O tun ni, ojoojumọ lawọn ero n rọ wa siluu Eko, bẹẹ ni wọn si n beere ile ti wọn maa fori wọn pamọ si, atawọn to wa nilẹ wa nibi, atawọn to wa loke okun ni wọn n wa ibi ti wọn maa fori pamọ si, nitori naa lo ṣe jẹ dandan fun awọn to n ba ni wale lati mu iṣẹ wọn lọkunkundun. Ọgbẹni Gboyega Fatimilẹhin to ba awọn olukopa sọrọ nibi eto naa sọ pe awọn orilẹ-ede ti wọn ni eto ati ofin to ṣakoso ọrọ abaniwale ati abanirale maa n lanfaani si awọn olokoowo kaakiri agbaye. Ohun to mu ko rọrun fun iṣẹ naa lati gberu lawọn ilu yẹn niyẹn, bẹẹ ni ọkan awọn olokoowo naa si balẹ lati ko owo wọn le iru owo bẹẹ. O ni, awọn ayederu to wa lẹka naa lo tubọ mu ki ohun gbogbo ṣokunkun si awọn olokoowo ti wọn fẹẹ ko owo wọn le iru owo bẹẹ, eyi si maa n mu ẹru wa. Ipenija nla ni eyi, ko si mu ki ẹka ọrọ aje naa gberu nilẹ tiwa nibi.


“Sanwo-Olu maa fọwọ si ofin awọn abaniwale laipẹ”

O ni, awọn ayederu to wa lẹka naa lo tubọ mu ki ohun gbogbo ṣokunkun si awọn olokoowo ti wọn fẹẹ ko owo wọn le iru owo bẹẹ, eyi si maa n mu ẹru wa. Ipenija nla ni eyi, ko si mu ki ẹka ọrọ aje naa gberu nilẹ tiwa nibi.


Ipagọ awọn to n ṣe omi inu ọra maa waye laipẹ – Solomon Ọladimeji

Alagba Solomon Ọladimeji, to jẹ ọkan ninu awọn agba ẹgbẹ awọn onileeṣẹ ti wọn n ṣe omi inu ọra nilẹ wa, BOT, ti a mọ si Guild of Water Purifiers and Researchers of Nigeria(GOWPARN)ti sọ ọ di mimọ pe laipẹ yii ni ipagọ awọn alẹnulọrọ nidii iṣẹ omi maa waye niluu Eko. Ọkunrin onimọ iṣiro owo naa fi to Aṣejere leti pe lati mu ku diẹ ku diẹ to wa lẹka naa kuro, gbogbo awọn alẹnulọrọ nidi iṣẹ naa lo maa pejọ laipẹ yii lati jirooro lori bi iṣẹ naa yoo ṣe tẹ siwaju, ti awọn ipenija to wa nidii rẹ yoo ṣe di ohun igbagbe. Gẹgẹ bo ti sọ, Ọladimeji ni; “A n gbero ati ṣe ipagọ titi oṣu kọkanla, a n reti gomina Eko, ajọ NAFDAC, ajọ FIIRO, awọn to n gba owo ori, FIRS, ati LIRS, bi a ṣe le din wahala owo ori ku fun awọn to n ṣe iṣẹ yẹn, awọn nnkan ti a fẹẹ korajọ lati jirooro le lori niyẹn. Ijọba gbọdọ mọ pe awa naa n ran wọn lọwọ lati ṣeto ilera to peye fun awọn araalu, bẹẹ la si tun n gba awọn eeyan siṣẹ, nipa bẹẹ a n din iya ku laarin awujọ wa.” Bakan naa ni Alagba Ọladimeji tun sọ pe; “Ijọba gbọdọ ran wa lọwọ, owo to niye lori nise omi inu ora tele, ṣugbọn a ko le fi gbogbo ẹnu sọ pe o si niye lori, ijọba gbọdọ ran awọn to n ṣe iṣẹ yii lọwọ, tori ijọba ko le da nikan pese omi fun gbogbo araalu, ṣugbọn ti wọn ko ba fẹ ki arun onigba meji kọlẹra yọ awọn araalu lẹnu. “Ọpọ awọn to n ṣe omi piọ wọta ni wọn ti n gbero ati lọọ darapọ mọ awọn to n ṣe ọti ẹlẹrindodo, tori o pe lati ṣe iru owo bẹẹ ju owo omi lọ, wahala naa ti pọ ju. Lọrọ kan, ko niye lori mọ bayii o!


Ijọba gbọdọ mọ pe awa naa n ran wọn lọwọ lati ṣeto ilera to peye fun awọn araalu, bẹẹ la si tun n gba awọn eeyan siṣẹ, nipa bẹẹ a n din iya ku laarin awujọ wa.” Bakan naa ni Alagba Ọladimeji tun sọ pe; “Ijọba gbọdọ ran wa lọwọ, owo to niye lori nise omi inu ora tele, ṣugbọn a ko le fi gbogbo ẹnu sọ pe o si niye lori, ijọba gbọdọ ran awọn to n ṣe iṣẹ yii lọwọ, tori ijọba ko le da nikan pese omi fun gbogbo araalu, ṣugbọn ti wọn ko ba fẹ ki arun onigba meji kọlẹra yọ awọn araalu lẹnu. “Ọpọ awọn to n ṣe omi piọ wọta ni wọn ti n gbero ati lọọ darapọ mọ awọn to n ṣe ọti ẹlẹrindodo, tori o pe lati ṣe iru owo bẹẹ ju owo omi lọ, wahala naa ti pọ ju. Lọrọ kan, ko niye lori mọ bayii o! Koda awọn ileeṣẹ nla ti wọn n ṣe e naa, ohun kekere kọ ni wọn n ri o, bẹẹ lawọn araalu si gbọdọ kiyesi omi ti wọn n mu.” Wọn tun ṣalaye pe ki a ba a le dẹkun arun Kọlẹra nipinlẹ Eko ati kaakiri orilẹ-ede yii, o di dandan kijba mojuto ọrọ awọn ti wọn n ṣe omi ta fawọn araalu, paapaa lasiko ẹrun, ti awọn araalu ko bikita ibi ti omi ti wọn n ta fun wọn ti n wa. Ọladimeji ni, nitori naa lawọn ṣe fẹẹ la awọn ọmọ ẹgbẹ, ijọba, atawọn araalu lọyẹ ninu ipade naa.


Koda awọn ileeṣẹ nla ti wọn n ṣe e naa, ohun kekere kọ ni wọn n ri o, bẹẹ lawọn araalu si gbọdọ kiyesi omi ti wọn n mu.” Wọn tun ṣalaye pe ki a ba a le dẹkun arun Kọlẹra nipinlẹ Eko ati kaakiri orilẹ-ede yii, o di dandan kijba mojuto ọrọ awọn ti wọn n ṣe omi ta fawọn araalu, paapaa lasiko ẹrun, ti awọn araalu ko bikita ibi ti omi ti wọn n ta fun wọn ti n wa. Ọladimeji ni, nitori naa lawọn ṣe fẹẹ la awọn ọmọ ẹgbẹ, ijọba, atawọn araalu lọyẹ ninu ipade naa.


Bi ọrọ-aje Solu Alade ṣe maa tẹ siwaju lo jẹ mi logun

* Aṣiri to wa laaarin emi ati Alaafin * Idi ti wọn ṣe n pe mi ni Ọlọwọṣibi Bi ajakalẹ arun to ja kaari aye lọdun to kọja ṣe n kasẹ nilẹ nijọba ipinlẹ Eko gbe ọpa aṣẹ fun Onisolu tuntun, koda ọjọ kọkanla, oṣu kẹjọ, ọdun naa ni wọn gbe ọpa aṣẹ le Ọba Babatunde Adebọwale Muideen Balogun, Ajumọṣe I, lọwọ gẹgẹ bii Onisolu ti Solu Alade. Agbegbe Ibẹju-Lẹkki nipinlẹ Eko ni Solu-Alade wa, baalẹ ni wọn n jẹ niluu ọhun tẹlẹ ko too di pe gomina faṣẹ si i pe ki wọn fi Ọba Balogun jẹ. Kabiyesi ninu ọrọ rẹ lọjọ naa ṣeleri lati ko gbogbo awọn ọmọ Solu Alade mọra, wọn lo tun di dandan ki awọn jọ ṣiṣẹ idagbasoke ilu ọhun pọ. Ko ṣai beere fun ifọwọsowọpọ awọn ọmọ ilu, o si mu u da wọn loju pe oun ko ni i doju ti wọn rara ninu iṣẹ gbigbe ilu naa lọ sibi giga. Kabiyesi ni, awọn ko ba ẹnikan ja, gbogbo ọmọ ilu Solu Alade lọrẹ awọn bayii, ki gbogbo wọn fọwọsowọpọ pẹlu oun, ki awọn le gbe ilu naa lọ sibi giga, nitori ire ti de, ayọ ti de, igba ọtun naa ti de fawọn ọmọ ilu Solu Alade. Lara awọn laamilaaka to wa nibi ayẹyẹ naa lọjọ naa lọhun un ni gbọngan igbalejo ileeṣẹ ijọba to n ri si eto ijọba ibilẹ ni, awọn ọmọ ilu Solu Alade, Ọnarebu Ọlọrunkẹmi Surakat, Dokita Tọla Kasali, Ọnarebu Fọlami Musiliu, Ọnarebu Bayọ Balogun atawọn ọmọ igbimọ alaṣẹ ijọba.


Ko ṣai beere fun ifọwọsowọpọ awọn ọmọ ilu, o si mu u da wọn loju pe oun ko ni i doju ti wọn rara ninu iṣẹ gbigbe ilu naa lọ sibi giga. Kabiyesi ni, awọn ko ba ẹnikan ja, gbogbo ọmọ ilu Solu Alade lọrẹ awọn bayii, ki gbogbo wọn fọwọsowọpọ pẹlu oun, ki awọn le gbe ilu naa lọ sibi giga, nitori ire ti de, ayọ ti de, igba ọtun naa ti de fawọn ọmọ ilu Solu Alade. Lara awọn laamilaaka to wa nibi ayẹyẹ naa lọjọ naa lọhun un ni gbọngan igbalejo ileeṣẹ ijọba to n ri si eto ijọba ibilẹ ni, awọn ọmọ ilu Solu Alade, Ọnarebu Ọlọrunkẹmi Surakat, Dokita Tọla Kasali, Ọnarebu Fọlami Musiliu, Ọnarebu Bayọ Balogun atawọn ọmọ igbimọ alaṣẹ ijọba. Ohun to ṣẹlẹ lọdun to kọja yii niyẹn, lẹyin gbigba ọpa aṣẹ yii naa ni Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi III naa tun wa pẹlu awọn Ọyọmesi, lati gbe ade le ori Ọba Balogun. Ọpọ ojo lo ti rọ tilẹ ti fa mu, awọn nnkan wọnyi lo gbe ikọ Aṣejere pada lọ siluu Solu Alade lọdọ Ọba Balogun, lati beere nipa awọn nnkan to ti ṣẹlẹ laarin ọdun kan, ati afojusun wọn fun ọjọ iwaju. Ẹ farabalẹ ki ẹ ka ohun ti kabiyesi ba SINMISỌLA AJADI ati RABIU SAHEED sọ ninu ifọrọwerọ to waye nigba ti wọn n palẹmọ ayẹyẹ ọdun kan ti wọn n ṣe lọwọ yii: Aṣejere: Kabiyesi, a ki yin ku oriire, ẹ si ku alejo wa niluu Solu Alade.


Ohun to ṣẹlẹ lọdun to kọja yii niyẹn, lẹyin gbigba ọpa aṣẹ yii naa ni Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi III naa tun wa pẹlu awọn Ọyọmesi, lati gbe ade le ori Ọba Balogun. Ọpọ ojo lo ti rọ tilẹ ti fa mu, awọn nnkan wọnyi lo gbe ikọ Aṣejere pada lọ siluu Solu Alade lọdọ Ọba Balogun, lati beere nipa awọn nnkan to ti ṣẹlẹ laarin ọdun kan, ati afojusun wọn fun ọjọ iwaju. Ẹ farabalẹ ki ẹ ka ohun ti kabiyesi ba SINMISỌLA AJADI ati RABIU SAHEED sọ ninu ifọrọwerọ to waye nigba ti wọn n palẹmọ ayẹyẹ ọdun kan ti wọn n ṣe lọwọ yii: Aṣejere: Kabiyesi, a ki yin ku oriire, ẹ si ku alejo wa niluu Solu Alade. Ẹ jẹ ka mọ orukọ yin, ati ibẹrẹ pẹpẹ yin? Onisolu: Emi ni HRM Ọba Babatunde Adebọwale Muideen Balogun, Ajumọṣe I, Onisolu ti Solu Alade. Ọmọbibi Ibẹju Lẹkki ni mi.


Ẹ jẹ ka mọ orukọ yin, ati ibẹrẹ pẹpẹ yin? Onisolu: Emi ni HRM Ọba Babatunde Adebọwale Muideen Balogun, Ajumọṣe I, Onisolu ti Solu Alade. Ọmọbibi Ibẹju Lẹkki ni mi. Mo lọ si pamari ni Eko yii, mo lọ sileewe girama naa ni Eko yii, ko too di pe mo lọ si ileewe giga yunifasiti LASU to wa l’Ọjọọ, mo ṣiṣẹ temi naa fun igba diẹ ko too di pe mo di ọba. Mo fẹran ounjẹ sise, nitori naa ni mo ṣe bẹrẹ iṣẹ ọlọwọṣibi Aṣejere: Ki ẹ too di ọba, ki lawọn nnkan ti ẹ n ṣe tẹlẹ? Onisolu: Ki n too di ọba, iṣẹ ara mi ni mo n ṣe, mo n ṣiṣẹ ka ba ni kọle, tale, ralẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ, ọrọ ile ati ilẹ la n da si.


Mo lọ si pamari ni Eko yii, mo lọ sileewe girama naa ni Eko yii, ko too di pe mo lọ si ileewe giga yunifasiti LASU to wa l’Ọjọọ, mo ṣiṣẹ temi naa fun igba diẹ ko too di pe mo di ọba. Mo fẹran ounjẹ sise, nitori naa ni mo ṣe bẹrẹ iṣẹ ọlọwọṣibi Aṣejere: Ki ẹ too di ọba, ki lawọn nnkan ti ẹ n ṣe tẹlẹ? Onisolu: Ki n too di ọba, iṣẹ ara mi ni mo n ṣe, mo n ṣiṣẹ ka ba ni kọle, tale, ralẹ, ati bẹẹ bẹẹ lọ, ọrọ ile ati ilẹ la n da si. Mo tun fẹran ati maa se ounjẹ, mo ni ileeṣẹ ti wọn ti n se ounjẹ fun awọn eeyan lode ariya, mo le se ounjẹ gba wura, nitori ohun ti mo fẹran ni. Aṣejere: Nje ẹ tiẹ rẹni so fun yin pe, ori ade niyin, abi pe ẹ maa jọba? Onisolu: Igba ti mo wa ni kekere, ẹnikan ko sọ fun mi o. Ṣugbọn nnkan maa n wa si mi lọkan, mo kan le dede jokoo ki n maa kọrin “Ipo ọba dara, ipo ọba, ipo yii wu mi lọpọlọpọ mo ṣi maa debẹ o.” Mi o mọ pe ọmọ ile ọba ni mi, ṣugbọn o kan wun mi ni, ipo ọba wun mi ni mo ṣe maa n kọrin yii, mo si maa n wo o pe maa jọba lọjọ kan, emi o mọ pe ọmọ ọba ni mi, pe ọmọ aladeṣẹṣọ, ọmọ igi mẹta Ibẹju ọmọ Aladeṣẹṣọ.


Mo tun fẹran ati maa se ounjẹ, mo ni ileeṣẹ ti wọn ti n se ounjẹ fun awọn eeyan lode ariya, mo le se ounjẹ gba wura, nitori ohun ti mo fẹran ni. Aṣejere: Nje ẹ tiẹ rẹni so fun yin pe, ori ade niyin, abi pe ẹ maa jọba? Onisolu: Igba ti mo wa ni kekere, ẹnikan ko sọ fun mi o. Ṣugbọn nnkan maa n wa si mi lọkan, mo kan le dede jokoo ki n maa kọrin “Ipo ọba dara, ipo ọba, ipo yii wu mi lọpọlọpọ mo ṣi maa debẹ o.” Mi o mọ pe ọmọ ile ọba ni mi, ṣugbọn o kan wun mi ni, ipo ọba wun mi ni mo ṣe maa n kọrin yii, mo si maa n wo o pe maa jọba lọjọ kan, emi o mọ pe ọmọ ọba ni mi, pe ọmọ aladeṣẹṣọ, ọmọ igi mẹta Ibẹju ọmọ Aladeṣẹṣọ. Igba ti ọrọ ọba wa de ni mo ṣe wa n wo o pe ohun ti Ọlọrun ba ti ko mọ eeyan, bo ṣe maa ri naa niyẹn. Ẹẹmẹrin ni mo dupo oṣelu Aṣejere: Wọn ni Isalẹ Eko lẹ dagba si, ko too di pe ẹ wa siluu Solu Alade, bawo lo ṣe rọrun fun yin lati kuro ni Isalẹ Eko wa sibi? Onisolu: Nigba ti mo wa ni Eko, mo n ṣe oṣelu, mo dije fun ipo kansẹlọ, mo tun dije fun ipo aṣojuṣofin, ni Oke Arin, iyẹn Ọnarebu labẹ ẹgbẹ Baba Olusi, wọn jẹ baba iyawo mi.


Igba ti ọrọ ọba wa de ni mo ṣe wa n wo o pe ohun ti Ọlọrun ba ti ko mọ eeyan, bo ṣe maa ri naa niyẹn. Ẹẹmẹrin ni mo dupo oṣelu Aṣejere: Wọn ni Isalẹ Eko lẹ dagba si, ko too di pe ẹ wa siluu Solu Alade, bawo lo ṣe rọrun fun yin lati kuro ni Isalẹ Eko wa sibi? Onisolu: Nigba ti mo wa ni Eko, mo n ṣe oṣelu, mo dije fun ipo kansẹlọ, mo tun dije fun ipo aṣojuṣofin, ni Oke Arin, iyẹn Ọnarebu labẹ ẹgbẹ Baba Olusi, wọn jẹ baba iyawo mi. “Tẹri si” lawọn eeyan n pe mi, a gbiyanju eyi ti a le ṣe, mo ni akọsilẹ to dara ni Isalẹ Eko, bi ẹ ba de ibe ti e beere pe ta lo n jẹ Tẹri-si, wọn maa mu yin wa sọdọ mi. Ibẹ lawọn iya mi wa, awọn lọmọ Nuru-Oniwo, mi o ba orukọ wọn jẹ nibẹ rara. Nigba ti Ọlọrun si sọ pe oṣelu kii ṣe ọna mi, ti ọrọ ọba dẹ yọju, wọn pe mi, awọn ọdọ naa lo ni ki n waa jẹ ẹ, Ọlọrun si faṣẹ si i. Ko si pe a n gbebọn, a n pa ara wa ki a too de ipo naa, Ọlọrun lo faṣẹ si i. Aṣejere: Ibẹju Lẹkki ni Solu Alade wa, ki lọjọ iwaju ti ẹ n ro fun ilu Solu Alade, ki si lajọṣepọ yin pẹlu ijọba ipinlẹ Eko fun Solu Alade?


“Tẹri si” lawọn eeyan n pe mi, a gbiyanju eyi ti a le ṣe, mo ni akọsilẹ to dara ni Isalẹ Eko, bi ẹ ba de ibe ti e beere pe ta lo n jẹ Tẹri-si, wọn maa mu yin wa sọdọ mi. Ibẹ lawọn iya mi wa, awọn lọmọ Nuru-Oniwo, mi o ba orukọ wọn jẹ nibẹ rara. Nigba ti Ọlọrun si sọ pe oṣelu kii ṣe ọna mi, ti ọrọ ọba dẹ yọju, wọn pe mi, awọn ọdọ naa lo ni ki n waa jẹ ẹ, Ọlọrun si faṣẹ si i. Ko si pe a n gbebọn, a n pa ara wa ki a too de ipo naa, Ọlọrun lo faṣẹ si i. Aṣejere: Ibẹju Lẹkki ni Solu Alade wa, ki lọjọ iwaju ti ẹ n ro fun ilu Solu Alade, ki si lajọṣepọ yin pẹlu ijọba ipinlẹ Eko fun Solu Alade? Onisolu: Ilu olokiki ni Solu Alade, ilu taa maa fi sọrọ daadaa ni Ibẹju Lẹkki ni. Igba ti mo jọba yii, mo ti ṣakiyesi awọn nnkan nipa Solu Alade, eti ọkun la wa, eti odo la wa, anfaani nla ni fun wa, a si n gbiyanju lati sọ ilu naa di ilu oyinbo. A ti n ba awọn olokoowo ti wọn le waa daṣẹ silẹ nibi sọrọ, ojoojumọ la n ba wọn sọrọ, nnkan ti a n gbadura fun ni bi ijọba tun ṣe maa ran wa lọwọ si i. Gomina wa, Sanwo Olu n gbiyanju pẹlu awọn nnkan daadaa ti wọn n ṣe fun ipinlẹ Eko ati Ibẹju Lẹkki, paapaa ti ojuna marosẹ to n lọ lọwọ yii, pẹlu ti awọn ibo alaga kansu to ṣẹṣẹ pari yii, bo tiẹ jẹ pe ko le ṣe ki ikunsinu ma waye.


Onisolu: Ilu olokiki ni Solu Alade, ilu taa maa fi sọrọ daadaa ni Ibẹju Lẹkki ni. Igba ti mo jọba yii, mo ti ṣakiyesi awọn nnkan nipa Solu Alade, eti ọkun la wa, eti odo la wa, anfaani nla ni fun wa, a si n gbiyanju lati sọ ilu naa di ilu oyinbo. A ti n ba awọn olokoowo ti wọn le waa daṣẹ silẹ nibi sọrọ, ojoojumọ la n ba wọn sọrọ, nnkan ti a n gbadura fun ni bi ijọba tun ṣe maa ran wa lọwọ si i. Gomina wa, Sanwo Olu n gbiyanju pẹlu awọn nnkan daadaa ti wọn n ṣe fun ipinlẹ Eko ati Ibẹju Lẹkki, paapaa ti ojuna marosẹ to n lọ lọwọ yii, pẹlu ti awọn ibo alaga kansu to ṣẹṣẹ pari yii, bo tiẹ jẹ pe ko le ṣe ki ikunsinu ma waye. Ọlọrun a maa fun wọn ṣe, ọpọ nnkan ni wọn ti ṣe ti a o le sọ; to n dun mọ wa ninu, Ọlọrun a maa fun wọn ṣe. A ṣẹṣẹ bẹrẹ ni Solu Alade ni, ọpọ nnkan la ni lọkan, a o ti fẹẹ sọ ọ bayii, nigba to ba pari, a o fi we ara wọn, lẹyin ọdun meji si asiko yii. Aṣiri ni!


Ọlọrun a maa fun wọn ṣe, ọpọ nnkan ni wọn ti ṣe ti a o le sọ; to n dun mọ wa ninu, Ọlọrun a maa fun wọn ṣe. A ṣẹṣẹ bẹrẹ ni Solu Alade ni, ọpọ nnkan la ni lọkan, a o ti fẹẹ sọ ọ bayii, nigba to ba pari, a o fi we ara wọn, lẹyin ọdun meji si asiko yii. Aṣiri ni! Aṣejere: Awọn ọba lo sunmọ araalu julọ, kin ni igbesẹ ti ẹ n gbe lori eto aabo ilu? Onisolu: Gbogbo wa la mọ pe eto aabo, ipenija nla ni. A n gbiyanju ati mu ki ajọṣepọ wa laarin awọn araalu atawọn ọlọpaa.


Aṣejere: Awọn ọba lo sunmọ araalu julọ, kin ni igbesẹ ti ẹ n gbe lori eto aabo ilu? Onisolu: Gbogbo wa la mọ pe eto aabo, ipenija nla ni. A n gbiyanju ati mu ki ajọṣepọ wa laarin awọn araalu atawọn ọlọpaa. Emi naa ko jinna si gbogbo awọn ọlọpaa ati ọga wọn, pẹlu awọn ọtẹlẹmuyẹ naa, atawọn OP MESA, bi a ba ti ri ohunkohun to jọ mọ eto aabo, a maa pe wọn, wọn si maa n da wa lohun. Awa naa n ṣe tiwa, tori kii ṣe gbogbo igba la maa gbe iṣẹ le awọn ọlọpaa lọwọ, paapaa awọn ọlọdẹ wa, ko too di pe awọn ọlọpaa de. Pẹlu iranlọwọ awọn alaga kansu wa, ati ẹgbọn mi, Ọnarebu Bayọ Balogun, ti wọn n ṣoju wa ni Abuja, awọn naa n gbiyanju gan an ni, Ọlọrun a tun maa fun wọn ṣe, tori ko rọrun rara, gbogbo ẹni to ba wa ni ipo, lati maa sin araalu, adura wa ni pe gbogbo nnkan ti wọn ba n ṣe ki Ọlọrun maa ran wọn lọwọ.


Emi naa ko jinna si gbogbo awọn ọlọpaa ati ọga wọn, pẹlu awọn ọtẹlẹmuyẹ naa, atawọn OP MESA, bi a ba ti ri ohunkohun to jọ mọ eto aabo, a maa pe wọn, wọn si maa n da wa lohun. Awa naa n ṣe tiwa, tori kii ṣe gbogbo igba la maa gbe iṣẹ le awọn ọlọpaa lọwọ, paapaa awọn ọlọdẹ wa, ko too di pe awọn ọlọpaa de. Pẹlu iranlọwọ awọn alaga kansu wa, ati ẹgbọn mi, Ọnarebu Bayọ Balogun, ti wọn n ṣoju wa ni Abuja, awọn naa n gbiyanju gan an ni, Ọlọrun a tun maa fun wọn ṣe, tori ko rọrun rara, gbogbo ẹni to ba wa ni ipo, lati maa sin araalu, adura wa ni pe gbogbo nnkan ti wọn ba n ṣe ki Ọlọrun maa ran wọn lọwọ. Ko saaye a n talẹ, a n wa yanrin okun mọ Aṣejere: Bawo le ṣe n ṣakoso iṣẹ yin ati ipo ọba papọ? Onisolu: Mo ti sọ fun yin pe mo n ta ilẹ ta ile, iyẹn naa ni i ṣe pẹlu idagbasoke ilu. Mo n gbiyanju ki awọn eeyan waa daṣẹ silẹ lẹka eto igbafẹ, awọn olokoowo ti fẹẹ wa kọ resort, iyẹn ibudo igbafẹ siluu Solu Alade.


Ko saaye a n talẹ, a n wa yanrin okun mọ Aṣejere: Bawo le ṣe n ṣakoso iṣẹ yin ati ipo ọba papọ? Onisolu: Mo ti sọ fun yin pe mo n ta ilẹ ta ile, iyẹn naa ni i ṣe pẹlu idagbasoke ilu. Mo n gbiyanju ki awọn eeyan waa daṣẹ silẹ lẹka eto igbafẹ, awọn olokoowo ti fẹẹ wa kọ resort, iyẹn ibudo igbafẹ siluu Solu Alade. Igi ọpẹ to wa nibi tawọn araalu n ta fun awọn eeyan, ati iyẹpẹ eti okun ti wọn n lọọ wa ta fun awọn eeyan, ti wọn n sọ pe Olokun a tun pọn omii sibẹ, rara o, ko ri bẹẹ o, mo ti ba wọn ṣepade, mo ti sọ fun wọn pe awọn nnkan wọnyi ko daa, ka maa ge igi ọpẹ, ka maa wa yanrin okun ta fun awọn eeyan, ọrọ aje wa ni nnkan wọnyi, kii ṣe ohun to yẹ kawọn eeyan maa ṣe bo ṣe wun wọn, kii ṣe ohun to yẹ kawọn eeyan maa ta danu fun awọn eeyan, ko yẹ ko ri bẹẹ. Wọn ti n gbọ si wa lẹnu, tori a n la wọn lọyẹ ni, a si ti n ba awọn olokoowo naa sọrọ, a si tun n fi da awọn araalu loju pe ni ọdun meji sigba taa wa yii, nnkan a ti yi pada, awọn eeyan gan an a maa beere pe ṣe Solu Alade naa ni mo wa yii. A ti n sọ fun awọn ọmọ wa pe ijọba kọ lo maa ṣe gbogbo ẹ, awa naa le ṣe nnkan funra wa, awọn nnkan wọnyi naa ni iṣẹ ti a le da silẹ fun awọn ọmọ ilu lati ṣe.


Igi ọpẹ to wa nibi tawọn araalu n ta fun awọn eeyan, ati iyẹpẹ eti okun ti wọn n lọọ wa ta fun awọn eeyan, ti wọn n sọ pe Olokun a tun pọn omii sibẹ, rara o, ko ri bẹẹ o, mo ti ba wọn ṣepade, mo ti sọ fun wọn pe awọn nnkan wọnyi ko daa, ka maa ge igi ọpẹ, ka maa wa yanrin okun ta fun awọn eeyan, ọrọ aje wa ni nnkan wọnyi, kii ṣe ohun to yẹ kawọn eeyan maa ṣe bo ṣe wun wọn, kii ṣe ohun to yẹ kawọn eeyan maa ta danu fun awọn eeyan, ko yẹ ko ri bẹẹ. Wọn ti n gbọ si wa lẹnu, tori a n la wọn lọyẹ ni, a si ti n ba awọn olokoowo naa sọrọ, a si tun n fi da awọn araalu loju pe ni ọdun meji sigba taa wa yii, nnkan a ti yi pada, awọn eeyan gan an a maa beere pe ṣe Solu Alade naa ni mo wa yii. A ti n sọ fun awọn ọmọ wa pe ijọba kọ lo maa ṣe gbogbo ẹ, awa naa le ṣe nnkan funra wa, awọn nnkan wọnyi naa ni iṣẹ ti a le da silẹ fun awọn ọmọ ilu lati ṣe. Gbogbo nnkan ti a n gbero ni daadaa, ki Ọlọrun jẹ ko ṣee ṣe, awa naa le daṣẹ silẹ funra wa. Gbogbo ile taa n ta yẹn ko dara to, awọn nnkan ti a n ba wọn sọ niyẹn, bi a ba fẹẹ talẹ, ẹ jẹ ka talẹ fun awọn to fẹẹ da ileeṣẹ silẹ, ka taa fun awọn ti wọn fẹẹ fi ṣe ibudo igbafẹ, iru eyi to wa niluu oyinbo. Mo si tun maa n sọ fun awọn to ba fẹẹ ra ilẹ ni Solu Alade pe, iṣẹ ti ẹ fẹẹ da silẹ yii o, o niye awọn ọmọ ilu ti ẹ gbọdọ gba sẹnu iṣẹ yin, kii ṣe pe ki ẹ kọ nnkan tan, ki ẹ wa maa lọọ ko awọn ara ita wa, ko le ṣee ṣe.


Gbogbo nnkan ti a n gbero ni daadaa, ki Ọlọrun jẹ ko ṣee ṣe, awa naa le daṣẹ silẹ funra wa. Gbogbo ile taa n ta yẹn ko dara to, awọn nnkan ti a n ba wọn sọ niyẹn, bi a ba fẹẹ talẹ, ẹ jẹ ka talẹ fun awọn to fẹẹ da ileeṣẹ silẹ, ka taa fun awọn ti wọn fẹẹ fi ṣe ibudo igbafẹ, iru eyi to wa niluu oyinbo. Mo si tun maa n sọ fun awọn to ba fẹẹ ra ilẹ ni Solu Alade pe, iṣẹ ti ẹ fẹẹ da silẹ yii o, o niye awọn ọmọ ilu ti ẹ gbọdọ gba sẹnu iṣẹ yin, kii ṣe pe ki ẹ kọ nnkan tan, ki ẹ wa maa lọọ ko awọn ara ita wa, ko le ṣee ṣe. Awọn igbesẹ taa n gbe niyẹn. Nitori awọn kan naa n gbadura pe ko maa da a, ṣugbọn a o ni gba wọn laaye. Aṣejere: Ki lawọn ajọṣepọ yin pẹlu awọn ileeṣẹ nla nla to wa ni Ibẹju, njẹ wọn n ṣe ẹtọ fun yin bo ti tọ ati bo ti yẹ?


Awọn igbesẹ taa n gbe niyẹn. Nitori awọn kan naa n gbadura pe ko maa da a, ṣugbọn a o ni gba wọn laaye. Aṣejere: Ki lawọn ajọṣepọ yin pẹlu awọn ileeṣẹ nla nla to wa ni Ibẹju, njẹ wọn n ṣe ẹtọ fun yin bo ti tọ ati bo ti yẹ? Onisolu: Diẹ ni mo le sọ, tori diẹ lawọn eeyan to wa lọdọ wa nibi, a ti n gbiyanju ati lọọ ba wọn sọ ọ, wọn ko ri i gẹgẹ bii ẹtọ wọn. Mo ti ni ki wọn kọ lẹta fawọn kan, ṣugbọn wọn lọọ rojọ mi fun wọn ni Alausa, nigba ti wọn si debẹ, wọn sọ fun wọn pe ojuṣẹ yin ni kabiyesi n beere lọwọ yin, tori naa ẹ lọọ ṣe. Ṣugbọn, iwaju lọhun un lawọn ileeṣẹ nla nla yẹn wa.


Onisolu: Diẹ ni mo le sọ, tori diẹ lawọn eeyan to wa lọdọ wa nibi, a ti n gbiyanju ati lọọ ba wọn sọ ọ, wọn ko ri i gẹgẹ bii ẹtọ wọn. Mo ti ni ki wọn kọ lẹta fawọn kan, ṣugbọn wọn lọọ rojọ mi fun wọn ni Alausa, nigba ti wọn si debẹ, wọn sọ fun wọn pe ojuṣẹ yin ni kabiyesi n beere lọwọ yin, tori naa ẹ lọọ ṣe. Ṣugbọn, iwaju lọhun un lawọn ileeṣẹ nla nla yẹn wa. Aṣiri ohun to pa emi ati Alaafin pọ Aṣejere: Aṣiri to han si gbangba ni pe ẹ fara mọ Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi III, njẹ ẹ le sọ fun wa ohun to pa yin pọ pẹlu iku baba yeye? Onisolu: Baba ni Alaafin Ọyọ jẹ si mi. Itan nla ni, Baba to bi baba Alaafin Adeyẹmi III ati baba iya mi, ọrẹ ni wọn.


Aṣiri ohun to pa emi ati Alaafin pọ Aṣejere: Aṣiri to han si gbangba ni pe ẹ fara mọ Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi III, njẹ ẹ le sọ fun wa ohun to pa yin pọ pẹlu iku baba yeye? Onisolu: Baba ni Alaafin Ọyọ jẹ si mi. Itan nla ni, Baba to bi baba Alaafin Adeyẹmi III ati baba iya mi, ọrẹ ni wọn. Nigba ti wahala Alaafin ana, ati Bọde Thomas ṣẹlẹ, ti wọn le wọn kuro l’Ọyọọ, baba iya mi, to jẹ Nuru Oniwo lo gba wọn lalejo sile nigba yẹn, wọn o ti i bi wa nigba yẹn. Nitori naa, baba ati awọn ẹgbọn mama mi, ati Baba Alaafin Adeyẹmi III, wọn jọ lọ sileewe ni, wọn jọ ṣe kekere ni, ileewe Ansarudeen to wa ni Oke Arin ni gbogbo wọn ti kawe, igba yẹn ni ajọṣepọ yẹn ti dan wa. Nigba ti ọrọ ọlọba de, ti wọn gbọ pe mo fẹẹ jọba, wọn si sọ fun mi pe wọn ko ni fi ẹlomii ṣe awọn, wọn ni ẹnikẹni ko ni gba iṣe awọn ṣe, wọn lawọn gbọdọ wa nibẹ ti mo ba fẹẹ dade, wọn ni awọn n bọ l’Ekoo lati waa de ade.


Nigba ti wahala Alaafin ana, ati Bọde Thomas ṣẹlẹ, ti wọn le wọn kuro l’Ọyọọ, baba iya mi, to jẹ Nuru Oniwo lo gba wọn lalejo sile nigba yẹn, wọn o ti i bi wa nigba yẹn. Nitori naa, baba ati awọn ẹgbọn mama mi, ati Baba Alaafin Adeyẹmi III, wọn jọ lọ sileewe ni, wọn jọ ṣe kekere ni, ileewe Ansarudeen to wa ni Oke Arin ni gbogbo wọn ti kawe, igba yẹn ni ajọṣepọ yẹn ti dan wa. Nigba ti ọrọ ọlọba de, ti wọn gbọ pe mo fẹẹ jọba, wọn si sọ fun mi pe wọn ko ni fi ẹlomii ṣe awọn, wọn ni ẹnikẹni ko ni gba iṣe awọn ṣe, wọn lawọn gbọdọ wa nibẹ ti mo ba fẹẹ dade, wọn ni awọn n bọ l’Ekoo lati waa de ade. Inu wọn dun, ọjọ ti wọn wa, pẹlu gbogbo awọn Ọyọmesi ni wọn jọ wa, o ku ọla ni wọn ti de siluu Ibẹju, ọpọ eeyan ni ko mọ nnkan to so wa pọ, isọkusọ lawọn eeyan n sọ kiri, pe mo gbe miliọnu mẹwaa lọ fun Baba, baba ko gba kọbọ lọwọ mi, baba gba pe ẹtọ awọn ni, wọn waa ṣe gẹgẹ bi baba si ọmọ, wọn si ni dandan ni awọn gbọdọ wa. Ohun to so wa pọ niyẹn o. Ṣugbọn awọn to ba mọ itan; wọn maa mọ pe nnkan wa laarin Nuru Oniwo, ati Alaafin Adeyẹmi, aṣiri to wa nibẹ niyẹn o. Aṣejere: Ki lajọṣepọ ẹyin ati awọn ọba Ibẹju? Onisolu: Ajoṣepọ wa dan mọran, o si gun rege, a n ba ra wa ṣe.


Inu wọn dun, ọjọ ti wọn wa, pẹlu gbogbo awọn Ọyọmesi ni wọn jọ wa, o ku ọla ni wọn ti de siluu Ibẹju, ọpọ eeyan ni ko mọ nnkan to so wa pọ, isọkusọ lawọn eeyan n sọ kiri, pe mo gbe miliọnu mẹwaa lọ fun Baba, baba ko gba kọbọ lọwọ mi, baba gba pe ẹtọ awọn ni, wọn waa ṣe gẹgẹ bi baba si ọmọ, wọn si ni dandan ni awọn gbọdọ wa. Ohun to so wa pọ niyẹn o. Ṣugbọn awọn to ba mọ itan; wọn maa mọ pe nnkan wa laarin Nuru Oniwo, ati Alaafin Adeyẹmi, aṣiri to wa nibẹ niyẹn o. Aṣejere: Ki lajọṣepọ ẹyin ati awọn ọba Ibẹju? Onisolu: Ajoṣepọ wa dan mọran, o si gun rege, a n ba ra wa ṣe. Aṣejere: Ki lawọn nnkan ti ẹ n beere lọwọ ijọba? Onisolu: Bukata ijọba pọ, ṣugbọn ọna lo jẹ wa logun ju, ina mọnamọna ti wa, bi wọn ba le ṣe ọna yẹn, inu wa maa dun. Wọn ti n ṣe e diẹdiẹ, Ọnarebu Bayọ Balogun n mu aabọ wa lati Abuja, ṣugbọn a fẹ kijọba tubọ gbiyanju si i, loootọ wọn n ṣe ọkan lọwọ, a fẹ ki wọn bojuwo wa ki wọn too lọ sibomi lẹyin ti wọn ba pari eyi ti wọn n ṣe lọwọ.


Aṣejere: Ki lawọn nnkan ti ẹ n beere lọwọ ijọba? Onisolu: Bukata ijọba pọ, ṣugbọn ọna lo jẹ wa logun ju, ina mọnamọna ti wa, bi wọn ba le ṣe ọna yẹn, inu wa maa dun. Wọn ti n ṣe e diẹdiẹ, Ọnarebu Bayọ Balogun n mu aabọ wa lati Abuja, ṣugbọn a fẹ kijọba tubọ gbiyanju si i, loootọ wọn n ṣe ọkan lọwọ, a fẹ ki wọn bojuwo wa ki wọn too lọ sibomi lẹyin ti wọn ba pari eyi ti wọn n ṣe lọwọ. Ijọba to n tẹti nijọba yii, nitori naa a o ni dakẹ. Aṣejere: Ẹ jẹ ka sọrọ nipa igbiyanju yii gẹgẹ bii kabiyesi, ki lawọn igbesẹ tẹyin gan an n gbe funra yin? Onisolu: Mo ti sọ fun yin pe a ti n ba awọn olokoowo sọrọ nipa Solu Alade, awọn nnkan ti a n ri lọwọ yii kii ṣe ohun ti a fẹ, a fẹ kawọn onileeṣẹ nla nla wa da ileeṣẹ silẹ nibi.


Ijọba to n tẹti nijọba yii, nitori naa a o ni dakẹ. Aṣejere: Ẹ jẹ ka sọrọ nipa igbiyanju yii gẹgẹ bii kabiyesi, ki lawọn igbesẹ tẹyin gan an n gbe funra yin? Onisolu: Mo ti sọ fun yin pe a ti n ba awọn olokoowo sọrọ nipa Solu Alade, awọn nnkan ti a n ri lọwọ yii kii ṣe ohun ti a fẹ, a fẹ kawọn onileeṣẹ nla nla wa da ileeṣẹ silẹ nibi. Ohun to maa pese iṣẹ fun awọn ọdọ ilu niyẹn, ohun to maa mu owo wọle fun awọn naa niyẹn. Awa naa n gbiynaju, a n ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ileeṣẹ kan lati ṣe oju ọna wọ ilu, lati oju titi nla, a si n bẹ Ọlọrun ko ran wa lọwọ. Solu Alade gbọdọ yatọ laaarin ọdun meji Aṣejere: Ki lafojusun fun ilu Solu Alade laipẹ rara, ki lọrọ iyanju yin fun awọn araalu?


Ohun to maa pese iṣẹ fun awọn ọdọ ilu niyẹn, ohun to maa mu owo wọle fun awọn naa niyẹn. Awa naa n gbiynaju, a n ṣiṣẹ pọ pẹlu awọn ileeṣẹ kan lati ṣe oju ọna wọ ilu, lati oju titi nla, a si n bẹ Ọlọrun ko ran wa lọwọ. Solu Alade gbọdọ yatọ laaarin ọdun meji Aṣejere: Ki lafojusun fun ilu Solu Alade laipẹ rara, ki lọrọ iyanju yin fun awọn araalu? Onisolu: Ẹ ṣeun, mo fẹran ibeere yẹn. Laye atijọ la n reti awọn oloṣelu ati ijọba lati waa mu idagbasoke wa siluu. Ṣugbọn awa ọba la sunmọ araalu julọ, bi nnkan ba ṣẹlẹ, awa ọba la maa kọkọ fara ko wahala yẹn, nitori naa nigba ti mo de ipo yii, mo ti n gbiyanju.


Onisolu: Ẹ ṣeun, mo fẹran ibeere yẹn. Laye atijọ la n reti awọn oloṣelu ati ijọba lati waa mu idagbasoke wa siluu. Ṣugbọn awa ọba la sunmọ araalu julọ, bi nnkan ba ṣẹlẹ, awa ọba la maa kọkọ fara ko wahala yẹn, nitori naa nigba ti mo de ipo yii, mo ti n gbiyanju. Erongba mi ni bi ilu yii ṣe maa tẹ siwaju. Ṣugbọn mi o ni sọ pupọ, iṣẹ n lọ, laarin ọdun meji si mẹta, ẹni ba pada wa si Solu Alade, adura nla lonitọhun maa ṣe fun mi. Kii ṣe iṣẹ to rọrun, tori awọn kan wa to n tako wa.


Erongba mi ni bi ilu yii ṣe maa tẹ siwaju. Ṣugbọn mi o ni sọ pupọ, iṣẹ n lọ, laarin ọdun meji si mẹta, ẹni ba pada wa si Solu Alade, adura nla lonitọhun maa ṣe fun mi. Kii ṣe iṣẹ to rọrun, tori awọn kan wa to n tako wa. A n sọ ọ fun wọn pe ki wọn ma ta ilẹ nitakuta, bi wọn ba lọọ ta ilẹ nitakuta, bi awọn ileeṣẹ Dangote ba bẹrẹ, bi awọn ileeṣẹ Free Trade Zone naa ba bẹrẹ, ẹ sowo nu fawọn ti ẹ talẹ fun ni o, ẹyin lẹ maa jiya ẹ, gomina naa sọ fun wọn nigba to wa nijọsi wa ba wa ṣepade, o ni iṣura nla nilẹ yin. Nigba to ba di ọjọ iwaju; ilẹ ti wọn ti ta yẹn yoo wa di wahala, nitori oni kọ, tori ọjọ ọla ni. Ka ma fọwọ mẹwẹẹwa jẹun, ṣugbọn bi a ba ṣeto silẹ, tiṣẹ wa nilẹ, ti wọn n riṣẹ ṣe, wọn ko ni ṣe wahala.


A n sọ ọ fun wọn pe ki wọn ma ta ilẹ nitakuta, bi wọn ba lọọ ta ilẹ nitakuta, bi awọn ileeṣẹ Dangote ba bẹrẹ, bi awọn ileeṣẹ Free Trade Zone naa ba bẹrẹ, ẹ sowo nu fawọn ti ẹ talẹ fun ni o, ẹyin lẹ maa jiya ẹ, gomina naa sọ fun wọn nigba to wa nijọsi wa ba wa ṣepade, o ni iṣura nla nilẹ yin. Nigba to ba di ọjọ iwaju; ilẹ ti wọn ti ta yẹn yoo wa di wahala, nitori oni kọ, tori ọjọ ọla ni. Ka ma fọwọ mẹwẹẹwa jẹun, ṣugbọn bi a ba ṣeto silẹ, tiṣẹ wa nilẹ, ti wọn n riṣẹ ṣe, wọn ko ni ṣe wahala. Bi ilu ba ti wa daadaa, ti a fi nnkan silẹ fun awọn ọmọ wa, gbogbo rẹ maa tuba tuṣẹ. Gbogbo awọn ọmọ onile ti wọn kan n ralẹ jẹ ni tọrọ-kọbọ, nigba ti mo de, mo kilọ fun wọn, pe ko si aaye fun iru palapala ti wọn n ṣe tẹlẹ mọ. Ko si aye ẹ n ralẹ ko ilẹ jọ mọ.


Bi ilu ba ti wa daadaa, ti a fi nnkan silẹ fun awọn ọmọ wa, gbogbo rẹ maa tuba tuṣẹ. Gbogbo awọn ọmọ onile ti wọn kan n ralẹ jẹ ni tọrọ-kọbọ, nigba ti mo de, mo kilọ fun wọn, pe ko si aaye fun iru palapala ti wọn n ṣe tẹlẹ mọ. Ko si aye ẹ n ralẹ ko ilẹ jọ mọ. Awọn olokoowo onileeṣẹ nla nla la fẹẹ maa ta ilẹ fun lọwọ yii o. Gbogbo wọn si ti mọ mi, wọn ti n sọ fun ara wọn pe ti wọn ba waa ba mi, mi o ni da wọn lohun. Aworan bi ilu yii ṣe maa ri laarin ọdun meji si mẹta, a maa ṣafihan rẹ lọjọ ayẹyẹ taa fẹẹ ṣe, ki Ọlọrun gba fun wa.


Awọn olokoowo onileeṣẹ nla nla la fẹẹ maa ta ilẹ fun lọwọ yii o. Gbogbo wọn si ti mọ mi, wọn ti n sọ fun ara wọn pe ti wọn ba waa ba mi, mi o ni da wọn lohun. Aworan bi ilu yii ṣe maa ri laarin ọdun meji si mẹta, a maa ṣafihan rẹ lọjọ ayẹyẹ taa fẹẹ ṣe, ki Ọlọrun gba fun wa.


Ẹ da muso! Akẹsan Baalẹ Ọja l’Ọyọọ pada dọmọ tuntun

Ojuoluwakotimi Olusina Ọkan pataki ni Akẹsan Baalẹ Ọja jẹ nilẹ Yoruba, kii ṣe niluu Ọyọ nikan, ohun la mọ si ọba gbogbo ọja pata nilẹ Yoruba. Yatọ si eyi, nitosi aafin iku baba yeye, Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi III ni ọja yii wa niluu Ọyọ. Kaakiri ilẹ Yoruba ati lagbaaye ni wọn ti n waa naja l’Akẹsan Baalẹ Ọja, ṣugbọn ṣadeede la gbọ pe ina jo ọja naa lọdun to kọja yii. Lojuẹsẹ si ni Gomina Ṣeyi Makinde ti bẹrẹ atunṣe rẹ, bẹẹ ni wọn si pari iṣẹ naa, wọn si ti ṣi i. Laipẹ yii ni Alaafin Lamidi Adeyẹmi III gbalejo Gomina Ṣeyi Makinde, ati gbogbo awọn ọlọja pata to wa l’Ọyọọ pẹlu olori wọn, tii ṣe Iyalọja Jẹnẹra, Alaaja Peju Bakare. Bo tiẹ jẹ pe ọpọ awọn eeyan ni wọ fi ohun iranwọ ranṣẹ si awọn ọlọja naa lasiko ti ọja naa jona lọdun to kọja, lara wọn ni Sunday Dare ti i ṣe minisita fun ere idaraya nilẹ wa, o wa ninu awọn ti wọn fowo ranṣẹ si awọn ọlọja lasiko naa, lati re wọn lẹkun. Bẹẹ o ba gbagbe, Ṣeyi Makinde ṣeleri nigba naa pe ijọba oun maa ṣe atunṣe ileetaja naa, o si mu ileri naa ṣẹ.


Lojuẹsẹ si ni Gomina Ṣeyi Makinde ti bẹrẹ atunṣe rẹ, bẹẹ ni wọn si pari iṣẹ naa, wọn si ti ṣi i. Laipẹ yii ni Alaafin Lamidi Adeyẹmi III gbalejo Gomina Ṣeyi Makinde, ati gbogbo awọn ọlọja pata to wa l’Ọyọọ pẹlu olori wọn, tii ṣe Iyalọja Jẹnẹra, Alaaja Peju Bakare. Bo tiẹ jẹ pe ọpọ awọn eeyan ni wọ fi ohun iranwọ ranṣẹ si awọn ọlọja naa lasiko ti ọja naa jona lọdun to kọja, lara wọn ni Sunday Dare ti i ṣe minisita fun ere idaraya nilẹ wa, o wa ninu awọn ti wọn fowo ranṣẹ si awọn ọlọja lasiko naa, lati re wọn lẹkun. Bẹẹ o ba gbagbe, Ṣeyi Makinde ṣeleri nigba naa pe ijọba oun maa ṣe atunṣe ileetaja naa, o si mu ileri naa ṣẹ. Awọn ijọba ibilẹ mẹrẹẹrin to so Ọyọ ro ni wọn korajọ lati dupẹ ti wọn si yọ lori atunṣe Akẹsan Baalẹ Ọja, n ni gbogbo wọn ṣe ro dẹdẹ ti wọn kan dundun wa sibi ayẹyẹ naa lati dupẹ fun atunkọ ileetaja naa. Ọpọ awọn oniṣowo ati ọlọja ni wọn fi ohun ikini ranṣẹ si Iyalọja lori aṣeyọri atunkọ ileetaja Akẹsan Baale ọja naa. Lẹyin ti awọn ọlọja naa jọ kaakiri Ọyọ ni wọn waa fi eto si ọja naa, nibi ti wọn ti ṣe awọn iwure to yẹ fun ilọsiwaju ọja naa.


Awọn ijọba ibilẹ mẹrẹẹrin to so Ọyọ ro ni wọn korajọ lati dupẹ ti wọn si yọ lori atunṣe Akẹsan Baalẹ Ọja, n ni gbogbo wọn ṣe ro dẹdẹ ti wọn kan dundun wa sibi ayẹyẹ naa lati dupẹ fun atunkọ ileetaja naa. Ọpọ awọn oniṣowo ati ọlọja ni wọn fi ohun ikini ranṣẹ si Iyalọja lori aṣeyọri atunkọ ileetaja Akẹsan Baale ọja naa. Lẹyin ti awọn ọlọja naa jọ kaakiri Ọyọ ni wọn waa fi eto si ọja naa, nibi ti wọn ti ṣe awọn iwure to yẹ fun ilọsiwaju ọja naa. Ọba Lamidi Adeyẹmi III naa wa nikalẹ lati wure fun gbogbo ọlọja, bẹẹ ni baba ba gbogbo wọn yọ, fun atunkọ ileetaja naa. Ohun to n tẹnu baba jade ni pe, igba tuntun ti wọle de, Akẹsan Baalẹ Ọja ti pada dọmọ tuntun, ẹ da muso!


Ọba Lamidi Adeyẹmi III naa wa nikalẹ lati wure fun gbogbo ọlọja, bẹẹ ni baba ba gbogbo wọn yọ, fun atunkọ ileetaja naa. Ohun to n tẹnu baba jade ni pe, igba tuntun ti wọle de, Akẹsan Baalẹ Ọja ti pada dọmọ tuntun, ẹ da muso!


Laide Gold fẹẹ ṣefilọlẹ magasinni Global Quest l’Ekoo

Lẹyin bii ọdun meji to fi ipo olootu iwe iroyin Yoruba kan silẹ, gbajugbaja oniroyin ilẹ wa nni, Abilekọ Laide Gold ti ṣetan ati ṣefilọlẹ iwe iroyin tuntun fun awọn ololufẹẹ aṣa ati eto igbafẹ, eyi to pe ni Global Quest Magazine. Ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kejilelogun, oṣu kẹjọ, ọdun taa wa yii ni ikọjade ọhun maa waye ninu ayẹyẹ alarinrin kan ninu gbọngan ileejọba to wa ninu ọgba Odi/Olowo-Ojuwoye, to wa ni Ilupeju, l’Ekoo. Ọpọ awọn laamilaaka ni wọn n reti nibi ayẹyẹ naa. Gẹgẹ bi alukoro ẹgbẹ awọn olootu iwe iroyin Yoruba, ti a mọ si Guild Of Yoruba Editors, Ọgbẹni Taofeek Afolabi fi to iwe iroyin Aṣejere leti, ọpọ awọn eeyan pataki ni wọn n reti nibi ayẹyẹ ifilọlẹ naa. Ninu wọn ni gbajumọ oniṣowo, to tun jẹ alaga ileeṣẹ to n ṣe ọda, Finecoats, Ọmọwe Aderẹmi Awode, ati alaga ijọba ibilẹ Ojuwoye-Odi-Olowo LCDA, Ọnarebu Oluṣọla Ajala Rasak. Bakan naa lo tun fi to wa leti pe awọn ti wọn n reti nibi eto naa ni Oloye Fakunle Oyesanya, ti wọn jẹ Aarẹ ẹgbẹ Adaci Nigeria; Alagba Dare Adesope, ti wọn jẹ Aarẹ ẹgbẹ OPC Reformed; pẹlu awọn ọba alaye bii Ọba Samuel Awoyẹmi Oroja Onimeran, Ọba Rilwan Oluwalambẹ Olojokoro, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Gẹgẹ bi alukoro ẹgbẹ awọn olootu iwe iroyin Yoruba, ti a mọ si Guild Of Yoruba Editors, Ọgbẹni Taofeek Afolabi fi to iwe iroyin Aṣejere leti, ọpọ awọn eeyan pataki ni wọn n reti nibi ayẹyẹ ifilọlẹ naa. Ninu wọn ni gbajumọ oniṣowo, to tun jẹ alaga ileeṣẹ to n ṣe ọda, Finecoats, Ọmọwe Aderẹmi Awode, ati alaga ijọba ibilẹ Ojuwoye-Odi-Olowo LCDA, Ọnarebu Oluṣọla Ajala Rasak. Bakan naa lo tun fi to wa leti pe awọn ti wọn n reti nibi eto naa ni Oloye Fakunle Oyesanya, ti wọn jẹ Aarẹ ẹgbẹ Adaci Nigeria; Alagba Dare Adesope, ti wọn jẹ Aarẹ ẹgbẹ OPC Reformed; pẹlu awọn ọba alaye bii Ọba Samuel Awoyẹmi Oroja Onimeran, Ọba Rilwan Oluwalambẹ Olojokoro, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Laide Gold to tun jẹ gbajumọ sọrọsọrọ ori redio jẹ ẹnikan to fẹran aṣa ati iṣe pẹlu ohun gbogbo to ni i ṣe pẹlu eto igbafẹ kaakiri ilẹ Yoruba ati orilẹ-ede wa, Naijiria. Eyi lo mu u bẹrẹ ẹgbẹ kan to pe ni Oduduwa Quest Troupe lọdun 2005. Ero yii lo bi ọrọ iwe iroyin jade, o si bẹrẹ rẹ loṣu kin in ni, ọdun yii.


Laide Gold to tun jẹ gbajumọ sọrọsọrọ ori redio jẹ ẹnikan to fẹran aṣa ati iṣe pẹlu ohun gbogbo to ni i ṣe pẹlu eto igbafẹ kaakiri ilẹ Yoruba ati orilẹ-ede wa, Naijiria. Eyi lo mu u bẹrẹ ẹgbẹ kan to pe ni Oduduwa Quest Troupe lọdun 2005. Ero yii lo bi ọrọ iwe iroyin jade, o si bẹrẹ rẹ loṣu kin in ni, ọdun yii. Kaakiri ilẹ Yoruba ni wọn ti n pin iwe ọhun. Ṣugbọn, ṣadeede ni ero ati mu ki iṣẹ naa fẹ si i jade wa, ohun to fa magasinni “Global Quest Magazine” gan an niyen. Iwe iroyin naa yoo maa kọ nipa afẹ, aṣa, ariya, ọrọ awọn amuludun, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Kaakiri ilẹ Yoruba ni wọn ti n pin iwe ọhun. Ṣugbọn, ṣadeede ni ero ati mu ki iṣẹ naa fẹ si i jade wa, ohun to fa magasinni “Global Quest Magazine” gan an niyen. Iwe iroyin naa yoo maa kọ nipa afẹ, aṣa, ariya, ọrọ awọn amuludun, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ijọba fẹẹ bẹrẹ si i ko awọn onibaara kuro l’Ekoo

“Pupọ ninu awọn to n gbe igba baara ti wọn si tun n taja loju titi kaakiri ipinlẹ Eko, niwadii ti fihan pe awọn kan n lo fun okoowo, nitori naa o ti di dandan ka fọwọ ofin gbogun ti wọn.” Kọmiṣanna to n bojuto ọrọ awọn ọdọ, ere idaraya ati aato awọn araalu, Ọgbẹni Oluṣẹgun Dawodu, lo ṣe bayii sọrọ fun awọn oniroyin lonii, ninu gbongan iroyin Bagauda Kaltho, to wa ni Alausa, Ikẹja, l’Ekoo. O ni, ijọba maa bẹrẹ si i ko awọn onibaara kuro l’Ekoo. Dawodu sọ pe pupọ ninu awọn onibaara yii ni wọn tun n fi igba baara wọn jale loju titi, bẹẹ lofin to de kinni ọhun wa nipinlẹ Eko, nitori naa lo ṣe jẹ dandan lati gbogun ti wọn kiakia. O sọ ọ di mimọ pe, ijọba ti gbe igbimọ kan kalẹ, lati koju ipenija naa, nitori naa awọn igbimọ naa yoo maa lọ kaakiri ipinlẹ Eko lati mu ẹnikẹni to ba ṣiṣẹ baara, lawọn oju opopona wa kaakiri. Dawodu ni, ijọba ko ni laju silẹ ki awọn onibaara gbajọba nipinlẹ Eko. O ni, eto ti wa nile lati ṣetọju gbogbo awọn ti wọn ba fọwọ ofin mu, bẹẹ nijọba ti ṣatunṣe gbogbo ibi ti wọn maa fi wọn pamọ si.


O sọ ọ di mimọ pe, ijọba ti gbe igbimọ kan kalẹ, lati koju ipenija naa, nitori naa awọn igbimọ naa yoo maa lọ kaakiri ipinlẹ Eko lati mu ẹnikẹni to ba ṣiṣẹ baara, lawọn oju opopona wa kaakiri. Dawodu ni, ijọba ko ni laju silẹ ki awọn onibaara gbajọba nipinlẹ Eko. O ni, eto ti wa nile lati ṣetọju gbogbo awọn ti wọn ba fọwọ ofin mu, bẹẹ nijọba ti ṣatunṣe gbogbo ibi ti wọn maa fi wọn pamọ si. Nipa awọn ti wọn ko mọ ile wọn mọ, paapaa awọn ọmọ keekeeke ninu awọn onibaara naa, Dawodu ni ajọsọ ti n lọ pẹlu awọn aṣoju ipinlẹ kọọkan lati wa bi wọn ṣe maa da wọn pada sile.


Nipa awọn ti wọn ko mọ ile wọn mọ, paapaa awọn ọmọ keekeeke ninu awọn onibaara naa, Dawodu ni ajọsọ ti n lọ pẹlu awọn aṣoju ipinlẹ kọọkan lati wa bi wọn ṣe maa da wọn pada sile.


O ṣee ṣe ki burẹdi tun gbowo lori

Bi ijọba apapo ko ba tete da sọrọ awọn to n ṣe burẹdi, o ṣee ṣe ki owo burẹdi tun ru gaga soke si i, nitori ẹgbẹ awọn to n ṣe burẹdi nilẹ wa, ẹka tipinlẹ Eko ti rawọ ẹbẹ si ijọba apapọ pe ki wọn gbegi dina afikun awọn eroja ti wọn fi n ṣe burẹdi atawọn nnkan bawọn nni. Lanaa, lẹyin ti wọn pari ipade oloṣooṣu wọn to maa n waye ni olu ileeṣẹ ẹgbẹ taa mọ si Lagos State Association of Master Bakers and Caterers of Nigeria, ẹka ti Koṣọfẹ ati ti Surulere ni alaga wọn, Ọgbẹni Akintọla Taiwo ati Ibitoye Ọladapọ panupọ rawọ ẹbẹ sijọba apapọ, bẹẹ ni wọn si koro oju si afikun owo naa. Ẹgbẹ ọhun ni, opo igba lawọn ti ranṣẹ sijọba apapọ pe ki wọn da si afikun owo iyẹfun ti wọn fi n ṣe burẹdi, ṣugbọn wọn ko gbe igbesẹ kan. Ni bayii, afikun yii ti kọja ohun tawọn to n ṣiṣẹ naa lero rara. Ọgbẹni Taiwo ni, baagi iyẹfun fulawa kan ti di ẹgbẹrun mọkandinlogun, lati ẹgbẹrun mẹtala naira, nigba ti baagi ṣuga ti di ẹgbẹrun mejilelogun, lati ẹgbẹrun mẹrinla ti wọn n ra a tẹlẹ. Ṣugbọn, pẹlu gbogbo afikun wọnyi, ẹgbẹ naa ko ti i fi kun owo burẹdi rara. Wọn ni gbogbo eronja ti wọn fi n ṣe burẹdi lo ti di nnkan, bii bọta, ṣuga, miliiki, iyọ, ororo, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


O ṣee ṣe ki burẹdi tun gbowo lori

Ọgbẹni Taiwo ni, baagi iyẹfun fulawa kan ti di ẹgbẹrun mọkandinlogun, lati ẹgbẹrun mẹtala naira, nigba ti baagi ṣuga ti di ẹgbẹrun mejilelogun, lati ẹgbẹrun mẹrinla ti wọn n ra a tẹlẹ. Ṣugbọn, pẹlu gbogbo afikun wọnyi, ẹgbẹ naa ko ti i fi kun owo burẹdi rara. Wọn ni gbogbo eronja ti wọn fi n ṣe burẹdi lo ti di nnkan, bii bọta, ṣuga, miliiki, iyọ, ororo, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Wọn si rọ ijọba apapọ ki wọn tete da sọrọ naa ko too pẹ ju.


O ṣee ṣe ki burẹdi tun gbowo lori

Wọn si rọ ijọba apapọ ki wọn tete da sọrọ naa ko too pẹ ju.


Oshodi Isọlọ bẹrẹ si i gbogun ti awọn to n taja loju titi ati lori koto idaminu

Lati fopin si sunkẹrẹ-fakẹrẹ to maa n ṣẹlẹ lawọn oju opopona to wa ni agbegbe to wa ni ijọba ibilẹ Oshodi Isọlọ, nipinlẹ Eko, alaga kansu naa, Ọtunba Kẹhinde Almaroof Oloyede ti paṣẹ pe ki wọn dawo lulẹ gbogbo awọn ṣọọbu tijọba ko fọwọ si, ti wọn ko soju opopona ati soju koto idaminu. Laipẹ yii ni alaga kansu sọrọ aṣẹ naa lasiko ti awọn oṣiṣẹ kansu to n ṣakoso ọrọ imọtoto ati ọfiisi alaga bẹrẹ iṣẹ pẹrẹu ni awọn agbegbe naa. O ni, gbogbo awọn ile pako ti wọn kọ soju ọna Ararọmi, Marcharty ati Brown ni wọn ti dawo lulẹ lati jẹ ki awọn ọkọ maa lo geere loju ọna naa. Oloyede ni, asiko ki awọn eeyan maa taja loju titi ti dopin bayii, paapaa loju awọn koto idaminu taa n pe ni Kanaa. O ni, awọn oju ọna to wa ni Oshodi yoo bẹrẹ si i lọ geere, eyi yoo si mu ki karakata maa lọ bo ṣe yẹ lawọn agbegbe naa.


Ohun tawọn eeyan n sọ lo jẹ ki igbeyawo mi akọkọ daru – Funkẹ Akindele

Gbajumo ọṣere tiata ilẹ wa nni, Funkẹ Akindele, ti gbogbo eeyan n pe ni Jẹnifa ti ṣalaye pe ohun tawọn eeyan n sọ lo mu ki igbeyawo oun akọkọ daru. Inu oṣu karun un, ọdun 2012 ni Funkẹ Akindele ṣegbeyawo pẹlu Ọtunba Kehinde Almaroof Oloyede, ṣugbọn, ọdun to tẹlẹ e ni 2013 nigbeyawo ọhun daru. O ni, ere toun sa wọnu igbeyawo naa loun tun sa jade. Funkẹ ni, ohun tawọn eeyan n sọ nipa oun lasiko naa lo mu koun ro o pe koun ṣaa ṣegbeyawo koun si bimọ lo jẹ dandan lasiko naa, lai mo ẹni toun fẹẹ ṣegbeyawo pẹlu. O gba awọn ọdọbinrin nimọran pe ki wọn ma ṣe tẹti si ohun ti ẹnikẹni ba n sọ fun wọn, tabi ki wọn gba ẹnikan laaye lati ṣi wọn lọna ṣe ohun ti wọn ko fẹẹ ṣe lasiko naa. Bakan naa lo tun mẹnuba a pe ọpọ iṣẹ loun ati ọkọ oun n ṣe lati mu ki ileeṣẹ wọn gberu, eyi lo si fa a tawọn ko fi ra mọto kankan lati bii ọdun mẹjọ sẹyin, ko too di pe awọn ṣẹṣẹ waa ra olowo nla kan lọdun to kọja


Ọpẹ o! Olu Warri tuntun re egun tawọn baba nla rẹ ge fun Naijiria danu

Ọba Tsola Emiko, Olu tuntun ti wọn ṣẹṣẹ fi je niluu Warri, nipinlẹ Delta ti re egun tawọn baba nla re ge lori ilu naa, ati lori ilẹ Niger Delta danu. Lonii ni, Olu ile Warri kọkanlelogun, Ogiame Atuwatse III, re egun naa danu, ti awọn baba nla rẹ ṣẹ lori ilẹ naa ati lori ilẹ Naijiria. Olu Erejuwa II to jẹ nigba naa lo ge egun naa, nitori iwa ti wọn hu si i. Erejuwa II ni Olu Warri lati ọdun 1951 si ọdun 1964, ati lati ọdun 1966 si ọdun 1986. Oun ni Olu kejidinlogun to jẹ nilẹ Warri, ti wọn n pe ni Ogiame Erejuwa II. Olu tuntun naa sọ pe; gẹgẹ bii olori ilẹ Warri ni ti oṣelu, ẹmi, ati ni ti aṣa, oun re egun naa danu. Bẹẹ lo si paṣẹ idariji lori ilẹ naa.


Oun ni Olu kejidinlogun to jẹ nilẹ Warri, ti wọn n pe ni Ogiame Erejuwa II. Olu tuntun naa sọ pe; gẹgẹ bii olori ilẹ Warri ni ti oṣelu, ẹmi, ati ni ti aṣa, oun re egun naa danu. Bẹẹ lo si paṣẹ idariji lori ilẹ naa. Ẹkunrẹrẹ n bọ laipẹ.


Ẹni a ko ba fiwe pe, ko ma yọju sibi isinku Rachael Oniga, awọn mọlẹbi kilọ

Oni ni eto isinku gbajumọ oṣere tiata nni to ti dooogbe, iyẹn Rachael Oniga bẹrẹ niluu Eko. Gbọngan idanilẹkọọ LCCI to wa ni Alausa, Ikẹja, ni Eko ni idanilẹkọọ kan yoo ti waye lati bẹrẹ eto isinku ọhun. Ọjọ Tọsde ni eto orin ẹmi maa waye lati bu ọla ikẹyin fun Oniga, nigba ti ayẹyẹ ikẹyin maa waye ni ọjọ Fraide. Aarọ Fraide yẹn naa ni wọn maa tẹ ẹ si afẹfẹ fun awọn eeyan lati ri i fun igba ikẹyin, bẹẹ ni igbalejo maa waye ni gbọngan Grandeur to wa ni Ọrẹgun. Arabinrin Toyin Oduṣọtẹ to sọrọ lorukọ mọlẹbi naa sọ pe, ẹnikẹni tawọn ko ba fiwe ipe ranṣẹ si, ko ma yọju sibi eto naa, ṣugbọn ko tẹlẹ awọn lori ẹro ayelujara lati wo bi ohun gbogbo yoo ṣe lọ. Bẹẹ ni ki awọn to ba maa wa; ki wọn lo ibomu wọn nitori arun Korona, iyen COVID 19.


Nitori Tinubu, Fayẹmi ati Akeredolu balẹ siluu London

Iroyin to n tẹ wa lọwọ bayii ni pe Gomina Rotimi Akeredolu ti ipinlẹ Ondo, ati Gomina Kayọde Fayẹmi ti ipinlẹ Ekiti, ti balẹ siluu London, lati ṣe baba kẹẹpẹ fun Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu. Ọpọ eeyan, paapaa awọn oloṣelu ni wọn ti n lọ siluu London lati ki Tinubu pẹlẹ, fun aarẹ to ṣe. Lara wọn naa ni Aarẹ Muhammadu Buhari. Ṣugbọn, irọlẹ oni, Wẹsde la gbọ pe Fayẹmi ati Akeredolu, ti wọn n pe ni Aketi naa tẹ ọkọ leti lọọ ki baba.


Tinubu ni ipo aarẹ ọdun 2023 tọ si, awọn ọba Eko lo sọ bẹẹ

Awọn ọba alaye ilẹ Yoruba ti fọwọ si ipinnu Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu lati du ipo aarẹ lọdun 2023, wọn ni ọkunrin naa lo tọ si, o si yẹ ati dupo ọhun. Wọn sọrọ yii nibi ipade idanilẹkọọ ti wọn ṣe l’Ekoo lanaa, pe Tinubu ni ipo aarẹ ọdun 2023 tọ si. Bakan naa nijọba ibilẹ Eko tun rọ gbogbo awọn ọba alaye to wa nipinlẹ naa pe ki wọn wa ọna bi wọn yoo ṣe maa pẹtu si aawọ to ba waye lagbegbe wọn, bẹẹ ni ki wọn si ri i pe alaafia tubọ jọba lawọn agbegbe naa. Kọmiṣanna to n bojuto ọrọ awọn ijọba ibilẹ ati agbegbe igberiko, Dokita Wale Ahmed, lo ṣe bayii sọrọ nibi ipagọ kan tijọba Eko ṣeto fun awọn ọba alaye gbogbo to wa nipinlẹ Eko. Gbọngan ileetura Eko Hotel to wa ni Victoria Island ni wọn ti ṣepade ọhun. Gẹgẹ bi Wale Ahmed ṣe sọ, ipa pataki lawọn ọba alaye n ko l’Ekoo, paapaa taa ba ni ka sọrọ nipa idagbasoke ilu, bẹẹ ni wọn si tun jẹ aṣoju fun ijọba lati maa bojuto awọn eto ati alaalẹ ijọba lawọn agbegbe ti wọn ba wa.


Kọmiṣanna to n bojuto ọrọ awọn ijọba ibilẹ ati agbegbe igberiko, Dokita Wale Ahmed, lo ṣe bayii sọrọ nibi ipagọ kan tijọba Eko ṣeto fun awọn ọba alaye gbogbo to wa nipinlẹ Eko. Gbọngan ileetura Eko Hotel to wa ni Victoria Island ni wọn ti ṣepade ọhun. Gẹgẹ bi Wale Ahmed ṣe sọ, ipa pataki lawọn ọba alaye n ko l’Ekoo, paapaa taa ba ni ka sọrọ nipa idagbasoke ilu, bẹẹ ni wọn si tun jẹ aṣoju fun ijọba lati maa bojuto awọn eto ati alaalẹ ijọba lawọn agbegbe ti wọn ba wa. Ahmed ni, kii ṣe ọrọ oye, aṣa, abi ibilẹ nikan lo yẹ ki awọn ọba alaye maa da si, o ṣe pataki ki wọn ri i daju pe iroyin nipa eto ijọba de gbogbo kọrọ-kọndu to wa lagbegbe wọn, ki wọn si ri i pe awọn araalu ni oye nipa awọn eto ati ilana ijọba wọnyi, paapaa lede to le ye gbogbo awọn ọmọ agbegbe naa. O ni, ero ijọba ni pe awọn ọba alaye lo le tete la awọn araalu wọn lọyẹ nipa awọn eto ati ilana ijọba wọnyi, paapaa awọn ọdọ, nipa ohun tijọba ti ṣe, ati bi wọn ṣe le ko ipa tiwọn, kijọba ba a le tubọ ṣe mudun-mudun ijọba fun awọn araalu. Lara awọn to wa nibi ipagọ naa ni Ọjọgbọn Akin Ibidapọ-Obe, ẹni to da awọn ọba alaye naa lẹkọọ, Dokita Akinwunmi Mustapha, Moyọsọrẹ Onigbanjo (SAN) ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ahmed ni, kii ṣe ọrọ oye, aṣa, abi ibilẹ nikan lo yẹ ki awọn ọba alaye maa da si, o ṣe pataki ki wọn ri i daju pe iroyin nipa eto ijọba de gbogbo kọrọ-kọndu to wa lagbegbe wọn, ki wọn si ri i pe awọn araalu ni oye nipa awọn eto ati ilana ijọba wọnyi, paapaa lede to le ye gbogbo awọn ọmọ agbegbe naa. O ni, ero ijọba ni pe awọn ọba alaye lo le tete la awọn araalu wọn lọyẹ nipa awọn eto ati ilana ijọba wọnyi, paapaa awọn ọdọ, nipa ohun tijọba ti ṣe, ati bi wọn ṣe le ko ipa tiwọn, kijọba ba a le tubọ ṣe mudun-mudun ijọba fun awọn araalu. Lara awọn to wa nibi ipagọ naa ni Ọjọgbọn Akin Ibidapọ-Obe, ẹni to da awọn ọba alaye naa lẹkọọ, Dokita Akinwunmi Mustapha, Moyọsọrẹ Onigbanjo (SAN) ati bẹẹ bẹẹ lọ. Olowo Eko , Ọba Rilwanu Akiolu, dupẹ lọwọ ijọba Eko fun bi wọn ti gba a lero lati ro awọn ọba alaye lagbara nipa ẹkọ imọ ati oye. O rọ gbogbo awọn ọba alaye naa ki wọn ko ipa tiwọn lawọn agbegbe wọn.


Olowo Eko , Ọba Rilwanu Akiolu, dupẹ lọwọ ijọba Eko fun bi wọn ti gba a lero lati ro awọn ọba alaye lagbara nipa ẹkọ imọ ati oye. O rọ gbogbo awọn ọba alaye naa ki wọn ko ipa tiwọn lawọn agbegbe wọn.


Akọda kootu fẹsun kan Lizzy Anjọrin, o ni ‘ṣe lo n sa fun iwe ipejọ’

Oṣiṣẹ ileẹjọ giga ilu Eko kan, Inuṣile Babatunde ti fẹsun kan gbajugbaja oṣere tiata Yoruba nni, Elizabeth Anjọrin Lawal, ti gbogbo eeyan mọ si Lizzy Anjọrin, pe obinrin naa n sa lati gba iwe ipẹjọ ti woọn fi pe e lẹjọ. Laipẹ yii ni ọkunrin ara ilẹ Canada kan, Joel Ọlaniyi Ọyatoye, ti wọn n pe ni Baba Aṣa fẹsun ibanilorukọjẹ kan Anjọrin, bẹẹ lo si gbe e lọ sileẹjọ. Ọgbọn miliọnu naira niyẹn ni ki ileẹjọ ba oun gba lọwọ ẹ, ṣugbọn ṣeni Anjọrin n sa lati gba iwe ipẹjọ naa lọwọ akọda ọba ti wọn n pe ni Sheriff. Ninu iwe ẹsun ti akọda naa fi ranṣẹ sileẹjọ, lọjọ kẹwaa, oṣu kẹjọ, ọdun yii, ni ọkunrin akọda naa ti rọ ileẹjọ pe ki awọn gba ọna mi in lati fi iwe ipẹjọ ranṣẹ si oṣerebinrin ọhun. O ni, gbogbo ọna toun gba lati fun un niwe ipẹjọ naa lo ja si pabo. Akọda naa ni, oun ti lọ sibi iṣẹ rẹ, iyẹn Lizzy Anjorin Clothings, to wa ni Road 5, Shop ‘I’ 323, Ikota Shopping Complex, VGC Lekki, ṣugbọn awọn to n ba a taja loun pade nibẹ, wọn si ni ko si nile, ṣugbọn lẹyin toun pe e lori foonu; ko tiẹ da on lohun rara.


Ninu iwe ẹsun ti akọda naa fi ranṣẹ sileẹjọ, lọjọ kẹwaa, oṣu kẹjọ, ọdun yii, ni ọkunrin akọda naa ti rọ ileẹjọ pe ki awọn gba ọna mi in lati fi iwe ipẹjọ ranṣẹ si oṣerebinrin ọhun. O ni, gbogbo ọna toun gba lati fun un niwe ipẹjọ naa lo ja si pabo. Akọda naa ni, oun ti lọ sibi iṣẹ rẹ, iyẹn Lizzy Anjorin Clothings, to wa ni Road 5, Shop ‘I’ 323, Ikota Shopping Complex, VGC Lekki, ṣugbọn awọn to n ba a taja loun pade nibẹ, wọn si ni ko si nile, ṣugbọn lẹyin toun pe e lori foonu; ko tiẹ da on lohun rara. Bakan naa ni ọkunrin akọda yii tun ṣalaye pe ọpọ eeyan ni wọn ti pe obinrin yii lori foonu, ṣugbọn ko da wọn lohun. Nitori naa lo ṣe n rọ ileẹjọ pe ki wọn gba ọna mi in fun un niwe ipẹjọ yii. Ninu iwe ipẹjọ naa, ni a ti ri i pe ọkunrin ara ilẹ Canada yii rọ ileẹjọ pe ki wọn paṣẹ fun Anjọrin pe ko san ọgbọn miliọnu naira foun, nitori ibanilorukọjẹ.


Bakan naa ni ọkunrin akọda yii tun ṣalaye pe ọpọ eeyan ni wọn ti pe obinrin yii lori foonu, ṣugbọn ko da wọn lohun. Nitori naa lo ṣe n rọ ileẹjọ pe ki wọn gba ọna mi in fun un niwe ipẹjọ yii. Ninu iwe ipẹjọ naa, ni a ti ri i pe ọkunrin ara ilẹ Canada yii rọ ileẹjọ pe ki wọn paṣẹ fun Anjọrin pe ko san ọgbọn miliọnu naira foun, nitori ibanilorukọjẹ. Nọmba faili ẹjọ naa ni; LD/ADR/3481/2021. Lizzy Anjọrin nikan ni olujẹjọ ninu ẹsun yii. Baba Aṣa ni, nigba toun n palẹmọ eto aṣa ati iṣe Aṣa Day to waye lọdun 2018, niluu Canada lọwọ.


Nọmba faili ẹjọ naa ni; LD/ADR/3481/2021. Lizzy Anjọrin nikan ni olujẹjọ ninu ẹsun yii. Baba Aṣa ni, nigba toun n palẹmọ eto aṣa ati iṣe Aṣa Day to waye lọdun 2018, niluu Canada lọwọ. Oun ṣe adehun pẹlu obinrin oṣere tiata naa lati kopa ninu eto naa. Ṣugbọn ṣadeede lawọn eeyan bere si i ranṣẹ soun pe, awọn ri akọle kan lori ẹrọ ayelujara pe gbaju-ẹ loun. O ni, ọrọ ibanilorukọjẹ gbaa loun ti obinrin naa sọ nipa oun lori ẹrọ ayelujara, eyi lo mu koun ranṣẹ si lọọya oun lati gbe igbesẹ to tọ nipa rẹ.


Oun ṣe adehun pẹlu obinrin oṣere tiata naa lati kopa ninu eto naa. Ṣugbọn ṣadeede lawọn eeyan bere si i ranṣẹ soun pe, awọn ri akọle kan lori ẹrọ ayelujara pe gbaju-ẹ loun. O ni, ọrọ ibanilorukọjẹ gbaa loun ti obinrin naa sọ nipa oun lori ẹrọ ayelujara, eyi lo mu koun ranṣẹ si lọọya oun lati gbe igbesẹ to tọ nipa rẹ. O rọ ileẹjọ lati paṣẹ fun un pe ko yọ gbogbo ohun to kọ sori ẹrọ ayelujara nipa oun, ko si tun tọrọ aforiji, bẹẹ ni ko si tun san owo tiye rẹ to ọgbọn miliọnu naira gba ma binu foun.


O rọ ileẹjọ lati paṣẹ fun un pe ko yọ gbogbo ohun to kọ sori ẹrọ ayelujara nipa oun, ko si tun tọrọ aforiji, bẹẹ ni ko si tun san owo tiye rẹ to ọgbọn miliọnu naira gba ma binu foun.


Sanwo-Olu pade awọn akẹkọọ-ogunlende lati ilu Jos

Gomina Babajide Sanwo-Olu maa pade awọn akẹkọọ-ogunlende ti wọn lọọ ko lati ilu Jos. Awọn akẹkọọ ọhun jẹ ọmọleewe lati Yunifasiti Ilu Jos, nilẹ Hausa lọhun un. Bẹẹ o ba gbagbe, rogbodiyan n ṣẹlẹ niluu ọhun lọwọ, nibi ti awọn ẹya kan ti n para wọn nipakupa. Ọgọọọrọ eeyan ni wọn ti gbẹmi mi nipasẹ wahala naa. Eyi lo mu ki gomina ibẹ, Solomon Lalong paṣẹ konile o gbele, ati pe ki awọn ọmọleewe ọhun kuro nibẹ kiakia. Ni bayii, ipinlẹ Eko wa ninu awọn ti wọn lọọ ko awọn eeyan wọn kuro niluu naa, nitori aabo wọn.


Ọgọọọrọ eeyan ni wọn ti gbẹmi mi nipasẹ wahala naa. Eyi lo mu ki gomina ibẹ, Solomon Lalong paṣẹ konile o gbele, ati pe ki awọn ọmọleewe ọhun kuro nibẹ kiakia. Ni bayii, ipinlẹ Eko wa ninu awọn ti wọn lọọ ko awọn eeyan wọn kuro niluu naa, nitori aabo wọn. Eyi lo mu ki gomina fẹẹ pade awọn ti wọn ko de. Awọn ọmọleewe mọkanlelaaadọrin ni Sanwo-Olu ko pada wale, gbogbo wọn si ti dupẹ lọwọ gomina fun oore to ṣe lati doola ẹmi wọn.


Eyi lo mu ki gomina fẹẹ pade awọn ti wọn ko de. Awọn ọmọleewe mọkanlelaaadọrin ni Sanwo-Olu ko pada wale, gbogbo wọn si ti dupẹ lọwọ gomina fun oore to ṣe lati doola ẹmi wọn.


Aṣiṣe to waye lọdun 2015 ko tun le ṣẹlẹ ni 2023 – Oyedepo

Olori ijọ Living Faith Tabernacle, ti awọn eeyan tun n pe ni Winners Chapel, Biṣọọbu David Ọlaniyi Oyedepo ti sọ ọ di mimọ pe aṣiṣe tawọn ọmọ Naijiria ṣe lọdun 2015 ti wọn fi yan olori (Aare Muhamadu Buharu) sipo, ko tun le ṣẹlẹ mọ lọdun 2023. Nigba to n waasu laarọ oni ninu isin akọkọ, ni ijọ rẹ to wa ni Canaanland niluu Ọta nipinlẹ Ogun, ni Oyedepo ti tun mẹnuba a pe, bo tiẹ jẹ pe oun kilọ fawọn ọmọ Naijiria lọdun naa lọhun un pe ewu nla n bẹ niwaju bi wọn ba le dibo fun ẹni to wa lori aleefa lọwọ, sibẹ ọpọ awọn eeyan to gbọ ọrọ naa ni wọn ko kọbi ara si i. Bo tiẹ jẹ pe oniwaasu naa ko darukọ ẹnikan, ṣugbọn awọn eeyan gba pe, idibo to gbe Aarẹ Muhamaadu Buhari wọle lọdun 2015 ni ojiṣẹ Ọlọrun naa n tọka si, pe oun kilọ fun awọn eeyan pe ki wọn ma dibo fun Buhari nigba naa. Nigba to n sọrọ nipa rogbodiyan to n ṣẹlẹ lọwọ lorilẹ-ede yii, Oyedepo ni; ohun to n ṣẹlẹ lọwọ nilẹ wa yii, ko ti i ṣẹlẹri, ninu eyi ti awọn eeyan di alairilegbe mọ, ti iṣẹ ijinigbe ati ipaniyan ti waa di tọrọ-kọbọ. “Bẹẹ mo kilọ fawọn eeyan lọdun 2015, pe igbesẹ ti wọn fẹẹ gbe yii lewu, ẹni ti wọn fẹẹ dibo fun yii; ewu ati idaamu nla ni mo n ri niwaju orilẹ-ede yii, ṣugbọn ọpọ awọn ti mo n sọrọ naa fun ni wọn ko tẹti simi, wọn ro pe mo ti gba owo, emi o si gba owo lọwọ ẹnikan. “Ṣugbọn, oju gbogbo wọn ti ja a bayii. Ọjọ wo le ri ẹni tinu ẹ dun to n lọ nigbooro, ojoojumọ lawọn eeyan n banujẹ, ohun gbogbo le koko, inira nla lawọn eeyan wa ninu ẹ, kani kii ṣe ti awọn ayanfẹ ati aanu Ọlọrun, ko ba buru ju bayii lọ”, ni Oyedepo sọ.


“Bẹẹ mo kilọ fawọn eeyan lọdun 2015, pe igbesẹ ti wọn fẹẹ gbe yii lewu, ẹni ti wọn fẹẹ dibo fun yii; ewu ati idaamu nla ni mo n ri niwaju orilẹ-ede yii, ṣugbọn ọpọ awọn ti mo n sọrọ naa fun ni wọn ko tẹti simi, wọn ro pe mo ti gba owo, emi o si gba owo lọwọ ẹnikan. “Ṣugbọn, oju gbogbo wọn ti ja a bayii. Ọjọ wo le ri ẹni tinu ẹ dun to n lọ nigbooro, ojoojumọ lawọn eeyan n banujẹ, ohun gbogbo le koko, inira nla lawọn eeyan wa ninu ẹ, kani kii ṣe ti awọn ayanfẹ ati aanu Ọlọrun, ko ba buru ju bayii lọ”, ni Oyedepo sọ. Amọ ṣa o, olori ijọ naa ti sọ pe iru ohun to ṣẹlẹ lọdun naa, ko tun le ṣẹlẹ mọ, Naijiria ko ni ri idaamu mọ, bẹẹ ni awọn adari ti yoo ko awọn ọmọ ilẹ naa sinu wahala ko ni de ipo mọ.


Amọ ṣa o, olori ijọ naa ti sọ pe iru ohun to ṣẹlẹ lọdun naa, ko tun le ṣẹlẹ mọ, Naijiria ko ni ri idaamu mọ, bẹẹ ni awọn adari ti yoo ko awọn ọmọ ilẹ naa sinu wahala ko ni de ipo mọ.


Ọwọ tẹ olori awọn to n gbe oogun oloro, kokeeni ìlé mẹtadinlaadọrun lo gbemi

Ọmọkunrin to n gbe oogun oloro kan ni ọwọ awọn agbofinro ti tẹ bayii, koda ohun taa gbọ ni pe olori awọn to n ṣiṣẹ iwa ọdaran ni ọkunrin naa torukọ rẹ n jẹ Ibeh Kenneth Ejike. Ọwọ awọn ọlọpaa NDLEA, iyẹn ajọ to n gbogun ti oogun oloro lo mu u ni papakọ ofurufu Nnamdi Azikiwe International Airport, l’Abuja. Ohun taa gbọ ni pe kokeeni ile mẹtadinlaadọrun lo gbemi, gẹgẹ bi alukoro ileeṣẹ NDLEA ti fi to ẹgbẹ akọroyin NAOSRE leti. Ipinlẹ Anambra nilẹ Ibo lọhun un la gbọ pe ọmọkunrin ẹni ọdun mọkanlelogoji naa ti wa, ọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu yii ni ọwọ si tẹ ẹ ninu baalu to gbe e wa lati Addis Abbaba, iyẹn nilẹ Ethiopia.


Idi ti Alaafin ṣe fi Habeeb Okunọla joye Akọsin ilẹ Yoruba

Nojeem Ege Ẹsẹ ko gbero lọjọ kẹrindinlogbon, oṣu kẹfa, ọdun yii, lọjọ naa ni Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwola Adeyẹmi III jawe oye lori Habeeb Okunọla gẹgẹ bii Akọsin kẹta tilẹ Yoruba, ilu Ọyọ Alaafin naa ni oye ọhun ti waye. Ọpọ awọn laamilaaka, awọn oniṣowo nla, atawọn oloṣelu pẹlu awọn ọba alade kaakiri ilẹ Yoruba ati lorilẹ-ede yii ni wọn korajọ lati ba Akọsin tuntun ṣe ajọyọ naa to larinrin. Oun nikan kọ ni Alaafin fi joye lọjọ naa, oun atiyawo rẹ ni, oye Yeye Akọsin tilẹ Yoruba ni wọn fiyawo rẹ jẹ. Ṣugbọn, iru oye wọn ni oye Akọsin jẹ? Ohun taa gbọ ni pe Akọsin wa lara awọn ọlọla ti wọn wa labẹ ẹṣọ, ṣugbọn ipo to lọla ni Alaafin fi ipo naa si nitori iha ti tọhun kọ si Alaafin. Iwa wọn, awọn aṣeyọri wọn, amuyẹ wọn, atawọn ilakaka pẹlu ilepa lati mu ki ilu tẹ siwaju ati orilẹ-ede pẹlu awọn amuyẹ ti onitọhun gbọdọ ni.


Ṣugbọn, iru oye wọn ni oye Akọsin jẹ? Ohun taa gbọ ni pe Akọsin wa lara awọn ọlọla ti wọn wa labẹ ẹṣọ, ṣugbọn ipo to lọla ni Alaafin fi ipo naa si nitori iha ti tọhun kọ si Alaafin. Iwa wọn, awọn aṣeyọri wọn, amuyẹ wọn, atawọn ilakaka pẹlu ilepa lati mu ki ilu tẹ siwaju ati orilẹ-ede pẹlu awọn amuyẹ ti onitọhun gbọdọ ni. Gẹgẹ bi Baba Lawrence Ayọ Ladigbolu ti wọn ti figba kan jẹ Biṣọọbu ninu ijọ Methodist fi to wa leti, gẹgẹ bii aṣoju rere, Akọsin wa ninu awọn oloye ti wọn n ba Alaafin jirooro lori bi wọn ṣe maa bori ogun, paapaa lasiko ogun, ọgbọn inu ti oloye naa n lo lasiko naa lo mu ki Ọyọ bori awọn ọmọ ogun Ashante to dide ogun lọdun 1764 ninu ogun Atakpame. Ṣugbọn, awọn eto iranwọ ati rironilagbara ti Oloye Akọsin tode oni n ṣe, lo n fihan wa pe o oloye naa ṣetan ati jagun iṣẹ ati iyan nilẹ Yoruba. Idile Obaleke/Ogunwenu lo dipo Akọsin mu kẹyin, awọn jẹ ọmọ ile Aba-Anti ti a mọ si Oluwatẹdo lode oni.


Gẹgẹ bi Baba Lawrence Ayọ Ladigbolu ti wọn ti figba kan jẹ Biṣọọbu ninu ijọ Methodist fi to wa leti, gẹgẹ bii aṣoju rere, Akọsin wa ninu awọn oloye ti wọn n ba Alaafin jirooro lori bi wọn ṣe maa bori ogun, paapaa lasiko ogun, ọgbọn inu ti oloye naa n lo lasiko naa lo mu ki Ọyọ bori awọn ọmọ ogun Ashante to dide ogun lọdun 1764 ninu ogun Atakpame. Ṣugbọn, awọn eto iranwọ ati rironilagbara ti Oloye Akọsin tode oni n ṣe, lo n fihan wa pe o oloye naa ṣetan ati jagun iṣẹ ati iyan nilẹ Yoruba. Idile Obaleke/Ogunwenu lo dipo Akọsin mu kẹyin, awọn jẹ ọmọ ile Aba-Anti ti a mọ si Oluwatẹdo lode oni. Wọn sunmọ idigi Arẹsa daadaa, bẹẹ ni wọn si tun sunmọ Iresa, ami idanimọ wọn si ni epo pupa ati iru ẹṣin. Ibaṣepọ to dan mọran wa laarin Akọsin ati Alaafin lohun ti Baba Ladigbolu fi to wa leti, bẹẹ lo si ni anfaani si awọn iyẹwu kabiyesi, gẹgẹ bi ẹni ti Alaafin le fi ọkan tan. Oloye Habeeb Iṣọla Ọlamilekan Okunọla ni oludasilẹ ileeṣẹ TILT Group, gbajumọ oniṣowo ni, bẹẹ lo si jẹ ọrẹ mẹkunnu, ko fi eto ironilagbara fawọn alaini ṣere rara.


Wọn sunmọ idigi Arẹsa daadaa, bẹẹ ni wọn si tun sunmọ Iresa, ami idanimọ wọn si ni epo pupa ati iru ẹṣin. Ibaṣepọ to dan mọran wa laarin Akọsin ati Alaafin lohun ti Baba Ladigbolu fi to wa leti, bẹẹ lo si ni anfaani si awọn iyẹwu kabiyesi, gẹgẹ bi ẹni ti Alaafin le fi ọkan tan. Oloye Habeeb Iṣọla Ọlamilekan Okunọla ni oludasilẹ ileeṣẹ TILT Group, gbajumọ oniṣowo ni, bẹẹ lo si jẹ ọrẹ mẹkunnu, ko fi eto ironilagbara fawọn alaini ṣere rara. Ki eto naa too waye rara ni Akọsin tuntun naa ti fi awọn oogun oyinbo tiye rẹ to miliọnu mẹjọ naira ṣọwọ sileewosan Ọyọ Health Centre, to wa nitosi aafin ọba.


Ki eto naa too waye rara ni Akọsin tuntun naa ti fi awọn oogun oyinbo tiye rẹ to miliọnu mẹjọ naira ṣọwọ sileewosan Ọyọ Health Centre, to wa nitosi aafin ọba.


Rogbodiyan bẹ silẹ nijọ Deeper Life, nitori ọjọọbi Kumuyi olori ijọ

* Awọn ọdọ ati Pasitọ ijọ tako ara wọn Sam Akinrole Laipẹ yii ni olori Ijọ Deeper Life Bible Church, iyẹn Pasito Williams Kumuyi ṣọjọọbi rẹ. Ọjọ kẹfa, oṣu kẹfa, ọdun yii ni baba naa pe Ọgọrin ọdun, iyẹn 80. Bo tiẹ jẹ pe ohun ti a gbọ ni pe awọn aṣaaju ijọ naa o fiwe ipe ranṣẹ sẹnikan, ṣugbọn ọpọ awọn eeyan; paapaa awọn ẹbi, ọrẹ ojulumọ pẹlu awọn ọmọ ijọ ni wọn peju pesẹ si olu ileejọsin ṣọọṣi naa to wa ni Gbagada, l’Ekoo. Lara awọn to wa nibi ayẹyẹ ọjọọbi naa ni gomina ipinlẹ Eko, Gomina Babajide Sanwo-Olu ati Gomina Udo Emmanuel, to jẹ gomina ipinlẹ Akwa Ibom. Awọn mejeeji ni wọn si sọ ohun meremere nipa ojiṣẹ Ọlọrun naa, gẹgẹ bii awokọṣe laarin awọn oniṣẹ Ọlọrun. Ohun taa gbọ ni pe loootọ ijọ Deeper kii ṣe ayẹyẹ ọjọọbi, ẹkọ ijọ wọn ko fun ẹnikẹni laaye ati ṣọjọọbi, ṣugbọn wọn fi eyi da Baba Kumuyi lọla, nitori baba naa pe ọgọrin ọdun laye, wọn si wo o pe o ṣe dandan kawọn fi ọjọ naa da a lọla.


Lara awọn to wa nibi ayẹyẹ ọjọọbi naa ni gomina ipinlẹ Eko, Gomina Babajide Sanwo-Olu ati Gomina Udo Emmanuel, to jẹ gomina ipinlẹ Akwa Ibom. Awọn mejeeji ni wọn si sọ ohun meremere nipa ojiṣẹ Ọlọrun naa, gẹgẹ bii awokọṣe laarin awọn oniṣẹ Ọlọrun. Ohun taa gbọ ni pe loootọ ijọ Deeper kii ṣe ayẹyẹ ọjọọbi, ẹkọ ijọ wọn ko fun ẹnikẹni laaye ati ṣọjọọbi, ṣugbọn wọn fi eyi da Baba Kumuyi lọla, nitori baba naa pe ọgọrin ọdun laye, wọn si wo o pe o ṣe dandan kawọn fi ọjọ naa da a lọla. Eyi lo mu ki awọn ọdọ kan ko ara wọn jọ, wọn si pinnu pe awọn gbọdọ bu ọla fun baba awọn. Wọn ko awọn to n fọn fere jọ, lẹyin ti awọn gomina mejeeji yii ti sọrọ tan ni wọn ba bẹrẹ si i fọn fere lati ki Baba Kumuyi ku ayẹyẹ ọjọọbi, ṣugbọn bi awọn ọmọ naa ti n fọn fere lọwọ, lawọn pasito kan n pariwo mọ wọn lati dakẹ pe ko ba igbekalẹ ijọ Deeper mu, ṣugbọn awọn ọdọ yii ko tiẹ da ẹnikan lohun, wọn kan n fọn fere naa lọ ni tiwọn ni. Gbogbo bi awọn pasitọ yii ṣe n da awọn ọmọ naa lẹkun, ṣe ni Baba Kumuyi funra rẹ dide lori aga, to si bẹrẹ si i juwọ sawọn ọdọ naa, eyi to fihan pe inu rẹ dun si ohun tawọn ọmọ ọdọ naa ṣe fun un ninu ṣọọṣi loju awọn alejo, ṣugbọn ko tẹ awọn pasitọ ti wọn jẹ ọmọọṣẹ Kumuyi lọrun rara, wọn lo lodi sofin ijọ wọn.


Eyi lo mu ki awọn ọdọ kan ko ara wọn jọ, wọn si pinnu pe awọn gbọdọ bu ọla fun baba awọn. Wọn ko awọn to n fọn fere jọ, lẹyin ti awọn gomina mejeeji yii ti sọrọ tan ni wọn ba bẹrẹ si i fọn fere lati ki Baba Kumuyi ku ayẹyẹ ọjọọbi, ṣugbọn bi awọn ọmọ naa ti n fọn fere lọwọ, lawọn pasito kan n pariwo mọ wọn lati dakẹ pe ko ba igbekalẹ ijọ Deeper mu, ṣugbọn awọn ọdọ yii ko tiẹ da ẹnikan lohun, wọn kan n fọn fere naa lọ ni tiwọn ni. Gbogbo bi awọn pasitọ yii ṣe n da awọn ọmọ naa lẹkun, ṣe ni Baba Kumuyi funra rẹ dide lori aga, to si bẹrẹ si i juwọ sawọn ọdọ naa, eyi to fihan pe inu rẹ dun si ohun tawọn ọmọ ọdọ naa ṣe fun un ninu ṣọọṣi loju awọn alejo, ṣugbọn ko tẹ awọn pasitọ ti wọn jẹ ọmọọṣẹ Kumuyi lọrun rara, wọn lo lodi sofin ijọ wọn. Ero awọn ọmọ wọnyẹn ni pe ọrọ naa ti tan sibẹ, aṣe ko tan sibẹ, ohun ti Aṣejere gbọ ni pe ṣe ni awọn pasitọ yii da gbogbo awọn ọmọ to kopa ninu iṣẹlẹ naa duro. Ninu ijọ Ọlọrun, sẹria ti wọn maa n da fun ẹnikẹni to ba tapa sofin ijọ ni ki wọn da iru ẹni bẹẹ duro, iyẹn ni pe ko ni lanfaani ati maa ṣe ohunkohun to n ṣe ni ṣọọṣi tẹlẹ mọ, titi digba ti wọn maa fi pe e pada lati maa ba iṣẹ rẹ lọ. Ohun ti wọn ṣe fawọn ọmọ wọnyi niyẹn, bẹẹ ni awọn pasitọ naa tun bẹrẹ si sọrọ buruku si wọn, ti wọn si n pe wọn ni ọlọtẹ.


Ero awọn ọmọ wọnyẹn ni pe ọrọ naa ti tan sibẹ, aṣe ko tan sibẹ, ohun ti Aṣejere gbọ ni pe ṣe ni awọn pasitọ yii da gbogbo awọn ọmọ to kopa ninu iṣẹlẹ naa duro. Ninu ijọ Ọlọrun, sẹria ti wọn maa n da fun ẹnikẹni to ba tapa sofin ijọ ni ki wọn da iru ẹni bẹẹ duro, iyẹn ni pe ko ni lanfaani ati maa ṣe ohunkohun to n ṣe ni ṣọọṣi tẹlẹ mọ, titi digba ti wọn maa fi pe e pada lati maa ba iṣẹ rẹ lọ. Ohun ti wọn ṣe fawọn ọmọ wọnyi niyẹn, bẹẹ ni awọn pasitọ naa tun bẹrẹ si sọrọ buruku si wọn, ti wọn si n pe wọn ni ọlọtẹ. Ọrọ yii bi awọn ọmọ naa ninu, koda ṣe lawọn naa bẹrẹ si i ranṣẹ ọrọ si ọkan ninu awọn pasitọ naa. Oriṣii ọrọ lawọn ọdọ yii n sọ sira wọn lori ẹrọ ayelujara pẹlu awọn pasitọ kan. Bi wọn ṣe n pe wọn ni ọlọtẹ ni wọn n pe wọn ni alaigbọran, to yẹ ki wọn ṣedajọ fun, nitori igbesẹ ti awọn ọmọ naa gbe ko ba igbekalẹ bibeli mu. Ọrọ yii ja rain rain laarin awọn ọmọ ijọ, paapaa awọn ọdọ ijọ naa ti wọn ti laju daadaa, wọn ni ko sohun to buru ninu ohun tawọn ṣe fun baba awọn lọjọ naa, iyẹn fere tawọn fọn ati ere idaraya tawọn ṣe fun un lati ki i ku oriire.


Ọrọ yii bi awọn ọmọ naa ninu, koda ṣe lawọn naa bẹrẹ si i ranṣẹ ọrọ si ọkan ninu awọn pasitọ naa. Oriṣii ọrọ lawọn ọdọ yii n sọ sira wọn lori ẹrọ ayelujara pẹlu awọn pasitọ kan. Bi wọn ṣe n pe wọn ni ọlọtẹ ni wọn n pe wọn ni alaigbọran, to yẹ ki wọn ṣedajọ fun, nitori igbesẹ ti awọn ọmọ naa gbe ko ba igbekalẹ bibeli mu. Ọrọ yii ja rain rain laarin awọn ọmọ ijọ, paapaa awọn ọdọ ijọ naa ti wọn ti laju daadaa, wọn ni ko sohun to buru ninu ohun tawọn ṣe fun baba awọn lọjọ naa, iyẹn fere tawọn fọn ati ere idaraya tawọn ṣe fun un lati ki i ku oriire. Ṣugbọn, Alagba William Fọlọrunṣọ Kumuyi naa ti sọrọ funra rẹ, nipa ohun to ṣẹlẹ naa. Olori ijọ naa ni, bi ijọ Ọlọrun ṣe n dagba to n tẹ siwaju, o di dandan ki awọn aṣaaju tẹwọ gba imọran lati ọdọ awọn ọdọ, paapaa awọn imọran igbalode to ba le mu ki iṣẹ ihinrere tẹ siwaju. O si tun rọ awọn ọdọ naa ti wọn ba ni oye nipa ohun ti ijọ le ṣe lati mu ki iṣẹ ihinrere tẹ siwjau ki wọn dide ki wọn tọ awọn aṣaaju ijọ naa lo, ki wọn ma dakẹ rara, kiki pe ki wọn ma darapọ mọ aye ati awọn ifẹkufẹ rẹ.


Ṣugbọn, Alagba William Fọlọrunṣọ Kumuyi naa ti sọrọ funra rẹ, nipa ohun to ṣẹlẹ naa. Olori ijọ naa ni, bi ijọ Ọlọrun ṣe n dagba to n tẹ siwaju, o di dandan ki awọn aṣaaju tẹwọ gba imọran lati ọdọ awọn ọdọ, paapaa awọn imọran igbalode to ba le mu ki iṣẹ ihinrere tẹ siwaju. O si tun rọ awọn ọdọ naa ti wọn ba ni oye nipa ohun ti ijọ le ṣe lati mu ki iṣẹ ihinrere tẹ siwjau ki wọn dide ki wọn tọ awọn aṣaaju ijọ naa lo, ki wọn ma dakẹ rara, kiki pe ki wọn ma darapọ mọ aye ati awọn ifẹkufẹ rẹ. Kumuyi tun ni, oun dupọ lọwọ gbogbo awọn ọdọ ti wọn forin, ilu, duru, ati fere yẹ oun si lọjọ naa, o ni gbogbo wọn pata loun dupẹ fun, bẹẹ loun si gbadura fun wọn pe wọn maa dagba, wọn a de ibi giga. O ni oun ko ba wọn wi rara fun oun ti wọn ṣe naa, tori ọdọ ni wọn. Ṣugbọn, o wa rọ gbogbo awọn ọdọ ti awọn adari ijọ ti ba wi naa ki wọn ṣe suuru, bẹẹ lo si bẹbẹ fun gbogbo wọn lọdọ awọn aṣaaju naa, o ni ki wọn dakun dabọ ki wọn fiyedenu ki wọn dariji gbogbo awọn ọdọ ti wọn ti da duro nitori ohun ti wọn ṣe lakooko ọjọọbi oun.


Kumuyi tun ni, oun dupọ lọwọ gbogbo awọn ọdọ ti wọn forin, ilu, duru, ati fere yẹ oun si lọjọ naa, o ni gbogbo wọn pata loun dupẹ fun, bẹẹ loun si gbadura fun wọn pe wọn maa dagba, wọn a de ibi giga. O ni oun ko ba wọn wi rara fun oun ti wọn ṣe naa, tori ọdọ ni wọn. Ṣugbọn, o wa rọ gbogbo awọn ọdọ ti awọn adari ijọ ti ba wi naa ki wọn ṣe suuru, bẹẹ lo si bẹbẹ fun gbogbo wọn lọdọ awọn aṣaaju naa, o ni ki wọn dakun dabọ ki wọn fiyedenu ki wọn dariji gbogbo awọn ọdọ ti wọn ti da duro nitori ohun ti wọn ṣe lakooko ọjọọbi oun.


Ẹ wo awọn borokinni oniṣowo mejila ti Oniru fi joye laipẹ yii

Ṣadeede niroyin ọhun gba igboro kan pe awọn afọbajẹ ti yan kọmiṣanna fun eto ọgbin nipinlẹ yii, Ọgbẹni Gbọlahan Lawal gẹgẹ bi Oniru kẹẹẹdogun fun ilẹ Iru. Iroyin naa ṣe awọn eeyan ni kayeefi, tori ọkunrin to ti figbakan jẹ ọlọpaa Bọla Tinubu ko tiẹ si ninu awọn to n ja fun ipo naa, kia loju ẹsẹ wọn ti jawe oye le e lori. Ṣugbọn ayẹyẹ naa ko le waye nigba naa nitori iṣoro arun korona to n ja lọwọ. Ni bayii, Ọba AbdulWasiu Ọmọgbọlahan Lawal (Abisogun II) ti pe ọdun kan lori oye, laipẹ yii lo si ṣayẹyẹ naa. Yatọ si oriṣii awọn iṣẹ akanṣẹ to fi sami ayẹyẹ naa, kabiyesi tun fi awọn gbajumọ oniṣowo ti wọn ti laamilaaka nidii ọrọ aje joye. Mejila ni gbogbo wọn, eyi lo mu ki Aṣejere ṣe akọsilẹ wọn, Awọn oloye tuntun naa ree gẹgẹ bi OJUOLUWAKOTIMI OLUṢINA ti kọ ọ silẹ.


Ni bayii, Ọba AbdulWasiu Ọmọgbọlahan Lawal (Abisogun II) ti pe ọdun kan lori oye, laipẹ yii lo si ṣayẹyẹ naa. Yatọ si oriṣii awọn iṣẹ akanṣẹ to fi sami ayẹyẹ naa, kabiyesi tun fi awọn gbajumọ oniṣowo ti wọn ti laamilaaka nidii ọrọ aje joye. Mejila ni gbogbo wọn, eyi lo mu ki Aṣejere ṣe akọsilẹ wọn, Awọn oloye tuntun naa ree gẹgẹ bi OJUOLUWAKOTIMI OLUṢINA ti kọ ọ silẹ. Onimọ–Ẹrọ Adeyẹmi Adeọla Adeṣina (Bọbaṣelu tilẹ Iru): Onimọ-Ẹrọ Adeyẹmi Adeọla Adeṣina jẹ ọmọ agboole Idiko ni Igbaja nipinlẹ Kwara, ọdun `1978 la bi i lọjọ kẹẹdogun, oṣu kọkanla ọdun naa. O lọ sileewe titi to fi jade gboye ninu ninu iṣẹ imọ ẹrọ, bẹẹ ni wọn si tun fi ọpọ ami ẹyẹ da a lọla ninu iṣẹ imọ ẹrọ naa. Ọpọlọpọ awọn iṣẹ akanṣe lo ti gbeṣe lorilẹ-ede yii ati loke okun.


Onimọ–Ẹrọ Adeyẹmi Adeọla Adeṣina (Bọbaṣelu tilẹ Iru): Onimọ-Ẹrọ Adeyẹmi Adeọla Adeṣina jẹ ọmọ agboole Idiko ni Igbaja nipinlẹ Kwara, ọdun `1978 la bi i lọjọ kẹẹdogun, oṣu kọkanla ọdun naa. O lọ sileewe titi to fi jade gboye ninu ninu iṣẹ imọ ẹrọ, bẹẹ ni wọn si tun fi ọpọ ami ẹyẹ da a lọla ninu iṣẹ imọ ẹrọ naa. Ọpọlọpọ awọn iṣẹ akanṣe lo ti gbeṣe lorilẹ-ede yii ati loke okun. Alaafin lawọn eeyan maa n saaba pe e, oun ni Oniru fi jẹ Bọbaṣelu tilẹ Iru. Michael Tawadrous (Tayeṣe tilẹ Iru): Ọkunrin oyinbo yii ni ọga agba nileeṣẹ VAVA Group, awọn aga ijokoo, ibusun, ati gbogbo ohun to ni i ṣe pẹlu fọniṣọ loyinbo yii n ṣe ni tiẹ. Wọn n ṣe e bẹẹ ni wọn si tun n ta a lẹyọ fawọn eeyan.


Alaafin lawọn eeyan maa n saaba pe e, oun ni Oniru fi jẹ Bọbaṣelu tilẹ Iru. Michael Tawadrous (Tayeṣe tilẹ Iru): Ọkunrin oyinbo yii ni ọga agba nileeṣẹ VAVA Group, awọn aga ijokoo, ibusun, ati gbogbo ohun to ni i ṣe pẹlu fọniṣọ loyinbo yii n ṣe ni tiẹ. Wọn n ṣe e bẹẹ ni wọn si tun n ta a lẹyọ fawọn eeyan. Oun naa kawe gboye niluu oyinbo, ko too di pe o waa daṣẹ ọhun silẹ nilẹ wa nibi. Oun ni wọn fi jẹ Tayeṣe tilẹ Iru. Ọlaotan Ọlamuyiwa (Ọtun Bọbaṣelu tilẹ Iru): Eko ni wọn bi i si, ṣugbọn ilu Ondo lo ti ṣẹ wa, ọdun 1982 ni wọn bi i. O kawe niluu Odogbolu ko to lọ si Yunifasiti Babcock lati kẹkọọ imọ nipa ẹrọ kọmputa.


Oun naa kawe gboye niluu oyinbo, ko too di pe o waa daṣẹ ọhun silẹ nilẹ wa nibi. Oun ni wọn fi jẹ Tayeṣe tilẹ Iru. Ọlaotan Ọlamuyiwa (Ọtun Bọbaṣelu tilẹ Iru): Eko ni wọn bi i si, ṣugbọn ilu Ondo lo ti ṣẹ wa, ọdun 1982 ni wọn bi i. O kawe niluu Odogbolu ko to lọ si Yunifasiti Babcock lati kẹkọọ imọ nipa ẹrọ kọmputa. O ṣiṣẹ nileefowopamọ. Igba to ya lo lọọ darapọ mọ ileeṣẹ baba ẹ; Folham gẹgẹ bii ọga agba nileeṣẹ ọhun. Oun ni wọn fi jẹ Ọtun Bọbaṣelu tilẹ Iru.


O ṣiṣẹ nileefowopamọ. Igba to ya lo lọọ darapọ mọ ileeṣẹ baba ẹ; Folham gẹgẹ bii ọga agba nileeṣẹ ọhun. Oun ni wọn fi jẹ Ọtun Bọbaṣelu tilẹ Iru. Magy Eskander Tawadrous (Yeye Tayeṣe tilẹ Iru): Ọkan ninu awọn ti Oniru fi joye tuntun ni Magy Eskander Tawadrous, onimọ nipa iṣẹ iroyin lobinrin yii, ṣugbọn ẹkọ imọ nipa ipoogun lo ṣe. Oun ni ọga agba ileeṣẹ Mego Food and Beverages Ltd. Ogunbambi Lateef Abisogun (Baba Ewe tilẹ Iru): Bẹẹ ba n wa awọn to mọ tifun tẹdọ mọto ayọkẹlẹ, tigbalode, ọkunrin yii ni ki ẹ ke si, o mọ nipa rẹ daadaa, oun ni Oniru fi jẹ Baba Ewe tuntun. Toyin Ọjọra-Saraki (Erelu Bọbajiro tilẹ Iru): Ko sẹni ti ko mọ Toyin Saraki, oun ni aya adari ileegbimọ aṣofin ilẹ wa tẹlẹ, bẹẹ lo si tun ti figba kan jẹ obinrin akọkọ nipinlẹ Kwara, ṣugbọn ọmọ Ọjọra ni, baba ẹ ni Olori ọmọ ọba tiluu Eko.


Magy Eskander Tawadrous (Yeye Tayeṣe tilẹ Iru): Ọkan ninu awọn ti Oniru fi joye tuntun ni Magy Eskander Tawadrous, onimọ nipa iṣẹ iroyin lobinrin yii, ṣugbọn ẹkọ imọ nipa ipoogun lo ṣe. Oun ni ọga agba ileeṣẹ Mego Food and Beverages Ltd. Ogunbambi Lateef Abisogun (Baba Ewe tilẹ Iru): Bẹẹ ba n wa awọn to mọ tifun tẹdọ mọto ayọkẹlẹ, tigbalode, ọkunrin yii ni ki ẹ ke si, o mọ nipa rẹ daadaa, oun ni Oniru fi jẹ Baba Ewe tuntun. Toyin Ọjọra-Saraki (Erelu Bọbajiro tilẹ Iru): Ko sẹni ti ko mọ Toyin Saraki, oun ni aya adari ileegbimọ aṣofin ilẹ wa tẹlẹ, bẹẹ lo si tun ti figba kan jẹ obinrin akọkọ nipinlẹ Kwara, ṣugbọn ọmọ Ọjọra ni, baba ẹ ni Olori ọmọ ọba tiluu Eko. Ọpọlọpọ iṣẹ ni obinrin yii ti gbe ṣe paapaa fun awọn to ku diẹ kaato fun niluu. Bo ṣe n ṣe fonile bẹẹ lo n ṣe falejo nipasẹ ajọ WBFA to da silẹ. Oriṣii awọn ami ẹyẹ lobinrin yii ti gba nile ati lẹyin odi, oun ni wọn fi jẹ Erelu Bọbajiro tilẹ Iru.


Ọpọlọpọ iṣẹ ni obinrin yii ti gbe ṣe paapaa fun awọn to ku diẹ kaato fun niluu. Bo ṣe n ṣe fonile bẹẹ lo n ṣe falejo nipasẹ ajọ WBFA to da silẹ. Oriṣii awọn ami ẹyẹ lobinrin yii ti gba nile ati lẹyin odi, oun ni wọn fi jẹ Erelu Bọbajiro tilẹ Iru. Oloye Taiwo Ọlatunji (Mayegun tilẹ Iru): Ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 1951 ni wọn bi Mayegun tilẹ Iru sinu mọlẹbi Kẹṣinro ni Isalẹ Eko. O ṣiṣẹ kaakiri bẹẹ lo si tun kawe. Oun ni akọwe akọkọ fun gomina ipinle Eko, wọn ti dipo alaga kansu Eko atijọ naa mu ri, bẹẹ ni wọn si ti di ipo akọwe agba eyi ti wọn n pe ni Permanent Secretary mu naa ninu ijọba ipinlẹ Eko.


Oloye Taiwo Ọlatunji (Mayegun tilẹ Iru): Ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 1951 ni wọn bi Mayegun tilẹ Iru sinu mọlẹbi Kẹṣinro ni Isalẹ Eko. O ṣiṣẹ kaakiri bẹẹ lo si tun kawe. Oun ni akọwe akọkọ fun gomina ipinle Eko, wọn ti dipo alaga kansu Eko atijọ naa mu ri, bẹẹ ni wọn si ti di ipo akọwe agba eyi ti wọn n pe ni Permanent Secretary mu naa ninu ijọba ipinlẹ Eko. Kaakiri ni wọn ti ṣiṣẹ ko too di pe wọn fẹyinti. Alaaja Muibat Ọmọbọlanale Giwa (Iya Ewe tilẹ Iru): Ọmọ agboole Giwa ni Iya Ewe tuntun, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kẹrin, ọdun 1967 ni wọn bi i sinu idile naa. Oniṣowo ni, gbajumọ si ni pẹlu, awọn tun ni akewejẹ Adinni ati alakoso Adinni ni Isalẹ Eko ati ipinlẹ Eko lapapọ.


Kaakiri ni wọn ti ṣiṣẹ ko too di pe wọn fẹyinti. Alaaja Muibat Ọmọbọlanale Giwa (Iya Ewe tilẹ Iru): Ọmọ agboole Giwa ni Iya Ewe tuntun, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kẹrin, ọdun 1967 ni wọn bi i sinu idile naa. Oniṣowo ni, gbajumọ si ni pẹlu, awọn tun ni akewejẹ Adinni ati alakoso Adinni ni Isalẹ Eko ati ipinlẹ Eko lapapọ. Ọmọọba Kabiru Fadare Oniru (Olorogun Iru): Ọdun 1972 ni wọn bi Olorogun Iru, o kawe daadaa nisalẹ nibi ati nil\ẹ Jos, o ṣiṣẹ lawọn ileeṣẹ nla nla, bẹẹ ni wọn si tun da ileeṣẹ tiwọn naa silẹ, wọn niyawo bẹẹ ni wọn si tun lọmọ, awọn ni Oniru fi jẹ Olorogun. Oloye Abilekọ Ọlanrewaju Ọlatunji (Yeye Mayegun tilẹ Iru): Ọdun 1954 ni wọn bi Yeye Mayegun ni Isalẹgangan ni Isalẹ Eko. Wọn kawe daadaa ko too di pe awọn naa di ọga ileewe alakọọbẹrẹ kan, lẹyin ti wọn fẹyinti ni wọn bẹrẹ iṣẹ iṣowo karakata.


Ọmọọba Kabiru Fadare Oniru (Olorogun Iru): Ọdun 1972 ni wọn bi Olorogun Iru, o kawe daadaa nisalẹ nibi ati nil\ẹ Jos, o ṣiṣẹ lawọn ileeṣẹ nla nla, bẹẹ ni wọn si tun da ileeṣẹ tiwọn naa silẹ, wọn niyawo bẹẹ ni wọn si tun lọmọ, awọn ni Oniru fi jẹ Olorogun. Oloye Abilekọ Ọlanrewaju Ọlatunji (Yeye Mayegun tilẹ Iru): Ọdun 1954 ni wọn bi Yeye Mayegun ni Isalẹgangan ni Isalẹ Eko. Wọn kawe daadaa ko too di pe awọn naa di ọga ileewe alakọọbẹrẹ kan, lẹyin ti wọn fẹyinti ni wọn bẹrẹ iṣẹ iṣowo karakata. Musulumi ododo ni wọn, wọn si jẹ ẹni ti kii fiṣẹ ṣere rara. Oloye Diana Chen (Yeye Onile-Aje ti Iru): Obinrin yii ni ọga agba ati oludasilẹ ileeṣẹ kan to n ṣe ina taa maa n lo ninu ile ti ko ba si ina mọnamọna nilẹ wa nibi, eyi ti wọn n pe ni LONTOR. Bẹẹ ni wọn si tun n ṣe mọto, iyẹn awọn mọto tuntun ti wọn kọ GAC si lara.


Musulumi ododo ni wọn, wọn si jẹ ẹni ti kii fiṣẹ ṣere rara. Oloye Diana Chen (Yeye Onile-Aje ti Iru): Obinrin yii ni ọga agba ati oludasilẹ ileeṣẹ kan to n ṣe ina taa maa n lo ninu ile ti ko ba si ina mọnamọna nilẹ wa nibi, eyi ti wọn n pe ni LONTOR. Bẹẹ ni wọn si tun n ṣe mọto, iyẹn awọn mọto tuntun ti wọn kọ GAC si lara. O ti figba kan joye Iyalaje Ido Ọṣun nipinlẹ Ọṣun, ati Yeye Gbeluro tilẹ Ogidi nipinlẹ Kogi. Oniṣowo ni, ọga nla si ni pẹlu. Alaaji Muti Arẹ (Aarẹ Fiwajoye tilẹ Iru): Alaaji Arẹ ni Aarẹ Fiwajoye tuntun ti Ọba Lawal Oniru tilẹ Iru ṣẹṣẹ fi jẹ.


O ti figba kan joye Iyalaje Ido Ọṣun nipinlẹ Ọṣun, ati Yeye Gbeluro tilẹ Ogidi nipinlẹ Kogi. Oniṣowo ni, ọga nla si ni pẹlu. Alaaji Muti Arẹ (Aarẹ Fiwajoye tilẹ Iru): Alaaji Arẹ ni Aarẹ Fiwajoye tuntun ti Ọba Lawal Oniru tilẹ Iru ṣẹṣẹ fi jẹ. Wọn kawe niluu oyinbo, wọn si tun kawe nilẹ wa nibi naa. Oun ni Aarẹ Muhammadu Buhari fi ṣe alabojuto igbimọ abaniwaṣẹ ti wọn gbe kalẹ laipẹ yii fun ipinlẹ Eko, bẹẹ ni wọn si tun jẹ ọkan ninu awọn ọmọ igbimọ to n gba gomina nimọran nipinlẹ Eko.


Wọn kawe niluu oyinbo, wọn si tun kawe nilẹ wa nibi naa. Oun ni Aarẹ Muhammadu Buhari fi ṣe alabojuto igbimọ abaniwaṣẹ ti wọn gbe kalẹ laipẹ yii fun ipinlẹ Eko, bẹẹ ni wọn si tun jẹ ọkan ninu awọn ọmọ igbimọ to n gba gomina nimọran nipinlẹ Eko.


Babatunde Ọgala atawọn lọọya mejidinlogun gba beeli Baba Ijẹṣa

Babatunde Omilani, oṣere tiata tawọn eeyan n pe ni Baba Ijẹṣa ti wa sileẹjọ lori ẹsun ifipabanilopọ ti wọn fi kan an. Awọn agbẹjọro agba meji, iyẹn SAN, ati agbẹjọro mẹtadinlogun ni wọn fẹẹ ṣoju Ijẹṣa ninu ẹjọ naa. Dada Awoṣika, SAN; ati Babatunde Ọgala, SAN, atawọn lọọya mẹtadinlogun ni wọn waa ṣoju Omilani niwaju Adajọ Oluwatoyin Taiwo. Ẹni to n ṣoju ijọba ninu ẹjọ naa, Ọlayinka Adeyẹmi atawọn mẹrin mi in ni wọn waa ṣoju ijọba ipinlẹ Eko lori ẹjọ naa. Adekọla Adesanya, ti wọn n pe ni Princess, to jẹ alagbatọ ọmọ ti wọn ni Ijẹṣa fipabalopọ naa wa nileẹjọ laarọ oni. Yọmi Fabiyi to n ja fun Ijẹṣa naa wa nileẹjọ pẹlu.


Ẹni to n ṣoju ijọba ninu ẹjọ naa, Ọlayinka Adeyẹmi atawọn mẹrin mi in ni wọn waa ṣoju ijọba ipinlẹ Eko lori ẹjọ naa. Adekọla Adesanya, ti wọn n pe ni Princess, to jẹ alagbatọ ọmọ ti wọn ni Ijẹṣa fipabalopọ naa wa nileẹjọ laarọ oni. Yọmi Fabiyi to n ja fun Ijẹṣa naa wa nileẹjọ pẹlu. Lẹyin atotonu awọn lọọya, Adajọ fun Baba Ijẹṣa ni beeli milionu naira meji lọtun.


Lẹyin atotonu awọn lọọya, Adajọ fun Baba Ijẹṣa ni beeli milionu naira meji lọtun.


Bi ọrọ aje Naijiria ṣe ri ko tẹmilọrun rara – Buhari

Aarẹ Muhammadu Buhari ti jẹwọ pe, ibi ti ọrọ aje orilẹ-ede yii de lonii kii ṣe ohun to tẹ oun lọrun rara, bẹẹ loun si n sa ipa oun lati gbe ọrọ aje naa dide lọ sibi to dara fun awọn araalu atawọn olokoowo. Buhari sọrọ yii di mimọ nigba to n ba awọn oniroyin sọrọ lalẹ oni lori ẹrọ tẹlifiṣan NTA, l’Abuja. Olori orilẹ-ede yii ni, lara ipa toun n sa ni lati ri i pe eto aabo to peye wa fun gbogbo awọn araalu, bẹẹ loun si tun n tiraka lati ri i pe ijọba gba owo pada lọwọ gbogbo awọn ti wọn ti kowo ilu jẹ. Bẹẹ lo si tun mẹnuba a pe inu oun dun si atunṣe ati idagbasoke to ti de ba eto ọgbin, paapaa fun awọn agbẹ onirẹsi, nitori irẹsi ilẹ wa ti dohun tawọn eeyan n du kaakiri ati jẹ bayii. Ko ṣai bu ẹnu atẹ lu awọn ọdọ ti wọn ṣewọde ENDSARS lọdun to kọja, ti wọn si tun ba ohun ini ijọba jẹ. O ni iwa ibi gbaa lawọn ọmọ naa wu, o si yẹ fun ijiya labẹ ofin.


Bẹẹ lo si tun mẹnuba a pe inu oun dun si atunṣe ati idagbasoke to ti de ba eto ọgbin, paapaa fun awọn agbẹ onirẹsi, nitori irẹsi ilẹ wa ti dohun tawọn eeyan n du kaakiri ati jẹ bayii. Ko ṣai bu ẹnu atẹ lu awọn ọdọ ti wọn ṣewọde ENDSARS lọdun to kọja, ti wọn si tun ba ohun ini ijọba jẹ. O ni iwa ibi gbaa lawọn ọmọ naa wu, o si yẹ fun ijiya labẹ ofin. Nipa eto oṣelu, Aarẹ Buhari ni, oun a sa gbogbo ipa oun lati ri i pe ẹgbẹ oṣelu APC lo tun wọle lọdun 2023.


Nipa eto oṣelu, Aarẹ Buhari ni, oun a sa gbogbo ipa oun lati ri i pe ẹgbẹ oṣelu APC lo tun wọle lọdun 2023.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Lojo kerindinlogbon ati ojo ketadinlogbon osu karun-un to koja yii, niluu Osogbo mi titi. Opo awon olugbe Osogbo, nipinle Osun ni won n bi ara won leere nipa ero pitimu to yawo Osogbo, ati bi awon oko ayokele se to atogbemulemu woluu naa. Akiyesi akoko ti awon eniyan se ni pe, opolopo awon oko ayokele naa lo ni akole oniroyin lara. Nigba ti yoo fi di Agogo mefa irole ojo ojoru , oye tii n ye awon olugbe ilu naa nipa awon to yawo ilu won. Ki a ma foro gun, awon agbohunsafefe lati origun mereerin orile-ede Nigeria lo peju sibi ifilole egbe naa. Gege bi iroyin ti asojukorin wa mubo lati Osogbo, ati iforowero pelu awon agbohunsafefe naa.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Nigba ti yoo fi di Agogo mefa irole ojo ojoru , oye tii n ye awon olugbe ilu naa nipa awon to yawo ilu won. Ki a ma foro gun, awon agbohunsafefe lati origun mereerin orile-ede Nigeria lo peju sibi ifilole egbe naa. Gege bi iroyin ti asojukorin wa mubo lati Osogbo, ati iforowero pelu awon agbohunsafefe naa. Oruko egbe naa ni “Guild of Yoruba Media Practitionners GYMP”, akomona won ni “Ise wa, ede wa, lo je wa logun.” Eyi niforowanilenuwo to waye leyin ifilole naa ASEJERE: A kiyin ooo. Aare Yemi Olaleye: E seun o ASEJERE: E ba wa daruko yin ni ekunrere, ki e si bawa se alaye nipa nnkan to n sele nibi yii Aare Yemi Olaleye: Oruko mi ni Aare Yemi Olaleye, mo je okan pataki lara awon omo egbe agbohunsafefe lede Yoruba. Nnkan ti a n se lonii ni ifilole egbe wa tuntun.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Oruko egbe naa ni “Guild of Yoruba Media Practitionners GYMP”, akomona won ni “Ise wa, ede wa, lo je wa logun.” Eyi niforowanilenuwo to waye leyin ifilole naa ASEJERE: A kiyin ooo. Aare Yemi Olaleye: E seun o ASEJERE: E ba wa daruko yin ni ekunrere, ki e si bawa se alaye nipa nnkan to n sele nibi yii Aare Yemi Olaleye: Oruko mi ni Aare Yemi Olaleye, mo je okan pataki lara awon omo egbe agbohunsafefe lede Yoruba. Nnkan ti a n se lonii ni ifilole egbe wa tuntun. ASEJERE: Nigba ti e so pe egbe tuntun, ero to wa nibi yii, o koja afenuso. Bawo lo se je, ti ero egbe tuntun se po to bayii? Aare Yemi Olaleye: E seun, nnkan to sele ni wipe, gbogbo awa ti e ri nibi yii lonii, a ti i n ko ara wa bo lojo to ti pe.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

ASEJERE: Nigba ti e so pe egbe tuntun, ero to wa nibi yii, o koja afenuso. Bawo lo se je, ti ero egbe tuntun se po to bayii? Aare Yemi Olaleye: E seun, nnkan to sele ni wipe, gbogbo awa ti e ri nibi yii lonii, a ti i n ko ara wa bo lojo to ti pe. A si ti n gbe igbese lati je ki iru ojo oni waye. Sugbon a dupe wipe lojo oni, awon ajo CAC ti fowo si idasile egbe wa. Won ti buwo lu oruko egbe wa.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

A si ti n gbe igbese lati je ki iru ojo oni waye. Sugbon a dupe wipe lojo oni, awon ajo CAC ti fowo si idasile egbe wa. Won ti buwo lu oruko egbe wa. Eyi lohun to kowa jo papo sibi yii lonii. Lati sefilole. ASEJERE: Nigba ti e so wipe e ti n ko ara yin jo po tipe, e so fun wa, bawo le se n se e bo lateyin, nje e tie ti yan awon adari egbe?


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Eyi lohun to kowa jo papo sibi yii lonii. Lati sefilole. ASEJERE: Nigba ti e so wipe e ti n ko ara yin jo po tipe, e so fun wa, bawo le se n se e bo lateyin, nje e tie ti yan awon adari egbe? Aare Yemi Olaleye: Gege bi ilu kii se wa lai ni olori, bee ni a ti ni awon adari ati oloye egbe. ASEJERE: Nje e le so fun wa, awon adari egbe tuntun yii? Aare Yemi Olaleye: Saaju, Olorun ni asiwaju wa, oun si ni adari gbogboogbo.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Aare Yemi Olaleye: Gege bi ilu kii se wa lai ni olori, bee ni a ti ni awon adari ati oloye egbe. ASEJERE: Nje e le so fun wa, awon adari egbe tuntun yii? Aare Yemi Olaleye: Saaju, Olorun ni asiwaju wa, oun si ni adari gbogboogbo. Leyin re ni awon omo egbe yan mi gege bi Aare egbe kaakiri agbaye, nitori kii se orile-ede Naijiria nikan legbe yii wa. Ogbeni Saka Felefele te n wo lapa alaafia mi yii ni igbakeji Aare akoko (VP1) lati ipinle Oyo. Ipinle Eko ni igbakeji keji ti wa, oruko won ni Olori Adejoke Adunbi David.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Leyin re ni awon omo egbe yan mi gege bi Aare egbe kaakiri agbaye, nitori kii se orile-ede Naijiria nikan legbe yii wa. Ogbeni Saka Felefele te n wo lapa alaafia mi yii ni igbakeji Aare akoko (VP1) lati ipinle Oyo. Ipinle Eko ni igbakeji keji ti wa, oruko won ni Olori Adejoke Adunbi David. Nigba ti Ogbeni Akeem Akintunde je akowe gbogboogbo. Eni ti e n wo lapa alaafia mi yii l’Ogbeni Olalekan Fabayo, to je gomina egbe nipinle Osun. Eni to duro niwaju yen ni gomina wa lati ipinle Eko.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Nigba ti Ogbeni Akeem Akintunde je akowe gbogboogbo. Eni ti e n wo lapa alaafia mi yii l’Ogbeni Olalekan Fabayo, to je gomina egbe nipinle Osun. Eni to duro niwaju yen ni gomina wa lati ipinle Eko. Onarebu Arabinrin Modupe Adewale Jumoke ni alukoro akoko (PRO1), ipinle Ekiti lawon ti wa. Adio Tomiwa Agogo ede nigbakeji won, ti awon je ara ipinle Osun. Arabinrin Temitope Akinade ni akowe owo.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Onarebu Arabinrin Modupe Adewale Jumoke ni alukoro akoko (PRO1), ipinle Ekiti lawon ti wa. Adio Tomiwa Agogo ede nigbakeji won, ti awon je ara ipinle Osun. Arabinrin Temitope Akinade ni akowe owo. Ki n ma baa gba yin lasiko pupo, ati awon miiran kaakiri. ASEJERE: Ni soki, kin ni afojusun yin fun egbe yii, ati ilepa yin? Aare Yemi Olaleye: E je ki n so fun yin wipe, a da egbe yii sile fun igbega ati itesiwaju asa, ede ati ise Yoruba.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Ki n ma baa gba yin lasiko pupo, ati awon miiran kaakiri. ASEJERE: Ni soki, kin ni afojusun yin fun egbe yii, ati ilepa yin? Aare Yemi Olaleye: E je ki n so fun yin wipe, a da egbe yii sile fun igbega ati itesiwaju asa, ede ati ise Yoruba. Bakan naa la ni erongba lati se igbedide awon to ni ebun igbohunsafefe, ti won si n febun naa gbe ohun to je ti Yoruba laruge. Nitori ninu egbe yii, asa wa, ede wa, lo je wa logun. ASEJERE: E ma binu ooo.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Bakan naa la ni erongba lati se igbedide awon to ni ebun igbohunsafefe, ti won si n febun naa gbe ohun to je ti Yoruba laruge. Nitori ninu egbe yii, asa wa, ede wa, lo je wa logun. ASEJERE: E ma binu ooo. Aheso oro kan gba igboro wipe, e ti wa ninu egbe kan tele. Won ni e fi ibinu ko ara yin kuro nibe, kin ni e le ri so soro yii? Aare Yemi Olaleye: E seun, ko si ohun meji ti mo ni i so ju pe, aheso ni aheso yoo maa je.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Aheso oro kan gba igboro wipe, e ti wa ninu egbe kan tele. Won ni e fi ibinu ko ara yin kuro nibe, kin ni e le ri so soro yii? Aare Yemi Olaleye: E seun, ko si ohun meji ti mo ni i so ju pe, aheso ni aheso yoo maa je. Kin ni nnkan ti a n pe ni aheso? Oro ti a ko mo hule-hule re, sugbon ti a n gbe kiri, ohun ni Yoruba n pe ni aheso. Ko si ki iru eyi ma ri bee, awa la o tan imole si i. Lotito, ibi kan leeyan ti maa n bere.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Kin ni nnkan ti a n pe ni aheso? Oro ti a ko mo hule-hule re, sugbon ti a n gbe kiri, ohun ni Yoruba n pe ni aheso. Ko si ki iru eyi ma ri bee, awa la o tan imole si i. Lotito, ibi kan leeyan ti maa n bere. A o le bi omo lonii ko dagba lonii, yoo bere lati ibikan naa ni. Bi omo ba to o ni oko, o ye ki a fun un loko ni. Ati pe, bi eeyan ba ri egbe kan to ro wipe itesiwaju rere le ba oun, sugbon ti iru afojusun bee ko ba ri bo se fe, ko si ohun to buru nipa ko te sibomiiran to daju wipe erongba oun yoo ti wa si imuse.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

A o le bi omo lonii ko dagba lonii, yoo bere lati ibikan naa ni. Bi omo ba to o ni oko, o ye ki a fun un loko ni. Ati pe, bi eeyan ba ri egbe kan to ro wipe itesiwaju rere le ba oun, sugbon ti iru afojusun bee ko ba ri bo se fe, ko si ohun to buru nipa ko te sibomiiran to daju wipe erongba oun yoo ti wa si imuse. Sugbon nipa boya ija wa, rara, ko sija pelu enikankan o. ASEJERE: Ni kukuru ede, igbagbo yin ni pe egbe yii lo le mu erongba yin wa simuse? Aare Yemi Olaleye: Bee ni o ASEJERE: Bi e ba wa ri egbe miiran to tun dara ju eyi n ko, se nnkan ti n so ni pe e maa fegbe yii sile, koja lo sibe…. Aare Yemi Olaleye: Rara o!


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Sugbon nipa boya ija wa, rara, ko sija pelu enikankan o. ASEJERE: Ni kukuru ede, igbagbo yin ni pe egbe yii lo le mu erongba yin wa simuse? Aare Yemi Olaleye: Bee ni o ASEJERE: Bi e ba wa ri egbe miiran to tun dara ju eyi n ko, se nnkan ti n so ni pe e maa fegbe yii sile, koja lo sibe…. Aare Yemi Olaleye: Rara o! Ko si egbe miiran to dara ju eyi lo. Ti e ba sakiyesi, ko i ti i si egbe naa to ni eka kaakiri orile-ede Naijiria leekannaa. Egbe yii lo je egbe akoko, ti a dasile, ti a si lomo egbe kaakiri orile-ede nibere pepe.


Awọn agbohunsafẹfẹ ṣedasilẹ ẹgbẹ tuntun

Ko si egbe miiran to dara ju eyi lo. Ti e ba sakiyesi, ko i ti i si egbe naa to ni eka kaakiri orile-ede Naijiria leekannaa. Egbe yii lo je egbe akoko, ti a dasile, ti a si lomo egbe kaakiri orile-ede nibere pepe.


AbdulRahman forukọ kọmiṣanna meji ranṣẹ sileegbimọ aṣofin

Gomina ipinlẹ Kwara, Alaaji AbdulRahman AbdulRazaq ti forukọ awọn eeyan meji ranṣẹ sileegbimọ aṣofin ipinle naa, fun ayẹwo fun ipo kọmiṣanna. Ohun ti a gbọ ni pe orukọ awọn meji ọhun ti gomina fi ranṣẹ ni; Salman Ayinla Jawondo lati ijọba ibilẹ ASA, ati Raymond Ọlaitan lati ijọba ibilẹ Ọyun.


Mo fẹ ki Sanwo-Olu ran wa lọwọ nipa eto isinku ọkọ mi – Evelyn, iyawo TB Joshua

Iyawo olori ijọ Sinagọọgu taa mọ si Synagogue Church Of All Nations, SCOAN, to doloogbe, Arabinrin Evelyn Temitọpẹ Joshua ti bẹ Gomina Babajide Sanwo-Olu ko ba oun da si eto isinku ọkọ oun, to maa waye laipẹ. Arabinrin Evelyn sọrọ yii lonii nilẹ rẹ to wa ninu ṣọọṣi naa ni Ikọtun l’Ekoo. Aya TB Joshua sọ pe iku ọkọ oun jẹ ifẹ Ọlọrun, ko si ohun tenikan le ṣe si i. Ifẹ Oluwa lohun to ṣẹlẹ, ohun gbogbo lakoko wa fun, ko ya mi lẹnu rara. Mo dupẹ fun ohun ti ijọba ipinlẹ Eko n ṣe, mo dupẹ fun oun ti Gomina Sanwo-Olu n ṣe, ṣugbọn mo n fẹ iranlowo ati atilẹyin gomina lasiko isinku to maa waye laipẹ. Ẹkunrẹrẹ iroyin yii n bọ lọna


“Omugọ lawọn eeyan n pe mi, nigba ti wọn gbọ pe mo da owo ti mo ri he lọja pada”

Sam Akinrole Gbogbo nnkan teeyan ba mọ ọn ṣe laye yii, ko ṣaa maa se daadaa, ati rere ati ibi ko seyi ti ko si ẹsan fun ninu rẹ, ohun to si tun dun un gbọ seti ni pe ile aye yii gan an ni oluwa rẹ yoo ti gba ere iṣẹ to ba ṣe, iba ṣe rere abi odikeji rẹ. Ohun to ṣẹlẹ si ọmọkunrin kan torukọ rẹ n jẹ Sodiq Odunlami niyẹn, alapata lọmọkunrin naa, iṣẹ ẹran lo n ṣe lodo ẹran to wa ni Kara ni ojuna Mọwe Ibafo, nipinlẹ Ogun. Owo nla kan lọmọkunrin naa ri he lodo ẹran, ko si beṣu bẹgba ṣe lo da owo naa pada fẹni to ni i, koda ko tiẹ jẹ kilẹ ta si i rara, ki ero mi in ma ba a wọ ọ. Awọn oṣiṣẹ ileewe aladaani kan ni wọn lọọ ra ọja ninu odo ẹran naa, owo nla ti wọn gbe dani lo jabọ lọwọ wọn, awọn ko si mọ pe owo naa ti jabọ lọwọ awọn. Ohun taa gbọ ni pe ẹgbẹrun lọna ogun ni owo yii fi din ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun naira, iyẹn ni pe N280,000. Ọrinlelugba naira yii, N280,000 ni Sodiq ri he nigba to jabọ lọwọ awọn oṣiṣẹ yii. Kia ko ṣe meni ṣe meji, o lọ sibi towo ọhun jabọ si, ko tiẹ jẹ kọwọ awọn ọmọ buruku inu odo ẹran tẹ ọwọ naa, kia lo lọ sibẹ, to si mu owo naa, to si tọju ẹ pamọ.


Ohun taa gbọ ni pe ẹgbẹrun lọna ogun ni owo yii fi din ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun naira, iyẹn ni pe N280,000. Ọrinlelugba naira yii, N280,000 ni Sodiq ri he nigba to jabọ lọwọ awọn oṣiṣẹ yii. Kia ko ṣe meni ṣe meji, o lọ sibi towo ọhun jabọ si, ko tiẹ jẹ kọwọ awọn ọmọ buruku inu odo ẹran tẹ ọwọ naa, kia lo lọ sibẹ, to si mu owo naa, to si tọju ẹ pamọ. Nigba tawọn oṣiṣẹ yii de ibi ti wọn ti fẹẹ raja, ni wọn ba bẹrẹ si i wa owo naa. Ẹ jẹ ka sọ fun yin pe wọn ran wọn niṣẹ ni o. Bi wọn ti de ibi ti wọn ti fẹẹ raja ni wọn ba bẹrẹ si i wa owo naa, nigba ti Sodiq ri i pe wọn ti n wa a, lo ba sunmọ wọn, o si gbe owo naa le wọn lọwọ, o ni; “Ẹ gba, owo ti ẹ n wa ree.” Ọrọ yii ya awọn oṣiṣẹ yii lẹnu, ni wọn ba bẹrẹ si i ṣadura fun un. Ohun ti ọmọkunrin yii ṣe jọ awọn to ṣe e fun loju, paapaa laye ti ọda wa kaakiri agbaye, paapaa ọda owo.


Nigba tawọn oṣiṣẹ yii de ibi ti wọn ti fẹẹ raja, ni wọn ba bẹrẹ si i wa owo naa. Ẹ jẹ ka sọ fun yin pe wọn ran wọn niṣẹ ni o. Bi wọn ti de ibi ti wọn ti fẹẹ raja ni wọn ba bẹrẹ si i wa owo naa, nigba ti Sodiq ri i pe wọn ti n wa a, lo ba sunmọ wọn, o si gbe owo naa le wọn lọwọ, o ni; “Ẹ gba, owo ti ẹ n wa ree.” Ọrọ yii ya awọn oṣiṣẹ yii lẹnu, ni wọn ba bẹrẹ si i ṣadura fun un. Ohun ti ọmọkunrin yii ṣe jọ awọn to ṣe e fun loju, paapaa laye ti ọda wa kaakiri agbaye, paapaa ọda owo. Eyi lo mu ki awọn adari ileewe naa, iyẹn ileewe Jextoban Secondary School, fi da ọmọkunrin naa lọla, wọn pe e sileeṣẹ wọn, loju awọn ọmọleewe wọn ni wọn si ti da ọmọkunrin naa lọla, wọn ni awokọṣe ni, ẹni to ṣe e mu yangan lawujọ ni, ẹkọ nla lo si jẹ fawọn ọmọleewe awọn. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ, Sodiq ni, ile loun ti ba iwa rere toun hu naa, ohun toun si fi n kọ awọn ọmọ oun obinrin mejeeji toun ti bi niyẹn, pe ki wọn maa ṣe daadaa, tori o lere pupọ. Ọmọbibi ilu Abẹokuta naa tun sọ pe loootọ oun ko sọ fẹnikẹni nigba ti kinni naa kọkọ ṣẹlẹ, ṣugbọn lẹyin iṣẹlẹ naa toun da owo pada loun ṣẹṣẹ wa sọ fun wọn, ọpọ awọn toun si fọrọ naa lọ ni wọn n pe oun lomugọ, ṣugbọn oun ko da wọn lohun rara.


Eyi lo mu ki awọn adari ileewe naa, iyẹn ileewe Jextoban Secondary School, fi da ọmọkunrin naa lọla, wọn pe e sileeṣẹ wọn, loju awọn ọmọleewe wọn ni wọn si ti da ọmọkunrin naa lọla, wọn ni awokọṣe ni, ẹni to ṣe e mu yangan lawujọ ni, ẹkọ nla lo si jẹ fawọn ọmọleewe awọn. Nigba to n ba akọroyin wa sọrọ, Sodiq ni, ile loun ti ba iwa rere toun hu naa, ohun toun si fi n kọ awọn ọmọ oun obinrin mejeeji toun ti bi niyẹn, pe ki wọn maa ṣe daadaa, tori o lere pupọ. Ọmọbibi ilu Abẹokuta naa tun sọ pe loootọ oun ko sọ fẹnikẹni nigba ti kinni naa kọkọ ṣẹlẹ, ṣugbọn lẹyin iṣẹlẹ naa toun da owo pada loun ṣẹṣẹ wa sọ fun wọn, ọpọ awọn toun si fọrọ naa lọ ni wọn n pe oun lomugọ, ṣugbọn oun ko da wọn lohun rara. “Iru eleyii ko ṣẹlẹ si mi ri o, ṣe ni wọn n pe mi lomugọ nigba ti mo sọ fun wọn, ṣugbọn emi o da wọn lohun, o ti le lọdun mẹjọ ti mo ti wa lodo ẹran yii, bi wọn bu mi ju bẹẹ lọ, ko si nnkan ti mo le ṣe si, mo ti fọ ara mi mọ, mo si tun le ṣe iru ẹ to ba tun ṣẹlẹ lọjọ iwaju, ootọ lere.” Oriṣiiriṣii ẹbun ni wọn fi ta ọmọkunrin ẹlẹran yii lọrẹ nigba ti wọn pe e wa sibi ti wọn ti dupẹ lọwọ rẹ, awọn oludari ileewe naa fun un lowo, bẹẹ ni wọn tun fun loniruuru ẹbun, lati fi ṣe koriya fun iwa ododo to hu naa.


“Iru eleyii ko ṣẹlẹ si mi ri o, ṣe ni wọn n pe mi lomugọ nigba ti mo sọ fun wọn, ṣugbọn emi o da wọn lohun, o ti le lọdun mẹjọ ti mo ti wa lodo ẹran yii, bi wọn bu mi ju bẹẹ lọ, ko si nnkan ti mo le ṣe si, mo ti fọ ara mi mọ, mo si tun le ṣe iru ẹ to ba tun ṣẹlẹ lọjọ iwaju, ootọ lere.” Oriṣiiriṣii ẹbun ni wọn fi ta ọmọkunrin ẹlẹran yii lọrẹ nigba ti wọn pe e wa sibi ti wọn ti dupẹ lọwọ rẹ, awọn oludari ileewe naa fun un lowo, bẹẹ ni wọn tun fun loniruuru ẹbun, lati fi ṣe koriya fun iwa ododo to hu naa.


Ọlọrun nikan lo le tu mi ninu – Evelyn, iyawo TB Joshua

Evelyn Temitọpe Joshua, aya Oloogbe Pasitọ Temitọpe Balogun Joshua, olori ileejọsin Sinagọọgu, ti wọn n pe ni Synagogue Church of All Nations, SCOAN, ti sọrọ nipa iku ọkọ rẹ, Wolii Temitope Joshua. Aaro ọjọ Sannde oni, ni nnkan bii aago meta oru la gbọ pe Temitọpẹ, tawọn eeyan n pe ni TB Joshua jade laye. Ohun taa gbọ ni pe, ọkunrin naa ṣe isin di oru naa, ko too di pe o sọ fun awọn ọmọ ijọ rẹ pe oun n bọ, nitori ara rẹ n ṣe bakan. Ṣugbọn, nigba ti wọn reti baba ko de, ti ko de, ni wọn wa a lọ sinu yara rẹ. Igba ti wọn de inu yara Joshua ni wọn ba ojiṣẹ Ọlọrun to maa n sọ asọtẹlẹ naa ni ipo ti ko dara, kia ni wọn gbe e lọ si ọsibitu, ṣugbọn ẹlẹmi ti gba a ki wọn too gbe e debe. Ni bayii, iyawo rẹ ti sọ pe Ọlọrun nikan lo le tu oun ninu lori ọrọ iku baale oun yii, nitrori ẹni to sun mọ oun gidigidi ni.


Ṣugbọn, nigba ti wọn reti baba ko de, ti ko de, ni wọn wa a lọ sinu yara rẹ. Igba ti wọn de inu yara Joshua ni wọn ba ojiṣẹ Ọlọrun to maa n sọ asọtẹlẹ naa ni ipo ti ko dara, kia ni wọn gbe e lọ si ọsibitu, ṣugbọn ẹlẹmi ti gba a ki wọn too gbe e debe. Ni bayii, iyawo rẹ ti sọ pe Ọlọrun nikan lo le tu oun ninu lori ọrọ iku baale oun yii, nitrori ẹni to sun mọ oun gidigidi ni. O ni; teeyan ba padanu ololufẹ rẹ, ohun teeyan le ṣe naa ni keeyan sinmi le Ọlọrun, ko si fẹsẹ rẹ mulẹ ninu rẹ. O ni, eyi nikan nireti oun. Lati aarọ naa lawọn eeyan ti n fi ọrọ ibanikẹdun wọn ranṣẹ, kaakiri agbaye.


O ni; teeyan ba padanu ololufẹ rẹ, ohun teeyan le ṣe naa ni keeyan sinmi le Ọlọrun, ko si fẹsẹ rẹ mulẹ ninu rẹ. O ni, eyi nikan nireti oun. Lati aarọ naa lawọn eeyan ti n fi ọrọ ibanikẹdun wọn ranṣẹ, kaakiri agbaye. Bẹẹ lawọn ọmọ ijọ rẹ naa si n fi ẹdun ọkan wọn han. Ọpọlọpọ wọn ni wọn ni nnkan ribiribi lati sọ nipa ọkunrin ọmọ ilu Arigidi naa nipinlẹ Ondo.


Bẹẹ lawọn ọmọ ijọ rẹ naa si n fi ẹdun ọkan wọn han. Ọpọlọpọ wọn ni wọn ni nnkan ribiribi lati sọ nipa ọkunrin ọmọ ilu Arigidi naa nipinlẹ Ondo.


Alaafin Ọyọ sọrọ lori ohun to ṣẹlẹ n’Igangan

Alaafin of Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi III, ti koro oju si bi awọn ẹni ibi kan ṣe ba ọpọ dukia jẹ niluu Igangan ti wọn si tun pa ọpọlọpọ eeyan niluu ọhun. Ṣadeede la gbọ pe awọn janduku yabo ilu Igangan ti wọn si paayan rẹpẹtẹ, ti wọn si tun ba ọpọ dukia jẹ, ṣugbọn wọn ko ti i ri awọn eeyan ibi to ṣiṣẹ ọhun titi di asiko yii. Aafin Ashi tiluu Igangan wa ninu awọn ibi tawọn ẹni ibi naa kọlu. Ṣugbọn Alaafin ni kikọlu ti awọn eeyan naa kọlu Aafin Ashi fihan pe awọn eeyan naa ti jeewọ, wọn si gbọdọ jẹyan wọn niṣu. Bo ti n ba awọn eeyan ilu naa pẹlu ijọba ipinlẹ Ọyọ kẹdun ohun to ṣẹlẹ, bẹẹ gẹgẹ ni Alaafin gba ijọba nimọran pe ki wọn jẹ ki ajọṣepọ to dan mọran wa laarin awọn agbofinro ati awọn ọba alaye.


Makinde, Fayoṣe, Adeboye tako Buhari lori ọrọ twitter

Gomina Ṣeyi Makinde, ti ipinlẹ Ọyọ, ati Fẹmi Fani Kayọde, ni wọn ti tako igbesẹ ti Aarẹ Buhari gbe lori fifofin de ẹrọ twitter lilo. Ninu atẹjade kan to fi ranṣẹ lọjọ Satide, Makinde ni, o yẹ ki awọn adari wa maa ni suuru, ki wọn ma si jẹ ki itara ohun to n ṣe wọn mu wọn gbe igbesẹ ti ko to, to si tun maa ṣakoba fun awọn araalu. O ni; “Awa gẹgẹ bii aṣaaju, a o gbọdọ jẹ ki itara ohun to n ṣẹlẹ ta wa, o yẹ ka maa huwa agba, ka si maa ro atubọtan ohun taa fẹẹ ṣe, ohun to ṣẹlẹ yii, o ni ipa to ma ko loju awọn orilẹ-ede agbaye, paapaa nipa eto ọrọ aje.” Bakan naa lo sọ pe ọpọ awọn ọdọ ni wọn maa padanu iṣẹ wọn, nipasẹ igbesẹ yii. Pasitọ Enoch Adeboye ni tiẹ, lori ẹrọ ayelujara gbadura fun gbogbo Naijiria, Baba GO gbadura pe ki iji to n ja Naijiria dakẹ rọrọ. Iwọnba ohun to kọ sori twitter rẹ niyẹn. Fẹmi Fani Kayọde naa ni tiẹ bu ẹnu atẹ lu ohun ti Buhari ṣe, o ni igbesẹ naa ko le duro rara.


Pasitọ Enoch Adeboye ni tiẹ, lori ẹrọ ayelujara gbadura fun gbogbo Naijiria, Baba GO gbadura pe ki iji to n ja Naijiria dakẹ rọrọ. Iwọnba ohun to kọ sori twitter rẹ niyẹn. Fẹmi Fani Kayọde naa ni tiẹ bu ẹnu atẹ lu ohun ti Buhari ṣe, o ni igbesẹ naa ko le duro rara. Ohun kan naa si ni Ayọ Fayoṣe, to jẹ gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ sọ.


Ohun kan naa si ni Ayọ Fayoṣe, to jẹ gomina ipinlẹ Ekiti tẹlẹ sọ.


Awọn ọmọ Naijiria fabinu yọ lori twitter ti Buhari gbẹsẹ le

Ọpọ awọn ọmọ Naijiria ni wọn ti fẹhonu wọn han si bi ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari ti fofin de lilo ẹrọ ibaraẹnisọrọ, twitter lanaa, ọjọ Fraide. Ọjọ Fraide ni minisita fun eto iroyin, Alaaji Lai Mohammed kede fifofin de lilo ẹrọ twitter fun gbogbo ọmọ Naijiria, lẹyin ti awọn alaṣẹ ẹrọ naa fofiun de fọnran ati ohun ti Aarẹ Buhari kọ sita nipa gbigbogun ti awọn to ba fẹẹ da wahala silẹ. Ṣe ni ẹrọ twiiter kọkọ yọ atẹranṣẹ ati fọnran naa, ko too di pe wọn yọ orukọ Buhari kuro lara awọn ti wọn lanfaani ati fi nnkan ranṣẹ lori ẹrọ ayelujara. Bi ẹ ba lọ sori twitter bayii, oriṣii ọrọ kobakugbe lawọn araalu n sọ si Aarẹ, atawọn oṣiṣẹ rẹ, fun igbesẹ naa. Ohun ti Aarọ sọ lori fọnran naa ni pe: Ọpọ ninu yin to n ṣiwahu lonii kere, ẹ o mọ ohun to ṣẹlẹ lasiko ogun abẹle, bi ọpọ ẹmi ati dukia ti ṣofo. Ọpọ awa taa wa loju ogun fun ọgbọn ọdun, taa la ogun naa kọja, a o ni gba wọn laaye, sẹria to ba tọ si wọn la maa ṣe fun wọn.” Ohun ti Aarẹ sọ niyẹn.


Ṣeyi Tinubu, ọmọ Aṣiwaju ṣọjọọbi fọmọ ẹ

Ṣeyi Tinubu, ọmọ Aṣiwaju ṣọjọọbi fọmọ ẹ Awọn aworan ti wọn ya nibẹ ree


Eyi ni bi Shekau, olori ogun Boko Haram ṣe gbẹmi ara rẹ

Olori ogun awọn Boko Haram, Abubakar Shekau ti ku o. Iroyin tuntun taa gbọ niyẹn. O ti to igba mẹta ọtọọtọ ti awọn ṣọja ilẹ wa ti kede iku ọmọkunrin yii, ṣugbọn ṣe lo tun n pada yọju sita to n sọ pe ko sẹni to le pa oun ninu awọn jagunjagun ilẹ Naijiria. Gbogbo igba naa lo maa yọju sita toun funra rẹ maa ṣe fidio kan lati kede fun gbogbo eeyan pe oun ṣi wa laye o. Ohun taa gbọ ni pe, irọlẹ ana ọjọ Wẹsde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu karun-un, ọdun yii lọmọkunrin naa gbẹmi ara rẹ, nigba tọwọ awọn jagunjagun agbesunmọmi kan naa, taa mọ si Islamic State West Africa Province (ISWAP) tẹ ẹ. Ẹgbẹ ISWAP yii la gbọ pe wọn lọọ kọlu u ninu igbo Sambisa to farapamọ si lati ọdun yii wa. Wọn jọ wa tẹlẹ naa ni, ko too di pe awọn wọnyi lọọ darapọ mọ ẹgbẹ ISIS, iyẹn ẹgbẹ agbesunmọmi to n ṣakoso ilẹ larubawa lọhun un. Gbogbo igbiyanju wọn lati mu ki Shekau darapọ mọ wọn latigba naa lo jasi pabo. Ati pe gbogbo ọna ti Shekau n gba a ṣiṣẹ tiẹ lodi si igbekalẹ tiwọn, inu wọn ko si dun si awọn iwa abuku ati ọdaju ti ọkunrin naa pẹlu awọn ọmọ ogun rẹ n hu rara.


Wọn jọ wa tẹlẹ naa ni, ko too di pe awọn wọnyi lọọ darapọ mọ ẹgbẹ ISIS, iyẹn ẹgbẹ agbesunmọmi to n ṣakoso ilẹ larubawa lọhun un. Gbogbo igbiyanju wọn lati mu ki Shekau darapọ mọ wọn latigba naa lo jasi pabo. Ati pe gbogbo ọna ti Shekau n gba a ṣiṣẹ tiẹ lodi si igbekalẹ tiwọn, inu wọn ko si dun si awọn iwa abuku ati ọdaju ti ọkunrin naa pẹlu awọn ọmọ ogun rẹ n hu rara. Wọn lo tako ẹsin Islam ati igbekalẹ awọn. Ọdun 2016 ni ẹgbẹ ISWAP ya kuro lara ẹgbẹ Boko Haram ti Shekau n ṣakoso rẹ, latigba naa ni wọn si ti n wa ọkunrin naa lati mu, ki wọn da sẹria fun un, tori to kọ lati darapọ mọ wọn, ati pe wọn koriira ọna to n gba ṣe igbesunmọmi rẹ, to kan n pa awọn eeyan nipakupa, paapaa awọn musulumi, eyi si tako igbekalẹ ẹgbẹ ISWAP. Bakan naa la gbọ pe o pẹ tẹgbẹ ISWAP yii ti n lepa ẹmi rẹ, ṣugbọn wọn ko mọ ibi ti ọmọkunrin ọdaju naa wa, nigba to ya ni wọn bẹrẹ si i lo awọn irinṣẹ kan, irinṣẹ yii lo tọka wọn sibi ti Shekau farapamọ si.


Wọn lo tako ẹsin Islam ati igbekalẹ awọn. Ọdun 2016 ni ẹgbẹ ISWAP ya kuro lara ẹgbẹ Boko Haram ti Shekau n ṣakoso rẹ, latigba naa ni wọn si ti n wa ọkunrin naa lati mu, ki wọn da sẹria fun un, tori to kọ lati darapọ mọ wọn, ati pe wọn koriira ọna to n gba ṣe igbesunmọmi rẹ, to kan n pa awọn eeyan nipakupa, paapaa awọn musulumi, eyi si tako igbekalẹ ẹgbẹ ISWAP. Bakan naa la gbọ pe o pẹ tẹgbẹ ISWAP yii ti n lepa ẹmi rẹ, ṣugbọn wọn ko mọ ibi ti ọmọkunrin ọdaju naa wa, nigba to ya ni wọn bẹrẹ si i lo awọn irinṣẹ kan, irinṣẹ yii lo tọka wọn sibi ti Shekau farapamọ si. Bi wọn si ti debẹ, ni wọn koju awọn jagunjagun rẹ, awọn mejeji fija pẹẹta, wọn si bẹrẹ si i yinbọn fun ara wọn ni kosẹ-kosẹ. Gbogbo awọn ẹṣọ alaabo Shekau ni wọn yinbọn fun, ti wọn si faragbọta ninu ija naa. Lẹyin ti ọwọ tẹ Shekau tan ni Shekau sọrẹnda, lo ba ni ki wọn ṣe oun jẹjẹ.


Bi wọn si ti debẹ, ni wọn koju awọn jagunjagun rẹ, awọn mejeji fija pẹẹta, wọn si bẹrẹ si i yinbọn fun ara wọn ni kosẹ-kosẹ. Gbogbo awọn ẹṣọ alaabo Shekau ni wọn yinbọn fun, ti wọn si faragbọta ninu ija naa. Lẹyin ti ọwọ tẹ Shekau tan ni Shekau sọrẹnda, lo ba ni ki wọn ṣe oun jẹjẹ. Lojuẹsẹ si ni idunadura ti bẹrẹ laarin wọn, ipade ọhun gun, o pẹ ki wọn too ri ọrọ wọn yanju. Ṣugbọn ohun taa gbọ ni pe wọn ni ki Shekau yọnda agbara rẹ, ko si ni ki awọn ẹṣọ alaabo atawọn jagunjagun rẹ darapọ mọ ẹgbẹ ISWAP, eyi la gbọ pe ko tẹ ọmọkunrin ọdaju naa lọrun. Ṣe ohun tawọn jagunjagun ISWAP n reti tẹlẹ ni pe ko tọwọ bọwe pe oun ko ṣe Boko Haram mọ, ṣugbọn awọn eeyan naa ko mọ pe Shekau ti tọju bọmbu sara.