Wọn bu ẹnu atẹ lu Gomina Akeredolu fun fifi ọwọ si atẹjade kan eleyi ti wọn ni o fi ọgbọn kọlu aarẹ ati amugbalẹgbẹ rẹ lori ọrọ iroyin, Garba Shehu to kede laipẹ yii nipa igbesẹ ti aarẹ Buhari n gbe lori ọna ati ṣe atunṣe awọn igbo ọba gbogbo. Ẹgbẹ naa woye pe irufẹ awọn ọrọ to n ti ọdọ gomina ipinlẹ Ondo jade fihan pe ootọ ọrọ ni pe eekan ọmọ Yoruba nni to n ja fun idasilẹ orilẹede Yoruba, Sunday Igboho sọ nigba to wipe gomina Akeredolu wa lara awọn to n ti ipe fun iyapa Yoruba kuro labẹ Naijiria lẹyin sọ. Ẹgbẹ BMO naa ni awọn lee sọ yanya pe aarẹ lo fọwọsi atẹjade ti Garba Shehu fi sita lori igbesẹ ijọba apapọ lati ṣe agbedide awọn igbo ọba fun sinsin awọn maluu ati pe bi inu gomina Akeredolu ko ba dun si eyi ko bọ si gbangba wa sọ. Ẹgbẹ to n fonrere Buhari naa, (BMO) wa fi da awọn ọmọ Naijiria loju peigbesẹ aarẹ lati ṣe agbedide awọn igbo ọba naa ko si fun jija ilẹ gba lọwọ ẹnikẹni tabi fifa awọn ilẹ le awọn agbebọn to n fi iṣẹ darandaran boju gẹgẹbi atẹjade ti gomina Akeredolu fọwọsi ṣe sọ. Gomina ipinle Ondo, Rotimi Akeredolu ti bu ẹnu atẹ lu oluranlọwọ Pataki fun Aarẹ Buhari lori ọrọ iroyin, Garba Shehu lori ọrọ to sọ nipa adehun awọn gomina mẹtadinlogun ni Guusu Naijiria pe ko gbọdọ si dida ẹran kaakiri igboro ni Naijiria. Garba Shehu ninu atẹjade to fi lede wi pe lati ọdọ aarẹ Buhari sọ wi pe ko si ọrọ ninu adehun awọn gomina naa, to si ni pe wọn ko fi ọna abayọ jade si isoro naa.


Ban on open grazing: Akeredolu, yé rí Ààrẹ Buhari fín mọ́; nǹkan tí ààrẹ fẹ́ ni Garba Shehu sọ -BMO

Ẹgbẹ to n fonrere Buhari naa, (BMO) wa fi da awọn ọmọ Naijiria loju peigbesẹ aarẹ lati ṣe agbedide awọn igbo ọba naa ko si fun jija ilẹ gba lọwọ ẹnikẹni tabi fifa awọn ilẹ le awọn agbebọn to n fi iṣẹ darandaran boju gẹgẹbi atẹjade ti gomina Akeredolu fọwọsi ṣe sọ. Gomina ipinle Ondo, Rotimi Akeredolu ti bu ẹnu atẹ lu oluranlọwọ Pataki fun Aarẹ Buhari lori ọrọ iroyin, Garba Shehu lori ọrọ to sọ nipa adehun awọn gomina mẹtadinlogun ni Guusu Naijiria pe ko gbọdọ si dida ẹran kaakiri igboro ni Naijiria. Garba Shehu ninu atẹjade to fi lede wi pe lati ọdọ aarẹ Buhari sọ wi pe ko si ọrọ ninu adehun awọn gomina naa, to si ni pe wọn ko fi ọna abayọ jade si isoro naa. Amọ gomina Akeredolu ninu atẹjade gba owo oluranlọwọ pataki fun lori awọn iṣẹ pataki, Doyin Odebowale fi lede pẹlu akọle '' 'Mr Garba Shehu: On the trail of an agent provocateur' Akeredolu ni ẹnikẹni to ba ti n feti si ọrọ ti Garba Shehu n sọ yoo mọ wi pe oun da nkan ṣe ni adabọwọ ara rẹ ni lai gba aṣẹ ni ọwọ aarẹ Muhammadu Buhari, eleyii to fihan wi pe oun lọgun ituka lorilẹede Naijiria. ''O fihan pe o ni awọn miran to n ṣiṣẹ fun yatọ si ilọsiwaju ijọba, eleyii to si fẹ mu ki awọn kan lagbara lori ijọba orilẹede Naijiria'' ''Garba gbọdọ sọ awọn to n ṣiṣẹ fun nitori kii ṣe aarẹ Buhari , bi bẹẹ kọ ko salaye idi ti ọrọ Minisita fun eto agbẹ, Alhaji Sabo Nanono, ti wọn yan si ipo, yoo ṣe lagbara ju adehun awọn gomina mẹtadinlogun, ti awọn araalu dibo yan.'' ''Garba Shehu ninu ọrọ rẹ ni adehun awọn gomina mẹtadinlogun yii ko ṣe e duro le lori, amọ igbesẹ awọn Fulani darandaran to jẹ ibatan, to paṣẹ wi pe ki wọn kọ ile igbe fun awọn darandaran, ki wọn fun wọn ni omi ati ipese ileewe to fi mọ ileewosan fun wọn lo ṣe e tẹle''.


Amọ gomina Akeredolu ninu atẹjade gba owo oluranlọwọ pataki fun lori awọn iṣẹ pataki, Doyin Odebowale fi lede pẹlu akọle '' 'Mr Garba Shehu: On the trail of an agent provocateur' Akeredolu ni ẹnikẹni to ba ti n feti si ọrọ ti Garba Shehu n sọ yoo mọ wi pe oun da nkan ṣe ni adabọwọ ara rẹ ni lai gba aṣẹ ni ọwọ aarẹ Muhammadu Buhari, eleyii to fihan wi pe oun lọgun ituka lorilẹede Naijiria. ''O fihan pe o ni awọn miran to n ṣiṣẹ fun yatọ si ilọsiwaju ijọba, eleyii to si fẹ mu ki awọn kan lagbara lori ijọba orilẹede Naijiria'' ''Garba gbọdọ sọ awọn to n ṣiṣẹ fun nitori kii ṣe aarẹ Buhari , bi bẹẹ kọ ko salaye idi ti ọrọ Minisita fun eto agbẹ, Alhaji Sabo Nanono, ti wọn yan si ipo, yoo ṣe lagbara ju adehun awọn gomina mẹtadinlogun, ti awọn araalu dibo yan.'' ''Garba Shehu ninu ọrọ rẹ ni adehun awọn gomina mẹtadinlogun yii ko ṣe e duro le lori, amọ igbesẹ awọn Fulani darandaran to jẹ ibatan, to paṣẹ wi pe ki wọn kọ ile igbe fun awọn darandaran, ki wọn fun wọn ni omi ati ipese ileewe to fi mọ ileewosan fun wọn lo ṣe e tẹle''. ''Garba fihan pe awọn gomina ko lagbara mọ lori awọn araalu to yan wọn si ipo tabi lori ilẹ wọn, ni ijọba apapọ yoo ṣe ma a gbe igbesẹ tako wọn ni ibi ti wọn jọba le lori.'' Bakan naa ni Gomina Akeredolu wa kilọ gidigidi fun Garba Shehu ati awọn ẹmẹwa rẹ, wi pe ki wọn so ewe agbejẹ mọ ọwọ lori ọrọ awọn Fulani darandaran ni ilẹ Yoruba. Akeredolu ni nitori pe ijinigbe ati ipaniyan ni ọrekoore gbọdọ dopin at I wi pe awọn ni aṣẹ gẹgẹ bi Gomina ni ipinlẹ awọn lati ripe eto aabo to munadoko wa fun awọn araalu lorilẹede Naijiria.


''Garba fihan pe awọn gomina ko lagbara mọ lori awọn araalu to yan wọn si ipo tabi lori ilẹ wọn, ni ijọba apapọ yoo ṣe ma a gbe igbesẹ tako wọn ni ibi ti wọn jọba le lori.'' Bakan naa ni Gomina Akeredolu wa kilọ gidigidi fun Garba Shehu ati awọn ẹmẹwa rẹ, wi pe ki wọn so ewe agbejẹ mọ ọwọ lori ọrọ awọn Fulani darandaran ni ilẹ Yoruba. Akeredolu ni nitori pe ijinigbe ati ipaniyan ni ọrekoore gbọdọ dopin at I wi pe awọn ni aṣẹ gẹgẹ bi Gomina ni ipinlẹ awọn lati ripe eto aabo to munadoko wa fun awọn araalu lorilẹede Naijiria. Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu fikun pe ko si ilẹ kan ninu ilẹ awọn eniyan ni ilẹ Yoruba ti wọn yoo fun awọn Fulani darandaran labẹ akoso bo tilẹ wu ko ri.


Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu fikun pe ko si ilẹ kan ninu ilẹ awọn eniyan ni ilẹ Yoruba ti wọn yoo fun awọn Fulani darandaran labẹ akoso bo tilẹ wu ko ri.


Insecurity in Nigeria: Fayemi ní ìṣẹ̀lẹ̀ àwọn agbésùnmọ̀mí bíì Boko Haram ti dínkù lásìkò ìjọba Buhari

Laisi ani ani, awọn agbesunmọmi bii Boko Haram ko ṣọṣẹ mọ bi ti tẹlẹ lati igba ti Aarẹ Muhammadu Buhari ti gori oye lọdun 2015. Alaga ẹgbẹ awọn gomina ni Naijiria to tun jẹ gomina ipinlẹ Ekiti, Kayode Fayemi lo maa sọrọ yii lori eto kan niluu Eko lọjọ Abamẹta . Fayemi ni ọpọ le maa gbagbọ, amọ o da oun loju pe igbesunmọmi ti dinku lasiko ijọba Muhammadu Buhari. Gomina Fayemi pe ijọba APC ṣi niṣẹ lati ṣe lori eto abo to mẹhẹ ni Naijiria, amọ o durọ ilọsiwaju wa lori eto to niiṣe pẹlu igbesunmọmi. Fayemi ni ''otitọ ni pe ijọba APC ṣe ọpọlọpọ ileri lọdun 2015 ki a to dori ijọba. Eyi ti ọpọ eeyan fi fẹran wa ni ileri lati fi ọmọniyan ṣe ijọba ti a ba gori aleefa.


Gomina Fayemi pe ijọba APC ṣi niṣẹ lati ṣe lori eto abo to mẹhẹ ni Naijiria, amọ o durọ ilọsiwaju wa lori eto to niiṣe pẹlu igbesunmọmi. Fayemi ni ''otitọ ni pe ijọba APC ṣe ọpọlọpọ ileri lọdun 2015 ki a to dori ijọba. Eyi ti ọpọ eeyan fi fẹran wa ni ileri lati fi ọmọniyan ṣe ijọba ti a ba gori aleefa. Ṣugbọn lati igba ti Buhari ti jẹ aarẹ orilẹede Naijiria, a ko gbọ ki awọn agbesunmọmi maa yin bọmbu bi wọn ti n yin tẹlẹ mọ. Ti ẹ o ba gbagbe, ki APC to dori oye, wọn yi ado oloro si ile ajọ iṣọkan agbaye, UN niluu Abuja. Bakan naa ni wọn tun yin bọmbu lawọn ṣọọṣi kan, ilu Abuja ko tiẹ ṣe lọ nigba naa.


Ṣugbọn lati igba ti Buhari ti jẹ aarẹ orilẹede Naijiria, a ko gbọ ki awọn agbesunmọmi maa yin bọmbu bi wọn ti n yin tẹlẹ mọ. Ti ẹ o ba gbagbe, ki APC to dori oye, wọn yi ado oloro si ile ajọ iṣọkan agbaye, UN niluu Abuja. Bakan naa ni wọn tun yin bọmbu lawọn ṣọọṣi kan, ilu Abuja ko tiẹ ṣe lọ nigba naa. Ṣugbọn gbogbo rẹ lo ti lọọlẹ laarin ọdun mẹrin akọkọ ijọba Buhari.'' Fayemi ni iṣoro igbesunmọmi tun ṣẹyọ nitori bi ohun ija oloro ti di tọrọ fọn kale ni Naijiria bayii.


Ṣugbọn gbogbo rẹ lo ti lọọlẹ laarin ọdun mẹrin akọkọ ijọba Buhari.'' Fayemi ni iṣoro igbesunmọmi tun ṣẹyọ nitori bi ohun ija oloro ti di tọrọ fọn kale ni Naijiria bayii.


Maj Gen Faruk Yahaya: Ìdí rèé tí ọ̀gágun 30 fi gbọdọ̀ kọ̀wé fipò sílẹ̀ nítorí ìyànsípò olórí ọmogun tuntun

Yoruba bọ, wọn ni iadlu ni iṣelu. Iroyin to gbalẹ lori ayelujara ni pe ọgagun ọgbọn ninu iṣẹ ologun lo gbọdọ kọwe fipo silẹ nitori olori ọmogun tuntun, Maj. Gen. Frauk Yahaya. Lẹyin ti olori ọmogun oriilẹ tẹlẹ, Ibrahim Attairu ku ninu iṣẹlẹ baalu ologun to ja niluu Kadana ni Aarẹ Muhammadu Buhari yan Ọgagun Yahaya sipo lati rọpo rẹ. Lati igba naa ni a ti n gbọ pe awọn ọgagun to ṣaaju Yahaya wọ iṣẹ ologun ni lati yẹba fun un ni bayii to ti di olori ileeṣẹ ọmogun tuntun. Ṣugbọn kinni idi ti awọn ọgagun bi ọgbọn fi gbọdọ kuro ninu iṣẹ ologun nitori olori ọmogun ti Buhari ṣẹṣẹ yan sipo? Ajagun fẹyinti , Rtd Col. Ayo Olaniyan ṣalaye fun BBC Yoruba pe eleyii ki ṣe nkan tuntun ninu iṣẹ ologun.


Lati igba naa ni a ti n gbọ pe awọn ọgagun to ṣaaju Yahaya wọ iṣẹ ologun ni lati yẹba fun un ni bayii to ti di olori ileeṣẹ ọmogun tuntun. Ṣugbọn kinni idi ti awọn ọgagun bi ọgbọn fi gbọdọ kuro ninu iṣẹ ologun nitori olori ọmogun ti Buhari ṣẹṣẹ yan sipo? Ajagun fẹyinti , Rtd Col. Ayo Olaniyan ṣalaye fun BBC Yoruba pe eleyii ki ṣe nkan tuntun ninu iṣẹ ologun. Ọgagun Olaniyan ni agbẹdọ ni fun awọn ọgagun to ṣaaju Yahaya wọ iṣẹ ologun, wọn ko le gbaṣẹ lọwọ rẹ laelae. ''Idi niyii ti wọn maa fi kuro ninu iṣẹ ologun ti iru nkan bayii ba ti ṣẹlẹ. Yahaya to jẹ olori ọmogun tuntun ko lẹtọ lati paṣẹ fun awọn ọgagun ti wọn ṣaaju rẹ wọ iṣẹ ologun.


Ọgagun Olaniyan ni agbẹdọ ni fun awọn ọgagun to ṣaaju Yahaya wọ iṣẹ ologun, wọn ko le gbaṣẹ lọwọ rẹ laelae. ''Idi niyii ti wọn maa fi kuro ninu iṣẹ ologun ti iru nkan bayii ba ti ṣẹlẹ. Yahaya to jẹ olori ọmogun tuntun ko lẹtọ lati paṣẹ fun awọn ọgagun ti wọn ṣaaju rẹ wọ iṣẹ ologun. Ṣugbọn nigba mii, ti wọn awọn ọgagun to ṣaaju olori ileeṣẹ ologun ba pọ, ijọbab le gbe wọn lọ si ibo miran ti wọn ko ti ni gbaṣẹ lọwọ olori ileeṣẹ ọmogun. Ohun to yẹ ki ijọba ṣe ni pe ki wọn gbe awọn ọgagun bẹẹ lọ si ẹka mii ti wọn tun ti le wulo ileeṣẹ ọmogun. Ijọba ti nawo ribi ribi le wọn lori pẹlu oriṣiiriṣii ileewe ti wọn ti lọ nile ati loke okun.


Ṣugbọn nigba mii, ti wọn awọn ọgagun to ṣaaju olori ileeṣẹ ologun ba pọ, ijọbab le gbe wọn lọ si ibo miran ti wọn ko ti ni gbaṣẹ lọwọ olori ileeṣẹ ọmogun. Ohun to yẹ ki ijọba ṣe ni pe ki wọn gbe awọn ọgagun bẹẹ lọ si ẹka mii ti wọn tun ti le wulo ileeṣẹ ọmogun. Ijọba ti nawo ribi ribi le wọn lori pẹlu oriṣiiriṣii ileewe ti wọn ti lọ nile ati loke okun. Idi niyii ti ijọba fi gbọdọ tun ero rẹ pa lori ki awọn ọgagun ninu iṣẹ ologun maa fipo silẹ nigba ti wọn ba yan ẹni to kẹyin wọn wọ iṣẹ ologun sipo,'' Ọgagun Olaniyan ṣalaye. Ẹwẹ, ọgagun fẹyinti Olaniyan sọ pe ko si bi awọn to ba fẹyinti lẹnu iṣẹ ologun ṣe fẹ ditẹ gbajọba. ''Awọn ọgagun to ti fẹyinti ko le ronu lọ si ibi wi pe ki ditẹ gbajọba nitori wọn  ko si lẹnu iṣẹ ologun mọ.


Idi niyii ti ijọba fi gbọdọ tun ero rẹ pa lori ki awọn ọgagun ninu iṣẹ ologun maa fipo silẹ nigba ti wọn ba yan ẹni to kẹyin wọn wọ iṣẹ ologun sipo,'' Ọgagun Olaniyan ṣalaye. Ẹwẹ, ọgagun fẹyinti Olaniyan sọ pe ko si bi awọn to ba fẹyinti lẹnu iṣẹ ologun ṣe fẹ ditẹ gbajọba. ''Awọn ọgagun to ti fẹyinti ko le ronu lọ si ibi wi pe ki ditẹ gbajọba nitori wọn  ko si lẹnu iṣẹ ologun mọ. Awọn nkan ti wọn nilo lati lati ditẹ gbajọba ko si ni ikawọ wọn mọ nitori wọn kuro lẹnu iṣẹ,'' Ọgagun Olaniyan lo ṣalaye bẹẹ.


Awọn nkan ti wọn nilo lati lati ditẹ gbajọba ko si ni ikawọ wọn mọ nitori wọn kuro lẹnu iṣẹ,'' Ọgagun Olaniyan lo ṣalaye bẹẹ.


Insecurity in Nigeria: A ó yanjúu gbogbo àwọn tó ń kọlu àgọ́ àwọn ọlọ́pàá láìpẹ́ - Lai Mohammed

Ijọba apapọ ti sọ pe awọn ti ṣetan laati bẹrẹ si n gbogun ti gbogbo awọn to n ṣekọlu si agọ awọn ọlọpaa ni Naijiria. Minisita fun eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed lo fi ọrọ naa lede nibi ipade awọn akọroyin kan to waye niluu Eko. O juwe oniruru ikọlu ti awọn agbebọn kan n ṣe si agọ awọn ọlọpaa, paapaa lagbegbe ila orun gẹgẹ bii ikọlu si Naijiria gẹgẹ bii orilẹ-ede. O ni "gbogbo ikọlu ti ẹnikẹni ba n ṣe si awọn agbofinro wa jẹ ikọlu si orilẹ-ede Naijiria, o si jẹ igbogunti orilẹ-ede yii." Fáàbàdà! Ìjọba ò sanwó fáwọn ajínigbé láti fi àwọn akẹ́kọ̀ọ́ iléèwé Kagara sílẹ̀- Lai Mohammed Wo ìgbà márùn ùn tí ọ̀rọ̀ Lai Muhammed ti bọ́ sápo ìbínú ọmọ Nàìjíríà Ẹni tó bá ní láàkàyè, a mọ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn, àwà ti kọ lẹ́tà, èsì t'Ọ́lọ́pàá sì fún wa rèé - Yomi Fabiyi Lai sọ pe irọ pata ni ọrọ ti awọn kan n sọ kiri pe ijọba Naijria ko lagbara lati yanju eto abo to mẹhẹ.


O ni "gbogbo ikọlu ti ẹnikẹni ba n ṣe si awọn agbofinro wa jẹ ikọlu si orilẹ-ede Naijiria, o si jẹ igbogunti orilẹ-ede yii." Fáàbàdà! Ìjọba ò sanwó fáwọn ajínigbé láti fi àwọn akẹ́kọ̀ọ́ iléèwé Kagara sílẹ̀- Lai Mohammed Wo ìgbà márùn ùn tí ọ̀rọ̀ Lai Muhammed ti bọ́ sápo ìbínú ọmọ Nàìjíríà Ẹni tó bá ní láàkàyè, a mọ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn, àwà ti kọ lẹ́tà, èsì t'Ọ́lọ́pàá sì fún wa rèé - Yomi Fabiyi Lai sọ pe irọ pata ni ọrọ ti awọn kan n sọ kiri pe ijọba Naijria ko lagbara lati yanju eto abo to mẹhẹ. O ṣalaye pe bo tilẹ jẹ pe lootọ ni Naijiria n dojukọ oniruru isoro, paapaa nipa ti eto abo, ṣugbọn awọn araalu yoo ri awọn igbesẹ ti ijọba n gbe lati koju awọn iṣoro naa laipẹ. Lai Mohammed pari ọrọ rẹ pe awọn adari ijọba ti fẹnuko lori awọn ohun to yẹ ki wọn ṣe lati koju gbogbo iwa ọdaran to n fi ojojumọ peleke sii ni Naijiria. Lara awọn ohun ti wọn fẹnuko le lori naa ni pe Naijiria nilo atunto ni kankan, dipo ipinya ti awọn kan n pariwo.


O ṣalaye pe bo tilẹ jẹ pe lootọ ni Naijiria n dojukọ oniruru isoro, paapaa nipa ti eto abo, ṣugbọn awọn araalu yoo ri awọn igbesẹ ti ijọba n gbe lati koju awọn iṣoro naa laipẹ. Lai Mohammed pari ọrọ rẹ pe awọn adari ijọba ti fẹnuko lori awọn ohun to yẹ ki wọn ṣe lati koju gbogbo iwa ọdaran to n fi ojojumọ peleke sii ni Naijiria. Lara awọn ohun ti wọn fẹnuko le lori naa ni pe Naijiria nilo atunto ni kankan, dipo ipinya ti awọn kan n pariwo. Bakan naa ni wọn tun fẹnuko pe ki awọn ijọba ipinlẹ ṣe atilẹyin fun agbekalẹ ọlọpaa agbegbe ko le rọrun lati koju iṣoro tie to abo n dojukọ. A ti fòfin de dída màálù ní gbangba káàkiri ilẹ̀ Yorùbá, Ibò àti ìhà Gúúsù Gúúsù - Àwọn gómìnà yarí Bó ṣe nípasẹ̀ ọkada ni tàbí ọkọ̀ ojú omi tàbí láti inú ihò ilẹ̀, ẹ wá ọ̀nà láti fi Naijiria sílẹ̀- Pasitọ Paul Adefarasin Ṣé ẹ rántí àwọn ìkọlù tó ti wáyé ní ilé ìjọba rí? Àwọn rèé Mínísíta ọ̀rọ̀ tó n lọ àti àṣà, Lai Muhammed ti ni ọ̀rọ̀ ijinigbe àti ìdigunjalè kò si ni ìkáwọ́ ìjọba àpapọ̀.


Bakan naa ni wọn tun fẹnuko pe ki awọn ijọba ipinlẹ ṣe atilẹyin fun agbekalẹ ọlọpaa agbegbe ko le rọrun lati koju iṣoro tie to abo n dojukọ. A ti fòfin de dída màálù ní gbangba káàkiri ilẹ̀ Yorùbá, Ibò àti ìhà Gúúsù Gúúsù - Àwọn gómìnà yarí Bó ṣe nípasẹ̀ ọkada ni tàbí ọkọ̀ ojú omi tàbí láti inú ihò ilẹ̀, ẹ wá ọ̀nà láti fi Naijiria sílẹ̀- Pasitọ Paul Adefarasin Ṣé ẹ rántí àwọn ìkọlù tó ti wáyé ní ilé ìjọba rí? Àwọn rèé Mínísíta ọ̀rọ̀ tó n lọ àti àṣà, Lai Muhammed ti ni ọ̀rọ̀ ijinigbe àti ìdigunjalè kò si ni ìkáwọ́ ìjọba àpapọ̀. Lai Muhammed ni awọn iwa ọdaran bii idanilọna, idigunjale ati ijinigbe kii ṣe ẹṣẹ to wa ni ikawọ ijọba apapọ lati mojuto, o ni "ẹsẹ to yẹ ki ijọba ipinlẹ mojuto ni". Minisita sọ eyi di mimọ ninu atẹjade to fi fesi fun ẹgbẹ alatako People's Democratic Party (PDP) to fẹsun kan pe ijọba All Progressive Congress ko se nkankan lati mu idigunjale ati ijinigbe wa si opin ni Naijiria. Fáàbàdà!


Lai Muhammed ni awọn iwa ọdaran bii idanilọna, idigunjale ati ijinigbe kii ṣe ẹṣẹ to wa ni ikawọ ijọba apapọ lati mojuto, o ni "ẹsẹ to yẹ ki ijọba ipinlẹ mojuto ni". Minisita sọ eyi di mimọ ninu atẹjade to fi fesi fun ẹgbẹ alatako People's Democratic Party (PDP) to fẹsun kan pe ijọba All Progressive Congress ko se nkankan lati mu idigunjale ati ijinigbe wa si opin ni Naijiria. Fáàbàdà! Ìjọba ò sanwó fáwọn ajínigbé láti fi àwọn akẹ́kọ̀ọ́ iléèwé Kagara sílẹ̀- Lai Mohammed Wo ìgbà márùn ùn tí ọ̀rọ̀ Lai Muhammed ti bọ́ sápo ìbínú ọmọ Nàìjíríà Ìjínigbé àti ìdigunjalè kò sí ní ìkáwọ́ ìjọba àpapọ̀ - Lai Mohammed Gẹgẹ bi Lai Mohammed se sọ, iwa igbesumọmi nikan ni o jẹ amojuto ijọba apapọ, ijọba apapọ si ti ṣe gudugudu meje lati rii daju pe wọn gbe awọn Boko Haram ti ọwọ tẹ lọ si ile ẹjọ ni Kaiji. Saaju ni ijọba apapọ ti kilọ fun awọn olori ẹsin yala musulumi tabi kristẹni  ati awọn adari awujọ kan to n pinu lati da orileede Naijiria sinu laasigbo ki wọn lọ so ewe agbejẹ mọwọ. O ni awọn si n gbe awọn ọdaran lọ si ile ẹjọ sugbọn nkan ẹyọkan to ku bayii ni ki awọn agbẹjọro ati awọn adajọ fọwọsowọpọ nile ẹjọ lati se idajọ awọn ti awọn mu.


Ìjọba ò sanwó fáwọn ajínigbé láti fi àwọn akẹ́kọ̀ọ́ iléèwé Kagara sílẹ̀- Lai Mohammed Wo ìgbà márùn ùn tí ọ̀rọ̀ Lai Muhammed ti bọ́ sápo ìbínú ọmọ Nàìjíríà Ìjínigbé àti ìdigunjalè kò sí ní ìkáwọ́ ìjọba àpapọ̀ - Lai Mohammed Gẹgẹ bi Lai Mohammed se sọ, iwa igbesumọmi nikan ni o jẹ amojuto ijọba apapọ, ijọba apapọ si ti ṣe gudugudu meje lati rii daju pe wọn gbe awọn Boko Haram ti ọwọ tẹ lọ si ile ẹjọ ni Kaiji. Saaju ni ijọba apapọ ti kilọ fun awọn olori ẹsin yala musulumi tabi kristẹni  ati awọn adari awujọ kan to n pinu lati da orileede Naijiria sinu laasigbo ki wọn lọ so ewe agbejẹ mọwọ. O ni awọn si n gbe awọn ọdaran lọ si ile ẹjọ sugbọn nkan ẹyọkan to ku bayii ni ki awọn agbẹjọro ati awọn adajọ fọwọsowọpọ nile ẹjọ lati se idajọ awọn ti awọn mu. Ninu atẹjade ọhun bakan naa, minisita sọ pe o ba oun lojiji pe ẹgbẹ oselu to ti dari ilu fun ọdun mẹeindinlogun ko mọ pe ijinigbe ati idigunjale kii se ẹsẹ si ijọba apapọ bi ko se ti  ijọba ibilẹ." O ni awọn ẹgbẹ alatako kan n wa ẹni ti wọn yoo da ẹbi ọrọ ru ni, ki wọn maa dẹbi ru awọn gomina ipinlẹ to fi mọ awọn eyi ti ẹgbẹ wọn n dari lati mu awọn ọdaran to ba ji eniyan gbe lo si ile ẹjọ.


Ninu atẹjade ọhun bakan naa, minisita sọ pe o ba oun lojiji pe ẹgbẹ oselu to ti dari ilu fun ọdun mẹeindinlogun ko mọ pe ijinigbe ati idigunjale kii se ẹsẹ si ijọba apapọ bi ko se ti  ijọba ibilẹ." O ni awọn ẹgbẹ alatako kan n wa ẹni ti wọn yoo da ẹbi ọrọ ru ni, ki wọn maa dẹbi ru awọn gomina ipinlẹ to fi mọ awọn eyi ti ẹgbẹ wọn n dari lati mu awọn ọdaran to ba ji eniyan gbe lo si ile ẹjọ.


Civil war Tweet: Àwọn ọmọ Nàìjíríà ké sí Twitter pé kó gbé ìdájọ́ Trump lé Ààrẹ Buhari, ṣùgbọ́n Twitter ní kò jọọ́

Ni Ọjọ Iṣẹgun ni awọn alaṣẹ ikanni ikansiraẹni abẹyẹfo Twitter ti kọkọ yọ ọkan lara awọn atẹranṣẹ ti aarẹ Buhari fi si oju opo rẹ lori ikanni naa, @Mbuhari. Aarẹ Buhari gbe atẹjade awọn ọrọ kan to sọ ninu eyi to ti fi ikils ranṣẹ sawọn to fẹ da orilẹede Naijiria ru ti wọn si n dana sun awọn ohun alumsni ajumsni orilẹede Naijiria pe, "nnkan ariigbọdọ wi kan n bọ lọna fun wọn laipẹ..." Aarẹ sọ ọrọ naa lẹyin ijiroro rẹ pẹlu alaga ajọ eleto idibo ni Naijiria, INEC, Ọjọgbọn Mahmood Yakubu lori bawọn eeyan kan ṣe n dana sun awọn ileeṣẹ ati dukia ajọ INEC lawọn agbegbe kan lorilẹede Naijiria. Twitter yọ ọkan lara awọn ọrọ to sọ naa nibi to ti sọ pe "pupọ awọn to n ṣiwa hu bayii kere jọjọ lati mọ ọwọja ifẹmiṣofo to waye lasiko ogun abẹlẹ Naijiria" "Awa ti a wa loju ogun fun ọgbọn ọdun, ti a fara wina ogun abẹle naa yoo ṣe ohun to tọ siwọn gẹgẹ bi o ṣe tọ si wọn." Ileeṣẹ Twitter ni awọn ko lee fofin de aarẹ Buhari pe eegun rẹ ko gbọdọ suyọ lori ikanni naa nitori ni ibamu pẹlu awọn ofin to de lilo ikanni ikansiraẹni naa, Aarẹ Buhari ṣi lanfani ikilọ diẹ sii ki wọn to gbe igi lori ojuopo rẹ wọn ni ijiya to tọ fun ohun to ṣe bayii naa ni ki wọn yọ abala atẹjade rẹ ti ko ba ofin ikanni naa mu. Sugbọn Twitter ṣalaye pe bi aarẹ ba n tẹsiwaju lati maa tapa si awọ̀n ofin rẹ awọn yoo kuku gbẹsẹle oju opo rẹ ni o. Ọpọ ọmọ Naijiria lo ti gbe pẹrẹgi kana pẹlu aarẹ lori atẹjade to fi sita naa ninu eyi ti wọn ti tọka si bo ṣe mẹnuba ogun abẹle ninu atẹjade naa, ninu eyi ti ẹgbẹlẹgbẹ eeyan ti ku gẹgẹ bi pe aarẹ n gbero ati tẹ ẹtọ ọmọniyan mọlẹ. Awọn kan ke si Twitter lati gbegile oju opo Aarẹ Buhari.


Ileeṣẹ Twitter ni awọn ko lee fofin de aarẹ Buhari pe eegun rẹ ko gbọdọ suyọ lori ikanni naa nitori ni ibamu pẹlu awọn ofin to de lilo ikanni ikansiraẹni naa, Aarẹ Buhari ṣi lanfani ikilọ diẹ sii ki wọn to gbe igi lori ojuopo rẹ wọn ni ijiya to tọ fun ohun to ṣe bayii naa ni ki wọn yọ abala atẹjade rẹ ti ko ba ofin ikanni naa mu. Sugbọn Twitter ṣalaye pe bi aarẹ ba n tẹsiwaju lati maa tapa si awọ̀n ofin rẹ awọn yoo kuku gbẹsẹle oju opo rẹ ni o. Ọpọ ọmọ Naijiria lo ti gbe pẹrẹgi kana pẹlu aarẹ lori atẹjade to fi sita naa ninu eyi ti wọn ti tọka si bo ṣe mẹnuba ogun abẹle ninu atẹjade naa, ninu eyi ti ẹgbẹlẹgbẹ eeyan ti ku gẹgẹ bi pe aarẹ n gbero ati tẹ ẹtọ ọmọniyan mọlẹ. Awọn kan ke si Twitter lati gbegile oju opo Aarẹ Buhari. Wọn ni atẹjade ti aarẹ fi sita naa" fi erongba ati ṣe awọn kan ni ijamba" han eyi ti wọn ni o tako ofin elo Twitter ti ileeṣẹ ikansiraẹni naa fi silẹ. Lara awọn to ti bs si gbangba lori ọrọ naa ni gomina tẹlẹ ni ipinlẹ Ekiti, Ayọdele Fayoṣe to ni igbesẹ ti Twitter gbe naa fihan pe "aarẹ Buhari ko lagbara kan to le lo lori ikanni ayelujara" O bere ninu atẹjade tirẹ nibẹ pe, "igba wo gan ni aarẹ Buhari yoo lo agbara rẹ gẹgẹ bii apaṣẹ waa lati fi oju Twitter ri mabo" fun yiyọ atẹjade rẹ kuro lori ikanni wọn. Awọn ero awọn ọmọ Naijiria miran ree:


Wọn ni atẹjade ti aarẹ fi sita naa" fi erongba ati ṣe awọn kan ni ijamba" han eyi ti wọn ni o tako ofin elo Twitter ti ileeṣẹ ikansiraẹni naa fi silẹ. Lara awọn to ti bs si gbangba lori ọrọ naa ni gomina tẹlẹ ni ipinlẹ Ekiti, Ayọdele Fayoṣe to ni igbesẹ ti Twitter gbe naa fihan pe "aarẹ Buhari ko lagbara kan to le lo lori ikanni ayelujara" O bere ninu atẹjade tirẹ nibẹ pe, "igba wo gan ni aarẹ Buhari yoo lo agbara rẹ gẹgẹ bii apaṣẹ waa lati fi oju Twitter ri mabo" fun yiyọ atẹjade rẹ kuro lori ikanni wọn. Awọn ero awọn ọmọ Naijiria miran ree:


Insecurity: Ẹgbẹ́ àwọn ìjọ Penticostal darapọ̀ mọ́ àwọn tó ń jà fún òfin tuntun

Ẹgbẹ awọn ijọ Penticostal ni Naijiria ti darapọ mọ igun awọn to n pe fun ofin tuntun fun orilẹede Naijiria. Ẹgbẹ naa ni awọn kọ ṣiṣe agbeyẹwo ofin to ti wa nilẹ tẹlẹ eyi ti ile igbimọ aṣofin n pe fun fun lọwọlọwọ. Ọrọ yii jade ninu atẹjade ti aarẹ ẹgbẹ Penticostal Fellowship of Nigeria (PFN), Biṣọọbu Francis Wale Oke ati olugbaninimọran ofin ẹgbẹ naa to jẹ amofin agba Naijiria, Funmi Quadri fọwọ si lọjọ Abamẹta. Wọn ò bí Baba Ijesha dáa kó sọ pé kò mọ mí rí - Agbẹjọ́rò Adesina Ogunlana Ọdún mẹ́ta gbáko ni mo fí ṣé ìgbáradì láti fi di "National Chess Master" -Tanitoluwa Kàyéèfì! Wọ́n bá òkú èèyàn mẹ́jọ nínú ọgbà ilé ọkùnrin kan tó jẹ́ ọlọ́pàá tẹ́lẹ̀ Wo àwọn àwòràn láti ibi ìsìnkú àwọn ọmọ ogun Naijiria tó kú nínú ìjàmbá bàálù ní Kaduna PFN ni awọn ọmọ Naijiria n pariwo atunto wọn si tun ni ṣiṣe agbeyẹwo ofin to ti wa tẹlẹ ko lee mu atunto ba Naijiria". Atẹjade naa ka bayii pe, "ẹgbẹ PFN gbọ nipa agbeyẹwo iwe ofin eyi to n lọ lọwọ nile igbimọ aṣofin agba Naijiria ati ipade itagbangba ti ile aṣofin tun dajọ pe yoo waye lọjọ kẹrindinlọgbọn ati ọj kẹtadinlgbọn ọdun 2021 kaakiri ẹkun mẹfẹẹfa Naijiria".


Wọn ò bí Baba Ijesha dáa kó sọ pé kò mọ mí rí - Agbẹjọ́rò Adesina Ogunlana Ọdún mẹ́ta gbáko ni mo fí ṣé ìgbáradì láti fi di "National Chess Master" -Tanitoluwa Kàyéèfì! Wọ́n bá òkú èèyàn mẹ́jọ nínú ọgbà ilé ọkùnrin kan tó jẹ́ ọlọ́pàá tẹ́lẹ̀ Wo àwọn àwòràn láti ibi ìsìnkú àwọn ọmọ ogun Naijiria tó kú nínú ìjàmbá bàálù ní Kaduna PFN ni awọn ọmọ Naijiria n pariwo atunto wọn si tun ni ṣiṣe agbeyẹwo ofin to ti wa tẹlẹ ko lee mu atunto ba Naijiria". Atẹjade naa ka bayii pe, "ẹgbẹ PFN gbọ nipa agbeyẹwo iwe ofin eyi to n lọ lọwọ nile igbimọ aṣofin agba Naijiria ati ipade itagbangba ti ile aṣofin tun dajọ pe yoo waye lọjọ kẹrindinlọgbọn ati ọj kẹtadinlgbọn ọdun 2021 kaakiri ẹkun mẹfẹẹfa Naijiria". Fun idi eyi, ẹgbẹ naa ni ofin ti Naijiria n lo lọwọ yii lo da bii ohun to gba ijọba isẹyii mu tako awọn eeyan, o si ni kọnu n kọhọ ninu. Awọn eekan ilu kan ti bu ẹnu ẹtẹ lu iṣejọba Aarẹ Muhammadu Buhari lori eto abo to mẹhẹ ni Naijiria. Lara awọn to sọrọ naa ni Aarẹ Pentecostal Fellowship of Nigeria, PFN, alufa Wale Oke, to sọ pe Aarẹ ti kuna lati daabo bo awọn araalu ati pe asiko ti to ki wọn yọ ọ bii jiga ki alaafia le pada si Naijiria.


Fun idi eyi, ẹgbẹ naa ni ofin ti Naijiria n lo lọwọ yii lo da bii ohun to gba ijọba isẹyii mu tako awọn eeyan, o si ni kọnu n kọhọ ninu. Awọn eekan ilu kan ti bu ẹnu ẹtẹ lu iṣejọba Aarẹ Muhammadu Buhari lori eto abo to mẹhẹ ni Naijiria. Lara awọn to sọrọ naa ni Aarẹ Pentecostal Fellowship of Nigeria, PFN, alufa Wale Oke, to sọ pe Aarẹ ti kuna lati daabo bo awọn araalu ati pe asiko ti to ki wọn yọ ọ bii jiga ki alaafia le pada si Naijiria. Wale Oke to jẹ alufa ijọ Sword of the Spirit Ministries to wa niluu Ibadan lo sọ ọrọ naa lasiko ti wọn n ṣe iṣọ oru nile ijọsin rẹ. Ninu atẹjade kan ti amugbalẹgbẹ Aarẹ ọhun, Kayode Oladeji fi lede, o ni iṣọ oru naa waye ni fasiti ti ijọ naa da silẹ, iyẹn Precious Cornerstone University to wa niluu Ibadan. Oke sọ pe pẹlu awọn iṣekupani to n waye lojojumọ, Naijiria ti dabi ọkan lara awọn orilẹ-ede ti ogun ti ogun abẹle n ba finra.


Wale Oke to jẹ alufa ijọ Sword of the Spirit Ministries to wa niluu Ibadan lo sọ ọrọ naa lasiko ti wọn n ṣe iṣọ oru nile ijọsin rẹ. Ninu atẹjade kan ti amugbalẹgbẹ Aarẹ ọhun, Kayode Oladeji fi lede, o ni iṣọ oru naa waye ni fasiti ti ijọ naa da silẹ, iyẹn Precious Cornerstone University to wa niluu Ibadan. Oke sọ pe pẹlu awọn iṣekupani to n waye lojojumọ, Naijiria ti dabi ọkan lara awọn orilẹ-ede ti ogun ti ogun abẹle n ba finra. O ni "O yẹ ki wọn yọ Aarẹ kuro loir oye to ba jẹ ohun to le mu alaafia ba Naijiria niyẹn, lawọn ọdun 1960s, Naijiria ja ogun abẹle eyii to waye ni iha ila-oorun ilẹ yii." "O jẹ ohun ibanujẹ pe lode oni, gbogbo ibi ni Najiria ni ogun ba finra pẹlu oniruru iṣekupani ati itajẹsile to n waye kaakiri ilẹ yii." Alufa naa tẹsiwaju pe awọn kọlọrọsi kan ji awọn akẹkọọ gbe ti wọn si bere owo itusilẹ to n lọ bii 800 miliọnu, wọn pa lara awọn akẹkọọ naa, ijọba Buhari ko si ri nnkankan ṣe si.


O ni "O yẹ ki wọn yọ Aarẹ kuro loir oye to ba jẹ ohun to le mu alaafia ba Naijiria niyẹn, lawọn ọdun 1960s, Naijiria ja ogun abẹle eyii to waye ni iha ila-oorun ilẹ yii." "O jẹ ohun ibanujẹ pe lode oni, gbogbo ibi ni Najiria ni ogun ba finra pẹlu oniruru iṣekupani ati itajẹsile to n waye kaakiri ilẹ yii." Alufa naa tẹsiwaju pe awọn kọlọrọsi kan ji awọn akẹkọọ gbe ti wọn si bere owo itusilẹ to n lọ bii 800 miliọnu, wọn pa lara awọn akẹkọọ naa, ijọba Buhari ko si ri nnkankan ṣe si. O tẹsiwaju pe "Wọn n ji awọn akẹkọọ gbe ti ko si si nnkankan ti ijọba n ṣe si, awọn kan si sọ pe ijọba to wa lode yii ko tii kuna ninu ojuṣe rẹ." "Ṣe nnkan ti wọn n sọ ni pe a ko lè lé ijọba to ba ojuṣe rẹ ku kuro lori oye ni?" Ẹwẹ, Biṣọọbu ijọ katoliki ẹkun Sokoto, Mathew Kukah naa da si ọrọ naa nigba to n sọrọ nibi eto kan ti ijọ Covenant Christian Centre ṣagbatẹru rẹ pe inira ati eto abo to mẹhẹ lo n mu ẹmi awọn ọmọ Naijiria lọ.


O tẹsiwaju pe "Wọn n ji awọn akẹkọọ gbe ti ko si si nnkankan ti ijọba n ṣe si, awọn kan si sọ pe ijọba to wa lode yii ko tii kuna ninu ojuṣe rẹ." "Ṣe nnkan ti wọn n sọ ni pe a ko lè lé ijọba to ba ojuṣe rẹ ku kuro lori oye ni?" Ẹwẹ, Biṣọọbu ijọ katoliki ẹkun Sokoto, Mathew Kukah naa da si ọrọ naa nigba to n sọrọ nibi eto kan ti ijọ Covenant Christian Centre ṣagbatẹru rẹ pe inira ati eto abo to mẹhẹ lo n mu ẹmi awọn ọmọ Naijiria lọ. O ni "Ojojumọ lawọn eeyan n ku ni Naijiria ijọba ko si kọbi ara si ju pe ki wọn lọ maa ki ẹbi awọn ti ẹmi wọn sọnu." Kukah sọ pe atẹjade ti ileeṣẹ Aarẹ maa n fi lede ni gbogbo igba ti ajalu ba ṣẹlẹ ni Naijiria ko da nnkan fun awọn eeyan ilu. Bakan naa ni pasitọ to wa lori ijọ Trinity House, Ituah Ighodalo bu ẹnu ẹtẹ lu Aarẹ fun bi ko ṣe kọbi ara si idojukọ awọn ọmọ Naijiria.


O ni "Ojojumọ lawọn eeyan n ku ni Naijiria ijọba ko si kọbi ara si ju pe ki wọn lọ maa ki ẹbi awọn ti ẹmi wọn sọnu." Kukah sọ pe atẹjade ti ileeṣẹ Aarẹ maa n fi lede ni gbogbo igba ti ajalu ba ṣẹlẹ ni Naijiria ko da nnkan fun awọn eeyan ilu. Bakan naa ni pasitọ to wa lori ijọ Trinity House, Ituah Ighodalo bu ẹnu ẹtẹ lu Aarẹ fun bi ko ṣe kọbi ara si idojukọ awọn ọmọ Naijiria. Ighodalo lo sọ ọrọ naa lasiko to n sọrọ nibi eto kan ti Africa Leadership Group ṣagbatẹru rẹ niluu Eko. Alufaa naa ni "Ẹ jẹ ki n sọ fun yin ni kedere pe, ori tabili Aarẹ Muhammadu Buhari ni gbogbo iṣoro Naijiria wa, o si lagbara lati yanju awọn iṣoro naa to ba fẹ lati ṣe bẹẹ." "Emi o mọ idi to ṣe kọ lati wa ojutu si awọn iṣoro ti a n dojukọ nilẹ yii, paapaa fun ẹni to ti fi igba kan ri jẹ ọga agba nileeṣẹ ologun, niṣe lo n ṣe bi pe ọrọ naa ko kan rara."


Ighodalo lo sọ ọrọ naa lasiko to n sọrọ nibi eto kan ti Africa Leadership Group ṣagbatẹru rẹ niluu Eko. Alufaa naa ni "Ẹ jẹ ki n sọ fun yin ni kedere pe, ori tabili Aarẹ Muhammadu Buhari ni gbogbo iṣoro Naijiria wa, o si lagbara lati yanju awọn iṣoro naa to ba fẹ lati ṣe bẹẹ." "Emi o mọ idi to ṣe kọ lati wa ojutu si awọn iṣoro ti a n dojukọ nilẹ yii, paapaa fun ẹni to ti fi igba kan ri jẹ ọga agba nileeṣẹ ologun, niṣe lo n ṣe bi pe ọrọ naa ko kan rara." Ighodalo pari ọrọ rẹ pe ayipada kankan le ma de ba Naijiria ti awọn eeyan ilu ba kọ lati paarọ awọn to wa ni iṣakoso ijọba.


Ighodalo pari ọrọ rẹ pe ayipada kankan le ma de ba Naijiria ti awọn eeyan ilu ba kọ lati paarọ awọn to wa ni iṣakoso ijọba.


Major General Faruk Yahaya: Òun lo n dari ikọ ọmọogun to n gbogun ti iwa igbesunmọmi lọ́wọ́

Ni ọsan ọjọbọ ni ileesẹ aarẹ kede olori ọmọ ogun tuntun fun ileesẹ Ologun Naijiria, Oluwarẹ si ni Ọgagun Faruk Yahaya. Saaju iyansipo Yahaya yii ni ẹnu ti n kun oun ati awọn ọga ologun marun miran pe o seese ki wọn yan ọkan lara wọn bi olori ileesẹ ologun ilẹ yii. Nibayi ti aarẹ Buhari ti wa fontẹ lu ọga ologun naa, awọn ohun marun to yẹ kẹ mọ nipa akikanju ọga ologun naa ree. Lẹyin iku olori awọn ikọ ọmọogun ori-ilẹ ni Naijiria, Ọgagun Ibrahim Attahiru, ibeere ti awọn eniyan n beere ni ẹni ti yoo rọpọ ọgagun naa. Opin ọsẹ to kọja ni Ọgagun Attahiru ati awọn ọmọ ikọ ologun mẹwaa miran ki aye pe odigba-oṣe lẹyin ijamba ọkọ baalu to gbẹmi wọn ni ilu Kaduna. Attahiru lo gba ipo lọwọ ọgagun Tukur Buratai lati gbogun ti ikọ agbesunmọmi Boko Haram to n fa eto aabo to dẹnukọlẹ kaakiri ariwa orilẹede Naijiria.


Lẹyin iku olori awọn ikọ ọmọogun ori-ilẹ ni Naijiria, Ọgagun Ibrahim Attahiru, ibeere ti awọn eniyan n beere ni ẹni ti yoo rọpọ ọgagun naa. Opin ọsẹ to kọja ni Ọgagun Attahiru ati awọn ọmọ ikọ ologun mẹwaa miran ki aye pe odigba-oṣe lẹyin ijamba ọkọ baalu to gbẹmi wọn ni ilu Kaduna. Attahiru lo gba ipo lọwọ ọgagun Tukur Buratai lati gbogun ti ikọ agbesunmọmi Boko Haram to n fa eto aabo to dẹnukọlẹ kaakiri ariwa orilẹede Naijiria. Aarẹ Buhari ati awọn eekan lorilẹede Naijiria ti kan saara si Attahiru gẹgẹ bi akọni to ṣiṣẹ takuntakun lati gbogun ti iwa ọdaran lorilẹede Naijiria. Àwọn ọmọ Naijiria n sọ òkò ọ̀rọ̀ sí Buhari àti Osinbajo pé wọn kò lọ sí ìsìnkú Ibrahim Attahiru Tinubu, Gbajabiamila, Sanwo-Olu gbárùkù tí fífòfin de dída ẹran káàkiri ìgboro Èèmọ̀! Ọmọogun 20 sọnù sínú ìjàmbá ọkọ̀ òfurufú mẹ́ta lóṣù mẹ́ta Wo àwọn orílẹ̀èdè tí ìbálòpọ̀ akọsákọ ti lòdì sí òfin Awọn onimọ ni ẹka eto aabo lorilẹede Naijiria ti bẹrẹ si ni darukọ awọn to ṣeeṣe ki wọn gba ipo olori ikọ ọmọogun ilẹ ni Naijiria, lẹyin iku Ọgagun Attahiru Ibrahim.


Aarẹ Buhari ati awọn eekan lorilẹede Naijiria ti kan saara si Attahiru gẹgẹ bi akọni to ṣiṣẹ takuntakun lati gbogun ti iwa ọdaran lorilẹede Naijiria. Àwọn ọmọ Naijiria n sọ òkò ọ̀rọ̀ sí Buhari àti Osinbajo pé wọn kò lọ sí ìsìnkú Ibrahim Attahiru Tinubu, Gbajabiamila, Sanwo-Olu gbárùkù tí fífòfin de dída ẹran káàkiri ìgboro Èèmọ̀! Ọmọogun 20 sọnù sínú ìjàmbá ọkọ̀ òfurufú mẹ́ta lóṣù mẹ́ta Wo àwọn orílẹ̀èdè tí ìbálòpọ̀ akọsákọ ti lòdì sí òfin Awọn onimọ ni ẹka eto aabo lorilẹede Naijiria ti bẹrẹ si ni darukọ awọn to ṣeeṣe ki wọn gba ipo olori ikọ ọmọogun ilẹ ni Naijiria, lẹyin iku Ọgagun Attahiru Ibrahim. Iroyin lati ileeṣẹ aarẹ tilẹ sọ wi pe ko nipẹ rara ti aarẹ Buhari yoo fi yan adari miran lọna ati gbogun ti eto aabo to mẹhẹ. Lara awọn ti o ṣeeṣe ki wọn di ipo yii mu ni Major General Danjuma Ali-Keffi, Major General Ben Ahanotu, Major General AM Aliyu, Major General Ibrahim Manu Yusuf ati Major General Faruk Yahaya, Ọgagun Danjuma Ali-Keffi lo di ipo adari awọn ikọ ọmọogun to wa ni ipinlẹ Kaduna, oun ni commander of the national army ni Kaduna. Ọpọlọpọ eniyan gbagbọ wi pe o ṣeeṣe ko jẹ oun ni aarẹ Buhari yoo yan sipo, amọ wọn ni lati ni ki awọn to wa ni iwaju rẹ to le ni ọgbọn lọ tete fẹyinti.


Iroyin lati ileeṣẹ aarẹ tilẹ sọ wi pe ko nipẹ rara ti aarẹ Buhari yoo fi yan adari miran lọna ati gbogun ti eto aabo to mẹhẹ. Lara awọn ti o ṣeeṣe ki wọn di ipo yii mu ni Major General Danjuma Ali-Keffi, Major General Ben Ahanotu, Major General AM Aliyu, Major General Ibrahim Manu Yusuf ati Major General Faruk Yahaya, Ọgagun Danjuma Ali-Keffi lo di ipo adari awọn ikọ ọmọogun to wa ni ipinlẹ Kaduna, oun ni commander of the national army ni Kaduna. Ọpọlọpọ eniyan gbagbọ wi pe o ṣeeṣe ko jẹ oun ni aarẹ Buhari yoo yan sipo, amọ wọn ni lati ni ki awọn to wa ni iwaju rẹ to le ni ọgbọn lọ tete fẹyinti. Eleyii tumọ si wi pe awọn ọgagun to wa niwaju yoo padanu iṣẹ wọn lasiko ti wọn nilo wọn julọ. Amọ ni awọn orilẹede miran ẹni to ba kunjuwọn julọ ni wọn ma n yan sipo lai fi ti ọjọ ori tabi ọgagun to wa nipo to gajulọ yan ẹnikẹni sipo. Ọgagun Ben Ahanotu jẹ ọkan gboogi ninu awọn onimọ nipa eto aabo ni Naijiria, ti o si mọ nipa gbigbogun ti igbesunmọmi gẹgẹ bi iṣẹ to yan laayo.


Eleyii tumọ si wi pe awọn ọgagun to wa niwaju yoo padanu iṣẹ wọn lasiko ti wọn nilo wọn julọ. Amọ ni awọn orilẹede miran ẹni to ba kunjuwọn julọ ni wọn ma n yan sipo lai fi ti ọjọ ori tabi ọgagun to wa nipo to gajulọ yan ẹnikẹni sipo. Ọgagun Ben Ahanotu jẹ ọkan gboogi ninu awọn onimọ nipa eto aabo ni Naijiria, ti o si mọ nipa gbigbogun ti igbesunmọmi gẹgẹ bi iṣẹ to yan laayo. Ipinlẹ Anambra ni Ahanora ti wa ti o si gbo ede ṃẹrin ti wọn sọ lorilẹede Naijiria to fi mọ Hausa. Ahanotu ni asaaju ikọ ọmọogun to mu olori awọn agbesunmọmi Boko Haram, Muhammed Yusuf ni ilu Maiduguri ni ọdun 2009. TAMPAN pàṣẹ pé 'director' kankan kò gbọdọ̀ pe Nkechi Blessing àti Adams Kehinde sí iṣẹ́ mọ́ Pé mo gba ìwọ́de lááyè kò túmọ̀ sí pé mo faramọ́ Oduduwa Nation - Akeredolu Ọgagun AM Aliyu naa pegede ninu awọn ti yoo le di ipo olori ikọ ọmọogun Naijiria, nitori imọ rẹ nipa eto aabo ati otẹlẹmuyẹ.


Ipinlẹ Anambra ni Ahanora ti wa ti o si gbo ede ṃẹrin ti wọn sọ lorilẹede Naijiria to fi mọ Hausa. Ahanotu ni asaaju ikọ ọmọogun to mu olori awọn agbesunmọmi Boko Haram, Muhammed Yusuf ni ilu Maiduguri ni ọdun 2009. TAMPAN pàṣẹ pé 'director' kankan kò gbọdọ̀ pe Nkechi Blessing àti Adams Kehinde sí iṣẹ́ mọ́ Pé mo gba ìwọ́de lááyè kò túmọ̀ sí pé mo faramọ́ Oduduwa Nation - Akeredolu Ọgagun AM Aliyu naa pegede ninu awọn ti yoo le di ipo olori ikọ ọmọogun Naijiria, nitori imọ rẹ nipa eto aabo ati otẹlẹmuyẹ. Ipinlẹ Gmbe ni o ti wa, ti o si ti di ipo adari eto ati ise ni ileeṣẹ ikọ ọmọogun Naijiria. Ọgagun Faruk Yahaya lo n dari ikọ ọmọogun to n gbogun ti Boko Haram lọwọlọwọ ni iwọ ariwa orilẹede Naijiria. Ipinlẹ Zamfara ni Faruk Yahaya tisẹ wa, to si di ipo gboogi mu ni ikọ ọmọogun Naijiria.


Ipinlẹ Gmbe ni o ti wa, ti o si ti di ipo adari eto ati ise ni ileeṣẹ ikọ ọmọogun Naijiria. Ọgagun Faruk Yahaya lo n dari ikọ ọmọogun to n gbogun ti Boko Haram lọwọlọwọ ni iwọ ariwa orilẹede Naijiria. Ipinlẹ Zamfara ni Faruk Yahaya tisẹ wa, to si di ipo gboogi mu ni ikọ ọmọogun Naijiria. Saaju o ti fi igba kan di ipo adari ikọ ọmọogun ilẹ Naijiria ri, iyẹn Commander of the Armed Forces. Ọsẹ yii ni awọn eniyan n woye wi pe aarẹ Buhari yoo kede ẹni ti yoo di ipo olori ikọ ọmọogun ilẹ Naijiria mu, ti yoo si ṣiṣẹ takuntakun lati ripe opin deba eto aabo to dẹnukọlẹ ni Naijiria.


Saaju o ti fi igba kan di ipo adari ikọ ọmọogun ilẹ Naijiria ri, iyẹn Commander of the Armed Forces. Ọsẹ yii ni awọn eniyan n woye wi pe aarẹ Buhari yoo kede ẹni ti yoo di ipo olori ikọ ọmọogun ilẹ Naijiria mu, ti yoo si ṣiṣẹ takuntakun lati ripe opin deba eto aabo to dẹnukọlẹ ni Naijiria.


Insecurity in Nigeria: Àwọn gómìnà ẹkùn Gúúsù fòfin de dída màálù ní gbangba

Awọn gomina ilẹ Yoruba, ilẹ Ibo ati awọn ẹkun Niger Delta ti ke si Aarẹ Muhammadu Buhari lati b'awọn ọmọ Naijiria sọrọ lori eto abo to ti polukurumusu ni Naijiria bayii. Awọn mẹtadinlogun lapa gusu orilẹede Naijiria kede ọrọ naa lẹyin ipade ti wọn ṣe lọjọ Iṣẹgun ninu Asaba, nipinlẹ Delta. Koko mejila lawọn gomina naa fẹnu ko si eleyii ti alaga wọn, Gomina Rotimi Akeredolu ipinlẹ Ondo ka jade. Awọn gomina naa sọ pe awọn eeyan apa gusu Naijiria ṣi n wa iṣọkan orilẹede yii niwọn igba ti ododo, aiṣegbe lẹyin ẹnikan ati alaafia ba ti wa laarin awọn ọmọ Naijiria. Awọn ẹkun gusu ko ṣai fi aidunnu wọn han lori eto abo to mẹhẹ bayii. ''A ṣe akiyesi pe awọn darandarn, awọn ọdaran atawọn janduku to n wa si ẹkun gusu ni Naijiria ti ṣakoba fun eto abo awọn eeyan wa.


Awọn gomina naa sọ pe awọn eeyan apa gusu Naijiria ṣi n wa iṣọkan orilẹede yii niwọn igba ti ododo, aiṣegbe lẹyin ẹnikan ati alaafia ba ti wa laarin awọn ọmọ Naijiria. Awọn ẹkun gusu ko ṣai fi aidunnu wọn han lori eto abo to mẹhẹ bayii. ''A ṣe akiyesi pe awọn darandarn, awọn ọdaran atawọn janduku to n wa si ẹkun gusu ni Naijiria ti ṣakoba fun eto abo awọn eeyan wa. Eku ko ke bi eku mọ, bẹẹ ni ẹyẹ ko ke bi ẹyẹ mọ, awọn eeyan ko le gbe ni alaafia mọ. Gbọgbo nkan yii lo si ti ṣokunfa ọwọngogo ounjẹ bayii. Fun idi eyi, a ti fofin de dida maalu kiri ni gbangba kaakiri apa gusu Naijiria,'' Akeredolu lo sọ bẹẹ ninu atẹjade to fi sita.


Eku ko ke bi eku mọ, bẹẹ ni ẹyẹ ko ke bi ẹyẹ mọ, awọn eeyan ko le gbe ni alaafia mọ. Gbọgbo nkan yii lo si ti ṣokunfa ọwọngogo ounjẹ bayii. Fun idi eyi, a ti fofin de dida maalu kiri ni gbangba kaakiri apa gusu Naijiria,'' Akeredolu lo sọ bẹẹ ninu atẹjade to fi sita. Akeredolu ni ''a tun fẹnuko pe ijọba ni lati gbe igbesẹ ni kiakia lati lati ṣe atunto Naijiria lori ọrọ ọlọpaa ipinlẹ atawọn atunto ileeṣẹ ijọba kan. A tun fẹ ijọba apapọ ṣe agbekalẹ ifọrọwerọ pẹlu awọn ọmọ Naijiria lati le sọ ohun to n kọ wọn lominu gan an. Ijọba tun gbọdọ tun ero rẹ pa lori ofin konle-o-gbele to da pada tori ajakalẹ arun covid-19 nitori akoba to le ṣe fun ọrọ aje.


Akeredolu ni ''a tun fẹnuko pe ijọba ni lati gbe igbesẹ ni kiakia lati lati ṣe atunto Naijiria lori ọrọ ọlọpaa ipinlẹ atawọn atunto ileeṣẹ ijọba kan. A tun fẹ ijọba apapọ ṣe agbekalẹ ifọrọwerọ pẹlu awọn ọmọ Naijiria lati le sọ ohun to n kọ wọn lominu gan an. Ijọba tun gbọdọ tun ero rẹ pa lori ofin konle-o-gbele to da pada tori ajakalẹ arun covid-19 nitori akoba to le ṣe fun ọrọ aje.


Èèmọ̀ wọ̀lú! Àwọn jàndùkú agbébọn pa kọmíṣọ́nnà àti ọlọ́pàá, wọ́n dáná sun àgọ́ ọlọ́pàá

Ọrọ eto abo to mẹhẹ ni orilẹede Naijiria ti wa di ojukeji bayii. Awọn agbebọn lo maa tun ti ṣekupa kọmiṣọnna to n ri si owo awọn oṣiṣẹ fẹyinti nipinlẹ Kogi, Adebayo Solomon. Lọjọ Abamẹta lawọn kọlọnbiti ẹda ọhun yinbọn fun Solomon ninu ọkọ rẹ nigba to n rinrin ajo lati ilu Ilorin si Kabba. Wọn ti gbe oku kọmiṣọnna naa lọ si ile igbokusi ijọ ECWA to wa niluu Egbe. Bakan naa ni a gbọ pe wọn tun ti ji alaga ijọba ilẹ ila oorun Yagba nipinlẹ naa, Pius Kolawole gbe lọ. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Kogi, Ayuba Ede ti sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun.


Wọn ti gbe oku kọmiṣọnna naa lọ si ile igbokusi ijọ ECWA to wa niluu Egbe. Bakan naa ni a gbọ pe wọn tun ti ji alaga ijọba ilẹ ila oorun Yagba nipinlẹ naa, Pius Kolawole gbe lọ. Ọga ọlọpaa ipinlẹ Kogi, Ayuba Ede ti sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ ọhun. Wọn ko tii ri alaga kansu ila ooru Yagba ti wọn jigbe lọ di akoko ti a kọ iroyin yii. Awọn agbebọn pa ọlọpaa lẹyin ikọlu si agọ ọlọpaa ni Ebonyi Ẹwẹ, iroyin to tẹ wa lọwọ lati ipinlẹ Ebonyi sọ pe awọn janduku agbebọn kọlu agọ ọlọpaa Abaomege to wa ni ijọba ibilẹ Onicha nipinlẹ naa. Gẹgẹ bi iroyin ti a gbọ ṣe sọ, alẹ ọjọ Abamẹta lawọn kọlọnbiti ẹda naa ṣe ikọlu si agọ ọlọpaa ọhun nibi ti wọn dabọn bolẹ.


Wọn ko tii ri alaga kansu ila ooru Yagba ti wọn jigbe lọ di akoko ti a kọ iroyin yii. Awọn agbebọn pa ọlọpaa lẹyin ikọlu si agọ ọlọpaa ni Ebonyi Ẹwẹ, iroyin to tẹ wa lọwọ lati ipinlẹ Ebonyi sọ pe awọn janduku agbebọn kọlu agọ ọlọpaa Abaomege to wa ni ijọba ibilẹ Onicha nipinlẹ naa. Gẹgẹ bi iroyin ti a gbọ ṣe sọ, alẹ ọjọ Abamẹta lawọn kọlọnbiti ẹda naa ṣe ikọlu si agọ ọlọpaa ọhun nibi ti wọn dabọn bolẹ. Koda, ọlọpaa kan ba iṣẹlẹ naa lọ ti omiran si farapa gẹgẹ bi ohun ti a gbọ. Kọmiṣọnaa fun eto abo, Stanley Emegha lo fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fun BBC.


Koda, ọlọpaa kan ba iṣẹlẹ naa lọ ti omiran si farapa gẹgẹ bi ohun ti a gbọ. Kọmiṣọnaa fun eto abo, Stanley Emegha lo fidi iṣẹlẹ yii mulẹ fun BBC.


Covid-19 in Nigeria: Ìjọba dá òfin kónlé-ó-gbélé lórí àjàkálẹ̀ àrùn covid-19 padà

Ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti da ofin konle-o-gbele pada lori ati dena ajakalẹ arun coronavirus. Ọkan lara awọn oludari igbimọ PTF to n ri si ati dena ajakalẹ arun naa ni Naijiria, Dokita Mukhtar Mohammed lo fọrọ yii lede lọjọ Aje. O ṣalaye pe ijọba ti da ofin konle-o-gbele to wa tẹlẹ laarin ago mejila alẹ si ago mẹrin aarọ pada kaakiri gbogbo ipinlẹ to wa ni Naijiria. Bakan naa lo ṣalaye pe lati alẹ ọjọ Iṣẹgun, gbogbo ile ijo, gbọngan idaraya yoo di titi pa. O tun fikun ọrọ rẹ pe ipejọpọ awọn eeyan ko gbọdọ ju aadọta lọ mọ lati asiko yii lọ ''Ẹnikẹni ti ko ba wọ ibomu ko ni lanfaani lati wọ ileeṣẹ ijọba kankan. Lori ayelujara ni ipade awọn ileeṣẹ ijọba yoo ti maa waye bayii. Awọn ti o ṣe pataki fun lati rinrin ajo lọ si oke okun nikan lo yẹ ki wọn rinrin ajo lọ si ilẹ okeere bayii,'' Dokita Mohammed lo ṣalaye bẹẹ.


Bakan naa lo ṣalaye pe lati alẹ ọjọ Iṣẹgun, gbogbo ile ijo, gbọngan idaraya yoo di titi pa. O tun fikun ọrọ rẹ pe ipejọpọ awọn eeyan ko gbọdọ ju aadọta lọ mọ lati asiko yii lọ ''Ẹnikẹni ti ko ba wọ ibomu ko ni lanfaani lati wọ ileeṣẹ ijọba kankan. Lori ayelujara ni ipade awọn ileeṣẹ ijọba yoo ti maa waye bayii. Awọn ti o ṣe pataki fun lati rinrin ajo lọ si oke okun nikan lo yẹ ki wọn rinrin ajo lọ si ilẹ okeere bayii,'' Dokita Mohammed lo ṣalaye bẹẹ. Amọ, o sọ pe awọn eeyan yoo ṣi maa lanfaani lati rinrin ajo lati ipinlẹ kan si omiran kaakiri Naijiria.


Amọ, o sọ pe awọn eeyan yoo ṣi maa lanfaani lati rinrin ajo lati ipinlẹ kan si omiran kaakiri Naijiria.


ICPC ń wá ọkọ ọmọ Buhari àtàwọn méjì míì lórí ṣíṣe $65,000,000 kúmọ kùmọ

Ajọ ICPC to n gbogun ti iwa ajẹbanu atawọn iwa ọdran mii ti kede pe awọn n wa ọkọ ọmọ Aarẹ Muhammadu Buhari, Gimba Yau Kumo,atawọn meji mii lori ẹsun iṣowo ilu kumọ kumọ. Ẹsun ti ajọ naa fi kan wọn ni pe wọn na miliọnu marunlelọgọta owo dọla baṣu baṣu. Ọdun 2016 ni Ọgbẹni Yau Kumo ti ICPC n wa yii ṣe igbeyawo pẹlu ọmọbinrin keji Aarẹ Buhari. ICPC ni ajọ to ri si iwa ajẹbanu tawọn oṣiṣẹ ọba ba hu lẹnu iṣẹ. Gẹgẹ bi atẹjade ti ajọ naa fi soju opo alatagba wọn, ICPC ni Tarry Rufus, Bola Ogunsola ati Yau Kumo lawọn n wa bayii. Ẹsun ti wọn kan wọn niṣe pẹlu iwa ajẹbanu lori owo ileegbe awọn oṣiṣẹ.


ICPC ni ajọ to ri si iwa ajẹbanu tawọn oṣiṣẹ ọba ba hu lẹnu iṣẹ. Gẹgẹ bi atẹjade ti ajọ naa fi soju opo alatagba wọn, ICPC ni Tarry Rufus, Bola Ogunsola ati Yau Kumo lawọn n wa bayii. Ẹsun ti wọn kan wọn niṣe pẹlu iwa ajẹbanu lori owo ileegbe awọn oṣiṣẹ. Eto ti ijọba apapọ gbe kalẹ ni eto ileegbe ti ko ni gara fawọn fawọn oṣiṣẹ. Ilu Daura to jẹ ile Aarẹ Buhari ni Yau kumo ti ṣe igbeyawo pẹlu Fatima to jẹ ọmọbinrin Buhari. Yau Kumo  ni ọga agba banki ayanilowo kọle ti ijọba apapọ tẹlẹ, banki lo si n ṣamojuto owo tawọn oṣiṣẹ n da fun ileegbe.


Eto ti ijọba apapọ gbe kalẹ ni eto ileegbe ti ko ni gara fawọn fawọn oṣiṣẹ. Ilu Daura to jẹ ile Aarẹ Buhari ni Yau kumo ti ṣe igbeyawo pẹlu Fatima to jẹ ọmọbinrin Buhari. Yau Kumo  ni ọga agba banki ayanilowo kọle ti ijọba apapọ tẹlẹ, banki lo si n ṣamojuto owo tawọn oṣiṣẹ n da fun ileegbe.


Tunde Bakare: Àjọjẹ kò dún bẹ́nìkan kò ní ló fa ìjà Sunday Igboho, bẹ́ẹ̀, Orí àwọn Ọ̀dọ́ tó gbàjọba lọ́pọ̀ ọdún sẹ́yìn tó tún kọ̀ láti fipò sílẹ̀ lárúgbó ní Nàìjírìà ti bàjẹ́

Bata to n ro lakọlakọ to fẹ ya ni ọ̀rs ìjọba Buhari- Tunde Bakare. Bata to n ro lakọlakọ to fẹ ya ni ọ̀rọ̀ ìjọba Buhari- Tunde Bakare Ọ̀jẹ̀lú ló bá wa dé ibi ni Naijiria ti kii ṣe iṣelu rara- Pasito Tunde Bakare. O ni: Awọn oloṣelu Naijiria ti gbe pẹpẹ lọ kii ṣe pe wọn n jẹ ni idii pẹpẹ nikan. Tunde Bakare to jẹ ogbontarigi ojiṣẹ Olorun to n dari ijọ Citadel Global Community Church gba BBC Yoruba lalejo. O salaye kikun nipa iṣelu Naijiria lati ọdun 1999. Bakare ni: Mi o ranti boya a ni kọkọrọ ti a fi n tilẹkun nile baba mi.


Tunde Bakare to jẹ ogbontarigi ojiṣẹ Olorun to n dari ijọ Citadel Global Community Church gba BBC Yoruba lalejo. O salaye kikun nipa iṣelu Naijiria lati ọdun 1999. Bakare ni: Mi o ranti boya a ni kọkọrọ ti a fi n tilẹkun nile baba mi. O mẹnuba ipileṣẹ nibi ti ẹru Naijiria ti wọ wa. O ni: Bi ologun ko ba ba ilu jẹ, wọn kii kuro nibẹ, wọn maa n ṣọ ara wọn di 'Ecomog' ni. Nibi ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba, Pasitọ Tunde Bakare ni iyan Naijiria ti di atungun nitori pe ibeere to yẹ ka maa beere ni pe lati ọdun 1999 n kọ?


O mẹnuba ipileṣẹ nibi ti ẹru Naijiria ti wọ wa. O ni: Bi ologun ko ba ba ilu jẹ, wọn kii kuro nibẹ, wọn maa n ṣọ ara wọn di 'Ecomog' ni. Nibi ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba, Pasitọ Tunde Bakare ni iyan Naijiria ti di atungun nitori pe ibeere to yẹ ka maa beere ni pe lati ọdun 1999 n kọ? Se ko tii yẹ ki iyipada wa laye olugbe Naijiria ni? Pasito Tunde Bakare ṣalye fun BBC pe iran ni oun ri ki oun to bẹrẹ iṣelu ati ayipada ni Naijiria lo jẹ oun logun. Lori ọrọ Buhari: Bakan naa lo mẹnuba irinajo rẹ pẹlu aarẹ Buhari, bi wọn ṣe pade ati ọrọ oselu awon mejeeji.


Se ko tii yẹ ki iyipada wa laye olugbe Naijiria ni? Pasito Tunde Bakare ṣalye fun BBC pe iran ni oun ri ki oun to bẹrẹ iṣelu ati ayipada ni Naijiria lo jẹ oun logun. Lori ọrọ Buhari: Bakan naa lo mẹnuba irinajo rẹ pẹlu aarẹ Buhari, bi wọn ṣe pade ati ọrọ oselu awon mejeeji. O ni titi di isinyi ni oun n ba Buhari sọrọ ṣugbọn o kan maa n gbọ ni, kii gba a wọle. Bakare ni kaka ko san lara ọmọ iya Ajẹ Buhari ni, niṣe nijọba rẹ n fi gbogbo ọmọ bi obinrin ti gbogbo nkan n dojuru Bakare ni ọpọ ọrẹ oun lo n fi Buhari bu oun. O ni Adura lo ku lori ọrọ Naijiria ati pe oun ko ni salọ sibi kankan nitori o ṣi maa dun.


O ni titi di isinyi ni oun n ba Buhari sọrọ ṣugbọn o kan maa n gbọ ni, kii gba a wọle. Bakare ni kaka ko san lara ọmọ iya Ajẹ Buhari ni, niṣe nijọba rẹ n fi gbogbo ọmọ bi obinrin ti gbogbo nkan n dojuru Bakare ni ọpọ ọrẹ oun lo n fi Buhari bu oun. O ni Adura lo ku lori ọrọ Naijiria ati pe oun ko ni salọ sibi kankan nitori o ṣi maa dun. Bakare ni koda, oun ati awọn ọmọ oun maa n tọwọ bọwe ni lori pe wọn gbọdọ pada wa si Naijira lẹyin ẹkọ wọn loke okun. Lori ọrọ Sunday Igboho: Tunde Bakare sọrọ lori ọrọ Sunday Igboho pe nitori nkan fi sibi kan ju ibi kan lọ ni awọn ọdọ Yoruba ṣe n gbarata. O ni ti o ba kari, ko sẹni to maa ja.


Bakare ni koda, oun ati awọn ọmọ oun maa n tọwọ bọwe ni lori pe wọn gbọdọ pada wa si Naijira lẹyin ẹkọ wọn loke okun. Lori ọrọ Sunday Igboho: Tunde Bakare sọrọ lori ọrọ Sunday Igboho pe nitori nkan fi sibi kan ju ibi kan lọ ni awọn ọdọ Yoruba ṣe n gbarata. O ni ti o ba kari, ko sẹni to maa ja. O ni ti igba ba yipada ko ni si wahala ni ẹkun kankan mọ


O ni ti igba ba yipada ko ni si wahala ni ẹkun kankan mọ


Ibadan killing, Linus Onwuamana: Àwọn jàndùkú agbébọn yìnbọn pa ọkùnrin oníṣòwò kan nílùú Ibadan

Ọrọ eto abo to mẹhẹ lorilẹede Naijiria ti n burẹkẹ si, lẹyin tawọn janduku agbebọn tun ṣekupa ọkunrin oniṣowo kan niluu Ibadan. L'ọjọ Aiku ni ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ fi idi ọrọ naa mulẹ lori ipapoda Arakunrin Linus Owuamanam, oniṣowo ti awọn agbebọn ti ẹnikẹni ko damọ yinbọn pa. Iroyin sọ wi pe ni nnkan bi i aago mẹjọ alẹ ọjọ Abamẹta ni awọn olubi ẹda naa gbẹmi Onwuamana. Oniṣowo naa ni wọn sọ wi pe o n wa ọkọ akẹru kan lọ lopopona Mọkọla si Sango nilu Ibadan lasiko ti o se kongẹ iku ojiji. Lẹyin ti wọn yinbọn fun un tan, awọn agbebọn naa tun fi nnkan gun un ni aya lati riidaju ko ru ikọlu naa la. Bẹẹ si ni ko si ẹnikẹni ti o mọ ibi ti ẹnikeji to n ba oloogbe rin irinajo lasiko ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ wa bayii. Ẹni kan ti o n kọja lọ ti o si ri oloogbe naa ninu agbara ẹjẹ lo fi iṣẹlẹ naa to awọn oṣiṣẹ rẹ leti.


Isa Pantami: Ilé aṣòfin àgbà l'Abuja ní kò sí ẹ̀rí tó dájú láti yọ Pantami nípò mínísítà

Ile aṣofin agba orilẹede Naijiria niluu Abuja ti sọ pe ko si ẹri to daju ti awọn le lo lati da minisita ẹrọ ibaraẹnisọrọ ati ọrọ aje, Isa Pantami duro lẹnu iṣẹ. Ọpọ ọmọ Naijiria lo ti n ke pe ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari lati fun Pantami ni iwe gbele ẹ lori ẹsun pe o ṣe atilẹyin fun awọn ẹgbẹ agbesunmọmi. Koda, fọnran ọrọ ti wọn ni Pantami sọ lati ṣe atilẹyin fawọn ẹgbẹ agbesunmọmi ti lu ori ayelujara pe. Awọn kan tiẹ tun da ile aṣofin agba niluu Abuja lẹbi pe wọn ko ṣiṣẹ wọn bii iṣẹ nigba ti wọn ṣe ayẹwo awọn orukọ awọn eeyan ti Buhari fi ranṣẹ sile fun ipo minisita. Ṣugbọn nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, alaga igbimọ eto iroyin nile, Ọmọwe Ajibola Basiru sọ pe ile aṣofin ko lẹbi lori bi o ṣe buwọlu iyansipo Pantami gẹgẹ bi minisita. Ọmọwe Basiru ṣalaye ko si ẹni to mu ẹjọ tabi ẹsun kankan wa lati tako iyansipo Pantami lasiko ti ile n ṣayẹwo awọn orukọ ti Buhari fi ṣowọ sawọn aṣofin.


Awọn kan tiẹ tun da ile aṣofin agba niluu Abuja lẹbi pe wọn ko ṣiṣẹ wọn bii iṣẹ nigba ti wọn ṣe ayẹwo awọn orukọ awọn eeyan ti Buhari fi ranṣẹ sile fun ipo minisita. Ṣugbọn nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, alaga igbimọ eto iroyin nile, Ọmọwe Ajibola Basiru sọ pe ile aṣofin ko lẹbi lori bi o ṣe buwọlu iyansipo Pantami gẹgẹ bi minisita. Ọmọwe Basiru ṣalaye ko si ẹni to mu ẹjọ tabi ẹsun kankan wa lati tako iyansipo Pantami lasiko ti ile n ṣayẹwo awọn orukọ ti Buhari fi ṣowọ sawọn aṣofin. ''A ko ṣe ohun to lodin sofin, ko si ajọ eleto abo kankan to sọ ohun kan nipa Pantami to le mu wa maa buwọlu iyansipo rẹ lasiko ti a n ṣe ayẹwo rẹ to fi di asiko yii. Awọn sẹnẹtọ ko lagbara lati yọ minisita nipo, a kan le ṣe ayẹwo lasan an ni pẹlu ohun ti a ba mọ nipa awọn ti aarẹ fẹ yan sipo minisita. Aarẹ nikan lo lagbara lati yan minisita si ipo, oun naa lo si lagbara lati yọ minisita to ba yan si ipo kuro nipo.


''A ko ṣe ohun to lodin sofin, ko si ajọ eleto abo kankan to sọ ohun kan nipa Pantami to le mu wa maa buwọlu iyansipo rẹ lasiko ti a n ṣe ayẹwo rẹ to fi di asiko yii. Awọn sẹnẹtọ ko lagbara lati yọ minisita nipo, a kan le ṣe ayẹwo lasan an ni pẹlu ohun ti a ba mọ nipa awọn ti aarẹ fẹ yan sipo minisita. Aarẹ nikan lo lagbara lati yan minisita si ipo, oun naa lo si lagbara lati yọ minisita to ba yan si ipo kuro nipo. A ko le titori ohun tawọn eeyan n sọ lori ayelujara lati gbe igbesẹ kan tabi omiran,'' Sẹnẹtọ Basiru ṣalaye. Alaga igbimọ eto iroyin nile aṣofin agba sọ pe ko si ẹni to le tọka si ibi ti ofin ti sọ pe ile le yọ Pantami nipo ninu gbogbo awọn to n sọrọ lori ayelujara. O ṣalaye pe Pantami ko tapa si ofin Naijiria lọna kọna, notiri idi eyi lawọn aṣofin ko le fi yọ nipo.


A ko le titori ohun tawọn eeyan n sọ lori ayelujara lati gbe igbesẹ kan tabi omiran,'' Sẹnẹtọ Basiru ṣalaye. Alaga igbimọ eto iroyin nile aṣofin agba sọ pe ko si ẹni to le tọka si ibi ti ofin ti sọ pe ile le yọ Pantami nipo ninu gbogbo awọn to n sọrọ lori ayelujara. O ṣalaye pe Pantami ko tapa si ofin Naijiria lọna kọna, notiri idi eyi lawọn aṣofin ko le fi yọ nipo.


Hadiza Bala Usman: Kí ló dé tí Buhari ní kí olùdarí NPA lọ rọọ́kun nílé?

Ojumọ kan ara kan.Ni ijọba aarẹ Buhari orileede Naijiria ara ki tan nile alara. Eyi to gbode bayi tawọn eeyan n jẹ lẹnu ni ikede to jade lati ọdọ agbẹnusọ aarẹ pe ki oludari ileesẹ to n mojuto ẹru to n gba ibudokọ ọkọ oju omi wọ Naijiria,NPA lọ rọọkun nile. Garba Shehu ninu atẹjade taa n wi yi ni aarẹ ti buwọlu aba ti Minisita feto irina Rotimi Amaechi da lori idasilẹ igbimọ iwadii ti yoo tọ pinpin akoso ileesẹ yi labẹ akoso Hadiza Bala Usman. Yatọ si eyi, atẹjade naa ni aarẹ pasẹ ki Hadiza lo rọọkun nile lopin igba ti iwadii yoo fi waye. "Ọgbẹni Mohammed Koko  ni yoo maa dele nipo naa lasiko iwadii yi.'' Pẹlu atẹjade yi, a ko ri pato nkan ti wọn fi n tori rẹ tọ pinpin ileesẹ yi amọ awa naa fimu finlẹ diẹ la ba ni ka tan imọlẹ si awọn nkankan nipa Hadiza Bala Usman ti o seese ki ẹ maa mọ.


Yatọ si eyi, atẹjade naa ni aarẹ pasẹ ki Hadiza lo rọọkun nile lopin igba ti iwadii yoo fi waye. "Ọgbẹni Mohammed Koko  ni yoo maa dele nipo naa lasiko iwadii yi.'' Pẹlu atẹjade yi, a ko ri pato nkan ti wọn fi n tori rẹ tọ pinpin ileesẹ yi amọ awa naa fimu finlẹ diẹ la ba ni ka tan imọlẹ si awọn nkankan nipa Hadiza Bala Usman ti o seese ki ẹ maa mọ. Die ree nipa ohun to yẹ ki ẹ mọ nipa Lagbo Oselu O jẹ oloselu to ti bẹrẹ si ni sisẹ gẹgẹ bi alasẹ ileesẹ NPA lati ọdun 2016. Saaju igba naa lọdun 1999 o lo ọdun kan ni ajọ to n mojuto idagbasoke ijọba awarawa ni Zaria gẹgẹ bi olukọsẹ. Lẹyin igba naa ni o sisẹ pẹlu ẹka ijọba ti wọn n pe ni BPE laarin osu Kẹfa ọdun 2000 titi di 2004.


Die ree nipa ohun to yẹ ki ẹ mọ nipa Lagbo Oselu O jẹ oloselu to ti bẹrẹ si ni sisẹ gẹgẹ bi alasẹ ileesẹ NPA lati ọdun 2016. Saaju igba naa lọdun 1999 o lo ọdun kan ni ajọ to n mojuto idagbasoke ijọba awarawa ni Zaria gẹgẹ bi olukọsẹ. Lẹyin igba naa ni o sisẹ pẹlu ẹka ijọba ti wọn n pe ni BPE laarin osu Kẹfa ọdun 2000 titi di 2004. Laarin Osu kẹwa 2004 si osu Kini ọdun 2008 o di ipo oluranlọwọ pataki si Minisita lori amojuto ise akansẹ ni Abuja labẹ ajọ UNDP O dije dupo asoju ẹkun idibo Musawa/Matazu gẹgẹ bi oludije labẹ asia ẹgbẹ oselu APC lọdun 2011 sugbọn o fidirẹmi. Lẹyin igba naa lo dara pọ mọ ẹgbẹ ti ko ni se pẹlu ijọba to n gbaju mọ isakoso orileede Naijiria bo ti se yẹ taa mọ si Good Governance Group for Nigeria. Laarin 2011 si 2015 lo fi ba wọn sisẹ Ipolongo Bring Back Our Girls Oun ati Aisha Yesufu ni wọn jijọ da ipolongo  Bring Back Our Girls kalẹ lọdun  2014 Wọn da ikọ yi silẹ lẹyin ijingbe awọn akẹkọbinrin Chibok lati le pe fun idoola awọn akẹkọbinrin wọn yi.


Laarin Osu kẹwa 2004 si osu Kini ọdun 2008 o di ipo oluranlọwọ pataki si Minisita lori amojuto ise akansẹ ni Abuja labẹ ajọ UNDP O dije dupo asoju ẹkun idibo Musawa/Matazu gẹgẹ bi oludije labẹ asia ẹgbẹ oselu APC lọdun 2011 sugbọn o fidirẹmi. Lẹyin igba naa lo dara pọ mọ ẹgbẹ ti ko ni se pẹlu ijọba to n gbaju mọ isakoso orileede Naijiria bo ti se yẹ taa mọ si Good Governance Group for Nigeria. Laarin 2011 si 2015 lo fi ba wọn sisẹ Ipolongo Bring Back Our Girls Oun ati Aisha Yesufu ni wọn jijọ da ipolongo  Bring Back Our Girls kalẹ lọdun  2014 Wọn da ikọ yi silẹ lẹyin ijingbe awọn akẹkọbinrin Chibok lati le pe fun idoola awọn akẹkọbinrin wọn yi. Pẹlu awọn oluwọde miran wọn fi ohun wọn polongo nipa awọn akẹkọbinrin yi. Nibẹ lọpọ eeyan ni Naijiria ti mọ ẹni ti wọn n pe ni Hadiza Baala ati Aisha Yesufu. Koda nigba to gba ipo gẹgẹ bi oludari NPA o si n kopa ninu awọn eto Bring back our Girls nipa sise eto ipade laarin ijọba Naijiria ati awọn obi awọn akẹkọọ ti wọn ji gbe yi.


Pẹlu awọn oluwọde miran wọn fi ohun wọn polongo nipa awọn akẹkọbinrin yi. Nibẹ lọpọ eeyan ni Naijiria ti mọ ẹni ti wọn n pe ni Hadiza Baala ati Aisha Yesufu. Koda nigba to gba ipo gẹgẹ bi oludari NPA o si n kopa ninu awọn eto Bring back our Girls nipa sise eto ipade laarin ijọba Naijiria ati awọn obi awọn akẹkọọ ti wọn ji gbe yi. O darapọ mọ BBOG lati se iwọde lọdun 2016. Ibasepọ rẹ pẹlu Gomina El Rufai Wọlewọde loun ati Gomina ipinlẹ Kaduna Nasir El Rufai. Ibasepọ wọn yi si ti bẹrẹ lati igba ti o  ti sisẹ labẹ rẹ gẹgẹ bi ọga agba ileesẹ BPE lasiko ijọba Olusegun Obasanjo.


O darapọ mọ BBOG lati se iwọde lọdun 2016. Ibasepọ rẹ pẹlu Gomina El Rufai Wọlewọde loun ati Gomina ipinlẹ Kaduna Nasir El Rufai. Ibasepọ wọn yi si ti bẹrẹ lati igba ti o  ti sisẹ labẹ rẹ gẹgẹ bi ọga agba ileesẹ BPE lasiko ijọba Olusegun Obasanjo. Eyi lo mu ki pupọ awọn eeyan maa ni El Rufai fi forukọ rẹ sọwọ gẹgẹ bi oludari ileesẹ NPA. Koda El Rufai yan si ipo olori awọn osisẹ ile ijọba lẹyin to jaweolubori ninu idibo Gomina ni ọdun 2015. Oun ni obinrin akọkọ ti wọn yoo yan si ipo yi ninu akọsilẹ ipinlẹ Kaduna.


Eyi lo mu ki pupọ awọn eeyan maa ni El Rufai fi forukọ rẹ sọwọ gẹgẹ bi oludari ileesẹ NPA. Koda El Rufai yan si ipo olori awọn osisẹ ile ijọba lẹyin to jaweolubori ninu idibo Gomina ni ọdun 2015. Oun ni obinrin akọkọ ti wọn yoo yan si ipo yi ninu akọsilẹ ipinlẹ Kaduna. Idile lọbalọba lo ti wa Hadiza wa lati ile ọlọba awọn Fulani Sullubawa ti wọn ti n jọba ni Katsina lati ọjọ to ti pẹ. Baba to bi Ọjọgbọn Bala Usman ni ọmọọmọ Emir Katsina Muhammadu Dikko. Bakan naa baba to bi iya baba rẹ rẹ ni o jẹ Emir kẹwaaa ti elyi naa si mu ki oun gaan wa lati idile ọlọba.


Idile lọbalọba lo ti wa Hadiza wa lati ile ọlọba awọn Fulani Sullubawa ti wọn ti n jọba ni Katsina lati ọjọ to ti pẹ. Baba to bi Ọjọgbọn Bala Usman ni ọmọọmọ Emir Katsina Muhammadu Dikko. Bakan naa baba to bi iya baba rẹ rẹ ni o jẹ Emir kẹwaaa ti elyi naa si mu ki oun gaan wa lati idile ọlọba. Ilumọọka ni Baba to bi Baba Hadiza Bala Usman,oloogbe Ọjọgbọn Bala Usman figba kan jẹ ọkan lara awọn eekan to wa lati ariwa Naijiria. Ọjọgbọn onimọ ẹkọ itan yi lọpọ sapejuwe rẹ gẹgẹ bi alakatakiti to se pe ọpọ ọrọ rẹ́ a maa tako ijọba to wa lode nigba naa. O figba kan sisẹ gẹgẹ bi akọwe ijọba Kaduna lasiko ijọba Balarabe Musa ni saa keji ijọba awarawa ni Naijiria.


Ilumọọka ni Baba to bi Baba Hadiza Bala Usman,oloogbe Ọjọgbọn Bala Usman figba kan jẹ ọkan lara awọn eekan to wa lati ariwa Naijiria. Ọjọgbọn onimọ ẹkọ itan yi lọpọ sapejuwe rẹ gẹgẹ bi alakatakiti to se pe ọpọ ọrọ rẹ́ a maa tako ijọba to wa lode nigba naa. O figba kan sisẹ gẹgẹ bi akọwe ijọba Kaduna lasiko ijọba Balarabe Musa ni saa keji ijọba awarawa ni Naijiria. O fẹ oludamọran si aarẹ Tanimu Bala Kurfi ni ọkọ ti Hadiza Bala Usman fẹ tẹlẹ to si jẹ oludamọran si aarẹ Naijiria tẹlẹ Umaru Musa Yar Adua. Gẹgẹ bi wọn ti se lorukọ ni mọlẹbi Hadiza, bẹẹ naa ni orukọ mọlẹbi Tanimu jẹ eyi ti ọpọ mọ ni Naijiria ti ọkọ rẹ si di orisi ipo mu ni Naijiria. Awọn mejeeji bimọ ọkunrin meji ki wọn to pinya.


O fẹ oludamọran si aarẹ Tanimu Bala Kurfi ni ọkọ ti Hadiza Bala Usman fẹ tẹlẹ to si jẹ oludamọran si aarẹ Naijiria tẹlẹ Umaru Musa Yar Adua. Gẹgẹ bi wọn ti se lorukọ ni mọlẹbi Hadiza, bẹẹ naa ni orukọ mọlẹbi Tanimu jẹ eyi ti ọpọ mọ ni Naijiria ti ọkọ rẹ si di orisi ipo mu ni Naijiria. Awọn mejeeji bimọ ọkunrin meji ki wọn to pinya. Aarẹ Buhari yan Hadiza sipo oludari ileesẹ NPA ni osu Kẹfa ọdun 2016. Ọpọlọpọ awuyewuye lo ba iyansipo yi wa nitori awọn kan sọ pe ko kaju osunwọn lati di ipo naa mu.


Aarẹ Buhari yan Hadiza sipo oludari ileesẹ NPA ni osu Kẹfa ọdun 2016. Ọpọlọpọ awuyewuye lo ba iyansipo yi wa nitori awọn kan sọ pe ko kaju osunwọn lati di ipo naa mu.


National Prayer: Àjọ́ CAN pàṣẹ ètò àdúrà ọlọ́jọ́ mẹ́tà fún Naijiria , ẹ wo kókó àdúrá...

Ajọ ọmọlẹyin Kristi lorilẹede Naijria, CAN ti pe fun adura ọlọjọ mẹta lati gbadura fun Naijiria. Ajọ CAN ninu atẹjade ti wọn fi lede ni Ọjọ Ẹti, Ọjọ Kejidinlọgbọn si Ọgbọnjọ, Oṣu Karun un lati gbe ohun adura soke kaakiri ẹkun Naijiria ti awọn ọmọlẹyin Kristi. CAN ni asiko ti to lati bẹbẹ fun aanu lorilẹ-ede Naijiria nitori itajẹsilẹ naa ti to ge. Bkan naa ni wọn kigbe si Ọlọrun lati dẹkun ipaniyan, ijinigbe pẹlu wahala ati idaanu to n koju awọn ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria. Akọwe Ajọ CAN, Daramola Bade Joseph ni ibanujẹ ọkan ni itajẹ silẹ ojoojumọ n jẹ fun awọn ọmọlẹyin Krisiti ni Naijiria, ati wi pe ẹṣẹ ti pọju ni orilẹ agbaye. ''Ẹjẹ ki a gbadura wi pe ki Ọlọrun dari gbogbo aiṣedede wa jinwa gẹgẹ bi ijọ ọlọrun ati orilẹede, paapaa awọn adari ni Naijiria''. ''


Bkan naa ni wọn kigbe si Ọlọrun lati dẹkun ipaniyan, ijinigbe pẹlu wahala ati idaanu to n koju awọn ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria. Akọwe Ajọ CAN, Daramola Bade Joseph ni ibanujẹ ọkan ni itajẹ silẹ ojoojumọ n jẹ fun awọn ọmọlẹyin Krisiti ni Naijiria, ati wi pe ẹṣẹ ti pọju ni orilẹ agbaye. ''Ẹjẹ ki a gbadura wi pe ki Ọlọrun dari gbogbo aiṣedede wa jinwa gẹgẹ bi ijọ ọlọrun ati orilẹede, paapaa awọn adari ni Naijiria''. '' Ẹ gbadura wi pe imọ ọta ati awọn ẹni ibi lati ba aye awọn eniyan jẹ ati eto ọrọ aje kaakiri, ki o di ofo'' Ajọ CAN fikun pe ki ijọ dide ninu adura pe ki ogun maṣe bẹ silẹ ni Naijiria, ki awọn eniyan le raye sin Ọlọrun. Laipẹ yii ni aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari naa kesi awọn ẹlẹsin Musulumi lati gbe ohun ẹbẹ si Allah lasiko ọdun itunu aawẹ, ki gbogbo ogun to n ja orilẹede Naijiria lọ si okun igbagbe. Aarẹ Muhammadu Buhari ti fi iṣẹ ikini ku ọdun itunu awẹ ranṣẹ si awọn ọmọ Naijiria ati Musulumi kaakiri agbaye.


Ẹ gbadura wi pe imọ ọta ati awọn ẹni ibi lati ba aye awọn eniyan jẹ ati eto ọrọ aje kaakiri, ki o di ofo'' Ajọ CAN fikun pe ki ijọ dide ninu adura pe ki ogun maṣe bẹ silẹ ni Naijiria, ki awọn eniyan le raye sin Ọlọrun. Laipẹ yii ni aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari naa kesi awọn ẹlẹsin Musulumi lati gbe ohun ẹbẹ si Allah lasiko ọdun itunu aawẹ, ki gbogbo ogun to n ja orilẹede Naijiria lọ si okun igbagbe. Aarẹ Muhammadu Buhari ti fi iṣẹ ikini ku ọdun itunu awẹ ranṣẹ si awọn ọmọ Naijiria ati Musulumi kaakiri agbaye. Ninu atẹjade ikini ti agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu fi sita, Buhari sọ fun awọn ọmọ Naijiria, lati gbadura tako ijinigbe ati iṣẹ awọn agbebọn ni Naijiria. Buhari sọ pe " a gbọdọ gbadura tako awọn iṣẹlẹ ibanujẹ bi ijinigbe ati ikọlu lati ọwọ awọn agbebọn, to fi mọ bi awọn kan ṣe n wa gbogbo ọna lati já agbara gba, eyi ti wọn fi n dunkooko mọ orilẹede wa". Aarẹ sọ pe oun rọ awọn olori ilu ati olori ẹsin, lati ba awọn "eniyan wa sọrọ pe ki wọn o ma a fi ifẹ ati oju aanu ba ara wọn lo".


Ninu atẹjade ikini ti agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu fi sita, Buhari sọ fun awọn ọmọ Naijiria, lati gbadura tako ijinigbe ati iṣẹ awọn agbebọn ni Naijiria. Buhari sọ pe " a gbọdọ gbadura tako awọn iṣẹlẹ ibanujẹ bi ijinigbe ati ikọlu lati ọwọ awọn agbebọn, to fi mọ bi awọn kan ṣe n wa gbogbo ọna lati já agbara gba, eyi ti wọn fi n dunkooko mọ orilẹede wa". Aarẹ sọ pe oun rọ awọn olori ilu ati olori ẹsin, lati ba awọn "eniyan wa sọrọ pe ki wọn o ma a fi ifẹ ati oju aanu ba ara wọn lo". Alaye ti aarẹ ṣe ni pe inu didun ati iwuri ni bi awọn ẹlẹsin Kristiẹni kan ṣe n ṣe ọdun itunu awẹ pẹlu awọn Musulumi, tabi fun wọn ni ẹbun lasiko Ramadan. Eyi ti awọn Musulumi kan naa ma n ṣe lasiko ọdun awọn Kristiẹni. O ni iru awọn iwa bẹẹ n ṣe atọna fun jijẹ ibatan ati idariji.


Alaye ti aarẹ ṣe ni pe inu didun ati iwuri ni bi awọn ẹlẹsin Kristiẹni kan ṣe n ṣe ọdun itunu awẹ pẹlu awọn Musulumi, tabi fun wọn ni ẹbun lasiko Ramadan. Eyi ti awọn Musulumi kan naa ma n ṣe lasiko ọdun awọn Kristiẹni. O ni iru awọn iwa bẹẹ n ṣe atọna fun jijẹ ibatan ati idariji. Ṣaaju ni Aarẹ Muhammadu Buhari ti funpe si gbogbo awọn mumini ati mumina lati ṣe ayẹyẹ ọdun Eid-el-Fitr ninu ile ara wọn lati yago fun itankalẹ arun Corona Virus. Aarẹ sọ ọrọ yii ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu fi sita lọjọ Aiku ninu eyi to ti sọ wipe oun naa yoo ṣe adura ọdun Eid ninu ile ti ko si ni si a nkini kankan lẹyin rẹ. .


Ṣaaju ni Aarẹ Muhammadu Buhari ti funpe si gbogbo awọn mumini ati mumina lati ṣe ayẹyẹ ọdun Eid-el-Fitr ninu ile ara wọn lati yago fun itankalẹ arun Corona Virus. Aarẹ sọ ọrọ yii ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ rẹ, Garba Shehu fi sita lọjọ Aiku ninu eyi to ti sọ wipe oun naa yoo ṣe adura ọdun Eid ninu ile ti ko si ni si a nkini kankan lẹyin rẹ. . "Gbogbo mọlẹbi aarẹ, awọn oluranlọwọ rẹ, minisita atawọn olori oṣiṣẹ alaabo aarẹ to wa ni ilu Abuja yoo ṣe adura ọdun ni ile aarẹ ni ilana ati ofin fun igbogun ti arun Covid-19". Atẹjade naa tun sọ pe "lẹyin eyi, ko ni si ikini ti Salat. Ati pe adura yoo bẹrẹ ni ago mẹsan".


"Gbogbo mọlẹbi aarẹ, awọn oluranlọwọ rẹ, minisita atawọn olori oṣiṣẹ alaabo aarẹ to wa ni ilu Abuja yoo ṣe adura ọdun ni ile aarẹ ni ilana ati ofin fun igbogun ti arun Covid-19". Atẹjade naa tun sọ pe "lẹyin eyi, ko ni si ikini ti Salat. Ati pe adura yoo bẹrẹ ni ago mẹsan". Gẹgẹ bi wọn ṣe ṣe e lọdun to kọja lọ, bẹẹ gẹlẹ naa ni aarẹ rọ awọn adari lati ṣe ayẹyẹ yii ninu ile wọn nitori ajakalẹ arun. Lọjọ Aiku, aarẹ Buhari ba wọn pe nibi ikadi eto kika Quaran eyi ti wọn ṣe ni ile rẹ ti Sheikh Abdulwahi Abubakar Sulaiman ti n dari lati ibẹrẹ awẹ Ramadan.


Gẹgẹ bi wọn ṣe ṣe e lọdun to kọja lọ, bẹẹ gẹlẹ naa ni aarẹ rọ awọn adari lati ṣe ayẹyẹ yii ninu ile wọn nitori ajakalẹ arun. Lọjọ Aiku, aarẹ Buhari ba wọn pe nibi ikadi eto kika Quaran eyi ti wọn ṣe ni ile rẹ ti Sheikh Abdulwahi Abubakar Sulaiman ti n dari lati ibẹrẹ awẹ Ramadan.


Wole Soyinka and Buhari administration: Ìjọba Ààrẹ Buhari ti kùnà, kò le è so ẹ̀yà kankan papọ̀ ní Naijiria

Ọjọgbọn Wọle Soyinka ti ni oun ko gbagbọ wi pe ifimọṣọkan ko le e ṣeeṣe labẹ isakoso aarẹ Muhammadu Buhari lorilẹ-ede Naijiria. Soyinka ni aarẹ Buhari ati ijọba ti kuna ni ọpọlọpọ ọna, eleyi to ti mu ki iṣẹlẹ ẹlẹyamẹya gbinlẹ si ni Naijiria . Nibi iwe kika lara iwe meji ti Onkọwe Wole Soyinka kọ, ti o pe akọle rẹ ni 'Trumpism in Academe' ati 'Chronicles of the Happiest People on Earth', ni o ti sọrọ naa. Gomina tẹlẹ ni ipinlẹ Imo lo bere ni ọwọ Wole Soyinka, iwe ti wọn le kọ to le e mu ki iṣọkan ati ifọwọsowọpọ pada si orilẹede Naijiria, paapaa laaarin awọn ẹya ni Naijiria. Soyinka ni ko si iwe arokọ tabi akọsilẹ kankan to le e tun itan Naijiria kọ lati mu iṣọkan gbinlẹ si ni Naijiria. O ni awọn ogunlende to wa ni awọn ibudo kaakiri ko le e jẹri si pe iṣọkan wa ni orilẹede Naijiria.


Gomina tẹlẹ ni ipinlẹ Imo lo bere ni ọwọ Wole Soyinka, iwe ti wọn le kọ to le e mu ki iṣọkan ati ifọwọsowọpọ pada si orilẹede Naijiria, paapaa laaarin awọn ẹya ni Naijiria. Soyinka ni ko si iwe arokọ tabi akọsilẹ kankan to le e tun itan Naijiria kọ lati mu iṣọkan gbinlẹ si ni Naijiria. O ni awọn ogunlende to wa ni awọn ibudo kaakiri ko le e jẹri si pe iṣọkan wa ni orilẹede Naijiria. ''Ki iṣọkan ati igbọraẹniye to le waye ni Naijiria, idajọ otitọ gbọdọ jọba paapaa fun awọn ti wọn n pa lọna aitọ kaakiri ni Naijiria.'' ''Nitori naa mi o ni igbagbọ pe aarẹ Buhari le e ṣe ohunkohun nipa iṣọkan lorilẹede Naijiria'' Ọjọgbọn Wole Soyinkas ni o ṣeeni laanu wi pe akoko ti aarẹ Buhari ni lati ṣe atunṣe ifọwọsọwọpọ ni Naijiria ti kọja nitori akoko naa ti kọja. Amọ o fikun wi pe oun gbagbọ wi pe yoo dara kii Naijiria wa papọ gẹgẹbi ẹyọkan, amọ ijọba gbọdọ ṣe ojuṣe wọn lori eto aabo.


''Ki iṣọkan ati igbọraẹniye to le waye ni Naijiria, idajọ otitọ gbọdọ jọba paapaa fun awọn ti wọn n pa lọna aitọ kaakiri ni Naijiria.'' ''Nitori naa mi o ni igbagbọ pe aarẹ Buhari le e ṣe ohunkohun nipa iṣọkan lorilẹede Naijiria'' Ọjọgbọn Wole Soyinkas ni o ṣeeni laanu wi pe akoko ti aarẹ Buhari ni lati ṣe atunṣe ifọwọsọwọpọ ni Naijiria ti kọja nitori akoko naa ti kọja. Amọ o fikun wi pe oun gbagbọ wi pe yoo dara kii Naijiria wa papọ gẹgẹbi ẹyọkan, amọ ijọba gbọdọ ṣe ojuṣe wọn lori eto aabo.


Seyi Makinde: Gbígbégilé ojú òpó Twitter yóò ba ọrọ̀ ajé Naijiria jẹ́ ní àgbáyé

Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde ti bu ẹnu atẹ lu bi ijọba apapọ ṣe ti oju opo ikansiraẹni Twitter kaakiri orilẹede Naijiria. Ninu atẹjade ti Gomina Makinde fi lede, O ni o pọn dandan lati fi ero rẹ lede lori igbesẹ ijọba Naijiria pẹlu bi wọn ṣe ti oju opo Twitter pa ni Naijiria. Makinde ni gẹgẹ bi adari, ko yẹ ki ijọba apapọ hu iwa bẹẹ nitori ọrọ ti awọn eniyan n sọ ko ba wọn lara mu. O ni o yẹ ki ijọba kọkọ fi oju sunnukun wo ipalara ti igbesẹ wọn lati ti oju opo ikansiraẹni Twitter yoo ni lori awọn ọmọ Naijiria. ''O yẹ ki ijọba Naijiria mọ wi pe gbigbegile oju opo Twitter lorilẹede Naijiria yoo fa ifaṣẹyin fun orilẹede Naijiria, eleyii ti yoo mu ki awọn orilẹede lagbaye tẹmbẹlu Naijiria lori ọrọ aje ati ibagbepọ ni awujọ.'' ''Oju opo Twitter jẹ gbagede ti awọn ọdọ ati gbogbo awọn ọmọ Naijiria ti n fi ẹhọnu wọn han lati sọrọ nipa ohun ti ko ba tẹ wọn lọrun'' ''Bakan naa ni awọn ijọba n lo oju opo yii lati ri bi igbesẹ ati eto wọn ṣe ri lara awọn ọmọ Naijiria, eleyii to n mu ki ijọba ṣe atunṣe.''


O ni o yẹ ki ijọba kọkọ fi oju sunnukun wo ipalara ti igbesẹ wọn lati ti oju opo ikansiraẹni Twitter yoo ni lori awọn ọmọ Naijiria. ''O yẹ ki ijọba Naijiria mọ wi pe gbigbegile oju opo Twitter lorilẹede Naijiria yoo fa ifaṣẹyin fun orilẹede Naijiria, eleyii ti yoo mu ki awọn orilẹede lagbaye tẹmbẹlu Naijiria lori ọrọ aje ati ibagbepọ ni awujọ.'' ''Oju opo Twitter jẹ gbagede ti awọn ọdọ ati gbogbo awọn ọmọ Naijiria ti n fi ẹhọnu wọn han lati sọrọ nipa ohun ti ko ba tẹ wọn lọrun'' ''Bakan naa ni awọn ijọba n lo oju opo yii lati ri bi igbesẹ ati eto wọn ṣe ri lara awọn ọmọ Naijiria, eleyii to n mu ki ijọba ṣe atunṣe.'' Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde ni o yẹ ki ijọba apapọ mọ nipa ati bi awọn ọdọ ṣe n lo oju opo yii fun ọrọ aje ati igbelarugẹ iṣẹ ọwọ ti wọn yan laayo. Seyi Makinde ni eto ibanisọrọ igbalode ni oju opo Twitter ti awọn eniyan nilo lati fi pa awọn eniyan sọrọ, bẹẹ si ni awọn ti ko ni ile itaja tabi sọọbu n lo awọn oju opo yii lati ta ọja wọn. Gomina naa wa kesi ijọba apapọ lati tun ero wọn pa lori igbesẹ naa, ki eto ọrọ aje ma ba a dẹnukọlẹ patapata ni Naijiria.


Gomina ipinlẹ Ọyọ, Seyi Makinde ni o yẹ ki ijọba apapọ mọ nipa ati bi awọn ọdọ ṣe n lo oju opo yii fun ọrọ aje ati igbelarugẹ iṣẹ ọwọ ti wọn yan laayo. Seyi Makinde ni eto ibanisọrọ igbalode ni oju opo Twitter ti awọn eniyan nilo lati fi pa awọn eniyan sọrọ, bẹẹ si ni awọn ti ko ni ile itaja tabi sọọbu n lo awọn oju opo yii lati ta ọja wọn. Gomina naa wa kesi ijọba apapọ lati tun ero wọn pa lori igbesẹ naa, ki eto ọrọ aje ma ba a dẹnukọlẹ patapata ni Naijiria.


Muhammadu Buhari: Ọ̀pọ̀ ọmọ Naijiria ló ń jìyà nítorí ìwà àjẹbánu tó wà ní ẹ̀ka ètò ìlera - SERAP

Ajọ to n ja fun ẹtọ ọmọniyan nidi ọrọ aje ati ijiyin isẹ iriju ẹni, SERAP, ti pe Aarẹ Muhhamadu Buhari lẹjọ lori ikuna rẹ lati ṣe iwadii owo to le ni biliọnu mẹta abọ naira ti wọn la kalẹ fun ẹka eto ilera to poora. SERAP ni owo naa ti iye rẹ jẹ ₦3,836,685,213.13 ni wọn la kalẹ fun ileeṣẹ to n ri si eto ilera, awọn ile iwosan ijọba, awọn ile ẹkọ ẹkọṣẹ iṣegun ati ajọ to n mojuto lilo ati akoso ounjẹ ati oogun ni Naijiria, NAFDAC. Ninu atẹjade kan ti ajọ naa fi lede, eyii ti igbakeji adari rẹ, Kolawole Oluwadare buwọlu, o ni awọn n pe Aarẹ lẹjọ lẹyin ti abajade iwadii ti ọọfisi akapo agba Naijiri ṣe fi han pe owo naa ti poora. Ipẹjọ yii lo n waye lẹyin ti ẹgbẹ awọn dokita ni Naijiria gunle iyanṣelodi lori owo oṣu ti ijọba jẹ wọn, awọn ajẹmọnu to yẹ ki wọn gba lasiko ajakalẹ arun Covid-19, atawọn ajẹmọnu miran. SERAP n fẹ ki ile ẹjọ kan an nipa fun Aarẹ Buhari lati ṣe iwadii bi owo naa ṣe rin. Bakan naa ni SERAP tun n fẹ ki ijọba apapọ ṣe ọfintoto iwa ajẹbanu ti wọn sọ pe o n waye lawọn ile iwosan ijọba, awọn ile ẹkọ ẹkọṣẹ iṣegun ati ni ajọ NAFDAC.


Ipẹjọ yii lo n waye lẹyin ti ẹgbẹ awọn dokita ni Naijiria gunle iyanṣelodi lori owo oṣu ti ijọba jẹ wọn, awọn ajẹmọnu to yẹ ki wọn gba lasiko ajakalẹ arun Covid-19, atawọn ajẹmọnu miran. SERAP n fẹ ki ile ẹjọ kan an nipa fun Aarẹ Buhari lati ṣe iwadii bi owo naa ṣe rin. Bakan naa ni SERAP tun n fẹ ki ijọba apapọ ṣe ọfintoto iwa ajẹbanu ti wọn sọ pe o n waye lawọn ile iwosan ijọba, awọn ile ẹkọ ẹkọṣẹ iṣegun ati ni ajọ NAFDAC. Ajọ naa sọ pe awọn ọmọ Naijiria ti ko rọwọ họri n jiya nitori iwa ajẹbanu to sodo si ẹka eto ilera. Wọn ko tii sọ ọjọ ti igbẹjọ naa yoo bẹrẹ. Bi ẹ ko ba gbagbe, Aarẹ Muhammadu Buhari wa niluu London nibi to ti lọ gba itọju.


Ajọ naa sọ pe awọn ọmọ Naijiria ti ko rọwọ họri n jiya nitori iwa ajẹbanu to sodo si ẹka eto ilera. Wọn ko tii sọ ọjọ ti igbẹjọ naa yoo bẹrẹ. Bi ẹ ko ba gbagbe, Aarẹ Muhammadu Buhari wa niluu London nibi to ti lọ gba itọju. Ọpọ ọmọ Naijiria lo si ti n fi erongba wọn lede lori ipinnu Aarẹ lati lọ ṣayẹwo ara rẹ niluu London lasiko ti awọn dokita gunle iyanṣelodi ni Naijiria.


Ọpọ ọmọ Naijiria lo si ti n fi erongba wọn lede lori ipinnu Aarẹ lati lọ ṣayẹwo ara rẹ niluu London lasiko ti awọn dokita gunle iyanṣelodi ni Naijiria.


Zahra Bayero yóò di aya Yusuf Buhari láìpẹ́... ohun tí a mọ̀ rèé

Iroyin kan ti n milẹ titi lori ayelujara pe ọkanlawọn Aarẹ Muhammadu Buhari, Yusuf, ti n mura lati gbe ọmọ Emir Bichi, ni ilu Kano, Zahra Nasir Bayero ni iyawo. Gẹgẹ bii awọn iroyin naa ṣe sọ, mọmi-n-mọọ ẹbi Aarẹ ati mọlẹbi Bayero yoo waye laipẹ, paapaa ni bayii ti iyawo Aarẹ, Aisha Buhari ti pada de si Najiria lati ilu Dubai. Ẹnikan to sun mọ baba omidan ti wọn ni ọmọ Aarẹ fẹ gbe niyawo ọhun sọ fun BBC pe lootọ ni ọrọ ifẹ wa laarin Yusuf Buhari ati Zahra Bayero. Gẹgẹ bii ohun to sọ, awọn ololufẹ mejeji pade lasiko ti Yusuf n kawe ni fasiti Surrey, nilẹ Gẹẹsi, eyii to jẹ fasiti kan naa ti Zahra ti kẹkọọ gboye nipa imọ aworan ile kikọ. O ni "ootọ ni pe Yusuf Buhari ati Zahra Bayero to jẹ ọmọ Emir Bichi n fẹ ara wọn, fasiti ni wọn si ti pade." "Bo tilẹ jẹ pe ẹbi awọn mejeji mọ si ere ifẹ wọn, ẹbi mejeji ko tii ṣe ipade kankan to jọ mọ mọmi-n-mọọ gẹgẹ bii iroyin to n lọ ni igboro, ṣugbọn awọn eeyan ninu ẹbi memeji lo n reti ki eto naa waye."


Gẹgẹ bii ohun to sọ, awọn ololufẹ mejeji pade lasiko ti Yusuf n kawe ni fasiti Surrey, nilẹ Gẹẹsi, eyii to jẹ fasiti kan naa ti Zahra ti kẹkọọ gboye nipa imọ aworan ile kikọ. O ni "ootọ ni pe Yusuf Buhari ati Zahra Bayero to jẹ ọmọ Emir Bichi n fẹ ara wọn, fasiti ni wọn si ti pade." "Bo tilẹ jẹ pe ẹbi awọn mejeji mọ si ere ifẹ wọn, ẹbi mejeji ko tii ṣe ipade kankan to jọ mọ mọmi-n-mọọ gẹgẹ bii iroyin to n lọ ni igboro, ṣugbọn awọn eeyan ninu ẹbi memeji lo n reti ki eto naa waye." Zahra Bayero yii, yatọ si pe oun ni ọmọ Emir Bayero to jẹ alaga fun ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ 9mobile, oun tun ni ọmọ-ọmọ Emir ilu Kano tẹlẹ, oloogbe Ado bayero. Ti igbeyawo laarin Yusuf ati Zahra naa ba waye, yoo di igba kẹta ti Aarẹ Buhari yoo ṣe igbeyawo fun ọmọ rẹ lasiko rẹ lori oye gẹgẹ bii Aarẹ Naijiria. Akọkọ ni igba ti Zahra Buhari fẹ ọmọ baba olowo, Ahmed Indimi lọdun 2016.


Zahra Bayero yii, yatọ si pe oun ni ọmọ Emir Bayero to jẹ alaga fun ileeṣẹ ibaraẹnisọrọ 9mobile, oun tun ni ọmọ-ọmọ Emir ilu Kano tẹlẹ, oloogbe Ado bayero. Ti igbeyawo laarin Yusuf ati Zahra naa ba waye, yoo di igba kẹta ti Aarẹ Buhari yoo ṣe igbeyawo fun ọmọ rẹ lasiko rẹ lori oye gẹgẹ bii Aarẹ Naijiria. Akọkọ ni igba ti Zahra Buhari fẹ ọmọ baba olowo, Ahmed Indimi lọdun 2016. Lẹyin naa ni Hanan Buhari, to jẹ abikẹyin Aarẹ di aya Turad Sha'aban to wa lati ipinlẹ Kaduna. Yusuf Buhari yii ni ori ko yọ ninu ijamba alupupu lọdun 2017.


Lẹyin naa ni Hanan Buhari, to jẹ abikẹyin Aarẹ di aya Turad Sha'aban to wa lati ipinlẹ Kaduna. Yusuf Buhari yii ni ori ko yọ ninu ijamba alupupu lọdun 2017.


Dino Melaye: Mo jẹ́ afọ́jú tẹ́lẹ̀, àmọ́ mo ti ríran pé wọn gba wa ni bí Buhari ṣe di ààrẹ

Asofin agba tẹlẹ nile asofin apapọ ilẹ wa, Sẹnatọ Dino Melaye ti n tọrọ aforrijin lọwọ Ọlọrun lori atilẹyin to se fun aarẹ Muhammadu Buhari lati wọle ibo lọdun 2015. Melaye, lasiko to n kopa lori eto kan lori mohunmaworan Channels lọjọ Ẹti, eyi to gbe ẹda rẹ soju opo Instagram rẹ, lo ti tọrọ aforijin bẹẹ. Melaye wa se apejuwe bi Buhari se di aarẹ Naijiria gẹgẹ bii "iwa jibiti ati gbajuẹ to tii buru julọ nilẹ Afirika", to si ni kawọn eeyan gbagbe gbogbo ohun tawọn fi tan wọn jẹ lasiko ipolongo ibo naa. Asofin tẹlẹ naa ni ijọba Buhari ti ja awọn ọmọ Naijiria kulẹ ni gbogbo ọna, bẹrẹ lati ori eto aabo to mẹhẹ titi de ori aisi ipese awọn ohun eelo amayedẹrun. "Mo tọrọ aforijin lọwọ Ọlọrun ọga ogo to ga julọ, ẹni to da ọrun ati aye ati lọwọ awọn ọmọ Naijiria lori bi mo se ti Buhari lẹyin lati de ipo aarẹ. Bawo ni eeyan se le wa ninu ẹgbẹ oselu kan tabi sugba aarẹ pẹlu gbogbo  isẹlẹ to n waye lọwọlọwọ ni Naijiria?


Asofin tẹlẹ naa ni ijọba Buhari ti ja awọn ọmọ Naijiria kulẹ ni gbogbo ọna, bẹrẹ lati ori eto aabo to mẹhẹ titi de ori aisi ipese awọn ohun eelo amayedẹrun. "Mo tọrọ aforijin lọwọ Ọlọrun ọga ogo to ga julọ, ẹni to da ọrun ati aye ati lọwọ awọn ọmọ Naijiria lori bi mo se ti Buhari lẹyin lati de ipo aarẹ. Bawo ni eeyan se le wa ninu ẹgbẹ oselu kan tabi sugba aarẹ pẹlu gbogbo  isẹlẹ to n waye lọwọlọwọ ni Naijiria? Nitori naa, mo kabamọ gidigidi pe mo ti i lẹyin nitori wọn lu wa ni jibiti ni." Bakan naa ni asofin agba tẹlẹ naa wa koro oju si bi ijọba apapọ se buwọ lu pe ki wọn fi biliọnu lọna meji ati ọgọrun miliọnu naira (N2.1m) se oju ọna kilomita kansoso lati Kano si Abuja. A o ranti pe Dino Melaye lo n soju ẹkun idibo iwọ oorun Kogi nile asofin agba ilẹ wa tẹlẹ ko to di pe o fidi rẹmi ninu atundi ibo to waye.


Nitori naa, mo kabamọ gidigidi pe mo ti i lẹyin nitori wọn lu wa ni jibiti ni." Bakan naa ni asofin agba tẹlẹ naa wa koro oju si bi ijọba apapọ se buwọ lu pe ki wọn fi biliọnu lọna meji ati ọgọrun miliọnu naira (N2.1m) se oju ọna kilomita kansoso lati Kano si Abuja. A o ranti pe Dino Melaye lo n soju ẹkun idibo iwọ oorun Kogi nile asofin agba ilẹ wa tẹlẹ ko to di pe o fidi rẹmi ninu atundi ibo to waye. Ijọba apapọ Naijiria ti ke sawọn ipinlẹ gbogbo ni Naijiria lati daabo bo awọn igbo ọba wọn nitori awọn ajinigbe. Asẹ yii lo wa nitori bi awọn ọdaran darandaran ati ajinigbe se n lo igbo sba lati fori pamọ sisẹ laabi wọn. Akọwe ijọba apapọ, Boss Mustapha lo pasẹ bẹẹ nibi ipade awọn akọwe ijọba to waye fun saa akọkọ lọdun yii nilu Abuja.


Ijọba apapọ Naijiria ti ke sawọn ipinlẹ gbogbo ni Naijiria lati daabo bo awọn igbo ọba wọn nitori awọn ajinigbe. Asẹ yii lo wa nitori bi awọn ọdaran darandaran ati ajinigbe se n lo igbo sba lati fori pamọ sisẹ laabi wọn. Akọwe ijọba apapọ, Boss Mustapha lo pasẹ bẹẹ nibi ipade awọn akọwe ijọba to waye fun saa akọkọ lọdun yii nilu Abuja. Mustapha ni ijọba apapọ yoo ro awọn igbo ọba rẹ mẹtadinlogun to wa jakejado Naijiria lagbara lati gbaa lọwọ awọn afurasi ọdaran. "Gbogbo wa la mọ pe a nilo awọn igbo ọba wa atawọn agbegbe min taa ya sọtọ fun iwulo isẹ ti wọn wa fun, paapaa fun pasi paarọ owo naira wa si tilẹ okeere. Bakan naa lawọn igbo ọba yii tun jẹ orisun ipese isẹ oojọ fawọn eeyan, to si tun maa n pese awọn eroja asaraloore fun ilẹ to lọra ati ipese ounjẹ lọpọ yanturu" "Nitori naa, mo wa n pe awọn ijọba ipinlẹ nija lati bẹrẹ si ni gbe igbesẹ fun idaabo bo awọn igbo yii ti akoso rẹ wa nikawọ wọn."


Mustapha ni ijọba apapọ yoo ro awọn igbo ọba rẹ mẹtadinlogun to wa jakejado Naijiria lagbara lati gbaa lọwọ awọn afurasi ọdaran. "Gbogbo wa la mọ pe a nilo awọn igbo ọba wa atawọn agbegbe min taa ya sọtọ fun iwulo isẹ ti wọn wa fun, paapaa fun pasi paarọ owo naira wa si tilẹ okeere. Bakan naa lawọn igbo ọba yii tun jẹ orisun ipese isẹ oojọ fawọn eeyan, to si tun maa n pese awọn eroja asaraloore fun ilẹ to lọra ati ipese ounjẹ lọpọ yanturu" "Nitori naa, mo wa n pe awọn ijọba ipinlẹ nija lati bẹrẹ si ni gbe igbesẹ fun idaabo bo awọn igbo yii ti akoso rẹ wa nikawọ wọn." A ṣe agba adura ni awọn Yoruba maa n gba pe a o ni rin lọjọ ebi n pọna. Ọkunrin kan ẹni ọdun marunlelogoji, Olasunkanmi Fagbemi ti ṣalaye fun igbimọ to n gbẹjọ iwa ọdaran ọlọpaa nipa bi ibọn ọlọpaa ṣe tun un da, ti ko si le fun obinrin loyun lati igba naa. Fagbemi ni oun n rinrin ajo lọ si ilu Ibadan lọjọ kejidinlogun oṣu kẹjọ ọdun 2010, lawọn ọlọpaa kan da ọkọ ero ti oun wọ duro.


A ṣe agba adura ni awọn Yoruba maa n gba pe a o ni rin lọjọ ebi n pọna. Ọkunrin kan ẹni ọdun marunlelogoji, Olasunkanmi Fagbemi ti ṣalaye fun igbimọ to n gbẹjọ iwa ọdaran ọlọpaa nipa bi ibọn ọlọpaa ṣe tun un da, ti ko si le fun obinrin loyun lati igba naa. Fagbemi ni oun n rinrin ajo lọ si ilu Ibadan lọjọ kejidinlogun oṣu kẹjọ ọdun 2010, lawọn ọlọpaa kan da ọkọ ero ti oun wọ duro. ''Awakọ ero ti mo wa ninu rẹ fun awọn ọlọpaa naa ni ọgọrun un naira, lẹyin naa lawọn ọlọpaa ni ki o paaki sẹgbẹ daadaa, ko le gba ṣenji rẹ. Awakọ naa bọ silẹ ninu ọkọ lati gba ọgọrin naira ṣenji rẹ, nibi ti a ti n duro ninu ọkọ ni ọlọpaa kan ti yinbọn sinu ọkọ ti mo wa nibẹ. "Ibọn naa ba mi lọrun, ọta ibọn ọhun tun lọ sinu egungun ẹyin mi.


''Awakọ ero ti mo wa ninu rẹ fun awọn ọlọpaa naa ni ọgọrun un naira, lẹyin naa lawọn ọlọpaa ni ki o paaki sẹgbẹ daadaa, ko le gba ṣenji rẹ. Awakọ naa bọ silẹ ninu ọkọ lati gba ọgọrin naira ṣenji rẹ, nibi ti a ti n duro ninu ọkọ ni ọlọpaa kan ti yinbọn sinu ọkọ ti mo wa nibẹ. "Ibọn naa ba mi lọrun, ọta ibọn ọhun tun lọ sinu egungun ẹyin mi. Awọn ọlọpaa naa fẹsẹ fẹẹ lẹyin ti wọn ri ohun to ṣẹlẹ,'' Fagbemi ṣalaye. Fagbemi ni awakọ ero naa lo gbe oun lọ si ile iwosan UCH niluu Ibadan nibi ti wọn ti ṣiṣẹ abẹ foun lati yọ ọta ibọn ninu eegun ẹyin oun lẹyin ọjọ kẹrin. ''Mo ti kọ iwe ipẹjọ laimoye igba si awọn alaṣẹ atawọn oriṣiiriṣii ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, amọ wọn o ṣe nkankan lori ọrọ naa lati bi ọdun mẹwaa sẹyin bayii,'' Fagbemi lo sọ bẹẹ.


Awọn ọlọpaa naa fẹsẹ fẹẹ lẹyin ti wọn ri ohun to ṣẹlẹ,'' Fagbemi ṣalaye. Fagbemi ni awakọ ero naa lo gbe oun lọ si ile iwosan UCH niluu Ibadan nibi ti wọn ti ṣiṣẹ abẹ foun lati yọ ọta ibọn ninu eegun ẹyin oun lẹyin ọjọ kẹrin. ''Mo ti kọ iwe ipẹjọ laimoye igba si awọn alaṣẹ atawọn oriṣiiriṣii ọga ọlọpaa nipinlẹ Ogun, amọ wọn o ṣe nkankan lori ọrọ naa lati bi ọdun mẹwaa sẹyin bayii,'' Fagbemi lo sọ bẹẹ. Fagbemi ni nkan ko rọrun fun oun mọ lati igba ti iṣẹlẹ naa ti waye nitori oun ti naa ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu lati tọju ara oun. Koda, o ni oun ti rinrin ajo lọ si orilẹede India fun itọju ara oun. Bakan naa ni Fagbemi sọ pe oun ti ta dukia ati ohun ini oun lori ati tọju ara oun.


Fagbemi ni nkan ko rọrun fun oun mọ lati igba ti iṣẹlẹ naa ti waye nitori oun ti naa ẹgbẹlẹgbẹ miliọnu lati tọju ara oun. Koda, o ni oun ti rinrin ajo lọ si orilẹede India fun itọju ara oun. Bakan naa ni Fagbemi sọ pe oun ti ta dukia ati ohun ini oun lori ati tọju ara oun. ''Mo n gbero lati gbeyawo nigba ti iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ si mi, wọn si ti sọ fun mi nile iwosan pe n ko le ba obinrin sun loyun tori ailera mi ayafi nipasẹ IVF loku,'' Fagbemi lo sọ bẹẹ. Ẹwẹ, alaga igbimọ oluwadii naa, Adajọ Solomon Olugbemi sọ pe igbimọ ọhun yoo kọ lẹta si ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, lati mu ẹri to daju wa pe otitọ ni iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ.


''Mo n gbero lati gbeyawo nigba ti iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ si mi, wọn si ti sọ fun mi nile iwosan pe n ko le ba obinrin sun loyun tori ailera mi ayafi nipasẹ IVF loku,'' Fagbemi lo sọ bẹẹ. Ẹwẹ, alaga igbimọ oluwadii naa, Adajọ Solomon Olugbemi sọ pe igbimọ ọhun yoo kọ lẹta si ọga ọlọpaa ipinlẹ Ogun, lati mu ẹri to daju wa pe otitọ ni iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ.


Buhari: Ẹ mú gbogbo àwọn ajínigbé àtàwọn onígbọ̀wọ́ wọn balẹ̀ ní kíákíá

Aarẹ Muhammadu Buhari ti paṣẹ fun awọn ọga ileeṣẹ ọmọ ogun ni Naijiria lati palẹ awọn janduku, ajinigbe atawọn to n ṣagbatẹru wọn mọ ni kankan. Buhari lo paṣẹ ọhun lasiko to n ṣepade pẹlu awọn ọga ileeṣẹ ologun atawọn agbofinro naa nile ijọba niluu Abuja. O ni eyii ti awọn janduku ati ajinigbe naa ṣe ninu dida eto abo Naijiria laamu ti to, ki awọn ọgagun si fopin si iṣẹ wọn ni kiakia. Lẹyin ipade naa ni olubadamọran pataki fun Aarẹ lori eto abo, Babagana Monguno jabọ ipade ọhun fun awọn akọroyin. Monguno ni Aarẹ ti paṣẹ fun awọn adari ileeṣẹ ologun naa pe, ki wọn bẹrẹ iṣẹ lori aṣẹ ti oun ti pa ṣaaju  ninu oṣu Keji pe, oun ti gbẹsẹle irinajo ọkọ ofurufu ati iwakusa nipinlẹ Zamfara. O ni "lori ọrọ ijinigbe atawọn janduku loke ọya, aarẹ ti sọ pe oun fẹ ki a fi ẹnu rẹ jona lẹsẹkẹsẹ."


Lẹyin ipade naa ni olubadamọran pataki fun Aarẹ lori eto abo, Babagana Monguno jabọ ipade ọhun fun awọn akọroyin. Monguno ni Aarẹ ti paṣẹ fun awọn adari ileeṣẹ ologun naa pe, ki wọn bẹrẹ iṣẹ lori aṣẹ ti oun ti pa ṣaaju  ninu oṣu Keji pe, oun ti gbẹsẹle irinajo ọkọ ofurufu ati iwakusa nipinlẹ Zamfara. O ni "lori ọrọ ijinigbe atawọn janduku loke ọya, aarẹ ti sọ pe oun fẹ ki a fi ẹnu rẹ jona lẹsẹkẹsẹ." "Aarẹ sọ fun wa kedere pe oun n fẹ ki a fi oju awọn onigbọwọ awọn janduku ati ajinigbe naa lede, ki a le da alaafia pada si awọn agbegbe naa." O fikun pe Aarẹ ko ni gba ko jẹ pe awọn janduku ni yoo maa ṣakoso awọn agbegbe kan ni Naijiria, eyii tii ṣe ilu to lọba, to tun ni ijoye. Monguno ṣalaye pe Aarẹ ti ṣe tan lati pese gbogbo ohun ija fun awọn awọn ọmọ lati koju awọn ọdaran to n da Naijiria laamu.


"Aarẹ sọ fun wa kedere pe oun n fẹ ki a fi oju awọn onigbọwọ awọn janduku ati ajinigbe naa lede, ki a le da alaafia pada si awọn agbegbe naa." O fikun pe Aarẹ ko ni gba ko jẹ pe awọn janduku ni yoo maa ṣakoso awọn agbegbe kan ni Naijiria, eyii tii ṣe ilu to lọba, to tun ni ijoye. Monguno ṣalaye pe Aarẹ ti ṣe tan lati pese gbogbo ohun ija fun awọn awọn ọmọ lati koju awọn ọdaran to n da Naijiria laamu. O pari ọrọ rẹ pe "Aarẹ ti paṣẹ pe ki a lo gbogbo agbara wa lati mu gbogbo awọn jaduku atawọn ajinigbe naa balẹ lai yọ awọn to n ṣagbatẹru wọn silẹ." Ipade peu awọn ọga ologun naa lo waye ṣaaju ki Aarẹ Muhammadu Buhari to tẹkọ leti lọ silẹ Gẹẹsi, nibi ti yoo ti lọ gba itọju. Ṣaaju ni amugbalẹgbẹ Aarẹ lori ọrọ to n lọ Femi Adesina ti kọkọ kede irinajo naa, nibi to ti sọ pe Aarẹ yoo pada si Naijiria ninu ọsẹ Keji, ọsu Kẹrin.


O pari ọrọ rẹ pe "Aarẹ ti paṣẹ pe ki a lo gbogbo agbara wa lati mu gbogbo awọn jaduku atawọn ajinigbe naa balẹ lai yọ awọn to n ṣagbatẹru wọn silẹ." Ipade peu awọn ọga ologun naa lo waye ṣaaju ki Aarẹ Muhammadu Buhari to tẹkọ leti lọ silẹ Gẹẹsi, nibi ti yoo ti lọ gba itọju. Ṣaaju ni amugbalẹgbẹ Aarẹ lori ọrọ to n lọ Femi Adesina ti kọkọ kede irinajo naa, nibi to ti sọ pe Aarẹ yoo pada si Naijiria ninu ọsẹ Keji, ọsu Kẹrin.


Coronavirus updates: Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, Seyi Makinde, ti gba abẹ́rẹ́ àjẹsára COVID-19

Gomina ipinlẹ Oyo, Amojuẹrọ Seyi Makinde ti darapọ mọ awọn gomina to ti gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria. L'Ọjọru ni gomina ọhun gba abẹrẹ naa to n gbogun ti aarun Corona eyii ti ileeṣẹ apoogun AstraZaneca ṣe. Akọwe ẹka eto ilera alabọde nipinlẹ Ọyọ, Dokita Muideen Olatunji lo fun Makinde ni abẹrẹ naa ni ilu Ibadan ti i ṣe olu ilu ipinlẹ ọhun. Lẹyin ti Gomina Makinde gba abẹrẹ tirẹ tan lo siṣọ loju lilo rẹ fun awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ, bẹrẹ lati ori awọn oṣiṣẹ eto ilera. Ninu oṣu Kẹta ọdun 2021 yii ni wọn ko abẹrẹ ajẹsara naa wọle si Naijiria labẹ eto Covax. Bi ẹ ko gbagbe, Ngong Cyprian ni ẹni to kọkọ gba abẹrẹ naa ni Naijiria niluu Abuja.


Lẹyin ti Gomina Makinde gba abẹrẹ tirẹ tan lo siṣọ loju lilo rẹ fun awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ, bẹrẹ lati ori awọn oṣiṣẹ eto ilera. Ninu oṣu Kẹta ọdun 2021 yii ni wọn ko abẹrẹ ajẹsara naa wọle si Naijiria labẹ eto Covax. Bi ẹ ko gbagbe, Ngong Cyprian ni ẹni to kọkọ gba abẹrẹ naa ni Naijiria niluu Abuja. Lẹyin naa ni Aarẹ Muhammadu Buhari ati igbakeji rẹ, Yemi Osibajo gba abẹrẹ ti wọn loju gbogbo ọmọ Naijiria lati ru awọn ara ilu soke lati gba abẹrẹ ọhun. Apapọ awọn to ti lugbadi Covid-19 ni Naijiria ti le ni 162,000, awọn 148,530 moribọ lọwọ arun naa nigba ti eeyan 2,031 ti dagbere faye.


Lẹyin naa ni Aarẹ Muhammadu Buhari ati igbakeji rẹ, Yemi Osibajo gba abẹrẹ ti wọn loju gbogbo ọmọ Naijiria lati ru awọn ara ilu soke lati gba abẹrẹ ọhun. Apapọ awọn to ti lugbadi Covid-19 ni Naijiria ti le ni 162,000, awọn 148,530 moribọ lọwọ arun naa nigba ti eeyan 2,031 ti dagbere faye.


SERAP: À fẹ́ kílé ẹjọ́ pàṣẹ fún Buhari láti máṣe yá owó aráàlú tó wà ní báǹkì

Ajọ to n ja fun ẹtọ ọmọniyan nidi ọrọ aje ati ijiyin isẹ iriju ẹni, SERAP, tun ti wọ aarẹ Muhammadu Buhari lọ sile ẹjọ giga tijọba apapọ to wa nilu Abuja. Igbesẹ naa ni Serap ni oun fẹ fi da ijọba lọwọkọ lati mase ya owo ninu apo asunwọn awọn ọmọ Naijiria ti wọn ko lo fun igba pipẹ, lawọn banki gbogbo nilẹ wa. Owo naa, ti wọn lo to biliọnu lọna marundinlẹẹdẹgbẹwa (N895m) , tun wa lara awọn owo ipin idokowo tawọn araalu ko beere fun. Ajọ Serap ni igbesẹ ijọba naa lodi sofin to si tun tako ofin to wa fun eto isuna ọdun 2020. Ajọ Serap wa n rọ ileeẹjọ naa lati pasẹ pe ijọba ati aarẹ Buhari ko gbọdọ  gba awọn owo naa tabi ya ninu rẹ, ko si tun gbọdọ tọwọ bọ owo awọn ọmọ Naijiria naa tabi gbe kuro ninu apo asuwọn owo ti wọn ko pamọ si. Ajọ ajafẹtọ ẹni naa ni bi o tilẹ jẹ pe ọrọ aje Naijiria n saisan lojoojumọ, ti adinku si n ba owo to n wọle fun lojoojumọ, sibẹ awọn adari wa labẹ ijọba apapọ ati lawọn ipinlẹ to fi mọ awọn asofin ko mu adinku ba ilana bi wọn se n nawo.


Ajọ Serap ni igbesẹ ijọba naa lodi sofin to si tun tako ofin to wa fun eto isuna ọdun 2020. Ajọ Serap wa n rọ ileeẹjọ naa lati pasẹ pe ijọba ati aarẹ Buhari ko gbọdọ  gba awọn owo naa tabi ya ninu rẹ, ko si tun gbọdọ tọwọ bọ owo awọn ọmọ Naijiria naa tabi gbe kuro ninu apo asuwọn owo ti wọn ko pamọ si. Ajọ ajafẹtọ ẹni naa ni bi o tilẹ jẹ pe ọrọ aje Naijiria n saisan lojoojumọ, ti adinku si n ba owo to n wọle fun lojoojumọ, sibẹ awọn adari wa labẹ ijọba apapọ ati lawọn ipinlẹ to fi mọ awọn asofin ko mu adinku ba ilana bi wọn se n nawo. O ni awọn ọmọ Naijiria ti ori n ta julọ nitori inakuna wọn ọhun naa tun ni ijọba fẹ lọ ya ninu owo wọn.


O ni awọn ọmọ Naijiria ti ori n ta julọ nitori inakuna wọn ọhun naa tun ni ijọba fẹ lọ ya ninu owo wọn.


Insecurity in Nigeria: Èèyàn bíi àádọ́ta kú ikú òjijì lọ́jọ́ Ajé láti ọwọ́ agbébọ̀n

Ọjọ Aje to kun fun ẹjẹ ni ọjọ ana, nigba tawọn agbebọn sọsẹ, ti wọn si n pa eeyan kiri yika orilẹede Naijiria. Se ni ilẹ mu ẹjẹ nipinlẹ Rivers, Kebbi, Anambra, Borno, Ebonyi ati Imo. Koda rogbodiyan tun waye nilu Eko, ti ẹmi awọn eeyan miran si tun bọ. Lapapọ, o le ni aadọta eeyan to jade laye lairotẹlẹ yika Naijiria ti akọsilẹ wa fun, lati ọwọ awọn agbebọn. Sọja marun lo ku nipinlẹ Rivers, ọlọpaa mẹfa ni Imo, eeyan mọkanla ni Kebii, marun ni Eko ati mẹsan ni Anambra. Bakan naa, sọja mẹfa miran ku ni Borno, meji ni Imo nigba ti awọn akẹkọọ meji lara awọn ti wọn ji gbe ni fasiti Greenfield naa jalaisi.


Lapapọ, o le ni aadọta eeyan to jade laye lairotẹlẹ yika Naijiria ti akọsilẹ wa fun, lati ọwọ awọn agbebọn. Sọja marun lo ku nipinlẹ Rivers, ọlọpaa mẹfa ni Imo, eeyan mọkanla ni Kebii, marun ni Eko ati mẹsan ni Anambra. Bakan naa, sọja mẹfa miran ku ni Borno, meji ni Imo nigba ti awọn akẹkọọ meji lara awọn ti wọn ji gbe ni fasiti Greenfield naa jalaisi. Ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Kebbi ti fidi rẹ mulẹ pe awọn agbebọn ti pa ọga agba ọlọpaa kan ati osisẹ ọlọpaa mẹjọ pẹlu fijilante meji. Awọn eeyan mọkanla naa lo jade laye lasiko ti awọn ati agbebọn doju ibọn kọ ara wọn lọjọ Aiku. Osisẹ alarina fun ileesẹ ọlọpa, Nafiu Abubakar sọ fun ileesẹ akoroyinjọ ilẹ wa, NAN pe deede aago meji abọ ọsan ni isẹlẹ naa sẹlẹ.


Ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Kebbi ti fidi rẹ mulẹ pe awọn agbebọn ti pa ọga agba ọlọpaa kan ati osisẹ ọlọpaa mẹjọ pẹlu fijilante meji. Awọn eeyan mọkanla naa lo jade laye lasiko ti awọn ati agbebọn doju ibọn kọ ara wọn lọjọ Aiku. Osisẹ alarina fun ileesẹ ọlọpa, Nafiu Abubakar sọ fun ileesẹ akoroyinjọ ilẹ wa, NAN pe deede aago meji abọ ọsan ni isẹlẹ naa sẹlẹ. Awọn agbebọn naa lo doju ija kọ agbegbe Dankolo, Sakaba, Makuku, Dokar Kambari ati Kurmin Hodo ti gbogbo wọn wa nijọba ibilẹ Sakaba. Bakan naa, ileesẹ ọlọpaa ni awọn agbebọn naa ko fi ara re lọ sile pẹlu lasiko ija naa. Olugbe kan ni agbegbe naa, Salisu Adamu sọ funleesẹ NAN pe "Wọn pa ọga ọlọpaa Jimoh Abdullahi.


Awọn agbebọn naa lo doju ija kọ agbegbe Dankolo, Sakaba, Makuku, Dokar Kambari ati Kurmin Hodo ti gbogbo wọn wa nijọba ibilẹ Sakaba. Bakan naa, ileesẹ ọlọpaa ni awọn agbebọn naa ko fi ara re lọ sile pẹlu lasiko ija naa. Olugbe kan ni agbegbe naa, Salisu Adamu sọ funleesẹ NAN pe "Wọn pa ọga ọlọpaa Jimoh Abdullahi. Awọn ọlọpaa mii ati osisẹ fijilante meji mii. Ẹ jọọ a nilo adura, eeyan meje mii ni wọn tun pa ni abule Inana." O tun sisọ loju rẹ pe awọn agbebọn naa tun ko ẹgbẹlẹgbẹ maalu lọ ni awọn abule naa.


Awọn ọlọpaa mii ati osisẹ fijilante meji mii. Ẹ jọọ a nilo adura, eeyan meje mii ni wọn tun pa ni abule Inana." O tun sisọ loju rẹ pe awọn agbebọn naa tun ko ẹgbẹlẹgbẹ maalu lọ ni awọn abule naa. "Se ni wọn n yinbọn soke laibikita eyi to mu ki awọn ara abule naa sa asala fun ẹmi wọn kaakiri." Ẹnikan tiẹ tun fidi rẹ mulẹ pe ọpọ ọlọpaa lo tun di awati lẹyin ikọlu naa. Ẹgbẹ ajafẹtọmọniyan kan, Human Rights Writers Association of Nigeria, HURIWA, ti di ẹbi ikọlu awọn agbesumọmi si awọn ile ijọsin Kristẹni ni Kaduna ru Aarẹ Muhammadu Buhari.


"Se ni wọn n yinbọn soke laibikita eyi to mu ki awọn ara abule naa sa asala fun ẹmi wọn kaakiri." Ẹnikan tiẹ tun fidi rẹ mulẹ pe ọpọ ọlọpaa lo tun di awati lẹyin ikọlu naa. Ẹgbẹ ajafẹtọmọniyan kan, Human Rights Writers Association of Nigeria, HURIWA, ti di ẹbi ikọlu awọn agbesumọmi si awọn ile ijọsin Kristẹni ni Kaduna ru Aarẹ Muhammadu Buhari. HURIWA sọ pe bi ijọba Buhari ṣe kọ lati jawe lọ gbele ẹ fun minisita eto ibaraẹnisọrọ, Isa Pantami, lo sokunfa isẹlẹ naa. Ẹgbẹ ajafẹtọẹni naa ni lẹyin ti Pantami jẹwọ pe lootọ ni oun ti fi igba kan ṣe atilẹyin fun awọn ẹgbẹ agbesumọmi bii Al-Qaeda ati Taliban, Buhari ko se ohunkohun si. Huriwa ni eyi lo ki awọn agbesumọmi Naijiria laya lati maa kọlu awọn ile ijọsi bo ṣe wu wọn.


HURIWA sọ pe bi ijọba Buhari ṣe kọ lati jawe lọ gbele ẹ fun minisita eto ibaraẹnisọrọ, Isa Pantami, lo sokunfa isẹlẹ naa. Ẹgbẹ ajafẹtọẹni naa ni lẹyin ti Pantami jẹwọ pe lootọ ni oun ti fi igba kan ṣe atilẹyin fun awọn ẹgbẹ agbesumọmi bii Al-Qaeda ati Taliban, Buhari ko se ohunkohun si. Huriwa ni eyi lo ki awọn agbesumọmi Naijiria laya lati maa kọlu awọn ile ijọsi bo ṣe wu wọn. Ninu atẹjade kan ti HURIWA fi sọwọ si awọn akọroyin, eyii to tẹ BBC lọwọ lo ti sọ bẹẹ. O ni iwa ti Aarẹ Buhari wu ọhun n ṣapẹrẹ fun awọn agbesumọmi naa, lati maa ṣe ohun to wu wọn, ti ohunkohun ko si ni ti ẹyin rẹ jade. Ikọlu ti awọn agbesumọni naa ṣe si awọn Kristẹni kẹyin ni eyii to waye lọjọ Aiku nile ijọsin kan ni abule Manini Tasha, ni ipinlẹ Kaduna, nibi ti wọn ti pa dokita kan, ti ọpọ ọmọ ile ijọsin naa si farapa.


Ninu atẹjade kan ti HURIWA fi sọwọ si awọn akọroyin, eyii to tẹ BBC lọwọ lo ti sọ bẹẹ. O ni iwa ti Aarẹ Buhari wu ọhun n ṣapẹrẹ fun awọn agbesumọmi naa, lati maa ṣe ohun to wu wọn, ti ohunkohun ko si ni ti ẹyin rẹ jade. Ikọlu ti awọn agbesumọni naa ṣe si awọn Kristẹni kẹyin ni eyii to waye lọjọ Aiku nile ijọsin kan ni abule Manini Tasha, ni ipinlẹ Kaduna, nibi ti wọn ti pa dokita kan, ti ọpọ ọmọ ile ijọsin naa si farapa. Gẹgẹ bii ohun ti oṣojumi koro kan sọ, nnkan bii aago mẹsan an owurọ ni awọn agbesumọni naa kọlu ile ijọsin ọhun lasiko ti isin n lọ lọwọ. O ni wọn ṣina ibọn bolẹ, eyii to mu ki isin daru, ti wọn si pa dokita kan to n ṣiṣẹ fun ileeṣẹ to n ri si eto ilera. HARIWA ti wa ke si awọn ọmọ Naijiria lati rọ ijọba ilẹ Amẹrika, Canada ati ilẹ Gẹẹsi lati kede ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari bii eyii to n ṣatilẹyin fun ẹgbẹ agbesumọmi Al-Qaeda and Taliban.


Gẹgẹ bii ohun ti oṣojumi koro kan sọ, nnkan bii aago mẹsan an owurọ ni awọn agbesumọni naa kọlu ile ijọsin ọhun lasiko ti isin n lọ lọwọ. O ni wọn ṣina ibọn bolẹ, eyii to mu ki isin daru, ti wọn si pa dokita kan to n ṣiṣẹ fun ileeṣẹ to n ri si eto ilera. HARIWA ti wa ke si awọn ọmọ Naijiria lati rọ ijọba ilẹ Amẹrika, Canada ati ilẹ Gẹẹsi lati kede ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari bii eyii to n ṣatilẹyin fun ẹgbẹ agbesumọmi Al-Qaeda and Taliban. O tun ni ki awọn ọmọ Naijiria kan an nipa fun awọn adari ijọba lagbaye lati ri ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari gẹgẹ bii eyii to n faye gba ipakupa awọn eeyan ilu lati ọwọ awọn Fulani darandaran atawọn alakakiti ẹsin Musulumi. HARIWA ni "Igbagbọ wa ni pe Aarẹ Muhammadu Buhari ko le dẹwọ iṣekupani awọn ọmọ Naijiria nitori oun funra rẹ n ṣatilẹyin fun wọn, awọn adari ijọba lagbaye nikan lo le gba awọn ọmọ Naijiria silẹ, ti wọn si le dawọ ogun abẹle to n bọ ni Naijiria duro." Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria, CAN, ẹka ti ipinlẹ Kaduna ti bu ẹnu ẹtẹ lu ikọlu awọn Kristẹni ni Kaduna.


O tun ni ki awọn ọmọ Naijiria kan an nipa fun awọn adari ijọba lagbaye lati ri ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari gẹgẹ bii eyii to n faye gba ipakupa awọn eeyan ilu lati ọwọ awọn Fulani darandaran atawọn alakakiti ẹsin Musulumi. HARIWA ni "Igbagbọ wa ni pe Aarẹ Muhammadu Buhari ko le dẹwọ iṣekupani awọn ọmọ Naijiria nitori oun funra rẹ n ṣatilẹyin fun wọn, awọn adari ijọba lagbaye nikan lo le gba awọn ọmọ Naijiria silẹ, ti wọn si le dawọ ogun abẹle to n bọ ni Naijiria duro." Ẹwẹ, ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi ni Naijiria, CAN, ẹka ti ipinlẹ Kaduna ti bu ẹnu ẹtẹ lu ikọlu awọn Kristẹni ni Kaduna. Ninu atẹjade kan ti akọwe ẹgbẹ naa, Caleb Ma'aji fi ṣọwọ si awọn akọroyin, o ni o jẹ ohun ibanujẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ agbesumọmi n kọlu awọn ile ijọsin lai si idaduro Kankan. CAN ni "Ki ni ẹsẹ awọn ọmọ ilu yii gan to fi jẹ pe awọn agbesumọmi ni ominira ati abo ju awọn ọmọ ilu ti ko lẹṣẹ lọ?" Lẹyin naa ni CAN ke pe awọn ẹṣọ alabo lati tu awọn ti awọn agbesumọmi naa ji gbe silẹ ni kankan, wọn si tun ke si ijọba apapọ lati ji giri si ojuṣe rẹ loi eto abo dipo eyii to fi n pariwo ẹnu lasan.


Ninu atẹjade kan ti akọwe ẹgbẹ naa, Caleb Ma'aji fi ṣọwọ si awọn akọroyin, o ni o jẹ ohun ibanujẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ agbesumọmi n kọlu awọn ile ijọsin lai si idaduro Kankan. CAN ni "Ki ni ẹsẹ awọn ọmọ ilu yii gan to fi jẹ pe awọn agbesumọmi ni ominira ati abo ju awọn ọmọ ilu ti ko lẹṣẹ lọ?" Lẹyin naa ni CAN ke pe awọn ẹṣọ alabo lati tu awọn ti awọn agbesumọmi naa ji gbe silẹ ni kankan, wọn si tun ke si ijọba apapọ lati ji giri si ojuṣe rẹ loi eto abo dipo eyii to fi n pariwo ẹnu lasan. Ijọba ipinlẹ Kaduna ti fidi ọrọ mule pe awọn agbebọn kan ti ya wọ ile ijọsin kan nilu Kaduna, ti wọn si pa eeyan kan. Samuel Aruwan Kọmisana feto aabo abẹle ni Kaduna sọ pe ille ijọsin naa wa ni ijọba ibile Chukun. O ni  lootọ ni ikọlu waye lowurọ ọjọ Aiku lasiko tawọn Kristẹni n jọsin ni abule Manini ni ijọba ibilẹ Chikun. O ni ni nkan bi ago mẹsan abọ aarọ lawọn agbofinro kan si ile ijọsin Haske Baptist Church nibi ti wọ n ti ri pe awọn agbebọn pa olujọsin kan. Dokita Zechariah Dogonyaro lorukọ rẹ si n jẹ.


Ijọba ipinlẹ Kaduna ti fidi ọrọ mule pe awọn agbebọn kan ti ya wọ ile ijọsin kan nilu Kaduna, ti wọn si pa eeyan kan. Samuel Aruwan Kọmisana feto aabo abẹle ni Kaduna sọ pe ille ijọsin naa wa ni ijọba ibile Chukun. O ni  lootọ ni ikọlu waye lowurọ ọjọ Aiku lasiko tawọn Kristẹni n jọsin ni abule Manini ni ijọba ibilẹ Chikun. O ni ni nkan bi ago mẹsan abọ aarọ lawọn agbofinro kan si ile ijọsin Haske Baptist Church nibi ti wọ n ti ri pe awọn agbebọn pa olujọsin kan. Dokita Zechariah Dogonyaro lorukọ rẹ si n jẹ. Yatọ si dokita ti wọn pa, wọn tun gbe awọn olujọsin mẹrin salọ. Sheu Mainika to jẹ olugbe adugbo naa la tun gbọ pe o farapa. Aruwan ninu atẹjade yi tun fidi ọrọ mulẹ pe awọn agbebọn tun ṣe ikọlu sawọn abule mii ni ijọba ibilẹ Birnin Gwari ti wọn si pa eeyan mẹfa.


Yatọ si dokita ti wọn pa, wọn tun gbe awọn olujọsin mẹrin salọ. Sheu Mainika to jẹ olugbe adugbo naa la tun gbọ pe o farapa. Aruwan ninu atẹjade yi tun fidi ọrọ mulẹ pe awọn agbebọn tun ṣe ikọlu sawọn abule mii ni ijọba ibilẹ Birnin Gwari ti wọn si pa eeyan mẹfa. Ẹwẹ, awọn agbebọn miran gẹgẹ bi Aruwan ṣe salaye tun pa arabinrin kan,Rahila Dauda ni abule Amfu ni Kachia bakan naa. Gomina El Rufai bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ wọnyi to si ba awọn ara ile ijọsin ti ikọlu yi ti waye kẹdun. Agbegbe Chukun jẹ ibi tawọn agbebọn janduku ti n ṣoro bii agbọn, ti gbogbo igbiyanju awọn ara adugbo lati dẹkun rẹ si ja si pabo.


Ẹwẹ, awọn agbebọn miran gẹgẹ bi Aruwan ṣe salaye tun pa arabinrin kan,Rahila Dauda ni abule Amfu ni Kachia bakan naa. Gomina El Rufai bẹnu atẹ lu iṣẹlẹ wọnyi to si ba awọn ara ile ijọsin ti ikọlu yi ti waye kẹdun. Agbegbe Chukun jẹ ibi tawọn agbebọn janduku ti n ṣoro bii agbọn, ti gbogbo igbiyanju awọn ara adugbo lati dẹkun rẹ si ja si pabo. Laipẹ yi ni wọn ri oku awọn akẹkọọ ileewe fasiti Greenfield mẹta kan ti awọn ajinigbe gbe ni ijọba ibilẹ yii bakna naa. Nileewe taa n wi yi, awọn agbebọn ji awọn akẹkọọ gbe lalẹ ọjọ Iṣẹgun lẹyin ti wọn pa ọlọdẹ ileewe naa.


Laipẹ yi ni wọn ri oku awọn akẹkọọ ileewe fasiti Greenfield mẹta kan ti awọn ajinigbe gbe ni ijọba ibilẹ yii bakna naa. Nileewe taa n wi yi, awọn agbebọn ji awọn akẹkọọ gbe lalẹ ọjọ Iṣẹgun lẹyin ti wọn pa ọlọdẹ ileewe naa.


Buhari: PDP àtàwọn àjọ míì figbe ta lórí èsì ìwádìí Amẹ́ríkà nípa ìjọba Buhari

Orilẹ-ede Amẹrika ti fẹsun kan ijọba Aarẹ Muhammadu Buhari pe iwa ajẹbanu ti pọju labẹ ijọba rẹ. Bakanna ni Amerika sọ pe ijọba Buhari ko faye gba ẹtọ ọmọniyan lati sọrọ lawujọ papaa julọ lọdun 2020. Ilẹ Amerika sọrọ yii ninu esi iwadii rẹ lori ẹtọ ọmọniyan lorilẹede Naijiria lọdun 2020. Orilẹ-ede Amẹrika sọ ninu atẹjade ọhun pe iwa ibajẹ pọ kaakiri labẹ ijọba Buhari to fi mọ ẹka eto idajọ ati eto abo. Ninu eleyi to tako igbesẹ ijọba to wa lode lati gbogun ti iwa ajẹbanu, ẹka ijọba ilẹ Amerika to n ri si ọrọ ilẹ okeere sọ pe ẹsun iwa ibajẹ ni ijọba lọdun 2020 pọju. Orilẹ-ede Amẹrika fi iwadii ati bi wọn ti fi ọwọ ofin mu alaga ajọ EFCC to n gbogun ti iwa ibajẹ, Ibrahim Magu lori ẹsun iwa ajẹbanu ṣe àpẹẹrẹ.


Orilẹ-ede Amẹrika sọ ninu atẹjade ọhun pe iwa ibajẹ pọ kaakiri labẹ ijọba Buhari to fi mọ ẹka eto idajọ ati eto abo. Ninu eleyi to tako igbesẹ ijọba to wa lode lati gbogun ti iwa ajẹbanu, ẹka ijọba ilẹ Amerika to n ri si ọrọ ilẹ okeere sọ pe ẹsun iwa ibajẹ ni ijọba lọdun 2020 pọju. Orilẹ-ede Amẹrika fi iwadii ati bi wọn ti fi ọwọ ofin mu alaga ajọ EFCC to n gbogun ti iwa ibajẹ, Ibrahim Magu lori ẹsun iwa ajẹbanu ṣe àpẹẹrẹ. Amerika tun sọ ninu atẹjade naa pe ọpọ ẹjọ iwa ibajẹ ni ko tii niyanju ni Naijiria nitori bi wọn ṣe n fi falẹ. Bakanna ni orilẹ-ede Amẹrika fẹsun kan ijọba Buhari pe o n dunkoko mawọn akọroyin lẹnu iṣẹ wọn. Atẹjade naa ṣalaye pe awọn oloṣelu n lo awọn ẹṣọ eleto abo lati huwa ipa s'awọn akọroyin to n ṣiṣẹ lori titẹ ẹtọ.