Pẹlu gbogbo awọn ibeere ti wọn gbe siwaju ile-ẹjọ yii, wọn ni ki kootu naa kede pe Atiku Abubakar lo wọle ibo to waye lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ki wọn si bura fun un gẹgẹ bii aarẹ Naijiria tuntun. Ti kootu ko ba ti waa le ṣe eyi, ki wọn kuku paṣẹ pe ki atundi ibo waye lawọn ibi kan laarin oludije awọn (Atiku Abubakar), ati Bọla Tinubu ti wọn kede pe oun lo wọle. Bi eleyii naa ko ba tun waa ṣee ṣe, ki wọn kuku fagi le eto idibo sipo aarẹ to waye lọjọ kẹẹedọgbọn, oṣu yii, ki eto idibo mi-in si waye. Awọn ti Atiku pe lẹjọ ni ajọ eleto idibo, Aṣiwaju Bọla Tinubu ati ati ẹgbẹ APC. Tẹ o ba gbagbe, oludjije sipo aarẹ labẹ ẹgbẹ oṣelu Labour, Peter Obi naa ti lọ siwaju igbimọ to n gbọ ẹsun magomago to ba su yọ lasiko eto idibo yii. Lara oun ti awọn naa beere fun ni pe Tinubu ko kun oju oṣuwọn lati dije dupo aarẹ Naijiria, nitori ẹsun gbigbe oogun oloro ti orileede Amẹrika fi kan kan. Bakan naa ni Peter Obi sọ pe oun loun wọle lasiko ibo ọhun.


Ẹ kede mi gẹgẹ bii aarẹ tabi tabi ki atundi ibo waye-Atiku Abubakar

Awọn ti Atiku pe lẹjọ ni ajọ eleto idibo, Aṣiwaju Bọla Tinubu ati ati ẹgbẹ APC. Tẹ o ba gbagbe, oludjije sipo aarẹ labẹ ẹgbẹ oṣelu Labour, Peter Obi naa ti lọ siwaju igbimọ to n gbọ ẹsun magomago to ba su yọ lasiko eto idibo yii. Lara oun ti awọn naa beere fun ni pe Tinubu ko kun oju oṣuwọn lati dije dupo aarẹ Naijiria, nitori ẹsun gbigbe oogun oloro ti orileede Amẹrika fi kan kan. Bakan naa ni Peter Obi sọ pe oun loun wọle lasiko ibo ọhun. Bẹẹ lo ni ajọ eleto idibo ko tẹle ofin eto idibo ti wọn ṣe lọdun 2020 atawọn ẹsun mi-in. Awọn oludije mẹtẹẹta yii lo ti gba awọn agbẹjọro nla nla ti yoo gba ọrọ wọn ro niwaju adajọ. Ohun ti eyi fi han ni pe ọrọ naa yoo rọ ko too to laarin awọn oludije yii.


Bẹẹ lo ni ajọ eleto idibo ko tẹle ofin eto idibo ti wọn ṣe lọdun 2020 atawọn ẹsun mi-in. Awọn oludije mẹtẹẹta yii lo ti gba awọn agbẹjọro nla nla ti yoo gba ọrọ wọn ro niwaju adajọ. Ohun ti eyi fi han ni pe ọrọ naa yoo rọ ko too to laarin awọn oludije yii.


Eyi lohun ti Fayoṣe sọ nipa APC ati Tinubu

Adewumi Adegoke Bo tilẹ jẹ pe ojoojumọ ni wọn n ri i laarin awọn ọmọ ẹgbẹ APC, ki i ṣe pe wọn n ri i nikan ni, ọkunrin gomina tẹlẹ naa wa si gbangba lati polongo ibo fun awọn ọmọ ẹgbẹ APC kan, ṣugbọn pẹlu gbogbo ẹ naa, Ayọdele Fayoṣe ti i ṣe gomina Ekiti tẹlẹ yii ni ko si ninu erongba oun lati darapọ mọ ẹgbẹ APC. Lasiko ti ileeṣẹ tẹlifiṣan Channels gba a lalejo lori eto wọn kan lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Kẹta, ọdun yii, lo sọ eleyii di mimọ. Ọkunrin ti wọn tun maa n pe ni Oshoko yii ṣalaye pe oun ko kabaamọ pe oun ṣatilẹyin fun Bọla Tinubu lati di aarẹ Naijiria, boya lasiko yii tabi lọjọ iwaju. O ni idi toun fi ṣe bẹẹ ni lati tẹle ilana pin-in-re la-a-re, leyii to tumọ si pe apa Guusu lo yẹ ki oludije sipo aarẹ ti wa. Fayoṣe ni idi ti oun fi ṣatilẹyin fun Tinubu niyi, oun ko si fi ifẹ ti oun ni si ọkunrin naa pamọ. O ni oun ki i ṣe ẹni to maa sọrọ kan lasiko yii, to maa di ọdun mi-in, ti yoo si wa nnkan mi-in sọ, Fayoṣe ni oṣelu ti oun n ṣe ti kuro bẹẹ, ohun ti oun ba sọ lonii, bo ba di ọpọlọpọ ọdun sasiko yii, oun ko ni i sọ pe oun ko sọ ọ mọ.


O ni idi toun fi ṣe bẹẹ ni lati tẹle ilana pin-in-re la-a-re, leyii to tumọ si pe apa Guusu lo yẹ ki oludije sipo aarẹ ti wa. Fayoṣe ni idi ti oun fi ṣatilẹyin fun Tinubu niyi, oun ko si fi ifẹ ti oun ni si ọkunrin naa pamọ. O ni oun ki i ṣe ẹni to maa sọrọ kan lasiko yii, to maa di ọdun mi-in, ti yoo si wa nnkan mi-in sọ, Fayoṣe ni oṣelu ti oun n ṣe ti kuro bẹẹ, ohun ti oun ba sọ lonii, bo ba di ọpọlọpọ ọdun sasiko yii, oun ko ni i sọ pe oun ko sọ ọ mọ. Ọkunrin ọmọ bibi ipinlẹ Ekiti naa ni ko si ninu erongba oun rara lati darapọ mọ ẹgbẹ APC. Nigba to n sọrọ nipa ẹgbẹ oṣelu rẹ, ọkunrin to ti ṣe gomina ipinlẹ Ekiti lẹẹmeji yii ni ẹgbẹ oṣelu awọn ko mura silẹ lati gba ijọba rara. O ni lati ja kulẹ ni gbogbo imura ti wọn mu lasiko eto idibo to kọja ọhun.


Ọkunrin ọmọ bibi ipinlẹ Ekiti naa ni ko si ninu erongba oun rara lati darapọ mọ ẹgbẹ APC. Nigba to n sọrọ nipa ẹgbẹ oṣelu rẹ, ọkunrin to ti ṣe gomina ipinlẹ Ekiti lẹẹmeji yii ni ẹgbẹ oṣelu awọn ko mura silẹ lati gba ijọba rara. O ni lati ja kulẹ ni gbogbo imura ti wọn mu lasiko eto idibo to kọja ọhun. O waa rọ ẹgbẹ naa lati ri i pe wọn ṣiṣẹ daadaa, to ba jẹ pe wọn feẹ gba ijọba lọdun 2027. Bakan naa lo ni oun lodi si bi ẹgbẹ naa ko se gbe ijọba wa si apa Guusu, to jẹ pe oludije lati ilẹ Hausa ni wọn tun fa kalẹ. Fayọṣe gba awọn agbaagba oloṣelu nimọran lati fun okun ṣokoto wọn le, ki wọn si ṣe ohun to tọ ati eyi to yẹ, ki wọn si yee gba araalu bii bọọlu kiri, o ni bi bẹẹ kọ, niṣe ni awọn ọdọ to ti n jade bayii yoo gba wọn ti sẹgbẹẹ kan, ti wọn yoo si gba ipo mọ wọn lọwọ, nitori orileede yii ti kuro ni eyi ti awọn oloṣelu yoo kan maa fi ọwọ yẹpẹrẹ mu awọn eeyan ilu.


O waa rọ ẹgbẹ naa lati ri i pe wọn ṣiṣẹ daadaa, to ba jẹ pe wọn feẹ gba ijọba lọdun 2027. Bakan naa lo ni oun lodi si bi ẹgbẹ naa ko se gbe ijọba wa si apa Guusu, to jẹ pe oludije lati ilẹ Hausa ni wọn tun fa kalẹ. Fayọṣe gba awọn agbaagba oloṣelu nimọran lati fun okun ṣokoto wọn le, ki wọn si ṣe ohun to tọ ati eyi to yẹ, ki wọn si yee gba araalu bii bọọlu kiri, o ni bi bẹẹ kọ, niṣe ni awọn ọdọ to ti n jade bayii yoo gba wọn ti sẹgbẹẹ kan, ti wọn yoo si gba ipo mọ wọn lọwọ, nitori orileede yii ti kuro ni eyi ti awọn oloṣelu yoo kan maa fi ọwọ yẹpẹrẹ mu awọn eeyan ilu. O sọrọ nipa iwa akin ati igboya ti awọn ọdọ Naijiria ni bayii, eyi to mu wọn jade lati koju awọn agbalagba pẹlu ipinnu, ti wọn si ja agbara gba lọwọ awọn kan ninu wọn.


O sọrọ nipa iwa akin ati igboya ti awọn ọdọ Naijiria ni bayii, eyi to mu wọn jade lati koju awọn agbalagba pẹlu ipinnu, ti wọn si ja agbara gba lọwọ awọn kan ninu wọn.


Oluwo ṣọtun sosi, ko ba ibi kan jẹ, eyi lawọn orukọ to sọ ọmọ rẹ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti sọ ọmọbinrin tuntun tiyawo rẹ, Olori Firdaus, ṣẹṣẹ bi fun un ni orukọ. Orukọ ọmọ naa lo sọ ni iranti Ọlọfin Adimula ti Ile-Ifẹ, to n jẹ Luwo Gbagida. Luwo Gbagida yii ni wọn pe ni ọmọbinrin kan ṣoṣo to jẹ Ọlọfin Adimula Ileefẹ, to si tun jẹ iya Adekọla Telu to da ilẹ Iwo silẹ. O ṣapejuwe Luwo Gbagida yii bii akikanju, onigboya eeyan, to si tun jẹ ọba obinrin akọkọ ni gbogbo agbaye. Ninu atẹjade to fi sita nipasẹ Akọwe iroyin rẹ, Ali Ibrahim, lo ti sọ pe ‘‘Mo n fi itan balẹ lonii pẹlu bi mo ṣe ṣọ ọmọ mi lorukọ ni iranti obinrin alagbara nni, iya wa, Luwo Gbagida. Luwo Gbagida nikan ni obinrin to jẹ Ọlọfin Adimula n’Ileefẹ.


O ṣapejuwe Luwo Gbagida yii bii akikanju, onigboya eeyan, to si tun jẹ ọba obinrin akọkọ ni gbogbo agbaye. Ninu atẹjade to fi sita nipasẹ Akọwe iroyin rẹ, Ali Ibrahim, lo ti sọ pe ‘‘Mo n fi itan balẹ lonii pẹlu bi mo ṣe ṣọ ọmọ mi lorukọ ni iranti obinrin alagbara nni, iya wa, Luwo Gbagida. Luwo Gbagida nikan ni obinrin to jẹ Ọlọfin Adimula n’Ileefẹ. Awọn ipa ti ko ṣee fọwọ rọ sẹyin to la kalẹ ati igboya rẹ lo bi ilu Iwo. O waa fi ade rẹ fun ọmọ ọkunrin kan ṣoṣo to bi, Adekọla Telu, lati da ilu oloooto, ilu Ayekootọ, ilu Iwo, silẹ.’’ Bi kabiesi se fun ọmọ naa ni orukọ Musulumi, lo fun un ni ti Kirisitẹni, to si fun un ni ti Yoruba. Lasiko ayẹyẹ isọmọlorukọ naa to ṣe funra rẹ ninu eyi ti awọn ọba alaye, awọn aṣaaju ẹsin, awọn aṣaaju ilu atawọn afẹnifẹre wa, eyi to waye laafin rẹ niluu Iwo, laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni kabiesi ti kede pe ọmọ naa yoo maa jẹ Luwo Gbagida, Adewumi, Sultana, Fatimoh.


Awọn ipa ti ko ṣee fọwọ rọ sẹyin to la kalẹ ati igboya rẹ lo bi ilu Iwo. O waa fi ade rẹ fun ọmọ ọkunrin kan ṣoṣo to bi, Adekọla Telu, lati da ilu oloooto, ilu Ayekootọ, ilu Iwo, silẹ.’’ Bi kabiesi se fun ọmọ naa ni orukọ Musulumi, lo fun un ni ti Kirisitẹni, to si fun un ni ti Yoruba. Lasiko ayẹyẹ isọmọlorukọ naa to ṣe funra rẹ ninu eyi ti awọn ọba alaye, awọn aṣaaju ẹsin, awọn aṣaaju ilu atawọn afẹnifẹre wa, eyi to waye laafin rẹ niluu Iwo, laaarọ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni kabiesi ti kede pe ọmọ naa yoo maa jẹ Luwo Gbagida, Adewumi, Sultana, Fatimoh. Ọba Akanbi ṣalaye pe Luwo Gbadiga lo bi Adekọla Telu to tẹ ilu Iwo do, o jẹ akinkanju, onigboya ati ọbabinrin akọkọ to ni afojusun rere kaakiri agbaye. Oun naa si ni obinrin akọkọ to jẹ Ọlọfin Adimula.


Ọba Akanbi ṣalaye pe Luwo Gbadiga lo bi Adekọla Telu to tẹ ilu Iwo do, o jẹ akinkanju, onigboya ati ọbabinrin akọkọ to ni afojusun rere kaakiri agbaye. Oun naa si ni obinrin akọkọ to jẹ Ọlọfin Adimula.


Ẹ fagi le eto idibo yii ka di omi-in, Peter Obi bẹ ile-ẹjọ to n gbọ ẹsun idibo

Ọrẹoluwa Adedeji Lọjọ Iṣegun, Tusidee, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Keji yii, ni ẹgbẹ oṣelu Labour ko iwe ẹsun wọn lori eto idibo to kọja yii lọ sile-ẹjọ to n gbọ awọn ẹsun to ba su yọ lori eto idibo, eyi to fikalẹ siluu Abuja. Lara awọn ẹbẹ ti oludije sipo aarẹ lorukọ ẹgbẹ oṣelu Labour Party, Peter Obi, bẹ ile-ẹjọ yii ni pe ki wọn fagi le eto idibo to waye lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, nibi ti ajọ eleto idibo ti kede oludije lẹgbẹ APC, Bọla Ahmed Tinubu, gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori, ki wọn si ṣeto idibo mi-in. Yatọ si eyi, wọn tun ni oludije ẹgbẹ APC ti ajọ eleto idibo ilẹ wa ti fun ni iwe-ẹri ‘mo yege’ yii ko kun oju oṣuwọn lati dije dupo aarẹ ni asiko ti eto idibo naa n lọ lọwọ. Nigba to n fidi rẹ mulẹ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, Adari ikọ ipolongo fun Obi-Datti, Dokita Yunsa Tanko, sọ pe loootọ ni pe awọn ti ko iwe ẹsun lori eto idibo aarẹ to kọja yii siwaju igbimọ olugbẹjọ idibo. O ni igbesẹ lati gba ẹtọ awọn araalu pada fun wọn ni igbesẹ rẹ bẹrẹ wẹrẹ yii. Ajọ eleto idibo (INEC), Aṣiwaju Bọla Tinubu, igbakeji rẹ, Kashim Shetimma ati ẹgbẹ oṣelu APC ni wọn pe lẹjọ.


Nigba to n fidi rẹ mulẹ lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, Adari ikọ ipolongo fun Obi-Datti, Dokita Yunsa Tanko, sọ pe loootọ ni pe awọn ti ko iwe ẹsun lori eto idibo aarẹ to kọja yii siwaju igbimọ olugbẹjọ idibo. O ni igbesẹ lati gba ẹtọ awọn araalu pada fun wọn ni igbesẹ rẹ bẹrẹ wẹrẹ yii. Ajọ eleto idibo (INEC), Aṣiwaju Bọla Tinubu, igbakeji rẹ, Kashim Shetimma ati ẹgbẹ oṣelu APC ni wọn pe lẹjọ. Tẹ o ba gbagbe, lẹyin idibo to kọja yii ni ajọ eleto idibo kede pe Aṣiwaju Bọla Tinubu lo bori ibo aarẹ to waye lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji yii, ti oludije fẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar, lo wa ni ipo keji, nigba ti oludije funpo ẹgbẹ Labour, Petwer Obi wa ni ipo kẹta. Ṣugbọn ni kete ti alaga ajọ eleto idibo, Mahmood Yaquub, kede pe Tinubu lo wọle ni Peter Obi ti jade pe oun ko gba esi idibo naa wọle. O ni igbesẹ ti eto idibo naa gba waye ko ba ofin mu, nitori gbogbo awọn igbesẹ ti ajọ eleto idibo ṣeleri pe awọn maa gbe lasiko eto idibo ni wọn ko gbe.


Tẹ o ba gbagbe, lẹyin idibo to kọja yii ni ajọ eleto idibo kede pe Aṣiwaju Bọla Tinubu lo bori ibo aarẹ to waye lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji yii, ti oludije fẹgbẹ oṣelu PDP, Atiku Abubakar, lo wa ni ipo keji, nigba ti oludije funpo ẹgbẹ Labour, Petwer Obi wa ni ipo kẹta. Ṣugbọn ni kete ti alaga ajọ eleto idibo, Mahmood Yaquub, kede pe Tinubu lo wọle ni Peter Obi ti jade pe oun ko gba esi idibo naa wọle. O ni igbesẹ ti eto idibo naa gba waye ko ba ofin mu, nitori gbogbo awọn igbesẹ ti ajọ eleto idibo ṣeleri pe awọn maa gbe lasiko eto idibo ni wọn ko gbe.


Nibi ti Fatai ti n sa koro kaṣu lawọn ajinigbe ti ji oun atọmọ ẹ mẹta gbe ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Awọn afurasi ajinigbe kan ti ṣakọlu si arakunrin kan ti orukọ rẹ n jẹ Fatai, atawọn ọmọ rẹ keekeeke meji, AbdulBasit ati Ramọta, loko kasu ni opopona to lọ lati Aboto-Ọja si Ajelanwa, nijọba ibilẹ Asa, nipinlẹ Kwara, ni wọn ti lọọ ji wọn gbe lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. Arakunrin Fatai, to ba oniroyin sọrọ sọ pe ni nnkan bii aago mẹji ọsan ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni awọn ajinigbe naa waa ba oun ninu oko toun ti n ṣa kaju, iro ẹsẹ lo ni oun n gbọ, ṣugbọn nigba ti oun gbe oju soke loun ri awọn ajinigbe mẹfa kan pẹlu ibọn Ak-47, ti oun si bẹrẹ si i sa lọ sọna Aboto-Ọja, to si fi awọn ọmọ rẹ keekeeke mẹta silẹ sinu ọkọ ayọkọlẹ rẹ. O tẹsiwaju pe oun pada mori bọ, ṣugbọn wọn ji awọn ọmọ oun mẹtẹẹta ko lọ. Fatai ni nigba ti oun sa lọ loun pade baba kan to n ta ẹyin, ọkọ baba ẹlẹyin yii loun wọ, to si gbe oun lọ si Aboto-Ọja, bayii ni ori ṣe ko ọmọkunrin naa yọ lọwọ awọn ajinigbe. O rọ ijọba Kwara, labẹ isejọba Gomina AbdulRazaq, ko doola ilu Aboto ati gbogbo agbegbe rẹ lọwọ awọn ajinigbe ti wọn soro bii agbọn.


Lẹyin to wọle ibo, Sanwo-Olu kede ẹkunwo fawọn oṣiṣẹ ọba l’Ekoo

Faith Adebọla Gẹrẹ ti wọn kede rẹ gẹgẹ bii ẹni to gbegba oroke ninu eto idibo sipo gomina nipinlẹ Eko, Gomina Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu, ti dẹrin-in pẹẹkẹ awọn oṣiṣẹ pẹlu bo ṣe kede ẹkunwo ida ogun ninu ọgọrun-un owo-oṣu awọn oṣiṣẹ ọba ipinlẹ naa. Ọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu Kẹta yii, ni ijọba Eko fi ikede naa lede nipasẹ lẹta kan ti olori awọn oṣiṣẹ ọba ipinlẹ Eko, Ọgbẹni Hakeem Muri-Okunọla, buwọ lu, lorukọ gomina. O ni ẹkunwo naa kan gbogbo awọn oṣiṣẹ ọba bii awọn kọmiṣanna, darẹkitọ lawọn ẹka ileeṣẹ ọba, ati gbogbo awọn ọmọ-abẹ, titi dori oṣiṣẹ to n gba owo-oṣu to kere ju lọ. Ẹkunwo naa tun de ọdọ awọn oloṣelu nijọba ibilẹ atawọn oṣiṣẹ lawọn kansu gbogbo, o kari ẹka eto idajọ, awọn oṣiṣẹ ileewosan, awọn tiṣa nileewe pamari, sẹkọndiri ati titi lọọ de fasiti, atawọn ajọ to n boju to ọrọ wọn, bẹẹ lẹkunwo ọhun ko yọ awọn oṣiṣẹ ileegbimọ aṣofin Eko, atawọn ẹka eto aabo, titi kan awọn to n ri si igbokegbodo irinna silẹ. Ohun ti eyi tumọ si ni pe oṣiṣẹ to ti n gba ẹgbẹrun mẹwaa Naira owo-oṣu tẹlẹ yoo bẹrẹ si i gba ẹgbẹrun mejila, nigba ti eyi to ti n gba ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un yoo maa gba ẹgbẹrun lọna ọgọfa bayii, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ohun to tun mu kọrọ naa dun, ti gbọn-gbọn kan si i ni pe Sanwo-Olu ni ẹkunwo naa ti bẹrẹ lati oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii.


Ẹkunwo naa tun de ọdọ awọn oloṣelu nijọba ibilẹ atawọn oṣiṣẹ lawọn kansu gbogbo, o kari ẹka eto idajọ, awọn oṣiṣẹ ileewosan, awọn tiṣa nileewe pamari, sẹkọndiri ati titi lọọ de fasiti, atawọn ajọ to n boju to ọrọ wọn, bẹẹ lẹkunwo ọhun ko yọ awọn oṣiṣẹ ileegbimọ aṣofin Eko, atawọn ẹka eto aabo, titi kan awọn to n ri si igbokegbodo irinna silẹ. Ohun ti eyi tumọ si ni pe oṣiṣẹ to ti n gba ẹgbẹrun mẹwaa Naira owo-oṣu tẹlẹ yoo bẹrẹ si i gba ẹgbẹrun mejila, nigba ti eyi to ti n gba ẹgbẹrun lọna ọgọrun-un yoo maa gba ẹgbẹrun lọna ọgọfa bayii, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ohun to tun mu kọrọ naa dun, ti gbọn-gbọn kan si i ni pe Sanwo-Olu ni ẹkunwo naa ti bẹrẹ lati oṣu Kin-in-ni, ọdun 2023 yii. O ni awọn maa san ẹkunwo to yẹ ko gori owo-oṣu Kin-in-ni, nigba tawọn ba n sanwo-oṣu Kẹta, nigba tawọn yoo san ẹkunwo ti oṣu Keji papọ pẹlu owo-oṣu Kẹrin, lẹyin eyi, ko ni i si ajẹsilẹ owo-oṣu kankan mọ. O waa rọ awọn oṣiṣẹ ọba lati tubọ tẹpa mọṣẹ, ki wọn si fọwọ sowọ pọ pẹlu ijọba oun, tori tawo ba ki fun ni, niṣe la a ki fawo pada, ati pe beegun ẹni ba jo ire, ori aa ya atọkun ni. Tẹ o ba gbagbe, oru ọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu yii, ni wọn kede Sanwo-Olu gẹgẹ bii ẹni to wọle ibo sipo gomina Eko.


O ni awọn maa san ẹkunwo to yẹ ko gori owo-oṣu Kin-in-ni, nigba tawọn ba n sanwo-oṣu Kẹta, nigba tawọn yoo san ẹkunwo ti oṣu Keji papọ pẹlu owo-oṣu Kẹrin, lẹyin eyi, ko ni i si ajẹsilẹ owo-oṣu kankan mọ. O waa rọ awọn oṣiṣẹ ọba lati tubọ tẹpa mọṣẹ, ki wọn si fọwọ sowọ pọ pẹlu ijọba oun, tori tawo ba ki fun ni, niṣe la a ki fawo pada, ati pe beegun ẹni ba jo ire, ori aa ya atọkun ni. Tẹ o ba gbagbe, oru ọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu yii, ni wọn kede Sanwo-Olu gẹgẹ bii ẹni to wọle ibo sipo gomina Eko. Lara orin ati aṣa tawọn alatilẹyin rẹ kọ fun un lasiko ti wọn n dawọ idunnu oriire naa ni pe ‘Sanwo-Olu tiwa, Sanwo-Eko tiwa.’


Lara orin ati aṣa tawọn alatilẹyin rẹ kọ fun un lasiko ti wọn n dawọ idunnu oriire naa ni pe ‘Sanwo-Olu tiwa, Sanwo-Eko tiwa.’


Eyi ni ohun ti Ọba Ọgọmbọ sọ nipa bi Aṣiwaju Tinubu ṣe jawe olubori

Faith Adebọla Ọlọgọmbọ ti ilẹ Ọgọmbọ, to wa nijọba ibilẹ Eti-Ọsa, nipinlẹ Eko, Ọba Muslim Abiọdun Ogunbọ, Ogudu Ọshadi ti ilẹ Ọgọmbọ, ti ki awọn ọmọ Naijiria, paapaa ju lọ awọn eeyan ipinlẹ Eko, ku oriire aṣeyọri eto idibo sipo aarẹ, awọn gomina ati tawọn aṣofin to waye, nibi ti awọn ọmọ orileede yii ti yan awọn ti yoo maa dari wọn. Ninu atẹjade kan ti ọba alaye naa fi ranṣẹ si ALAROYE nipasẹ Akọwe iroyin rẹ, Abayọmi Gbelẹyii, lo ti dupẹ lọwọ Ọlọrun ati awọn alalẹ pe eto naa yọri si rere lai si itajẹsilẹ tabi wahala kankan. Ọba Abiọdun Ogunbọ ṣalaye pe ọkan ọpọlọpọ araalu lo ko soke ki eto idibo naa too waye, nitori oriṣiiriṣii asọtẹlẹ ati ihale tawọn kan n ṣe lori idibo ọhun, ṣugbọn pẹlu rẹ naa, Ọlọrun da si eto naa, bẹẹ lawọn alalẹ naa ko sun, wọn ko si jẹ ki awọn asọtẹlẹ ibi ti ọpọ eeyan ti sọ lori eto idibo ọhun wa si imuṣẹ. Bakan naa lo lu awọn araalu lọgọ ẹnu lori ipinnu wọn lati dibo, ki wọn si yan ẹni to wu wọn sipo pẹlu bi gbogbo nnkan ko ṣe fara rọ, ti nnkan ko si dẹrun lasiko ti eto idibo naa waye. Ọba Ọgọmbọ ni eyi ti ọrọ owo Naira da silẹ ninu ọrọ naa ko kere, nitori ọpọ araalu ni ko rowo na, ti ohun gbogbo si dẹnu kọlẹ, ṣugbọn pẹlu re naa, awọn eeyan jade lati dibo yan ẹni to ọkan wọn fẹ, ohun gbogbo si lọ ni irọwọ-rọsẹ lai si itajẹsilẹ. Kabiyesi waa ki aarẹ aarẹ tuntun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, ẹni to ṣapejuwe gẹgẹ bii ogo ati irawọ ti yoo tan imọlẹ alaafia ati idagbasoke si gbogbo ilẹ Yoruba ati gbogbo Naijiria lapapọ.


Bakan naa lo lu awọn araalu lọgọ ẹnu lori ipinnu wọn lati dibo, ki wọn si yan ẹni to wu wọn sipo pẹlu bi gbogbo nnkan ko ṣe fara rọ, ti nnkan ko si dẹrun lasiko ti eto idibo naa waye. Ọba Ọgọmbọ ni eyi ti ọrọ owo Naira da silẹ ninu ọrọ naa ko kere, nitori ọpọ araalu ni ko rowo na, ti ohun gbogbo si dẹnu kọlẹ, ṣugbọn pẹlu re naa, awọn eeyan jade lati dibo yan ẹni to ọkan wọn fẹ, ohun gbogbo si lọ ni irọwọ-rọsẹ lai si itajẹsilẹ. Kabiyesi waa ki aarẹ aarẹ tuntun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan, Aṣiwaju Bọla Ahmed Tinubu, ẹni to ṣapejuwe gẹgẹ bii ogo ati irawọ ti yoo tan imọlẹ alaafia ati idagbasoke si gbogbo ilẹ Yoruba ati gbogbo Naijiria lapapọ. Kabiyesi ni, ‘‘Mo mọ pe iyansipo Aṣiwaju Bọla Tinubu ni ọwọ Ọlọrun ninu, o si ni ohun ti Ọlọrun fẹẹ lo o fun ni ilẹ Yoruba, ati ilẹ Naijiria lapapọ. Ẹmi ọgbọn, oye, alaafia ati okun ni ka maa gbadura rẹ fun aarẹ wa tuntun yii, ki o le tukọ Naijiria de ebute alayọ nigba ti iṣejọba rẹ ba bẹrẹ.’’ Bakan naa lo ki Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwoolu, Igbakeji rẹ, Ọbfẹmi Hamzat. Ọba Ogunbọ ni yiyan ti wọn yan Sanwoolu ati igbakeji rẹ sipo jẹ igbagbọ ti wọn ni ninu ọkunrin naa ati iṣẹ rere to n ṣe nipinlẹ Eko, eyi ti wọn fẹ ko maa tẹsiwaju.


Kabiyesi ni, ‘‘Mo mọ pe iyansipo Aṣiwaju Bọla Tinubu ni ọwọ Ọlọrun ninu, o si ni ohun ti Ọlọrun fẹẹ lo o fun ni ilẹ Yoruba, ati ilẹ Naijiria lapapọ. Ẹmi ọgbọn, oye, alaafia ati okun ni ka maa gbadura rẹ fun aarẹ wa tuntun yii, ki o le tukọ Naijiria de ebute alayọ nigba ti iṣejọba rẹ ba bẹrẹ.’’ Bakan naa lo ki Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwoolu, Igbakeji rẹ, Ọbfẹmi Hamzat. Ọba Ogunbọ ni yiyan ti wọn yan Sanwoolu ati igbakeji rẹ sipo jẹ igbagbọ ti wọn ni ninu ọkunrin naa ati iṣẹ rere to n ṣe nipinlẹ Eko, eyi ti wọn fẹ ko maa tẹsiwaju. Bakan naa lo ki Wasiu Sanni Ẹṣinlokun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan gẹgẹ bii aṣofin agba, Olori awọn aṣofin ipinlẹ Eko, to tun wọn ṣẹṣẹ tun yan pada sipo, Mudaṣiru Ọbasa atawọn aṣofin ẹlẹgbẹ rẹ bii Noheem Adams, Gbọlahan Yishawu ati Ganiyu Ọkanlawọn Sanni. O waa rọ awọn eeyan naa lati fi ifẹ awọn eeyan to dibo yan wọn ṣiwaju ohunkohun ti wọn ba fẹẹ ṣe. Adura ni Kabiyesi fi kadii ọrọ rẹ nilẹ fun wọn pe aṣeye ti alakan n ṣepo lawọn eeyan naa yoo ṣe, ati pe itura ni ijọba Bọla Tinubu ti yoo bẹrẹ laipẹ yoo mu ba tolori tẹlẹmu ni Naijiria.


Bakan naa lo ki Wasiu Sanni Ẹṣinlokun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan gẹgẹ bii aṣofin agba, Olori awọn aṣofin ipinlẹ Eko, to tun wọn ṣẹṣẹ tun yan pada sipo, Mudaṣiru Ọbasa atawọn aṣofin ẹlẹgbẹ rẹ bii Noheem Adams, Gbọlahan Yishawu ati Ganiyu Ọkanlawọn Sanni. O waa rọ awọn eeyan naa lati fi ifẹ awọn eeyan to dibo yan wọn ṣiwaju ohunkohun ti wọn ba fẹẹ ṣe. Adura ni Kabiyesi fi kadii ọrọ rẹ nilẹ fun wọn pe aṣeye ti alakan n ṣepo lawọn eeyan naa yoo ṣe, ati pe itura ni ijọba Bọla Tinubu ti yoo bẹrẹ laipẹ yoo mu ba tolori tẹlẹmu ni Naijiria.


Gomina Matawalle lulẹ ni Zamfara, Lawal lo wọle

Faith Adebọla Erongba Gomina ipinlẹ Zamfara, Bello Matawalle, lati lọ fun saa keji lori aleefa ti fori ṣanpọn, pẹlu bi wọn ṣe kede pe oludije funpo gomina labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party (PDP), Ọgbẹni Dauda Lawal, lo jawe olubori. Lawal gbẹyẹ lọwọ Matawalle pẹlu ibo ẹgbẹrun lọna ọrinlelọọọdunrun din mẹta (377,726) eyi to fi nnkan bii ẹgbẹrun mẹrindinlaaadọrin ibo tayọ ti Matawalle to n dije labẹ ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), ibo ọọdunrun le mọkanla (311,976) loun ni. Nigba to n kede ijawe olubori Lawal, adari eto idibo naa, Ọjọgbọn Kassimu Shehu, sọ lafẹmọju ọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹta yii, pe: “Emi, Ọjọgbọn Kassimu Shehu, lati Federal University Birnin Kebbi, nipinlẹ Kebbi, ni mo jẹ alakooso eto idibo sipo gomina to waye nipinlẹ Zamfara. “Mo kede pe Dokita Lawal Dauda, ti ẹgbẹ oṣelu PDP, kunju oṣuwọn gbogbo ohun ofin beere fun, oun lo si ni ibo to pọ ju lọ, tori ẹ, oun lo gbegba oroke, mo si kede rẹ gẹgẹ bii gomina ta a ṣẹṣẹ dibo yan fun ipinlẹ Zamfara.” E o ranti pe ọpọ awuyewuye lo ti waye lori eto idibo sipo gomina nipinlẹ naa. Owurọ ọjọ Aje, Mọnde, lawọn agbebọn kan lọọ rẹbuu awọn oṣiṣẹ ajọ INEC ti wọn n ko esi idibo lati ijọba ibilẹ Maradun lọ si Gussau, nibi ti wọn ti maa ṣe akojọ ati aropọ ẹ, ti wọn si ji wọn gbe. Ẹ o tun ranti pe ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress lo wọle ibo sipo gomina nipinlẹ ọhun lọdun 2019, amọ nitori ariyanjiyan ati ẹjọ to wa ni kootu lori eto idibo abẹle ẹgbẹ wọn, ile-ẹjọ to ga ju lọ dajọ lọjọ kẹrinlelogun oṣu Karun-un ọdun 2019, iyẹn ọsẹ kan si asiko ti wọn yoo ṣe ibura-wọle fun gomina, pe eto idibo abẹle naa ko bofinmu, tori ẹ, wọn yẹ aga nidii gomina adiboyan tuntun ọhun, Ọgbẹni Muktar Idris, wọn ni ki INEC gbe ẹgbẹ oṣelu ti ibo rẹ ba tun pọ tẹle ti APC wọle, eyi lo si ṣilẹkun fun Bello Matawalle, ti ẹgbẹ oṣelu PDP nigba yẹn, lati di gomina.


“Mo kede pe Dokita Lawal Dauda, ti ẹgbẹ oṣelu PDP, kunju oṣuwọn gbogbo ohun ofin beere fun, oun lo si ni ibo to pọ ju lọ, tori ẹ, oun lo gbegba oroke, mo si kede rẹ gẹgẹ bii gomina ta a ṣẹṣẹ dibo yan fun ipinlẹ Zamfara.” E o ranti pe ọpọ awuyewuye lo ti waye lori eto idibo sipo gomina nipinlẹ naa. Owurọ ọjọ Aje, Mọnde, lawọn agbebọn kan lọọ rẹbuu awọn oṣiṣẹ ajọ INEC ti wọn n ko esi idibo lati ijọba ibilẹ Maradun lọ si Gussau, nibi ti wọn ti maa ṣe akojọ ati aropọ ẹ, ti wọn si ji wọn gbe. Ẹ o tun ranti pe ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress lo wọle ibo sipo gomina nipinlẹ ọhun lọdun 2019, amọ nitori ariyanjiyan ati ẹjọ to wa ni kootu lori eto idibo abẹle ẹgbẹ wọn, ile-ẹjọ to ga ju lọ dajọ lọjọ kẹrinlelogun oṣu Karun-un ọdun 2019, iyẹn ọsẹ kan si asiko ti wọn yoo ṣe ibura-wọle fun gomina, pe eto idibo abẹle naa ko bofinmu, tori ẹ, wọn yẹ aga nidii gomina adiboyan tuntun ọhun, Ọgbẹni Muktar Idris, wọn ni ki INEC gbe ẹgbẹ oṣelu ti ibo rẹ ba tun pọ tẹle ti APC wọle, eyi lo si ṣilẹkun fun Bello Matawalle, ti ẹgbẹ oṣelu PDP nigba yẹn, lati di gomina. Amọ leyi ti ko ju ọdun meji lẹyin igba naa, Gomina Matawalle, atawọn aṣofin ipinlẹ kan pin gaari pẹlu ẹgbẹ PDP to gbe e sipo, o bọ si ẹgbẹ APC. Latigba naa si lawuyewuye ti n lọ laarin ẹgbẹ mejeeji nipinlẹ ọhun. Awọn kan tilẹ wọ ọ lọ ile-ẹjọ nitori ẹ, amọ kootu ko da wọn lare, wọn ni ẹgbẹ to ba wu gomina lo le bọ si, pe ẹjọ naa ko lẹsẹ nilẹ.


Amọ leyi ti ko ju ọdun meji lẹyin igba naa, Gomina Matawalle, atawọn aṣofin ipinlẹ kan pin gaari pẹlu ẹgbẹ PDP to gbe e sipo, o bọ si ẹgbẹ APC. Latigba naa si lawuyewuye ti n lọ laarin ẹgbẹ mejeeji nipinlẹ ọhun. Awọn kan tilẹ wọ ọ lọ ile-ẹjọ nitori ẹ, amọ kootu ko da wọn lare, wọn ni ẹgbẹ to ba wu gomina lo le bọ si, pe ẹjọ naa ko lẹsẹ nilẹ.


Emi o le ki Gomina AbdulRazaq ku oriire o, o fowo ra ibo ni- Abdullah

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Oludije funpo gomina lẹgbẹ oselu PDP, to fidi-rẹmi nibi eto idibo ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja yii, Alaaji Shuaib Yaman Abdullah, ti sọ pe laelae, oun ko le ki Gomina AbdulRazaq, iyẹn gomina to n ṣejọba lọwọ ni Kwara ti ajọ eleto idibo kede pe oun lo jawe olubori. O ni magomago pọ ninu eto idibo naa, ati pe o fowo ra awọn eniyan ni. Lasiko ti Yaman n ba awọn oniroyin sọrọ lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, niluu Ilọrin, lo ti sọ pe oun ko ni i ki Gomina AbdulRazaq ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan lẹẹkeji, ati pe oun ti fi ọrọ esi idibo naa le Ọlọrun lọwọ, oun yoo si pada sipinlẹ Kaduna, lati tẹsiwaju ninu ọrọ aje oun. O fi kun un pe lẹyin gbogbo igbiyanju oun lati gbe ipinlẹ Kwara de ebute ogo, ki oun si gba ipinlẹ naa kalẹ lọwọ ijọba radarada, ṣugbọn ijọba to wa lode fowo ra awọn oludibo, eyi to mu ko pada sori aleefa. Tẹ o ba gbagbe, Gomina Abdulrazak ni ajọ eleto idibo kede pe o jawe olubori ninu eto idibo ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta, ọdun.


Ọbasa wọle ibo aṣofin ipinlẹ Eko lẹẹkẹfa

Faith Adebọla Yooba bọ, wọn lohun a ba mọ-ọn ṣe, bii idan ni i ri, bii igba ti ikun n dabira loko ẹpa lọrọ jijawe olubori ninu ibo sileegbimọ aṣofin Eko jẹ fun Ọmọwe Mudaṣiru Ajayi Ọbasa, ọkunrin naa tun ti wọle ibo lati ṣoju awọn eeyan agbegbe idibo Agege Kin-in-ni, ninu eto idibo awọn aṣofin to waye lọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii, eyi si ni igba kẹfa ọtọọtọ, lati ọdun 2003, ti wọn ti n fibo da Ọbasa pada sileegbimọ aṣofin ọhun. Adari eto idibo awọn aṣofin naa to ṣoju ajọ INEC, Ọgbẹni Lukman Adeniji, lo kede ijawe olubori Ọbasa, lọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹta yii. Nigba to n ka abajade esi idibo naa ni gbọngan ti wọn ti ṣe akojọ ati aropọ ẹ l’Agege, Lukman ni ẹgbẹ oṣelu mẹjọ ọtọọtọ ni wọn fa oludije kalẹ fun ipo aṣofin naa, amọ ibo Ọbasa, ti ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, lo tẹwọn ju lọ, ẹgbẹrun lọna mẹtadinlogun, o le igba ati mẹrinla (17,214) ibo lo ni, nigba ti ẹni to ṣe ipo keji, Raheem Alani, latinu ẹgbẹ oṣelu Labour Party, ni ibo ẹgbẹrun mẹrin din diẹ, (3,933). Kafayat Biobaku ti ẹgbẹ oṣelu African Democratic Congress, (ADC) ni ibo mejilelọgọta pere, nigba ti ẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party (PDP), ni ibo ẹgbẹrun kan aabọ ati diẹ (1,609). Yatọ si pe Ọbasa yoo di aṣofin to ti i pẹ ju lọ nilegbimọ l’Ekoo, saa meji lo ti fi ṣe olori awọn aṣofin naa, lati ọdun 2015.


Eyi ni ọrọ ti Funkẹ Akindele sọ lẹyin esi idibo gomina Eko

Jọkẹ Amori ‘‘Iriri nla to jinlẹ gidigidi, to si kun fun iyanu ni irianjo mi sidii oṣelu, mo si le sọ pe ẹkọ nla lo jẹ fun mi. Ọpọlọpọ nnkan ni mo ti kọ, bẹẹ ni n ko si kọ awọn ọpọ nnkan naa. Mi o kabaamọ rara pe mo pinnu lati dije fun ipo yii. ‘‘Mo wa n fi asiko yii dupẹ lọwọ ẹyin eeyan ipinlẹ Eko fun bi ẹ ṣe nigbagbọ ninu mi, ti ẹ si ṣe atilẹyin fun ipinnu mi lati dupo. Mo ri awọn ọkan-o-jọkan awọn atẹjiṣẹ ti ẹ fi n ranṣẹ si mi lori ayelujara atawọn eyi ti ki i ṣe lori ayelujara. Mo gbọ gbogbo ibi ti awọn eeyan to ṣatilẹyin fun mi kaakiri, ti wọn si n pe awọn to fẹẹ ba mi lorukọ jẹ nija.


‘‘Mo wa n fi asiko yii dupẹ lọwọ ẹyin eeyan ipinlẹ Eko fun bi ẹ ṣe nigbagbọ ninu mi, ti ẹ si ṣe atilẹyin fun ipinnu mi lati dupo. Mo ri awọn ọkan-o-jọkan awọn atẹjiṣẹ ti ẹ fi n ranṣẹ si mi lori ayelujara atawọn eyi ti ki i ṣe lori ayelujara. Mo gbọ gbogbo ibi ti awọn eeyan to ṣatilẹyin fun mi kaakiri, ti wọn si n pe awọn to fẹẹ ba mi lorukọ jẹ nija. ‘‘Mo ranti awọn ọwọ ifẹ tẹ ẹ fi gba wa lawọn asiko ti a n polongo ibo ati igbagbọ ti ẹ ni ninu mi. Loootọ eto idibo yii le ma yọri si bi ti a fẹ, ṣugbọn igbesẹ to lọla la gbe, ni tododo, ija rere la si ja. Bakan naa ni mo fẹẹ rọ ẹyin tẹ ẹ ni ero rere fun orileede yii ati ipinlẹ Eko pe ki ẹ ma jẹ ki agara da yin.


‘‘Mo ranti awọn ọwọ ifẹ tẹ ẹ fi gba wa lawọn asiko ti a n polongo ibo ati igbagbọ ti ẹ ni ninu mi. Loootọ eto idibo yii le ma yọri si bi ti a fẹ, ṣugbọn igbesẹ to lọla la gbe, ni tododo, ija rere la si ja. Bakan naa ni mo fẹẹ rọ ẹyin tẹ ẹ ni ero rere fun orileede yii ati ipinlẹ Eko pe ki ẹ ma jẹ ki agara da yin. Mo ṣakiyesi pe ọpọ wa lo ti fẹẹ maa sọ ọkan nu lori bi ohun gbogbo ṣe ri. ‘‘Ṣugbọn ti a ba kọ ti a ko sọrọ, ko sẹni to maa gbọ ohun wa. Inu mi dun pe a tiẹ gbiyanju lati sọrọ soke.


Mo ṣakiyesi pe ọpọ wa lo ti fẹẹ maa sọ ọkan nu lori bi ohun gbogbo ṣe ri. ‘‘Ṣugbọn ti a ba kọ ti a ko sọrọ, ko sẹni to maa gbọ ohun wa. Inu mi dun pe a tiẹ gbiyanju lati sọrọ soke. ‘‘Lẹẹkan si i, mo dupẹ lọwọ ẹyin ara Eko fun atilẹyin tẹ ẹ ṣe fun ọmọ yin. Bi mo ṣe n ṣepinu lori igbesẹ to kan lori ọrọ mi, n ko ni i jawọ lati mu ọrọ awọn araalu ni ọkunkundun, bẹẹ ni n ko ni i sọ ero ti mo ni lọkan lati jẹ agbẹnusọ fun awọn eeyan ilu nu. Eko o ni i bajẹ o!


‘‘Lẹẹkan si i, mo dupẹ lọwọ ẹyin ara Eko fun atilẹyin tẹ ẹ ṣe fun ọmọ yin. Bi mo ṣe n ṣepinu lori igbesẹ to kan lori ọrọ mi, n ko ni i jawọ lati mu ọrọ awọn araalu ni ọkunkundun, bẹẹ ni n ko ni i sọ ero ti mo ni lọkan lati jẹ agbẹnusọ fun awọn eeyan ilu nu. Eko o ni i bajẹ o! Bayii ni Funkẹ Akindele kọ ọrọ rẹ fun igba akọkọ leyin ti eto idibo ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii pari. Tẹ o ba gbagbe, ẹgbẹ oṣelu PDP ni Funkẹ ti dije gẹgẹ bii igbakeji gomina. Ṣugbọn ipo kẹta ni ẹgbẹ wọn mu nigba ti esi idibo naa jade, Funkẹ ati Ọlajide Adeniran ti gbogbo eeyan mọ si Jandor ti wọn jọ dupo naa ni ibo ẹgbẹrun lọna mejilelọgọta ati diẹ (62, 445).


Bayii ni Funkẹ Akindele kọ ọrọ rẹ fun igba akọkọ leyin ti eto idibo ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii pari. Tẹ o ba gbagbe, ẹgbẹ oṣelu PDP ni Funkẹ ti dije gẹgẹ bii igbakeji gomina. Ṣugbọn ipo kẹta ni ẹgbẹ wọn mu nigba ti esi idibo naa jade, Funkẹ ati Ọlajide Adeniran ti gbogbo eeyan mọ si Jandor ti wọn jọ dupo naa ni ibo ẹgbẹrun lọna mejilelọgọta ati diẹ (62, 445). Babajide Sanwoolu to n ṣe gomina lọwọ ni ajọ eleto idibo kede pe o yege pẹlu ibo to din diẹ ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin (762, 134), nigba ti oludije ẹgbẹ Labour to wa ni ipo keji ni ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun (312, 329).


Babajide Sanwoolu to n ṣe gomina lọwọ ni ajọ eleto idibo kede pe o yege pẹlu ibo to din diẹ ni ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin (762, 134), nigba ti oludije ẹgbẹ Labour to wa ni ipo keji ni ibo to le diẹ ni ẹgbẹrun lọna ọọdunrun (312, 329).


Awọn araalu kọyin sofin konile-o-gbele ti Ganduje ṣe, wọn ya sigboro lati dawọọ idunnu ẹgbẹ NNPP to wọle

Monisọla Saka Awọn olugbe ipinlẹ Kano ti rọ ofin konile-o-gbele ti gomina ipinlẹ naa, Abdullahi Ganduje, ṣe da ṣẹgbẹẹ kan, wọn si ti fọn jade ni origun mẹrẹẹrin ilu naa lati dawọọ idunnu, ti wọn si n yayọ oriire ijawe olubori oludije funpo gomina lẹgbẹ oṣelu New Nigeria People’s Party (NNPP), Abba Yusuf, to waye lọjọ Abamẹta, Satide, to lọ yii. Abba Yusuf to fẹyin ẹni ti wọn jọ n figagbaga, Alaaji Nasiru Gawuna, ti i ṣe igbakeji gomina ipinlẹ naa, lati inu ẹgbẹ oṣelu APC janlẹ, lawọn alatilẹyin ẹ tori ẹ fọn sigboro lati yọ ayọ idunnu eeyan wọn to wọle ibo. Bakan naa ni ẹgbẹ oṣelu NNPP mu pupọ ninu ipo sile aṣofin agba ati ti ipinlẹ naa. Ni kete ti wọn ti kede ẹni to wọle ibo ni Gomina Ganduje ti kede pe ẹnikẹni ko gbọdọ jade lati aarọ kutukutu titi di alẹ gbèré, ko sẹni to le sọ boya nitori igbakeji rẹ ti ko rọwọ mu lo fi paṣẹ yii. Ohun to kan sọ pe o fa aṣẹ yii ni lati ri i pe ko si idaluru nibikibi, ati pe ohun gbogbo lọ bo ṣe yẹ labẹ ofin. Gẹgẹ bo ṣe sọ, gomina naa ni awọn ṣe ofin konile-o-gbele yii, nitori kawọn eeyan ma baa ṣẹ sofin, nibi ti wọn ba ti n da wahala silẹ kiri latari esi idibo gomina ati tawọn aṣofin ipinlẹ ti wọn ṣẹṣẹ kede.


Ni kete ti wọn ti kede ẹni to wọle ibo ni Gomina Ganduje ti kede pe ẹnikẹni ko gbọdọ jade lati aarọ kutukutu titi di alẹ gbèré, ko sẹni to le sọ boya nitori igbakeji rẹ ti ko rọwọ mu lo fi paṣẹ yii. Ohun to kan sọ pe o fa aṣẹ yii ni lati ri i pe ko si idaluru nibikibi, ati pe ohun gbogbo lọ bo ṣe yẹ labẹ ofin. Gẹgẹ bo ṣe sọ, gomina naa ni awọn ṣe ofin konile-o-gbele yii, nitori kawọn eeyan ma baa ṣẹ sofin, nibi ti wọn ba ti n da wahala silẹ kiri latari esi idibo gomina ati tawọn aṣofin ipinlẹ ti wọn ṣẹṣẹ kede. Amọ ṣa o, lai fi ti gomina ṣe, niṣe lawọn eeyan ilu Kano ya saarin ilu laaarọ kutukutu ọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu Kẹta, ọdun yii, lati dawọọ idunnu bi ẹgbẹ oṣelu NNPP ṣe gbegba oroke ninu ibo sipo gomina ati tawọn aṣofin ipinlẹ. Niṣe ni wọn n jo, ti wọn n sare kitikiti pẹlu oniruuru orin iṣẹgun lẹnu wọn. Bakan naa ni wọn tun gbe oriṣiiriṣii patako ati beba nla fẹrẹgẹdẹ ti wọn kọ awọn ọrọ loniran-n-ran si dani.


Amọ ṣa o, lai fi ti gomina ṣe, niṣe lawọn eeyan ilu Kano ya saarin ilu laaarọ kutukutu ọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu Kẹta, ọdun yii, lati dawọọ idunnu bi ẹgbẹ oṣelu NNPP ṣe gbegba oroke ninu ibo sipo gomina ati tawọn aṣofin ipinlẹ. Niṣe ni wọn n jo, ti wọn n sare kitikiti pẹlu oniruuru orin iṣẹgun lẹnu wọn. Bakan naa ni wọn tun gbe oriṣiiriṣii patako ati beba nla fẹrẹgẹdẹ ti wọn kọ awọn ọrọ loniran-n-ran si dani. Bi awọn kan ṣe gbe mọto, lawọn mi-in gun ọkada, ọpọlọpọ lo si n fẹsẹ rin gẹgẹ bi wọn ṣe n wọ ilu naa kiri pẹlu ayọ ati idunnu. Lara oriṣiriṣii ọrọ ti wọn kọ sara awọn nnkan ti wọn gbe dani ni “Aliamudulilai, ti Kwankwaso ni Kano n ṣe”. Omi-in tun kọ ọ pe, “Atilẹyin fun Abba Gida-Gida fun itẹsiwaju ipinlẹ yii”, atawọn mi-in bẹẹ.


Bi awọn kan ṣe gbe mọto, lawọn mi-in gun ọkada, ọpọlọpọ lo si n fẹsẹ rin gẹgẹ bi wọn ṣe n wọ ilu naa kiri pẹlu ayọ ati idunnu. Lara oriṣiriṣii ọrọ ti wọn kọ sara awọn nnkan ti wọn gbe dani ni “Aliamudulilai, ti Kwankwaso ni Kano n ṣe”. Omi-in tun kọ ọ pe, “Atilẹyin fun Abba Gida-Gida fun itẹsiwaju ipinlẹ yii”, atawọn mi-in bẹẹ. Awọn ọlọkada ati oni Maruwa paapaa ko gbẹyin, awọn ni wọn n fi awọn nnkan ọkọ wọnyi dara, ti iran wọn si dun un wo pẹlu bi gbogbo wọn ṣe de fila pupa yanyanyan lọ bii rẹrẹ.


Awọn ọlọkada ati oni Maruwa paapaa ko gbẹyin, awọn ni wọn n fi awọn nnkan ọkọ wọnyi dara, ti iran wọn si dun un wo pẹlu bi gbogbo wọn ṣe de fila pupa yanyanyan lọ bii rẹrẹ.


Gomina Adeleke ki Makinde ku oriire l’Ọyọọ

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gomina ipinlẹ Ọṣun, Ademọla Adeleke, ti ki ojugba rẹ lati ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Seyi Makinde, ku oriire wiwọle rẹ lẹẹkeji gẹgẹ bii gomina ipinlẹ naa. Ninu iwe ikini ku oriire to buwọ lu funra rẹ to fi ranṣẹ si Makinde ti wọn jọ jẹ ọmọ ẹgbẹ oṣelu kan naa lo ti sọ pe bi awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ ṣe dibo fun Makinde to fi wọle lẹẹkeji yii fi igbagbọ ti wọn ni ninu iṣejọba rẹ gẹgẹ bii eyi to n ṣiṣẹ takuntakun mulẹ. Adeleke ni, ‘‘Mo ki arakunrin mi, Ṣeyi Makinde, fun bi wọn ṣe tun dibo yan an lẹẹkeji. Awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ ti fi igbagbọ ati igboya ti wọn ni ninu iṣejọba daadaa to n ṣe mulẹ. Wọn ti fidi awọn iṣe idagbasoke daadaa ti Arakunrin mi, Ṣeyi Makinde, n ṣe nipinlẹ Ọyọ mulẹ. ‘‘Ni orukọ awọn eeyan ati ijọba ipinlẹ Ọṣun, ni a ki gomina ku oriire.


Awọn eeyan ipinlẹ Ọyọ ti fi igbagbọ ati igboya ti wọn ni ninu iṣejọba daadaa to n ṣe mulẹ. Wọn ti fidi awọn iṣe idagbasoke daadaa ti Arakunrin mi, Ṣeyi Makinde, n ṣe nipinlẹ Ọyọ mulẹ. ‘‘Ni orukọ awọn eeyan ati ijọba ipinlẹ Ọṣun, ni a ki gomina ku oriire. Bẹẹ la si n foju sọna fun ajọṣepọ ti yoo mu idagbasoke nipa ohun amayedẹrun wa fun ipinlẹ mejeeji lọjọ iwaju. O fi kun un pe bii ibeji to lẹ papọ ni ipinlẹ Ọṣun ati Ọyọ, nipa bayii, ki i ṣe ohun to pọ ju bi ajọṣepọ nipa eto ọrọ-aje, awọn ohun amayedẹrun ati bẹẹ bẹẹ lọ ba pa ipinlẹ naa pọ. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu yii, ni ajọ eleto idibo ipinlẹ Ọyọ kede Makinde gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori nibi eto idibo to waye lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, ọṣu Kẹta.


Bẹẹ la si n foju sọna fun ajọṣepọ ti yoo mu idagbasoke nipa ohun amayedẹrun wa fun ipinlẹ mejeeji lọjọ iwaju. O fi kun un pe bii ibeji to lẹ papọ ni ipinlẹ Ọṣun ati Ọyọ, nipa bayii, ki i ṣe ohun to pọ ju bi ajọṣepọ nipa eto ọrọ-aje, awọn ohun amayedẹrun ati bẹẹ bẹẹ lọ ba pa ipinlẹ naa pọ. Tẹ o ba gbagbe, ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu yii, ni ajọ eleto idibo ipinlẹ Ọyọ kede Makinde gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori nibi eto idibo to waye lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, ọṣu Kẹta. Ijọba ibilẹ mọkanlelogun lo ti rọwọ mu ninu ijọba ibilẹ mẹtalelogun to wa nipinlẹ Ọyọ, nigba ti alatako rẹ lati inu ẹgbẹ APC, Teslim Fọlarin, mu ijọba ibilẹ meji pere, ti oludije ẹgbẹ Accord, Adebayọ Adelabu, ko si wọle nijọba ibilẹ kankan. Makinde ati Gomina Adeleke ni gomina meji to wa lati inu ẹgbẹ oṣelu PDP nilẹ Yoruba. Ibrahim Alagunmu, Ilọrin


Ijọba ibilẹ mọkanlelogun lo ti rọwọ mu ninu ijọba ibilẹ mẹtalelogun to wa nipinlẹ Ọyọ, nigba ti alatako rẹ lati inu ẹgbẹ APC, Teslim Fọlarin, mu ijọba ibilẹ meji pere, ti oludije ẹgbẹ Accord, Adebayọ Adelabu, ko si wọle nijọba ibilẹ kankan. Makinde ati Gomina Adeleke ni gomina meji to wa lati inu ẹgbẹ oṣelu PDP nilẹ Yoruba. Ibrahim Alagunmu, Ilọrin


Agba olorin Dadakuada n’Ilọrin, Jaigbade Alao, jade laye

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Owurọ kutu ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni awọn mọlẹbi gbajumọ olorin Dadakuada nni, Jaigbade Alao kede iku rẹ to lo ọdun mọkanlelọgọfa (121), loke eepẹ. Ọkan lara ọmọ baba naa to ba ALAROYE, sọrọ AbdulRazaq Jaigbade, sọ pe ko rẹ baba naa ra, sugbọn owurọ yii ni baba sọ pe ori n fọ awọn, ti wọn si ku lojiji ki wọn too gbe wọn lọ si ileewosan. O tẹsiwaju pe ọmọ mẹrinlelọgbọn (34), pẹlu iyawo mẹrin ni baba awọn fi saye lọ. Aago mẹta ọsan ọjọ Aje, Mọnde, yii ni wọn yoo sin baba naa ni ilana Musulumi ni agboole Jaigbade, to wa ni agbegbe Ita mẹrin, nijọba ibilẹ Iwọ-Oorun Ilọrin (West).


Ibo gomina Eko: Sanwo-Olu fagba han GRV ati Jandor

Faith Adebọla Gomina Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu ti wọle ibo sipo gomina ipinlẹ Eko fun saa ẹlẹẹkeji, latari bi wọn ṣe kede rẹ p’oun lo jawe olubori ninu eto idibo to waye lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii, to si fẹyin awọn ti wọn jọ ta kan-an-gbọn ninu ibo ọhun janlẹ. Gbọgbọọgbọọ bọwọ ṣe n yọ ju ori ni ibo ti Sanwo-Olu, lẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, ni fi tayọ tawọn ẹlẹgbẹ rẹ, Gbadebọ Rhodes-Vivour, ti wọn n pe ni GRV lẹgbẹ oṣelu Labour Party, to wa nipo keji, ati Ọlajide Adediran tawọn eeyan mọ si Jandor, to wa nipo kẹta. Nigba ti oludari eto idibo naa nipinlẹ Eko, Oluṣẹgun Agbaje, n kede esi ibo naa ni deede aago kan kọja iṣẹju mẹẹẹdogun, oru ọjọ Aje, Mọnde, ogunjọ, oṣu Kẹta yii, o ni ninu ijọba ibilẹ ogun to wa nipinlẹ Eko, Sanwo-Olu gbegba oroke nijọba ibilẹ mọkandinlogun, nigba ti Rhodes-Vivour fakọyọ nijọba ibilẹ kan. Lara awọn ijọba ibilẹ ti ọkunrin ẹni ọdun mẹtadinlọgọta naa ti rọwọ mu, ti wọn ti rọ obitibiti ibo fun un ni Ikẹja, Apapa, Badagry, Lagos Island, Ẹpẹ, Agege, Ibẹju-Lekki, Koṣọfẹ, Surulere ati Ṣomolu Bakan naa ni nnkan ṣẹnuure fun Sanwo-Olu ni Ajeromi-Ifẹlodun, Ifakọ-Ijaiye, Lagos Mainland, Alimọṣọ, Ọjọọ, Ikorodu, Mushin and Oshodi, pẹlu aropọ ibo ẹgbẹrun lọna ọtalelẹẹẹdẹgbẹrin o le meji (762,134). Ẹgbẹ Labour mu jawe olubori ni ijọba ibilẹ kan ṣoṣo, iyẹn Amuwo-Ọdọfin, amọ aropọ ibo wọn jẹ ọọdunrun le mejila ati diẹ (312,329) ti wọn si wa nipo keji. Jandor ko ri ijọba ibilẹ kankan mu, amọ o ni aropọ ibo ẹgbẹrun lọna mejilelọgọta o le irinwo (62,449). Lara ohun to mu ki ikede esi idibo naa pẹ ko too pari ni pe idibo ṣi n lọ lọwọ lawọn ibudo idibo mẹwaa kan lagbegbe Victoria Garden City, VGC, ni Lẹkki, l’Erukuṣu Eko, ọjọ Sannde yii lawọn ṣẹṣẹ dibo tiwọn, wọn si ni lati duro di aṣaalẹ ti wọn pari eto idibo ọhun ki wọn le ro gbogbo ẹ papọ, amọ Sanwo-Olu naa lo gbegba oroke nibẹ.


Ẹgbẹ Labour mu jawe olubori ni ijọba ibilẹ kan ṣoṣo, iyẹn Amuwo-Ọdọfin, amọ aropọ ibo wọn jẹ ọọdunrun le mejila ati diẹ (312,329) ti wọn si wa nipo keji. Jandor ko ri ijọba ibilẹ kankan mu, amọ o ni aropọ ibo ẹgbẹrun lọna mejilelọgọta o le irinwo (62,449). Lara ohun to mu ki ikede esi idibo naa pẹ ko too pari ni pe idibo ṣi n lọ lọwọ lawọn ibudo idibo mẹwaa kan lagbegbe Victoria Garden City, VGC, ni Lẹkki, l’Erukuṣu Eko, ọjọ Sannde yii lawọn ṣẹṣẹ dibo tiwọn, wọn si ni lati duro di aṣaalẹ ti wọn pari eto idibo ọhun ki wọn le ro gbogbo ẹ papọ, amọ Sanwo-Olu naa lo gbegba oroke nibẹ. Pẹlu ikede yii, Sanwo-Olu, to jẹ gomina kẹrin nipinlẹ Eko latigba ti eto iṣejọba oloṣelu ti bẹrẹ pada lọdun 1999 yoo ṣe saa ọdun mẹjọ lori aleefa, gẹgẹ bii tawọn aṣaaju rẹ, Bọla Ahmed Tinubu ati Babatunde Faṣọla, ti ọkọọkan wọn lo saa meji, ti i ṣe ọdun mẹjọ-mẹjọ, ayafi Arẹmọ Akinwunmi Ambọde, to lo saa kan ọlọdun mẹrin, iyẹn ni 2015 si 2019


Pẹlu ikede yii, Sanwo-Olu, to jẹ gomina kẹrin nipinlẹ Eko latigba ti eto iṣejọba oloṣelu ti bẹrẹ pada lọdun 1999 yoo ṣe saa ọdun mẹjọ lori aleefa, gẹgẹ bii tawọn aṣaaju rẹ, Bọla Ahmed Tinubu ati Babatunde Faṣọla, ti ọkọọkan wọn lo saa meji, ti i ṣe ọdun mẹjọ-mẹjọ, ayafi Arẹmọ Akinwunmi Ambọde, to lo saa kan ọlọdun mẹrin, iyẹn ni 2015 si 2019


Adelabu ki Makinde ku oriire, o jẹjẹẹ atilẹyin fun un

Ọlawale Ajao, Ibadan Oludije funpo gomina lorukọ ẹgbẹ oṣelu Accord Party, Oloye Adebayọ Adelabu, ti ki Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde kuu oriire fun bo ṣe jawe olubori ninu idibo gomina to waye lọjọ Àbámẹ́ta, Sátidé, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta, ọdun 2023 yii. Ninu atẹjade to fi ṣọwọ sawọn oniroyin n’Ibadan, Adelabu ṣapejuwe wiwọle ti Makinde wọle fun saa keji nipo gomina gẹgẹ bii ipe lati tubọ sin awọn ara ipinlẹ naa siwaju. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Bo tilẹ jẹ pe ipinlẹ Ọyọ ko ti i de ipo to yẹ ko wa, oore-ọfẹ mi-in lo ti wa fun Gomina Makinde bayii lati mu idagbasoke ba ipinlẹ Ọyọ. Nigba to n tọka si awọn ẹka to nilo amojuto ninu iṣejọba ipinlẹ Ọyọ, Oloye Adelabu gba GSM, gẹgẹ bíi orukọ ti wọn tun n pe gomina yii, nimọran lati tubọ mojuto ọrọ eto aabo dáadáa. Bakan naa lo tọka si ẹka eto ẹkọ gẹgẹ bii ohun to yẹ ki gomina yii ṣàtúnṣe gidi sí, paapaa ìpèsè ohun eelo ẹkọ fawọn akẹkọọ atawọn olukọ. O waa ṣeleri atilẹyin rẹ fun iṣejọba tutntun náà, pàápàá, láti máa gba gomina naa nímọ̀ràn lati jẹ ki ijọba rẹ ṣaṣeyọri.


Awọn agunbanirọ dawati nibi ikọlu tawọn agbebọn ṣe sawọn ajọ eleto idibo

Monisọla Saka Eeyan mẹfa ni wọn ti dawati bayii nibi ikọlu tawọn agbebọn ṣe si ọkọ bọọsi Hummer mẹfa kan, lasiko tawọn oṣiṣẹ ajọ eleto idibo ilẹ wa (INEC), ẹka ti ipinlẹ Kogi, n ko nnkan eelo idibo dari bọ loru mọju ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii. Gẹgẹ bi Ileeṣẹ Akoroyinjọ ilẹ wa, NAN, ṣe sọ, oru mọjumọ ọjọ Aiku, ni nnkan bii aago meji oru, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹta yii, lawọn janduku ọhun deede ja lu wọn lagbegbe Ọbajana, ti ọpọlọpọ awọn oṣiṣẹ ajọ naa si fara gbọta ibọn, titi mọ awọn agbofinro atawọn awakọ naa. Awọn agunbanirọ meji, ti wọn n sinru ilu lọwọ atawọn mẹrin ti wọn ti sin ilẹ baba wọn tan, ni wọn n wa bayii. Gbogbo awọn ti wọn fara pa ni wọn ti n gbatọju nileewosan ijọba apapọ, Federal Medical Centre, to ti di ileewosan ẹkọṣẹ iṣegun ijọba, Federal University Teaching Hospital, Lọkọja, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ naa. Ọkan ninu awọn awakọ ọhun, Salisu Ibrahim, ti wọn yinbọn fun lẹsẹ ọtun ẹ, to si ti n gbadun diẹdiẹ l’ọsibitu ọhun, sọ fun akọroyin NAN, pe ojiji lawọn ẹni ibi ọhun ja lu awọn. “Lati Abuja la ti n dari pada lọ si Lọkọja pẹlu esi idibo awọn aṣofin ti wọn ṣe nibẹ, tawọn eeyan yii fi waa ṣekọlu si wa.


Gbogbo awọn ti wọn fara pa ni wọn ti n gbatọju nileewosan ijọba apapọ, Federal Medical Centre, to ti di ileewosan ẹkọṣẹ iṣegun ijọba, Federal University Teaching Hospital, Lọkọja, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ naa. Ọkan ninu awọn awakọ ọhun, Salisu Ibrahim, ti wọn yinbọn fun lẹsẹ ọtun ẹ, to si ti n gbadun diẹdiẹ l’ọsibitu ọhun, sọ fun akọroyin NAN, pe ojiji lawọn ẹni ibi ọhun ja lu awọn. “Lati Abuja la ti n dari pada lọ si Lọkọja pẹlu esi idibo awọn aṣofin ti wọn ṣe nibẹ, tawọn eeyan yii fi waa ṣekọlu si wa. Gbogbo awọn ọkọ bọọsi mẹfẹẹfa ti wọn to tẹle ara wọn ni wọn fọwọ ba, latibẹ ni ọpọlọpọ wa ti fara pa. Ṣugbọn a dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ẹnikẹni ko ku ninu wa, amọ mo gbọ pe awọn agunbanirọ kan ti dawati lasiko ti wọn ya bo wa loru yẹn”. Bakan naa ni wọn tun ni adari gbogbogboo fun ẹka ti wọn ti n ṣe akọsilẹ nileeṣẹ ologun ori ilẹ, Commander Headquarters Command Army Records, Major General Sunday Igbinomwanhia, ọga agba alakooso eto idibo nipinlẹ Kogi, Hale Longpet, ati adari ajọ to n ṣakoso awọn agunbanirọ, NYSC nipinlẹ naa, Mofoluwaṣọ Williams, ti lọọ ṣabẹwo sawọn eeyan ti wọn n gbatọju lọwọ nile iwosan ọhun. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Kogi, SP Williams Ovye-Aya, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iṣẹ lori ẹ.


Gbogbo awọn ọkọ bọọsi mẹfẹẹfa ti wọn to tẹle ara wọn ni wọn fọwọ ba, latibẹ ni ọpọlọpọ wa ti fara pa. Ṣugbọn a dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ẹnikẹni ko ku ninu wa, amọ mo gbọ pe awọn agunbanirọ kan ti dawati lasiko ti wọn ya bo wa loru yẹn”. Bakan naa ni wọn tun ni adari gbogbogboo fun ẹka ti wọn ti n ṣe akọsilẹ nileeṣẹ ologun ori ilẹ, Commander Headquarters Command Army Records, Major General Sunday Igbinomwanhia, ọga agba alakooso eto idibo nipinlẹ Kogi, Hale Longpet, ati adari ajọ to n ṣakoso awọn agunbanirọ, NYSC nipinlẹ naa, Mofoluwaṣọ Williams, ti lọọ ṣabẹwo sawọn eeyan ti wọn n gbatọju lọwọ nile iwosan ọhun. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Kogi, SP Williams Ovye-Aya, fidi iṣẹlẹ naa mulẹ, o ni awọn ọlọpaa ti bẹrẹ iṣẹ lori ẹ.


Ọnanuga kilọ fun eya Igbo: Ẹ ma tun dabaa pe ẹ fẹẹ gbegba ibo l’Ekoo mọ

Monisọla Saka Bayọ Ọnanuga, ti i ṣe agbẹnusọ aarẹ tuntun ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan, Aṣiwaju Bọla Tinubu, ti kilọ fawọn ẹya Igbo ti wọn n gbe nipinlẹ Eko, lati ma ṣe da sọrọ oṣelu mọ nipinlẹ naa. Ọnanuga to jẹ adari eto iroyin fun ikọ onipolongo ibo aarẹ ẹgbẹ APC, sọrọ yii lori ẹrọ abẹyẹfo Twitter rẹ, lalẹ ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii. Ọrọ to sọ yii waye latari fa-n-fa ọrọ oṣelu to the n waye laarin awọn Yoruba atawọn Igbo ti wọn waa ṣe atipo nipinlẹ Eko, lẹyin ti esi idibo aarẹ to waye loṣu Keji, ọdun yii, ti fi han pe Peter Obi ti ẹgbẹ Labour Party, lo ni ibo to pọ ju lọ nipinlẹ Eko, to si gba Eko mọ Aṣiwaju Bọla Tinubu lọwọ ni fulenge fulenge awọn ọmọ Ibo ti bẹrẹ. Eyi lo mu kawọn ti ki i ṣe ọmọ Eko tabi ẹya Yoruba, ṣugbọn ti wọn n gbe nipinlẹ naa, maa sọ pe ipinlẹ Eko ki i ṣe ilẹ ẹnikẹni, ọrọ yii si ti bi Ige, o ti bi Adubi, laarin awọn eeyan apa Ila Oorun Guusu orilẹ-ede yii, atawọn ọmọ Yoruba. Ọnanuga ni, “Ẹ jẹ ki ọdun 2023 yii jẹ igba ikẹyin tẹ ẹ maa da sọrọ oṣelu nipinlẹ Eko. Ẹ ma ṣan aṣọ iru ẹ ṣoro to ba di ọdun 2027.


Eyi lo mu kawọn ti ki i ṣe ọmọ Eko tabi ẹya Yoruba, ṣugbọn ti wọn n gbe nipinlẹ naa, maa sọ pe ipinlẹ Eko ki i ṣe ilẹ ẹnikẹni, ọrọ yii si ti bi Ige, o ti bi Adubi, laarin awọn eeyan apa Ila Oorun Guusu orilẹ-ede yii, atawọn ọmọ Yoruba. Ọnanuga ni, “Ẹ jẹ ki ọdun 2023 yii jẹ igba ikẹyin tẹ ẹ maa da sọrọ oṣelu nipinlẹ Eko. Ẹ ma ṣan aṣọ iru ẹ ṣoro to ba di ọdun 2027. Bii ipinlẹ Anambra, Imo, atawọn ipinlẹ mi-in lorilẹ-ede Naijiria ni Eko naa ri. Ki i ṣe ilu tẹnikan ko ni, ki i si i ṣe olu ilu orilẹ-ede yii. Ilẹ Yoruba ni, ẹ ṣọ ara yin”.


Bii ipinlẹ Anambra, Imo, atawọn ipinlẹ mi-in lorilẹ-ede Naijiria ni Eko naa ri. Ki i ṣe ilu tẹnikan ko ni, ki i si i ṣe olu ilu orilẹ-ede yii. Ilẹ Yoruba ni, ẹ ṣọ ara yin”. Lati bii ọjọ meloo kan si eto idibo gomina ati tawọn aṣofin ipinlẹ yii, ni họwuhọwu ti n bẹ silẹ nipinlẹ Eko, latari ọrọ ẹlẹyamẹya. Bakan naa ni gomina ipinlẹ Ogun tẹlẹri, Oluṣẹgun Ọṣọba, rọ awọn ọmọ Ibo to wa l’Ekoo ṣaaju ọjọ idibo, lati ma ṣe sọ eto idibo di ti ẹlẹyamẹya. Ọrọ ẹlẹyamẹya yii ti waa gba ori ẹrọ ayelujara kan debii pe awọn Ibo n ba awọn to nilẹ fa a gidigidi ni.


Lati bii ọjọ meloo kan si eto idibo gomina ati tawọn aṣofin ipinlẹ yii, ni họwuhọwu ti n bẹ silẹ nipinlẹ Eko, latari ọrọ ẹlẹyamẹya. Bakan naa ni gomina ipinlẹ Ogun tẹlẹri, Oluṣẹgun Ọṣọba, rọ awọn ọmọ Ibo to wa l’Ekoo ṣaaju ọjọ idibo, lati ma ṣe sọ eto idibo di ti ẹlẹyamẹya. Ọrọ ẹlẹyamẹya yii ti waa gba ori ẹrọ ayelujara kan debii pe awọn Ibo n ba awọn to nilẹ fa a gidigidi ni. Ọrọ yii si ti ta ba gomina to wa lori aleefa nipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ati oludije funpo gomina lẹgbẹ Labour Party, Gbadebọ Rhodes-Vivour, gẹgẹ bi wọn ṣe n fojoojumọ ta si wọn lori ayelujara. Latigba ti ibo gomina ti ku bii ọsẹ kan, ni wọn ti lawọn kan n dunkooko mọ ẹnikẹni ti ko ba fi tawọn Yoruba ṣe lọjọ idibo. Oniruuru wahala ati ijangbọn lo si waye, kaakiri awọn ibudo idibo nipinlẹ Eko nitori ọrọ awọn Yoruba atawọn Ibo yii.


Ọrọ yii si ti ta ba gomina to wa lori aleefa nipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ati oludije funpo gomina lẹgbẹ Labour Party, Gbadebọ Rhodes-Vivour, gẹgẹ bi wọn ṣe n fojoojumọ ta si wọn lori ayelujara. Latigba ti ibo gomina ti ku bii ọsẹ kan, ni wọn ti lawọn kan n dunkooko mọ ẹnikẹni ti ko ba fi tawọn Yoruba ṣe lọjọ idibo. Oniruuru wahala ati ijangbọn lo si waye, kaakiri awọn ibudo idibo nipinlẹ Eko nitori ọrọ awọn Yoruba atawọn Ibo yii.


Awọn eeyan ki Dapọ Abiọdun ku oriire pe o wọle lẹẹkeji

Faith Adebọla Lasiko yii, iro ijo, ayọ ati itẹwọ ọpẹ lo n ṣẹlẹ lagbo awọn APC ipinlẹ Ogun, latari bi wọn ṣe kede Gomina ipinlẹ Ogun, Ọmọọba Dapọ Abiọdun, ti i ṣe oludije lẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC), p’oun lo jawe olubori sibo naa, ti yoo si bẹrẹ saa keji iṣakoso rẹ loṣu Karun-un, ọdun yii. Irọlẹ ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹta yii, ni wọn pari kika ati akojọ esi idibo gomina, eyi to waye lolu-ileeṣẹ ajọ INEC to wa ni Magbọn, l’Abẹokuta, ipinlẹ Ogun. Latigba ti ikede esi idibo naa ti bẹrẹ ni Dapọ Abiọdun ti n lewaju, bo tilẹ jẹ pe gbagbaagba ni Ladipupọ Adebutu, oludije lẹgbẹ oṣelu Peoples Democratic Party, n tẹle e. Ni abarebabọ, ninu awọn ijọba ibilẹ ogun to wa nipinlẹ Ogun, Dapọ Abiọdun lo gbegba oroke ni ijọba ibilẹ mejila, nigba ti Ladi Adebutu mu ijọba ibilẹ meje. Ẹni kẹta wọn, Biyi Ọtẹgbẹyẹ, ti ẹgbẹ oṣelu African Democratic Party, ADC, ẹni ti gomina ana nipinlẹ Ogun, Sẹnetọ Ibikunle Amosun n ṣatilẹyin fun, ko wọle nijọba ibilẹ kankan. Awọn ijọba ibilẹ ti Dapọ ti wọle ni Ọdẹda, Ariwa-Ẹgbado, Guusu-Ẹgbado, Ewekoro, Ariwa-Ijẹbu, Ijẹbu-Ode, Ipokia, Ariwa-Abeokuta, Ọbafẹmi-Owode, Ado-Odo/Ọta, Ifọ ati Imẹkọ-Afọn. Adebutu ni wọn kede pe o wọle ni Guusu-Abeokuta, Ogun Waterside, Ariwa/Ila-Oorun Ijẹbu, Ikẹnnẹ, Ila-Oorun Ijẹbu, Ariwa Rẹmọ, Ṣagamu ati Odogbolu.


Ẹni kẹta wọn, Biyi Ọtẹgbẹyẹ, ti ẹgbẹ oṣelu African Democratic Party, ADC, ẹni ti gomina ana nipinlẹ Ogun, Sẹnetọ Ibikunle Amosun n ṣatilẹyin fun, ko wọle nijọba ibilẹ kankan. Awọn ijọba ibilẹ ti Dapọ ti wọle ni Ọdẹda, Ariwa-Ẹgbado, Guusu-Ẹgbado, Ewekoro, Ariwa-Ijẹbu, Ijẹbu-Ode, Ipokia, Ariwa-Abeokuta, Ọbafẹmi-Owode, Ado-Odo/Ọta, Ifọ ati Imẹkọ-Afọn. Adebutu ni wọn kede pe o wọle ni Guusu-Abeokuta, Ogun Waterside, Ariwa/Ila-Oorun Ijẹbu, Ikẹnnẹ, Ila-Oorun Ijẹbu, Ariwa Rẹmọ, Ṣagamu ati Odogbolu. Pẹlu ikede yii, Dapọ Abiọdun, to jẹ gomina kẹrin nipinlẹ Ogun latigba ti eto iṣejọba oloṣelu ti bẹrẹ pada lọdun 1999 yoo ṣe saa ọdun mẹjọ lori aleefa, gẹgẹ bii tawọn aṣaaju rẹ, Gbenga Daniel ati Ibikunle Amosun, ti ọkọọkan wọn lo saa meji, ti i ṣe ọdun mẹjọ-mẹjọ, ayafi Arẹmọ Oluṣẹgun Ọṣọba, to lo saa kan ọlọdun mẹrin, iyẹn ni 1999 si 2003.


Pẹlu ikede yii, Dapọ Abiọdun, to jẹ gomina kẹrin nipinlẹ Ogun latigba ti eto iṣejọba oloṣelu ti bẹrẹ pada lọdun 1999 yoo ṣe saa ọdun mẹjọ lori aleefa, gẹgẹ bii tawọn aṣaaju rẹ, Gbenga Daniel ati Ibikunle Amosun, ti ọkọọkan wọn lo saa meji, ti i ṣe ọdun mẹjọ-mẹjọ, ayafi Arẹmọ Oluṣẹgun Ọṣọba, to lo saa kan ọlọdun mẹrin, iyẹn ni 1999 si 2003.


Nitori ounjẹ, iya agba yii dana sun ọmọ, iyawo atawọn ọmọọmọ rẹ mọle l’Apọnmu

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Titi di ba a ṣe n sọ yii, ni ọrọ iya agbalagba kan, Iforiti, ṣi n jẹ ijọluju fun ọpọ eeyan. Eyi ko sẹyin bi iya naa ṣe wo sunsun, to si dana sun ara rẹ, ọmọ, iyawo ọmọ, atawọn ọmọ-ọmọ rẹ meji mọ inu ile ti wọn n gbe ni ilu Apọ́nmú, eyi to wa loju ọna marosẹ Ondo si Akurẹ, nijọba ibilẹ Guusu Akurẹ, loru ọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kẹta, yii. ALAROYE gbọ pe ọmọ iya yii, iyawo rẹ ati ọkan ninu awọn ọmọọọmọ rẹ meji ni wọn ti jade laye bayii. Ẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun ni ọmọ kan ṣoṣo to ku naa si wa. Gẹgẹ bi alaye diẹ ta a ri gbọ lati ẹnu ẹnikan ti iṣẹlẹ ọhun ṣoju rẹ, iyẹn Ọgbẹni Korede Michael, ẹni ti Ọlọrun lo lati fọ oju fereṣe, nibi to gba ko awọn eeyan naa jade kuro ninu ile to n jona ọhun, o sọ pe awọn maraarun ti wọn wa ninu ile lasiko ti iṣẹlẹ aburu naa waye ni Iforiti funra rẹ, ọmọ rẹ kan ti wọn porukọ rẹ ni Victor Ọlọrọ, Rachael Ọlọrọ, to jẹ iyawo rẹ ati awọn ọmọọmọ wọn meji, Toluwani pẹlu Blessed Ọlọrọ. O ni ọkọ mama ọhun to ti di oloogbe lo kọle ti gbogbo wọn jọ n gbe ni Apọnmu, eyi to fa a ti wọn ko fi le ri obinrin naa le jade pẹlu awọn iwakiwa to ti hu sẹyin.


Ẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun ni ọmọ kan ṣoṣo to ku naa si wa. Gẹgẹ bi alaye diẹ ta a ri gbọ lati ẹnu ẹnikan ti iṣẹlẹ ọhun ṣoju rẹ, iyẹn Ọgbẹni Korede Michael, ẹni ti Ọlọrun lo lati fọ oju fereṣe, nibi to gba ko awọn eeyan naa jade kuro ninu ile to n jona ọhun, o sọ pe awọn maraarun ti wọn wa ninu ile lasiko ti iṣẹlẹ aburu naa waye ni Iforiti funra rẹ, ọmọ rẹ kan ti wọn porukọ rẹ ni Victor Ọlọrọ, Rachael Ọlọrọ, to jẹ iyawo rẹ ati awọn ọmọọmọ wọn meji, Toluwani pẹlu Blessed Ọlọrọ. O ni ọkọ mama ọhun to ti di oloogbe lo kọle ti gbogbo wọn jọ n gbe ni Apọnmu, eyi to fa a ti wọn ko fi le ri obinrin naa le jade pẹlu awọn iwakiwa to ti hu sẹyin. Nnkan bii aago meji oru ọjọ naa, lẹyin tawọn eeyan ti sun wọra lo ni iya agba yii ko ihá jọ, lẹyin eyi lo lọọ gbe galọọnu epo bẹntiroolu tí ọmọ rẹ da sinu jẹnẹretọ ku, n lo ba da a sara awọn ohun eelo idana ọhun, o si ṣana si i. Ọkunrin yii ni oun lẹni akọkọ to sa jade ninu ile ọhun, ti oun si fọ oju fereṣe ile wọn, níbi ti oun gba lati ko awọn eeyan naa jade ninu ina. Kiakia lo ni awọn ṣeto ọkọ, eyi ti wọn yoo fi gbe wọn lọ si ọsibitu ijọba to wa l’Akurẹ, ṣugbọn awọn dokita ti wọn ba lẹnu iṣẹ kọ lati gba awọn eeyan naa fun itọju, wọn ni ọwọ awọn ko le ka ọrọ itọju awọn mẹrẹẹrin ti wọn ko wa, ni wọn ba gba wọn nimọran lati tete maa ko wọn lọ si ọsibitu ijọba apapọ to wa niluu Ọwọ. Ọgbẹni Korede ni alẹ ọjọ ti wọn ko wọn de Ọwọ ni ọkan ninu awọn ọmọ mejeeji yii ti ku, iyẹn àbíkẹ́yìn wọn, ẹni ọdun meji aabọ ti wọn porukọ rẹ ni Blessed.


Nnkan bii aago meji oru ọjọ naa, lẹyin tawọn eeyan ti sun wọra lo ni iya agba yii ko ihá jọ, lẹyin eyi lo lọọ gbe galọọnu epo bẹntiroolu tí ọmọ rẹ da sinu jẹnẹretọ ku, n lo ba da a sara awọn ohun eelo idana ọhun, o si ṣana si i. Ọkunrin yii ni oun lẹni akọkọ to sa jade ninu ile ọhun, ti oun si fọ oju fereṣe ile wọn, níbi ti oun gba lati ko awọn eeyan naa jade ninu ina. Kiakia lo ni awọn ṣeto ọkọ, eyi ti wọn yoo fi gbe wọn lọ si ọsibitu ijọba to wa l’Akurẹ, ṣugbọn awọn dokita ti wọn ba lẹnu iṣẹ kọ lati gba awọn eeyan naa fun itọju, wọn ni ọwọ awọn ko le ka ọrọ itọju awọn mẹrẹẹrin ti wọn ko wa, ni wọn ba gba wọn nimọran lati tete maa ko wọn lọ si ọsibitu ijọba apapọ to wa niluu Ọwọ. Ọgbẹni Korede ni alẹ ọjọ ti wọn ko wọn de Ọwọ ni ọkan ninu awọn ọmọ mejeeji yii ti ku, iyẹn àbíkẹ́yìn wọn, ẹni ọdun meji aabọ ti wọn porukọ rẹ ni Blessed. Ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ni ọmọ iya yii ọkunrin, iyawo rẹ ati ọkan naa tun jade laye, ti ọmọ kan ṣoṣo to ku si wa lẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun nile-iwosan lọwọlọwọ. Kayeefi to tun wa ninu iṣẹlẹ yii ni pe, ko ṣohunkohun to ṣe iya ti wọn n pe ni Iya-ajẹ ọhun bi ọrọ ina ọhun ti lágbára to, inu ile ajoku naa lo ṣi wa lati igba naa, ti ko kuro nibẹ. Korede ni nigba ti awọn beere lọwọ mama agba yii iru ẹṣẹ ti ọmọ bibi inu rẹ ṣẹ ẹ to fi dana sun oun atawọn ẹbi rẹ, o ni ohun to fi da awọn lohun ni pe wọn ki i foun lounjẹ gidi lati jẹ.


Ọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ni ọmọ iya yii ọkunrin, iyawo rẹ ati ọkan naa tun jade laye, ti ọmọ kan ṣoṣo to ku si wa lẹsẹ-kan-aye ẹsẹ-kan-ọrun nile-iwosan lọwọlọwọ. Kayeefi to tun wa ninu iṣẹlẹ yii ni pe, ko ṣohunkohun to ṣe iya ti wọn n pe ni Iya-ajẹ ọhun bi ọrọ ina ọhun ti lágbára to, inu ile ajoku naa lo ṣi wa lati igba naa, ti ko kuro nibẹ. Korede ni nigba ti awọn beere lọwọ mama agba yii iru ẹṣẹ ti ọmọ bibi inu rẹ ṣẹ ẹ to fi dana sun oun atawọn ẹbi rẹ, o ni ohun to fi da awọn lohun ni pe wọn ki i foun lounjẹ gidi lati jẹ. Iya yii sọ pe oun ko lajẹẹ bi awọn eeyan kan ṣe ro, ṣugbọn oun funra oun mọ pe oun ni ika ninu jọjọ. Wọn ni obinrin naa ti figba kan jẹwọ ri pe oun loun binu pa ọmọ oun kan to wa ni yunifásítì nigba kan. O ni Abilekọ Iforiti ti kọkọ gbiyanju lati pa ara rẹ pẹlu bo ṣe lọọ ko si kanga kan lọdun to kọja, awọn eeyan kan ti wọn fẹẹ ji pọnmi ni nnkan bii aago mẹfa idaji ni wọn ri i nibi to ha si ninu kanga ti ko le lọ si ìsàlẹ̀, bẹẹ ni ko le wa soke mọ. Awọn araadugbo yii lo ni wọn sare sugbaa rẹ, ti wọn si wa gbogbo ọna ti wọn fi wọ ọ jade nínú kanga ọhun.


Iya yii sọ pe oun ko lajẹẹ bi awọn eeyan kan ṣe ro, ṣugbọn oun funra oun mọ pe oun ni ika ninu jọjọ. Wọn ni obinrin naa ti figba kan jẹwọ ri pe oun loun binu pa ọmọ oun kan to wa ni yunifásítì nigba kan. O ni Abilekọ Iforiti ti kọkọ gbiyanju lati pa ara rẹ pẹlu bo ṣe lọọ ko si kanga kan lọdun to kọja, awọn eeyan kan ti wọn fẹẹ ji pọnmi ni nnkan bii aago mẹfa idaji ni wọn ri i nibi to ha si ninu kanga ti ko le lọ si ìsàlẹ̀, bẹẹ ni ko le wa soke mọ. Awọn araadugbo yii lo ni wọn sare sugbaa rẹ, ti wọn si wa gbogbo ọna ti wọn fi wọ ọ jade nínú kanga ọhun. ALAROYE gbọ pe iya yii nikan lo wa ninu ile ọhun lọwọlọwọ lai jẹ jẹ tabi mu ohunkohun.


ALAROYE gbọ pe iya yii nikan lo wa ninu ile ọhun lọwọlọwọ lai jẹ jẹ tabi mu ohunkohun.


Makinde di gomina Ọyọ lẹẹkeji, ijọba ibilẹ mọkanlelọgbọn lo ti wọle

Ọlawale Ajao, Ibadan Ajọ eleto idibo ipinlẹ Ọyọ, labẹ isakoso Dokita Adeniran Tẹlla, ti kede Gomina ipinlẹ Ọyọ, Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde, to n dije dupo gomina fun saa keji nipinlẹ naa gẹgẹ bii ẹni to jawe olubori ninu eto idibo gomina to waye nipinlẹ naa. Ninu esi idibo ti wọn gbe jade lo ti fidi rẹ mulẹ pe ijọba ibilẹ mọkanlelọgbọn, ninu ẹtalelọgbọn to wa nipinlẹ naa ni Makinde ti gbẹyẹ lọwọ awọn ojugba rẹ, iyẹn Tẹslim Fọlarin, ti ẹgbẹ APC, ẹni to jawe olubori ni ijọba ibilẹ meji pere, nigba ti Adebayọ Adelabu, ti ẹgbẹ oṣelu Accord ko mu ijọba ibilẹ kankan. Pẹlu esi idibo yii, Makinde ni yoo jẹ gomina keji ti yoo ṣe saa keji ninu itan ipinlẹ Ọyọ lẹyin Oloogbe Ajimọbi ti wọn dibo yan sipo gomina lẹẹkeji nigba to wa laye. Awọn ijọba ibilẹ ti Makinde ti jawe olubori ni Ọna Ara, Ariwa Iwọ Ooorun Ibadan, Ila Oorun Ibarapa, Ijọba ibilẹ Afijio, Atiba, Oriire, Guusu Iwọ Oorun Ibadan, Oluyọle, Atisbo, Ila Oorun Saki, Surulere, Itẹsiwaju, Ogo Oluwa, Ọlọrunṣogo, Ariwa Ila Oorun Ibadan, Guusu Ogbomọsọ, Guusu Ila Oorun Ibadan, Ariwa Ibarapa, Aarin Gbungbun Ibarapa, Ariwa Ogbomọsọ, Ẹgbẹda, Ariwa Ibadan, Isẹyin, Guusu Saki, Iwajọwa, Lagelu, Kajọla, Ido, Iwọ Oorun Ọyọ ati Akinyẹle. Ijọba ibilẹ meji, Irepọdun ati Itesiwaju. Adebayọ Adelabu ko mu ijọba ibilẹ kankan


Ọlawale muti yo lọjọ idibo, nibi to ti n sa fọlọpaa lo ti lari mọ kọlufẹẹti

Faith Adebọla Bi ko ba si ti kọnkere nla to duro bii kukute to wa lẹgbẹẹ titi, ti awakọ to porukọ ara ẹ ni Ọlawale yii fori mọto ẹ sọ ni, boya iba ti lokuu eeyan lọrun, iyẹn boun funra ẹ ko ba doloogbe, latari b’ọkunrin naa ṣe wa ọkọ niwakuwa lọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii, lasiko ti eto idibo n lọ lọwọ nipinlẹ Eko, niṣe lo fori ọkọ naa sọ kọnkere ọhun, to si baye ọkọ ayọkẹlẹ bọginni naa jẹ laarin iṣẹju aaya. Iṣẹlẹ yii waye ni nnkan bii aago kan ọsan ọjọ Satide, lagbegbe too-geeti atijọ to wa ni 7Up, nijọba ibilẹ Onidagbasoke Ikosi-Iṣheri, nipinlẹ Eko. Lasiko ti ikọ tẹlifiṣan Alaroye n lọ kaakiri lati wo bi eto idibo naa ṣe lọ si, la ri awakọ ọhun to fori sọ kọnkere ti wọn fi paala si iyana awọn ọkọ to ba fẹẹ ya lati marosẹ Eko s’Ibadan si ọna CMD Road. Alaye ti ọkan ninu awọn ẹṣọ alaabo oju popo to tete debi iṣẹlẹ naa ṣe ni pe awakọ yii ti muti yoo, ere buruku lo si n sa bọ lati ibi to ti n bọ, boya nitori bo ṣe mọ pe oun ti rufin eto idibo, tori ijọba ti kede konile-gbele lasiko idibo, pe ko gbọdọ si lilọ-bibọ ọkọ yatọ si awọn ọkọ ti iṣẹ wọn jẹ mọ ti eto aabo tabi idibo. Nitori bi ọkunrin yii ko ṣe fẹ kawọn agbofinro mu oun, eyi ni wọn lo mu ko ki ere asapajude mọlẹ, agaga nigba to kan awọn ọlọpaa ti wọn duro sirona ni ibudokọ 7Up, amọ bo ṣe ku bii ojo kọja wọn, lojiji lo tun kan awọn ọlọpaa mi-in niwaju, ti wọn ti ko taya dina marosẹ, eyi lo si mu ko ya bara lojiji, ṣugbọn ti ko ri kinni ọhun ṣe daadaa, to si lọọ fori ọkọ Toyota alawọ pupa rẹsurẹsu ti nọmba rẹ jẹ AGL-830CR naa sọ kọnkere ẹgbẹ titi, o hu kọnkeke ọhun tan. Bo tilẹ jẹ dẹrẹba naa ko fi bẹẹ fara pa, gbogbo iwaju ọkọ ayọkẹlẹ naa lo run jege, taya iwaju ti wọ sẹgbẹẹ, awọn opo to gbe taya duro ti wọn n pe ni ṣafiti (shaft) mejeeji ti yọ bọọlẹ, titi kan ẹnjinni ọkọ naa lewu ti wu.


Alaye ti ọkan ninu awọn ẹṣọ alaabo oju popo to tete debi iṣẹlẹ naa ṣe ni pe awakọ yii ti muti yoo, ere buruku lo si n sa bọ lati ibi to ti n bọ, boya nitori bo ṣe mọ pe oun ti rufin eto idibo, tori ijọba ti kede konile-gbele lasiko idibo, pe ko gbọdọ si lilọ-bibọ ọkọ yatọ si awọn ọkọ ti iṣẹ wọn jẹ mọ ti eto aabo tabi idibo. Nitori bi ọkunrin yii ko ṣe fẹ kawọn agbofinro mu oun, eyi ni wọn lo mu ko ki ere asapajude mọlẹ, agaga nigba to kan awọn ọlọpaa ti wọn duro sirona ni ibudokọ 7Up, amọ bo ṣe ku bii ojo kọja wọn, lojiji lo tun kan awọn ọlọpaa mi-in niwaju, ti wọn ti ko taya dina marosẹ, eyi lo si mu ko ya bara lojiji, ṣugbọn ti ko ri kinni ọhun ṣe daadaa, to si lọọ fori ọkọ Toyota alawọ pupa rẹsurẹsu ti nọmba rẹ jẹ AGL-830CR naa sọ kọnkere ẹgbẹ titi, o hu kọnkeke ọhun tan. Bo tilẹ jẹ dẹrẹba naa ko fi bẹẹ fara pa, gbogbo iwaju ọkọ ayọkẹlẹ naa lo run jege, taya iwaju ti wọ sẹgbẹẹ, awọn opo to gbe taya duro ti wọn n pe ni ṣafiti (shaft) mejeeji ti yọ bọọlẹ, titi kan ẹnjinni ọkọ naa lewu ti wu. Ṣa, awọn agbofinro tọkunrin yii n sa fun ni wọn papa waa mu un nibẹ, Ọlọrun si ba a ṣe e, iwaju ẹka ọọfisi awọn Road Safety to wa ni 7Up nijamba naa ti ṣẹlẹ, loju-ẹsẹ ni wọn ti fi ọkọ ti wọn fi n wọ oku mọto wọ awoku ọkọ rẹ lọ sakata wọn, wọn si fi pampẹ ofin mu awakọ ọhun, ibẹ ni yoo ti maa dahun awọn ibeere ti wọn fẹẹ bi i, ki wọn too ka ẹṣẹ rẹ si i leti.


Ṣa, awọn agbofinro tọkunrin yii n sa fun ni wọn papa waa mu un nibẹ, Ọlọrun si ba a ṣe e, iwaju ẹka ọọfisi awọn Road Safety to wa ni 7Up nijamba naa ti ṣẹlẹ, loju-ẹsẹ ni wọn ti fi ọkọ ti wọn fi n wọ oku mọto wọ awoku ọkọ rẹ lọ sakata wọn, wọn si fi pampẹ ofin mu awakọ ọhun, ibẹ ni yoo ti maa dahun awọn ibeere ti wọn fẹẹ bi i, ki wọn too ka ẹṣẹ rẹ si i leti.


Nitori akọlu awọn janduku, INEC sun awọn eto idibo kan siwaju l’Ekoo

Faith Adebọla Pẹlu bi eto idibo sipo gomina ati ileegbimọ aṣofin ipinlẹ ṣe waye nipinlẹ Eko lọjọ Abamẹta Satide, ọjọ kejidinlogun oṣu Kẹta yii, gẹgẹ bii tawọn ipinlẹ yooku ni Naijiria, ajọ INEC ti kede pe eto idibo ko waye lawọn ibudo idibo bii mẹwaa kan nipinlẹ naa, nitori ewu akọlu awọn janduku, latari eyi, wọn ti sun eto idibo apa ibẹ siwaju di ọjọ Aiku, Sannde, ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹta yii. Awọn ibubo idibo tọrọ naa kan wa ni agbegbe Victoria Garden City, VGC, eyi to wa lagbegbe Lẹkki, l’Erekuṣu Eko. Kọmiṣanna fun ajọ eleto idibo apapọ, Independent National Electoral Commission, nipinlẹ Eko, Ọgbẹni Oluṣẹgun Agbaje, to kede ayipada yii lọsan-an ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii, sọ pe awọn oṣiṣẹ eleto idibo atawọn agunbanirọ tawọn yan lati lọọ ṣiṣẹ ni VGC ta ku pawọn o lọ, wọn ni ohun toju awọn ri lasiko eto idibo sipo aarẹ ati ileegbimọ aṣofin apapọ, eyi to waye lọjọ kẹẹẹdọgbọn, oṣu Keji, ọdun yii, ko bara de, wọn ni niṣe ni wọn mu awọn lẹru nibẹ, tawọn janduku ko jẹ kawọn le ṣiṣẹ awọn bo ṣe yẹ, ti apa awọn agbofinro ko si ka wọn. Eyi lo mu ki ọpọ wọn taku pawọn o lọ sibẹ lọtẹ yii. Agbaje ni awọn tun ṣapa lati ko awọn nnkan eelo idibo lọ sẹnu geeti ati wọ VGC yii, sibẹ ibẹru akọlu awọn ọmọ isọta ko jẹ kawọn araalu fẹẹ jade waa dibo nibẹ. O leyii lo mu kawọn sun eto idibo apa ibẹ siwaju si ọjọ Aiku, Sannde, eyi ti yoo mu ki awọn agbofinro to pọ wa larọọwọto, ti ọkan awọn oṣiṣẹ awọn yoo si balẹ, kawọn eeyan ibẹ le lanfaani lati ṣe ojuṣe wọn gẹgẹ bii ọmọ Naijiria rere.


Eyi lo mu ki ọpọ wọn taku pawọn o lọ sibẹ lọtẹ yii. Agbaje ni awọn tun ṣapa lati ko awọn nnkan eelo idibo lọ sẹnu geeti ati wọ VGC yii, sibẹ ibẹru akọlu awọn ọmọ isọta ko jẹ kawọn araalu fẹẹ jade waa dibo nibẹ. O leyii lo mu kawọn sun eto idibo apa ibẹ siwaju si ọjọ Aiku, Sannde, eyi ti yoo mu ki awọn agbofinro to pọ wa larọọwọto, ti ọkan awọn oṣiṣẹ awọn yoo si balẹ, kawọn eeyan ibẹ le lanfaani lati ṣe ojuṣe wọn gẹgẹ bii ọmọ Naijiria rere. Agbaje ni: “Ibudo idibo mẹjọ lo wa nibi, awọn oludibo ti iye wọn jẹ ẹgbẹrun mẹfa ati mẹrinlelogun lorukọ wọn wa lakọọlẹ lati dibo, awọn ẹgbẹrun marun-un, okoolelẹgbẹta ati mẹrin (5,624) ni kaadi idibo alalopẹ wọn ti wa lọwọ wọn, bẹẹ la si tun ni ibudo idibo meji lọhun-un yẹn, nibi ẹnu ọna abawọle sibi. Lẹyin ta a ti fori kori lori ọrọ yii, pẹlu aṣẹ lati olu-ileeṣẹ ajọ INEC, a ti pinnu lati ṣeto idibo ti agbegbe yii lọla, a maa ko ẹru wa sibi laago mẹjọ aabọ aarọ, eto idibo yoo si waye”, gẹgẹ bo ṣe wi. Lara awọn ibudo idibo tọrọ naa kan ni PU 032, PU 033, PU 119 si 124 atawọn mi-in.


Agbaje ni: “Ibudo idibo mẹjọ lo wa nibi, awọn oludibo ti iye wọn jẹ ẹgbẹrun mẹfa ati mẹrinlelogun lorukọ wọn wa lakọọlẹ lati dibo, awọn ẹgbẹrun marun-un, okoolelẹgbẹta ati mẹrin (5,624) ni kaadi idibo alalopẹ wọn ti wa lọwọ wọn, bẹẹ la si tun ni ibudo idibo meji lọhun-un yẹn, nibi ẹnu ọna abawọle sibi. Lẹyin ta a ti fori kori lori ọrọ yii, pẹlu aṣẹ lati olu-ileeṣẹ ajọ INEC, a ti pinnu lati ṣeto idibo ti agbegbe yii lọla, a maa ko ẹru wa sibi laago mẹjọ aabọ aarọ, eto idibo yoo si waye”, gẹgẹ bo ṣe wi. Lara awọn ibudo idibo tọrọ naa kan ni PU 032, PU 033, PU 119 si 124 atawọn mi-in.


‘Oriṣiiriṣii nnkan ija lawọn tọọgi APC ko waa ba wa, wọn ya iwe idibo wa, wọn ko awọn kan lọ’

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gbogbo wa ko le sun ka kọri sibi kan naa ni owe ti awọn Yoruba maa n pa. Bẹẹ ni wọn tun maa n sọ pe eyi wu mi ko wu ọ ni ko jẹ ka jọ pawo pọ fẹ obinrin. Ṣugbọn awọn owe yii ko ṣiṣẹ lọdọ awọn oloṣelu ilẹ Naijiria, bi wọn ba ti n ṣatilẹyin fun oludijẹ kan, ohun ti wọn maa n fẹ ni ki gbogbo eeyan maa tẹle ẹni ti wọn n ṣatilẹyin fun yii. Iru ẹ naa lo ṣẹlẹ lasiko idibo ọjọ Abamẹta Satide, ọjọ kejidinlogun yii ni Wọọdu kẹta, ni ibudo idibo kejidinlogun to wa ni Ọja Tuntun, niluu Ileefẹ, nipinlẹ Ọṣun, nibi tawọn tọọgi oloṣelu kan ti lọọ doju ija kọ awọn ọmọ ẹgbẹ PDP. Wọn fiya nla jẹ wọn nitori wọn ko dibo fun alatilẹyin tiwọn. Iya agbalagba kan fi aidunnu rẹ han si iṣẹlẹ naa. Nigba to n ṣalaye ohun to ṣẹlẹ, o sọ pe, ‘‘Mo debi laaarọ yii, wọn ni ẹni to ba ti mọ pe oun ko ni i dibo Ẹṣọ ti i ṣe ọmọ ẹgbẹ APC nibi, ko ma duro.


Wọn fiya nla jẹ wọn nitori wọn ko dibo fun alatilẹyin tiwọn. Iya agbalagba kan fi aidunnu rẹ han si iṣẹlẹ naa. Nigba to n ṣalaye ohun to ṣẹlẹ, o sọ pe, ‘‘Mo debi laaarọ yii, wọn ni ẹni to ba ti mọ pe oun ko ni i dibo Ẹṣọ ti i ṣe ọmọ ẹgbẹ APC nibi, ko ma duro. Mo kọkọ fẹẹ ṣọrọ, ṣugbọn gbogbo nnkan ija ni wọn ko dani. Mo ni ti mo ba sọrọ, wọn maa ni emi ni mo da ibi yii ru, mo si dibo mi, mo kuro. ‘‘Ko pẹ ti mo dibo ti mo de ṣọọbu mi ni wọn ba sare de, wọn ni wọn ti de, pe awọn kan ti waa fun wọn lọwọ pe ibo PDP la n di nibi, pe ki i ṣe ibo Ẹṣọ.


Mo kọkọ fẹẹ ṣọrọ, ṣugbọn gbogbo nnkan ija ni wọn ko dani. Mo ni ti mo ba sọrọ, wọn maa ni emi ni mo da ibi yii ru, mo si dibo mi, mo kuro. ‘‘Ko pẹ ti mo dibo ti mo de ṣọọbu mi ni wọn ba sare de, wọn ni wọn ti de, pe awọn kan ti waa fun wọn lọwọ pe ibo PDP la n di nibi, pe ki i ṣe ibo Ẹṣọ. Mo ba awọn eeyan to duro sọrọ pe ẹni to ba ti wu yin ni kẹ ẹ dibo fun, mo ni wọn ko le na yin, ẹ duro ki wọn tiẹ na yin wo. Lemi ba lọ si ṣọọbu mi. ‘‘Ni wọn ba pada de, ibọn, gbogbo nnkan ija oloro ni wọn ko wa.


Mo ba awọn eeyan to duro sọrọ pe ẹni to ba ti wu yin ni kẹ ẹ dibo fun, mo ni wọn ko le na yin, ẹ duro ki wọn tiẹ na yin wo. Lemi ba lọ si ṣọọbu mi. ‘‘Ni wọn ba pada de, ibọn, gbogbo nnkan ija oloro ni wọn ko wa. Wọn da ibo wa nu, wọn fọ apoti idibo, wọn bẹrẹ si i tẹ awọn iwe idibo wa mọlẹ, wọn si ko awọn kan lọ.’’ Bayii ni iya agbalagba yii ṣalaye, tawọn ọlọja ẹgbẹ rẹ si n kin in lẹyin pe awọn ọmọ ẹgbẹ APC lo waa da ibo awọn ru l’Ọṣun.


Wọn da ibo wa nu, wọn fọ apoti idibo, wọn bẹrẹ si i tẹ awọn iwe idibo wa mọlẹ, wọn si ko awọn kan lọ.’’ Bayii ni iya agbalagba yii ṣalaye, tawọn ọlọja ẹgbẹ rẹ si n kin in lẹyin pe awọn ọmọ ẹgbẹ APC lo waa da ibo awọn ru l’Ọṣun.


Awọn janduku oloṣelu halẹ mọ awọn oniroyin, wọn le wọn tefetefe nibudo idibo

Monisọla Saka Gẹgẹ bi eto idibo gomina atawọn aṣofin ipinlẹ ṣe n lọ lọwọ lawọn ipinlẹ kan lorilẹ-ede Naijiria bayii, oriṣiiriṣii iwa janduku lo n jẹ yọ lawọn agbegbe kaakiri ilẹ Naijiria lasiko eto idbo naa. Akọlu awọn tọọgi oloṣelu yii ko yọ awọn oniroyin silẹ gẹgẹ bi akọroyin Tẹlifiṣan Channels ṣe sọ. Akọroyin Channels TV kan ṣalaye ohun toju wọn ri lọwọ awọn janduku atawọn agbofinro nileewe alakọọbẹrẹ ijọba to wa laduugbo Folorunshọ Ipesa, Balogun, orile Oshodi, nipinlẹ Eko. O ni, “Wọn o jẹ ka raaye ṣe nnkan kan nigba ta a debẹ, koda nibi ti mo duro si ti mo ti n sọrọ yii, mo ni lati jẹ kawọn ologun yi wa ka ni, nitori awọn ọlọpaa gan-an ko ran wa lọwọ”. O tọka si obinrin kan to n rin taanu taanu jade lati ibudo idibo naa, pe ọkan lara awọn ti wọn le jade lai jẹ ki wọn ri ibo di ni. Bẹẹ lo darukọ obinrin kan to n jẹ Ajọkẹ, to ṣaaju awọn janduku oloṣelu ti wọn n fa wahala lagbegbe naa.


O ni, “Wọn o jẹ ka raaye ṣe nnkan kan nigba ta a debẹ, koda nibi ti mo duro si ti mo ti n sọrọ yii, mo ni lati jẹ kawọn ologun yi wa ka ni, nitori awọn ọlọpaa gan-an ko ran wa lọwọ”. O tọka si obinrin kan to n rin taanu taanu jade lati ibudo idibo naa, pe ọkan lara awọn ti wọn le jade lai jẹ ki wọn ri ibo di ni. Bẹẹ lo darukọ obinrin kan to n jẹ Ajọkẹ, to ṣaaju awọn janduku oloṣelu ti wọn n fa wahala lagbegbe naa. O fi kun un pe ọpẹlọpẹ awọn ologun tawọn lọọ ke si, loun fi ribi sun sẹyin, toun si fi n jabọ ohun to n ṣẹlẹ nibẹ. Yatọ si pe wọn o fẹ oniroyin lagbegbe ibẹ, o loju awọn ti wọn gba laaye lati dibo nibudo idibo ọhun. O ni, “Nigba ti ki i ṣe pe a wa sibi lati waa ja tabi da ibo wọn ru, ẹ wo bi gbogbo wọn ṣe duro googoogo ti wọn n wo wa pẹlu ibinu, ti ki i baa ṣe pe wọn lẹbọ lẹru, ti wọn si ni nnkan ti wọn fẹẹ ṣe ninu wọn, ki ni iduro wa nibi fẹẹ ṣe fun wọn.


O fi kun un pe ọpẹlọpẹ awọn ologun tawọn lọọ ke si, loun fi ribi sun sẹyin, toun si fi n jabọ ohun to n ṣẹlẹ nibẹ. Yatọ si pe wọn o fẹ oniroyin lagbegbe ibẹ, o loju awọn ti wọn gba laaye lati dibo nibudo idibo ọhun. O ni, “Nigba ti ki i ṣe pe a wa sibi lati waa ja tabi da ibo wọn ru, ẹ wo bi gbogbo wọn ṣe duro googoogo ti wọn n wo wa pẹlu ibinu, ti ki i baa ṣe pe wọn lẹbọ lẹru, ti wọn si ni nnkan ti wọn fẹẹ ṣe ninu wọn, ki ni iduro wa nibi fẹẹ ṣe fun wọn. Igba ta a ti debi ni wọn ti n halẹ pe a o le duro, wọn ni alami la waa ṣe, ati pe a n ṣiṣẹ fawọn kan ni. Gẹgẹ bẹ ẹ ṣe le ri i, wọn tun ti n kun labẹnu pe ka a jade”. O ni ṣugbọn awọn dupẹ pe ni kete tawọn ologun de, toun naa lanfaani lati wọnu ileewe alakọọbẹrẹ ti wọn ti n dibo yii, lawọn eeyan ti n ribi ṣe ojuṣe wọn lai foya.


Igba ta a ti debi ni wọn ti n halẹ pe a o le duro, wọn ni alami la waa ṣe, ati pe a n ṣiṣẹ fawọn kan ni. Gẹgẹ bẹ ẹ ṣe le ri i, wọn tun ti n kun labẹnu pe ka a jade”. O ni ṣugbọn awọn dupẹ pe ni kete tawọn ologun de, toun naa lanfaani lati wọnu ileewe alakọọbẹrẹ ti wọn ti n dibo yii, lawọn eeyan ti n ribi ṣe ojuṣe wọn lai foya.


Gomina AbdulRazaq fi aidunnu rẹ han si bawọn eeyan ko ṣe jade dibo ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ni nnkan bii aago kan ku iṣẹju mẹẹẹdogun Gomina ipinlẹ Kwara AbdulRahman AbdulRazaq, ni ibudo idibo rẹ to wa ni Digba PU 004, ni Wọọdu Adewole, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara, o rọ awọn araalu ki wọn jade dibo. Gẹgẹ bi eto idibo funpo gomina ati ileeasofin ṣe n lọ lọwọ jake–jado ilẹ yii, awọn oludibo ko fi bẹẹ jade dibo ni Kwara, ṣe ni awọn eeyan ta ku sile. Lasiko ti Gomina AbdulRazaq, dibo lo fi aidunnu rẹ han lori eleyii, to si rọ gbogbo ọmọ Kwara ki wọn jade lọpọ yanturu lati ṣe ojuse wọn. Sẹnetọ ti wọn sẹsẹ dibo yan ninu ẹgbẹ oselu All Progressive Congress (APC), Sẹnetọ Lọla Ashiru, to ba awọn oniroyin sọrọ niluu Ọffa, nipinlẹ naa, sọ pe idibo naa n lọ ni irọwọ-rọsẹ ṣugbọn awọn oludibo ko fi bẹẹ jade dibo, ati pe idibo ti wọn sun siwaju pẹlu ọsẹ kan lo ṣokunfa bi awọn eeyan ko ṣe jade. O fi kun un pe ọpọlọpọ awọn to rin irin-ajo wale lati waa dibo aarẹ ti wọn ti pada siluu ti wọn n gbe.


O ma ṣe o, igbakeji gomina to ṣẹṣẹ fipo silẹ ku lojiji

Surdiq Taofeek, Ado-Ekiti Lẹyin aisan ranpẹ ti wọn lo ṣe e, Igbakeji gomina ipinlẹ Ekiti, labẹ iṣejọba Kayọde Fayẹmi to ṣẹṣẹ kogba wọle, Ọtunba Bisi Ẹgbẹyẹmi, ti ku lẹni ọdun mọkandinlọgọrin. ALAROYE gbọ pe o ti to ọjọ mẹta to ti tẹ baba to ti figba kan jẹ alaga ijọba ibilẹ Ado-Ekiti naa diẹ, ti wọn si gbe e lọ si ọsibitu aladaani kan ti wọn n pe ni Multisystem Hospital, niluu Ado-Ekiti, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ ọhun fun itọju. Bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to mọ iru aisan to n ṣe baba naa, o pada ku si ọsibitu ọhun ni oru ọjọ Ẹti mọju aarọ ọjọ Abamẹta, Satide, ọjọ kejidinlogun, oṣu Kẹta yii. Laarin ọdun 2018 si 2022 ni ọkunrin to jẹ agbẹjọro, to si tun jẹ oloṣelu naa fi ṣe igbakeji gomina labẹ ọga rẹ, Ọmọwe Kayọde Fayẹmi. Ọjọ kẹjọ, oṣu Karun-un, ọdun 1944 ni wọn bi ọkunrin ọmọ bibi ilu Ado Ekiti ọhun. Wọn ko ti i kede iku ọkunrin naa, ṣugbọn awọn to sun mọ baba naa fidi rẹ mulẹ pe ọkunrin naa ti rewalẹ aṣa.


Wọn mu alaga kansu pẹlu ayederu iwe idibo, maggi, owo atawọn nnkan mi-in

Jọkẹ Amọri Alaga ijọba ibilẹ Obi, nipinlẹ Nasarawa, Joshua Zheyekpuwudu, yoo rojọ, ẹnu rẹ yoo fẹrẹ bo, lakata awọn ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ ipinlẹ naa ti wọn mu un lori ohun ti ayederu iwe idibo, owo ti wọn ni o ṣee ṣe ko fẹẹ fi ra awọn oludibo, maggi isebẹ, Indomine, atawọn nnkan mi-in ti wọn ba lọwọ rẹ. Ni agbegbe kan ti wọn n pe ni Tundun Kauri, niluu Lafia, ti i ṣe olu ilu ipinlẹ naa ni awọn ọtẹlẹmuyẹ ti da ọkọ ti ọkunrin naa pẹlu awọn ọmọọṣẹ rẹ kan wa ninu rẹ duro laaarọ ọjọ idibo lati beere ibi ti wọn n lọ, niwọn igba ti ijọba ti kede pe ko gbọdọ si igboke gbodo ọkọ lasiko eto idibo naa. Iyalẹnu lo jẹ fawọn agbofinro naa nigba ti wọn ri ayederu iwe idibo, owo, maggi isebẹ indomine atawọn nnkan mi-in ti ireti wa pe ọkunrin naa fẹẹ pin fun awọn oludibo ki wọn le baa dibo fun ẹgbẹ rẹ lọwọ re. Nigba ti wọn beere ohun to fẹẹ fi awọn nnkan naa ṣe, ko ri idahun gidi kan mu wa. Ni wọn ba gbe e janto, o di ileeṣẹ wọn. Nibẹ lo wa titi ta a fi pari akojọpọ iroyin yii to n ran ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ lọwọ lori bi awọn nnkan naa ṣe de ọwọ rẹ atawọn to fẹẹ lọọ ko o fun.


Ere lemi n ṣe, mi o dunkooko m’awọn Igbo o-MC Oluọmọ

Faith Adebọla, Eko Bi wọn ba n sọ pe “Owuyẹ, aṣoro-i-sọ-bii-ọrọ” ati pe ‘ẹyin lohun, bo ba bọ silẹ, ko ṣee ṣa jọ mọ,’ iru ẹ ni ti ọrọ kan to n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara bayii, eyi ti Alaga igbimọ to n ṣamojuto awọn ibudokọ ero nipinlẹ Eko, iyẹn Lagos State Parks Management Committee, Alaaji Musiliu Ayinde Akinsanya, tawọn eeyan mọ si MC Oluọmọ, sọ, nibi to ti n dunkooko mọ awọn oludibo kan tawọn eeyan gbagbọ pe awọn ẹya Igbo lo n ba wi. Ọkunrin naa ti jade sita bayii pe oun ko ba ẹnikẹni wi o, oun o si dunkooko mọ ẹnikẹni rara, o loun kan n fi ọwọ ṣere, oun n ṣẹfẹ ni toun ni, awọn eeyan ni wọn yi ọrọ oun pada, ti wọn ba oun tumọ ẹ sibi toun o rokan ẹ si. Ninu fidio kan to gbe sori ikanni Insitagiraamu rẹ lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kẹta yii, iyẹn ọjọ keji to sọrọ to da awuyewuye silẹ ọhun, MC Oluọmọ ni oun ko ba ẹnikẹni wi ninu ọrọ toun sọ ti wọn n tọka si ọhun, o lawọn ati ẹya Igbo ti n ṣaṣepọ tipẹ, ẹfẹ lasan loun kan n fi ọrọ ṣe, ati pe Mama Chukwudi toun darukọ ẹ pe ti wọn o ba ti ni i dibo fun ẹgbẹ APC awọn, ki wọn ma wulẹ jade lọjọ idibo, ọrẹ oun tipẹtipẹ ni Mama Chukwudi yii, oun kan darukọ lati fi ṣawada ni. O loun o tiẹ kọkọ mọ pe awọn kan ti gba ọrọ toun sọ ọhun bii ẹni gba igba ọti, afigba ti ọmọ oun kan fi fidio ṣọwọ soun lori ẹrọ ayelujara pẹlu oriṣiiriṣii esi ọrọ, eebu ati ọrọ kobakungbe tawọn eeyan n sọ nipa ẹ, ti wọn n tumọ ọrọ oun sibi to wu wọn. MC Oluọmọ tun ni awọn alaboosi kan ni wọn fẹẹ yi ọrọ tawọn sọ bii ṣereṣere pada, ti wọn fẹ kawọn eeyan maa ri oun bii ẹni buruku. O ni ipinlẹ to lalaafia nipinlẹ Eko, awọn o si gbadura ki ogun ṣẹlẹ nibẹ.


O loun o tiẹ kọkọ mọ pe awọn kan ti gba ọrọ toun sọ ọhun bii ẹni gba igba ọti, afigba ti ọmọ oun kan fi fidio ṣọwọ soun lori ẹrọ ayelujara pẹlu oriṣiiriṣii esi ọrọ, eebu ati ọrọ kobakungbe tawọn eeyan n sọ nipa ẹ, ti wọn n tumọ ọrọ oun sibi to wu wọn. MC Oluọmọ tun ni awọn alaboosi kan ni wọn fẹẹ yi ọrọ tawọn sọ bii ṣereṣere pada, ti wọn fẹ kawọn eeyan maa ri oun bii ẹni buruku. O ni ipinlẹ to lalaafia nipinlẹ Eko, awọn o si gbadura ki ogun ṣẹlẹ nibẹ. Boun ṣe n sọrọ rẹ tan, ni Mama Chukwudi to jokoo sẹgbẹẹ rẹ fara han ninu fidio ọhun, mama agbalagba ọhun si tẹnu bọrọ pe lede adamọdi gẹẹsi, iyẹn pidgin pe MC Oluọmọ ko le maa fọrọ ranṣẹ sawọn ẹya Igbo, ko si le dunkooko mọ wọn, tori eeyan alaafia ni, ọmọluabi si ni, oun atiẹ ti jọ wa tipẹ. Alaroye gbe iroyin yii jade ṣaaju pe MC Oluọmọ sọrọ to da awuyewuye silẹ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹta yii, nigba to n ba awọn alatilẹyin ẹgbẹ APC kan sọrọ nibi ipade aṣekagba eto ipolongo ibo kan, ninu gbọngan nla kan l’Ekoo. Ninu fidio ati fọto to n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara, MC Oluọmọ di ẹrọ abugbẹmu mu, ketekete si lohun rẹ jade bo ṣe n sọ pe: “A ti bẹ yin, a ti rọ yin, emi dẹ tun fẹẹ bẹ yin ni, dandan kọ ni kẹ ẹ dibo fun wa, amọ tẹẹ ba ti mọ pe ẹ o ni i dibo fun wa, ki i ṣe ija.


Boun ṣe n sọrọ rẹ tan, ni Mama Chukwudi to jokoo sẹgbẹẹ rẹ fara han ninu fidio ọhun, mama agbalagba ọhun si tẹnu bọrọ pe lede adamọdi gẹẹsi, iyẹn pidgin pe MC Oluọmọ ko le maa fọrọ ranṣẹ sawọn ẹya Igbo, ko si le dunkooko mọ wọn, tori eeyan alaafia ni, ọmọluabi si ni, oun atiẹ ti jọ wa tipẹ. Alaroye gbe iroyin yii jade ṣaaju pe MC Oluọmọ sọrọ to da awuyewuye silẹ yii l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹta yii, nigba to n ba awọn alatilẹyin ẹgbẹ APC kan sọrọ nibi ipade aṣekagba eto ipolongo ibo kan, ninu gbọngan nla kan l’Ekoo. Ninu fidio ati fọto to n ja ranyin lori ẹrọ ayelujara, MC Oluọmọ di ẹrọ abugbẹmu mu, ketekete si lohun rẹ jade bo ṣe n sọ pe: “A ti bẹ yin, a ti rọ yin, emi dẹ tun fẹẹ bẹ yin ni, dandan kọ ni kẹ ẹ dibo fun wa, amọ tẹẹ ba ti mọ pe ẹ o ni i dibo fun wa, ki i ṣe ija. Ẹ sọ fun ara yin, Mama Chukwudi, tẹ ẹ o ba ti ni i dibo fun wa, ẹ jokoo sile yin. Ẹ jokoo sile yin o, ẹ ma jade,” ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bi MC Oluọmọ ṣe n sọrọ ọhun lawọn eeyan ti sọ pe ẹya Igbo lo n fọrọ ọhun dunkooko mọ, wọn si pe akiyesi awọn agbofinro si i, wọn ni ko yẹ ki wọn maa wo ọkunrin yii niran bẹẹ, wọn ni MC Oluọmọ ti fẹẹ sọ ara ẹ di ‘aṣẹ-ma-lu ẹran ọba’, ko si ṣeni to gbọdọ ga kọja ofin.


Ẹ sọ fun ara yin, Mama Chukwudi, tẹ ẹ o ba ti ni i dibo fun wa, ẹ jokoo sile yin. Ẹ jokoo sile yin o, ẹ ma jade,” ati bẹẹ bẹẹ lọ. Bi MC Oluọmọ ṣe n sọrọ ọhun lawọn eeyan ti sọ pe ẹya Igbo lo n fọrọ ọhun dunkooko mọ, wọn si pe akiyesi awọn agbofinro si i, wọn ni ko yẹ ki wọn maa wo ọkunrin yii niran bẹẹ, wọn ni MC Oluọmọ ti fẹẹ sọ ara ẹ di ‘aṣẹ-ma-lu ẹran ọba’, ko si ṣeni to gbọdọ ga kọja ofin.


Idibo ileegbimọ aṣofin bẹrẹ l’Ọṣun, ṣugbọn awọn araalu ko fi bẹẹ jade

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Yatọ si bo ṣe ṣẹlẹ lasiko ibo aarẹ to waye kọja, awọn oludibo ko jade daadaa lati dibo niluu Oṣogbo. Ni gbogbo wọọdu ti akọroyin wa de niluu Oṣogbo, ko si ero pupọ lori ila titi di nnkan bii aago mẹsan-an owurọ. Ẹnikan to ba wa sọrọ ni Yuniiti kẹfa, Wọọdu 3, nijọba ibilẹ Oṣogbo, Ọgbẹni Baruwa, o ni ohun to fa a ti awọn eeyan ko ṣe fi gbogbo ara jade fun idibo oni ni pe iyatọ ti ba eto idibo ilẹ wa. O ni gbogbo wọn ni wọn ti gbagbọ pe ko si oloṣelu ti yóò fun awọn ni owo bo ṣe maa n ṣẹlẹ tẹlẹ, idi niyẹn ti wọn fi jokoo sile. O ni awọn oludibo ti wọn mọ nnkan ti wọn n ṣe, ti wọn si nigbagbọ ninu eto ijọba-awa-wa-ra ilẹ wa nikan ni wọn jade fun idibo oni.


Daniel fi ọmọ bibi inu ẹ ṣe baranda, eeyan mẹta ọtọọtọ lo ta a fun l’Ogun

Faith Adebọla Boya aṣa buruku kan ti Portable gbajugbaju onkọrin hipọọpu zahzuu zeeh da ninu awo orin rẹ pe ‘da ju, ka la, huwa ika’, lo sun baale ile ẹni ọgbọn ọdun, ti wọn porukọ ẹ ni Daniel Chigozie yii, huwa ọdaju ati ika to hu yii ni o, oun nikan naa lo le fẹnu ara rẹ ṣalaye, latari ẹsun ti wọn fi kan an pe niṣe lọkunrin yii wo ṣunṣun, to ta ọmọ bibi ẹ, Daniel Chinonye Darlington, ọmọ oṣu mẹsan-an tiyawo ẹ n tọ lọwọ, eeyan mẹta ọtọọtọ lo si ta ọmọ kan ṣoṣo ọhun fun, to gbowo gọbọi lọwọ ọkọọkan wọn, kaṣiiri ẹ too tu. Alaye ti Ọga agba ẹṣọ alaabo Amọtẹkun nipinlẹ Ogun, Ọgbẹni David Akinrẹmi, ṣe ninu atẹjade to fi ṣọwọ s’Alaroye lọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kẹta yii, ni pe ni iwadii ranpẹ tawọn ṣe ti fihan pe afurasi ọdaran to n gbe adugbo Abẹla, niluu Sango-Ọta, nipinlẹ Ogun, yii n ṣiṣẹ pẹlu ikọ gbọmọgbọmọ kan ti wọn n feeyan ṣowo ẹru. O ni awọn to n ṣiṣẹ buruku yii ki i paayan o, wọn o si j’ọmọ gbe gbowo bii tawọn ajinigbe, amọ niṣe lawọn maa n ta ọmọ tọwọ wọn ba ti ba fun awọn onibaara wọn loriṣiiriṣii, wọn aa gbowo, lẹyin eyi, awọn ti wọn ta ọmọ naa ni wọn tun maa ṣeto bọmọ ọhun yoo ṣe dawati nibikibi ti wọn ba ta a si, kẹni to ra ọmọ ọhun, tabi to n fi ọmọ naa ṣọmọ-ọdọ si too mọ ohun to n ṣẹlẹ, ọmọ yoo ti balẹ sibomi-in, iyẹn ibi tuntun tawọn afurasi yii ba tun ta a si, ohun kan naa lo n maa ṣẹlẹ nibẹ pẹlu, kọjọ too gori ọjọ, ọmọ naa yoo dawati nibẹ ni, wọn aa ti gbọna ẹburu mu un kuro, lẹyin tawọn ti gba owo ti wọn ti fowo ṣara rindin. Wọn ni ọkan lara ikọ yii ni Daniẹl wa, eyi lo mu ko wo raaraara, niṣe lo ki ọmọ ara ẹ mọlẹ, lo ba ta a fawọn mi-in bi wọn ṣe maa n ṣe. Ẹni to kọkọ ra ọmọ ọhun, wọn o sọ orukọ ẹ, amọ onitọhun ti sanwo, ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira, wan fifiti taosan (N150,000), lo san, amọ ko pẹ tiyẹn o fi ri ọmọ naa mọ, laimọ pe baba ọmọ ti tun ta Chinoye fẹlomi-in, to si ti gbowo ẹ sapo, ẹgbẹrun lọna irinwo, fọọ ọndirẹdi taosan (N400,000) lo gba lọwọ ẹni keji yii, ti wọn loun n gbe lagbegbe Mẹiran, nipinlẹ Eko. Bakan naa lo tun gba ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin Naira, sẹbin ọndirẹdi Naira (N700,000) lọwọ onibaara kan toun wa l’Apapa, Dokita Nosa ni wọn porukọ tọhun, ibi ti wọn ti n dọgbọn lati tun mu ọmọ naa kuro nibẹ lawo ti ya, takara si tu sepo.


Wọn ni ọkan lara ikọ yii ni Daniẹl wa, eyi lo mu ko wo raaraara, niṣe lo ki ọmọ ara ẹ mọlẹ, lo ba ta a fawọn mi-in bi wọn ṣe maa n ṣe. Ẹni to kọkọ ra ọmọ ọhun, wọn o sọ orukọ ẹ, amọ onitọhun ti sanwo, ẹgbẹrun lọna aadọjọ Naira, wan fifiti taosan (N150,000), lo san, amọ ko pẹ tiyẹn o fi ri ọmọ naa mọ, laimọ pe baba ọmọ ti tun ta Chinoye fẹlomi-in, to si ti gbowo ẹ sapo, ẹgbẹrun lọna irinwo, fọọ ọndirẹdi taosan (N400,000) lo gba lọwọ ẹni keji yii, ti wọn loun n gbe lagbegbe Mẹiran, nipinlẹ Eko. Bakan naa lo tun gba ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin Naira, sẹbin ọndirẹdi Naira (N700,000) lọwọ onibaara kan toun wa l’Apapa, Dokita Nosa ni wọn porukọ tọhun, ibi ti wọn ti n dọgbọn lati tun mu ọmọ naa kuro nibẹ lawo ti ya, takara si tu sepo. Nigba tọwọ awọn Amọtẹkun ba afurasi yii, ti wọn si n bi i leere ọrọ, o jẹwọ pe loootọ loun huwa ma-jẹ-a-gbọ ọhun, o ni ki wọn fori ji oun, aajo owo lo sun oun debẹ. Ṣa, wọn ti mẹjọ Daniẹl lọ sọdọ ajọ ijọba apapọ to n gbogun ti awọn afọmọ-ṣẹru, iyẹn National Agency for the Prohibition of Trafficking in Humans, wọn si ti mu afurasi naa sakata wọn. Wọn ni iwadii ṣi n lọ lọwọ, bẹẹ lawọn agbofinro ti n wa gbogbo awọn tọrọ yii kan, awọn ti wọn n ta ọmọ atawọn ti wọn n ra a. Lẹyin iwadii lo ni awọn afurasi naa yoo kawọ pọnyin rojọ ni kootu.


Nigba tọwọ awọn Amọtẹkun ba afurasi yii, ti wọn si n bi i leere ọrọ, o jẹwọ pe loootọ loun huwa ma-jẹ-a-gbọ ọhun, o ni ki wọn fori ji oun, aajo owo lo sun oun debẹ. Ṣa, wọn ti mẹjọ Daniẹl lọ sọdọ ajọ ijọba apapọ to n gbogun ti awọn afọmọ-ṣẹru, iyẹn National Agency for the Prohibition of Trafficking in Humans, wọn si ti mu afurasi naa sakata wọn. Wọn ni iwadii ṣi n lọ lọwọ, bẹẹ lawọn agbofinro ti n wa gbogbo awọn tọrọ yii kan, awọn ti wọn n ta ọmọ atawọn ti wọn n ra a. Lẹyin iwadii lo ni awọn afurasi naa yoo kawọ pọnyin rojọ ni kootu.


Ọwọ tẹ mama agbalagba pẹlu ayederu nnkan eelo idibo l’Ekoo

Faith Adebọla Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, SP Benjamin Hundeyin, lọwọ awọn ti tẹ mama agbalagba ẹni ọdun mẹtalelaaadọta kan, ti wọn ba awọn iwe ati nnkan eelo idibo INEC lọwọ ẹ. Hundeyin sọrọ yii ninu ikede kan to fi lede fawọn oniroyin lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kẹta, ọdun yii, eyi ti i ṣe ọjọ to ṣaaju igba ti eto idibo sipo gomina ati awọn aṣofin ipinlẹ yoo waye kaakiri orileede Naijiria, titi kan ipinlẹ Eko. Alukoro ni awọn kan ni wọn kẹẹfin mama agbalagba ti wọn ko sọ orukọ rẹ ọhun, ninu ṣọọbu ti wọn ti n fi ẹrọ ṣe ẹda iwe ni nnkan bii aago mẹrin aṣaalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, to ṣaaju ni Candos Road, lagbegbe Baruwa, Iyana-Ipaja, nipinlẹ Eko. Bi wọn ṣe fọrọ naa to awọn ọlọpaa leti ni wọn ti tara ṣaṣa debẹ, wọn si ba mama ọhun bi wọn ṣe wi pẹlu awọn nnkan eelo INEC to n ṣe ẹda rẹ rẹpẹtẹ, ni wọn ba fi pampẹ ofin gbe e lẹyẹ-o-sọka. Lara nnkan eelo ọhun ni kaadi idanimọ ti awọn oṣiṣẹ INEC maa n wọ sọrun lati fi wọn han bii ojulowo aṣoju wọn atawọn iwe mi-in. Hundeyin ni: “Ojilelẹẹẹdẹgbẹta ati mẹwaa awọn nnkan eelo ajọ eleto idibo loriṣiiriṣii la ka mọ mama yii lọwọ. A ri ẹrọ kọmputa alaagbeletan to n lo lati fi ṣe ẹda awọn nnkan eelo INEC ọhun, a si ti gba kọmputa naa lọwọ rẹ fun ayẹwo.


Lara nnkan eelo ọhun ni kaadi idanimọ ti awọn oṣiṣẹ INEC maa n wọ sọrun lati fi wọn han bii ojulowo aṣoju wọn atawọn iwe mi-in. Hundeyin ni: “Ojilelẹẹẹdẹgbẹta ati mẹwaa awọn nnkan eelo ajọ eleto idibo loriṣiiriṣii la ka mọ mama yii lọwọ. A ri ẹrọ kọmputa alaagbeletan to n lo lati fi ṣe ẹda awọn nnkan eelo INEC ọhun, a si ti gba kọmputa naa lọwọ rẹ fun ayẹwo. Nigba ta a bi i leere bi awọn nnkan eelo naa ṣe dọwọ ẹ, ko ri alaye gunmọ kan ṣe, ko si jẹwọ nnkan to fẹẹ lo wọn fun. Iwadii ti jẹ ka mọ pe mama yii ki i ṣe oṣiṣẹ INEC rara. Ni bayii, a ti taari ẹ si ẹka ileeṣẹ awọn ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, ni Yaba, fun iwadii ijinlẹ.


Nigba ta a bi i leere bi awọn nnkan eelo naa ṣe dọwọ ẹ, ko ri alaye gunmọ kan ṣe, ko si jẹwọ nnkan to fẹẹ lo wọn fun. Iwadii ti jẹ ka mọ pe mama yii ki i ṣe oṣiṣẹ INEC rara. Ni bayii, a ti taari ẹ si ẹka ileeṣẹ awọn ọtẹlẹmuyẹ to wa ni Panti, ni Yaba, fun iwadii ijinlẹ. Lẹyin iwadii la maa gbe igbesẹ ofin lori ẹ,” gẹgẹ bo ṣe wi.


Lẹyin iwadii la maa gbe igbesẹ ofin lori ẹ,” gẹgẹ bo ṣe wi.


Ibo ku ọjọ kan, wọn ji oludije sipo igbakeji gomina gbe

Faith Adebọla Ka kẹru, ka kẹru wale lọdẹ n ba lọ soju ogun, ọna nikẹta n ba wọn, ohun tawọn eeyan ko reti ti n ṣẹlẹ bi eto idibo sipo gomina ati awọn aṣofin ipinlẹ ṣe ku wakati perete ti yoo bẹrẹ yii, ibo ọhun ku wakati mẹrinlelogun pere ni wọn ji oludije sipo igbakeji gomina ipinlẹ Calabar labẹ ẹgbẹ oṣelu Young Progressives Party, YPP, Ọmọọba Agbor Onyi, gbe, afaimọ ni ki i ṣe akata awọn ajinigbe naa lọkunrin ọhun yoo wa titi teto idibo ọhun yoo fi kọja. Alaroye gbọ pe yatọ si oludije yii, wọn tun ji awọn mẹta mi-in pẹlu rẹ lasiko tawọn afurasi agbebọn kan lọọ rẹbuu ọkọ Toyota Corolla wọn lọna lọsan-an l’Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹta yii, awọn mẹta ọhun ni Igbakeji ọga agba fun ileeṣẹ to n ri si iwọle-wọde nilẹ wa, iyẹn Nigeria Immigration Service, ASI Imojara Godwin, Abilekọ Sandra Egbung Odama ati ẹnikan ti wọn porukọ ẹ ni Walter. Nnkan bii aago mẹta aabọ irọlẹ ọjọ niṣẹlẹ buruku naa waye, lasiko tawọn eeyan yii n lọ si iha Ariwa ipinlẹ Cross River, ibi kan ti wọn n pe ni Biase, lọna Calabar, si Ogoja ni wọn ti ji wọn gbe. Wọn ni nitori kawọn eeyan yii le lọọ kopa ninu eto idibo naa lagbegbe ti kaluku wọn ti forukọ silẹ ni wọn ṣe rinrin-ajo ọhun. Ẹnikan to ba awọn oniroyin sọrọ, ṣugbọn ti ko fẹ ki wọn darukọ oun sọ pe ni nnkan bii aago meje aabọ alẹ ọjọ naa, awọn ajinigbe naa ti pe awọn mọlẹbi awọn ti wọn ji gbe lori aago, wọn ni ki wọn lọọ wa miliọnu lọna ọgọta Naira (N60 million) wa, kawọn le tu awọn ẹni wọn ti mu londe silẹ, amọ nigba to ya, wọn lawọn yoo gba miliọnu lọna ogoji. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Cross Rivers, SP Irene Ugbo, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti n sapa lati tọpasẹ awọn ajinigbe naa, iṣẹ iwadii si ti n lọ labẹnu lojuna bi wọn ṣe maa ri awọn ti wọn ji gbe naa gba pada laaye, lai sewu.


Wọn ni nitori kawọn eeyan yii le lọọ kopa ninu eto idibo naa lagbegbe ti kaluku wọn ti forukọ silẹ ni wọn ṣe rinrin-ajo ọhun. Ẹnikan to ba awọn oniroyin sọrọ, ṣugbọn ti ko fẹ ki wọn darukọ oun sọ pe ni nnkan bii aago meje aabọ alẹ ọjọ naa, awọn ajinigbe naa ti pe awọn mọlẹbi awọn ti wọn ji gbe lori aago, wọn ni ki wọn lọọ wa miliọnu lọna ọgọta Naira (N60 million) wa, kawọn le tu awọn ẹni wọn ti mu londe silẹ, amọ nigba to ya, wọn lawọn yoo gba miliọnu lọna ogoji. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Cross Rivers, SP Irene Ugbo, ti fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ti n sapa lati tọpasẹ awọn ajinigbe naa, iṣẹ iwadii si ti n lọ labẹnu lojuna bi wọn ṣe maa ri awọn ti wọn ji gbe naa gba pada laaye, lai sewu. “Kọmiṣanna ọlọpaa ti paṣẹ fawọn agbofinro atawọn ọtẹlẹmuyẹ lati bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ yii, a gbagbọ pe ki ibo too bẹrẹ lọjọ Satide, wọn yoo ti gba ominira,” gẹgẹ bo ṣe wi. Amọ titi dasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ, awọn ajinigbe naa ko ti i tu wọn silẹ.


“Kọmiṣanna ọlọpaa ti paṣẹ fawọn agbofinro atawọn ọtẹlẹmuyẹ lati bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ yii, a gbagbọ pe ki ibo too bẹrẹ lọjọ Satide, wọn yoo ti gba ominira,” gẹgẹ bo ṣe wi. Amọ titi dasiko ta a fi n ko iroyin yii jọ, awọn ajinigbe naa ko ti i tu wọn silẹ.


Ọmọ ẹgbẹ okunkun ni Kẹhinde, o tun n digunjale, ọsibitu ti wọn ṣẹṣẹ kọ ni wọn lọọ fọ n’Ipẹru

Faith Adebọla Afaimọ lawọn afurasi ọdaran mẹta tọwọ tẹ yii ko ni i pẹ lẹwọn bii ọbọ latari bi wọn ṣe fẹsun kan wọn pe wọn n digunjale, wọn lọọ fọ ọsibitu ti wọn kọ fawọn alaisan, wọn ko dukia olowo iyebiye ibẹ ta, bẹẹ ni wọn tun n ṣẹgbẹ okunkun. Ọga agba ẹṣọ alaabo Amọtẹkun nipinlẹ Ogun, Ọgbẹni David Akinrẹmi, lo sọrọ yii di mimọ ninu atẹjade kan to fi lede lọjọ Ẹti, Furaidee, ọjọ kẹtadinlogun, oṣu Kẹta yii. Akinrẹmi ni ọkan ninu awọn afurasi yii, Kẹhinde Ogunjẹmbọla, ẹni ọdun mẹtalelọgbọn, lọwọ kọkọ tẹ lọjọ kejila, oṣu Kẹta yii, nigba ti obinrin kan, Kẹhinde Banjoko, waa fẹjọ sun lọfiisi awọn pe awọn fọlefọle kan ti jalẹkun ile oun lasiko toun rinrin-ajo lọ s’Ekoo lọsẹ to kọja, ko too de ni wọn ti sọ ile ẹ to wa l’Ojule keji, Opopona Ẹfunyẹla, n’Ipẹru, ipinlẹ Ogun, di korofo. Lara ẹru ti wọn ko ni ẹrọ amunawa ti wọn n pe ni jẹnẹretọ, doro afẹfẹ gaasi idana ẹ, faanu oniduuro, timutimu to fi n sun, rọọgi to tẹ silẹ, atawọn ẹru mi-in, niṣe ni wọn gba gbogbo yara ẹ mọ fefe, wọn lawọn ẹru ti wọn ji ọhun to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira. Lẹyin tawọn ẹṣọ Amọtẹkun fimu finlẹ diẹ, olobo ta wọn, ni wọn ba mu Kẹhinde, bi wọn si ṣe mu un, ko jampata, ko si ja wọn niyan, wọn ni pẹlu irọrun lo fi jẹwọ pe loootọ loun lọọ fọle obinrin naa, amọ ki i ṣe oun nikan, o lawọn meji lawọn ṣiṣẹ buruku naa, ṣugbọn ẹnikeji oun ti sa lọ ni tiẹ. Lẹyin naa lo mu wọn de ọdọ ẹni ti wọn ta awọn ẹru ole ọhun fun, Lawal Aliu, ni wọn porukọ ẹ, wọn si ba awọn ẹru naa lọdọ ẹ loootọ, ni wọn ba fi pampẹ ofin mu un, tori agbepo-laja ko jale bii ẹni to gba a silẹ lọwọ ẹ. Lasiko ti iwadii n tẹsiwaju laṣiiri tun tu pe Kẹhinde yii kan naa lo ṣaaju awọn afurasi adigunjale kan ti wọn lọọ fọ ọsibitu awọn alabiyamọ tijọba ṣẹṣẹ kọ pari sagbegbe Ipẹru Rẹmọ.


Lara ẹru ti wọn ko ni ẹrọ amunawa ti wọn n pe ni jẹnẹretọ, doro afẹfẹ gaasi idana ẹ, faanu oniduuro, timutimu to fi n sun, rọọgi to tẹ silẹ, atawọn ẹru mi-in, niṣe ni wọn gba gbogbo yara ẹ mọ fefe, wọn lawọn ẹru ti wọn ji ọhun to ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira. Lẹyin tawọn ẹṣọ Amọtẹkun fimu finlẹ diẹ, olobo ta wọn, ni wọn ba mu Kẹhinde, bi wọn si ṣe mu un, ko jampata, ko si ja wọn niyan, wọn ni pẹlu irọrun lo fi jẹwọ pe loootọ loun lọọ fọle obinrin naa, amọ ki i ṣe oun nikan, o lawọn meji lawọn ṣiṣẹ buruku naa, ṣugbọn ẹnikeji oun ti sa lọ ni tiẹ. Lẹyin naa lo mu wọn de ọdọ ẹni ti wọn ta awọn ẹru ole ọhun fun, Lawal Aliu, ni wọn porukọ ẹ, wọn si ba awọn ẹru naa lọdọ ẹ loootọ, ni wọn ba fi pampẹ ofin mu un, tori agbepo-laja ko jale bii ẹni to gba a silẹ lọwọ ẹ. Lasiko ti iwadii n tẹsiwaju laṣiiri tun tu pe Kẹhinde yii kan naa lo ṣaaju awọn afurasi adigunjale kan ti wọn lọọ fọ ọsibitu awọn alabiyamọ tijọba ṣẹṣẹ kọ pari sagbegbe Ipẹru Rẹmọ. O jẹwọ fawọn ọtẹlẹmuyẹ pe oun atawọn kan to ni wọn ti sa lọ, ni awọn jọọ ṣakọlu si ọsibitu naa. Lara ẹru ti wọn ji ko nibẹ ni tẹlifiṣan Hisense inṣi mẹtalelogoji mẹfa, tẹlifiṣan Bruhm, inṣi marundinlaaadọrin meji, firiiji Bruhm mẹta, firiiji Midea kan, awọn faanu Lontor oniduuro to n lo batiri mẹta atawọn nnkan pẹẹpẹẹpẹẹ mi-in. Aropọ owo awọn ẹru yii jẹ miliọnu mẹta Naira, gbogbo ẹ si ni wọn ti ri gba pada nibi ti wọn lọọ ko o pamọ si, iyẹn ẹni ti wọn lawọn fẹẹ ta wọn fun.


O jẹwọ fawọn ọtẹlẹmuyẹ pe oun atawọn kan to ni wọn ti sa lọ, ni awọn jọọ ṣakọlu si ọsibitu naa. Lara ẹru ti wọn ji ko nibẹ ni tẹlifiṣan Hisense inṣi mẹtalelogoji mẹfa, tẹlifiṣan Bruhm, inṣi marundinlaaadọrin meji, firiiji Bruhm mẹta, firiiji Midea kan, awọn faanu Lontor oniduuro to n lo batiri mẹta atawọn nnkan pẹẹpẹẹpẹẹ mi-in. Aropọ owo awọn ẹru yii jẹ miliọnu mẹta Naira, gbogbo ẹ si ni wọn ti ri gba pada nibi ti wọn lọọ ko o pamọ si, iyẹn ẹni ti wọn lawọn fẹẹ ta wọn fun. Nigba tawọn Amọtẹkun tubọ tọwọ bọ Kẹhinde lẹnu lo jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun loun, o loun atawọn ọrẹ oun tawọn jọ n digunjale n ṣẹgbẹ okunkun papọ ni. Akinrẹmi ni awọn ti pari eto lati taari awọn afurasi ọdaran yii atawọn ẹru ẹlẹru ti wọn ji si olu-ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, ki wọn le tubọ ṣewadii bo ṣe tọ, ki wọn si foju wọn bale-ẹjọ. Bakan naa lo lawọn ṣi n dọdẹ awọn ẹmẹwa Kẹhinde to sa lọ, oun si gbagbọ pe ẹgbẹrun Saamu wọn ko le sa m’Ọlọrun lọwọ.


Nigba tawọn Amọtẹkun tubọ tọwọ bọ Kẹhinde lẹnu lo jẹwọ pe ọmọ ẹgbẹ okunkun loun, o loun atawọn ọrẹ oun tawọn jọ n digunjale n ṣẹgbẹ okunkun papọ ni. Akinrẹmi ni awọn ti pari eto lati taari awọn afurasi ọdaran yii atawọn ẹru ẹlẹru ti wọn ji si olu-ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, ki wọn le tubọ ṣewadii bo ṣe tọ, ki wọn si foju wọn bale-ẹjọ. Bakan naa lo lawọn ṣi n dọdẹ awọn ẹmẹwa Kẹhinde to sa lọ, oun si gbagbọ pe ẹgbẹrun Saamu wọn ko le sa m’Ọlọrun lọwọ.


Ori ko oludije gomina ipinlẹ Ọyọ yọ lọwọ awọn agbanipa

Ọlawale Ajao, Ibadan Ẹlẹkọ ọrun polowo iku lọ sile Sẹnetọ Teslim Fọlarin, oludije funpo gomina lorukọ ẹgbẹ oṣelu Onigbaalẹ, APC, ṣugbọn ori ko ọkunrin naa yọ lọwọ iku ojiji pẹlu bi awọn agbanipa ọhun ko ṣe ba a nile. Fọlarin ni Mọgaji agboole wọn l’Ọja’gbo, n’Ibadan, nitori ipo to di mu lagboole wọn yii lo si ṣe pinnu lati ṣepade pẹlu awọn ọmọ agboole naa laago mẹjọ alẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹta, ọdun 2023 yii. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, ni nnkan bii aago mẹjọ kọja iṣẹju mẹwaa lalẹ Ọjọbọ, Tọsidee, ọsẹ yii, lasiko to yẹ ki wọn ti maa ṣepade ọhun lọwọ lawọn agbanipa to fẹẹ gbẹmi Fọlarin ṣigun wọnu aafin Ọja’gbo, ninu gbọngan nla ti wọn ti fẹẹ ṣepade ọhun tibọntibọn. Ọpọ awọn to n duro de oludije funpo gomina lorukọ ẹgbẹ oṣelu APC yii ni gbọngan ipade naa ni wọn fara pa yanna-yanna nibi ti kaluku wọn ti n sa asala fẹmi-in ẹ. Ọkan ninu awọn tiṣẹlẹ yii ṣoju wọn ṣalaye pe “awọn agbanipa yẹn da aṣọ dudu boju, ọkọ Toyota Hilux bii mẹwaa ti wọn ti fi nnkan di nọmba idanimọ wọn ni wọn gbe wa. Bi wọn ṣe de ni wọn n yinbọn soke, ti wọn si n pariwo pe “Tẹsi lo kan! Iku lo kan ẹ”!


Ọpọ awọn to n duro de oludije funpo gomina lorukọ ẹgbẹ oṣelu APC yii ni gbọngan ipade naa ni wọn fara pa yanna-yanna nibi ti kaluku wọn ti n sa asala fẹmi-in ẹ. Ọkan ninu awọn tiṣẹlẹ yii ṣoju wọn ṣalaye pe “awọn agbanipa yẹn da aṣọ dudu boju, ọkọ Toyota Hilux bii mẹwaa ti wọn ti fi nnkan di nọmba idanimọ wọn ni wọn gbe wa. Bi wọn ṣe de ni wọn n yinbọn soke, ti wọn si n pariwo pe “Tẹsi lo kan! Iku lo kan ẹ”! Ibọn ti wọn n yin soke bi wọn ṣe n foju wa Fọlarin kiri ni wọn fi tu gbogbo wa ka. ‘‘Ọpọ ninu awa ti a n duro de e lo si fara pa nibi ta a ti n sa asala fun ẹmi wa, ṣugbọn a dupẹ pe Ọlọrun ko fi ẹmi ẹnikankan ninu wa le wọn lọwọ”. Nigba to n bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ yii, Akọweeroyin Sẹnetọ Fọlarin, Ọgbẹni YSO Ọlaniyi, sọ pe “wọn ro pe Oloye maa ti wa nibi ti wọn ti fẹẹ ba wọn ṣepade yẹn ni, wọn o mọ pe ibi ti wọn ti n ṣeto kan lọwọ lori redio ni wọn wa lasiko yẹn.


Ibọn ti wọn n yin soke bi wọn ṣe n foju wa Fọlarin kiri ni wọn fi tu gbogbo wa ka. ‘‘Ọpọ ninu awa ti a n duro de e lo si fara pa nibi ta a ti n sa asala fun ẹmi wa, ṣugbọn a dupẹ pe Ọlọrun ko fi ẹmi ẹnikankan ninu wa le wọn lọwọ”. Nigba to n bu ẹnu atẹ lu iṣẹlẹ yii, Akọweeroyin Sẹnetọ Fọlarin, Ọgbẹni YSO Ọlaniyi, sọ pe “wọn ro pe Oloye maa ti wa nibi ti wọn ti fẹẹ ba wọn ṣepade yẹn ni, wọn o mọ pe ibi ti wọn ti n ṣeto kan lọwọ lori redio ni wọn wa lasiko yẹn. Eto ti wọn n ṣe yẹn lo da wọn duro ti wọn ko ṣe ti i de sibi ipade yẹn lasiko ti awọn apaayan yẹn ṣigun de. O waa rọ ọga ileeṣẹ ọlọpaa lati pese eto aabo to peye fun Fọlarin, ki awọn to n lepa ẹmi ẹ ma baa ri i pa.


Eto ti wọn n ṣe yẹn lo da wọn duro ti wọn ko ṣe ti i de sibi ipade yẹn lasiko ti awọn apaayan yẹn ṣigun de. O waa rọ ọga ileeṣẹ ọlọpaa lati pese eto aabo to peye fun Fọlarin, ki awọn to n lepa ẹmi ẹ ma baa ri i pa.


Nitori ti wọn ni ko ma luyawo ẹ pa, Ogunwusi gun araale rẹ lọbẹ pa l’Ado-Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Okunrin ẹni ọdun mejilelogun kan, Fẹmi Ogunwusi, nikan lo le ṣalaye iru inu buruku to bi i to fi gun ọkunrin ti wọn jọ n gbele pa. O ti huwa naa tan ki oju rẹ too walẹ pe ẹwọn loun n kọ lẹta si yii. Awọn ọlọpaa ipinlẹ Ekiti si ti nawọ gan an, o ti wa lakata wọn to n ṣalaye ohun to ri lọbẹ to fi waro ọwọ lori iṣẹlẹ naa. Gẹgẹ bi awọn eeyan adugbo naa ṣe sọ, wọn ní Ogunwusi to bi ọmọ meji, to si n ṣiṣẹ ọkada lo ni ede aiyede pẹlu iyawo rẹ ni kutukutu owurọ Ọjọbọ, Tọsidee, ọjọ kẹrindinlogun, oṣu yii, lori ọrọ owo kan. Eyi la gbọ pe o fa a ti baale ile naa fi bẹrẹ si i lu iyawo rẹ bii ẹni lu baara. Lilu to n lu obinrin naa pọ, eyi lo mu ki awọn alajọgbele wọn gba obinrin naa lọwọ rẹ, ti wọn sì lọọ mu un pamọ síbi ti ẹnikẹni ko mọ. ALAROYE gbọ pe igbesẹ ti awọn araale Ogunwusi gbe yii lo tubọ bi ọkunrin ọlọkada yii ninu, lo ba sọ fun ọkan lara awọn ti wọn jọ n gbele naa pe ti ko ba lọọ mu iyawo oun jade nibi ti wọn fi i pamọ si, oun yoo ran an lọrun airotẹlẹ. Lẹyin iṣẹju diẹ ti wọn ti wa lori ọrọ naa ni baale ile yii wọle lọ, o si lọọ mu ọbẹ kan jade, lo ba fi gun araale wọn yii ni ọọkan igbaaya rẹ, bẹẹ lọkunrin yii ṣubu lulẹ.


Lilu to n lu obinrin naa pọ, eyi lo mu ki awọn alajọgbele wọn gba obinrin naa lọwọ rẹ, ti wọn sì lọọ mu un pamọ síbi ti ẹnikẹni ko mọ. ALAROYE gbọ pe igbesẹ ti awọn araale Ogunwusi gbe yii lo tubọ bi ọkunrin ọlọkada yii ninu, lo ba sọ fun ọkan lara awọn ti wọn jọ n gbele naa pe ti ko ba lọọ mu iyawo oun jade nibi ti wọn fi i pamọ si, oun yoo ran an lọrun airotẹlẹ. Lẹyin iṣẹju diẹ ti wọn ti wa lori ọrọ naa ni baale ile yii wọle lọ, o si lọọ mu ọbẹ kan jade, lo ba fi gun araale wọn yii ni ọọkan igbaaya rẹ, bẹẹ lọkunrin yii ṣubu lulẹ. Awọn araadugbo ni wọn gbe e digbadigba lọ sileewosan aladaani kan to wa ni adugbo naa. Lẹyin iṣẹju die ni awọn dokita sọ fun wọn pe o ti jade laye. Iku ọkunrin yii lo fa ọpọ ero ti wọn ya bo ile iwosan naa pe awọn fẹẹ ri oju ọkunrin apaayan ọhun.


Awọn araadugbo ni wọn gbe e digbadigba lọ sileewosan aladaani kan to wa ni adugbo naa. Lẹyin iṣẹju die ni awọn dokita sọ fun wọn pe o ti jade laye. Iku ọkunrin yii lo fa ọpọ ero ti wọn ya bo ile iwosan naa pe awọn fẹẹ ri oju ọkunrin apaayan ọhun. Awọn eeyan adugbo naa lo pe awọn ọlọpaa, awọn agbofinro lo si pada gbe oku ọkunrin naa lọ, iṣẹ nla ni wọn ṣi ṣe ki wọn too ri Ogunwusi mu kuro nibẹ laaye, nitori awọn ero to ti duro lati da sẹria fun un. Awọn ọlọpaa ni wọn yinbọn soke lati le awọn ero sa ti wọn fi ri ọkunrin naa gbe lọ si teṣan wọn. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe ọdaran naa ti wa ni akata awọn ọlọpaa.


Awọn eeyan adugbo naa lo pe awọn ọlọpaa, awọn agbofinro lo si pada gbe oku ọkunrin naa lọ, iṣẹ nla ni wọn ṣi ṣe ki wọn too ri Ogunwusi mu kuro nibẹ laaye, nitori awọn ero to ti duro lati da sẹria fun un. Awọn ọlọpaa ni wọn yinbọn soke lati le awọn ero sa ti wọn fi ri ọkunrin naa gbe lọ si teṣan wọn. Nigba to n sọrọ lori iṣẹlẹ naa, Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe ọdaran naa ti wa ni akata awọn ọlọpaa. O fi kun un pe wọn ti gbe oku ọkunrin to pa yii pamọ sile igbokuu-pamọ si nileewosan ijọba to wa ni Ado-Ekiti. Abutu ni iwadii n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ naa.


O fi kun un pe wọn ti gbe oku ọkunrin to pa yii pamọ sile igbokuu-pamọ si nileewosan ijọba to wa ni Ado-Ekiti. Abutu ni iwadii n lọ lọwọ lori iṣẹlẹ naa.