Ninu lẹta naa ni Fayose ti kede pe oun ko ni kọpa ninu igbimo ti yoo yan ẹkun ti awọn oludije ti yoo ṣoju ẹgbẹ oṣelu naa ni idibo ọdun 2023. O ni idi ti oun fi yọ ara oun kuro ninu igbimọ ọhun ni tori erongba oun lati dije dupo aarẹ lọdun to n bọ. Gomina ipinlẹ Ekiti naa dupẹ lọwọ ẹgbẹ fun aduroti wọn to fi mọ iṣọkan ti wọn fi n tukọ ẹgbẹ naa. Bakan naa lo ki wọn fun igbiyanju wọn lati yan awọn eniyan ni ẹkun ti wọn yoo ṣoju ẹgbẹ PDP. ''Gẹgẹ bi mo ṣe yan ni eti yin pe o ṣeeṣe ki n dije dupo aarẹ ni idibo abẹle to n bo ni ẹgbẹ PDP pẹlu igbagbọ pe ma a dije dupo aarẹ ni didbo gbogboogbo to n bo'' ''Mo ti ṣetan bayii nitori naa mo fi ipo mi silẹ gẹgẹ bi ọkan lara igbimọ ti yoo yan ẹkun ti awn oludije ti yoo ṣoju ẹgbẹ naa yoo ti wa'' ''Nitori ko bojumu ki n dije dupo ki n tun wa ninu igbimọ ti yoo yan ẹkun ti oludije yoo ti wa'' ''Nitori naa mo na ọwọ arakunrin Gbenga Faseluka soke gẹgẹ bi ẹni ti yoo rọpo mi ninu igbimọ naa.'' Laipẹ yii ni alaga ẹgbẹ oṣelu PDP, Iyorchia Ayu ṣe igbekalẹ igbimọ ẹlẹni mẹtadinlogoji ti yoo sayẹwo ẹkun ti awọn oludije ninu ẹgbẹ naa yoo ti wa.


Ayo Fayose PDP Ticket: Kìí ṣe Atiku, Saraki nìkan ló lè díje dupò ààrẹ ní ẹgbẹ́ òṣèlú PDP

Bakan naa lo ki wọn fun igbiyanju wọn lati yan awọn eniyan ni ẹkun ti wọn yoo ṣoju ẹgbẹ PDP. ''Gẹgẹ bi mo ṣe yan ni eti yin pe o ṣeeṣe ki n dije dupo aarẹ ni idibo abẹle to n bo ni ẹgbẹ PDP pẹlu igbagbọ pe ma a dije dupo aarẹ ni didbo gbogboogbo to n bo'' ''Mo ti ṣetan bayii nitori naa mo fi ipo mi silẹ gẹgẹ bi ọkan lara igbimọ ti yoo yan ẹkun ti awn oludije ti yoo ṣoju ẹgbẹ naa yoo ti wa'' ''Nitori ko bojumu ki n dije dupo ki n tun wa ninu igbimọ ti yoo yan ẹkun ti oludije yoo ti wa'' ''Nitori naa mo na ọwọ arakunrin Gbenga Faseluka soke gẹgẹ bi ẹni ti yoo rọpo mi ninu igbimọ naa.'' Laipẹ yii ni alaga ẹgbẹ oṣelu PDP, Iyorchia Ayu ṣe igbekalẹ igbimọ ẹlẹni mẹtadinlogoji ti yoo sayẹwo ẹkun ti awọn oludije ninu ẹgbẹ naa yoo ti wa. Ayo Fayoṣe ti jẹ gomina ipinlẹ Ekiti fun igba meji amọ to si n jẹjọ ẹsun ibajẹ lọwọ lori ẹsun pe o ṣe owo ilu basubasu nigba ti o wa nipo.


Ayo Fayoṣe ti jẹ gomina ipinlẹ Ekiti fun igba meji amọ to si n jẹjọ ẹsun ibajẹ lọwọ lori ẹsun pe o ṣe owo ilu basubasu nigba ti o wa nipo.


Dino Melaye: Àsìkò ti to fún ọ̀rọ̀ ''Zoning'' ipò ààrẹ ní Naijiria láti dópin

Ṣẹnetọ Dino Melaye ti tabukuu bi orilẹede Naijiria ṣe ma n yan ipo lati ẹkun kan de omiran lai fi ti ki eniyan kunjuwọn ṣe. Dino Melaye lasiko to n kopa ninu eto kan lori ẹrọ amohunmaworan ti Channels TV ti igbeṣẹ naa ko mu idagbasoke eto oṣelu ni Naijiria dani. ''Lẹyin ọgọta ọdun gẹgẹ bi orilẹede olominira, ko bojumu ki a ṣi ma n sọrọ nipa pinpin ipo nipa ẹkun si ẹkun.'' ''A gbọdọ dagba soke lati iṣejọba aye atijo si iṣejọba to kunjuwọn ju ti ọr ẹkun kan si omiran.'' Aṣofin tẹlẹri naa ni iru pinpin ipo lati ẹkun kan si omiran ki n waye ni awọn orilẹede to ti dagba bi orilẹede Amẹrika. Lori eto naa lo ti ran awon eniyan leti lori igbiyanju rẹ gẹgẹ bi aṣofin lati gbe abadofin kalẹ lati ma fi ti ọrọ ipinlẹ ṣe ohunkohun ni Naijiria.


''A gbọdọ dagba soke lati iṣejọba aye atijo si iṣejọba to kunjuwọn ju ti ọr ẹkun kan si omiran.'' Aṣofin tẹlẹri naa ni iru pinpin ipo lati ẹkun kan si omiran ki n waye ni awọn orilẹede to ti dagba bi orilẹede Amẹrika. Lori eto naa lo ti ran awon eniyan leti lori igbiyanju rẹ gẹgẹ bi aṣofin lati gbe abadofin kalẹ lati ma fi ti ọrọ ipinlẹ ṣe ohunkohun ni Naijiria. ''Ohun to yẹ ni ki a fun awọn to ba kunjuwọn ni orilẹede Naijiria lai fi ti ọrọ ipinlẹ ṣe lanfani''. Dino Melaye ni awọ̀n gomina ati awọn oṣelu lo jẹ alajẹtan lorilẹede Naijiria ti iya fi n jẹ awọn eniyan wọn amọ wọn n sọ wi pe ijọba apapọ n fi eto wọn dun wọn. ''Lẹyin ogun ọdun iṣejọba tiwantiwa ati ọgọta ọdun iṣejọba olominira, ko yẹ ki a ṣi ma a dapara ipo lati ẹkun kan si omiran.''


''Ohun to yẹ ni ki a fun awọn to ba kunjuwọn ni orilẹede Naijiria lai fi ti ọrọ ipinlẹ ṣe lanfani''. Dino Melaye ni awọ̀n gomina ati awọn oṣelu lo jẹ alajẹtan lorilẹede Naijiria ti iya fi n jẹ awọn eniyan wọn amọ wọn n sọ wi pe ijọba apapọ n fi eto wọn dun wọn. ''Lẹyin ogun ọdun iṣejọba tiwantiwa ati ọgọta ọdun iṣejọba olominira, ko yẹ ki a ṣi ma a dapara ipo lati ẹkun kan si omiran.'' Bio tilẹ jẹpe awọn eniyan to n lọgun ki iṣejọba ipo aarẹ ma a lọ lati ẹkun kan si omiran ki o le kari, Dino Melaye ni ọpọlọpọ orilẹede ni Africa lo dabi Naijiria ti wọn kii si ṣe ọrọ igun si igun.


Bio tilẹ jẹpe awọn eniyan to n lọgun ki iṣejọba ipo aarẹ ma a lọ lati ẹkun kan si omiran ki o le kari, Dino Melaye ni ọpọlọpọ orilẹede ni Africa lo dabi Naijiria ti wọn kii si ṣe ọrọ igun si igun.


Tinubu 2023: Ọ̀nà tí Bola Tinubu fẹ́ gbà ṣẹ́gun ìgbésùnmọ̀mí rèé tó fi ń ṣèlérí

Agba oṣelu ninu ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress (APC) Bola Ahmed Tinubu ti ṣe ileri kan lọjọ Abamẹta pe oun yoo gba Naijiria la lọwọ bi wọn ba le dibo yan oun gẹgẹ bi aarẹ. O jẹjẹ yii lasiko to n ba ọgọọrọ awọn ọdọ to kora jọ ni gbagede Mobolaji Johnson l'Eko nitori ipolongo fun idbo yan Tinubu lọ dun 2023. Ta ló ń dá ìwé àṣẹ Falana láti sójú ìdílé Adegoke dúró? Ohun táa mọ̀ rèé Wo àwọn ibi mẹ́rin tí ènìyàn kò le fi ẹsẹ̀ tẹ̀ láyé Gbogbo owó ìlú táwọn APC tó ṣe ijoba tẹ́lẹ̀ kó jẹ la ó gbà padà -Seyi Makinde Ki gan an ló mú kí awuyewuye pọ̀ lórí ìkéde èròngbà Tinubu láti du ipò ààrẹ Nàìjíríà? Ìdìbò 2023: Àwọn ìpèníjà tí Bola Tinubu yóò kojú nínú ìrìnàjò rẹ̀ nìyí Ọlọ́run Tinubu kìí ṣé Ọlọ́run témi torínáà mi o ní gbè lẹyìn rẹ̀ ní 2023- Ojudu Ìdí rèé tí mo ṣe fẹ́ jẹ ààrẹ Nàíjíríà - Tinubu "Naijiria to wa ni isọ́kan ni ala wa", Tinubu sọ fun awọn ọdọ naa. Naijiria ti ko ni wahala ni ifọkansin wa.


Ohun táa mọ̀ rèé Wo àwọn ibi mẹ́rin tí ènìyàn kò le fi ẹsẹ̀ tẹ̀ láyé Gbogbo owó ìlú táwọn APC tó ṣe ijoba tẹ́lẹ̀ kó jẹ la ó gbà padà -Seyi Makinde Ki gan an ló mú kí awuyewuye pọ̀ lórí ìkéde èròngbà Tinubu láti du ipò ààrẹ Nàìjíríà? Ìdìbò 2023: Àwọn ìpèníjà tí Bola Tinubu yóò kojú nínú ìrìnàjò rẹ̀ nìyí Ọlọ́run Tinubu kìí ṣé Ọlọ́run témi torínáà mi o ní gbè lẹyìn rẹ̀ ní 2023- Ojudu Ìdí rèé tí mo ṣe fẹ́ jẹ ààrẹ Nàíjíríà - Tinubu "Naijiria to wa ni isọ́kan ni ala wa", Tinubu sọ fun awọn ọdọ naa. Naijiria ti ko ni wahala ni ifọkansin wa. Naijria ti ko si iwa ipa, ti ko si igbesunmọmi. A si ṣeleri fun yin pe a o gbe e lee yin lọwọ. Ẹyin ni ọjọ ọla wa".


Naijria ti ko si iwa ipa, ti ko si igbesunmọmi. A si ṣeleri fun yin pe a o gbe e lee yin lọwọ. Ẹyin ni ọjọ ọla wa". Tinubu ni oun n lọ du ipo aarẹ lati lọ ṣoju awọn ọdọ ni o si ni nipas irẹpọ nikan ni ala Naijria fi le ṣẹ. "Mo fẹ jẹ aarẹ fun yin ni, ẹ wá mi lọ sibẹ. Ẹ fi ara yin jin.


Tinubu ni oun n lọ du ipo aarẹ lati lọ ṣoju awọn ọdọ ni o si ni nipas irẹpọ nikan ni ala Naijria fi le ṣẹ. "Mo fẹ jẹ aarẹ fun yin ni, ẹ wá mi lọ sibẹ. Ẹ fi ara yin jin. Ko si awawi mọ, ikoro to gẹ, aisi irẹpọ ko dopin. Gbogbo taa si ni lati ṣe ni ki a jẹ Naijiria isọkan ni ilẹ Afirika. Gbagbagba lẹgb Asiwaju Bola Tinubu ni gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu wa nibi iwọde awọn ọdọ yii lọjọ Satide to n sọ fun wọn pe awọn ọdọ iha Guusu-Iwọ Oorun ti fi ipinu wọn han ninu pipolongo fun Tinubu gẹgẹ bi aarẹ.


Ko si awawi mọ, ikoro to gẹ, aisi irẹpọ ko dopin. Gbogbo taa si ni lati ṣe ni ki a jẹ Naijiria isọkan ni ilẹ Afirika. Gbagbagba lẹgb Asiwaju Bola Tinubu ni gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu wa nibi iwọde awọn ọdọ yii lọjọ Satide to n sọ fun wọn pe awọn ọdọ iha Guusu-Iwọ Oorun ti fi ipinu wọn han ninu pipolongo fun Tinubu gẹgẹ bi aarẹ. Sanwo-Olu sọ ọrọ yii loju opo Twitter rẹ ninu ọpọlọpọ atẹjade to fi sita. "Mo dara pọ mọ awọn ọdọ iha Guusu- Iwọ Oorun Naijiria nibi iwọde wọn... lati ṣe atilẹyin fun erongba Asiwaju Bola Tinubu lati di aarẹ Naijria". Wo àwọn ibi mẹ́rin tí ènìyàn kò le fi ẹsẹ̀ tẹ̀ láyé Ọwọ́ ọlọ́pàá Osun tẹ ọ̀dọ́ mẹ̀ta pẹ̀lú ọkàn èèyàn lágbègbè OAU Wo gbajúmọ̀ amúlùúdùn mẹ́fà tó kú láàrin oṣù márùn-ún Okùnrin tó jí ọmọ gbé nínú ṣọ́ọ̀ṣì lásìkò tí ìsìn ń lọ lọ́wọ́ kó sí gbaga ọlọ́pàá Sanwo-Olu to kọwọ rin pẹlu igbakeji rẹ, Obafemi Hamzat atawọn adari ẹgbẹ oṣelu APC mii nilẹ Yoruba ni awọn ti ri akitiyan ati agbara ti awọn ọdọ "wa" ni lati ṣiṣẹ fun aṣeyọri erongba Asiwaju Bola Tinubu to ni ifarajin lati fara ṣiṣẹ fun awọn eeyan orilẹede Naijiria.


Sanwo-Olu sọ ọrọ yii loju opo Twitter rẹ ninu ọpọlọpọ atẹjade to fi sita. "Mo dara pọ mọ awọn ọdọ iha Guusu- Iwọ Oorun Naijiria nibi iwọde wọn... lati ṣe atilẹyin fun erongba Asiwaju Bola Tinubu lati di aarẹ Naijria". Wo àwọn ibi mẹ́rin tí ènìyàn kò le fi ẹsẹ̀ tẹ̀ láyé Ọwọ́ ọlọ́pàá Osun tẹ ọ̀dọ́ mẹ̀ta pẹ̀lú ọkàn èèyàn lágbègbè OAU Wo gbajúmọ̀ amúlùúdùn mẹ́fà tó kú láàrin oṣù márùn-ún Okùnrin tó jí ọmọ gbé nínú ṣọ́ọ̀ṣì lásìkò tí ìsìn ń lọ lọ́wọ́ kó sí gbaga ọlọ́pàá Sanwo-Olu to kọwọ rin pẹlu igbakeji rẹ, Obafemi Hamzat atawọn adari ẹgbẹ oṣelu APC mii nilẹ Yoruba ni awọn ti ri akitiyan ati agbara ti awọn ọdọ "wa" ni lati ṣiṣẹ fun aṣeyọri erongba Asiwaju Bola Tinubu to ni ifarajin lati fara ṣiṣẹ fun awọn eeyan orilẹede Naijiria. "Adari wa, Asiwaju Bola Tinubu ri iwuri gidi ninu atilyin to ti gba latọjọ yii lọd awọn ọdọ o si ti pinu lati gba eku ida idari Naijiria pẹlu oreọfẹ Ọlọrun ati ifẹ awọn eniyan fun Naijiria to dara to si lọrọ  to tun wa ni isọkan.


"Adari wa, Asiwaju Bola Tinubu ri iwuri gidi ninu atilyin to ti gba latọjọ yii lọd awọn ọdọ o si ti pinu lati gba eku ida idari Naijiria pẹlu oreọfẹ Ọlọrun ati ifẹ awọn eniyan fun Naijiria to dara to si lọrọ  to tun wa ni isọkan.


Seyi Makinde: Láàrin àáwọ̀ àárín ẹgbẹ́ PDP, ìdí tí mo fi fẹ́ lọ fún sáà kejì gẹ́gẹ́ bíi gómìnà Oyo rèé

Gomina ipinlẹ Oyo Seyi Makinde ti  fesi si idi to fi fi erongba rẹ han lati dije du ipo gomina fun saa keji. Agbẹnusọ fun gomína ìpinlẹ Oyo Taiwo Adisa fi aridaju iroyin naa han pe gomina ipinlẹ Oyo Seyi Makinde ti fì erongba rẹ hàn látí dìje dupo gomìnà  ípìnlẹ̀ Oyo. O jẹ ko di mimọ pe nigba ti gomina fi ọrọ naa lọ awọn eeyan ni ẹlẹgbẹ jẹgbẹ ni ipinlẹ Oyo bẹ Makinde lati dije lẹẹkan sii. Bo tilẹ jẹ pe aawọ oriṣiriṣi lo wa nínù ègbẹ ṣùgbọ́n gòmìnà Makinde ti gbé igbèṣẹ̀ látì mu òpìn ba gbògbò ikùnsínù to wa nínù ẹgbè oṣelu PDP nìpìnlẹ óyò nìtórì gbògbò ádárì inu ẹgbẹ ni gòmìnà Makinde ṣe ìpàdé pẹlu. Mo parí iṣẹ́ àṣepatì 239, iṣẹ́ 236 míì ń lọ lọ́wọ́- Seyi Makinde Igun ẹgbẹ́ NURTW tó bá da ayẹyẹ ìbúra mi rú, yóo rugi oyin - Seyi Makinde O ṣalaye pe awọn iṣẹ ìlù tì gòmìnà Mákìndè ti bẹrẹ látí 2019 ló ní láti ṣe pari. Lara aawọ mii to tawọn eeyan tun maa n sọrọ gẹgẹ bii aawọ to wa laarin awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP nilẹ Yoruba tun ni eyi to wa laarin Makinde ati Ayo Fayose, gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ.


Bo tilẹ jẹ pe aawọ oriṣiriṣi lo wa nínù ègbẹ ṣùgbọ́n gòmìnà Makinde ti gbé igbèṣẹ̀ látì mu òpìn ba gbògbò ikùnsínù to wa nínù ẹgbè oṣelu PDP nìpìnlẹ óyò nìtórì gbògbò ádárì inu ẹgbẹ ni gòmìnà Makinde ṣe ìpàdé pẹlu. Mo parí iṣẹ́ àṣepatì 239, iṣẹ́ 236 míì ń lọ lọ́wọ́- Seyi Makinde Igun ẹgbẹ́ NURTW tó bá da ayẹyẹ ìbúra mi rú, yóo rugi oyin - Seyi Makinde O ṣalaye pe awọn iṣẹ ìlù tì gòmìnà Mákìndè ti bẹrẹ látí 2019 ló ní láti ṣe pari. Lara aawọ mii to tawọn eeyan tun maa n sọrọ gẹgẹ bii aawọ to wa laarin awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP nilẹ Yoruba tun ni eyi to wa laarin Makinde ati Ayo Fayose, gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ. Ẹwẹ, ọrọ yii ko yọju rara ninu iwadii wa tori gomina Seyi Makinde ni ko si ẹnikẹni ti ẹgbẹ yan ti oun ko ni ti lẹyin. "Niwọn igba to ba ti jẹ afẹnuko ẹgbẹ wa ni, digbi ni mo wa lẹyin ẹni ti ẹgbẹ ba fẹnuko le lori koda bo ṣe gomina Ekiti tẹlẹ, Ayo Fayose". Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti fi ero rẹ han lati dije dupo gomina fun saa keji ni ipinlẹ Oyo.


Ẹwẹ, ọrọ yii ko yọju rara ninu iwadii wa tori gomina Seyi Makinde ni ko si ẹnikẹni ti ẹgbẹ yan ti oun ko ni ti lẹyin. "Niwọn igba to ba ti jẹ afẹnuko ẹgbẹ wa ni, digbi ni mo wa lẹyin ẹni ti ẹgbẹ ba fẹnuko le lori koda bo ṣe gomina Ekiti tẹlẹ, Ayo Fayose". Gomina ipinlẹ Oyo, Seyi Makinde ti fi ero rẹ han lati dije dupo gomina fun saa keji ni ipinlẹ Oyo. Makinde fi eyi lede ninu lẹta ti o ma n fi lede fun awọn eniyan ni ẹẹmẹji ni oṣu. Gẹgẹ bi ọrọ rẹ, O ni oun ti ṣeleri ninu lẹta oun ti saa to kọja wi pe nigba ti eleyii ba ma a fi jade, oun ati pinnu boya lati dije dupo fun saa keji gẹgẹ bi gomina nipinlẹ Oyo. Wo àwọn ìlú tó jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ àti èèwọ̀ ni kí ènìyàn kú níbẹ̀ ''Ọsẹ to kọja ni mo gba fọọmu lati fi ero mi han nipa idije dupo fun saa keji gẹgẹ bi gomina awọn eniyan rere ni ipinlẹ Oyo'' ''Bẹẹni mo fẹ ṣiṣẹ fun awọn ara ilu ipinlẹ Oyo lẹẹkeji ti wọn ba gbami laaye'' ''Lati nkan bi ọdun mẹta ṣẹyin ni a ti n ṣiṣẹ takuntakun, ti a ko si yọ agbegbe kankan silẹ'' ''A ti ṣiṣẹ lati mu ipinlẹ Oyo di ilu igbalode ti awọn eniyan yoo ti ni igbeaye irọrun ti gbogbo iṣọrọ to n koju wọn yoo si di ohun igbagbe.


Makinde fi eyi lede ninu lẹta ti o ma n fi lede fun awọn eniyan ni ẹẹmẹji ni oṣu. Gẹgẹ bi ọrọ rẹ, O ni oun ti ṣeleri ninu lẹta oun ti saa to kọja wi pe nigba ti eleyii ba ma a fi jade, oun ati pinnu boya lati dije dupo fun saa keji gẹgẹ bi gomina nipinlẹ Oyo. Wo àwọn ìlú tó jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ àti èèwọ̀ ni kí ènìyàn kú níbẹ̀ ''Ọsẹ to kọja ni mo gba fọọmu lati fi ero mi han nipa idije dupo fun saa keji gẹgẹ bi gomina awọn eniyan rere ni ipinlẹ Oyo'' ''Bẹẹni mo fẹ ṣiṣẹ fun awọn ara ilu ipinlẹ Oyo lẹẹkeji ti wọn ba gbami laaye'' ''Lati nkan bi ọdun mẹta ṣẹyin ni a ti n ṣiṣẹ takuntakun, ti a ko si yọ agbegbe kankan silẹ'' ''A ti ṣiṣẹ lati mu ipinlẹ Oyo di ilu igbalode ti awọn eniyan yoo ti ni igbeaye irọrun ti gbogbo iṣọrọ to n koju wọn yoo si di ohun igbagbe. Gomina ipinlẹ Oyo naa fikun pe o wu oun lati ṣe gudugudu meje yaya mẹfa ju ti tẹlẹ lọ. Ọdun 2019 ni awọn ara ipinlẹ Oyo dibo yan Seyi Makinde lati ẹgbẹ oṣelu PDP gẹgẹ bi gomina wọn.


Gomina ipinlẹ Oyo naa fikun pe o wu oun lati ṣe gudugudu meje yaya mẹfa ju ti tẹlẹ lọ. Ọdun 2019 ni awọn ara ipinlẹ Oyo dibo yan Seyi Makinde lati ẹgbẹ oṣelu PDP gẹgẹ bi gomina wọn.


Sunday Igboho: Yomi Aliyu ní àhesọ ọ̀rọ̀ lásán ni pé Igboho yóò jẹ́jọ́ ní Naijiria, kò jọ́

Agbẹjọro fun Sunday Igboho, Oloye Yomi Aliyu ti sọ fun BBC Yoruba pe bi igba ti eeyan n fi juuju bo eeyan loju ni ọrọ ti Agbẹjọro Agba Naijiria, to tun jẹ minisita eto idajọ, Abubakar Malami sọ. Abubakar Malami sọ pe Sunday Igboho yoo ṣi jẹjọ ni Naijiria to ba gba ominira lorile-ede Benin. Ọjọ Iṣẹgun ni Malami sọ ọrọ naa lori amohunmaworan Channels TV. Àmọ́ ẹni to jẹ agbẹjọro Sunday Igboho ni Naijiria sọ pe onibaara oun ko ni ẹjọ kankan lati jẹ, ni orile-ede Benin Republic. Eyi ni Amofin Aliyyu sọ pẹlu alaye pe ijọba Benin ko fi ẹ̀sùn kankan kan Igboho. "Wọn ni Sunday Adeyemo kan ń gba ilu àwọn kọja lọ si orile-ede Germany ni, eyi ti kii ṣe nkan to tako ofin".


Àmọ́ ẹni to jẹ agbẹjọro Sunday Igboho ni Naijiria sọ pe onibaara oun ko ni ẹjọ kankan lati jẹ, ni orile-ede Benin Republic. Eyi ni Amofin Aliyyu sọ pẹlu alaye pe ijọba Benin ko fi ẹ̀sùn kankan kan Igboho. "Wọn ni Sunday Adeyemo kan ń gba ilu àwọn kọja lọ si orile-ede Germany ni, eyi ti kii ṣe nkan to tako ofin". "Wọn sọ pe ìjọba Naijiria lo ni ki awọn da a si ọdọ awọn." Bi ìjọba Benin ko ṣe ri ẹ̀sùn kankan fi kan an, naa ni ìjọba Naijiria ko le ri ẹ̀sùn kankan." Amofin Aliyyu sọ pe ile ẹjọ ni Naijiria si ti dajọ pe ipolongo Sunday Igboho fun idasilẹ Yoruba Nation ko tako ofin.


"Wọn sọ pe ìjọba Naijiria lo ni ki awọn da a si ọdọ awọn." Bi ìjọba Benin ko ṣe ri ẹ̀sùn kankan fi kan an, naa ni ìjọba Naijiria ko le ri ẹ̀sùn kankan." Amofin Aliyyu sọ pe ile ẹjọ ni Naijiria si ti dajọ pe ipolongo Sunday Igboho fun idasilẹ Yoruba Nation ko tako ofin. O ni ahesọ ọrọ lasan ni ọrọ ti Malami sọ, nitori pe wọn o mọ nkankan ti wọn tun fẹ ṣe. Bakan naa lo sọ pe ibẹru ki Naijiria o má ti ẹnu ibode rẹ pa lo mu ki Benin má a ṣe ifẹ ọkan àwọn alaṣẹ Naijiria, ti wọn fi da Sunday Igboho duro. Yàtọ̀ si eyi, o ni o tun seese ko jẹ nitori ki awọn ọmọ Yoruba le binu ni ìjọba fi n ṣe bayii.


O ni ahesọ ọrọ lasan ni ọrọ ti Malami sọ, nitori pe wọn o mọ nkankan ti wọn tun fẹ ṣe. Bakan naa lo sọ pe ibẹru ki Naijiria o má ti ẹnu ibode rẹ pa lo mu ki Benin má a ṣe ifẹ ọkan àwọn alaṣẹ Naijiria, ti wọn fi da Sunday Igboho duro. Yàtọ̀ si eyi, o ni o tun seese ko jẹ nitori ki awọn ọmọ Yoruba le binu ni ìjọba fi n ṣe bayii. Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Oloye Gani Adams, ti sapejuwe bi Sunday Adeyemo Igboho ṣi ṣe wa ni ahamọ lorilẹ-ede Benin lai gbe lọ sile ẹjọ, gẹgẹ bi ifiyajẹni. Adams sọ ninu atẹjade ti oluranlọwọ pataki rẹ lori eto iroyin, Kehinde Aderemi fi sita ni ọjọ Isẹgun, pe nnkan to ba ni lọkan jẹ ni bi ijọba orilẹ-ede Benin ṣe n ṣe ọrọ Igboho. O ni fifi Sunday Igboho si ahamọ fun igba pipẹ, lai ṣe igbẹjọ kankan nipa rẹ fihan pe ijọba orilẹ-ede Benin ko bọwọ fun ẹtọ ọmọniyan.


Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Oloye Gani Adams, ti sapejuwe bi Sunday Adeyemo Igboho ṣi ṣe wa ni ahamọ lorilẹ-ede Benin lai gbe lọ sile ẹjọ, gẹgẹ bi ifiyajẹni. Adams sọ ninu atẹjade ti oluranlọwọ pataki rẹ lori eto iroyin, Kehinde Aderemi fi sita ni ọjọ Isẹgun, pe nnkan to ba ni lọkan jẹ ni bi ijọba orilẹ-ede Benin ṣe n ṣe ọrọ Igboho. O ni fifi Sunday Igboho si ahamọ fun igba pipẹ, lai ṣe igbẹjọ kankan nipa rẹ fihan pe ijọba orilẹ-ede Benin ko bọwọ fun ẹtọ ọmọniyan. Adams sọ ọrọ naa lẹyin ti Minisita fun eto idajọ ni Naijiria, Abubakar Malami sọ pe Sunday Igboho yoo si foju wina ẹjọ ni Naijiria, to ba gba ominira ni Benin Republic. O ni "o fojuhan pe ijọba Benin ti n mu ọrọ Igboho kọja ọrọ ofin. "Ko si ọ̀ràn kankan ti Sunday Igboho dá, o kan n fi aidunnu rẹ han si bi nkan ṣe n ri nilẹ baba rẹ ni, eyi to si ba ofin mu."


Adams sọ ọrọ naa lẹyin ti Minisita fun eto idajọ ni Naijiria, Abubakar Malami sọ pe Sunday Igboho yoo si foju wina ẹjọ ni Naijiria, to ba gba ominira ni Benin Republic. O ni "o fojuhan pe ijọba Benin ti n mu ọrọ Igboho kọja ọrọ ofin. "Ko si ọ̀ràn kankan ti Sunday Igboho dá, o kan n fi aidunnu rẹ han si bi nkan ṣe n ri nilẹ baba rẹ ni, eyi to si ba ofin mu." Oloye Adams sọ pe iwa ìjọba Benin fihan pe ko si idajọ ododo rara, paapaa bi wọn ko ṣe ri ẹ̀sùn iwa ọ̀daràn kankan ka si lẹsẹ. O ni o ṣeni laanu pe wọn n tẹ" ẹtọ ọmọkùnrin naa mọlẹ, pẹlu bo ṣe ti wa ni ahamọ ju oṣù mẹ́fà lọ lai jẹ pe wọn fi ẹsun ọdaran kan. Bameji lo ṣeeṣe ki ọrọ Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho o jasi lọdọ ijọba Naijiria lẹyin to ba jẹjọ tan lọdọ ijọba orilẹede Benin Republic. Minisita feto idajọ lorilẹede Naijiria, Amofin agba Abubakar Malami lo kede bẹẹ lọjọ Aje.


Oloye Adams sọ pe iwa ìjọba Benin fihan pe ko si idajọ ododo rara, paapaa bi wọn ko ṣe ri ẹ̀sùn iwa ọ̀daràn kankan ka si lẹsẹ. O ni o ṣeni laanu pe wọn n tẹ" ẹtọ ọmọkùnrin naa mọlẹ, pẹlu bo ṣe ti wa ni ahamọ ju oṣù mẹ́fà lọ lai jẹ pe wọn fi ẹsun ọdaran kan. Bameji lo ṣeeṣe ki ọrọ Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho o jasi lọdọ ijọba Naijiria lẹyin to ba jẹjọ tan lọdọ ijọba orilẹede Benin Republic. Minisita feto idajọ lorilẹede Naijiria, Amofin agba Abubakar Malami lo kede bẹẹ lọjọ Aje. Malami ni ijọba Naijiria ko lee tọrun bọ igbẹjọ Sunday Igboho lorilẹede Benin nitori orilẹede Olominira to ni ofin tirẹ ni wọn jẹ, ofin ilẹ okeere naa si ni wọn ni. O fikun pe Sunday Igboho, tii se eekan ajafun idasilẹ orilẹede Yoruba naa tapa si ofin wọn, ti wọn se fi kele ofin gbe e. Amọṣa, Amofina agba Malami ni ni kete to ba pari pẹlu wọn lọhun ni yoo wa bẹrẹ sii kawọ pọnyin rojọ niwaju ofin lorilẹede Naijiria. Amofin agba ijọba orilẹede Naijiria naa to ṣalaye awọn ọrọ yii lori ileeṣẹ mohunmaworan Channels lọjọ Aje lasiko to n kopa lori eto kan to nii se pẹlu ọrọ oselu.


Malami ni ijọba Naijiria ko lee tọrun bọ igbẹjọ Sunday Igboho lorilẹede Benin nitori orilẹede Olominira to ni ofin tirẹ ni wọn jẹ, ofin ilẹ okeere naa si ni wọn ni. O fikun pe Sunday Igboho, tii se eekan ajafun idasilẹ orilẹede Yoruba naa tapa si ofin wọn, ti wọn se fi kele ofin gbe e. Amọṣa, Amofina agba Malami ni ni kete to ba pari pẹlu wọn lọhun ni yoo wa bẹrẹ sii kawọ pọnyin rojọ niwaju ofin lorilẹede Naijiria. Amofin agba ijọba orilẹede Naijiria naa to ṣalaye awọn ọrọ yii lori ileeṣẹ mohunmaworan Channels lọjọ Aje lasiko to n kopa lori eto kan to nii se pẹlu ọrọ oselu. O tẹsiwaju pe ohun toju Igboho ba wu ko ri ni Benin Republic, ko si ohun to kan orilẹede Naijiria nibẹ niwọn igba to jẹ pe ofin orilẹede naa lo tapa si. Ni oṣu keje ọdun 2021 ni awọn agbofinro lorilẹede Benin republic mu Sunday Igboho ni papakọ ofurufu Cardinal Bernadin international Airpot ni ilu Cotonou lori ẹsun pe o lo ayederu iwe irinna silẹ okeere. Minisita feto idajọ, Abubakar Malami ko ṣai ṣilẹkun oreọfẹ silẹ pe o ṣeeṣe o ki ijọba aarẹ Buhari fi oju sunukun oṣelu wo ọna lati yanju ọrọ Igboho ni tubinubi.


O tẹsiwaju pe ohun toju Igboho ba wu ko ri ni Benin Republic, ko si ohun to kan orilẹede Naijiria nibẹ niwọn igba to jẹ pe ofin orilẹede naa lo tapa si. Ni oṣu keje ọdun 2021 ni awọn agbofinro lorilẹede Benin republic mu Sunday Igboho ni papakọ ofurufu Cardinal Bernadin international Airpot ni ilu Cotonou lori ẹsun pe o lo ayederu iwe irinna silẹ okeere. Minisita feto idajọ, Abubakar Malami ko ṣai ṣilẹkun oreọfẹ silẹ pe o ṣeeṣe o ki ijọba aarẹ Buhari fi oju sunukun oṣelu wo ọna lati yanju ọrọ Igboho ni tubinubi. Iroyin to n tẹ wa lọwọ lati orilẹede Benin Republic sọ pe o ṣeeṣe ki awọn ọmọ aṣiwaju ipe fun idasilẹ Yoruba Nation, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho, ti ko aarun COVID-19 bayii ni orilẹede Germany. Iroyin naa tun fidi rẹ mulẹ pe, iyawo Sunday Igboho, Rọpo funra rẹ to wa ni ilu Cotonou lati igba ti iṣẹlẹ fifi oun ati ọkọ rẹ si ahamọ ti bẹrẹ, ti tẹ ọkọ ofurufu leti gba ilu Germany lọ, nibi ti awọn ọmọ mejeeje wa, ko le lọ ree moju to alaafia wọn. "Ọjọ Aiku to kọja lọhun ni wọn pe iyawo oloye Sunday Igboho pe ara awọn ọmọ wọn ko ya, eyi lo si mu ki iyawo rẹ, arabinrin Rọpo o kuro ni ilu Cotonou ni ọjọ Aje to kọja lati lọ si orilẹede Germany ko le lọ wo awọn ọmọ naa" Ọrọ idojukọ eekan aṣiwaju ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho ṣi n ja ranyinranyin nilẹ pẹlu bi iroyin tun ṣe jade lọjọ Aiku pe wọn ti fi kun ọjọ rẹ lahamọ lorilẹede Benin Republic.


Iroyin to n tẹ wa lọwọ lati orilẹede Benin Republic sọ pe o ṣeeṣe ki awọn ọmọ aṣiwaju ipe fun idasilẹ Yoruba Nation, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho, ti ko aarun COVID-19 bayii ni orilẹede Germany. Iroyin naa tun fidi rẹ mulẹ pe, iyawo Sunday Igboho, Rọpo funra rẹ to wa ni ilu Cotonou lati igba ti iṣẹlẹ fifi oun ati ọkọ rẹ si ahamọ ti bẹrẹ, ti tẹ ọkọ ofurufu leti gba ilu Germany lọ, nibi ti awọn ọmọ mejeeje wa, ko le lọ ree moju to alaafia wọn. "Ọjọ Aiku to kọja lọhun ni wọn pe iyawo oloye Sunday Igboho pe ara awọn ọmọ wọn ko ya, eyi lo si mu ki iyawo rẹ, arabinrin Rọpo o kuro ni ilu Cotonou ni ọjọ Aje to kọja lati lọ si orilẹede Germany ko le lọ wo awọn ọmọ naa" Ọrọ idojukọ eekan aṣiwaju ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Oloye Sunday Adeyẹmọ ti ọpọ mọ si Sunday Igboho ṣi n ja ranyinranyin nilẹ pẹlu bi iroyin tun ṣe jade lọjọ Aiku pe wọn ti fi kun ọjọ rẹ lahamọ lorilẹede Benin Republic. Bakan naa, awọn to sunmọ eekan ajafun idasilẹ orilẹede Yoruba naa n sọ pe ọjọ ti lọ lori iwe irinna orilẹede Germany to n lọ lati ọjọ karun oṣu kinni ọdun 2022. Nibayii to si n ni idojukọ pẹlu ijba Naijiria ati ti Benin, bawo ni yoo se rọrun fun bayii lati gba iwe irinna miran, ti yoo fi rin irinajo lọ si Germany to ti fẹ gba itọju. Ka si ni wọn fi Igboho silẹ ni ahamọ, n jẹ ijọba Naijiria setan bi lati fun ni iwe irinna miran, ko le rọrun fun lati lọ sibi to ba fẹ lọ?


Bakan naa, awọn to sunmọ eekan ajafun idasilẹ orilẹede Yoruba naa n sọ pe ọjọ ti lọ lori iwe irinna orilẹede Germany to n lọ lati ọjọ karun oṣu kinni ọdun 2022. Nibayii to si n ni idojukọ pẹlu ijba Naijiria ati ti Benin, bawo ni yoo se rọrun fun bayii lati gba iwe irinna miran, ti yoo fi rin irinajo lọ si Germany to ti fẹ gba itọju. Ka si ni wọn fi Igboho silẹ ni ahamọ, n jẹ ijọba Naijiria setan bi lati fun ni iwe irinna miran, ko le rọrun fun lati lọ sibi to ba fẹ lọ? Niwọn igba ti kii si se ọmọ onilu lorilẹede Benin, o daju pe ko si bo se le ri iwe iriina ibẹ gba lati lọ silẹ okeere. Ohun ti ọpọ si n beere ni pe bawo ni yoo se wa rọrun fun Igboho lati lọ gba itọju nilẹ okeere, gẹgẹ bo se n lakaka. Ogunjọ oṣu kini ọdun 2022 ni wọn gbe Sunday Igboho lọ si ile ẹjọ lati lọ tọwọ bọwe pe o ti lo oṣu mẹfa ni ahamọ leyii to ṣeeṣe ko yẹna fun afikun oṣu mẹfa miran ni ahamọ ijọba ni orilẹede Benin republic.


Niwọn igba ti kii si se ọmọ onilu lorilẹede Benin, o daju pe ko si bo se le ri iwe iriina ibẹ gba lati lọ silẹ okeere. Ohun ti ọpọ si n beere ni pe bawo ni yoo se wa rọrun fun Igboho lati lọ gba itọju nilẹ okeere, gẹgẹ bo se n lakaka. Ogunjọ oṣu kini ọdun 2022 ni wọn gbe Sunday Igboho lọ si ile ẹjọ lati lọ tọwọ bọwe pe o ti lo oṣu mẹfa ni ahamọ leyii to ṣeeṣe ko yẹna fun afikun oṣu mẹfa miran ni ahamọ ijọba ni orilẹede Benin republic. Ni ọjọ Aiku ni agbẹjọro fun Oloye Sunday Adeyẹmọ, Amofin Ymi Aliyu SAN fi ọrọ sita pe wọn ti fi oṣu mẹfa miran kun iye ọjọ Sunday Igboho ni ahamọ. Bakan naa lo ṣalaye fun BBC News Yoruba ninu ifọrọwerọ kan lọjọ Aje pe titi di bi a ṣe n sọrọ rẹ yii, ko tii si ẹsun kankan ninu iwe igbẹjọ rẹ to le tọka si pe ẹsun kan pato lo jẹbi rẹ. Iroyin to n tẹ wa lọwọ n fidi rẹ mulẹ pe awọn agbaagba ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba bii Ọjọgbọn Banji Akintoye pẹlu ọjọgbọn Wale Adeniran pẹlu n lakaka lati wa ojutu si ọrọ naa.


Ni ọjọ Aiku ni agbẹjọro fun Oloye Sunday Adeyẹmọ, Amofin Ymi Aliyu SAN fi ọrọ sita pe wọn ti fi oṣu mẹfa miran kun iye ọjọ Sunday Igboho ni ahamọ. Bakan naa lo ṣalaye fun BBC News Yoruba ninu ifọrọwerọ kan lọjọ Aje pe titi di bi a ṣe n sọrọ rẹ yii, ko tii si ẹsun kankan ninu iwe igbẹjọ rẹ to le tọka si pe ẹsun kan pato lo jẹbi rẹ. Iroyin to n tẹ wa lọwọ n fidi rẹ mulẹ pe awọn agbaagba ipe fun idasilẹ orilẹede Yoruba bii Ọjọgbọn Banji Akintoye pẹlu ọjọgbọn Wale Adeniran pẹlu n lakaka lati wa ojutu si ọrọ naa. Lara ilakaka naa lo mu wọn de ọdọ olori ileegbimọ aṣofin orilẹede Benin republic, Louis Flafono lati lee r aarẹ orilẹede naa ko da Igboho silẹ lẹyin oṣu mẹfa ti ko si daju pe wọn ri ẹsun kankan ka sii lẹsẹ. Iroyin to n ja ranyinranyin ni orilẹede Benin bayii ni pe o ṣeeṣe ko jẹ pe awọn alagbara kan lorilẹede Naijiria n ran koko mọ awọn alaṣẹ orilẹede Benin lati lee fi Igboho si ahamọ titi di ẹyin idibo apapọ orilẹede Naijiria lọdun 2023.


Lara ilakaka naa lo mu wọn de ọdọ olori ileegbimọ aṣofin orilẹede Benin republic, Louis Flafono lati lee r aarẹ orilẹede naa ko da Igboho silẹ lẹyin oṣu mẹfa ti ko si daju pe wọn ri ẹsun kankan ka sii lẹsẹ. Iroyin to n ja ranyinranyin ni orilẹede Benin bayii ni pe o ṣeeṣe ko jẹ pe awọn alagbara kan lorilẹede Naijiria n ran koko mọ awọn alaṣẹ orilẹede Benin lati lee fi Igboho si ahamọ titi di ẹyin idibo apapọ orilẹede Naijiria lọdun 2023.


RCCG Directorate of Politics: Ìjọ RCCG fèsì sí awuyewuye pé torí Osinbajo ni ẹ̀ka òṣèlú ṣe wà ní ìjọ náà

Ijọ Redeemed Christian Church of God eyi ti Pasitọ Enoch Adeboye n dari ti sọrọ sita lori iroyin to jade pe wọn da ẹka eto oṣelu kalẹ ninu ijọ naa. Lori igbesẹ yii, kete ti awọn eniyan rii ni awuyewuye ti n lọ lode pe nitori Pasitọ to tun jẹ ọmọ ijọ naa to jẹ igbakeji aarẹ Naijiria, Adajọ agba, Ọjọgbọn Yemi Osinbajo ni wọn ṣe ṣe e. "Haaa, tori erongba Yemi Osinbajo lati dije dupo aarẹ Naijria lọdun 2023 ni ijọ RCCG ṣe da a bi ọgbọn". Eyi ni ọrọ to n jade lẹnu awọn mii. Bakan naa ni awọn mii n sọ pe ohun to dara ju ni ijọ RCCG ṣe yii toripe kii ṣe Osinbajo nikan ni ọmọ ijọ RCCG to wa ninu oṣelu o si yẹ ko jẹ ọna lati maa ṣọ iṣe wọn ni ipo ti wọn ba wa. Nitori naa, ijọ naa ti sọ pe irọ ni o, kii sii ṣe tori igbakeji aarẹ Osinbajo tabi tori ẹnikẹni to ba ni erongba oṣelu lọdun 2023 ni awọn ṣe gbe ẹka tuntun naa kalẹ. Adari ẹka iroyin ati ọrọ to kan araalu, Pasitọ Olaitan Olubiyi sọ eyi ninu esi rẹ si ibeere ileeṣẹ iroyin Punch.


Bakan naa ni awọn mii n sọ pe ohun to dara ju ni ijọ RCCG ṣe yii toripe kii ṣe Osinbajo nikan ni ọmọ ijọ RCCG to wa ninu oṣelu o si yẹ ko jẹ ọna lati maa ṣọ iṣe wọn ni ipo ti wọn ba wa. Nitori naa, ijọ naa ti sọ pe irọ ni o, kii sii ṣe tori igbakeji aarẹ Osinbajo tabi tori ẹnikẹni to ba ni erongba oṣelu lọdun 2023 ni awọn ṣe gbe ẹka tuntun naa kalẹ. Adari ẹka iroyin ati ọrọ to kan araalu, Pasitọ Olaitan Olubiyi sọ eyi ninu esi rẹ si ibeere ileeṣẹ iroyin Punch. Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye, ẹka ọrọ oṣelu ijọ naa jẹ eyi ti wọn da silẹ lati ṣe ilanilọyẹ fawọn ọmọ ijọ ki wọn kopa gidi ninu oṣelu to fi mọ ki wọn gba kaadi idibo alalopẹ wọn ṣaaju idibo gbogboogbo ti ọdun 2023. Bakan naa ni Olubiyi sọ pe ijọ RCCG ti n ṣe ilanilọyẹ nipa oṣelu fawọn ọmọ ijọ rẹ lati igba ti ijọba ologun ti gbe ijọba fun alagbada latọdun 1999 ko si si tuntun tabi babara ninu igbesẹ naa. Ìjọ Redeem gbé ojú òpó olólùfẹ́ kalẹ̀ sórí ayélujára fáwọn ọ̀dọ́ láti pàdé ọkọ tàbí aya Ìjọ RCCG kìí ṣe tí Nàíjíríà níkan, ìjọba kò lè dá wa dúró láti lo Twitter- Pásítọ̀ E. A. Adeboye Owó Naira yóò sì tún padà níyì láwùjọ àwọn owó orílẹ̀-èdè tó gbé pẹ́ẹ́lí jùlọ lágbàáyé- Adeboye Osinbajo kò gbàdúrà ikú fún Buhari lórí àìsàn, ẹ sinmi ìbàjẹ́- Agbẹnusọ Osinbajo Kí la tún gbọ́ nípa ìdámẹ́wàá?


Gẹgẹ bo ṣe ṣalaye, ẹka ọrọ oṣelu ijọ naa jẹ eyi ti wọn da silẹ lati ṣe ilanilọyẹ fawọn ọmọ ijọ ki wọn kopa gidi ninu oṣelu to fi mọ ki wọn gba kaadi idibo alalopẹ wọn ṣaaju idibo gbogboogbo ti ọdun 2023. Bakan naa ni Olubiyi sọ pe ijọ RCCG ti n ṣe ilanilọyẹ nipa oṣelu fawọn ọmọ ijọ rẹ lati igba ti ijọba ologun ti gbe ijọba fun alagbada latọdun 1999 ko si si tuntun tabi babara ninu igbesẹ naa. Ìjọ Redeem gbé ojú òpó olólùfẹ́ kalẹ̀ sórí ayélujára fáwọn ọ̀dọ́ láti pàdé ọkọ tàbí aya Ìjọ RCCG kìí ṣe tí Nàíjíríà níkan, ìjọba kò lè dá wa dúró láti lo Twitter- Pásítọ̀ E. A. Adeboye Owó Naira yóò sì tún padà níyì láwùjọ àwọn owó orílẹ̀-èdè tó gbé pẹ́ẹ́lí jùlọ lágbàáyé- Adeboye Osinbajo kò gbàdúrà ikú fún Buhari lórí àìsàn, ẹ sinmi ìbàjẹ́- Agbẹnusọ Osinbajo Kí la tún gbọ́ nípa ìdámẹ́wàá? O ni awọn Kristẹni ko le tẹsiwaju láti maa jẹ ki wọn gbe wọn mọra nipa yiyọwọ kuro ninu oṣelu nitori gbogbo eeyan ipinu yiyan adari ninu oṣelu yoo ni ipa lara rẹ. Agbẹnusọ ijọ RCCG yii wa tubọ gba awọn ijọ to ku ni Naijiria ati ibi gbogbo ni imọran pe ki wọn fi ohun ti awọn ṣe yii ṣe awokọṣe nipa ṣiṣe ilanlọyẹ fawọn ọmọ ijọ wọn ki wọn maa kopa ninu oṣelu. Ninu atẹjade kan ti igbakeji oludari ijọ RCCG, Pasitọ John Odesola fọwọ si eyi ti wọn fi ranṣẹ si gbogbo ẹka ijọ RCCG ni wọn ti sọ sinu ẹ pe wọn da ẹka naa silẹ fun idanilẹkọ awọn ọmọ ijọ ni.


O ni awọn Kristẹni ko le tẹsiwaju láti maa jẹ ki wọn gbe wọn mọra nipa yiyọwọ kuro ninu oṣelu nitori gbogbo eeyan ipinu yiyan adari ninu oṣelu yoo ni ipa lara rẹ. Agbẹnusọ ijọ RCCG yii wa tubọ gba awọn ijọ to ku ni Naijiria ati ibi gbogbo ni imọran pe ki wọn fi ohun ti awọn ṣe yii ṣe awokọṣe nipa ṣiṣe ilanlọyẹ fawọn ọmọ ijọ wọn ki wọn maa kopa ninu oṣelu. Ninu atẹjade kan ti igbakeji oludari ijọ RCCG, Pasitọ John Odesola fọwọ si eyi ti wọn fi ranṣẹ si gbogbo ẹka ijọ RCCG ni wọn ti sọ sinu ẹ pe wọn da ẹka naa silẹ fun idanilẹkọ awọn ọmọ ijọ ni. "A n beere fun pe ki ẹ yan oludari kan ni ẹkun ti ẹ wa gẹgẹ bi adari kiakia ti yoo maa ṣakoso ati ki ẹ si ṣe bẹẹ ni gbogbo ẹka ijọ. Idi eyi ni lati ṣeranwọ kikọ awọn eeyan wa to nifẹ lati kopa ninu oṣelu ki  si ṣeto atilyin fun wọn nigba ti o ba nilo". Ijọ RCCG ni ijọ to tobi ju lọ ni Naijiria to si ni ẹka ni awọn orilede agbaye to le ni ẹẹdẹgbẹwa.


"A n beere fun pe ki ẹ yan oludari kan ni ẹkun ti ẹ wa gẹgẹ bi adari kiakia ti yoo maa ṣakoso ati ki ẹ si ṣe bẹẹ ni gbogbo ẹka ijọ. Idi eyi ni lati ṣeranwọ kikọ awọn eeyan wa to nifẹ lati kopa ninu oṣelu ki  si ṣeto atilyin fun wọn nigba ti o ba nilo". Ijọ RCCG ni ijọ to tobi ju lọ ni Naijiria to si ni ẹka ni awọn orilede agbaye to le ni ẹẹdẹgbẹwa. RCCG ni awọn ilumọọka ọmọ ijọ ati Pasitọ ninu ijọba lara wọn si ni igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo, iyawo adari ẹgbẹ oṣelu APC, Remi Tinubu ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bo tilẹ jẹ pe Bola Tinubu ti kede erongba rẹ lati du ipo aarẹ, Yemi Osinbajo ko tii kede erongba tirẹ. Ẹwẹ, alatilẹyinati ololufẹ rẹ ti n rọ ọ lati kede ko si tẹwọ gba eku ida iṣejọba lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari lọdun 2023.


RCCG ni awọn ilumọọka ọmọ ijọ ati Pasitọ ninu ijọba lara wọn si ni igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo, iyawo adari ẹgbẹ oṣelu APC, Remi Tinubu ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bo tilẹ jẹ pe Bola Tinubu ti kede erongba rẹ lati du ipo aarẹ, Yemi Osinbajo ko tii kede erongba tirẹ. Ẹwẹ, alatilẹyinati ololufẹ rẹ ti n rọ ọ lati kede ko si tẹwọ gba eku ida iṣejọba lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari lọdun 2023. Wo ǹkan tó yẹ kí o mọ̀ nípa MC Oluomo àti ìdí tí ọ̀pọ̀ ṣe gbàgbọ́ pé alágbára ni Ogun tó n wáyé ní Ukraine ti ṣàkóbá fún owó epo dísù ní Naijiria EFCC ti ju Aishatu Arowojobe sẹ́wọ̀n ọdún mẹwàá l'Ékòó nítorí ẹ̀sun jìbìtì, wo ohun tó ṣe Eyi waye ni kete ti iroyin jade pe ijọ naa ti da ẹka kan silẹ fun ọrọ oṣelu ati iṣejọba  ṣaaju eto idibo apapọ Naijiria ti yoo waye lọdun 2023. Ijọ RCCG kede rẹ ninu iwe kan to kọ si awọn ẹka ati oṣiṣẹ rẹ pe ẹka tuntun yii ni yoo maa dari eto gbogbo nipa awọn ọmọ ijọ naa to ba fẹ dije fun ipo oṣelu lọdun 2023. Bakan naa ni ijọ RCCG tun kede orukọ Pasitọ Timothy Ọlaniyan to jẹ oluṣọaguntan  fun ẹkun kejila nipinlẹ Eko, Lagos Province 12 gẹgẹ bi adari ẹka naa.


Wo ǹkan tó yẹ kí o mọ̀ nípa MC Oluomo àti ìdí tí ọ̀pọ̀ ṣe gbàgbọ́ pé alágbára ni Ogun tó n wáyé ní Ukraine ti ṣàkóbá fún owó epo dísù ní Naijiria EFCC ti ju Aishatu Arowojobe sẹ́wọ̀n ọdún mẹwàá l'Ékòó nítorí ẹ̀sun jìbìtì, wo ohun tó ṣe Eyi waye ni kete ti iroyin jade pe ijọ naa ti da ẹka kan silẹ fun ọrọ oṣelu ati iṣejọba  ṣaaju eto idibo apapọ Naijiria ti yoo waye lọdun 2023. Ijọ RCCG kede rẹ ninu iwe kan to kọ si awọn ẹka ati oṣiṣẹ rẹ pe ẹka tuntun yii ni yoo maa dari eto gbogbo nipa awọn ọmọ ijọ naa to ba fẹ dije fun ipo oṣelu lọdun 2023. Bakan naa ni ijọ RCCG tun kede orukọ Pasitọ Timothy Ọlaniyan to jẹ oluṣọaguntan  fun ẹkun kejila nipinlẹ Eko, Lagos Province 12 gẹgẹ bi adari ẹka naa. Wọn wa kan sawọn oluṣọaguntan lẹkun, ipinlẹ ati agbegbe gbogbo lati yan awọn eeyan ti yoo mojuto ẹka yii lagbegbe koowa wọn. Iwe naa ti akori rẹ jẹ RCCg/AGO/ADM/AA.MEMO/20/01/2022 ti igbakeji pasitọ agba ijọ RCCG, Pasitọ J.F. Ọdẹṣọla buwọlu sọ ọ sinu rẹ pe: "A n kọ iwe yii lati fi to yin leti pe awọn alaṣẹ iṣẹ iranṣẹ yii ti da ẹka amojuto ọrọ oṣelu ati iṣejọba ninu ijọ RCCG.


Wọn wa kan sawọn oluṣọaguntan lẹkun, ipinlẹ ati agbegbe gbogbo lati yan awọn eeyan ti yoo mojuto ẹka yii lagbegbe koowa wọn. Iwe naa ti akori rẹ jẹ RCCg/AGO/ADM/AA.MEMO/20/01/2022 ti igbakeji pasitọ agba ijọ RCCG, Pasitọ J.F. Ọdẹṣọla buwọlu sọ ọ sinu rẹ pe: "A n kọ iwe yii lati fi to yin leti pe awọn alaṣẹ iṣẹ iranṣẹ yii ti da ẹka amojuto ọrọ oṣelu ati iṣejọba ninu ijọ RCCG. Nitori eyi, Pasitọ Timothy Ọlaniyan, alakoso ẹkun ikejila nipinlẹ̀ Eko (lagos Province 12) lati maa ṣe akoso ẹkoso ẹka yii. A rọ ẹyin naa lti yan awọn eeyan lẹkun yin lati mojuto ẹka yii ki ilana yii lee wa kaakiri gbogbo ẹka ati ẹkun. Ẹ gbọdọ  fi akọsilẹ nipa gbogbo awọn ti ẹ ba yan ranṣẹ si ọfiisi igbakeji alamojuto agba iṣẹ iranṣẹ yii to n mojuto ọrọ iṣakoso."


Nitori eyi, Pasitọ Timothy Ọlaniyan, alakoso ẹkun ikejila nipinlẹ̀ Eko (lagos Province 12) lati maa ṣe akoso ẹkoso ẹka yii. A rọ ẹyin naa lti yan awọn eeyan lẹkun yin lati mojuto ẹka yii ki ilana yii lee wa kaakiri gbogbo ẹka ati ẹkun. Ẹ gbọdọ  fi akọsilẹ nipa gbogbo awọn ti ẹ ba yan ranṣẹ si ọfiisi igbakeji alamojuto agba iṣẹ iranṣẹ yii to n mojuto ọrọ iṣakoso."


Oodua Peoples Congress: Ọdaràn làwọn tó ń pè fún ìdìbò dípò 'Restructuring' tí a n béèrè- Iba Gani Adams

Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba Gani Adams ti kesi aarẹ Muhammadu Buari lati ri pe o fi iwe ofin miran parọ ti 1999 to wa nilẹ saaju ki idibo ọdun 2023 to waye. Adari ati agbaọjẹ ilẹ Yoruba yi ni ki aarẹ Buhari mu atunto ba orileede Naijiria ati pe nkan to seese ni ti aarẹ ba fi ọkan si. Lasiko to n ba awọn akọroyin sọrọ ni Ile Ife nibi asekagba ajọdun Oduduwa lọjọ Aje ni o ti fi ọrọ yi lede. Kini Iba Gani Adams tun so nibẹ? Iba Gani Adams sọ pe ẹnikẹni to ba n pe fun idio labẹ eto ijọba yi,ọdaran lo yẹ ki wọn pe onitọhun. O sọ pe ''atunse iwe ofin Naijria gbọdọ waye saaju idibo ọdun 2023.Mi o ni sọ pe ki idibo ma waye ni 2023 sugbọn o se pataki ti a ba fẹ tẹsiwaju gẹgẹ bi orileede, ki a se atunto si agbegbe'' ''Bi a ko ba se eleyi, mo nigbagbọ pe ẹnikẹni ti a ba yan sipo, ko ni ri nkankan se labẹ eto taa n tẹle yi.Bi a ba dibo wọle fun , yoo maa sojo lati fọwọ kan iwe ofin.Buhari n palẹmọ bayii, asiko diẹ lo wa fun lati tun eto yi se kuro nibi to wa bayii.''


Kini Iba Gani Adams tun so nibẹ? Iba Gani Adams sọ pe ẹnikẹni to ba n pe fun idio labẹ eto ijọba yi,ọdaran lo yẹ ki wọn pe onitọhun. O sọ pe ''atunse iwe ofin Naijria gbọdọ waye saaju idibo ọdun 2023.Mi o ni sọ pe ki idibo ma waye ni 2023 sugbọn o se pataki ti a ba fẹ tẹsiwaju gẹgẹ bi orileede, ki a se atunto si agbegbe'' ''Bi a ko ba se eleyi, mo nigbagbọ pe ẹnikẹni ti a ba yan sipo, ko ni ri nkankan se labẹ eto taa n tẹle yi.Bi a ba dibo wọle fun , yoo maa sojo lati fọwọ kan iwe ofin.Buhari n palẹmọ bayii, asiko diẹ lo wa fun lati tun eto yi se kuro nibi to wa bayii.'' Gani Adams wa kesi awọn ile asofin ati alẹnulọrọ lati mu iyipada ba iwe ofin si ti ẹda ọdun 1960 ati 1963 ki Naijiria baa le ni ilọsiwaju. Lakotan, Gani Adams kesi Ooni Ile Ife Oba Adeyeye Ogunwusi pe ki o ba awọn Gomina ipinlẹ kaarọ o jiire lati ya ọjọ sọtọ fayajọ ayẹyẹ Oduduwa to jẹ babanla awọn Yoruba.


Gani Adams wa kesi awọn ile asofin ati alẹnulọrọ lati mu iyipada ba iwe ofin si ti ẹda ọdun 1960 ati 1963 ki Naijiria baa le ni ilọsiwaju. Lakotan, Gani Adams kesi Ooni Ile Ife Oba Adeyeye Ogunwusi pe ki o ba awọn Gomina ipinlẹ kaarọ o jiire lati ya ọjọ sọtọ fayajọ ayẹyẹ Oduduwa to jẹ babanla awọn Yoruba.


Obasanjo: Bí àwọn aṣíwájú ìran Muritala/ Obasanjo bá ṣì ń du ipò òṣèlú, á jẹ́ pé nǹkan míì ti wọ́

Aarẹ tẹlẹ lorilẹede Naijiria, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ti ke sawọn iran agbagba ni Naijiria lati fi aye silẹ fun awọn ọdọ, ki wọn le e tun orilẹede Naijiria ṣe ki wọn si sọ ọ di ilẹ ogo. Oloye Ọbasanjọ ni ko si iyi fun baba to n ba ọmọ rẹ du ogun, ohun to yẹ kawọn agbaagba o ṣe ni ki wọn fi omi ọgbọn ati iriri ti wọn ni ran awọn ọdọ Naijiria lọwọ. O tun ni o yẹ ki wọn tọ awọn ọdọ yii sọna ni pẹlu ọgbọn ati imọ lati ṣe ayipada orilẹede Naijiria. Nibi idanilẹkọ ajọ idagbasoke ti wọn fi sọ ori Murtala Muhammed pẹlu akori, 'Gbigbogun ti igbesumọmi, iwa janduku  ati ijinigbe kaakiri Naijiria' ni Oloye Obasanjọ ti sọ ọrọ naa. Bi awọn eeyan iran Murtala/Obasanjọ ba ṣi n du ipo oṣelu, a jẹ pe nnkan ku diẹ kaato: Ọrọ aarẹ igbakan naa n fẹ da bii pẹtẹpẹtẹ ta a na ni pọpa si awọn agbaagba oloṣelu ti wọn n gbaradi lati dije fun ipo aarẹ lọdun 2023. O fi ọrọ rẹ naa ṣe esi si ohun ti oludanilẹkọọ pataki nibi eto naa, Gomina Kayọde Fayẹmi ti ipinlẹ Ekiti sọ, to ni ileewe alakọbẹrẹ loun wa, lasiko ti Oloogbe Murtala Mohammed tukọ ijọba orilẹede Naijiria.


Nibi idanilẹkọ ajọ idagbasoke ti wọn fi sọ ori Murtala Muhammed pẹlu akori, 'Gbigbogun ti igbesumọmi, iwa janduku  ati ijinigbe kaakiri Naijiria' ni Oloye Obasanjọ ti sọ ọrọ naa. Bi awọn eeyan iran Murtala/Obasanjọ ba ṣi n du ipo oṣelu, a jẹ pe nnkan ku diẹ kaato: Ọrọ aarẹ igbakan naa n fẹ da bii pẹtẹpẹtẹ ta a na ni pọpa si awọn agbaagba oloṣelu ti wọn n gbaradi lati dije fun ipo aarẹ lọdun 2023. O fi ọrọ rẹ naa ṣe esi si ohun ti oludanilẹkọọ pataki nibi eto naa, Gomina Kayọde Fayẹmi ti ipinlẹ Ekiti sọ, to ni ileewe alakọbẹrẹ loun wa, lasiko ti Oloogbe Murtala Mohammed tukọ ijọba orilẹede Naijiria. Oloye Ọbasanjọ ni ohun ti Naijiria nilo bayii ni ajọṣepọ laarin iran awọn agbalagba ati iran awọn ọdọ. "Fayẹmi ni oun ṣi wa nileewe alakọbẹrẹ nigba ti Murtala ati Ọbasanjọ wa nipo. Nitorinaa, bi awọn eeyan to ti gberi lasiko Murtala/Ọbasanjọ ba ṣi n ba a yin du ipo gẹgẹ bii gomina, a jẹ wi pe nnkan ti buru niyẹn.


Oloye Ọbasanjọ ni ohun ti Naijiria nilo bayii ni ajọṣepọ laarin iran awọn agbalagba ati iran awọn ọdọ. "Fayẹmi ni oun ṣi wa nileewe alakọbẹrẹ nigba ti Murtala ati Ọbasanjọ wa nipo. Nitorinaa, bi awọn eeyan to ti gberi lasiko Murtala/Ọbasanjọ ba ṣi n ba a yin du ipo gẹgẹ bii gomina, a jẹ wi pe nnkan ti buru niyẹn. Ọbasanjọ ni ki awọn iran Murtala/ Ọbasanjọ o yẹba lo tọna bayii, ki wọn si fi ọgbọn, imọ tabi iriri gbogbo ti wọn ba ni tọ awọn iran to n bọ  sọna. Ọbasanjọ ni bi awọn ohun ija oloro bi ibọn ati bẹẹbẹẹ lọ ṣe di tọrọfọnkale lẹyin ogun abẹle to waye, ni oun di ẹbi iṣoro eto abo to mẹhẹ bayii ni Naijiria ru. O fi kun un pe yatọ si wahala ti idasilẹ ofin Sharia da silẹ, aisi iṣẹ fun awọn ọdọ naa da kun bi iwa igbesumọmi ṣe wa gogo bayii lorilẹede Naijiria.


Ọbasanjọ ni ki awọn iran Murtala/ Ọbasanjọ o yẹba lo tọna bayii, ki wọn si fi ọgbọn, imọ tabi iriri gbogbo ti wọn ba ni tọ awọn iran to n bọ  sọna. Ọbasanjọ ni bi awọn ohun ija oloro bi ibọn ati bẹẹbẹẹ lọ ṣe di tọrọfọnkale lẹyin ogun abẹle to waye, ni oun di ẹbi iṣoro eto abo to mẹhẹ bayii ni Naijiria ru. O fi kun un pe yatọ si wahala ti idasilẹ ofin Sharia da silẹ, aisi iṣẹ fun awọn ọdọ naa da kun bi iwa igbesumọmi ṣe wa gogo bayii lorilẹede Naijiria. O tun ṣalaye pe ẹru kan ṣoṣo to ba oun nipa ọrọ Boko Haram ti pada wa n ṣẹ bayii pẹlu bi ẹgbẹ agbesummi naa ṣe bẹrẹ si ni ajṣepọ pẹlu awọn ẹgbẹ agbesumọmi miran lagbaye. Ajọṣepọ Oluṣẹgun Ọbasanjọ pẹlu Murtala Mohammed: Oloye Ọbasanjọ ni Olori ijọba ologun lorilẹede Naijiria lọdun 1976 si 1979 nigba to gbe ijọba fun alagbada. Oun naa si ni aarẹ nigba ti ijọba alagbada pada ldun 1999.


O tun ṣalaye pe ẹru kan ṣoṣo to ba oun nipa ọrọ Boko Haram ti pada wa n ṣẹ bayii pẹlu bi ẹgbẹ agbesummi naa ṣe bẹrẹ si ni ajṣepọ pẹlu awọn ẹgbẹ agbesumọmi miran lagbaye. Ajọṣepọ Oluṣẹgun Ọbasanjọ pẹlu Murtala Mohammed: Oloye Ọbasanjọ ni Olori ijọba ologun lorilẹede Naijiria lọdun 1976 si 1979 nigba to gbe ijọba fun alagbada. Oun naa si ni aarẹ nigba ti ijọba alagbada pada ldun 1999. Ogagun Murtala Muhammed ni tirẹ ni olori ijọba ologun lọdun 1976, ki awọn ọmọogun to ditẹ gba ijọba lọwọ rẹ labẹ idari Dimka yinbọn pa a ni ilu Eko. Lẹyin iku rẹ ni awọn ẹbi rẹ atawọn ọrẹ ati ololufẹ rẹ ba gbe ajọ iranti rẹ, Murtala Muhammed Foundation kalẹ.


Ogagun Murtala Muhammed ni tirẹ ni olori ijọba ologun lọdun 1976, ki awọn ọmọogun to ditẹ gba ijọba lọwọ rẹ labẹ idari Dimka yinbọn pa a ni ilu Eko. Lẹyin iku rẹ ni awọn ẹbi rẹ atawọn ọrẹ ati ololufẹ rẹ ba gbe ajọ iranti rẹ, Murtala Muhammed Foundation kalẹ.


Ekiti 2022: Fayemi ni Bàbá ìsàlẹ̀ gbogbo APC ni Ekiti, kìí ṣe fún èmi nìkan- Abiodun Abayomi Oyebamiji

Ogbeni Abiodun Abayomi Oyebamiji ni ẹgbẹ All Progressives Congress kede pe yoo ṣoju wọn lati dije du ipo gomina ipinlẹ Ekiti.Ta ni Abiodun Oyebamiji tí APC dìbò yàn bí olùdíje gómìnà l'Ekiti Oyebamiji ni awọn mii pe ni oludije ti gomina Fayemi to n tukọ ipinlẹ Ekiti bayii fami ororo yan. Bẹẹ naa ni oun funra rẹ si sọ fun BBC pe Fayemi kii ṣe baba isalẹ fun oun nikan rara bikoṣe fun gbogbo ol;oselu APC ni Ekiti pe fun idi eyi kii ṣe pe oun nikan ni Fayemi fọwọsi. O menuba koko mẹrin ti Fayemi n beere lọwọ ẹnikẹni to ba fẹ gba ipo lọwọ rẹ ninu ididbo gomina ódun yii. Bakan naa ni Oyebamiji menuba awọn igbesẹ ti ẹgbẹ yoo gbe lati bori wahala to wu ko wa nilẹ lẹyin ididbo ẹgbe APC ni Ekiti to kọja yii. O tun ni ẹgbẹ naa ko le daru ni Ekiti


Dele Momodu: Mo ni gbogbo àmúyẹ láti tukọ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní 2023

Gbajúgbajà akọròyìn tó ti fi èròńgbà rẹ̀ láti díje dupò Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lọ́dún 2023, Dele Momodu ti ní láti ọdún 2018 ni ẹnìkan ti fi àtẹ̀jíṣẹ́ ráńṣẹ́ sí òun wí pé òun yóò di Ààrẹ orílẹ̀ èdè yìí. Ó ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé òun kò ká sí nígbà náà, àsìkò ti tó báyìí kí àlá onítọ̀hún wá sí ìmúṣẹ. Dele Momodu sọ èyí ní orí ẹ̀rọ ayélujára Facebook ní òwúrọ̀ yìí nígbà tó ń bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀. Ó ní òun ní gbogbo ohun tó yẹ láti lè fi tu kọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà à ti pé òun Ọlọ́hun mọ̀ ọ́ mọ̀ pa òun mọ́ di àsìkò yìí. "Ẹni tí Nàìjíríà nílò lásìkò yìí ni ẹni tuntun tí kò ní nǹkan ṣe pẹ̀lú gbogbo àwọn ìwà ìbàjẹ́ àtẹ̀yìn wá". "Mo ti ṣet'sn láti lo gbogbo ẹ̀bùn tí Ọlọ́hun fún mi láti fi sin Nàìjíríà".


Ó ní òun ní gbogbo ohun tó yẹ láti lè fi tu kọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà à ti pé òun Ọlọ́hun mọ̀ ọ́ mọ̀ pa òun mọ́ di àsìkò yìí. "Ẹni tí Nàìjíríà nílò lásìkò yìí ni ẹni tuntun tí kò ní nǹkan ṣe pẹ̀lú gbogbo àwọn ìwà ìbàjẹ́ àtẹ̀yìn wá". "Mo ti ṣet'sn láti lo gbogbo ẹ̀bùn tí Ọlọ́hun fún mi láti fi sin Nàìjíríà". Bákan náà ló fi kun un pé òun tí ń kó ipa ribiribi fún àwọn ènìyàn káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nípa ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìkúnpá owó. Ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn ló ti ṣe ìforúkọsílẹ̀ fún ètò ìkúnpá owó náà lórí áàpù tì àwọn ṣàgbékalẹ̀ látọwọ́ obìnrin ará ilẹ̀ Ghana kan. Ó tẹ̀síwájú pé gbogbo ìpínlẹ̀ mẹ́rẹ̀rìndínlógójì orílẹ̀ èdè yìí ni àwọn ènìyàn ti ṣe ìforúkọsílẹ̀ tí àwọn sì ti ń ṣe ohun tí ipá àwọn ká fún àwọn tó nílò ìrànlọ́wọ́.


Bákan náà ló fi kun un pé òun tí ń kó ipa ribiribi fún àwọn ènìyàn káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nípa ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìkúnpá owó. Ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn ló ti ṣe ìforúkọsílẹ̀ fún ètò ìkúnpá owó náà lórí áàpù tì àwọn ṣàgbékalẹ̀ látọwọ́ obìnrin ará ilẹ̀ Ghana kan. Ó tẹ̀síwájú pé gbogbo ìpínlẹ̀ mẹ́rẹ̀rìndínlógójì orílẹ̀ èdè yìí ni àwọn ènìyàn ti ṣe ìforúkọsílẹ̀ tí àwọn sì ti ń ṣe ohun tí ipá àwọn ká fún àwọn tó nílò ìrànlọ́wọ́.


2023: Dandan ni kí agbára ìṣèjọba padà sí Gúsù Naijiria ní 2023 - Àwọn olórí ẹ̀yà ní Gusu

Agbarijọpọ ẹgbẹ awọn olori ni Gusu ati aarin gbungbun Naijiria ti fẹnuko pe dandan ni ki agbara iṣejọba bọ si ẹun Gusu ni ọdun 2023. Nibi ipade pajawiri kan ti wọn ṣe nilu Abuja lọjọ Ẹti, ọjọ kẹrinla, oṣu Kinni, ni wọn ti sọ pe iwe ofin ti Naijiria n lo lọwọ ku diẹ kaato. Alaga ipade naa, Oloye Ediwn Clark sọ pe nkan to bojumu ni ki ipo aarẹ bọ si Gusu Naijiria, lẹyin ti ẹun Ariwa ti gbadun rẹ fun ọdun mẹjọ. Ninu atẹjade ti wọn fi sita lẹyin ipade naa, wọn rọ awọn ẹgbẹ oṣelu ni Naijiria, to n fẹ atilẹyin lati awọn ẹkun to wa ni Gusu Naijiria pe wọn  gbọdọ fun oludije lati Gusu ni tikẹẹti wọn. Bakan naa ni wọn tẹnumọ pe awọn n fẹ ki atunto waye nipa iwe ofin tuntun ti yoo fi aaye gba akoyawọ, idajọ ododo ati igba aye to dọgba. Wọn tun ke si awọn gomina to wa ni gbogbo ipinlẹ ni Gusu Naijiria, lati fi ara wọn jin fun ipolongo fun atunto Naijiria ti ipilẹ iṣọkan rẹ duro lori akoyawọ, idajọ ododo ati igba aye to dọgba.


Ninu atẹjade ti wọn fi sita lẹyin ipade naa, wọn rọ awọn ẹgbẹ oṣelu ni Naijiria, to n fẹ atilẹyin lati awọn ẹkun to wa ni Gusu Naijiria pe wọn  gbọdọ fun oludije lati Gusu ni tikẹẹti wọn. Bakan naa ni wọn tẹnumọ pe awọn n fẹ ki atunto waye nipa iwe ofin tuntun ti yoo fi aaye gba akoyawọ, idajọ ododo ati igba aye to dọgba. Wọn tun ke si awọn gomina to wa ni gbogbo ipinlẹ ni Gusu Naijiria, lati fi ara wọn jin fun ipolongo fun atunto Naijiria ti ipilẹ iṣọkan rẹ duro lori akoyawọ, idajọ ododo ati igba aye to dọgba. Lara awọn to tun wa nibi ipade naa ni olori ẹgbẹ Afenifere lati Iwọ-oorun Gusu, Oloye Ayo Adebanjo, aarẹ ẹgbẹ awọn ẹya Igbo, Ohaneze Ndigbo lati Ila-oorun Gusu, Ọjọgbọn George Obiazor, Sẹnetọ Emmanuel Ibok Essien to jẹ alaga Pan Niger Delta Forun lati Gusu-Gusu ati Ọmọwe Pogu Bitrus, alaga Middle Belt Forum lati aarin gbungbun Naijiria.


Lara awọn to tun wa nibi ipade naa ni olori ẹgbẹ Afenifere lati Iwọ-oorun Gusu, Oloye Ayo Adebanjo, aarẹ ẹgbẹ awọn ẹya Igbo, Ohaneze Ndigbo lati Ila-oorun Gusu, Ọjọgbọn George Obiazor, Sẹnetọ Emmanuel Ibok Essien to jẹ alaga Pan Niger Delta Forun lati Gusu-Gusu ati Ọmọwe Pogu Bitrus, alaga Middle Belt Forum lati aarin gbungbun Naijiria.


Abdulsalami Abubakar warning: Abdusalami ṣèkìlọ̀ fún Buhari lórí yíyọ ìkúnpá orí epo rọ̀bì

Olori orilẹ-ede Naijiria nigba kan ri, Abdusalami Abubakar ti sọrọ soke lori afikun owo bentiroolu. Saaju ni iroyin ti gbode kan pe ijọba Naijiria n gbero lati fi kun owo epo béntiroolu ni Naijiria ni eyi ti awọn eeyan si ti ni ero ọtọọtọ le lori. Abdulsalami sọ̀rọ̀ yìí níbi àpérò ilé iṣẹ́ ìwé ìròyìn Daily Trust tó wáyé ní ìlú Abuja níbi tó ti ní ìpèníjà tó ń kojú àwọn ènìyàn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà pọ̀ ju kí ìjọba tún yọ ìkúnpá orí epo. Ẹ ó rántí pé ìjọba lábẹ́ ìdarí Ààrẹ Muhammadu Buhari ti kéde láti yọ ìkúnpá orí epo pẹtiró nínú oṣù kẹfà ọdún 2022. Èyí sì ti ń fa kí àwọn alẹ́nulọ́rọ̀, tó fi mọ́ ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà (NLC) ti ń sọ pé ìgbésẹ̀ náà kò dáa tó látàrí gbogbo ohun tí àwọn ènìyàn orílẹ̀ èdè yìí ń kojú lásìkò yìí. Abdulsalami fi kun pé ó lé ní ọgọ́rin mílíọ̀nù ènìyàn ló wà nínú iṣẹ́ àti òṣì àti pé àìní iṣẹ́ lọ́wọ́ ń peléke si.


Ẹ ó rántí pé ìjọba lábẹ́ ìdarí Ààrẹ Muhammadu Buhari ti kéde láti yọ ìkúnpá orí epo pẹtiró nínú oṣù kẹfà ọdún 2022. Èyí sì ti ń fa kí àwọn alẹ́nulọ́rọ̀, tó fi mọ́ ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà (NLC) ti ń sọ pé ìgbésẹ̀ náà kò dáa tó látàrí gbogbo ohun tí àwọn ènìyàn orílẹ̀ èdè yìí ń kojú lásìkò yìí. Abdulsalami fi kun pé ó lé ní ọgọ́rin mílíọ̀nù ènìyàn ló wà nínú iṣẹ́ àti òṣì àti pé àìní iṣẹ́ lọ́wọ́ ń peléke si. Bákan náà ló ní ọ̀wọ́n gógó oúnjẹ ń fi ojoojúmọ́ pọ̀ si pàápàá pẹ̀lú bí COVID-19 àti àwọn agbébọn ń da orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láàmú. Ógagun naa ní gbogbo èyí ń kó ipa tí kò dára sí iye oúnjẹ tí ọ̀pọ̀ ọmọ Nàìjíríà kò ní le rà á. Ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú gbogbo èyí tí owó epo bá tún lé kún, yóò tún jẹ́ kí ọ̀pọ̀ èèyàn tún lé kún nínú òṣì àti ìṣẹ́


Bákan náà ló ní ọ̀wọ́n gógó oúnjẹ ń fi ojoojúmọ́ pọ̀ si pàápàá pẹ̀lú bí COVID-19 àti àwọn agbébọn ń da orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láàmú. Ógagun naa ní gbogbo èyí ń kó ipa tí kò dára sí iye oúnjẹ tí ọ̀pọ̀ ọmọ Nàìjíríà kò ní le rà á. Ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú gbogbo èyí tí owó epo bá tún lé kún, yóò tún jẹ́ kí ọ̀pọ̀ èèyàn tún lé kún nínú òṣì àti ìṣẹ́


Nigeria 2023 election: Aminu Waziri Tambuwal fi èròńgbà rẹ̀ láti díje dupò aàrẹ̀ Nàìjíríà

Kini o ṣokunfa ipinnu Aminu Waziri Tambuwal tó fẹ̀ gbé àpótí ìdìbò ààrẹ Nàìjíríà nígbà kejì? ''Mo ti tẹti gbọ ohun tawọn ọmọ ẹgbẹ wa sọ,tori naa lo mu mi kede erongba mii lati dije dupo aarẹ Naijiria.'' Ọrọ yi ni Gomina ipinlẹ Sokoto Amnu Waziri Tambuwal fi se ikede erongba rẹ lọjọ Aje toun naa si darapọ mọ awọn ton gbero lati di ipo aarẹ Naijiria muninu idibo 2023. Gomina yi to ti fi igba kan jẹ olori ile asofin Naijiria fi ero rẹ lelẹ ni ipinlẹ Sokoto lẹyin ipade to se pẹlu awọn alẹnulọrọ. Tambuwal sọ pe oun gbe igbesẹ yi lẹyin tawọn to wa ni ẹka ẹgbẹ naa nipinlẹ Sokoto kesi oun ati pe oun ti setan lati bẹrẹ ijiroro kaakiri Naijria lati le tẹsiwaju pẹlu erongba yi. ''Mo ti gbọ ohun awọn agbaagba ẹgbẹ obinrin,ati ọdọ lori pe ki n bẹrẹ ki n si tẹsiwaju pẹlu ijiroro nipa erongba mi lati dije ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ wa'' Ipo wo ni Tambuwal ni oun kọkọ fẹ du?


Gomina yi to ti fi igba kan jẹ olori ile asofin Naijiria fi ero rẹ lelẹ ni ipinlẹ Sokoto lẹyin ipade to se pẹlu awọn alẹnulọrọ. Tambuwal sọ pe oun gbe igbesẹ yi lẹyin tawọn to wa ni ẹka ẹgbẹ naa nipinlẹ Sokoto kesi oun ati pe oun ti setan lati bẹrẹ ijiroro kaakiri Naijria lati le tẹsiwaju pẹlu erongba yi. ''Mo ti gbọ ohun awọn agbaagba ẹgbẹ obinrin,ati ọdọ lori pe ki n bẹrẹ ki n si tẹsiwaju pẹlu ijiroro nipa erongba mi lati dije ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ wa'' Ipo wo ni Tambuwal ni oun kọkọ fẹ du? Aminu Tambuwal tẹsiwaju pe: ''nigba tawọn ọmọ ile asofin Naijiria ti saa keje kan si mi pe awọn fẹ ki n di ipo olori ile mu nigba na, Mo sọ awọn asọkalẹ kọọkan to fi mọ pe mo ni awọn baba nigbẹjọ bi Sheu Shagari ati Aliyu Wamakko ati awọn meji mii ni ipinlẹ Sokoto'' Koda, Mo sọ fun wọn pe ki wọn lọ si ipinlẹ mi ki wọn si ba awọn olori yi jiroro, bi wọn ba fasẹ sii, mo ma a gba aba yin ti ma a si du ipo olori ile asofin'' O fi kun pe: ''Sheu Shagari sọ fun wọn nigba naa pe 'bi ẹ ba fẹ fa ọmọ wa kalẹ, ko gbọdọ jẹ nitori ẹlẹyamẹya tab notori ẹsin' '' Tambuwal pari ọrọ rẹ pe erongba tootọ lawọn eeyan gbọdọ lo lati mu olori Naijiria ti yoo se orileede naa ati  gbogbo araalu lanfaani. Ta ni Tambuwal lagbo oselu Naijiria? Odu ni Aminu Waziri Tambuwal lagbo oselu.


Aminu Tambuwal tẹsiwaju pe: ''nigba tawọn ọmọ ile asofin Naijiria ti saa keje kan si mi pe awọn fẹ ki n di ipo olori ile mu nigba na, Mo sọ awọn asọkalẹ kọọkan to fi mọ pe mo ni awọn baba nigbẹjọ bi Sheu Shagari ati Aliyu Wamakko ati awọn meji mii ni ipinlẹ Sokoto'' Koda, Mo sọ fun wọn pe ki wọn lọ si ipinlẹ mi ki wọn si ba awọn olori yi jiroro, bi wọn ba fasẹ sii, mo ma a gba aba yin ti ma a si du ipo olori ile asofin'' O fi kun pe: ''Sheu Shagari sọ fun wọn nigba naa pe 'bi ẹ ba fẹ fa ọmọ wa kalẹ, ko gbọdọ jẹ nitori ẹlẹyamẹya tab notori ẹsin' '' Tambuwal pari ọrọ rẹ pe erongba tootọ lawọn eeyan gbọdọ lo lati mu olori Naijiria ti yoo se orileede naa ati  gbogbo araalu lanfaani. Ta ni Tambuwal lagbo oselu Naijiria? Odu ni Aminu Waziri Tambuwal lagbo oselu. Agbẹjọro yi yan oselu laayo to si jẹ ọkan lara awọn eekanninu ẹgbẹ oselu PDP to wa bayii. Saaju ki o to darapọ mọ ẹgbẹ PDP abẹ asa ẹgbẹ All Nigeria Congress Party ANCP lo dje dupo to fi kọkọ lọ si ile asofin agba Naijiria lọdun  2003. Lati igba taa n wi yi, ile asofin Naijiria lo ti di ilumọọka paapa bo ti se di olori ile asojusofin lọdun 2011-2015.


Agbẹjọro yi yan oselu laayo to si jẹ ọkan lara awọn eekanninu ẹgbẹ oselu PDP to wa bayii. Saaju ki o to darapọ mọ ẹgbẹ PDP abẹ asa ẹgbẹ All Nigeria Congress Party ANCP lo dje dupo to fi kọkọ lọ si ile asofin agba Naijiria lọdun  2003. Lati igba taa n wi yi, ile asofin Naijiria lo ti di ilumọọka paapa bo ti se di olori ile asojusofin lọdun 2011-2015. Ninu irinajo Tambuwal, kini kan to jẹ́ yọ ni bo ti se n fo lati inu ẹgbẹ oselu kan si omiran. O kere tan lati igba to ti darapọ mọ ẹgbẹ oselu ANPP to fi bẹrẹ lọdun 2003, o ti paarọ ẹgbẹ lati ANPP lọ si DPP,ANPP,PDP to si tun bẹ lọ si APC ko to  tun pada si PDP bayii: •2003 ANPP •2007 DPP •2007 ANPP •2007 PDP •2014 APC •2018 PDP Tambuwal ati erongba rẹ lati di aarẹ Naijiria kii se nkan to sẹsẹ bẹrẹ loni Lọdun 2018 oun ati awọn oludije mii jijọ dije du tikẹẹti ẹgbẹ oselu PDP lati soju ẹgbẹ naa. Ko pegede ninu igbiyanju yi sugbọn o tun ti wa gbe apoti idibo bayii lati ri tikẹẹti ẹgbẹ PDP gba lati soju wọn ninu idibo 2023.


Ninu irinajo Tambuwal, kini kan to jẹ́ yọ ni bo ti se n fo lati inu ẹgbẹ oselu kan si omiran. O kere tan lati igba to ti darapọ mọ ẹgbẹ oselu ANPP to fi bẹrẹ lọdun 2003, o ti paarọ ẹgbẹ lati ANPP lọ si DPP,ANPP,PDP to si tun bẹ lọ si APC ko to  tun pada si PDP bayii: •2003 ANPP •2007 DPP •2007 ANPP •2007 PDP •2014 APC •2018 PDP Tambuwal ati erongba rẹ lati di aarẹ Naijiria kii se nkan to sẹsẹ bẹrẹ loni Lọdun 2018 oun ati awọn oludije mii jijọ dije du tikẹẹti ẹgbẹ oselu PDP lati soju ẹgbẹ naa. Ko pegede ninu igbiyanju yi sugbọn o tun ti wa gbe apoti idibo bayii lati ri tikẹẹti ẹgbẹ PDP gba lati soju wọn ninu idibo 2023. Tambuwal ti wa kun awọn oludije mii to jade pe awọn fẹ du ipo aarẹ lọdun 2023. Ninu ẹgbẹ PDP yoo maa koju awọn oloselu mii to dantọ bi Abubakar Bukola Saraki, Atiku Abubakar ati awọn miran.


Tambuwal ti wa kun awọn oludije mii to jade pe awọn fẹ du ipo aarẹ lọdun 2023. Ninu ẹgbẹ PDP yoo maa koju awọn oloselu mii to dantọ bi Abubakar Bukola Saraki, Atiku Abubakar ati awọn miran.


Bola Tinubu: A óò yọ àwọn ọmọ Naijiria kúrò nínú ìṣẹ́, òṣì, ìṣòró ètò aàbò àti àìmọ̀kan

Olori ẹgbẹ Afenifere, Oloye Ayo Adebanjo ti sọ pe bi igba ti Tinubu n pe awọn ọmọ Naijiria, paapaa ẹya Yoruba ni ọ̀dẹ̀ ni ọrọ to sọ pe eto aabo Naijiria yoo dara si i ti oun ba fi di aarẹ. Adebanjo sọ ọrọ naa fun BBC Yoruba pe kii ṣe igba akọkọ re e ti ẹgbẹ oṣelu APC ti Tinubu wa ti n sọ pe awọn yoo tun eto aabo Naijiria ṣe. Ọjọru, ọjọ kọkandinlogun, oṣu yii, ni Tinubu sọ ọrọ naa gẹgẹ bi ara ipinnu to ni fun awọn ọmọ Naijiria to ba fi wọle si ipo aarẹ lọdun 2023. Ki gan an ló mú kí awuyewuye pọ̀ lórí ìkéde èròngbà Tinubu láti du ipò ààrẹ Nàìjíríà? Ṣugbọn Adebanjo sọ pe bi wọn ṣe sọ ni ṣaaju idibo to gbe wọn wọle lọdun 2015 ati 2019 niyẹn, amọ ti ko si ayipada kankan. Eyi to tumọ si pe ẹtanjẹ lasan ni.


Ki gan an ló mú kí awuyewuye pọ̀ lórí ìkéde èròngbà Tinubu láti du ipò ààrẹ Nàìjíríà? Ṣugbọn Adebanjo sọ pe bi wọn ṣe sọ ni ṣaaju idibo to gbe wọn wọle lọdun 2015 ati 2019 niyẹn, amọ ti ko si ayipada kankan. Eyi to tumọ si pe ẹtanjẹ lasan ni. Adebanjo ni ẹgbẹ Afenifere ko ni i gba eto idibo kankan, ayaafi ti wọn ba fagile ofin ti Naijiria n lo lọwọ, ti wọn si pada si eyi ti Obafemi Awolowo, Nnamdi Azikiwe, Tafawa Balewa ati awọn baba nla Naijiria fi ọwọ si. Kini Tinubu sọ? Lara nkan ti Tinubu tun sọ pe ẹgbẹ APC yoo ṣe ni pe yoo mu awọn ọmọ Naijiri kuro ninu iṣẹ ati oṣi ti wọn ba le dibo fun awọn.


Adebanjo ni ẹgbẹ Afenifere ko ni i gba eto idibo kankan, ayaafi ti wọn ba fagile ofin ti Naijiria n lo lọwọ, ti wọn si pada si eyi ti Obafemi Awolowo, Nnamdi Azikiwe, Tafawa Balewa ati awọn baba nla Naijiria fi ọwọ si. Kini Tinubu sọ? Lara nkan ti Tinubu tun sọ pe ẹgbẹ APC yoo ṣe ni pe yoo mu awọn ọmọ Naijiri kuro ninu iṣẹ ati oṣi ti wọn ba le dibo fun awọn. Tinubu lo sọ ọrọ naa ninu fidio kan to n milẹ titi lori ayelujara, nibi to ti n ba awọn alatilẹyin rẹ kan sọrọ lori erongba ẹgbẹ naa fun awọn ọmọ Naijiria. Bola Tinubu ni pe:  "…A oo ṣe eyii ki a ma baa yọ ẹnikẹni silẹ, eyii ko si ni nnkankan n ṣe pẹlu bi wọn ṣe toṣi to." "Ami ẹgbẹ wa ni igbalẹ, ami to si wa lori fila mi ni jija ajaga… A oo ja ajaga oṣi, a oo ja ajaga iṣẹ ati ajaga aimọkan."


Tinubu lo sọ ọrọ naa ninu fidio kan to n milẹ titi lori ayelujara, nibi to ti n ba awọn alatilẹyin rẹ kan sọrọ lori erongba ẹgbẹ naa fun awọn ọmọ Naijiria. Bola Tinubu ni pe:  "…A oo ṣe eyii ki a ma baa yọ ẹnikẹni silẹ, eyii ko si ni nnkankan n ṣe pẹlu bi wọn ṣe toṣi to." "Ami ẹgbẹ wa ni igbalẹ, ami to si wa lori fila mi ni jija ajaga… A oo ja ajaga oṣi, a oo ja ajaga iṣẹ ati ajaga aimọkan." Tinubu tẹsiwaju pe Naijiria nilo alaafia ati ọna lati fopin si bi awọn janduku ṣe n da omi alaafia Naijiria ru. Lẹyin naa lo rọ awọn alatilẹyin rẹ lati ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ oṣelu APC nitori ẹgbẹ onitẹsiwaju ni ẹgbẹ naa jẹ, gẹgẹ bii ohun to sọ. Nnkan bii ọsẹ meji sẹyin ni Tinubu kede pe oun yoo dije du ipo Aarẹ Naijiria, ati pe oun ti fi erongba naa to Aarẹ Muhammadu Buhari leti.


Tinubu tẹsiwaju pe Naijiria nilo alaafia ati ọna lati fopin si bi awọn janduku ṣe n da omi alaafia Naijiria ru. Lẹyin naa lo rọ awọn alatilẹyin rẹ lati ṣe atilẹyin fun ẹgbẹ oṣelu APC nitori ẹgbẹ onitẹsiwaju ni ẹgbẹ naa jẹ, gẹgẹ bii ohun to sọ. Nnkan bii ọsẹ meji sẹyin ni Tinubu kede pe oun yoo dije du ipo Aarẹ Naijiria, ati pe oun ti fi erongba naa to Aarẹ Muhammadu Buhari leti. Ṣaaju ni iroyin ti kọkọ n lọ nigboro, ti ọpọ patako ajuwe si n kede pe Tinubu yoo dije du ipo Aarẹ, amọ ko sọ nnkankan nipa ipinnu rẹ titi di akoko to kede pe oun ti fi ọrọ naa to Aarẹ leti. Wayi o, pupọ awọn ọmọ Naijiria lo ti n fi erongba wọn lede lori erongba Tinubu lati dije du ipo Aarẹ. Bi awọn kan ṣe gbagbo pe oun ni ade Aarẹ naa tọ si nilẹ Yoruba nitori awọn iṣe ribiribi ti wọn ni o ti ṣe sẹyin.


Ṣaaju ni iroyin ti kọkọ n lọ nigboro, ti ọpọ patako ajuwe si n kede pe Tinubu yoo dije du ipo Aarẹ, amọ ko sọ nnkankan nipa ipinnu rẹ titi di akoko to kede pe oun ti fi ọrọ naa to Aarẹ leti. Wayi o, pupọ awọn ọmọ Naijiria lo ti n fi erongba wọn lede lori erongba Tinubu lati dije du ipo Aarẹ. Bi awọn kan ṣe gbagbo pe oun ni ade Aarẹ naa tọ si nilẹ Yoruba nitori awọn iṣe ribiribi ti wọn ni o ti ṣe sẹyin. Lawọn mii n sọ pe ipo naa ko tọ si rara nitori bo ṣe dakẹ gbera lasiko ti awọn ọdaran Fulani n pa awọn ọmọ Yoruba, ati atubọtan iwọde EndSARS lọdun 2020. Ẹwẹ, awọn ẹgbẹ mii lero pe idibo kọ lo kan ninu ọrọ awọn ọmọ Yoruba lọwọ yii bi ko ṣe ki wọn pin, ki olukaluku si da ọmu iya rẹ gbe. Gbogbo ẹ gbogbo ẹ, ẹkọ yoo foju mimu han ti asiko eto idibo naa ba to lọdun 2023.


Lawọn mii n sọ pe ipo naa ko tọ si rara nitori bo ṣe dakẹ gbera lasiko ti awọn ọdaran Fulani n pa awọn ọmọ Yoruba, ati atubọtan iwọde EndSARS lọdun 2020. Ẹwẹ, awọn ẹgbẹ mii lero pe idibo kọ lo kan ninu ọrọ awọn ọmọ Yoruba lọwọ yii bi ko ṣe ki wọn pin, ki olukaluku si da ọmu iya rẹ gbe. Gbogbo ẹ gbogbo ẹ, ẹkọ yoo foju mimu han ti asiko eto idibo naa ba to lọdun 2023.


Rice Pyramid Buhari: Ṣé ìrẹsì gogoro ayédèrú ní Aàrẹ Buhari ṣé ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní tàbí òòtọ̀ ?

Lẹnu ọjọ mẹta yi, awuyewuye lori aworan iresi onile gogoro ti ijọba Naijiria safihan rẹ ni Abuja ti n da igboro ru. Ko si sẹyin bawọn kan se n sọ pe iresi yi ko ga to bi wọn ti se lo ga to ati pe wọn fi pako tẹ nidi ni ko ba lee dabi ẹni pe o ga ni tootọ. Ileesẹ BBC naa ri awọn aworan to lu sita lori ọrọ yi taa si se ayẹwọ finifini nipa ẹka wa ti a gbe kalẹ lati mọ ohun to jẹ ootọ ati irọ nipa iroyin to n jade. Iwadii wa ti wa pari lori ọrọ yi ta si setan lati sọ okodoro nipa iresi aarẹ Buhari ati awọn ohun to ruju ati eleyi ti ko ruju nipa rẹ. Njẹ aarẹ tiẹ se ifilọlẹ irẹsi gogogo kankan nilu Abuja? Ibi lẹbẹ taa ti mu ọọlẹ jẹ ree.


Iwadii wa ti wa pari lori ọrọ yi ta si setan lati sọ okodoro nipa iresi aarẹ Buhari ati awọn ohun to ruju ati eleyi ti ko ruju nipa rẹ. Njẹ aarẹ tiẹ se ifilọlẹ irẹsi gogogo kankan nilu Abuja? Ibi lẹbẹ taa ti mu ọọlẹ jẹ ree. Lootọ ni aarẹ se ifilọlẹ irẹsi yi ni Abuja lootọ. Aworan to wa safihan pako ti wọn fi tẹ irẹsi onilegogoro yi nidi nkọ? Se o wa lati ibi ifilọlẹ yi ni tabi o jẹ ti ibomiran?


Lootọ ni aarẹ se ifilọlẹ irẹsi yi ni Abuja lootọ. Aworan to wa safihan pako ti wọn fi tẹ irẹsi onilegogoro yi nidi nkọ? Se o wa lati ibi ifilọlẹ yi ni tabi o jẹ ti ibomiran? BBC samulo imọ tẹkinọji taa n pe ni 'Reverse image search' ti a si ri pe aworan yi jẹ ti irẹsi gogoro ti wọn tẹ nidi lootọ sugbọn kii se lati ibi ifilọle ti aarẹ se ni Abuja. Aworan taa n wi yi la ri loju opo Nairaland sugbọn o wa lati ibi ifilọlẹ irẹsi gogoro eleyi ti wọn se ni ọdun 2018 ni ipinlẹ Ogun. Wọn ti lo aworan yi lati igba naa titi di asiko taa n wi yi lọpọ ibi loju opo ayelujara.


BBC samulo imọ tẹkinọji taa n pe ni 'Reverse image search' ti a si ri pe aworan yi jẹ ti irẹsi gogoro ti wọn tẹ nidi lootọ sugbọn kii se lati ibi ifilọle ti aarẹ se ni Abuja. Aworan taa n wi yi la ri loju opo Nairaland sugbọn o wa lati ibi ifilọlẹ irẹsi gogoro eleyi ti wọn se ni ọdun 2018 ni ipinlẹ Ogun. Wọn ti lo aworan yi lati igba naa titi di asiko taa n wi yi lọpọ ibi loju opo ayelujara. Abuja ni wọn ti se ifilọlẹ Aarẹ Buhari sugbọn awọn eeyan n se alabapin aworan yi loju opo Whatsapp ati Facebook lati bẹnu atẹ lu ifilọlẹ yi botilẹ jẹ wi pe ipinlẹ Ogun lorisun aworan naa. Ki lawọn eeyan sọ lori aworan ati irẹsi gogoro yi? Se ẹ ranti pe amugbalẹgbẹ aarẹ kan Lauretta Onochie lo kọkọ se fidio kan to ti safihan irẹsi onile gogoro ijọba?


Abuja ni wọn ti se ifilọlẹ Aarẹ Buhari sugbọn awọn eeyan n se alabapin aworan yi loju opo Whatsapp ati Facebook lati bẹnu atẹ lu ifilọlẹ yi botilẹ jẹ wi pe ipinlẹ Ogun lorisun aworan naa. Ki lawọn eeyan sọ lori aworan ati irẹsi gogoro yi? Se ẹ ranti pe amugbalẹgbẹ aarẹ kan Lauretta Onochie lo kọkọ se fidio kan to ti safihan irẹsi onile gogoro ijọba? Ko pẹ si igba to se fidio rẹ lawọn eeyan da esi pada fun lori ayelujara pe iroyin ẹlẹjẹ lo n gbe seti igbọ araalu. Die ree lara esi ti wọn kọ lori aworan yi: "Lauretta Onochie,to ba setan pẹlu fọnran ayederu irẹsi gogoro aarẹ to n polowo, ko gbe aarẹ Buhari lọ sibẹ ko lọ ra ninu irẹsi naa'' Iwadii BBC fi han pe irẹsi ti wọn safihan nileesẹ okoowo ati eto ileesẹ ni Abuja ko ni pako labẹ. Wọn gbe awọn irẹsi yi lori lẹda ti omi ko le duro sara rẹ yatọ si eleyi ti o wa ninu aworan ọdun 2018 tawọn eeyan n pin kaakiri.


Ko pẹ si igba to se fidio rẹ lawọn eeyan da esi pada fun lori ayelujara pe iroyin ẹlẹjẹ lo n gbe seti igbọ araalu. Die ree lara esi ti wọn kọ lori aworan yi: "Lauretta Onochie,to ba setan pẹlu fọnran ayederu irẹsi gogoro aarẹ to n polowo, ko gbe aarẹ Buhari lọ sibẹ ko lọ ra ninu irẹsi naa'' Iwadii BBC fi han pe irẹsi ti wọn safihan nileesẹ okoowo ati eto ileesẹ ni Abuja ko ni pako labẹ. Wọn gbe awọn irẹsi yi lori lẹda ti omi ko le duro sara rẹ yatọ si eleyi ti o wa ninu aworan ọdun 2018 tawọn eeyan n pin kaakiri. Bakan naa awọn apo irẹsi to wa ninu aworan naa yatọ si ei to wa nibi ifilọlẹ ti aarẹ se lAbuja. Lauretta Onochie se afihan ibi ti wọn ti n ja irẹsi Abuja yi ati pe kii se iresi ti wọn ti bo lo wa ninu apo ti Abuja bi kii se iyangbo irẹsi . Alaga ẹgbẹ awọn agbẹ onirẹsi RIFAN arakunrin Aminu Goronyo salaye fun BBC pe osu mẹta ni wọn fi to irẹsi yi debi to ga de.


Bakan naa awọn apo irẹsi to wa ninu aworan naa yatọ si ei to wa nibi ifilọlẹ ti aarẹ se lAbuja. Lauretta Onochie se afihan ibi ti wọn ti n ja irẹsi Abuja yi ati pe kii se iresi ti wọn ti bo lo wa ninu apo ti Abuja bi kii se iyangbo irẹsi . Alaga ẹgbẹ awọn agbẹ onirẹsi RIFAN arakunrin Aminu Goronyo salaye fun BBC pe osu mẹta ni wọn fi to irẹsi yi debi to ga de. Eto iranwọ fawọn agbẹ taa mọ si Anchor Borrowers Programme ileesẹ banki apapọ Naijiria lo sagbatẹru iranwọ fawọn agbẹ lati le mu adinku ba rira ounjẹ lati ilẹ okere. Ijọba sọ pe irẹsi gogoro tawọn to yi lo ga julọ ni Naijiria ati pe lati igba tawọn ti bẹrẹ eto iranwọ fawọn agbẹ irẹsi, iye irẹsi ti wọn n gbin lati 2015 ti fẹ to ilọpo meji ti tẹlẹ.


Eto iranwọ fawọn agbẹ taa mọ si Anchor Borrowers Programme ileesẹ banki apapọ Naijiria lo sagbatẹru iranwọ fawọn agbẹ lati le mu adinku ba rira ounjẹ lati ilẹ okere. Ijọba sọ pe irẹsi gogoro tawọn to yi lo ga julọ ni Naijiria ati pe lati igba tawọn ti bẹrẹ eto iranwọ fawọn agbẹ irẹsi, iye irẹsi ti wọn n gbin lati 2015 ti fẹ to ilọpo meji ti tẹlẹ.


Samuel Ortom: A ti fi kún owó ìtanràn fún ẹni tó ba da ẹran jẹ̀ nígboro Benue- Gómìnà Ìpínlẹ̀ Benue

Ẹnikẹ́ni tó bá daranjẹ ko láàárín ìgboro yóò san owó ìtanràn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta Náírà - Gómìnà Ìpínlẹ̀ Benue, Samuel Ortom Gómìnà Ìpínlẹ̀ Benue Samuel Ortom tí buwọ́lu àtúnṣe sí òfin tó sọ dída ẹran jẹ̀ ní ìta gbangba di èèwọ̀ àti ìdásílẹ ibùjẹ ẹran ti ọdún 2017. Òfin yìí ti wá fi òté le wí pé ẹnikẹ́ni tí wọ́n bá mú pé ó da ẹran láàárín ìlú tàbí ẹsẹ̀ kùkú tàbí apá ibì kankan fún ìgbà àkọ́kọ́ ní Ìpínlẹ̀ náà yóò san owó ìtanràn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta Náírà. Kini ofin yii yoo ṣe bayii? Bákan náà ni òfin yìí fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ẹnikẹ́ni tí wọ́n bá mú fún ẹ̀ṣẹ̀ kan náà fún ìgbà kejì yóò san mílíọ̀nù kan Náírà gẹ́gẹ́ bí owó ìtanràn. Nígbà tó ń buwọ́lu òfin náà ní Ọjọ́ bọ̀, ní gbọ̀ngán Banquet ilé ìjọba ní ìlú Makurdi, gómìnà Ortom ní àwọn ṣe àfikún àwọn owó ìtanràn látàrí bí ohun gbogbo ṣe rí lọ́wọ́ yìí lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ijiya wo lo wa tọ si arufin yii?


Bákan náà ni òfin yìí fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ẹnikẹ́ni tí wọ́n bá mú fún ẹ̀ṣẹ̀ kan náà fún ìgbà kejì yóò san mílíọ̀nù kan Náírà gẹ́gẹ́ bí owó ìtanràn. Nígbà tó ń buwọ́lu òfin náà ní Ọjọ́ bọ̀, ní gbọ̀ngán Banquet ilé ìjọba ní ìlú Makurdi, gómìnà Ortom ní àwọn ṣe àfikún àwọn owó ìtanràn látàrí bí ohun gbogbo ṣe rí lọ́wọ́ yìí lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ijiya wo lo wa tọ si arufin yii? Ortom ni fún ìdí èyí, màlúù kan tí wọ́n yóò gba ìdáǹdè rẹ̀ ní ẹgbẹ̀rún méjì Náírà tẹ́lẹ̀ ti di ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta Náírà báyìí látàrí bí owó àwọn ohun tí wọ́n fi ń tọ́jú àwọn màlúù náà ni àyè tí wọ́n ń kó wọn sí ti gbówó lórí. Bákan náà ni òfin yìí ṣe àlàkakẹ̀ ẹ̀wọ̀n ọdún mẹ́rìnlá tàbí sísan owó ìtanràn mílíọ̀nù márùn-ún Náírà fún ẹni tí ó bá ní kí àwọn ọmọdé máa dá ẹran láàárín ìgboro. Àwọn owó ìtanràn mìíràn ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta Náírà lórí màlúù kan, ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá lórí Ẹlẹ́dẹ̀ kan àti ẹgbẹ̀rún kan Náírà lórí adìẹ.


Ortom ni fún ìdí èyí, màlúù kan tí wọ́n yóò gba ìdáǹdè rẹ̀ ní ẹgbẹ̀rún méjì Náírà tẹ́lẹ̀ ti di ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta Náírà báyìí látàrí bí owó àwọn ohun tí wọ́n fi ń tọ́jú àwọn màlúù náà ni àyè tí wọ́n ń kó wọn sí ti gbówó lórí. Bákan náà ni òfin yìí ṣe àlàkakẹ̀ ẹ̀wọ̀n ọdún mẹ́rìnlá tàbí sísan owó ìtanràn mílíọ̀nù márùn-ún Náírà fún ẹni tí ó bá ní kí àwọn ọmọdé máa dá ẹran láàárín ìgboro. Àwọn owó ìtanràn mìíràn ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta Náírà lórí màlúù kan, ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá lórí Ẹlẹ́dẹ̀ kan àti ẹgbẹ̀rún kan Náírà lórí adìẹ. Gómìnà tún ṣàlàyé pé ẹni tí wọ́n bá mú nǹkan ọ̀sìn rẹ̀ tí kò sì wá gbà á ní ọjọ́ náà yóò san àlékún ẹgbẹ̀rún lọ́nà ogún Náírà, tí kò bá sì wá gbà á lẹ́yìn ọjọ́ méje, òfin fàyè gba ìjọba láti lu nǹkan ọ̀sìn bẹ́ẹ̀ ní gbàǹjo. Ṣaájú ni gómìnà Ortom ti tẹ́ pẹpẹ òfin náà síwájú ilé ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ náà fún àtúnṣe lójúnà à ti wá ojútùú sí àwọn tó ń tẹ òfin náà lójú mọ́lẹ̀. Ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun to kọjá ní ilé ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Benue buwọ́lu òfin náà lẹ́yìn ìjíròrò gbogbo ilé.


Gómìnà tún ṣàlàyé pé ẹni tí wọ́n bá mú nǹkan ọ̀sìn rẹ̀ tí kò sì wá gbà á ní ọjọ́ náà yóò san àlékún ẹgbẹ̀rún lọ́nà ogún Náírà, tí kò bá sì wá gbà á lẹ́yìn ọjọ́ méje, òfin fàyè gba ìjọba láti lu nǹkan ọ̀sìn bẹ́ẹ̀ ní gbàǹjo. Ṣaájú ni gómìnà Ortom ti tẹ́ pẹpẹ òfin náà síwájú ilé ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ náà fún àtúnṣe lójúnà à ti wá ojútùú sí àwọn tó ń tẹ òfin náà lójú mọ́lẹ̀. Ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun to kọjá ní ilé ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Benue buwọ́lu òfin náà lẹ́yìn ìjíròrò gbogbo ilé.


Afurasí Fulani darandaran gún èèyàn kan pa l‘Eko torí pé ọkọ̀ pa màálù kan

Rogbodiyan waye ni opopona Lagos-Badagry ni ọjọ aje lẹyin ti awọn afurasi Fulani darandaran gun awakọ ọkọ elero pa ni ipinlẹ Eko. Awọn darandaran meji ti wọn fẹsun kan naa ni wọn ti wa ni panpẹ ọlọpaa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin to fi idi ọrọ naa mulẹ loju opo Twitter rẹ salaye bi iṣẹlẹ naa ṣe waye. ‘’ Ọkọ akero ti ipinlẹ Eko to n sare bọ kọlu malu meji ni agbegbe Agemowo, ni Badagry, to si pa maluu ẹyọ kan.’’ ‘’Awọn Fulani darandaran naa ṣekọlu si ẹnikan ti wọn rọ wi pe oun ni awakọ ọkọ naa, to si jasi iku rẹ.’’ Hundeyin salaye pe lẹyin iku ẹni ti awọn darandaran naa pa ni awọn ọdọ ni agbegbe naa bẹrẹ ifẹhọnuhan ti wọn si yari pe wọn ko ni gba lori iṣẹlẹ naa. O fikun un pe ọga ọlọpaa DPO ti Morogbo Division pẹlu iranwọ awọn ikọ ọmọogun 243 Recce Battallion, Badagry ni wọn dasi iṣẹlẹ naa. ‘’Nibayii, alaafia ti pada si agbegbe naa, ti opopona naa si ti pada si ipo fun awọn arinrinajo lati kọja.’’ Bakan naa lo fikun un pe ko si otitọ ninu iroyin pe awọn ọlọpaa da ọkunrin ti wọn pa naa pada nigba to n sa asala fun ẹmi rẹ.


‘’ Ọkọ akero ti ipinlẹ Eko to n sare bọ kọlu malu meji ni agbegbe Agemowo, ni Badagry, to si pa maluu ẹyọ kan.’’ ‘’Awọn Fulani darandaran naa ṣekọlu si ẹnikan ti wọn rọ wi pe oun ni awakọ ọkọ naa, to si jasi iku rẹ.’’ Hundeyin salaye pe lẹyin iku ẹni ti awọn darandaran naa pa ni awọn ọdọ ni agbegbe naa bẹrẹ ifẹhọnuhan ti wọn si yari pe wọn ko ni gba lori iṣẹlẹ naa. O fikun un pe ọga ọlọpaa DPO ti Morogbo Division pẹlu iranwọ awọn ikọ ọmọogun 243 Recce Battallion, Badagry ni wọn dasi iṣẹlẹ naa. ‘’Nibayii, alaafia ti pada si agbegbe naa, ti opopona naa si ti pada si ipo fun awọn arinrinajo lati kọja.’’ Bakan naa lo fikun un pe ko si otitọ ninu iroyin pe awọn ọlọpaa da ọkunrin ti wọn pa naa pada nigba to n sa asala fun ẹmi rẹ. ‘’Ko tilẹ le kuro nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ nitori ibẹ lo kusi, ti ko si de agọ ọlọpaa.’’ Nibayii, ileeṣẹ ọlọpaa fidi rẹ mulẹ pe wọn ti fi panpẹ ọba mu awọn afurasi meji naa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa naa ni iwadii ti bẹrẹ ni pẹrẹwu, ti awọn yoo si fi lede bi ọrọ ba ṣe n lọ lori iṣẹlẹ naa.


‘’Ko tilẹ le kuro nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ nitori ibẹ lo kusi, ti ko si de agọ ọlọpaa.’’ Nibayii, ileeṣẹ ọlọpaa fidi rẹ mulẹ pe wọn ti fi panpẹ ọba mu awọn afurasi meji naa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa naa ni iwadii ti bẹrẹ ni pẹrẹwu, ti awọn yoo si fi lede bi ọrọ ba ṣe n lọ lori iṣẹlẹ naa.


Jihadist attack in Mali: Àwọn alákatakíti pa ọmọ-ogun Mali lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀ ti France kéde kíkó ọmọogun rẹ̀ kúrò níbẹ̀

Awọn ologun lorilẹede Mali ti sọ pe ṣọ̀]ja mẹta lawọn ọmọ ogun ọlọtẹ pa lẹkun ila oorun ariwa Archam lorilẹede naa Bẹẹ naa ni wọn ni awọn ọmọogun marun un miran ti di awati bayii. Ija naa waye lẹyin jọ diẹ ti orilẹede France atawọn alatilẹyin rẹ kede pe awọn n ko ọmọogun awọn kuro lorilẹede Mali. Atẹjade kan ti ileeṣẹ ọmogun lorilẹede Mali fi sita ṣalaye pe, awọn naa ko maa kawọ gbera o nitoripe awọn ọmọogun ọlọtẹ mẹtadinlọgọta lawọn ọmọogun ofurufu pa nibẹ. O ni awọn ọmọogun naa n wa awọn ibuba awọn ọmọogun ọlọtẹ naa ni, lawọn agbebọn kan fi ṣina ibọn bolẹ fun wọn. Akaimọye awọn onwoye lẹkun agbegbe Afrika ati kaakiri agbaye ti wọn ti n kọminu lori ipo ti eto abo wa ni Mali lẹyin ti wọn ko awọn ọmọogun France kuro, pẹlu gulegule awọn ajagunta lati orilẹede Russia to fidi kalẹ lagbegbe ọhun. Lọsẹ yii nikan, awọn olugbe agbegbe naa ṣalaye fun ileeṣẹ iroyin AFP pe ogoji araalu ni wọn ti pa lagbegbe Archam yii kan naa nibi tawọn ẹgbẹ alakatakiti ẹsin Islam, ninu eyi ti ẹgbẹ agbesunmọmi Islamic State wa, ti n gbe ina woju ara wọn.


O ni awọn ọmọogun naa n wa awọn ibuba awọn ọmọogun ọlọtẹ naa ni, lawọn agbebọn kan fi ṣina ibọn bolẹ fun wọn. Akaimọye awọn onwoye lẹkun agbegbe Afrika ati kaakiri agbaye ti wọn ti n kọminu lori ipo ti eto abo wa ni Mali lẹyin ti wọn ko awọn ọmọogun France kuro, pẹlu gulegule awọn ajagunta lati orilẹede Russia to fidi kalẹ lagbegbe ọhun. Lọsẹ yii nikan, awọn olugbe agbegbe naa ṣalaye fun ileeṣẹ iroyin AFP pe ogoji araalu ni wọn ti pa lagbegbe Archam yii kan naa nibi tawọn ẹgbẹ alakatakiti ẹsin Islam, ninu eyi ti ẹgbẹ agbesunmọmi Islamic State wa, ti n gbe ina woju ara wọn. Aimọye ọdun ni ina ogun alakatakiti ẹsin ti n jo orilẹede Mali labẹ aṣọ, eleyi to si fa iwọde nla kan tako aarẹ orilẹede naa nigba naa, Ibrahim Boubacar Keita lọdun 2020. Iwọde awọn araalu yii si lo se okunfa ki awọn ologun wa fi ipa gba ijọba lọwọ rẹ pẹlu ileri pe awọn yoo da eto abo to dantọ pada. Ṣugbọn pẹlu bi awọn alaṣẹ ijọba ologun lorilẹede naa ṣe kuna lati fi ẹnu ko pẹlu awọn ologun orilẹede France, ti wọn si yẹ adehun ti wọn ṣe lati da ijọba pada fun alagbada nipa ṣiṣeto idibo lọdun yii.


Aimọye ọdun ni ina ogun alakatakiti ẹsin ti n jo orilẹede Mali labẹ aṣọ, eleyi to si fa iwọde nla kan tako aarẹ orilẹede naa nigba naa, Ibrahim Boubacar Keita lọdun 2020. Iwọde awọn araalu yii si lo se okunfa ki awọn ologun wa fi ipa gba ijọba lọwọ rẹ pẹlu ileri pe awọn yoo da eto abo to dantọ pada. Ṣugbọn pẹlu bi awọn alaṣẹ ijọba ologun lorilẹede naa ṣe kuna lati fi ẹnu ko pẹlu awọn ologun orilẹede France, ti wọn si yẹ adehun ti wọn ṣe lati da ijọba pada fun alagbada nipa ṣiṣeto idibo lọdun yii. Eyi si ni yoo mu ki wọn ni aṣoju ijọba orilẹede Mali nibẹ amọ wọn faake kọri lori ipinnu wọn naa. Eyi lo fa a ti orilẹede Mali fi paṣẹ pe ki gbogbo awọn ọmọogun France fi orilẹede naa silẹ, lẹyin nnkan bii ọdun mẹwaa ti wọn ti n koju awọn ọmọogun alakatakiti ẹsin nibẹ. Pẹlu atilẹyin awọn orilẹede agbaye, paapaa lagbegbe Yuroopu, eto ipẹtu si wahala lorilẹede Mali ti wọn da pe ni 'takuba Task Force’ yoo ko ara rẹ lọ si orilẹede Niger.


Eyi si ni yoo mu ki wọn ni aṣoju ijọba orilẹede Mali nibẹ amọ wọn faake kọri lori ipinnu wọn naa. Eyi lo fa a ti orilẹede Mali fi paṣẹ pe ki gbogbo awọn ọmọogun France fi orilẹede naa silẹ, lẹyin nnkan bii ọdun mẹwaa ti wọn ti n koju awọn ọmọogun alakatakiti ẹsin nibẹ. Pẹlu atilẹyin awọn orilẹede agbaye, paapaa lagbegbe Yuroopu, eto ipẹtu si wahala lorilẹede Mali ti wọn da pe ni 'takuba Task Force’ yoo ko ara rẹ lọ si orilẹede Niger. Aarẹ orilẹede Niger ṣalaye ljọ Ẹti pe o daju pe aarẹ orilẹede naa pẹlu Mali, yoo kun fun ọpọlọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ alakatakiti lẹyin ti orilẹede France atawọn alatilẹyin rẹ ti ko awọn ọmọogun rẹ kuro nibẹ. Ṣaaju ni ọsẹ yii, awọn adari orilẹede lẹkun iwọ oorun Afrika ṣe ipade pẹlu aarẹ orilẹede France, Emmanuel Macron ṣaaju ikede kiko awọn ọmọ ogun rẹ kuro ni Mali. Nibẹ ni wọn si ti fohun ṣọkan pe ki awọn ọmọogun naa ko lọ sawọn orilẹede miran lẹkun ọhun.


Aarẹ orilẹede Niger ṣalaye ljọ Ẹti pe o daju pe aarẹ orilẹede naa pẹlu Mali, yoo kun fun ọpọlọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ alakatakiti lẹyin ti orilẹede France atawọn alatilẹyin rẹ ti ko awọn ọmọogun rẹ kuro nibẹ. Ṣaaju ni ọsẹ yii, awọn adari orilẹede lẹkun iwọ oorun Afrika ṣe ipade pẹlu aarẹ orilẹede France, Emmanuel Macron ṣaaju ikede kiko awọn ọmọ ogun rẹ kuro ni Mali. Nibẹ ni wọn si ti fohun ṣọkan pe ki awọn ọmọogun naa ko lọ sawọn orilẹede miran lẹkun ọhun.


Shasha crisis aftermath: Alága àwọn òntàjà lóun pàdánù N20m níbi ìjà tó ṣẹlẹ̀

Ọpọ ẹmi ati dukia ni iroyin sọ pe o ṣofo nibi ija to waye lọja Sasha n'Ibadan nipinlẹ Oyo. Koda, iroyin ni pe alaga ẹgbẹ awọn ontaja lọja naa, STA, Alhaji Usman Nyako ṣalaye pe oun padanu owo to le ni ogun miliọnu naira nibi ikọlu náà ni ijọba ibilẹ Akinyẹle. Alhaji Nyako to ti jẹ alaga awọn ontaja lọja Sasha fun ọdun mẹta bayii sọ pe oun ko ni pada si ọja naa bi wọn ba tiẹ yanju aawọ ọhun tan tori ohun ti oju oun ri lasiko aawọ naa. Oniṣowo Nyako ni owo to le ni miliọnu mẹwaa naira loun pa ninu ṣọọbu oun lọjọ ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. "Ile mi, awọn ọkọ ti mo ni at'awọn ọkọ akẹru mi ni wọn dáná sun," Nyako ṣalaye. Alhaji Nyako to sọ pe aṣọ  toun wọ jade nile lo wa lara oun lọjọ náà gboṣuba fún ijọba ipinlẹ Kano fún ẹgbẹrun lọna ọgọrun naira owo iranwọ to fún ìgbà eeyan to jẹ ọmọ bibi ipinle naa ti iṣẹlẹ ọja Shasha ṣakoba fun.


Oniṣowo Nyako ni owo to le ni miliọnu mẹwaa naira loun pa ninu ṣọọbu oun lọjọ ti iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. "Ile mi, awọn ọkọ ti mo ni at'awọn ọkọ akẹru mi ni wọn dáná sun," Nyako ṣalaye. Alhaji Nyako to sọ pe aṣọ  toun wọ jade nile lo wa lara oun lọjọ náà gboṣuba fún ijọba ipinlẹ Kano fún ẹgbẹrun lọna ọgọrun naira owo iranwọ to fún ìgbà eeyan to jẹ ọmọ bibi ipinle naa ti iṣẹlẹ ọja Shasha ṣakoba fun. "Ọpọ eeyan ni wọn ṣekupa loju mi, nitori naa mi o le pada sibẹ mọ," Nyako lo sọ bẹẹ. O ni iwa aisotitọ awọn eeyan kan lo ṣe okunfa rogbodiyan naa. Alhaji Nyako rọ gbogbo ẹka ijọba lati dide iranwọ fún gbogbo àwọn tí iṣẹlẹ ọhún ṣe akoba fún.


"Ọpọ eeyan ni wọn ṣekupa loju mi, nitori naa mi o le pada sibẹ mọ," Nyako lo sọ bẹẹ. O ni iwa aisotitọ awọn eeyan kan lo ṣe okunfa rogbodiyan naa. Alhaji Nyako rọ gbogbo ẹka ijọba lati dide iranwọ fún gbogbo àwọn tí iṣẹlẹ ọhún ṣe akoba fún. Oniṣowo mii, Kabiru Tambuwal ṣalaye pe miliọnu kan naira loun padanu ninu rogbodiyan ọja Shasha. "Ata ni mo n ta, awọn ọrẹ mi wa lara awọn to ku nigba ti ọpọ ti ori ko yọ ti pada si ilu Kano," Tambuwal ṣalaye. Oun naa sọ wí pe oun o le pada si ọja Shasha mọ.


Oniṣowo mii, Kabiru Tambuwal ṣalaye pe miliọnu kan naira loun padanu ninu rogbodiyan ọja Shasha. "Ata ni mo n ta, awọn ọrẹ mi wa lara awọn to ku nigba ti ọpọ ti ori ko yọ ti pada si ilu Kano," Tambuwal ṣalaye. Oun naa sọ wí pe oun o le pada si ọja Shasha mọ. Gómìnà ìpínlẹ̀ Kano ṣèrànwọ́ ₦18.5m fún àwọn ọmọ ìpínlẹ̀ rẹ̀ tó faragbá nínú rògbòdìyàn tó wáyé ní Sasa Ganduje ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ọmọ bíbí ìlú Kano 185 pẹ̀lú ₦18.5m Gomina Abdullahi Ganduje ti ipinlẹ Kano ti gbe owo to le ni milliọnu mẹjidinlogun naira kalẹ fun awọn ọmọ bibi ilu Kanọ marunlelọgọsan (185) ti wọn padanu nnkan ini wọn sinu rogbodiyan to ṣẹlẹ ni ọja Ṣaṣa nilu Ibadan. Alhaji Garba Mohammed, kọmiṣọnna fun iroyin nipinlẹ Kano to le iwaju awọn aṣoju ijọba ipinlẹ naa lo fun ọkọọkan ninu awọn eeyan naa ni ẹgbẹrun lọna ọgọrun un naira l'ọjọ Iṣẹgun nilu Ibadan. Lara awọn to tun ṣoju ijọba ipinlẹ Kano nibi ipejọpọ naa ni Alhaji Ibrahim Muktar to jẹ kọmiṣọna fun karakata ati idokowo, ati Alhaji Sanusi Muhammed to jẹ kọmisana fun eto ẹkọ.


Gómìnà ìpínlẹ̀ Kano ṣèrànwọ́ ₦18.5m fún àwọn ọmọ ìpínlẹ̀ rẹ̀ tó faragbá nínú rògbòdìyàn tó wáyé ní Sasa Ganduje ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ọmọ bíbí ìlú Kano 185 pẹ̀lú ₦18.5m Gomina Abdullahi Ganduje ti ipinlẹ Kano ti gbe owo to le ni milliọnu mẹjidinlogun naira kalẹ fun awọn ọmọ bibi ilu Kanọ marunlelọgọsan (185) ti wọn padanu nnkan ini wọn sinu rogbodiyan to ṣẹlẹ ni ọja Ṣaṣa nilu Ibadan. Alhaji Garba Mohammed, kọmiṣọnna fun iroyin nipinlẹ Kano to le iwaju awọn aṣoju ijọba ipinlẹ naa lo fun ọkọọkan ninu awọn eeyan naa ni ẹgbẹrun lọna ọgọrun un naira l'ọjọ Iṣẹgun nilu Ibadan. Lara awọn to tun ṣoju ijọba ipinlẹ Kano nibi ipejọpọ naa ni Alhaji Ibrahim Muktar to jẹ kọmiṣọna fun karakata ati idokowo, ati Alhaji Sanusi Muhammed to jẹ kọmisana fun eto ẹkọ. Mohammed ṣe alaye pe gomina ipinlẹ Kano lo paa laṣẹ fun wọn lati ṣe abẹwo si awọn ọmọ bibi ipinlẹ naa ki wọn le ri i bi nnkan ṣe n lọ fun wọn ati ọna ti ijọba lẹ gba ran wọn lọwọ. O ni, "Awọn eeyan bi i marunlelọgọsan an lo fara gba nibi iṣẹlẹ buruku naa, a ti ṣe iṣiro wa, eyii lo si mu ki a fun ọkọọkan wọn ni ẹgbẹrun lọna ọgọrun naira. "A o ṣe awari awọn to ti rinrin ajo lọ si Kano ninu wọn, bakan naa ni a o fi ọrọ naa to gomina leti lori bi a o ṣe ri awọn eeyan naa ti a o si fun wọn ni owo ti wọn."


Mohammed ṣe alaye pe gomina ipinlẹ Kano lo paa laṣẹ fun wọn lati ṣe abẹwo si awọn ọmọ bibi ipinlẹ naa ki wọn le ri i bi nnkan ṣe n lọ fun wọn ati ọna ti ijọba lẹ gba ran wọn lọwọ. O ni, "Awọn eeyan bi i marunlelọgọsan an lo fara gba nibi iṣẹlẹ buruku naa, a ti ṣe iṣiro wa, eyii lo si mu ki a fun ọkọọkan wọn ni ẹgbẹrun lọna ọgọrun naira. "A o ṣe awari awọn to ti rinrin ajo lọ si Kano ninu wọn, bakan naa ni a o fi ọrọ naa to gomina leti lori bi a o ṣe ri awọn eeyan naa ti a o si fun wọn ni owo ti wọn." O tẹsiwaju pe awọn aṣoju ijọba ipinlẹ Kano ti ba awọn eeyan ti ọrọ naa kan sọrọ, wọn si ti gbọ alaye lori irora ati awọn ipenija wọn gẹgẹ bi wọn ṣe ṣeleri wi pe awọn yoo fi ọrọ naa to gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde leti. Kọmiṣọnna naa pe fun ifọwọsọwọpọ laarin awọn gomina ati awọn ajọ eleto aabo, gẹgẹ bi o ṣe n fi idunnu han wi pe kan yoo tun waye nipinlẹ Ogun lori eto aabo. Ọga agba ileeṣẹ ọlọpaa ni Naijiria, Mohammed Adamu ti paṣẹ pe ki wọn fi ikọ awọn agbofinro kan to dantọ ṣowọ si ipinlẹ Oyo lẹyin rogbodiyan to waye ni ọja Sasa to wa niluu Ibadan.


O tẹsiwaju pe awọn aṣoju ijọba ipinlẹ Kano ti ba awọn eeyan ti ọrọ naa kan sọrọ, wọn si ti gbọ alaye lori irora ati awọn ipenija wọn gẹgẹ bi wọn ṣe ṣeleri wi pe awọn yoo fi ọrọ naa to gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde leti. Kọmiṣọnna naa pe fun ifọwọsọwọpọ laarin awọn gomina ati awọn ajọ eleto aabo, gẹgẹ bi o ṣe n fi idunnu han wi pe kan yoo tun waye nipinlẹ Ogun lori eto aabo. Ọga agba ileeṣẹ ọlọpaa ni Naijiria, Mohammed Adamu ti paṣẹ pe ki wọn fi ikọ awọn agbofinro kan to dantọ ṣowọ si ipinlẹ Oyo lẹyin rogbodiyan to waye ni ọja Sasa to wa niluu Ibadan. Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ ileeṣe naa, Frank Mba fi lede, o ni lara awọn ẹka agbofinro ti wọn n ran lọ si ipinlẹ naa ni awọn akọṣẹmọṣẹ lati ẹka ti wọn ti n fimu finlẹ, awọn ọlọpaa kogberegbe, pẹlu ẹlikọpita kan. Atẹjade ọhun ṣalaye pe ojuṣe ikọ naa ni lati da alaafia pada si ipinlẹ Oyo, ki wọn si pana ija ẹlẹyamẹya to n jo nibẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni "igbakeji adari ileeṣẹ ọlọpaa, DIG David Folawiyo ni yoo dari ikọ naa, ti yoo si ṣiṣẹ papo pẹlu gbogbo awọn ti ọrọ kan lati da alaafia pada si ipinlẹ Oyo." Adamu wa fi da awọn eeyan ilu loju pe ileeṣẹ ọlọpaa yoo sa gbogbo ipa rẹ lati ri daju pe ko si rogbodoyan kankan mọ nipinlẹ Oyo ati kaakiri Naijiria.


Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ ileeṣe naa, Frank Mba fi lede, o ni lara awọn ẹka agbofinro ti wọn n ran lọ si ipinlẹ naa ni awọn akọṣẹmọṣẹ lati ẹka ti wọn ti n fimu finlẹ, awọn ọlọpaa kogberegbe, pẹlu ẹlikọpita kan. Atẹjade ọhun ṣalaye pe ojuṣe ikọ naa ni lati da alaafia pada si ipinlẹ Oyo, ki wọn si pana ija ẹlẹyamẹya to n jo nibẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni "igbakeji adari ileeṣẹ ọlọpaa, DIG David Folawiyo ni yoo dari ikọ naa, ti yoo si ṣiṣẹ papo pẹlu gbogbo awọn ti ọrọ kan lati da alaafia pada si ipinlẹ Oyo." Adamu wa fi da awọn eeyan ilu loju pe ileeṣẹ ọlọpaa yoo sa gbogbo ipa rẹ lati ri daju pe ko si rogbodoyan kankan mọ nipinlẹ Oyo ati kaakiri Naijiria. Lẹyin naa lo ke si gbogbo olugbe ipinlẹ Oyo atawọn ọmọ Naijiria miran lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro ki alaafia le jọba laarin ilu. Ṣaaju ni gomina ipinlẹ ọhun, Seyi Makinde, ati ojugba rẹ nipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti kọkọ ṣabẹwo si ọja naa lọna ati wa ojutu si rogboyan to bẹ silẹ larin ẹya Hausa ati Yoruba ninu ọja ọhun. Gomina ipinlẹ Ọyọ ni igbesẹ arẹmọlẹkun yoo waye fawọn eeyan to padanu dukia ati ọrọ aje wọn sinu wahala to bẹ silẹ lọja Sasa lopin ọsẹ to kọja.


Lẹyin naa lo ke si gbogbo olugbe ipinlẹ Oyo atawọn ọmọ Naijiria miran lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro ki alaafia le jọba laarin ilu. Ṣaaju ni gomina ipinlẹ ọhun, Seyi Makinde, ati ojugba rẹ nipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti kọkọ ṣabẹwo si ọja naa lọna ati wa ojutu si rogboyan to bẹ silẹ larin ẹya Hausa ati Yoruba ninu ọja ọhun. Gomina ipinlẹ Ọyọ ni igbesẹ arẹmọlẹkun yoo waye fawọn eeyan to padanu dukia ati ọrọ aje wọn sinu wahala to bẹ silẹ lọja Sasa lopin ọsẹ to kọja. Bakan naa ni gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu pẹlu rs awọn eeyan lati ṣe ọpọlọpọ suuru nitori fifi waduwadu bi ilu ṣe ri mọ ibagbepọ awọn ataladugbo wọn lee ba ọpọlọpọ nnkan jẹ. Gomina Makinde pẹlu Akeredolu sọrọ yii nigba tawọn mejeeji kọwọrin lọ si ọja Ṣaṣa lati foju ganni ọwọja wahala naa. Gomina Makinde ni lootọ iwe ofin orilẹede Naijiria fi aye silẹ fun gbogbo ọmọ orilẹede Naijiria lati gbe ni ibikibi to ba wu wọn lorilẹede Naijiria, sibẹ eeyan bẹẹ gbọdọ tẹle ofin ati aṣa irufẹ agbegbe bẹẹ.


Bakan naa ni gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu pẹlu rs awọn eeyan lati ṣe ọpọlọpọ suuru nitori fifi waduwadu bi ilu ṣe ri mọ ibagbepọ awọn ataladugbo wọn lee ba ọpọlọpọ nnkan jẹ. Gomina Makinde pẹlu Akeredolu sọrọ yii nigba tawọn mejeeji kọwọrin lọ si ọja Ṣaṣa lati foju ganni ọwọja wahala naa. Gomina Makinde ni lootọ iwe ofin orilẹede Naijiria fi aye silẹ fun gbogbo ọmọ orilẹede Naijiria lati gbe ni ibikibi to ba wu wọn lorilẹede Naijiria, sibẹ eeyan bẹẹ gbọdọ tẹle ofin ati aṣa irufẹ agbegbe bẹẹ. "Bi awọn janduku ba fẹ lo anfani bi ilu ṣe ri lati da rogbodiyan silẹ, a ko ni faaye rẹ silẹ. Mo ti pe ipade laarin awọn aṣiwaju igun mejeeji lati lee wọna abayọ lori iṣẹlẹ naa" Gomina ipinlẹ Ọyọ fi kun un pe aṣẹ konile o gbele to wa nilẹ nibẹ yoo ṣi maa wa lọ nigba ti o si tun rọ awọn agbofinro lati jawe sobi lori ojuṣe mimojuto abo lagbegbe naa. Ninu ọrọ tirẹ, gomina Akeredolu rọ gbogbo awọn igun ti ọrọ kan lati sinmẹdọ.


"Bi awọn janduku ba fẹ lo anfani bi ilu ṣe ri lati da rogbodiyan silẹ, a ko ni faaye rẹ silẹ. Mo ti pe ipade laarin awọn aṣiwaju igun mejeeji lati lee wọna abayọ lori iṣẹlẹ naa" Gomina ipinlẹ Ọyọ fi kun un pe aṣẹ konile o gbele to wa nilẹ nibẹ yoo ṣi maa wa lọ nigba ti o si tun rọ awọn agbofinro lati jawe sobi lori ojuṣe mimojuto abo lagbegbe naa. Ninu ọrọ tirẹ, gomina Akeredolu rọ gbogbo awọn igun ti ọrọ kan lati sinmẹdọ. A mọ pe ibinu wa lọkan awọn eeyan nilẹyii lọwọ ṣugbọn ẹ jẹ ka ṣe suuru. Lootọ iṣoro kan tabi omiran lee wa ṣugbọn otitọ ibẹ ni pe ọmọ iya ni gbogbo wa." Lọjọ Ẹti ni ina wahala sọ ni ọja Sasa nilu Ibadan.


A mọ pe ibinu wa lọkan awọn eeyan nilẹyii lọwọ ṣugbọn ẹ jẹ ka ṣe suuru. Lootọ iṣoro kan tabi omiran lee wa ṣugbọn otitọ ibẹ ni pe ọmọ iya ni gbogbo wa." Lọjọ Ẹti ni ina wahala sọ ni ọja Sasa nilu Ibadan. Oniruru alaye lo ti n waye lori ohun to ṣokunfa rogbodiyan Aarẹ Buhari ti bu ẹnu atẹ lu oniruuru ikọlu to n waye lorilẹede Naijiria. O ni asiko to fun awọn olori ijọ ẹsin atawọn ọbalaye, awọn gomina atawọn aṣiwaju oloṣelu miran gbogbo lati fọwọsowọpọ pẹlu ijsba apapọ lọna ati lee ri daju pe ko si ipinya ẹlẹsinjẹsin tabi ẹlẹyamẹya lawọn ilu to wa labẹ akoso wọn. "Ijọba wa ṣetan lati daabo bo gbogbo ẹsin ati ẹya lorilẹede Naijiria bi o ti wu ki wọn mọ ni iye, ni ibamu pẹlu ilakalẹ iwe ofin Naijiria.


Oniruru alaye lo ti n waye lori ohun to ṣokunfa rogbodiyan Aarẹ Buhari ti bu ẹnu atẹ lu oniruuru ikọlu to n waye lorilẹede Naijiria. O ni asiko to fun awọn olori ijọ ẹsin atawọn ọbalaye, awọn gomina atawọn aṣiwaju oloṣelu miran gbogbo lati fọwọsowọpọ pẹlu ijsba apapọ lọna ati lee ri daju pe ko si ipinya ẹlẹsinjẹsin tabi ẹlẹyamẹya lawọn ilu to wa labẹ akoso wọn. "Ijọba wa ṣetan lati daabo bo gbogbo ẹsin ati ẹya lorilẹede Naijiria bi o ti wu ki wọn mọ ni iye, ni ibamu pẹlu ilakalẹ iwe ofin Naijiria. A ko ni faye silẹ fun ẹya tabi ẹsin kan lati bẹrẹ si nii gbin ẹso wahala ati ikorira sawọn miran."


A ko ni faye silẹ fun ẹya tabi ẹsin kan lati bẹrẹ si nii gbin ẹso wahala ati ikorira sawọn miran."


Ibadan Market looting: Ọjà ẹgbẹ̀lẹ́gbẹ́ mílíọ̀nù ni jàǹdùkú kó lọ́jà Agbeni, wọ́n tún sọná sun ṣọ́ọ̀bù

Awọn janduku yabo ọja Agbeni Ologede niluu Ibadan lọjọ Abamẹta, nibi ti wọn ti ji ọpọ nnkan ko ninu ṣọọbu mẹẹdogun, ti wọn si sọna si awọn ṣọọbu naa. Iroyin ti a gbọ ni pe, ọja to to ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu owo naira lawọn janduku ọhun jigbe lọ. Awọn kan tiẹ sọ pe, awọn janduku naa sọna sawọn ṣọọbu ọhun lati le bo iṣẹ ibi ti wọn ṣe mọlẹ. Awọn to n gbe agbegbe naa, ti wọn ri eefin ina to sọ lala, ni wọn kan si ileeṣẹ panapana ipinlẹ Oyo, ni nnkan bii aago mẹfa owurọ ọjọ Abamẹta. Ṣugbọn ọga agba ileeṣẹ panapana ipinlẹ Oyo, Ọgbẹni Moshood Adewuyi ṣalaye pe, awọn janduku ọhun kọju ija si awọn panapana pẹlu ada atawọn ohun ija oloro miran nigba ti wọn de ibẹ. Iṣẹlẹ ọhun ni a gbọ pe, o da ibẹru-bojo silẹ lagbegbe naa lẹyin tawọn eeyan n gbọ iro ibọn nigba tawọn ẹṣọ Operation Burst kọju ija si awọn janduku naa.


Awọn to n gbe agbegbe naa, ti wọn ri eefin ina to sọ lala, ni wọn kan si ileeṣẹ panapana ipinlẹ Oyo, ni nnkan bii aago mẹfa owurọ ọjọ Abamẹta. Ṣugbọn ọga agba ileeṣẹ panapana ipinlẹ Oyo, Ọgbẹni Moshood Adewuyi ṣalaye pe, awọn janduku ọhun kọju ija si awọn panapana pẹlu ada atawọn ohun ija oloro miran nigba ti wọn de ibẹ. Iṣẹlẹ ọhun ni a gbọ pe, o da ibẹru-bojo silẹ lagbegbe naa lẹyin tawọn eeyan n gbọ iro ibọn nigba tawọn ẹṣọ Operation Burst kọju ija si awọn janduku naa. Ọgbẹni Adewuyi sọ pe awọn ẹṣọ Operation Burst to koju awọn janduku naa ri pe alaafia jọba pada lagbegbe ọhun. Iroyin kan tun sọ pe, ọwọ ti tẹ awọn meji to wa lara awọn to ṣagbatẹru iṣẹlẹ laabi yii.


Ọgbẹni Adewuyi sọ pe awọn ẹṣọ Operation Burst to koju awọn janduku naa ri pe alaafia jọba pada lagbegbe ọhun. Iroyin kan tun sọ pe, ọwọ ti tẹ awọn meji to wa lara awọn to ṣagbatẹru iṣẹlẹ laabi yii.


#Revolution March: Ìjọba Buhari ń wùwà bíi ìjọba Abacha lórí ọ̀rọ̀ Ṣoworẹ- Ṣoyinka

Ọjọgbọn Wole Soyinka ti sọ pe ijọba aarẹ Muhammadu Buhari n wuwa bi  ijọba ologun labẹ oloogbe aarẹ Sani Abacha. Soyinka bu ẹnu ẹtẹ lu bawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ṣe mu ajefẹtọ ọmọniyan, Omoyele Sowore nile rẹ. Ọjọgbọn Soyinka ni o dabi igba tawọn agbesunmọmi mu yan lọganjọ oru nile rẹ. Soyinka ni igbesẹ naa lodi sẹtọ ọmọniyan Soworẹ gẹgẹ bi ọmọ orilẹede Naijiria. Soyinka ṣalaye pe ko si ohun kan to tumọ si iditẹ gbajọba ninu gbogbo ọrọ ti Sowore sọ. Bakan naa, agbẹjọro ati ajafẹtọ ọmọniyan, Femi Falana na sọ pe ṣisẹ iwọde ko ni ohun kankan ṣee pẹlu iditẹ gbajọba.


Soyinka ni igbesẹ naa lodi sẹtọ ọmọniyan Soworẹ gẹgẹ bi ọmọ orilẹede Naijiria. Soyinka ṣalaye pe ko si ohun kan to tumọ si iditẹ gbajọba ninu gbogbo ọrọ ti Sowore sọ. Bakan naa, agbẹjọro ati ajafẹtọ ọmọniyan, Femi Falana na sọ pe ṣisẹ iwọde ko ni ohun kankan ṣee pẹlu iditẹ gbajọba. O sọ pe ọmọ Naijiria lẹtọọ labẹ ofin lati fẹhonu wọn han lori ohun ti ko ba tẹ wọn lọrun. Ẹwẹ, ile iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ti ṣalaye pe Sowore n gbero lati fi ifẹhonu han da Naijiria ru pẹlu awọn kan nilẹ okere lati ṣe mu. Agbẹnusọ fun ile iṣe ọtẹlẹmuyẹ sọ fun BBC awọn fọwọ ofin mu Ṣoworẹ nitori o n gbero lati ditẹ gbajọba orilẹede Naijiria pẹlu ifẹhonu han.


O sọ pe ọmọ Naijiria lẹtọọ labẹ ofin lati fẹhonu wọn han lori ohun ti ko ba tẹ wọn lọrun. Ẹwẹ, ile iṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ti ṣalaye pe Sowore n gbero lati fi ifẹhonu han da Naijiria ru pẹlu awọn kan nilẹ okere lati ṣe mu. Agbẹnusọ fun ile iṣe ọtẹlẹmuyẹ sọ fun BBC awọn fọwọ ofin mu Ṣoworẹ nitori o n gbero lati ditẹ gbajọba orilẹede Naijiria pẹlu ifẹhonu han. Ile iṣẹ ọlọpaa ko sọ bo ya awọn yoo mu ẹnikẹni to ba kopa ninu iwọde ọhun lọjọ Aje.


Ile iṣẹ ọlọpaa ko sọ bo ya awọn yoo mu ẹnikẹni to ba kopa ninu iwọde ọhun lọjọ Aje.


Orílẹ̀-èdè Togo gbe òfin tuntun silẹ̀ lórí ìwọ́de ìfẹ̀hónu hàn

Ìlé ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè Togo, tí jan òfin tuntun tó ni kò si ààyè fún ìwọ́de ìfẹ̀hónú han lọ́ntẹ. Èyí wáyé lẹ́yìn ti ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ alátakò ń ṣe ìwọ́de lórilẹ̀-èdè náà, òfín tuntun yìí jẹ ọ̀nà láti dẹ́kun ìwọ́de wọn. Sùgbọ́n ìjọba ní awọn ṣe òfin náà láti mú kíí ààbò tó péye wà lóri ìlú, bótilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ alátakò ríí gẹ́gẹ́ ọ̀nà láti mú adíkù bá ọ̀rọ̀ ti ará ìlú ń jà sí pé ìdílé kan ṣoṣo ló ti ń ṣe ìjọba láti ọdun 1967. Lábẹ́ òfin túntún yìí, kò ni sí ààyè fú ẹnikẹ́ni láti ṣe ìwóde lóju pópó, láàrín ìlú tàbí ní agbègbè ilé ìjọba. Ìwọ̀de kò lè wáyé sáájú aago mọ́kanla àárọ̀ tàbí kọja ààgo mẹ́fa ní ìrọ̀lẹ́, gẹ́gẹ́ bó ti ń ṣẹlẹ̀ sáájú àsíkò yìí, ìjọba Togo lé fòfinde wọ́n pátápátá nítori àwọn ìdí yìí. Ìròyìn fi kún pé òfin náà wáye nítori pé àwọn agbásùmọmi tí n dúnkokó mọ́ ìjọba.


Lábẹ́ òfin túntún yìí, kò ni sí ààyè fú ẹnikẹ́ni láti ṣe ìwóde lóju pópó, láàrín ìlú tàbí ní agbègbè ilé ìjọba. Ìwọ̀de kò lè wáyé sáájú aago mọ́kanla àárọ̀ tàbí kọja ààgo mẹ́fa ní ìrọ̀lẹ́, gẹ́gẹ́ bó ti ń ṣẹlẹ̀ sáájú àsíkò yìí, ìjọba Togo lé fòfinde wọ́n pátápátá nítori àwọn ìdí yìí. Ìròyìn fi kún pé òfin náà wáye nítori pé àwọn agbásùmọmi tí n dúnkokó mọ́ ìjọba. Atúnṣe ti wọ́n ṣe si òfin orílẹ̀-èdè náà fún ààrẹ Faure Gnassingbé wà lórí oye titi di ọdun 2030, èyí ti ó túmọ sí pé tó ba di àsìkò náà ìdíle Gnassingbé ti wà ní ìjọba fún ọdún mẹ́tà lé láàdọ́ta.


Atúnṣe ti wọ́n ṣe si òfin orílẹ̀-èdè náà fún ààrẹ Faure Gnassingbé wà lórí oye titi di ọdun 2030, èyí ti ó túmọ sí pé tó ba di àsìkò náà ìdíle Gnassingbé ti wà ní ìjọba fún ọdún mẹ́tà lé láàdọ́ta.


Kílò fa èdè àìyedè láàrin ìjọba àti àwọn ọmọ lẹ́yìn El-Zakzaky?

Ìdásílẹ̀ Shi'ite bẹ̀rẹ̀ ní ọgbọ̀n ọdun lé díẹ̀ sẹ́yìn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ orílẹ̀-èdè Iran àti Iraq níbi ti wọ́n pọ̀ si jùlọ. Àwọ́n ọmọ ẹgbẹ́ Shi'ite kò jú mílíọnù mẹ́rin lọ ti àwọn musulumi Sunni si fẹ́ẹ̀ tó ọgọ́run kan mílíọnu ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ìyàtọ ìlànà ìgbàgbọ́ Sunni àti Shi'ite lo kun ǹkan to fa èdè àìyede to n bẹ́ sílẹ̀, tó fi mọ ìbérèrè bí tani adele Muhammed lẹ́yì to ti ku Ìwádìí fi hàn pé ni ọdún 2016 ilé ẹjọ fidi rẹ̀ múlẹ̀ pé, ọ̀ọ́dúrún ọmọlẹ́yìn El-Zakzaky ni àwọn ọmọogun orilẹ̀-èdè Nàìjíríà pa. El- Zakzaky ṣe agbékalẹ̀ ofin, ilé ẹkọ, ilé ìwòsàn ni ìlanà ìgbàgbọ́ Shíà ní àwọn ìpínlẹ̀ Ariwa Nàìjíríà, tí orílẹ̀-èdè Iran àti Iraq sí ń ṣe agbátẹru wọ́n. Ìjọba orilẹ̀-èdè Nàìjíríà dojúkọ wọ́n nígbà ti wọ́n ni ìlànà òfin tí àwọn ni awọn yóò maa lò láì bọ̀wọ̀ fún òfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, èyí ti ijọba si lòdì sí gede ń gbe


#DaysOfRage: Sowore ní ìwọ́de náà kò ni gbèdéke ọjọ́ tí yóò parí

O ti to asiko lati sọ fun ijọba orilẹede Naijiria pe o to gẹẹ, bawọn ọmọ ipinlẹ Kwara ti sọ ninu idibo gbogbogbo to lọ. Oludije fun ipo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu AAC, Omoyele Ṣowore lo sọ bẹẹ nigba to gba BBC Yoruba sọrọ lori ifẹhonu han ''Days of Rage'' ti yoo bẹrẹ lọjọ Aje, ọjọ Karun un oṣu kẹjọ. Ṣowore to jẹ ọkan lara awọn to ṣagbatẹru ifẹhonu han naa ṣalaye pe, ipinlẹ mẹtalelogun ni ifẹhonu han naa yoo ti waye kaakiri orilẹede Naijiria. Bakan naa, awọn ọmọ orilẹede Naijiria to wa loke okun naa yoo darapọ mọ ifẹhonu han ọhun kaakiri agbaye. Ṣowore ni ifẹhonu han yii, ti yoo bẹrẹ laago meje aarọ ko ni gbedeke ọjọ ti yoo pari, o ni o digba ti ijọba ba gbe igbesẹ ti yoo mu irọrun ba awọn ọmọ Naijiria kawọn to dẹkun ifẹhonu han. Ṣowore ṣalaye pe, lara awọn to n fẹhonu han yoo lọ si ile igbimọ aṣofin agba l'Abuja lati sọ ẹdun ọkun wọn fawọn aṣofin.


Bakan naa, awọn ọmọ orilẹede Naijiria to wa loke okun naa yoo darapọ mọ ifẹhonu han ọhun kaakiri agbaye. Ṣowore ni ifẹhonu han yii, ti yoo bẹrẹ laago meje aarọ ko ni gbedeke ọjọ ti yoo pari, o ni o digba ti ijọba ba gbe igbesẹ ti yoo mu irọrun ba awọn ọmọ Naijiria kawọn to dẹkun ifẹhonu han. Ṣowore ṣalaye pe, lara awọn to n fẹhonu han yoo lọ si ile igbimọ aṣofin agba l'Abuja lati sọ ẹdun ọkun wọn fawọn aṣofin. O ni ebi n pa awọn ọmọ Naijiria, ati pe ijọba ko faye ilọsiwaju silẹ fawọn ọmọ Naijiria, o sọ pe asiko ti to fawọn ọmọ Naijiria lati gbara wọn silẹ loko ẹru ati airiṣẹṣe. Ṣowore fesi si ọrọ kan tawọn eeyan kan n gbe kiri lori ayelujara pe Ṣowore wa lara awọn to n ṣagbatẹru ifẹhonu han nitori pe o fidi rẹmi ninu idibo aarẹ to lọ. Ninu esi rẹ, Soworẹ ni o si eyi kii ṣe igba akọkọ ree t'oun yoo darapọ mọ awọn to n ṣewọde.


O ni ebi n pa awọn ọmọ Naijiria, ati pe ijọba ko faye ilọsiwaju silẹ fawọn ọmọ Naijiria, o sọ pe asiko ti to fawọn ọmọ Naijiria lati gbara wọn silẹ loko ẹru ati airiṣẹṣe. Ṣowore fesi si ọrọ kan tawọn eeyan kan n gbe kiri lori ayelujara pe Ṣowore wa lara awọn to n ṣagbatẹru ifẹhonu han nitori pe o fidi rẹmi ninu idibo aarẹ to lọ. Ninu esi rẹ, Soworẹ ni o si eyi kii ṣe igba akọkọ ree t'oun yoo darapọ mọ awọn to n ṣewọde. O ni oun ti bẹrẹ si ja fẹtọ ọmọniyan lati igba ti oun ti wa nile iwe giga Fasiti Eko titi di asiko yii. Iroyin kan to n ja rainrain lawọn oju opo ikansira ẹni lori itakun agbaye ti fi ye ni pe iporogan, ifẹhonu han ati iwọde alagbara kan n bọ lọwọ Aje, ọjọ Karun osu kẹjọ, ni orilẹede Naijiria. Iwọde ọhun ti wọn pe akọle rẹ ni #DaysOfRage abi #Revolution now ni awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ajafẹtọ ẹni n lewaju rẹ, labẹ akoso oludije fun ipo aarẹ tẹlẹ, Ọmọyẹle Soworẹ, ti yoo si gbera ni aago mẹsan aarọ.


O ni oun ti bẹrẹ si ja fẹtọ ọmọniyan lati igba ti oun ti wa nile iwe giga Fasiti Eko titi di asiko yii. Iroyin kan to n ja rainrain lawọn oju opo ikansira ẹni lori itakun agbaye ti fi ye ni pe iporogan, ifẹhonu han ati iwọde alagbara kan n bọ lọwọ Aje, ọjọ Karun osu kẹjọ, ni orilẹede Naijiria. Iwọde ọhun ti wọn pe akọle rẹ ni #DaysOfRage abi #Revolution now ni awọn ẹlẹgbẹjẹgbẹ ajafẹtọ ẹni n lewaju rẹ, labẹ akoso oludije fun ipo aarẹ tẹlẹ, Ọmọyẹle Soworẹ, ti yoo si gbera ni aago mẹsan aarọ. Koda, ẹgbẹ awọn agbẹjọro nipinlẹ Eko naa ti ikede ati fọnran aworan sita loju opo Twitter pe, awọn yoo gba ẹjọ ro lọfẹ fun ẹnikẹni tawọn agbofinro ba mu sahamọ nitori iwọde naa nitori awọn ọmọ Naijiria ni asẹ labẹ ofin lati se iwọde alaafia. Gẹgẹ bi awọn alakoso iwọde naa ti wi, ida mẹrinlelọgọrin ninu ọgọrun awọn ọmọ orilẹede Naijiria ni wọn ti setan lati darapọ mọ iwọde naa ni orilẹede Mọkanlelogun yika Naijira. Bakan naa ni wọn ni bi iwọde yii ba se n lọ yika Naijiria, naa ni yoo waa waye nilẹ United Kingdom, tawọn ọmọ Naijiria to wa nibẹ yoo si pejọ pọ si ileesẹ asoju ijọba Naijiria to wa nilu London fun iwọde.


Koda, ẹgbẹ awọn agbẹjọro nipinlẹ Eko naa ti ikede ati fọnran aworan sita loju opo Twitter pe, awọn yoo gba ẹjọ ro lọfẹ fun ẹnikẹni tawọn agbofinro ba mu sahamọ nitori iwọde naa nitori awọn ọmọ Naijiria ni asẹ labẹ ofin lati se iwọde alaafia. Gẹgẹ bi awọn alakoso iwọde naa ti wi, ida mẹrinlelọgọrin ninu ọgọrun awọn ọmọ orilẹede Naijiria ni wọn ti setan lati darapọ mọ iwọde naa ni orilẹede Mọkanlelogun yika Naijira. Bakan naa ni wọn ni bi iwọde yii ba se n lọ yika Naijiria, naa ni yoo waa waye nilẹ United Kingdom, tawọn ọmọ Naijiria to wa nibẹ yoo si pejọ pọ si ileesẹ asoju ijọba Naijiria to wa nilu London fun iwọde. Lara awọn ohun ti awọn ajafẹtọ ẹni naa n beere fun ni ilana isejọba rere eyi ti yoo dẹ awọn ọmọ Naijiria lọrun, paapa nidi ipese ina ọba to duro re pklu owo ti ko gunpa, ki ijọba si tun se atunse awọn ibudo ifọpo wa eyi ti yoo mu opin de ba asa ka maa ko epo wọle.


Lara awọn ohun ti awọn ajafẹtọ ẹni naa n beere fun ni ilana isejọba rere eyi ti yoo dẹ awọn ọmọ Naijiria lọrun, paapa nidi ipese ina ọba to duro re pklu owo ti ko gunpa, ki ijọba si tun se atunse awọn ibudo ifọpo wa eyi ti yoo mu opin de ba asa ka maa ko epo wọle.


Shiite: Suhaila El-Zakzaky ní ẹgbẹ́ àwọn kọ́ ló kéde àti dáwọ́ ìwọ́de dúró

Ọrọ gba ọna mi yọ nigba ti ọmọbinrin olori ẹgbẹ Shiite, Ibrahim El-Zakzaky to wa ni ahamọ sọ pe, ẹgbẹ awọn ko kede lati dawọ duro lori iwọde ti ẹgbẹ́ shiite n se. Suhaila Ibrahim El-Zakzaky, ninu fidio to fi sita loju opo Twitter rẹ salaye pe, iwọde ẹgbẹ naa to da lori pe ki wọn tu El-Zakzaky silẹ, ṣi n tẹ siwaju Lọjọru ni iroyin gbode pe, aarẹ igbimọ to wa feto iroyin fẹgbẹ Shiite, Ibrahim Musa fi atẹjade ṣọwọ pe awọn so iwọde naa rọ, ti awọn si ṣetan lati gbe ijọba Naijiria lọ si ile ẹjọ lori bo ti ṣe pe wọn ni agbesunmọmi. Suhaila ninu fidio naa ni, Musa ko le gbẹnu awọn sọrọ ati pe iwọde yoo ṣi tẹsiwaju. O ti to ọdun marun un bayi ti aawọ ti n waye laarin ẹgbẹ Shiite ati ijọba Naijiria lori idande olori wọn, Ibrahim El Zakzaky. Awọn ọmọ ẹgbẹ naa si ti n ja fun itusilẹ olori wọn to ti wa ni atimọle lati ọdun 2015 toun ti pe ile ẹjọ giga mi Abuja paṣẹ ki wọn tu silẹ. Lẹnu lọlọ yii, iwọde ẹgbẹ naa ti n lagbara ti awọn eeyan kan si ti padanu ẹmi wọn nitori rẹ.


O ti to ọdun marun un bayi ti aawọ ti n waye laarin ẹgbẹ Shiite ati ijọba Naijiria lori idande olori wọn, Ibrahim El Zakzaky. Awọn ọmọ ẹgbẹ naa si ti n ja fun itusilẹ olori wọn to ti wa ni atimọle lati ọdun 2015 toun ti pe ile ẹjọ giga mi Abuja paṣẹ ki wọn tu silẹ. Lẹnu lọlọ yii, iwọde ẹgbẹ naa ti n lagbara ti awọn eeyan kan si ti padanu ẹmi wọn nitori rẹ. Suhaila kasẹ ọrọ rẹ ninu fidio naa pe, ''ẹni to fi atẹjade sita pe awọn wọgile iwọde ko ni nnkankan ṣe pẹlu awọn to n ṣagbatẹru iwọde to n lọ lọwọ ni Abuja, ti iwọde naa ko si ni dopin ayafi ti wọn ba tu olori awọn silẹ''


Suhaila kasẹ ọrọ rẹ ninu fidio naa pe, ''ẹni to fi atẹjade sita pe awọn wọgile iwọde ko ni nnkankan ṣe pẹlu awọn to n ṣagbatẹru iwọde to n lọ lọwọ ni Abuja, ti iwọde naa ko si ni dopin ayafi ti wọn ba tu olori awọn silẹ''