Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ lori aago nipa iṣẹlẹ yii, Dokita Mike Ene, to jẹ akọ̀wé apapọ ẹgbẹ awọn olukọ nílẹ̀ wa, sọ pe o ti han gbangba bayii pe niṣe lawọn kan fẹ diidi fawọ aago itẹsiwaju eto-ẹkọ lorileede yii sẹyin, tabi ki wọn tiẹ doju ẹ de paapaa. “Awọn iṣẹlẹ ijinigbe to n waye lọtun-un losi maa mu kawọn eeyan kaaarẹ ọkan nipa eto ẹkọ, o si maa le awọn kan sa nileewe, wọn aa di alaabọ ẹkọ, wọn o ni i fẹ lati tẹsiwaju mọ. Awọn to ba si n tiraka lọ naa, inu ibẹrubojo ni wọn maa wa. Bawo leeyan ṣe le kawe kiwee naa wọri nibi to ti n wo fẹtofẹto pẹlu ipaya boya awọn ajinigbe le waa ya bo wọn? “A ti ri i pe awọn ileewe to jẹ kidaa ọkunrin tabi obinrin ni wọn yan laayo lati maa ṣe akọlu si bayii, lati mu kawọn majeṣin wọnyẹn ni irẹwẹsi ọkan nipa ẹkọ wọn, wahala tawọn akẹkọọ ti wọn ji ni Kagara la ṣi n ba yi lọwọ ti eleyii fi tun ṣẹlẹ. Bọrọ ṣe ri yii, ko sigba ta o ni ti awọn ileewe pa patapata, tori ko si aabo fawọn akẹkọọ ati olukọ.


Tori bi wọn ṣe n ji awọn akẹkọọ gbe, ẹgbẹ olukọ  lawọn maa ti ileewe pa

Bawo leeyan ṣe le kawe kiwee naa wọri nibi to ti n wo fẹtofẹto pẹlu ipaya boya awọn ajinigbe le waa ya bo wọn? “A ti ri i pe awọn ileewe to jẹ kidaa ọkunrin tabi obinrin ni wọn yan laayo lati maa ṣe akọlu si bayii, lati mu kawọn majeṣin wọnyẹn ni irẹwẹsi ọkan nipa ẹkọ wọn, wahala tawọn akẹkọọ ti wọn ji ni Kagara la ṣi n ba yi lọwọ ti eleyii fi tun ṣẹlẹ. Bọrọ ṣe ri yii, ko sigba ta o ni ti awọn ileewe pa patapata, tori ko si aabo fawọn akẹkọọ ati olukọ. A ti ni kijọba ṣe fẹnsi sawọn ileewe ijọba gbogbo ki eto aabo ati aago idagiri si wa ni sẹpẹ, ṣugbọn wọn o ti i ṣe bẹẹ. A maa ṣepade lori ọrọ yii,” bẹẹ ni akọwe apapọ ẹgbẹ naa wi. Ọgbẹni Ọlawale Samuẹl to jẹ oluṣekokaari ni Guusu/Iwọ-Oorun ẹgbẹ awọn akẹkọọ, NANS, ni tiẹ sọ pe saka lo daju bayii pe ijọba ti kuna patapata lati pese aabo fun ẹmi ati dukia awa ọmọ orileede yii.


A ti ni kijọba ṣe fẹnsi sawọn ileewe ijọba gbogbo ki eto aabo ati aago idagiri si wa ni sẹpẹ, ṣugbọn wọn o ti i ṣe bẹẹ. A maa ṣepade lori ọrọ yii,” bẹẹ ni akọwe apapọ ẹgbẹ naa wi. Ọgbẹni Ọlawale Samuẹl to jẹ oluṣekokaari ni Guusu/Iwọ-Oorun ẹgbẹ awọn akẹkọọ, NANS, ni tiẹ sọ pe saka lo daju bayii pe ijọba ti kuna patapata lati pese aabo fun ẹmi ati dukia awa ọmọ orileede yii. “Awa akẹkọọ o nigbẹkẹle kan mọ ninu ijọba yii, ijọba naa ko sapa to, wọn o si ṣe ohun to yẹ lati dawọ eto aabo to dẹnu kọlẹ yii duro. Awọn olori ẹgbẹ awọn akẹkọọ, NANS maa ṣepade pajawiri lori ọrọ yii, a maa bẹrẹ iwọde kaakiri awọn ileewe, a si maa ri i pe a tilẹkun awọn ileewe pa, tori a o le jẹ kijọba sọ ẹmi awọn ewe ati ọdọ di nnkan iṣere lasan bii eyi.”


“Awa akẹkọọ o nigbẹkẹle kan mọ ninu ijọba yii, ijọba naa ko sapa to, wọn o si ṣe ohun to yẹ lati dawọ eto aabo to dẹnu kọlẹ yii duro. Awọn olori ẹgbẹ awọn akẹkọọ, NANS maa ṣepade pajawiri lori ọrọ yii, a maa bẹrẹ iwọde kaakiri awọn ileewe, a si maa ri i pe a tilẹkun awọn ileewe pa, tori a o le jẹ kijọba sọ ẹmi awọn ewe ati ọdọ di nnkan iṣere lasan bii eyi.”


Wọn ba oku ololufẹ meji ninu yara, wọn ni Sniper ni wọn mu

Ki i ṣe ayẹwo dokita lo fidi ẹ mulẹ pe awọn ololufẹ meji, Emmanuel Oshiotu, ẹni ọdun mejilelọgbọn ati Amaka Okafor, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn tawọn eeyan ba oku wọn ni yara, mu Sniper ni wọn fi ku. Ṣugbọn nitori pe gbogbo eeyan to wọnu yara wọn lo ri oogun apakokoro to jẹ majele naa nitosi ni wọn ṣe fura pe ohun ti wọn gbe mu niyẹn. Ọjọbọ, Tọsidee to kọja yii, lawọn araale ri oku awọn mejeeji ninu yara kan ti wọn n gbe, iyẹn lopopona Ojigbo, nitosi Effurun, nipinlẹ Delta. Yatọ si Sniper, wọn ni wọn tun ri ọbẹ kan nitosi awọn mejeeji, bẹẹ ni oku wọn ko jinna sira wọn. Araale wọn kan to ṣalaye iṣẹlẹ naa fawọn akọroyin, sọ pe laago marun-un idaji Ọjọbọ naa lawọn bẹrẹ si i gbọ ariwo Emmanuel, to n sọ pe kawọn eeyan waa gba oun, ki wọn ṣannu oun. O ni nigba tawọn ja ilẹkun wọle lawọn ba a to n pọ ifoofo lẹnu, bẹẹ ni Amaka to jẹ ololufẹ ẹ ti wọn jọ wa ninu yara naa ti ku ni tiẹ.


Yatọ si Sniper, wọn ni wọn tun ri ọbẹ kan nitosi awọn mejeeji, bẹẹ ni oku wọn ko jinna sira wọn. Araale wọn kan to ṣalaye iṣẹlẹ naa fawọn akọroyin, sọ pe laago marun-un idaji Ọjọbọ naa lawọn bẹrẹ si i gbọ ariwo Emmanuel, to n sọ pe kawọn eeyan waa gba oun, ki wọn ṣannu oun. O ni nigba tawọn ja ilẹkun wọle lawọn ba a to n pọ ifoofo lẹnu, bẹẹ ni Amaka to jẹ ololufẹ ẹ ti wọn jọ wa ninu yara naa ti ku ni tiẹ. Wọn gbe wọn lọ sọsibitu Central, Warri, ṣugbọn awọn dokita sọ pe oku ni awọn ti wọn gbe wa naa, bi wọn ṣe taari wọn si mọṣuari niyẹn. Ṣaaju ni wọn ni Emmanuel ti kọ awọn ọrọ kan soju opo ikanni Fesibuuku rẹ, nibi to ti ṣalaye pe oun n dojukọ awọn iṣoro kan, ati pe o ti su oun. Ohun to n dojukọ ko yeeyan, ko si sẹni to mọ pe oun ati Amaka ti wọn ti jọ n gbe bii tọkọ-taya yoo di oku laipẹ rara.


Wọn gbe wọn lọ sọsibitu Central, Warri, ṣugbọn awọn dokita sọ pe oku ni awọn ti wọn gbe wa naa, bi wọn ṣe taari wọn si mọṣuari niyẹn. Ṣaaju ni wọn ni Emmanuel ti kọ awọn ọrọ kan soju opo ikanni Fesibuuku rẹ, nibi to ti ṣalaye pe oun n dojukọ awọn iṣoro kan, ati pe o ti su oun. Ohun to n dojukọ ko yeeyan, ko si sẹni to mọ pe oun ati Amaka ti wọn ti jọ n gbe bii tọkọ-taya yoo di oku laipẹ rara. Awọn ọlọpaa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, wọn si ni iwadii awọn n tẹsiwaju.


Awọn ọlọpaa fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, wọn si ni iwadii awọn n tẹsiwaju.


Awọn akẹkọọ Musulumi lẹtọọ si lilo hijaabu ni Kwara – Ijọba

Stephen Ajagbe, Ilorin Ọrọ lilo ibori fun awọn akẹkọọ-binrin lawọn ileewe tawọn ajọ ẹlẹsin Kristẹni da silẹ, ṣugbọn to wa labẹ isakoso ijọba Kwara to ti n da wahala silẹ lati bii ọsẹ meloo kan sẹyin nireti wa pe yoo niyanju bayii, nitori bijọba ti ṣe fọwọ si lilo ibori ọhun lawọn ileewe tọrọ kan. Ijọba ti waa paṣẹ fun ẹka to n mojuto eto ẹkọ lati ṣi awọn ileewe mẹwaa ti wọn ti pa lọsẹ to kọja latari ede-aiyede to bẹ silẹ lori hijaabu. Atẹjade kan latọwọ akọwe ijọba, Ọjọgbọn Mamma Sabah Jibril, lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, ni gbogbo akẹkọọ-birin to jẹ Musulumi, to wa nileewe tijọba n ṣakoso lo lẹtọọ lati lo hijaabu. Bakan naa nijọba ni ẹka to n mojuto eto ẹkọ yoo gbe ibori kan jade ti gbogbo ileewe patapata yoo maa lo. Ijọba ni akẹkọọ-binrin to ba wu lati lo hijaabu, yala lawọn ileewe ijọba ati awọn to jẹ ti ẹlẹsin Kristẹni, ṣugbọn tijọba n dari, lẹtọọ lati lo o. Ijọba tun ni gbogbo akẹkọọ lanfaani lati ṣe ẹsin rẹ lai si pe ẹnikan n da wọn lọwọ kọ. Atẹjade naa ni gbogbo ileewe mẹwẹẹwa tijọba ti pa lọsẹ to kọja maa di ṣiṣi lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹta, ọdun yii. Ijọba ni oun gbe igbesẹ naa lẹyin ipade to waye laarin Gomina Abdulrahman Abdulrazaq atawọn adari ẹsin mejeeji ati ni ibami pẹlu aṣẹ ile-ẹjọ ko-tẹmi-lọrun to ti ṣaaju fontẹ lu lilo hijaabu fawọn akẹkọọ-binrin Musulumi lawọn ileewe.


Ijọba ni akẹkọọ-binrin to ba wu lati lo hijaabu, yala lawọn ileewe ijọba ati awọn to jẹ ti ẹlẹsin Kristẹni, ṣugbọn tijọba n dari, lẹtọọ lati lo o. Ijọba tun ni gbogbo akẹkọọ lanfaani lati ṣe ẹsin rẹ lai si pe ẹnikan n da wọn lọwọ kọ. Atẹjade naa ni gbogbo ileewe mẹwẹẹwa tijọba ti pa lọsẹ to kọja maa di ṣiṣi lọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kẹjọ, oṣu kẹta, ọdun yii. Ijọba ni oun gbe igbesẹ naa lẹyin ipade to waye laarin Gomina Abdulrahman Abdulrazaq atawọn adari ẹsin mejeeji ati ni ibami pẹlu aṣẹ ile-ẹjọ ko-tẹmi-lọrun to ti ṣaaju fontẹ lu lilo hijaabu fawọn akẹkọọ-binrin Musulumi lawọn ileewe. O waa gba awọn adari ẹsin mejeeji nimọran lati maa gbe pọ ninu irẹpọ, ki wọn si ṣọra fun sisọ ọrọ to tun le da omi alaafia ilu ru.


O waa gba awọn adari ẹsin mejeeji nimọran lati maa gbe pọ ninu irẹpọ, ki wọn si ṣọra fun sisọ ọrọ to tun le da omi alaafia ilu ru.


Iyawo fi háámà fọ adajọ lori, o lo n yan ọkọ oun lale

Obinrin adajọ kan torukọ ẹ n jẹ Tamara Chibindi, ko ti i bọ ninu wahala to ko si latọwọ obinrin ẹgbẹ ẹ to la haama mọ ọn lori lọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, ọdun 2021 yii. Niṣe ni ori naa bẹjẹ, ti wọn sare gbe e lọ sọsibitu fun itọju pajawiri, ko si ti i yee we egbo rẹ titi disinyi. Orilẹ-ede Zimbabwe niṣẹlẹ yii ti waye. Thelmor Mudhefi lorukọ iyawo to la haama mọ Tamara lori, ohun to sọ ni pe o n yan ọkọ oun ti iṣẹ jọ pa wọn pọ lale. Lọọya lọkọ obinrin yii, orukọ ọkunrin naa ni Chris Ndlovu. Iyawo Chris lọọ ba Adajọ Tamara nile ẹ ni o, o loun ti gbọ, oun si ti mọ pe alajọpin oun nibi ibasun ni, ki i ṣe iṣẹ nikan lo da oun ati ọkọ oun pọ, iyẹn loun ṣe waa da sẹria naa fun un nile rẹ.


Thelmor Mudhefi lorukọ iyawo to la haama mọ Tamara lori, ohun to sọ ni pe o n yan ọkọ oun ti iṣẹ jọ pa wọn pọ lale. Lọọya lọkọ obinrin yii, orukọ ọkunrin naa ni Chris Ndlovu. Iyawo Chris lọọ ba Adajọ Tamara nile ẹ ni o, o loun ti gbọ, oun si ti mọ pe alajọpin oun nibi ibasun ni, ki i ṣe iṣẹ nikan lo da oun ati ọkọ oun pọ, iyẹn loun ṣe waa da sẹria naa fun un nile rẹ. Ẹka iroyin Zimlive to fi iṣẹlẹ yii sita ṣalaye pe ki i ṣe ori nikan ni iyawo to n binu naa ti la haama mọ adajọ, wọn lo tun fi nnkan ge e lọwọ, to jẹ niṣe ni wọn sare ba a ran awọn oju ọgbẹ naa nileewosan. Loootọ ni wọn fọwọ ofin mu iyawo lọọya to la haama mọ adajọ lori yii, ti adajọ si ti pe ẹjọ ta a ko ni kootu, sibẹ, obinrin naa ko ti i gbadun titi dasiko yii, o ṣi n gba itọju lọsibitu ni, latari kinni to le gba ẹmi lẹnu eeyan ti Thelmor la mọ ọn lori naa.


Ẹka iroyin Zimlive to fi iṣẹlẹ yii sita ṣalaye pe ki i ṣe ori nikan ni iyawo to n binu naa ti la haama mọ adajọ, wọn lo tun fi nnkan ge e lọwọ, to jẹ niṣe ni wọn sare ba a ran awọn oju ọgbẹ naa nileewosan. Loootọ ni wọn fọwọ ofin mu iyawo lọọya to la haama mọ adajọ lori yii, ti adajọ si ti pe ẹjọ ta a ko ni kootu, sibẹ, obinrin naa ko ti i gbadun titi dasiko yii, o ṣi n gba itọju lọsibitu ni, latari kinni to le gba ẹmi lẹnu eeyan ti Thelmor la mọ ọn lori naa.


Lati ọdun 2017 ni ọta ibọn ọlọpaa ti wa lara mi – Teslim Ibitoye

Florence Babaṣọla Ọkunrin kan, Teslim Ibitoye, ti rawọ ẹbẹ si igbimọ tijọba ipinlẹ Ọṣun gbe kalẹ lati ṣewadii oniruuru ẹsun awọn araalu ta ko SARS lati paṣẹ funleeṣẹ Ọṣun pe ki wọn gbe oun lọ fun iṣẹ-abẹ loke okun latari ọta-ibọn to wa lara oun latọdun 2017. Yatọ si tiẹ, Teslim tun beere pe ki awọn ọlọpaa yọnda oku aburo oun ti wọn ti gbe si mọṣuari lati ọdun 2017 tiṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, ki wọn si san owo gba-ma-bini fun idile na latari wahala ti oju wọn ti ri nipasẹ iṣẹlẹ manigbagbe ọhun. Teslim ṣalaye pe lọjọ iṣẹlẹ naa, oun ati aburo oun to ti doloogbe lọọ ri mọlẹbi awọn kan torukọ rẹ n jẹ Nureni ni Ẹrin-Ọṣun, o ni awọn ko ba a nile, nigba tawọn pe e lori foonu, o sọ pe kawọn duro. “Ṣugbọn ni kete ti Nureni de, ko ti i ṣilẹkun ile ti a fi deede gburoo ibọn lakọlakọ, mi o mọ ibi tibọn yẹn ti wa, mo kan mọ pe mo daku lọ rangbọndan ni, bẹẹ ni aburo mi ti ku loju-ẹsẹ ni tiẹ. “Wọn ko awa mẹtẹẹta sinu mọto, nigba ti afẹfẹ fẹ si mi diẹ ni mo taji, mo ri awọn ọlọpaa yii ti wọn n sọ pe ajinigbe ni wa. Wọn gbe mi lọ si ọsibitu, nigba ti ara mi ya diẹ, wọn ko wa lọ sọdọ kọmiṣanna ọlọpaa l’Ọṣogbo, kọmiṣanna si paṣẹ pe ki wọn lọọ tọju wa lọsibitu.


“Ṣugbọn ni kete ti Nureni de, ko ti i ṣilẹkun ile ti a fi deede gburoo ibọn lakọlakọ, mi o mọ ibi tibọn yẹn ti wa, mo kan mọ pe mo daku lọ rangbọndan ni, bẹẹ ni aburo mi ti ku loju-ẹsẹ ni tiẹ. “Wọn ko awa mẹtẹẹta sinu mọto, nigba ti afẹfẹ fẹ si mi diẹ ni mo taji, mo ri awọn ọlọpaa yii ti wọn n sọ pe ajinigbe ni wa. Wọn gbe mi lọ si ọsibitu, nigba ti ara mi ya diẹ, wọn ko wa lọ sọdọ kọmiṣanna ọlọpaa l’Ọṣogbo, kọmiṣanna si paṣẹ pe ki wọn lọọ tọju wa lọsibitu. “Ṣugbọn lẹyin ọsẹ diẹ, awọn ọlọpaa yii dọgbọn gbe wa kuro l’Oṣogbo, wọn gbe wa lọ si Abuja, wọn fa mi le Abba Kyari to jẹ adari ikọ awọn ọlọpaa to n ṣewadii abẹnu lọwọ. Bo ṣe ri mi lo paṣẹ pe ki wọn gbe mi lọ si ọsibitu fun itọju to peye, wọn si gbe mi lọ si General Hospital to wa ni Gwagwalada, Abuja. “Mo kuro lọsibitu lọjọ kin-in-ni, oṣu kẹjọ, ọdun 2017, wọn si gbe mi lọ si ọfiisi ileeṣẹ to n gbogun ti iwa ọdaran, State Anti-Robbery Squad (SARS), mo lọ ọsẹ meji nibẹ ki wọn too pada tu mi silẹ.


“Ṣugbọn lẹyin ọsẹ diẹ, awọn ọlọpaa yii dọgbọn gbe wa kuro l’Oṣogbo, wọn gbe wa lọ si Abuja, wọn fa mi le Abba Kyari to jẹ adari ikọ awọn ọlọpaa to n ṣewadii abẹnu lọwọ. Bo ṣe ri mi lo paṣẹ pe ki wọn gbe mi lọ si ọsibitu fun itọju to peye, wọn si gbe mi lọ si General Hospital to wa ni Gwagwalada, Abuja. “Mo kuro lọsibitu lọjọ kin-in-ni, oṣu kẹjọ, ọdun 2017, wọn si gbe mi lọ si ọfiisi ileeṣẹ to n gbogun ti iwa ọdaran, State Anti-Robbery Squad (SARS), mo lọ ọsẹ meji nibẹ ki wọn too pada tu mi silẹ. “A gbe ẹjọ yii lọ sile-ẹjọ giga tilu Oṣogbo, ṣugbọn idajọ ti wọn fun mi nibẹ ko tẹ mi lọrun. Ṣe ni wọn fagi le ẹjọ mi, adajọ ni latari iwa ijinigbe to pọ ju lasiko yẹn lawọn ọlọpaa ṣe mu wa. “Idi niyi ti mo fi gbe ẹjọ mi wa sibi, a si nireti ninu igbimọ yii.


“A gbe ẹjọ yii lọ sile-ẹjọ giga tilu Oṣogbo, ṣugbọn idajọ ti wọn fun mi nibẹ ko tẹ mi lọrun. Ṣe ni wọn fagi le ẹjọ mi, adajọ ni latari iwa ijinigbe to pọ ju lasiko yẹn lawọn ọlọpaa ṣe mu wa. “Idi niyi ti mo fi gbe ẹjọ mi wa sibi, a si nireti ninu igbimọ yii. Oku aburo mi ṣi wa lọdọ awọn ọlọpaa latọdun 2017, mo fẹ ki wọn yọnda rẹ fun wa lati lọ sin in. “Bakan naa ni mo fẹ kigbimọ yii paṣẹ fawọn ọlọpaa lati gbe mi lọ soke-okun fun itọju nitori latigba tiṣẹlẹ yẹn ti ṣẹlẹ ni mo ti n gbe ọta-ibọn awọn ọlọpaa kaakri ni ẹyin mi (spinal cord), gbogbo igbiyanju awọn dokita lati ba mi yọ ọ lo ja si pabo, wọn si ti sọ fun mi pe oke-okun nikan ni wọn ti le ri iṣẹ-abẹ naa ṣe. “Mo tun fẹ kawọn ọlọpaa san owo gba-ma-binu to nitumọ fun awa mẹtẹẹta nitori idaamu nla niṣẹlẹ naa ti mu ba awọn mọlẹbi wa latọdun mẹrin sẹyin to ti ṣẹlẹ” Nigba ti olujẹjọ kọkọ fara han niwaju igbimọ, wọn ti sọ pe ki awọn agbẹjọro olujẹjọ ati olupẹjọ lọ si mọṣuari ileewosan ijọba niluu Oṣogbo lati lọọ wo o boya oku aburo Teslim ṣi wa nibẹ, agbẹjọro olujẹjọ, Barisita John Idoko, si fabọ jẹ igbimọ pe o wa nibẹ.


Oku aburo mi ṣi wa lọdọ awọn ọlọpaa latọdun 2017, mo fẹ ki wọn yọnda rẹ fun wa lati lọ sin in. “Bakan naa ni mo fẹ kigbimọ yii paṣẹ fawọn ọlọpaa lati gbe mi lọ soke-okun fun itọju nitori latigba tiṣẹlẹ yẹn ti ṣẹlẹ ni mo ti n gbe ọta-ibọn awọn ọlọpaa kaakri ni ẹyin mi (spinal cord), gbogbo igbiyanju awọn dokita lati ba mi yọ ọ lo ja si pabo, wọn si ti sọ fun mi pe oke-okun nikan ni wọn ti le ri iṣẹ-abẹ naa ṣe. “Mo tun fẹ kawọn ọlọpaa san owo gba-ma-binu to nitumọ fun awa mẹtẹẹta nitori idaamu nla niṣẹlẹ naa ti mu ba awọn mọlẹbi wa latọdun mẹrin sẹyin to ti ṣẹlẹ” Nigba ti olujẹjọ kọkọ fara han niwaju igbimọ, wọn ti sọ pe ki awọn agbẹjọro olujẹjọ ati olupẹjọ lọ si mọṣuari ileewosan ijọba niluu Oṣogbo lati lọọ wo o boya oku aburo Teslim ṣi wa nibẹ, agbẹjọro olujẹjọ, Barisita John Idoko, si fabọ jẹ igbimọ pe o wa nibẹ.


Awọn nọọsi  fun Akeredolu lọjọ mẹta ki wọn too bẹrẹ iyansẹlodi l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Lẹyin bii osu kan tawọn dokita ti bẹrẹ iyansẹlodi ọlọjọ gbọọrọ nipinlẹ Ondo, awọn nọọsi naa ti fun ijọba ipinlẹ Ondo ni gbedeke ọjọ mẹta pere ki wọn too bẹrẹ iyansẹlodi tiwọn lori aabọ owo-osu ti Gomina Rotimi Akeredolu n san fawọn oṣiṣẹ. Akọwe ẹgbẹ awọn nọọsi nipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Aina Emmanuel Oluwasẹgun, lo sọrọ yii ninu lẹta kan to kọ si gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ naa lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ to kọja. Oluwasẹgun paṣẹ fun gbogbo awọn nọọsi to n ṣiṣẹ ni gbogbo ileewosan ijọba lati bẹrẹ iyanṣẹlodi onikilọ ọlọjọ mẹta lati ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ kin-in-ni, si Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹta, oṣu kẹta, ọdun ta a wa yii. Yatọ si aabọ owo-osu to ni ijọba n san, eyi ti ko tẹ awọn lọrun, o ni awọn nnkan mi-in to jẹ ẹdun ọkan awọn ni bi ko ṣe si awọn nọọsi atawọn ohun eelo ti awọn fi n ṣiṣẹ to lawọn ileewosan ijọba to wa kaakiri ipinlẹ Ondo.


Ki laa ti waa ṣeyi si, awọn agbebọn tun ji ọọdunrun akẹkọọ-binrin gbe nileewe ijọba nipinlẹ Zamfara

Aroye wọn maa ri awọn ọmọleewe rẹpẹtẹ tawọn agbebọn ji gbe lọ nipinlẹ Niger lọsẹ to kọja yii, ti wọn ko i ti i tu wọn silẹ laraye ṣi n wi lọwọ, awọn agbebọn tun ti ji awọn bii ọọdunrun akẹkọọ to jẹ ọmọbinrin gbe loru mọju ọjọ Ẹti, Furaidee yii, nipinlẹ Zamfara, wọn ti ko wọn wọgbo lọ. Ileewe girama tijọba, to jẹ kidaa awọn ọmọbinrin lo n lọ sibẹ (Government Girls’ Secondary School), niṣẹlẹ ọhun ti waye, lagbegbe Jangebe, nipinlẹ Zamfara. Ọkan lara awọn tiṣa ileewe naa ti ko fẹ darukọ ara ẹ sọ pe nnkan bii aago kan oru ọjọ Ẹti lawọn agbebọn naa ya bo awọn akẹkọọ yii, ti wọn n sun lọwọ ninu awọn yara wọn, o ni mọto lawọn agbebọn naa gbe wa, pẹlu ọkada meloo kan. Ko ṣeni to ti i le sọ pato iye ọmọ ti wọn gbe lọ, gẹgẹ bo ṣe wi, ṣugbọn nigba ti wọn ka iye awọn akẹkọọ to ṣẹku, ti wọn si yọ iye naa kuro ninu awọn akẹkọọ to yẹ ko wa ni hositẹẹli (hostel) wọn lasiko ọhun, ọọdunrun awọn ọmọ yii lo ti wa lakolo awọn janduku agbebọn yii. Wọn lawọn agbofinro ti wa sileewe naa nigba tilẹ mọ, ṣugbọn wọn o ti i le sọrọ lori iṣẹlẹ naa di ba a ṣe n sọ yii. Tẹ o ba gbagbe, iṣẹlẹ ijinigbe, yiya bo awọn akẹkọọ nileewe wọn ti di ohun to n ṣẹlẹ lemọlemọ lagbegbe Oke-Ọya bayii. Ninu oṣu kejila, ọdun to kọja, ni wọn ji awọn akẹkọọ-kunrin bii ọọdunrun gbe ni Kankara, nipinlẹ Katsina, ẹyin eyi ni wọn tun ji awọn bii mejilelogoji gbe nipinlẹ Niger lọsẹ to kọja.


Awọn aṣẹwo fẹẹ dana sun Niyi l’Akurẹ, wọn lo ṣe ‘kinni’ tan ko fẹẹ sanwo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Diẹ lo ku kawọn aṣẹwo dana sun ọkunrin kan, Niyi, laarin ọja ọba to wa lagbegbe Ọba Adesida, niluu Akurẹ, lẹyin toun atawọn ọrẹ rẹ kan kọ lati sanwo kinni ti wọn ṣe fun wọn. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, alẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ni Niyi atawọn ọrẹ rẹ meji kan lọ sọdọ awọn agbelepawo ọhun, ti wọn si jọ ṣadehun lori iye ti wọn yoo gba fun kinni aṣemọju ti wọn fẹẹ ṣe. Awọn ọrẹ Niyi ko fi bẹẹ sun asunwọra ni tiwọn lẹyin ti wọn pari iṣẹ ti wọn fẹẹ ṣe, ki ilẹ Ọjọruu, Wẹsidee, too mọ ni wọn ti yọ kẹlẹkẹlẹ dide lẹgbẹẹ awọn aṣẹwo ti wọn sun si ti, ti wọn si yara bẹsẹ wọn sọrọ ki awọn oloṣo ọhun too ji. Ori Niyi to ṣi n sun lọwọ ni wọn fabọ si lẹyin ti wọn ṣakiyesi pe awọn ọrẹ rẹ ti sa lọ lai sanwo iṣẹ ti wọn ṣe, alubami ni wọn kọkọ lu u ninu otẹẹli ti iṣẹlẹ ọhun ti waye ki wọn too wọ ọ sita gbangba laarin ọja. Awọn meji ni awọn ọmọ alaṣẹwo ọhun fi afọku igo dara si lara nibi ti wọn ti n gbiyanju ati gba ọkunrin naa silẹ lọwọ wọn. Awọn ọlọpaa tesan B Difiṣan to wa lagbegbe Oke-Aro, l’Akurẹ, ti wọn rin sasiko ni wọn gba a silẹ lọwọ wọn, ti wọn ko fi raaye dana sun un lọjọ naa.


Ori Niyi to ṣi n sun lọwọ ni wọn fabọ si lẹyin ti wọn ṣakiyesi pe awọn ọrẹ rẹ ti sa lọ lai sanwo iṣẹ ti wọn ṣe, alubami ni wọn kọkọ lu u ninu otẹẹli ti iṣẹlẹ ọhun ti waye ki wọn too wọ ọ sita gbangba laarin ọja. Awọn meji ni awọn ọmọ alaṣẹwo ọhun fi afọku igo dara si lara nibi ti wọn ti n gbiyanju ati gba ọkunrin naa silẹ lọwọ wọn. Awọn ọlọpaa tesan B Difiṣan to wa lagbegbe Oke-Aro, l’Akurẹ, ti wọn rin sasiko ni wọn gba a silẹ lọwọ wọn, ti wọn ko fi raaye dana sun un lọjọ naa. A gbọ pe gbogbo awọn asẹwo to wa nibi iṣẹlẹ yii lawọn agbofinro naa fi pampẹ ofin ko lọ si teṣan lati fọrọ wa wọn lẹnu wo.


A gbọ pe gbogbo awọn asẹwo to wa nibi iṣẹlẹ yii lawọn agbofinro naa fi pampẹ ofin ko lọ si teṣan lati fọrọ wa wọn lẹnu wo.


Eto idibo Ondo: Idajọ yoo waye ninu oṣu kẹrin

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ile-ẹjọ to n gbọ awuyewuye to ba su yọ ninu eto idibo, eyi to fikalẹ siluu Akurẹ, ti mu oṣu kẹrin, ọdun ta a wa yii, gẹgẹ bii ọjọ ti idajọ yoo waye lori ẹjọ ti oludije ẹgbẹ oṣelu PDP, Eyitayọ Jẹgẹdẹ pe, ta ko ọna ti ẹgbẹ APC fi fa Gomina Rotimi Akeredolu kalẹ bii oludije wọn ninu ibo ti wọn di lọjọ kẹwaa, oṣu kẹwaa, ọdun to kọja. Alaga igbimọ olugbẹjọ ẹlẹni mẹta ọhun, Onidaajọ Umar Abubakar, lo fidi eyi mulẹ ninu ijokoo wọn to waye l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ to kọja. Awọn agbẹjọro to n gba ẹnu sọ fun olupẹjọ, Eyitayọ Jẹgẹdẹ, atawọn olujẹjọ mejeeji, Gomina Akeredolu pẹlu ajọ eleto idibo, ni wọn fun lanfaani ikẹyin lọjọ naa lati waa fidi ẹri ẹjọ wọn mulẹ niwaju igbimọ ọhun ki wọn too mu ọjọ idajọ. Amofin agba Onyechi Ikpeazu to kọkọ dide sọrọ bu ẹnu atẹ lu bi awọn agbẹjọro olujẹjọ ṣe n gbiyanju lati fẹnu tẹmbẹlu ohun to ṣe pataki ninu iwe ofin Naijiria. O ni ohun to han kedere ni pe ọna ti ẹgbẹ oṣelu APC fi fa Akeredolu ati igbakeji rẹ, Lucky Aiyedatiwa, kalẹ gẹgẹ bii oludije lodi patapata sofin. Agbẹjọro fun ajọ eleto idibo, Amofin Charles Edosomwan, ni ẹjọ ti oludije ẹgbẹ PDP pe ko lẹsẹ nilẹ rara nitori pe ko sohun to lodi sofin ninu ilana ti wọn fi yan gomina ọhun ati igbakeji rẹ.


Amofin agba Onyechi Ikpeazu to kọkọ dide sọrọ bu ẹnu atẹ lu bi awọn agbẹjọro olujẹjọ ṣe n gbiyanju lati fẹnu tẹmbẹlu ohun to ṣe pataki ninu iwe ofin Naijiria. O ni ohun to han kedere ni pe ọna ti ẹgbẹ oṣelu APC fi fa Akeredolu ati igbakeji rẹ, Lucky Aiyedatiwa, kalẹ gẹgẹ bii oludije lodi patapata sofin. Agbẹjọro fun ajọ eleto idibo, Amofin Charles Edosomwan, ni ẹjọ ti oludije ẹgbẹ PDP pe ko lẹsẹ nilẹ rara nitori pe ko sohun to lodi sofin ninu ilana ti wọn fi yan gomina ọhun ati igbakeji rẹ. Amofin ọhun rọ awọn igbimọ naa lati da ẹjọ ti Jẹgẹdẹ pe nu bii omi iṣanwọ, nitori pe ẹjọ ti ko lẹsẹ nilẹ ni.


Amofin ọhun rọ awọn igbimọ naa lati da ẹjọ ti Jẹgẹdẹ pe nu bii omi iṣanwọ, nitori pe ẹjọ ti ko lẹsẹ nilẹ ni.


Fayoṣe fẹẹ gbena woju Ṣeyi Makinde, o ni itan bo ṣe di gomina lo fẹẹ gbọ

“Ti Gomina Ṣeyi Makinde, ko ba fun mi lọwọ mi gẹgẹ bii aṣaaju ẹ nidii oṣelu, mo ṣetan lati ṣiṣẹ ta ko o lori bi ko ṣe ni i pada wọle sipo gomina mọ nipinlẹ Ọyọ.” Eyi ni ọrọ ikilọ ti Oloye Peter Ayọdele Fayoṣe sọ ranṣe si Gomina Seyi Makinde lasiko ifọrọwerọ to ṣe pẹlu iwe iroyin Punch l’Ọjọruu, Wẹsidee yii. Latigba diẹ sẹyin ni wahala ija agba meji ti n ṣẹlẹ laarin gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ, Ayọdele Fayoṣe, ati gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. Ninu ọrọ Fayoṣe lo ti sọ pe ogunna gbongbo kan loun naa jẹ ninu awọn to ṣiṣẹ to fi di gomina ipinlẹ Ọyọ lọdun 2019. O ni bo tilẹ jẹ pe Makinde ṣi lanfaani lati lọ fun ipo gomina ipinlẹ Ọyọ lẹẹkan si i lọdun 2023, sibẹ, oun ni agbara lati ṣịṣẹ ta ko o, ti ipo naa yoo bọ mọ ọn lọwọ pẹlu bo ṣe fẹẹ maa ri oun fin ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. O ni, “Gomina yii nikan lo le sọ ohun ti mo ṣe fun un to fi n ri mi fin ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. Bẹẹ ti a ba n sọ nipa ọrọ oṣelu nilẹ Yoruba, paapaa ni Naijiria, ẹgbọn ni mo jẹ fun un, bẹẹ baba ẹ tun ni mi paapaa.


O ni bo tilẹ jẹ pe Makinde ṣi lanfaani lati lọ fun ipo gomina ipinlẹ Ọyọ lẹẹkan si i lọdun 2023, sibẹ, oun ni agbara lati ṣịṣẹ ta ko o, ti ipo naa yoo bọ mọ ọn lọwọ pẹlu bo ṣe fẹẹ maa ri oun fin ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. O ni, “Gomina yii nikan lo le sọ ohun ti mo ṣe fun un to fi n ri mi fin ninu ẹgbẹ oṣelu PDP. Bẹẹ ti a ba n sọ nipa ọrọ oṣelu nilẹ Yoruba, paapaa ni Naijiria, ẹgbọn ni mo jẹ fun un, bẹẹ baba ẹ tun ni mi paapaa. “Emi yii ni mo gbe asia ẹgbẹ le e lọwọ, bẹẹ emi nikan ni gomina ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni gbogbo ilẹ Yoruba nigba yẹn. Mo ni gbogbo agbara lati ṣiṣẹ ta ko o. Njẹ o waa dara bo ṣe sọ mi di ọta ẹ, lẹyin ti mo fa asia ẹgbẹ le e lọwọ tan niluu Ogbomọṣọ. Ni gbogbo asiko yẹn, ko ri mi bii ọta, ṣugbọn ni bayii, emi lo sọ di ọta ẹ. Lasiko ibo, gbogbo ara mi ni mo fi duro ti i, mi o sun, mi o wo, lori ko le jawe olubori, o waa debẹ tan, o fẹẹ maa yaju si mi.


“Emi yii ni mo gbe asia ẹgbẹ le e lọwọ, bẹẹ emi nikan ni gomina ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ni gbogbo ilẹ Yoruba nigba yẹn. Mo ni gbogbo agbara lati ṣiṣẹ ta ko o. Njẹ o waa dara bo ṣe sọ mi di ọta ẹ, lẹyin ti mo fa asia ẹgbẹ le e lọwọ tan niluu Ogbomọṣọ. Ni gbogbo asiko yẹn, ko ri mi bii ọta, ṣugbọn ni bayii, emi lo sọ di ọta ẹ. Lasiko ibo, gbogbo ara mi ni mo fi duro ti i, mi o sun, mi o wo, lori ko le jawe olubori, o waa debẹ tan, o fẹẹ maa yaju si mi. A jọ wa ni Ibadan ti a jọ n sare kiri ni, ẹ sọ fun un daadaa, to ba yaju si mi, a maa sọ fun un pe a ni agbara lati… nitori emi ki i ṣe ẹgbẹ ẹ. Fayoṣe fi kun ọrọ ẹ pe ti Makinde ba fẹ alaafia, ko jawọ ninu gbogbo palapala to n ṣe pẹlu oun. O ni, “Ọmọ orilẹ-ede yii daadaa ni mi, ti awọn eeyan si n bọwọ fun mi daadaa. Ti emi ati Makinde ba jọ jẹ mọlẹbi, mo gbọdọ ju u lọ pẹlu ọdun mẹwaa.


A jọ wa ni Ibadan ti a jọ n sare kiri ni, ẹ sọ fun un daadaa, to ba yaju si mi, a maa sọ fun un pe a ni agbara lati… nitori emi ki i ṣe ẹgbẹ ẹ. Fayoṣe fi kun ọrọ ẹ pe ti Makinde ba fẹ alaafia, ko jawọ ninu gbogbo palapala to n ṣe pẹlu oun. O ni, “Ọmọ orilẹ-ede yii daadaa ni mi, ti awọn eeyan si n bọwọ fun mi daadaa. Ti emi ati Makinde ba jọ jẹ mọlẹbi, mo gbọdọ ju u lọ pẹlu ọdun mẹwaa. Koda ki n ma ṣe gomina ri, ipo ẹni-ọwọ lo yẹ ki n wa si i. Ẹ kilọ fun un ko ṣe pẹlẹpẹlẹ pẹlu mi, ti ko ba ṣọra ẹ, itan bo ṣe di gomina lo fẹẹ gbọ, mo si ṣetan lati sọ ọ daadaa.”


Koda ki n ma ṣe gomina ri, ipo ẹni-ọwọ lo yẹ ki n wa si i. Ẹ kilọ fun un ko ṣe pẹlẹpẹlẹ pẹlu mi, ti ko ba ṣọra ẹ, itan bo ṣe di gomina lo fẹẹ gbọ, mo si ṣetan lati sọ ọ daadaa.”


Ẹ fi awọn Fulani darandaran lọrun silẹ nilẹ Yoruba, awọn janduku aarin yin ki kẹ ẹ mojuto- Oluwoo

Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrọsheed Adewale Akanbi, ti bu ẹnu atẹ lu bi awọn ajijagbara kan nilẹ Yoruba ṣe n ko ogun ja awọn Fulani darandaran kaakairi awọn ibi kan. Oluwoo sọ pe dipo bi wọn ṣe n kogun ja awọn Fulani, iba dara ti wọn ba le kọju ija si awọn janduku ajinigbe atawọn ti wọn n gbeeyan ṣoogun, ti wọn n da ilẹ Yoruba laamu. Ọba yii ni aimọye ẹmi lo n ṣofo nilẹ Yoruba, ti awọn oniṣẹ ibi kan n gbe ṣowo pẹlu awọn iṣẹ ibi mi-in. O ni asiko niyi fun awọn ti wọn n le awọn Fulani kiri lati koju ija wọn sawọn to n fi iwa ibajẹ da ilẹ Yoruba laamu dipo awọn Fulani darandaran. Yatọ si eyi, Ọba Abdulrasheed Adewale tun bu ẹnu atẹ lu awọn Fulani darandaran ti wọn n huwa ibajẹ ọhun loootọ. O ni, “Asiko niyi fun awọn ọmọ Yoruba lati kọju ija sawọn ọdaran laarin wọn, dipo awọn Fulani ti wọn n le kiri. Aimọye eeyan lo ti ṣegbe danu, bi wọn ṣe n pa wọn lọmọ, bẹẹ ni wọn n gbe wọn laya ṣoogun owo ati etutu ọla.


Yatọ si eyi, Ọba Abdulrasheed Adewale tun bu ẹnu atẹ lu awọn Fulani darandaran ti wọn n huwa ibajẹ ọhun loootọ. O ni, “Asiko niyi fun awọn ọmọ Yoruba lati kọju ija sawọn ọdaran laarin wọn, dipo awọn Fulani ti wọn n le kiri. Aimọye eeyan lo ti ṣegbe danu, bi wọn ṣe n pa wọn lọmọ, bẹẹ ni wọn n gbe wọn laya ṣoogun owo ati etutu ọla. Iru awọn oniṣẹ ibi yii lo yẹ ki a le kuro, dipo ija ẹlẹyamẹya ti awọn kan ti wọn pe ara wọn ni ajijagbara Yoruba fẹẹ rawọ le bayii.” Ọba yii sọ pe alaafia loun n wa fun ilẹ Yoruba, ati pe ija ẹlẹyamẹya ki i ṣe ohun to ba ofin Ọlọrun mu, ati pe Ọlọrun kẹyin si i paapaa.


Iru awọn oniṣẹ ibi yii lo yẹ ki a le kuro, dipo ija ẹlẹyamẹya ti awọn kan ti wọn pe ara wọn ni ajijagbara Yoruba fẹẹ rawọ le bayii.” Ọba yii sọ pe alaafia loun n wa fun ilẹ Yoruba, ati pe ija ẹlẹyamẹya ki i ṣe ohun to ba ofin Ọlọrun mu, ati pe Ọlọrun kẹyin si i paapaa.


Mọlẹbi aṣọbode tawọn Boko Haram ji gbe bẹbẹ fun iranlọwọ ijọba

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Awọn mọlẹbi DSC Jimoh Folowoṣẹle tawọn ajinigbe ti wọn fura si bii Boko Haram gbe nipinlẹ Yobe ti rawọ ẹbẹ sileeṣẹ aṣọbode ilẹ yii pe ki wọn ma jẹ ki ọkunrin naa ku sinu igbekun. Folowoṣele, ọmọ Aramọkọ-Ekiti, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ekiti, la gbọ pe awọn Boko Haram mu oun tawọn meji mi-in ni Geidam, nipinlẹ Yobe, lọjọ kẹsan-an, oṣu yii, lasiko ti wọn wa lẹnu iṣẹ. Nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ l’Ọjọbọ, Tọsidee, to kọja, aburo ọkunrin naa, Idowu Folowoṣele, sọ ọ di mimọ pe inu ibẹru nla ni mọlẹbi naa wa bayii nitori lati ọsẹ meji sẹyin ni wọn ti ji i gbe. Idowu ni lẹyin ti ileeṣẹ aṣọbode ti sọ pe ootọ niṣẹlẹ naa, awọn ko gbọ nnkan kan lori igbesẹ ti wọn n gbe ati igbiyanju wọn. O waa bẹ ọga-agba ileeṣẹ naa, Ajagun-fẹyinti Hameed Ali, lati sa gbogbo ipa lori bi Folowoṣẹle yoo ṣe bọ ninu igbekun. O ni awọn mọ ọga agba naa bii ẹni to jafafa, to si loootọ, idi niyi tawọn fi n kegbajare iranlọwọ si i. Bakan naa ni ọrẹ Folowoṣele kan, Ọgbẹni Fọla Ayedun, sọ pe bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ aṣọbode ti n gbe awọn igbesẹ kan, o yẹ ki wọn jẹ ki mọlẹbi mọ bo ṣe n lọ, paapaa iyawo atawọn ọmọ.


Idowu ni lẹyin ti ileeṣẹ aṣọbode ti sọ pe ootọ niṣẹlẹ naa, awọn ko gbọ nnkan kan lori igbesẹ ti wọn n gbe ati igbiyanju wọn. O waa bẹ ọga-agba ileeṣẹ naa, Ajagun-fẹyinti Hameed Ali, lati sa gbogbo ipa lori bi Folowoṣẹle yoo ṣe bọ ninu igbekun. O ni awọn mọ ọga agba naa bii ẹni to jafafa, to si loootọ, idi niyi tawọn fi n kegbajare iranlọwọ si i. Bakan naa ni ọrẹ Folowoṣele kan, Ọgbẹni Fọla Ayedun, sọ pe bo tilẹ jẹ pe ileeṣẹ aṣọbode ti n gbe awọn igbesẹ kan, o yẹ ki wọn jẹ ki mọlẹbi mọ bo ṣe n lọ, paapaa iyawo atawọn ọmọ. O ni loootọ ni ọrọ ijinigbe gba ọgbọn, awọn ko si ni ki ileeṣẹ naa maa kede igbesẹ ti wọn n gbe, ṣugbọn ọrọ ifọkanbalẹ ni mọlẹbi aṣobode naa nilo lasiko yii nitori lati bii ọjọ mẹwaa sẹyin ni wọn ti n ṣaisun.


O ni loootọ ni ọrọ ijinigbe gba ọgbọn, awọn ko si ni ki ileeṣẹ naa maa kede igbesẹ ti wọn n gbe, ṣugbọn ọrọ ifọkanbalẹ ni mọlẹbi aṣobode naa nilo lasiko yii nitori lati bii ọjọ mẹwaa sẹyin ni wọn ti n ṣaisun.


Ẹwọn n run nimu Daniel, ọmọọlọmọ lo fipa ba laṣepọ niluu Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Afaimọ ki ọkunrin ẹni ọdun mẹrinlelogun kan, Daniel Lawrence, maa ṣẹwọn nitori ẹsun ti wọn fi kan an pe o fipa ki ọmọ ọlọmọ mọlẹ ninu ileeṣẹ kan ti wọn ti n ṣe beba, lagbegbe Irewọlede, niluu Ilọrin, to si ba a laṣepọ. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, tawọn ọlọpaa wọ ọ lọ sile-ẹjọ Magisreeti tilu Ilọrin, adajọ ti ni ki wọn sọ ọ satimọle ẹwọn l’Oke-Kura. Akọsilẹ ọlọpaa fi han pe lati ẹka B’ Division to wa ni Surulere, niluu Ilọrin, ni wọn ti gbe ẹjọ naa lọ si ẹka to n gbogun ti ṣiṣe fayawọ eeyan, paapaa awọn obinrin ati ilokulo awọn ọmọde. Gẹgẹ bi alaye ọlọpaa, Abilekọ Florence lo fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti. O ṣalaye pe lasiko ti ọmọbinrin naa n pada bọ lati ileewe ni Daniel lọọ dẹbuu rẹ lọna. Wọn ni ṣe lo wọ ọmọdebinrin naa wọnu ileeṣẹ to ṣe n beba to wa lagbegbe naa, nibi to ti ki i mọlẹ, to si ba a sun ni tipa.


Gẹgẹ bi alaye ọlọpaa, Abilekọ Florence lo fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti. O ṣalaye pe lasiko ti ọmọbinrin naa n pada bọ lati ileewe ni Daniel lọọ dẹbuu rẹ lọna. Wọn ni ṣe lo wọ ọmọdebinrin naa wọnu ileeṣẹ to ṣe n beba to wa lagbegbe naa, nibi to ti ki i mọlẹ, to si ba a sun ni tipa. Wọn ni Daniel jẹwọ pe loootọ loun jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun, ṣugbọn ki wọn foju aanu wo oun. Ọgbẹni Abubakar Issa to gbẹjọ ro fun ijọba ta ko beeli olujẹjọ naa. O ni ẹsun ifipabanilopọ jẹ ohun to buru jai, to si nilo ki ile-ẹjọ fọwọ agbara mu awọn to n ṣe iru ẹ ko le baa kasẹ nilẹ lawujọ.


Wọn ni Daniel jẹwọ pe loootọ loun jẹbi ẹsun ti wọn fi kan oun, ṣugbọn ki wọn foju aanu wo oun. Ọgbẹni Abubakar Issa to gbẹjọ ro fun ijọba ta ko beeli olujẹjọ naa. O ni ẹsun ifipabanilopọ jẹ ohun to buru jai, to si nilo ki ile-ẹjọ fọwọ agbara mu awọn to n ṣe iru ẹ ko le baa kasẹ nilẹ lawujọ. Adajọ Mariam Fọlọrunṣhọ paṣẹ pe ki wọn gbe olujẹjọ naa lọ sọgba ẹwọn, o si sun ẹjọ naa si ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun yii.


Adajọ Mariam Fọlọrunṣhọ paṣẹ pe ki wọn gbe olujẹjọ naa lọ sọgba ẹwọn, o si sun ẹjọ naa si ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun yii.


Wọn lu ọmọ ‘Yahoo’ pa ni Sagamu, wọn lo fẹẹ ji iya oniyaa to n gbalẹ ni titi gbe

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ni fẹẹrẹ Ọjọbọ, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu keji yii, ọmọkunrin kan ti wọn ni ‘Yahoo’ lo n ṣe jẹun, padanu ẹmi rẹ lagbegbe Ajegunlẹ, ni Ṣagamu. Awọn eeyan to wa nitosi ni wọn fibinu lu u pa nitori wọn lo fẹẹ fi iya oniyaa to n gbalẹ oju titi jẹẹjẹ rẹ ṣowo. Gẹgẹ bawọn tiṣẹlẹ yii ṣoju wọn ṣe ṣalaye, wọn ni ọkan ninu awọn oṣiṣẹ agbalẹ tijọba ni ki wọn maa gba titi ni iya naa. Iṣẹ ti wọn gbe fun un naa lo n ṣe lọwọ ti ọmọkunrin kan fi de ọdọ rẹ, to si fẹẹ fi nnkan gba a ko le gbe e sa lọ. Bi iya ṣe ri eyi lo bẹ̀rẹ̀ si i sa lọ bi agbára rẹ ṣe mọ, bẹẹ lo n kigbe pe kawọn eeyan gba oun lọwọ ajinigbe naa. Bi iya ṣe n sa lọ naa ni ẹni to n le e ko pada, awọn eeyan si sọ pe ọmọkunrin naa nìkan kọ lo wa.


Iṣẹ ti wọn gbe fun un naa lo n ṣe lọwọ ti ọmọkunrin kan fi de ọdọ rẹ, to si fẹẹ fi nnkan gba a ko le gbe e sa lọ. Bi iya ṣe ri eyi lo bẹ̀rẹ̀ si i sa lọ bi agbára rẹ ṣe mọ, bẹẹ lo n kigbe pe kawọn eeyan gba oun lọwọ ajinigbe naa. Bi iya ṣe n sa lọ naa ni ẹni to n le e ko pada, awọn eeyan si sọ pe ọmọkunrin naa nìkan kọ lo wa. Wọn ni awọn ẹgbẹ rẹ kan wa nitosi pẹlu mọto ti wọn gbé wa, wọn yoo kan gbe obinrin naa ju sọkọ bi eyi to n le e ba fi raaye ba a, to si fi nnkan gba a ni. Ọpẹlọpẹ awọn ọlọkada to n ṣiṣẹ lọwọ idaji naa la gbọ pe wọn gba obinrin agbalẹ naa silẹ, wọn si le ọmọkùnrin to n le e naa mu, nítorí o ti fẹẹ sa wọbi kan lọ nigba to ri i pe iya naa ti sa asala. Kíá lero ti pe le e lori, ti wọn bẹrẹ si i lu u, awọn kan tilẹ fẹẹ dana sun un ni, wọn ti gbe taya wa.


Wọn ni awọn ẹgbẹ rẹ kan wa nitosi pẹlu mọto ti wọn gbé wa, wọn yoo kan gbe obinrin naa ju sọkọ bi eyi to n le e ba fi raaye ba a, to si fi nnkan gba a ni. Ọpẹlọpẹ awọn ọlọkada to n ṣiṣẹ lọwọ idaji naa la gbọ pe wọn gba obinrin agbalẹ naa silẹ, wọn si le ọmọkùnrin to n le e naa mu, nítorí o ti fẹẹ sa wọbi kan lọ nigba to ri i pe iya naa ti sa asala. Kíá lero ti pe le e lori, ti wọn bẹrẹ si i lu u, awọn kan tilẹ fẹẹ dana sun un ni, wọn ti gbe taya wa. Ṣugbọn iya to jẹ ọmọ ti wọn ni ‘Yahoo’ lo n ṣe naa pọ, ninu ẹ lo ti dagbere faye. N ni kaluku ba fẹsẹ fẹ ẹ, kawọn agbofinro ma baa ka wọn mọbẹ.


Ṣugbọn iya to jẹ ọmọ ti wọn ni ‘Yahoo’ lo n ṣe naa pọ, ninu ẹ lo ti dagbere faye. N ni kaluku ba fẹsẹ fẹ ẹ, kawọn agbofinro ma baa ka wọn mọbẹ.


Ijamba ina fọpọ dukia ṣofo l’Akurẹ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọpọ dukia lo ṣofo ninu ijamba ina kan to waye lagbegbe ileewe girama Oyemẹkun, niluu Akurẹ, lọsan-an Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ko sẹni to ti i le sọ ohun to ṣokunfa ijamba ina ọhun, ṣugbọn awọn eeyan lo ṣee ṣe ko jẹ ina ijọba ti wọn mu wa lojiji ni ina fi sẹ yọ lati inu yara kan, eyi to ran mọ odidi ile ọhun, to si jo o kanlẹ patapata. Awọn ẹru olowo iyebiye bii aṣọ, tẹlifisan, ẹrọ amu-omi-tutu, aga ijokoo atawọn nnkan eelo ile mi-in ni ina naa sọ di eeru ki wọn too ri i pa. Ohun ta a gbọ ni pe ko pẹ rara sigba ti ina ọhun bẹrẹ tawọn panapana ti wọn pe fi de sibi iṣẹlẹ naa, ṣugbọn wọn ko ri irinṣẹ ti wọn gbe wa lo titi wọn fi pada lọ. Ina yii ti ba nnkan jẹ jinna ki awọn araadugbo atawọn oluworan too ri i pa pẹlu omi ati yeepẹ lẹyin-o-rẹyìn. Ninu alaye ti araadugbo kan, Stella, ba akọroyin ALAROYE sọ, o ni oorun nnkan to n jona loun deedee gbọ lati ibi ti oun wa. O ni igba toun gbiyanju lati yọju wo nnkan to n run loun ri eefin ina to n jade lati inu ọkan ninu awọn yara to wa ninu ile to jona.


Ijamba ina fọpọ dukia ṣofo l’Akurẹ

Ina yii ti ba nnkan jẹ jinna ki awọn araadugbo atawọn oluworan too ri i pa pẹlu omi ati yeepẹ lẹyin-o-rẹyìn. Ninu alaye ti araadugbo kan, Stella, ba akọroyin ALAROYE sọ, o ni oorun nnkan to n jona loun deedee gbọ lati ibi ti oun wa. O ni igba toun gbiyanju lati yọju wo nnkan to n run loun ri eefin ina to n jade lati inu ọkan ninu awọn yara to wa ninu ile to jona. Abilekọ Eyitayọ Oguntuaṣe to jẹ ọkan ninu awọn olugbe ile ọhun ni ẹyinkule loun wa ti oun n wẹ ọmọ nigba ti ina ọhun bẹrẹ. O ni iwe-ẹri oun nikan loun raaye mu jade ki gbogbo ẹru oun yooku too jona mọle. Adekunle Ajayi ni oun ko ri ohunkohun mu jade ninu awọn ẹru oun ati ti iyawo oun nitori pe ibi iṣẹ loun wa lasiko ti iṣẹlẹ ina ọhun waye.


Ijamba ina fọpọ dukia ṣofo l’Akurẹ

Abilekọ Eyitayọ Oguntuaṣe to jẹ ọkan ninu awọn olugbe ile ọhun ni ẹyinkule loun wa ti oun n wẹ ọmọ nigba ti ina ọhun bẹrẹ. O ni iwe-ẹri oun nikan loun raaye mu jade ki gbogbo ẹru oun yooku too jona mọle. Adekunle Ajayi ni oun ko ri ohunkohun mu jade ninu awọn ẹru oun ati ti iyawo oun nitori pe ibi iṣẹ loun wa lasiko ti iṣẹlẹ ina ọhun waye. Abilekọ Rachael Adejubẹẹ to jẹ lanleedi ile naa ti bẹbẹ fun iranlọwọ ijọba atawọn ẹlẹyinju aanu nitori pe ile to jona ọhun nikan loun fi n gbọ bukaata awọn ọmọ ti ọkọ oun fi silẹ saye lọ.


Ijamba ina fọpọ dukia ṣofo l’Akurẹ

Abilekọ Rachael Adejubẹẹ to jẹ lanleedi ile naa ti bẹbẹ fun iranlọwọ ijọba atawọn ẹlẹyinju aanu nitori pe ile to jona ọhun nikan loun fi n gbọ bukaata awọn ọmọ ti ọkọ oun fi silẹ saye lọ.


N ko kabaamọ rara pe mo kuro lọfiisi gẹgẹ bii igbakeji gomina Ondo-Agboọla

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Mi o kabaamọ rara pe mo kuro lọfiisi gẹgẹ bii igbakeji gomina ipinlẹ Ondo, ṣe ni mo n dupẹ lọwọ Ọlọrun fun gbogbo atilẹyin awọn eeyan ti mo rí gba laarin asiko ti mo fi wa nipo. Eyi lawọn ọrọ to n jade lati ẹnu Ọnọrebu Agboọla Ajayi ninu atẹjade to fi sita, eyi to fi sami si aṣeyọri rẹ gẹgẹ bii igbakeji gomina Ondo l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ ta a wa yii. Agboọla ni oun mọ pe ko ṣee ṣe gẹgẹ bii eniyan ki oun pe ni gbogbo ọna, ṣugbọn awọn to yi oun ka gan-an le jẹrii si i pe oun sa gbogbo ipa oun lati ṣiṣẹ sin awọn ọmọ ipinlẹ Ondo lati ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun 2017, ti wọn ti bura wọsẹ fun oun si ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, ọdun 2021. O dupẹ lọwọ Ọlọrun fun anfaani nla to ri gba lati ibẹrẹ dopin asiko to fi wa lori ipo, igbakeji gomina tẹlẹ ọhun tun dupẹ lọwọ ileeṣẹ eto idajọ to gba a silẹ lọwọ awọn to fẹẹ lo ọwọ agbara fun un. Bakan lo tun fi ẹmi imoore rẹ han si awọn alabaaṣiṣẹ pọ rẹ, awọn oniroyin to n sisẹ fun un, awọn ẹsọ alaabo to n ṣọ ọ atawọn eeyan ipinlẹ Ondo ti wọn fun un loore-ọfẹ lati waa sin wọn fun ọdun mẹrin gbako. Ni ipari ọrọ rẹ, o rọ awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati mu ẹlẹyamẹya ẹṣin kuro, ki wọn si jumọ gbadura fun iṣọkan ati alaafia orilẹ-ede yii.


O dupẹ lọwọ Ọlọrun fun anfaani nla to ri gba lati ibẹrẹ dopin asiko to fi wa lori ipo, igbakeji gomina tẹlẹ ọhun tun dupẹ lọwọ ileeṣẹ eto idajọ to gba a silẹ lọwọ awọn to fẹẹ lo ọwọ agbara fun un. Bakan lo tun fi ẹmi imoore rẹ han si awọn alabaaṣiṣẹ pọ rẹ, awọn oniroyin to n sisẹ fun un, awọn ẹsọ alaabo to n ṣọ ọ atawọn eeyan ipinlẹ Ondo ti wọn fun un loore-ọfẹ lati waa sin wọn fun ọdun mẹrin gbako. Ni ipari ọrọ rẹ, o rọ awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati mu ẹlẹyamẹya ẹṣin kuro, ki wọn si jumọ gbadura fun iṣọkan ati alaafia orilẹ-ede yii. Lẹyin eyi lo ki Akeredolu ati igbakeji rẹ tuntun, Lucky Aiyedatiwa, ku oriire iyansipo wọn.


Lẹyin eyi lo ki Akeredolu ati igbakeji rẹ tuntun, Lucky Aiyedatiwa, ku oriire iyansipo wọn.


Eeyan kan ku nibi ija ilẹ n’Ileefẹ

Florence Babasọla Ọkunrin kan la gbọ pe o ti dagbere faye lasiko ija ilẹ to bẹ silẹ lagbegbe abule Ọbaloogun, nitosi Mokuro, niluu Ileefẹ, lọjọ Wẹsidee. Iṣẹlẹ naa la gbọ pe o da wahala pupọ silẹ lagbegbe naa, titi kọja sawọn agbegbe bii Sabo, Lagere, Ẹnuwa ati bẹẹ bẹẹ lọ, ti awọn eeyan si bẹrẹ si i sa kijokijo kaakiri. Bawọn kan ṣe n sọ pe mọlẹbi lawọn abala mejeeji ti wọn n ba ara wọn ja, yo si ti to ọdun kan ti wọn ti n fa wahala lori ilẹ kusa naa, lawọn mi-in n sọ pe awakusa ni wọn, ṣugbọn ti gbolohun asọ wa laaarin wọn lori ọrọ ilẹ ọhun. Lọwa ti Ifẹ, Oloye Adekọla Adeyẹyem lo fidi rẹ mulẹ pe ẹni kan ku ninu wahala naa lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ, to si ni ọrọ naa ki i ṣe wahala ẹlẹyamẹya rara. O fi da gbogbo awọn araalu loju pe laipẹ lọwọ yoo tẹ awọn afurasi ti wọn pa ọkunrin naa, ati pe ki onikaluku maa ba iṣẹ rẹ lọ lai si ifoya tabi ikaya soke rara. Lọwa fi kun ọrọ rẹ pe awọn agbofinro ti wa kaakiri inu ilu, awọn yoo si fọwọsowọpọ lati ṣiṣẹ pẹlu wọn ki aṣiri awọn amookunṣika naa le tu kiakia.


Eeyan kan ku nibi ija ilẹ n’Ileefẹ

Lọwa ti Ifẹ, Oloye Adekọla Adeyẹyem lo fidi rẹ mulẹ pe ẹni kan ku ninu wahala naa lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ, to si ni ọrọ naa ki i ṣe wahala ẹlẹyamẹya rara. O fi da gbogbo awọn araalu loju pe laipẹ lọwọ yoo tẹ awọn afurasi ti wọn pa ọkunrin naa, ati pe ki onikaluku maa ba iṣẹ rẹ lọ lai si ifoya tabi ikaya soke rara. Lọwa fi kun ọrọ rẹ pe awọn agbofinro ti wa kaakiri inu ilu, awọn yoo si fọwọsowọpọ lati ṣiṣẹ pẹlu wọn ki aṣiri awọn amookunṣika naa le tu kiakia. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ ni tiẹ pe Komiṣanna ọlọpaa, Wale Ọlọkọde, ti lọ sibi iṣẹlẹ naa lati ri i pe alaafia jọba nibẹ.


Eeyan kan ku nibi ija ilẹ n’Ileefẹ

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọ ni tiẹ pe Komiṣanna ọlọpaa, Wale Ọlọkọde, ti lọ sibi iṣẹlẹ naa lati ri i pe alaafia jọba nibẹ.


Laipẹ yii ni wahala ẹgbẹ oṣelu PDP yoo rokun igbagbe – Oyinlọla

Florence Babaṣọla Alaga igbimọ to n pẹtu saawọ aarin awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP niha Iwọ-Oorun Guusu orileede yii, Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla, ti sọ pe wahala to n mi ẹgbẹ naa logbologbo bayii yoo rokun igbagbe laipẹ. Ninu ọrọ ti Oyinlọla ba awọn ọmọ ẹgbẹ naa nipinlẹ Ọṣun sọ niluu Oṣogbo ‘Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lo ti sọ pe o n ṣe ọmọlooku bẹẹ ni lọwọlọwọ, o daju pe ogo ẹgbẹ naa yoo pada laipẹ. O ṣalaye pe loootọ ni iṣẹ ti wọn gbe le oun lọwọ naa lagbara pupọ, to si gba ọgbọn Ọlọrun, sibẹ, oun ni idaniloju pe gbogbo awọn ti inu n bi ni wọn yoo jeburẹ laipẹ, ti gbogbo wọn yoo si pada sabẹ orule kan ṣoṣo. Oyinlọla fi da gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ loju pe igbimọ oun yoo ṣamulo iwe-ofin ẹgbẹ ninu gbogbo nnkan ti awọn ba n ṣe lati ri i pe ẹgbẹ wa niṣọkan ṣaaju idibo gomina to n bọ nipinlẹ Ekiti ati Ọṣun pẹlu idibo apapọ orileede yii ti ọdun 2023. O ni idi pataki toun fi pepade ọhun ni lati sọrọ papọ, ki gbogbo awọn fikunlukun lori ohunkohun to n fa gbọnmi-si-i omi-o-to-o ninu ẹgbẹ naa, ki awọn si wa ọna mu gbogbo eeyan wa niṣọkan. Gẹgẹ bo ṣe wi, ko si bi ẹgbẹ naa ṣe le tẹsiwaju lati gba ipo rẹ pada lorileede yii lai fi ọja kan ṣoṣo sonu, o ni oun ti bẹrẹ iṣẹ naa kaakiri ipinlẹ Ọṣun, awọn si tun n lọ sipinlẹ Ekiti laipẹ, lẹyin naa lawọn yoo fi abọ jẹ awọn to gbesẹ fun oun.


Oyinlọla fi da gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ loju pe igbimọ oun yoo ṣamulo iwe-ofin ẹgbẹ ninu gbogbo nnkan ti awọn ba n ṣe lati ri i pe ẹgbẹ wa niṣọkan ṣaaju idibo gomina to n bọ nipinlẹ Ekiti ati Ọṣun pẹlu idibo apapọ orileede yii ti ọdun 2023. O ni idi pataki toun fi pepade ọhun ni lati sọrọ papọ, ki gbogbo awọn fikunlukun lori ohunkohun to n fa gbọnmi-si-i omi-o-to-o ninu ẹgbẹ naa, ki awọn si wa ọna mu gbogbo eeyan wa niṣọkan. Gẹgẹ bo ṣe wi, ko si bi ẹgbẹ naa ṣe le tẹsiwaju lati gba ipo rẹ pada lorileede yii lai fi ọja kan ṣoṣo sonu, o ni oun ti bẹrẹ iṣẹ naa kaakiri ipinlẹ Ọṣun, awọn si tun n lọ sipinlẹ Ekiti laipẹ, lẹyin naa lawọn yoo fi abọ jẹ awọn to gbesẹ fun oun. Ninu ọrọ alaga ẹgbẹ PDP l’Ọṣun, Sọji Adagunodo, o ke si gbogbo awọn ti wọn ni ikunsinu kan tabi omi-in lati fọwọ wọnu, ki wọn si jẹ ki gbogbo wọn ṣiṣẹ papọ fun idagbasoke ẹgbẹ l’Ọṣun ati lorileede yii.


Ninu ọrọ alaga ẹgbẹ PDP l’Ọṣun, Sọji Adagunodo, o ke si gbogbo awọn ti wọn ni ikunsinu kan tabi omi-in lati fọwọ wọnu, ki wọn si jẹ ki gbogbo wọn ṣiṣẹ papọ fun idagbasoke ẹgbẹ l’Ọṣun ati lorileede yii.


Ileeṣẹ ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori oku Kabiru ti wọn ba lorita Ọkinni, nipinlẹ Ọṣun

Florence Babaṣọla Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, ti sọ pe iwadii ti bẹrẹ lori iku ọmọkunrin kan ti awọn eeyan ilu Ọkinni, nijọba ibilẹ Ẹgbẹdọrẹ, ba lorita ilu naa nidaaji ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Ṣe lawọn araalu deede ba oku ọkunrin ti wọn pe ni Kabiru naa ninu agbara ẹjẹ, ti ko si sẹni to mọ bo ṣe debẹ tabi ibi to ti n bọ. ALAROYE gbọ pe oju ibọn wa lara ọmọ bibi ilu Ilobu, nitosi ilu Ọkinni, ọhun, eleyii to fi han pe o ṣee ṣe ko jẹ pe ibọn ni wọn fi pa a. Kia ni wọn lọọ fi ọrọ naa to ọlọpaa agbegbe naa leti, ṣugbọn nigba ti awọn ọlọpaa fẹẹ gbe oku rẹ lawọn mọlẹbi rẹ sọ pe awọn ko le yọnda rẹ fun wọn, nitori awọn gbọdọ sin in nilana ẹsin Musulumi. Ọpalọla ṣalaye pe gbogbo atotonu awọn ọlọpaa pe ki wọn gbe oku Kabiru lọ fun ayẹwo nileewosan lati le mọ nnkan to ṣeku pa a ni awọn mọlẹbi rẹ ko gba. Alukoro sọ siwaju pe awọn ọlọpaa ti duro wamuwamu lagbegbe naa lati le dena wahala ti ẹnikẹni ba fẹẹ da silẹ latari iku Kabiru, ati lati tuṣu desalẹ ikoko ohun to ṣokunfa iku rẹ.


Wọn ṣebura fun Akeredolu sipo gomina Ondo lẹẹkeji

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹsẹ o gbero ni gbọngan asa igbalode Doomu to wa loju ọna Igbatoro, l’Akurẹ, l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, lasiko ti wọn n ṣayẹyẹ ibura sipo gomina ẹlẹẹkeji fun Gomina Rotimi Akeredolu ati Igbakeji rẹ tuntun, Ọnarebu Lucky Aiyedatiwa. Nnkan bii aago mẹsan-an aarọ lawọn eeyan ti kun inu gbọngan ọhun bamubamu, ti wọn si n duro de asiko ti eto fẹẹ bẹrẹ. Igbakeji gomina ni wọn kọkọ bura fun ki ọpọn too sun kan Gomina Akeredolu funra rẹ. Ninu ọrọ akọsọ Arakunrin lẹyin ti adajọ agba nipinlẹ Ondo, Onidaajọ Oluwatoyin Akeredolu, bura fun un tan lo ti ṣeleri lati tẹsiwaju nínú ṣiṣẹ sin awọn eeyan ilu. Akeredolu ni bo tilẹ jẹ pe iṣẹlẹ arun Korona ko ba eto ọrọ aje ipinlẹ Ondo, leyii to mu awọn idiwọ diẹ ba awọn iṣẹ idagbasoke to yẹ ko waye lọdun mẹrin akọkọ, sibẹ, o ni oun ti ṣetan lati wa gbogbo ọna tawọn araalu yoo fi tẹsiwaju lati maa jẹ anfaani ijọba tiwa-n-tiwa ni saa kejì oun lori aleefa. Gomina ni ohun ti yoo jẹ afojusun oun ni saa keji ni idagbasoke eto ẹkọ, eto ọgbin, ipeṣe iṣẹ ati titọju awọn to wa ni igberiko.


Ninu ọrọ akọsọ Arakunrin lẹyin ti adajọ agba nipinlẹ Ondo, Onidaajọ Oluwatoyin Akeredolu, bura fun un tan lo ti ṣeleri lati tẹsiwaju nínú ṣiṣẹ sin awọn eeyan ilu. Akeredolu ni bo tilẹ jẹ pe iṣẹlẹ arun Korona ko ba eto ọrọ aje ipinlẹ Ondo, leyii to mu awọn idiwọ diẹ ba awọn iṣẹ idagbasoke to yẹ ko waye lọdun mẹrin akọkọ, sibẹ, o ni oun ti ṣetan lati wa gbogbo ọna tawọn araalu yoo fi tẹsiwaju lati maa jẹ anfaani ijọba tiwa-n-tiwa ni saa kejì oun lori aleefa. Gomina ni ohun ti yoo jẹ afojusun oun ni saa keji ni idagbasoke eto ẹkọ, eto ọgbin, ipeṣe iṣẹ ati titọju awọn to wa ni igberiko. Lara awọn eeyan jankan jankan to wa nibi eto ibura wọle naa ni: Oloye Bọla Tinubu, Bisi Akande, Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, Gomina ipinlẹ Ọsun, Alaaji Gboyega Oyetọla, Gomina ipinlẹ Ekiti to tun jẹ alaga awọn gomina patapata, Kayọde Fayẹmi, Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, Gomina ipinlẹ Edo, Godwin Obaseki atawọn eeyan mi-in.


Lara awọn eeyan jankan jankan to wa nibi eto ibura wọle naa ni: Oloye Bọla Tinubu, Bisi Akande, Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu, Gomina ipinlẹ Ọsun, Alaaji Gboyega Oyetọla, Gomina ipinlẹ Ekiti to tun jẹ alaga awọn gomina patapata, Kayọde Fayẹmi, Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, Gomina ipinlẹ Edo, Godwin Obaseki atawọn eeyan mi-in.


Wahala Arẹgbẹṣọla ati Oyetọla: Ẹgbẹ igbimọ agba APC l’Ọṣun sọ pe ilẹkun awọn ṣi silẹ f’Omiṣore

Florence Babaṣọla Pẹlu bi wahala aarin Ọgbẹni Rauf Arẹgbẹṣọla ati Gomina Gboyega Oyetọla ṣe n fojoojumọ gbilẹ si i, awọn Igbimọ-Agba Ọṣun ninu ẹgbẹ naa ti sọ pe gbayau nilẹkun ẹgbẹ ṣi silẹ fun ẹnikẹni to ba fẹẹ darapọ mọ awọn. Lopin oṣẹ to kọja ni Arẹgbẹṣọla sọ niluu Ileṣa, lasiko to lọọ forukọsilẹ pe awọn apaayan, abanilorukọjẹ, janduku atawọn ti ko ṣee ba to ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC, to si kilọ pe awọn ọmọ ẹgbẹ ko gbọdọ faaye gba awọn ti wọn ko naani Oloogbe Bọla Ige lati dipo adari mu. Ọrọ yii lawọn eeyan ro papọ ti wọn fi n sọ pe Sẹnatọ Iyiọla Omiṣore ti Gomina Gboyega Oyetọla ṣẹṣẹ fa oju rẹ mọra latinu ẹgbẹ oṣelu SDP si ẹgbẹ APC ni Arẹgbẹṣọla n ba wi. Latigba naa si ni oniruuru wahala ti n ṣẹlẹ, bi awọn alatilẹyin Omiṣore ṣe n bu Arẹgbẹṣọla ni awọn ololufẹ Oyetọla naa n sọko ọrọ si i, ṣugbọn esi kan ṣoṣo ti awọn ọmọ Arẹgbẹṣọla n fọ ni pe ara lo n fu gbogbo wọn, nitori ọga awọn ko darukọ ẹnikẹni ninu ọrọ to sọ n’Ileṣa. Lati le bomi pana ọrọ yii ni alaga igbimọ agba Ọṣun ninu ẹgbẹ APC, Ẹnjinnia Ṣọla Akinwumi ṣe ṣalaye fun ALAROYE pe niwọn igba ti iwe-ofin orileede wa ti faaye silẹ fun ẹnikẹni to ba ti pe iye ọjọ-ori kan lati darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu, ko sẹni ti ko le darapọ mọ ẹgbẹ awọn. Oloye Akinwumi sọ pe teeyan ko ba fẹẹ tan ara rẹ jẹ, ipa takuntakun ni Omisore ko ninu ọrọ inawo ẹgbẹ AD ninu idibo ọdun 1998 si ọdun 1999, eleyii to tumọ si pe ki i ṣe ajeji ninu ẹgbẹ, ọmọwale ni.


Latigba naa si ni oniruuru wahala ti n ṣẹlẹ, bi awọn alatilẹyin Omiṣore ṣe n bu Arẹgbẹṣọla ni awọn ololufẹ Oyetọla naa n sọko ọrọ si i, ṣugbọn esi kan ṣoṣo ti awọn ọmọ Arẹgbẹṣọla n fọ ni pe ara lo n fu gbogbo wọn, nitori ọga awọn ko darukọ ẹnikẹni ninu ọrọ to sọ n’Ileṣa. Lati le bomi pana ọrọ yii ni alaga igbimọ agba Ọṣun ninu ẹgbẹ APC, Ẹnjinnia Ṣọla Akinwumi ṣe ṣalaye fun ALAROYE pe niwọn igba ti iwe-ofin orileede wa ti faaye silẹ fun ẹnikẹni to ba ti pe iye ọjọ-ori kan lati darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu, ko sẹni ti ko le darapọ mọ ẹgbẹ awọn. Oloye Akinwumi sọ pe teeyan ko ba fẹẹ tan ara rẹ jẹ, ipa takuntakun ni Omisore ko ninu ọrọ inawo ẹgbẹ AD ninu idibo ọdun 1998 si ọdun 1999, eleyii to tumọ si pe ki i ṣe ajeji ninu ẹgbẹ, ọmọwale ni. O ni bi awọn lookọlookọ ninu oṣelu ipinlẹ Ọṣun ṣe n darapọ mọ ẹgbẹ APC lasiko iforukọsilẹ yii fihan pe aṣaaju rere ni Gomina Adegboyega Oyetọla, ẹni to tun jẹ adari ẹgbẹ nibaamu pẹlu ilana ofin ẹgbẹ ti ọdun 2014. Akinwumi ṣalaye pe iwa suuru, ikonimọra, ṣiṣe ohun gbogbo letoleto, nini akoyawọ ati gbigba imọran, ti gomina ni, n ran ẹgbẹ naa lọwọ loorekoore, tigbagbọ si wa pe yoo jẹ ki aṣeyọri pupọ ba ẹgbẹ naa ninu idibo to n bọ. O ni ki gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ lọọ farabalẹ daadaa, ki wọn ma ṣe faaye gba ikunsinu kankan lori ọrọ iforukọsilẹ to n lọ yii.


O ni bi awọn lookọlookọ ninu oṣelu ipinlẹ Ọṣun ṣe n darapọ mọ ẹgbẹ APC lasiko iforukọsilẹ yii fihan pe aṣaaju rere ni Gomina Adegboyega Oyetọla, ẹni to tun jẹ adari ẹgbẹ nibaamu pẹlu ilana ofin ẹgbẹ ti ọdun 2014. Akinwumi ṣalaye pe iwa suuru, ikonimọra, ṣiṣe ohun gbogbo letoleto, nini akoyawọ ati gbigba imọran, ti gomina ni, n ran ẹgbẹ naa lọwọ loorekoore, tigbagbọ si wa pe yoo jẹ ki aṣeyọri pupọ ba ẹgbẹ naa ninu idibo to n bọ. O ni ki gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ lọọ farabalẹ daadaa, ki wọn ma ṣe faaye gba ikunsinu kankan lori ọrọ iforukọsilẹ to n lọ yii. O ni ko sẹnikankan ti awọn ko le gba sinu ẹgbẹ awọn niwọn igba ti ẹni naa ba ti ṣetan lati ṣiṣẹ papọ fun ẹgbẹ onitẹsiwaju yii. Bakan naa lo ke si gbogbo awọn agbaagba ẹgbẹ lati ṣọra fun ọrọ to ba le da wahala silẹ tabi to le fa iyapa, ti ko si le so eso rere kankan fun ẹgbẹ.


O ni ko sẹnikankan ti awọn ko le gba sinu ẹgbẹ awọn niwọn igba ti ẹni naa ba ti ṣetan lati ṣiṣẹ papọ fun ẹgbẹ onitẹsiwaju yii. Bakan naa lo ke si gbogbo awọn agbaagba ẹgbẹ lati ṣọra fun ọrọ to ba le da wahala silẹ tabi to le fa iyapa, ti ko si le so eso rere kankan fun ẹgbẹ.


Ile-ẹjọ faini DPO to lu telọ rẹ lalubami n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọga ọlọpaa, iyẹn DPO tẹlẹ, lagọọ ọlọpaa Iyaganku, CSP Alex Sanni Gwazah, ẹni to lu telọ rẹ lálùbami tan, to tun pe e lẹjọ si kootu ti jẹbi bọ ile-ẹjọ, ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira (N150), ladajọ ni ko san fun telọ rẹ naa to n jẹ Lukman Adeniyi. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbe e jade nibẹrẹ oṣu kọkanla, ọdun to kọja (2020), ni CSP Gwazah lu telọ rẹ nilukulu, to si tun ti i mọle. Lẹyin naa lo tun pe e lẹjọ si kootu Majisireeti kẹjọ to wa laduugbo Iyaganku, n’Ibadan, o ni kile-ẹjọ ba oun fiya jẹ ẹ nitori ti ko ran aṣọ ti oun gbe fun un daadaa bi oun ṣe fẹ. Ṣugbọn Onidaajọ Ọlajumọkẹ Akande ti i ṣe adajọ kootu naa da ẹjọ ọhun nu, wọn lẹjọ ọhun ko fi ibikankan nilaari, paapaa nigba ti ọga ọlọpaa to pẹjọ naa ko yọju si kootu rara nigba meji ọtọọtọ ti wọn gbọ ẹjọ naa. Lẹyin igba naa l’Ọgbẹni Adeniyi funra rẹ gba ile-ẹjọ giga ijọba ipinlẹ Ọyọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, lọ, o ni kile-ẹjọ ba oun gba ẹgbẹrun lọna ọgọta naira (N60,000), owo iṣẹ ti oun ṣe fun ọga ọlọpaa naa, ṣugbọn to kọ̀ lati san an foun. ALAROYE gbọ pe ọkan ninu awọn onibaara telọ yii lo mu un mọ ọga ọlọpaa teṣan Iyaganku, ti iyẹn si gbe oriṣii aṣọ mejila fun un lati ran lẹẹkan naa.


Ṣugbọn Onidaajọ Ọlajumọkẹ Akande ti i ṣe adajọ kootu naa da ẹjọ ọhun nu, wọn lẹjọ ọhun ko fi ibikankan nilaari, paapaa nigba ti ọga ọlọpaa to pẹjọ naa ko yọju si kootu rara nigba meji ọtọọtọ ti wọn gbọ ẹjọ naa. Lẹyin igba naa l’Ọgbẹni Adeniyi funra rẹ gba ile-ẹjọ giga ijọba ipinlẹ Ọyọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, lọ, o ni kile-ẹjọ ba oun gba ẹgbẹrun lọna ọgọta naira (N60,000), owo iṣẹ ti oun ṣe fun ọga ọlọpaa naa, ṣugbọn to kọ̀ lati san an foun. ALAROYE gbọ pe ọkan ninu awọn onibaara telọ yii lo mu un mọ ọga ọlọpaa teṣan Iyaganku, ti iyẹn si gbe oriṣii aṣọ mejila fun un lati ran lẹẹkan naa. Ẹgbẹrun lọna ọgọta naira (N60,000) l’Adeniyi beere gẹgẹ bii owo iṣẹ ati owo ti oun yoo fi ra gbogbo ohun eelo ti yoo pari gbogbo aṣọ naa, ti CSP Gwazah si fara mọ ọn. Ṣugbọn nigba ti baba telọ gbe awọn aṣọ naa lọọ fun ọga DPO ni teṣan rẹ ni Iyaganku lẹyin to pari iṣẹ tan, kaka ki ọga ọlọpaa sanwo iṣẹ baba naa lẹyin to ti gba aṣọ lọwọ ẹ, igbaju olooyi lo ko bo o, o ni ko ran awọn aṣọ naa tẹ oun lọrun, bẹẹ ni ko fun ẹni ẹlẹni lowo iṣẹ to ṣe. Ṣugbọn lẹyin ti ọkunrin telọ yii ti lọ tan ni ọga ọlọpaa tun fọgbọn tan baba naa wa si teṣan rẹ to si mọle.


Ẹgbẹrun lọna ọgọta naira (N60,000) l’Adeniyi beere gẹgẹ bii owo iṣẹ ati owo ti oun yoo fi ra gbogbo ohun eelo ti yoo pari gbogbo aṣọ naa, ti CSP Gwazah si fara mọ ọn. Ṣugbọn nigba ti baba telọ gbe awọn aṣọ naa lọọ fun ọga DPO ni teṣan rẹ ni Iyaganku lẹyin to pari iṣẹ tan, kaka ki ọga ọlọpaa sanwo iṣẹ baba naa lẹyin to ti gba aṣọ lọwọ ẹ, igbaju olooyi lo ko bo o, o ni ko ran awọn aṣọ naa tẹ oun lọrun, bẹẹ ni ko fun ẹni ẹlẹni lowo iṣẹ to ṣe. Ṣugbọn lẹyin ti ọkunrin telọ yii ti lọ tan ni ọga ọlọpaa tun fọgbọn tan baba naa wa si teṣan rẹ to si mọle. Lẹyin ọjọ meji ti baba onibaba lo latimọle lọga ọlọpaa tun gbe e lọ si kootu, to si paṣẹ fun ile-ẹjọ lati tun fiya mi-in jẹ telọ rẹ naa nitori oriṣii aṣọ mejila ọtọọtọ ti oun ra pẹlu ẹgbẹrun mọkanlelọgọsan-an naira (181) lọkunrin naa ran ni irankuran-an, to si ṣe bẹẹ fi oun lowo ṣofo. Ninu ẹjọ tuntun ti Ọgbẹnu Lukman pe sile-ẹjọ giga yii lo ti ṣalaye pe latigba ti ọrọ yii ti wa ni kootu lọga ọlọpaa naa ti n dukooko mọ oun pe oun (ọga ọlọpaa) yoo tun ti oun (telọ) mọle bi oun ko ba yara gbe ẹjọ naa kuro ni kootu, tabi ki oun yọ ọrọ owo itanran sisan kuro ninu ẹjọ naa. O ni nitori ẹru ti olujẹjọ naa n da ba oun lo jẹ ki oun ko kuro laduugbo Oke-Bọla, n’Ibadan, ti ṣọọbu oun wa tẹlẹ, ko ma di pe ọkunrin naa yoo pada fijanba ṣe oun.


Lẹyin ọjọ meji ti baba onibaba lo latimọle lọga ọlọpaa tun gbe e lọ si kootu, to si paṣẹ fun ile-ẹjọ lati tun fiya mi-in jẹ telọ rẹ naa nitori oriṣii aṣọ mejila ọtọọtọ ti oun ra pẹlu ẹgbẹrun mọkanlelọgọsan-an naira (181) lọkunrin naa ran ni irankuran-an, to si ṣe bẹẹ fi oun lowo ṣofo. Ninu ẹjọ tuntun ti Ọgbẹnu Lukman pe sile-ẹjọ giga yii lo ti ṣalaye pe latigba ti ọrọ yii ti wa ni kootu lọga ọlọpaa naa ti n dukooko mọ oun pe oun (ọga ọlọpaa) yoo tun ti oun (telọ) mọle bi oun ko ba yara gbe ẹjọ naa kuro ni kootu, tabi ki oun yọ ọrọ owo itanran sisan kuro ninu ẹjọ naa. O ni nitori ẹru ti olujẹjọ naa n da ba oun lo jẹ ki oun ko kuro laduugbo Oke-Bọla, n’Ibadan, ti ṣọọbu oun wa tẹlẹ, ko ma di pe ọkunrin naa yoo pada fijanba ṣe oun. Ariwo to tẹyin ẹjọ ti telọ yii pe l’ALAROYE gbọ pe o mu ki ileeṣẹ ọlọpaa gbe CSP Gwazah kuro nipo DPO to wa ni teṣan Iyaganku, wọn si sọ ọ di oludari ẹka to n ri si ipe pajawiri ti awọn araalu ba pe si ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa. Ninu idajọ ẹ to waye lọjọ kẹtalelogun, iyẹn ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, Onidaajọ Rachael Oloyede Ademọla ti ile-ẹjọ giga naa paṣẹ pe ki olujẹjọ san ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira (N150,000) gẹgẹ bii owo itanran fun telọ nitori iya ti ọga ọlọpaa naa fi jẹ ẹ.


Ariwo to tẹyin ẹjọ ti telọ yii pe l’ALAROYE gbọ pe o mu ki ileeṣẹ ọlọpaa gbe CSP Gwazah kuro nipo DPO to wa ni teṣan Iyaganku, wọn si sọ ọ di oludari ẹka to n ri si ipe pajawiri ti awọn araalu ba pe si ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ naa. Ninu idajọ ẹ to waye lọjọ kẹtalelogun, iyẹn ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, Onidaajọ Rachael Oloyede Ademọla ti ile-ẹjọ giga naa paṣẹ pe ki olujẹjọ san ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira (N150,000) gẹgẹ bii owo itanran fun telọ nitori iya ti ọga ọlọpaa naa fi jẹ ẹ.


Dẹrẹba yii n gbe mọto ọga ẹ sa lọ lati Eko, Ijẹbu-Imuṣin ni wọn ti mu un

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Eyo Eta lọkunrin ti ẹ n wo fọto rẹ yii n jẹ, iṣẹ dẹrẹba lo n ṣe lọdọ Ọmọpariọla, nipinlẹ Eko. Afi bo ṣe gbe mọto ọga ẹ kuro l’Ekoo lai sọ fun un, Benin lo fẹẹ ji mọto naa gbe lọ kawọn ọlọpaa too mu un nigba to de Ìjẹ̀bú-Imuṣin, nipinlẹ Ogun. Ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji yii, lọwọ ba Eta pẹlu mọto Toyota Highlander to ni nọmba APP 467 GS, eyi ti i ṣe ti ọga rẹ. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ni ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ ọjọ Iṣẹgun ni awọn ọlọpaa to n ṣọ ọna marosẹ da dẹrẹba yii duro nikorita Imeri, n’Ijẹbu Imuṣin. Nigba ti wọn beere awọn nnkan kan lọwọ rẹ ti ko le dáhùn ni wọn ni yoo ba awọn de teṣan. Teṣan lọkunrin naa ti jẹwọ pe niṣe loun fẹẹ ji mọto ọga oun gbe sa lọ si Benin.


Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ni ni nnkan bii aago mẹsan-an aabọ alẹ ọjọ Iṣẹgun ni awọn ọlọpaa to n ṣọ ọna marosẹ da dẹrẹba yii duro nikorita Imeri, n’Ijẹbu Imuṣin. Nigba ti wọn beere awọn nnkan kan lọwọ rẹ ti ko le dáhùn ni wọn ni yoo ba awọn de teṣan. Teṣan lọkunrin naa ti jẹwọ pe niṣe loun fẹẹ ji mọto ọga oun gbe sa lọ si Benin. O lọgaa oun ko mọgba toun gbe mọto rẹ jánà, nitori oun ko dagbere fun un. Nigba tawọn ọlọpaa pe ọga Eta lori foonu, o ni dẹrẹba yii gbe mọto oun sa lọ lati Eko ni. Ọmọpariọla sọ pe oun ti fi ẹjọ rẹ sun lọdọ awọn ọlọpaa nigba toun ko ti ri i. Wọn ti taari dẹrẹba naa si ẹka ìwadìí lẹkun-un-rẹrẹ.


O lọgaa oun ko mọgba toun gbe mọto rẹ jánà, nitori oun ko dagbere fun un. Nigba tawọn ọlọpaa pe ọga Eta lori foonu, o ni dẹrẹba yii gbe mọto oun sa lọ lati Eko ni. Ọmọpariọla sọ pe oun ti fi ẹjọ rẹ sun lọdọ awọn ọlọpaa nigba toun ko ti ri i. Wọn ti taari dẹrẹba naa si ẹka ìwadìí lẹkun-un-rẹrẹ.


Fayẹmi gbọdọ dupo aarẹ ni 2023 – Igbimọ lọbalọba Ekiti

Oluyinka Soyẹmi, Ado-Ekiti Igbimọ lọbalọba Ekiti ti sọ pe awọn yoo gba gbogbo ọna lati jẹ ki Gomina Kayọde Fayẹmi fifẹ han si ipo aarẹ lọdun 2023, nitori awọn nnkan ribiribi ti yoo ṣe fun ilẹ Naijiria. Eyi jẹ yọ ninu atẹjade kan latọwọ Oloye Olubunmi Ajibade to jẹ oludamọran lori eto iroyin fun Alawẹ tilu Ilawẹ-Ekiti, Ọba Adebanji Alabi, to tun jẹ Alaga igbimọ lọbalọba Ekiti. Ọrọ naa ni igbimọ lọbalọba fọwọ si nibi ipade ti wọn ṣe lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lẹyin ti ikọ ẹlẹni-mẹrin kan ti wọn pe ara wọn ni ‘Our Belief Project’ gbe aba naa siwaju wọn. Ikọ naa, eyi ti Ọnarebu Alọba Abejide dari, ni wọn rọ awọn ọba naa lati sọ fun gomina ko tete ro ọrọ naa, ko si sọ erongba ẹ. Awọn ọmọ ikọ ọhun to ku ni Alagba Akin Arẹgbẹ, Ọnarebu Mojisọla Fafure ati Ọjọgbọn Adio Fọlayan. Nigba to n sọrọ lẹyin tawọn ọba kan ti sọ erongba wọn, ti wọn si gboriyin fun Fayẹmi, Ọba Alabi ṣalaye pe Fayẹmi yoo ṣe daadaa nipo aarẹ pẹlu bi nnkan ṣe ri lorilẹ-ede yii lọwọlọwọ. O ni Naijiria nilo ẹni to ṣi kere, to lokun ati agbara, to si jẹ ọlọpọlọ pipe bii gomina Ekiti.


Ikọ naa, eyi ti Ọnarebu Alọba Abejide dari, ni wọn rọ awọn ọba naa lati sọ fun gomina ko tete ro ọrọ naa, ko si sọ erongba ẹ. Awọn ọmọ ikọ ọhun to ku ni Alagba Akin Arẹgbẹ, Ọnarebu Mojisọla Fafure ati Ọjọgbọn Adio Fọlayan. Nigba to n sọrọ lẹyin tawọn ọba kan ti sọ erongba wọn, ti wọn si gboriyin fun Fayẹmi, Ọba Alabi ṣalaye pe Fayẹmi yoo ṣe daadaa nipo aarẹ pẹlu bi nnkan ṣe ri lorilẹ-ede yii lọwọlọwọ. O ni Naijiria nilo ẹni to ṣi kere, to lokun ati agbara, to si jẹ ọlọpọlọ pipe bii gomina Ekiti. O woye pe gomina naa wa lara awọn to ba ijọba ologun ja ki ijọba le bọ sọwọ alagbada, bẹẹ lo tun kawe gboye ọmọwe ninu imọ ogun jija, eyi ti yoo wulo fun ọrọ eto aabo to mẹhẹ nilẹ yii lọwọlọwọ. Ọba Alabi sọ siwaju pe asiko ti to fun ọmọ Ekiti lati jẹ aarẹ nitori ipinlẹ naa ti ṣatilẹyin fawọn mi-in lati de ipo ọhun, bẹẹ lo ṣeleri pe gbogbo ọba ipinlẹ naa ni yoo ṣatilẹyin fun Fayẹmi.


O woye pe gomina naa wa lara awọn to ba ijọba ologun ja ki ijọba le bọ sọwọ alagbada, bẹẹ lo tun kawe gboye ọmọwe ninu imọ ogun jija, eyi ti yoo wulo fun ọrọ eto aabo to mẹhẹ nilẹ yii lọwọlọwọ. Ọba Alabi sọ siwaju pe asiko ti to fun ọmọ Ekiti lati jẹ aarẹ nitori ipinlẹ naa ti ṣatilẹyin fawọn mi-in lati de ipo ọhun, bẹẹ lo ṣeleri pe gbogbo ọba ipinlẹ naa ni yoo ṣatilẹyin fun Fayẹmi.


Ọlọpaa ti mu meji lara awọn janduku to fajọngbọn l’Ebute-Mẹta

Faith Adebọla, Eko Latari bawọn janduku kan ṣe da wahala silẹ l’Opopona Herbert Macauly, lagbegbe Ebute-Mẹta, ni Yaba, ipinlẹ Eko, lọsan-an Ọjọbọ, Wẹsidee yii, ileeṣẹ ọlọpaa lawọn ti bomi pana rukerudo ọhun, ọwọ awọn si ti ba meji lara awọn ewele ọmọ to dana ijọngbọn ọhun, iyẹn Tunde Rosanye, ẹni ọdun mọkandinlogoji, ati Muyideen Ayede, ẹni ogun ọdun. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko to sọrọ nipa iṣẹlẹ yii f’ALAROYE ninu atẹjade kan sọ pe lara awọn nnkan ija ti wọn ri gba lọwọ awọn afurasi ọdaran ọhun ni ibọn ibilẹ kan, awọn katiriiji ọta ibọn ti wọn ti yin ateyi ti wọn o ti i yin, ada meji, ọbẹ mẹta, foonu alagbeeka kan ati baagi kekere kan ti wọn fi nko awọn nnkan ija kiri. O ni kawọn ọlọpaa too debi iṣẹlẹ ọhun, awọn ọmọ iṣọta yii ti n da awọn eeyan lọna, wọn n gba awọn dukia wọn bii foonu, ṣeeni ọrun ati owo, eyi si mu kawọn araalu ko ọkan soke, ti wọn n sa kijokijo. Ipe tawọn ọlọpaa gba lori aago wọn leralera lo mu ki wọn tete yọju sibi iṣẹlẹ ọhun, bawọn ọmọ ganfe naa si ṣe ri mọto ọlọpaa ni wọn fẹsẹ fẹ ẹ. Ni bayii, Adejọbi lawọn ọtẹlẹmuyẹ ti wa laarin igboro lagbegbe naa, wọn n fimu finlẹ lati wa awọn to sa lọ nibikibi ti wọn ba mori mu si. O lawọn meji tọwọ ba yii ti balẹ sahaamọ ẹka ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, wọn ti n ran awọn agbofinro lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn, ko si ni i pẹ ti wọn maa foju wọn bale-ẹjọ, gẹgẹ bi aṣẹ ti Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, Hakeem Odumosu, pa.


Mẹkaniiki fẹṣẹ yọ eyin kọsitọma ẹ l’Agege

Faith Adebọla, Eko Ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn kan, Micheal Adeniyi, ti n kawọ pọnyin rojọ ni kootu Majisreeti to wa n’Ikẹja, nipinlẹ Eko, latari bi wọn ṣe lọkunrin naa lu kọsitọma ẹ, Adebayọ Salau, lalubami, o tun da ikuuku bo o titi teyin ẹ fi fo yọ. Nigba tẹjọ ọhun waye l’Ọjọbọ, Wẹsidee yii, Agbefọba, ASP Raji Akeem, ṣalaye pe iṣẹ mẹkaniiki ni afurasi ọdaran yii n ṣe, ọkada ati kẹkẹ Maruwa lo maa n ba awọn eeyan tunṣe ni ṣọọbu ẹ to wa l’Opopona Oyemẹkun, l’Agege, Agege ọhun si loun naa n gbe. Kẹkẹ Maruwa ni wọn ni Salau n gun ni tiẹ, o n fi kẹkẹ naa kero l’Agege ni, kẹkẹ yii lo dẹnu kọlẹ lọjọ kẹrin, oṣu ki-in-ni, ọdun yii, to fi gbe e lọ si ṣọọbu Micheal. Micheal ni ẹgbẹrun meje loun maa gba fowo iṣẹ atawọn paati (parts) toun maa ra lati ṣe e, wọn si jọ ṣadehun. Wọn ni Salau tọwọ bapo, o sanwo ọhun fun Micheal, iyẹn si ṣeleri fun un pe ko pada waa gba a l’Ọjọruu, Wẹsidee, to to tẹle e. Ṣugbọn nigba to di ọjọ kẹta ti wọn fadehun si, naa ko ti i kuro lojukan to wa, wọn ni Micheal o de’di ẹ debii pe o maa tun un ṣe, eyi si bi kọsitọma ẹ ninu gidi, lọrọ ba di awuyewuye laarin wọn. Awuyewuye naa lo pada dija, ti wọn fi yọwọ ẹṣẹ sira wọn, afi bi wọn ṣe ni ẹṣẹ Micheal ṣe kongẹ ẹnu Salau, ẹṣẹ naa si ka a leyin kan sọnu, gbogbo oju ati ete ẹ naa si wu kudugbukudugbu, lọrọ ba di tọlọpaa.


Micheal ni ẹgbẹrun meje loun maa gba fowo iṣẹ atawọn paati (parts) toun maa ra lati ṣe e, wọn si jọ ṣadehun. Wọn ni Salau tọwọ bapo, o sanwo ọhun fun Micheal, iyẹn si ṣeleri fun un pe ko pada waa gba a l’Ọjọruu, Wẹsidee, to to tẹle e. Ṣugbọn nigba to di ọjọ kẹta ti wọn fadehun si, naa ko ti i kuro lojukan to wa, wọn ni Micheal o de’di ẹ debii pe o maa tun un ṣe, eyi si bi kọsitọma ẹ ninu gidi, lọrọ ba di awuyewuye laarin wọn. Awuyewuye naa lo pada dija, ti wọn fi yọwọ ẹṣẹ sira wọn, afi bi wọn ṣe ni ẹṣẹ Micheal ṣe kongẹ ẹnu Salau, ẹṣẹ naa si ka a leyin kan sọnu, gbogbo oju ati ete ẹ naa si wu kudugbukudugbu, lọrọ ba di tọlọpaa. Wọn ni lafurasi ọdaran naa kọkọ sa lọ, wọn o ri i nile ati ṣọọbu ẹ fọsẹ diẹ, ṣugbọn o pada yọju, awọn agbofinro si fi i sahaamọ titi ti wọn fi pari iṣẹ iwadii, to fi waa dero kootu. Lara ẹsun ti wọn fi kan olujẹjọ yii ni pe o huwa to le da alaafia ilu ru, o tun ṣakọlu si ọmọlakeji ẹ debi to fi ṣepalara fun un, wọn tun ni niṣe lo fẹtan gba owo lọwọ olujẹjọ. Amọ nigba ti ẹjọ kan Micheal, o loun ko jẹbi.


Wọn ni lafurasi ọdaran naa kọkọ sa lọ, wọn o ri i nile ati ṣọọbu ẹ fọsẹ diẹ, ṣugbọn o pada yọju, awọn agbofinro si fi i sahaamọ titi ti wọn fi pari iṣẹ iwadii, to fi waa dero kootu. Lara ẹsun ti wọn fi kan olujẹjọ yii ni pe o huwa to le da alaafia ilu ru, o tun ṣakọlu si ọmọlakeji ẹ debi to fi ṣepalara fun un, wọn tun ni niṣe lo fẹtan gba owo lọwọ olujẹjọ. Amọ nigba ti ẹjọ kan Micheal, o loun ko jẹbi. Adajọ faaye beeli ẹgbẹrun lọna aadọta naira (#50,000) ati ẹlẹrii kan to ni dukia to jọju silẹ fun un. Bi ko ba si kaju beeli, o ni kawọn ọlọpaa ṣi da a pada sahaamọ wọn titi di ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kẹta, tigbẹẹjọ yoo maa tẹsiwaju.


Adajọ faaye beeli ẹgbẹrun lọna aadọta naira (#50,000) ati ẹlẹrii kan to ni dukia to jọju silẹ fun un. Bi ko ba si kaju beeli, o ni kawọn ọlọpaa ṣi da a pada sahaamọ wọn titi di ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu kẹta, tigbẹẹjọ yoo maa tẹsiwaju.


Ilé-ẹjọ́ ju akẹkọọ girama to n ṣe ‘Yahoo’ ṣẹwọn oṣu meje n’lbadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ọmọdekunrin ẹni ọdun mejilelogun (22) kan, Matthew Daniel Ogwuche ti dero ẹwọn n’Ibadan. Yahoo ni wọn lọmọkunrin naa n ṣe, ìyẹn ni pé o n lu awọn eeyan ni jibiti kaakiri lori ẹrọ ayelujara. Eyi ladajọ ilé-ẹjọ́ gíga ijọba apapọ to wa laduugbo Ring Road, n’Ibadan, Onídàájọ Patrick Ajoku, ṣe sọ ọ ṣẹwọn oṣu meje lọjọ kẹtalelogun, oṣù keji, ọdún 2021, ti i ṣe ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, akẹkọọ ileewe gírámà ni Daniel, ṣugbọn Karlee Grey lorukọ to n lo lori ẹrọ ayélujára gbogbo lati maa fi lu awọn eeyan ni jibiti Owo ìfà ti ọmọkùnrin ẹni ọdun mejilelogun naa ti bẹrẹ sí í rí lo jẹ ko pa ileewe tị̣̀, to sì dojú kọ jibiti lilu ti wọn n pe ni ‘Yahoo’ loju paali. Àjọ Economic Aand Financial Crimes Commission, EFCC, lo pe Daniel lẹjọ sí kootu fun ẹsun jibiti lẹyin to lù ẹnikan ni jibiti ojilelẹgbẹta dọ́là o le marun-un (645) eyi to le lẹgbẹrun lọna ojilerugba owo naira ilẹ yii (₦ 246,100). Lẹyin ti Onídàájọ Ajoku ti sọ ọmọ Ibo yii ṣẹwọn oṣu meje, ile-ẹjọ tun pàṣẹ pé kó dá gbogbo owo to fi ọna eru gba lọwọ ẹni ẹlẹni pada.


Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, akẹkọọ ileewe gírámà ni Daniel, ṣugbọn Karlee Grey lorukọ to n lo lori ẹrọ ayélujára gbogbo lati maa fi lu awọn eeyan ni jibiti Owo ìfà ti ọmọkùnrin ẹni ọdun mejilelogun naa ti bẹrẹ sí í rí lo jẹ ko pa ileewe tị̣̀, to sì dojú kọ jibiti lilu ti wọn n pe ni ‘Yahoo’ loju paali. Àjọ Economic Aand Financial Crimes Commission, EFCC, lo pe Daniel lẹjọ sí kootu fun ẹsun jibiti lẹyin to lù ẹnikan ni jibiti ojilelẹgbẹta dọ́là o le marun-un (645) eyi to le lẹgbẹrun lọna ojilerugba owo naira ilẹ yii (₦ 246,100). Lẹyin ti Onídàájọ Ajoku ti sọ ọmọ Ibo yii ṣẹwọn oṣu meje, ile-ẹjọ tun pàṣẹ pé kó dá gbogbo owo to fi ọna eru gba lọwọ ẹni ẹlẹni pada. Bakan naa ladajọ tun pàṣẹ pé kí awọn agbofinro gba awọn dukia to fi owo jibiti ọhún ra, bíi ẹrọ àgbélétan (lápútọ́ọ́pù) ati ẹrọ ibanisọrọ rẹ kan ti wọn n pe ni Infinix S4, lọwọ ẹ, ki awọn dukia naa sì di tijọba apapọ lọgan.


Bakan naa ladajọ tun pàṣẹ pé kí awọn agbofinro gba awọn dukia to fi owo jibiti ọhún ra, bíi ẹrọ àgbélétan (lápútọ́ọ́pù) ati ẹrọ ibanisọrọ rẹ kan ti wọn n pe ni Infinix S4, lọwọ ẹ, ki awọn dukia naa sì di tijọba apapọ lọgan.


Ọwọ ẹsọ Amọtẹkun tẹ awọn Fulani to n gbe ibọn da ẹran l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọwọ awọn ẹsọ Amọtẹkun ẹka ipinlẹ Ondo ti tẹ awọn Fulani darandaran mẹta pẹlu awọn nnkan ija oloro tí wọn n gbe rin lasiko ti wọn n daran. Awọn mẹtẹẹta ọhun la gbọ pe wọn fi pampẹ ọba gbe ninu igbo ọba lẹyin ti Gomina Rotimi Akeredolu ti pasẹ pe kawọn to ba n ṣamulo igbo ọba lọna aitọ tete kuro laarin ọjọ meje pere. Awọn Fulani ọhun ni wọn foju bale-ẹjọ lọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii lori ẹsun, gbigbimọ-pọ huwa to lodi sofin, biba awọn nnkan ija oloro ni ikawọ wọn ati wiwọ inu igbo ọba lọna aitọ. Onidaajọ Daramọla Ṣekoni ni ki wọn lọọ fawọn olujẹjọ mẹtẹẹta pamọ sọgba ẹwọn lẹyin ti wọn ba ti ṣayẹwo arun Korona fun wọn, ti wọn si ri i daju pe ko si aisan náà lara wọn. Ọjọ kẹrindinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun 2021, ladajọ ni igbẹjọ yoo tun maa tẹsiwaju.


Ibọn mẹta ni wọn ba lọwọ Mojeed atọrẹ ẹ ti wọn fi n jale ni Mushin

Faith Adebọla, Eko Adugbo kan wa ni Mushin ti wọn n pe ni Alakara, nipinlẹ Eko, ibẹ lọwọ awọn agbofinro ti tẹ gende mejikan, yii, Mojeed Satan, ẹni ọdun mejidinlọgbọn, ati Kudaisi Ajetunmọbi, ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, ti wọn fẹsun kan pe adigunjale gidi ni wọn. Aago marun-in irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ni wọn lawọn afurasi mejeeji ko sakolo ọlọpaa nigba ti DPO ọlọpaa teṣan Alakara atawọn eeyan ẹ n patiroolu kiri agbegbe ọhun. Alaye ti Olumuyiwa Adejọbi ṣe lori iṣẹlẹ ọhun ni pe ori ọkada Bajaj kan lawọn afurasi ọdaran mejeeji yii wa, awọn ọlọpaa lo fura si wọn, ni wọn ba da wọn duro, wọn yẹ ara wọn wo, lo ba di pe ibọn ilewọ pompo ti wọn n pe ni Beretta pistols, ni wọn ba lapo wọn. Wọn tun ba mẹta ẹya ara ibọn ti wọn maa n ko ọta ibọn si tawọn eleebo n pe ni magasiini (magazine), lọwọ wọn pẹlu katiriiji ọta ibọn mejilelogun ti wọn o ti i yin. Nigba tawọn ọlọpaa beere ohun ti wọn n fi ibọn ati ọta naa ṣe, wọn ko ri alaye gidi kan ṣe, ọrọ awọn mejeeji ko si jọ ara wọn. Wọn tun bi wọn leere iṣẹ ti wọn n ṣe, kantankantan ni wọn ni wọn n sọ jade, wọn o niṣẹ pato kan, lawọn ọlọpaa ba gba ẹru ofin ti wọn ko dani, wọn si fi pampẹ ọba gbe wọn.


Wọn tun ba mẹta ẹya ara ibọn ti wọn maa n ko ọta ibọn si tawọn eleebo n pe ni magasiini (magazine), lọwọ wọn pẹlu katiriiji ọta ibọn mejilelogun ti wọn o ti i yin. Nigba tawọn ọlọpaa beere ohun ti wọn n fi ibọn ati ọta naa ṣe, wọn ko ri alaye gidi kan ṣe, ọrọ awọn mejeeji ko si jọ ara wọn. Wọn tun bi wọn leere iṣẹ ti wọn n ṣe, kantankantan ni wọn ni wọn n sọ jade, wọn o niṣẹ pato kan, lawọn ọlọpaa ba gba ẹru ofin ti wọn ko dani, wọn si fi pampẹ ọba gbe wọn. Adejọbi lawọn afurasi mejeeji ti balẹ si Panti, ni Yaba, lọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, ibẹ ni wọn ti n ṣalaye ara wọn fawọn to n ṣiṣẹ iwadii. Ti eleyii ba pari ni wọn yoo wọ wọn lọ siwaju adajọ lọrọ kan fun wọn.


Adejọbi lawọn afurasi mejeeji ti balẹ si Panti, ni Yaba, lọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, ibẹ ni wọn ti n ṣalaye ara wọn fawọn to n ṣiṣẹ iwadii. Ti eleyii ba pari ni wọn yoo wọ wọn lọ siwaju adajọ lọrọ kan fun wọn.


Wọn lawọn Fulani tun dana sun ina oorun (Solar) tawọn araalu Awowo n lo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ni nnkan bii ọwọ irọlẹ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, ni iroyin gba igboro pe awọn kan ti wọn fura si pe Fulani darandaran ni wọn, fi ina si ile agbara mọnamọna (Solar) to wa ni ilu Awowo, nijọba ibilẹ Ewekoro, nipinlẹ Ogun, wọn si jo o kanlẹ raurau. Gẹgẹ bi Alawowo ti Awowo, Ọba AbdulGafar Ọlasunkanmi Tijani, ṣe wi, o ni awọn Fulani ni wọn sọna sile agbara Solar naa, eyi ti owo rẹ to ẹgbẹrun mẹẹẹdogun pọn-un bi a ba ṣi i ni owo oyinbo. Ko sẹni to ri awọn to ṣiṣẹ ibi naa mu, nitori ko sẹni to mọ igba ti wọn sọna si ile agbara naa, ina ti n jiṣẹ ti wọn ran an kawọn ara ilu too ri i pe nnkan ti ṣe


Kootu ju Mary sẹwọn l’Abẹokuta, wọn lo lu iya onirẹsi ni jibiti miliọnu marundinlogoji

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Ọmọ jayejaye ati gbajumọ obinrin ni Mary Maisirat Akerele, n’Idiroko, ipinlẹ Ogun, bẹẹ lawọn eeyan mọ ọn si oniṣowo pẹlu. Ṣugbọn arẹwa obinrin naa ti wa lọgba ẹwọn Ibara bayii, nitori EFCC ti mu un pe o lu jibiti miliọnu marundinlogoji, ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta ati ogun naira (35,520,000). Adajọ ile-ẹjọ giga ipinlẹ Ogun ( Kootu Kẹrin) Onidaajọ Abiọdun Akinyẹmi, lo paṣẹ lọjọ Mọnde, ọjọ kejilelogun, oṣu keji, pe ki wọn ju Mary ti wọn fẹsun jibiti marun-un kan, sẹwọn titi di ọjọ kẹrin, oṣu kẹta, ti wọn yoo jiroro lori beeli rẹ. Gẹgẹ bi Agbẹnusọ EFCC , Wilson Uwujaren, ṣe ṣalaye. O ni wahala bẹrẹ si i de ba Mary, ẹni ọdun mẹrindinlaaadọta, nigba to gba owo yii lọwọ obinrin kan, Alaaja Fausia Ọladọja Abikẹ, pẹlu adehun pe oun yoo ko irẹsi tirela mẹrin fun un lati ileeṣẹ onirẹsi kan to wa ni Bida, nipinlẹ Niger. Agbẹnusọ EFCC tẹsiwaju pe ṣugbọn kaka ki Mary, ẹni ti orukọ okoowo rẹ n jẹ Goodness of Jesus Global Ventures, ko irẹsi lọ fun Alaaja Fausia to gbowo rẹpẹtẹ lọwọ ẹ, o ni niṣe lo fowo ọhun ṣe faaji ara ẹ, irẹsi kan lo kere ju, ko si tẹ iya to kowo fun un lọwọ.


Gẹgẹ bi Agbẹnusọ EFCC , Wilson Uwujaren, ṣe ṣalaye. O ni wahala bẹrẹ si i de ba Mary, ẹni ọdun mẹrindinlaaadọta, nigba to gba owo yii lọwọ obinrin kan, Alaaja Fausia Ọladọja Abikẹ, pẹlu adehun pe oun yoo ko irẹsi tirela mẹrin fun un lati ileeṣẹ onirẹsi kan to wa ni Bida, nipinlẹ Niger. Agbẹnusọ EFCC tẹsiwaju pe ṣugbọn kaka ki Mary, ẹni ti orukọ okoowo rẹ n jẹ Goodness of Jesus Global Ventures, ko irẹsi lọ fun Alaaja Fausia to gbowo rẹpẹtẹ lọwọ ẹ, o ni niṣe lo fowo ọhun ṣe faaji ara ẹ, irẹsi kan lo kere ju, ko si tẹ iya to kowo fun un lọwọ. Ọdun 2018 ni Mary gba owo yii diẹdiẹ lọwọ Alaaja Fausia niluu Abẹokuta gẹgẹ bi agbẹnusọ ṣe wi. Latigba naa ni ko si ko ọja lọ fun Alaaja, bẹẹ ni ko da owo rẹ pada fun un. Nigba to n fesi, olujẹjọ loun ko jẹbi awọn ẹsun marun-un ti ijọba fi kan oun.


Ọdun 2018 ni Mary gba owo yii diẹdiẹ lọwọ Alaaja Fausia niluu Abẹokuta gẹgẹ bi agbẹnusọ ṣe wi. Latigba naa ni ko si ko ọja lọ fun Alaaja, bẹẹ ni ko da owo rẹ pada fun un. Nigba to n fesi, olujẹjọ loun ko jẹbi awọn ẹsun marun-un ti ijọba fi kan oun. Lọọya rẹ, H. A. Omikunle, rọ kootu pe ki wọn fun onibaara oun ni aaye beeli, ko maa ti ile waa jẹjọ. Ṣugbọn lọọya to n ṣoju fun EFCC, Shamsuddeen Bashir, ta ko eyi. O ni ki Adajọ ma fun Mary ni beeli, nitori wọn ti fun un ri ti ko tẹle awọn ofin to de beeli ti wọn fun un.


Lọọya rẹ, H. A. Omikunle, rọ kootu pe ki wọn fun onibaara oun ni aaye beeli, ko maa ti ile waa jẹjọ. Ṣugbọn lọọya to n ṣoju fun EFCC, Shamsuddeen Bashir, ta ko eyi. O ni ki Adajọ ma fun Mary ni beeli, nitori wọn ti fun un ri ti ko tẹle awọn ofin to de beeli ti wọn fun un. Bi Adajọ Akinyẹmi ṣe gbọ eyi lo ni ki wọn maa gbe Mary Akerele lọ sọgba ẹwọn Ibara, ko wa nibẹ titi di ọjọ kẹrin, oṣu kẹta, ti wọn yoo ṣiṣẹ lori beeli to fẹẹ gba.


Bi Adajọ Akinyẹmi ṣe gbọ eyi lo ni ki wọn maa gbe Mary Akerele lọ sọgba ẹwọn Ibara, ko wa nibẹ titi di ọjọ kẹrin, oṣu kẹta, ti wọn yoo ṣiṣẹ lori beeli to fẹẹ gba.


Aṣofin mẹta tun darapọ mọ APC l’Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Afikun ti ba iye awọn aṣofin to jẹ ọmọ ẹgbẹ APC nileegbimọ aṣofin ipinlẹ Ogun. Eyi waye lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji, nigba ti awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu African Democratic Congress(ADC) mẹta to wa nile igbimọ naa, iyẹn Ọnarebu Jẹmili Akingbade, Adegoke Adeyanju ati Wahab Haruna, lawọn ko ṣe ADC mọ, APC lawọn fẹẹ maa ṣe bayii. Eyi tumọ si pe ninu aṣofin mẹrindinlọgbọn (26) to so ile-igbimọ aṣofin Ogun ro, mẹẹẹdọgbọn(25) lo to di ọmọ ẹgbẹ APC bayii, ẹni kan ṣoṣo to ku lo jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP. Ninu ijokoo ile aṣofin naa to waye lọfiisi wọn l’Oke-Mosan, ni Abẹnugan ile, Ọnarebu Ọlakunle Oluọmọ, ti ka lẹta tawọn ọmọ ẹgbẹ mẹta yii kọ lati fi kede pe awọn ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu Onigbaalẹ. Oluọmọ sọ pe awọn mẹtẹẹta naa darapọ mọ APC ki wọn le sa ipa wọn fun ilọsiwaju ipinlẹ Ogun. Wọn tun sọ pe ija abẹnu wa ninu ẹgbẹ tawọn ti kuro, awọn si ti ba awọn aṣaaju awọn sọ ọ kawọn too gbe igbesẹ lati darapọ mọ ẹgbẹ Onitẹsiwaju ti i ṣe APC.


Aṣofin mẹta tun darapọ mọ APC l’Ogun

Ninu ijokoo ile aṣofin naa to waye lọfiisi wọn l’Oke-Mosan, ni Abẹnugan ile, Ọnarebu Ọlakunle Oluọmọ, ti ka lẹta tawọn ọmọ ẹgbẹ mẹta yii kọ lati fi kede pe awọn ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu Onigbaalẹ. Oluọmọ sọ pe awọn mẹtẹẹta naa darapọ mọ APC ki wọn le sa ipa wọn fun ilọsiwaju ipinlẹ Ogun. Wọn tun sọ pe ija abẹnu wa ninu ẹgbẹ tawọn ti kuro, awọn si ti ba awọn aṣaaju awọn sọ ọ kawọn too gbe igbesẹ lati darapọ mọ ẹgbẹ Onitẹsiwaju ti i ṣe APC. Lọjọ yii naa ni wọn mẹnu ba ipo to ba ni lọkan jẹ ti papa iṣere Mudal Lawal to wa ni Aṣero, l’Abẹokuta, wa. Awọn aṣofin sọ pe papa iṣere ti wọn fi n ranti Oloogbe Muda Lawal to jẹ ọkan pataki agbabọọlu fun Naijiria ko ṣee ri mọ rara, o si yẹ kijọba Gomina Dapọ Abiọdun ṣe igbedide rẹ kia, nitori akọni ti wọn fi sọri rẹ, ati nitori anfaani to yẹ ko maa ti ibẹ jade. Ṣa, ile fẹnu ko si pe ki ileeṣẹ to n ri si ere idaraya ati ọrọ awọn ọdọ, mu ẹda iwe ilẹ (survey) papa yii wa, ki wọn si pese akọsilẹ orukọ awọn to n ta ọja tabi ni ile okoowo ninu ọgba naa, ki kaluku le ṣe ẹtọ ẹ nipa sisanwo to ba yẹ ki wọn maa san fun ibi ti wọn ti n ṣòwò yii.


Aṣofin mẹta tun darapọ mọ APC l’Ogun

Lọjọ yii naa ni wọn mẹnu ba ipo to ba ni lọkan jẹ ti papa iṣere Mudal Lawal to wa ni Aṣero, l’Abẹokuta, wa. Awọn aṣofin sọ pe papa iṣere ti wọn fi n ranti Oloogbe Muda Lawal to jẹ ọkan pataki agbabọọlu fun Naijiria ko ṣee ri mọ rara, o si yẹ kijọba Gomina Dapọ Abiọdun ṣe igbedide rẹ kia, nitori akọni ti wọn fi sọri rẹ, ati nitori anfaani to yẹ ko maa ti ibẹ jade. Ṣa, ile fẹnu ko si pe ki ileeṣẹ to n ri si ere idaraya ati ọrọ awọn ọdọ, mu ẹda iwe ilẹ (survey) papa yii wa, ki wọn si pese akọsilẹ orukọ awọn to n ta ọja tabi ni ile okoowo ninu ọgba naa, ki kaluku le ṣe ẹtọ ẹ nipa sisanwo to ba yẹ ki wọn maa san fun ibi ti wọn ti n ṣòwò yii. Wọn ni ki wọn gbe iwe owo to wọle lati papa iṣere naa lati ọdun 2015 titi di asiko yii jade, ki ile le mọ iye to wọle ati iye ti wọn na sita nibẹ.


Aṣofin mẹta tun darapọ mọ APC l’Ogun

Wọn ni ki wọn gbe iwe owo to wọle lati papa iṣere naa lati ọdun 2015 titi di asiko yii jade, ki ile le mọ iye to wọle ati iye ti wọn na sita nibẹ.


Sunday n gbeja aburo ẹ, lo ba gun alajọgbele wọn nigo pa l’Oṣodi

Faith Adebọla, Eko Ọgbẹni Chibuike Nwanne, ẹni ọdun mẹtalelogoji, to ṣegbeyawo lọdun to kọja yii, tiyawo ẹ ṣi wa ninu oyun ti doloogbe o. Sunday Amaefula ni wọn lo gun un lọbẹ pa lọjọ Aje, Mọnde yii, wọn lo fẹẹ gbeja aburo ẹ ni. Nnkan bii aago kan aabọ oru ọjọ naa niṣẹlẹ ibanujẹ naa waye, wọn ni ko ju bii wakati meji aabọ toloogbe naa atiyawo ẹ ṣẹṣẹ ti pati kan de ni, nija ọhun bẹrẹ nile wọn to wa l’Ojule kẹjọ, Opopona Akpaku, ni Mafoluku, Oṣodi, nipinlẹ Eko. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, DSP Olumuyiwa Adejọbi, ṣalaye ninu atẹjade to fi sọwọ s’ALAROYE pe alajọgbele ni oloogbe yii ati Sunday Amaefula, pẹlu aburo Sunday kan, Ifeanyi Emmanuel. Wọn ni ki ọkọọyawo naa too jade lọ si pati lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, to ṣaaju ọjọ iṣẹlẹ yii loun ati Ifeanyi ti ṣe gbolohun asọ kan ninu ile ọhun, wọn si bu ara wọn gidi. Ẹjọ ija yii la gbọ pe Ifeanyi ro fun ẹgbọn ẹ nigba tiyẹn dari de, lọkunrin naa ba gẹgun de Chibuike, pe oun aa kọ ọ lọgbọn. Ko si pẹ ti Chibuike wọle loootọ ti ẹgbọn to fẹẹ gbeja aburo e yii fi tun fija pẹẹta pẹlu oloogbe naa.


Wọn ni ki ọkọọyawo naa too jade lọ si pati lọsan-an ọjọ Aiku, Sannde, to ṣaaju ọjọ iṣẹlẹ yii loun ati Ifeanyi ti ṣe gbolohun asọ kan ninu ile ọhun, wọn si bu ara wọn gidi. Ẹjọ ija yii la gbọ pe Ifeanyi ro fun ẹgbọn ẹ nigba tiyẹn dari de, lọkunrin naa ba gẹgun de Chibuike, pe oun aa kọ ọ lọgbọn. Ko si pẹ ti Chibuike wọle loootọ ti ẹgbọn to fẹẹ gbeja aburo e yii fi tun fija pẹẹta pẹlu oloogbe naa. Wọn ni pẹlu ibinu lafurasi ọdaran naa fi sare fa igo kan yọ, o pa a mọlẹ, lo ba da akufọ igo ọhun de ẹni to n ba ja latẹyin, bẹẹ loloogbe naa mudi lọọlẹ, wọn gbe e digbadigba lati du ẹmi, ṣugbọn o ti ku ki wọn too de ileewosan. Ni wọn ba lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa teṣan Makinde, l’Oṣodi, leti. Wọn ti waa fi pampẹ ofin gbe Sunday, wọn si ti fi i ṣọwọ sọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba.


Wọn ni pẹlu ibinu lafurasi ọdaran naa fi sare fa igo kan yọ, o pa a mọlẹ, lo ba da akufọ igo ọhun de ẹni to n ba ja latẹyin, bẹẹ loloogbe naa mudi lọọlẹ, wọn gbe e digbadigba lati du ẹmi, ṣugbọn o ti ku ki wọn too de ileewosan. Ni wọn ba lọọ fọrọ naa to awọn ọlọpaa teṣan Makinde, l’Oṣodi, leti. Wọn ti waa fi pampẹ ofin gbe Sunday, wọn si ti fi i ṣọwọ sọdọ awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba.


Ko pẹ ti Abiọdun ati Mustapha tẹwọn de ni wọn tun fibọn ja ọkada gba ni Ṣagamu

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Akọsilẹ ijọba lori Abiọdun Ọshọba ati Mustapha Ṣakiru ni pe ẹlẹwọn ni wọn. Ọdun 2020 to kọja yii ni wọn ṣẹṣẹ fi wọn silẹ lọgba ẹwọn Igbeba, n’Ijẹbu-Ode. Afi bi wọn ṣe jade tan to tun jẹ ọkada ni wọn fibọn gba lọjọ kejilelogun, oṣu keji yii, ni Ṣagamu, nibi ti wọn ti n sa lọ lọwọ palaba wọn ti segi. Ọlọkada kan torukọ ẹ n jẹ Aminu Iliyasu ni wọn ni ko gbe awọn lọ si otẹẹli kan ni Ṣagamu, nigba tiyẹn ko si mọ pe wọn lero mi-in lọkan, o gbe wọn loootọ. Nibi ti wọn ti n rin irinajo naa lọwọ ni wọn ti yọ ibọn si ọlọkada Bajaj ti nọmba ẹ jẹ SGM 965VQ naa, wọn ni ko duro bẹẹ ko sọkalẹ, ko gbe ọkada naa fawọn, ko si fa eti ẹ mejeeji, ko maa sa lọ. Aminu ọlọkada ṣe bi wọn ṣe wi, ṣugbọn ko gba kamu sara bẹẹ, teṣan ọlọpaa Ṣagamu lo gba lọ gẹgẹ bi Oyeyẹmi Abimbọla, Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe fidi ẹ mulẹ.


Ọlọkada kan torukọ ẹ n jẹ Aminu Iliyasu ni wọn ni ko gbe awọn lọ si otẹẹli kan ni Ṣagamu, nigba tiyẹn ko si mọ pe wọn lero mi-in lọkan, o gbe wọn loootọ. Nibi ti wọn ti n rin irinajo naa lọwọ ni wọn ti yọ ibọn si ọlọkada Bajaj ti nọmba ẹ jẹ SGM 965VQ naa, wọn ni ko duro bẹẹ ko sọkalẹ, ko gbe ọkada naa fawọn, ko si fa eti ẹ mejeeji, ko maa sa lọ. Aminu ọlọkada ṣe bi wọn ṣe wi, ṣugbọn ko gba kamu sara bẹẹ, teṣan ọlọpaa Ṣagamu lo gba lọ gẹgẹ bi Oyeyẹmi Abimbọla, Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Ogun ṣe fidi ẹ mulẹ. Teṣan yii ni wọn ti mu awọn fijilante mọra, n ni wọn ba di gbogbo ọna to jade ni GRA Ṣagamu yii, ohun to si ran wọn lọwọ ti wọn fi ri awọn afurasi mejeeji naa mu niyẹn. Abiọdun ati Mustapha ti ka nọmba ara ọkada naa penpe, ko see ri i lara rẹ mọ. Ṣugbọn bi Abiọdun ṣe ri awọn ọlọpaa ti wọn n ṣọ ọna ti wọn n gba bọ, niṣe lo fi ọkada naa silẹ, to bẹrẹ si i fi ẹsẹ rẹ sare lọ.


Teṣan yii ni wọn ti mu awọn fijilante mọra, n ni wọn ba di gbogbo ọna to jade ni GRA Ṣagamu yii, ohun to si ran wọn lọwọ ti wọn fi ri awọn afurasi mejeeji naa mu niyẹn. Abiọdun ati Mustapha ti ka nọmba ara ọkada naa penpe, ko see ri i lara rẹ mọ. Ṣugbọn bi Abiọdun ṣe ri awọn ọlọpaa ti wọn n ṣọ ọna ti wọn n gba bọ, niṣe lo fi ọkada naa silẹ, to bẹrẹ si i fi ẹsẹ rẹ sare lọ. Awọn ọlọpaa naa gba tọ ọ, wọn si ri i mu. Bi wọn ṣe mu un ni wọn mu Mustpaha, iwadii si fidi ẹ mulẹ pe ọdun 2016 ni Ṣakiru Mustpha wọ ọgba ẹwọn, nitori tirela ti wọn lo ko lọna, to si fẹẹ ja gba. Ọdun 2019 ni Abiọdun ṣẹwọn ni tiẹ, Alukoro sọ pe foonu lo ja gba to fi di ero ọgba ẹwọn.


Awọn ọlọpaa naa gba tọ ọ, wọn si ri i mu. Bi wọn ṣe mu un ni wọn mu Mustpaha, iwadii si fidi ẹ mulẹ pe ọdun 2016 ni Ṣakiru Mustpha wọ ọgba ẹwọn, nitori tirela ti wọn lo ko lọna, to si fẹẹ ja gba. Ọdun 2019 ni Abiọdun ṣẹwọn ni tiẹ, Alukoro sọ pe foonu lo ja gba to fi di ero ọgba ẹwọn. Inu ẹwọn ọhun ni wọn ti pade, ni wọn ba di ọrẹ ojiji, wọn si pinnu lati da ikọ adigunjale tiwọn silẹ bi wọn ba ti jade. Bi wọn si ti gba ominira ni 2020 naa ni wọn bẹrẹ iṣẹ alọkolohun kigbe ọhun pada, to fi di pe wọn tun ko sọwọ lẹẹkeji. Ibọn ilewọ ibilẹ kan ati ọta ibọn ti wọn ko ti i yin lawọn ọlọpaa ba lọwọ wọn.


Inu ẹwọn ọhun ni wọn ti pade, ni wọn ba di ọrẹ ojiji, wọn si pinnu lati da ikọ adigunjale tiwọn silẹ bi wọn ba ti jade. Bi wọn si ti gba ominira ni 2020 naa ni wọn bẹrẹ iṣẹ alọkolohun kigbe ọhun pada, to fi di pe wọn tun ko sọwọ lẹẹkeji. Ibọn ilewọ ibilẹ kan ati ọta ibọn ti wọn ko ti i yin lawọn ọlọpaa ba lọwọ wọn. Ọga ọlọpaa pata nipinlẹ yii, CP Edward Ajogun, ti ni ki wọn ko wọn lọ sẹka iwadii, ibẹ ni wọn wa lasiko yii ti wọn n ṣe faaji wọn.


Ọga ọlọpaa pata nipinlẹ yii, CP Edward Ajogun, ti ni ki wọn ko wọn lọ sẹka iwadii, ibẹ ni wọn wa lasiko yii ti wọn n ṣe faaji wọn.


Ọdọ Sikiru ni Sakiru ti kọṣẹ ole jija, lo ba loun ti ji foonu bii ojilerugba (240)

Faith Adebọla, Eko Afi bii ikun loko ẹpa, bẹẹ lọrọ ole jija ati foonu jijigbe ṣe ri fun afurasi ọdaran kan, Ayọmide Sikiru, tọwọ awọn ọlọpaa ba yii. O ni aropọ foonu toun ti ji ti to ojilerugba (240). Ba a ṣe gbọ, ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa (Rapid Response Squard, RRS) ni wọn mu ọkunrin ẹni ọdun metadinlọgbọn yii ni aago mẹwaa alẹ ọjọ Aje, Mọnde, wọn lo ṣẹṣẹ ja baagi mama agbalagba kan gba tan ni, bọọsi ni mama naa fẹẹ wọ ni Ojodu-Berger, ti wọn fi fa baagi yọ mọ ọn lapa. Wọn ni bo ṣe yọ baagi tan, o yọ foonu inu baagi ọhun, o sọ baagi silẹ, lai mọ pe ero kan to fẹẹ wọle ṣakiyesi ohun to n ṣẹlẹ. Ero yii lo ṣọ fun un pe ko da foonu to ji yẹn pada, ṣugbọn Sikiru sẹ kanlẹ pe oun ko ji foonu kan, bẹẹ ni ko si gba ki wọn yẹ apo ẹ wo, lawọn eeyan ba gan-an lapa, wọn lọọ fẹjọ ẹ sun awọn ọlọpaa RRS to wa labẹ igi kan n’Iyana Oworo. Ko ri agidi ṣe fawọn ọlọpaa, ara ẹ ti balẹ nigba to ri wọn, ni wọn ba yẹ ara ẹ wo, wọn si ri foonu mama agbalagba ọhun lapo ẹ, Tecno Camon 12 kan bayii ni.


Wọn ni bo ṣe yọ baagi tan, o yọ foonu inu baagi ọhun, o sọ baagi silẹ, lai mọ pe ero kan to fẹẹ wọle ṣakiyesi ohun to n ṣẹlẹ. Ero yii lo ṣọ fun un pe ko da foonu to ji yẹn pada, ṣugbọn Sikiru sẹ kanlẹ pe oun ko ji foonu kan, bẹẹ ni ko si gba ki wọn yẹ apo ẹ wo, lawọn eeyan ba gan-an lapa, wọn lọọ fẹjọ ẹ sun awọn ọlọpaa RRS to wa labẹ igi kan n’Iyana Oworo. Ko ri agidi ṣe fawọn ọlọpaa, ara ẹ ti balẹ nigba to ri wọn, ni wọn ba yẹ ara ẹ wo, wọn si ri foonu mama agbalagba ọhun lapo ẹ, Tecno Camon 12 kan bayii ni. Yatọ si Tecno Camon 12 yii, wọn tun ba iPhone 7 mi-in, nigba ti wọn si yẹ foonu ọhun wo, wọn ri i pe oun kọ lo ni in, ni wọn ba kan si ẹni to ni in lori aago awọn ọrẹ torukọ wọn wa ninu foonu ọhun, oju-ẹsẹ niyẹn si ba wọn nibẹ, o ni wọn yọ foonu naa mọ oun lara ni lowurọ ọjọ naa. Awọn ọlọpaa wọ Sikiru de teṣan wọn, ibẹ lo ti jẹwọ pe ọsẹ meji loun fi kọṣẹ oriṣiiriṣii ọna teeyan fi le jale, o ni Ṣakiru kan lo fọwọ kinni ọhun han oun. Wọn lo tun jẹwọ pe ọdun kan atoṣu meji loun ti fi jale, ọjọ mẹta pere loun fi n ṣiṣẹ ole jija lọsẹ, opin ọsẹ lọwọ oun maa n dẹ ju, aropọ foonu toun si ti ri ko fi bẹẹ pọ, ko ju ojilerugba lọ, boun ṣe n ri i loun n ta a, toun si n fowo ẹ ṣaye ni toun.


Yatọ si Tecno Camon 12 yii, wọn tun ba iPhone 7 mi-in, nigba ti wọn si yẹ foonu ọhun wo, wọn ri i pe oun kọ lo ni in, ni wọn ba kan si ẹni to ni in lori aago awọn ọrẹ torukọ wọn wa ninu foonu ọhun, oju-ẹsẹ niyẹn si ba wọn nibẹ, o ni wọn yọ foonu naa mọ oun lara ni lowurọ ọjọ naa. Awọn ọlọpaa wọ Sikiru de teṣan wọn, ibẹ lo ti jẹwọ pe ọsẹ meji loun fi kọṣẹ oriṣiiriṣii ọna teeyan fi le jale, o ni Ṣakiru kan lo fọwọ kinni ọhun han oun. Wọn lo tun jẹwọ pe ọdun kan atoṣu meji loun ti fi jale, ọjọ mẹta pere loun fi n ṣiṣẹ ole jija lọsẹ, opin ọsẹ lọwọ oun maa n dẹ ju, aropọ foonu toun si ti ri ko fi bẹẹ pọ, ko ju ojilerugba lọ, boun ṣe n ri i loun n ta a, toun si n fowo ẹ ṣaye ni toun. Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Eko, lawọn ti fi ṣọwọ si Panti, ni Yaba, ibẹ lọrọ ẹ maa gba dele-ẹjọ laipẹ.


Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro ọlọpaa ipinlẹ Eko, lawọn ti fi ṣọwọ si Panti, ni Yaba, ibẹ lọrọ ẹ maa gba dele-ẹjọ laipẹ.


Ẹ nilo ilana ibilẹ lati gba ara yin loko ẹru Ilọrin- Oṣhogun Ile-Ifẹ

Stephen Ajagbe, Ilorin Oṣhoogun tilu Ile-Ifẹ, Ọba Ọlafinranye Ọladapọ, ti gba awọn Yoruba nijọba ibilẹ Moro, nipinlẹ Kwara, to n ja fun ominira labẹ oko ẹru ilu Ilọrin, lati fi ilana ibilẹ kun ọna ti wọn fi n ja ijangbara naa ki wọn le baa tete ri ọna lọ. Oṣhogun to ṣoju Arole Oodua, Ooni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, Ọjaja kin-in-ni, nibi idanilẹkọọ kan to waye niluu Jẹbba, nipinlẹ Kwara, ni o dara bawọn araalu ṣe n gba ọna ofin ati alaafia ja fun ẹtọ wọn, ṣugbọn yatọ si ilana ẹsin igbalode ti wọn fi n ja fun ẹtọ wọn, wọn tun ni lati lo abalaye nipa bibẹ awọn ooṣa ati alalẹ lọwẹ ki wọn le tete bọ. O ni oun ti gbọ gbogbo ẹdun ọkan awọn ọmọ Oodua to wa lagbegbe naa, oun yoo si gbe e tọ kabiyesi (Ooni Ifẹ) to ran oun niṣẹ. Awọn ara Moro ni ẹru tawọn ṣe labẹ ilu Ilọrin ti to gẹẹ, ni bayii, ominira lawọn n kigbe fun. Wọn fẹsun kan Emir Ilọrin pe o fi tipa mu ijọba ibilẹ Moro sabẹ isakoso Ilọrin, eyi ti wọn n pe ni Ilọrin Emirate Council, lati le maa gba gbogbo ẹtọ to ba tọ sijọba ibilẹ naa. Nibi idanilẹkọọ ọlọdọdun kan ti ajọ Millenium Initiatives on Societal Values, MISSAVS, gbe kalẹ ni wọn ti sọrọ naa.


Awọn ara Moro ni ẹru tawọn ṣe labẹ ilu Ilọrin ti to gẹẹ, ni bayii, ominira lawọn n kigbe fun. Wọn fẹsun kan Emir Ilọrin pe o fi tipa mu ijọba ibilẹ Moro sabẹ isakoso Ilọrin, eyi ti wọn n pe ni Ilọrin Emirate Council, lati le maa gba gbogbo ẹtọ to ba tọ sijọba ibilẹ naa. Nibi idanilẹkọọ ọlọdọdun kan ti ajọ Millenium Initiatives on Societal Values, MISSAVS, gbe kalẹ ni wọn ti sọrọ naa. Wọn ni ilu Ọyọ ati Ile-Ifẹ lawọn ti ṣẹ wa, awọn si ti n gbe ilu fun ọpọlọpọ ọdun ko too di pe wọn da Ilọrin silẹ. Awọn araalu naa sọ pe ara ọna ti Ilọrin fi n tẹ ori awọn ri, ti wọn si sọ awọn di ẹru labẹ wọn ni bi Ọba (Emir) Ilọrin, Ibrahim Sulu-Gambari, ṣe dina igbega awọn ọba Moro nitori ko le baa tẹsiwaju lati maa jẹ gaba lori wọn. Wọn ni fun apẹrẹ, awọn oyinbo to sakoso Naijiria ti ṣaaju ṣe igbega fun Ọhọrọ tilu Ṣhao, lọdun 1919, atawọn ọba mi-in to fi mọ Emir Ilọrin, ṣugbọn o jẹ ohun to ba awọn lọkan jẹ bi ijọba to n mojuto ẹkun Arewa (Northern Regional Government) ṣe fagi le igbega naa.


Wọn ni ilu Ọyọ ati Ile-Ifẹ lawọn ti ṣẹ wa, awọn si ti n gbe ilu fun ọpọlọpọ ọdun ko too di pe wọn da Ilọrin silẹ. Awọn araalu naa sọ pe ara ọna ti Ilọrin fi n tẹ ori awọn ri, ti wọn si sọ awọn di ẹru labẹ wọn ni bi Ọba (Emir) Ilọrin, Ibrahim Sulu-Gambari, ṣe dina igbega awọn ọba Moro nitori ko le baa tẹsiwaju lati maa jẹ gaba lori wọn. Wọn ni fun apẹrẹ, awọn oyinbo to sakoso Naijiria ti ṣaaju ṣe igbega fun Ọhọrọ tilu Ṣhao, lọdun 1919, atawọn ọba mi-in to fi mọ Emir Ilọrin, ṣugbọn o jẹ ohun to ba awọn lọkan jẹ bi ijọba to n mojuto ẹkun Arewa (Northern Regional Government) ṣe fagi le igbega naa. Wọn ṣalaye siwaju pe lẹyin igba ti iyẹn ṣẹlẹ, ijọba Alhaji Adamu Attah ati Gomina Mohammed Lawal tun ṣe igbega fun Ọhọrọ tilu Ṣhao ati Ọba Jẹbba, ṣugbọn si iyalẹnu awọn, Gomina Bukọla Saraki, toun naa jẹ ọmọ Ilọrin, fagi le igbega awọn ọba naa lati le tẹ Emir Ilọrin lọrun. Yatọ si eyi, awọn araalu ni iwa jibiti gbaa ni bijọba ṣe pin Moro si ẹkun Arewa (Kwara North) nilana oṣelu, ṣugbọn nitori ati tẹ ẹni kan lọrun ti wọn waa pin ijọba ibilẹ kan naa sabẹ Ẹmireeti Ilọrin to wa ni Aarin-Gbungbun Kwara (Kwara Central) lati le jẹ ki ọba Ilọrin maa gba ida marun-un ninu owo to n wọle sapo ijọba ibilẹ Moro loṣooṣu sapo ara rẹ. Wọn ni lati aye ijọba Ọgagun Sanni Abacha tijọba apapọ ti bẹrẹ yiyọ ida marun-un fun awọn ọba ni ọba Ilọrin ti n gba owo naa, ti ko si jẹ ki adari ilu kankan nijọba ibilẹ Moro janfaani rẹ.


Wọn ṣalaye siwaju pe lẹyin igba ti iyẹn ṣẹlẹ, ijọba Alhaji Adamu Attah ati Gomina Mohammed Lawal tun ṣe igbega fun Ọhọrọ tilu Ṣhao ati Ọba Jẹbba, ṣugbọn si iyalẹnu awọn, Gomina Bukọla Saraki, toun naa jẹ ọmọ Ilọrin, fagi le igbega awọn ọba naa lati le tẹ Emir Ilọrin lọrun. Yatọ si eyi, awọn araalu ni iwa jibiti gbaa ni bijọba ṣe pin Moro si ẹkun Arewa (Kwara North) nilana oṣelu, ṣugbọn nitori ati tẹ ẹni kan lọrun ti wọn waa pin ijọba ibilẹ kan naa sabẹ Ẹmireeti Ilọrin to wa ni Aarin-Gbungbun Kwara (Kwara Central) lati le jẹ ki ọba Ilọrin maa gba ida marun-un ninu owo to n wọle sapo ijọba ibilẹ Moro loṣooṣu sapo ara rẹ. Wọn ni lati aye ijọba Ọgagun Sanni Abacha tijọba apapọ ti bẹrẹ yiyọ ida marun-un fun awọn ọba ni ọba Ilọrin ti n gba owo naa, ti ko si jẹ ki adari ilu kankan nijọba ibilẹ Moro janfaani rẹ. “Awọn Baalẹ ọgọrun-un kan le mẹrindinlogoji ni Oloru, Ipaiye, Malete, Eji Dongari ati Lanwa to wa nijọba ibilẹ Moro to yẹ ki wọn lẹtọọ si i ko janfaani owo naa.” Ninu ọrọ tiẹ, oludanilẹkọọ ọjọ naa, Alagba Toyin Alabi, ni ṣaaju akoko yii, wọn ki i gba awọn ọmọ Moro laaye lati jokoo ṣe idanwo igbaniwọle sileewe girama lẹyin ti wọn ba jade ileewe alakọọbẹrẹ. Eyi lo ni o jẹ ọna lati maa tẹ awọn ara agbegbe naa ri, ki wọn ma baa gberi tabi tayọ. Bakan naa ẹwẹ, Dokita Reuben Kẹhinde Akano ni asiko ti to lati ṣe atunṣe gbogbo awọn ohun to lodi ti Ilọrin ti n ṣe fun awọn ara Moro tipẹ.


“Awọn Baalẹ ọgọrun-un kan le mẹrindinlogoji ni Oloru, Ipaiye, Malete, Eji Dongari ati Lanwa to wa nijọba ibilẹ Moro to yẹ ki wọn lẹtọọ si i ko janfaani owo naa.” Ninu ọrọ tiẹ, oludanilẹkọọ ọjọ naa, Alagba Toyin Alabi, ni ṣaaju akoko yii, wọn ki i gba awọn ọmọ Moro laaye lati jokoo ṣe idanwo igbaniwọle sileewe girama lẹyin ti wọn ba jade ileewe alakọọbẹrẹ. Eyi lo ni o jẹ ọna lati maa tẹ awọn ara agbegbe naa ri, ki wọn ma baa gberi tabi tayọ. Bakan naa ẹwẹ, Dokita Reuben Kẹhinde Akano ni asiko ti to lati ṣe atunṣe gbogbo awọn ohun to lodi ti Ilọrin ti n ṣe fun awọn ara Moro tipẹ. Aṣiwaju ilu Afọn Alhaji M.B Baako, ni Ilọrin yii kan naa lo ta ko idasilẹ ijọba ibilẹ Moro ati Asa lọdun 1976, ṣugbọn ijọba ologun to wa nipo nigba naa lo ni dandan, o gbọdọ wa si imuṣẹ.


Aṣiwaju ilu Afọn Alhaji M.B Baako, ni Ilọrin yii kan naa lo ta ko idasilẹ ijọba ibilẹ Moro ati Asa lọdun 1976, ṣugbọn ijọba ologun to wa nipo nigba naa lo ni dandan, o gbọdọ wa si imuṣẹ.


Wọn ti mu Johnson to n fi aṣọ ṣọja jale l’Ogudu

Faith Adebọla, Eko Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko lawọn ti fi pampẹ ofin gbe afurasi ọdaran kan, Johnson Godday, aṣọ ṣọja lo wọ sọrun, ṣugbọn a-lọ-kolohun-kigbe ẹda ni. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lọwọ ba jagunlabi naa ni nnkan bii aago mọkanla oru, nibi to ti ṣakọlu sawọn eeyan kan ti wọn n dari rele wọn lati ibiiṣẹ ounjẹ oojọ wọn. Bi Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, ṣe fidi ẹ mulẹ, ọkan lara awọn ti Johnson ṣakọlu si, to si tun ja lole, ni Ọgbẹni Nwanga Onyebuchi, to n gbe Ojule kẹrinlelogun, Opopona Bayọ Ọshinọwọ, Ogudu, nipinlẹ Eko. Nwanga lo ṣalaye fawọn ọlọpaa pe oun atawọn ọrẹ oun bii mẹta lawọn jọ bọọlẹ ninu kẹkẹ Maruwa nikorita Emmanuel, onikaluku si kọri sọna ile ẹ, awọn n fẹsẹ rin lọ, afi bawọn ṣe ri awọn ọkunrin meji kan lori ọkada, ti wọn n sare buruku bọ lọdọ awọn, aṣọ ṣọja lawọn mejeeji wọ, bi wọn ṣe bẹ gija mọ awọn niyẹn, wọn bẹrẹ si i kọ lu awọn pẹlu igbaju igbamu, wọn si gba foonu Infinix 5 smartphone oun, ni wọn ba sa lọ, boya nigba ti wọn ri i pe ariwo, ‘ẹ jọọ, ẹ jọọ’ tawọn n pa ti n lọ soke ju. O ni ibi tiṣẹlẹ yii ti waye ko fi bẹẹ jinna sibi tawọn ọlọpaa kan lati teṣan Ogudu maa n duro si, lawọn ba sare kegbajare lọọ ba wọn, oju ẹsẹ si lawọn ọlọpaa naa mu wọn le pẹlu mọto wọn. Ṣa, ọwọ ba Johnson, oun lo jokoo sẹyin lori ọkada, ibi ti wọn ti n du ki wọn sa m’awọn ọlọpaa lọwọ ni wọn loun ti ja bọ, ti wọn fi ri i mu, ṣugbọn ekeji ẹ ti wọn loun naa wọṣọ ṣọja gbe ọkada sa lọ.


Nwanga lo ṣalaye fawọn ọlọpaa pe oun atawọn ọrẹ oun bii mẹta lawọn jọ bọọlẹ ninu kẹkẹ Maruwa nikorita Emmanuel, onikaluku si kọri sọna ile ẹ, awọn n fẹsẹ rin lọ, afi bawọn ṣe ri awọn ọkunrin meji kan lori ọkada, ti wọn n sare buruku bọ lọdọ awọn, aṣọ ṣọja lawọn mejeeji wọ, bi wọn ṣe bẹ gija mọ awọn niyẹn, wọn bẹrẹ si i kọ lu awọn pẹlu igbaju igbamu, wọn si gba foonu Infinix 5 smartphone oun, ni wọn ba sa lọ, boya nigba ti wọn ri i pe ariwo, ‘ẹ jọọ, ẹ jọọ’ tawọn n pa ti n lọ soke ju. O ni ibi tiṣẹlẹ yii ti waye ko fi bẹẹ jinna sibi tawọn ọlọpaa kan lati teṣan Ogudu maa n duro si, lawọn ba sare kegbajare lọọ ba wọn, oju ẹsẹ si lawọn ọlọpaa naa mu wọn le pẹlu mọto wọn. Ṣa, ọwọ ba Johnson, oun lo jokoo sẹyin lori ọkada, ibi ti wọn ti n du ki wọn sa m’awọn ọlọpaa lọwọ ni wọn loun ti ja bọ, ti wọn fi ri i mu, ṣugbọn ekeji ẹ ti wọn loun naa wọṣọ ṣọja gbe ọkada sa lọ. Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe ki wọn fi Johnson ṣọwọ sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, wọn si ti n ṣiṣẹ iwadii. Wọn lawọn ọlọpaa ti n tọpasẹ ẹni


Kọmiṣanna ọlọpaa, Hakeem Odumosu, ti paṣẹ pe ki wọn fi Johnson ṣọwọ sọdọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, wọn si ti n ṣiṣẹ iwadii. Wọn lawọn ọlọpaa ti n tọpasẹ ẹni


Awọn Fulani ya wọ oko nla kan n’Ibadan, wọn ji ọmọ oloko gbe

Ọlawale Ajao, Ibadan Ere àsá-ṣubú-lébú lawọn oṣiṣẹ inu oko nla kan to wa lagbegbe Òkè-Ọ̀dàn, Ọlọ́mọ, lagbegbe Apẹtẹ, n’Ibadan sa lati bọ lọwọ ijinigbe tabi ikú ojiiji nigba ti awọn Fulani ajinigbe ya wọ inu oko ti wọn ti n ṣiṣẹ nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, ọjọ ọjọ kejilelogun, oṣù kejì, odun 2021 yii, ti wọn si ji ọmọ oloko naa gbe. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, bi awọn ọdaran ẹlẹni mẹrin ọhun ṣe dé inu oko naa ni wọn yinbọn soke leralera lati dẹruba awọn oṣiṣẹ naa, ti wọn sì n pariwo pe “ẹni tó loko yii da”? Ẹni tó loko yii dà”? Kò sí ẹni tó dúró dè ẹnikan ti awọn oṣiṣẹ naa fi sa àsálà fún ẹ̀mí ara wọn. Bo tilẹ jẹ pé wọn kò rí olókó nitori baba naa ko sí nibẹ lasiko naa, wọn padà ji ọmọkùnrin rẹ̀ to jẹ ẹni ọdun mẹrinlelogun gbe. Awọn to n ṣiṣẹ lọwọ nínú ọkọ naa lasiko iṣẹlẹ ọhun fìdí ẹ mulẹ pe Fúlàní lawọn ọdaran naa.


Kò sí ẹni tó dúró dè ẹnikan ti awọn oṣiṣẹ naa fi sa àsálà fún ẹ̀mí ara wọn. Bo tilẹ jẹ pé wọn kò rí olókó nitori baba naa ko sí nibẹ lasiko naa, wọn padà ji ọmọkùnrin rẹ̀ to jẹ ẹni ọdun mẹrinlelogun gbe. Awọn to n ṣiṣẹ lọwọ nínú ọkọ naa lasiko iṣẹlẹ ọhun fìdí ẹ mulẹ pe Fúlàní lawọn ọdaran naa. Lẹyin ti wọn fi iṣẹlẹ ọhun tó awọn agbofinro leti, DPO, ìyẹn ọga ọlọpaa teṣan Apẹtẹ, n’Ibadan, funra rẹ lo ko àwọn ọlọ́pàá sodi lọ sí gbogbo inu igbó to wa layiika oko ti awọn Fúlàní naa ti ṣọṣẹ́. Ṣugbọn akitiyan wọn kò ti i seso rere titi ta a fi parí akojọ iroyin yii. Ìgbìyànjú ALAROYE lati gbọ tenu CSP Olugbenga Fadeyi ti i ṣe agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ìpínlẹ Ọyọ lori iṣẹlẹ yii ko seso rere pẹlú bi akọroyin wa ṣe pé e lọpọlọpọ igba, ṣugbọn ti ko gbe èyíkéyìí ninu awọn ipe naa.


Lẹyin ti wọn fi iṣẹlẹ ọhun tó awọn agbofinro leti, DPO, ìyẹn ọga ọlọpaa teṣan Apẹtẹ, n’Ibadan, funra rẹ lo ko àwọn ọlọ́pàá sodi lọ sí gbogbo inu igbó to wa layiika oko ti awọn Fúlàní naa ti ṣọṣẹ́. Ṣugbọn akitiyan wọn kò ti i seso rere titi ta a fi parí akojọ iroyin yii. Ìgbìyànjú ALAROYE lati gbọ tenu CSP Olugbenga Fadeyi ti i ṣe agbẹnusọ fún ileeṣẹ ọlọpaa ìpínlẹ Ọyọ lori iṣẹlẹ yii ko seso rere pẹlú bi akọroyin wa ṣe pé e lọpọlọpọ igba, ṣugbọn ti ko gbe èyíkéyìí ninu awọn ipe naa.


Ijọba ipinlẹ Ọyọ ṣi ọja Ṣáṣá pada

Ọlawale Ajao, Ibadan Lẹyin nnkan bii ọsẹ meji tí ìjọba ti ti ọja Ṣàṣà pa nitori laasigbo to waye níbẹ, Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, ti ṣi ọja Ṣáṣá, n’Ibadan, pada. Gomina Makinde funra rẹ̀ lo kede igbesẹ naa lỌjọ́ Iṣẹ́gun, lasiko to n ṣepade pẹlu awọn aṣáájú Yoruba ati Hausa agbegbe Ṣáṣá nileegbimọ awọn lọba lọba to wa ninu ọgbà Sẹkiteriati ijọba ipinlẹ Ọyọ to wa l’Agodi, n’Ibadan lonii. Ta o ba gbagbe, lọsẹ to lọ lọhun-un ni Gomina Makinde ti ọja Ṣáṣá pa nitori laasigbo to bẹ silẹ laarin awọn Yorùbá atawọn Hausa inu ọja naa lẹyin ti alábàárù kan tó jẹ Hausa lù Yoruba kan lóòka pa. Nigba to n ṣi ọja naa pada ninu ipade pẹlu awọn aṣáájú ẹ̀yà mejeeji ni Ṣáṣá, Gomina Makinde sọ pé nítorí ìpọ́njú to n ba àwọn ontaja ọja naa latari títì tí ìjọba ti i pa lo jẹ kí oun gbà lati ṣí i pada gẹgẹ bi ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ òǹtàjà níbẹ̀ ṣe n bẹ oun lati ọjọ yii pe kí wọn gba awọn laye láti máa ba kárà-kátà awọn lọ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigba ti emi pẹlu awọn gomina ẹgbẹ mi ti wọn wa lati ilẹ Hausa ṣabẹwo sí aafin Séríkí ati Baálẹ̀ Ṣáṣá, mo ṣakiyesi pe oju gbogbo awọn ti mo ri lo kọ́rẹ́ lọ́wọ́, mo sí mo pé nítorí pé wọn kò ribi ṣe kárà-kátà wọn mọ ni kò jẹ́ kí inu wọn dùn. “Gbogbo yin naa lẹ mọ pe nigba ti gbogbo ayé n ti ọja pa lasiko ti ajakalẹ arun Korona dojú ẹ gan-an, ijọba tiwa ko ti ọja pa nitori a mọ pé awọn kan wa to jẹ pe bi wọn kò bá ṣiṣẹ́ lojumọ, wọn kò ní í rí oúnjẹ ọjọ naa jẹ. “Nitori bi eto ọrọ ajé wá ṣe rí lorileede yii lasiko yii, mo ti gbọ ohun tẹ ẹ wí, a sì máa ṣí ọja ṣáṣá ta a ti pa bayii, bayii.


Ijọba ipinlẹ Ọyọ ṣi ọja Ṣáṣá pada

Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigba ti emi pẹlu awọn gomina ẹgbẹ mi ti wọn wa lati ilẹ Hausa ṣabẹwo sí aafin Séríkí ati Baálẹ̀ Ṣáṣá, mo ṣakiyesi pe oju gbogbo awọn ti mo ri lo kọ́rẹ́ lọ́wọ́, mo sí mo pé nítorí pé wọn kò ribi ṣe kárà-kátà wọn mọ ni kò jẹ́ kí inu wọn dùn. “Gbogbo yin naa lẹ mọ pe nigba ti gbogbo ayé n ti ọja pa lasiko ti ajakalẹ arun Korona dojú ẹ gan-an, ijọba tiwa ko ti ọja pa nitori a mọ pé awọn kan wa to jẹ pe bi wọn kò bá ṣiṣẹ́ lojumọ, wọn kò ní í rí oúnjẹ ọjọ naa jẹ. “Nitori bi eto ọrọ ajé wá ṣe rí lorileede yii lasiko yii, mo ti gbọ ohun tẹ ẹ wí, a sì máa ṣí ọja ṣáṣá ta a ti pa bayii, bayii. “Lonii yìí náà ni máa sọ pé kí wọn lọọ fi kátakátà palẹ gbogbo idọti to wa nibe mọ tẹ ẹ sí máa bẹrẹ kárà-kátà yin pada ni Ṣáṣá.”


Ijọba ipinlẹ Ọyọ ṣi ọja Ṣáṣá pada

“Lonii yìí náà ni máa sọ pé kí wọn lọọ fi kátakátà palẹ gbogbo idọti to wa nibe mọ tẹ ẹ sí máa bẹrẹ kárà-kátà yin pada ni Ṣáṣá.”


Korona tun paayan mẹẹẹdogun lọjọ kan l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Oju l’alakan fi n ṣọ’ri lọrọ da fawọn olugbe ilu Eko bayii, latari bi arun aṣekupani Koronafairọọsi ṣe fẹẹ gbọna ẹburu ṣọṣẹ bayii, eeyan mẹẹẹdogun ni wọn tun kede pe wọn fo ṣanlẹ lawọn ibudo itọju arun Korona kaakiri ipinlẹ Eko laarin ọjọ kan pere, iku wọn ko si ṣẹyin arun buruku ọhun. Ninu atẹjade ojoojumọ ti ajọ to n ri idena arankalẹ arun nilẹ wa (National Centre for Disease Control, NCDC) fi sode fun ti ọjọ Aje, Mọnde yii, wọn lawọn eeyan mọkandilọgọrun-un layẹwo fihan pe wọn ti lugbadi arun naa lakọtun nipinlẹ Eko lọjọ naa. Lọjọ Aje ọhun, eeyan mẹẹẹdogun ni wọn ni Korona ran lajo aremabọ. Iṣẹlẹ yii lo sọ iye eeyan ti arun Korona ti pa nipinlẹ Eko di ookandinnirinwo (399), awọn to si ti lugbadi rẹ ti di ẹgbẹrun marundinlọgọta o din diẹ (54,712), bo tilẹ jẹ pe eyi to pọ lara wọn ni wọn ti gbadun, tara wọn ti da ṣaṣa pada, ti wọn si ti pada sile wọn. Atẹjada naa rọ gbogbo eeyan lati ma ṣe tura silẹ lori ọrọ arun yii, ki wọn si maa ranti awọn ofin ati alakalẹ ijọba lati dena itankalẹ arun buruku ọhun.