“A fẹ lati ran awọn eeyan leti pe tori awọn nnkan marun-un ta a beere lọwọ ijọba, eyi to mu ki iwọde ta ko iwakiwa awọn ọlọpaa waye jake-jado orileede yii, lo mu ki wọn gbe igbimọ yii kalẹ. Tori bẹẹ, ipinnu eyikeyii ti igbimọ yii ba ṣe lai gba ero awọn ọdọ yẹwo ti ta ko ofin ati ilana ti wọn fi gbe igbimọ naa kalẹ. “Awa ọdọ ti jẹ ki ero wa ṣe kedere si igbimọ yii ati si ileeṣẹ LCC to kọwe pe awọn fẹẹ lọọ bẹrẹ iṣẹ pada ni Too-geeti naa, a si ran igbimọ naa leti pe ko gbọdọ si ojooro kan ninu awọn ipinnu wọn. “A ti ri i pe ileeṣẹ LCC ko jẹ ki awọn oluwadii imọ-ijinlẹ ti igbimọ yii yan lanfaani si awọn akọsilẹ ati kamẹra wọn lati le fidi otitọ ohun to ṣẹlẹ mulẹ titi di asiko yii, bẹẹ ni ileeṣẹ naa n gbe safa (servers) wọn, aworan kamẹra atanilolobo wọn, atawọn nnkan to le tu aṣiri wọn. “Bawo waa ni igbimọ yii ṣe fẹẹ paṣẹ pe ki wọn pada sẹnu iṣẹ wọn ni Too-geeti yii bii ẹni pe ọwọ wọn mọ, wọn o lẹbi, tabi bii pe ọrọ ohun to ṣẹlẹ nigba naa lọhun-un ko kan wọn. “Latari eyi, ero wa ko ruju rara, a fẹ ki Too-geeti Lẹkki wa ni titi na, labẹ iṣọ igbimọ oluwadii yii, titi ti wọn fi maa tu iṣu ọrọ naa desalẹ ikoko.


Awọn ọdọ yari, wọn lawọn o fara mọ bijọba ṣe fẹẹ ṣi Too-geeti Lẹkki pada bayii

“A ti ri i pe ileeṣẹ LCC ko jẹ ki awọn oluwadii imọ-ijinlẹ ti igbimọ yii yan lanfaani si awọn akọsilẹ ati kamẹra wọn lati le fidi otitọ ohun to ṣẹlẹ mulẹ titi di asiko yii, bẹẹ ni ileeṣẹ naa n gbe safa (servers) wọn, aworan kamẹra atanilolobo wọn, atawọn nnkan to le tu aṣiri wọn. “Bawo waa ni igbimọ yii ṣe fẹẹ paṣẹ pe ki wọn pada sẹnu iṣẹ wọn ni Too-geeti yii bii ẹni pe ọwọ wọn mọ, wọn o lẹbi, tabi bii pe ọrọ ohun to ṣẹlẹ nigba naa lọhun-un ko kan wọn. “Latari eyi, ero wa ko ruju rara, a fẹ ki Too-geeti Lẹkki wa ni titi na, labẹ iṣọ igbimọ oluwadii yii, titi ti wọn fi maa tu iṣu ọrọ naa desalẹ ikoko. “Ẹ ma ṣi wa gbọ o, ki i ṣe pe a fẹẹ ta ko ipinnu igbimọ yii o, ṣugbọn a fẹ ki gbogbo aye mọ pe a o fara mọ awọn ipinnu pato kan, ki idi ti a ko ṣe fara mọ ọn si wa lakọọlẹ. Gbogbo ohun ti a n ja fun ni ki idajọ ododo fidi mulẹ fun awọn ti wọn rẹ jẹ tabi ṣaida si.”


“Ẹ ma ṣi wa gbọ o, ki i ṣe pe a fẹẹ ta ko ipinnu igbimọ yii o, ṣugbọn a fẹ ki gbogbo aye mọ pe a o fara mọ awọn ipinnu pato kan, ki idi ti a ko ṣe fara mọ ọn si wa lakọọlẹ. Gbogbo ohun ti a n ja fun ni ki idajọ ododo fidi mulẹ fun awọn ti wọn rẹ jẹ tabi ṣaida si.”


Ẹ fura o, o le ni igba eeyan to lugbadi Korona l’Ọṣun laaarin ọjọ meji pere

Florence Babaṣọla Ijọba ipinlẹ Ọṣun ti n kọminu bayii lori ọna ti arun Koronafairọọsi n gba tan bii ina ẹẹrun nipinlẹ naa. Nigba ti ajọ NCDC gbe akọsilẹ iye awọn to lugbadi arun naa lọjọ Tọsidee, ọsẹ yii jade, eeyan ọgọfa lo jẹ ara ipinlẹ Ọṣun nibẹ, awọn mejidinlọgọrun-un ni wọn si tun gbe jade bayii pe wọn lugbadi rẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, to kọja. Idi niyẹn ti Kọmiṣanna feto ilera, Dokita Rauf Isamọtu, fi n pariwo pe awọn eeyan ko fi ọwọ to dara mu ilera ara wọn rara, o si da bii ẹni pe wọn ko mọ agbara ti arun naa ni lọwọlọwọ. Isamọtu ṣalaye pe awọn ilana to rọrun, ti ko si jọ awọn eeyan loju ni ajọ NCDC gbe kalẹ lati fi koju arun yii, ṣugbọn ọwọ yẹpẹrẹ lawọn kan fi mu un, eleyii to si n da wahala silẹ bayii. O ni pẹlu bijọba ṣe n pariwo to, sibẹ, awọn kan ko dẹkun pipatẹ inawo lai bọwọ fun ofin jijinna sira ẹni, ọpọ ni ko lo ibomu laarin ilu, bẹẹ ni ọwọ fifọ loorekoore ko si ninu erongba ọkan ẹlomi-in. Isamọtu waa ran awọn eeyan leti pe ẹmi gigun lo n sanya, bi ko ba si si alaafia, ko si nnkan to rọrun fun ẹnikẹni lati ṣe.


Ẹ jẹ ka fẹṣọ yanju ọrọ awọn Fulani, tori awọn ọmọ wa ti wọn wa lọdọ wọn – Imaamu Ọfa

Florence Babaṣọla Imaamu agba fun ilu Ọfa, nipinlẹ Kwara, Fadilatu Sheikh Alhaji Muyideen Salman, ti sọ pe ẹṣọ pẹlẹ nikan la le fi yanju wahala to n ṣẹlẹ lọwọlọwọ laaarin iran Yoruba atawọn ara Ariwa orileede yii, ki ọrọ naa ma baa yọri si ohun ti a ko lero. Nibi ayẹyẹ wiwe lawani fun Aarẹ Musulumi ilu Ifọn-Orolu, nipinlẹ Ọṣun, Alhaji (Ẹnjinia) Isiaq Ọlajide Ọlarinde, ni Sheikh Salman ti woye pe okun ki i ho ruru, ka wa a ruru. O ṣalaye pe ko si nnkan ti pẹlekutu ko le yanju, ati pe bo ti le wu ki iran Yoruba maa binu to, ti wọn ba pepade alaafia pẹlu awọn eeyan Ariwa, ti onikaluku tu ẹdun ọkan rẹ jade, yoo so eso rere ju rogbodiyan lọ. Sheikh Salman ran awọn ẹya Yoruba leti pe ọkẹ aimọye ọmọ wọn lo wa niha Ariwa ti Eledua ti gba fun; ti wọn ti ni dukia rẹpetẹ, ti wọn si n ṣalubarika nibẹ. O ni ti wahala to n ṣẹlẹ lọwọ lapa Guusu Iwọ-Oorun orileede yii ba burẹkẹ ju bayii lọ, afaimọ ko ma ṣakoba nla fun awọn ọmọ Yoruba to wa lọdọ tiwọn naa. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Ẹ jẹ ka rọra ṣe e, ẹ dakun, agbalagba lawa ni ko jẹ ka ba yin da si gbogbo yanmuyanmu ti ẹ n ṣe kaakiri yẹn, amọ, ẹ jẹ ka ranti pe ẹni to ba ti sin owo ju, ẹni ti baba tiẹ naa jẹ lowo yoo jade o.


Sheikh Salman ran awọn ẹya Yoruba leti pe ọkẹ aimọye ọmọ wọn lo wa niha Ariwa ti Eledua ti gba fun; ti wọn ti ni dukia rẹpetẹ, ti wọn si n ṣalubarika nibẹ. O ni ti wahala to n ṣẹlẹ lọwọ lapa Guusu Iwọ-Oorun orileede yii ba burẹkẹ ju bayii lọ, afaimọ ko ma ṣakoba nla fun awọn ọmọ Yoruba to wa lọdọ tiwọn naa. Gẹgẹ bo ṣe wi, “Ẹ jẹ ka rọra ṣe e, ẹ dakun, agbalagba lawa ni ko jẹ ka ba yin da si gbogbo yanmuyanmu ti ẹ n ṣe kaakiri yẹn, amọ, ẹ jẹ ka ranti pe ẹni to ba ti sin owo ju, ẹni ti baba tiẹ naa jẹ lowo yoo jade o. “Awọn ọmọ wa kun ọhun, ẹ jẹ ka fẹṣọ ṣe, ti wọn ba le awọn ti wọn n ṣalubarika wa lọhun-un wale, ofo de niyẹn, gbogbo nnkan pẹlẹpẹlẹ, ka jokoo papọ, ka yanju nnkan lo dara, ki i ṣe laasigbo, laasigbo o le ṣe nnkan kan, nnkan to maa da silẹ, agbara rẹ ko ni i ka a mọ, ọrọ mi fun gbogbo ilẹ Yoruba niyẹn” Nibi ayẹyẹ naa ni Sheikh Salman ti kilọ fun Aarẹ Musulumi Ifọn-Orolu ti wọn we lawani fun lati maa ṣe ohun gbogbo pẹlu ọgbọn Ọlọrun ati ikiyesara. O ni ko gbọdọ maa sọrọ ju, ko si gbọdọ yan oloṣelu kankan laayo nitori wọn yoo maa ṣọ ọ lọwọlẹsẹ ni. Aarẹ tuntunn ọhun, Alhaji Ọlarinde, dupẹ lọwọ Kabiesi ilu Ifọn-Orolu, Ọba Al-Mah’ruf Adekunle Magbagbeọla, Olumoyero Keji, fun anfaani nla to fun un, o si ṣeleri lati jẹ aṣoju ati aṣaaju rere fun ẹsin Islam ati fun ilu naa lapapọ.


“Awọn ọmọ wa kun ọhun, ẹ jẹ ka fẹṣọ ṣe, ti wọn ba le awọn ti wọn n ṣalubarika wa lọhun-un wale, ofo de niyẹn, gbogbo nnkan pẹlẹpẹlẹ, ka jokoo papọ, ka yanju nnkan lo dara, ki i ṣe laasigbo, laasigbo o le ṣe nnkan kan, nnkan to maa da silẹ, agbara rẹ ko ni i ka a mọ, ọrọ mi fun gbogbo ilẹ Yoruba niyẹn” Nibi ayẹyẹ naa ni Sheikh Salman ti kilọ fun Aarẹ Musulumi Ifọn-Orolu ti wọn we lawani fun lati maa ṣe ohun gbogbo pẹlu ọgbọn Ọlọrun ati ikiyesara. O ni ko gbọdọ maa sọrọ ju, ko si gbọdọ yan oloṣelu kankan laayo nitori wọn yoo maa ṣọ ọ lọwọlẹsẹ ni. Aarẹ tuntunn ọhun, Alhaji Ọlarinde, dupẹ lọwọ Kabiesi ilu Ifọn-Orolu, Ọba Al-Mah’ruf Adekunle Magbagbeọla, Olumoyero Keji, fun anfaani nla to fun un, o si ṣeleri lati jẹ aṣoju ati aṣaaju rere fun ẹsin Islam ati fun ilu naa lapapọ. Lara awọn ti wọn wa nibi ayẹyẹ naa ni Grand-Imam ilu Ilọrin, Fadilatu Sheikh Dr. Muhammad Bashiru Soliu, Imaamu agba tiluu Ibadan ati tilẹ Yoruba lapapọ, Sheikh Abdulganiyy Abubakri, Imaamu agba funpinlẹ Ọṣun, Sheikh Musa Animaṣahun ati Imaamu agba fun ilu Ifọn-Orolu, Alhaji Sheikh Muhibbullah Abdus-Salam Adeṣina 111.


Lara awọn ti wọn wa nibi ayẹyẹ naa ni Grand-Imam ilu Ilọrin, Fadilatu Sheikh Dr. Muhammad Bashiru Soliu, Imaamu agba tiluu Ibadan ati tilẹ Yoruba lapapọ, Sheikh Abdulganiyy Abubakri, Imaamu agba funpinlẹ Ọṣun, Sheikh Musa Animaṣahun ati Imaamu agba fun ilu Ifọn-Orolu, Alhaji Sheikh Muhibbullah Abdus-Salam Adeṣina 111.


Nitori bo ṣe pa ero inu kẹkẹ Maruwa mẹta, awọn ọdọ dana sun  tirela Kan n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Ero inu kẹkẹ Maruwa mẹta lo pade iku ojiji lọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ yii, nigba ti tirela kan lọọ kọ lu wọn lagbegbe Oke-Oyi, niluu Ilọrin. ALAROYE gbọ pe ṣe lawọn ọdọ kan ya bo tirela naa, ti wọn si kana lu u to jona gburugburu. Gẹgẹ bi alaye tawọn tiṣẹlẹ naa ṣoju wọn se, dẹrẹba to wa kẹkẹ Maruwa naa ṣadeede ya wọnu ile-epo bẹntiroolu lati ra epo, lai mọ pe ọkọ tirela naa n ba ere buruku bọ. Wọn ni ki onikẹkẹ naa too mọ ohun to n ṣẹlẹ, tirela ọhun ti kan wọn lara tan, ṣe lo run wọn mọnu kẹkẹ naa ko too di pe o raaye duro. Lawọn ọdọ ba ya bo awakọ tirela naa, wọn si lu u lalubami titi tẹjẹ fi bẹ jade lara rẹ. Ọpẹlọpẹ awọn ọlọpaa to tete de sibi iṣẹlẹ naa lati gba a silẹ ni ko jẹ ki wọn gbẹmi rẹ.


Wọn ni ki onikẹkẹ naa too mọ ohun to n ṣẹlẹ, tirela ọhun ti kan wọn lara tan, ṣe lo run wọn mọnu kẹkẹ naa ko too di pe o raaye duro. Lawọn ọdọ ba ya bo awakọ tirela naa, wọn si lu u lalubami titi tẹjẹ fi bẹ jade lara rẹ. Ọpẹlọpẹ awọn ọlọpaa to tete de sibi iṣẹlẹ naa lati gba a silẹ ni ko jẹ ki wọn gbẹmi rẹ. Awọn ọdọ to n binu naa ko duro lori jijo tirela naa nikan, ṣe ni wọn tun bẹrẹ si i kọ lu ọkọ akẹru ti wọn ba ti ri nikọja.


Awọn ọdọ to n binu naa ko duro lori jijo tirela naa nikan, ṣe ni wọn tun bẹrẹ si i kọ lu ọkọ akẹru ti wọn ba ti ri nikọja.


Ori ko awọn ọmọọlewe ati onimọto yọ bi kọntena yii ṣe ja bọ niwaju ileewe wọn l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Bi ko ba ṣe pe aanu Ọlọrun pọ ni, igbe ẹkun ati ọfọ rẹpẹtẹ ni iba ṣẹlẹ lọjọ Ẹti, Furaidee yii, nigba ti kọntena kan ja bọ le ọkọ ayọkẹlẹ kan lori niwaju ileewe Greensprings, to wa l’Anthony, l’Ekoo. Ọpọ awọn to ri iṣẹlẹ yii, atawọn to wo fidio kan ti wọn ju sori atẹ ayelujara nipa ẹ, ni wọn n dupẹ, ti wọn n kan saara si Ẹlẹdaa wọn pe iṣẹ iyanu lo ṣẹlẹ, bi jamba naa ko ṣẹ mu ẹmi lọ. Akọkọ, gẹgẹ bi Ọga agba ajọ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, Dokita Fẹmi Oke-Ọsanyintolu, ṣ̣̣ sọ, o ni ayika tawọn akẹkọọ ileewe ọhun ti n ṣere, to tun jẹ oju ọna ti ọpọlọpọ wọn n gba lọ sile, ni iṣẹlẹ yii ti waye. Yatọ siyẹn, o ni ibi ti kọntena ja bọ si yii, ọpọ awọn ọlọkọ lo maa n paaki kaa (car) wọn atawọn ọkọ mi-in sibẹ, awọn ẹlomi-in si maa n wa ninu awọn ọkọ naa tabi ki wọn duro ti i. Fẹmi ṣalaye lori ikanni agbọrọkaye (tuita) ajọ ọhun pe bi ọkọ ajagbe to pọn kọntena naa sẹyin ṣe fẹẹ sọkalẹ latori biriiji Anthony, boya ẹru to pọn sẹyin lo fi i ni o, niṣe lo ja ṣooroṣo walẹ, ti kọntena ẹyin rẹ si ja bọ, ọkọ ayọkẹlẹ ọkan lara awọn olukọ ileewe naa lo ja bọ le, o run ọkọ ayọkẹlẹ funfun naa womuwomu, ṣugbọn ko seeyan kankan ninu rẹ lasiko ọhun, iyẹn ni wọn fi bọ lọwọ ewu. Ni bayii ṣa, wọn ti waa fi katapita ajọ LASEMA wọ kọntena naa ati tirela to pọn ọn sẹyin kuro lagbegbe ọhun ko ma baa ṣediwọ fun lilọ bibọ ọkọ


Gbogbo igba tọkọ ba ba mi laṣepọ ni mo maa n daku, mi o ṣe mọ- Bukọla

Ọlawale Ajao, Ibadan Obinrin oniṣowo kan, Bukọla Ẹjalonibu, ti yari kanlẹ, o loun ko fẹ ọkọ oun, Kọlawọle Ẹjalonibu, mọ nitori oogun lo fi maa n ba oun laṣepọ, gbogbo igba to ba sí ti fóògùn buruku ọhún ba oun laṣepọ loun máa n dákú lọ gbọnrangandan. Gẹgẹ bo ṣe ṣọ ni kootu ibilẹ Ọja’ba, to wa laduugbo Mapo, n’Ibadan, lọjọ Ẹtì, Furaidee, to kọja, o ni, “Gbogbo igba to ba ti lo oogun to fi maa n ba mi sun yẹn ni mi o ki n mọ ohun tó bá n ṣẹlẹ mọ. Nigba ti mo ba fi máa laju saye bayii, ọsibitu ni mo máa n laju si. “Ika eeyan ni, o fẹẹ fi mi ṣoogun owo ni. Bàsèjẹ́ ni paapaa, niṣe lo wa si supamákẹ́ẹ̀tì ti mo ti n taja, to sì ba gbogbo nnkan to wa nibẹ jẹ. Gbogbo bi t’oluwarẹ ṣáà ṣe máa bajẹ pata lo n wa.” O waa rọ ilé-ẹjọ́ lati fopin sí igbeyawo ọdun mẹtalelogun tọ seso ọmọ mẹrin naa kí ọkọ òun too fi abami ibalopọ ran òun lọ sọrun apapandodo.


“Ika eeyan ni, o fẹẹ fi mi ṣoogun owo ni. Bàsèjẹ́ ni paapaa, niṣe lo wa si supamákẹ́ẹ̀tì ti mo ti n taja, to sì ba gbogbo nnkan to wa nibẹ jẹ. Gbogbo bi t’oluwarẹ ṣáà ṣe máa bajẹ pata lo n wa.” O waa rọ ilé-ẹjọ́ lati fopin sí igbeyawo ọdun mẹtalelogun tọ seso ọmọ mẹrin naa kí ọkọ òun too fi abami ibalopọ ran òun lọ sọrun apapandodo. Ninu awijare tiẹ, Kọlawọle paapaa ṣapejuwe iyawo ẹ gẹgẹ bíi ẹni ti ko nífẹẹ oun rara, ati pe gbogbo ọna lo n wa lati gbẹmi oun. Ọkunrin oniṣowo yii ṣalaye pe “Ko sí ohun tó fẹ ti mi o ki i ṣe fún un. Mo fi ọpọlọpọ mílíọ̀nù naira ṣí supamákẹ́ẹ̀tì fún un, síbẹ aláìmoore obìnrin yìí tun n yan ale.


Ninu awijare tiẹ, Kọlawọle paapaa ṣapejuwe iyawo ẹ gẹgẹ bíi ẹni ti ko nífẹẹ oun rara, ati pe gbogbo ọna lo n wa lati gbẹmi oun. Ọkunrin oniṣowo yii ṣalaye pe “Ko sí ohun tó fẹ ti mi o ki i ṣe fún un. Mo fi ọpọlọpọ mílíọ̀nù naira ṣí supamákẹ́ẹ̀tì fún un, síbẹ aláìmoore obìnrin yìí tun n yan ale. “Gbogbo ere to n sa bayii ni lati pa mi kò le baà jogún owo ati gbogbo dukia mi, Ọlọrun ni ko fẹmi mi le e lọwọ.” Lẹyin atotonu awọn mejeeji, Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe ọga awọn adajọ kootu ọhun, pẹlu awọn igbimọ rẹ, Alhaji Suleiman Apanpa ati Alhaji Rafiu Raji, ti fopin si igbeyawo ọdun mẹtalelogun ọhun. Awọn méjì akọkọ to dagba ju ninu awọn ọmọ naa nile-ẹjọ yọnda fún olujẹjọ. Wọn sì pa ọkunrin naa laṣẹ lati máa fí ẹgbẹrun mẹwaa naira (N10,000) ránṣẹ sí olupẹjọ loṣooṣu gege bíi owo ounjẹ awọn abikẹyin mejeeji ti ile-ẹjọ yọnda fobinrin naa.


“Gbogbo ere to n sa bayii ni lati pa mi kò le baà jogún owo ati gbogbo dukia mi, Ọlọrun ni ko fẹmi mi le e lọwọ.” Lẹyin atotonu awọn mejeeji, Oloye Ọdunade Ademọla ti i ṣe ọga awọn adajọ kootu ọhun, pẹlu awọn igbimọ rẹ, Alhaji Suleiman Apanpa ati Alhaji Rafiu Raji, ti fopin si igbeyawo ọdun mẹtalelogun ọhun. Awọn méjì akọkọ to dagba ju ninu awọn ọmọ naa nile-ẹjọ yọnda fún olujẹjọ. Wọn sì pa ọkunrin naa laṣẹ lati máa fí ẹgbẹrun mẹwaa naira (N10,000) ránṣẹ sí olupẹjọ loṣooṣu gege bíi owo ounjẹ awọn abikẹyin mejeeji ti ile-ẹjọ yọnda fobinrin naa.


Awọn darandaran mẹtadinlogoji ati ẹgbẹrun marun-un maaluu la ti le kuro nigbo ọba- Adelẹyẹ

Iyiade Oluṣẹyẹ, Akurẹ Alakooso ẹsọ Amọtẹkun nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ti fidi rẹ mulẹ pe awọn Fulani bii mẹtadinlogoji ati maaluu to le lẹgbẹrun marun-un lawọn ti le kuro lawọn igbo ọba to yi ipinlẹ Ondo ka. Ni ibamu pẹlu alaye ti Oloye Adelẹyẹ ṣe fawọn oniroyin kan lọjọ Ẹti, Furaidee, o ni igbesẹ yii waye lẹyin ti gbedeke ọjọ meje ti Gomina Rotimi Akeredolu fun gbogbo awọn Fulani to n daran ninu igbo ọba lọna aitọ pari lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ to kọja. Adelẹyẹ ni ilana ti gomina fi lelẹ fawọn Fulani wọnyi ni lati waa maa forukọ silẹ lọdọ ijọba, ki wọn le ni akọsilẹ gbogbo awọn to ba wa ninu igbo ọba to jẹ tipinlẹ Ondo. Ọsẹ to kọja yii lo ni alaga ẹgbẹ Miyẹtti Allah, ẹka tipinlẹ Ondo, ko awọn ọmọ abẹ rẹ kan wa si ọfiisi ẹsọ Amọtẹkun to wa ni Alagbaka, nibi ti wọn ti jọ ṣepade alaafia lori aṣẹ tuntun naa. O ni pupọ awọn darandaran ti ko lanfaani ati tẹle awọn alakalẹ ijọba ni wọn gba lati kuro ninu igbo ọba funra wọn, ti wọn si pinnu ati ko ẹran wọn lọ si awọn ipinlẹ bii Ọsun, Edo ati Kogi. O ni awọn ẹsọ Amọtẹkun ri i daju pe wọn sin awọn Fulani ọhun de aala ipinlẹ Ondo ki wọn too pada lẹyin wọn.


Awọn mẹta to digunjale l’Ekiti gba idajọ ẹwọn ọdun mẹrinla

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Onidaajọ John Adeyẹye tile-ẹjọ giga ilu Ado-Ekiti ti ṣedajọ ẹwọn ọdun mẹrinla fawọn mẹta kan lori ẹsun igbimọ-pọ ṣiṣẹ ibi, nini ibọn nikaawọ ati igbiyanju lati digun jale. Okon Joseph, ẹni ọdun mẹtalelogun, pẹlu Ebele Sunday toun jẹ ẹni ọdun mọkandinlogun ati Daniel Simon, ẹni ogun ọdun, ni adajọ naa sọ sẹwọn ọdun mẹrinla fun ẹsun akọkọ, ọdun mẹwaa fun ẹsun keji, ati ọdun mẹrinla fun ẹsun kẹta. Gẹgẹ bi ẹjọ naa ṣe lọ, awọn ọlọpaa fidi ẹ mulẹ pe ọjọ kẹrindinlogun, oṣu kọkanla, ọdun 2018, lawọn ọdaran naa huwa yii nigba ti wọn duro soju titi marosẹ niluu Emure-Ekiti, pẹlu ibọn ibilẹ meji, ti wọn si ni erongba lati digun ja awọn to ba kọja lole. Wọn ni awọn eeyan agbegbe naa lo ta awọn ẹṣọ alaabo lolobo ti wọn fi lọọ ka wọn mọ ibi ti wọn duro si, eyi to jẹ agbegbe kan laarin Emure si Eporo, wọn si ba awọn nnkan to ṣakoba fun wọn lọwọ wọn. Awọn ẹsun yii ni ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe wọn ta ko abala kẹfa ati ẹkẹta iwe ofin to gbogun ti idigunjale, eyi tijọba Naijiria ṣagbekalẹ lọdun 2004. Lasiko ti ẹjọ naa n lọ lọwọ, Amofin O.M Ajumọbi pe ẹlẹrii mẹrin lati rojọ ta ko awọn olujẹjọ, bẹẹ lo ko ibọn meji, ọta ibọn mẹta, oogun oloro atawọn nnkan mi-in kalẹ gẹgẹ bii ẹri.


Wọn ni awọn eeyan agbegbe naa lo ta awọn ẹṣọ alaabo lolobo ti wọn fi lọọ ka wọn mọ ibi ti wọn duro si, eyi to jẹ agbegbe kan laarin Emure si Eporo, wọn si ba awọn nnkan to ṣakoba fun wọn lọwọ wọn. Awọn ẹsun yii ni ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe wọn ta ko abala kẹfa ati ẹkẹta iwe ofin to gbogun ti idigunjale, eyi tijọba Naijiria ṣagbekalẹ lọdun 2004. Lasiko ti ẹjọ naa n lọ lọwọ, Amofin O.M Ajumọbi pe ẹlẹrii mẹrin lati rojọ ta ko awọn olujẹjọ, bẹẹ lo ko ibọn meji, ọta ibọn mẹta, oogun oloro atawọn nnkan mi-in kalẹ gẹgẹ bii ẹri. Amofin Chris Omokhafe lo ṣoju Ebele atawọn meji to ku, bẹẹ ni ko pe ẹlẹrii kankan. Nigba to n gbe idajọ kalẹ, Onidaajọ Adeyẹye ni ko yẹ ki iru awọn eeyan bii tawọn ọdaran ọhun wa lawujọ ki wọn ma baa ṣe awọn eeyan nijamba, eyi lo si fi dajọ ẹwọn fun wọn lori ẹsun kọọkan. O waa ni ẹẹkan naa ni wọn yoo ṣẹwọn ọhun, eyi to tumọ si pe ọdun mẹrinla ni wọn yoo lo.


Amofin Chris Omokhafe lo ṣoju Ebele atawọn meji to ku, bẹẹ ni ko pe ẹlẹrii kankan. Nigba to n gbe idajọ kalẹ, Onidaajọ Adeyẹye ni ko yẹ ki iru awọn eeyan bii tawọn ọdaran ọhun wa lawujọ ki wọn ma baa ṣe awọn eeyan nijamba, eyi lo si fi dajọ ẹwọn fun wọn lori ẹsun kọọkan. O waa ni ẹẹkan naa ni wọn yoo ṣẹwọn ọhun, eyi to tumọ si pe ọdun mẹrinla ni wọn yoo lo.


Mo fẹ ki awọn agbofinro wa ọlọpaa to pa ọmọ mi, ki wọn si san biliọnu marun-un naira fun ẹbi mi – Iya Idris

Florence Babaṣọla Iya to bi Idris Ajibọla ti awọn ọlọpaa kan le titi to fi ku ninu asidẹnti ọkọ lọdun to kọja niluu Oṣogbo, Arabinrin Titilayọ Ajibọla, ti sọ pe ohun meji ti oun fẹ lọdọ awọn ọlọpaa ni ki wọn ṣawari awọn arufin naa, ki wọn si san owo gba-ma-binu fun mọlẹbi oun. Idris ni ikọ alajumọṣe awọn agbofinro (JTF) le mọto toun atawọn ọrẹ rẹ gbe wa sileetaja nla Justrite, niluu Oṣogbo, lọdun to kọja, titi ti ọkọ naa fi fori sọ opo ina onisimẹnti, ti ọkọ naa si gbokiti, loju-ẹsẹ ni Idris ku, awọn mẹta yooku si fara pa yanna-yanna. Lasiko ti obinrin naa fara han niwaju igbimọ to n gbọ ẹsun iwa ọdaran awọn ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun lọjọ Ẹti, Furaidee, ọsẹ yii, lo ṣalaye pe oun mọ pe ṣe nileeṣẹ ọlọpaa n gbe awọn ọlọpaa ti wọn ṣiṣẹ naa pamọ. O sọ pe lọna keji, mọlẹbi naa n beere biliọnu marun-un naira lati le jẹ ki awọn ọlọpaa ni imọlara iwa buburu ti wọn hu pẹlu bi wọn ṣe da idile naa loro nla nipasẹ iku Idris. Obinrin yii fi kun ọrọ rẹ pe loootọ owo naa ko to ẹmi Idris, ṣugbọn to ba jẹ pe ọmọ naa wa laye, yoo ṣe ohun to pọ ju owo naa lọ fun idile naa, idi niyẹn ti wọn ṣe pinnu lati kọ awọn ọlọpaa lẹkọọ lori iṣẹlẹ naa. Agbẹjọro awọn olupẹjọ, Barisita Kanmi Ajibọla, ṣalaye pe owo gba-ma-binu naa wa lati kọ ileeṣẹ ọlọpaa atawọn agbofinro ti wọn huwa naa lọgbọn.


O sọ pe lọna keji, mọlẹbi naa n beere biliọnu marun-un naira lati le jẹ ki awọn ọlọpaa ni imọlara iwa buburu ti wọn hu pẹlu bi wọn ṣe da idile naa loro nla nipasẹ iku Idris. Obinrin yii fi kun ọrọ rẹ pe loootọ owo naa ko to ẹmi Idris, ṣugbọn to ba jẹ pe ọmọ naa wa laye, yoo ṣe ohun to pọ ju owo naa lọ fun idile naa, idi niyẹn ti wọn ṣe pinnu lati kọ awọn ọlọpaa lẹkọọ lori iṣẹlẹ naa. Agbẹjọro awọn olupẹjọ, Barisita Kanmi Ajibọla, ṣalaye pe owo gba-ma-binu naa wa lati kọ ileeṣẹ ọlọpaa atawọn agbofinro ti wọn huwa naa lọgbọn. Ajibọla fi aidunnu rẹ han si bi awọn to yẹ ki wọn maa daabo bo ẹmi ati dukia awọn araalu ṣe di ẹrujẹjẹ saarin ilu, o ni ti idajọ ododo ba le wa lori iku Idris, o di dandan ki wọn kọwọ ọmọ wọn baṣọ. O ni idajọ ti igbimọ naa ba gbe kalẹ lori ẹjọ yii ni yoo sọ igbesẹ to ku ti awọn olupẹjọ yoo gbe nitori wọn ti pinnu lati ba ẹjọ naa debi to lapẹẹrẹ, idi niyẹn ti wọn fi fun kọmisanna ọlọpaa Ọṣun lorukọ awọn ọlọpaa meji ti wọn fura si, ki iwadii le bẹrẹ latọdọ wọn. Lẹyin gbogbo atotonu yii ni igbimọ naa sun igbẹjọ si ọjọ kọkandinlogun, oṣu keji, ọdun yii.


Ajibọla fi aidunnu rẹ han si bi awọn to yẹ ki wọn maa daabo bo ẹmi ati dukia awọn araalu ṣe di ẹrujẹjẹ saarin ilu, o ni ti idajọ ododo ba le wa lori iku Idris, o di dandan ki wọn kọwọ ọmọ wọn baṣọ. O ni idajọ ti igbimọ naa ba gbe kalẹ lori ẹjọ yii ni yoo sọ igbesẹ to ku ti awọn olupẹjọ yoo gbe nitori wọn ti pinnu lati ba ẹjọ naa debi to lapẹẹrẹ, idi niyẹn ti wọn fi fun kọmisanna ọlọpaa Ọṣun lorukọ awọn ọlọpaa meji ti wọn fura si, ki iwadii le bẹrẹ latọdọ wọn. Lẹyin gbogbo atotonu yii ni igbimọ naa sun igbẹjọ si ọjọ kọkandinlogun, oṣu keji, ọdun yii.


Lẹyin tawọn Fulani ba oko Dayọ jẹ tan ni wọn tun ṣa a pa l’Ajọwa Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ṣe ni ibẹru bojo gba ọkan awọn eeyan ilu Ajọwa Akoko, nijọba ibilẹ Ariwa Iwọ-Oorun Akoko, kan pẹlu bawọn Fulani darandaran tun ṣe sa ọkunrin ẹni ogoji ọdun kan, Dayọ Festus pa sinu oko rẹ lọsan-an ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii. gẹgẹ bi alaye ti ọkan ninu awọn ẹbi oloogbe ọhun, Ọgbẹni Audu Badru, ṣe f’ALAROYE, o ni ó ti to bii osu diẹ sẹyin ti awọn ti n ṣakiyesi bi awọn ajoji Fulani kan ṣe n ya wọ ilu Ajọwa lati Oke-Ọya. O ni ọpọlọpọ igba ni Dayọ ti lọọ fẹjọ awọn darandaran naa sun ni tesan lori bi wọn ṣe n fi maaluu bá awọn nnkan to fi owo banki to ya gbin sinu oko rẹ jẹ. Agbegbe ibi tí oko ọkunrin naa wa la gbọ pe ko fi bẹẹ jinna rara si aala ipinlẹ Kogi ati ilu Ajọwa Akoko. Dayọ nikan ni wọn lo lọọ ṣiṣẹ ninu oko rẹ lọjọ naa niwọn igba to ti jẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ti ọpọ awọn Musulumi ti wọn jọ n da oko lagbegbe ọhun ki i saaba lọ soko. Kayeefi nla lo jẹ fawọn eeyan ọkunrin ti inagijẹ rẹ n jẹ Sẹfun naa nigba ti wọn deede ba oku rẹ ninu agbara ẹjẹ, nibi ti wọn ṣa a pa si pẹlu ọwọ rẹ mejeeji ti wọn de sẹyin.


Agbegbe ibi tí oko ọkunrin naa wa la gbọ pe ko fi bẹẹ jinna rara si aala ipinlẹ Kogi ati ilu Ajọwa Akoko. Dayọ nikan ni wọn lo lọọ ṣiṣẹ ninu oko rẹ lọjọ naa niwọn igba to ti jẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, ti ọpọ awọn Musulumi ti wọn jọ n da oko lagbegbe ọhun ki i saaba lọ soko. Kayeefi nla lo jẹ fawọn eeyan ọkunrin ti inagijẹ rẹ n jẹ Sẹfun naa nigba ti wọn deede ba oku rẹ ninu agbara ẹjẹ, nibi ti wọn ṣa a pa si pẹlu ọwọ rẹ mejeeji ti wọn de sẹyin. Alaga tẹlẹ fun ẹgbẹ awọn ọmọ Ajọwa Akoko nijọba ibilẹ, Alagba Bakare Ajayi, ni lati igba tawọn ajoji Fulani ọhun ti n ya wọ wọ agbegbe awọn ni jinnijinni ti n mu awọn eeyan, Ọpọlọpọ agbẹ lo ni wọn ti pa oko wọn ti ti wọn ko laya lati lọọ ṣiṣẹ mọ nitori ibẹru akọlu awọn darandaran. O ni iṣẹlẹ yii wa lara ohun to n ṣokunfa iyan ati ọwọn gogo ounjẹ to n waye niluu Ajọwa ati agbegbe rẹ lọwọlọwọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ọga ọlọpaa to wa ni Ikarẹ Akoko, Ọgbẹni Rasak Rauf, ni ṣe lawọn onisẹ ibi naa kọkọ fun Dayọ lọrun pa ki wọn too tun ṣa a ladaa ni gbogbo ara.


Alaga tẹlẹ fun ẹgbẹ awọn ọmọ Ajọwa Akoko nijọba ibilẹ, Alagba Bakare Ajayi, ni lati igba tawọn ajoji Fulani ọhun ti n ya wọ wọ agbegbe awọn ni jinnijinni ti n mu awọn eeyan, Ọpọlọpọ agbẹ lo ni wọn ti pa oko wọn ti ti wọn ko laya lati lọọ ṣiṣẹ mọ nitori ibẹru akọlu awọn darandaran. O ni iṣẹlẹ yii wa lara ohun to n ṣokunfa iyan ati ọwọn gogo ounjẹ to n waye niluu Ajọwa ati agbegbe rẹ lọwọlọwọ. Nigba to n fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, ọga ọlọpaa to wa ni Ikarẹ Akoko, Ọgbẹni Rasak Rauf, ni ṣe lawọn onisẹ ibi naa kọkọ fun Dayọ lọrun pa ki wọn too tun ṣa a ladaa ni gbogbo ara. O ni eto ti n lọ lọwọ lori bi awọn ṣe fẹẹ fọ inu awọn aginju to yí ilu Ajọwa ka kọwọ le tẹ awọn Fulani ọdaran naa laipẹ rara.


O ni eto ti n lọ lọwọ lori bi awọn ṣe fẹẹ fọ inu awọn aginju to yí ilu Ajọwa ka kọwọ le tẹ awọn Fulani ọdaran naa laipẹ rara.


Ẹyin tẹ ẹ n doju ija kọ Fulani nipinlẹ Ogun gbọdọ dẹkun ẹ-Ọlọpaa

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Kọmandi ọlọpaa nipinlẹ Ogun ti kilọ fawọn eeyan to n doju ija kọ awọn Fulani nipinlẹ naa, pe ki wọn yee ṣe bẹẹ, paapaa, lapa ilẹ Yewa. Ọjọ Ẹti, ọjọ karun-un, oṣu keji, ọdun 2021 yii, ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun fi ikilọ yii sode lati ọwọ Alukoro wọn, DSP Abimbọla Oyeyẹmi. Wọn ni nnkan ibanujẹ lo jẹ pe gaa awọn Fulani to ti wa lawọn ilu yii tipẹ lawọn eeyan kan lọọ n doju ija kọ laarin ọjọ meloo kan si asiko yii, ti wọn n ko ogun ja wọn. Atẹjade naa fi kun un pe o ti le logun ọdun tawọn Fulani yii ti wa nipinlẹ Ogun, wọn bi awọn mi-in silẹ Yoruba nibi ni, to jẹ wọn gbọ Yoruba, wọn si tun n powe, beeyan ba si pe wọn ni Yoruba, tọhun ko jayo pa. Lati waa maa ba iru awọn eeyan bẹẹ ja, ka ni wọn ko gbọdọ da maaluu wọn tabi ka ni wọn ko le gbe lapa ọdọ wa lodi sofin ijọba gẹgẹ bi wọn ṣe wi. Atẹjade yii waa fi kun un pe ṣugbọn awọn Fulani naa gbọdọ ri i pe awọn ko ba oko oloko jẹ, eyi to jẹ idi pataki tawọn eeyan ilẹ Yoruba ko fi fẹ awọn eeyan yii lọdọ wọn. Wọn ni ojuṣe awọn agbẹ Yoruba ati Fulani ni, lati fẹjọ awọn ọbayejẹ to n ti ilẹ ibomi-in wa lati da wahala silẹ han, ki wọn fa wọn le ijọba lọwọ.


Atẹjade naa fi kun un pe o ti le logun ọdun tawọn Fulani yii ti wa nipinlẹ Ogun, wọn bi awọn mi-in silẹ Yoruba nibi ni, to jẹ wọn gbọ Yoruba, wọn si tun n powe, beeyan ba si pe wọn ni Yoruba, tọhun ko jayo pa. Lati waa maa ba iru awọn eeyan bẹẹ ja, ka ni wọn ko gbọdọ da maaluu wọn tabi ka ni wọn ko le gbe lapa ọdọ wa lodi sofin ijọba gẹgẹ bi wọn ṣe wi. Atẹjade yii waa fi kun un pe ṣugbọn awọn Fulani naa gbọdọ ri i pe awọn ko ba oko oloko jẹ, eyi to jẹ idi pataki tawọn eeyan ilẹ Yoruba ko fi fẹ awọn eeyan yii lọdọ wọn. Wọn ni ojuṣe awọn agbẹ Yoruba ati Fulani ni, lati fẹjọ awọn ọbayejẹ to n ti ilẹ ibomi-in wa lati da wahala silẹ han, ki wọn fa wọn le ijọba lọwọ. Ninu ipade alaafia ti awọn alẹnulọrọ lori wahala to n ṣẹlẹ yii ṣe laafin Alaye ti Ayetoro, lọjọ kẹrin, oṣu keji yii, ni wọn ti bu ẹnu atẹ lu awọn iwa fifi maaluu jẹko oloko, biba iyawo oniyawo lo pọ atawọn iwa buruku mi-in ti wọn ni awọn Fulani maa n hu. Wọn fẹnuko pe ẹni tọwọ ba tẹ to n ṣe iru eyi yoo jiya bo ṣe tọ labẹ ofin. Bakan naa ni Alukoro sọ pe ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ti tẹ awọn ọbayejẹ kan lori ikọlu to ṣẹlẹ laipẹ yii, wọn ni awọn yoo fimu wọn danrin ki wọn le jẹ ẹkọ fawọn mi-in bii iru wọn.


Ninu ipade alaafia ti awọn alẹnulọrọ lori wahala to n ṣẹlẹ yii ṣe laafin Alaye ti Ayetoro, lọjọ kẹrin, oṣu keji yii, ni wọn ti bu ẹnu atẹ lu awọn iwa fifi maaluu jẹko oloko, biba iyawo oniyawo lo pọ atawọn iwa buruku mi-in ti wọn ni awọn Fulani maa n hu. Wọn fẹnuko pe ẹni tọwọ ba tẹ to n ṣe iru eyi yoo jiya bo ṣe tọ labẹ ofin. Bakan naa ni Alukoro sọ pe ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ti tẹ awọn ọbayejẹ kan lori ikọlu to ṣẹlẹ laipẹ yii, wọn ni awọn yoo fimu wọn danrin ki wọn le jẹ ẹkọ fawọn mi-in bii iru wọn. Ipinlẹ alaafia nipinlẹ Ogun, bi ẹnikẹni ba si fẹẹ da omi alaafia naa ru, tọhun yoo jẹ iyan rẹ niṣu lawọn ọlọpaa wi.


Ipinlẹ alaafia nipinlẹ Ogun, bi ẹnikẹni ba si fẹẹ da omi alaafia naa ru, tọhun yoo jẹ iyan rẹ niṣu lawọn ọlọpaa wi.


Ẹgbẹ okunkun lawọn eleyii n ṣe n’Ikorodu, kọmiṣanna ọlọpaa lo mu wọn

Faith Adebọla, Eko Ọwọ ọlọpa ti tẹ marun-un lara awọn gende to n ṣe ẹgbẹ okunkun niluu Ikorodu. Alẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lọwọ ba wọn, wọn lawọn ọmọ yii wa lara awọn to n da omi alaafia ilu naa ru, ti wọn n ko awọn araalu laya soke. Orukọ wọn ni Babatunde Tanimọwo, ẹni ọdun mọkanlelogoji, Kabiru Atanda, ẹni ọgbọn ọdun, Ibrahim Abubakri, ẹni ọdun mọkandinlọgbọn, Gbọlahan Ọladimeji, ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn, ẹni to ṣikarun-un, tọjọ-ori ẹ si kere ju lọ ni Wasiu Rafiu, ẹni ọdun mọkandinlogun. Kọmiṣanna ọlọpaa ni borukọ Ikorodu ati agbegbe rẹ ṣe n ro gbọnmọgbọnmọ ninu iroyin lasiko yii, to si jẹ pe iro naa ki i ṣe iro rere, iro iwa janduku, ṣiṣe ẹgbẹ okunkun, iwa ọdaran ati itajẹsilẹ, lo mu koun funra oun ko awọn ikọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ sodi lọ sagbegbe ọhun. Ọgbẹni Olumuyiwa Adejọbi to jẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko sọ f’ALAROYE ninu atẹjade to fi ṣọwọ lori iṣẹlẹ ọhun sọ̣ pe ninu awọn ile pako to wa laduugbo Agric ni wọn ti kẹẹfin awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun yii, ti wọn fi ko wọn. Wọn ba awọn nnkan ija bii ada, aake, ọbẹ aṣooro, ẹgba (koboko), ninu awọn ile pako tawọn afurasi naa n gbe.


Kọmiṣanna ọlọpaa ni borukọ Ikorodu ati agbegbe rẹ ṣe n ro gbọnmọgbọnmọ ninu iroyin lasiko yii, to si jẹ pe iro naa ki i ṣe iro rere, iro iwa janduku, ṣiṣe ẹgbẹ okunkun, iwa ọdaran ati itajẹsilẹ, lo mu koun funra oun ko awọn ikọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ sodi lọ sagbegbe ọhun. Ọgbẹni Olumuyiwa Adejọbi to jẹ Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko sọ f’ALAROYE ninu atẹjade to fi ṣọwọ lori iṣẹlẹ ọhun sọ̣ pe ninu awọn ile pako to wa laduugbo Agric ni wọn ti kẹẹfin awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun yii, ti wọn fi ko wọn. Wọn ba awọn nnkan ija bii ada, aake, ọbẹ aṣooro, ẹgba (koboko), ninu awọn ile pako tawọn afurasi naa n gbe. Wọn ti wo awọn ile ọhun danu, wọn lawọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun ti sọ ọpọ lara awọn ile naa di ibuba wọn, wọn tun palẹ awọn okuta ati igi ti wọn lawọn kan gbe di oju ọna agbegbe naa, titi kan awọn ṣọọbu ati kanta tawọn ọlọja kan fi di titi to yẹ ki mọto gba kọja. Bi Adejọbi ṣe wi, awọn afurasi tọwọ ba yii ti jẹwọ pe ẹlẹgbẹ okunkun lawọn, kọmiṣanna si ti ni ki wọn fi wọn ṣọwọ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, ki wọn le ran awọn agbofinro lọwọ ninu iwadii wọn, ki wọn too taari wọn siwaju adajọ laipẹ. Odumosu tun ni lori ọrọ iwa ọdaran lagbegbe Ikorodu yii, bina o ba tan laṣọ, ẹjẹ o ni i tan leeekanna loun maa fi ọrọ naa ṣe.


Wọn ti wo awọn ile ọhun danu, wọn lawọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun ti sọ ọpọ lara awọn ile naa di ibuba wọn, wọn tun palẹ awọn okuta ati igi ti wọn lawọn kan gbe di oju ọna agbegbe naa, titi kan awọn ṣọọbu ati kanta tawọn ọlọja kan fi di titi to yẹ ki mọto gba kọja. Bi Adejọbi ṣe wi, awọn afurasi tọwọ ba yii ti jẹwọ pe ẹlẹgbẹ okunkun lawọn, kọmiṣanna si ti ni ki wọn fi wọn ṣọwọ si ẹka awọn ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, ki wọn le ran awọn agbofinro lọwọ ninu iwadii wọn, ki wọn too taari wọn siwaju adajọ laipẹ. Odumosu tun ni lori ọrọ iwa ọdaran lagbegbe Ikorodu yii, bina o ba tan laṣọ, ẹjẹ o ni i tan leeekanna loun maa fi ọrọ naa ṣe.


Moshood ati Lekan fi aake gba ọkada l’Ekoo, nile-ejọ ba ni wọn lọọ yẹgi fun wọn

Faith Adebọla, Eko Ibi tawọn afurasi adigunjale meji kan, Moshood Ogunṣọla ati Ọlalekan, foju si, ọna ko gba’bẹ rara, nigba ti wọn tẹti si idajọ ẹṣẹ idigunjale ti wọn jẹbi rẹ nile-ẹjọ giga ipinlẹ Eko kan to fikalẹ siluu Ikẹja, niṣẹ ni wọn paṣẹ pe ki wọn lọọ yẹgi fun wọn titi ti ẹmi yoo fi bọ lara wọn. Adajọ S. S. Ogunsanya lo ka idajọ naa jade si wọn leti l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, o ni wọn jẹbi ẹsun idigunjale, pẹlu bawọn afurasi mejeeji naa ṣe fẹnu ara wọn sọ pe loootọ lawọn jẹbi. Agbefọba Haroun Adebayọ lo ti kọkọ ṣalaye pe niṣe lawọn afurasi mejeeji yii lọọ ja Ọgbẹni Wasiu Rasaki lole ọkada Bajaj rẹ laduugbo Ile Ẹja, n’Ikọtun, laarin oṣu ki-in-ni, ọdun yii. O ni nibi ti wọn ti n lọ maṣinni naa mọ oni-nnkan lọwọ tiyẹn o tete fẹẹ juwọ silẹ fun wọn, niṣe ni wọn fa aake pompo ati ọbẹ aṣoro yọ si, wọn si faake naa ge e lọwọ, ni wọn fi raaye gbe ọkada rẹ sa lọ. Ṣugbọn ọjọ meloo kan lẹyin naa lọwọ ba wọn, awọn ọtẹlẹmuyẹ lo gba wọn mu, awọn afurasi naa ko si jẹ ki wọn laagun jinna ti wọn fi jẹwọ pe loootọ lawọn huwa buruku naa. Haroun ni ẹsun meji tawọn fi kan wọn pe wọn gbimọ-pọ lati huwa ọdaran, wọn si digunjale, leyii to ta ko isọri ọtalerugba ati ẹyọ kan (261) ati ọtadinlọọọdunrun (297) abala kẹtala iwe ofin iwa ọdaran ipinlẹ Eko, ti ọdun 2015.


O ni nibi ti wọn ti n lọ maṣinni naa mọ oni-nnkan lọwọ tiyẹn o tete fẹẹ juwọ silẹ fun wọn, niṣe ni wọn fa aake pompo ati ọbẹ aṣoro yọ si, wọn si faake naa ge e lọwọ, ni wọn fi raaye gbe ọkada rẹ sa lọ. Ṣugbọn ọjọ meloo kan lẹyin naa lọwọ ba wọn, awọn ọtẹlẹmuyẹ lo gba wọn mu, awọn afurasi naa ko si jẹ ki wọn laagun jinna ti wọn fi jẹwọ pe loootọ lawọn huwa buruku naa. Haroun ni ẹsun meji tawọn fi kan wọn pe wọn gbimọ-pọ lati huwa ọdaran, wọn si digunjale, leyii to ta ko isọri ọtalerugba ati ẹyọ kan (261) ati ọtadinlọọọdunrun (297) abala kẹtala iwe ofin iwa ọdaran ipinlẹ Eko, ti ọdun 2015. Adajọ Ogunsanya ni iwa tawọn afurasi mejeeji hu fihan pe wọn ki i ṣe adigunjale nikan, ṣugbọn apaayan ni wọn, tori wọn mura lati pa ọlọkada naa biyẹn o ba tete gba fun wọn. Latari eyi, taara lo ni ki wọn maa lọ sibi tawọn naa fẹẹ ran ọlọkada naa lọ, o ni iku lere ẹṣẹ wọn, ki eyi le kọ awọn adigunjale bii tiwọn lọgbọn


Adajọ Ogunsanya ni iwa tawọn afurasi mejeeji hu fihan pe wọn ki i ṣe adigunjale nikan, ṣugbọn apaayan ni wọn, tori wọn mura lati pa ọlọkada naa biyẹn o ba tete gba fun wọn. Latari eyi, taara lo ni ki wọn maa lọ sibi tawọn naa fẹẹ ran ọlọkada naa lọ, o ni iku lere ẹṣẹ wọn, ki eyi le kọ awọn adigunjale bii tiwọn lọgbọn


Akẹkọọ-jade Fasiti KWASU to lu jibiti yoo ṣẹwọn oṣu mẹfa

Stephen Ajagbe, Ilorin Adajọ Sikiru Oyinloye tile-ẹjọ giga ipinlẹ Kwara, ti ju akẹkọọ-jade ileewe Fasiti KWASU, Ahmed Bọlaji, sẹwọn oṣu mẹfa gbako fun ṣiṣe jibiti ori ẹrọ ayelujara. Ọmọ ọdun mọkanlelogun naa lajọ to n gbogun ti iwa jibiti ati ṣiṣe owo ilu baṣbaṣu, EFCC, wọ lọ sile-ẹjọ fẹsun pe o tan oyinbo alawọ funfun kan lati le gba owo lọwọ ẹ. Bọlaji to n pe ara rẹ ni Rosemary, to si n lo foto obinrin lori ẹrọ ayelujara lati maa fi lu awọn ọkunrin ni jibiti lọwọ tẹ loṣu kin-in-ni, ọdun 2021. Nigba ti wọn ka ẹsun yii si i leti, akẹkọọ-jade nipa imọ ibaraalu sọrọ ati igbohun-safẹfẹ (Mass Communication) naa ni loootọ loun jẹbi. Ọkan lara awọn oṣiṣẹ EFCC to mu ọdaran naa, Loveday Godwin, ṣalaye pe ọjọ kẹtala, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 lọwọ tẹ Bọlaji lẹyin tawọn kan ta ileeṣẹ awọn lolobo. Onitọhun tẹsiwaju pe ọdaran naa gbiyanju lati lu ọkunrin oyinbo kan, Shawn Smith, ni jibiti owo ko too di pe ọwọ tẹ ẹ. Agbẹjọro EFCC, Ọgbẹni Sẹsan Ọla, ko foonu meji ti Bọlaji fi n ṣe jibiti atawọn ẹri mi-in to fi han pe o hu iwa naa siwaju ile-ẹjọ, adajọ si tẹwọ gba a gẹgẹ bii ẹri. Ọgbẹni Ọla ni niwọn igba ti Bọlaji ti jẹwọ pe loootọ loun jẹbi, ki ile-ẹjọ dajọ rẹ kiakia.


Ọkan lara awọn oṣiṣẹ EFCC to mu ọdaran naa, Loveday Godwin, ṣalaye pe ọjọ kẹtala, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 lọwọ tẹ Bọlaji lẹyin tawọn kan ta ileeṣẹ awọn lolobo. Onitọhun tẹsiwaju pe ọdaran naa gbiyanju lati lu ọkunrin oyinbo kan, Shawn Smith, ni jibiti owo ko too di pe ọwọ tẹ ẹ. Agbẹjọro EFCC, Ọgbẹni Sẹsan Ọla, ko foonu meji ti Bọlaji fi n ṣe jibiti atawọn ẹri mi-in to fi han pe o hu iwa naa siwaju ile-ẹjọ, adajọ si tẹwọ gba a gẹgẹ bii ẹri. Ọgbẹni Ọla ni niwọn igba ti Bọlaji ti jẹwọ pe loootọ loun jẹbi, ki ile-ẹjọ dajọ rẹ kiakia. Adajọ Oyinloye ni niwọn igba ti agbefọba ti fidii ẹjọ naa mulẹ, ko si ariyanjiyan rara pe ọdaran naa gbọdọ jiya ẹṣẹ rẹ. O ni ki ọdaran naa san ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira owo itanran, tabi ko lọọ ṣẹwọn oṣu mẹfa.


Adajọ Oyinloye ni niwọn igba ti agbefọba ti fidii ẹjọ naa mulẹ, ko si ariyanjiyan rara pe ọdaran naa gbọdọ jiya ẹṣẹ rẹ. O ni ki ọdaran naa san ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un kan naira owo itanran, tabi ko lọọ ṣẹwọn oṣu mẹfa.


Lẹyin ọdun mẹta ti wọn lo nipo, Oyetọla ni ki gbogbo awọn alaga kansu kuro lọfiisi

Florence Babaṣọla Gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Gboyega Oyetọla, ti sọ pe ki gbogbo awọn alaga ijọba ibilẹ atawọn kanselọ gbe iṣakoso agbegbe wọn le oṣiṣẹ ijọba to ga ju lọ nibẹ. Eleyii ko ṣẹyin bi asiko to yẹ ki gbogbo awọn alaga ijọba ibilẹ ọgbọn atawọn ijọba ibilẹ agbegbe kaakiri ipinlẹ Ọṣun lo lori ipo naa ṣe wa sopin lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ karun-un, oṣu keji, ọdun 2021. Ọdun 2018 ni wọn ṣebura fun awọn kansẹlọ ti wọn jawe olubori kaakiri awọn ijọba ibilẹ, lẹyin eyi lawọn kansẹlọ naa yan alaga atawọn oloye to ku laarin ara wọn. Gomina Oyetọla dupẹ lọwọ gbogbo wọn fun ipa ti wọn ko ninu idagbasoke ijọba ibilẹ wọn, o si gbadura pe ki wọn ba ojurere pade ninu ohun gbogbo ti wọn ba dawọ le lọjọ iwaju.


‘Bi Buhari ṣe ni ki ọga ọlọpaa patapata maa baṣẹ lọ tapa sofin’

Faith Adebọla Awọn amofin agba meji kan nilẹ wa, Ẹbun-Olu Adegoruwa ati Mike Ozekhome, ti kede pe bi Aarẹ Muhammadu Buhari ṣe paṣẹ pe ki Ọga agba patapata fun ileeṣẹ ọlọpaa, Mohammed Adamu, maa ba iṣẹ rẹ lọ fun oṣu mẹta si i, ko bofin mu rara, wọn ni aṣẹ ti ko le fidi mulẹ ni, afi ki Buhari tete rifaasi (reverse) ara rẹ lori ọrọ naa. Amofin agba Adegboruwa, to tun jẹ ajafẹtọọ ọmọniyan, lo kọkọ sọrọ ọhun laṣaalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ninu atẹjade kan. O ni igbesẹ to ta ko ofin nigbesẹ ti Aarẹ Buhari gbe ọhun, tori loju ofin, orileede yii ko ti i ni oga agba patapata fun ileeṣẹ ọlọpaa titi di ba a ṣe n sọ yii. Adegboruwa ni ọjọ keji, oṣu keji, ni Mohammed Adamu ti fẹyinti nipo ọhun, o si ti kuro lara awọn ọlọpaa ilẹ wa lọjọ naa, ohun ti ofin si sọ ni pe ti ọga agba ileeṣẹ ọlọpaa kan ba ti fẹyinti latari pe onitọhun ti sin ijọba fun ọdun marundinlogoji ti ofin sọ, wọn o tun gbọdọ sọ pe kiru ẹni bẹẹ tun maa ba iṣẹ niṣo mọ. O ni isọri okoolerugba o din marun-un (215) apa ki-in-ni iwe ofin Naijiria, ati isọri keje apa kẹta iwe ofin ileeṣẹ ọlọpaa ti ọdun 2020 sọ pe ẹni ti wọn maa yan lati di ipo ọga agba pata awọn ọlọpaa mu gbọdọ jẹ ẹni to ṣi wa ninu iṣẹ ọlọpaa, ki i ṣe ẹni to ti fẹyinti. O ni aṣẹ Aarẹ Buhari ko debi pe ki o yan ẹni to ti fẹyinti lati dipo naa mu tabi ko maa baṣẹ lọ. Yatọ seyi, o ni Aarẹ Buhari ko le da nikan yan ẹnikan sipo ọga agba ọlọpaa, ko si le fi ami fa-a-gun si i fẹnikan, lai kọkọ fọrọ lọ ajọ to n dari ileeṣẹ ọlọpaa (Nigerian Police Council), awọn ni wọn gbọdọ kọkọ jokoo, ki wọn yiiri ọrọ naa wo, ki wọn si fọwọ si i, ki Aarẹ too faṣẹ si i, ajọ naa ko si ti i jokoo debii pe wọn yoo jiroro tabi fọwọ si iyansipo kankan.


O ni isọri okoolerugba o din marun-un (215) apa ki-in-ni iwe ofin Naijiria, ati isọri keje apa kẹta iwe ofin ileeṣẹ ọlọpaa ti ọdun 2020 sọ pe ẹni ti wọn maa yan lati di ipo ọga agba pata awọn ọlọpaa mu gbọdọ jẹ ẹni to ṣi wa ninu iṣẹ ọlọpaa, ki i ṣe ẹni to ti fẹyinti. O ni aṣẹ Aarẹ Buhari ko debi pe ki o yan ẹni to ti fẹyinti lati dipo naa mu tabi ko maa baṣẹ lọ. Yatọ seyi, o ni Aarẹ Buhari ko le da nikan yan ẹnikan sipo ọga agba ọlọpaa, ko si le fi ami fa-a-gun si i fẹnikan, lai kọkọ fọrọ lọ ajọ to n dari ileeṣẹ ọlọpaa (Nigerian Police Council), awọn ni wọn gbọdọ kọkọ jokoo, ki wọn yiiri ọrọ naa wo, ki wọn si fọwọ si i, ki Aarẹ too faṣẹ si i, ajọ naa ko si ti i jokoo debii pe wọn yoo jiroro tabi fọwọ si iyansipo kankan. Niṣe ni Ajafẹtọọ ọmọniyan mi-in, Mike Ozekhome, ni tirẹ la ọrọ mọlẹ, o ni o lodi sofin, aṣiṣe nla gbaa ni, igbesẹ ti Aarẹ gbe naa ko bofin mu, ko tọna, aṣilo agbara ni pẹlu. O ni ko sẹni ti ko mọ pe ọjọ ki-in-ni, oṣu keji yii, ni Adamu maa fẹyinti, gbogbo aye lo mọ pe ọdun 1961 ni wọn bi i, gbogbo aye lo si mọ pe ọdun marundinlogoji sẹyin ko ti wọṣẹ ọlọpaa. Ọrọ yii o ruju rara, kedere ni isọri kejidinlogun, abala kẹjọ, iwe ofin ileeṣẹ ọlọpaa tọdun 2020, sọ pe ti ọga agba ileeṣẹ naa ba ti lo ọdun marundinlogoji lẹnu iṣẹ, tabi to ba ti pe ẹni ọdun marundinlaaadọrin lọjọ ori, o gbọdọ fẹyinti.


Niṣe ni Ajafẹtọọ ọmọniyan mi-in, Mike Ozekhome, ni tirẹ la ọrọ mọlẹ, o ni o lodi sofin, aṣiṣe nla gbaa ni, igbesẹ ti Aarẹ gbe naa ko bofin mu, ko tọna, aṣilo agbara ni pẹlu. O ni ko sẹni ti ko mọ pe ọjọ ki-in-ni, oṣu keji yii, ni Adamu maa fẹyinti, gbogbo aye lo mọ pe ọdun 1961 ni wọn bi i, gbogbo aye lo si mọ pe ọdun marundinlogoji sẹyin ko ti wọṣẹ ọlọpaa. Ọrọ yii o ruju rara, kedere ni isọri kejidinlogun, abala kẹjọ, iwe ofin ileeṣẹ ọlọpaa tọdun 2020, sọ pe ti ọga agba ileeṣẹ naa ba ti lo ọdun marundinlogoji lẹnu iṣẹ, tabi to ba ti pe ẹni ọdun marundinlaaadọrin lọjọ ori, o gbọdọ fẹyinti. Mike waa beere pe, ki lo de tawọn to n ṣiṣẹ pẹlu Aarẹ ki i gba a nimọran bo ṣe yẹ, ki ni wọn n wo ti Aarẹ fi n maa n ṣi ẹsẹ gbe lori ofin to ṣe kedere bii iwọnyi lọpọ igba, iṣẹ kin ni wọn n ṣe gan-an, abi wọn o mọ pe nnkan idojuti lo jẹ ti Aarẹ ba n kọsẹ lori ofin leralera ni? Ṣe ṣaaju ni Aarẹ Buhari ti fọwọ si i, to si paṣẹ pe ki Mohammed Adamu to ti fẹyinti lọjọ ki-in-ni, oṣu keji, bii ọga agba pata fun ilẹ wa, maa ba iṣẹ rẹ lọ fun oṣu mẹta mi-in. Ṣugbọn awọn agbẹjọro mejeeji ti leri pe awọn n reti ki Aarẹ tete ṣatunṣe lori ọrọ yii lẹsẹkẹsẹ, aijẹ bẹẹ, awọn maa pade ẹ nileejọ laipẹ.


Mike waa beere pe, ki lo de tawọn to n ṣiṣẹ pẹlu Aarẹ ki i gba a nimọran bo ṣe yẹ, ki ni wọn n wo ti Aarẹ fi n maa n ṣi ẹsẹ gbe lori ofin to ṣe kedere bii iwọnyi lọpọ igba, iṣẹ kin ni wọn n ṣe gan-an, abi wọn o mọ pe nnkan idojuti lo jẹ ti Aarẹ ba n kọsẹ lori ofin leralera ni? Ṣe ṣaaju ni Aarẹ Buhari ti fọwọ si i, to si paṣẹ pe ki Mohammed Adamu to ti fẹyinti lọjọ ki-in-ni, oṣu keji, bii ọga agba pata fun ilẹ wa, maa ba iṣẹ rẹ lọ fun oṣu mẹta mi-in. Ṣugbọn awọn agbẹjọro mejeeji ti leri pe awọn n reti ki Aarẹ tete ṣatunṣe lori ọrọ yii lẹsẹkẹsẹ, aijẹ bẹẹ, awọn maa pade ẹ nileejọ laipẹ.


Laarin ọsẹ mẹta, obinrin mẹrin bimọ fun kafinta yii, o logoji ọmọ loun fẹẹ bi

Nura Walwala lorukọ ọkunrin to duro laarin awọn obinrin mẹrin yii, ẹni ọdun mẹrindinlogoji ni, oun lọkọ awọn obinrin naa. Awọn mẹrẹẹrin ṣẹṣẹ bimọ ọwọ wọn yii ni, laarin ọsẹ mẹta ni wọn bi awọn ọmọ naa fọkọ wọn to n ṣiṣe kafinta nipinlẹ Bauchi. Ọmọ mẹsan-an ni Nura ti bi tẹlẹ, mẹrin ti wọn ṣẹṣẹ bi yii lo jẹ ki wọn pe mẹtala bayii. Ṣugbọn Nura loun ṣẹṣẹ bẹrẹ ni o, o ni ogoji ọmọ loun fẹẹ bi, idi niyẹn toun ṣe ti fẹyawo de ori mẹrin. Wẹrẹwẹrẹ ti ọmọde n bimọ ni wọn yoo si maa bi wọn kalẹ, titi togoji toun fẹ yoo fi pe. Nigba to n dahun ibeere lori bi yoo ṣe maa rowo tọ awọn to ti bi kalẹ yii, nigba ti ko ṣe ju iṣẹ kafinta lọ, ọkunrin yii sọ pe eeyan kọ lo n da ara ẹ bọ, Ọlọrun Ọba ni i bọ ni.


Ṣugbọn Nura loun ṣẹṣẹ bẹrẹ ni o, o ni ogoji ọmọ loun fẹẹ bi, idi niyẹn toun ṣe ti fẹyawo de ori mẹrin. Wẹrẹwẹrẹ ti ọmọde n bimọ ni wọn yoo si maa bi wọn kalẹ, titi togoji toun fẹ yoo fi pe. Nigba to n dahun ibeere lori bi yoo ṣe maa rowo tọ awọn to ti bi kalẹ yii, nigba ti ko ṣe ju iṣẹ kafinta lọ, ọkunrin yii sọ pe eeyan kọ lo n da ara ẹ bọ, Ọlọrun Ọba ni i bọ ni. O ni oun kọ loun n bọ awọn toun ti bi yii, Allah ni. Allah naa ni yoo maa ṣeranwọ toun yoo fi bọ awọn yooku toun ṣi fẹẹ bi pẹlu. O loun ko le tori oṣi tabi ibẹru ohun ti oun yoo fun wọn jẹ koun ma waa bimọ daadaa.


O ni oun kọ loun n bọ awọn toun ti bi yii, Allah ni. Allah naa ni yoo maa ṣeranwọ toun yoo fi bọ awọn yooku toun ṣi fẹẹ bi pẹlu. O loun ko le tori oṣi tabi ibẹru ohun ti oun yoo fun wọn jẹ koun ma waa bimọ daadaa. Nura fi kun un pe fifẹ iyawo pupọ ki i ṣe nnkan ajoji ninu ẹbi oun, bi baba oun ṣe fẹ ẹ niyẹn, bi wọn ṣe n ṣe ninu ẹbi iya oun naa niyẹn. O loun naa ti fẹ toun dori mẹrin bayii, oun yoo bimọ kalẹ ti yoo pọ, afi bi wọn pa pe fọọti loun yoo too sinmi.


Nura fi kun un pe fifẹ iyawo pupọ ki i ṣe nnkan ajoji ninu ẹbi oun, bi baba oun ṣe fẹ ẹ niyẹn, bi wọn ṣe n ṣe ninu ẹbi iya oun naa niyẹn. O loun naa ti fẹ toun dori mẹrin bayii, oun yoo bimọ kalẹ ti yoo pọ, afi bi wọn pa pe fọọti loun yoo too sinmi.


Ọmọbinrin yii pokunso, nitori ti wọn lo ji pata

Bi ẹ ti n wo ọmọbinrin daadaa yii, ko si laye mọ. Ọgbọnjọ, oṣu kin-in-ni, ọdun 2021 yii, lo gba ẹmi ara ẹ nipa pipokunso sori igi mangoro laduugbo wọn, nitori irọ ti wọn pa mọ ọn pe o ji pata mẹta lo ṣe gbe igbesẹ iku naa. Orukọ ọmọdebinrin naa ni Agnes Kayombo, ọmọ ọdun mẹrindinlogun ni. Agbegbe kan ti wọn n pe ni Mwinilunga, lorilẹ-ede Zambia, loun ati iya rẹ, Lucy Kayombo, n gbe. Iya rẹ yii naa la gbọ pe o ra pata tuntun mẹta l’Ọjọruu ọsẹ to kọja lọhun-un, o si ko o sinu apoti aṣọ kan lọtọ, lo ba gbagbe rẹ sibẹ. Nigba ti Iya Agnes fẹẹ wọ ninu awọn pata naa lọjọ Satide ti wahala ṣẹlẹ yii, o wa awọn pata ọhun titi ko ri wọn, ko si ranti ibi to ko wọn si mọ, n lo ba bẹrẹ si i tu gbogbo ile kiri.


Agbegbe kan ti wọn n pe ni Mwinilunga, lorilẹ-ede Zambia, loun ati iya rẹ, Lucy Kayombo, n gbe. Iya rẹ yii naa la gbọ pe o ra pata tuntun mẹta l’Ọjọruu ọsẹ to kọja lọhun-un, o si ko o sinu apoti aṣọ kan lọtọ, lo ba gbagbe rẹ sibẹ. Nigba ti Iya Agnes fẹẹ wọ ninu awọn pata naa lọjọ Satide ti wahala ṣẹlẹ yii, o wa awọn pata ọhun titi ko ri wọn, ko si ranti ibi to ko wọn si mọ, n lo ba bẹrẹ si i tu gbogbo ile kiri. Bi iya naa ṣe tule to, ko ri awọn pata tuntun naa, bẹẹ ni ọkan rẹ ko lọ sibi apoti to ko o si mọ, n lo ba beere lọwọ Agnes pe ṣe o ba oun ri awọn pata naa, iyẹn loun ko ri pata kankan. Esi ti ọmọ yii fun iya rẹ ko tẹ iya lọrun, wọn ni niṣe niya bẹrẹ si i sọ pe Agnes ti ko awọn pata naa pamọ, nigba to jẹ saisi kan naa lawọn jọ n lo, o ti ji wọn pamọ, ko fẹẹ jẹwọ ni. Lẹyin to bu u titi, tiyẹn ko yee sọ pe oun ko ji pata, iya rẹ tun yọ ẹgba si i, o lu u daadaa, ṣugbọn niṣe lọmọbinrin yii kan n sunkun kikoro, ko si yee sọ pe oun ko ji pata.


Bi iya naa ṣe tule to, ko ri awọn pata tuntun naa, bẹẹ ni ọkan rẹ ko lọ sibi apoti to ko o si mọ, n lo ba beere lọwọ Agnes pe ṣe o ba oun ri awọn pata naa, iyẹn loun ko ri pata kankan. Esi ti ọmọ yii fun iya rẹ ko tẹ iya lọrun, wọn ni niṣe niya bẹrẹ si i sọ pe Agnes ti ko awọn pata naa pamọ, nigba to jẹ saisi kan naa lawọn jọ n lo, o ti ji wọn pamọ, ko fẹẹ jẹwọ ni. Lẹyin to bu u titi, tiyẹn ko yee sọ pe oun ko ji pata, iya rẹ tun yọ ẹgba si i, o lu u daadaa, ṣugbọn niṣe lọmọbinrin yii kan n sunkun kikoro, ko si yee sọ pe oun ko ji pata. Aṣe ohun ti iya rẹ sọ yii ti dun un kọja ibi to yẹ, idunrun ole mọ naa ko gba ibi ire lara Agnes pẹlu lilu to tun un lu u. Bo ṣe di lalẹ, ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ ọjọ Satide ọhun, Agnes yọ jade nile, o si lọọ pokunso sara igi mangoro kan laduugbo wọn. Nigba tawọn eeyan yoo fi ri i, ẹlẹmi ti gba a.


Aṣe ohun ti iya rẹ sọ yii ti dun un kọja ibi to yẹ, idunrun ole mọ naa ko gba ibi ire lara Agnes pẹlu lilu to tun un lu u. Bo ṣe di lalẹ, ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ ọjọ Satide ọhun, Agnes yọ jade nile, o si lọọ pokunso sara igi mangoro kan laduugbo wọn. Nigba tawọn eeyan yoo fi ri i, ẹlẹmi ti gba a.


Ọọni loun ko binu si Sunday Igboho mọ, oun ko si ni i sọrọ lori ohun to ṣe

Ki awueywye to gbode kan le dohun igbagbe patapata lori bi Oloye Sunday Igboho ṣe fẹnu abuku kan Ọọni Ile-Ifẹ, agbẹnusọ fun Arole Oodua, Ọgbẹni Moses Ọlafare, ti sọ pe baba naa ko binu mọ, kabiesi ti gba pe ọmọde lo n ṣe Igboho. Ninu ọrọ ti Ọlafare ba awọn oniroyin sọ lo ti sọ pe Ọọni ko ni esi kankan to fẹẹ fọ si ohun ti Sunday Igboho ṣe lori bo ṣe pe e ni ẹru Fulani, nitori ipo ọba alaye naa ṣagba ko maa fesi si ohun to le da wahala silẹ nilẹ Yoruba. O ni, “Ọọni Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, ti fori ji Oloye Sunday Adeyẹmọ, ọkan lara awọn ọmọ Arole Oodua ni Igboho, baba ko gbọdọ binu si ọmọ ẹ, bẹẹ Ọọni ko ni ohunkohun to maa sọ lori ọrọ ọhun. Ohun to ṣe pataki ni pe Ọọni Ogunwusi ko tiẹ ka eebu ati ọrọ kobakungbe ti Sunday Adeyẹmọ sọ si i si, nitori pe bii ọmọ lo ṣi jẹ si Arole Oodua, niwọn igba to si ti bẹbẹ fun aforiji, baba ti dariji i.” Ṣiwaju si i, o ni Sunday Igboho ko ṣadeede bẹ Ọọni ki Arole Oodua ma binu, o ni Ọba Olugbọn ti Ile-Igbọn ati Ọba Oluṣọla Alao, ni wọn ti kọkọ pe Igboho, ti wọn si ba a wi pe ọrọ to sọ si Ọọni ku diẹ kaato, o si gbọdọ tọrọ aforiji nitori oun ni baba gbogbo awọn ọmọ Yoruba to sọ pe oun n ja fun. Ọlafare sọ pe, “Ko too di pe o tọrọ aforiji, Baba Olugbọn ti Ile-igbọn ti kọkọ pe Arole Oodua lori foonu pe oun ti ba Sunday Igboho wi lori aṣiṣe nla to ṣe, ati pe oun ti sọ fun un ko ṣe fidio ti yoo fi tọrọ aforiji, ti gbogbo aye yoo si ri i pe o ti ṣe bẹẹ.” O ni ohun to fa idi ti Igboho fi ṣe fidio niyẹn, Ọba Olugbọn lo ni ko ṣe e, ati pe Ọọni paapaa ko binu mọ o, bẹẹ ni kabiesi ko ni ohunkohun to fẹẹ sọ lori ọrọ Sunday Igboho.


Ijọba ti ko awọn ti Fulani ṣa ladaa n’Ibarapa lọ sileewosan UCH, n’Ibadan

Faith Adebọla Ọjọ kẹrin lẹyin ti Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ṣeyi Makinde, ṣeleri lati mojuto awọn ti Fulani ṣe leṣe lagbegbe Ibarapa lo mu ileri naa ṣẹ pẹlu bi ijọba rẹ ṣe lọọ ko awọn mẹta ti to fara gbọgbẹ lọwọ awọn janduku Fulani darandaran niluu Igangan lọ si oṣibitu ijọba apapọ, UCH, to wa n’Ibadan, fun itọju to peye. Ọsan Ọjọbọ, Tọsidee yii, ni ambulansi ileewosan naa waa ko awọn mẹtẹẹta, Ọgbẹni Oluwaṣeun Isaiah, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn, Adekọla Adeyẹmọ, ẹni ọdun marundinlọgọrin, ati baba agbalagba kan, Emmanuel Aderọgba, ẹni ọdun mọkanlelaaadọrin. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni Gomina Makinde jẹjẹẹ lasiko abẹwo rẹ siluu Igangan latari bawọn Fulani darandaran ṣe n ṣakọlu sawọn Yoruba atawọn agbẹ lagbegbe Ibarapa, nipinlẹ Ọyọ, leyii ti fa rogbodiyan gidi nigba ti ajijagbara nni, Sunday Adeyẹmọ, waa le Seriki awọn Fulani, Salihu AbdulKadir, atawọn eeyan rẹ kuro niluu naa laipẹ yii. Lasiko abẹwo naa ni wọn ti darukọ awọn mẹtẹẹta yii fun gomina, to si ṣeleri pe ijọba oun maa tọju wọn n’Ibadan, ati pe ọfẹ ni itọju ti wọn ba fun wọn, ijọba oun ni yoo sanwo rẹ, lati fi ẹmi ibanikẹdun rẹ han. Ileewosan aladaani kan, Akintọla Hospital, to wa ni Opopona Akọya, l’ọja Oke-Ọla, lawọn tori ko yọ lọwọ iku ojiji naa ti n gba itọju tẹlẹ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, Ọjọbọ, ọjọ kẹrinla, oṣu to kọja, lawọn Fulani ṣakọlu si Isaiah nigba to n dari bọ latọna oko rẹ, ti wọn ṣa a ladaa yannayanna.


Lasiko abẹwo naa ni wọn ti darukọ awọn mẹtẹẹta yii fun gomina, to si ṣeleri pe ijọba oun maa tọju wọn n’Ibadan, ati pe ọfẹ ni itọju ti wọn ba fun wọn, ijọba oun ni yoo sanwo rẹ, lati fi ẹmi ibanikẹdun rẹ han. Ileewosan aladaani kan, Akintọla Hospital, to wa ni Opopona Akọya, l’ọja Oke-Ọla, lawọn tori ko yọ lọwọ iku ojiji naa ti n gba itọju tẹlẹ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, Ọjọbọ, ọjọ kẹrinla, oṣu to kọja, lawọn Fulani ṣakọlu si Isaiah nigba to n dari bọ latọna oko rẹ, ti wọn ṣa a ladaa yannayanna. Iṣẹ alapako la gbọ pe Adeyẹmi n ṣe ni tiẹ, ilẹ ṣu wọn sibi ti wọn ti lọọ la gẹdu lọjọ Tọsidee, ọjọ karundinlọgbọn, oṣu ki-in-ni, ni wọn ba sun si abule kan nitosi, ṣugbọn ohun ti wọn ko reti lo ṣẹlẹ lọganjọ oru nigba tawọn Fulani buruku naa ya bo wọn ni nnkan bii aago meji, ti wọn si ṣa a ladaa lori. Atigba naa lo si ti n gba itọju lọsibitu kan. Wọn ni oko ni ẹni kẹta wa, ti baba agbalagba naa fi kiyesi Fulani kan to n gba apa ibi ti ko yẹ ninu oko rẹ, lo ba sọ fun Fulani naa pe ko ma gba ibẹ. Lẹyin eyi, Fulani naa tun beere ọrọ lọwọ baba agbalagba ẹni ọdun mọkanlelaaadọrin yii lai mọ pe Fulani naa fẹẹ ṣe oun ni jamba, ni, lo ba gbe ada le baba onibaba lataari.


Iṣẹ alapako la gbọ pe Adeyẹmi n ṣe ni tiẹ, ilẹ ṣu wọn sibi ti wọn ti lọọ la gẹdu lọjọ Tọsidee, ọjọ karundinlọgbọn, oṣu ki-in-ni, ni wọn ba sun si abule kan nitosi, ṣugbọn ohun ti wọn ko reti lo ṣẹlẹ lọganjọ oru nigba tawọn Fulani buruku naa ya bo wọn ni nnkan bii aago meji, ti wọn si ṣa a ladaa lori. Atigba naa lo si ti n gba itọju lọsibitu kan. Wọn ni oko ni ẹni kẹta wa, ti baba agbalagba naa fi kiyesi Fulani kan to n gba apa ibi ti ko yẹ ninu oko rẹ, lo ba sọ fun Fulani naa pe ko ma gba ibẹ. Lẹyin eyi, Fulani naa tun beere ọrọ lọwọ baba agbalagba ẹni ọdun mọkanlelaaadọrin yii lai mọ pe Fulani naa fẹẹ ṣe oun ni jamba, ni, lo ba gbe ada le baba onibaba lataari. Ṣa, wọn ti ko awọn mẹtẹẹta naa, atawọn mọlẹbi wọn diẹ, kan to maa duro ti wọn lọsibitu lọ.


Ṣa, wọn ti ko awọn mẹtẹẹta naa, atawọn mọlẹbi wọn diẹ, kan to maa duro ti wọn lọsibitu lọ.


Arun Korona tun pa eeyan marun-un l’Ekoo

Faith Adebọla Arun Koronafairọọsi to ti di ẹrujẹjẹ kari aye bayii ti tun da ẹmi eeyan marun-un legbodo nipinlẹ Eko. Ikede atigbadegba ti ajọ to n ri si didena itankalẹ arun nilẹ wa (National Centre for Dicease Control), ṣe nipa awọn to lugbadi arun naa kaakiri orileede Naijiria l’Ọjọbọ, Tọsidee yii, fihan pe ni ipinlẹ Eko nikan, ọrinlerugba o din marun-un (275) lawọn ti arun naa ṣẹṣẹ mu lọjọ naa, nigba ti ẹpa o boro mọ fawọn marun-un lara awọn to ṣi n gba itọju lọwọ. Iṣẹlẹ yii lo sọ aropọ awọn ti arun Korona ti lu pa nipinlẹ Eko di ojilelọọọdunrun o di mẹfa (334), apapọ awọn to ti lugbadi arun naa jẹ ẹgbẹrun lọna aadọta ati ẹgbẹta o din meje (50,593). Amọ sa o, eeyan ẹgbẹrun lọna mẹtalelogoji ati ojidinlẹgbẹta (43,560) lo ti gbadun, ti wọn si ti pada sile wọn, nigba tawọn to ku ṣi n gba itọju lọwọ kaakiri awọn ibudo iyasọtọ ati ọsibitu ti wọn ya sọtọ fun itọju arun Korona nipinlẹ ọhun. Tẹ o ba gbagbe, ipinlẹ Eko ni itankalẹ arun Korona pọ si ju lọ lorileede yii, latigba ti ayẹwo ti fẹni akọkọ to lugbadi arun naa han ninu oṣu keji, ọdun 2020, to kọja yii.


Awọn eeyan binu si ọmọ Wasiu Ayinde to n bu Sunday Igboho

Aderohunmu Kazeem Pelu ibinu lawọn eeyan fi n ṣepe le ọmọ Alaaji Wasiu Ayinde, Arabinrin Damilọla Marshal, lórí bo ṣe bu ẹnu atẹ lu awọn eeyan to n ṣatilẹyin fun Sunday Igboho. Arabinrin to pe ara ẹ ni akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ ofin yii sọ pe ki í ṣe ohun to ba ojú mu b’awọn eeyan ṣe sọ Igboho di olokiki lojiji, ti awọn oniroyin kan n pè é ni ajijagbara iran Yoruba, ti awọn kan lati ilẹ okeere si tun n da owo bayii, ti wọn láwọn fẹẹ fi ra awọn bọọsi ti yoo maa lo fun iṣẹ ijijagbara to n ṣe. Damilọla fi kun un pe gbogbo ọmọ Yorùbá ni wọn ṣì gbọdọ rántí ogun Ifẹ ati Mọdakẹkẹ daadaa, ohun toju awọn eeyan ri, ati pe Sunday Igboho yii kan naa kopa ninu ogun ọ̀hún, kò sí yẹ ki ọmọ Yorùbá to fẹẹ alaafia, to lodi si wahala, fara mọ ohun ti Sunday Igboho n ṣe kiri yii. Ọmọbinrin yii ni niṣẹ lo yẹ kí ìjọba fọwọ ṣikun mu ẹnikẹni tó bá ti lọwọ sí ariwo ogun ti ọkunrin yii n pa. O ni ọmọ Yorùbá gidi loun, bẹẹ loun yóò máa rí iran Hausa ati Ibo gẹgẹ bii mọlẹbi oun. Ọrọ ti Dami Marshal, ọmọ gbajumọ olorin fuji nní Alaaji Wasiu Ayinde, sọ niyẹn ti awọn eeyan fi kọ lu u, ti wọn fi n ṣepe fún un. Wọn ni ko si ọmọ Yorùbá gidi kan tó yẹ kó sọ ohun ti obinrin yii sọ sí Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Sunday Igboho, nitori ija gbogbo Yorùbá lo n ja.


Ọmọbinrin yii ni niṣẹ lo yẹ kí ìjọba fọwọ ṣikun mu ẹnikẹni tó bá ti lọwọ sí ariwo ogun ti ọkunrin yii n pa. O ni ọmọ Yorùbá gidi loun, bẹẹ loun yóò máa rí iran Hausa ati Ibo gẹgẹ bii mọlẹbi oun. Ọrọ ti Dami Marshal, ọmọ gbajumọ olorin fuji nní Alaaji Wasiu Ayinde, sọ niyẹn ti awọn eeyan fi kọ lu u, ti wọn fi n ṣepe fún un. Wọn ni ko si ọmọ Yorùbá gidi kan tó yẹ kó sọ ohun ti obinrin yii sọ sí Oloye Sunday Adeyẹmọ, ẹni tawọn eeyan tun mọ si Sunday Igboho, nitori ija gbogbo Yorùbá lo n ja. Bakan naa láwọn eeyan n sọ pé ẹnikẹni tó bá lòdì sí Sunday Igboho, ọta Yoruba ni, bẹẹ epe lo yẹ iru wọn. Awọn mi-in ni epe lo maa pa apẹlu ọrọ buruku to n sọ jade lẹnu naa. Epe oriṣiiriṣii lawọn eeyan si n gbe e ṣẹ fun ọrọ ti wọn ka si ọrọ agọ to sọ ọhun.


Bakan naa láwọn eeyan n sọ pé ẹnikẹni tó bá lòdì sí Sunday Igboho, ọta Yoruba ni, bẹẹ epe lo yẹ iru wọn. Awọn mi-in ni epe lo maa pa apẹlu ọrọ buruku to n sọ jade lẹnu naa. Epe oriṣiiriṣii lawọn eeyan si n gbe e ṣẹ fun ọrọ ti wọn ka si ọrọ agọ to sọ ọhun. Bẹ o ba gbagbe, Damilọla yii kan na lo sọrọ si aọn ti wọn n ṣe iwọde lodi si awọn SARS ninu oṣu kẹwaa ọdun to kọja. Oriṣiiriṣii orukọ lo pe awọn eeyan naa to ni wọn di oun lọwọ lati lọ si ibi iṣẹ oun pelu iwọde ti wọn n ṣe. Ọrọ naa ko dun mọ awọn eeyan ninu nigba naa, niṣe ni wọn si n bu u lori ikanni rẹ lasiko naa.


Bẹ o ba gbagbe, Damilọla yii kan na lo sọrọ si aọn ti wọn n ṣe iwọde lodi si awọn SARS ninu oṣu kẹwaa ọdun to kọja. Oriṣiiriṣii orukọ lo pe awọn eeyan naa to ni wọn di oun lọwọ lati lọ si ibi iṣẹ oun pelu iwọde ti wọn n ṣe. Ọrọ naa ko dun mọ awọn eeyan ninu nigba naa, niṣe ni wọn si n bu u lori ikanni rẹ lasiko naa.


Buhari fi awọn olori ologun ilẹ wa to yọ nipo ṣe Ambasadọ

Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, ni Aarẹ ilẹ wa, Muhammadu Buhari kede awọn olori ileeṣẹ ologun to yọ nipo laipẹ yii gẹgẹ bii Ambasadọ. Oludamọran Aarẹ lori eto iroyin, Fẹmi Adeṣina, lo sọ eleyii di mimọ ninu atẹjade kan to fi sita. Ninu iwe kan ti wọn kọ si Olori ile-igbimọ aṣofin, Ahmed Lawan, ni Aarẹ ti beere pe ki awọn aṣofin fọwọ si iyansipo awọn eeyan naa. Awọn olori ologun tọrọ naa kan ni Ajagun-fẹyinti Abayọmi G. Oloniṣakin, Ajagun-fẹyinti Turkur Burantai, Ajagun-fẹyinti Sadique Abubakar ati Ajagun-fẹyinti Muhammed Usman. Ipo tuntun ti wọn fun wọn yii tumọ si pe wọn le ṣe aṣoju ilẹ wa nibikibi, bo tilẹ jẹ pe wọn ki i ṣe ojulowo akọṣẹmọṣẹ nipa awọn to maa n ṣe aṣoju orileede ti wọn n pe ni (career deplomat) lede oyinbo.


Aarẹ Buhari ti fi oṣu mẹta kun asiko ọga ọlọpaa patapata, Muhammed Adamu

Aare Muhammadu Buhari ti fi oṣu mẹta mi-in kun asiko ọga ọlọpaa patapata fun ilẹ wa, Muhammadu Adamu, to yẹ ko bẹrẹ ifẹyinti rẹ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, nitori asiko to yẹ ko fẹyinti lẹnu iṣẹ ti to. Minisita fun ọrọ awọn ọlọpaa, Muhammad Dingyadi, lo kede ọrọ naa fawọn oniroyin niluu Abuja l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii. O ni afikun oṣu mẹta yii ṣe pataki ki ijọba le baa raaye ṣeto to peye lati yan ẹni ti yoo rọpo rẹ. Bẹ o ba gbagbe, ati bii ọsẹ kan nilẹ yii ni ariwo ti n lọ kaakiri ilẹ wa, tawọn eeyan si n beere pe ta ni yoo rọpo ọga awọn ọlọpaa ti asiko ifẹyinti rẹ ti to yii. Bẹẹ lawọn kan ti n gbe e kiri pe ọkan ninu awọn ti wọn wa nipo igbakeji ọga ọlọpaa ni wọn yoo mu. Ṣugbọn ọrọ ya awọn eeyan lẹnu nigba ti wọn tun ri Adamu ninu aṣọ ọlọpaa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, to si jẹ pe oun lo waa pade Aarẹ Buhari ni papakọ ofurufu Abuja lasiko to de lati ibi to ti lọọ lo isinmi ọlọjọ mẹrin ni Daura ti i ṣe ilu abinibi rẹ.


Bẹ o ba gbagbe, ati bii ọsẹ kan nilẹ yii ni ariwo ti n lọ kaakiri ilẹ wa, tawọn eeyan si n beere pe ta ni yoo rọpo ọga awọn ọlọpaa ti asiko ifẹyinti rẹ ti to yii. Bẹẹ lawọn kan ti n gbe e kiri pe ọkan ninu awọn ti wọn wa nipo igbakeji ọga ọlọpaa ni wọn yoo mu. Ṣugbọn ọrọ ya awọn eeyan lẹnu nigba ti wọn tun ri Adamu ninu aṣọ ọlọpaa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, to si jẹ pe oun lo waa pade Aarẹ Buhari ni papakọ ofurufu Abuja lasiko to de lati ibi to ti lọọ lo isinmi ọlọjọ mẹrin ni Daura ti i ṣe ilu abinibi rẹ. Latigba naa lawọn eeyan ti n sọ pe o ṣee ṣe ki Aarẹ fi kun ọjọ ọkunrin yii gẹgẹ bii ọga ọlọpaa, ko too waa di pe ikede afikun oṣu mẹta yii waye.


Latigba naa lawọn eeyan ti n sọ pe o ṣee ṣe ki Aarẹ fi kun ọjọ ọkunrin yii gẹgẹ bii ọga ọlọpaa, ko too waa di pe ikede afikun oṣu mẹta yii waye.


Ọlọpaa n wa awọn to fibọn gba ogun miliọnu lọwọ awọn oṣiṣẹ ijọba Ekiti

Oluyinka Soyemi, Ado-Ekiti Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ idigunjale kan to waye l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, niluu Ado-Ekiti, nibi tawọn agbebọn ti gba miliọnu lọna ogun lọwọ awọn oṣiṣẹ ijọba Ekiti kan ti wọn lọọ gbowo ni banki. Gẹgẹ bi ẹnikan tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ ṣe sọ, awọn meji ni wọn lọọ gbowo ọhun ni banki lati ẹka kan ninu ile ijọba, agbegbe Bank Road, si ni ileefowopamọ naa wa. Bi wọn ṣe gba a tan ti wọn jade niṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ. ALAROYE gbọ pe bi wọn ṣe rin diẹ sọna ile ijọba lawọn kan fi mọto dabuu ọkọ tiwọn, bi wọn si ṣe gba owo naa tan ni wọn lọri pada sọna GRA, eyi ti wọn le gba lọ siluu Ilawẹ-Ekiti. Nitori bi wọn ṣe ni awọn agbebọn ọhun yinbọn soke lasiko iṣẹlẹ naa, ko sẹni to le duro, o si pẹ diẹ kawọn eeyan too mọ ohun to n ṣẹlẹ gan-an. Iroyin iṣẹlẹ naa lo fa ibẹru nla lẹyin tawọn agbẹbọn ọhun lọ, awọn kan si n pariwo pe awọn ole ti ya bo banki l’Ado-Ekiti.


Nitori aabọ owo-osu t’Akeredolu n san fawọn oṣiṣẹ, awọn dokita bẹrẹ iyansẹlodi l’Ondo

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹgbẹ awọn dokita to n ṣiṣẹ nileewosan ijọba nipinlẹ Ondo ti bẹrẹ iyansẹlodi ọlọjọ gbọọrọ latari aabọ owo-osu ti Gomina Rotimi Akeredolu san fawọn oṣiṣẹ. Alukoro ẹgbẹ ọhun nipinlẹ Ondo, Dokita Ọmọlayọ Olubọsẹde, to gba ẹnu awọn ẹgbẹ rẹ sọrọ ni awọn ti pasẹ fun gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ awọn to n ṣiṣẹ nileewosan ẹkọsẹ iṣegun fasiti imọ iṣegun to wa niluu Ondo ati gbogbo awọn to n tọju eyin lati maa wo iṣẹ niran titi tijọba yoo fi ṣe ohun ti awọn n beere fun. Olubọsẹde ni awọn ko fara mọ aabọ owo-osu kọkanla, ọdun to kọja, tijọba Rotimi Akeredolu ṣẹṣẹ n san fawọn oṣiṣẹ ninu oṣu keji, ọdun ta a wa yii. O ni o dọjọ ti wọn ba san gbogbo ajẹsilẹ owo-osu tijọba jẹ awọn pe perepere kawọn too tun pada sẹnu isẹ. Ọpọlọpọ awọn osisẹ ipinlẹ Ondo ni wọn fi aidunnu wọn han si ọna ti Akeredolu fi n sanwo oṣu fun wọn lati ọdun to kọja. Ohun ti gomina ọhun tẹnumọ lasiko to n polongo ibo ni pe oun ko ni i jẹ awọn oṣiṣẹ lowo-osu rara, ó ni nnkan akọkọ ti yoo jẹ ijọba oun logun ju lọ ni sisan owo-osu awọn oṣiṣẹ deedee.


O ni o dọjọ ti wọn ba san gbogbo ajẹsilẹ owo-osu tijọba jẹ awọn pe perepere kawọn too tun pada sẹnu isẹ. Ọpọlọpọ awọn osisẹ ipinlẹ Ondo ni wọn fi aidunnu wọn han si ọna ti Akeredolu fi n sanwo oṣu fun wọn lati ọdun to kọja. Ohun ti gomina ọhun tẹnumọ lasiko to n polongo ibo ni pe oun ko ni i jẹ awọn oṣiṣẹ lowo-osu rara, ó ni nnkan akọkọ ti yoo jẹ ijọba oun logun ju lọ ni sisan owo-osu awọn oṣiṣẹ deedee. Aketi si mu ileri rẹ ṣẹ loootọ pẹlu bo ṣe n sanwo ọhun deedee fun bii ọdun mẹta to kọkọ dori ipo, koda kiakia lo sare san owo oṣu mẹfa ninu meje ti ijọba Dokita Olusẹgun Mimiko jẹ silẹ ko too lọ. Inu oṣu keji, ọdun to kọja, ni nnkan bẹrẹ si i daru diẹdiẹ mọ gomina ọhun lọwọ pẹlu bo ṣe bẹrẹ si i san aabọ owo-osu fawọn olukọ ileewe alakọọbẹrẹ atawọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ nigba tawọn yooku si n ri tiwọn gba pe, bo tilẹ jẹ pe sisan rẹ ko lọ deede mọ bii tí atẹyinwa. Ohun to ya gbogbo awọn osisẹ ipinlẹ Ondo lẹnu ni bi Akeredolu ṣe san ida aadọta pere ninu oṣu keji yii gẹgẹ bii owo oṣu kọkanla, ọdun to kọja.


Aketi si mu ileri rẹ ṣẹ loootọ pẹlu bo ṣe n sanwo ọhun deedee fun bii ọdun mẹta to kọkọ dori ipo, koda kiakia lo sare san owo oṣu mẹfa ninu meje ti ijọba Dokita Olusẹgun Mimiko jẹ silẹ ko too lọ. Inu oṣu keji, ọdun to kọja, ni nnkan bẹrẹ si i daru diẹdiẹ mọ gomina ọhun lọwọ pẹlu bo ṣe bẹrẹ si i san aabọ owo-osu fawọn olukọ ileewe alakọọbẹrẹ atawọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ nigba tawọn yooku si n ri tiwọn gba pe, bo tilẹ jẹ pe sisan rẹ ko lọ deede mọ bii tí atẹyinwa. Ohun to ya gbogbo awọn osisẹ ipinlẹ Ondo lẹnu ni bi Akeredolu ṣe san ida aadọta pere ninu oṣu keji yii gẹgẹ bii owo oṣu kọkanla, ọdun to kọja. Eyi wa lara ohun to bi awọn dokita ijọba ninu ti wọn fi kede iyansẹlodi ọlọjọ gbọọrọ. Nigba to n fun awọn dokita naa lesi ọrọ wọn, adele kọmisanna feto ilera nipinlẹ Ondo, Dokita Jibayọ Adeyẹye, ni o niye ọjọ to yẹ ki wọn fun ijọba ki wọn too bẹrẹ iru igbesẹ ti wọn gbe ọhun. O ni ijọba ti n ṣeto ati ba awọn tinu n bi naa sọrọ kí wọn le pada sẹnu isẹ wọn lẹyẹ-o-ṣọka.


Eyi wa lara ohun to bi awọn dokita ijọba ninu ti wọn fi kede iyansẹlodi ọlọjọ gbọọrọ. Nigba to n fun awọn dokita naa lesi ọrọ wọn, adele kọmisanna feto ilera nipinlẹ Ondo, Dokita Jibayọ Adeyẹye, ni o niye ọjọ to yẹ ki wọn fun ijọba ki wọn too bẹrẹ iru igbesẹ ti wọn gbe ọhun. O ni ijọba ti n ṣeto ati ba awọn tinu n bi naa sọrọ kí wọn le pada sẹnu isẹ wọn lẹyẹ-o-ṣọka.


Ẹgbẹ akẹkọọ ijinlẹ ede Yoruba ṣayẹyẹ ọdun aṣa ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Fọfọ ni gbọngan aṣa ati iṣe-ọna, Kwara State Arts Council, to wa ni Geri Alimi, niluu Ilọrin, kun pẹlu awọn ọmọwe nipa ede ati aṣa Yoruba atawọn olukọ agba nipinlẹ Kwara, nibi ayẹyẹ ọdun aṣa ati ifami-ẹyẹ da ni lọla ti ẹgbẹ akẹkọọ ijinlẹ ede Yoruba ilẹ Naijiria ṣe lọsẹ yii. Agba-ọjẹ to mọ nipa igbelarugẹ aṣa ati ede Yoruba nni, Ọgbẹni Bisi Oyewọle, lo jẹ olugbalejo ayẹyẹ naa. Oriṣiiriṣii afihan aṣa, bii ijo jijo, iwọṣọ, ewi kike, orin kikọ, ere oniṣe ati bẹẹ lọ, lawọn akẹkọọ ede Yoruba kaakiri awọn ileewe giga to wa nipinlẹ Kwara fi dabira nibẹ. Awọn ileewe to ko aṣoju wa sibẹ ni; Fasiti ilu Ilọrin, Fasiti ipinlẹ Kwara, KWASU, ileewe olukọni, tilu Ilọrin, ileewe olukọni tilu Oro ati bẹẹ bẹẹ lọ. Akori idanilẹkọọ to waye nibẹ ni; Ọsẹ́ ti ẹsin ajoji ati ọlaju ṣe fun aṣa Yoruba’. Ọmọwe Adeyẹmọ Olufẹmi Gabriel to jẹ olori ẹka ede Yoruba ni ile-ẹkọ olukọni agba ipinlẹ Ọṣun (Ila Ọrangun) lo ṣedanilẹkọọ naa.


Awọn ileewe to ko aṣoju wa sibẹ ni; Fasiti ilu Ilọrin, Fasiti ipinlẹ Kwara, KWASU, ileewe olukọni, tilu Ilọrin, ileewe olukọni tilu Oro ati bẹẹ bẹẹ lọ. Akori idanilẹkọọ to waye nibẹ ni; Ọsẹ́ ti ẹsin ajoji ati ọlaju ṣe fun aṣa Yoruba’. Ọmọwe Adeyẹmọ Olufẹmi Gabriel to jẹ olori ẹka ede Yoruba ni ile-ẹkọ olukọni agba ipinlẹ Ọṣun (Ila Ọrangun) lo ṣedanilẹkọọ naa. Lara awọn alejo pataki ọjọ naa ni; Alhaji Abdulfatai Adeniyi Dan-Kazeem to jẹ alakooso fun ọrọ itaniji araalu nipinlẹ Kwara, Ọga agba ileewe girama Queens School, Alhaja Sidikat Taiye Lawal, Alaga awọn ọga ileewe girama (ANCOPSS) ti Zone 3, Alhaja Funmilayọ Abdulrahman, Alhaji Bakare Laarọ Ayinla, Mallam Saka Ahmed to jẹ akọwe ẹka eto ẹkọ lẹkun Gusu Ilọrin, Ọga agba ileeṣẹ redio Harmony FM, to wa niluu Idọfian, nipinlẹ Kwara. Bẹẹ lawọn ọga agba ileewe girama tun wa nibẹ. Nibi ayẹyẹ ọhun ni wọn ti fi ami-ẹyẹ da awọn eeyan kan lọla fun akitiyan wọn lori idagbasoke ẹkọ ede abinibi.


Lara awọn alejo pataki ọjọ naa ni; Alhaji Abdulfatai Adeniyi Dan-Kazeem to jẹ alakooso fun ọrọ itaniji araalu nipinlẹ Kwara, Ọga agba ileewe girama Queens School, Alhaja Sidikat Taiye Lawal, Alaga awọn ọga ileewe girama (ANCOPSS) ti Zone 3, Alhaja Funmilayọ Abdulrahman, Alhaji Bakare Laarọ Ayinla, Mallam Saka Ahmed to jẹ akọwe ẹka eto ẹkọ lẹkun Gusu Ilọrin, Ọga agba ileeṣẹ redio Harmony FM, to wa niluu Idọfian, nipinlẹ Kwara. Bẹẹ lawọn ọga agba ileewe girama tun wa nibẹ. Nibi ayẹyẹ ọhun ni wọn ti fi ami-ẹyẹ da awọn eeyan kan lọla fun akitiyan wọn lori idagbasoke ẹkọ ede abinibi. Lara wọn ni; Abilekọ Harriet Afọlabi Ọṣhatimẹhin (Iya Aṣa Ẹgbẹ), Oloye Mobọlaji Ajakitipa (Ọba Etutu Agbaye), Alhaji Toyin Abdullahi to jẹ Aarẹ ANCOPSS ẹka Kwara, Alhaja Muritala Sherifat, Ọga agba ileewe JSS Al-Adabiyah Kamaliyah, to wa niluu Ilọrin ati Oloye Saliu Babatunde Bakare (Aniyikaye Aṣa Yoruba). Nigba to n sọrọ lorukọ gbogbo awọn to gbami-ẹyẹ naa, Alhaji Toyin Abdullahi dupẹ lọwọ ẹgbẹ akẹkọọ ijinlẹ Yoruba fun mimọ riri iṣẹ ribiribi tawọn ti ṣe, eyi to mu ki ami-ẹyẹ naa waye. Ninu ọrọ idupẹ lati ẹnu Alhaji Abdulmualiy Adegboyega, Ọga agba ileeṣẹ redio Harmony FM, Idọfian, o ni inu oun dun pupọ fun awọn ti wọn gba ami-ẹyẹ ni ọjọ naa.


Lara wọn ni; Abilekọ Harriet Afọlabi Ọṣhatimẹhin (Iya Aṣa Ẹgbẹ), Oloye Mobọlaji Ajakitipa (Ọba Etutu Agbaye), Alhaji Toyin Abdullahi to jẹ Aarẹ ANCOPSS ẹka Kwara, Alhaja Muritala Sherifat, Ọga agba ileewe JSS Al-Adabiyah Kamaliyah, to wa niluu Ilọrin ati Oloye Saliu Babatunde Bakare (Aniyikaye Aṣa Yoruba). Nigba to n sọrọ lorukọ gbogbo awọn to gbami-ẹyẹ naa, Alhaji Toyin Abdullahi dupẹ lọwọ ẹgbẹ akẹkọọ ijinlẹ Yoruba fun mimọ riri iṣẹ ribiribi tawọn ti ṣe, eyi to mu ki ami-ẹyẹ naa waye. Ninu ọrọ idupẹ lati ẹnu Alhaji Abdulmualiy Adegboyega, Ọga agba ileeṣẹ redio Harmony FM, Idọfian, o ni inu oun dun pupọ fun awọn ti wọn gba ami-ẹyẹ ni ọjọ naa. O ni ki i ṣe pe wọn fun wọn nitori owo tabi ojuṣaaju, bi ko ṣe nitori akitiyan wọn.


O ni ki i ṣe pe wọn fun wọn nitori owo tabi ojuṣaaju, bi ko ṣe nitori akitiyan wọn.


O ma ṣe o, Akinrun tilu Ikirun ti waja

Florence Babaṣọla Akinrun tiluu Ikirun, Ọba Rauf Ọlayiwọla Ọlawale, ti waja. Alẹ Ọjọruu, Wẹsidee, mọjumọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii la gbọ pe baba dara pọ mọ awọn baba-nla rẹ. Ọdun 1990 ni baba yii gun ori itẹ, ileefowopamọ lo si ti n ṣiṣẹ ko too jọba.


Ọrọ baba atọmọ lọrọ emi ati Ọọni  Ifẹ, mo ti pe wọn lori foonu-Sunday Igboho

Akikanju ọmọ ilẹ Yoruba nni, Sunday Igboho, ti sọ pe ki i ṣe pe oun ni i lọkan lati ri Ọọni Ileefẹ, Ọba Ogunwusi fin, o ni oun n fi ọrọ naa ta wọn ji ni. O ni ọrọ naa ka oun lara ni, nitori oun wọnu igbo, oun si mọ ohun to n ṣẹlẹ nibẹ. Bẹẹ lo ni ki i ṣe Ọba Ogunwusi nikan loun doju ọrọ naa kọ, o ni gbogbo awọn agbagbga ilẹ Yoruba loun n ba wi lati fi ta wọn ji si ni. Bakan naa lo fi kun un pe ọrọ baba atọmọ ni, awọn si ti yanju rẹ. Igboho ni oun ti bẹ Kabiyesi, awọn si ti jọ ṣalaye ọrọ funra awọn nitori nilẹ Yoruba, ẹnu ọmọ ko gba iya padi mọ, ṣugbọn bi ọrọ naa ṣe ka oun lara, to si n dun oun loun fi sọrọ ti oun sọ yii. O ni bi awọn Fulani ajinigbe ṣe n paayan, ti wọn si n ji awọn eeyan gbe lo ka oun lara.


Bakan naa lo fi kun un pe ọrọ baba atọmọ ni, awọn si ti yanju rẹ. Igboho ni oun ti bẹ Kabiyesi, awọn si ti jọ ṣalaye ọrọ funra awọn nitori nilẹ Yoruba, ẹnu ọmọ ko gba iya padi mọ, ṣugbọn bi ọrọ naa ṣe ka oun lara, to si n dun oun loun fi sọrọ ti oun sọ yii. O ni bi awọn Fulani ajinigbe ṣe n paayan, ti wọn si n ji awọn eeyan gbe lo ka oun lara. Igboho ni, ‘‘Ẹ wo bi wọn ṣe pa awọn eeyan ni Ibarapa. Ko too kan Aborode, ẹ woye eeyan ti wọn ti paa danu. Adugbo Ibarapa yii naa ni wọn ti pa Ọkọ Oloyun.


Igboho ni, ‘‘Ẹ wo bi wọn ṣe pa awọn eeyan ni Ibarapa. Ko too kan Aborode, ẹ woye eeyan ti wọn ti paa danu. Adugbo Ibarapa yii naa ni wọn ti pa Ọkọ Oloyun. Ẹ wo bi wọn ṣe pa Dokita Aborode, mọlẹbi mi ni Aborode, ila kan naa lo jọ wa loju wa. Bakan naa ni wọn pa odidi ọba Ifọn, awọn ọba ilẹ wa ko si gbe igbesẹ kankan lori rẹ. ‘‘Gbogbo ẹyin ti ẹ jẹ baba wa, ti ẹ jẹ booda wa, ti ẹ n bu mi, o yẹ ki ẹjẹ le run lara yin to ba jẹ pe ojulowo ọmọ Yoruba tootọ niyin, ẹ saanu Yoruba, alaafia ko si nilẹ Yoruba, won kan n pa wa kaakiri, wọn n ji wa gbe, wọn n gbowo lori wa, awọn ohun to n ka mi lara niyi.


Ẹ wo bi wọn ṣe pa Dokita Aborode, mọlẹbi mi ni Aborode, ila kan naa lo jọ wa loju wa. Bakan naa ni wọn pa odidi ọba Ifọn, awọn ọba ilẹ wa ko si gbe igbesẹ kankan lori rẹ. ‘‘Gbogbo ẹyin ti ẹ jẹ baba wa, ti ẹ jẹ booda wa, ti ẹ n bu mi, o yẹ ki ẹjẹ le run lara yin to ba jẹ pe ojulowo ọmọ Yoruba tootọ niyin, ẹ saanu Yoruba, alaafia ko si nilẹ Yoruba, won kan n pa wa kaakiri, wọn n ji wa gbe, wọn n gbowo lori wa, awọn ohun to n ka mi lara niyi. Awọn ti wọn si n ṣejọba le wa lori ko raaye tiwa, wọn kan n jaye ori wọn kiri ni. Bi wọn ṣe n lọ siluu oyinbo ni wọn n lọ si Dubai, awọn to sun mọ wọn nikan lo ri anfaani wọn jẹ. ‘‘Awọn ọmọ kawe, wọn ko ri iṣẹ, wọn n ṣe ọkada, wọn n wa Maruwa, awọn obinrin n ṣiṣẹ aṣẹwo kiri.


Awọn ti wọn si n ṣejọba le wa lori ko raaye tiwa, wọn kan n jaye ori wọn kiri ni. Bi wọn ṣe n lọ siluu oyinbo ni wọn n lọ si Dubai, awọn to sun mọ wọn nikan lo ri anfaani wọn jẹ. ‘‘Awọn ọmọ kawe, wọn ko ri iṣẹ, wọn n ṣe ọkada, wọn n wa Maruwa, awọn obinrin n ṣiṣẹ aṣẹwo kiri. Gbogbo ohun to n dun wa niyẹn. ‘‘Wọn ni mo sọrọ si baba wa, Ọọni Ileefẹ, mo ti pe baba wa Ọọni ati Olugbọn, Emi ati baba wa Ọọni ti sọrọ lori foonu. Eeyan ko ni i bu ọba lẹyin ko de iwaju rẹ ko ni oun bu u. Ninu aṣa Yoruba, ọmọ Yoruba gidi ko le sọ bẹẹ.


Gbogbo ohun to n dun wa niyẹn. ‘‘Wọn ni mo sọrọ si baba wa, Ọọni Ileefẹ, mo ti pe baba wa Ọọni ati Olugbọn, Emi ati baba wa Ọọni ti sọrọ lori foonu. Eeyan ko ni i bu ọba lẹyin ko de iwaju rẹ ko ni oun bu u. Ninu aṣa Yoruba, ọmọ Yoruba gidi ko le sọ bẹẹ. Bi ọrọ yii ṣe n ka mi lara ni mo fi sọ ọ. Mi o si gba kọbọ lọwọ ẹnikẹni, mo le fi Ọlọrun ṣẹri. ‘‘Gbogbo ohun ti mo n ṣe ni pe ki awọn baba wa naa le mọ pe awọn ni awọn ọmọ akin, ki awọn Fulani naa le mọ pe awọn ọmọ akin wa ni ilẹ Yoruba. ‘‘Ki i ṣe emi nikan ni, aimọye awọn ọmọ Yoruba kaakiri ti wọn tiẹ lagbara daada, ṣugbọn ẹru n ba onikaluku wọn naa ni.


Bi ọrọ yii ṣe n ka mi lara ni mo fi sọ ọ. Mi o si gba kọbọ lọwọ ẹnikẹni, mo le fi Ọlọrun ṣẹri. ‘‘Gbogbo ohun ti mo n ṣe ni pe ki awọn baba wa naa le mọ pe awọn ni awọn ọmọ akin, ki awọn Fulani naa le mọ pe awọn ọmọ akin wa ni ilẹ Yoruba. ‘‘Ki i ṣe emi nikan ni, aimọye awọn ọmọ Yoruba kaakiri ti wọn tiẹ lagbara daada, ṣugbọn ẹru n ba onikaluku wọn naa ni. Ṣugbọn ẹni kan naa lo ma kọkọ jade. ‘‘Mo bẹ wa pe ka fi ọwọ sọwọpọ, ka ma si ṣe ditẹ ara wa, ki awa naa si ji giri lati ja ija yii to fi jẹ pe awọn ọmọ tiwa naa to n bọ lẹyin ko ni i di oloṣo, ti wọn ko si ni i maa gun ọkada kiri lọjọ ọla. O yẹ ki awa naa fi ipa rere lele.’’


Ṣugbọn ẹni kan naa lo ma kọkọ jade. ‘‘Mo bẹ wa pe ka fi ọwọ sọwọpọ, ka ma si ṣe ditẹ ara wa, ki awa naa si ji giri lati ja ija yii to fi jẹ pe awọn ọmọ tiwa naa to n bọ lẹyin ko ni i di oloṣo, ti wọn ko si ni i maa gun ọkada kiri lọjọ ọla. O yẹ ki awa naa fi ipa rere lele.’’


Lẹyin ti wọn pa ọlọpaa to n ṣọ wọn, awọn Hausa ji oyinbo mẹta gbe l’Ọṣun

Florence Babaṣọla Lọwọlọwọ bayii, agbarijọpọ awọn oṣiṣẹ eto aabo nipinlẹ Ọṣun ni wọn wa ninu igbo abule kan ti wọn n pe ni Akere, nitosi Ifẹwara, nipinlẹ Ọṣun, lati ṣawari awọn oyinbo mẹta ti awọn Hausa kan ji gbe lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. ALAROYE gbọ pe lebira lawọn ara iha Ariwa orileede yii naa n ṣe fun awọn oyinbo ọhun nibudo iwakusa kan nibẹ, ede aiyede ti ko si sẹni to mọdi ẹ lo ṣẹlẹ laaarin wọn ti wọn fi ji wọn gbe. A gbọ pe wọn kọkọ pa ọlọpaa kan to n ṣọ awọn oyinbo naa ko too di pe wọn ji wọn gbe. Lẹyin wakati diẹ ti wọn ti ko awọn oyinbo naa lọ ni wọn bẹrẹ si i beere miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000). Adari ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọṣun, Jẹnẹra Bashir Adewinbi, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni ko ti i si ẹnikankan to da awọn lebira naa mọ, ṣugbọn awọn ẹṣọ alaabo loriṣiiriṣii ti wa ninu igbo naa lati ri i pe wọn ri awọn oyinbo ọhun tu silẹ. O ni awọn n ṣiṣẹ lati mọ ohun to ṣokunfa ede aiyede laarin wọn atawọn to ji wọn gbe, bẹẹ lo si daju pe ọwọ yoo ba wọn laipẹ.


Lẹyin wakati diẹ ti wọn ti ko awọn oyinbo naa lọ ni wọn bẹrẹ si i beere miliọnu lọna ẹẹdẹgbẹta naira (#500,000). Adari ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọṣun, Jẹnẹra Bashir Adewinbi, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni ko ti i si ẹnikankan to da awọn lebira naa mọ, ṣugbọn awọn ẹṣọ alaabo loriṣiiriṣii ti wa ninu igbo naa lati ri i pe wọn ri awọn oyinbo ọhun tu silẹ. O ni awọn n ṣiṣẹ lati mọ ohun to ṣokunfa ede aiyede laarin wọn atawọn to ji wọn gbe, bẹẹ lo si daju pe ọwọ yoo ba wọn laipẹ. Bakan naa ni agbẹnusọ fun ajọ Sifu Difẹnsi l’Ọṣun, Daniel Adigun, sọ pe loootọ ni wọn ji awọn oyinbo mẹta gbe niluu Ifẹwara, wọn ko si ti i tu wọn silẹ. Gbogbo igbiyanju lati ba Alukoro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lori iṣẹlẹ yii lo ja si pabo, nitori ko gbe ipe wa lẹẹmejeeji ti a pe e.


Bakan naa ni agbẹnusọ fun ajọ Sifu Difẹnsi l’Ọṣun, Daniel Adigun, sọ pe loootọ ni wọn ji awọn oyinbo mẹta gbe niluu Ifẹwara, wọn ko si ti i tu wọn silẹ. Gbogbo igbiyanju lati ba Alukoro ọlọpaa l’Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lori iṣẹlẹ yii lo ja si pabo, nitori ko gbe ipe wa lẹẹmejeeji ti a pe e.


Ifowoṣofo ni iforukọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ ti APC n ṣe lasiko yii-Bisi Akande

Florence Babaṣọla Adele alaga akọkọ fun ẹgbẹ oṣelu APC lorileede yii, Oloye Bisi Akande, ti sọ pe iforukọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu naa to n lọ lọwọ ko bojumu rara, ko si yatọ si ifowoṣofo lasiko yii ti eto ọrọ-aje orileede yii ko rẹrin-in. Lasiko ti awọn adari ẹgbẹ naa lorileede yii lọ sile Oloye Akande niluu Ila fun iforukọsilẹ baba naa lo ti woye pe ko boju mu ki ẹgbẹ oṣelu maa ṣe iforukọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ laaarin ọdun mẹwaa sira wọn. Baba Akande woye pe, “Wọn ki i ṣeto ikaniyan lai jẹ pe eyi to wa nilẹ pe ọdun mẹwaa, bẹẹ ni awọn oludibo ki i tun iforukọsilẹ ṣe ni gbogbo igba ti wọn ba fẹẹ dibo. Mo ri iforukọsilẹ tuntun ti wọn n ṣe lọwọ bayii ninu ẹgbẹ APC gẹgẹ bii eyi ti ko tọna, ti ko si sẹni to le sọ pe o bojumu. “A ti ni akọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ to duro’re, to si jẹ pe awọn adari ti wọn lorukọ rere ni wọn ṣe kokaari rẹ kaakiri ibudo idibo to ju ẹgbẹrun lọna aadọfa lọ nigba naa. “Owo to le ni biliọnu kan naira la na lori iforukọsilẹ naa lọdun 2014 ti eto ọrọ-aje orileede yii ṣi ṣe daadaa, to si jẹ pe owo ara wa la na nigba naa nigba ti ẹgbẹ APC ko ti i dejọba.


Mo ri iforukọsilẹ tuntun ti wọn n ṣe lọwọ bayii ninu ẹgbẹ APC gẹgẹ bii eyi ti ko tọna, ti ko si sẹni to le sọ pe o bojumu. “A ti ni akọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ to duro’re, to si jẹ pe awọn adari ti wọn lorukọ rere ni wọn ṣe kokaari rẹ kaakiri ibudo idibo to ju ẹgbẹrun lọna aadọfa lọ nigba naa. “Owo to le ni biliọnu kan naira la na lori iforukọsilẹ naa lọdun 2014 ti eto ọrọ-aje orileede yii ṣi ṣe daadaa, to si jẹ pe owo ara wa la na nigba naa nigba ti ẹgbẹ APC ko ti i dejọba. “Mo fẹ ki ẹ mọ pe idibo lati yan ẹni ti yoo gbapo lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari to n bọ lọna ni yoo sọ boya iforukọsilẹ ti a n ṣe lọwọ yii nitumọ tabi otubantẹ lasan ni. Ṣugbọn mo gbadura pe ka fi eto yii ni aṣeyọri to pọ” Bakan naa ni Oloye Akande kilọ fun awọn ti wọn n sạkoso ẹgbẹ APC lọwọlọwọ lati ma ṣe joye ‘Akintọla taku’ sori ipo ti wọn wa gẹgẹ bi awọn alaṣẹ kan ṣe maa n ṣe lawọn orileede kan ti wọn ko ti i goke agba lagbaaye.


“Mo fẹ ki ẹ mọ pe idibo lati yan ẹni ti yoo gbapo lọwọ Aarẹ Muhammadu Buhari to n bọ lọna ni yoo sọ boya iforukọsilẹ ti a n ṣe lọwọ yii nitumọ tabi otubantẹ lasan ni. Ṣugbọn mo gbadura pe ka fi eto yii ni aṣeyọri to pọ” Bakan naa ni Oloye Akande kilọ fun awọn ti wọn n sạkoso ẹgbẹ APC lọwọlọwọ lati ma ṣe joye ‘Akintọla taku’ sori ipo ti wọn wa gẹgẹ bi awọn alaṣẹ kan ṣe maa n ṣe lawọn orileede kan ti wọn ko ti i goke agba lagbaaye.


Nibi to ti n wa ọkan ninu awọn agbẹ ti wọn ji gbe, awọn Fulani pa Daniel, ọmọ ẹgbẹ OPC, sinu igbo n’Iju

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ọmọ ẹgbẹ OPC kan, Adejuyigbe Daniel, lawọn Fulani ajinigbe kan tun pa sinu igbo niluu Iju, nijọba ibilẹ Iju/Ita-Ogbolu, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ to kọja. ALAROYE fidi rẹ mulẹ lati ẹnu ọkunrin kan to jẹ ọmọ bibi ilu ọhun pe agbẹ kan, Solomon Akinmeji, lawọn Fulani ọhun kọkọ ji gbe nibi to ti n ṣiṣẹ lọwọ ninu oko rẹ ni Okeji, eyi to wa lagbegbe aala Iju ati Ikẹrẹ-Ekiti. Ọpọ awọn eeyan to wa pẹlu rẹ ninu oko lo ni wọn fara pa yannayanna nibi ti wọn ti n sa asala fun ẹmi wọn kawọn onisẹ ibi naa ma baa ji wọn gbe. O ni iṣẹlẹ yii lo ṣokunfa bawọn ọmọ ẹgbẹ OPC kan ṣe ko ara wọn jọ lọjọ Isẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lati lọọ wa gbogbo inu aginju to wa lagbegbe ibi ti iṣẹlẹ naa ti waye wo boya wọn le ri baba tí wọn ji gbe ọhun gba pada lọwọ wọn. O ni o ṣee ṣe ko jẹ apa ibi ti Daniel nikan ti n fọ igbo lawọn Fulani ọhun ti pade rẹ, ti wọn si fun un lọrun pa kawọn ẹgbẹ rẹ too de bẹ. Ọgbẹni Ogundeji Ayọdeji to jẹ olori ọdọ ilu Iju ninu ọrọ tìrẹ ni o pẹ tawọn Fulani ti n yọ awọn lẹnu lagbegbe naa tijọba ko si rohunkohun ṣe si i. Ainiye awọn araalu lo ni awọn darandaran naa ti ji gbe, nigba tawọn mi-in si ti ri iku ojiji he lati ọwọ wọn.


Sunday Igboho ti bẹ Ọọniriṣa, o ni itara iwa awọn Fulani lo m’oun sọrọ bẹẹ

Akikanju ọmọ ilẹ Yoruba nni, Sunday Igboho, ti sọ pe ki i ṣe pe oun ni i lọkan lati ri Ọọni Ileefẹ, Ọba Ogunwusi, fin, o ni oun n fi ọrọ naa ta wọn ji ni. O ni ọrọ naa ka oun lara ni, nitori oun wọnu igbo, oun si mọ ohun to n ṣẹlẹ nibẹ. Bẹẹ lo ni ki i ṣe Ọba Ogunwusi nikan loun doju ọrọ naa kọ, o ni gbogbo awọn agbagbga ilẹ Yoruba loun n ba wi lati fi ta wọn ji si niNinu fidio kan to gbe jade to fi ṣalaye ọrọ ati bi gbogbo nnkan ṣe n lọ lo ti sọrọ naa ni Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Igboho ni nilẹ Yoruba, ẹnu ọmọ ko gba iya padi mọ, ṣugbọn bi ọrọ naa ṣe ka oun lara, to si n dun oun loun fi sọrọ ti oun sọ yii. O ni bi awọn Fulani ajinigbe ṣe n paayan, ti wọn si n ji awọn eeyan gbe lo ka oun lara.


Fani Kayọde ni Sunday Igboho ti bẹ Ọọni, o lọrọ toun sọ ja bọ ni

Jide Alabi Gẹgẹ bi ọkan lara awọn ọmọ Ile-Ifẹ, Oloye Fẹmi Fani-Kayọde, ti sọ pe ko si ọba kan to ti jẹ ri n’Ifẹ tabi to wa lori itẹ to jẹ ẹru Fulani ri, bẹẹ lo sọ pe Sunday Igboho ti bẹbẹ lori bo ṣe pe Ọba Adeyẹye Ogunwusi ni ẹru Fulani. Fani Kayọde sọ pe oun ti pe ọkunrin ajijagbara iran Yoruba naa, bẹẹ lo ti sọ pe inu lo n bi oun lasiko ti oun sọrọ ọhun toun fi sọ pe iwa Ọọni Ile-ifẹ niwaju Muhammadu Buhari, bii ẹni to ti dẹru awọn Fulani ni. Ọkunrin naa sọ lori ikanni agbọrọkaye rẹ pe, “Mo ti pe Sunday Adeyẹmọ, ẹni ti gbogbo eeyan tun mọ si Igboho, o si ti fi da mi loju pe ki i ṣe pe oun mọ-ọn-mọ pe Ọọni ni ẹru Fulani, inu lo bi oun lasiko ti oun sọrọ naa. “Ninu ọrọ ta a jọ sọ, o jẹ ki n mọ pe oun kabaamọ ọrọ ti oun sọ yẹn, bẹẹ lọkan temi naa walẹ lẹsẹkẹsẹ. Eyi gan-an ni mo fi ba a tọrọ aforiji lọwọ Ọọni, aṣiṣe ni Sunday Igboho ṣe pẹlu ọrọ to sọ yẹn, bẹẹ ko ṣeni ti ko le ṣe aṣiṣe, ki Kabiesi fori ji i. “O ṣe pataki ki a sọ ọ lasọye pe ko si Ọọni Ile-Ifẹ kan, yala awọn to ti waja, tabi eyi to wa nipo nisiniyii to ṣẹru Fulani ri, awọn ọba wa ni Ile-Ifẹ ki i ṣe ojo rara.


“Ninu ọrọ ta a jọ sọ, o jẹ ki n mọ pe oun kabaamọ ọrọ ti oun sọ yẹn, bẹẹ lọkan temi naa walẹ lẹsẹkẹsẹ. Eyi gan-an ni mo fi ba a tọrọ aforiji lọwọ Ọọni, aṣiṣe ni Sunday Igboho ṣe pẹlu ọrọ to sọ yẹn, bẹẹ ko ṣeni ti ko le ṣe aṣiṣe, ki Kabiesi fori ji i. “O ṣe pataki ki a sọ ọ lasọye pe ko si Ọọni Ile-Ifẹ kan, yala awọn to ti waja, tabi eyi to wa nipo nisiniyii to ṣẹru Fulani ri, awọn ọba wa ni Ile-Ifẹ ki i ṣe ojo rara. Bakan naa ni Gomina Ṣeyi Makinde paapaa ki i ṣe ọlẹ ti ko ni i le sọ ootọ nibi to ba yẹ. Ọrẹ mi ti mo mọ daadaa ti ko ni i dọbalẹ fẹnikan ni, ka ma ti i waa sọ iran Fulani. Gbogbo wa pata la mọ iṣẹ takuntakun ti Sunday Igboho n ṣe, bẹẹ lo jẹ iwuri nla fun gbogbo ọmọ Yoruba nile ati lẹyin odi.” Tẹ o ba gbagbe, Sunday Igboho ti bu ẹnu atẹ lu bi Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, ko ṣe sọ ohun ti oju awọn ọmọ Yoruba n ri lọwọ awọn Fulani darandaran nilẹ Yoruba lasiko to ṣepade pelu Aarẹ Muhammadu Buhari.


Bakan naa ni Gomina Ṣeyi Makinde paapaa ki i ṣe ọlẹ ti ko ni i le sọ ootọ nibi to ba yẹ. Ọrẹ mi ti mo mọ daadaa ti ko ni i dọbalẹ fẹnikan ni, ka ma ti i waa sọ iran Fulani. Gbogbo wa pata la mọ iṣẹ takuntakun ti Sunday Igboho n ṣe, bẹẹ lo jẹ iwuri nla fun gbogbo ọmọ Yoruba nile ati lẹyin odi.” Tẹ o ba gbagbe, Sunday Igboho ti bu ẹnu atẹ lu bi Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, ko ṣe sọ ohun ti oju awọn ọmọ Yoruba n ri lọwọ awọn Fulani darandaran nilẹ Yoruba lasiko to ṣepade pelu Aarẹ Muhammadu Buhari. Bakan naa lo bu ẹnu atẹ lu Gomina Ṣeyi Makinde, Aṣiwaju Tinubu atawọn agbaagba Yoruba kan pe wọn ko sọ bọrọ ṣe jẹ fun Aarẹ. Eyi lo mu Sunday Igboho pe wọn ni ẹru Fulani nigba to ba awọn ọmọ Yoruba ti wọn wa loke okun ṣepade lori ẹrọ alatagba.


Bakan naa lo bu ẹnu atẹ lu Gomina Ṣeyi Makinde, Aṣiwaju Tinubu atawọn agbaagba Yoruba kan pe wọn ko sọ bọrọ ṣe jẹ fun Aarẹ. Eyi lo mu Sunday Igboho pe wọn ni ẹru Fulani nigba to ba awọn ọmọ Yoruba ti wọn wa loke okun ṣepade lori ẹrọ alatagba.


Ibọn pa meji ninu awọn to fọle itaja n’Ijẹbu-Ode, wọn mu ọkan laaye

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Ile itaja nla ti wọn ti n ta nnkan eelo ile ati foonu ni ibi kan ti wọn n pe ni Fastlink, lagbegbe Oyingbo, n’Ijẹbu-Ode. Afi bawọn ole ṣe ya wọbẹ loru Ọjọruu, Wẹsidee, ọjọ kẹta, oṣu keji yii, ti wọn tun fija pẹẹta pẹlu awọn ọlọpaa, ti meji ninu wọn si dagbere faye lọwọ ibọn. Awọn kan ni wọn ta teṣan ọlọpaa Igbeba, n’Ijẹbu-Ode, lolobo pe awọn ole ti wọ ile itaja naa tibọn-tibọn, wọn si ti bẹrẹ si i ko wọn lọja. Awọn ọlọpaa pe ikọ fijilante So-Safe lọwọ, wọn jọ lọ sile itaja naa, ṣugbọn niṣe lawọn ẹruuku ọhun ṣina ibọn bolẹ, ti wọn doju ija kọ awọn ọlọpaa to fẹẹ di wọn lọwọ. Ninu idojukọ yii lawọn meji ti dero ọrun, nigba ti ibọn awọn ọlọpaa ba wọn. Nibi tawọn yooku si ti n sa lọ lọwọ ti ba ọ̀kan ninu wọn to pe ara ẹ ni Isiaka Yakubu, ẹni ọdun mejidinlọgbọn.


Awọn ọlọpaa pe ikọ fijilante So-Safe lọwọ, wọn jọ lọ sile itaja naa, ṣugbọn niṣe lawọn ẹruuku ọhun ṣina ibọn bolẹ, ti wọn doju ija kọ awọn ọlọpaa to fẹẹ di wọn lọwọ. Ninu idojukọ yii lawọn meji ti dero ọrun, nigba ti ibọn awọn ọlọpaa ba wọn. Nibi tawọn yooku si ti n sa lọ lọwọ ti ba ọ̀kan ninu wọn to pe ara ẹ ni Isiaka Yakubu, ẹni ọdun mejidinlọgbọn. Isiaka sọ pe ọmọ ipinlẹ Zamfara loun, ṣugbọn ipinlẹ Eko loun atawọn ẹgbẹ oun yii ti waa jale n’Ijẹbu-Ode.


Isiaka sọ pe ọmọ ipinlẹ Zamfara loun, ṣugbọn ipinlẹ Eko loun atawọn ẹgbẹ oun yii ti waa jale n’Ijẹbu-Ode.


Fulani fipa ba ọmọ ọlọmọ lo pọ l’Akurẹ, o tun yọ oju rẹ mejeeji

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Diẹ lo ku kawọn eeyan dana sun ọdaju Fulani kan ti wọn lo yọ oju ọmọbìnrin kan silẹ lẹyin to fipa ba a lo pọ tan lagbegbe Oluwatuyi, niluu Akurẹ, lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ ta a wa yii. Ọmọbinrin ta a n sọrọ rẹ yii ni wọn lo wa lẹsẹ kan aye, ẹsẹ kan ọrun, lẹyin ti ọdaran naa ti fipa ba a lo pọ tan, eyi ti ko fun awọn to wa nibi iṣẹlẹ ọhun lanfaani lati fọrọ wa a lẹnu wo ki wọn le mọ ibi to ti wa àti ọna to gba bọ sọwọ afipabanilopọ naa. Pẹlu ibinu lawọn to wa nibi iṣẹlẹ ọhun fi lu ọkunrin naa, wọn si ri i pe awọn lu u titi ti oun naa ko fi mọ ara mọ, ibi tí wọn ti n ko taya ọkọ jọ lati dana sun un lawọn ọlọpaa de ba wọn, ti wọn si ko awọn mejeeji lọ si ileewosan awọn ọlọpaa to wa lagbegbe Alagbaka, nibi ti wọn ti n gba itọju lọwọ. Alukoro ileesẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Tee-Leo Ikoro, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ ni ko si eyikeyii ninu awọn ẹbi ọmọbinrin ọhun to ti i yọju sibi tí wọn ti n tọju rẹ.


Lẹyin ti adajọ tọ ọmọ mẹta de yunifasiti laṣiiri tu pe oun kọ lo ni wọn

Pẹlu ibanujẹ ni adajọ ile-ẹjọ giga kan nipinlẹ Delta, Anthony Okorodas, fi ṣalaye pe ọmọ mẹta ti iyawo oun akọkọ bi foun ki i ṣe toun, lẹyin ti oun ti tọ meji pari nile-ẹkọ yunifasiti. Adajọ yii ṣalaye pe ẹnikan lo ṣofofo ọrọ naa foun pe ọkan ninu awọn ọmọ mẹta ti iyawo toun kọkọ fẹ bi foun ki i ṣe ọmọ oun lasiko ti Korona n ṣoro gidigidi ninu oṣu kẹrin, ọdun to kọja. Ọkunrin naa ni eyi lo mu ki oun gbe igbesẹ akin nipa ṣiṣẹ ayẹwo ẹjẹ fun ọmọ naa lati fidi ọrọ yii mulẹ. Okorodas ni aṣiri ayẹwo ẹjẹ toun ṣe yii lo fidi rẹ mulẹ pe ọmọ naa ki i ṣe toun loootọ. Ṣugbọn nigba toun gbe ọrọ yii ko iya wọn loju, o kọkọ sẹ kanlẹ pe ko si ohun to jọ bẹẹ, o ni ọmọ oun ni. Ṣugbọn nigba to ya lo pada jẹwọ pe ki i ṣe ọmọ oun loootọ, o ni ọkunrin mi-in toun n jade pẹlu rẹ nigba ti oun ṣi wa nile oun lo ni ọmọ yii.


Okorodas ni aṣiri ayẹwo ẹjẹ toun ṣe yii lo fidi rẹ mulẹ pe ọmọ naa ki i ṣe toun loootọ. Ṣugbọn nigba toun gbe ọrọ yii ko iya wọn loju, o kọkọ sẹ kanlẹ pe ko si ohun to jọ bẹẹ, o ni ọmọ oun ni. Ṣugbọn nigba to ya lo pada jẹwọ pe ki i ṣe ọmọ oun loootọ, o ni ọkunrin mi-in toun n jade pẹlu rẹ nigba ti oun ṣi wa nile oun lo ni ọmọ yii. Baba yii ni aṣiri ti obinrin yii tu lo mu ki oun lọọ ṣẹ ayẹwo ẹjẹ fun awọn ọmọ meji yooku to bi fun oun lati mọ boya awọn naa ki i ṣe ọmọ oun. Ni ọjọ diẹ sẹyin ni esi ayẹwo ẹjẹ naa de, to si han pe awọn ọmọ mejeeji yii naa ki i ṣe ọmọ oun. Eyi tumọ si pe gbogbo ọmọ mẹtẹẹta ti iyawo naa bi fun oun ni ki i ṣe toun.


Baba yii ni aṣiri ti obinrin yii tu lo mu ki oun lọọ ṣẹ ayẹwo ẹjẹ fun awọn ọmọ meji yooku to bi fun oun lati mọ boya awọn naa ki i ṣe ọmọ oun. Ni ọjọ diẹ sẹyin ni esi ayẹwo ẹjẹ naa de, to si han pe awọn ọmọ mejeeji yii naa ki i ṣe ọmọ oun. Eyi tumọ si pe gbogbo ọmọ mẹtẹẹta ti iyawo naa bi fun oun ni ki i ṣe toun. Bakan naa lo ni oun ti lọọ ṣẹ ayẹwo fun awọn ọmọ mẹrẹẹrin ti iyawo ti oun fẹ ṣikeji bi, esi ayẹwo naa fi han pe oun loun ni awọn ọmọ mẹrẹẹrin. Ọkunrin adajọ yii ni pẹlu aṣiri to tu yii, oun ko ni i dẹyin ninu titọju awọn ọmọ to ni ọkan ti jade nileewe giga fasiti ninu wọn, ekeji yoo si pari laipẹ yii, bẹẹ ni ikẹta wa nileewe girama alaadani kan, to si jẹ pe awọn naa lawọn n sanwo ileewe wọn titi di asiko yii. O fi kun un pe latibẹrẹ ni iyawo ti oun ṣẹṣẹ fẹ yii ti ri awọn ọmọ naa bii ọmọ to bi ninu ara rẹ, to si n tọju wọn, bẹẹ ni awọn ko ni i dawọ duro ninu ṣiṣẹ eleyii.


Bakan naa lo ni oun ti lọọ ṣẹ ayẹwo fun awọn ọmọ mẹrẹẹrin ti iyawo ti oun fẹ ṣikeji bi, esi ayẹwo naa fi han pe oun loun ni awọn ọmọ mẹrẹẹrin. Ọkunrin adajọ yii ni pẹlu aṣiri to tu yii, oun ko ni i dẹyin ninu titọju awọn ọmọ to ni ọkan ti jade nileewe giga fasiti ninu wọn, ekeji yoo si pari laipẹ yii, bẹẹ ni ikẹta wa nileewe girama alaadani kan, to si jẹ pe awọn naa lawọn n sanwo ileewe wọn titi di asiko yii. O fi kun un pe latibẹrẹ ni iyawo ti oun ṣẹṣẹ fẹ yii ti ri awọn ọmọ naa bii ọmọ to bi ninu ara rẹ, to si n tọju wọn, bẹẹ ni awọn ko ni i dawọ duro ninu ṣiṣẹ eleyii.


Awọn eeyan fẹhonu han ta ko eto iforukọsilẹ ẹgbẹ APC ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilorin Wahala to n ba ẹgbẹ oṣelu to n ṣejọba nipinlẹ Kwara, APC, finra gbọna mi-in yọ laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, nigba tawọn olufẹhonu han kan ti wọn jẹ ọmọ ẹgbẹ naa ya bo ile ijọba, niluu Ilọrin, lati ta ko eto iforukọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ to n lọ lọwọ. Awọn olufẹhonu han naa pẹlu akọle oriṣiiriṣii ti wọn gbe lọwọ fẹsun kan Gomina Abdulrahman Abdulrazaq pe o ti ja eto naa gba fun anfaani ara rẹ. Wọn ni gomina ti fi ọgbọn foju igbimọ to n mojuto eto iforukọsilẹ naa mọra ki wọn le ṣe ohun to nifẹẹ si. Ohun ti wọn n sọ ni pe ẹgbọn Gomina Abdulrahman, iyẹn Senatọ Khairat Gwadabe-Abdulrazak, lo fa alaga igbimọ to n mojuto eto iforukọsilẹ naa kalẹ, fun idi eyi, awọn ko nigbagbọ ninu ẹ rara. Ṣe lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lẹgbẹ APC fa gbogbo awọn ohun eelo fun eto iforukọsilẹ naa le Alaga APC tuntun ni Kwara, Abdullahi Samari, lọwọ ta ko ifẹ awọn alatilẹyin alaga tẹlẹ ti wọn yọ loye, Bashiru Ọmọlaja Bọlarinwa (BOB).


Sunday Igboho tun juko ọrọ: Ẹru Fulani ni Tinubu, Makinde atawọn agbaagba Yoruba kan

Lẹẹkan si i, Oloye Sunday Adeyẹmọ, ọkunrin ajafẹtọọ iran Yoruba nni ti ṣapejuwe Aṣiwaju Bọla Tinubu, Gomina Ṣeyi Makinde atawọn eeyan kan ti awọn Yoruba n pe ni aṣaaju wọn gẹgẹ bii ẹru Fulani ti wọn ti kuna lati duro ti awọn eeyan wọn ninu wahala ti wọn n la kọja. Eyi wa lara awọn koko ọrọ pataki to sọ lasiko ipade ti akikanju ọmọ Yoruba yii ṣe pẹlu awọn ọmọ Yoruba ti wọn n gbe lawọn ilẹ okeere kaakiri agbaye lori ẹrọ ayelujara. O ni bo tilẹ jẹ pe ko si kinni kan bayii to le di gomina yii ati Aṣiwaju Bọla Tinubu lọwọ lati ri Aarẹ Muhammadu Buhari, sibẹ, niṣe ni wọn n ba ojuṣaaju kiri, ti iya buruku si n jẹ awọn eeyan wọn nilẹ Yoruba. Oloye Sunday Adeyẹmọ sọ pe, “Pupọ ninu awọn aṣaaju ta a ni nilẹ Yoruba ni wọn n sa kiri, ti wọn ko sọ ootọ ọrọ fun Aarẹ Buhari nipa wahala tawọn Fulani n da silẹ nilẹ Yoruba nitori ipo ti wọn n wa nidii oṣelu.” Igboho fi kun un pe pupọ ninu awọn oloṣelu ilẹ Yoruba ni wọn maa n sọ nnkan mi-in ti wọn ba ti de ilu Abuja, ati pe asiko ti a wa yii, oun ṣetan lati koju ẹnikẹni to ba kẹyin si iran Yoruba lori wahala tawọn janduku Fulani n ko n ko ba awọn eeyan oun. Ṣiwaju si i, Igboho ni, “O ṣe ni laaanu pe awọn oloṣẹlu ta a ni yii ko ni anfaani kankan ti wọn fẹẹ ṣe fun iran Yoruba, awọn Bọla Tinubu atawọn eeyan ẹ ti di ẹru Fulani, ko si anfaani kan bayii ti wọn le ṣe fun iran Yoruba, awa ni ki a ja funra wa. Ẹyin naa ẹ wo Ṣeyi Makinde ta a dibo fun, ta a ro pe yoo ṣe daadaa, bi yoo ṣe pada wa lẹẹkan si i lo n ba kiri, ti iya buruku si n jẹ iran Yoruba lọwọ Fulani.


Oloye Sunday Adeyẹmọ sọ pe, “Pupọ ninu awọn aṣaaju ta a ni nilẹ Yoruba ni wọn n sa kiri, ti wọn ko sọ ootọ ọrọ fun Aarẹ Buhari nipa wahala tawọn Fulani n da silẹ nilẹ Yoruba nitori ipo ti wọn n wa nidii oṣelu.” Igboho fi kun un pe pupọ ninu awọn oloṣelu ilẹ Yoruba ni wọn maa n sọ nnkan mi-in ti wọn ba ti de ilu Abuja, ati pe asiko ti a wa yii, oun ṣetan lati koju ẹnikẹni to ba kẹyin si iran Yoruba lori wahala tawọn janduku Fulani n ko n ko ba awọn eeyan oun. Ṣiwaju si i, Igboho ni, “O ṣe ni laaanu pe awọn oloṣẹlu ta a ni yii ko ni anfaani kankan ti wọn fẹẹ ṣe fun iran Yoruba, awọn Bọla Tinubu atawọn eeyan ẹ ti di ẹru Fulani, ko si anfaani kan bayii ti wọn le ṣe fun iran Yoruba, awa ni ki a ja funra wa. Ẹyin naa ẹ wo Ṣeyi Makinde ta a dibo fun, ta a ro pe yoo ṣe daadaa, bi yoo ṣe pada wa lẹẹkan si i lo n ba kiri, ti iya buruku si n jẹ iran Yoruba lọwọ Fulani. Eti Ṣeyi Makinde ti di patapata si ariwo ti awọn eeyan ẹ n pa, asiko niyi lati ja fun iran wa, ki a le bọ patapata.”


Eti Ṣeyi Makinde ti di patapata si ariwo ti awọn eeyan ẹ n pa, asiko niyi lati ja fun iran wa, ki a le bọ patapata.”


Wọn ni olori Fulani kan ti sami sibi tawọn Yoruba o gbọdọ de n’Ibarapa

Faith Adebọla Ọlọrun nikan lo mọ ibi ti wahala awọn Fulani darandaran atawọn agbẹ lagbegbe Ibarapa yii maa kangun si, pẹlu bi wọn ṣe ni olori awọn Fulani kan ti wọn n pe ni Iskilu Wakili lagbegbe Ayetẹ, ti lọọ sami sawọn ilẹ kan, o ta aṣọ pupa mọbẹ, o si lawọn Yoruba, awọn agbẹ, o gbọdọ kọja lapa ibi toun sami si ọhun, afi ti wọn ba fẹẹ r’iku he. Ọkan ninu awọn agbẹ, to tun jẹ ẹṣọ fijilante lagbegbe naa, Ọgbẹni Babatunde Ọjẹwunmi, sọ f’ALAROYE pe niṣe lọkunrin ti wọn lo n fojoojumọ mura ija ọhun sọ ara rẹ di ẹrujẹjẹ sagbegbe naa. O ni latigba ti Sunday Igboho (Sunday Adeyẹmọ gan-an lorukọ ẹ) ti waa le Seriki awọn Fulani kuro niluu Igangan ni Wakili ti n mura ati gbẹsan. A gbọ pe niṣe lawọn Fulani n pọ si i, ti wọn si ti pin ara wọn kaakiri awọn oko atinu igbo to wa lagbegbe Kajọla, nibi ti Gaa Wakili wa pẹlu awọn maaluu rẹ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, wọn ni Fulani to n sin maaluu rẹpẹtẹ yii ti ko awọn maaluu ati iyawo rẹ kuro lagbegbe naa, oun atawọn Fulani ti wọn mura ija ni wọn pin ara wọn sinu igbo, ti wọn ta aṣọ pupa mọ ara igi, lati sami sibi tawọn ti ki i ṣe ara wọn gbọdọ de duro. Wọn tiẹ royin pe awọn kan lara awọn Fulani naa tun n gun ori igi, kawọn to ba n kọja ma baa tete ri wọn titi ti wọn yoo fi fẹẹ ṣọṣẹ wọn.


A gbọ pe niṣe lawọn Fulani n pọ si i, ti wọn si ti pin ara wọn kaakiri awọn oko atinu igbo to wa lagbegbe Kajọla, nibi ti Gaa Wakili wa pẹlu awọn maaluu rẹ. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, wọn ni Fulani to n sin maaluu rẹpẹtẹ yii ti ko awọn maaluu ati iyawo rẹ kuro lagbegbe naa, oun atawọn Fulani ti wọn mura ija ni wọn pin ara wọn sinu igbo, ti wọn ta aṣọ pupa mọ ara igi, lati sami sibi tawọn ti ki i ṣe ara wọn gbọdọ de duro. Wọn tiẹ royin pe awọn kan lara awọn Fulani naa tun n gun ori igi, kawọn to ba n kọja ma baa tete ri wọn titi ti wọn yoo fi fẹẹ ṣọṣẹ wọn. Titi dasiko yii, gẹgẹ bi Ọba ilu Ayetẹ ṣe fidi ẹ mulẹ, ko ti i si agbẹ kan to le kọja soko, bẹẹ ni ibẹrubojo gba ọkan gbogbo araalu, ti wọn si n woju ijọba lati mọ igbesẹ tawọn maa gbe. Ọrọ yii ni wọn lo mu kawọn ọdọ kan fẹhonu hàn lọjọ Tusidee, lẹyin ti Gomina Seyi Makinde ti kuro n’Igangan, lojo Aje, Mọnde, ọsẹ yii.


Titi dasiko yii, gẹgẹ bi Ọba ilu Ayetẹ ṣe fidi ẹ mulẹ, ko ti i si agbẹ kan to le kọja soko, bẹẹ ni ibẹrubojo gba ọkan gbogbo araalu, ti wọn si n woju ijọba lati mọ igbesẹ tawọn maa gbe. Ọrọ yii ni wọn lo mu kawọn ọdọ kan fẹhonu hàn lọjọ Tusidee, lẹyin ti Gomina Seyi Makinde ti kuro n’Igangan, lojo Aje, Mọnde, ọsẹ yii.


O ma ṣe o, Tayọ pokunso n’Ileṣa, bẹẹ iyawo rẹ wa ninu oyun

Florence Babaṣọla Titi di asiko ti a n ko iroyin yii jọ ni iku ọmọkunrin agẹri kan (barber), Tayọ Ọlatunji, ṣi n ṣe awọn eeyan agbegbe Oke-Opo, niluu Ileṣa, ni kayeefi. Aarọ ọjọ Aiku, Sannde, to kọja, ni wọn sọ pe ọkunrin ẹni ọdun marunlelogoji naa dedde jade nile lai dagbere ibi kankan funyawo rẹ to wa ninu oyun. Nigba to yẹ ko pada wọle ti wọn ko gburoo rẹ ni wọn fi iṣẹlẹ naa to awọn ọlọpaa leti, bayii ni wọn bẹrẹ si i wa a. Ṣugbọn iyalẹnu lo jẹ nigba ti wọn deede ri oku rẹ nibi to ti n mi dirodiro lori igi nitosi odo kan ninu adugbo naa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. A gbọ pe lẹyin ti awọn alawo ṣe awọn etutu to yẹ nibẹ ni wọn ge okun to fi rọ mọ igi. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn mọlẹbi rẹ ti kọkọ n wa a bẹrẹ lati ọjọ Aiku, ti wọn si fi to awọn ọlọpaa leti. Ọpalọla ṣalaye pe ko si ẹnikankan to le sọ ni pato ohun to fa a ti ọkunrin naa fi pokunso.


A gbọ pe lẹyin ti awọn alawo ṣe awọn etutu to yẹ nibẹ ni wọn ge okun to fi rọ mọ igi. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa l’Ọṣun, Yẹmisi Ọpalọla, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn mọlẹbi rẹ ti kọkọ n wa a bẹrẹ lati ọjọ Aiku, ti wọn si fi to awọn ọlọpaa leti. Ọpalọla ṣalaye pe ko si ẹnikankan to le sọ ni pato ohun to fa a ti ọkunrin naa fi pokunso. O ni iwadii ti bẹrẹ lati ri ojutuu ọrọ naa.


O ni iwadii ti bẹrẹ lati ri ojutuu ọrọ naa.


Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla ṣọjọọbi, Alaafin ati Ọoni ki i ku oriire

Bi igbaradi ti ṣe n lọ lori ayẹyẹ ọjọọbi aadọrin (70) ọdun ti Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla fẹẹ ṣe l’Ọjoruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi ati Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi, ti ṣapejuwe gomina ipinlẹ Eko ati Ọṣun tẹlẹ yii, gẹgẹ bii ojulowo ọmọ Yoruba to ti sa ipa rere fun ilọsiwaju awọn eeyan ẹ ati orilẹ-ede Naijiria lapapọ. Ninu ọrọ ikini ti Alaafin Ọyọ kọ ranṣẹ si ajagun-fẹyinti ati oloṣelu nla ni Naijiria naa ni Ọba Adeyẹmi ti sọ pe ipa rere to ko nipa bo ṣe fi ẹsẹ aṣa mulẹ ati ipo nla to to ipo awọn ọba alaye si pẹlu iṣẹ aṣeyori to ṣe gẹgẹ bii alakooso awujọ lawọn ọmọ Yoruba ko ni i gbagbe laelae, paapaa nilẹ Yoruba. Ọba Adeyẹmi sọ pe, “Eyi ni ojulowo ọrọ ikini fun Ọmọọba pataki, Ọlagunsoye Aṣọla Oyinlọla, bo ṣe pe ẹni aadọrin ọdun. Ohun to foju han ni pe laarin aadọrin (70) ọdun to ti lo laye yii, ọpọ ohun rere loju rẹ ti ri, atawọn iṣelẹ mi-in ti ara le kọ gẹgẹ bii ẹda eeyan, ṣugbọn ju gbogbo ẹ lọ, gbọn-in-gbọn-in lo duro bii ọkunrin, ti o si ṣe aṣeyọri lori awọn ohun to le da bii okuta idena. Ni tododo, akikanju ati aṣaaju rere ni ẹ lọjọ ti ilẹ ba n pooyi.” Ọba Adeyẹmi ninu ọrọ ẹ tun sọ pe ipa rere ni Oyinlọla ti ko nipa ilọsiwaju awọn ọba alaye, ati pe titi aye ni Ọlọrun Ọba a maa ṣaponle foun naa, bẹe lawọn ọmọ Yoruba ko ni i gbagbe ẹ nigba kan. Kabiyesi tun sure fun un pe ki Ọlọrun Ọba tubọ fun un lẹmii gigun ati alaafia, ko le fi wulo fun ilu Okuku ti ṣe ilu abinibi ẹ, ipinlẹ Ọsun, ilẹ Yoruba ati Naijiria lapapọ. Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Babatunde Ogunwusi, naa ti ṣapejuwe gomina ipinlẹ Ọṣun tẹlẹ, Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla, gẹgẹ bii awokọṣe rere fun gbogbo awọn ọdọ ti wọn n lakaka lati jẹ eeyan laye.


Ohun to foju han ni pe laarin aadọrin (70) ọdun to ti lo laye yii, ọpọ ohun rere loju rẹ ti ri, atawọn iṣelẹ mi-in ti ara le kọ gẹgẹ bii ẹda eeyan, ṣugbọn ju gbogbo ẹ lọ, gbọn-in-gbọn-in lo duro bii ọkunrin, ti o si ṣe aṣeyọri lori awọn ohun to le da bii okuta idena. Ni tododo, akikanju ati aṣaaju rere ni ẹ lọjọ ti ilẹ ba n pooyi.” Ọba Adeyẹmi ninu ọrọ ẹ tun sọ pe ipa rere ni Oyinlọla ti ko nipa ilọsiwaju awọn ọba alaye, ati pe titi aye ni Ọlọrun Ọba a maa ṣaponle foun naa, bẹe lawọn ọmọ Yoruba ko ni i gbagbe ẹ nigba kan. Kabiyesi tun sure fun un pe ki Ọlọrun Ọba tubọ fun un lẹmii gigun ati alaafia, ko le fi wulo fun ilu Okuku ti ṣe ilu abinibi ẹ, ipinlẹ Ọsun, ilẹ Yoruba ati Naijiria lapapọ. Ọọni Ile-Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Babatunde Ogunwusi, naa ti ṣapejuwe gomina ipinlẹ Ọṣun tẹlẹ, Ọmọọba Ọlagunsoye Oyinlọla, gẹgẹ bii awokọṣe rere fun gbogbo awọn ọdọ ti wọn n lakaka lati jẹ eeyan laye. Ninu ọrọ ikini tiẹ lo ti sọrọ ọhun, bẹẹ lo fidi ẹ mulẹ pe bo tilẹ jẹ pe ni kekere piniṣin ni Oyinlọla ti padanu awọn obi ẹ, sibẹ, Ọmọọba ilu Okuku yii ko kuna lati sa ipa lati jẹ eeyan nla loni-in. Ọba Ogunwusi sọ pe bi Oyinlọla ṣe tẹpa mọṣẹ pẹlu ifarada ko ṣai jẹ ohun iwuri ti eeyan le fi ṣe awokọṣe rere. O ni, “Ipa rere ni Ọmọọba Oyinlọla ti ko ninu idagbasoke ilu, ṣe eyi to ṣe nigba to wa ninu iṣe ṣọja titi to fi fẹyin ti lọdun 1999 la fẹẹ sọ ni, paapaa lasiko to ṣe gomina ologun nipinlẹ Eko, nibi to ti ṣe awọn aṣeyọri ti ko lẹgbẹ, ti awọn eeyan n sọ nipa rẹ titi doni tabi awọn ohun rere loriṣiiriṣii to mu wọ ipinlẹ Ọṣun wa, nigba to ṣe gomina.


Ninu ọrọ ikini tiẹ lo ti sọrọ ọhun, bẹẹ lo fidi ẹ mulẹ pe bo tilẹ jẹ pe ni kekere piniṣin ni Oyinlọla ti padanu awọn obi ẹ, sibẹ, Ọmọọba ilu Okuku yii ko kuna lati sa ipa lati jẹ eeyan nla loni-in. Ọba Ogunwusi sọ pe bi Oyinlọla ṣe tẹpa mọṣẹ pẹlu ifarada ko ṣai jẹ ohun iwuri ti eeyan le fi ṣe awokọṣe rere. O ni, “Ipa rere ni Ọmọọba Oyinlọla ti ko ninu idagbasoke ilu, ṣe eyi to ṣe nigba to wa ninu iṣe ṣọja titi to fi fẹyin ti lọdun 1999 la fẹẹ sọ ni, paapaa lasiko to ṣe gomina ologun nipinlẹ Eko, nibi to ti ṣe awọn aṣeyọri ti ko lẹgbẹ, ti awọn eeyan n sọ nipa rẹ titi doni tabi awọn ohun rere loriṣiiriṣii to mu wọ ipinlẹ Ọṣun wa, nigba to ṣe gomina. “Yunifasiti ipinlẹ Ọṣun to wa kaakiri awọn ilu nipinlẹ Ọṣun la le pe ni akọkọ iru ẹ to maa ni ọpọ ibudo ni Naijiria, lara awọn oriire nla ti Oyinlọla ko ba ipinlẹ wa niyẹn.“ Ọọni Ile-Ifẹ waa tọrọ ẹmi gigun fun Ọlagunsoye Oyinlọla, bẹẹ lo sọ pe oun nigbagbọ pe titi aye ni Oyinlọla yoo maa ni ipa rere ninu idagbasoke ilẹ Yoruba ati Naijiria lapapọ. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni ayẹyẹ ọhun yoo bẹrẹ, Ọjọ meji gbako ni wọn fẹẹ fi ṣe e pẹlu titẹle ofin atawọn ilana lati fi gbogun ti itankanlẹ arun Koronafairọọsi. Ileejọsin Cathedral Church of Christ, ni Marina, l’Ekoo, ni isin idupẹ yoo ti waye lọjọ kẹta, oṣu keji, ọdun yii, iyẹn Ọjọruu ọsẹ yii, laago mọkanla aarọ.


“Yunifasiti ipinlẹ Ọṣun to wa kaakiri awọn ilu nipinlẹ Ọṣun la le pe ni akọkọ iru ẹ to maa ni ọpọ ibudo ni Naijiria, lara awọn oriire nla ti Oyinlọla ko ba ipinlẹ wa niyẹn.“ Ọọni Ile-Ifẹ waa tọrọ ẹmi gigun fun Ọlagunsoye Oyinlọla, bẹẹ lo sọ pe oun nigbagbọ pe titi aye ni Oyinlọla yoo maa ni ipa rere ninu idagbasoke ilẹ Yoruba ati Naijiria lapapọ. Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni ayẹyẹ ọhun yoo bẹrẹ, Ọjọ meji gbako ni wọn fẹẹ fi ṣe e pẹlu titẹle ofin atawọn ilana lati fi gbogun ti itankanlẹ arun Koronafairọọsi. Ileejọsin Cathedral Church of Christ, ni Marina, l’Ekoo, ni isin idupẹ yoo ti waye lọjọ kẹta, oṣu keji, ọdun yii, iyẹn Ọjọruu ọsẹ yii, laago mọkanla aarọ. Bẹẹ gẹgẹ ni isin idupẹ mi-in yoo tun waye ni ileejọsin Ọba Oyinlọla Memorial Anglican Church, Okuku, lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹfa, ọsu keji yii, ni deede aago mẹwaa aarọ. Awọn eeyan nla nla ni yoo peju pesẹ sibi ayẹyẹ yii bii aarẹ orilẹ-ede, awọn gomina, awọn oloṣelu atawọn eeyan nla nla laarin ilu. Ni bayii, gbogbo ayẹyẹ iwẹjẹ-wẹmu to fẹẹ waye tẹlẹ ni Harbour Point, Victoria Island, l’Ekoo, ni ko ni i le waye mọ bayii nitori ofin ti ijọba gbe kalẹ lati fi dẹkun itakanlẹ arun Koronafairọọsi to gbode kan.


Bẹẹ gẹgẹ ni isin idupẹ mi-in yoo tun waye ni ileejọsin Ọba Oyinlọla Memorial Anglican Church, Okuku, lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kẹfa, ọsu keji yii, ni deede aago mẹwaa aarọ. Awọn eeyan nla nla ni yoo peju pesẹ sibi ayẹyẹ yii bii aarẹ orilẹ-ede, awọn gomina, awọn oloṣelu atawọn eeyan nla nla laarin ilu. Ni bayii, gbogbo ayẹyẹ iwẹjẹ-wẹmu to fẹẹ waye tẹlẹ ni Harbour Point, Victoria Island, l’Ekoo, ni ko ni i le waye mọ bayii nitori ofin ti ijọba gbe kalẹ lati fi dẹkun itakanlẹ arun Koronafairọọsi to gbode kan.