Awọn to fẹẹ gba gareeji lo fa ijaagboro to ṣẹlẹ l’Ọbalende-Jimoh

Faith Adebọla, Eko Inu idarudapọ lawọn eeyan agbegbe Ọbalende ji si laaarọ kutu Ọjọbọ, Tọsidee yii, pẹlu bi iro ibọn ṣe n dun lakọlakọ, tawọn ero to fẹẹ lọọ wọ mọto atawọn to n lọ ṣenu ọrọ aje wọn ni lati sa asala fẹmi-in wọn. Ko kọkọ sẹni to mọ ohun to fa laasigbo ati idarudapọ ọhun, tawọn eeyan bẹrẹ si i sa kijokijo loke ati isalẹ biriiji Ọbalende, ṣugbọn Ọgbẹni Jimọh Buhari to jẹ agbẹnusọ fun alaga ẹgbẹ onimọto NURTW, Musiliu Ayinde Akinsanya (MC Oluọmọ), sọ f’ALAROYE pe ija laarin awọn ẹgbẹ onimọto meji nija ọhun, o lawọn ẹgbẹ keji to fẹẹ gba gareeji Ọbalende mọ awọn lọwọ lo da wahala silẹ. Jimọh ni ẹgbẹ onimọto mẹta lo wa nipinlẹ Eko, ṣugbọn meji lo gbawaju ninu wọn, iyẹn National Union of Road Transport Workers (National) tawọn oṣiṣẹ wọn maa n wọ ẹwu funfun pẹlu ṣokoto olomi ewe. Ẹgbẹ keji ni Road Employers’ Association of Nigeria (Road) tawọn oṣiṣẹ wọn maa n wọṣọ yẹlo. O ni ẹgbẹ mejeeji ti pin gbogbo gareeji ọkọ nipinlẹ naa laarin ara wọn, kaluku lo si ti mọ gareeji ti iṣakoso rẹ de ateyi ti ko de. O ni lati bii ọsẹ kan sẹyin lawọn ọmọ ẹgbe Road ti n ṣakọlu sawọn oṣiṣẹ National ti wọn n ṣakoso gareeji Ọbalende, wọn lawọn fẹẹ gba gareeji naa mọ wọn lọwọ, ara akọlu naa leyi to waye laaarọ Ọjọbọ yii.


Ẹgbẹ keji ni Road Employers’ Association of Nigeria (Road) tawọn oṣiṣẹ wọn maa n wọṣọ yẹlo. O ni ẹgbẹ mejeeji ti pin gbogbo gareeji ọkọ nipinlẹ naa laarin ara wọn, kaluku lo si ti mọ gareeji ti iṣakoso rẹ de ateyi ti ko de. O ni lati bii ọsẹ kan sẹyin lawọn ọmọ ẹgbe Road ti n ṣakọlu sawọn oṣiṣẹ National ti wọn n ṣakoso gareeji Ọbalende, wọn lawọn fẹẹ gba gareeji naa mọ wọn lọwọ, ara akọlu naa leyi to waye laaarọ Ọjọbọ yii. A gbọ pe wahala naa fa sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ gidi fawọn onimọto pẹlu bawọn awakọ kan ati ero ṣe fi mọto wọn silẹ loju popo, ti wọn si sa asala fẹmii wọn. Alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa, Olumuyiwa Adejọbi, fidi ọrọ yii mulẹ ninu ọrọ to kọ sori atẹ Wasaapu rẹ, o lọwọ awọn ọlopaa ti tẹ janduku meji, awọn bii mẹrin lo ṣeṣe ti wọn gbe lọọ sileewosan, awọn si ti bomi pana rogbodiyan naa, awọn eeyan ti n lọ sẹnu ọrọ-aje wọn lai si wahala kan. O lawọn agbofinro ti wa nitosi lati fi pampẹ ofin mu ẹnikẹni to ba fẹẹ da omi alaafia ilu naa ru. Akoroyin wa pe alaga ẹgbẹ Road, Alaaji Musa Mohammed, lori aago rẹ lati gbọ alaye wọn lori iṣẹlẹ yii, ṣugbọn wọn ko gbe ipe naa titi ta a fi ko iroyin yii jọ.


A gbọ pe wahala naa fa sun-kẹrẹ fa-kẹrẹ gidi fawọn onimọto pẹlu bawọn awakọ kan ati ero ṣe fi mọto wọn silẹ loju popo, ti wọn si sa asala fẹmii wọn. Alukoro fun ileeṣẹ ọlọpaa, Olumuyiwa Adejọbi, fidi ọrọ yii mulẹ ninu ọrọ to kọ sori atẹ Wasaapu rẹ, o lọwọ awọn ọlopaa ti tẹ janduku meji, awọn bii mẹrin lo ṣeṣe ti wọn gbe lọọ sileewosan, awọn si ti bomi pana rogbodiyan naa, awọn eeyan ti n lọ sẹnu ọrọ-aje wọn lai si wahala kan. O lawọn agbofinro ti wa nitosi lati fi pampẹ ofin mu ẹnikẹni to ba fẹẹ da omi alaafia ilu naa ru. Akoroyin wa pe alaga ẹgbẹ Road, Alaaji Musa Mohammed, lori aago rẹ lati gbọ alaye wọn lori iṣẹlẹ yii, ṣugbọn wọn ko gbe ipe naa titi ta a fi ko iroyin yii jọ.


Ijọba ko ni i faaye gba ẹnikẹni lati ṣe iwọde kankan ni Too-Geeti Lẹkki-Lai Muhammed

Minisita fun eto iroyin nilẹ wa, Alaaji Lai Muhammed, ti sọ pe ijọba ko ni i faaye gba iwọde ti awọn ọdọ kan n sọ pe awọn yoo kora awọn jọ lati ṣe ni Too-Geet Lẹkki, nipinlẹ Eko, gẹgẹ bo ṣe waye lọjọsi. LaI Muhammed ni yatọ si pe Lẹkki yii ki i ṣe ibi ti awọn eeyan le maa pejọ si lati ṣe iwọde nitori pe ki i ṣe ohun to wa fun niyẹn, ijọba ko tun ni i laju rẹ siẹ ki awọn kan tun maa da ilu ru. O sọrọ naa niluu Abuja, lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ nipa iwọde ti awọn ọdọ kan tun n sọ pe awọn fẹẹ gun le ni ọjọ Abamẹta,Satide, opin ọsẹ yii. Ọkunrin naa ni bo tilẹ jẹ pe o wa ninu ofin ilẹ wa pe awọn eeyan le fi ẹhonu wọn han, sibẹ, wọn gbọdọ ṣe e nibi ti ijọba fọwọ si fun wọn lati ṣe e, nitori Lẹkki ki i ṣe ile ifẹhonu han. Bẹẹ lo ni awọn agbofinro yoo wa larọọwọto lati ri i pe ko si ifẹhonu han to tun le fa wahala tabi ijamba ati ifi dukia ṣofo to waye lọjọsi. Ṣugbọn pẹlu ikilọ yii, awọn ẹgbẹ ti wọn fẹẹ ṣewọde Lẹkki yii ni ko si iru idunkooko tabi ihalẹ ijọba to le mu ki awọn ma ṣe iwọde ni Satide yii.


Ọkunrin naa ni bo tilẹ jẹ pe o wa ninu ofin ilẹ wa pe awọn eeyan le fi ẹhonu wọn han, sibẹ, wọn gbọdọ ṣe e nibi ti ijọba fọwọ si fun wọn lati ṣe e, nitori Lẹkki ki i ṣe ile ifẹhonu han. Bẹẹ lo ni awọn agbofinro yoo wa larọọwọto lati ri i pe ko si ifẹhonu han to tun le fa wahala tabi ijamba ati ifi dukia ṣofo to waye lọjọsi. Ṣugbọn pẹlu ikilọ yii, awọn ẹgbẹ ti wọn fẹẹ ṣewọde Lẹkki yii ni ko si iru idunkooko tabi ihalẹ ijọba to le mu ki awọn ma ṣe iwọde ni Satide yii. Bakan naa ni Gomina Babajide Sanwo-Olu kilọ pe ko gbọdọ si iwọde kankan, bẹẹ ni ẹnikẹni ko gbọdọ gun le ohun ti yoo da alaafia ipinlẹ Eko ru tabi ti yoo tun mu wọn ni iru iriri ti wọn ni ninu oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, nibi ti ọpọ ile, dukia ati ẹmi ti ṣofo lori ifẹhonu han ta ko SARS. Ọjọ Abamẹta yii ni awọn eeyan n duro de lati mọ boya ọrọ Lai Muhammed ni yoo ṣẹ ni abi ti awọn ọdọ to fẹẹ ṣewọde.


Bakan naa ni Gomina Babajide Sanwo-Olu kilọ pe ko gbọdọ si iwọde kankan, bẹẹ ni ẹnikẹni ko gbọdọ gun le ohun ti yoo da alaafia ipinlẹ Eko ru tabi ti yoo tun mu wọn ni iru iriri ti wọn ni ninu oṣu kẹwaa, ọdun to kọja, nibi ti ọpọ ile, dukia ati ẹmi ti ṣofo lori ifẹhonu han ta ko SARS. Ọjọ Abamẹta yii ni awọn eeyan n duro de lati mọ boya ọrọ Lai Muhammed ni yoo ṣẹ ni abi ti awọn ọdọ to fẹẹ ṣewọde.


Ọwọ ti tẹ Tina, ọmọ lanledi to lu tẹnanti wọn pa tori owo ina n’Ikorodu

Faith Adebọla, Eko Ahamọ ọlọpaa ni ọmọbinrin kan, Tina Essi, wa bayii latari bi wọn ṣe lo fija pẹẹta pẹlu mama ẹni ọdun mọkandinlaaadọta kan, Christiana Akparie, to jẹ ọkan lara awọn ayalegbe mama ẹ, lo ba lu mama onimama pa. Gẹgẹ bo ṣe wa ninu atẹjade kan ti Olumuyiwa Adejọbi, Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, fi ṣọwọ s’ALAROYE, wọn ni iwadii awọn ọlọpaa fihan pe ọrọ owo ina ẹlẹntiriiki ti wọn maa n pin san nile wọn to wa ni Ojule kẹrindinlọgbọn, Opopona Orijamogun, laduugbo Ọrẹyọ, n’Ikorodu, l’Ekoo, lo da wahala silẹ laarin afurasi ọdaran yii ati oloogbe naa. Ọjọ Aiku, Sannde, to kọja lọhun-un ni wọn lọrọ ija ọhun ti kọkọ waye latari bi tẹnanti oloogbe yii ṣe ṣaroye pe ojooro wa ninu bi wọn ṣe n pin owo ina naa ati bi wọn ṣe n gba a, o ni aparo kan ko ga ju ọkan lọ lo yẹ ki wọn fọrọ owo ina naa ṣe, bẹẹ ile kan naa yii loun atọmọ tiyaa rẹ kọle ọhun jọ n gbe. Wọn ni ọrọ yii ni wọn fa, ti wọn sọ ọ di ran-n-to mọra wọn lọwọ, nija ba bẹ silẹ laarin Tina ati Christiana, awọn mejeeji si wọya ija. Ṣugbọn Tina ṣi san-an-gun daadaa, wọn lo lu mama naa lalubami, kawọn alajọgbele atawọn aladuugbo to ku too le la wọn. Wọn ni latọjọ naa ni oloogbe yii ti n lọgun pe ara n ro oun, wọn ti kọkọ gbe e lọ sọsibitu, wọn tun da a pada wale, o si n lo oogun aparora lojoojumọ, ṣugbọn irora ta ku, ko lọ. Laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, ni wọn tun fẹẹ gbe mama naa lọ sọsibitu Jẹnẹra Ikorodu pe ki wọn tun ba wọn wo o, ṣugbọn wọn loju ọna ni wọn wa ti mama naa fi dakẹ, lo ba ṣe bẹẹ dagbere faye.


Ṣugbọn Tina ṣi san-an-gun daadaa, wọn lo lu mama naa lalubami, kawọn alajọgbele atawọn aladuugbo to ku too le la wọn. Wọn ni latọjọ naa ni oloogbe yii ti n lọgun pe ara n ro oun, wọn ti kọkọ gbe e lọ sọsibitu, wọn tun da a pada wale, o si n lo oogun aparora lojoojumọ, ṣugbọn irora ta ku, ko lọ. Laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, ni wọn tun fẹẹ gbe mama naa lọ sọsibitu Jẹnẹra Ikorodu pe ki wọn tun ba wọn wo o, ṣugbọn wọn loju ọna ni wọn wa ti mama naa fi dakẹ, lo ba ṣe bẹẹ dagbere faye. Igba tọrọ si ti ja siku, awọn aladuugbo ko le sin in lokuu oru mọ, ni wọn ba fi iṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa tẹsan Ikorodu leti, ṣugbọn kawọn ọlọpaa too de, afurasi ọdaran yii ti fẹsẹ fẹ ẹ, lo ba di pe wọn bẹrẹ si i wa a, ko si pẹ tọwọ fi ba a lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Akata awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, lo wa bayii, ibẹ lo ti n dahun awọn ibeere ti wọn n bi i, o si ti n ṣalaye ara ẹ fun wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, CP Hakeem Odumosu, lawọn ti n to iwe ẹsun ẹ jọ, gbara ti iwadii ba ti pari lawọn maa tete taari ẹ siwaju adajọ, ko le lọọ ṣalaye bi ẹmi iya oniyaa to yale gbe lọwọ mọmi ẹ ṣe tọwọ ẹ bọ.


Igba tọrọ si ti ja siku, awọn aladuugbo ko le sin in lokuu oru mọ, ni wọn ba fi iṣẹlẹ ọhun to awọn ọlọpaa tẹsan Ikorodu leti, ṣugbọn kawọn ọlọpaa too de, afurasi ọdaran yii ti fẹsẹ fẹ ẹ, lo ba di pe wọn bẹrẹ si i wa a, ko si pẹ tọwọ fi ba a lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii. Akata awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ni Panti, Yaba, lo wa bayii, ibẹ lo ti n dahun awọn ibeere ti wọn n bi i, o si ti n ṣalaye ara ẹ fun wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, CP Hakeem Odumosu, lawọn ti n to iwe ẹsun ẹ jọ, gbara ti iwadii ba ti pari lawọn maa tete taari ẹ siwaju adajọ, ko le lọọ ṣalaye bi ẹmi iya oniyaa to yale gbe lọwọ mọmi ẹ ṣe tọwọ ẹ bọ.


Ọlọpaa ti mu awọn Fulani to pa Alaaja Sherifat, ọga ileepo l’Ayetẹ

Ọlawale Ajao, Ibadan O kere tan, ọwọ awọn agbofinro ti tẹ marundinlogoji (35) ninu awọn afurasi ọdaran to n da awọn ara ipinlẹ Ọyọ láàmú. Mọkanla ninu wọn lawọn oluwadii fura sí pe o yinbọn pa Alhaja Sherifat, iya to ni ileepo kan ti wọn n pe ni Subawah Filling Station, niluu Idere, nipinlẹ Ọyọ. Ṣaaju lawọn ọdaju eeyan yii ti kọkọ yinbọn pa awọn ọmọde méjì kan, Babatunde Ọmọwumi ati Toriọla Kudiratu, nibi ti wọn duro sí nitosi ileepo yii. Lẹyin naa ni wọn wọ Alhaja Sherifat, ẹni to nileepo naa lọ sinu igbo, nitosi ileepo ẹ ọhun, nibi ti wọn pada yinbọn pa a si. Nigba to n ṣafihan awọn afurasi ọdaran naa fawọn oniroyin n’Ibadan, ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Ngozi Ọnadeko, sọ pe AK 47, iru ibọn tawọn ọlọpaa maa n lo pelu ibọn ilewọ kan, ati ada tawọn ọdaju eeyan naa fi n dá awọn eeyan loro lawọn agbofinro ka mọ wọn lọwọ, ti wọn sì ti gba lọwọ wọn. CP Onadeko ṣalaye pe “Ohun tá a kọkọ ṣe nigba ti wọn fi iṣẹlẹ yẹn to wa leti ni pe awọn eeyan mi (ọlọpaa) kọkọ gbe awọn oku mẹtẹẹta lọ sí moṣuari ka tóo bẹrẹ iwadii ijinlẹ lori ẹ lẹsẹkẹsẹ.


Lẹyin naa ni wọn wọ Alhaja Sherifat, ẹni to nileepo naa lọ sinu igbo, nitosi ileepo ẹ ọhun, nibi ti wọn pada yinbọn pa a si. Nigba to n ṣafihan awọn afurasi ọdaran naa fawọn oniroyin n’Ibadan, ọga agba awọn ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ, CP Ngozi Ọnadeko, sọ pe AK 47, iru ibọn tawọn ọlọpaa maa n lo pelu ibọn ilewọ kan, ati ada tawọn ọdaju eeyan naa fi n dá awọn eeyan loro lawọn agbofinro ka mọ wọn lọwọ, ti wọn sì ti gba lọwọ wọn. CP Onadeko ṣalaye pe “Ohun tá a kọkọ ṣe nigba ti wọn fi iṣẹlẹ yẹn to wa leti ni pe awọn eeyan mi (ọlọpaa) kọkọ gbe awọn oku mẹtẹẹta lọ sí moṣuari ka tóo bẹrẹ iwadii ijinlẹ lori ẹ lẹsẹkẹsẹ. “Ninu iwadii wa la ti ri awọn afurasi mẹsan-an mu lori iṣẹlẹ yẹn. A sì rí í pé ọkàn ninu wọn fi síìmù mi-in sinu foonu Alhaja yẹn lati pè awọn eeyan kan. Ẹgbẹrun mejidinlaaadoje (N138,000) naira la ka mọ awọn afurasi ọdaran yẹn lọwọ. Ni kete ti awọn agbofinro ba ti pari iwadii wọn ni wọn yoo gbe awọn afurasi ọdaran naa lọ si kootu gẹgẹ bi ọga agba awọn ọlọpaa ṣe fìdí ẹ mulẹ.


“Ninu iwadii wa la ti ri awọn afurasi mẹsan-an mu lori iṣẹlẹ yẹn. A sì rí í pé ọkàn ninu wọn fi síìmù mi-in sinu foonu Alhaja yẹn lati pè awọn eeyan kan. Ẹgbẹrun mejidinlaaadoje (N138,000) naira la ka mọ awọn afurasi ọdaran yẹn lọwọ. Ni kete ti awọn agbofinro ba ti pari iwadii wọn ni wọn yoo gbe awọn afurasi ọdaran naa lọ si kootu gẹgẹ bi ọga agba awọn ọlọpaa ṣe fìdí ẹ mulẹ.


Lasiko tawọn to ji mi gbe sun lọ fọnfọn ni mo sa mọ wọn lọwọ loruganjọ- Atẹrẹ

Stephen Ajagbe, Ilorin Baale ile ẹni ọdun mẹrindinlaaadọta, Alhaji Musa Garba Atẹrẹ, tawọn ajinigbe ji gbe lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, lọna Ogundele si Madi, nijọba ibilẹ Ilọrin West, ti mori bọ ni ibuba awọn to ji i gbe l’Ọjọruu, Wẹsidee, lai san kọbo fun wọn. Atẹrẹ lawọn ajinigbe tiye wọn n lọ bii mẹfa dena de lasiko toun ati iyawo rẹ n gbe ọmọbinrin rẹ kan to n ṣaisan lọ sileewosan jẹnẹra niluu Ilọrin, fun itọju. Lẹyin ti wọn gbe e lọ ni wọn kan si mọlẹbi rẹ lati beere fun miliọnu lọna ọgbọn naira. Nigba to n ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣe ṣẹlẹ, ọkunrin tori ko yọ naa ni ibọn lawọn ajinigbe naa na soun atawọn to jọ wa ninu ọkọ lọjọ yii. O ni wọn so okun nla kan bii eyi ti wọn fi n so maaluu mọ oun lọwọ, wọn si wọ oun tuurutu wọnu igbo lọ. O ni o ku diẹ kawọn kọja titi marosẹ Oko-Olowo lawọn pade wọn, oun tiẹ kọkọ ro pe fijilante ni wọn, afigba ti wọn wọ oun bọ silẹ ninu ọkọ.


Nigba to n ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣe ṣẹlẹ, ọkunrin tori ko yọ naa ni ibọn lawọn ajinigbe naa na soun atawọn to jọ wa ninu ọkọ lọjọ yii. O ni wọn so okun nla kan bii eyi ti wọn fi n so maaluu mọ oun lọwọ, wọn si wọ oun tuurutu wọnu igbo lọ. O ni o ku diẹ kawọn kọja titi marosẹ Oko-Olowo lawọn pade wọn, oun tiẹ kọkọ ro pe fijilante ni wọn, afigba ti wọn wọ oun bọ silẹ ninu ọkọ. O ni bi wọn ṣe mu oun lọ ni wọn n wo kaakiri tifura-tifura. Odo Moro lawọn gba titi tawọn fi de agbegbe kan ninu igbo, nibi ti ebi ti n pa wọn. Atẹrẹ tẹsiwaju pe wọn ran meji ninu wọn lati lọọ ra ounjẹ nigboro ilu Oko-Olowo, awọn mẹrin si duro lati maa ṣọ oun.


O ni bi wọn ṣe mu oun lọ ni wọn n wo kaakiri tifura-tifura. Odo Moro lawọn gba titi tawọn fi de agbegbe kan ninu igbo, nibi ti ebi ti n pa wọn. Atẹrẹ tẹsiwaju pe wọn ran meji ninu wọn lati lọọ ra ounjẹ nigboro ilu Oko-Olowo, awọn mẹrin si duro lati maa ṣọ oun. O ni gbogbo ounjẹ ti wọn fun oun, oun ko jẹ ẹ, omi lasan loun n mu. Wọn kilọ foun pe toun ba gbiyanju lati sa lọ, awọn maa pa oun. “Lẹyin bii iṣẹju diẹ tawọn to lọọ ra ounjẹ lọ, mẹta lara awọn mẹrin to n ṣọ mi sun lọ, ẹni kẹrin jokoo ti foonu mi, o n tẹ ẹ. Nigba to ya ni ikẹrin naa bẹrẹ si i sun.


O ni gbogbo ounjẹ ti wọn fun oun, oun ko jẹ ẹ, omi lasan loun n mu. Wọn kilọ foun pe toun ba gbiyanju lati sa lọ, awọn maa pa oun. “Lẹyin bii iṣẹju diẹ tawọn to lọọ ra ounjẹ lọ, mẹta lara awọn mẹrin to n ṣọ mi sun lọ, ẹni kẹrin jokoo ti foonu mi, o n tẹ ẹ. Nigba to ya ni ikẹrin naa bẹrẹ si i sun. Bi mo ṣe ri i pe wọn ti sun wọra, ti mo n gbọ bi wọn ṣe n han-an-run, bi mo ṣe ro o lọkan mi pe anfaani ree lati sa lọ niyẹn.” O ni pẹlu adura toun n fi ọkan gba loun fi dide. Boun ṣe ṣakiyesi pe okun ti wọn fi de oun lẹsẹ ti tu niyẹn. O ni ṣugbọn eyi ti wọn fi de ọwọ oun le gidi gan-an, oun pada gbiyanju, oun si tu u. O ṣalaye pe aarin igbo loun tọ laarin oru titi toun fi jade si abule kan ti wọn n pe ni Gaa Olobi.


Bi mo ṣe ri i pe wọn ti sun wọra, ti mo n gbọ bi wọn ṣe n han-an-run, bi mo ṣe ro o lọkan mi pe anfaani ree lati sa lọ niyẹn.” O ni pẹlu adura toun n fi ọkan gba loun fi dide. Boun ṣe ṣakiyesi pe okun ti wọn fi de oun lẹsẹ ti tu niyẹn. O ni ṣugbọn eyi ti wọn fi de ọwọ oun le gidi gan-an, oun pada gbiyanju, oun si tu u. O ṣalaye pe aarin igbo loun tọ laarin oru titi toun fi jade si abule kan ti wọn n pe ni Gaa Olobi. O ni awọn ko san owo kankan fun wọn, lẹyin ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira tawọn n ko lọ si ọsibitu ti wọn gba lọwọ awọn.


O ni awọn ko san owo kankan fun wọn, lẹyin ẹgbẹrun lọna ọgọfa naira tawọn n ko lọ si ọsibitu ti wọn gba lọwọ awọn.


Ẹwọn n run nimu Yusuf o, ọmọ bibi inu ẹ lo binu ju sodo ni Badagry

Faith Adebọla, Eko Eebu ati epe loriṣiiriṣii lawọn eeyan n ṣẹ le baba ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn kan, Fatai Yusuf, ni kootu, pẹlu bile-ẹjọ ṣe paṣẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee yii, pe ki wọn sọ ọ si ahamọ ọgba ẹwọn na. Ẹsun ti wọn fi kan an ni pe o fibinu ju ọmọ bibi inu ẹ ti ko ju ọsẹ mẹfa pere lọ sinu odo, afigba tọmọbinrin naa ku somi. Sannde, ọjọ kẹtadinlọgbọn, ọṣu kejila, ọdun ta a lo kọja yii (2020) ni wọn ni niṣẹlẹ naa waye lagbegbe Badagry, nipinlẹ Eko. Nigba ti wọn n kawe ẹsun rẹ si i leti ni kootu Majisreeti to wa n’Ikẹja, Agbefọba, DSP Nurudeen Thompson, sọ pe ara ọmọ ikoko naa ko ya lọjọ iṣẹlẹ ọhun, ṣugbọn iya rẹ n ṣe ọrọ-aje kara-kata lọwọ ni ṣọọbu rẹ, boya ibinu bi iya ọmọ yii ko ṣe raaye bojuto ọmọ to n ṣojojo yii ni o, boya nnkan mi-in si kọ lu baba naa ni, wọn ni niṣe ni baale ile yii gbe ọmọbinrin naa mọra bii ẹni pe o fẹẹ gbe e lọ sileewosan tabi kẹmiisi (chemist) kan to wa laduugbo wọn, afi bo ṣe jẹ ọna odo adagun Ajanaku, ti ko fi bẹẹ jinna sile wọn lo dori kọ nigba to jade. Wọn lọmọdekunrin kan to jẹ ẹgbọn ìkókó naa tẹle baba wọn, niṣoju ẹ si ni baba naa ṣe sọ ọmọ bibi inu ẹ to gbe dani ọhun sinu odo, bo tilẹ jẹ pe ẹgbọn ọmọ naa bẹ baba wọn pe ko ma ṣe bẹẹ, ko lọọ gbe aburo oun wa, ti baba yii ko si dahun. A gbọ pe nigba to dele, niṣe lo sọ fun iya ọmọ naa pe oun ti gbe ọmọ wọn lọ sọsibitu kan, pe o n gba itọju lọwọ, ṣugbọn ẹgbọn oloogbe lo taṣiiri ohun to ṣẹlẹ, bo ṣe n rojọ lo n sunkun pe baba oun ti pa aburo oun, niya ọmọ naa ba figbe ta, ti wọn si lọọ fọrọ to awọn ọlọpaa leti ni tẹsan Badagry.


Nigba ti wọn n kawe ẹsun rẹ si i leti ni kootu Majisreeti to wa n’Ikẹja, Agbefọba, DSP Nurudeen Thompson, sọ pe ara ọmọ ikoko naa ko ya lọjọ iṣẹlẹ ọhun, ṣugbọn iya rẹ n ṣe ọrọ-aje kara-kata lọwọ ni ṣọọbu rẹ, boya ibinu bi iya ọmọ yii ko ṣe raaye bojuto ọmọ to n ṣojojo yii ni o, boya nnkan mi-in si kọ lu baba naa ni, wọn ni niṣe ni baale ile yii gbe ọmọbinrin naa mọra bii ẹni pe o fẹẹ gbe e lọ sileewosan tabi kẹmiisi (chemist) kan to wa laduugbo wọn, afi bo ṣe jẹ ọna odo adagun Ajanaku, ti ko fi bẹẹ jinna sile wọn lo dori kọ nigba to jade. Wọn lọmọdekunrin kan to jẹ ẹgbọn ìkókó naa tẹle baba wọn, niṣoju ẹ si ni baba naa ṣe sọ ọmọ bibi inu ẹ to gbe dani ọhun sinu odo, bo tilẹ jẹ pe ẹgbọn ọmọ naa bẹ baba wọn pe ko ma ṣe bẹẹ, ko lọọ gbe aburo oun wa, ti baba yii ko si dahun. A gbọ pe nigba to dele, niṣe lo sọ fun iya ọmọ naa pe oun ti gbe ọmọ wọn lọ sọsibitu kan, pe o n gba itọju lọwọ, ṣugbọn ẹgbọn oloogbe lo taṣiiri ohun to ṣẹlẹ, bo ṣe n rojọ lo n sunkun pe baba oun ti pa aburo oun, niya ọmọ naa ba figbe ta, ti wọn si lọọ fọrọ to awọn ọlọpaa leti ni tẹsan Badagry. Ẹsẹkẹsẹ ni wọn ti mu baba apaayan ọhun sọ sakata awọn ọtẹlẹmuyẹ. Atigba naa lawọn ọlọpaa ti n ṣe iwadii loriṣiiriṣii lori iṣẹlẹ aburu naa, abọ iwadii wọn lo gbe afurasi ọdaran yii dewaju adajọ lọjọ Wẹsidee yii. Adajọ Majisreeti naa, Ọgbẹni P. E. Nwaka, ni oun o ti i fẹẹ gbọ alaye kan lẹnu afurasi ọdaran naa, o paṣẹ pe ki wọn ṣi sọ ọ sẹwọn to wa ni Ikoyi titi tawọn maa fi ri imọran gba latọdọ ajọ to n gba adajọ nimọran, DPP.


Ẹsẹkẹsẹ ni wọn ti mu baba apaayan ọhun sọ sakata awọn ọtẹlẹmuyẹ. Atigba naa lawọn ọlọpaa ti n ṣe iwadii loriṣiiriṣii lori iṣẹlẹ aburu naa, abọ iwadii wọn lo gbe afurasi ọdaran yii dewaju adajọ lọjọ Wẹsidee yii. Adajọ Majisreeti naa, Ọgbẹni P. E. Nwaka, ni oun o ti i fẹẹ gbọ alaye kan lẹnu afurasi ọdaran naa, o paṣẹ pe ki wọn ṣi sọ ọ sẹwọn to wa ni Ikoyi titi tawọn maa fi ri imọran gba latọdọ ajọ to n gba adajọ nimọran, DPP. Lẹyin eyi lo sun igbẹjọ si ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji yii.


Lẹyin eyi lo sun igbẹjọ si ọjọ kẹtalelogun, oṣu keji yii.


Ọwọ tẹ ọkọ to fẹẹ ba’yawo rẹ ṣedanwo igbaniwọle awọn olukọ l’Ọṣun

Florence Babaṣọla Ọwọ awọn ikọ Sifu Difẹnsi ti tẹ ọkunrin kan, Adekunle Arẹmu, lori ẹsun pe o fẹẹ ba iyawo rẹ, Oyinade Ṣade, jokoo ṣedanwo igbaniwọle fawọn olukọ tijọba ipinlẹ Ọṣun n ṣe lọwọ. Nibudo idanwo to wa ni CBT Center, ninu ọgba Ileṣa College of Education, Ileṣa, ni aṣiri Arẹmu ti tu l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Bi wọn ṣe fẹẹ bẹrẹ idanwo naa la gbọ pe awọn agbofinro ri i pe aworan ọkunrin naa yatọ si fọto to wa lori iwe pelebe tileeṣẹ to n ri si eto ẹkọ nipinlẹ Ọṣun fun awọn ti wọn waa ṣedanwo naa. Nigba ti wọn si yẹ orukọ to wa nibẹ wo daadaa ni wọn ri i pe orukọ obinrin ni, ki i ṣe ọkunrin. Bayii ni wọn mu un, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, kọmiṣanna feto ẹkọ l’Ọṣun, Họnarebu Fọlọrunṣọ Oladoyin Bamiṣayemi, bu ẹnu atẹ lu iwa ti Arẹmu atiyawo rẹ hu.


Nigba ti wọn si yẹ orukọ to wa nibẹ wo daadaa ni wọn ri i pe orukọ obinrin ni, ki i ṣe ọkunrin. Bayii ni wọn mu un, ti wọn si fa a le ọlọpaa lọwọ. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, kọmiṣanna feto ẹkọ l’Ọṣun, Họnarebu Fọlọrunṣọ Oladoyin Bamiṣayemi, bu ẹnu atẹ lu iwa ti Arẹmu atiyawo rẹ hu. O ni bawo ni ẹni to fẹẹ maa kọ awọn akẹkọọ ni ẹkọ iwe ati ẹkọ ihuwasi lawujọ yoo ṣe hu iru iwa bẹẹ. O waa ke si gbogbo awọn ọdọ lati mọ pe wiwa ọna abuja ko pe rara, ṣiṣe iṣẹ takuntakun nikan lo le mu eeyan ṣaṣeyọri.


O ni bawo ni ẹni to fẹẹ maa kọ awọn akẹkọọ ni ẹkọ iwe ati ẹkọ ihuwasi lawujọ yoo ṣe hu iru iwa bẹẹ. O waa ke si gbogbo awọn ọdọ lati mọ pe wiwa ọna abuja ko pe rara, ṣiṣe iṣẹ takuntakun nikan lo le mu eeyan ṣaṣeyọri.


Dapọ Abiọdun kilọ fawọn to n da rogbodiyan silẹ ni Yewa

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta Latari rogbodiyan to mu ẹmi lọ to n waye lawọn àgbegbe Yewa, nipinlẹ Ogun, lasiko yii, Gomina Dapọ Abiọdun ti kilọ fawọn to wa nidii iṣẹlẹ naa. O ni ijọba oun ko ni i faaye gba palapala bẹẹ. Ẹni tọwọ ba si ba nidii ẹ yoo jẹ buruku iya. Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji yii, ni gomina kilọ bẹẹ, ninu atẹjade kan lati ọfiisi Akọwe iroyin ẹ, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin. Ṣe lọjọ naa ni iroyin jade pe awọn Fulani paayan ni Owode-Ketu, pe wọn tun daamu awọn eeyan Igan -Alade, Eegua ati Igbogila. Yatọ si ikilọ yii, ikọ alaabo ti i ṣe ọlọpaa, fijilante, otelemuye atawọn ẹṣọ mi-in nijọba làwọn ti da sawọn agbegbe ti rogbodiyan ti n ṣẹlẹ, awọn agbegbe bíi Ariwa Yewa, Ìmẹ̀kọ-Afọn ati Guusu Yewa.


Ọjọbọ, ọjọ kọkanla, oṣu keji yii, ni gomina kilọ bẹẹ, ninu atẹjade kan lati ọfiisi Akọwe iroyin ẹ, Ọgbẹni Kunle Ṣomọrin. Ṣe lọjọ naa ni iroyin jade pe awọn Fulani paayan ni Owode-Ketu, pe wọn tun daamu awọn eeyan Igan -Alade, Eegua ati Igbogila. Yatọ si ikilọ yii, ikọ alaabo ti i ṣe ọlọpaa, fijilante, otelemuye atawọn ẹṣọ mi-in nijọba làwọn ti da sawọn agbegbe ti rogbodiyan ti n ṣẹlẹ, awọn agbegbe bíi Ariwa Yewa, Ìmẹ̀kọ-Afọn ati Guusu Yewa. Wahala naa pọ lawọn agbegbe yii to bẹẹ ti wọn ti ileewe ati ọpọlọpọ ibi pa. Eyi lo fa a ti Gomina fi ni ki iwadii bẹ̀rẹ̀ kia lori awọn to lọwọ si ikọlu to mu ẹmi lọ naa, wọn ni ijọba yoo gbe ẹni tọwọ ba tẹ pe o lọ́wọ́ si wahala naa lọ si kootu kíá ni. “Gbogbo ohun to ba gba la maa fun un lati mu alaafia duro nipinlẹ Ogun, koda bo gba ifiyajẹni gidi, a o ni i woju ẹnikẹni ka too lo o lati mu ifọkanbalẹ wa nipinlẹ yii” Bẹẹ ni apa kan atẹjade naa wi.


Wahala naa pọ lawọn agbegbe yii to bẹẹ ti wọn ti ileewe ati ọpọlọpọ ibi pa. Eyi lo fa a ti Gomina fi ni ki iwadii bẹ̀rẹ̀ kia lori awọn to lọwọ si ikọlu to mu ẹmi lọ naa, wọn ni ijọba yoo gbe ẹni tọwọ ba tẹ pe o lọ́wọ́ si wahala naa lọ si kootu kíá ni. “Gbogbo ohun to ba gba la maa fun un lati mu alaafia duro nipinlẹ Ogun, koda bo gba ifiyajẹni gidi, a o ni i woju ẹnikẹni ka too lo o lati mu ifọkanbalẹ wa nipinlẹ yii” Bẹẹ ni apa kan atẹjade naa wi.


O tan, Fẹmi Fani Kayọde ti pada sinu ẹgbẹ APC o

Gomina ipinlẹ Kogi, Yahyah Bello, ti kede pe Oloye Fẹmi Fani-Kayọde, ti pada sinu ẹgbẹ oṣelu APC bayii. Lọjọ kẹwaa, ọsu keji yii, ni iṣẹlẹ ọhun waye lẹyin igba ti Amofin Fẹmi Fani-Kayọde, ẹni ti i ṣe ọkan pataki ninu awọn oguna gbongbo inu ẹgbẹ oṣelu PDP fi awọn eeyan ẹ silẹ, to si ba awọn APC to maa n fi gbogbo igba bu tẹlẹ lọ. Ninu ọrọ Gomina ipinlẹ Kogi, Yahyah Bello, lo ti sọ pe gẹgẹ bii iṣẹ ti ẹgbẹ APC gbe le oun lọwọ lati maa fa awọn eeyan wọnu ẹgbẹ, inu oun dun lati kede pe Oloye Fẹmi Fani-Kayọde ti darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu awọn bayii, awọn yoo si jọ maa tukọ ẹgbẹ naa ni. Ohun to foju han bayii ni pe ọkunrin ọmọ Ile-Ifẹ yii ko ba awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu Ọlọburẹla ṣe mọ, ẹgbẹ Onigbaalẹ lo fẹẹ maa ṣe tiwọn bayii, bo tilẹ jẹ pe ọta ẹgbẹ naa lo n ṣe tẹlẹ. Yahyah fi kun un pe lara awọn to da ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lọdun naa lọhun-un ni Fani Kayọde, ati pe ̀ọrọ lo ṣe bii ọrọ to fi fi ẹgbẹ ọhun silẹ lọọ darapọ mọ ẹgbẹ mi-in.O ni Fẹmi to darapọ mọ ẹgbẹ ọhun bayii ni ipa nla to fẹẹ ko lati mu ilọsiwaju ba ẹgbẹ naa ni. Sa o, Fẹmi Fani Kayọde ko ti i sọ ohunkohun lori igbesẹ tuntun yii, paapaa sori ikanni abẹyẹfo ẹ. Awọn iroyin tuntun to ko jọ sibẹ lasiko ti a n kọ iroyin yii ni fọto oun ati Gomina Yahyah Bello, ati eyi toun ati Aarẹ tẹlẹ, Goodluck Ebeble Jonathan jọ ya lasiko ti oun pelu awọn eeyan ẹ ṣabẹwo si i niluu Abuja.


Ohun to foju han bayii ni pe ọkunrin ọmọ Ile-Ifẹ yii ko ba awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu Ọlọburẹla ṣe mọ, ẹgbẹ Onigbaalẹ lo fẹẹ maa ṣe tiwọn bayii, bo tilẹ jẹ pe ọta ẹgbẹ naa lo n ṣe tẹlẹ. Yahyah fi kun un pe lara awọn to da ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lọdun naa lọhun-un ni Fani Kayọde, ati pe ̀ọrọ lo ṣe bii ọrọ to fi fi ẹgbẹ ọhun silẹ lọọ darapọ mọ ẹgbẹ mi-in.O ni Fẹmi to darapọ mọ ẹgbẹ ọhun bayii ni ipa nla to fẹẹ ko lati mu ilọsiwaju ba ẹgbẹ naa ni. Sa o, Fẹmi Fani Kayọde ko ti i sọ ohunkohun lori igbesẹ tuntun yii, paapaa sori ikanni abẹyẹfo ẹ. Awọn iroyin tuntun to ko jọ sibẹ lasiko ti a n kọ iroyin yii ni fọto oun ati Gomina Yahyah Bello, ati eyi toun ati Aarẹ tẹlẹ, Goodluck Ebeble Jonathan jọ ya lasiko ti oun pelu awọn eeyan ẹ ṣabẹwo si i niluu Abuja. Bẹẹ gẹgẹ ni fọto oun ati Alaga ẹgbẹ oṣelu APC, Gomina ipinlẹ Yobe, Mai Buni, naa wa lori ikanni abẹyẹfo ẹ pẹlu.


Bẹẹ gẹgẹ ni fọto oun ati Alaga ẹgbẹ oṣelu APC, Gomina ipinlẹ Yobe, Mai Buni, naa wa lori ikanni abẹyẹfo ẹ pẹlu.


O maa n wu mi bawọn ẹgbẹ mi ṣe n sọ, ati ka ede oyinbo, lo jẹ ki n pada sileewe – Fọlaṣade

Stephen Ajagbe, Ilorin Iyaale ile ẹni ọdun mejidinlogoji kan, Ajayi Fọlaṣade, to wa ni kilaasi JSS2, nileewe girama Ilọrin Grammar School, IGS, ni o maa n wu oun bawọn ọrẹ ati ẹgbẹ oun ṣe maa n sọ ede oyinbo, idi niyẹn toun fi pada sileewe. Nigba to n ba ALAROYE sọrọ ninu kilaasi rẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, Fọlaṣade ni ileewe toun lọ nigba toun kere, bii ẹni ṣere lọ lasan ni. O ni oun ko tilẹ kọbi ara si iwe kika nigba naa nitori pe ki i saaba si aaye foun. O ni ṣaaju akoko yii, oun ti lọ sileewe ẹkọ agba nibi toun ti gba iwe-ẹri pamari sisi (Pry 6). Fọlaṣade ni o wu oun lati mọ iwe si i, paapaa lati le maa ka ede oyinbo, idi toun fi ro o pe o yẹ koun pada sileewe ree lai fi ti ọjọ ori ṣe. O ni ohun to tubọ mu ifasẹyin ba eto ẹkọ oun ni pe ọdọ aburo baba oun loun gbe ni kekere, iyẹn ko si lowo lọwọ lati ran oun nileewe nigba naa.


O ni ṣaaju akoko yii, oun ti lọ sileewe ẹkọ agba nibi toun ti gba iwe-ẹri pamari sisi (Pry 6). Fọlaṣade ni o wu oun lati mọ iwe si i, paapaa lati le maa ka ede oyinbo, idi toun fi ro o pe o yẹ koun pada sileewe ree lai fi ti ọjọ ori ṣe. O ni ohun to tubọ mu ifasẹyin ba eto ẹkọ oun ni pe ọdọ aburo baba oun loun gbe ni kekere, iyẹn ko si lowo lọwọ lati ran oun nileewe nigba naa. “O maa n dun mi ti mo ba ri awọn ẹgbẹ mi nigba naa. Wọn maa maa sọ oyinbo, wọn maa maa kawe, ṣugbọn emi o mọ ọn ka. Ti mo ba tiẹ gbiyanju lati ka a gan-an, mi o le ka a jinna ti ma a fi dakẹ.


“O maa n dun mi ti mo ba ri awọn ẹgbẹ mi nigba naa. Wọn maa maa sọ oyinbo, wọn maa maa kawe, ṣugbọn emi o mọ ọn ka. Ti mo ba tiẹ gbiyanju lati ka a gan-an, mi o le ka a jinna ti ma a fi dakẹ. Mo maa n wo wọn bi wọn ṣe n kawe ti wọn si n sọ oyinbo.” Obinrin ọhun ni awọn ẹbi oun ko ti i mọ pe oun ti pada sileewe, oun kan fẹẹ ṣe idanwo JSS3 na, ṣugbọn oun ni lati mọ ohun toun yoo ṣedanwo le lori lo mu oun pada sileewe. O ni ko ti oun loju rara boun ṣe n jokoo laarin awọn ọmọde toun le bi lọmọ, o ni koda, iwuri ni wọn jẹ foun, nitori pe boun ko ba ri nnkan ka, awọn ọmọ kilaasi yii lo maa ka a foun. O ṣalaye pe latigba toun ti de ileewe naa loun ti di a-pe-waa-wo fawọn akẹkọọ kilaasi yooku.


Mo maa n wo wọn bi wọn ṣe n kawe ti wọn si n sọ oyinbo.” Obinrin ọhun ni awọn ẹbi oun ko ti i mọ pe oun ti pada sileewe, oun kan fẹẹ ṣe idanwo JSS3 na, ṣugbọn oun ni lati mọ ohun toun yoo ṣedanwo le lori lo mu oun pada sileewe. O ni ko ti oun loju rara boun ṣe n jokoo laarin awọn ọmọde toun le bi lọmọ, o ni koda, iwuri ni wọn jẹ foun, nitori pe boun ko ba ri nnkan ka, awọn ọmọ kilaasi yii lo maa ka a foun. O ṣalaye pe latigba toun ti de ileewe naa loun ti di a-pe-waa-wo fawọn akẹkọọ kilaasi yooku. O ni ọpọlọpọ igba ni wọn maa n wa lati kilaasi wọn lati waa yọju wo oun loju ferese. O ni gbogbo awọn olukọ ileewe naa lo n ṣe daadaa soun, ti wọn si maa ran oun lọwọ ni gbogbo asiko toun ba nilo iranlọwọ. Nigba to n dahun ibeere lori ohun to ni lọkan lati ṣe lọjọ iwaju to ba pari ẹkọ rẹ, obinrin naa ni ọjọ ori oun ko le jẹ koun sọ ohun toun fẹẹ ṣe, ṣugbọn oun fi ohun gbogbo le Ọlọrun lọwọ lati tọ irinajo oun.


O ni ọpọlọpọ igba ni wọn maa n wa lati kilaasi wọn lati waa yọju wo oun loju ferese. O ni gbogbo awọn olukọ ileewe naa lo n ṣe daadaa soun, ti wọn si maa ran oun lọwọ ni gbogbo asiko toun ba nilo iranlọwọ. Nigba to n dahun ibeere lori ohun to ni lọkan lati ṣe lọjọ iwaju to ba pari ẹkọ rẹ, obinrin naa ni ọjọ ori oun ko le jẹ koun sọ ohun toun fẹẹ ṣe, ṣugbọn oun fi ohun gbogbo le Ọlọrun lọwọ lati tọ irinajo oun. Arabinrin Busari Motunrayọ to jẹ olukọ fun Fọlaṣade ṣapejuwe obinrin naa gẹgẹ bii oniwapẹlẹ. O ni o rẹ ara rẹ silẹ lati maa ba awọn ọmọ kilaasi rẹ ṣe, ko si jẹ kawọn mọ pe iya loun jẹ fun awọn ọmọ naa. Busari ṣalaye pe iyatọ ti de ba obinrin naa lọwọ asiko to de ileewe ọhun.


Arabinrin Busari Motunrayọ to jẹ olukọ fun Fọlaṣade ṣapejuwe obinrin naa gẹgẹ bii oniwapẹlẹ. O ni o rẹ ara rẹ silẹ lati maa ba awọn ọmọ kilaasi rẹ ṣe, ko si jẹ kawọn mọ pe iya loun jẹ fun awọn ọmọ naa. Busari ṣalaye pe iyatọ ti de ba obinrin naa lọwọ asiko to de ileewe ọhun. O nigba kan, ko le kọ tabi ka iwe, ṣugbọn ni bayii o ti le kọ ati ka iwe diẹdiẹ, koda o ti le sọ oyinbo diẹ, yatọ si bo ṣe wa lati ileewe ẹkọ agba to lọ. Giiwa kilaasi akọkọ nileewe girama (JSS) nileewe IGS, Abdulrahman Zubair Akẹyẹde, ṣalaye bi obinrin naa ṣe de ileewe ọhun, o ni ọfiisi ẹka to n mojuto eto ẹkọ nipinlẹ Kwara lo gba de ileewe IGS. O ni lati ọdọ Abilẹkọ Ṣhagaya ni obinrin ọhun ti de ọdọ akọwe agba ileeṣẹ ijọba to n mojuto eto ẹkọ.


O nigba kan, ko le kọ tabi ka iwe, ṣugbọn ni bayii o ti le kọ ati ka iwe diẹdiẹ, koda o ti le sọ oyinbo diẹ, yatọ si bo ṣe wa lati ileewe ẹkọ agba to lọ. Giiwa kilaasi akọkọ nileewe girama (JSS) nileewe IGS, Abdulrahman Zubair Akẹyẹde, ṣalaye bi obinrin naa ṣe de ileewe ọhun, o ni ọfiisi ẹka to n mojuto eto ẹkọ nipinlẹ Kwara lo gba de ileewe IGS. O ni lati ọdọ Abilẹkọ Ṣhagaya ni obinrin ọhun ti de ọdọ akọwe agba ileeṣẹ ijọba to n mojuto eto ẹkọ. O ni o sọ fun wọn pe oun nifẹẹ lati lọ sileewe, o si ni ileewe IGS lo sun mọ ọdọ oun. “Ọrọ naa de ọdọ Ọga agba to n mojuto eto ẹkọ jale-jako ati akọwe ijọba ibilẹ Ilọrin West. Nigba ti wọn kan si mi, mo ni ko buru, ohun ti wọn ba sọ ni mo fara mọ.


O ni o sọ fun wọn pe oun nifẹẹ lati lọ sileewe, o si ni ileewe IGS lo sun mọ ọdọ oun. “Ọrọ naa de ọdọ Ọga agba to n mojuto eto ẹkọ jale-jako ati akọwe ijọba ibilẹ Ilọrin West. Nigba ti wọn kan si mi, mo ni ko buru, ohun ti wọn ba sọ ni mo fara mọ. Nigba to jẹ pe ohun to wu u ni, ko yẹ ka ma gba a laaye. O dupẹ lọwọ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq fun ipese ẹkọ ọfẹ fawọn talika ati fun atunṣe ileewe naa.


Nigba to jẹ pe ohun to wu u ni, ko yẹ ka ma gba a laaye. O dupẹ lọwọ Gomina Abdulrahman Abdulrazaq fun ipese ẹkọ ọfẹ fawọn talika ati fun atunṣe ileewe naa.


Fidio: Iya ẹni ọdun mejidinlogoji to pada sileewe girama niluu Ilọrin b’ALAROYE sọrọ

Ko sigba teeyan daṣọ ti ko ri i fi wọlẹ. Bẹẹ gẹlẹ lọrọ iya ẹni ọdun mejidinlogoji, Folaṣade Ajayi, to pada sileewe girama niluu Ilọrin, nipinlẹ Kwara. Iya naa ṣalaye pe bi awọn eeyan ṣe maa n kawe, ti wọn si tun n sọ oyinbo lo wu oun lori toun fi pada sileewe.


Loootọ lawọn Fulani da maaluu wọnu ilẹ baba mi, ṣugbọn wọn ko kọ lu wọn- Ọmọ Wọle Soyinka

Dokita Ọlaokun Ṣoyinka to jẹ ọkan ninu awọn ọmọ agba onkọwe ilẹ wa nni, Ọjọgbọn Wọle Ṣoyinka, ti sọ pe ko si ootọ kankan ninu fidio kan ti wọn n gbe kiri ori ẹrọ ayelujara pe awọn Fulani darandaran ti ya wọ ile baba naa to wa niluu Abẹokuta pẹlu ohun ija oloro, ti wọn si fẹẹ ṣe e leṣe, ti wọn tun fẹẹ ji i gbe lọ. Ọlaokun ni oun ti fidi rẹ mulẹ pe irọ to jinna soootọ ni fidio ti wọn n gbe kiri ori ẹrọ ayelujara ọhun pe awọn Fulani ti ya wọ ile baba naa. O ni loootọ ni awọn maaluu wọ inu ilẹ Baba Ṣoyinka, ṣugbọn ko sẹnikẹni to doju ija kọ wọn tabi kọ lu wọn, tabi to gbiyanju lati ba wọn fa wahala kankan. Ọkunrin naa waa rọ awọn eeyan ki wọn maa ṣe iwadii wọn daadaa ki wọn too maa gbe iroyin to le da wahala silẹ kiri. O ni nnkan ko rọgbọ niluu lasiko yii, a si gbọdọ ṣọra ṣe lati ma ṣe tun da kun aibalẹ ọkan to ti wa niluu lọwọlọwọ.


Ojo keji ti akekoo yii pari idanwo asekagba ni Poli Ire lo ku lojiji

Florence Babaṣọla Inu ibanujẹ ni awọn ọrẹ ati akẹgbẹ akẹkọọ-binrin kan nileewe gbogboniṣe ilu Iree, nipinlẹ Ọṣun, Ọmọrinsọla Apekẹ, wa bayii, lẹyin ti wọn gbọ nipa iku ojiji to pa a. Ẹka to n kọ nipa kokoro aifojuri, iyen Microbiology Department, la gbọ pe Apekẹ Ade, gẹgẹ bi wọn ṣe maa n pe e, wa, ọjọ Tusidee lo si kọ idanwo rẹ to kẹyin. Lasiko ti wọn n ṣedanwo ọhun lọwọ la gbọ pe ara rẹ ko kọkọ ya nitori alaisan foni-ku-fola-dide ti won n pe ni (sickle cell) ni tẹlẹ, wọn gbe e lọ sileewosan inu ọgba, nibẹ ni wọn ti tọju ẹ, to si ṣedanwo rẹ pari nibẹ. Lẹyin toun atawọn ọrẹ rẹ pari idanwo yii ni wọn loọ ṣeto ayẹyẹ awẹjẹ-wẹmu ti wọn n pe ni ‘Finalist Party’ nileetura kan fun aṣeyọri ti wọn ṣe lẹnu ẹkọ wọn, ti onikaluku si pada sile. Laaarin oru la gbọ pe aisan naa tun deede kọ lu u, to si nilo ki wọn gbe ẹnjinni ti wọn fi n mi si i nimu, ṣugbọn aisi ẹnjinni naa lawọn ileewosan to wa niluu Iree ṣakoba pupọ, lẹyin wakati diẹ lo si jade laye. Kayeefi lo jẹ fun awọn ẹgbẹ rẹ nigba ti wọn gbọ laaarọ Ojoruu, Wesidee, pe ọmọbinrin to n fo siwaju-sẹyin pẹlu idunnu lana-an ti gbekuru jẹ lọwọ ẹbọra kilẹ too mọ.


Ijamba ina ba dukia olowo nla jẹ niluu Bode Saadu

Stephen Ajagbe, Ilorin O kere tan, ṣọọbu mẹsan-an pẹlu awọn ọja olowo nla to wa ninu ẹ lo jona raurau lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, ninu ọja Bode Saadu, lọna Jẹbba, nijọba ibilẹ Moro, nipinlẹ Kwara. Ina ọhun la gbọ pe o ṣẹ yọ ni nnkan bii aago meji ku iṣẹju mẹẹẹdogun Lord. Alukoro ileeṣẹ panapana nipinlẹ Kwara, Ọgbẹni Hassan Hakeem Adekunle, ṣalaye pe Musbaudeen lo ta ileeṣẹ awọn lolobo nipa iṣẹlẹ naa lori foonu. O ni laarin aadọta ṣọọbu to wa ninu ọja naa, mẹsan-an ni ina naa jo. O ṣalaye pe akitiyan awọn oṣiṣẹ awọn lati tete pa ina naa ni ko jẹ ki kinni ọhun burẹkẹ ju bẹẹ lọ. O rọ araalu lati maa kiyesara, ki wọn si ṣọra fun ohun to le fa ijamba ina lasiko ọgbẹlẹ yii.


Ṣebi ẹyin naa n gbọ isọkusọ lẹnu ọkunrin-kukuru-biliisi

Bo ba jẹ gbogbo awọn gomina lo ri bii ti Benue Bo ba jẹ bi Gomina Samuel Ortom ti ipinlẹ Benue ti ri yii ni gbogbo awọn gomina ta a ni ni Naijiria ti ri, gbogbo daamu-daabo to ba wa yii, ati idarudapọ to n lọ kaakiri ilẹ yii, a ko ni i ri i rara o, bi a ba si ri i, ko le pẹ ti yoo fi wọlẹ lọ. Ko si ohun ti awọn gomina wọnyi nilo lati ṣe ju ki wọn ba Aarẹ Muhammadu Buhari sọ ootọ ọrọ lọ. Ṣugbọn awọn ***oku-bọnabona, awọn onijẹkujẹ taara, awọn ni wọn pọ ninu awọn gomina ilẹ yii, awọn ti wọn yoo ri ododo ti wọn ko ni i le sọ, awọn naa ni wọn si n ko wa si gbogbo wahala yii. Ṣugbọn Otorm yatọ si wọn, o si yaayan lẹnu pe ọkan ninu awọn aṣaaju ẹgbẹ APC ni. Ọrọ ti awọn aṣaaju ẹgbẹ APC mi-in ko le sọ, oun sọ ọ o. O ni gbogbo iwa ti awọn Fulani n hu kiri yii, iwa ipaayan, iwa ijinigbe, iwa ifipa-ba-ni-sun, ifipa-gba-oko-oloko, o ni ijọba apapọ, labẹ Aarẹ Buhari, lo fa a, nitori ijọba apapọ ti fihan pe ẹyin awọn Fulani onimaaluu yii lawọn wa, ẹyin wọn lawọn yoo si maa wa nigba gbogbo. O ni ti ki i baa ṣe pe Buhari ati awọn eeyan rẹ ba mọ pe ipo aarẹ Naijiria ki i ṣe ipo aarẹ awọn Fulani, ti Buhari ba mọ pe oun ki i ṣe Aarẹ awọn Fulani, Aarẹ Naijiria loun, ọrọ naa ko ni i yanju lae.


Ṣugbọn Otorm yatọ si wọn, o si yaayan lẹnu pe ọkan ninu awọn aṣaaju ẹgbẹ APC ni. Ọrọ ti awọn aṣaaju ẹgbẹ APC mi-in ko le sọ, oun sọ ọ o. O ni gbogbo iwa ti awọn Fulani n hu kiri yii, iwa ipaayan, iwa ijinigbe, iwa ifipa-ba-ni-sun, ifipa-gba-oko-oloko, o ni ijọba apapọ, labẹ Aarẹ Buhari, lo fa a, nitori ijọba apapọ ti fihan pe ẹyin awọn Fulani onimaaluu yii lawọn wa, ẹyin wọn lawọn yoo si maa wa nigba gbogbo. O ni ti ki i baa ṣe pe Buhari ati awọn eeyan rẹ ba mọ pe ipo aarẹ Naijiria ki i ṣe ipo aarẹ awọn Fulani, ti Buhari ba mọ pe oun ki i ṣe Aarẹ awọn Fulani, Aarẹ Naijiria loun, ọrọ naa ko ni i yanju lae. O ni bi awọn Fulani ba paayan, ti wọn ba jiiyan gbe, tabi wọn pa oloko nitori to ni ki wọn ma fi maaluu jẹ oko oun, o ni Buhari ko ni i sọrọ, awọn ti wọn n ba a ṣiṣẹ naa yoo yi oju si ẹgbẹ kan, wọn yoo ṣe bii ẹni pe wọn ko si niluu. Ṣugbọn ti awọn ti aburu yii ṣẹlẹ si ba mura lati gbe igbesẹ lati fiya jẹ awọn Fulani tabi lati le wọn kuro ni adugbo wọn, kia ni ijọba yoo ji dide, ohun awọn ti wọn wa lẹgbẹẹ Buhari yoo la kiakia, wọn yoo ni awọn ko le laju silẹ ki wọn le Fulani, gbogbo wa la ni Naijiria. Ọkunrin gomina yii ni ohun ti iwa Buhari ati awọn eeyan rẹ n fihan ni pe wọn lọwọ si gbogbo ohun to n ṣẹlẹ, wọn wa nidii ibajẹ yii, nitori awọn naa n ṣe atilẹyin fawọn onibajẹ ni.


O ni bi awọn Fulani ba paayan, ti wọn ba jiiyan gbe, tabi wọn pa oloko nitori to ni ki wọn ma fi maaluu jẹ oko oun, o ni Buhari ko ni i sọrọ, awọn ti wọn n ba a ṣiṣẹ naa yoo yi oju si ẹgbẹ kan, wọn yoo ṣe bii ẹni pe wọn ko si niluu. Ṣugbọn ti awọn ti aburu yii ṣẹlẹ si ba mura lati gbe igbesẹ lati fiya jẹ awọn Fulani tabi lati le wọn kuro ni adugbo wọn, kia ni ijọba yoo ji dide, ohun awọn ti wọn wa lẹgbẹẹ Buhari yoo la kiakia, wọn yoo ni awọn ko le laju silẹ ki wọn le Fulani, gbogbo wa la ni Naijiria. Ọkunrin gomina yii ni ohun ti iwa Buhari ati awọn eeyan rẹ n fihan ni pe wọn lọwọ si gbogbo ohun to n ṣẹlẹ, wọn wa nidii ibajẹ yii, nitori awọn naa n ṣe atilẹyin fawọn onibajẹ ni. O ni o yẹ ki oju ti Buhari, pe o ṣe jẹ lasiko tirẹ ni nnkan kuku ri bayii, ti gbogob rẹ si bajẹ pata, ti ko si wi kinni kan, ka ma ti i sọ pe yoo ṣe nnkan kan si i. Ọrọ kan ko tun gbọdọ ju bayi lọ. Ododo ọrọ kan ko gbọdọ ju bayii lọ lẹnu aṣaaju APC to tun jẹ gomina. Bawọn gomina ati aṣaaju APC to ku ba duro gangan, ti wọn sọ eleyii fun Buhari, ṣe yoo ni oun ko gbọ ariwo bayii ni, koda ki eti rẹ ti di pata.


O ni o yẹ ki oju ti Buhari, pe o ṣe jẹ lasiko tirẹ ni nnkan kuku ri bayii, ti gbogob rẹ si bajẹ pata, ti ko si wi kinni kan, ka ma ti i sọ pe yoo ṣe nnkan kan si i. Ọrọ kan ko tun gbọdọ ju bayi lọ. Ododo ọrọ kan ko gbọdọ ju bayii lọ lẹnu aṣaaju APC to tun jẹ gomina. Bawọn gomina ati aṣaaju APC to ku ba duro gangan, ti wọn sọ eleyii fun Buhari, ṣe yoo ni oun ko gbọ ariwo bayii ni, koda ki eti rẹ ti di pata. Ṣugbọn wọn ko jẹ sọrọ, wọn ko jẹ wi kinni kan, kaka bẹẹ, wọn yoo dakẹ rọrọ, nitori onibajẹ ni wọn, ninu ibajẹ ni wọn si ti n jẹ. Ṣugbọn Ọlọrun yoo mu wọn o, yoo mu wọn nigba to ba ya, awọn gomina ati ẹyin aṣaaju APC ti wọn ko le lanu sọrọ lori aburu awọn Fulani nilẹ Yoruba ati kari Naijiria, Ọlọrun yoo mu wọn o. Nigba ti idajọ Ọlọrun ba si de, gbogbo aye ni yoo ri i pe idajọ Ọlọrun ju tawa eeyan lọ. Ṣebi ẹyin naa n gbọ isọkusọ lẹnu ọkunrin-kukuru-biliisi Ọkan lara awọn abanilaye jẹ, lara awọn ti wọn n ko ba Buhari, ti wọn si n da nnkan rẹ ru ni Gomina Kaduna, Nasir El-Rufai.


Ṣugbọn wọn ko jẹ sọrọ, wọn ko jẹ wi kinni kan, kaka bẹẹ, wọn yoo dakẹ rọrọ, nitori onibajẹ ni wọn, ninu ibajẹ ni wọn si ti n jẹ. Ṣugbọn Ọlọrun yoo mu wọn o, yoo mu wọn nigba to ba ya, awọn gomina ati ẹyin aṣaaju APC ti wọn ko le lanu sọrọ lori aburu awọn Fulani nilẹ Yoruba ati kari Naijiria, Ọlọrun yoo mu wọn o. Nigba ti idajọ Ọlọrun ba si de, gbogbo aye ni yoo ri i pe idajọ Ọlọrun ju tawa eeyan lọ. Ṣebi ẹyin naa n gbọ isọkusọ lẹnu ọkunrin-kukuru-biliisi Ọkan lara awọn abanilaye jẹ, lara awọn ti wọn n ko ba Buhari, ti wọn si n da nnkan rẹ ru ni Gomina Kaduna, Nasir El-Rufai. Idi ni pe lara awọn ti wọn sun mọ Buhari daadaa ko tilẹ too di Aarẹ ni, oun yii si wa lara awọn to n rin kiri Naijiria pe ki wọn dibo fun Buhari, yoo ṣe Naijiria daadaa. Ṣugbọn loju wọn yii naa ni Buhari ṣe n ba Naijiria jẹ pẹlu gbigba awọn Fulani laaye lati ko ogun ja wa nilẹ wa. Ṣugbọn pẹlu gbogbo aburu awọn Fulani onimaaluu, El-Rufai ko wi kinni kan, nigba to jẹ Fulani loun naa, to si nigbagbọ pe bi iya kan ba jẹ Fulani nibi kan, Fulani gbọdọ gbẹsan.


Idi ni pe lara awọn ti wọn sun mọ Buhari daadaa ko tilẹ too di Aarẹ ni, oun yii si wa lara awọn to n rin kiri Naijiria pe ki wọn dibo fun Buhari, yoo ṣe Naijiria daadaa. Ṣugbọn loju wọn yii naa ni Buhari ṣe n ba Naijiria jẹ pẹlu gbigba awọn Fulani laaye lati ko ogun ja wa nilẹ wa. Ṣugbọn pẹlu gbogbo aburu awọn Fulani onimaaluu, El-Rufai ko wi kinni kan, nigba to jẹ Fulani loun naa, to si nigbagbọ pe bi iya kan ba jẹ Fulani nibi kan, Fulani gbọdọ gbẹsan. Ṣugbọn nigba ti awọn araalu bẹrẹ si i le Fulani onimaaluu laduugbo wọn nitori aburu, El-Rufai jade, o ni ko yẹ ko ri bẹẹ, ibi to ba wu ọmọ Naijiria gbogbo lo le gbe, ko si ẹni to le le wọn jade, ko ba ofi mu rara. Ibi to ba wu Fulani lo le gbe, ta lo waa sọ pe ki wọn maa gbe ibi to wu wọn. Oun naa n sọrọ bii awọn alailarojinlẹ ẹgbẹ Arewa, awọn ti wọn ni bi wọn ba le Fulani nilẹ Yoruba, awọn naa yoo le Yoruba nilẹ Hausa.


Ṣugbọn nigba ti awọn araalu bẹrẹ si i le Fulani onimaaluu laduugbo wọn nitori aburu, El-Rufai jade, o ni ko yẹ ko ri bẹẹ, ibi to ba wu ọmọ Naijiria gbogbo lo le gbe, ko si ẹni to le le wọn jade, ko ba ofi mu rara. Ibi to ba wu Fulani lo le gbe, ta lo waa sọ pe ki wọn maa gbe ibi to wu wọn. Oun naa n sọrọ bii awọn alailarojinlẹ ẹgbẹ Arewa, awọn ti wọn ni bi wọn ba le Fulani nilẹ Yoruba, awọn naa yoo le Yoruba nilẹ Hausa. Njẹ ọmọ Yoruba kan huwa were, iwa ẹhanna, iwa ọmọ garawa ti awọn Fulani oni maaluu n hu nibi yii ni ilẹ tiwọn lọhun-un ri! O di ọjọ wo ti wọn mu Yoruba ni ilẹ Hausa pe o n dunbu eeyan, tabi pe o lọọ fi maaluu tirẹ jẹ oko oloko, o si pa oloko nitori iyẹn ni ko ma ṣe e. Bi eeyan ba waa n fi ohun to n ṣẹlẹ lọdọ wa nibi we awọn Yoruba ilẹ Hausa, ki i ṣe pe laakaye ti jinna si onitọhun niyẹn. Fulani n paayan kiri, wọn n huwa ibajẹ buruku loriṣiiriṣii niluu oniluu, El-Rufai ni nibi to ba wu Fulani lo le gbe.


Njẹ ọmọ Yoruba kan huwa were, iwa ẹhanna, iwa ọmọ garawa ti awọn Fulani oni maaluu n hu nibi yii ni ilẹ tiwọn lọhun-un ri! O di ọjọ wo ti wọn mu Yoruba ni ilẹ Hausa pe o n dunbu eeyan, tabi pe o lọọ fi maaluu tirẹ jẹ oko oloko, o si pa oloko nitori iyẹn ni ko ma ṣe e. Bi eeyan ba waa n fi ohun to n ṣẹlẹ lọdọ wa nibi we awọn Yoruba ilẹ Hausa, ki i ṣe pe laakaye ti jinna si onitọhun niyẹn. Fulani n paayan kiri, wọn n huwa ibajẹ buruku loriṣiiriṣii niluu oniluu, El-Rufai ni nibi to ba wu Fulani lo le gbe. Pẹlu iru ironu bayii, iru ọkunrin yii ko ni i ba Buhari sọ ododo, bẹẹ gomina ẹgbe APC ni, awọn ti ẹnu wọn tọrọ, to yẹ ki wọn le ba Buhari sọrọ niyẹn. Ṣugbọn Buhari ti ko awọn ẹlẹtan yi ara rẹ ka, boya ẹlẹtan si loun naa funra ẹ, nitori ẹgbẹ ẹyẹ ni ẹyẹ n wọ tọ, ohun toun naa ba n ṣe lawọn to ba n tẹle e yoo ṣe. El-Rufai, ko sẹni to sọ pe ki Fulani ma gbe ibi to ba wu u, ẹyin ni ki ẹ sọ fun awọn Fulani eeyan yin pe ki wọn huwa bii eeyan, ki wọn yee huwa bii ẹranko!


Pẹlu iru ironu bayii, iru ọkunrin yii ko ni i ba Buhari sọ ododo, bẹẹ gomina ẹgbe APC ni, awọn ti ẹnu wọn tọrọ, to yẹ ki wọn le ba Buhari sọrọ niyẹn. Ṣugbọn Buhari ti ko awọn ẹlẹtan yi ara rẹ ka, boya ẹlẹtan si loun naa funra ẹ, nitori ẹgbẹ ẹyẹ ni ẹyẹ n wọ tọ, ohun toun naa ba n ṣe lawọn to ba n tẹle e yoo ṣe. El-Rufai, ko sẹni to sọ pe ki Fulani ma gbe ibi to ba wu u, ẹyin ni ki ẹ sọ fun awọn Fulani eeyan yin pe ki wọn huwa bii eeyan, ki wọn yee huwa bii ẹranko! Ohun ti apa wọn ko ṣe ka Boko Haram niyẹn Ẹ wo ọjọ ti a ti wa lẹnu ọrọ Boko Haram, ati awọn janduku Fulani nilẹ Hausa, ti wọn n pa awọn eeyan lojoojumọ, ti wọn si n ji awọn eeyan gbe, ti ijọba yii ko si le kapa wọn. Ki lo de ti ijọba yii ko kapa wọn? Apa ko le ka wọn, nitori Fulani ni wọn, ko si si ẹni ti wọn fẹẹ gbọrọ si lẹnu ju Fulani bii tiwọn lọ, iyẹn awọn Boko Haram.


Ohun ti apa wọn ko ṣe ka Boko Haram niyẹn Ẹ wo ọjọ ti a ti wa lẹnu ọrọ Boko Haram, ati awọn janduku Fulani nilẹ Hausa, ti wọn n pa awọn eeyan lojoojumọ, ti wọn si n ji awọn eeyan gbe, ti ijọba yii ko si le kapa wọn. Ki lo de ti ijọba yii ko kapa wọn? Apa ko le ka wọn, nitori Fulani ni wọn, ko si si ẹni ti wọn fẹẹ gbọrọ si lẹnu ju Fulani bii tiwọn lọ, iyẹn awọn Boko Haram. Kaka ki ijọba tiwa si doju ija kọ wọn, niṣe ni wọn n fọwọ pa wọn lori, ti wọn si n ba wọn ṣere, o tẹ wọn lọrun ki wọn maa gba owo, ki wọn si maa se bi wọn ti n ṣe yii, nigba to jẹ owo ijọba Naijiria ni wọn n fun wọn. Ẹ wo ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja, ọkan ninu awọn olori ẹlẹsin Islaam nilẹ Hausa, Sheikh Gumi, lọ si ọdọ awọn Boko Haram, awọn janduku to n pa gbogbo eeyan lẹkun jaye ninu igbo yii, o ni oun lọọ ba wọn sọrọ. Bi ẹ ba wo aworan tabi fidio iṣẹlẹ naa, ẹ oo ri i bi Gumi ṣe jokoo laarin awọn ọdaran ti ijọba Naijiria n wa lati ọjọ yii, laarin awọn olori Boko Haram ti wọn n ko waa ba wa.


Kaka ki ijọba tiwa si doju ija kọ wọn, niṣe ni wọn n fọwọ pa wọn lori, ti wọn si n ba wọn ṣere, o tẹ wọn lọrun ki wọn maa gba owo, ki wọn si maa se bi wọn ti n ṣe yii, nigba to jẹ owo ijọba Naijiria ni wọn n fun wọn. Ẹ wo ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja, ọkan ninu awọn olori ẹlẹsin Islaam nilẹ Hausa, Sheikh Gumi, lọ si ọdọ awọn Boko Haram, awọn janduku to n pa gbogbo eeyan lẹkun jaye ninu igbo yii, o ni oun lọọ ba wọn sọrọ. Bi ẹ ba wo aworan tabi fidio iṣẹlẹ naa, ẹ oo ri i bi Gumi ṣe jokoo laarin awọn ọdaran ti ijọba Naijiria n wa lati ọjọ yii, laarin awọn olori Boko Haram ti wọn n ko waa ba wa. Bi ijọba Naijiria ba yi awọn eeyan naa po, ti wọn ko wọn lẹẹkan naa, dajudaju, ko ni i si ọrọ Boko Haram laarin wa fun igba pipẹ. Ati pe kin ni ijọba apapọ n lọọ ba janduku ati awọn afẹmiṣofo ṣepade si, nitori o daju pe lilọ ti wọn lọ yii, Gumi ko ni i lọ bi ijọba apapọ ko ba fọwọ si i. Iru ipade wo lawọn Buhari n ba awọn Boko Haram yii ṣe. Ṣugbọn ipade naa aa yeeyan nigba ti Gumi jade, o ni ki ijọba apapọ lo owo sikiọriti to ti ya sọtọ, ko fi yanju ọrọ awọn Fulani yii.


Bi ijọba Naijiria ba yi awọn eeyan naa po, ti wọn ko wọn lẹẹkan naa, dajudaju, ko ni i si ọrọ Boko Haram laarin wa fun igba pipẹ. Ati pe kin ni ijọba apapọ n lọọ ba janduku ati awọn afẹmiṣofo ṣepade si, nitori o daju pe lilọ ti wọn lọ yii, Gumi ko ni i lọ bi ijọba apapọ ko ba fọwọ si i. Iru ipade wo lawọn Buhari n ba awọn Boko Haram yii ṣe. Ṣugbọn ipade naa aa yeeyan nigba ti Gumi jade, o ni ki ijọba apapọ lo owo sikiọriti to ti ya sọtọ, ko fi yanju ọrọ awọn Fulani yii. Bawo lo ṣe fẹẹ fi yanju ọrọ wọn, ko ko owo fun wọn naa ni. O si daju pe awọn Buhari yii yoo ko owo yii fun wọn o, bi wọn ba si ko o fawọn yẹn tan, wọn yoo fi ra ibọn tawọn ṣọja Naijiria ko ni, wọn yoo fi ra maṣin-gannu, wọn yoo si jokoo pa silẹ Hausa nibẹ, wọn yoo maa gbowo ori lọwọ awọn eeyan. Ṣe awọn Boko Haram yoo fi ilẹ yii silẹ ṣaa!


Bawo lo ṣe fẹẹ fi yanju ọrọ wọn, ko ko owo fun wọn naa ni. O si daju pe awọn Buhari yii yoo ko owo yii fun wọn o, bi wọn ba si ko o fawọn yẹn tan, wọn yoo fi ra ibọn tawọn ṣọja Naijiria ko ni, wọn yoo fi ra maṣin-gannu, wọn yoo si jokoo pa silẹ Hausa nibẹ, wọn yoo maa gbowo ori lọwọ awọn eeyan. Ṣe awọn Boko Haram yoo fi ilẹ yii silẹ ṣaa! A ti wọ gau! Ki lo tun ku, ọrọ ti pesi jẹ o Ọlọrun nikan lo le ṣalaye bi ọkan awọn ti wọn n ṣe ijọba Buhari yii ṣe n ronu o. Ọlọrun nikan lo mọ ọn, nitori bo ba jẹ ohun ti wọn n ṣe yii, ti a n foju ri yii ni, ko si daadaa kan ti yoo ti inu ijọba yii jade. Idi ni pe ironu wọn o daa ni!


A ti wọ gau! Ki lo tun ku, ọrọ ti pesi jẹ o Ọlọrun nikan lo le ṣalaye bi ọkan awọn ti wọn n ṣe ijọba Buhari yii ṣe n ronu o. Ọlọrun nikan lo mọ ọn, nitori bo ba jẹ ohun ti wọn n ṣe yii, ti a n foju ri yii ni, ko si daadaa kan ti yoo ti inu ijọba yii jade. Idi ni pe ironu wọn o daa ni! Ironu raurau! Ẹ wo ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii, Buhari le awọn olori ologun rẹ gbogbo lọ, ati olori ṣọja, ati olori Nefi ati olori ologun ofurufu. Inu gbogbo araalu si dun si ohun to ṣe.


Ironu raurau! Ẹ wo ohun to ṣẹlẹ lọsẹ to kọja yii, Buhari le awọn olori ologun rẹ gbogbo lọ, ati olori ṣọja, ati olori Nefi ati olori ologun ofurufu. Inu gbogbo araalu si dun si ohun to ṣe. Ki i ṣe pe wọn n dunnu nitori pe wọn koriira awọn eeyan yii kọ, wọn n dunnu nitori pe awọn eeyan naa ko kun oju oṣuwọn lati igba ti wọn ti wa lẹnu iṣẹ yii, kaka ki ọrọ awọn Boko Haram, ọrọ awọn janduku, lọ silẹ tabi dinku, o n buru si i ni, o n le si i lojoojumọ ni, koda, titi di asiko yii, awọn agbegbe kan wa nilẹ Hausa to jẹ awọn janduku yii ni wọn n gba owo–ori nibẹ. Ohun to jẹ ki inu awọn eeyan dun nigba ti wọn yọ awọn olori ologun yii, ti wọn si fi awọn eeyan mi-in rọpo wọn niyẹn. Ṣugbọn ko too di pe inu awọn eeyan bẹrẹ si i dun ju, Buhari ge idunnu wọn kuru.


Ki i ṣe pe wọn n dunnu nitori pe wọn koriira awọn eeyan yii kọ, wọn n dunnu nitori pe awọn eeyan naa ko kun oju oṣuwọn lati igba ti wọn ti wa lẹnu iṣẹ yii, kaka ki ọrọ awọn Boko Haram, ọrọ awọn janduku, lọ silẹ tabi dinku, o n buru si i ni, o n le si i lojoojumọ ni, koda, titi di asiko yii, awọn agbegbe kan wa nilẹ Hausa to jẹ awọn janduku yii ni wọn n gba owo–ori nibẹ. Ohun to jẹ ki inu awọn eeyan dun nigba ti wọn yọ awọn olori ologun yii, ti wọn si fi awọn eeyan mi-in rọpo wọn niyẹn. Ṣugbọn ko too di pe inu awọn eeyan bẹrẹ si i dun ju, Buhari ge idunnu wọn kuru. Kia lo ti yan gbogbo awọn mẹrẹẹrin si ipo Amabasadọ, iyẹn ni pe awọn eeyan naa yoo lọọ jẹ aṣoju ijọba Naijiria lẹyin odi. Itumọ eleyii ni pe loju Buhari, awọn eeyan naa ṣe daadaa nidii iṣẹ ti wọn fi wọn si yii, debii pe o yẹ ki wọn maa jẹgbadun lọ titi ti wọn yoo fi ku ni. Awọn eeyan yii ko kọ iṣẹ aṣoju ijọba nibi kan ri, ni gbogbo aye wọn, ologun ni wọn, ohun ti wọn si ti ṣe fun bii ọdun marundinlogoji niyẹn.


Kia lo ti yan gbogbo awọn mẹrẹẹrin si ipo Amabasadọ, iyẹn ni pe awọn eeyan naa yoo lọọ jẹ aṣoju ijọba Naijiria lẹyin odi. Itumọ eleyii ni pe loju Buhari, awọn eeyan naa ṣe daadaa nidii iṣẹ ti wọn fi wọn si yii, debii pe o yẹ ki wọn maa jẹgbadun lọ titi ti wọn yoo fi ku ni. Awọn eeyan yii ko kọ iṣẹ aṣoju ijọba nibi kan ri, ni gbogbo aye wọn, ologun ni wọn, ohun ti wọn si ti ṣe fun bii ọdun marundinlogoji niyẹn. Awọn ti wọn kọ iṣẹ yii wa nilẹ o, awọn to jẹ ohun ti wọn n fi aye wọn ṣe ree. Buhari ko ri ninu awọn yii, awọn aloku ṣọja ti wọn ti ta tan, ti wọn ti ra tan, ti wọn si wa ninu awọn to ba nnkan jẹ lori lọrọ ifẹmiṣofo yii, awọn naa ni Buhari mu lati fi ṣe aṣoju ilẹ wa nilẹ okeere, lọjọ keji to yọ wọn nipo olori ologun. Bawo ni iru eleyii yoo ṣe mu ere wa, bawo ni iru eleyii yoo ṣe mu ilọsiwaju kankan ba Naijiria.


Awọn ti wọn kọ iṣẹ yii wa nilẹ o, awọn to jẹ ohun ti wọn n fi aye wọn ṣe ree. Buhari ko ri ninu awọn yii, awọn aloku ṣọja ti wọn ti ta tan, ti wọn ti ra tan, ti wọn si wa ninu awọn to ba nnkan jẹ lori lọrọ ifẹmiṣofo yii, awọn naa ni Buhari mu lati fi ṣe aṣoju ilẹ wa nilẹ okeere, lọjọ keji to yọ wọn nipo olori ologun. Bawo ni iru eleyii yoo ṣe mu ere wa, bawo ni iru eleyii yoo ṣe mu ilọsiwaju kankan ba Naijiria. Rara o, eleyii ko le mu ere wa, ko si le mu ilọsiwaju kan ba Naijiria, lara ifasẹyin tuntun ti ijọba Buhari mu waa ba wa ni. Bẹẹ ki i ṣe pe awọn ọmọ Naijiria ni ko daa o Ki i ṣe pe awọn ọmọ Naijiria ni ko daa o, awọn ijọba alailero lori gbogbo ti a n ni lo n ko ifasẹyin ba wa, awọn naa ni wọn si n fa Naijiria sẹyin funra wọn. Ẹ wo ijọba tuntun ti wọn ṣẹṣẹ mu wọle nilẹ Amẹrika, ẹ wo iye ọmọ Naijiria ti wọn rọ sinu ijọba ọhun o. Ti a ba ti yọwọ awọn ọmọ Amẹrika nikan, ko tun si orilẹ-ede ti wọn jẹ alejo l’Amẹrika, ti awọn ọmọ ibẹ pọ ninu ijọba tuntun yii ju awọn ọmọ Naijiria lọ.


Rara o, eleyii ko le mu ere wa, ko si le mu ilọsiwaju kan ba Naijiria, lara ifasẹyin tuntun ti ijọba Buhari mu waa ba wa ni. Bẹẹ ki i ṣe pe awọn ọmọ Naijiria ni ko daa o Ki i ṣe pe awọn ọmọ Naijiria ni ko daa o, awọn ijọba alailero lori gbogbo ti a n ni lo n ko ifasẹyin ba wa, awọn naa ni wọn si n fa Naijiria sẹyin funra wọn. Ẹ wo ijọba tuntun ti wọn ṣẹṣẹ mu wọle nilẹ Amẹrika, ẹ wo iye ọmọ Naijiria ti wọn rọ sinu ijọba ọhun o. Ti a ba ti yọwọ awọn ọmọ Amẹrika nikan, ko tun si orilẹ-ede ti wọn jẹ alejo l’Amẹrika, ti awọn ọmọ ibẹ pọ ninu ijọba tuntun yii ju awọn ọmọ Naijiria lọ. Bẹẹ ni awọn Amẹrika yii ki i ṣe ojuṣaaju, ẹni ti wọn ba gbe si ibi iṣẹ kan mọ iṣẹ naa ni. Eyi ni pe wọn ko deede mu ọmọ Naijiria, wọn mọ pe wọn mọ ohun ti wọn n ṣe, wọn si ti dan wọn wo, wọn mọ pe wọn yoo ṣe iṣẹ awọn daadaa. Bi ẹ ba ri i daadaa, ẹ oo ri i pe ko si ọmọ Hausa ẹyọ kan ninu awọn ti wọn mu, Yoruba ati Ibo ni.


Bẹẹ ni awọn Amẹrika yii ki i ṣe ojuṣaaju, ẹni ti wọn ba gbe si ibi iṣẹ kan mọ iṣẹ naa ni. Eyi ni pe wọn ko deede mu ọmọ Naijiria, wọn mọ pe wọn mọ ohun ti wọn n ṣe, wọn si ti dan wọn wo, wọn mọ pe wọn yoo ṣe iṣẹ awọn daadaa. Bi ẹ ba ri i daadaa, ẹ oo ri i pe ko si ọmọ Hausa ẹyọ kan ninu awọn ti wọn mu, Yoruba ati Ibo ni. Idi ni pe iwe ti Hausa ba ka nibi, wọn ko ka a lati mọ ẹkọ ti wọn kọ, tabi lati ni imọ, wọn ka a lati fi tu awọn ẹya to ku ni Naijiria jẹ ni. Eyi lo ṣe jẹ bi wọn ba ti jade, ipo nla ni wọn yoo gbe wọn si, ti wọn yoo si maa fi wọn ṣe olori ileeṣẹ ijọba. Ṣugbọn bi wọn ba gbe wọn depo naa tan, loju-ẹsẹ ni wọn yoo ba ileeṣẹ naa jẹ: bo jẹ ileeṣẹ to n jere ni, ko ni i jere mọ, bo jẹ ileeṣẹ to n ṣe daadaa tẹlẹ ni, ko ni i ṣe daadaa mọ, laipẹ lai jinna, wọn yoo lu ileeṣẹ naa ni gbanjo gbẹyin ni.


Idi ni pe iwe ti Hausa ba ka nibi, wọn ko ka a lati mọ ẹkọ ti wọn kọ, tabi lati ni imọ, wọn ka a lati fi tu awọn ẹya to ku ni Naijiria jẹ ni. Eyi lo ṣe jẹ bi wọn ba ti jade, ipo nla ni wọn yoo gbe wọn si, ti wọn yoo si maa fi wọn ṣe olori ileeṣẹ ijọba. Ṣugbọn bi wọn ba gbe wọn depo naa tan, loju-ẹsẹ ni wọn yoo ba ileeṣẹ naa jẹ: bo jẹ ileeṣẹ to n jere ni, ko ni i jere mọ, bo jẹ ileeṣẹ to n ṣe daadaa tẹlẹ ni, ko ni i ṣe daadaa mọ, laipẹ lai jinna, wọn yoo lu ileeṣẹ naa ni gbanjo gbẹyin ni. Ohun to fa a ni pe awọn eeyan yii ko lẹkọọ tabi iriri awọn iṣẹ ti wọn n gbe fun wọn, wọn n fi wọn sipo yii nitori wọn jẹ ọmọ Hausa-Fulani ni. Ṣugbọn ko si eyi to kan wọn l’Amẹrika, ẹni ti wọn ba fi sipo kan kun oju oṣuwọn ni, wọn ko si fẹẹ mọ ibi to ti wa tabi iran to bi i. Bẹẹ ki i ṣe Amẹrika nikan ni wọn ti n ṣe eyi, gbogbo orilẹ-ede to ba fẹẹ nilaari ni. Afi ti Naijiria nikan, to jẹ oko ifasẹyin lawọn eeyan yii n mu wa lọ.


Ohun to fa a ni pe awọn eeyan yii ko lẹkọọ tabi iriri awọn iṣẹ ti wọn n gbe fun wọn, wọn n fi wọn sipo yii nitori wọn jẹ ọmọ Hausa-Fulani ni. Ṣugbọn ko si eyi to kan wọn l’Amẹrika, ẹni ti wọn ba fi sipo kan kun oju oṣuwọn ni, wọn ko si fẹẹ mọ ibi to ti wa tabi iran to bi i. Bẹẹ ki i ṣe Amẹrika nikan ni wọn ti n ṣe eyi, gbogbo orilẹ-ede to ba fẹẹ nilaari ni. Afi ti Naijiria nikan, to jẹ oko ifasẹyin lawọn eeyan yii n mu wa lọ. Ọlọrun o, dide ko o waa gba agbara lọwọ wọn, nitori agbara ti o fun wọn yii, aburu ni wọn fi n ṣe fun Naijiria, ati fun gbogbo aye.


Ọlọrun o, dide ko o waa gba agbara lọwọ wọn, nitori agbara ti o fun wọn yii, aburu ni wọn fi n ṣe fun Naijiria, ati fun gbogbo aye.


Ẹṣẹ ti emi Taye ba ṣẹ, Kẹhinde mi lo maa n jiya rẹ nigba ta a wa ni kekere- Ibeji Ọbasa

N ba b’ejirẹ n ba jo, ai b’ejirẹ dun mi, ẹdunjọbi ọba ọmọ. Nnkan iwuri lo maa n jẹ beeyan ba ri awọn ibeji bi wọn ṣe maa n rẹwa, paapaa nigba ti Ọlọrun ba wo wọn ti wọn dagba, ti wọn jọ n ṣe ohun gbogbo pọ, ibeji aa si maa wuuyan i bi. Awọn ibeji kan ree ti wọn ri aanu gba, Taiwo ati Kẹhinde Ọbasa lati Igbore, l’Abẹokuta. Ọjọ keji, oṣu keji, ọdun 2021 yii ni wọn pe ẹni ọdun mẹtadinlaaadọrun-un ( 87) laye, wọn jọ n ṣe ohun gbogbo pọ ni, koda, wọn jọ kọle ti wọn n gbe l’Abule-Ẹgba, l’Ekoo, ni. Eyi ni ohun ti wọn ṣalaye fun ADEFUNKẸ ADEBIYI, akọroyin ALAROYE nipinlẹ Ogun. KẸHINDE: Orukọ mi ni Francis Kẹhinde Ọbasa, ọjọ keji, oṣu keji, ọdun 1934 ni wọn bi emi ati ekeji mi, Emmanuel Taiwo Ọbasa, ọmọ ilu Abẹokuta ni wa.


Ọjọ keji, oṣu keji, ọdun 2021 yii ni wọn pe ẹni ọdun mẹtadinlaaadọrun-un ( 87) laye, wọn jọ n ṣe ohun gbogbo pọ ni, koda, wọn jọ kọle ti wọn n gbe l’Abule-Ẹgba, l’Ekoo, ni. Eyi ni ohun ti wọn ṣalaye fun ADEFUNKẸ ADEBIYI, akọroyin ALAROYE nipinlẹ Ogun. KẸHINDE: Orukọ mi ni Francis Kẹhinde Ọbasa, ọjọ keji, oṣu keji, ọdun 1934 ni wọn bi emi ati ekeji mi, Emmanuel Taiwo Ọbasa, ọmọ ilu Abẹokuta ni wa. Abule Igbokunla, n’Igbore, ni wọn ti bi wa. A lọ sileewe alakọọbẹrẹ Anglican, l’Abẹokuta, iwe oni standard la ka (Standard 6) Lẹyin ọdun diẹ, a wa s’Ekoo, nibi ta a ti ṣe pupọ aye wa. A gbe Yaba, Abule-Ijẹṣa, Surulere Muṣin, a gbe Pedro, a gbe Ṣomolu, ka too waa ralẹ si Abule-Ẹgba nibi, lọdun 1980, ta a jọ kọle Mo bẹrẹ iṣẹ ni 1966, ni Josiah Park Nigeria Limited), awọn ni wọn n ṣe kọkọrọ Union, ọdun mẹtadinlọgbọn (27)ni mo fi ṣiṣẹ nibẹ.


Abule Igbokunla, n’Igbore, ni wọn ti bi wa. A lọ sileewe alakọọbẹrẹ Anglican, l’Abẹokuta, iwe oni standard la ka (Standard 6) Lẹyin ọdun diẹ, a wa s’Ekoo, nibi ta a ti ṣe pupọ aye wa. A gbe Yaba, Abule-Ijẹṣa, Surulere Muṣin, a gbe Pedro, a gbe Ṣomolu, ka too waa ralẹ si Abule-Ẹgba nibi, lọdun 1980, ta a jọ kọle Mo bẹrẹ iṣẹ ni 1966, ni Josiah Park Nigeria Limited), awọn ni wọn n ṣe kọkọrọ Union, ọdun mẹtadinlọgbọn (27)ni mo fi ṣiṣẹ nibẹ. Ọdun 1966 ti mo debẹ yẹn naa ni mo fẹyawo, mo dẹ bimọ. Mo fẹyinti nibẹ ni 1985. Nisinyii, iṣẹ ti mo n ṣe ni ka ba awọn eeyan ra ilẹ, ka ba wọn kọle.


Ọdun 1966 ti mo debẹ yẹn naa ni mo fẹyawo, mo dẹ bimọ. Mo fẹyinti nibẹ ni 1985. Nisinyii, iṣẹ ti mo n ṣe ni ka ba awọn eeyan ra ilẹ, ka ba wọn kọle. TAIWO: Mama to bi wa ni Ọlaẹgbẹ Ọbasa, baba si ni Oke Ọbasa. Nigba ta a wa s’Ekoo, emi n ṣiṣẹ ni Imperial Chemical Industry, (ICI). Mo ṣiṣẹ nibẹ fọdun mejidinlogun, nigba ti mo kuro nibẹ ni mo bẹrẹ si i ṣiṣẹ dẹrẹba, ki n too bẹrẹ si i ṣe sọpulai yẹepẹ.


TAIWO: Mama to bi wa ni Ọlaẹgbẹ Ọbasa, baba si ni Oke Ọbasa. Nigba ta a wa s’Ekoo, emi n ṣiṣẹ ni Imperial Chemical Industry, (ICI). Mo ṣiṣẹ nibẹ fọdun mejidinlogun, nigba ti mo kuro nibẹ ni mo bẹrẹ si i ṣiṣẹ dẹrẹba, ki n too bẹrẹ si i ṣe sọpulai yẹepẹ. Mo n sọpulai pako naa bayii. ILE TA A JỌ KỌ: Nigba ta a n gbe ni Bariga ati Muṣin, a n gbe lọtọọtọ ni, ṣugbọn adugbo kan naa la maa n wa. Ṣugbọn nigba ti a fẹẹ gba ilẹ ibi, a jọ dawo ra a ni, a jọ kọ ọ ni.


Mo n sọpulai pako naa bayii. ILE TA A JỌ KỌ: Nigba ta a n gbe ni Bariga ati Muṣin, a n gbe lọtọọtọ ni, ṣugbọn adugbo kan naa la maa n wa. Ṣugbọn nigba ti a fẹẹ gba ilẹ ibi, a jọ dawo ra a ni, a jọ kọ ọ ni. Ojule mẹwaa nile yii, a pin in ni marun-un marun-un. A kọ bọiskọta naa, ati ṣọọbu, a waa yọ yara kan silẹ ta a n fowo ẹ ṣe atunṣe awọn nnkan to ba bajẹ lara ile. Ko si wahala kankan laarin wa, kaluku lo ni tẹnanti tiẹ, ifẹ dẹ ni gbogbo wa fi n gbe.


Ojule mẹwaa nile yii, a pin in ni marun-un marun-un. A kọ bọiskọta naa, ati ṣọọbu, a waa yọ yara kan silẹ ta a n fowo ẹ ṣe atunṣe awọn nnkan to ba bajẹ lara ile. Ko si wahala kankan laarin wa, kaluku lo ni tẹnanti tiẹ, ifẹ dẹ ni gbogbo wa fi n gbe. Koda, awọn iyawo wa paapaa ko faja laarin wa, bẹẹ naa lawọn ọmọ wa. Ki i ṣe pe a ki i ja rara, nitori ko si arẹmaja, ko dẹ si ajamarẹẹ. Ta a ba ja, a maa n pari ẹ laarin ara wa naa ni.


Koda, awọn iyawo wa paapaa ko faja laarin wa, bẹẹ naa lawọn ọmọ wa. Ki i ṣe pe a ki i ja rara, nitori ko si arẹmaja, ko dẹ si ajamarẹẹ. Ta a ba ja, a maa n pari ẹ laarin ara wa naa ni. Emi Taiwo ṣegbeyawo lọdun 1965, emi ni mo kọkọ bimọ. Kẹhinde mi ṣe lọdun1966. Awa kọ lakọbi awọn obi wa, a lawọn ẹgbọn niwaju, ṣugbọn nigba ti wọn ti bi wa ni wọn ti n tọju awa ibeji yatọ.


Emi Taiwo ṣegbeyawo lọdun 1965, emi ni mo kọkọ bimọ. Kẹhinde mi ṣe lọdun1966. Awa kọ lakọbi awọn obi wa, a lawọn ẹgbọn niwaju, ṣugbọn nigba ti wọn ti bi wa ni wọn ti n tọju awa ibeji yatọ. Awa mẹta pere la ṣẹku bayii ninu ọmọ meje ti awọn obi wa bi, Idowu wa ti ku ni nnkan bii ọdun marun-un sẹyin, ṣugbọn aunti wa agba ṣi wa, awọn jẹ ẹni ọdun mọkanlelaaadọrun-un( 91) bayii. ẸNI TO MAA N BINU JU NINU WA: Kẹhinde :Taye ni, ohun ta a ba ti kọ mọọyan, ko si ko ma ṣe e, oun lo maa n tete binu ju emi lọ. Ṣugbọn ibinu ẹ naa ki i pẹ, laarin iṣẹju marun-un, o ti binu ọhun tan, o pari niyẹn.


Awa mẹta pere la ṣẹku bayii ninu ọmọ meje ti awọn obi wa bi, Idowu wa ti ku ni nnkan bii ọdun marun-un sẹyin, ṣugbọn aunti wa agba ṣi wa, awọn jẹ ẹni ọdun mọkanlelaaadọrun-un( 91) bayii. ẸNI TO MAA N BINU JU NINU WA: Kẹhinde :Taye ni, ohun ta a ba ti kọ mọọyan, ko si ko ma ṣe e, oun lo maa n tete binu ju emi lọ. Ṣugbọn ibinu ẹ naa ki i pẹ, laarin iṣẹju marun-un, o ti binu ọhun tan, o pari niyẹn. IRU ERE TA A FẸRAN: Taiwo: Mo nifẹẹ si ere bọọlu afẹsẹgba, mo dẹ tun maa n lọ sile sinima lati wo fiimu. Kẹhinde: Emi nifẹẹ si ki n jokoo ti awọn agbalagba, ki n maa kọgbọn lọdọ wọn, ka maa tayo ọlọpọn. KO SẸNI TO BI IBEJI NINU WA: A o bi ibeji, Ko sẹni to bi ibeji ninu wa, awọn ọmọ wa paapaa ko ti i bi i. WỌN MAA N ṢIWA MU SIRA WA NIGBA TA A WA NI KEKERE: Taiwo: Nigba ti mo n ṣiṣẹ awakọ, ẹnikan to n ṣiṣẹ lọdọ awọn Kẹhinde wọ mọto mi, ko waa fẹẹ sanwo, o ro pe Kẹhinde lo tun n wa mọto ni.


IRU ERE TA A FẸRAN: Taiwo: Mo nifẹẹ si ere bọọlu afẹsẹgba, mo dẹ tun maa n lọ sile sinima lati wo fiimu. Kẹhinde: Emi nifẹẹ si ki n jokoo ti awọn agbalagba, ki n maa kọgbọn lọdọ wọn, ka maa tayo ọlọpọn. KO SẸNI TO BI IBEJI NINU WA: A o bi ibeji, Ko sẹni to bi ibeji ninu wa, awọn ọmọ wa paapaa ko ti i bi i. WỌN MAA N ṢIWA MU SIRA WA NIGBA TA A WA NI KEKERE: Taiwo: Nigba ti mo n ṣiṣẹ awakọ, ẹnikan to n ṣiṣẹ lọdọ awọn Kẹhinde wọ mọto mi, ko waa fẹẹ sanwo, o ro pe Kẹhinde lo tun n wa mọto ni. Mo sọ fun un pe ko sanwo mi fun mi ki n ma baa yẹyẹ o, emi o mọ ọn ri o. Mo gbowo mi lọwọ ẹ, nigba to de ibiiṣẹ to tun ri Kẹhinde, o lọọ sọ fọgaa wọn pe iṣẹ meji lo n ṣe. Kẹhinde waa sọ fun un pe ibeji loun, pe Taye oun lo ri, ki i ṣe oun rara. Ọga paapaa ko gba Kẹhinde gbọ, o loun maa da a duro lẹnu iṣẹ fungba diẹ bi ko ba lọọ mu ikeji ẹ naa wa.


Mo sọ fun un pe ko sanwo mi fun mi ki n ma baa yẹyẹ o, emi o mọ ọn ri o. Mo gbowo mi lọwọ ẹ, nigba to de ibiiṣẹ to tun ri Kẹhinde, o lọọ sọ fọgaa wọn pe iṣẹ meji lo n ṣe. Kẹhinde waa sọ fun un pe ibeji loun, pe Taye oun lo ri, ki i ṣe oun rara. Ọga paapaa ko gba Kẹhinde gbọ, o loun maa da a duro lẹnu iṣẹ fungba diẹ bi ko ba lọọ mu ikeji ẹ naa wa. Afigba ti mo tẹle e debẹ ki wọn too gba pe ibeji ni loootọ, wọn ṣẹṣẹ waa fi i silẹ ko maa ba iṣẹ ẹ lọ. LỌJỌ KEJI TI WỌN LỌỌ GBE WA JO LA BẸRẸ SI I GBONA Awọn obi wa sọ fun wa pe lọjọ tawọn lọọ gbe wa jo nigba ta a wa ni kekere, ọjọ keji ẹ la bẹrẹ si i gbona, bẹẹ ko si nnkan kan to ṣe wa tẹlẹ. Wọn tun gbe wa lọọ jo nigba keji, a tun bẹrẹ si i gbona, bi wọn ṣe lọọ yẹ ẹ wo lọdọ awọn onifa niyẹn.


Afigba ti mo tẹle e debẹ ki wọn too gba pe ibeji ni loootọ, wọn ṣẹṣẹ waa fi i silẹ ko maa ba iṣẹ ẹ lọ. LỌJỌ KEJI TI WỌN LỌỌ GBE WA JO LA BẸRẸ SI I GBONA Awọn obi wa sọ fun wa pe lọjọ tawọn lọọ gbe wa jo nigba ta a wa ni kekere, ọjọ keji ẹ la bẹrẹ si i gbona, bẹẹ ko si nnkan kan to ṣe wa tẹlẹ. Wọn tun gbe wa lọọ jo nigba keji, a tun bẹrẹ si i gbona, bi wọn ṣe lọọ yẹ ẹ wo lọdọ awọn onifa niyẹn. Ibẹ ni wọn ti sọ fun wọn pe a o ki i ṣe ibeji onijo. Wọn ni Ọlọrun ti da wa daadaa, a o niidi ki wọn gbe wa jo, se ẹwa, ge ireke tabi se ekuru fun wa. Latigba naa ni wọn ko ti gbe wa jo mọ, a o si gbona mọ.


Ibẹ ni wọn ti sọ fun wọn pe a o ki i ṣe ibeji onijo. Wọn ni Ọlọrun ti da wa daadaa, a o niidi ki wọn gbe wa jo, se ẹwa, ge ireke tabi se ekuru fun wa. Latigba naa ni wọn ko ti gbe wa jo mọ, a o si gbona mọ. A MAA N GBEJA ARA WA BI WỌN BA N LU ENIKẸNI NINU WA Taiwo: Ti mo ba ri i ti wọn n ba Kẹhinde mi ja, ma a kọkọ beere ohun to ṣẹlẹ. To ba jẹ Kẹhinde lo jẹbi, ma a pẹtu si i ninu, ma a dẹ mu un kuro nibẹ. Ṣugbọn to ba jẹ oun lo jare, ti ẹnikan waa n lu u, wahala maa ṣẹlẹ o, a jọ maa fa a ni.


A MAA N GBEJA ARA WA BI WỌN BA N LU ENIKẸNI NINU WA Taiwo: Ti mo ba ri i ti wọn n ba Kẹhinde mi ja, ma a kọkọ beere ohun to ṣẹlẹ. To ba jẹ Kẹhinde lo jẹbi, ma a pẹtu si i ninu, ma a dẹ mu un kuro nibẹ. Ṣugbọn to ba jẹ oun lo jare, ti ẹnikan waa n lu u, wahala maa ṣẹlẹ o, a jọ maa fa a ni. To ba dẹ jẹ oun naa lo ba wọn nibi ti wọn ti n ba mi ja, o maa gbeja mi to ba ri i pe emi ni mo jare. EMI TAIWO N ṢE FAAJI JU KẸHINDE LỌ: Mo ṣi n mu sitaotu bẹ ẹ ṣe n wo mi yii, emi laiki faaji o. Ki n lọ sile ijo, kilọọbu, ka mu bia, ka ṣe faaji. Ana ode yii gan-an mo ṣi ṣe faaji.


To ba dẹ jẹ oun naa lo ba wọn nibi ti wọn ti n ba mi ja, o maa gbeja mi to ba ri i pe emi ni mo jare. EMI TAIWO N ṢE FAAJI JU KẸHINDE LỌ: Mo ṣi n mu sitaotu bẹ ẹ ṣe n wo mi yii, emi laiki faaji o. Ki n lọ sile ijo, kilọọbu, ka mu bia, ka ṣe faaji. Ana ode yii gan-an mo ṣi ṣe faaji. Ki n jẹun tan, ki n rọra fi sitaotu kekere le e, ki ọkan mi balẹ. ILE LA TI N JỌSIN BAYII, A KI I LỌ SI ṢỌỌṢI MỌ Taiwo: Inu ijọ CMS, Anglican ni wọn bi wa si. Mi o kẹrẹ ninu imọ bibeli.


Ki n jẹun tan, ki n rọra fi sitaotu kekere le e, ki ọkan mi balẹ. ILE LA TI N JỌSIN BAYII, A KI I LỌ SI ṢỌỌṢI MỌ Taiwo: Inu ijọ CMS, Anglican ni wọn bi wa si. Mi o kẹrẹ ninu imọ bibeli. Ti mo ba maa fi imọ mi ninu bibeli ti mo ni ṣe ni, ma a ti di General Overseer (Olori ijọ), ṣugbọn mi o ni i ṣe bẹẹ. Lati ori Jẹnẹsiisi de Malaki, majemu laelae. Matiu de Ifihan, mi o kẹrẹ nibẹ.


Ti mo ba maa fi imọ mi ninu bibeli ti mo ni ṣe ni, ma a ti di General Overseer (Olori ijọ), ṣugbọn mi o ni i ṣe bẹẹ. Lati ori Jẹnẹsiisi de Malaki, majemu laelae. Matiu de Ifihan, mi o kẹrẹ nibẹ. Gbogbo awọn to da ṣọọṣi silẹ nisinyii, bii Adeboye, Kumuyi, Winner, ọmọ ni wọn jẹ fun wa lọjọ ori ati ninu imọ, ṣugbọn agbekalẹ wọn ti wọn n gbe kalẹ nisinyii ni ko jẹ ki emi ba wọn ṣe mọ, ti mi o lọ si ṣọọṣi mọ, nitori wọn ti sọ ṣọọṣi di ileeṣẹ. Nigba ti awa n ṣiṣẹ ijọba, ọjọ Sannde la n lọ si ṣọọṣi, aago mẹwaa si mọkanla, ati kuro nibẹ, kaluku ti gba ile ẹ lọ, ko si iṣọ ọsan, ko si iṣọ oru. Ṣugbọn nisinyii, gbogbo awọn oniṣoọ ọsan ti de, ti wọn fi n gba awọn eeyan loju.


Gbogbo awọn to da ṣọọṣi silẹ nisinyii, bii Adeboye, Kumuyi, Winner, ọmọ ni wọn jẹ fun wa lọjọ ori ati ninu imọ, ṣugbọn agbekalẹ wọn ti wọn n gbe kalẹ nisinyii ni ko jẹ ki emi ba wọn ṣe mọ, ti mi o lọ si ṣọọṣi mọ, nitori wọn ti sọ ṣọọṣi di ileeṣẹ. Nigba ti awa n ṣiṣẹ ijọba, ọjọ Sannde la n lọ si ṣọọṣi, aago mẹwaa si mọkanla, ati kuro nibẹ, kaluku ti gba ile ẹ lọ, ko si iṣọ ọsan, ko si iṣọ oru. Ṣugbọn nisinyii, gbogbo awọn oniṣoọ ọsan ti de, ti wọn fi n gba awọn eeyan loju. Ile wa la ti n ṣe isin bayii, ko sohun ti wọn fẹẹ sọ fun wa ni ṣọọṣi ta a o le kọ ara wa nile. A o kọja aaye wa ri, latigba ta a ti d’Ekoo yii, a o de teṣan ọlọpaa ri, bẹẹ naa dẹ lawọn ọmọ wa, a mọ ofin a dẹ n tẹle e. OUNJẸ TA A FẸRAN JU Kẹhinde: Amala funfun la jọ fẹran ju, a fẹran dudu naa. Ọbẹ gure ọlọbọrọ ti wọn fi ṣawa si la fẹran lati fi jẹ ẹ.


Ile wa la ti n ṣe isin bayii, ko sohun ti wọn fẹẹ sọ fun wa ni ṣọọṣi ta a o le kọ ara wa nile. A o kọja aaye wa ri, latigba ta a ti d’Ekoo yii, a o de teṣan ọlọpaa ri, bẹẹ naa dẹ lawọn ọmọ wa, a mọ ofin a dẹ n tẹle e. OUNJẸ TA A FẸRAN JU Kẹhinde: Amala funfun la jọ fẹran ju, a fẹran dudu naa. Ọbẹ gure ọlọbọrọ ti wọn fi ṣawa si la fẹran lati fi jẹ ẹ. A o fẹran raisi. Ẹba, amala, fufu awọn iyẹn lo daa. A O KABAAMỌ OHUNKOHUN LỌJỌ OGBO WA Taiwo: Ko sẹni to le tẹ aye lọrun, ṣugbọn ninu ohun daadaa teeyan n ṣe laye, a ti gba maaki to yẹ ka gba.


A o fẹran raisi. Ẹba, amala, fufu awọn iyẹn lo daa. A O KABAAMỌ OHUNKOHUN LỌJỌ OGBO WA Taiwo: Ko sẹni to le tẹ aye lọrun, ṣugbọn ninu ohun daadaa teeyan n ṣe laye, a ti gba maaki to yẹ ka gba. A ti ṣe ohun to yẹ ka ṣe. A o kabaamọ kankan lori ba a ṣe gbe aye wa lọjọ ogbo ta a wa yii. A O KI I LO IGO, OJU WA ṢI RIRAN DAADAA: A dupẹ f’Ọlọrun fun oore ọfẹ to fun wa.


A ti ṣe ohun to yẹ ka ṣe. A o kabaamọ kankan lori ba a ṣe gbe aye wa lọjọ ogbo ta a wa yii. A O KI I LO IGO, OJU WA ṢI RIRAN DAADAA: A dupẹ f’Ọlọrun fun oore ọfẹ to fun wa. Titi dasiko yii, ta a ba fẹẹ ka bibeli, a n ka a lọọ geerege ni, a o ki i lo igo rara. Oju wa ṣi riran rekete. IBEJI DAA, O MAA N JẸ KỌMỌ EEYAN TETE PỌ Ibeji daa pupọ lati bi, wọn o ki i ku mọ nisinyii.


Titi dasiko yii, ta a ba fẹẹ ka bibeli, a n ka a lọọ geerege ni, a o ki i lo igo rara. Oju wa ṣi riran rekete. IBEJI DAA, O MAA N JẸ KỌMỌ EEYAN TETE PỌ Ibeji daa pupọ lati bi, wọn o ki i ku mọ nisinyii. Laye atijọ ti ko si itọju to, ti oju ko si ti i la daadaa, ni wọn n ku. Ibeji maa n jẹ kọmọ eeyan tete pọ ni. Iye ọdun teeyan dẹ maa fi tọ ọmọ kan naa lo maa fi tọ meji dagba.


Laye atijọ ti ko si itọju to, ti oju ko si ti i la daadaa, ni wọn n ku. Ibeji maa n jẹ kọmọ eeyan tete pọ ni. Iye ọdun teeyan dẹ maa fi tọ ọmọ kan naa lo maa fi tọ meji dagba. Ibeji daa gan-an, a daa pupọ, ko si wahala kankan lọrọ wa.


Ibeji daa gan-an, a daa pupọ, ko si wahala kankan lọrọ wa.


Wọn ṣeku pa ‘Tiroo’ n’Isalẹ Eko, wọn lolori ẹgbẹ okunkun ni

Faith Adebọla, Eko Tiroo lorukọ inagijẹ ẹ, ki i ṣe tiroo tawọn obinrin n le soju o, olori awọn bọisi laduugbo Agarawu, nisalẹ Eko lọhun-un, ni wọn pe Tiroo eleyii, ṣugbọn o ti doloogbe bayii, awọn ẹgbẹ bọisi adugbo si adugbo ti wọn n bara wọn ja ni wọn pa a. Atẹjade kan ti Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko, DSP Olumuyiwa Adejọbi, fi ṣowọ s’ALAROYE ni lati alẹ ọjọ Aiku, Sannde, to kọja yii, lawọn ọdọkunrin, awọn bọisi adugbo Agarawu ati Ọnala ti doju ija kọ ara wọn, Opopona Alli ni wọn patẹ ija si, ti wọn n le ara wọn kitakita kaakiri opopona kan si ekeji, wọn fẹẹ mọ ẹni to lagbara ju. Adejọbi ni bi wọn ṣe n ja ija igba laarin ara wọn naa ni wọn n ṣe ara wọn leṣe, ti wọn si tun n kọ lu awọn araalu to n lọ jẹẹjẹ wọn. Awọn kan lara wọn lo anfaani naa lati ja ṣọọbu tawọn eeyan ti n taja lole, wọn n ko ẹru ẹlẹru, bẹẹ ni iro ibọn n dun lakọlakọ. Wọn ni bawọn ọdọ yii ṣe n kọ lu awọn araalu lo bi Tiroo ninu, lo ba ko awọn ọmọlẹyin ẹ lọ si agbegbe Itafaji nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, pe tawọn alatako wọn ba fi le kọja, awọn maa ba wọn ja gidi ni. Ṣugbọn lọwọ afẹmọju ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, nibọn ṣadeede ba Tiroo lẹyin ọrun, wọn ni niṣe lo pariwo, to si fidi janlẹ, lawọn ẹlẹgbẹ ẹ ba gbe e digbadigba lọ si ọsibitu aladaani kan to wa nitosi, ṣugbọn o ti dakẹ ki wọn too debẹ. Alukoro ọlọpaa lawọn ti mu pupọ lara awọn janduku ọhun, o lawọn kan tọwọ ba ti jẹwọ pe olori ẹgbẹ okunkun ni Tiroo to ku yii, ati pe Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, Hakeem Odumosu, ti fi ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa RRS ati mọto atamatase meji ṣọwọ sagbegbe naa lati dẹrọ ija buruku ọhun.


Wọn ni bawọn ọdọ yii ṣe n kọ lu awọn araalu lo bi Tiroo ninu, lo ba ko awọn ọmọlẹyin ẹ lọ si agbegbe Itafaji nirọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, pe tawọn alatako wọn ba fi le kọja, awọn maa ba wọn ja gidi ni. Ṣugbọn lọwọ afẹmọju ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, nibọn ṣadeede ba Tiroo lẹyin ọrun, wọn ni niṣe lo pariwo, to si fidi janlẹ, lawọn ẹlẹgbẹ ẹ ba gbe e digbadigba lọ si ọsibitu aladaani kan to wa nitosi, ṣugbọn o ti dakẹ ki wọn too debẹ. Alukoro ọlọpaa lawọn ti mu pupọ lara awọn janduku ọhun, o lawọn kan tọwọ ba ti jẹwọ pe olori ẹgbẹ okunkun ni Tiroo to ku yii, ati pe Kọmiṣanna ọlọpaa Eko, Hakeem Odumosu, ti fi ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa RRS ati mọto atamatase meji ṣọwọ sagbegbe naa lati dẹrọ ija buruku ọhun. O ni eruku ija naa ti n rọlẹ, awọn ọlọpaa si ti wa lojufo lati fi pampẹ ofin gbe ẹnikẹni to ba dalu ru, tori awọn ti gbọ pe awọn kan ṣi n leri pe awọn maa gbẹsan pipa ti wọn pa Tiroo.


O ni eruku ija naa ti n rọlẹ, awọn ọlọpaa si ti wa lojufo lati fi pampẹ ofin gbe ẹnikẹni to ba dalu ru, tori awọn ti gbọ pe awọn kan ṣi n leri pe awọn maa gbẹsan pipa ti wọn pa Tiroo.


Owo epo bẹntiroolu yoo tun lọ soke lẹẹkan si i o

Ijọba apapọ ti sọ pe iye tawọn araalu n ra epo bẹntiroolu yoo tun lọ soke lẹẹkan si i. Ọgbẹni Timipre Sylva, ẹni ti ṣe minisita kekere fun ọrọ epo bẹntiroolu ti sọ pe ki awọn eeyan orilẹ-ede yii maa mura silẹ fun afikun iye ti wọn n ra epo bẹntiroolu, bi iye ti wọn n ra agba epo rọbi ṣe gbowo lori bayii lọja agbaye. Minisita yii sọ pe epo rọbi ti di ọgọta dọla ($60) agba kan lagbaaye, ati pe ti ọrọ ba ti ri bayii, a jẹ pe iye ti awọn ọmọ Naijiria n ra jala epo bẹntiroolu yoo kuro ni iye ti wọn ra a, yoo tun wọn si i. Ni bayii, iye ti wọn n ra jala kan wa laarin ọgọjọ naira (N160) si naira marun-un-din-laaadọsan-an (N165). Nigba ti epo rọbi wa ni dọla mẹtalelogoji ($43) ni nnkan bii oṣu mẹrin sẹyin ni wọn ṣe agbekalẹ ọhun. Nibi ipade apero kan ti wọn ṣe niluu Abuja ni Sylva ti ta awọn ọmọ Naijriia lolobo pe iye ti wọn n ra jala epo bẹntiroolu yoo tun lọ soke lẹẹkan si i. O ni idi ti owo ọhun yoo fi kuro ni iye tawọn eeyan n ra a bayii ni pe ijọba Buhari ko ni in lọkan, bẹẹ ni ko tun si ninu eto iṣuna ọdun 2021 yii, lati seto iranwọ lori iye ti wọn yoo maa ta epo. O ni bo tilẹ jẹ pe owo gọbọi ti wọn n ta epo rọbi yoo tun pawo wọle fun ijọba, sibẹ yoo ṣoro ki ijọba tun maa na ere ẹ yii sori eto iranwọ lori iye tawọn eeyan yoo maa ra jala epo bẹntiroolu. Timipre Sylva sọ pe ohun idunnu ni pe orilẹ-ede yii yoo tun pawo repẹtẹ lori epo rọbi ẹ, ṣugbọn awọn eeyan orilẹ-ede yii naa gbọdọ gbaradi lati ra jala epo ju eyi ti wọn n ra a bayii.


Nibi ipade apero kan ti wọn ṣe niluu Abuja ni Sylva ti ta awọn ọmọ Naijriia lolobo pe iye ti wọn n ra jala epo bẹntiroolu yoo tun lọ soke lẹẹkan si i. O ni idi ti owo ọhun yoo fi kuro ni iye tawọn eeyan n ra a bayii ni pe ijọba Buhari ko ni in lọkan, bẹẹ ni ko tun si ninu eto iṣuna ọdun 2021 yii, lati seto iranwọ lori iye ti wọn yoo maa ta epo. O ni bo tilẹ jẹ pe owo gọbọi ti wọn n ta epo rọbi yoo tun pawo wọle fun ijọba, sibẹ yoo ṣoro ki ijọba tun maa na ere ẹ yii sori eto iranwọ lori iye tawọn eeyan yoo maa ra jala epo bẹntiroolu. Timipre Sylva sọ pe ohun idunnu ni pe orilẹ-ede yii yoo tun pawo repẹtẹ lori epo rọbi ẹ, ṣugbọn awọn eeyan orilẹ-ede yii naa gbọdọ gbaradi lati ra jala epo ju eyi ti wọn n ra a bayii. Ṣa o, Aarẹ ọkan ninu ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ni Naijiria, Trade Union Congress, Quadri Ọlalẹyẹ, ti bu ẹnu atẹ lu ohun ti minisita yii sọ, bẹẹ lo sọ pe ko si ọrọ apọnle kankan ninu ohun to sọ kalẹ naa pe epo yoo tun wọn si i ni Naijiria. O ni, tidunnu tidunnu ni ijọba Naijiria fi maa n sare kede awọn eto to le mu aye nira fawọn eeyan orilẹ-ede yii, ṣugbọn ti wọn ki i kọbi ara si ohun to le mu idẹrun ba wọn. Bakan naa lo fi kun un pe ijọba kan ti ko laaanu ni ijọba Buhari, ati pe o foju han daadaa pe awọn to n ṣejọba lasiko yii ko bikita bi nnkan ṣe nira fawọn ọmọ Naijiria bayii.


Ṣa o, Aarẹ ọkan ninu ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ni Naijiria, Trade Union Congress, Quadri Ọlalẹyẹ, ti bu ẹnu atẹ lu ohun ti minisita yii sọ, bẹẹ lo sọ pe ko si ọrọ apọnle kankan ninu ohun to sọ kalẹ naa pe epo yoo tun wọn si i ni Naijiria. O ni, tidunnu tidunnu ni ijọba Naijiria fi maa n sare kede awọn eto to le mu aye nira fawọn eeyan orilẹ-ede yii, ṣugbọn ti wọn ki i kọbi ara si ohun to le mu idẹrun ba wọn. Bakan naa lo fi kun un pe ijọba kan ti ko laaanu ni ijọba Buhari, ati pe o foju han daadaa pe awọn to n ṣejọba lasiko yii ko bikita bi nnkan ṣe nira fawọn ọmọ Naijiria bayii.


Ọwọ ọlọpaa ba awọn janduku mejidinlọgọta nisalẹ Eko, obinrin marun-un wa ninu wọn

Faith Adebọla, Eko Ahamọ awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, Yaba, nipinlẹ Eko, lawọn afurasi ọdaran mejidinlọgọta tọwọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ṣẹṣẹ ba ti n gbatẹgun bayii. Iṣẹ janduku ati idaluru lawọn ni wọn n ṣe tọwọ fi ba wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ naa, CP Hakeem Odumosu, sọ f’ALAROYE pe lati bii ọjọ diẹ sẹyin lawọn ti n gburoo bi awọn ọmọ iṣọta naa ṣe n dun mọhuru mọhuru mọ awọn olugbe isalẹ Eko, ti wọn si n ko awọn eeyan lọkan soke latari oriṣiiriṣii iwa janduku ti wọn n hu. Eyi lo mu kawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fọn ka sagbegbe naa, ti wọn si finmu finlẹ titi ti wọn fi wadii ibuba awọn afurasi ọdaran wọnyi ati ibi ti wọn n gbe. Lara ẹsun to ka si wọn lẹsẹ ni ole jija, fifọ ṣọọbu oniṣọọbu, jija baagi ati foonu awọn eeyan gba, ija igboro, biba dukia awọn eeyan jẹ, hihalẹ mọ awọn araalu, fifi ipa ba obinrin lo, atawọn iwakiwa bẹẹ lo kun ọwọ wọn. O lawọn mi-in tun maa n fipa gba owo lọwọ awọn onimọto ati ero ọkọ, wọn si maa n jale loju popo pẹlu.


Eyi lo mu kawọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ fọn ka sagbegbe naa, ti wọn si finmu finlẹ titi ti wọn fi wadii ibuba awọn afurasi ọdaran wọnyi ati ibi ti wọn n gbe. Lara ẹsun to ka si wọn lẹsẹ ni ole jija, fifọ ṣọọbu oniṣọọbu, jija baagi ati foonu awọn eeyan gba, ija igboro, biba dukia awọn eeyan jẹ, hihalẹ mọ awọn araalu, fifi ipa ba obinrin lo, atawọn iwakiwa bẹẹ lo kun ọwọ wọn. O lawọn mi-in tun maa n fipa gba owo lọwọ awọn onimọto ati ero ọkọ, wọn si maa n jale loju popo pẹlu. Odumosu ni lẹyin tawọn ọtẹlẹmuyẹ ti sami si awọn afurasi wọnyi, ti wọn ti mọ awọn abẹtẹ wọn, lawọn waa ṣeto ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa (Rapid Response Squard) RRS, atawọn ẹṣọ alaabo ilu nipinlẹ Eko (Lagos State Neighborhood Safety Corps), awọn fijilante naa tun dara-pọ mọ wọn, ni wọn fi le mu awọn ọmọ ganfe naa lẹẹkan naa, wọn si ṣiṣẹ naa doju ami. ACP Bọde Ọjajuni to jẹ Eria Kọmanda Area A lo ṣaaju wọn lọ. Arugbo tọjọ ori wọn to ẹni aadọrin ọdun ni mẹrin ninu wọn, orukọ wọn ni: Sikiru Kareem, Kamal Ọlatoyinbo, Musa Alidu ati Sulaimọn Alaga, wọn lawọn eleyii lo n ṣe babaasalẹ fawọn gende aarin wọn.


Odumosu ni lẹyin tawọn ọtẹlẹmuyẹ ti sami si awọn afurasi wọnyi, ti wọn ti mọ awọn abẹtẹ wọn, lawọn waa ṣeto ikọ ọlọpaa ayara-bii-aṣa (Rapid Response Squard) RRS, atawọn ẹṣọ alaabo ilu nipinlẹ Eko (Lagos State Neighborhood Safety Corps), awọn fijilante naa tun dara-pọ mọ wọn, ni wọn fi le mu awọn ọmọ ganfe naa lẹẹkan naa, wọn si ṣiṣẹ naa doju ami. ACP Bọde Ọjajuni to jẹ Eria Kọmanda Area A lo ṣaaju wọn lọ. Arugbo tọjọ ori wọn to ẹni aadọrin ọdun ni mẹrin ninu wọn, orukọ wọn ni: Sikiru Kareem, Kamal Ọlatoyinbo, Musa Alidu ati Sulaimọn Alaga, wọn lawọn eleyii lo n ṣe babaasalẹ fawọn gende aarin wọn. Marun-un lawọn obinrin aarin wọn, Jumọkẹ Idris, Nikẹ Idris, Adeọla Adewale, Sharon Egiri ati Damilọla Ọmọniyi. Awọn gende to ku ni: Abass Saliu, Gafar Ambali, Oriyọmi Adeyẹmi, Suleiman Saleh, Junior Ọjọọ, Abayọmi Ogunlẹyẹ, Alhassan Abdulahi, Kazeem Ọlagbajumọ, Rilwan Salau, Taiwo Wajud, Suleiman Adewale Njokwu Ogbonna, Njokwu Chinemenem, Okechukwu Chinanso, Wahab Azeez ati Adam Oluwọle. Awọn to ku ni Ṣẹgun Solomọn, Wahab Korede, Micheal Ọladeji, Adeniyi Mustapha Gafar, Oluwatobi Senu, Afeez Sulaimọn, Surajudeen Jimọh, Ahmed Adamu, Nojeem Ajayi, Yusuf Lawal, Quadri Akanbi, Afeez Shodimu, Monday Joseph, Adigun Yahaya, Yusuf Saliu, Nuhu Umar, Abbey Sholọla, Benjamin Chalie, Amen Daniel, Samuel Igbogboye, Toni Nwokeji, Ibrahim Usman, Sulaiman Rasak, Haliru Abdulahim Usman Mohammed, Yusuf Ayinde, Lekan Salisu, Ibrahim Abukakar, Musa Yusuf, Micheal Francis, Rasheed Abashin, ati Saheed Dauda.


Marun-un lawọn obinrin aarin wọn, Jumọkẹ Idris, Nikẹ Idris, Adeọla Adewale, Sharon Egiri ati Damilọla Ọmọniyi. Awọn gende to ku ni: Abass Saliu, Gafar Ambali, Oriyọmi Adeyẹmi, Suleiman Saleh, Junior Ọjọọ, Abayọmi Ogunlẹyẹ, Alhassan Abdulahi, Kazeem Ọlagbajumọ, Rilwan Salau, Taiwo Wajud, Suleiman Adewale Njokwu Ogbonna, Njokwu Chinemenem, Okechukwu Chinanso, Wahab Azeez ati Adam Oluwọle. Awọn to ku ni Ṣẹgun Solomọn, Wahab Korede, Micheal Ọladeji, Adeniyi Mustapha Gafar, Oluwatobi Senu, Afeez Sulaimọn, Surajudeen Jimọh, Ahmed Adamu, Nojeem Ajayi, Yusuf Lawal, Quadri Akanbi, Afeez Shodimu, Monday Joseph, Adigun Yahaya, Yusuf Saliu, Nuhu Umar, Abbey Sholọla, Benjamin Chalie, Amen Daniel, Samuel Igbogboye, Toni Nwokeji, Ibrahim Usman, Sulaiman Rasak, Haliru Abdulahim Usman Mohammed, Yusuf Ayinde, Lekan Salisu, Ibrahim Abukakar, Musa Yusuf, Micheal Francis, Rasheed Abashin, ati Saheed Dauda. Gbogbo wọn ni wọn ti n ran awọn ọtẹlẹmuyẹ lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn, Odumosu si ti ni tiṣẹ iwadii ba ti pari lawọn maa foju awọn afurasi naa han niwaju adajọ ki wọn le fimu kata ofin.


Gbogbo wọn ni wọn ti n ran awọn ọtẹlẹmuyẹ lọwọ lẹnu iṣẹ iwadii wọn, Odumosu si ti ni tiṣẹ iwadii ba ti pari lawọn maa foju awọn afurasi naa han niwaju adajọ ki wọn le fimu kata ofin.


Ọṣinbajo, Dapọ Abiọdun, Ọṣọba tun iforukọsilẹ wọn ṣe lẹgbẹ APC Ogun

Adefunkẹ Adebiyi,Abẹokuta Igbakeji Aarẹ orilẹ-ede yii, Ọjọgbọn Yẹmi Oṣinbajo, Gomina Dapọ Abiọdun ati Oloye Oluṣẹgun Ọṣoba ti tun iforukọsilẹ wọn ṣe lẹgbẹ oṣelu APC. Ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹsan-an, oṣu keji, ọdun yii, ni wọn gbe igbesẹ naa nipinlẹ Ogun. Gẹgẹ bo ṣe jẹ pe iforukọsilẹ ti bẹrẹ kaakiri ninu ẹgbẹ to n ṣejọba Naijiria lọwọ lawọn ipinlẹ, eyi lo mu Ọjọgbọn Ọṣibanjo wa si ilu abinibi rẹ ti i ṣe Ikẹnnẹ, nibi to ti ṣe atunṣe iforukọsilẹ naa ni Wọọdu kin-in-ni, Yuniiti kẹta, Egunrege, nijọba ibilẹ Ikẹnnẹ. Bakan naa ni Gomina Dapọ Abiọdun forukọ tiẹ silẹ lẹẹkeji ninu ẹgbẹ APC. Wọọdu kẹta, Ipẹru Rẹmọ, nijọba ibilẹ Ikẹnnẹ kan naa, ni Gomina ti forukọ silẹ, nigba ti Oloye Oluṣẹgun Ọṣọba fi tiẹ silẹ nileewe alakọọbẹrẹ Ṣodubi, ni Wọọdu keje, ẹkun idibo kẹta, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi/Owode. Nigba to n sọrọ, Ọṣinbajo sọ pe inu oun dun lati tun forukọ silẹ lẹgbẹ APC, o ni igbesẹ yii lo maa n jẹ ki ẹgbẹ mọ awọn eeyan to jẹ olutẹle, ọna kan si tun ni lati ba wọn sọrọ.


Bakan naa ni Gomina Dapọ Abiọdun forukọ tiẹ silẹ lẹẹkeji ninu ẹgbẹ APC. Wọọdu kẹta, Ipẹru Rẹmọ, nijọba ibilẹ Ikẹnnẹ kan naa, ni Gomina ti forukọ silẹ, nigba ti Oloye Oluṣẹgun Ọṣọba fi tiẹ silẹ nileewe alakọọbẹrẹ Ṣodubi, ni Wọọdu keje, ẹkun idibo kẹta, nijọba ibilẹ Ọbafẹmi/Owode. Nigba to n sọrọ, Ọṣinbajo sọ pe inu oun dun lati tun forukọ silẹ lẹgbẹ APC, o ni igbesẹ yii lo maa n jẹ ki ẹgbẹ mọ awọn eeyan to jẹ olutẹle, ọna kan si tun ni lati ba wọn sọrọ. O ni igbaye-gbadun ọmọ ẹgbẹ lo jẹ ẹgbẹ Onigbaalẹ logun, nitori ẹgbẹ awọn eeyan ẹsẹkuuku ni. Ninu ọrọ rẹ, Gomina Dapọ Abiọdun gboriyin fun Igbakeji Aarẹ ati Buhari, fun bi wọn ṣe lọ si orirun wọn lati tun iforukọsilẹ lẹgbẹ wọn ṣe. Dapọ Abiọdun sọ pe igbesẹ yii yoo seso rere nipinlẹ Ogun, o fi kun un pe awọn ọmọ ẹgbẹ tuntun yoo ṣara jọ.


O ni igbaye-gbadun ọmọ ẹgbẹ lo jẹ ẹgbẹ Onigbaalẹ logun, nitori ẹgbẹ awọn eeyan ẹsẹkuuku ni. Ninu ọrọ rẹ, Gomina Dapọ Abiọdun gboriyin fun Igbakeji Aarẹ ati Buhari, fun bi wọn ṣe lọ si orirun wọn lati tun iforukọsilẹ lẹgbẹ wọn ṣe. Dapọ Abiọdun sọ pe igbesẹ yii yoo seso rere nipinlẹ Ogun, o fi kun un pe awọn ọmọ ẹgbẹ tuntun yoo ṣara jọ. Awọn mi-in to tun ba Ọṣinbajo ati Gomina Dapọ Abiọdun kọwọọrin lọjọ naa ni: Gomina ipinlẹ Niger to tun jẹ alaga iforukọsilẹ ẹgbẹ APC, Alaaji Abubakar Sani Bello, ati Sẹnetọ Lawan Shuaib.


Awọn mi-in to tun ba Ọṣinbajo ati Gomina Dapọ Abiọdun kọwọọrin lọjọ naa ni: Gomina ipinlẹ Niger to tun jẹ alaga iforukọsilẹ ẹgbẹ APC, Alaaji Abubakar Sani Bello, ati Sẹnetọ Lawan Shuaib.


Ami-ẹyẹ ko ti i tọ si mi bayii, mi o ti i gbija Yoruba debi aṣeyọri – Sunday Igboho

Ọlawale Ajao, Ibadan Nitori ipa takunakun to n ko lati gba gbogbo ilẹ Yorùbá silẹ lọwọ awọn apanijaye Fúlàní, apapọ ẹgbẹ awọn ọdọ Yorùbá, ìyẹn Yoruba Youth Socio-Cultural Association, YYSA, lọọ gbe àmì-ẹyẹ nla kan ka Oloye Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo aye mọ̀ si Sunday Igboho mọle nirọlẹ ọjọ Àbámẹ́ta, Sátidé, to kọja. Ṣugbọn sí iyalẹnu awọn adari ẹgbẹ naa, akínkanjú ọmọ Yorùbà yii kọ àmì-ẹyẹ naa, o ni oun ko ti i ṣàṣeyọrí nipa ominira gbogbo ọmọ Yorùbá tí oun n wá. ALAROYE gbọ pe eyi kọ nigba akọkọ ti Sunday Ìgbòho yoo kọ àmì-ẹyẹ sí àwọn tó fẹẹ fi imọriri wọn hàn nípa ijijagbara rẹ lọrun. Ọkan ninu awọn ọmọ ẹyìn Igboho fìdí ẹ mulẹ fakọroyin wa pe “Eyi ki i ṣe igba akọkọ ọga, bẹẹ náà ni wọn kọ amì-ẹyẹ ‘Ogo Ọmọ Yorùbá’ tí àwọn ẹgbẹ kan naa fún wọn lọjọ kẹwàá, oṣù kin-in-ni, ọdun 2021 yii.” Nigba to n dupẹ fún ìmọ riri ẹgbẹ awọn ọdọ naa lori akitiyan rẹ̀, Sunday Igboho sọ pé “Mi o ti i nilo ami-ẹyẹ bayii. Asiko ti gbogbo wa ni iṣẹ lati ṣe ka tóo lè máa sun oorun àsùn-han-an-run la wa yii, kì í ṣe asiko lati máa kan saara sí mi pé mo ṣiṣẹ takuntakun. “Nigba ta a ba ṣàṣeyọrí lori iṣẹ ta a dawọ le yii, nigba naa, a le waa máa fúnra wa lami-ẹyẹ ba a bá ṣe fẹ.


Ọkan ninu awọn ọmọ ẹyìn Igboho fìdí ẹ mulẹ fakọroyin wa pe “Eyi ki i ṣe igba akọkọ ọga, bẹẹ náà ni wọn kọ amì-ẹyẹ ‘Ogo Ọmọ Yorùbá’ tí àwọn ẹgbẹ kan naa fún wọn lọjọ kẹwàá, oṣù kin-in-ni, ọdun 2021 yii.” Nigba to n dupẹ fún ìmọ riri ẹgbẹ awọn ọdọ naa lori akitiyan rẹ̀, Sunday Igboho sọ pé “Mi o ti i nilo ami-ẹyẹ bayii. Asiko ti gbogbo wa ni iṣẹ lati ṣe ka tóo lè máa sun oorun àsùn-han-an-run la wa yii, kì í ṣe asiko lati máa kan saara sí mi pé mo ṣiṣẹ takuntakun. “Nigba ta a ba ṣàṣeyọrí lori iṣẹ ta a dawọ le yii, nigba naa, a le waa máa fúnra wa lami-ẹyẹ ba a bá ṣe fẹ. “Lọwọlọwọ yii, adua ni mo fẹ ki ẹyin ọdọ ati gbogbo ọmọ Yorùbá máa fi ran mi lọwọ ká lè ṣaṣeyọri lori ominira Yoruba ta a fẹ. Ààrẹ ẹgbẹ YYSA, Ọgbẹni Habib Ọlálékan Hammed, atawọn eeyan rẹ waa ṣèlérí atilẹyin gbogbo ọdọ Yorùbá fún Sunday Igboho, nigba yoowu to ba nilo wọn.


“Lọwọlọwọ yii, adua ni mo fẹ ki ẹyin ọdọ ati gbogbo ọmọ Yorùbá máa fi ran mi lọwọ ká lè ṣaṣeyọri lori ominira Yoruba ta a fẹ. Ààrẹ ẹgbẹ YYSA, Ọgbẹni Habib Ọlálékan Hammed, atawọn eeyan rẹ waa ṣèlérí atilẹyin gbogbo ọdọ Yorùbá fún Sunday Igboho, nigba yoowu to ba nilo wọn.


Awọn Fulani darandaran tun ti ji eeyan meje gbe loju ọna Ileṣa si Akurẹ

Florence Babaṣọla Iroyin to n tẹ wa lọwọ ti jẹ ko di mimọ pe awọn Fulani darandaran ti ji awọn arinrin-ajo meje gbe loju-ọna Ileṣa si Akurẹ. Nnkan bii aago mẹfa irọlẹ ọjọ Aje, Mọnde, la gbọ pe wọn ji awọn eeyan naa gbe laarin ilu Iwaraja si Ẹrinmọ, wọn si ko wọn lọ sinu igbo kan ninu ilu Iwaraja. A gbọ pe awọn eeyan naa ti wọn n kọja lati Akurẹ lọ siluu Ileṣa ni awọn ajinigbe fi mẹta silẹ lara wọn laaarọ ọjọ Iṣẹgun, ti wọn si sọ fun wọn pe ki wọn lọọ wa owo wa lati gba awọn mẹrin to ku silẹ. Alakooso ikọ OPC nipinlẹ Ọṣun, Ọmọọba Deji Aladeṣawẹ, sọ fawọn oniroyin pe awọn ajinigbe yii yọnda obinrin meji ati ọkunrin kan laaarọ ọjọ Iṣẹgun, awọn mẹta ọhun ni wọn si sọ pe Fulani darandaran lawọn ajinigbe naa. Aladeṣawẹ ṣalaye pe awọn OPC pẹlu awọn ẹṣọ alaabo mi-in ti wa ninu igbo naa lati tu awọn eeyan ọhun silẹ.


Lasiko ti Atẹrẹ n gbe ọmọ rẹ to n saisan lọ sọsibitu ni wọn ji i gbe n’Ilọrin

Stephen Ajagbe, Ilorin Awọn ajinigbe ti wọn to mẹfa to ji baale ile ẹni ọdun mẹrindinlaaadọta kan, Alhaji Musa Garba Atẹrẹ, gbe niluu Ilọrin ti kan si mọlẹbi rẹ lati beere fun miliọnu ọgbọn naira owo iyọlọfin rẹ. Atẹrẹ toun pẹlu iyawo ati ọmọbinrin rẹ kan to n ṣe aarẹ n lọ silewosan ko sọwọ awọn ajinigbe ni nnkan bii aago mẹfa aarọ ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, lọna Ogundele si Madi, nijọba ibilẹ Ilọrin West. Iyawo ọkunrin naa ti ko fẹ ka darukọ oun ṣalaye pe awọn ajinigbe naa ni dandan, awọn gbọdọ lọọ wa owo naa ko too di pe wọn le yọnda ọkọ oun. Nigba to n sọ bi iṣẹlẹ naa ṣe ṣẹlẹ, obinrin yii ni ṣadeede lawọn ajinigbe naa da awọn lọna, ti wọn si beere fun owo lọwọ awọn. O ni gbogbo owo to wa lọwọ awọn ati dukia mi-in lawọn ko fun wọn ki wọn le baa fi awọn silẹ, sibẹ, wọn wọ ọkọ oun tuurutu wọ inu igbo lọ. O ni oju kan naa toun duro si loun ti n wo wọn bi wọn ṣe n wọ ọ, ṣugbọn ko si ẹnikẹni nitosi lati ran awọn lọwọ.


Nigba to n sọ bi iṣẹlẹ naa ṣe ṣẹlẹ, obinrin yii ni ṣadeede lawọn ajinigbe naa da awọn lọna, ti wọn si beere fun owo lọwọ awọn. O ni gbogbo owo to wa lọwọ awọn ati dukia mi-in lawọn ko fun wọn ki wọn le baa fi awọn silẹ, sibẹ, wọn wọ ọkọ oun tuurutu wọ inu igbo lọ. O ni oju kan naa toun duro si loun ti n wo wọn bi wọn ṣe n wọ ọ, ṣugbọn ko si ẹnikẹni nitosi lati ran awọn lọwọ. Titi di bi a ṣe n kọ iroyin yii ko sẹni to mọ pato ibi ti wọn gbe ọkunrin naa lọ. Awọn ẹbi naa ni awọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to agọ ọlọpaa to wa lagbegbe Adewọle, niluu Ilọrin, leti fun iwadi. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Kwara, Ajayi Ọkasanmi, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ni iwadi ti n lọ lori ẹ.


Titi di bi a ṣe n kọ iroyin yii ko sẹni to mọ pato ibi ti wọn gbe ọkunrin naa lọ. Awọn ẹbi naa ni awọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to agọ ọlọpaa to wa lagbegbe Adewọle, niluu Ilọrin, leti fun iwadi. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Kwara, Ajayi Ọkasanmi, to fidi iṣẹlẹ naa mulẹ ni iwadi ti n lọ lori ẹ.


Nitori owo, Kamilu atọrẹ rẹ fẹẹ pa iya arugbo l’Oṣogbo

Florence Babaṣọla. Oṣogbo Awọn ọdọkunrin meji, Ọlagunju Kamilu ati Adenle Mujeem, ni wọn fara han niwaju ile-ẹjọ Majisreeti ilu Oṣogbo lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, lori ẹsun pe wọn fẹẹ pa iya arugbo. A gbọ pe inu ile kan naa lagbegbe Isosu, niluu Ẹdẹ, lawọn olujẹjọ n gbe pẹlu iya arugbo ti wọn pe orukọ rẹ ni Suleiman Fatimah yii. Agbefọba, Inspẹkitop Akintade Jacob, ṣalaye pe lọjọ keji, oṣu keji, ọdun yii, lawọn mejeeji wọnu yara iya arugbo naa. Wọn gbiyanju lati pa a, ki wọn le ji awọn nnkan ini rẹ lọ. Akintade sọ siwaju pe iwa ti wọn hu ta ko ipin okoolelẹẹẹdẹgbẹta o din mẹrin (516) ati ẹẹdẹgbẹta o le mẹsan-an (509) abala ikẹrinlelọgbọn ofin iwa ọdaran ti ọdun 2002 tipinlẹ Ọṣun n lo.


Agbefọba, Inspẹkitop Akintade Jacob, ṣalaye pe lọjọ keji, oṣu keji, ọdun yii, lawọn mejeeji wọnu yara iya arugbo naa. Wọn gbiyanju lati pa a, ki wọn le ji awọn nnkan ini rẹ lọ. Akintade sọ siwaju pe iwa ti wọn hu ta ko ipin okoolelẹẹẹdẹgbẹta o din mẹrin (516) ati ẹẹdẹgbẹta o le mẹsan-an (509) abala ikẹrinlelọgbọn ofin iwa ọdaran ti ọdun 2002 tipinlẹ Ọṣun n lo. Lẹyin ti awọn olujẹjọ sọ pe awọn ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn ni agbẹjọro wọn, Sunday Abọlade Ismail, rọ kootu lati fun wọn ni beeli lọna irọrun. Bakan naa ni iya agba naa bẹ adajọ lati tu awọn ọmọ naa silẹ nitori wọn ti da bii ọmọ si oun. Ṣugbọn Adajọ Ishọla Omiṣade sọ pe ki wọn lọọ fi awọn mejeeji sọgba ẹwọn ilu Ileṣa titi ọjọ kẹtadinlogun, oṣu keji, ọdun yii, tigbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹsun ti wọn fi kan wọn.


Lẹyin ti awọn olujẹjọ sọ pe awọn ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan wọn ni agbẹjọro wọn, Sunday Abọlade Ismail, rọ kootu lati fun wọn ni beeli lọna irọrun. Bakan naa ni iya agba naa bẹ adajọ lati tu awọn ọmọ naa silẹ nitori wọn ti da bii ọmọ si oun. Ṣugbọn Adajọ Ishọla Omiṣade sọ pe ki wọn lọọ fi awọn mejeeji sọgba ẹwọn ilu Ileṣa titi ọjọ kẹtadinlogun, oṣu keji, ọdun yii, tigbẹjọ yoo bẹrẹ lori ẹsun ti wọn fi kan wọn.


Ìtàn ìgbésí ayé Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Ori Kẹta (Apa Keji).

ki o le je ẹkọ fun ọmọ Yoruba gbogbo. Ọdun 2019 ni a ti tẹ iwe yii jade pẹlu aṣẹ lati ọdọ Obafẹmi Awolọwọ Foundation, labẹ akoso Ambassador Tokunbo Awolọwo-Dosumu. Budo Agbaye to n ri si Iṣẹ-Ọna ati aṣa Yoruba (Internationa Centre For Yoruba Arts and Culture) ni Yunifasiti Ibadan lo ni ka ka iwe naa si etigbọọ yin. O ya, ẹ jẹ ka jọ gbadun ẹ.


Fidio: Itan Igbesi Aye Obafẹmi Awolọwọ Ori Kẹta (Apa Kin-in-ni)


Awọn ọmọ ẹgbẹ APC tu jade lati ṣeto iforukọsilẹ ni Kwara

Stephen Ajagbe, Ilọrin Yatọ si ohun tawọn eeyan n ro ṣaaju akoko yii pe o ṣee ṣe ki wahala ati rogbodiyan bẹ silẹ nibi eto iforukọsilẹ awọn ọmọ ẹgbẹ APC ni Kwara, wọọrọwọ ni kinni ọhun bẹrẹ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, pẹlu bawọn ọmọ ẹgbẹ ṣe tu jade lọpọ yanturu lọ sibudo idibo wọn. Kaakiri ijọba ibilẹ mẹrindinlogun to wa ni Kwara leto iforukọsilẹ naa ti waye. Lawọn ibudo to wa niluu Ilọrin, witiwiti lawọn ọmọ ẹgbẹ APC jade lati ṣeto naa, bo tilẹ jẹ pe ero ko pọ lawọn ibudo idibo perete to wa laarin igboro, wọrọọwọ lo lọ kaakiri Aarin-Gbungbun Kwara. Ni wọọdu kin-in-ni, ibudo idibo Alapa/Onire/Odegiwa, awọn ọmọ ẹgbẹ APC ọgọrun-un kan le mẹtalelogoji lo ti forukọsilẹ laarin aarọ ti eto naa bẹrẹ si ọwọ aago mẹta ọsan. Alaamojuto eto naa, Ọgbẹni Tunde Jimoh Idiagbọn, ṣalaye pe ko si wahala kankan latigba ti eto naa ti bẹrẹ. Bakan naa lọrọ ri nibudo idibo kẹwaa, karun-un ati ikejila ni Isalẹ-Koko, Wọọdu Gambari, ọpọlọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ lo jade lati ṣeto iforukọsilẹ naa.


Ni wọọdu kin-in-ni, ibudo idibo Alapa/Onire/Odegiwa, awọn ọmọ ẹgbẹ APC ọgọrun-un kan le mẹtalelogoji lo ti forukọsilẹ laarin aarọ ti eto naa bẹrẹ si ọwọ aago mẹta ọsan. Alaamojuto eto naa, Ọgbẹni Tunde Jimoh Idiagbọn, ṣalaye pe ko si wahala kankan latigba ti eto naa ti bẹrẹ. Bakan naa lọrọ ri nibudo idibo kẹwaa, karun-un ati ikejila ni Isalẹ-Koko, Wọọdu Gambari, ọpọlọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ lo jade lati ṣeto iforukọsilẹ naa. Awọn to mojuto eto naa ni Wọọdu Ibagun, Mashood Latifat, Akanbi Teslimat ati Adebayọ Muhammed Qozeem, dupẹ lọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ to jade bi wọn ṣe gba alaafia laaye ti wọn si huwa ọmọluabi lati mu ki eto naa lọ wọọrọ. Bakan naa lọmọ sori ni ibudo idibo kẹrin to wa ni Idigba, ni Wọọdu Adewọle, nijọba ibilẹ Ilọrin West, awọn ọmọ ẹgbẹ ṣe jẹẹjẹ lati ibẹrẹ titi de opin. Ọmọ ile-igbimọ aṣoju-ṣofin tẹlẹ, Mashood Mustapha, ṣeto iforukọsilẹ tiẹ ni ibudo rẹ, Aiyelabẹgan, ni Wọọdu Alanamu, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ilọrin.


Awọn to mojuto eto naa ni Wọọdu Ibagun, Mashood Latifat, Akanbi Teslimat ati Adebayọ Muhammed Qozeem, dupẹ lọwọ awọn ọmọ ẹgbẹ to jade bi wọn ṣe gba alaafia laaye ti wọn si huwa ọmọluabi lati mu ki eto naa lọ wọọrọ. Bakan naa lọmọ sori ni ibudo idibo kẹrin to wa ni Idigba, ni Wọọdu Adewọle, nijọba ibilẹ Ilọrin West, awọn ọmọ ẹgbẹ ṣe jẹẹjẹ lati ibẹrẹ titi de opin. Ọmọ ile-igbimọ aṣoju-ṣofin tẹlẹ, Mashood Mustapha, ṣeto iforukọsilẹ tiẹ ni ibudo rẹ, Aiyelabẹgan, ni Wọọdu Alanamu, nijọba ibilẹ Ila-Oorun Ilọrin. Eto ọhun naa lọ wọọrọ lẹkun Guusu ati Ariwa Kwara. Senatọ Umar Sadiq to n ṣoju ẹkun Kwara North ṣe iforukọsilẹ tiẹ ni ibudo idibo Osiwera, niluu Kaiama.


Eto ọhun naa lọ wọọrọ lẹkun Guusu ati Ariwa Kwara. Senatọ Umar Sadiq to n ṣoju ẹkun Kwara North ṣe iforukọsilẹ tiẹ ni ibudo idibo Osiwera, niluu Kaiama.


Awọn ọmọ ‘Yahoo’ yari n’Ileṣa, wọn ni ki EFCC fi awọn lọrun silẹ

Florence Babaṣọla Lọwọlọwọ bayii, inu ibẹrubojo lawọn olugbe ilu Ileṣa, nipinlẹ Ọṣun, wa pẹlu bi awọn ọmọ ‘Yahoo’ ṣe fọn soju popo nidaaji ojo lsegun, Tusidee, ose yii. A gbọ pe awọn oṣiṣẹ ajọ to n gbogun ti lilu jibiti ori ẹrọ ayelujara, EFCC, ko diẹ lara wọn loru-mọjọ, eleyii si bi wọn ninu. Ariwo ti wọn n pa ni pe wahala awọn EFCC ti pọ ju, wọn ni gbogbo igba ni wọn n mu awọn. Pẹlu igi, okuta, ada ati bẹẹ bẹẹ lọ ni wọn n rin kaakiri. Wọn dana sun taya lawọn ikorita bii Iṣokun Roundabout, Ibala, Oke Omiru ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gbogbo igbiyanju wa lati ba Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọṣun, SP Yẹmisi Ọpalọla, sọrọ lo ja si pabo nitori ko gbe foonu rẹ lasiko ti a n koroyin yii jọ.


Fani-Kayọde n lo sinu APC, lawon eeyan ba ni alailojuti ni

Faith Adebọla Latari awuyewuye to gbode kan nigba tawọn eeyan ri minisita feto irinna ọkọ ofurufu tẹlẹ, Oloye Fẹmi Fani-Kayọde, to lọọ ṣepade bonkẹlẹ pẹlu alaga afun-n-ṣọ ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress, APC, okunrin naa ni ki i ṣe ohun tawọn eeyan n ro lo ṣẹlẹ o, ipade naa ki i ṣe tori pe oun fẹẹ kuro lẹgbẹ oṣelu PDP rara. Ori atẹ ayelujara abẹyẹfo rẹ (twitter), lagba oṣelu yii ti sọrọ lọjọ Aje, Mọnde, o ni loootọ loun atawọn adari APC kan jọọ wọ yara ṣepade, ṣugbọn ọrọ nipa bi nnkan ṣe ri lorileede yii lasiko yii, ki lọna abayọ, awọn ọrọ oṣelu pataki kan lohun tawọn sọ. B’Oloye Fani-Kayọde ṣe sọrọ ọhun ree: “Lanaa (ọjọ Aje, Mọnde), mo lanfaani lati ṣepade pataki kan pẹlu Alaga apapọ ẹgbẹ APC, Gomina Mai Buni ti ipinlẹ Yobe, ati Gomina Yahaya Bello lati ipinlẹ Kogi. A sọrọ lori bi nnkan ṣe ri lorileede yii lọwọlọwọ yii, awọn ọrọ nipa ijọba apapọ, awọn ẹgbẹ oṣelu ati ọna abayọ sawọn iṣoro wa. “Ṣe ẹ mọ pe aburu kan to doju kọ wa bayii ni ti ewu pe ogun abẹle le bẹ silẹ lorileede wa. Lai ka ti iyatọ to wa laarin wa si, gẹgẹ bii agbalagba ati alẹnulọrọ, gbogbo wa gbọdọ jogun-o-mi lasiko yii, ka si yee paroko ogun.


A sọrọ lori bi nnkan ṣe ri lorileede yii lọwọlọwọ yii, awọn ọrọ nipa ijọba apapọ, awọn ẹgbẹ oṣelu ati ọna abayọ sawọn iṣoro wa. “Ṣe ẹ mọ pe aburu kan to doju kọ wa bayii ni ti ewu pe ogun abẹle le bẹ silẹ lorileede wa. Lai ka ti iyatọ to wa laarin wa si, gẹgẹ bii agbalagba ati alẹnulọrọ, gbogbo wa gbọdọ jogun-o-mi lasiko yii, ka si yee paroko ogun. “Ko sọgbọn ẹ, awọn eeyan ti wọn o gba tara wọn ṣi maa n lajọsọ lẹẹkọọkan lori awọn ọrọ pataki to ṣe koko, idi ipade naa si niyẹn. Ijiroro naa ko si mọ sibẹ o, a ṣi lajọsọ pẹlu awọn ẹgbẹ oṣelu mi-in naa, tori ọrọ to wa nilẹ yii, eeyan gbogbo gba ọgbọn kun ọgbọn ni, inu mi si dun pe wọn pe mi si i. Ki Ọlọrun ran orileede wa lọwọ, ko si dari gbogbo wa.” Sugbon ọgọọrọ awọn to fesi si alaye ti Oloye Fani-Kayọde ṣe yii ni alailojuti eda kan ni okunrin omo bibi Ileefe naa to ba je pe loooto lo tun n pada lo sinu egbe APC to ti bu daadaa. Awon eeyan naa ni alaye rẹ ko sọ oju abẹ nikoo to, wọn ni ko sọrọ soke, ṣe o n lọ sẹgbẹ APC ni tabi bẹẹ kọ, iyẹn lawon fẹẹ mọ.


“Ko sọgbọn ẹ, awọn eeyan ti wọn o gba tara wọn ṣi maa n lajọsọ lẹẹkọọkan lori awọn ọrọ pataki to ṣe koko, idi ipade naa si niyẹn. Ijiroro naa ko si mọ sibẹ o, a ṣi lajọsọ pẹlu awọn ẹgbẹ oṣelu mi-in naa, tori ọrọ to wa nilẹ yii, eeyan gbogbo gba ọgbọn kun ọgbọn ni, inu mi si dun pe wọn pe mi si i. Ki Ọlọrun ran orileede wa lọwọ, ko si dari gbogbo wa.” Sugbon ọgọọrọ awọn to fesi si alaye ti Oloye Fani-Kayọde ṣe yii ni alailojuti eda kan ni okunrin omo bibi Ileefe naa to ba je pe loooto lo tun n pada lo sinu egbe APC to ti bu daadaa. Awon eeyan naa ni alaye rẹ ko sọ oju abẹ nikoo to, wọn ni ko sọrọ soke, ṣe o n lọ sẹgbẹ APC ni tabi bẹẹ kọ, iyẹn lawon fẹẹ mọ. Wọn tun beere pe ṣe loootọ lawọn gomina PDP kan ti wọn o fẹẹ foju han wa nipade naa. Ọgbẹni Ṣina tilẹ kọ ọ sibẹ pe: Ẹgbọn, ẹ ṣe bii ọkunrin, e yee sọrọ lowe lowe. Ṣe ẹ n bẹbẹ lati darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC ni abi bawo?


Wọn tun beere pe ṣe loootọ lawọn gomina PDP kan ti wọn o fẹẹ foju han wa nipade naa. Ọgbẹni Ṣina tilẹ kọ ọ sibẹ pe: Ẹgbọn, ẹ ṣe bii ọkunrin, e yee sọrọ lowe lowe. Ṣe ẹ n bẹbẹ lati darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu APC ni abi bawo? Opo eeyan lo ti n so pe ogun ti okunrin naa you je lo n wa kiri.


Opo eeyan lo ti n so pe ogun ti okunrin naa you je lo n wa kiri.


Sanwo-Olu wo awon ile kan ni Banana Island, o ni wọn lufin ijọba

Nitori ti wọn kọle si ibi ti omi le maa gba kọja lawọn eeyan kan ṣe padanu ile wọn lagbegbe Banana Island, lẹgbẹẹ Ikoyi, niluu Eko, lọjọ Aje, Mọnde, nigba ti ijọba Eko wo wọn danu. Alaye ti ijọba Eko ṣe lori igbesẹ yii ni pe awọn lanlọọdu kan lagbegbe naa ko gbawe aṣẹ ki wọn too kọ awọn ile wọn, ati pe pupọ ninu wọn naa lo kọle ọhun si ibi ti omi yẹ ko maa gba ṣan lọ. Kọmiṣanna fun idagbasoke ilu ati ilana ile kikọ, Dokita Idris Salakọ, ni bo tilẹ jẹ pe ijọba ti sọ fun awọn eeyan ọhun tẹlẹ pe ki wọn dawọ iṣẹ ti wọn n ṣe duro, sibẹ niṣe ni wọn tẹsiwaju pẹlu ohun ti wọn n ṣe. “Lọjọ Aiku, Sannde, ni Gomina Babajide Sanwo-Olu yọju sibi, ohun to si sọ ni pe gbogbo ile ti ki i ba ṣe pe ijọba ti fọwọ si kikọ ẹ, loju-ẹsẹ ni ki a wo wọn lulẹ. Fun idi eyi, awa naa ti ṣetan bayii lati maa lọ kaakiri lati ri i pe awọn eeyan n tẹle aṣẹ ijọba nipa ile kikọ. “Ohun to ṣẹlẹ ni pe gbogbo ile ti wọn ba ti kọ soju agbara to yẹ ki omi maa gba ṣan lọ la oo wo danu.


“Lọjọ Aiku, Sannde, ni Gomina Babajide Sanwo-Olu yọju sibi, ohun to si sọ ni pe gbogbo ile ti ki i ba ṣe pe ijọba ti fọwọ si kikọ ẹ, loju-ẹsẹ ni ki a wo wọn lulẹ. Fun idi eyi, awa naa ti ṣetan bayii lati maa lọ kaakiri lati ri i pe awọn eeyan n tẹle aṣẹ ijọba nipa ile kikọ. “Ohun to ṣẹlẹ ni pe gbogbo ile ti wọn ba ti kọ soju agbara to yẹ ki omi maa gba ṣan lọ la oo wo danu. Ofin wa nipinlẹ Eko to fofin de iru iwa bẹẹ, o si pọn dandan ki awọn eeyan tẹle e.” Ninu ọrọ ẹ naa lo ti sọ pe awọn ile ti ijọba wo danu yii ni wọn lu ofin ọhun lori bi wọn ṣe kọ wọn di oju agbara ati ibi ti omi le maa gba ṣan lọ.


Ofin wa nipinlẹ Eko to fofin de iru iwa bẹẹ, o si pọn dandan ki awọn eeyan tẹle e.” Ninu ọrọ ẹ naa lo ti sọ pe awọn ile ti ijọba wo danu yii ni wọn lu ofin ọhun lori bi wọn ṣe kọ wọn di oju agbara ati ibi ti omi le maa gba ṣan lọ.


Sanwo-Olu kilọ fawọn ọdọ to fẹẹ ṣewọde ta ko ṣiṣi Too-geeti Lẹkki pada

Faith Adebọla Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, ti sin awọn ọdọ to n gbero lati ṣewọde ta ko bi ijọba ṣe fẹẹ ṣi Too-geeti Lẹkki pada ni gbẹrẹ ipakọ pe iwọde kọ lọrọ to wa nilẹ yii kan, o ni ki wọn jawọ ninu iwa to le mu ifasẹyin ba ipinlẹ Eko. Lori atẹ ayelujara abẹyẹfo (tuita) rẹ nikilọ ọhun ti waye lọjọ Aje, Mọnde yii, latẹnu akọwe iroyin rẹ, Ọgbẹni Gbenga Akosile. Ohun ta a gbọ ni pe latari bawọn ọdọ meji to n ṣoju fawọn ọdọ Eko ninu igbimọ oluṣewadii ẹsun ta ko iwakiwa awọn ọlọpaa SARS ṣe fariga pe awọn o fọwọ si bi igbimọ naa ṣe pinnu pe ki wọn ṣi Too-geeti naa pada, ki wọn si jẹ ki ileeṣẹ LCC to ti n ṣiṣẹ nibẹ latilẹ maa ba iṣẹ wọn lọ. Wọn lawọn ọdọ naa fẹẹ ṣe iwọde nla kan lọjọ kẹtala, oṣu keji yii, iyẹn ọjọ Abamẹta, Satide. Lori atẹ tuita (twitter), awọn ọdọ naa kọ ọ sibẹ pe akọle iwọde awọn ni #Occupy Lekki Toll Gate, ọgọọrọ awọn to kọ ọrọ sabẹ akọle naa ni wọn lawọn nifẹẹ si ipinnu ati igbesẹ awọn ọdọ naa, wọn si lawọn maa jade lọjọ naa lati ti wọn lẹyin. Ṣugbọn Gomina Sanwo-Olu ni kawọn ọdọ ma ṣe gbe iru igbesẹ yii, o ni ijọba oun ko ni i gba kẹnikẹni doju ipinlẹ Eko de, tabi ki yanpọnyanrin tun ṣẹlẹ nipinlẹ naa, o ni kawọn ọdọ naa ranti pe nibi ti ẹtọ tẹnikan pari si ni tẹlomi-in ti bẹrẹ, tori naa, kaluku gbọdọ bọwọ fun ẹtọ tọtun-tosi ni.