Àwọn Ènìyàn Ìlú Calabar Gbóríyìn Fún Àjọ Elétò Ìdìbò Fún Ìgbáradì Tí Ó Yarantí

Àwọn ará ìlú Calabar, ti àgbègbè IBB àti Atimbo ní Ìpínlẹ̀ Cross River ti gbé òsùbà fún Àjọ Elétò Ìdìbò fún ètò tí ó péye àti ìpèsè oun èlò fún ìdìbò lásìkò tí ó yẹ, fún ìdìbò Gómìnà àti asojú ilé ìgbìmọ̀ asòfin ìpínlẹ̀. Àríwòye wà pé àwọn oun èlò fún ìdìbò tètè dé ibùdó ìdìbò, léyìí tí ó jẹ́ àyípadà rere sí ti ìdìbò gbogbogbòò ti ọjọ́ kẹẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n osù kejì. Ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀ ní pẹrẹwu ní àgbègbè náà tí gbogbo nkan sì ń lọ déédé. Àwọn olùdìbò tú yááyá jáde láti se ojúse wọn, àlàáfíà sì ń jọba ní àgbègbè náà.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Borno, Ọ̀jọ̀gbọ́n Babagana ti dìbò

Gomina ipinlẹ Borno, Ojogbon Babagana Umara Zulum ti dibo rẹ ni ẹka ibo ni ilu abinibi rẹ ni Mafa, Ajari 006, ìpín B. Nọmba awọn oludibo ti o forukọsilẹ jẹ mẹfalelẹgbẹrin lapapọ ní ẹka idibo naa. O gboriyin fun awon araalu fun bi wọn se jade lati dibo wọn, o si rọ wọn lati wa ni isokan ati alaafia jakejado. Mafa ni olu ileeṣẹ ijọba ibilẹ Mafa ni Borno, nkan bii 35km si Maiduguri. Ile Akede Naijiria, Voice of Nigeria lo jábò pe àwọn oṣiṣẹ aabo wa ni ọpọlọpọ awọn agbegbe ibo lati rii daju pe eto idibo naa waye lai si wahala kankan. George Ọláyinká Akíntọ́lá.


Ìbò Dídì Ti Bẹ̀rẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Ebonyi Báyìí.

Ní Ibùdó Ìdìbò Kẹjo (008), Government Trade Centre, Ìjọba ibilẹ Ebonyi, àwọn òṣìṣẹ́ elétò ìdìbò àti ti àjọ INEC ti gúnlẹ̀ sí ibẹ̀. Ní ibi ibùdó ìbò yìí, ìṣòro ọ̀dà ti wọn o fi tẹ ìka àtànpàkò láti di ìbò ni o ń báwon fínra. Àjọ INEC ti bẹ̀rẹ̀ sí ní lo àwòrán tó wà lórí ẹ̀rọ BVAS látàrí ìṣòro yìí láti lè mú kí iṣẹ́ wọn tẹ̀ síwájú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


A ti sèkìlọ̀ fún àwọn Yorùbá ní ìpínlẹ̀ Jigawa láti yẹra fún ìwà jàndùkú lásìkò ìdìbò – Ọba Murtala Muhammad Mas’ud.

Ọ̀ba àwọn Yorùbá ní ìlú Dutse to jẹ́ olú ìlú ìpínlẹ̀ Jigawa ọba Murtala Muhammad Mas’ud,Sarkin Yorùbáwá Dutse emirate ti ni kó tó di ọjọ́ ìbò ni àwọn ti se ìpàdé lọba-lọba láti sèkìlọ̀ fún gbogbo àwọn ọmọ Yorùbá tó ń gbé ni ìpínlẹ̀ Jigawa láti máa lọ́wọ́ nínú ìwà jàǹdùkú àti àwọn ìwà ọ̀daràn míràn lásìkò ètò ìdìbò. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud sọ̀rọ̀ yìí lásìkò ètò ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò ti àwọn akọ̀ròyìn ilé Akéde Nàíjíríà, Voice of Nigeria, Ademola Adepoju àti Ronke Osunduya sé pẹ̀lú ọba náà ní ààfin rẹ̀ ní ìlú Dutse. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud tún tẹ̀síwájú pé gbogbo àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ àti ìbílẹ̀ tó wà ní ìpínlè Jigawa ni àwọn máa ń fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú pàápàá jùlọ nípa ètò ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud, tún tẹ̀síwájú láti sọ nípa ètò ìrànlọ́wọ́ ti wọ́n ń ṣe fún àwọn ọmọ Yorùbá tó ń gbé ní ìpínlẹ̀ Jigawa pàápàá jùlọ nípa ètò ẹ̀kọ́, ètò ìsèlú,yíyanjú aáwọ̀ láàrin ọkọ àti ìyàwó. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud sọ pé ‘Tí èdè àyedè bá wáyé láàárín ọkọ àti ìyàwó, a ó yanjú rẹ̀ ní ìtùbí-ìnùbí,dípò kí wọ́n gbé ara wọn lọ sílé ẹjọ́, ní èyí tí ó leè fa títú ètò ìgbéyàwó wọn ká”. Ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n, oṣù kọkànlá, ọdún 2021, ní won fi Emir Dutse fi ọba Murtala Muhammad Mas’ud jẹ ọba Yorùbá ní ìlú Dutse tó jẹ́ olú ìlú Jigawa.


Ọba Murtala Muhammad Mas’ud, tún tẹ̀síwájú láti sọ nípa ètò ìrànlọ́wọ́ ti wọ́n ń ṣe fún àwọn ọmọ Yorùbá tó ń gbé ní ìpínlẹ̀ Jigawa pàápàá jùlọ nípa ètò ẹ̀kọ́, ètò ìsèlú,yíyanjú aáwọ̀ láàrin ọkọ àti ìyàwó. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud sọ pé ‘Tí èdè àyedè bá wáyé láàárín ọkọ àti ìyàwó, a ó yanjú rẹ̀ ní ìtùbí-ìnùbí,dípò kí wọ́n gbé ara wọn lọ sílé ẹjọ́, ní èyí tí ó leè fa títú ètò ìgbéyàwó wọn ká”. Ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n, oṣù kọkànlá, ọdún 2021, ní won fi Emir Dutse fi ọba Murtala Muhammad Mas’ud jẹ ọba Yorùbá ní ìlú Dutse tó jẹ́ olú ìlú Jigawa. tẹ̀síwájú pé gbogbo àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ àti ìbílẹ̀ tó wà ní ìpínlè Jigawa ni àwọn máa ń fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú pàápàá jùlọ nípa ètò ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud, tún tẹ̀síwájú láti sọ nípa ètò ìrànlọ́wọ́ ti wọ́n ń ṣe fún àwọn ọmọ Yorùbá tó ń gbé ní ìpínlẹ̀ Jigawa pàápàá jùlọ nípa ètò ẹ̀kọ́, ètò ìsèlú,yíyanjú aáwọ̀ láàrin ọkọ àti ìyàwó. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud sọ pé ‘Tí èdè àyedè bá wáyé láàárín ọkọ àti ìyàwó, a ó yanjú rẹ̀ ní ìtùbí-ìnùbí,dípò kí wọ́n gbé ara wọn lọ sílé ẹjọ́, ní èyí tí ó leè fa títú ètò ìgbéyàwó wọn ká”.


tẹ̀síwájú pé gbogbo àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ àti ìbílẹ̀ tó wà ní ìpínlè Jigawa ni àwọn máa ń fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú pàápàá jùlọ nípa ètò ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud, tún tẹ̀síwájú láti sọ nípa ètò ìrànlọ́wọ́ ti wọ́n ń ṣe fún àwọn ọmọ Yorùbá tó ń gbé ní ìpínlẹ̀ Jigawa pàápàá jùlọ nípa ètò ẹ̀kọ́, ètò ìsèlú,yíyanjú aáwọ̀ láàrin ọkọ àti ìyàwó. Ọba Murtala Muhammad Mas’ud sọ pé ‘Tí èdè àyedè bá wáyé láàárín ọkọ àti ìyàwó, a ó yanjú rẹ̀ ní ìtùbí-ìnùbí,dípò kí wọ́n gbé ara wọn lọ sílé ẹjọ́, ní èyí tí ó leè fa títú ètò ìgbéyàwó wọn ká”. Ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n, oṣù kọkànlá, ọdún 2021, ní won fi Emir Dutse fi ọba Murtala Muhammad Mas’ud jẹ ọba Yorùbá ní ìlú Dutse tó jẹ́ olú ìlú Jigawa.


Ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n, oṣù kọkànlá, ọdún 2021, ní won fi Emir Dutse fi ọba Murtala Muhammad Mas’ud jẹ ọba Yorùbá ní ìlú Dutse tó jẹ́ olú ìlú Jigawa.


Ètò Ìdìbò Gómìnà Àti Aṣoju Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ti Bẹ̀rẹ̀ Ní Ìpínlẹ̀ Abia.

Ni agbegbe Umuahia ni ìpínlẹ̀ Abia níbi tí àwọn àjọ elẹ́tò ìdìbò kalẹ si fún ìdìbò yíyan Gómìnà àti asojú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ ní àyẹ̀wò ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀. Ilé Akéde Nàíjíríà Voice of Nigeria ṣe ìbẹ̀wò sí àwọn agbègbè ìdìbò tó tó ogun ni wọ̀ọ́dù mẹta ni Umuahia nibi ti àwọn àjọ elẹ́tò bẹ̀rẹ̀ ìdìbò ni dédé agọ mẹ̀san òwúrọ̀. Ni àwọn agbègbè bi mẹta kan ni ko sí tabili ti eléyìí sí fa àkóbá fún ìdìbò lati wáyé Oníròyìn Ilé Akéde Nàíjíríà Voice of Nigeria sọ wí pé ìdìbò nlọ lọ́wọ́ ní àwọn agbègbè mẹ́tàdìnlọ́gbọ̀n láàrin ìpínlẹ̀ náà báyìí ti awon elẹ́tò ààbò sí wa ni ìkàlẹ̀ pẹ̀lú .


Ààrẹ Buhari Dìbò Ní Ìpínlẹ̀ Katsina

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti kópa nínú ìdìbò láti yan àwọn Gómìnà ti ọdún 2023. Ààrẹ dìbò ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ní ibùdó ìdìbò Kofar Baru tí ó jẹ́ ìpín kẹta wọ́ọ̀dù ní ìjọba Ìbílẹ̀ Daura, Ìpínlẹ̀ Katsina. Ààrẹ, ẹni tí ó kọ́wọ̀ọ́rìn pẹ̀lú àwọn ará ilé rẹ̀ ni wọ́n kọ́kọ́ se àyẹ̀wò fún pẹ̀lú ẹ̀rọ ayẹniwò BVAS, síwájú kí wọ́n tó dìbò. Àrídájú wà pé ètò ìdìbò ń lọ ní ìrọwọ́-rọsẹ̀ jákè-jádò ìpínlẹ̀ náà, nígbà tí àwọn ẹ̀sọ́ aláàbò sì wà ní ojú ni alákàn fi ń sọ́rí, lójúnà àti pèsè ààbò tí ó péye fún ìkẹ́ṣẹjárí ètò ìdìbò.


Ìdìbò Ńlọ lọ́wọ́ Báyìí Ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa.

Àyẹ̀wò orúkọ àti ìdìbò nlọ lówó báyìí ni Akwanga ni bi eto idibo yiyan Gómìnà àti asojú ilé ìgbìmọ̀ aṣofin ìpínlẹ̀ ni ipinlẹ Nassarawa. Òṣìṣẹ́ àjọ elẹ́tò ìdìbò bẹ̀rẹ̀ ni dédé agọ mẹ̀san kọja isẹju mẹ́jo òwúrọ̀ Àwọn ènìyàn kò fi bẹ́ẹ̀ jade láti dìbò agbègbè tuntun fún ìdìbò tó péye awọn òṣìṣẹ́ elẹ́tò aláàbò sí wá ni agbègbè náà láti rí wí pé òhun gbogbo lọ ni irọrun.


Àwọn Àgbàgbà Ẹkùn Ìwọ Òòrùn Rọ Àjọ Elẹ́tò Ìdìbò Láti Pèsè Ààbò Tó Péye Ní Ọjọ́ Àbámẹ́ta.

Ẹgbẹ́ àwọn àgbà ni iwọ òòrun Áfíríkà ti rọ àjọ elẹ́tò ìdìbò, àwọn òṣìṣẹ́ aláàbò àti àwọn tọrọ kan láti rí wí pé ìdìbò ọjọ́ àbámẹ́ta lọ ni irọwọ ati irọsẹ Ẹgbẹ́ WAEF sọ èyí ni ìlú Abuja nínú ìwé àtẹjáde ti alaga ẹgbẹ́ náà, àti Ààrẹ orílẹ̀-èdè Ghana tẹ́lẹ̀rí àti Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ ríi Goodluck Jonathan buwọ́lù. Ẹgbẹ́ náà rọ àwọn tọ́rọ̀ kan lati tẹ lẹ àṣẹ ati òfin ìjọba láti ni ìdìbò ti yóò bù àlàáfíà àti ìrònú ba tilẹ́ tokọ. Ẹgbẹ́ náà tù rọ àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú gbogbo láti wa àlàáfíà láàárín ará wọn, ki wọn sì pa aṣẹ ati ofin ijọba mọ lakoko ìdìbò náà. WAEF ko yo awon ara ìlú sẹyìn, wọn rọ awọn ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti ní ìgbàgbọ nínú ìjọba àwarawa àti láti wá àlàáfíà pípé fún ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


Ètò Ìdìbò Ti Bẹ̀rẹ̀ Ní Pẹrẹwu Ní Ìpínlẹ̀ Jigawa

Ìdìbò láti yan Gómìnà àti àwọn ọmọ Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ìpínlẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀ ní ìlú Dutse, Ìpínlẹ̀ Jigawa. Ní ibùdó ìdìbò ẹlẹ́ẹ̀kẹrìnlélógún, ilé-ìwé alákọ̀bẹ́rẹ̀ẹ̀ ti (Mobile), ètò ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀ láti aago mẹ́jọ kọjá díẹ̀ lówùrọ́ọ̀ ọjọ Àbámẹ́ta. Nígbà tí àjọ elétò ìdìbò ti gbáradì láti aago méje àbọ̀ òwúrọ̀, àwọn ẹ̀sọ́ aláàbò ti pésẹ̀ wámú-wámú fún ìkẹ́ṣejárí ètò ìdìbò àti fún ààbò tí ó péye.


Ìbò Dídì Bẹ̀rẹ̀ Pẹrẹu Ní Ìlú Kano, Tí Àwọn Ọmọ Ológun Náà Sí Dúró Wámúwámú

Ìbò dídì ti Gómìnà àti Ilé Aṣòfin ti bẹ̀rẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Kano àti gbogbo àgbègbè rẹ̀ pẹ̀lú àdúrótì àwọn ọmọ ológun. Àjọ INEC náà sì ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ wọn ní pẹrẹu. Bí ìbò dídì ṣe ń lọ ní ikọ̀ àwọn ẹ̀sọ́ ń káàkiri pẹ̀lú ọkọ̀ wọn láti pèsè ààbò tó yẹ. Ibùdó ìbò ti wọ́n ṣe àbẹ̀wò sí ni wọ́n ti rí ikọ̀ ọmọ ogun ókéré tán márùn-ún tàbí jùbẹ́ lọ ikọ̀ àwọn aláàbò tó dúró Wámúwámú. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìpínlẹ̀ Èkó nílò àdúrà àti ìsapá fún ìṣòkan àwọn olùgbé ibẹ̀ lẹ́yìn ètò ìdìbò- Àáfà Àgbà kan

Olori agba fun Ijọ Ansar-Ud-Deen Society of Nigeria, Sheikh Abdur Rahmon Ahmad sọ pe erongba akọkọ fun ẹnikẹni to ba wọle gẹgẹ bi Gomina ni Ipinlẹ Eko ni ọna lati fi ẹmi iṣokan mulẹ pada laarin awọn olugbe ibẹ, eleyii to sọ pe, ọrọ eto idibo yii ti ṣokunfa iyapa laarin awọn ẹya ati ẹsin. Aafa agba Musulumi naa sọrọ iṣiti yii ninu eto adura pataki ti Ijọ Elẹsin Musulumi Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ṣagbatẹru rẹ ninu mọṣalaṣi gbagede ile aṣofin naa, eyi ti wọn ṣe lati fi beere pe, ki eto idibo to n bọ lọ ni irọwọ irọsẹ laisi laasigbo kan. O ni Gomina to ba wọle gbọdọ fi ẹmi iṣọkan mulẹ lẹyin eto idibo yii. Sheikh Ahmad ro gbogbo ara ilu ti wọn lanfani lati dibo ki wọn jade lati dibo ni ọjọ Abamẹta (Satide) naa nitori o jẹ ojuṣe ẹnikọọkan labẹ ofin, o si tọna niwaju Ọlọrun. O ni: “Ki gbogbo ẹni to ba ti to ibo di, ki wọn jade lati lọ dibo, nitori ko si ‘pin temi demi’. Ki koowa o jade lati dibo, lati le ni ẹnu lati sọrọ lọjọ ọla. Ki wọn o dibo fun ẹni to tọ, ẹni ti o yẹ.


O ni: “Ki gbogbo ẹni to ba ti to ibo di, ki wọn jade lati lọ dibo, nitori ko si ‘pin temi demi’. Ki koowa o jade lati dibo, lati le ni ẹnu lati sọrọ lọjọ ọla. Ki wọn o dibo fun ẹni to tọ, ẹni ti o yẹ. Ki wọn dibo fun ẹni o tọ, ti yoo ṣe deedee pẹlu wọn.” Bakan naa lo rọ ijọba Ipinlẹ Eko lati wa ojutu si iṣoro gbigba owo ti ko tọ lọwọ awọn ara ilu, paapaa awọn ‘agbero’ ati awọn ẹṣọ ijọba bi, LASTMA n gba. O ni: “Ijọba ni lati wa ojutu si ọrọ awọn agbero ni Ipinlẹ Eko, paapaa bi wọn ṣe n fara ni awọn ara ilu. Ki ijọba o ṣatunṣe si awọn owo-orí ti wọn n gba paapaa awọn to n ni awọn ara ilu lara ni Ipinlẹ Eko.


Ki wọn dibo fun ẹni o tọ, ti yoo ṣe deedee pẹlu wọn.” Bakan naa lo rọ ijọba Ipinlẹ Eko lati wa ojutu si iṣoro gbigba owo ti ko tọ lọwọ awọn ara ilu, paapaa awọn ‘agbero’ ati awọn ẹṣọ ijọba bi, LASTMA n gba. O ni: “Ijọba ni lati wa ojutu si ọrọ awọn agbero ni Ipinlẹ Eko, paapaa bi wọn ṣe n fara ni awọn ara ilu. Ki ijọba o ṣatunṣe si awọn owo-orí ti wọn n gba paapaa awọn to n ni awọn ara ilu lara ni Ipinlẹ Eko. Gbogbo ohun ti Ajọ LASTMA n ṣe niisinyi ko gbọdọ jẹ ẹtan, ki wọn le dibo fun ijọba to wa lori aleefa. Amọ ki wọn ri i gẹgẹ bi ọna to yẹ ki wọn maa ṣe lati fi maa ṣiṣẹ wọn. Wọn gbọdọ jawọ ninu rireti pe, ki ẹnikan ṣẹ si ofin irinna ki wọn le fọwọ ofin mu u. Wọn o gbọdọ ri awọn ẹṣẹ bayii gẹgẹ ọna ati maa gba owo sapo ijọba.” Ninu ọrọ rẹ, Akọwe-agba Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Olalekan Ọnafẹkọ rọ awọn ara ilu paapaa awọn ondibo lati yago fun wahala ati ijọgbọn ninu eto idibo naa, ki eto idibo yii le waye ni irọwọ-irọsẹ.


Gbogbo ohun ti Ajọ LASTMA n ṣe niisinyi ko gbọdọ jẹ ẹtan, ki wọn le dibo fun ijọba to wa lori aleefa. Amọ ki wọn ri i gẹgẹ bi ọna to yẹ ki wọn maa ṣe lati fi maa ṣiṣẹ wọn. Wọn gbọdọ jawọ ninu rireti pe, ki ẹnikan ṣẹ si ofin irinna ki wọn le fọwọ ofin mu u. Wọn o gbọdọ ri awọn ẹṣẹ bayii gẹgẹ ọna ati maa gba owo sapo ijọba.” Ninu ọrọ rẹ, Akọwe-agba Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Olalekan Ọnafẹkọ rọ awọn ara ilu paapaa awọn ondibo lati yago fun wahala ati ijọgbọn ninu eto idibo naa, ki eto idibo yii le waye ni irọwọ-irọsẹ. O ni: “Mo rọ awọn ara ilu lati maa fa wahala ninu eto idibo naa, ki wọn ranti pe lẹyin idibo a ni lati bara wa gbe pẹlu ifẹ nitori pe, ọpọ wa ko ni ibomiran ti a le lọ lẹyin Eko yii. Fun idi eyi a ni lati tun ibẹ ṣe, Eko ò ni bajẹ o” Ẹwẹ, Imaamu Agba Moṣalaṣi Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Imaamu Abdul Shakur Oshoala tẹnu mọ pataki Eto Adura Pataki ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko gbe kalẹ naa, lati fi ṣina alaafia fun eto idibo Gomina ati Ile Igbimọ Aṣofin ni Ipinlẹ Eko, ati pe, ki alaafia to ti n jọba lati ọpọ ọdun sẹyin le tẹ siwaju ni Ipinlẹ Eko.


O ni: “Mo rọ awọn ara ilu lati maa fa wahala ninu eto idibo naa, ki wọn ranti pe lẹyin idibo a ni lati bara wa gbe pẹlu ifẹ nitori pe, ọpọ wa ko ni ibomiran ti a le lọ lẹyin Eko yii. Fun idi eyi a ni lati tun ibẹ ṣe, Eko ò ni bajẹ o” Ẹwẹ, Imaamu Agba Moṣalaṣi Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Imaamu Abdul Shakur Oshoala tẹnu mọ pataki Eto Adura Pataki ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko gbe kalẹ naa, lati fi ṣina alaafia fun eto idibo Gomina ati Ile Igbimọ Aṣofin ni Ipinlẹ Eko, ati pe, ki alaafia to ti n jọba lati ọpọ ọdun sẹyin le tẹ siwaju ni Ipinlẹ Eko.


Ìdìbò Gómìná: Bí Ètò Ìdìbò Gomina àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ṣe Ń Lọ ní ìpínlẹ̀ Jigawa

Àyẹ̀wò orúkọ bẹrẹ ni kutukutu òwúrọ̀ ní déédé aago mẹjọ aabọ ki ibo to bẹrẹ ni ile-iwe alakọbẹrẹ ti kasarau ẹka kẹfà ní ìjọba ìbílẹ̀ Dutse, olú-ìlú ìpínlẹ̀ Jigawa. Nọ́mbà àwọn oludibo ti wọn fọwọsi jẹ: 1,215. Bákan náà, ni ẹka idibo kẹjọ, àwọn to forukọsilẹ tó ẹẹdẹgbẹrin àti ní ẹka kẹsan ní ile-iwe alakọbẹrẹ ti kasarau, ìjọba ìbílẹ̀ Dutse, olú-ìlú ìpínlẹ̀ Jigawa


Russia Dá Atukọ̀ Òfurufú Tí Ó Ri Ọkọ Òfurufú-Ajagun US Lọ́lá

Russia ti fi Idalọ̀la Ìpínlẹ Jin àwọn Atukọ̀ Òfurufú meji ti wọ́n tẹ Ofurufu Ajagun US ri sinu Òkun-Dúdú, nígbà tí US jẹ ki o di mímọ́ fún Mínísítà Ààbò Russia wi pé Ọkọ Òfurufú Àmín wọ́n ti gùnlẹ si Orílẹ-èdè Russia. Mínísítà Ààbò orílẹ̀-èdè Russia, Sergei Shoigu nígbà tí wọ́n ń dá àwọn Atukọ̀ Su-27 méjèèjì lọ̀la ni Ọjọ́bọ fi ìdùnnú rẹ han nípa àṣeyọrí láti má jẹ kí Ọkọ Òfurufú yìí ni ànfààní láti sùnmọ̀ bebe Crimea ti wọn ti fi Ote le Moscow. Pro-Kremlin Alatotonu lori Òṣèlú Sergei Markov sọ pé ìdálọ̀la fihàn pe “amin wípé Russia yòó tún bọ máà tẹ Ọkọ Òfurufú US ri.” Olubunmi Adeyẹmọ.


Ìpínlẹ̀ Ebonyi: Àjọ Elétò Ìdìbò Ń Dúró Dé Àwọn Èniyàn Láti Wá Dìbò Láwọn Agbègbè Kọ̀ọ̀kan.

Ìdìbò o ti bẹ̀rẹ̀ ni agbegbe Obodo àti Abakaliki ni ìpínlẹ̀ Ebonyi látàrí wí pé àwọn ará ìlú kọ lati jade wa dìbò lásìkò. Àjọ elẹ́tò ìdìbò ti wà ní àwọn agbègbè náà ti wọn sì ti gbáradì fún ìdìbò láti bẹ̀rẹ̀ ní perewu. Àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú gbogbo lo wa ní ìkàlẹ̀ láti mójú tó ohun tó nlọ. Awọn oṣiṣẹ aláàbò náà ò gbẹ́yìn láti rí wí pé òhun gbogbo lo ni àlàáfíà lai si wàhálà kankan.


Ìdìbò Ti Bẹ̀rẹ̀ Ni Pẹrẹwu Ní Àwọn Ìpínlẹ̀ Gbogbo Lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Ìdìbò yíyan Gómìnà àti asojú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní àwọn ìpínlẹ̀ gbogbo ti n wáyé báyìí. Ni òwúrọ̀ kutukutu ni agọ mẹ̀jọ kọja isẹju márùn-ùn ni ìdìbò o bẹ̀rẹ̀ ní Duste ni ìjọba ìpínlẹ̀ Jigawa . Àwọn elẹ́tò ìdìbò ti wa ni ìkàlẹ̀ láti agọ mẹ́jẹ aabọ òwúrọ̀ fún ètò ìdìbò náà. Àwọn òṣìṣẹ́ elẹ́tò ààbò pátápátá lo wa ni ìkàlẹ̀ fún ìrànlọ́wọ́ lórí ètò ìdìbò náà. Ìròyìn fí tó wà létí wí pé ní ìpínlẹ̀ Kwara agọ mẹ́jẹ aabọ òwúrò ni ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀. Ni ìpínlẹ̀ Adamawa ni Yika, agọ méje ni gbogbo ètò ti tó.


Àwọn òṣìṣẹ́ elẹ́tò ààbò pátápátá lo wa ni ìkàlẹ̀ fún ìrànlọ́wọ́ lórí ètò ìdìbò náà. Ìròyìn fí tó wà létí wí pé ní ìpínlẹ̀ Kwara agọ mẹ́jẹ aabọ òwúrò ni ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀. Ni ìpínlẹ̀ Adamawa ni Yika, agọ méje ni gbogbo ètò ti tó. Ni ìpínlẹ̀ Benue ati agọ mẹ́fà àárò ni àwọn àjọ elẹ́tò ìdìbò tí dé fún ètò ìdìbò náà. Ìdìbò ti bẹrẹ níbi gbogbo báyìí.


Ni ìpínlẹ̀ Benue ati agọ mẹ́fà àárò ni àwọn àjọ elẹ́tò ìdìbò tí dé fún ètò ìdìbò náà. Ìdìbò ti bẹrẹ níbi gbogbo báyìí.


Ìdìbò Ti bẹ̀rẹ̀ ní ibùdó ìbò Igbákejì Ààrẹ Osinbajo Ní Ikenne, Ìpínlẹ̀ Ogun

Idibo ti bẹrẹ ni Ibudo idibo 014, Egunrege, Ikenne Wọọdu kinni, Ijọba ibilẹ Ikenne, Ipinlẹ Ogun fún ibo Gomina àti Aṣofin ipinlẹ. Ni deede aago mẹjọ aarọ, oluranlọwọ alaga ajọ eleto idibo ti orilẹ-ede Naijiria, INEC, kede ibẹrẹ idibo naa. Igbakeji Aare Osinbajo ati iyawo rẹ, Dolapo, ni yoo dibo ni ẹka ibo kẹrinla. Ààbò to peye wa ni ẹka idibo agbegbe naa labẹ iṣọ ọlọọpa kan àti oṣiṣẹ binrin Aabo Ilu lorilẹde Naijiria, (NSCDC). George Oláyinká Akíntọ́lá.


Àjọ NYSC Bèrè Fún Ààbò Tó Péye Lákòkóò Ìdìbò.

Àjọ NYSC ti bèrè fún ààbò tó péye fún àwon àgùnbánirọ̀ wọn lakoko ìdìbò yíyan Gómìnà àti asojú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ tí yóò wáyé lóòní ọjọ́ kejidinlogun oṣù kẹta ọdún 2023. Ọ̀rọ̀ yìí wáyé nínú àtẹjáde láti ọwọ́ Adarí àti alukoro Àjọ NYSC, Ọ̀gbẹni Eddy Megwa. Adarí àgbà pátápátá fún àjọ NYSC dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn òṣìṣẹ́ elẹ́tò ààbò fún Ìbáṣepọ̀ àti àtìlẹ́yìn wọn fún àwọn Àgùnbánirọ̀ ni ìpínlẹ̀. Ó ni ìpalẹ̀mọ́ ìdìbò yìí jé ànfààní lati mu awọn àgùnbánirọ̀ tẹ sí òfin àti ìlànà ètò ìdìbò èyí tí yóò mú àlàáfíà àti ìrọ̀rùn wa.


Ìdìbò Gómìnà: Àyẹ̀wò Orukọ Àwọn Olùdìbò Yóò Bẹ̀rẹ̀ Ni Ìpínlẹ̀ Borno.

Àwọn òṣìṣẹ́ elẹ́tò ìdìbò ti gbaradì fún àyẹ̀wò ati ìdìbò yíyan Gómìnà àti asojú ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní Maiduguri ni ìpínlẹ̀ Borno. Ní agbègbè ilé ìjọba tó wà ní ìpínlẹ̀ Borno àwọn elẹ́tò ìdìbò ti dé si bẹ ni agọ méje ku isẹju mẹẹdọgbọn àárọ̀ pẹ̀lú àwọn èròjà ìdìbò. Àwọn tó forúkọ sílẹ̀ ní agbègbè ilé ìjọba jẹ́ 1241, agbègbè náà si wá ní àlàáfíà.


Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàíjíríà yóò dìbò Gómìná Tuntun Àti Àwọn aṣòfin ìpínlẹ̀

Omọ orílẹ̀-èdè Nàíjíríà tó tó mẹ́tàléláàdórùn mílíónù ní yoo yan àwọn Gomina ipinlẹ tuntun àti àwọn aṣòfin ní òní Ọjọ́ Satidee ọjọ kejidinlogun, ọdun 2023. Ọjọ́ kọkanla osu kẹta lo ye ki idibo yii ti waye gẹgẹ bi ọrọ àjo eleto idibo orílẹ̀-èdè Nàíjíríà INEC, ṣùgbọ́n wọn sun siwaju nitori atunto àti atunse ẹrọ BVAS. Ẹ̀rọ BVAS ni àjọ INEC yóò fi ṣe àyẹ̀wò orúkọ, idibo àti gbígbé àbájáde idibo. Ẹrọ naa nṣiṣẹ pẹlu kaadi SIM lori eyikeyi nẹtiwọọki alagbeka. Awọn ẹgbẹ Awujọ Ilu ti ṣiṣẹ ni imunadoko pẹlu Igbimọ Ajọ Eleto Idibo, INEC àti àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú lati ri daju pe, o ṣe rẹ́gí. Ìdìbò Gómìná kii yoo waye ni ipinlẹ mẹjọ ninu awọn ipinlẹ merindinlogoji àti Federal Capital Territory, FCT.


Ẹrọ naa nṣiṣẹ pẹlu kaadi SIM lori eyikeyi nẹtiwọọki alagbeka. Awọn ẹgbẹ Awujọ Ilu ti ṣiṣẹ ni imunadoko pẹlu Igbimọ Ajọ Eleto Idibo, INEC àti àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú lati ri daju pe, o ṣe rẹ́gí. Ìdìbò Gómìná kii yoo waye ni ipinlẹ mẹjọ ninu awọn ipinlẹ merindinlogoji àti Federal Capital Territory, FCT. Awọn ipinlẹ naa niwọnyi; Ekiti, Kogi, Edo, Bayelsa, Anambra, Ondo, Imo àti Ipinlẹ Osun, ṣugbọn idibo aṣofin Ipinlẹ yoo waye ni awọn ipinlẹ mẹjọ yii àyàfi olu-ilu orilẹ-ede Naijiria, FCT. George Ọláyinká Akíntọ́lá


Awọn ipinlẹ naa niwọnyi; Ekiti, Kogi, Edo, Bayelsa, Anambra, Ondo, Imo àti Ipinlẹ Osun, ṣugbọn idibo aṣofin Ipinlẹ yoo waye ni awọn ipinlẹ mẹjọ yii àyàfi olu-ilu orilẹ-ede Naijiria, FCT. George Ọláyinká Akíntọ́lá


Japan, South yóò pawọ́pọ̀ láti Kojú ìpeniníjà ààbò agbègbè

Àwọn adarí orílẹ̀-èdè Japan àti South Korea ti pinnu láti ṣiṣẹ́ papọ̀ fún ìkojú ìpeniníjà ààbò agbègbè. Àwọn adarí méjèèjì pinnu láti fòpin sí ìkóríra ààrin wọn níbi àpèjọ kan, ní Ọjọ́bọ̀,láàrin Yoon Suk Yeol ti South Korea àti Fumio Kishida ti Japan ní Tokyo – àbẹ̀wò alákọ̀ọ́kọ́ ààrẹ South Korea sí Japan ní ọdún méjìlá. Inú Washington dùn sí àpèjọ náà, tí sì ó ṣàpèjúwe Japan àti South Korea gẹ́gẹ́ bí“ọ̀rẹ́ tí kò ṣeé mánìí”. Làásìgbò Seoul-Tokyo ti fa ìfàṣẹ́yìn akitiyan Amẹ́ríkà láti pẹ̀tù sí China àti North Korea. Ìtan ogun ti jẹ́ kí Ìbáṣepọ̀ tó mẹ́hẹ wà láàrin wọn,àti lórí ẹ̀san iṣẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ South Korea lábẹ́ iṣẹ́ Japan 1910-1945, pẹ́lú ọ̀rọ̀ mímú àwọn obìnrin àti ọ̀dọ́ bìnrin nípá lọ sí ilé ìtura àwọn ọmọ ológun Japan.


Ilé-ẹjọ́ ICC yóò fi ọwọ́ òfin mú ààrẹ Vladimir Putin ti orílẹ̀-èdè Russia fún ìwà Ọ̀daràn

Ile-ẹjọ tó ń rí sí ìwà ọ̀daràn lágbàáyé, International Court of Justice,ICC yóò fi ọwọ́ ofin mu ààrẹ Vladimir Putin ti orílẹ̀-èdè Russia fún awọn ẹ̀sùn ọ̀daràn Èyí wàyé ní Ọjọ́ Jímọ̀, Oṣù Kẹta Ọjọ kẹtadinlogun, Ọdun 2023 ní. dédé aago mejila kọja isẹju mọ́kànlá ọ̀sán Ó ṣe é ṣe kí Ọgbẹni Putin fojú ba ilé ẹjọ́ fún ìwà ọ̀daràn lásìkò tó sì ì wà lórí àlééfà.. Ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ìròyìn náà ń bọ̀ láìpẹ́…


Ààrẹ bìnrin àkọ́kọ́ Tanzania ṣàbẹ̀wò sí orílẹ̀-èdè South African

Ààrẹ oriĺẹ̀-èdèTanzania Saluhu Hassan, ti pè fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ètò ààbò àti kár̀a kátà pẹ̀lú South Africa. Hassan, ààrẹ bìnrinTanzania àkọ́kọ́ , ṣèpàdé pẹ̀lú ààrẹ orílẹ̀ -èdè South African, Cyril Ramaphosa,ní olú ìlú,ní Ọjọ́bọ̀,níbi tí ìgbìmọ̀ aṣojú aláṣe àpapọ̀ ti jíròrò lórí àǹfàní kát̀a kárà àti ìfẹnukò pẹ̀lú ẹnìkejì rẹ̀, ti South Africa. Eléyìí jẹ́ àbẹ̀wò alákọ̀ọ́kọ́ Hassan sí South Africa láti ìgbà tó ti di ààrẹ Tanzania,lẹ́yìn ikú ẹni tí ó kúrò lórí oyè, John Magufuli ní 2021,kí òun tó bọ́ síbẹ̀. Ó fi kun pé ìrìnàjò afẹ́ àti ẹ̀ka ilé iṣẹ́ tó ń ṣe ǹkan títà ló ta wọ́n yọ nínú ẹ̀ka ìdókòwò. Ramaphosa sọ pé, iye kárà kátà tó wà láàrin Tanzania àti South Africa túnbọ̀ ń pọ̀ sini ṣùgbọ́n ó tún le ní ìgbéga síwájú.


Ìdìbò gómìnà: Agbófinró ṣe ìhámọ ́lílọ bíbọ̀ ọkọ̀ ní ìpínlẹ̀ Borno

Ikọ̀ Agbófinró ìpínlẹ̀ Borno, ilá-iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà ti sọ pé ìhámọ ́lílọ bíbọ̀ ọkọ̀ lásìkò ìdìbò gómìnà àti ti ìgbìmọ̀ ilé aṣòju ṣòfin ìpínlẹ̀ yóò wà,ní ọjọ́ Abámẹ́ta,ọjọ́ kejìdín-lógún,ní ìpínlẹ̀ náà. Kọmíṣọ́nà fún àwọn Agbófinró ti ìpínlẹ̀ Borno , Ọ̀gbẹ́ni Abdu Umar tí ó ṣe ìkéde yìí, sọ pé ìhámọ́ yóò wà fún onírúurú lílọ bíbọ̀ ọkọ̀ àti ìrìnnà láàrin ìpínlẹ̀. Kọmíṣọ́nà náà tún wá pinnu ìbò tí kò lábààwọ́n, tí ó sì jẹ́ tòdodo. Ọ̀gbeni Umar sọ pé àwọn oṣìṣẹ́ elétò ìdìbò bíi òṣìṣẹ́ INEC, àwọn awòye àti àwọn ọkọ̀ tí wọ́n fi ń gbé aláìsàn lásìkò pàjáwìrì àti àwọn tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ pàtàkì nìkan làyè gbà láti rìn láìsi ìdíwọ́ kankan.


Ìdìbò: Igbákejì ààrẹ Ọ̀ṣínbàjò gúnlẹ̀ sí Ikenne, ìpínlẹ̀ Ògùn

Igbákejì ààrẹ Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò , àti ìyàwó rẹ̀, Dọlápọ̀,ti gúnlẹ̀ sí Ikenne,ìpínlẹ̀ Ògùn,ní ọjọ́ Àbámẹ́ta,fún ìdìbò gómìnà àti ti ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin ìpínlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè. Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀ṣínbàjò , àti ìyàwó rẹ̀, yoo dibo ni ibudo idibo kẹrinla, Egunrege ní ìjọba ìbílẹ̀ Ikenne.(LGA). Ikenne jẹ ilu Igbákejì ààrẹ Ọ̀ṣínbàjò . Ìpínlẹ̀ Ògùn jẹ́ ìkan lára àwọn ìpínlẹ̀ tí ìbò gómìnà yóò ti wáyé ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Ikenne, tí ó tún jẹ́ olú ìlú ìjọba ìbílẹ̀ Ikenne LGA, jẹ́ ìlú pàtàkì nínú ìtàn Nàìjíríà,nítorí pé àwọn ènìyàn pàtàkì nínú òṣèlú Nàìjíríà àti àwọn tó gbajúmọ̀ láwùjọ jáde níbẹ̀. Olórí gúsù iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà tẹ́lẹ̀,Olóògbé Olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ wá láti Ikenne.


Ìpínlẹ̀ Ògùn jẹ́ ìkan lára àwọn ìpínlẹ̀ tí ìbò gómìnà yóò ti wáyé ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Ikenne, tí ó tún jẹ́ olú ìlú ìjọba ìbílẹ̀ Ikenne LGA, jẹ́ ìlú pàtàkì nínú ìtàn Nàìjíríà,nítorí pé àwọn ènìyàn pàtàkì nínú òṣèlú Nàìjíríà àti àwọn tó gbajúmọ̀ láwùjọ jáde níbẹ̀. Olórí gúsù iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà tẹ́lẹ̀,Olóògbé Olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ wá láti Ikenne. Awólọ́wọ̀ jẹ́ bàbá bàbáa ìyàwó igbákejì ààrẹ.


Ìdìbò: Ààrẹ Bùhárí gúnlẹ̀ sí ìpínlẹ̀ Katsina

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárì ti gúnlẹ̀ sí ìpínlẹ̀ Katsina láti dìbò gómìnà àti ti ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin ìpínlẹ̀ ,ọdún 2023. Ààrẹ gúnlẹ̀ ní dédé agogo mẹ́ta kọjá ogún ìṣẹ́jú ìrọ̀lẹ́,sí pápá òfurufu káríayé Umaru Yar’Adua Katsina. Ọwọ́ọ Gómìnà, Àmínù Másàri àti àwọn ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìpínlẹ̀ ni ó dé sí. Ààrẹ wá wọ ọkọ̀ ojú-omi lọ sí Dàùrá, níbi tí yóò ti dìbò rẹ̀ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta.


Ìpínlẹ̀ Jìgáwá: INEC gbaradì fún ìbò gómìnà,ìgbìmọ̀ ilé aṣojú ṣòfin

Ìgbìmọ̀ olómìnira tó ń mójútó ètò ìdìbò lórílẹ̀-èdè INEC,ti sọ pé òun ti gbaradì fún ìdìbò gómìnà àti ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin tí kò lábààwọ́n ní ìpínlẹ̀ Jìgáwá. Kọmiṣọna INEC ti ipinlẹ naa, Ọjọgbọn Muhammad Bashar sọ eyi ni ọjọ Ẹti, nigba ti o n ba awọn akọroyin sọrọ ni olu ile-iṣẹ INEC,ni Dutse, olu-ilu. Ó túnbọ̀ ṣàlàyé pé wọ́n ti kó gbogbo àwọn oun èlò ṣe kókọ́ àti tí kò ṣe kókó lọ sí ààyè oníkálukú wọn láàrin ìlú,fún àwọn olùdìbò mílíọ́nù méjì tó forúkọ sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ náà. Mohammed sọ pé wọ́n ti ṣe ìdánilẹ́ẹ́kọ̀ tuntun fún àwọn òṣìṣẹ́ ìdìbò àti àwọn olùkàbò láti túnbọ̀ jẹ́kí iṣẹ́ wọn ó gún régé ní ọjọ́ Àbámẹ́ta.


Ààrẹ Nàìjíríà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn gbimọ ìjọba àpapọ̀ tó kúnjú òsùnwọ̀n

Ààrẹ Nàìjíríà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn, Bọ́ĺa Tinubu, sọ pé ìpinnu tí òun ní ni láti pèsè ìjọba àpapọ̀ tó kúnjú òsùnwọ̀n,yàtọ̀ sí ti ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè láti gbọ́ ti ìpeniníjà orílẹ̀-èdè. Ààrẹ tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn, Tinubu sọ èyí nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ kan ní Ọjọ́bọ̀,ní Àbújá. Ààrẹ tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ dìbò yàn, Tinubu tún sọ síwájú pé kò sí ìdí kankan láti tún máa padà sí àìgbọ́yè àwọn ọdún tó ti kọjá. Ààrẹ tó ń bọ̀ lọ́nà wá pinnu pé, àwọn ọ̀dọ́ yóò wà nínú ìgbìmọ̀ aláṣẹ òun,òun yóò sì gba àwọn obìnrin láyè àti pé ìkúnjú òsùnwọ̀n yóò ṣe pataki,yàtọ̀ sí ẹ̀sìn. Ó wá gbàdúrà pé lábẹ́ ìṣàkóso òun,àwọn ọmọ Nàìjíríà yóò le gbé ìgbé ayé tó ní ìmọ́lẹ̀ àti ìrọ̀rùn àti ìlọsíwájú tó gbòòrò.


Ìdìbò Gómìnà: APC, PDP fòpin sí ìpolongo ní ìpínlẹ̀ Èkó

Ẹgbẹ́ òṣèlú tó ń ṣèjọba, All Progressives Congress (APC) àti People’s Democratic Party (PDP), ní ìpínlẹ̀ Èkó ti kéde ìfòpin sí ìpolongo fún ìbò gómìnà àti ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin,ní ọjọ́ Àbámẹ́ta,ọjọ́ kejìdín-lógún. Gẹ́gẹ́ bí òfin àti ìlànà tí ìgbìmọ̀ olómìnira ètò ìdìbò (INEC), fi lélẹ̀,gbogbo ìpolongo gbọ́dọ̀ wá sópin ní wákàtí mẹ́rìnlé-lógún kí ó tó di ọjọ́ ìdìbò. Agbẹnusọ fún àwọn ẹgbẹ́ méjéèjì ṣe ìkéde yìí nínú àlàyé ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní Ọjọ́bọ̀,ní Èkó,iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà. Akọ̀wé ipolongo APC ìpínlẹ̀ Èkó, Ọ̀gbẹ́ni Ṣẹ̀yẹ Ọládẹ̀jọ, sọ pé ẹgbẹ́ náà ti mú ìpolongo rẹ̀ wá sópin.


ÌPÍNLẸ̀ JIGAWA: ÀJỌ ELÉTÒ ÌDÌBÒ TI GBÁRADÌ FÚN ÈTÒ ÌDÌBÒ GÓMÌNÀ ÀTI ILÉ ÌGBÌMỌ̀ AṢÒFIN

Àjọ elétò ìdìbò lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà (INEC) ti fi han pe oun ti setan lati ri pe eto idibo gomina ati ile igbimọ aṣofin ní ipinlẹ Jigawa lọ ni irọwọ ati irọsẹ. Kọmisana Idibo ti Olugbe to n dari ipinlẹ naa, Mohammed Bashar lo sọ eyi lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ ni olu ile-iṣẹ ajọ INEC niluu Dutse olu ilu ipinlẹ naa. Gẹgẹ bi Mohammed ṣe sọ, “Mo fẹ ko wa ni akọsilẹ pe Ipinlẹ Jigawa ti mura silẹ ni kikun fun idibo Gomina ati Ile-igbimọ Aṣofin. A ti gbe gbogbo awọn ohun elo ti yoo mu ki aṣeyọri bá idibo ọla, ọjọ kejidinlogun, osu kẹta ọdun, 2023 sibi to yẹ ko wa. O salaye siwaju pe gbogbo awọn ohun elo ti o ni itara ati eyi ti ko ni itara ni a ti gbe lọ si awọn ipo oriṣiriṣi laarin ipinlẹ naa. “A ti pin awọn ohun elo ti o ye si gbogbo awọn agbegbe ijọba mẹtadinlọgbọn ti ipinlẹ naa.


A ti gbe gbogbo awọn ohun elo ti yoo mu ki aṣeyọri bá idibo ọla, ọjọ kejidinlogun, osu kẹta ọdun, 2023 sibi to yẹ ko wa. O salaye siwaju pe gbogbo awọn ohun elo ti o ni itara ati eyi ti ko ni itara ni a ti gbe lọ si awọn ipo oriṣiriṣi laarin ipinlẹ naa. “A ti pin awọn ohun elo ti o ye si gbogbo awọn agbegbe ijọba mẹtadinlọgbọn ti ipinlẹ naa. A ti ṣe idanwo ati pinpin awọn ẹrọ (BVAS) to to ẹgbẹrun mẹrin lọ si gbogbo awọn agbegbe idibo lati ri daju pe o to fun awọn oludibo tó tó milionu meji ti wọn forukọsilẹ ni ipinlẹ naa Mohammed tun fi kun pe wọn ṣe atunyẹwo ẹkọ fun awọn oṣiṣẹ idibo ati awọn oṣiṣẹ akojọpọ lati mu aseyori ba idibo ọjọ abamẹta


A ti ṣe idanwo ati pinpin awọn ẹrọ (BVAS) to to ẹgbẹrun mẹrin lọ si gbogbo awọn agbegbe idibo lati ri daju pe o to fun awọn oludibo tó tó milionu meji ti wọn forukọsilẹ ni ipinlẹ naa Mohammed tun fi kun pe wọn ṣe atunyẹwo ẹkọ fun awọn oṣiṣẹ idibo ati awọn oṣiṣẹ akojọpọ lati mu aseyori ba idibo ọjọ abamẹta


Ẹgbẹ́ Oníròyìn Nàìjíríà Pẹ̀lú Àwọn Àkẹgbẹ́ Wọ́n Látí Orílẹ̀-èdè America Ṣé Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Fún Àwọn Ọmọ Ẹgbẹ́

Ẹgbẹ́ àwọn òníròyìn Nàìjíríà (NUJ), Ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀ Èkó lábẹ́ Alága wọ́n Ọ̀gbẹ́ni Adeleye Ajayi, tí ṣé ọ̀pọ̀lọpọ̀ akitiyan ní àgbègbè ikẹkọ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́. Gẹ́gẹ́ bí èròngbà ẹgbẹ́ náà láti rí dájú pé àwọn òníròyìn ìpínlẹ̀ Èkó ìmọ tó péye láti lè máa ṣé iṣẹ́ wọ́n bò tí yẹ́. Ìdí níyì tí ẹgbẹ́ náà ṣé gbé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọjọ mẹ́ta kálẹ̀ lórí bí wọ́n ṣé ń tú fídíò pálẹ̀ lati ọwọ́ ẹgbẹ́ ọmọ American Corner. Ọ̀gbẹ́ni Ajayi ṣé àkíyèsí pé ìkẹ́kọ̀ àwọn òníròyìn lóòrèkóòrè ní ìdí àṣeyọrí wọ́n. Ó ṣé àpèjúwe Èkó gẹ́gẹ́ bí orísun àwọn òníròyìn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, nìdí èyí, wọ́n ní látí máà ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí asíwájú. Irínwó abọ́ 450 ní àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó lanfaani lati jẹ́ igbadun ìkẹ́kọ̀ Google newsLab training, ọgbọn dín kàn 29 mìíràn jẹ́ ànfààní ẹkọ lâbẹ̀ àwọn ẹṣọ aṣọbode lórí ‘maritime reporter’ àtí bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ́.


Ètò Ìdìbò Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀, Gómìnà Ìpínlẹ̀ Osun Kéde Ìsìnmi Lẹ́nù-iṣẹ́ Ọjọ́ Ẹtì

Gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, Sẹnetọ Ademọla Adeleke tí kéde ìsinmi lọjọ́ Ẹtì ṣáájú ètò ìdìbò ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ náà tí yóò wáyé ní ọjọ́ Ẹtì. Èyí wà nínú àtẹ̀jáde tí agbẹnusọ Gómìnà, Mallam Olawale Rasheed sọ́ fún òníròyìn VON ní Osogbo ní Ọjọ́bọ̀. Tún kà nípa:Gómìnà Ìpínlẹ̀ Osun Ṣé Ìdánilójú Ìgbéga Ilé-ìwé Gíga Iléṣà Gẹ́gẹ́ bí ó ṣé sọ́, ìsinmi náà wà fún àwọn òṣìṣẹ́ àtí olùgbé tí yóò rìn ìrìn-àjò lọ́ sí àwọn ẹ̀ka ìdìbò wọ́n, kí wọ́n lé ṣé ẹ̀tọ́ wọ́n gẹ́gẹ́ bí ọmọ Orílẹ̀-èdè yìí ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Ó sí rọ̀ àwọn aráàlú níyànjú láti ríi dájú pé ètò ìdìbò náà lọ́ ní ìrọ̀wọ̀ kí wọ́n sì bọwọ fòfin àwọn élétó ìdìbò.


Ààrẹ Buhari Kóró-ojú Sí Ìkọlù Túntún Tí Àwọn Ẹ́ṣìn-ó-kọ́ku Ṣé  Ní Ìpínlẹ̀ Kaduna

Ààrẹ Muhammadu Buhari sọ́ wípé iyalẹnu ló jẹ́ fún òún látí gbọ́ pé àwọn ẹsìn-ó-kọ́ku tún ṣé ikọlù ìpànìyàn sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀mí aláìṣẹ ní ìjọba ìbílẹ̀ Zangon Kataf ní ìpínlẹ̀ Kaduna. Ààrẹ Buhari sọ pé kí àwọn òṣìṣẹ́ Ilé-iṣẹ́ Ààbò àtí Ilé-iṣẹ́ Ọlọ́pàá ṣé àwárí àwọn oníṣe làabi yìí látí fí òpin sí irúfẹ́ iṣẹ̀lẹ̀ bẹ̀ẹ̀. Tún kà nípa:Ayé-Dára-Dé Ní Ìpínlẹ̀ Kaduna, Gómìnà Sàgbékalẹ̀ Okòó Lé Lẹ́ẹ̀dẹ́ẹ́gbẹ̀rún Mílíọ̀nù Owó Ìfẹ̀yìntì Ààrẹ tún fí ẹdùn ọkàn rẹ̀ hàn sí àwọn ìdílé, ọrẹ atí ojúlùmọ̀ tí wọ́n pàdánù ẹ̀mí wọ́n nínú ìkọlù náà. “Kí Olùwà tẹ́wọ̀n sí afẹ̀fẹ̀ réré.”


WTT: Quadri Ṣẹ́gun Alexis Látí Dé Ìpele Ẹlẹ́ni-Mérìndínlógún

Gbajugbaja àgbábọ́ọ̀lù ẹlẹ́yìn lórí tábìlì tí Nàìjíríà, Quadri Aruna, Ṣẹ́gun Alexis Lebrun ọmọ orílẹ̀-èdè France, ní àmì ayò 3-2 nínú ìdíje àgbáyé “World Table Tennis Championship 2023” tí àwọn Ọkùnrin tó ń lọ́ lọ́wọ́ bí ó ṣé yégé sí ìpele ẹlẹni merindinlogun (round of 16) ní orílẹ̀-èdè Singapore. Quadri ní ìjakúlẹ̀ nínú ìdíje náà ní ọdún 2022 ní ìpele ẹlẹni méjì lé lọ́gbọ́n (round of 32), ṣùgbọ́n ó bórí ìpele náà ní ọdún yìí pẹ̀lú àmì ayò 3-2 (8-11, 11-8, 11-5, 7-11 àtí 11-7) bí ó ṣé peregede sí ìpele náà. Tún kà nípa:Quadri Dúpẹ́ Fún Àtìlẹyìn Aláìláfiwé Quadri, àgbábọ́ọ̀lù ẹlẹ́yìn lórí tábìlì náà ní akọ́kọ̀ ní ilẹ̀ Áfíríkà, ní ọkùnrin ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tó ṣẹ́ku nínú ìdíje náà lẹ́yìn tí ògọọrọ ọmọ orílẹ̀-èdè Egypt bí Omar Assar, Dina Meshref, Hana Goda àtí Mariam Alhodaby tí jáde ní ìbẹrẹ ìdíje.


Ìdìbò Gómìnà Àti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀: Ẹ Ṣíwọ́ Iṣẹ́ Ní Aago Méjìlá Ní Ọjọ́ Ẹtì – Makinde

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti kéde fún gbogbo oṣiṣẹ ìjọba Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ láti ṣiwọ iṣẹ ní aago Méjìlá ọsan ni Ẹtì, ọjọ́ Kẹtadinlogun oṣù yìí. Ìkéde yìí ló jẹyo nínú atẹjade tí Akọwe Ìjọba, Olubanwo Adeosun bu ọwọ lù, ni ònà láti fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ni Ìpínlè Ọ̀yọ́ ti yóò bá rin ìrìn àjò ní igbaradi fún ètò ìdìbò Gómìnà àti ilé Ìgbìmò Aṣòfin, tí yóò wáyé ni ọjọ́ Àbámẹ́ta (18/03/2023) ní anfààní láti ṣe bẹ́ẹ̀. Bákan náà ni atẹjade náà tún sàlàyé wí pé, àwọn òṣìṣẹ́ tó wà ní agbọn iṣẹ pàtàkì nìkan ni yóò máa tẹsiwaju pẹlu iṣẹ wọn nígbà tí àwọn oṣiṣẹ yòókù yóò ṣiwọ iṣẹ ní aago méjìlá ọsan ọjọ́ Ẹtì. Gẹgẹ bíi ìkéde nínú atẹjade náà, Gómìnà rọ gbogbo oṣiṣẹ ìjọba jakejado Ìpínlè Ọ̀yọ́ láti tu yaaya jáde ní ọjọ́ Àbámẹ́ta láti ṣe ojúṣe wọn gẹgẹ bíi oludibo. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ìṣòro Wà Látí Ṣé Àwárí Duroonu Tó Já Sí Òkun Dúdú – Ìjọba America

Ọkọ ìjà òfurufú America kàn tí wọ́n fí ń wó àyíká Orílẹ̀-èdè Ukraine já lulẹ̀ lẹyìn tí ọkọ ìjà Òfurufú Russia ṣé ìkọlù sí. Èyí ló ṣòro látí wá lẹyìn tó jábo sínú ọ̀gbùn Okùn Dúdú, ọkàn nínú àwọn ọgá àgbà ọmọ ogún Orílẹ̀-èdè America sọ́, gẹ́gẹ́ bí ìjàbọ̀ tó jáde pé àwọn ọmọ ogún oju-omi Russia wà ní ààyè ìjàmbá náà. Alága Ìgbìmọ̀ àwọn ọmọ ogún àpapọ America Gen. Mark Milley sọ pé, “ìyókù Duroonu MQ-9 náà tí ọkọ Òfurufú Orílẹ̀-èdè Russia Su-27 já sínú ọ̀gbùn Okùn Dúdú tí ó tó 1,219 sí 1,524 mítà èyí tó jẹ́ ìwọn ẹ̀sẹ̀ 4,000 sí 5,000. Russia nínú ọrọ tirẹ̀ ‘kọ̀’ pé àwọn ọkọ òfurufú rẹ̀ kó lọ́wọ́ nínú iṣẹ̀lẹ̀ náà, ṣùgbọ́n òún yóò gbìyànjú láti wà àwọn ralẹ-ralẹ duroonu náà gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ṣé sọ. Tún kà nípa: Àwọn Ọmọ Ògún Russia Mú Misaili Ukraine Mẹ́tà Bálẹ̀ Ní Belgorod Milley sọ pé America tí gbé àwọn ìgbésẹ látí ríi dájú pé kó sí àwọn òun èlò kọ̀ọ̀kan tó bá jẹ́ pé Russia yóò rí duroonu náà. Òkun Dúdú ní ibodè Orílẹ̀-èdè Russia àtí Ukraine.


Mozambique Bẹ̀rẹ̀ Àtúnṣe Àgbègbè Kàn Lẹyìn Ìjì Líle Cyclone

Ààrẹ Mozambique, Filipe Nyusi tí kéde ìpínu rẹ̀ látí pín mílíọ̀nù mẹ́ta lé díẹ̀ fún àtúnkọ àwọn ilé-ìwé, ilé ìgbé àtí àwọn òun amàyédẹ́rùn mìíràn bótílẹ̀jẹ́pé owó náà kere púpọ̀. Ìjì líle náà ṣẹ̀lẹ̀ ní òpin ọ̀sẹ̀ tó kọjá, ẹ́lẹ̀ẹ́kéji irú rẹ̀ nínú oṣù kàn. Ìròyìn sọ pé Ojo àrọ́ọ̀rọ̀da tó rọ̀ ní orílẹ̀-èdè Mozambique láàrín ọ̀sẹ̀ mẹ́rin jú èyí tó ń rọ̀ láàrín ọdún kàn lọ́. Ó kéré jù, ènìyàn mẹ́ta lé làádọ́ta ló tí pàdánù ẹ̀mí wọ́n tí ọgọ́ọgọrún ẹgbẹ̀rún àwọn mìíràn wà nínú èwù àtí ìdààmú. Tún kà nípa: Àwọn Ẹ̀ṣọ́ Aláàbò Ń Gbìyànjú Láti Dóòlà Ẹ̀mí Lẹ́yìn Ìsẹ̀lẹ̀ Omíyalé Ní Orílẹ̀ Èdè Mozambique Ààrẹ Nyusi náà ṣàbẹwò sí àwọn àgbègbè tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí ṣẹ̀ ní Ọjọ́rú ní àárín Ilú Zambezia


Iná Mọ́nà-mọ́na: Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ Buwọ́lù €3.7 Mílíọ̀nù

Àwọn ìgbìmọ̀ aláṣẹ tí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní Ọjọ́rú fọwọ́sí ìyé owó tí ó tó mílíọ̀nù mẹ́ta-lé-méjé Euro €3.7 bi iyé owó àdéhùn fún Ilé-iṣẹ́ tó ń pèsè ìnà mọnamọna (Transition company of Nigeria) látí rá àwọn òun èlò látí túbọ parí iṣẹ́ àkànṣe tí àwọn ilé-iṣẹ́ mọnamọna méjì kàn tí yóò ṣé ìrànlọ́wọ́ fún igbelaruge ìpèsè iná ní orílẹ̀-èdè yìí. Mínísítà fún ètò Iná, Abubakar Aliyu ló sọ èyí lásìkò tó ń bá àwọn oníròyìn Ilé-ìgbìmọ̀ aláṣẹ létí ní ìparí ìpàdé náà tí Ààrẹ Muhammadu Buhari dárí rẹ̀. Mínísítà náà ṣàlàyé pé àdéhùn iṣẹ́ náà tí bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2006 ṣùgbọ́n wọ́n kọ́ọ̀sílẹ̀ nítorí áìní àgbàrá ìpèsè ìṣúná fún kíkọ́ àwọn ilé-iṣẹ́ mọnamọna òní 132 33KV ní Nnewi àtí 132KV ní Onitsha, méjèèjì ní Ìpínlẹ̀ Anambra.


Àwọn Akọ̀ròyìn Ọmọ Orílẹ̀ Èdè France Méjì Rí Ẹ̀wọ̀n He Látàrí Ìbanilórúkọjẹ́

Àwọn akọ̀ròyìn méjì tí wọ́n jẹ́ ọmọbíbí Orílẹ̀ Èdè France ni wọ́n ti dá ẹ̀wọ̀n ọdún kan fún àti sísan owó ìtanràn ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá (Euro) nígbà tí wọ́n jẹ̀bi ẹ̀sùn ìgbìyànjú láti ba Adarí Orílẹ̀ Èdè Morocco lórúkọ jẹ́ àti ìlọ́nilọ́wọ́gbà ní ọdún 2015. Agbejọ́rò àwọn akọ̀ròyìn náà rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí Ilé-ẹjọ́ wípé àwọn oníbàárà òun kò jẹ̀bi sùgbọ́n àsìṣe wáyé fún ìdúnàá-dúrà láti gba owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀ lójúná àti má jẹ̀ kí ìwé ìbanilórúkọjẹ́ náà jáde. Lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìn, Ilé-ẹjọ́ dáwọn lẹ́bi nítorí pé àwọn akọ̀ròyìn náà ni wọ́n bèèrè fún owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀, kìí se ìjọba Orílẹ̀ Èdè Morocco. Ilé-ẹjọ́ wá fi ìdí ọ̀rọ̀ múlẹ̀ pé, àdápa irọ́ ni ìwé tí àwọn akọ̀ròyìn náà kọ, Ó sì jùwọ́n sí ẹ̀wọ̀n ọdún kan gbáko pẹ̀lú sísan owó gbà má bínú fún Ìjọba Morocco.


Ìjọba Korò Ojú Sí Lílo Igbó Lọ́nà Àìtọ́- NAFDAC

Alákòsóo àjọ tí ó ń mójútó ọ̀rọ̀ oúnjẹ àti òògùn lílò, NAFDAC, Ọjọgbọn Christianah Adeyẹye ti sọ wípé, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kò ní se lílo igbó lẹ́tọ̀ọ́ àyààfi fún ìpèsè òògùn tí ó wà fún ìtọ́jú àìsàn ara, gẹ́gẹ́ bí ìjọba se korò ojú sí gbíngbìn àti lílò rẹ̀ ní ọ̀nà àìtọ́. Ó sàlàyé síwájú pé, ó wà lára ojúse àjọ náà láti ríi dájú pé táábà náà wà fún lílò nípa ìpèsè òògùn nìkan, tí kò sì fi àyè gba ẹnikẹ́ni láti lò ó ní ọ̀nà àìtọ́. Ó wá fi ìpinnu hàn pé ìjọba kò ní fi ọwọ́ sí ìpèsè rẹ̀ fún àwọn aráìlú, nítori pé ọ̀nà àti pinwọ́ lílò rẹ̀ fún ìwà ìbàjẹ́ kò rọrùn fún ìjọba Nàìjíríà. Àjọ àgbáyé tí ó ń rí sí ìsàkóso òògùn lílò náà se àfiléde nípa àmójútó tí ó péye fún àrídájú lílo òògùn lọ́nà tí ó tọ́.


Ìdágbósí Se Pàtàkì Fún Àlàáfíà Àti Ìdàgbàsókè Àwùjọ- Ẹgbẹ́ Olùpèsè èédú

Àpapọ̀ ẹgbẹ́ àwọn tí ó ń pèsè èédú jàkè-jádò orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti parí ètò láti se ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn ní ẹka ìpèsè èédú, nípa ipa pàtàkì tí ìdágbósí ń kó fún àlàáfíà àti ìdàgbásókè àwùjọ. Èyí tí yóò wáyé pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn tí ọ̀rọ̀ náà kàn nínú ẹka ìjọba. Ẹgbẹ́ náà fi ọ̀rọ̀ léde fún àwọn akọ̀ròyìn ní ìlú Abuja, nígbà tí ó ń sàlàyé pé ètò náà yóò jẹ́ kí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ mọ ìpalára tí Igi gígé ń fà àti ànfààní tí ó wà níbi Igi gbíngbìn ní àwùjọ wa. Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà, Babatunde Edu sọ wípé igi gígé ń kópa nínú àyípadà ojú ọjọ́ èyí tí ó ń kó ìpalára bá oun ọ̀gbìn. Ó wá rọ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ láti tẹ̀lé òfin àti àlàkalẹ̀ ìjọba lórí pàtàkì ìdágbósí àti Igi gbíngbìn.


ILé -iṣẹ́ Ọmọ Ogun Pèsè Ilé-Ìwòsàn Ìgbàlódé Ní Ìlú Kisi- Ayọ̀ Àwọn Ará-Ìlú Kún Kẹ́-Kẹ́ẹ́-Kẹ́.

Adarí Ọmọ Ogun lorilẹ ede Naijiria, Ọ̀gágun Faruk Yahaya ti sí gbọ̀ngàn Ilé-Ìwòsàn ìgbàlódé, èyí tí ó gba ibùsùn ọgọ́ta ní Ilé-Ìwòsàn Àpapọ̀ ti Ìlú Kisi, ìjọba ìbílẹ̀ Irẹpọ, ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ìdùnnú subú lu ayọ̀ fún àwọn olùgbé ìlú náà tí wọ́n sì juwọ́ káre sí Àjọ Ọmọ Ogun fún ìpèsè Ilé-Ìwòsàn ìgbàlódé náà. Ọ̀gágun Yahaya sàlàyé pé ètò náà wà lára èrò-ń-gbà Àjọ Ọmọ Ogun láti se ànfààní fún ará ìlú. Ó wá dúpẹ́ lọ́wọ́ Ààrẹ Muhammadu Buhari fún àtìlẹyìn tí ó ń se fún àjọ náà. Ọnarébù Lateef Adediran, ẹni tí ó sojú fún Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ dúpẹ́ lọ́wọ́ Àjọ Ọmọ Ogun fún iṣẹ́ àkànse àti ìpèsè ààbò jákè-jádò orílẹ̀ èdè. Lára àwọn tí ó péjú síbi ètò náà ni Aláyélúwà, Ọba Moshood Oyekọla Lawal, Iba Of Kisi àti àwọn ènìyàn pàtàkì míràn.


Ayé-Dára-Dé Ní Ìpínlẹ̀ Kaduna, Gómìnà Sàgbékalẹ̀ Okòó Lé Lẹ́ẹ̀dẹ́ẹ́gbẹ̀rún Mílíọ̀nù Owó Ìfẹ̀yìntì

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kaduna, apá iwọ̀ oòrùn Àréwá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti se ìfiléde okòó lé lẹ́ẹ̀dẹ́ẹ́gbẹ̀rún mílíọ̀nù láti fi sanwọ́ ìfẹ̀yìntì àti ẹ̀tọ́ àwọn tí ó ti papòdà lẹ́nu iṣẹ́ ìjọba. Akọ̀wé ẹka owó ìfẹ̀yìnt̀i ìpínlẹ̀ Kaduna, Ọ̀jọ̀gbọ́n Salamọtu Isah ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde ní Ọjọ́rú, ní ìlú Kaduna. Ó tẹ̀síwájú pé, owó náà yóò yanjú ẹ̀tọ́ àwọn ìpín kẹrìnléláàdọ́ọ́ta àwọn òsìṣẹ́ fẹ̀yìntì. Èyí wà lára ètò ìsèjọba rere àti ìgbáyégbádùn àwọn ará ìlú.


Ẹgbẹ́ Ọmọ Ìlú China Fi Òbítíbitì Owó Sètọrẹ Àánú  Ní Àyájọ́ Àwọn Obìnrin

Ẹgbẹ́ àwọn ọmọ ìlú China, ẹka ìpínlẹ̀ Èkó pẹ̀lú ìkúnlọ́wọ́ Hug Xing Arts, ti ilẹ̀ Nàìjíríà fi ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta mílíọ̀nù náírà se ìtọrẹ àánú fún àwọn tí ó ní ìpèníjà ojú ní àyájọ́ àwọn obìnrin jákè-jádò gbogbo àgbáyé. Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Ọ̀mọ̀wé Eric Ni sọ wípé, iyọ̀ ayé ni àwọn obìnrin jẹ́, tí wọ́n sì se pàtàkì ní àwùjọ, àtipé ẹni àpọ́nlé ni wọ́n pẹ̀lú. Ó wá kí àwọn obìnrin kú oríire àyájọ́ obìnrin àgbáyé, Ó sì gbàwọ́n níyànjú ìse déédé àti ìwà tí ó dára léyìí tí yóò máa mú iyì àti àpọ́nlé bá wọn ní àwùjọ.


A Ò Sègbè Lẹ́yìn Ẹgbẹ́ Òsèlú Tàbí Olùdíje Kankan- Àjọ Elétò Ìdìbò

Kọmísánnà Àpapọ̀ Ètò Ìdìbò, Ajagunfẹ̀yìntì Modibo Alkali fi hàn gbangba wípé Àjọ Elétò Ìdìbò kò sègbè lẹ́yìn ẹgbẹ́ òsèlú tàbí olùdíje kankan jákè-jádo Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà. Alkali fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń sèpàdé pẹ̀lú àwọn alẹ́nulọ́rọ̀ àti àwọn asojú ẹgbẹ́ òsèlú ní ìpínlẹ̀ Sokoto. Ó fi àrídájú hàn pé àjọ náà yóò se àtúnṣe àwọn àseètó tí ó wáyé nínú ìdìbò gbogbogbòò ti ọjọ́ kẹẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n osù kejì léyìí tí yóò sì ríi dájú pé ẹ̀rọ BVAS yẹ àwọn olùdìbò wò síwájú kí wọn tó dìbò. Ó sàlàyé síwájú pé òun wá láti se ìrànlọ́wọ́ fún alákòsóo ètò ìdìbò ti Ìpínlẹ̀ sokoto, Hajiya Hauwa Kangiwa àtipé òun yóò pinwọ́ mọ̀kàrúrù àti ìwà jàgídíjàgan nínú ètò ìdìbò. Alkali wá fi àrídájú ìgbáradì àjọ náà léde fún ètò ìdìbò Gómìnà àti Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin tí yóò wáyé ní ọjọ́ kejìdílógún osù kẹta.


Dọ́gba-Dọ́gba Se Pàtàkì Nínú Yíyàn Ipò Adarí Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin- Gomina Umahi

Gómìnà Dave Umahi ti gba àwọn adarí ẹgbẹ́ òsèlú APC nímọ̀ràn láti pín ipò adarí ilé ìgbìmọ̀ asòfin ẹlẹ́ẹ̀kẹẹ̀wá sí ibi tí ó yẹ fún ìsọ̀kan àti ìfìdímúlẹ̀ ìjọba tiwa-n-tiwa. Ó mú ìmọ̀ràn náà wá nígbà tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ lẹ́yìn ìpàdé bòńkẹ́lẹ́ pẹ̀lú Ààrẹ Muhammadu Buhari ní ilé iṣẹ́ ààrẹ ní ọjọ́ Ìsẹ́gun, ní ìlú Abuja. Gẹ́gẹ́ bí ó se sọ, pínpín ipò adarí káàkiri Ẹkùn Òsèlú yóò sàfihàn dọ́gba-n-dọ́gba àti ìsàfirinlẹ̀ ètò ìjọba. Ó wá lo ànfààní náà láti kí Ààrẹ Buhari fún àseyọrí ìdìbò gbogbogbòò ọdún 2023, léyìí tí Sẹ́nétọ̀ Bọla Tinubu jáwé olúborí.


Osimhen Jẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Tó Dára Jùlọ Ní Àgbáyé -Troost-Ekong

Igbákejì Adarí agbábọ́ọ̀lù Super Eagles, Troost-Ekong ti sọ pé Victor Osimhen ni agbábọ́ọ̀lù tó ń gbá bọ́ọ̀lù sínú àwọ̀n tó dára jùlọ ní àgbáyé látàrí àrà ọ̀tọ̀ tó ń fi gbá bọ́ọ̀lù rẹ̀ tó wuni fún ikọ̀ Napoli ni Sáà yìí Ọ̀dọ́mọdé ọmọ ọdún mẹ́rìn lé lógún náà ti fakọ yo ní Sáà yìí ní ìgbàtí ó gbá bọ́ọ̀lù mọ́kàndínlógún sínú àwọ̀n nínú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ méjìlelógún. O gbá agbábọ́ọ̀lù tó se dáradára jùlọ ní oṣù kínní, bọ́ọ̀lù àrà tó gbá sí àwọ̀n bí ti Ògbóǹtarìgì agbábọ́ọ̀lù Pele tún jẹ́ kí wọ́n kéde rẹ̀ pé òun ló tún gba olóríre agbábọ́ọ̀lù tó dáńgájíá jùlọ níbi ká gbá bọ́ọ̀lù tó dára sí àwọ̀n ti Ìdíje Serie A, oṣù kan náà. Agbábọ́ọ̀lù ikọ̀ Lille tẹ́lẹ̀ rí náà, jẹ́ kí ikọ̀ rẹ̀ wà lókè téńté Tábìlì, tí wọ́n sì ń lé iwájú pẹ̀lú ayò méjìdínlógún tí wọ́n fi tayọ ikọ̀ tí ó wà ní ipò kejì lórí Tábìlì. Àrídájú ti wà pé ó seése kí ikọ̀ rẹ̀ ṣe ipò kínní kí wọ́n sì gba ife ẹ̀yẹ ti Liigi ti Italo tí yóò jẹ́ àkọ́kọ́ irú rẹ̀ lẹ́yìn ọgbọ̀n ọdún. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Mínísítà Eré Ìdárayá Ṣọ̀fọ̀ Akọ́ni-mọ̀ọ́gbá Super Falcons, Mabo

Mínísítà fún Eré Ìdárayá, Sunday Dare nígbà tí ó ń se ìdàrò Akọ́ni-mọ̀ọ́gbá ẹni ire tó lọ, ọ̀gbẹ́ni Ismaila Mabo, sọ pé Erin ńlá nínú eré bọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti lọ ní igbó. Ọ̀gbẹ́ni Mabo kú ní ọjọ́ Ajé ní Ìlú Jos, Ìpínlẹ̀ Plateau ní ọjọ́ orí Ọgọrin ọdún. Mínísítà sọ pé, “Pa Ismaila Mabo gbé ìgbé-ayé tó dara tó ní àwòkọ́ṣe rere. Ibi tó dára ló wà fún un tí wọ́n bá ń kọ ìtàn bọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè yíi.” Gẹ́gẹ́ bí ọmọ ilé ìwé, Ó sojú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, lẹ́yìn tí ó fẹ̀yìntì, Ó tún di Akọ́ni-mọ̀ọ́gbá fún Super Falcons tí o sì gbé wọn dé èbúté ògo ní ilẹ Adúláwọ̀ àti káàkiri gbogbo àgbáyé. Kí Ọlọ́run tẹ ṣí afẹ́fẹ́ rere, kò tu àwọn ẹbí rẹ̀ nínú. “ Mínísítà sọ bẹ́ẹ̀ Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


BBTitans: Blaqboi Di Olórí Ilé Tuntun

Méjì nínú àwọn alábágbélépọ̀ ti Big Brother Titans, Ipeleng àti Blaqboi ti di olórí ilé tuntun alájọsepọ̀ ti eré ìgbéwò òdodo tó ń lọ lọ́wọ́. Bí eré náà se ń parí lọ, ìdíje olórí ilé náà ń le síi, gbogbo olùkópa ló ń múra láti yege nítorí kò sí àsìkò púpọ̀ tó bẹ̀ mọ́. Lẹ́yìn ìdíje ti èní, Blaqboi di olórí ilé tuntun, ó yan Blue Aiva láti gbádùn ipò olórí (HoH) pẹ̀lú rẹ̀. Ní àṣálẹ́ tó kọjá, Ipeleng tó ti ní anfààní ní ipele àsekágbá ni wọ́n sọ fún kí o yan enìkan tó ti di dandan fún ti yóò wà pẹ̀lú rẹ̀ ní àsekágbá, ó sì yan Ebubu sí ìyàlẹ́nu àwọn ènìyàn nítorí pé wọn rò pé yóò yan Miracle àti Blaqbloi. Wọn gbàgbọ́ pé ẹni tó dára ló yàn. Ìdíje náà yóò tẹnu bọpo ní ọjọ́ Kejìlá, Oṣù Kẹrin, ọdún 2023.


BBTitans: Blaqboi Di Olórí Ilé Tuntun

Ní àṣálẹ́ tó kọjá, Ipeleng tó ti ní anfààní ní ipele àsekágbá ni wọ́n sọ fún kí o yan enìkan tó ti di dandan fún ti yóò wà pẹ̀lú rẹ̀ ní àsekágbá, ó sì yan Ebubu sí ìyàlẹ́nu àwọn ènìyàn nítorí pé wọn rò pé yóò yan Miracle àti Blaqbloi. Wọn gbàgbọ́ pé ẹni tó dára ló yàn. Ìdíje náà yóò tẹnu bọpo ní ọjọ́ Kejìlá, Oṣù Kẹrin, ọdún 2023. Alábágbélépọ̀ méjìlá ni ó kù báyìí. Àwọn ni: Ebubu, Tsatsii, Nana, Thabana, Justin, Yvonne, Blue Aiva, Kanaga Jnr., Blaqboi, ati Ipeleng, Khosi, ati Miracle OP. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


BBTitans: Blaqboi Di Olórí Ilé Tuntun

Alábágbélépọ̀ méjìlá ni ó kù báyìí. Àwọn ni: Ebubu, Tsatsii, Nana, Thabana, Justin, Yvonne, Blue Aiva, Kanaga Jnr., Blaqboi, ati Ipeleng, Khosi, ati Miracle OP. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Wọ́n Yan Ògbẹ́ni Jesse Otegbayo Sí Ipò Ọgá Àgbà UCH Ní Ẹlẹ́ẹ̀kejì

Ìjọba àpapọ̀ ti yan ọgá àgbà Ilé Ìwòsàn University College Hospital(UCH) Ìbàdàn, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, sí ipò fún ọdún mẹ́rin ẹlẹ́ẹ̀kejì. Ààrẹ Muhammadu Buhari fi ọwọ́ sí ìyànsípò Ọ̀gbẹ́ni Otegbayo gẹ́gẹ́ bí CMD ilé ìwòsàn náà ni osu kínní ọdún 2019. Mínísítà fún ètò ìlera, Ọ̀gbẹ́ni Osagie Ehanire ló kéde rẹ̀ ní ọjọ́ Ajé ní ilyu Ìbàdàn, olú ìlú Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ọ̀gbẹ́ni Ehanire fi leta ìyànsípò tuntun rẹ lée lọ́wọ́ nínú gbọ̀ngàn iyàrá kan nínú ilé ìwòsàn ti Ìbàdàn náà. Ọ̀gbẹ́ni Otegbayo, tó gbàṣẹ lọ́wọ́ Ọ̀gbẹ́ni Temitope Alonge, ló jẹ́ ọmọ bíbí Ọtan-Ile ní ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun ní ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà, Ìpínlẹ̀ Osun. Ó kàwé yege jáde ní ifáfitì ti Ẹ̀kọ́ Ìkọ́ni ní ètò ìmọ̀ Ìṣègùn ti Ìbàdàn ní ọdún 1989.


Ọ̀gbẹ́ni Ehanire fi leta ìyànsípò tuntun rẹ lée lọ́wọ́ nínú gbọ̀ngàn iyàrá kan nínú ilé ìwòsàn ti Ìbàdàn náà. Ọ̀gbẹ́ni Otegbayo, tó gbàṣẹ lọ́wọ́ Ọ̀gbẹ́ni Temitope Alonge, ló jẹ́ ọmọ bíbí Ọtan-Ile ní ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun ní ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà, Ìpínlẹ̀ Osun. Ó kàwé yege jáde ní ifáfitì ti Ẹ̀kọ́ Ìkọ́ni ní ètò ìmọ̀ Ìṣègùn ti Ìbàdàn ní ọdún 1989. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Mẹ́tàléláàdọ̀ta Ènìyàn Tó Wà Ní Ilé Ìwòsan Látàrí Ìjàmbá Ọkọ̀ Reluwé Àti Ọkọ̀ Bọ́ọ̀sì Orí Ilẹ̀ Jáde Lọ Ilé Wọn Láyọ̀

Ọ̀kàn lé lógún ènìyàn ló ti dara pọ̀ mọ́ àwọn tó lọ ilé wọn láti ilé ìwòsàn látàrí ìjàmbá ọkọ̀ àti ọkọ̀ ojú-irin tó wáyé ní Sógúnlè, ìpínlẹ̀ Èkó nígbà tí àwọn ènìyàn – òṣìṣẹ́ ìjọba ń lọ sí ibi iṣẹ́ wọn. Gbogbo àwọn tó ti lọ ilé wọn ní àlàáfíà ti jẹ́ Mẹ́tàléláàdọ̀ta lápapò. Àwọn mẹ́tàlélógójì tó farapa sì ń gba ìtọjú ní ilé ìwòsàn ti ẹkọ́ni ti LASUTH, Ìkẹjà, General Hospital Odan-Lagos àti General Hospital, Gbàgádà. Bákannáà, àgùnbánirọ̀ kan tó wà lára àwọn mẹ́fà tó gbẹ̀mí mì ni wọ́n ti sin òkú rẹ. Ìròyìn ró pé, Awakọ̀ ọkọ̀ náà ti ń gba ìtöjú ní ilé ìwòsàn ní òpin ọ̀sẹ̀ ni Òyìngbò ní kété tó kúrò ní àtìmọ́lé gẹ́gẹ́ bí Kọmísọ́nà ètò ìlera, Akin Abayomi, se sọ. Ọ̀gbéni Àbáyọ̀mí fi kún pé àwọn tó gbẹ̀mí mì kò tíì kọjá mẹ́fà.


Bákannáà, àgùnbánirọ̀ kan tó wà lára àwọn mẹ́fà tó gbẹ̀mí mì ni wọ́n ti sin òkú rẹ. Ìròyìn ró pé, Awakọ̀ ọkọ̀ náà ti ń gba ìtöjú ní ilé ìwòsàn ní òpin ọ̀sẹ̀ ni Òyìngbò ní kété tó kúrò ní àtìmọ́lé gẹ́gẹ́ bí Kọmísọ́nà ètò ìlera, Akin Abayomi, se sọ. Ọ̀gbéni Àbáyọ̀mí fi kún pé àwọn tó gbẹ̀mí mì kò tíì kọjá mẹ́fà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìbò Ààrẹ Ọdún 2023, Ó Ní Agbára-Ilé Ààrẹ

Ìbò Ààrẹ tó wáyé ní ọjọ́ karùn-dín- lọ́gbón, oṣù Kejì, ọdún 2023 jẹ́ ìbò tó lágbára tí kò sí irú rẹ̀ nínú ìtàn orílẹ̀-èdè yìí. Nínú ìwé ìfiránṣẹ́ tí wọ́n kọ, Olùdámọ̀ràn pàtàkì fún ààrẹ lórí ọ̀rọ̀ ètò ìròyìn àti ìfiléde, Garba Shehu jẹ́ kó di mímọ̀ pé ìbò náà kò dẹrùn, pé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè yìí tí yan ẹni tí wọ́n fẹ́ tí yóò ṣe ìjọba lé wọn lórí lēyìn Ààrẹ Buhari. Ó dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn alāmójútò láti òkè òkun fún iṣẹ́ ribiribi wọn tí wọ́n se. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ INEC Ìpínlẹ̀ Kwara Ní Akọ̀wé Alábójútó Tuntun

Ní ìwọ̀n ọjọ́ mẹ́rin sí mẹ́ta tí ìdìbò Gómìnà àti Ilé Aṣòfin ní Ìpínlẹ̀ Kwara, àrin gbùngbùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò wáyé, Akọ̀we Alábójútó tuntun míràn ni wọ́n ti yàn fún àjọ INEC ti Ìpínlẹ̀ Kwara. Mallam Shehu Maiyanga ni orúkọ rẹ̀ ń jẹ́, ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Kogi ni ń se. Akọ̀wé Alábójútó tuntun náà yóò gbasẹ́ lọ́wọ́ ọ̀gbẹ́ni Julius Yagba tó ń fẹ̀yìntì lẹ́nu Iṣẹ́. Ògbẹ́ni Maiyanga ni ọ̀gá àgbà ti àjọ General Administration and Procurement (GAP) ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa. Maiyanga dara pọ̀ mọ́ àjọ náà ní ọdún ọdún 1988, Ó ṣiṣẹ́ ní ófíìsì INEC ní ìpínlẹ̀ Benue àti Kogi, ó tún jẹ́ òṣìṣẹ́ ètò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Kwara ní ìdìbò ti ọdún 2011. Ẹni tó ń lọ àti ẹni ń wọlé ti jọ tọwọ́ bọ ìwé àdéhùn Ìjáde àti ìwọlé lẹ́ye ò sokà.


Ògbẹ́ni Maiyanga ni ọ̀gá àgbà ti àjọ General Administration and Procurement (GAP) ní Ìpínlẹ̀ Nasarawa. Maiyanga dara pọ̀ mọ́ àjọ náà ní ọdún ọdún 1988, Ó ṣiṣẹ́ ní ófíìsì INEC ní ìpínlẹ̀ Benue àti Kogi, ó tún jẹ́ òṣìṣẹ́ ètò ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Kwara ní ìdìbò ti ọdún 2011. Ẹni tó ń lọ àti ẹni ń wọlé ti jọ tọwọ́ bọ ìwé àdéhùn Ìjáde àti ìwọlé lẹ́ye ò sokà. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Oníṣègùn Òyìnbó Orílẹ̀-èdè British Bẹ̀rẹ̀ Ìyansẹ́lódì Ọlọ́jọ́ Mẹ́ta.

Ẹgbẹrun àwọn Oníṣègùn Òyìnbó ló bẹ̀rẹ̀ ìyansẹ́lódí látàrí owó oṣù tí kò ṣe dédé. Ẹgbẹ́ àwọn Oníṣègùn Òyìnbó sọ pé owó sísan fún àwọn Oníṣègùn kékèké ko gbọdọ kéré sí 14.09 pound fun wákàtí kan, wọ́n ní tó ba tí kéré sí èyí àbùkù ni. Mínísítà fún ọ̀rọ̀ ìlera ti pe ẹgbẹ́ awọn Oníṣègùn Òyìnbó fún àtúnṣe àti iyànjú lórí ọ̀rọ̀ náà.


Ààrẹ Buhari Dè Padà Sí Ìlú Abuja.

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari ti padà sí ìlú Abuja lẹ́yìn ìsinmi ọ̀sẹ̀ méjì gbáko ni Daura ni ìpínlẹ̀ Katsina. Pápákọ̀ òfurufú ti Nnamdi Azikiwe ni ìlú Abuja ni Ààrẹ dé sí, ní ọjọ́ ajé pẹ̀lú ọgá àgbà pátápátá fún àwọn òṣìṣẹ́, ọ̀mọ̀wé Ibrahim Gambari pẹ̀lú Mínísítà fún ìlú Abuja Mohammed Bello Ààrẹ kuro ni ìlú Abuja ni ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Kejì láti lọ dìbò, ààrẹ to waye ni ọjọ́ karùn-ún dinlọgbọn osu ọdún yìí.


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Dárò ikú Sẹ́nítọ̀ Obìnrin Àkọ́kọ́.

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammad Buhari ti ba ẹbí àti ara kẹ́dùn ikú Sẹ́nítọ̀ Obìnrin àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà France Afegbua èyí tí iṣé rẹ jẹ ìwúrí fún àwọn obìnrin. Lábẹ àsìá ẹgbẹ́ òṣèlú National Party Of Nigerian (NPN). Ààrẹ ní itan ko ti pe Láì sí àwọn obìnrin,o ni ipa olóògbé nínú òṣèlú kò ṣe fowọ̀ rọ́ seyin . Ààrẹ ni ikú rè jẹ ọ̀fọ̀ ńlá fún ìjọba àti àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Edo, nibi ti o ti n gbé àwọn ènìyàn jáde nínú erọ̀fọ̀,tó sì ń se ìrànlọ́wọ́ fún ọpọlọpọ àwọn ènìyàn lọ́wọ́. Ààrẹ gbàdúrà pé kí Olúwa tẹ olòógbè sáfẹ́fẹ́ réré, ó sí rọ àwọn ẹbí lati tèsíwájú nínú iṣẹ rere ti olóògbé fi sílẹ̀


Ààrẹ Buhari Ki Ààrẹ orílẹ̀-èdè China Xi Jinping Kú Oríire Fún Àtúyàn Sí Ípò Ààrẹ.

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Muhammed Buhari ti ki Ààrẹ Xi Jinping ku Orire fún atuyan rẹ sí ipò Ààrẹ ọlọ́dún márún-ún fún ìgbà kẹta. Ààrẹ nígbàgbọ́ pé la bẹ akoso Aarẹ Xi, ìbáṣepọ̀ láàrin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti orílẹ̀-èdè China tí ó ti bẹ̀rẹ̀ láti ọdún 1971 yóò túbọ̀ gbilẹ̀ sí. Ààrẹ ni gbagbọ Pé ọjọ́ iwájú ìbáṣepọ̀ orílẹ̀-èdè Méjèjì yóò mu ìtẹ́síwájú ba ètò ọ̀rọ̀ òṣèlú, epo ròbì, ìṣúná owó, gáàsì, ètò ọ̀gbìn àti Ìdàgbàsókè ìlú. Ààrẹ Buhari ṣadura fún ìjọba àti àwọn ènìyàn orílẹ̀-èdè China fún Àlàáfíà, Ìgbega, irorun labẹ àkoso Ààrẹ Xi.


Orílẹ̀-èdè Malawi: Ìjì Líle Freedy Pa Ènìyàn Mọ́kànlà.

Ọlópàá orílẹ̀-èdè Malawi sọ pé ènìyàn Mọ́kànlà lo ti jade láyé ti àwọn mẹ́rìndìnlógún sì di awati ni agbegbe Malawi ìlú ìkejì tó tóbi jùlọ ní Blantyre, lẹ̀yìn ìgbà tí òjò nlá fa àgbàrá àti ilé mímì ni ọjọ́ ajé. Freedy jẹ ọkàn lára ìjì líle tó ti waye lọ́jọ́ tó tipé , ni gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ, ọdún 1994 ni iru re ti ṣẹlẹ̀ gbẹyin gbẹ̀yìn. Agbẹnusọ fún àwọn ọlọ́pàá sọ wí pé Látàrí ìjàmbá náà àwọn ènìyàn tí yóò jáde láyé yóó pọ sí nítorí o tí sa koba fún agbegbe mẹwa báyìí. Àwọn onímọ̀ sayẹnsi ni ìjàmbá yìí wáyé látàrí àwọn odò to n gbóná kọja bó ṣe yẹ.


Ọ̀gágun Àwọn Ológun Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Rọ Àwọn Ọmọ Ológun Láti Riwọ́ Àwọn Agbésùmọ̀mí Bọlẹ̀.

Ọ̀gágun àgbà àti aláṣẹ fún ẹkùn keje fún HADIN KAI ọgagun Waidi Shuiabu ti rọ àwọn ọmọ ogun Force Brigade lati gbaradì ni gbogbo igba ki wọn le koju awọn oniṣẹ láabi Boko Haram ati alatako ẹ̀sìn Musulumi. Ọ̀gágun Shuiabu sọ èyí ni ọjọ́ àìkú ọjọ́ Kejìlá oṣù kẹta ọdún 2023, nigba ti o ṣe àbẹwò sí àwọn ọmọ ogun tí wọn ṣe ṣẹ gbe lo sí Gowza ni ìpìnlẹ̀ Borno. O wà rọ àwọn ọmọ ogun na láti ní ìgboyà, ẹ̀kọ́, àti ìdánilójú lẹnu iṣẹ́ kí èyí lè mú wọn borí ìwà ìbàjẹ́. O ní kí wọn yẹra fún ìwà ìbàjẹ́ àti ìwà tí kò tọ́


Aláàkóso Àjọ NYSC ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn ará ìlú láti jáwọ́ wíwọ aṣọ àgùnbánirò lọ́nà àìtọ́

Alákoso fun àjọ ẹgbẹ́ àgùnbánirọ̀ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ṣe ìkìlọ pàtàkì lórí ẹwu to wa ninu wiwọ aṣọ, lilo ààmì, orin àti àwọn èlò àgùnbánirọ̀ Lai gbà àṣẹ. Ọ̀rọ̀ yìí jáde láti ọwó Olùdarí àti alukoro fún àjọ àgùnbánirọ̀, Ọ̀gbẹni Eddy Megwa, sọ wí pé àwọn ìròyìn ati ọ̀rọ̀ tí àwọn n gbọ nípa lílo aṣọ àgùnbánirọ̀ ko bojumu to. O ní láti àkókò yíì lo àjọ àgùnbánirọ̀ yóò bẹ̀rẹ̀ sí ní mu eni to ba tápà sí òfin náà


NEMA pín àwọn oun èlò ìtura fún àwọn olùfaragbà omíyalé ní ìpínlẹ̀ Kánò

Ilé iṣẹ́ tó ń rísí ìṣàkóso pàjáwìrì lórílẹ̀-èdè (NEMA), pẹ́lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ilé-iṣẹ́ tó ń rísí ìṣákóso pájáwìrí ní ìpínlẹ̀ Kánò (SEMA), ti pín àwọn ohun èlò ìtura fún àwọn olùfaragbà ìjàǹbá iná àti omíyalé ọ̀tà-dín-lẹ́ẹ́ẁá-lé-nígba,ní ọjọ́ Àìkú,ní ìpínlẹ̀ náà. Alákóso agbègbè ọ́fíísì NEMA Kánò/Jìgáwá, Dókítà Nuradeen Abdullahi, sọ pé pínpín yìí jẹ́ ara akitiyan ìjọba àpapọ̀ láti ran àwọn olùfaragbà jákèjádò orílẹ̀-èdè lọ́wọ́. Abdullahi, tí Adarí Ìṣirò NEMA ti Kánò , Mr Rilwan Isma’il,ṣojú rọ àwọn tó jàǹfànì náà láti lò wọ́n dáradára. Akọ̀wé aláṣẹ SEMA, Dókítà Saleh Jili, sọ pé àwọn oun ìtura yìí wà fún ìtùnú àwọn olùfaragbà. Ó sọ pé àwọn oun ìtura náà ni àpo àgbàdo,òrùlé,ẹní,Bùláńkẹ́kì,ibùsùn,ike ìpọnmi,iyọ̀, nkàn ìlò ilé ìtura,aṣọ àti nẹ́étì ẹ̀fọn.


U-20 AFCON:  Mínísítà fún ìdárayá gbóríyìn fún Nàìjíríà lẹ́yìn tí wọ́n gba Fàdákà

Mínísítà fún ìdàgbàsókè ọ̀dọ́ àti ìdárayá, Sunday Dáre, ti gbóríyìn fún Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Flying Eagles, fún ipò kẹta tí wọ́n ṣe nínú ìdíje ife orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ (AFCON),U–20,ní Egypt. Flying Eagles lu ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Young Carthage Eagles ti Tunisia, ní àmìn mẹ́rin sí óódo,lọ́jọ́ Ẹtì láti gba Fàdákà. Dáre, nínú àlàyé kan tí ó fi síta nípasẹ̀ olùránlọ́wọ́ pàtàkì rẹ̀ lórí ìbáraẹnisọ̀rọ̀, Tóyìn Ìbítóyè, sọ pé Fàdákà náà dára ju àìrí ìkankan gbà lọ. Mínísítà wá rọ ẹgbẹ́ náà láti lo ẹ̀kọ́ tí wọ́n rí kọ́ nínú ìdíje náà lọ́nà tó tọ́,gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe ń múra fún ìdíje ife àgbáyé FIFA Under-20, ní Indonesia,ní oṣù karùn ún. Ife àgbáyé FIFA U-20, yóò bẹ̀rẹ̀ láàrin ogúnjọ́,oṣù karùn ún sí ọjọ́ kọkànlá,oṣù kẹfà,ní orílẹ̀-èdè Indonesia.


N kò sún sẹ́gbẹ̀ẹ́ kan fún APC o – Olùdíje gómìnà YPP Ebonyi

Olùdíje gómìnà fún ẹgbẹ́ òṣèlú Young Progressive YPP, ní ìpínlẹ̀ Ebonyi, iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà, Dókítà Sunday Opoke ti takú pé òun kò ṣèjàǹbá ẹgbẹ́ òun o, láti ṣàtìlẹyìn fún olùdíje ipò gómìnà fún ẹgbẹ́ All Progressive Congress, APC. Dókítà Opoke ṣe àlàyé yìí nígbà tí ó ń báwọn oníròyìn sọ̀rọ̀,ní Abákáliki,olú-ìlú ìpínlẹ̀. Ó ní òun kò ju èròńgbà òun láti di gómìnà ìpínlẹ̀ náà nù,láti kàn ṣàtìlẹyìn fún olùdíje mìíràn. Ó wá rọ àwọn ènìyàn ìlú náà láti tú yáyá,túyàyà dìbò fún òun nínú ìbò gómìnà tí ó ń bọ̀ lọ́nà,láti mú àlàáfíà bá gbogbo agbègbè ìpínlẹ̀ náà.


A le lo ẹ̀rọ alágbèéká wa fún ìkìwọ̀ ìwà ipá abẹ́lé

Ẹgbẹ́ fún ìdánilẹ́kọ̀ọ́ lórí ẹ̀tọ́ ọmọdé àti àwọn obìnrin (OPACTS), ti rọ àwọn obìnrin láti lo ẹ̀rọ alágbéká wọn gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́ fún ìkìwọ̀ ìwà ipá abẹ́lé. Olùdarí aláṣẹ ti ilé-iṣẹ́ tí kìí ṣe tìjọba náà (NGO), Ayọ̀ọlá Olúṣẹ́gun, ṣe àlàyé yìí nígbà tí ó ń kọ́ àwọn obìnrin ìgbèríko ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní ọ̀nà mìíran láti ṣe ìkìwọ̀ ìwà ipá tí àwọn obìnrin ń kojú. Olúṣẹ́gun sọ pé nígbà tí àwọn ẹ̀rọ alágbéká ń ṣiṣẹ́ ní àwọn agbègbè ìgbèríko,gẹ́gẹ́ bíí àwọn ìlú,kí àwọn obìnrin lo àǹfàní rẹ̀ láti kojú ìwà ipá abẹ́lé. Ó wá rọ àwọn obìnrin láti máa lo ẹ̀rọ alágbéká wọn láti gba àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìwà ipá sí wọn àti àwọn ọmọdé sílẹ̀, kí wọ́n sí fi ránṣẹ́ sí àwọn alákòóso tó tọ́ fún ìrànlọ́wọ́.


Arábìnrin àkọ́kọ́ ìpínlẹ̀ Sókótó pè fún ìrọ̀wọ́ rọsẹ̀ ìdìbò

Arábìnrin àkọ́kọ́ ìpínlẹ̀ Sókótó, Hajiya Mariya Tambuwal pè fún ìdìbò gómìnà àti aṣojú ṣòfin ìpínlẹ̀ nírọ̀rùn,ní ọjọ́ kejìdín-lógún,oṣù kẹta. Ìyáàfin Tambuwal pe ìpè yìí níbi àpèjọ ìpòlongo ní agbègbè iwọ̀ oòrùn Sókótó,tí ikọ̀ àwọn obìnrin ẹgbẹ́ PDP ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀, ní ọjọ́ Àbámẹ́ta. Aya gómìnà náà wá dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn obìnrin ìpínlẹ̀ náà,bí wọ́n ṣe tú yàyà,tú yáyá láti dìbò ààrẹ àti ti ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin àpapọ̀ ní ìpínlẹ̀ náà. Tambuwal, tí Ọ̀jọ̀gbọ́n Aisha Madawaki, Kọmíṣọ́nà fún ètò ẹ̀kọ́ gíga ṣojú,wá rọ àwọn obìnrin kí wọ́n mójútó àwọn ọmọ wọn láti má jẹ́ kí wọ́n tàn wọ́n sí ìwà jàgídíjàgan lásìkò ìdìbò. Ó túnbọ̀ wá rọ àwọn obìnrin PDP àti ọ̀dọ́ ní ìpínlẹ̀ náà láti ṣe ojúṣe wọn nínú ìdìbò tó ń bọ̀ yìí,fún àṣeyọrí ìbò wọn.


Gómìnà Bauchi gbé Mílíọ́nù mẹ́wàá Náírà sílẹ̀ fún àwọn olùfaragbà ọjà tó jóná

Gómìnà ìpínlẹ̀ Bauchi , Bala Mohammed Abdulkadir ti kéde gbígbé iye owó Mílíọ́nù mẹ́wàá Náírà sílẹ̀ fún àwọn olùfaragbà ọjà tó jóná láìpẹ́ yìí,ní ọjà Múdà Lawal,ní ìpínlẹ̀ náà. Muda Lawal, jẹ́ ọ̀kan lára ọjà tó tóbi jùlọ ní olú ìlú náà, tí àwọn ènìyàn ti ń pàdé lójojúmọ́ láti àwọn ìpínlẹ̀ mìíràn,fún kátàkárà. Iná jó ọjà náà láàrin òru,tí ó sì jó àwọn ìsọ̀ léyìí tí ó mú wọn pàdánù ọ̀pọ̀lọpọ̀ Mílíọ́nù Náírà àti àwọn dúkìá tí kò ṣeé díyelé. Gómìnà wá pinnu pé ìjọba yóò tún àwọn ibi tí iná náà jó kọ́ àti ìpèsè ohun ìtura ní kíákíá fún àwọn olùfaragbà láti tẹ̀síwájú àti láti padà sípò.


Ìtàn yóò rántí Trump fún ipa rẹ̀ nínú ọjọ́ kẹfà,oṣù kínní – Pence

Igbákejì ààrẹ nígbà kan rí, Mike Pence ti bẹnu àtẹ́ lu sáà ọ̀gá rẹ̀ tẹ́lẹ̀, Donald Trump ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ó sọ pé ìtàn kò ní gbàgbé ipa tí ó kó nínú ìkọlù Amẹ́ríkà,ní Capitol,ní ọjọ́ kẹfà,oṣù kínní,ọdún 2021. Pence wà ní Capitol nígbà tí ẹgbẹgbẹ̀rún àwọn alátìlẹyìn Trump ya bo ilé, láti ṣí ìgbìmọ̀ lọ́wọ́ ìgba èsì ìbò ààrẹ 2020 wọlé,nígbà tí Joe Biden jáwé olúborí,tí Trump fìdí rẹmi. Gẹ́gẹ́ bí igbákejì ààrẹ ṣe ní ojúṣe abẹnugan ilé, Pence ń ṣadarí ojúṣe ayẹyẹ rẹ̀ láti buwọ́lu ìbò tí yóò yan ààrẹ àti igbákejì. Ní gbogbo àsìkò ìkọlù náà, Trump se ìfiránṣẹ́ àìmọye tweet lórí ẹ̀rọ ayélujára, èyí tí ó ń sọ pé kí Republicans “jà” àti àwọn mìíràn tí ó ń sọ pé ọwọ́ àwọn olùdìbò kò mọ́. Ó tún ṣòfintótó Pence fún bíbuwọ́lu èsì ìbò.


Israel – Ogunlọ́gọ̀ àwọn afẹ̀hónúhàn tú sí òpópónà

Ogunlọ́gọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Isreal ti ṣe ìwọ́de tó lágbára jùlọ nínú ìtàn orílẹ̀-èdè náà. Ìwọ́de lórí ìgbésẹ̀ ìjọba fún àtúnṣe tipátipá lórí ètò ìdájọ́ ti ń lọ lọ́wọ́ fún bíí ọ̀sẹ̀ mẹ́wàá báyìí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ afẹ̀hónúhàn ló jáde ní àwọn ìlú bíi Haifa, tí àwọn tó tó igba ẹgbẹ̀rún sì tú síta ní Tel Aviv. Àwọn alárìí-wísí sọ pé àtúnṣe náà yóò jin ìjọba tiwantiwa lẹ́sẹ̀.Sùgbọ́n ìjọba Benjamin Netanyahu sọ pé ìgbésẹ̀ tí ó dára jùlọ fún àwọn olùdìbò ni. Adarí alátakò, Yair Lapid sọ fún àwọn èrò ní iwọ̀ oòrùn ìlúu Be’er sọ pé orílẹ̀-èdè ń kojú “làásìgbò tó lágbára jùlọ nínú ìtàn”.


Senegal Gbá Ìfé U-20 AFCON Lọ́wọ́ Gambia Nínú Ìdíje TotalEnergies

Àwọn ọdọ Teranga Lions tí Senegal lú aladugbo rẹ̀ Gambia ní ọjọ́ Àbámẹ́ta látí gbà ìfé TotalEnergies U-20 Africa Cup of Nations. Àmì ayò látí ẹ̀sẹ Sulaymane Faye àtí Mamadou Camara ní Olú-ìlú Egypt ní Cairo ló mú Senegal bórí Ìfẹsẹwọnsẹ́ náà. Senegal, Orílẹ̀-èdè ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà tó peregede sí ìpele aṣekagba ní ọjọ́ Àbámẹ́ta láì pàdánù Ìfẹsẹwọnsẹ́ kankan. Tún kà nípa:CAF Tún Ṣí Ayé Sílẹ̀ Fún Ìgbálejo AFCON 2025 Àwọn ọdọ Teranga Lions ló ń gbá bọ́ọ̀lù ìparí ní ìgbà kẹ́rin nínú ìdíje TotalEnergies U-20 AFCON lẹyìn tó tí dé bẹ̀ ní ọdún 2015, 2017 àtí 2019.


Gómìnà Ìpínlẹ̀ Osun Ṣé Ìdánilójú Ìgbéga Ilé-ìwé Gíga Iléṣà

Gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, Sẹnetọ Ademọla Adeleke sọ pé Yunifásítì túntún Iléṣà tí fí ìdí múlẹ̀ àtí pé iṣẹ́ àtúnṣe rẹ̀ tí bẹ̀rẹ̀ báyìí. Gómìnà ṣàlàyé èyí ní ọjọ́ Ẹtì ní Iléṣà làkókò àbẹwò lẹ́nú iṣẹ́ sí ilé-ẹ̀kọ́ náà látí ṣàyẹ̀wò àwọn òun èlò tó wà àtí ibaraẹnisọrọ pẹ̀lú àwọn òṣìṣẹ́ àtí àwọn ọmọ ilé-ìwé. Ọ̀jọ̀gbọ́n Taiwo Ashaolu, Alága tí Ìgbìmọ̀ ìṣẹ́ àtúnṣe náà, tó s’ọrọ ṣáájú, ṣé ìmọràn owó ilé-ìwé alabọde àtí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà ìpawó fún ilé-ìwé náà. “Ìlànà igbanisiṣẹ yóò wáyé nípasẹ̀ ìpolówó ní àwọn ìwé ìròyìn tí orílẹ̀-èdè àti àwọn mìíràn.” Tún kà nípa:ìbò Adeleke ní ìpínlẹ̀ osun ní màgó mágó nínú – Ilé ẹjọ́ Trìbúnà ló sọ bẹ́ẹ̀ Ìgbìmọ̀ náà tún gbá wọ́n ní iyànjú pé kí ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹ̀kà mẹ́jọ àtí pé ìlànà ìpinnu látí gbàníyàn siṣẹ̀ yẹ́ kó tẹle àwọn òfin tó wà tẹlẹ. Àwọn ẹ̀ka tí yóò ṣáájú-ọnà yóò pẹ̀lú: Ẹ̀kọ́ àtí imọ-ẹrọ ìṣẹ́, ìṣàkóso sáyẹnsì, ìmọ-jinlẹ̀ àwùjọ, Ìmọ-ẹrọ àtí àwọn mìíràn, ìmọ ẹdà ènìyàn àtí àwọn àṣà, ìṣẹ́-ògbìn àtí Ìṣòwò ọ̀gbìn bíi Awọn ìmọ-ìjìnlẹ̀ Iṣoogun òyìnbó.


ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Ìkẹ́kọ̀ Bẹ̀rẹ̀ Fún Àwọn Olùkọ́ní Ní Ìpínlẹ̀ Ebonyi

Àjọ tó ń pèsè iṣẹ́ ní orílẹ̀-èdè yìí (National Directorate of Employment NDE) ní Ìpínlẹ̀ Ebonyi ní Gúúsù ìlà oòrùn Nàìjíríà tí bẹ̀rẹ̀ ikẹkọ àgbàrá fún àwọn olùkọ́ní rẹ̀. ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà wáyé látí fí awọn òun èlò ìgbàlódé kọ́ àwọn olùkọ́ni ní Abakaliki Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Ebonyi. Nígbà tí o nsọ̀rọ níbí ayẹyẹ ọlọjọ mẹ́ta tí a sami sí pẹ̀lú ”Ikẹkọ tí Àwọn olukọni.” Tún kà nípa: Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kwara Ràwọ Ẹ̀bẹ̀ Sí Àwọn Aráàlú Látí Dẹkùn Wiwà Kànga Lọ́nà Ìgbàlódé Olùdarí Gbogbogbò tí NDE, Mallam Abubakar Nuhu, tí Olùdarí Ìpínlẹ̀ náà, Don Anaba ṣójú rẹ̀ sọ pé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà wá làti ríi dájú pé ìṣòro áìníṣẹ́ dínkù ní orílẹ̀-èdè yìí.


Saudi Arabia Àtí Iran Tún Ìbáṣepọ̀ Wọ́n Só dọin-dọin

Iran àti Saudi Arabia gbà ní ọjọ́ Ẹtì látí tún àwọn ìbáṣepọ̀ wọ́n ṣé lẹ́yìn ọdún méje. Àdéhùn náà wáyé lẹyìn ọjọ́ mẹ́rin tí ìjíròrò tí kọ́ wáyé ní Ìlú Beijing láàrín àwọn òṣìṣẹ́ ààbò Orílẹ̀-èdè méjèèjì. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé ìbáṣepọ̀ náà tí Orílẹ̀-èdè mẹ́ra fọwọ́ sí Iran, Saudi Arabia àtí China ṣé, Tehran àtí Riyadh gbà láti tún bẹrẹ àwọn ìbáṣepọ̀ wọ́n àtí pé wọ́n yóò ṣí ilé-iṣẹ́ ilẹ́ òkèèrè láàrín oṣù méjì. “Lára àdéhùn náà ní ibọwọ fún Orílẹ̀-èdè méjèèjì àtí àìsí ayọjuran nínú ètò ìṣèlú àrà wọ́n.” Tún kà nípa:Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Gbá Látí Só Ìbáṣepọ̀ Wọ́n Pẹ̀lú Iran Lé dọin-dọin Ìwé àdéhùn náà ní aṣojú ààbò Iran, Ali Shankhani àtí Oludamọran ààbò Orílẹ̀-èdè Sáúdí Arábíà, Missed bin Mohammed Al-Aiban buwọ́lù ní ọjọ́ Ẹtì, wọ́n sì gbà láti tún mú àdéhùn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ààbò 2001 ṣiṣẹ́, àtí àwọn àdéhùn mìíràn lórí ìṣòwò, ọ̀rọ̀ àjé àtí Idoko-òwò. Olori ìlú orílẹ̀-èdè China kàn Wang Yi ṣàpèjúwe àdéhùn náà ní ìṣẹgun fún ìjíròrò àtí àlàáfíà, Ó fí kún pé Ìlú Beijing yóò tẹ̀síwájú látí sá ipá tó múná dóko ní didojukọ àwọn ọran tó ń ṣẹ̀lẹ̀ káàkiri àgbáyé.


Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Tunisia Tú Àwọn Ìjọba Ìbílẹ̀ Ká

Ààrẹ Tunisia Kais Saied tí tú àwọn aláṣẹ ìjọba ìbílẹ̀ ká ṣáájú Ọjọ́ wọ́n lórí aléfà. Èyí tí yóò dá ètò ìdàgbàsókè ìjọba tiwantiwa tí wọ́n gbà ní ọdún 2011 rú. Awọn òṣìṣẹ́ ìjọba ní yóò rọ́pò àwọn ìjọba ìbílẹ̀ wọnyí tí wọ́n yóò sì máa gbà àṣẹ lọ́wọ́ Adari ìjọba ìpínlẹ̀. Tún kà nípa:Àwọn Òṣìṣẹ́ Se Ìwọ́de Tako Ààrẹ Orílẹ̀ Èdè Tunisia Gẹ́gẹ́ bí ó tí sọ ní Ọjọ́rú, àwọn ìgbìmọ̀ túntún náà yóò wá lábẹ́ àwọn òfin túntún tí òún yóò kọ́. Bẹ́ẹ́, sáà àwọn Adari ìpínlẹ̀ àtí tí ìbílẹ̀ ló yẹ́ kó parí ní Oṣù Kẹ́rin ọdún yìí, tó sí yẹ́ kí ètò ìdìbò wáyé lẹyìn ìgbà náà.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kwara Ràwọ Ẹ̀bẹ̀ Sí Àwọn Aráàlú Látí Dẹkùn Wiwà Kànga Lọ́nà Ìgbàlódé

Kọmisọna fún ọ̀rọ̀ Omí ìpínlẹ̀ Kwara tí ràwọ ẹ̀bẹ̀ sí àjọ National Association of Hydrogeologists NAH, ẹ̀kà tí Ìpínlẹ̀ náà látí dárapọ̀ pẹ̀lú ìjọba ìpínlẹ̀ Kwara látí dáàbò bò àyíká àtí dẹkùn wiwà kànga lọ́nà ìgbàlódé láì gbà àṣẹ lọ́wọ́ ìjọba ìpínlẹ̀ náà. Kọmisọna náà, Dókítà (Ìyàáfín) Risikatullahi Abdulmaliq-Bashir sọ èyí nígbà tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Aláṣẹ tí Ẹgbẹ́ náà ṣé àbẹwò sí ní ọfisi rẹ̀. Kọmisọna náà sọ pé látí ìgbà tó òún tí bẹ̀rẹ̀ ìṣẹ́ ní oṣù díẹ̀ sẹyìn ní ẹ̀kà ìjọba náà ní ó tí jẹ́ ẹdun ọkàn fún òún lórí bí àwọn olùgbé Ìpínlẹ̀ náà ṣé wà àwọn kànga wọnyí láì gbà àṣẹ. Tún kà nípa:Ìbùmu-Bùwẹ̀ Omi Yóò Dúró Fún Ọjọ́ Méjì Ní Ìlú Abuja Ṣáájú, Alága ẹgbẹ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Lekan Afolami ṣàlàyé pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn aráàlú ló gbára lé lílò àwọn omí wọnyí lórí ètò ọ̀gbìn, ilé iṣẹ́ àtí bẹ́ẹ́bẹ́ lọ̀. Afolami tẹ̀síwájú pé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ìjọba àtí aráàlú ní yóò dáàbò bò àyíká wà fún ìdàgbàsókè. Alága náà ṣé ìlérí àtìlẹ́yìn ẹgbẹ́ rẹ̀ sí ìjọ̀ba ìpínlẹ̀ náà atí ní ìdánilójú imurasilẹ rẹ̀ látí kojú ipenija náà.


Ìjọba Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Pèsè Àwọn Òun Èlò Amàyédẹ́rùn Fún Àwọn olufaragba Ìṣẹ̀lẹ̀ Ìnà

Ilé-iṣẹ́ Pájáwìri tí Orílẹ̀-èdè (National Emergency Management Agency NEMA) ní Ọjọ́ Ẹtì pèsè àwọn òun èlò amàyédẹ́rùn fún àwọn tó pàdánù àwọn òun ìní wọ́n sì ìṣẹ̀lẹ̀ iná ní àgbègbè Malamawar-Dangoli, Karange àtí Kwalele ní ìjọba ìbílẹ̀ Kiyawa tí ìpínlẹ̀ Jigawa. Ìnà tó wáyé ní ọjọ́ Àìkú, ọjọ́ karún Oṣu, Ọdún 2023 níbí tí ènìyàn kàn pàdánù ẹ̀mí, tó sí bá òun-ìní run pẹ̀lú àwọn ẹran-ọ̀sin tó tó ọgọrùn mílíọ̀nù náírà N100m. Olùdarí Àgbà tí Àjọ náà, Mustapha Ahmed sọ èyí làkókò tó pin àwọn òun èlò náà fún àwọn ènìyàn àgbègbè náà tí Ààrẹ Muhammadu Buhari pàṣẹ fún lábẹ́ Mínísítà fún Ọ̀rọ̀ Ọmọnìyàn, Àjálù àtí Ìdàgbàsókè Àwùjọ, látí pèsè àwọn òun èlò iderun náà, èyí tí ẹ̀kà Àjọ náà tó wà ní ìpínlẹ̀ Kano pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Àjọ náà tí Ìpínlẹ̀ Jigawa (SEMA). Olùdarí náà tún kéde mílíọ̀nù kàn náírà tí Ààrẹ tá fí-ìbò-yàn láìpẹ́ yíì, Bola Tinubu fí t’ọrẹ fún àwọn tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹ̀lẹ̀ sí. Tún kà nípa:Àjọ NEMA, NiMet Ńwòye Ọ̀nà Àbáyọ Sí Ìṣẹ̀lẹ̀ Omíyalé Tó N Bọ Wá Àwọn òun náà ní wọnyí: * Ẹgbẹ̀wá àpò irẹsi àtí ẹ̀wà òní kilogiramu mẹ̀wàá * Ẹgbẹ̀rin dín díẹ̀ àpò ọkà * Ẹgbẹ̀rún àti àábọ̀ aṣọ àwọn ọmọdé * Ẹgbẹ́ẹdógún ọ̀pá aṣọ àti * Irínwó aṣọ ìbora Àwọn mìíràn ní: * Irínwó aṣọ apẹfọn * Irínwó matiresi ibùsùn * Irínwó garawa * Irínwó abọ́ ìjẹun, ṣíbí àtí ìfé imomi Gẹ́gẹ́ bó tí sọ, ìjọ̀ba yóò tún pèsè àwọn òun èlò ikọle látí rán wọ́n lọ́wọ́ láti tún ilé wọ́n kọ̀, kí wọ́n lè tèsíwájú nínú ìgbésí ayé wọ́n.


Gómìnà Makinde Pèsè Ọkọ̀ Àmúsiṣẹ́ Fún Àwọn Ọlọ́pàá

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yó, Seyi Makinde pèsè ọkọ̀ mẹ́tàléláàdọ́rin fún àwọn Ọlọ́pàá jákè-jádò ìpínlẹ̀ náà fún ìrànlọ́wọ́ ètò ààbò. Èyí wáyé ní Ọjọ́bọ̀ nígbà tí ó sí gbòngàn ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ àwọn Ọlọ́pàá ní ìlú Ìbàdàn tí ìjọba rẹ̀ tún kọ́ lẹ́yìn àkọlù lásìkò ìwọ́de tako àwọn Ọlọ́pàá Kògbéèrégbè (SARS) ní ọdún 2021. Gómìnà se ìfiléde wípé ìjọba òun yóò tẹ̀síwájú ìbásepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn agbófinró. Ìbásepọ̀ náà ni ó mú kí ìwà jàǹdùkú àti jàgídí-jàgan díkù ní ìpínlẹ̀ náà. Ó wá rọ àwọn ará ìlú láti se àmójútó nǹkan ìjọba àtipé bíba dúkìá ìjọba jẹ́, jẹ́ ìsàfihàn ìwà ọ̀bàyéjẹ́ pátápátá gbá à.


Ruffai Ni Yóò Sojú Ààrin Gbìngbìn Kano : Ilé Ẹjọ́ Gíga Jùlọ

Ilé Ẹjọ́ Gíga Jùlọ ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà ti fi ìdí ọ̀rọ̀ múlẹ̀ ní ọjọ́ Ẹtì pé Mallam Ruffai Hanga ni sẹ́nétọ̀ tí wọ́n dìbò yàn tí yóò sojú ààrin gbìngbìn Kano ní abẹ́ àsìá ẹgbẹ́ NNPP. Ilé Ẹjọ́ Gíga fagilé àwíjàre Gómìnà Ìpínlẹ̀ náà tẹ́lẹ̀rí, Ibraheem Sekarau gẹ́gẹ́ bí olùdíje sí Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Àgbà lábẹ́ ẹgbẹ́ òsèlú NNPP. Èyí tí ó wáyé ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n osù kejì. Adájọ́ Àgbà náà tẹ̀lé ẹjọ́ tí Ilé Ẹjọ́ Gíga àti Ilé Ẹjọ́ Kòtẹ́milọ́rùn ti ìlú Abuja ti dá tẹ́lẹ̀, èyí tí ó sàfihàn Ruffai gẹ́gẹ́ bí olùdíje tòótọ́. Èyí ti wá mú wàhálà asojú ààrin gbìngbìn kano sí Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Àgbà dópin nínú ìdìbò tí ó wáyé ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́ọ́gbọ̀n osù kejì.


Ènìyàn Méjìlélọ́gbọ̀n Gba Ìtúsílẹ̀ Nínú Àwọn Tí Ó Fara-Káásá Ìsẹ̀lẹ̀ Jàm̀bá Ọkọ̀ Ojúurin

Alákòsóo Ètò ìlera ní Ìpínlẹ̀ Èkó, Ọ̀jọ̀gbọ́n Akin Abayọmi sàlàyé pé kò dí ní méjìlélọ́gbọ̀n àwọn ènìyàn tí ó wà nínú ìsẹ̀lẹ̀ láabi ọkọ̀ ojúurin ni ó gba ìtúsílẹ̀ láti ilé ìwòsàn. Abayọmi sọ ọ̀rọ̀ náà ní ọjọ́ Ẹtì nígbà tí ó ń sàlàyé nípa ìsẹ̀lẹ̀ náà. Ó sọ wípé ènìyàn méjìlélọ́gọ́rùn-ún ni ó fi ara pa tí àwọn mẹ́fà sì pàdánù ẹ̀mí nínú wọn. Ó wá fi àrídájú léde wípé, àwọn tí ó kù wà ní ipò ìlera tí ó dára. Ọ̀jọ̀gbọ́n Abayọmi gbóríyìn fún àwọn tí ó fi ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀ fún àwọn tí ọ̀rọ kàn, ò wá se àfirinlẹ̀ pé ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó ni yóò janjú ètò ìtọ́jú gbogbo àwọn tí ó ní ìpalára.


Ìbùmu-Bùwẹ̀ Omi Yóò Dúró Fún Ọjọ́ Méjì Ní Ìlú Abuja

Àjọ tí ó ń mójútó ìpèsè omi fún lílò ní Abuja ti kéde ìdádúró ọlọ́jọ́ méjì ní àgbègbè náà. Gẹ́gẹ́ bí àjọ náà se sọ, ìdádúró náà wà fún ìsàtúnṣe àwọn ohun èlò fún ìpèsè omi. Àwọn àgbègbè tí àtúnṣe náà yóò wáyé ni, Utako, Life camp, Jabi, Gwarimpa, Wuye, Mabushi, Apo, Durumi, Games Village, àti Galadimawa. Ìrètí wà pé ìpèsè omi lákọ̀tun yóò bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ kọkànlá osù keta. Àjọ náà wa pàrọwà sí ará ìlú, lórí ìpalára tí ìsẹ̀lẹ̀ kékeré náà yóò múwá.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó Kéde Ìbánikẹ́dùn Ọlọ́jọ́ Mẹ́ta Lórí Ìsẹ̀lẹ̀ Láabi Ọkọ̀ Ojúurin

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó, Ọ̀gbẹ́ni Babajide sanwo-Olu ti kéde ìsinmi ọlọ́jọ́ mẹ́ta lẹ́nu iṣẹ́ fún ìbánikẹ́dùn pẹ̀lú àwọn tí ó fara káásá nínú ìjàm̀bá ọkọ̀ ojúurin àti ọkọ̀ akérò ti ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó èyí tí ó wáyé láàrin shogunlẹ si Ikẹja. Gómìnà, ẹni tí ó sàbẹ̀wò sí Ilé-ìwòsàn àpapọ̀ Ìpínlẹ̀ náà sàlàyé pé, ènìyàn márùnlélọ́gọ́rin ni ó fi ara káásá nínú ìsẹ̀lẹ̀ náà tí àwọn mẹ́fà sì ti pàdánù ẹ̀mí nínú wọn. Ó wá kéde ìdúró lẹ́nu iṣẹ́ ọlọ́jọ́ mẹ́ta, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ Ẹtì, àtipé ìpolongo fún ètò ìdìbò náà yóò dúró fún ọjọ́ mẹ́ta bákan náà . Gómìnà gbóríyìn fún àwọn elétò ààbò àti elétò ìlera fún ìtara wọn ní kíá-kíá sí ìsẹ̀lẹ̀ náà, Ó wá pè fún ìwádìí tí ó yanjú láti mọ ohun tí ó fa irúfẹ́ ìsẹ̀lẹ̀ burúkú náà.


Ètò Ìkànìyàn Ọdún 2023: Àjọ Elétò Fi Àrídájú Ìgbáradì Léde

Alákòsóo ètò ìkànìyàn, èyí tí ó ń sojú ìpínlẹ̀ Anambra, Ọ̀gbẹ́ni Chidi Ezeoke ti fi àrídájú hàn pé àjọ náà ti gbáradì fún ètò ìkànìyàn tí ó múná-dóko. Ezeoku fi ọ̀rọ̀ léde ní Ọjọ́bọ̀, ní Ìlú Awka, Ìpínlẹ̀ Anambra nígbà tí ó ń se idánilẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́jọ́mẹ́ta fún alákòsóo ìjọba ìbílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Anambra, Enugu ati Imo lórí ètò ìkànìyàn. Ó sàlàyé síwájú pé àjọ náà yóò lo àsìkò àti àwọn ohun èlò láti se ètò tí ó gún-régé fún ìkẹ́ṣẹjárí ètò ìkànìyàn ọdún 2023. Èyí yóò fún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní òǹkà tí ó se déédé fún àbá ètò ìsúná àti ìpèsè ohun amáyédẹrùn tí ó yẹ ní àsìkò àti àgbègbè kọ̀ọ̀kan. Ìrètí wà pé ètò ìkànìyàn jákè-jádò orílẹ̀ èdè Nàìjíríà yóò wáyé ní ọjọ́ kọkàndílọ́gbọ̀n osù kẹta sí ọjọ́ kejì osù kẹrin, ọdún 2023.


Ìkópa Àwọn Obìnrin Nínú Ètò Ìdájọ́ Se Pàtàkì Fún Ìdàgbàsókè Orílẹ̀-Èdè

Bí Orílẹ̀-Èdè àgbáyé se é se ayẹye àyájọ́ àwọn Adájọ́-bìnrin, ẹgbẹ́ àwọn Adájọ́-bìnrin Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lo ànfaàní náà láti sàlékún ìfarajì wọn fún ìdàgbàsókè àti ìkópa nínú ètò ìdájọ́ fún àwọn obìnrin. Alákòsóo àgbáyé fún àjọ náà, Ẹni-ọ̀wọ̀ Adájọ́ Roli Harriman ni ó sọ̀rọ̀ níbi ayẹyẹ àyájọ́ àwọn Adájọ́-bìnrin ti ọdún 2023. Roli sàlàyé pé, ìsàfirinlẹ̀ ìkópa àwọn obìnrin nínú ètò ìdarí ìlú pẹ̀lú ojúgbà wọn lọ́kùnrin se pàtàkì fún ìsàkóso tí ó péye àti ìdàgbàsókè, àlàáfíà àti ìfìdímúlẹ̀ ìjọba tiwa-n-tiwa. Ó wá sàfirinlẹ̀ ìfarajì àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà fún ìtẹ̀síwájú ìkópa àwọn obìnrin nínú ètò ìdájọ́ nì gbogbo ẹka.


Ààrẹ Buhari Kẹ́dùn Pẹ̀lú Àwọn Tí Ó Pàdánù Ẹ̀mí Nínú Ìjàm̀bá Ọkọ̀ Ojú-Irin Ní Ìpínlẹ̀ Èkó

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti fi àìdùnnú ọkàn hàn lórí ìjàm̀bá ọkọ̀ ojú-irin pẹ̀lú ọkọ̀ akérò ti ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó, èyí tí ó wáyé ní Ọjọ́bọ̀, ní àgbègbè shogunlẹ, Ikẹja, ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ààrẹ gbàdúrà fún àwọn tí ó pàdánù ẹ̀mí, Ó sì tọrọ àlàáfíà ní kíá-kíá fún àwọn tí ó farapa. Ó wá gbósùbà fún Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó fún ìgbésẹ̀ akin lójúnà àti dóòlà ẹ̀mí níbi ìsẹ̀lẹ̀ náà.


Ọwọ́ Àjọ EFCC Tẹ Afurasí Oní-Jìbìtì Orí Ẹ̀rọ Ayélujára Mẹ́tàdílógójì Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Ògùn Àti Ọ̀ṣun

Àjọ to n gbógun ti ṣiṣẹ owó ilu kumọkumọ, EFCC ẹkùn tí Ìbàdàn ti gba idajọ àwọn afurasi òní jibiti orí ẹrọ ayélujára kan, ti ilé ẹjọ sì tí rán lọ sí ọgbà ẹwọn, tabi san owó ìtanràn, àti ṣíṣe iṣẹ àtúnṣe agbègbè latari onírúurú ẹsun tí àjọ EFCC fi kàn wọ́n. Gbogbo àwọn ẹni mẹtadinlogoji tó jẹbi ẹsun ti àjọ EFCC fi kàn wọn níwájú àwọn Onídàájọ Mohammed Owólabí, Ladiran Akintola, àti Mojeed Oladimeji Oshola ti Ilé ẹjọ́ gíga tó jókòó ni ìlú Ìbàdàn; Àwọn Onídàájọ Olarewaju Mabekoje, A.A Babawale, O.O Majekodunmi àti Ọ. Ogunfowora ti ilé ẹjọ gíga tó jókòó ni Ìpínlè Ògùn ni ìlú Abeokuta àti Onídàájọ Ayo Emmanuel ti ilé ẹjọ́ gíga apapọ to jókòó ni ìlú Òṣogbo, ni Ìpínlè Ọ̀ṣun ní àárín ọjọ́ kẹwàá oṣù kínní àti ọjọ́ kẹfà oṣù kẹta ọdún 2023, ló sàlàyé wí pé àwọn jẹbi ẹsun ti ilé ẹjọ fi kàn wọn àyàfi Fagbamiye Temitope Akinola, ẹni tí o sọ pé òun kò jẹbi ẹsun ti wọn fi kàn, ti igbẹjọ sì ti bẹrẹ lórí rẹ. Gẹgẹ bí àlàyé ti Adari ẹ̀ka ìròyìn àti ìkéde fún Àjọ EFCC, Wilson Uwujaren fi síta nínú atẹjade tó fi s’ọwọ si àwọn akọroyin, ilé ẹjọ́ ka ẹsun méjìdínlógún tó dá lórí lílu jibiti owó sí Fagbamiye l’ẹsẹ, eléyìí tó tako abala 15 (2) (d), ìwé òfin ti ọdún 2021, tí o sì ní ìjìyà ni ìbámu pẹ̀lú abala 15 (3) ìwé òfin kan náà. Bákan náà, ní ọjọ́ Keje oṣù Kejì ọdún 2023, Onídàájọ Emmanuel nínú idajọ rẹ̀ kéde pé Fagbamiye Temitope Akinola jẹbi tí o sì fi sí ẹwọn ọdún méjì fún ọkọọkan ẹsun ti ilé ẹjọ fi kàn an. Lónà míràn, Onídàájọ Emmanuel fún Fagbamiye ní anfààní sisan owó ìtanràn Ẹgbẹrun lónà Igba Náírà (N200,000.00) lórí ẹsun kọọkan, tí apapọ owó ìtanràn náà sì jẹ́ Mílíọ̀nù Mẹta àti Ẹgbẹrun lónà Ẹgbẹta Náírà (N3.6M) Àwọn yòókù ní ilé ẹjọ fi sí ẹwọn ní ìbámu pẹ̀lú ẹsun ti won jẹbi rẹ, nígbà tí ilé ẹjọ pàá lá ṣẹ ki gbogbo àwọn tó jẹbi ẹsun dá gbogbo ohun tí wọ́n fi jibiti gbà padà fún àwọn tó nií kí ìjọba gbé ẹsẹ le gbogbo ohun míràn tí wọn ká mọ́ wọn lọwọ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ẹ San Owó Ìrìn Àjò Hajj Yín Títí Ogúnjọ́ Oṣù Yìí: Àjọ Tó Ń Ṣe Kòkárí Ìrìn Àjò Hajj Ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́.

Àjọ to n ṣe kokari irin àjò lọ sí ilẹ mímọ (Ẹka ti Musulumi) tí jẹ kí o di mímọ pé òun yóò ṣiwọ gbígba ìdá kínní owó asan silẹ fún irin àjò hajj ti ọdún 2023 ní Ogunjọ oṣù yìí. Eléyìí lo jẹyọ nínú ọrọ Alága Àjọ náà, Ọjọgbọn Sayed Malik gẹgẹ bí o ṣe sàlàyé fún àwọn akọroyin ni ìlú ìbàdàn, ni ìpínlè Ọ̀yọ́ ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nígbà tí Àjọ náà fi gbedeke Milionu Meji o le mẹfa Náírà (N2.6M) gẹ́gẹ́ bíi owó akọsan fún ẹni kọọkan ọmọ Ìpínlè Ọ̀yọ́ tó fẹ láti lọ irin àjò hajj ti ọdún 2023 O fi àsìkò náà mú wá sí ìrántí awọn ti o fẹ darapọ̀ mọ́ ìrìn àjò náà pé, Àjọ to n ṣe kokaari ìrìn àjò Hajj ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, (NAHCON) ti yọnda ààyè ijoko 1,441 fún ìrìn àjò Hajj ọdún 2023 fún Ìpínlè Ọ̀yọ́, ti Àjọ Hajj ní Ìpínlè Ọ̀yọ́ sí ti sàlàyé ki ẹni kọọkan san (N2.6M) owó ṣáájú àsìkò ti Àjọ NAHCON yóò kéde iye owó tí ẹni kọọkan yóò máa san. Alága Àjọ Hajj ni ìpínlè Ọ̀yọ́ wa tun fi àsìkò náà ké sí gbogbo àwọn tí kò ti san owó asan silẹ tabi ti ko ti san owó tó tó iye owó asan silẹ láti yára ṣe bẹẹ sí inú àpò ilé ifowopamọ tí wọ́n ti ya s’oto fún kò to di Ogunjọ oṣù kẹta ọdún yìí kí ànfààní náà má bàá fò wọn ru. Nígbà tí o n dupẹ lọwọ Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde lórúko Àjọ náà, Ọjọgbọn Malik fi emi imore hàn sí Gómìnà fún atilẹyin rẹ nípa bí o ṣe rí dájú wí pé gbogbo ètò ló ti wa ni kalẹ láti ri dájú pé ìrìn àjò hajj ọdún yìí lọ bo ṣe yẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ọwọ́ Sìnkún Àjọ EFCC Tẹ Gbajúgbajà Oníṣòwò Kan Ní Ìlú Ìbàdàn Lórí Ẹ̀sùn Jíbítí Mílíọ̀nù Mẹ́sàn-án Náírà

Panpẹ Àjọ to n rí sí ṣíṣe owó ìlú kumọkumọ, EFCC ẹkùn tí Ìbàdàn, tí gbé arákùnrin kan, Odeleye Moses Oluwabusola àti ilé iṣẹ wá sí iwájú Onídàájọ Mohammed Owólabí ní Ilé Ẹjọ́ Gíga to jókòó ní ìlú Ìbàdàn lórí ẹsun to da lórí ṣiṣe ẹda, ayédèrú ìwé àti gbígba owó lọnà àìtó. Àtẹ̀jáde kan ti akọwe ẹka ìròyìn fún Àjọ EFCC ẹkùn tí Ìbàdàn, ni ipinlẹ Ọ̀yọ́, ni Ẹkùn Gúsù Iwọ Oòrùn Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Wilson Uwujaren fi síta fún àwọn akọroyin lo sàlàyé àwọn ẹsun ti àjọ EFCC fi kan Ọgbẹni Odeleye. Gẹgẹ bi ìwádìí ṣe fi ìdí rẹ mule, Ọgbẹni Owólabí tó ní ilé iṣẹ ‘Beedel Strategic Investment Company Nigeria Limited’ lo tọ Ololade Desmond-Eke lọ pẹlú ayédèrú ìwé ọja láti yá owó tó tó Mílíọ̀nù Mẹsan Náírà (N9,000,000.00) pẹlu ele orí rẹ tíì ṣe N495,000.00, pẹlu àlàyé àti àjọsọ wí pé òun fẹ́ fi owó náà ṣe àwọn iṣẹ àkànṣe ti ilé iṣẹ́ rẹ̀ gbà káàkiri Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ṣugbọn tí olupẹjo wa ṣe àkíyèsí pé ayédèrú ìwé ní olujẹjo náà fi gba owó. Nígbà ti olujẹjo ra ọwọ ẹbẹ sí ilé ẹjọ wí pé òun kò jẹbi àwọn ẹsun ti ilé ẹjọ́ fi kàn òun pẹlu àlàyé. Nítorí náà, Agbẹjọro fún ìjọba, Oyelakin Oyediran fi tó ilé ẹjọ́ létí wí pé òun ti ṣetán láti bẹrẹ ìwádìí. Ṣugbọn, Agbẹjọro fún olujẹjo, Sikiru Adewoye sọ fún ilé ẹjọ́ láti pàṣẹ fún agbẹjọro ìjọba láti ṣe àfihàn àwọn ẹri tó tọ́ka sí ẹsun ti ilé ẹjọ fi kàn olujẹjo náà, tó sì tún bẹ ilé ẹjọ́ láti fún olujẹjo náà ni òmìnira láti máa lọ ilé ko ba lè máa ti ilé wa jẹ́ jọ ni ile ẹjọ́.


Nígbà ti olujẹjo ra ọwọ ẹbẹ sí ilé ẹjọ wí pé òun kò jẹbi àwọn ẹsun ti ilé ẹjọ́ fi kàn òun pẹlu àlàyé. Nítorí náà, Agbẹjọro fún ìjọba, Oyelakin Oyediran fi tó ilé ẹjọ́ létí wí pé òun ti ṣetán láti bẹrẹ ìwádìí. Ṣugbọn, Agbẹjọro fún olujẹjo, Sikiru Adewoye sọ fún ilé ẹjọ́ láti pàṣẹ fún agbẹjọro ìjọba láti ṣe àfihàn àwọn ẹri tó tọ́ka sí ẹsun ti ilé ẹjọ fi kàn olujẹjo náà, tó sì tún bẹ ilé ẹjọ́ láti fún olujẹjo náà ni òmìnira láti máa lọ ilé ko ba lè máa ti ilé wa jẹ́ jọ ni ile ẹjọ́. Agbẹjọro fún ìjọba, Oyediran wá ta ko ìbéèrè Agbẹjọro fún olujẹjo latari pé olujẹjo náà lè sálọ nítorí onírúurú ẹsun ọdaràn to rọ mọ ọ lẹsẹ ní ilé ẹjọ́ gíga ìpínlè Ọ̀yọ́ àti ilé ẹjọ́ gíga apapọ ni ìlú ìbàdàn. Leyin tí Onídàájọ Owólabí ti gbọ àlàyé àwọn agbẹjọro méjèèjì, o pàṣẹ ki ile ẹjọ fi olujẹjo náà sì àhámọ́ ti ilé ẹjọ di sun igbejo sí ọjọ Kẹrinla oṣù yìí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Agbẹjọro fún ìjọba, Oyediran wá ta ko ìbéèrè Agbẹjọro fún olujẹjo latari pé olujẹjo náà lè sálọ nítorí onírúurú ẹsun ọdaràn to rọ mọ ọ lẹsẹ ní ilé ẹjọ́ gíga ìpínlè Ọ̀yọ́ àti ilé ẹjọ́ gíga apapọ ni ìlú ìbàdàn. Leyin tí Onídàájọ Owólabí ti gbọ àlàyé àwọn agbẹjọro méjèèjì, o pàṣẹ ki ile ẹjọ fi olujẹjo náà sì àhámọ́ ti ilé ẹjọ di sun igbejo sí ọjọ Kẹrinla oṣù yìí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Gbajúgbajà Òṣèré Tíátà, Fádèyí Olóró Jáde Láyé

Gbajúgbajà òṣèré tíátà, Arówósafé, ti ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀ sí Bàbá Fádèyí Olóró ti jáde láyé. Ọmọbìnrin Fádèyí Olóró, Bídèmí Olúwáfúnkẹ́ fi ìdí ìròyìn náà múlẹ ní alẹ́ ọjọ́ Ìṣẹ́gun lórí aago. Ó sọ ní àìpẹ́ yí lórí ẹ̀rọ ayélujára Instagram nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ kan nípa oun tí bàbá rẹ̀ ń là kọjá. Bí ó se sọ, àìsàn to jẹ mọ́ kídìnrín àti nǹkan míràn ló ń bá bàbá òun fínra bí àyẹ̀wò se fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ láti ilé ìwòsàn University College Hospital (UCH). Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


A Kò Sọ Ìrètí Nu!: Ẹlẹ́sèayò United

Ẹlẹ́sèayò Ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù ikọ̀ Manchester United, Marcus Rashford ti fi lédè pe ikọ̀ òun kò sọ ìrètí nù nínú ìdíje àlùbami tí ìkọ̀ ti Liverpool lù wọ́n bí ejò àìjẹ ní ayò méje sí òdo. Ó wí pé, ikọ̀ òun kò gbọ́ ara wọn yé bótiyẹ lórí pápá ló fàá. Ìdíje náà bá àkọsílẹ̀ rere tí ìkọ̀ Manchester United ni nítorí pé ikọ̀ kankan kò ti lù wọ́n nínú ìdíje mọ́kànlá ti wọ́n ti gbà sẹyìn. Ọdún 1931 ni irú èyí ti ṣẹlẹ̀ rí ní ìgbà tí ikọ̀ Wolverhampton Wanderers po ẹ̀kọo ìbànújẹ ayò méje sí òdo bákan náà fún wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Mínísítà Fún Eré Ìdárayá Rọ Ikọ̀ Flying Eagles Láti Ní Àfojúsùn Ife Ẹ̀yẹ Àgbáyé

Mínísítà fún ọ̀rọ̀ ọ̀dọ́ àti Eré Ìdárayá, Sunday Dáre, ti rọ ikọ̀ Flying Eagles láti dojú ìfojúsùn wọn kọ ife ẹ̀yẹ àgbáyé tó ń bọ̀ lọ́nà; Kí wọ́n gbàgbé ìjákulẹ̀ ayò kan sí òdo (1-0) tí ikọ̀ wọn pàdánù sí ọwọ́ ikọ̀ ti Gambia ní ìdíje Africa Cup of Nations (AFCON) tí ọjọ́ orí wọn kò ju ogún odún lọ. Ògbẹ́ni Dare sọ èyí ní ọjọ́ Isẹ́gun, ó kẹ́dùn pé ikọ̀ Flying Eagles kò leè kópa nínú àsekágbá ìdíje náà sùgbọ́n Ó gbóríyìn fún wọn látàrí pé wọn gba tíkẹ́ẹ̀tì láti lọ fún ife ẹ̀yẹ àgbáyé. Ikọ̀ Nàìjíríà yóò kojú ikọ̀ ti Tunisia ní ọjọ Ẹtì láti mọ ẹni tí yóò ṣe ipò kẹta. Ikọ̀ Senegal lo lù ikọ̀ tí Tunisia ni àlùbomi ayò mẹ́ta sí òdo (3-0) tí àwọn náà fi já kulẹ̀ láti má leè wọ ipele àsekágbá. Ikọ̀ Orílẹ̀-èdè Senegal àti Gambia ni yóò jo wọ̀yá ìjà ní abala àsekágbá ní ọjọ́ Àbámẹ̀ta. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ Bánkíì Àgbáyé So Àjọsọ Ọ̀rọ̀ Pẹ̀lú Orílẹ̀-èdè Tunisia Lókùn

Àjọ Bánkíì Àgbáyé ti so àjọsọ ọ̀rọ̀ pẹ̀lú Orílẹ̀-èdè Tunisia lókùn fún ìbáṣepọ̀ ọjọ iwájú rẹ̀ pẹ̀lú Tunisia. Ẹ̀yí wáyé látàrí ìlòdì Ààrẹ Kais Saied sí ìwọlé-ìjáde arìnrìnàjò sí àgbègbè sub-Saharan. Olórí àjọ ti bánkìì tó ń fi ipò sílẹ̀, David Malpass sọ pé èsì tí Saied fi lédè ti mú kí wàhálà ẹlẹ́yàmẹ̀yà àti ìwà ipá kó bẹ́ síĺẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Tunisia. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Eswatini Fi Àrídájú Àjọṣepọ̀ Olóṣèlú Hàn Fún Orílẹ̀-èdè Taiwan

Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Eswatini, Cleopas Dlamini ti sọ pé àjọṣepọ̀ tó dára nípa ètò ìlú sí wa láàárín orílẹ̀-èdè òun àti ti Taiwan, orílẹ̀-èdè òun kò sí níbi ọ̀rọ̀ àbùkù tàbí ìbínú sí orílẹ̀-èdè Taiwan rárá. Ọ̀gbẹ́ni Dlamini wà dupe lọ́wọ́ ìjọba orílẹ̀-èdè Taiwan fún ìrànlọ́wọ́ ọlọ́jọ́ pípẹ́ tí wọ́n ti ń se fún orílẹ̀-èdè Eswatini. Ìròyìn ró pé orílẹ̀-èdè Eswatini nìkan ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ àti ọ̀kan soso nínú orílẹ̀-èdè mẹ́rìnlá káàkiri àgbáyé tó ti ní ìbásepọ̀ ọ̀lọ́jọ́ pípẹ́ ninu ọ̀rọ̀ ètò ìlú pẹ̀lú orílẹ̀-èdè Taiwan tí orílẹ̀-èdè China kà kún ẹ̀yà tó ti yapa. Orílẹ̀-èdè Taiwan àti Eswatini yóò ṣe ayẹyẹ àjọṣepọ̀ wọn ọlọ́dún márùn ún dínlọ́gọ̀ta nínú osù kẹsàn án ọdún yìí. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àjọ INEC Sún Ọjọ́ Ìdìbò Gómìnà, Ilé Aṣòfin Sí Iwájú

Àjọ Nigeria’s Independent National Electoral Commission (INEC) ti sún ọjọ́ Ìdìbò Gómìnà, Ile Aṣòfin ti ìpínlẹ̀ tí ó yẹ kí ó wáyé ní ọjọ́ kọkànlá oṣù yìí sí iwaju. Nínú àkọsílẹ̀ ní alẹ́ ọjọ́ Ọjọ́rú láti òpó ẹ̀rọ ayélujára Twitter, Kọmísọ́nà fún ìdánilékọ̀ọ́ ètò ìdìbò ti àjọ INEC, Festus Okoye, fi èyí lédè pé ìbò yóò máa wáyé ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta, ọdún yi. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ìdìbò: Àjọ DSS Gba Àwọn Tí Ọ̀rọ̀ Kàn Láti Jẹ́ Ẹni Tó Ń Pa Òfin Mọ́

Àjọ DSS ti gba àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn ní ìmọ̀ràn láti pa òfin mọ́ látàrí ìbò Gómìnà àti ti ilé aṣòfin ti ìpínlẹ̀ tó ń bọ̀. Nínú àkojáde kan lórí ẹ̀rọ ayélujára Twitter, Alukoro àjọ DSS, Peter Afunanya, sọ pé àwọn tó fẹ́ rú òfin ìjọba kí wọn má ṣe ṣẹ bẹ́ẹ̀, àti wí pé kí ìdìbò náà le kẹ́sẹ járí, àjọ náà ti fi tó àwọn elétò ààbò létí àti àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn láti lè jẹ́ kí ohun gbogbo lọ ní mẹ̀lọmẹ̀lọ. O lù àwọn àjọ DSS ni ọ̀gọ ẹnu fún ìdáàbòbò ẹ̀mí àti dúkìá àwọn èniyàn tí wọ́n lè fẹ́ lọ láti lọ dìbò wọn. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Ààrẹ Buhari Se Àjọyọ̀ Pẹ̀lú Ọ̀sínbàjò Látàrí Ọjọ́ Ìbí Rẹ̀

Ààrẹ Muhammadu Buhari yayọ̀ pẹ̀lú ìgbákejì rẹ̀ Ọ̀jọ̀gbọ́n Olúyẹmí Olúlékè Ọ̀sínbàjò, ẹni tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́rìndínláàdọ́rin lókè erùpẹ̀ ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹta ọdún 2023. Ààrẹ tún bá gbogbo àwọn ẹbí Ọ̀sínbàjò yayọ̀, wí pé ọmọ wọn, ọkọ, àti bàbá wọn tún rí ọdún míràn nínú ìlera pípé, àlàáfíà àti ìbàlẹ̀ ọkàn; wí pé yóò ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún láyé. Nínú ọ̀rọ̀ ààrẹ tó fi lédè, ó gbóríyìn fún gẹ́gẹ́ bí igbákejì ààrẹ láti ọdún 2015 títí di òní, Olórí ogun ti ìpínlẹ̀ Èkó láti ọdún 1997 títí di 2007. Ó tún kíi fún iṣẹ́ takuntakun rẹ̀ fún orílẹ̀-èdè rẹ, bi ọmọ̀wé Ọ̀jọ̀gbọ́n àti ipò olùṣọ àgùntàn tó tún dìmú ní ìjọ Ìràpadà ti Ọlọ́run. Kí àwọn ọ̀dọ́ wo àwòkọ́ṣe rere rẹ̀. Tèmítọ́pẹ́ Òbísẹ̀san


Àwọn Ọmọ  Orílẹ̀-èdè America Méjì Ló Dágbére Fáyé Lẹ́yìn Ìgbà Tí Wọ́n Jíwọn Gbé

Méjì nínú àwọn mẹ́rin ti àwọn oníṣe láabi Jígbé ni oju ibọn ni orílẹ̀-èdè Mexico lo ti jade laye nígbà tí àwọn méjì tókù sí ti padà sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Àwọn mẹ́rin ní àwọn ajinigbe kò ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹta ọdún 2023 nígbà tí wọn n ri ìrin àjọ lọ sí ìlú Matamoros ni orílẹ́-èdè Mexico . Wọn ní Matamoros je ìlú tó léwu julọ ni orílẹ̀-èdè náà nítorí ìwà ìbàjẹ́ pọ̀jù nibe .


IWD 2023: Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra Gbósùbà Fún Àwọn Obìnrin A Mú Ìlú Dàgbà Sókè.

Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra ọ̀mọ̀wé Chukwuma charles Soludo ti sọ ipa ti àwọn obìnrin n kò nípa Ìdàgbàsókè Ìlú gẹ́gẹ́ bí ohun tí kò ṣe fọwọ́ rọ sẹ́yìn. Gómìnà Soludo sọ èyí nínú àtẹjáde láti ọwọ́ Akọ̀wé rẹ, ni ọjọ́ ayẹyẹ àyájọ́ awọn obìnrin tó wáyé ni ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹta ọdún 2023. Gómìnà àti ìyàwó rẹ, parapọ̀ láti sá jọ yọ pẹlu awọn obìnrin ìpínlẹ̀ Anambra fún ipa ma ni gbàgbé ti wọn kò fún ìdàgbàsókè ìpínlẹ̀ náà. Ó ní o jẹ ànfààní nla fún oun lati bá àwọn obìnrin ìpínlẹ̀ náà ṣiṣẹ pọ, o sí dúpẹ́ lọ́wọ́ wọn fún àtìlẹ́yìn wọn ti ko lẹgbẹ. O ṣe ìlérí wí pé Ìjọba rẹ yóò tèsíwájú lati ma gbárùkù tí àwọn obìnrin ìpínlẹ̀ náà.


Ààrẹ Buhari Ki Igbákejì Re Yẹmi Osinbajo Ku Oríre Ọjọ́ Ìbí Rẹ.

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammed Buhari ba ìgbákejì rẹ ọ̀mọ̀wé Osinbajo àti ẹbí rè ṣe àjoyọ̀ ayẹyẹ ọjọ-ibi re ní ẹni ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́ta ni òní . Ọlọjọ ìbí ni ohun dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọrun to mu ohun rí ọdún míràn láti ṣiṣẹ ìlú àti ìjọ.


IWD 2023: Ẹgbẹ́ USAlD Gbárùkù Tí Àwọn Obìnrin Fún Ìtèsíwájú Àlàáfíà.

Ẹgbẹ́ USAID tó ní se pẹ̀lú wíwa àlàáfíà láàárín àwọn obìnrin tí ṣe ètò idanileko ọjọ́ kan fún wiwà àlàafíà láwùjọ, pẹ̀lú àkọlé wí pé “Àlàáfíà Obìnrin àti Ààbò ni àkókò ìgbàlódé” làti sàmì fún ayẹyẹ àyájọ́ àwọn obìnrin odun yìí. Nígbà tí o n ba àwọn obìnrin sọrọ David Gatare tó jé oludasile ẹgbẹ́ náà ni àwọn yóò dá ẹtọ yìí sílè káàkiri àwọn ìpínlẹ̀ bí Kano, Kaduna,Katsina, Plateau,Benue ati Kogi. Ó ní èyí yóò fún àwọn ni àǹfàání láti kéde ètò àlàáfíà náà. Gbogbo ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹta ni àyájọ́ àwọn obìnrin ma ń wáyé láti kojú ìlàkojá ati ìdààmú to n dé bá àwọn obìnrin.


Àwọn Tọ́rọ̀ kàn Pé Fún Ẹ̀tọ́ Tó Dọ̀gba Láàrin Obìnrin Àti Ọkùnrin Nipa Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Ìgbàlódé.

Mínísítà fún ọ̀rọ̀ àwọn Obìnrin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọ wí pé yiyọ àwọn Obìnrin kúrò nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbàlódé n sá ko bà fún ètò ọ̀rọ̀ ajé ni àwọn orílẹ̀-èdè gbogbo. Mínísítà fún àwọn Obìnrin ìyáàfin Paulina Tallen pẹ̀lú àtìlẹ́yìn àwọn tòkù lo sọ èyí níbi ayẹyẹ àyájọ́ àwọn obìnrin wí pé ìyàtò láàrin obinrin àti okunrin ti n wáyé láti ìgbà díè sẹ́yìn Àkọlé Ọdún yín: Àtúnṣe àti Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Fún Obìnrin Àti Ọkùnrin. Uller Mueller èyí tí ìyáàfin Erika Goldson sójú fún sọ wí pé ẹ̀rọ ìgbàlódé jẹ́ agbára àti ànfààní fún àwọn obìnrin. Bákannáà ọ̀mọ̀wé Ibrahim Pantami ni àwọn yóò ṣe ìdanilẹ́kọ̀ fún àwọn irinwó àwọn obìnrin nínú osù kẹta láti dèná ìyàtò láàrin obinrin àti okunrin.


Ààrẹ Buhari Rọ Àwọn Ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Lókè Òkun Láti Gbárùkù Tí Asíwájú Bọla Ahmed Tinubu.

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Muhammed Buhari ti rọ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí n gbé ni Qatar láti gbárùkù tí Bola Tinubu ti yóò gba ìjọba ni ọjọ́ kọnkòndínlọ́gbọ̀n osù karún -ún. Nibi ìpàdé ní Doha lakoko Ìbẹ̀wò rẹ, Ààrẹ Buhari ní ìjọba òhun tí fí àpẹrẹ réré le lẹ iyì àti ètò ìjọba tó dánmọrán àti èyí tí yóò wáyé ni ọjọ́ kánkànlá oṣù kẹta pẹ̀lú ìdìbò àwọn Gómìnà àti ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní ìpínlẹ̀. Aṣojú Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni Orílẹ̀-èdè Qatar Yakubu Ahmed ki Ààrẹ Buhari fún àṣeyọrí ìdìbò tó wáyé ni ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣù Kejì Ó Gbósùbà káre fún Ààrẹ nipa Ìdàgbàsókè àti tí tako ìwà ìbàjẹ́ ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. .


Mínísítà yóò gba àmìn ẹ̀yẹ ní Maldives

Wọn yóò dá Mínísítà Nàìjíríà fún eré ìdárayá àti ìdàgbàsókè ọ̀dọ́, Ọ̀gbẹ́ni Sunday Dáre lọ́lá pẹ̀lú ‘àmìn ẹ̀yẹ pàtàkì’ ní orílẹ̀-èdè Maldives. Èyí jẹ́ fún ìmọ rírì ipa tÍ ó kó nínú ìdàgbàsókè eré ìdárayá ní Nàìjíríà àti ní Agbègbè Adúláwọ̀. Mínísítà fún ọ̀dọ́,eré ìdárayá àti ìrónilágbára agbègbè,ti orílẹ̀-èdè Maldives, Ahmed Mahloof, ló sọ èyí pé kìí ṣe pé wọ́n dá Sunday Dare lọ́lá yìí nítorí ipa tó kó nínú ìdàgbàsókè eré ìdárayá ní Nàìjíríà,sùgbọ́n ní agbègbè Adúláwọ̀ lápapọ̀. Ayẹyẹ náà yóò wáyé ní orilẹ̀-èdè Maldives,ní ọjọ́ kẹrìndín-lógún,oṣù kẹta 2023; tí ààrẹ orílẹ̀-èdè Maldive, Ibrahim Mohamed Solih, àwọn gbajúgbajà eléré ìdárayá pẹ̀lú àwọn eléré ìdárayá orílẹ̀-èdè náà àti àwọn mìíràn yóò wà níkàlẹ̀ níbi ayẹyẹ náà.


Ẹgbẹ́ òṣèlú Labour NWC tú ìgbìmọ̀ aláṣẹ ìpínlẹ̀ Rivers ká

Ìgbìmọ̀ elétò iṣẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Labour lápapọ̀ ti tú ìgbìmọ̀ aláṣẹ ẹgbẹ́,tí ìpínlẹ̀ Rivers ká fún àwọn ìṣe tí ó lòdì sí ẹgbẹ́ àti ìwà ìbàjẹ́ nínú ìṣàkóso owó ẹgbẹ́ náà. Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́, Julius Abure, sọ èyí ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun pé kíákíá ni títúká yìí. Ó wá rọ àwọn alátìlẹyìn ẹgbẹ́ Labour ní ìpínlẹ̀ Rivers láti má gba gbogbo àlàyé tí alága ẹgbẹ́ náà tí wọ́n rọ̀ lóyè, Deinye Pepple, bá ṣe fún wọn ní ọjọ́ ìdìbò,ọjọ́ kọkànlá. Abure tún wá tẹnumọ́ wíwà lẹ́yìn olùdíje ẹgbẹ́ òṣèlú Labour, Beatrice Itubo, digbí gẹ́gẹ́ bí gómìnà ìpínlẹ̀ Rivers tó ń bọ̀ lọ́nà.


Àyájọ́ àwọn obìnrin: Ààrẹ Bùhárí ṣàjọyọ̀ pẹ̀lú àwọn obìnrin  Nàìjíríà

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti darapọ̀ mọ́ àwọn obìnrin Nàìjíríà láti ṣàjọyọ̀ àyájọ́ ọjọ́ àwọn obìnrin káríayé, IWD, léyìì tí yóò wáyé ní ọjọ́ kẹjọ,oṣù kẹta. Ààrẹ Bùhárí mọ rírì ipa tí àwọn obìnrin kó nínú ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè láti ìgbà òmìnira. Ààrẹ wá gbóríyìn fún ìjáramọ́ṣẹ́ àti ìṣiṣẹ́ tọkàntọkàn àwọn obìnrin tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ láìkó àárẹ̀ ọkàn, tí wọ́n sì ń làlùyọ nínú oríṣiríṣi iṣé tí wọn ń ṣe.Látorí àwọn tó ń tajà lọ́jà lójojúmọ́ àti àwọn tí wọ́n ń tọ́ àwọn ọ̀dọ́ sọ́nà lórí iṣẹ́ oko,àwọn tí wọ́n ń làlùyọ nínú ẹ̀kọ́,eré ìdárayá,ìlera,ìdánilárayá, kóódà nínú òṣèlú, tí wọn kò ti fún wọn ní àǹfààní tó tó.


Àyájọ́ Ọjọ́ Àwọn Obìnrin: Àjọ Tó N Já Fún Ẹ̀tọ́ Ọmọ Ènìyàn Bèrè Fún Ìdàgbàsókè Tó Dọ́gba.

Bi gbogbo àgbáyé ṣe n ṣe àyájọ́ ọjọ́ àwọn Obìnrin tí ọdún 2023,àjọ àgbáyé fún ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn tí pé fún ìdàgbàsókè tó dọ́gba láàrin obìnrin àti Ọkùnrin, ó ní èyí jẹ kọ́kọ́rọ́ àṣeyọrí ní gbogbo àgbáyé. Akọ̀wé fún ẹgbẹ̀ náà Ọ̀gbeni Anthony Ojukwu lo sọ èyí di mímọ nínú ìpàdé pẹ̀lú àwọn akọ̀ròyìn ni ìlú Abuja. Ojukwu tọ́ ká sì, wí pé àkókò tó fún ètò kannáà láàrin obìnrin àti Ọkùnrin láwùjọ , nítorí bí ijoba àti àwọn ènìyàn ṣe n fí oju ìyàtò wo àwọn obinrin n mú ìjákulẹ̀ bá àwọn obìnrin láwùjọ pàápàá jùlọ àwọn tó ní ẹbùn láàrin àwon obìnrin. Ó bú ẹnu àtẹ́ Lu bi ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin se kọ̀ láti mú ofin yii wá sí ìmusẹ láti ọjọ́ ìgbà yìí wà, ó wá rọ ìjọba àpapọ̀ láti gbé ìgbésẹ̀ ọ̀tun lórí re.


Ẹgbẹ́ Àwọn abarapá ti gómìnà Sanwó-Olú lẹ́yìn fún sáà kejì

Ẹgbẹ́ abarapá kan ní ìpínlẹ̀-Èkó ti fi dá gómìnà Babájídé Sanwó-Olú lójú pé, digbí ni àwọn wà lẹ́yìn rẹ̀ lórí ìpinnu rẹ̀ láti díje fún ìgbà kejì, nítorí bí ìjọba rẹ̀ ṣe fakọyọ . Adarí ẹgbẹ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Waheed Ismail sọ pé bí ìjọba náà ṣe fakọyọ ní sáà àkọ́kọ́ kò ṣeé fojú parẹ́. Ismail ṣàlàyé pé àṣeyọrí tó ṣe jẹ́ nǹkan tó hàn sí gbogbo ènìyàn,ní èyí tí yóò mú kí wọ́n dìbò yàn án fún ìgbà kejì. Abarapáá mìíràn, Omidan Adéjọkẹ́ Ajénifújà, sọ pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà jákèjádò orílẹ̀-èdè yóò darapọ̀ mọ́ wọn, láti ṣe ojúṣe wọn nínú ìbìbò gómìnà,ní ọjọ́ Abámẹ́ta. Ó sọ pé ní ìpínlẹ̀ Èkó, Gómìnà Sanwó-Olú ni olùdíje tó kúnjú òsùnwọ̀n fún ipò gómìnà láàrin àwọn tó kù.


Ààrẹ Nàìjíríà kí olórí G24 tuntun kú oríire

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti kí ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ yàn ní Adarí ,tí ó tún jẹ́ ọ̀gá Akọ̀wé àgbà àjọṣepọ̀ ẹgbẹ́ ìjọba tuntun , ti Twenty-Four, G24, Dókítà Ìyábò Masha. Nínú lẹ́tà kan tí ó buwọ́lù, ààrẹ Bùhárí sọ pé, ní yíyan Dókítà Masha yóò wà nínú ìtàn pé,ó jẹ́ Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ tí yóò di ipò náà mú láti ìgbà tí wọ́n ti dá ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ ní ọdún 1971. Ààrẹ wá rọ Dókítà Masha láti lo ipò náà fún ìdàgbàsókè àwọn orílẹ̀-èdè tó nílò ìrànlọ́wọ́,pàápàá jùlọ lórí ìpeniníjà ọrọ-aje fún ọrọ́ ajé lọ́lọ́kan ò jọ̀kan,sísan gbèsè,ètò owó-orí àti ìdàgbàsókè ikọ̀ ìsúná.


Nàìjíríà yóò mú àjọṣepọ̀ tó wà láàrin rẹ̀ àti Iran túnbọ̀ dánmọ́rán

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti múu dá ààrẹ orílẹ̀-èdè Iran lójú pe,Nàìjíríà ṣetán láti túnbọ̀ jẹ́kí àjọṣepọ̀ tó wà láàrin rẹ̀ àti Iran ó lẹ́sẹ̀nĺẹ̀ si. Ààrẹ Bùhárí sọ eléyìí lásìkò tí òun àti igbákejì ààrẹ orílẹ̀-èdè Iran , Mohsen Mansouri ń sọ̀rọ̀ níbi àpèjọ àjọ ìṣọ̀kan àgbáyé,tí ó ń wáyé ní Doha, olú ìlú Qatar. Gẹ́gẹ́ bí ààrẹ ṣe sọ, “Mo ti ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn Iran fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, pàápàá jùlọ nígbà tí mo jẹ́ Mínísítà fún epo ilẹ̀ àti pé mo gbọ́ àgbọ́yé orílẹ̀-èdè náà àti àwọn ènìyàn ibẹ̀. “ Níbáyìí mo wá faramọ́ àjọṣepọ̀ tó dánmọ́rán láàrin àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì,gẹ́gẹ́ bí a ṣe jẹ́ olùrànlọ́wọ́ ara wa nínú ìpèsè iná.”


Ìpínlẹ̀ Zamfara : Ilé-ejọ́ gíga fìdíè múlẹ̀ pé Lawal-Dare ni olùdíje ipò gómìnà ẹgbẹ́ PDP

Ilé-ejọ́ gíga fìdíè múlẹ̀ pé Dókítà Lawal-Dare ni olùdíje ipò gómìnà fún ẹgbẹ́ People’s Democratic Party (PDP), ní ìpínlẹ̀ Zamfara ,níbi ìdìbò gómìnà àti aṣojú ṣòfin tí yóò wáyé ní ọjọ́ kọkànlá,oṣù kẹta yìí. Ilé-ẹjọ́ tó gajù, nínú ìdájọ́ ìgbìmọ̀ elénìyàn márùn ún ilé-ejọ́ náà da ẹjọ́ tí wọ́n gbé síwájú rẹ̀ nù,èyí tí ó lòdì sí yíyan olùdíje ipò gómìnà mìíran, Dokita Ibrahim Shehu Gusau. Nínú ìdájọ́ náà tí Adajọ Adamu Jauro ṣe lọ́jọ́ Ajé, ilé-ejọ́ gíga gba àlàyé ọ̀gbẹ́ni Damian Dodo SAN, tí ó jẹ́ agbejọ́rò fún olùdíje gómìnà náà, ó sọ pé wọ́n yan Dókìtà náà ní ìlànà tó bá òfin mu.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Gbá Látí Só Ìbáṣepọ̀ Wọ́n Pẹ̀lú Iran Lé dọin-dọin

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí fí dá Ìgbákejì Ààrẹ orílẹ̀-èdè Iran lójú pé òún ṣetán láti sọ d’ọtun ìbáṣepọ̀ tó wà lọwọ́ pẹ̀lú Orílẹ̀-èdè Iran Ààrẹ Buhari sọ èyí lásìkò tí Ìgbákejì Ààrẹ orílẹ̀-èdè Iran, Mohsen Mansouri ṣé àbẹwò sí níbí ìpàdé àjọ àpapọ̀ àgbáyé tó ń wáyé ní Doha, Olú-ìlú orílẹ̀-èdè Qatar. Ààrẹ tún sọ fún àlejò rẹ̀ nípa ìdìbò tó wáyé láìpẹ́ yìí ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti bí Ààrẹ titun yóò ṣé gbá ìjọba láàárín oṣù mẹta. O fí kún pé òún lérò wípé àjọṣepọ̀ tó lágbára tí òún tí ṣé láàárín àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì yóò tẹ̀síwájú ní sáà túntún náà. Tún kà nípa: Nàìjíríà Àtí Íńdíà Ṣe Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Lórí Ìwádìí Ìmọ-jinlẹ̀ Ojú-ọjọ́ Àtí Ìdàgbàsókè Ìgbákejì Ààrẹ Iran náà sọ pé inú òún dùn láti pàdé pẹ̀lú olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ní òye pé àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì ní láti ṣé ìfọ́wọ́sowọlọ̀ pẹ̀lú bí wọ́n ṣé rọ̀rọ́ ní àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n àtí àwọn òun alumọni wọ́n, kí wọ́n sì ṣé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ní àgbègbè mìíràn bí ìṣẹ́ àgbẹ̀.


Àwọn Ẹgbẹ́ Kàn Kóró Ojú Sí Ìlànà Títà Àwọn Òun Ìní Ìjọba

Ẹgbẹ́ Alátagbà Nàìjíríà (Nigeria Association of Auctioneers NAA), tí bú ẹnu àtẹ́ lú bí ìjọba ṣé ń pàdánù àwọn owó ribiribi nípasẹ̀ bí wọ́n ṣé ń tá àwọn òun ìní tí ilé ẹjọ́ gbà nipasẹ̀ ìwà ajẹbanu lọ́nà àìtọ́ látàrí àìsí òdodo tí àwọn ilé ìṣẹ́ ìjọba ń ṣé. Ààrẹ ẹgbẹ́ náà, Alhaji Kurra Abubakar sọ èyí làkókò tó ń bá awọn ìròyìn sọ̀rọ̀ ní Abùjá, Olú-ìlú Nàìjíríà bí o ṣé ṣé àkíyèsí pé “Á máa jẹ́ ìbànújẹ fún ẹgbẹ́ náà nigbakugba tí wọ́n bá tá dùkíà tí ilé ẹjọ́ fí òfin dé lọ́nà tí kò bá ìgbà mu.” Tún kà nípa:Gómìnà Ìpínlẹ̀ Rivers Ṣé Ìfilọ́lẹ̀ Pápákọ̀ Òfurufú Ní Olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Alhaji Abubakar sọ pé “igbesẹ tí àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọ̀ba wọnyí n ṣé máa ṣé ádínkù ìdíyelé oyè owó tó yẹ́ kí ìjọba rí.” Ààrẹ ẹgbẹ́ náà rọ ìjọ̀ba tó ń bọ̀ látí gbé ìgbìmọ̀ kàn kálẹ̀ tí yóò lọ́ káàkiri orílẹ̀-èdè yíì látí ṣàyẹ̀wò àti òtítọ́ lórí náà wọ́n sì ní ìgbàgbọ́ pé Ààrẹ túntún yóò fí ìgbà ẹgbẹ́ náà láti ṣé iṣẹ́ rẹ̀ bí ìṣẹ́.


Nàìjíríà Àtí Íńdíà Ṣe Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Lórí Ìwádìí Ìmọ-jinlẹ̀ Ojú-ọjọ́ Àtí Ìdàgbàsókè

Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ìjọba orílẹ̀-èdè India tí fọwọ́ sí ìwé àdéhùn (MoU) fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ lórí iṣẹ́ ìmọ-jinlẹ̀ ojú-ọjọ́, ìwádìí ìmọ-ẹrọ àtí ìdàgbàsókè. Àdéhùn náà ní a fọwọ́ sí ní orúkọ Ilé-iṣẹ́ Oju-ọjọ Nàìjíríà (NiMet) nípasẹ̀ Olùdarí rẹ̀, Ọ̀jọ̀gbọ́n Mansur Matazu àti Dókítà Mrutyunjay Mohapatra, Olùdarí tí Ẹka Ojú-ọjọ́ India (IMD), làkókò ìpàdé àwọn aláṣẹ ìgbìmọ̀ tí World Meteorological Organisation (WMO) ní Geneva, Switzerland. Àwọn àgbègbè mìíràn ti àbá ìfọwọ́sowọ́pọ̀ náà pẹ̀lú; Ìwádìí ìjìnlẹ̀ sáyẹnsì lórí ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ ojú-ọjọ́ àtí àwọn òun èlò rẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀nà mìíràn, ‘bí ó tí ń ṣẹ̀lẹ̀’ àtí àwọn ìmọràn lẹ́sẹkẹ́sẹ àtí àgbàrá ìkọ́ni. Tún kà nípa:Ìjọba Àpapọ̀ Bu Ọwọ́ Lu Àdéhùn (MOU) Pẹ̀lú Ilé-Iṣẹ́ Huawei Technologies Nigeria Limited Lórí Ìmọ̀-Ẹ̀rọ Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ Àwọn Orílẹ̀-èdè méjèèjì tún ríi dájú pé irú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ yìí gbọ́dọ̀ ní àwọn òfin, ìlànà àti àwọn àdéhùn mìíràn bí ìjàbọ̀ ọlọdọọdun tó bá àjọ Àgbáyé mú èyí tí àwọn méjèèjì yóò buwọ́lù. Ibuwọlú ìwé àdéhùn náà wà ní ìrètí látí jẹ́ kí ibaṣepọ àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì gbópan sí.


U20 AFCON 2023: Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Gbà Flying Eagles Níyànjú Láti Gbé Ìfé Náà Wálé

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí gbà àwọn àgbábọ́ọ̀lù Flying Eagles níyànjú láti gbà ìfé ìdíje CAF U-20 Africa Cup of Nations (AFCON) tó ń lọ lọ́wọ́ ní Egypt. Flying Eagle yóò kojú Gambia lóni ní ìpele aṣekagba tí ìdíje náà pẹ̀lú bí wọ́n tí ṣé peregede látí kópa nínú ìfé Àgbáyé FIFA U20 World Cup ṣé tí wà nilẹ̀. Ààrẹ Buhari ránṣẹ sí ẹgbẹ́ náà, bí Mínísítà àwọn ọdọ àtí èrè ìdárayá Sunday Dare tí bálẹ̀ sí Cairo ní ọjọ́ Àìkú pẹ̀lú àgbábọ́ọ̀lù Super Eagles tẹlẹ rí àtí olùrànlọwọ sí Ààrẹ, Ọ̀gbẹ́ni Daniel Amokachi, ṣé ìwúrí fún Flying Eagles látí fọkansi sí ẹbùn tó gá jùlọ nínú ìdíje náà. Tún kà nípa: 2023 U20 AFCON: Ẹgbẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Flying Eagles Yóò Ní Ìpàgọ́ Ìgbáradì Ní Òkè-òkun Ní Oṣù Kínní “Ààrẹ àtí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ìgbàgbọ nínú àṣeyọrí yín. Ìdí níyì tí Ààrẹ fí pàṣẹ fún mí látí wà yọjú sí yín. Lóòótọ́, tikẹẹti ife àgbáyé ló jẹ́ dandan ṣùgbọ́n ní báyìí, ìfé náà tí ṣé dandan.