ji ọkọ naa gbe. “Lọjọ keji, ojo nla kan rọ lọwọ, inu ojo naa la de sile oloogbe yii, a fo fẹnsi wọle, a si gun ori orule ile rẹ, a fi irinṣẹ kan ta a mu dani yọ iṣo ti wọn fi kan paanu, a fẹsẹ da abẹsitọọsi wọn lu, la ba wọle.


Lọjọ kan, awa mẹta la n kọja lọ niwaju ile rẹ, emi (Bashir), DanKano, ati Usman, la ba ri mọto bọginni ti wọn paaki sinu ọgba oloogbe naa. DanKano lo ni ka pada waa ji ọkọ naa gbe. “Lọjọ keji, ojo nla kan rọ lọwọ, inu ojo naa la de sile oloogbe yii, a fo fẹnsi wọle, a si gun ori orule ile rẹ, a fi irinṣẹ kan ta a mu dani yọ iṣo ti wọn fi kan paanu, a fẹsẹ da abẹsitọọsi wọn lu, la ba wọle. Lẹyin tawa meji ti wọle, a ṣilẹkun fun ẹkẹta wa, DanKano, tori oun lo mu tọọṣi dani, to n tan’na fun wa. O da bii pe oye ina tọọṣi ti oloogbe naa ri lo mu ko fura, bo ṣe ri wa, o fa nnkan kan yọ labẹ bẹẹdi ẹ, loun ati Usman ba wọya ija. Ibi to ti n ba wa ja, tawa naa n ba a fa a, ilẹ yọ ọ, o ṣubu, la ba sare fi okun aromiyọ ti wọn fi n sa aṣọ de e lọwọ ati lọrun, bi ko ṣe le sọrọ mọ niyẹn, a mu kọkọrọ mọto rẹ, a ba tiwa lọ.” Afurasi keji, Nasiru Salisu, ni wọn pe oun si opuresọn naa ni, o loun o fi bẹẹ kopa ju pe oun tẹle wọn lọ, o ni adugbo Kawo, niluu Kaduna, loun n gbe.


Lẹyin tawa meji ti wọle, a ṣilẹkun fun ẹkẹta wa, DanKano, tori oun lo mu tọọṣi dani, to n tan’na fun wa. O da bii pe oye ina tọọṣi ti oloogbe naa ri lo mu ko fura, bo ṣe ri wa, o fa nnkan kan yọ labẹ bẹẹdi ẹ, loun ati Usman ba wọya ija. Ibi to ti n ba wa ja, tawa naa n ba a fa a, ilẹ yọ ọ, o ṣubu, la ba sare fi okun aromiyọ ti wọn fi n sa aṣọ de e lọwọ ati lọrun, bi ko ṣe le sọrọ mọ niyẹn, a mu kọkọrọ mọto rẹ, a ba tiwa lọ.” Afurasi keji, Nasiru Salisu, ni wọn pe oun si opuresọn naa ni, o loun o fi bẹẹ kopa ju pe oun tẹle wọn lọ, o ni adugbo Kawo, niluu Kaduna, loun n gbe. Nigba ti wọn bi wọn leere bi wọn ṣe ṣe mọto ọhun si, wọn lawọn ta a ni, ipinlẹ Niger lawọn ta a si, miliọnu kan naira lawọn si ta a. Salisu ni owo ti wọn pin foun gẹgẹ bii iye to kan oun, irẹsi loun fi ra, baagi irẹsi mẹtalelogun loun ra, ṣugbọn oun o ri irẹsi naa gbe dele, awọn kọsitọọmu ni wọn gba a silẹ lọwọ oun lọna. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, ASP Muhammad Jalige ti sọ pe awọn o ti i pari iwadii, bẹẹ lawọn ṣi n wa ẹnikẹta wọn ati awọn mi-in ti ọrọ kan. O ni tiwadii ba ti pari, awọn afurasi ọdaran naa yoo fẹnu fẹra bii abẹbẹ niwaju adajọ.


Nigba ti wọn bi wọn leere bi wọn ṣe ṣe mọto ọhun si, wọn lawọn ta a ni, ipinlẹ Niger lawọn ta a si, miliọnu kan naira lawọn si ta a. Salisu ni owo ti wọn pin foun gẹgẹ bii iye to kan oun, irẹsi loun fi ra, baagi irẹsi mẹtalelogun loun ra, ṣugbọn oun o ri irẹsi naa gbe dele, awọn kọsitọọmu ni wọn gba a silẹ lọwọ oun lọna. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa, ASP Muhammad Jalige ti sọ pe awọn o ti i pari iwadii, bẹẹ lawọn ṣi n wa ẹnikẹta wọn ati awọn mi-in ti ọrọ kan. O ni tiwadii ba ti pari, awọn afurasi ọdaran naa yoo fẹnu fẹra bii abẹbẹ niwaju adajọ.


Awọn gomina Guusu tun ṣepade: Ijọba ipinlẹ ni yoo maa gbowo-ori VAT

Faith Adebọla, Eko Awọn gomina mẹtadinlogun ti ipinlẹ Guusu orileede wa ti kede pe gbọin-gbọin lawọn wa lẹyin ki ijọba ipinlẹ maa gba owo-ori ọja ti wọn n pe ni VAT, wọn ni kawọn ipinlẹ gba eto naa kuro lọwọ ijọba apapọ ati ileeṣẹ agbowoori wọn, FIRS. Ọrọ yii jade ninu atẹjade ti Alaga awọn gomina ipinlẹ Guusu, to tun jẹ Gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Oluwarotimi Akeredolu, ka jade lẹyin ipade wọn to waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, nileejọba ipinlẹ Enugu, niluu Enugu. Awọn gomina naa lawọn ti panu-pọ pe abẹ aṣẹ ijọba ipinlẹ ni gbigba owo-ori VAT wa, wọn ni bo ṣe wa ninu iwe ofin ilẹ wa tọdun 1999 ti a n lo niyẹn, tori naa, awọn fara mọ bawọn ipinlẹ ṣe bẹrẹ si i ṣofin lati maa gba owo-ori naa labẹle wọn. Yatọ si ọrọ owo-ori VAT, awọn gomina naa tun sọ pe ipinnu tawọn ti ṣe tẹlẹ pe ki ipo aarẹ ninu eto idibo to n bọ wa si iha Guusu ilẹ wa ko yipada, wọn ni Guusu ni aarẹ ti gbọdọ yọju. Bakan naa lawọn gomina ọhun gboṣuba fun bawọn ipinlẹ Guusu ṣe fọwọsowọpọ lori ofin ta ko fifẹranjẹko ni gbangba kaakiri awọn ipinlẹ wọn, wọn ni inu awọn dun si iṣẹ tawọn aṣofin ipinlẹ kọọkan ṣe, wọn si parọwa sawọn ipinlẹ to ku lati ṣiṣẹ lori ofin naa, tori ki alaafia ati aabo le rẹsẹ walẹ ni Guusu orileede wa.


Fani-Kayọde pada sinu ẹgbẹ APC, lawọn eeyan ba ni alasọkojẹ ni

Jọkẹ Amọri Minisita fun ileeṣẹ ọkọ ofurufu nilẹ wa tẹlẹ, Oloye Fẹmi Fani-Kayọde, ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC. Ni Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii ni Gomina ipinlẹ Yobe to tun jẹ alaga afun-n-ṣọ ẹgbẹ oṣelu naa, Mai Malla Buni, fa ọkunrin to ti figba kan jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP naa lọ sọdọ Aarẹ Muhammadu Buhari lati fi i han gẹgẹ bii ọmọ ẹgbẹ wọn tuntun ni Aso Rọck, niluu Abuja. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lẹyin to jade lọdọ Buhari, o ni oun darapọ mọ ẹgbẹ PDP fun iṣọkan Naijiria ni, ati pe awọn ọmọ ẹgbẹ naa to ti n darapọ mọ ẹgbẹ APC ko sẹyin oun. Fani-Kayọde ni oun loun wa nidii awọn gomina mẹta to ṣẹṣẹ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC laipẹ yii. Iyẹn Gomina ipinlẹ Cross Rivers, Ben Ayade, Gomina ipinlẹ Ebonyi, Dave Umuahi, ati ti Zamfara, Bello Matawale Balla. Bakan naa lo ni oun ni ọrẹ kaakiri awọn ẹgbẹ oṣelu, ati pe iṣẹ ti n lọ lati ri i pe oun fa gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ti ipinlẹ Enugu, Ifeanyi Ugwuanyi ati Bala Muhammed ti i ṣe gomina ipinlẹ Bauchi wọn ẹgbẹ APC.


Fani-Kayọde ni oun loun wa nidii awọn gomina mẹta to ṣẹṣẹ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC laipẹ yii. Iyẹn Gomina ipinlẹ Cross Rivers, Ben Ayade, Gomina ipinlẹ Ebonyi, Dave Umuahi, ati ti Zamfara, Bello Matawale Balla. Bakan naa lo ni oun ni ọrẹ kaakiri awọn ẹgbẹ oṣelu, ati pe iṣẹ ti n lọ lati ri i pe oun fa gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ti ipinlẹ Enugu, Ifeanyi Ugwuanyi ati Bala Muhammed ti i ṣe gomina ipinlẹ Bauchi wọn ẹgbẹ APC. Sugbọn ọpọ eeyan lo ti n sọrọ ọkunrin minisita tẹlẹ yii pe alasọkojẹ ni nitori o ti figba kan sọ pe ko si ohun to le gbe oun pada sọdọ Buhari ati ẹgbẹ oṣelu APC mọ laelae. Aimọye ọrọ buruku lo si ti sọ nigba ẹgbẹ to pada si yii.


Sugbọn ọpọ eeyan lo ti n sọrọ ọkunrin minisita tẹlẹ yii pe alasọkojẹ ni nitori o ti figba kan sọ pe ko si ohun to le gbe oun pada sọdọ Buhari ati ẹgbẹ oṣelu APC mọ laelae. Aimọye ọrọ buruku lo si ti sọ nigba ẹgbẹ to pada si yii.


Lẹyin ti Gbajabiamiala fi awọn ajijagbara ‘Yoruba Nation’ we afẹmiṣofo, o loun o sọ bẹẹ mọ

Faith Adebọla, Eko Olori ileegbimọ aṣoju-ṣofin ilẹ wa l’Abuja, Ọnarebu Fẹmi Gbajabiamila, ti wọn lo sọ pe ko siyatọ laarin awọn to n ja fun yiya kuro lara Naijiria ati awọn eeṣin-o-kọku afẹmiṣofo, o lọmọ iya kan naa ni wọn, ti sọ pe oun ko sọ bẹẹ mọ, o ni wọn yi ọrọ oun po ni. Ninu iroyin to n ja ranyin lori atẹ ayelujara tawọn eeyan ka mọ olori aṣofin naa lẹnu, wọn lo jade ninu ọrọ ikini-kaabọ to ba awọn ẹlẹgbẹ rẹ sọ nileegbimọ ọhun l’Ọjọruu, Wẹsidee yii lapa kan pe: “Nibi ta a de yii, a ti gbajumọ eto aabo orileede wa lori erongba awọn eeṣin-o-kọ ‘ku afẹmiṣofo ti wọn fẹẹ yi aye pada si ijọba tiwọn atawọn janduku agbebọn ti wọn n ṣoro bii agbọn tori owo ti wọn n ri. Omi-in to yẹ ka fi kun un bayii ni tawọn kan ti wọn n halẹ, ti wọn si dunkooko mọ wa bii tawọn ta a sọ yii. Ni Guusu, Iwọ-Oorun ati Ila-Oorun Naijiria, awọn ọmọ isọta atawọn ọdaran ti wọn n ṣe bii pe ajijagbara fun pinpin Naijiria lawọn ti bẹrẹ si daluru gidi, wọn n da ẹmi eeyan legbodo, wọn si fẹẹ doju ọrọ-aje bolẹ, lodi si awa ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ wọn ati ijọba Naijiria pẹlu. Awọn eeyan yii, to jẹ pe wọn o lero meji ju bi wọn ṣe maa huwa ika sọmọlakeji wọn, to jẹ gbogbo ọna ni wọn fi n wa bi wọn ṣe maa ba dukia ẹni ẹlẹni jẹ, ti wọn maa da eto ẹkọ, okoowo, ati tawọn ileeṣẹ ru, to jẹ gbogbo ọna ni wọn n ṣan lati ba awọn ileeṣẹ ijọba jẹ, ki wọn ba awujọ ati adugbo jẹ, to jẹ pe wọn ki i fẹ ba ijọba fikun lukun, bẹẹ ni wọn o fẹẹ gbọ ero mi-in to yatọ si tiwọn nikan, wọn o yatọ si awọn Boko Haram ati awọn ISWAP. Ta a ba fun wọn laaye diẹ si i, wọn maa na orileede wa tan bii owo ni, wọn si maa pa a run.” Bayii ni Fẹmi sọrọ rẹ, ṣugbọn bi ọrọ naa ṣe bọ sori atẹ ayelujara, lawọn eeyan ti n sọko ọrọ loriṣiiriṣii, wọn lọrọ ti ko yẹ ko tẹnu ọmọ Yoruba atata tabi olori jade lọrọ ọhun.


Ni Guusu, Iwọ-Oorun ati Ila-Oorun Naijiria, awọn ọmọ isọta atawọn ọdaran ti wọn n ṣe bii pe ajijagbara fun pinpin Naijiria lawọn ti bẹrẹ si daluru gidi, wọn n da ẹmi eeyan legbodo, wọn si fẹẹ doju ọrọ-aje bolẹ, lodi si awa ọmọ Naijiria ẹlẹgbẹ wọn ati ijọba Naijiria pẹlu. Awọn eeyan yii, to jẹ pe wọn o lero meji ju bi wọn ṣe maa huwa ika sọmọlakeji wọn, to jẹ gbogbo ọna ni wọn fi n wa bi wọn ṣe maa ba dukia ẹni ẹlẹni jẹ, ti wọn maa da eto ẹkọ, okoowo, ati tawọn ileeṣẹ ru, to jẹ gbogbo ọna ni wọn n ṣan lati ba awọn ileeṣẹ ijọba jẹ, ki wọn ba awujọ ati adugbo jẹ, to jẹ pe wọn ki i fẹ ba ijọba fikun lukun, bẹẹ ni wọn o fẹẹ gbọ ero mi-in to yatọ si tiwọn nikan, wọn o yatọ si awọn Boko Haram ati awọn ISWAP. Ta a ba fun wọn laaye diẹ si i, wọn maa na orileede wa tan bii owo ni, wọn si maa pa a run.” Bayii ni Fẹmi sọrọ rẹ, ṣugbọn bi ọrọ naa ṣe bọ sori atẹ ayelujara, lawọn eeyan ti n sọko ọrọ loriṣiiriṣii, wọn lọrọ ti ko yẹ ko tẹnu ọmọ Yoruba atata tabi olori jade lọrọ ọhun. Bawọn kan ṣe n bu u lawọn mi-in n sọ pe sọ agbara lo n pa a bii ọti to fi n tutukutu. Eti ọkunrin naa ko di si bawọn eeyan ṣe n sọrọ si i, boya eyi lo mu ko lọọ kọ atẹjade mi-in, leyii to fi sọ pe wọn ti n yi ọrọ toun sọ ọhun po, o ni wọn ti n fun un ni itumọ mi-in. Oludamọran si Abẹnugan awọn aṣofin naa lori eto iroyin, Ọgbẹni Lanre Lasisi, sọ pe ọga oun ko darukọ awọn to n ja fun Yoruba Nation tabi Biafra o, bẹẹ ni ki i ṣe awọn lo n ba wi rara.


Bawọn kan ṣe n bu u lawọn mi-in n sọ pe sọ agbara lo n pa a bii ọti to fi n tutukutu. Eti ọkunrin naa ko di si bawọn eeyan ṣe n sọrọ si i, boya eyi lo mu ko lọọ kọ atẹjade mi-in, leyii to fi sọ pe wọn ti n yi ọrọ toun sọ ọhun po, o ni wọn ti n fun un ni itumọ mi-in. Oludamọran si Abẹnugan awọn aṣofin naa lori eto iroyin, Ọgbẹni Lanre Lasisi, sọ pe ọga oun ko darukọ awọn to n ja fun Yoruba Nation tabi Biafra o, bẹẹ ni ki i ṣe awọn lo n ba wi rara. O ni awọn janduku ati onijangbọn ẹda to wa lawujọ wa ti wọn n wa nnkan ti wọn maa fi boju lati ṣọṣẹ tabi da rugudu silẹ ni Gbajabiamila n bawi. Sibẹ titi di ba a ṣe n sọ yii lawọn eeyan ta ku, wọn ni irọ gbuu ni Fẹmi n pa, wọn ni lẹyin to sọrọ tan lo ṣẹṣẹ n ro abajade rẹ, eyi lo mu ko sọ p’oun o sọ bẹẹ mọ, wọn loju lagba n ya, agba ki i ya’nu.


O ni awọn janduku ati onijangbọn ẹda to wa lawujọ wa ti wọn n wa nnkan ti wọn maa fi boju lati ṣọṣẹ tabi da rugudu silẹ ni Gbajabiamila n bawi. Sibẹ titi di ba a ṣe n sọ yii lawọn eeyan ta ku, wọn ni irọ gbuu ni Fẹmi n pa, wọn ni lẹyin to sọrọ tan lo ṣẹṣẹ n ro abajade rẹ, eyi lo mu ko sọ p’oun o sọ bẹẹ mọ, wọn loju lagba n ya, agba ki i ya’nu.


Bi Jonathan ba fẹẹ dupo aarẹ ninu ẹgbẹ wa ni 2023, aaye wa fun un -APC

Ẹgbẹ oṣelu APC ti ni bi aarẹ tẹlẹ ni Naijiria, Ọmọwe Goodluck Ebele Jonathan, ba fẹẹ dije dupo aarẹ orilẹ-ede yii ninu ẹgbẹ oṣelu Onigbaalẹ yii, aaye wa fun un daadaa. Akọwe apapọ ẹgbẹ APC to tún n ri si apejọpọ wọn, John Akpanudoedehe, lo sọrọ yii l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹsan -an yii, nigba to fara han lori eto ileeṣẹ Tẹlifiṣan Channels kan to ni i ṣe pẹlu oṣelu. Ọkunrin naa tẹsiwaju pe bi Jonathan ba fi le darapọ mọ APC, iyi ẹni to ti jẹ ọmọ ẹgbẹ tẹlẹ lawọn yoo fun un, nitori bawọn ṣe maa n ṣe ninu APC niyẹn. Akọwe APC yii sọ pe oun ṣẹṣẹ n gbọ ọ fungba akọkọ ni, pe awọn n reti aarẹ tẹlẹ naa ninu ẹgbẹ awọn. O ni iroyin nla ni yoo jẹ, awọn yoo si ki i kabọ bii ọmọ ọlọba ni to ba wa. Ṣugbọn o, Ọgbẹni John sọ pe Jonathan yoo ni lati ta kangbọn pẹlu awọn akopa yooku to ba ba ninu ẹgbẹ APC ko too le gba tikẹẹti o. O ni ki i ṣe pe yoo kan wọle ṣọọ lai koju ẹnikankan.


Akọwe APC yii sọ pe oun ṣẹṣẹ n gbọ ọ fungba akọkọ ni, pe awọn n reti aarẹ tẹlẹ naa ninu ẹgbẹ awọn. O ni iroyin nla ni yoo jẹ, awọn yoo si ki i kabọ bii ọmọ ọlọba ni to ba wa. Ṣugbọn o, Ọgbẹni John sọ pe Jonathan yoo ni lati ta kangbọn pẹlu awọn akopa yooku to ba ba ninu ẹgbẹ APC ko too le gba tikẹẹti o. O ni ki i ṣe pe yoo kan wọle ṣọọ lai koju ẹnikankan. Ẹ oo ranti pe loṣu kọkanla, ọdun 2020, awọn olori APC kan ṣabẹwo si Jonathan, awọn eeyan fi sọ pe wọn fẹẹ fa oju rẹ mọra ni.


Ẹ oo ranti pe loṣu kọkanla, ọdun 2020, awọn olori APC kan ṣabẹwo si Jonathan, awọn eeyan fi sọ pe wọn fẹẹ fa oju rẹ mọra ni.


Ọwọ ẹṣọ Amọtẹkun tẹ awọn Fulani meji to rufin ifẹranjẹko l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹsọ Amọtẹkun ipinlẹ Ondo ti fi pampẹ ofin gbe awọn Fulani meji ti wọn ṣẹ sofin ifẹranjẹko lọna aitọ. Awọn afurasi ọdaran ọhun, Abdullahi Sanni ati ẹgbọn rẹ, Baba, lọwọ tẹ lagbegbe Iju, nijọba ibilẹ Ariwa, Akurẹ, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Alaye ti Oloye Adetunji Adelẹyẹ to jẹ oludari ẹṣọ alaabo naa ṣe fun wa ni pe awọn darandaran ti awọn mu ọhun ti ṣẹ sofin nipa fífi nnkan ọṣin wọn ba ire oko awọn agbẹ kan jẹ. O ni awọn ti ṣetan lati maa fi eyikeyii tọwọ ba ti tẹ ninu awọn darandaran ọhun jofin nitori pe ohun ti ko bojumu rara ni bi wọn ṣe kọ lati ka ofin tuntun ti Gomina Akeredolu ṣẹṣẹ buwọ lu naa si. Adelẹyẹ ni ọjọ meji sẹyin lawọn sì fi panpẹ ofin gbe awọn Fulani mẹta pẹlu maaluu bii ọgọsan-an lori ẹsun yii kan naa. Ọkan-o-jọkan ipade lo ni awọn ti ṣe pẹlu ẹni to jẹ alaga ẹgbẹ Miyẹti Allah nipinlẹ Ondo fun bo ṣe fẹẹ bawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ sọrọ, ko si lawọn lọyẹ lori pataki ati anfaani to rọ mọ ofin tuntun naa, ṣugbọn to jẹ pe kaka kewe agbọn rọ, pipele lo tun n pele si i. Oludari ẹsọ Amọtẹkun ọhun ni ẹbẹ lawọn Fulani ọhun maa n bẹ lọpọ igba tọwọ ba tẹ wọn lori ẹsun ṣiṣe lodi sofin ti awọn si maa n fun wọn lanfaani ati san owo itanran fun awọn ti wọn ba ba nnkan ọgbin wọn jẹ.


O ni awọn ti ṣetan lati maa fi eyikeyii tọwọ ba ti tẹ ninu awọn darandaran ọhun jofin nitori pe ohun ti ko bojumu rara ni bi wọn ṣe kọ lati ka ofin tuntun ti Gomina Akeredolu ṣẹṣẹ buwọ lu naa si. Adelẹyẹ ni ọjọ meji sẹyin lawọn sì fi panpẹ ofin gbe awọn Fulani mẹta pẹlu maaluu bii ọgọsan-an lori ẹsun yii kan naa. Ọkan-o-jọkan ipade lo ni awọn ti ṣe pẹlu ẹni to jẹ alaga ẹgbẹ Miyẹti Allah nipinlẹ Ondo fun bo ṣe fẹẹ bawọn ọmọ ẹgbẹ rẹ sọrọ, ko si lawọn lọyẹ lori pataki ati anfaani to rọ mọ ofin tuntun naa, ṣugbọn to jẹ pe kaka kewe agbọn rọ, pipele lo tun n pele si i. Oludari ẹsọ Amọtẹkun ọhun ni ẹbẹ lawọn Fulani ọhun maa n bẹ lọpọ igba tọwọ ba tẹ wọn lori ẹsun ṣiṣe lodi sofin ti awọn si maa n fun wọn lanfaani ati san owo itanran fun awọn ti wọn ba ba nnkan ọgbin wọn jẹ. O ni ijiya to kere ju fun ẹnikẹni to ba ti ṣẹ si ofin ifẹranjẹko ipinlẹ Ondo ni ẹwọn ọdun mẹta tabi ko san ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan Naira gẹgẹ bii owo itanran. Oloye Adelẹyẹ ni awọn ti kilọ fawọn darandaran to wa nipinlẹ Ondo pe ko si aaye fun dida ẹran lati ibi kan lọ si ibomiiran mọ gẹgẹ bi wọn ti n ṣe tẹlẹ, o ni awọn ti sọ fun wọn ki wọn maa ko awọn ẹran wọn sinu ọkọ nigbakuugba ti wọn ba fẹẹ kuro nibikan lọ sibomi-in.


O ni ijiya to kere ju fun ẹnikẹni to ba ti ṣẹ si ofin ifẹranjẹko ipinlẹ Ondo ni ẹwọn ọdun mẹta tabi ko san ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan Naira gẹgẹ bii owo itanran. Oloye Adelẹyẹ ni awọn ti kilọ fawọn darandaran to wa nipinlẹ Ondo pe ko si aaye fun dida ẹran lati ibi kan lọ si ibomiiran mọ gẹgẹ bi wọn ti n ṣe tẹlẹ, o ni awọn ti sọ fun wọn ki wọn maa ko awọn ẹran wọn sinu ọkọ nigbakuugba ti wọn ba fẹẹ kuro nibikan lọ sibomi-in.


Awa la ṣeeṣi yinbọn si abule ti eeyan mẹwaa ti ku, tọpọ fara pa, nipinlẹ Yobe- Ileeṣẹ ologun ofurufu

Jọkẹ Amọri Ileeṣẹ ologun ofurufu ilẹ wa ti jẹwọ pe loootọ lawọn ṣeeṣi yinbọn si abule kan ti wọn n pe ni Abule Buhari, nijọba ibilẹ Yanusari, to wa ni ipinlẹ Yobe, nibi ti eeyan mẹwaa ti ku, ti awọn to le ni ogun fara pa yanna yanna ti wọn si wa lọsibitu ti wọn ti n gba itọju. L’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii naa ni ibọn deede n dun lakọ lakọ ni abule naa, ti ọrọ si di bo o lọ o yago. Ki awọn eeyan si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, eeyan mẹwaa ti ku, ti ọpọ si fara pa yannayanna. Ileeṣẹ ologun ilẹ wa lawọn to mọ nipa iṣẹlẹ yii naka rẹ si, ṣugbọn awọn eeyan naa ni awọn ko mọ ohunkohun nipa rẹ. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni wọn too jẹwọ pe loootọ lawọn ṣeeṣi yinbọn si abule naa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ologun ofurufu, Edward Gabkwet, lo ṣalaye pe awọn ikọ ọmọ ogun ofurufu lọ si agbegbe kan ti wọn n pe ni Kamadougou River line, ni ipinlẹ Yobe, lati dọdẹ awọn Boko Haram ati ISIS kan, nitori awọn gbọ pe wọn n jẹ̀ sibẹ, bẹẹ ni awọn kofiri awọn eeyan naa ni awọn agbegbe yii to paala pẹlu ipinlẹ Niger.


Ileeṣẹ ologun ilẹ wa lawọn to mọ nipa iṣẹlẹ yii naka rẹ si, ṣugbọn awọn eeyan naa ni awọn ko mọ ohunkohun nipa rẹ. Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni wọn too jẹwọ pe loootọ lawọn ṣeeṣi yinbọn si abule naa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ologun ofurufu, Edward Gabkwet, lo ṣalaye pe awọn ikọ ọmọ ogun ofurufu lọ si agbegbe kan ti wọn n pe ni Kamadougou River line, ni ipinlẹ Yobe, lati dọdẹ awọn Boko Haram ati ISIS kan, nitori awọn gbọ pe wọn n jẹ̀ sibẹ, bẹẹ ni awọn kofiri awọn eeyan naa ni awọn agbegbe yii to paala pẹlu ipinlẹ Niger. O ni nitori ibẹ jẹ ibuba awọn Boko Haram lawọn fi fi da ibọn bo agbegbe naa pẹlu ẹsun ti awọn eeyan ti n mu wa pe ibuba awọn afẹmiṣofo yii ni. Ṣugbọn o ni o ṣe ni laaaanu pe awọn pada gbọ pe ibọn naa ṣeeṣi ba awọn araaalu ti aọn kan ku, ti ọpọ si fara pa. Edward ni ohun to mu ki awọn kọkọ sọ pe awọn ko mọ nipa iṣẹlẹ naa ni nigba ti wọn n sọ pe bọmbu ni wọn yin, nitori awọn ko gbe bọmbu lọ sibẹ. O ni wọn ti gbe igbimọ oluwadii dide lati ṣewadii to tọ lori iṣẹlẹ naa.


O ni nitori ibẹ jẹ ibuba awọn Boko Haram lawọn fi fi da ibọn bo agbegbe naa pẹlu ẹsun ti awọn eeyan ti n mu wa pe ibuba awọn afẹmiṣofo yii ni. Ṣugbọn o ni o ṣe ni laaaanu pe awọn pada gbọ pe ibọn naa ṣeeṣi ba awọn araaalu ti aọn kan ku, ti ọpọ si fara pa. Edward ni ohun to mu ki awọn kọkọ sọ pe awọn ko mọ nipa iṣẹlẹ naa ni nigba ti wọn n sọ pe bọmbu ni wọn yin, nitori awọn ko gbe bọmbu lọ sibẹ. O ni wọn ti gbe igbimọ oluwadii dide lati ṣewadii to tọ lori iṣẹlẹ naa. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni iṣẹlẹ naa waye, nibi tawọn ologun oju ofurufu ti ṣina ibọn bolẹ ni Abule Buhari, nipinlẹ Yobe, ti eeyan mẹwaa ku, ti ọpọ si farapa yannayanna.


Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni iṣẹlẹ naa waye, nibi tawọn ologun oju ofurufu ti ṣina ibọn bolẹ ni Abule Buhari, nipinlẹ Yobe, ti eeyan mẹwaa ku, ti ọpọ si farapa yannayanna.


Obinrin di ọga agba patapata ni yunifasiti LASU fungba akọkọ

Ọjọgbọn Ibiyẹmi Ọlatunji-Bello to jẹ iyawo Kọmiṣanna fun eto ayika nipinlẹ Eko, Ọlatunji Bello, ni wọn ti yan bayii gẹgẹ bii ọga agba patapata fun ileewe giga yunifasiti ijọba ipinlẹ Eko, LASU. Obinrin ẹni ọdun mẹtadinlọgọta yii ti wa ni ipo yii gẹgẹ bii adele ọga agba, ki wọn too waa yan an gẹgẹ bii ọga agba pata. Pẹlu ipo tuntun to di mu yii, oun ni obinrin akọkọ ti yoo kọkọ wa niru ipo yii nileewe naa, oun naa si ni olori ileewe giga Fasiti ipinlẹ Eko yii kẹsan-an. Imọ nipa iṣegun oyinbo ni obinrin naa gba oye le lori.


Ẹ wo ọmọ iya meji ti wọn n ṣẹgbẹ okunkun l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọwọ awọn ẹsọ alaabo ilu Ondo ti tẹ tẹgbọn-taburo kan, Sẹgun ati Azeez Adeoye, ti wọn fẹsun kan pe wọn lọwọ ninu bawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun ṣe n para wọn nipakupa niluu Ondo ti i ṣe ibujokoo ijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ondo lati bii oṣu diẹ sẹyin. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, awọn ọmọ iya meji ọhun ati ẹnikan ti wọn n pe ni Isaiah ni wọn fẹsun kan pe wọn ṣeku pa fijilante kan, Ṣeun Akinsiku, si agbegbe Oke-Agunla, niluu Ondo, lọjọ kẹtalelogun, oṣu keje, ọdun ta a wa yii. Ọjọ kẹrin lẹyin eyi, iyẹn lalẹ ọjọ kẹrindinlọgbọn, osu kan naa, ni wọn lawọn mẹtẹẹta tun pa ẹlomi-in tawọn eeyan mọ si, Owolabi Ọladele. Ọladele to jẹ akẹkọọ ọlọdun kẹta lẹka ti wọn ti n kọ nipa ẹṣin Kristiẹni nile-iwe olukọni agba Adeyẹmi la gbọ pe wọn pa si adugbo Tẹrẹrẹ, lagbegbe New Town, l’Ondo. Ọjọ kẹtadinlọgbọn lọwọ tẹ Isaiah ti wọn jọ n ṣiṣẹ ibi, oun lo si darukọ Sẹgun ati Azeez lasiko ti wọn n fọrọ wa a lẹnu wo. Awọn ikọ ọmọ ẹgbẹ okunkun naa ni wọn tun mori le gbọngan Civic Centre to wa lagbegbe Sabo lọjọ yii kan naa, nibi ti wọn ti ṣe ọkan ninu awọn ẹsọ Peace Corps to n ṣọ ibẹ leṣe yannayanna ki wọn too sa lọ.


Ọladele to jẹ akẹkọọ ọlọdun kẹta lẹka ti wọn ti n kọ nipa ẹṣin Kristiẹni nile-iwe olukọni agba Adeyẹmi la gbọ pe wọn pa si adugbo Tẹrẹrẹ, lagbegbe New Town, l’Ondo. Ọjọ kẹtadinlọgbọn lọwọ tẹ Isaiah ti wọn jọ n ṣiṣẹ ibi, oun lo si darukọ Sẹgun ati Azeez lasiko ti wọn n fọrọ wa a lẹnu wo. Awọn ikọ ọmọ ẹgbẹ okunkun naa ni wọn tun mori le gbọngan Civic Centre to wa lagbegbe Sabo lọjọ yii kan naa, nibi ti wọn ti ṣe ọkan ninu awọn ẹsọ Peace Corps to n ṣọ ibẹ leṣe yannayanna ki wọn too sa lọ. Ṣe ni idunnu ṣubu layọ fawọn ọdọ ilu Ondo l’Ọjọruu, Wẹsidee ọsẹ yii, nigba tọwọ apapọ awọn ẹsọ alaabo, ninu eyi ta a ti ri, ẹsọ Amọtẹkun, awọn ọlọpaa, OPC atawọn ọmọ ẹgbẹ to n mojuto eto aabo ilu Ondo pada tẹ ọmọ iya kan naa ti wọn n huwa buruku yii. Awọn mejeeji ni wọn ti n ṣeto ati fi ṣọwọ si olu ileesẹ ọlọpaa to n gbogun ti awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun l’Akurẹ lasiko ti a n ko iroyin yii jọ lọwọ.


Ṣe ni idunnu ṣubu layọ fawọn ọdọ ilu Ondo l’Ọjọruu, Wẹsidee ọsẹ yii, nigba tọwọ apapọ awọn ẹsọ alaabo, ninu eyi ta a ti ri, ẹsọ Amọtẹkun, awọn ọlọpaa, OPC atawọn ọmọ ẹgbẹ to n mojuto eto aabo ilu Ondo pada tẹ ọmọ iya kan naa ti wọn n huwa buruku yii. Awọn mejeeji ni wọn ti n ṣeto ati fi ṣọwọ si olu ileesẹ ọlọpaa to n gbogun ti awọn ọmọ ẹgbẹ okunkun l’Akurẹ lasiko ti a n ko iroyin yii jọ lọwọ.


Idaamu awọn to n gba ọna Eko si Sango-Ọta yoo dopin loṣu kejila- Dapọ Abiọdun

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Nigba ti yoo ba fi di oṣu kejila, ọdun yii, gbogbo wahala ati idaamu ti awọn eeyan ti wọn n gba ọna Eko si Sango-Ọta, nipinlẹ Ogun, n koju yoo ti dohun igbagbe, nitori iṣẹ atunṣe yoo bẹrẹ loju ọna naa laipẹ gẹgẹ bi Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, ṣe wi. Ki i ṣe ọna yii nikan, bakan naa niṣẹ yoo ṣe bẹrẹ loju ọna Eko si Idiroko naa. Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu kẹsan-an yii, ni Abiọdun sọ eyi di mimọ lasiko to n mu Minisita Iṣẹ-ode ati ile kikọ lorilẹ-ede yii, Ọgbẹni Babatunde Raji Fashọla, kaakiri lati ṣayẹwo si ibi kan ti wọn n pe ni Toll Plaza, ti iṣẹ n lọ lori rẹ lọwọ lagbegbe Lotto, loju ọna marosẹ Eko s’Ibadan. Gomina ṣalaye pe atunṣe awọn ọna yii yoo waye lati ọwọ ajọ to tun ọna ṣe ti wọn n pe ni FERMA. O ni yoo le ṣẹnji diẹ ni biliọnu mẹtala ti wọn yoo fi ṣe e(13.4b), eyi yoo si jẹ ara biliọnu mẹrindinlọgọta (56b) ti wọn ya sọtọ fun iṣẹ ọna yii. “A maa ko awọn to n taja lawọn ọna yii kuro lọ sibomi-in, a maa ri si sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ ọkọ to maa n ṣẹlẹ nibẹ, gbogbo ohun to ba yẹ ka ṣe pata la maa ṣe lati mu idẹrun ba awọn eeyan to n gba oju ọna yii lojumọ.


Gomina ṣalaye pe atunṣe awọn ọna yii yoo waye lati ọwọ ajọ to tun ọna ṣe ti wọn n pe ni FERMA. O ni yoo le ṣẹnji diẹ ni biliọnu mẹtala ti wọn yoo fi ṣe e(13.4b), eyi yoo si jẹ ara biliọnu mẹrindinlọgọta (56b) ti wọn ya sọtọ fun iṣẹ ọna yii. “A maa ko awọn to n taja lawọn ọna yii kuro lọ sibomi-in, a maa ri si sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ ọkọ to maa n ṣẹlẹ nibẹ, gbogbo ohun to ba yẹ ka ṣe pata la maa ṣe lati mu idẹrun ba awọn eeyan to n gba oju ọna yii lojumọ. “Ipo ti ọna yii wa bayii ṣeeyan laaanu pupọ, emi naa gba ibẹ kọja, aanu awọn eeyan ilu yii si ṣe mi, ṣugbọn gẹgẹ bi minista ṣe sọ, a maa tete wa atunṣe si awọn apa ibi to ti bajẹ gidi loju ọna yii, ki i ṣe ni Tool Gate nikan, ṣugbọn titi de bii kilomota meji si i loju ọna yii, titi de Abẹokuta ni” Bẹẹ ni Gomina Dapọ Abiọdun wi. Nipa ti Ọta-Idiroko, o ni wọn ko ti i gbe e fun agbaṣẹṣe kankan fun atunṣe, ṣugbọn oun ti ba Ọtunba Mike Adenuga sọrọ, pe ko fi owo-ori ti ileeṣẹ rẹ iba san ṣe ọna naa gẹgẹ bii ọna ibaṣepọ pẹlu ijọba. Gomina sọ pe eyi ko yatọ si bi Dangote ṣe n fi owo ori ileeṣẹ rẹ ṣe ọna Interchange si Papalanto.


“Ipo ti ọna yii wa bayii ṣeeyan laaanu pupọ, emi naa gba ibẹ kọja, aanu awọn eeyan ilu yii si ṣe mi, ṣugbọn gẹgẹ bi minista ṣe sọ, a maa tete wa atunṣe si awọn apa ibi to ti bajẹ gidi loju ọna yii, ki i ṣe ni Tool Gate nikan, ṣugbọn titi de bii kilomota meji si i loju ọna yii, titi de Abẹokuta ni” Bẹẹ ni Gomina Dapọ Abiọdun wi. Nipa ti Ọta-Idiroko, o ni wọn ko ti i gbe e fun agbaṣẹṣe kankan fun atunṣe, ṣugbọn oun ti ba Ọtunba Mike Adenuga sọrọ, pe ko fi owo-ori ti ileeṣẹ rẹ iba san ṣe ọna naa gẹgẹ bii ọna ibaṣepọ pẹlu ijọba. Gomina sọ pe eyi ko yatọ si bi Dangote ṣe n fi owo ori ileeṣẹ rẹ ṣe ọna Interchange si Papalanto. Gomina ni bawọn ko ba ṣe ohun to yẹ ni, Dangote ko ni i fi owo rẹ ṣe ọna yii, nitori o fẹrẹ to aadọrin biliọnu (70b) ti atunṣe ọna nla meji naa yoo na an. Bakan naa lo ni Dangote tun ti gba lati ṣe ọna Ẹpẹ-Ijẹbu-Ode lati Odogbolu. Ninu ọrọ Minista to ṣabẹwo sipinlẹ Ogun naa, Babatunde Fashọla, o ni oju ọna Eko si Ọta yii, ọwọ ijọba ana lawọn ti jogun ẹ. Fashọla sọ pe ọdun 2000 ni wọn kọkọ gbe e fun agbaṣẹṣe, biliọnu mẹfa naira ni wọn ni ki wọn fi ṣe e nigba naa, ṣugbọn ni bayii, biliọnu mẹrindinlọgọta (56b) ni ọna yii yoo nilo ko too pari patapata.


Gomina ni bawọn ko ba ṣe ohun to yẹ ni, Dangote ko ni i fi owo rẹ ṣe ọna yii, nitori o fẹrẹ to aadọrin biliọnu (70b) ti atunṣe ọna nla meji naa yoo na an. Bakan naa lo ni Dangote tun ti gba lati ṣe ọna Ẹpẹ-Ijẹbu-Ode lati Odogbolu. Ninu ọrọ Minista to ṣabẹwo sipinlẹ Ogun naa, Babatunde Fashọla, o ni oju ọna Eko si Ọta yii, ọwọ ijọba ana lawọn ti jogun ẹ. Fashọla sọ pe ọdun 2000 ni wọn kọkọ gbe e fun agbaṣẹṣe, biliọnu mẹfa naira ni wọn ni ki wọn fi ṣe e nigba naa, ṣugbọn ni bayii, biliọnu mẹrindinlọgọta (56b) ni ọna yii yoo nilo ko too pari patapata. O ni loootọ lo jẹ pe wọn pari ọna naa lapa ibi ti Eko pari si, keeyan too wọ ipinlẹ Ogun, o ni ṣugbọn ibi ati-gun oke biriji Ọta ko bọ si i rara. Nipa ti Ọta-Idiroko, Fashọla sọ pe iṣẹ ti n lọ lori wiwọn ọna yii ati bawọn yoo ṣe ṣe e. O ni ijọba ipinlẹ Ogun naa si ti ṣetan lati ṣe koto idaminu, ki wọn si palẹ ohun gbogbo to ba yẹ mọ lọna yii. Minista yii kaaanu awọn to n gba ọna yii, o ni ijọba paapaa nilo atilẹyin awọn aṣofin, nipa titete yọnda owo fawọn iṣẹ idagbasoke bii eyi lorilẹ-ede wa.


O ni loootọ lo jẹ pe wọn pari ọna naa lapa ibi ti Eko pari si, keeyan too wọ ipinlẹ Ogun, o ni ṣugbọn ibi ati-gun oke biriji Ọta ko bọ si i rara. Nipa ti Ọta-Idiroko, Fashọla sọ pe iṣẹ ti n lọ lori wiwọn ọna yii ati bawọn yoo ṣe ṣe e. O ni ijọba ipinlẹ Ogun naa si ti ṣetan lati ṣe koto idaminu, ki wọn si palẹ ohun gbogbo to ba yẹ mọ lọna yii. Minista yii kaaanu awọn to n gba ọna yii, o ni ijọba paapaa nilo atilẹyin awọn aṣofin, nipa titete yọnda owo fawọn iṣẹ idagbasoke bii eyi lorilẹ-ede wa.


Ileewe to ba gba ọmọ ti ko pe ọdun mejila si girama yoo rugi oyin l’Ekoo -Sanwo-Olu

Faith Adebọla, Eko Gomina ipinlẹ Eko, Oluṣọla Babajide Sanwo-Olu, ti kede pe lati asiko yii, ẹṣẹ nla ni fun ileewe eyikeyii nipinlẹ Eko, ibaa jẹ tijọba abi ti aladaani, lati gba ọmọ ti ko ti i pe ọdun mejila lọjọ-ori sileewe girama, wọn lawọn alaṣẹ ileewe bẹẹ maa fẹnu fẹra bii abẹbẹ ni. Ninu atẹjade kan lati ọfiisi Akọwe agba lẹka eto ẹkọ, eyi ti Abilekọ A. A. Adebọwale buwọ lu lorukọ Akọwe agba, o ni ofin tuntun yii ti bẹrẹ iṣẹ lati saa ikẹkọọ ọdun 2021 yii, paapaa bawọn akẹkọọ tuntun ṣe n wọle sileewe girama lọsẹ yii. Sanwo-Olu ni o pọn dandan fun ijọba Eko lati gbe igbesẹ yii latari bawọn ọmọ keekeekee ṣe n rọ lọ sileewe giga nigba tọjọ-ori wọn ṣi kere jọjọ, to jẹ ileewe pamari lo ṣi yẹ ki wọn wa. Ijọba ni ẹnikẹni to ba lufin yii fun igba akọkọ yoo sanwo itanran ẹgbẹrun lọna aadọta naira (N50,000), ṣugbọn tonitọhun ba tun lufin naa lẹẹkeji, owo itanran rẹ yoo jẹ ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira (N100,000) pẹlu lẹta ikilọ tawọn ma fun un. Ẹni ti ajere ba waa ṣi mọ lori lẹẹkẹta ko ni i sanwo itanran o, ileewe rẹ lawọn yoo ti pa, awọn yoo si gba iwe-aṣẹ to fi n ṣiṣẹ lọwọ rẹ, tabi kawọn le e danu lẹnu iṣẹ ọba, to ba jẹ ileewe ijọba ni.


Sanwo-Olu ni o pọn dandan fun ijọba Eko lati gbe igbesẹ yii latari bawọn ọmọ keekeekee ṣe n rọ lọ sileewe giga nigba tọjọ-ori wọn ṣi kere jọjọ, to jẹ ileewe pamari lo ṣi yẹ ki wọn wa. Ijọba ni ẹnikẹni to ba lufin yii fun igba akọkọ yoo sanwo itanran ẹgbẹrun lọna aadọta naira (N50,000), ṣugbọn tonitọhun ba tun lufin naa lẹẹkeji, owo itanran rẹ yoo jẹ ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un naira (N100,000) pẹlu lẹta ikilọ tawọn ma fun un. Ẹni ti ajere ba waa ṣi mọ lori lẹẹkẹta ko ni i sanwo itanran o, ileewe rẹ lawọn yoo ti pa, awọn yoo si gba iwe-aṣẹ to fi n ṣiṣẹ lọwọ rẹ, tabi kawọn le e danu lẹnu iṣẹ ọba, to ba jẹ ileewe ijọba ni. Atẹjade naa ṣalaye fawọn obi, ọpọ iṣoro to maa jẹ yọ nigba tawọn ọmọ ti ko ti i dagba to ba lawọn fẹẹ wọle si kilaasi JSS 1, o lawọn ti fun ajọ SUBEB, iyẹn State Universal Basic Education Board, laṣẹ lati ri i pe wọn ṣayẹwo awọn ọmọ to fẹẹ wọle naa daadaa, ki wọn si ri pe awọn ileewe tẹle ilana ati ofin tijọba ṣe yii. O ni gbogbo ọna nijọba ipinlẹ Eko n ṣan lati ri i pe eto ẹkọ tubọ sunwọn si i jake-jado ipinlẹ naa, apa o si ni i kun ijọba lati ṣe bẹẹ, tori naa kawọn obi, olukọ, alaṣẹ ileewe ati awọn akẹkọọ naa fọwọsowọpọ pẹlu ijọba.


Atẹjade naa ṣalaye fawọn obi, ọpọ iṣoro to maa jẹ yọ nigba tawọn ọmọ ti ko ti i dagba to ba lawọn fẹẹ wọle si kilaasi JSS 1, o lawọn ti fun ajọ SUBEB, iyẹn State Universal Basic Education Board, laṣẹ lati ri i pe wọn ṣayẹwo awọn ọmọ to fẹẹ wọle naa daadaa, ki wọn si ri pe awọn ileewe tẹle ilana ati ofin tijọba ṣe yii. O ni gbogbo ọna nijọba ipinlẹ Eko n ṣan lati ri i pe eto ẹkọ tubọ sunwọn si i jake-jado ipinlẹ naa, apa o si ni i kun ijọba lati ṣe bẹẹ, tori naa kawọn obi, olukọ, alaṣẹ ileewe ati awọn akẹkọọ naa fọwọsowọpọ pẹlu ijọba.


Oyetọla ti sọ ọ dofin, ko saaye fifẹranjẹko ni gbangba mọ l’Ọṣun

Ofin ka maa fi maaluu jẹko ni gbangba kaakiri origun mẹrẹẹrin ipinlẹ Ọṣun ti bẹrẹ iṣẹ lẹyẹ-o-sọka nipinlẹ naa. Gomina wọn, Adegboyega Oyetọla, lo buwọ lu abadofin naa, to sọ ọ dofin. Ṣaaju lawọn aṣofin ipinlẹ Ọṣun ti pari iṣẹ lori abadofin ọhun, eyi ti wọn ti n jiroro lori rẹ lati ọsẹ meloo kan sẹyin, bi wọn ti pari iṣẹ lori abadofin ọhun, ti wọn si lu u lontẹ, ni wọn taari ẹda kan si gomina wọn lati buwọ lu u. Akọwe Iroyin fun gomina, Ọgbẹni Ismaila Omipidan, lo fidi ẹ mulẹ fawọn oniroyin l’Ọjọruu, Wẹsidee yii, o ni Gomina Oyetọla ti faṣẹ si abadofin naa, o ti buwọ lu u, o si ti sọ ọ di ofin ti wọn yoo ṣamulo rẹ nipinlẹ wọn. “Gomina ti buwọ lu ofin to ta ko fifi ẹran jẹko ni gbangba nipinlẹ Ọṣun lẹsẹkẹsẹ ti abadofin naa dori tabili rẹ latọdọ awọn aṣofin ipinlẹ wa. A ti ba awọn agbofinro ati ẹṣọ alaabo gbogbo sọrọ lori ofin yii, wọn gbọdọ ri i pe ofin naa di mimuṣẹ kaakiri origun mẹrẹẹrin ipinlẹ Ọṣun. ‘‘Ọkan ninu awọn ipinlẹ ti alaafia ti jọba lorileede yii nipinlẹ wa, a o si fẹẹ ni wahala awọn darandaran to n ba oko oloko jẹ tabi ti wọn n ṣe akọlu sawọn agbẹ nibi, tori igbimọ kan ta a gbe kalẹ lati ri si igbe alaafia laarin awọn agbẹ ati awọn Fulani ati Bororo n ṣiṣẹ wọn bii iṣẹ gidi ni, Ọnarebu Mudaṣiru Toogun lo ṣalaga igbimọ naa.


“Gomina ti buwọ lu ofin to ta ko fifi ẹran jẹko ni gbangba nipinlẹ Ọṣun lẹsẹkẹsẹ ti abadofin naa dori tabili rẹ latọdọ awọn aṣofin ipinlẹ wa. A ti ba awọn agbofinro ati ẹṣọ alaabo gbogbo sọrọ lori ofin yii, wọn gbọdọ ri i pe ofin naa di mimuṣẹ kaakiri origun mẹrẹẹrin ipinlẹ Ọṣun. ‘‘Ọkan ninu awọn ipinlẹ ti alaafia ti jọba lorileede yii nipinlẹ wa, a o si fẹẹ ni wahala awọn darandaran to n ba oko oloko jẹ tabi ti wọn n ṣe akọlu sawọn agbẹ nibi, tori igbimọ kan ta a gbe kalẹ lati ri si igbe alaafia laarin awọn agbẹ ati awọn Fulani ati Bororo n ṣiṣẹ wọn bii iṣẹ gidi ni, Ọnarebu Mudaṣiru Toogun lo ṣalaga igbimọ naa. ‘‘Ka too ṣofin yii, a ti sọ asọye pọ pẹlu awọn tọrọ kan lati jiroro daadaa lori ọrọ yii, a si ti la awọn darandaran lọyẹ nipa anfaani to wa ninu fifẹranjẹko lọna ti igbalode. A ti ṣalaye pe ki wọn kan si ẹka to n ri si iṣẹ ọgbin nipinlẹ yii fun itọsọna bi wọn ṣe le ṣe e.” O ṣalaye pe ofin tuntun yii maa ṣiṣẹ lati daabo bo awọn araalu lọwọ ipakupa, ifipabanilopọ, ihalẹmọni, biba ire oko jẹ ati biba ayika jẹ pẹlu. Ninu ofin naa, ọmọ ti ko i tojuubọ to ba n da maaluu kiri ṣẹ lodi si isọri kẹta ati ikẹrin, awọn obi ati alagbatọ iru ọmọ bẹẹ maa sanwo itanran ti ko din ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun naira, afi to ba jẹ pe wọn n tẹle majeṣin to n da maaluu ọhun kiri.


‘‘Ka too ṣofin yii, a ti sọ asọye pọ pẹlu awọn tọrọ kan lati jiroro daadaa lori ọrọ yii, a si ti la awọn darandaran lọyẹ nipa anfaani to wa ninu fifẹranjẹko lọna ti igbalode. A ti ṣalaye pe ki wọn kan si ẹka to n ri si iṣẹ ọgbin nipinlẹ yii fun itọsọna bi wọn ṣe le ṣe e.” O ṣalaye pe ofin tuntun yii maa ṣiṣẹ lati daabo bo awọn araalu lọwọ ipakupa, ifipabanilopọ, ihalẹmọni, biba ire oko jẹ ati biba ayika jẹ pẹlu. Ninu ofin naa, ọmọ ti ko i tojuubọ to ba n da maaluu kiri ṣẹ lodi si isọri kẹta ati ikẹrin, awọn obi ati alagbatọ iru ọmọ bẹẹ maa sanwo itanran ti ko din ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun naira, afi to ba jẹ pe wọn n tẹle majeṣin to n da maaluu ọhun kiri. Bakan naa, eewọ ni lati maa da maaluu kiri lori ilẹ, lati ibi kan si omi-in, koda teeyan ba fẹẹ fi mọto tabi reluwee ko iru ẹran bẹẹ paapaa, o gbọdọ jẹ laarin aago meje alẹ si aago mẹfa owurọ, aijẹ bẹẹ, tọhun yoo lufin ọba.


Bakan naa, eewọ ni lati maa da maaluu kiri lori ilẹ, lati ibi kan si omi-in, koda teeyan ba fẹẹ fi mọto tabi reluwee ko iru ẹran bẹẹ paapaa, o gbọdọ jẹ laarin aago meje alẹ si aago mẹfa owurọ, aijẹ bẹẹ, tọhun yoo lufin ọba.