Ẹ máa fojú yẹpẹre wo àsà Yorùbá, ẹ gbé èdè, àṣà, lítíréṣọ́ Yorùbá lárugẹ-Ọọ̀ni Ifẹ̀

Ọọniriṣa Alayeluwa, Ọba Adeyẹye Ogunwusi Ọjaja Keji, Ọọni Ifẹ ti pe fun gbigbe aṣa ati ede Yoruba larugẹ nipa lilo oriṣiiriṣi ọna . Ọọniriṣa, ẹni ti ỌbaAdebisi Layade (JP), Alara Oodaye ti Ilu Ara ni Ile-Ifẹ ni Ipinlẹ Ọṣun ṣoju fun ni o sọrọ yii di mimọ nibi ayẹyẹ ifilọlẹ iwe kan ti wọn kọ nipa igbesi aye oloogbe Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ, eyi ti wọn fi n ṣe iranti ọdun kẹfa ti Oloogbe Oloye Hannah Idowu Dideolu Awolọwọ jade laye, eyi ti wọn pe akọle rẹ ni, ‘Awolọwọ Akikanju Aṣiwaju (AAA)’ lati ọwọ Lagada-Abayọmi Ọlanrewaju. Kabiyesi rọ awọn lọbạ-lọba ati loye-loye ilu lati maa ṣagbatẹru gbigbe ede Yoruba larugẹ gẹgẹ bi ọna ti aṣa Yoruba ko fi ni parun. Wọn ni: “Ọpọ awọn eniyan bayii, bi wọn ba kuro ni ilu tabi orilẹ-ede wọn, wọn a gbe sisọ ede Gẹẹsi bori ede Yoruba. O ti di aṣa temi bi n ba lọ soke ọya lọhun un, emi ki i sọ ede miiran ju Yoruba lọ. Bi wọn ba si fura si eyi, maa sọ pe ki wọn lọ gba ongbufọ fun mi.” Mo si mọọmọ ṣe eyi ni lati fi maa gbe ede wa larugẹ, nitori ọpọ awọn ibomiran ni wọn n lo ede abinibi wọn lati fi kọ awọn ọmọ lẹkọọ.


Wọn ni: “Ọpọ awọn eniyan bayii, bi wọn ba kuro ni ilu tabi orilẹ-ede wọn, wọn a gbe sisọ ede Gẹẹsi bori ede Yoruba. O ti di aṣa temi bi n ba lọ soke ọya lọhun un, emi ki i sọ ede miiran ju Yoruba lọ. Bi wọn ba si fura si eyi, maa sọ pe ki wọn lọ gba ongbufọ fun mi.” Mo si mọọmọ ṣe eyi ni lati fi maa gbe ede wa larugẹ, nitori ọpọ awọn ibomiran ni wọn n lo ede abinibi wọn lati fi kọ awọn ọmọ lẹkọọ. Yoruba dun-un tu si ede miiran, o si dara lati fi kọ ọmọde lẹkọọ.” Ninu ọrọ Alaga ayẹyẹ ifilọwẹ iwe ati fọnran naa, Ọba Ọldipọ Ọlaitan, Alaago ti Kajọla Alaago ni Ipinlẹ Ọṣun ti wọn jẹ Igbakeji Olori Ẹgbẹ Ajafẹtọọ ọmọ Yoruba, iyẹn Afẹnifẹre, wọn ni gbogbo ipa la gbọdọ sa lati daabo bo ede Yoruba ti ko fi ni parun. Wọn ni: “Inu mi dun pupọ si ayẹyẹ yii ti a fi n gbe ede Yoruba larugẹ. Nigba ti ọmọ Yorubako ba le sọ ede abinibi rẹ, eleyii ko bojumu rara.


Yoruba dun-un tu si ede miiran, o si dara lati fi kọ ọmọde lẹkọọ.” Ninu ọrọ Alaga ayẹyẹ ifilọwẹ iwe ati fọnran naa, Ọba Ọldipọ Ọlaitan, Alaago ti Kajọla Alaago ni Ipinlẹ Ọṣun ti wọn jẹ Igbakeji Olori Ẹgbẹ Ajafẹtọọ ọmọ Yoruba, iyẹn Afẹnifẹre, wọn ni gbogbo ipa la gbọdọ sa lati daabo bo ede Yoruba ti ko fi ni parun. Wọn ni: “Inu mi dun pupọ si ayẹyẹ yii ti a fi n gbe ede Yoruba larugẹ. Nigba ti ọmọ Yorubako ba le sọ ede abinibi rẹ, eleyii ko bojumu rara. O rira rẹ gẹgẹ bi ẹni ti o ti ṣaṣeyọri nitori pe o le sọ ede Gẹẹsi, Faranse, ‘German’ ṣugbọn ko le so ede abinibi tirẹ. Ọmọ orilẹ-ede Germany a sọ ede tirẹ nibikbi to ba de, paapaa julọ, ninu Ajọ Iṣokan orilẹ-ede agbaye, UN, bakan naa lọmọ orilẹ-ede Faranse a sọ tirẹ, amọ bi awa ba de ọhun, ede Gẹẹsi laa maa sọ, eyi ko boju mu rara.” Bakan naa, ni Kabiyesi tun gboriyin fun awọn iṣẹ akin ti Oloye Awolọwọ ṣe nigba aye rẹ, eleyii ti o n fi ẹdun ọkan han si bi nnkan ṣe wa yi pada bayii si isẹ rere ti Awolọwọ fi lelẹ fun ijọba rere. Aṣofin Setonji David to jẹ Alaga Igbimọ to n mojuto Iroyin, Ọgbọn Iṣelu ati eto Aabo ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, ẹni ti o ṣoju fun Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ajayi Ọbasa naa sọ pe o ṣe pataki lati daabo ede Yoruba.


O rira rẹ gẹgẹ bi ẹni ti o ti ṣaṣeyọri nitori pe o le sọ ede Gẹẹsi, Faranse, ‘German’ ṣugbọn ko le so ede abinibi tirẹ. Ọmọ orilẹ-ede Germany a sọ ede tirẹ nibikbi to ba de, paapaa julọ, ninu Ajọ Iṣokan orilẹ-ede agbaye, UN, bakan naa lọmọ orilẹ-ede Faranse a sọ tirẹ, amọ bi awa ba de ọhun, ede Gẹẹsi laa maa sọ, eyi ko boju mu rara.” Bakan naa, ni Kabiyesi tun gboriyin fun awọn iṣẹ akin ti Oloye Awolọwọ ṣe nigba aye rẹ, eleyii ti o n fi ẹdun ọkan han si bi nnkan ṣe wa yi pada bayii si isẹ rere ti Awolọwọ fi lelẹ fun ijọba rere. Aṣofin Setonji David to jẹ Alaga Igbimọ to n mojuto Iroyin, Ọgbọn Iṣelu ati eto Aabo ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, ẹni ti o ṣoju fun Oludari Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko, Aṣofin Mudashiru Ajayi Ọbasa naa sọ pe o ṣe pataki lati daabo ede Yoruba. O ni: “Gbogbo ohun to ba nii ṣe pẹlu ede maa n jẹ emi logun, niwọn to jẹ pe ọkan wa maa n balẹ bi a ba sọ ede abinibi wa. Orilẹ-ede korilẹ-ede ti o ba fẹ gun oke agba gbọdọ pada si ede abinibi rẹ. O rọrun fun awọn orilẹ-ede ni ilẹ Asia lati ni idagbasoke nitori wọn n fi ede wọn ṣe nnkan gbogbo.


O ni: “Gbogbo ohun to ba nii ṣe pẹlu ede maa n jẹ emi logun, niwọn to jẹ pe ọkan wa maa n balẹ bi a ba sọ ede abinibi wa. Orilẹ-ede korilẹ-ede ti o ba fẹ gun oke agba gbọdọ pada si ede abinibi rẹ. O rọrun fun awọn orilẹ-ede ni ilẹ Asia lati ni idagbasoke nitori wọn n fi ede wọn ṣe nnkan gbogbo. A ni lati gbe ede Yoruba larugẹ” Bakan naa ni Aṣofin naa tun gboriyin fun iṣẹ akin oloogbe Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ nigba aye rẹ. O woye pe oun gan-an funra oun jẹ anfaani eto ẹkọ ọfẹ ijoba rẹ nigba naa ni Ipinlẹ Eko. Onkowe iwe naa, ‘Awolọwọ Akikanju Aṣiwaju (AAA)’, Ọgbẹni Lagada-Abayọmi Ọlanrewaju, ti o tun jẹ olori ẹka ede Yoruba Ile Akede Naijiria (Voice of Nigeria), nigba ti o n ba awọn oniroyin sọrọ, o ṣalaye pe ohun ti o ṣokunfa kikọ iwe naa ni pe ọpọ awọn iwe alarogun bayii ni ilẹ okeere ni wọn fi n gbe awọn akin wọn larugẹ, paapaa julọ, awọn akin ti a foju ri, ṣugbọn ti iru rẹ ṣọwọn lede Yoruba.


A ni lati gbe ede Yoruba larugẹ” Bakan naa ni Aṣofin naa tun gboriyin fun iṣẹ akin oloogbe Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ nigba aye rẹ. O woye pe oun gan-an funra oun jẹ anfaani eto ẹkọ ọfẹ ijoba rẹ nigba naa ni Ipinlẹ Eko. Onkowe iwe naa, ‘Awolọwọ Akikanju Aṣiwaju (AAA)’, Ọgbẹni Lagada-Abayọmi Ọlanrewaju, ti o tun jẹ olori ẹka ede Yoruba Ile Akede Naijiria (Voice of Nigeria), nigba ti o n ba awọn oniroyin sọrọ, o ṣalaye pe ohun ti o ṣokunfa kikọ iwe naa ni pe ọpọ awọn iwe alarogun bayii ni ilẹ okeere ni wọn fi n gbe awọn akin wọn larugẹ, paapaa julọ, awọn akin ti a foju ri, ṣugbọn ti iru rẹ ṣọwọn lede Yoruba. O ṣalaye pe iru igbesẹ yii yoo le jẹ ki awọn ọdọ iwoyi le kọ ọgbọn kan tabi omiran ninu iṣẹ akin bayii. O ni: “Bi ko ṣe fi bẹẹ si awọn iṣẹ atinuda bayii to n sọ nipa iṣẹ akin awọn akọni wa, paapaa julọ, awọn ti a ba laye, ti awọn ọmọde iwoyi yoo le ti ara wọn kọ ọgbọn, eleyii lo ṣokunfa a ti mo fi kọ iwe yii lori akọni wa kan, Oloogbe Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ.” Lara awọn to tun wa nibi ayẹyẹ ifilọlẹ iwe yii ni Onimọ-ẹrọ Olufẹmi Alao, oludasilẹ ile-iṣẹ imọ-ẹrọ FBC, ti wọn jẹ olufilọlẹ agba nibi ayẹyẹ naa, awọn aṣoju lati ile-iṣẹ ijọba gbogbo ati awọn ile-iṣẹ miiran.


O ṣalaye pe iru igbesẹ yii yoo le jẹ ki awọn ọdọ iwoyi le kọ ọgbọn kan tabi omiran ninu iṣẹ akin bayii. O ni: “Bi ko ṣe fi bẹẹ si awọn iṣẹ atinuda bayii to n sọ nipa iṣẹ akin awọn akọni wa, paapaa julọ, awọn ti a ba laye, ti awọn ọmọde iwoyi yoo le ti ara wọn kọ ọgbọn, eleyii lo ṣokunfa a ti mo fi kọ iwe yii lori akọni wa kan, Oloogbe Oloye Ọbafẹmi Awolọwọ.” Lara awọn to tun wa nibi ayẹyẹ ifilọlẹ iwe yii ni Onimọ-ẹrọ Olufẹmi Alao, oludasilẹ ile-iṣẹ imọ-ẹrọ FBC, ti wọn jẹ olufilọlẹ agba nibi ayẹyẹ naa, awọn aṣoju lati ile-iṣẹ ijọba gbogbo ati awọn ile-iṣẹ miiran.


Ẹ̀yin dókítà, ẹ fagilé ìyansẹ́lódì yín, kí ẹ sì padà sẹ́nu isẹ́ ní kíákíá- Adajọ Basha.A.Alkali

Ilé- ẹjọ́ tó ń gbọ́ awuye-wuye lórí ọrọ to ba jẹ mọ awọn osisẹ ati ijọba ((Nigeria Industrial court) to n gbẹjọ gbọ́nmi-si -omi-ò- to waye laarin ijọba apapọ ati egbe awon dokita lorile ede Naijiria(Resident Doctors) ti pàsẹ pe ki awọn dokita ile iwosan ijọba pada sẹnu isẹ wọn ni kiakia.Ki won si bẹrẹ isẹ wọn lẹyẹ- o-jọkà, Adajo Basha.A.Alkali lo dajọ naa pe ki awọn dokita pada sẹnu isẹ wọn, ki wọn si maa ijoba apapọ fori-kori lati yanju aawọ to wa laarin wọn ni itubi-inubi. Bakan ni ki awon agbẹjọro ijọba ati agbẹjọro egbe aọon dokita lo forikori,ki wọn si mu ọjọ́ ti wọn yoo pada wa sile ẹjọ. Amọsa,Femi Aborisade to jẹ agbẹjọro fun ẹgbẹ awọn dokita to gun le iyansẹlodi ọhun, lo ti jẹ ko di mimọ pe awọn yoo forikori pẹlu awọn onibara wọn,iyen egbe awọn dokita boya wọn yoo tesiwaju ninu ẹjọ to wa nile ẹjọ kotẹmilorun, tabi ki wọn fopin si iyansẹlodi wọn.


Ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ FEC  fọwọ́sí iye owó tótó bílíọ̀nù méjìdín-lógójì Náírà Fún Àwọn òpópónà

Ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ ti fọwọ́sí iye owó tótó bílíọ̀nù méjìdín-lógójì fún píparí àwọn iṣẹ́ àkànṣe òpópónà ní ìpínlẹ̀ márùn – ún jákàjádò orílẹ̀-èdè. Minisita fun Iṣẹ ati Ibugbe, Babatunde Fashola ṣe afihan eyi ni Ọjọbọ, lakoko ti o n ba awọn oniroyin Ile ilu sọrọ, ni ipari ipade minisita ti ọsẹ yii ti aarẹ Muhammadu Buhari ṣe alaga. O ṣe atọka si awọn ipinlẹ ti yoo j’anfani naa: Anambra, Imo, Bayelsa Nasarawa ati Benue,o ṣafikun pe gbogbo awọn iṣẹ akanṣe naa jẹ iṣẹ ti awọn ijọba iṣaaju ṣe pati. Gẹgẹ bi Fashola ṣe sọ: “Wọn kii ṣe awọn iṣẹ akanṣe tuntun, wọn jẹ awọn iṣẹ akanṣe ti ijọba wa ba nilẹ ti a si n gbiyanju lati pari. Nitorinaa a ni lati ṣatunyẹwo idiyele wọn nitoripe iṣẹ ọlọjọ pipẹ ni, ti awọn idiyele wọn si ti yipada. “Nitorinaa, akọkọ ni iṣẹ opopona 13.5-kilometer kan lati opopona Onitsha-Owerri si Okija-Ihembosi-si Ugbor si Ezinifite ni Ijọba ibilẹ Nnewi South ti Ipinle Anambra.


Gẹgẹ bi Fashola ṣe sọ: “Wọn kii ṣe awọn iṣẹ akanṣe tuntun, wọn jẹ awọn iṣẹ akanṣe ti ijọba wa ba nilẹ ti a si n gbiyanju lati pari. Nitorinaa a ni lati ṣatunyẹwo idiyele wọn nitoripe iṣẹ ọlọjọ pipẹ ni, ti awọn idiyele wọn si ti yipada. “Nitorinaa, akọkọ ni iṣẹ opopona 13.5-kilometer kan lati opopona Onitsha-Owerri si Okija-Ihembosi-si Ugbor si Ezinifite ni Ijọba ibilẹ Nnewi South ti Ipinle Anambra. “Ekeji ni isọdọkan ogun kilomita ti opopona Yenagoa si Kolo ati Otuoke ati Bayelsa Palm ni Ipinle Bayelsa. Ẹkẹta ni opopona Nasarawa si Loko ti o jẹ kilomita mẹrinle-laadọrin . Iyẹn ni ọna ti wọn gbeṣẹẹ sita ni, ni ọdun 2006, nitorinaa o jẹ ọdun mẹẹdogun loni, ti ko si tii pari.


“Ekeji ni isọdọkan ogun kilomita ti opopona Yenagoa si Kolo ati Otuoke ati Bayelsa Palm ni Ipinle Bayelsa. Ẹkẹta ni opopona Nasarawa si Loko ti o jẹ kilomita mẹrinle-laadọrin . Iyẹn ni ọna ti wọn gbeṣẹẹ sita ni, ni ọdun 2006, nitorinaa o jẹ ọdun mẹẹdogun loni, ti ko si tii pari. Opopona yii lo so Afara Loko-Oweto pọ.


Igbákejì ààrẹ,Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọ̀sínbàjò polongo ìtẹ̀sìwájú lórí Ìṣòwò  iṣẹ́ àkànṣe Gáásì ní ìlú adúláwọ̀

Igbákejì ààrẹ orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Yẹmí Ọ̀sínbàjò sọ pé àwọn akitiyan ti ó ń lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ láti fi òpin sí ìdàgbàsókè àwọn iṣẹ́ àkànṣe gáásì ní ilẹ̀ adúláwọ̀ lòdì sí àwọn ìpilẹ̀ aìṣegbé àti ìṣedéédé tí ó wà nínú àwọn àdéhùn àgbáyé. O sọ eleyii di mimọ lakoko ti o n sọrọ nibi apejọ lori ayelujara, ti akọle rẹ jẹ: Oju -ọjọ, Rogbodiyan, ati eto bi awọn eniyan ṣe pọ si ni adulawọ, ti ẹgbẹ to n mojuto rogbodiyan lagbaye, ẹgbẹ ọba adulawọ,ati awọn atẹjade Asiri Adulawọ lapapọ n ṣagbekalẹ rẹ loni. Ọjọgbọn Ọsinbajo maa n sọrọ ni awọn apejọ lọlọkan ọjọkan lori nina owo lori akanṣe iṣẹ gaasi ni awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke, bii Naijiria, ti o si n ṣagbero fun iyipada to ṣedeede ati ilowosi ti otunbọ munadoko si ibi-afẹde ti Net-Zero Emission ni ọdun 2050. Nibi ipade kan ti o waye ni oṣu keji pẹlu ọmọ ile-igbimọ aṣofin ti Ilu Gẹẹsi ati Alakoso COP26, Ọgbẹni Alok Sharma, Ọjọgbọn Osinbajo tun tẹnumọ iṣatilẹyin ati ifaramọ Naijiria lori adehun Iyipada oju-ọjọ, ti o si tọka si awọn idiwọ lori ninawo si awọn iṣẹ akanṣe gaasi ni awọn orilẹ-ede adulawọ bi ifaseyin ti o lagbara.


Ìkọlù NDA : Alákóso ṣàgbékalẹ̀ ìjábọ̀ fún ilé Ìgbìmọ̀

Alákóso Ilé -ẹ̀kọ́ gíga ti Ìdàábòbò Nàìjíríà, NDA, ti tún tẹnumọ pé ìgbìyànjú ń lọ lọ́wọ́ láti gba ọmọ -ogun tí wọ́n jí gbé ní ilé -iṣẹ́ náà ní Oṣù Kẹjọ àti láti ríi dájú pé irúu ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ kò ṣẹlẹ̀ mọ́. Major General Ibrahim Yusuf sọ eyi di mimọ lakoko ti o n ṣafihan ijabọ lori ikọlu awọn ọlọsa ti o waye ni NDA,ni Ọjọ kẹrinle-logun,oṣu kẹjọ, fun awọn ọmọ ẹgbẹ Igbimọ Ile Aṣoju lori Aabo. O ṣe apejuwe iṣẹlẹ naa gẹgẹ bi ohun ti o bani ninujẹ pupọ, Major General Yusuf, sọ pe gbogbo awọn agba ajagun ti ṣabẹwo si ile -ẹkọ giga naa lati ṣe ibajọpọ pẹlu agbegbe ile -ẹkọ ati lati ṣe ifọrọwani lẹnu wo diẹ sii lori ohun ti ile -ẹkọ giga n ṣe lati rii daju pe iṣẹlẹ naa ko waye mọ. Nibayi, Minisita fun Aabo, ajagunfẹyìntì Major General Bashir Magashi, tun ti ṣe alaye fun awọn aṣofin lori adehun laarin Ijọba Naijiria ati ijọba apapọ orilẹ-ede Russia lori igbejako onijagidijagan, iṣọtẹ, jijini gbe ati gbogbo awọn iwa buburu miiran ati awọn ipa wọn lori aabo orilẹ -ede. Alaga Igbimọ naa, Ọgbẹni Babajimi Benson, ninu asọye iṣaaju ki wọn to ṣe ipade bo nkẹlẹ meji naa pẹlu awọn ọmọ igbimọ aṣofin lori aabo, sọ pe awọn ijabọ wọnyii yoo tunbọ tan imọlẹ sii iṣẹlẹ naa ati awọn igbese ti wọn gbe kalẹ lati maa jẹ ki iṣẹlẹ miiran ṣẹlẹ mọ, ti o si tan imọlẹ si adehun ti o wa laarin Naijiria ati Russia.


Ààrẹ Bùhárí ń darí àpèjọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí àpèjọ ìgbìmò aláṣẹ àpapọ̀ lórí ayélujára ní yàrá àpèjọ arábìnrin àkọ́kọ́,ní olú ìlú, Àbújá. Ọjọgbọn Yẹmi Ọsinbajo ati akọwe fun ijọba apapọ, Boss Mustapha wa nijoko nibi apejọ naa,eyi ti o bẹrẹ ni agogo mẹsan an owurọ. Awọn ti o tun wa nibi apejọ naa ni, minisita fun eto ibaraẹnisọrọ ati Asa, Lai Mohammed; Agbẹjọro Agba ati Minisita fun Idajọ, Abubakar Malami; ati ọrọ orisun Omi, Suleiman Adamu. Awọn yooku ni minisita fun Isuna, inawọ ati Eto Orilẹ -ede, Zainab Ahmed; iṣẹ ati ibugbe, Babatunde Fashọla ati eto ọrọ Inu ilu, Rauf Aregbeshola. Ọga agba fun awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, Folashade Yemi-Esan ati awọn minisita miiran n kopa ninu apejọ ọhun lati awọn ọfiisi wọn lọlọkan ọ jọkan ni ilu Abuja. Iṣebura fun awọn kọmiṣọna igbimọ idibo olominira orilẹ-ede(INEC ) meta ni o kọkọ waye ṣiwaju ipade naa.


Awọn yooku ni minisita fun Isuna, inawọ ati Eto Orilẹ -ede, Zainab Ahmed; iṣẹ ati ibugbe, Babatunde Fashọla ati eto ọrọ Inu ilu, Rauf Aregbeshola. Ọga agba fun awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, Folashade Yemi-Esan ati awọn minisita miiran n kopa ninu apejọ ọhun lati awọn ọfiisi wọn lọlọkan ọ jọkan ni ilu Abuja. Iṣebura fun awọn kọmiṣọna igbimọ idibo olominira orilẹ-ede(INEC ) meta ni o kọkọ waye ṣiwaju ipade naa. Awọn ti wọn ṣe ibura fun ni Dokita Baba Bila ti o ṣoju fun agbegbe ariwa ila-oorun, Ọjọgbọn Sani Adam, aringbungbun ariwa ati Ọjọgbọn Abdullahi Abdu, ti o ṣoju fun ariwa iwọ oorun. Alaye lẹkunrẹrẹ nigba miran an…


Awọn ti wọn ṣe ibura fun ni Dokita Baba Bila ti o ṣoju fun agbegbe ariwa ila-oorun, Ọjọgbọn Sani Adam, aringbungbun ariwa ati Ọjọgbọn Abdullahi Abdu, ti o ṣoju fun ariwa iwọ oorun. Alaye lẹkunrẹrẹ nigba miran an…


COVID-19: Àwọn ènìyàn ọ̀kan-din-ni-okòó-le-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta míràn ti ní àrùn Corona, ènìyàn méjìdínlógún ti di olóògbé

Àwọn ènìyàn ọ̀kan-din-ni-okòó-le-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta (519) míràn ti ní àrùn Corona, COVID-19 lorilẹ ede Naijiria bayii. Ajọ to n gbogun ti ajakalẹ arun lorilẹ ede Naijiria, iyẹn ,Nigeria Centre for Disease Control NCDC lo kede rẹ lọjọ Isẹgun lori ẹrọ ayelujara wọn. Bakan naa, ni ajọ naa tun kede pe awọn ènìyàn méjìdínlógún lo ti di olóògbé . Awọn ipinlẹ mẹẹdogun ni arun naa to gbe jẹyọ, awọn ipinlẹ naa ni – “Lagos , ọgọfa (120), Ondo,àádọ́fà (110), Rivers,mẹ̀rin-le-ni-àádọ́rin (74), Edo,mẹtalelọgọrin (63), FCT, mejidinlọgọta (58), Oyo, mọkanlelọgbọn (31), Kaduna , mẹẹdogun(15), Bayelsa, mọkanla (11), Cross River, mọkanla (11), Delta, mọ́kànlá (11), Kano, márùn ún (5), Ogun, mẹ́rin (4), Plateau, mẹ́ta (3), Adamawa, méjì (2), ati Gombe, ẹyọkan (1).“ Nibayii , iye aawọn to ti ni aarun COVID-19 loril ede Naijiria jẹ,ọ̀kẹ́-mẹ̀wá-le-ni-mẹ̀ta-din-ni-ọ́ta (200,057) nigba ti awọn eniyan ẹ̀ẹ́dẹ́gbàrún-le-ni-ọ̀kẹ́-mẹ̀sán-din-ni-ọ̀kan-le-ni-ọ́rin ( 188,719) ti gba iwosan, nigba ti awọn eniyan mẹ̀ta-din-ni-ojì-le-ni-ẹgbẹ́ẹ̀talá ( 2,637) si ti oloogbe.


A ó fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àjọ EFCC láti gbógun ti ìwà jìbìtì orí ẹ̀rọ ayélujára- ilé isẹ́ agbófinró

Kọmisọna fun ile isẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Kwara , Amienbo Tuesday Assayomo ti seleri pe ile isẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Kwara yoo fọwọsowọpọ pẹlu ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ ati sise owó ilu kumọ-kumọ lorilẹ ede Naijiria, EFCC lati gbogun ti awọn oniwa jibiti ori ẹrọ ayelujara ni ipinlẹ naa. o sọrọ yii lasiko ti o kọwọrin pẹlu ikọ rẹ lọ si ẹkun ajọ EFCC to wa ni ilu Ilọrin.Kọmisọna tẹsiwaju lati fi ẹhonu rẹ han nipa bi awọn ọdọ to yẹ ko wulo fun orilẹ ede Naijiria, se n lọwọ ninu iwa ibajẹ ori ẹrọ ayelujara. O ni ifọwọsowọpọ gbogbo awọn agbofinro nikan lo lee wa gbogbo iwa ibajẹ to n waye lorilẹ ede Naijiria bolẹ̀. Kọmisọna tun wa lo asiko ọhun lati pe adari ajọ EFCC ti ẹkun ọhun lati wa pade adari ile-isẹ ọlọpaa to orilẹ ede Naijiria ,, Usman Alkali Baba, ti o n bọ ni ipinlẹ Kwara . lati wa bẹ ipinlẹ naa wo.


Ẹ MÁA FÀYÈ GBA ÀWỌN ONÍJIBÌTÌ AYÉLUJÁRA NÍLÉ-ÌGBAFẸ́ YIN-EFCC

Ile- isẹ to n dena iwa ibajẹ ati sise owo ilu kumọkumọ lorilẹ ede Naijiria, EFCC ti se ikilọ fun awọn onile igbafẹ jake -jado orilẹ ede Naijiria lati dẹkun fifi aye gba awọn to n lu jibiti ori ẹrọ ayelujara layika wọn. Ajo EFCC lo se ikilọ yii lasiko ti awọn osisẹ ẹkun ajọ naa to wa ni ilu Ibadan ti i se olu- ilu ipinlẹ Ọyọ, ni ẹkun gusu iwọ oorun orilẹ ede Naijiria n se isẹ́ iriju wọn, ninu eyi ti ajọ ọhun ri awọn afurasi onijibiti ori ẹrọ ayelujara mẹrindinlọgọta mu ni ilu Abẹokuta ti i se olu ilu ipinlẹ Ogun. Awọn afurasi ọhun ni awọn ajọ EFCC ko ni ile igbafe kan, eleyi ti wọn fi farapamọ si ni ilu Abẹokuta lẹyin ifimufinlẹ ati iwadii ti wẹn ti bẹrẹ lati ọsẹ diẹ sẹyin, ninu eyi ti ajo EFCC koro oju si lilẹ-idi apo mọ awọn afurasi ọhun, ni eyi ti o ran wọn lọwọ lati na papa bora. Igbesẹ ti awon onile igbafẹ naa gbe ni o lodi si abala ikeji iwe ofin (38) EFCC, ọdun 2004. Latari eyi ni ajọ EFCC se jẹ ki o di mimẹ fun gbogbo onile igbafẹ pe, oju ewe kẹta iwe ofin “Advance Fee Fraud and Other Related Offences” ọdun 2006 ti fidi rẹ mulẹ pe èwọ̀n ọdun marun un si mẹẹdogun lo wa fun eni yoowu to ba fi aaye silẹ fun enikeni lati lu jibiti ori ẹrọ ayelujara ni ile tabi ayika ile rẹ, laisi anfaani sisan owo itanran. Ajọ EFCC wa salaye siwaju pe, ti awọn onile igbafẹ ko ba se agbodegba fun awọn onijibiti ori ẹ̀rọ ayelujara, gẹgẹ bi ẹsun ti wọn fi kan wọn, wọn ni lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro lati se isẹ wọn .


Igbesẹ ti awon onile igbafẹ naa gbe ni o lodi si abala ikeji iwe ofin (38) EFCC, ọdun 2004. Latari eyi ni ajọ EFCC se jẹ ki o di mimẹ fun gbogbo onile igbafẹ pe, oju ewe kẹta iwe ofin “Advance Fee Fraud and Other Related Offences” ọdun 2006 ti fidi rẹ mulẹ pe èwọ̀n ọdun marun un si mẹẹdogun lo wa fun eni yoowu to ba fi aaye silẹ fun enikeni lati lu jibiti ori ẹrọ ayelujara ni ile tabi ayika ile rẹ, laisi anfaani sisan owo itanran. Ajọ EFCC wa salaye siwaju pe, ti awọn onile igbafẹ ko ba se agbodegba fun awọn onijibiti ori ẹ̀rọ ayelujara, gẹgẹ bi ẹsun ti wọn fi kan wọn, wọn ni lati fọwọsowọpọ pẹlu awọn agbofinro lati se isẹ wọn . Lara awọn ohun ti ajọ EFCC ri gba ni ọkọ ayọkẹlẹ bi i mẹwa; oniruru ẹrọ ilewọ ibaraẹnisọrọ; ẹrọ agbele’tan ti a mọ si laptop ati awọn nnkan miran to tọkasi isẹ jibiti ti wọn n se.


Lara awọn ohun ti ajọ EFCC ri gba ni ọkọ ayọkẹlẹ bi i mẹwa; oniruru ẹrọ ilewọ ibaraẹnisọrọ; ẹrọ agbele’tan ti a mọ si laptop ati awọn nnkan miran to tọkasi isẹ jibiti ti wọn n se.


Àwọn mẹ́fà pàdánù ẹ̀mí wọn nípasẹ̀ ìja ológun ti orílẹ̀-èdè Burkina Faso

Ọ̀kan lára àwọn ọmọ ogun sọpé àwọn ènìyàn méje ni ó farapa níbi òpópónà tí wọ́n ń gbà sin àwọn ọkọ̀-epo níbi tí wọ́n ti pààlà pọ̀ mọ́ orílẹ̀-èdè Niger. Ni ọdun meji sẹyin, awọn eniyan ọ̀kandinlogójì ni wọn pa nigbati awọn ọkọ ti wọn wa lori opopona kan na dojukọ ara wọn, ti isẹlẹ na si sokun fa ti ti awọn ile-isẹ kọkan pa fun bi ọdun kan. Lati ọdun 2015, awọn ikọlu orilẹ-ed nipasẹ ẹgbẹ ti o sopọ mọ egbẹ ipinlẹ Islam ati Al-Qaeda ti sokun fa iku aimoyẹ awọn eniyan, o si ti fi kikan le aimoye awọn eniyan kuro ni ile wọn. Damola ati kehinde


COAS rọ àwọn ọmọ ogun láti má jáfara  ní ìgbà   ewu

Ọ̀gá àgbà fún àwọn Ọmọ -ogun, ajagun Faruk Yahaya ti pe, àwọn ọkùnrin àti obìnrin ọmọ -ogun Nàìjíríà níjà láti tiraka láti ríi dájú pé wọ́n ṣe bí olùkọ́ṣẹ mọṣẹ́ àti láti máá jáfara lásìkò ìrókẹ̀kẹ̀ sí orílẹ̀ -èdè gẹ́gẹ́ bí ó ṣe wà nínú ìwé Òfin. Ọga agba fun awọn ọmọ ogun ọhun, sọ eleyii di mimọ ni Ilu Abuja, lakoko ti o n kede ṣiṣi Apejọ Apapọ ipele keji ati iKẹta COAS 2021, ni ile igbafẹ Awọn ọga ologun kinni,ni Asokoro. Ọgagun Yahaya sọ pe, ohun ti pa laṣẹ pe ki wọn fojusi iṣetọju ati titunse akoko ija lori gbogbo awọn iṣẹ ọmọ ogun Naijiria ti nlọ lọwọ jakejado Orilẹ -ede ati fun ṣiṣe awọn iṣẹ pataki, paapaa julọ ni Ariwa ati Awọn Agbegbe Ariwa iwọ -oorun lati koju awọn ewu aabo ti n baa awọn ẹkun ọhun finra. O tun sọ pe awọn akitiyan n lọ lọwọ lori gbigbe irokẹkẹ awọn ẹrọ ibẹjadi ti ko dara fuyẹ, eyiti o jẹ idiwọ nla si awọn ọmọ ogun ati awọn iṣẹ wọn ni HADIN KAI. COAS tun sọ siwaju pe, Ọmọ -ogun Naijiria labẹ iṣọ ọhun , ti pinnu lati tẹsiwaju nipa ṣiṣe apẹrẹ awọn ọna ilọsiwaju lati koju awọn italaya aabo ti o dojukọ Naijiria.


Covid-19:Àwọn ènìyàn mẹ́ẹ̀dógún- dín-  lọ́́rìn- lé-lọ́ọ̀dúnrún míràn tún ti ní ààrùn covid

Ilé-iṣẹ́ tó ń ṣàkóso àjàkalẹ̀ ààrùn NCDC ti kéde pé ènìyàn mẹ́ẹ̀dógún-dín –lọ́rìn-lé-lọ́ọ̀dúnrún míràn àn tún ti ní ààrùn covid tí méjọ sì jẹ́pè ọlọ́run ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹsàn-án,ọdún 2021. Lọwọlọwọ bayii,eniyan ookan-din-nigba-ẹgbẹrun-le-ni-ookan –le-laadọjọ eniyan loti ni aarun ọhun,eniyan ẹgbàáta- le- ni- ọ̀kẹ́ mẹ̀sán- o- le- ni- èjì- din- ni- okòó-le-ni-irinwó ti gba iwosan, ti apapọ eniyan to ti jẹ ipe oluwa si jẹ èjì- din- ni- ẹgbẹ́ẹ̀talá ni ipinlẹ mẹrindin-logoji ati olu-ilu. Awọn eniyan tuntun mẹẹdogun-din-lọọrin-le-lọọdunrun to ṣẹṣẹ ni aarun covid yii jẹyọ ni awọn ipinlẹ mẹjọ – Lagos (mẹsan-an –le-nigba) ,Ọndo (mejidin-laadọrun) ,Olu-ilu (mọkanle-lọgbọn) , Rivers (mẹrindin-logun) ,Ebonyi (mọkanla), Kaduna (mẹfa), Ekiti (mẹta) ,Plateau (ẹyọkan).


Ẹgbẹ́ ọmọ ogun Bẹ́rẹ̀ẹ̀ ìpele Kejì, ìkẹta Àpèjọ COAS  Lónìí

Ọ̀gá àgbà fún àwọn ọmọ -ogun ti bẹ̀rẹ̀ àpapọ̀ Àpèjọ ìpele Kejì àti Kẹta tí ọdún 2021, ní Ìlú Àbújá ní ọjọ́ kẹtàlá,ọjọ́ àìkú, Oṣù Kẹsàn- án,ọdún 2021. Apejọ COAS yii n waye ni ibujoko Ile – igbalejo ti o wa ni ile-iṣẹ Ọmọ ogun akọko, Asokoro, Abuja lati ọjọ kẹtala titi di ọjọ kẹrindin-logun Oṣu Kẹsan,ọdun 2021. Alaye lẹkun rẹrẹ laipẹ …


Waziri-Azi  di adarí àjọ tó ń gbógun ti fífi ènìyàn ṣe òwò ẹrú  NAPTIP

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti fọwọ́ sí yíyan Dọ́kítà Fatima Waziri- Azi, gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Gbogbogbò fún àjọ tó ń gbógun ti fífi ènìyàn ṣe òwò ẹrú (NAPTIP) . Eyi jẹ atẹle si iṣeduro Minisita fun ọrọ ọmọniyan, Isakoso Ajalu ati Idagbasoke Awujọ, Sadiya Umar Farouq, ti o ṣalaye pe “iwulo riro Ile -iṣẹ NAPTIP lagbara kun agbara ti o ni tẹlẹ lati l’abajade aṣeyọri ni agbegbe ti a fẹ ṣe pataki pupọ.” O ṣafikun pe, iṣeduro fun Fatima Waziri-Azi da lori “ijọmọ luabi, iriri to gbooro ati awọn iṣẹ takun takun ti yoo mu ile-iṣẹ ọhun nilọsiwaju ti yoo si tun ṣafikun awọn aṣeyọri ti o ti n ṣe bọ tẹlẹ.” O jẹ ọga agba tẹlẹ fun Ẹka Ofin ti Gbogbogbo ni Ile-ẹkọ giga ti Naijiria ti Ijinlẹ Ofin , Waziri-Azi jẹ olugbeja fun Awọn Obirin, olupolongo igbogun ti iwa-ipa abẹ- ile ati ibalopọ pẹlu ipa ti o si tun jẹ amofin .


Covid-19:Ènìyàn mẹ̀ta dín- lẹ́ẹ́gbẹ́̀ta míràn tún ti ní ààrùn covid

Ilé-iṣẹ́ tó ń mójútó àjàkálẹ̀ ààrùn(NCDC), ti kéde pé ènìyàn méta-dín-lẹ́ẹ́gbẹ̀ta míràn tún ti ní ààrùn covid,tí àwọn mẹ́tàdín-lógún sì j’ẹ́pè olúwa ní ọjọ́ keje,oṣù kẹsàn án,ọdún 2021. Lọwọlọwọ bayii,eniyan ọ̀kẹ́ mẹsan abọ- o le- ni –eétalá- din – lẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta lo ti ni aarun ọhun, ẹ̀ẹ́dẹ́gbàta le- ni- ọ̀kẹ́- mẹ̀sán- o- le- lọ̀kan –din- lọgọ́jọ eniyan ti gba iwosan, ti ẹ̀ta-din—lojì- din – lẹgbẹ́ẹ̀talá eniyan si jẹ ipe ọlọrun ni ipinlẹ mẹrindin-logogi ati olu-ilu lapapọ. Awọn eniyan meta-din-lẹẹgbeta ọhun jẹyọ ni ipinlẹ mẹrinla – Lagos (mẹrin-le-nigba), Rivers (mọkandin-laadọrun) ,Ẹdo (marun-le-lọgọta) ,FCT (aadọta) ,Ọyọ (mẹta-din-laadọta), Enugu (mẹrin-din-laadọta), Ekiti(mẹrin-le-logun), Cross River (mẹtadin-logun), Delta (mẹẹdogun), Gombe (mẹẹdogun) ,Ọṣun (mejila), Plateau (mẹfa) ,Benue (marun) ,Kano (meji).


Nàìjíríà, Saudi Arabia fọwọ́sowọ́pọ̀ láti gbógun ti ìpaniláyà àgbáyé

Nàíjíríà àti Saudi Arabia ti ṣe àdéhùn mofaramọ́ àti ìfọwósowópò láti gbógun ti ìpániláyà àgbáyé. Awọn orilẹ -ede mejeeji ṣe adehun naa nigbati Minisita Naijiria fun eto ọrọ okeere, Ọgbẹni Geoffrey Onyeama, gba Minisita eto ọrọ okeere fun orilẹ-ede Saudi Arabia, Faisal bin Far han Al Saud,l’alejo ninu ọfiisi rẹ, ni Abuja, Naijiria. Ọgbẹni Onyeama sọ pe, Saudi Arabia ati Naijiria ti jọ ni ajọṣepọ to danmọran ni aimọye ọdun sẹyin, o tun wa tẹnumọ ipinnu awọn orilẹ -ede mejeeji lati dojuko ipanilaya, paapaa ni agbegbe Sahel ati awọn apakan miiran ti agbaye. Lori ibaṣepọ iṣowo laarin awọn orilẹ -ede mejeeji, Minisita fun ọrọ okeere orilẹ-ede Naijiria, fihan kedere pe Naijiria ati Saudi Arabia ti tunbọ tẹra mọ ajọṣepọ eto -ọrọ aje wọn lati ṣe alekun iwọn iṣowo ti o wa laarin awọn orilẹ -ede mejeeji. Ọgbẹni Onyeama sọ pe, Igbimọ Apapọ Naijiria ati Saudi Arabia ti gbaradi lati ṣe alekun iṣowo laarin awọn orilẹ -ede mejeeji.


Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí ìpàdé Ìgbìmọ̀ Alásẹ lórí ayélujára ní yàrá àpèjọ ti ọ́fíísì Ìyáàfin Àkọ̀kọ̀, Ilé ìlú, Àbújá. Igbakeji Aarẹ Yẹmi Osinbajo, Akowe fun ijọba apapọ, Boss Mustapha ati ọga agba fun awọn Oṣiṣẹẹ Aarẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari wa lara awọn ti o wa nijoko nibi ipade naa, eyiti o bẹrẹ ni agogo mẹsan owurọ. Bakannaa, minisita fun eto Ibaraẹnisọrọ ati ọrọ-Aje ayelujara, Isa Pantami, Ofurufu, Hadi Sirika,Minisita fun Idajọ, Abubakar Malami; ati iṣẹ, Dokita Chris Ngige wa nibẹ. Awọn yooku ni minisita ti Agbara, Abubakar Aliyu, Awọn orisun Omi, Suleiman Adamu ati ti Ipinle, Isuna ati Eto Orilẹ -ede Clement Agba. Olori awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, Folashade Yemi-Esan ati awọn minisita miiran n kopa lati awọn ọfiisi wọn kaakiri ni ilu Abuja. Awọn alaye Nigbamii …….


A mú ètò ààbò lọ́kúnkúndùn ju ètò ọrọ̀ ajé lọ- Mínísítà ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀

Mínísítà fún ètò Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti ọ̀rọ̀ ajé orí ayélujára, Ọ̀jọ̀gbọ́n Isa Pantamí, sọ pé ẹ̀ka ìbáraẹnisọ̀rọ̀ mú ààbò lọ́kúnkúndùn ju àwọn àǹfàní ètò -ọrọ̀ ajé lọ. O sọ eyi ni ilu Abuja, lakoko ayẹyẹ ifilọlẹ ilana eto Ibanisọrọ ti Igbimọ Ibaraẹnisọrọ Naijiria (SVP), 2021-2025, iwe akojọ awọn ọrọ ati awọn agbejade Ọjọgbọn Umar Danbatta ti akole rẹ jẹ “Catalyzing Nigeria Socio-Economic Transformation through Broadband Infrastructure” ati Podcast NCC. Ọjọgbọn Isa Pantami salaye pe, Ile -iṣẹ ati Igbimọ ọhun ko ṣe awada pẹlu aabo ati pe, nitori ohun ti wọn fi n ṣe iranlọwọ fun awọn ile-iṣẹ aabo , wọn padanu awọn anfani eto -ọrọ aje ti ko ba wa si eka naa. “A ti n padanu lori ilosiwaju ọrọ -aje ti eka wa nitori akitiyan wa lati ṣatilẹyin fun ile-iṣẹ aabo. Ni eyikeyi akoko ni eka ibaraẹnisọrọ, ipo aabo ṣaaju awọn anfani eto -ọrọ aje. Aabo kọkọ jẹ wa logun ti awọn anfani eto -ọrọ aje si tẹle.


“A ti n padanu lori ilosiwaju ọrọ -aje ti eka wa nitori akitiyan wa lati ṣatilẹyin fun ile-iṣẹ aabo. Ni eyikeyi akoko ni eka ibaraẹnisọrọ, ipo aabo ṣaaju awọn anfani eto -ọrọ aje. Aabo kọkọ jẹ wa logun ti awọn anfani eto -ọrọ aje si tẹle. Ṣugbọn ti a ba le lepa ohun meji ;eleyi jẹ pataki akọkọ. Sibẹsibẹ o fidi rẹ mulẹ pe,wọn ti ṣe ọpọlọpọ akitiyan lori ilọsiwaju aabo orilẹ -ede.


Ṣugbọn ti a ba le lepa ohun meji ;eleyi jẹ pataki akọkọ. Sibẹsibẹ o fidi rẹ mulẹ pe,wọn ti ṣe ọpọlọpọ akitiyan lori ilọsiwaju aabo orilẹ -ede.


Àwọn ìyàwó àwọn gómìnà Àriwá gbógun ti ìwà  ìṣègbèfábo-akọ àti lílo òògùn olóró

Àpèjọ Àwọn ìyàwó gómìnà Àriwá, N-GWF sọ pé àfọkàn sùn òhun fún ọdún 2021-2022, ni láti kojú ìṣègbèfábo-akọ àti lílo òògùn olóró ní agbègbè Áriwá. Ninu awọn asọye rẹ, Alaga Apejọ Awọn iyawo gomina Ariwa, Iyaafin Hadiza El-rufai, ti o ṣe agbekalẹ ero apejọ ti 2021 ati 2022, tọka si awọn ọrọ meji ti o jẹ bi eewu nla, eyiti awọn Arabinrin akọkọ mọkandin-logun ni agbegbe yoo dojuko. ‘Akọkọ ni iṣegbefabo-akọ, ti ikeji si jẹ lilo oogun oloro. Iwọnyi ni nnkan akọkọ meji ti apejọ awọn iyawo gomina ariwa yoo dojukọ,’gẹgẹ bi o ṣe sọ. Lori ero apejọ naa fun eto-ẹkọ ati igbanisiṣẹ ti awọn ọdọ ẹgbàáọ̀kàndínlógún, Hajia El Rufai sọ pe: “A mọ pe eto-ẹkọ jẹ gbogbo eniyan logun pupọ. Idi eyi ni a fi pe Iyaafin Maryam Uwais lati wa lati wa jiroro pẹlu wa bi awa Apejọ Awọn iyawo gomina Ariwa ṣe le ṣe iranlọwọ.


Iwọnyi ni nnkan akọkọ meji ti apejọ awọn iyawo gomina ariwa yoo dojukọ,’gẹgẹ bi o ṣe sọ. Lori ero apejọ naa fun eto-ẹkọ ati igbanisiṣẹ ti awọn ọdọ ẹgbàáọ̀kàndínlógún, Hajia El Rufai sọ pe: “A mọ pe eto-ẹkọ jẹ gbogbo eniyan logun pupọ. Idi eyi ni a fi pe Iyaafin Maryam Uwais lati wa lati wa jiroro pẹlu wa bi awa Apejọ Awọn iyawo gomina Ariwa ṣe le ṣe iranlọwọ. Ni Ariwa, a ni ọpọlọpọ awọn ọmọde ti pari ile -iwe. Hajia El Rufai “Ẹ mọ wipe nigbati awọn eniyan ko ba niiṣẹ to nitumo, ni pataki awọn ọdọ ti o ni agbara pupọ,wọn le bẹrẹ si ni maa ṣiṣẹ ibi,fun idi eyi. Nitorinaa, a fẹ rii daju pe o dinku.


Ni Ariwa, a ni ọpọlọpọ awọn ọmọde ti pari ile -iwe. Hajia El Rufai “Ẹ mọ wipe nigbati awọn eniyan ko ba niiṣẹ to nitumo, ni pataki awọn ọdọ ti o ni agbara pupọ,wọn le bẹrẹ si ni maa ṣiṣẹ ibi,fun idi eyi. Nitorinaa, a fẹ rii daju pe o dinku. Eyi tun wa pẹlu ọran ilokulo oogun.


Àwọn ológun fipá gbàjọba ní orílẹ̀-èdè Guinea

Ìjọba orílẹ -èdè Nàìjíríà bẹnu àtẹ́ lu ìfipá gbàbjọba tó wáyé ní orílẹ̀-èdè Guinea Ní ọjọ́ kẹfà, Oṣù Kẹsàn án, ọdún 2021, ó ṣe àpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi “ó jẹ́ ìfọwọ́ pòfin Ìlànà àjọ tó ń mójútó ọrọ̀ ajé àwọn ìlú adúláwọ̀, ECOWAS, lórí ìjọba Tiwantiwa àti ìṣèjọba lọ́nà tótọ́ lójú gbangba.” Ile -iṣẹ ti o n risi ọrọ okeere ni Ilu Naijiria, sọ eleyii di mimọ ninu alaye kan ti o gbe jade ni ọjọ aiku. Gẹgẹ bii agbẹnusọ ile -iṣẹ naa, Iyaafin Esther Sunsuwa, ijọba “bẹnu atẹ lu, ti wọn si kọ jalẹ lori igbajọba lọna aitọ, ti wọn si rọ awọn to wa nidi ifipa gbajọba ọhun lati pẹtu si gbogbo rogbodiyan naa, laisi idaduro ati ki wọn o si daabo bo ẹmi ati ohun-ini. A yoo ranti pe, awọn ọmọ -ogun ti o ṣe idagiri ni olu -ilu Guinea ni ọjọ aiku, sọ lori amohunmaworan orilẹ-ede pe, wọn ti tu ijọba orilẹ -ede Iwọ -oorun adulawọ ka ti wọn si tun ti ti gbogbo ilẹ ati awọn aala afẹfẹ.


Ìyanṣẹ́lódì àwọn dókítà: A ti Ṣe àṣeyọrí tó nítumọ̀ -–Mínísítà ètò Iṣẹ́

Ìjọba orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà sọ pé òhun ti yanjú gbogbo àwọn nǹkan tí àwọn dókítà Oníségùn ń bèèrè fún, àyàfi èyí tí ó lòdì sófin “kò sí iṣẹ́ kò sáwó”. Nitorinaa, ijọba n kepe awọn ọmọ ẹgbẹ dokita lapapọ lati fopin si iyanṣẹlodi ti wọn bẹrẹ lati bii ọjọ mẹtale-lọgbọn. Minisita fun eto Iṣẹ ati ironilagbara, Dokita Chris Ngige ṣalaye eyi fun awọn oniroyin Ile -ilu lẹhin ti o ṣe ipade bonkẹlẹ pẹlu aarẹ Muhammadu Buhari. O sọ pe ijọba orilẹ -ede Naijiria ko ni lọwọ ninu iru adehun bẹẹ tabi iru ibeere bẹ. Minisita naa sọ pe, o ṣeni laanu pe, idaṣẹsilẹ ọhun ti n pẹ, nigba miiran, awọn eniyan to n ṣe awọn iṣẹ pataki bi eka ilera ko kii kan daṣẹsilẹ lainidii.


Ààrẹ Bùhárí  já ìdè lọ́pọ̀lọpọ̀ – Adésínà

Olùdámọ́rán pàtàkì fún ààrẹ lórí ìròyìn àti ìkéde,Fẹ́mi Adéṣínà,sọ pé,ààrẹ ti ṣe àṣeyọrí tó tayọ t’àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ lórí àkójọ èrè Ilé -iṣẹ́ tó ń ṣàkóso ọ̀rọ̀ Epo ní Orílẹ̀ –èdè Nàìjíríà NNPC, tí ó tún jẹ́ Mínísítà fún , ní ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún mẹ́rìnlé-lógójì. Femi Adesina, sọ pe aarẹ, fun idi eyi, ti ṣe nnkan tawọn aṣiwaju rẹ ṣeti lori ile-iṣẹ to n mojuto eto epo ilẹ NNPC, ni ọpọlọpọ ọdun sẹyin, bakannan, o tun ja awọn ide miiran. O sọ pe: “ide nla kan ti o ja laipẹ ni ti Ile-iṣẹ to n mojuto ọrọ Epo ilẹ Orilẹ-ede Naijiria (NNPC), to kede èrè rẹ lapapọ, akọkọ iru rẹ ninu itan ile-iṣẹ ọhun ni ọdun mẹrinle-logoji. Labẹ Aarẹ Muhammadu Buhari, ti o tun jẹ Minisita fun Awọn orisun Epo ilẹ, ile-iṣẹ ọhun kede ere akọkọ iru rẹ ti o jẹ meétalá- din- lẹ ẹ̀wá- dinlọ́ọ̀dúnrún biliọnu Naira,ni eyi ti ko ṣẹlẹ ri. ‘Ṣugbọn iyẹn kii ṣe ide pataki kan ṣoṣo ti o ja ni igbesi aye ijọba Buhari. Wọn pọ.


Labẹ Aarẹ Muhammadu Buhari, ti o tun jẹ Minisita fun Awọn orisun Epo ilẹ, ile-iṣẹ ọhun kede ere akọkọ iru rẹ ti o jẹ meétalá- din- lẹ ẹ̀wá- dinlọ́ọ̀dúnrún biliọnu Naira,ni eyi ti ko ṣẹlẹ ri. ‘Ṣugbọn iyẹn kii ṣe ide pataki kan ṣoṣo ti o ja ni igbesi aye ijọba Buhari. Wọn pọ. Wọn pọ lọpọ yanturu ti ko si ṣee ka. ”


Wọn pọ lọpọ yanturu ti ko si ṣee ka. ”


Amnesty International kò ní ẹ̀tọ́ lábẹ́ òfin láti wà lórílẹ̀-èdè Nàíjíríà – Garba Shehu

Ijọba orilẹ ede Naijria ti bu ẹnu atẹ lu ọrọ ti ẹgbẹ Amnesty International ( A-ja fẹtọ-ọmọniyan lagbaaye) sọ nipa orilẹ ede Naijiria ,ijọba sọ pe “Wón ti pinnu lati maa gbe lẹ́yìn awọn ọlọtẹlai bikita fun awọn eniyan ti awọn ọdaran yii ti se ni ijamba tabi ti wọn ti fi ẹ̀mí wọn sòfò.’’ Oluranlọwọ pataki fun aarẹ lori iroyin ati ikede fun aarẹ Buhari , Garba Shehu lo sọrọ yii niluu Abuja. Garba Shehu tun wa tẹsiwaju pe “ijọba ko ni kaarẹ lati maa gbogun ti aọn ọlọtẹ ati ọdaran to n da omi alaafia orilẹ ede Naijiria rú, bo se wu ki awọn kan maa sọ ahesọ ọrọ lati tabuku ijọba orilẹ ede yii.”


Gbogbo pápá ìseré ẹlẹ́kùnjẹkùn tó wà jákè- jádò ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni yóò gba àtúnse – Seyi Makinde

Gomina ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́,Seyi Makinde ti ní gbogbo pápá ìseré ẹlẹ́kùnjẹkùn tó wà jákè- jádò ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni yóò gba àtúnse to mọnyan lórí. Seyi Makinde sọrọ yii lasiko ti wọn n síde papa isere Lekan Salami to wa ni agbegbe Adamasigba ni ìlú Ibadan, ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni ẹkun gusu iwọ oorun orilẹ ede Naijiria. igbakeji aarẹ orilẹ ede Naijiria tẹlẹri,, Alhaji Atiku Abubakar wa gbosuba fun gomina ipinle Oyo, Seyi Makinde latari atunse ti o se si papa isere Lekan Salami ọhun. Alhaji Abubakar eni ti oun ati awọn eekan miran bi i gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu (SAN); gomina ipinle Edo, Godwin Obaseki; gomina ipinle Oyo tẹlẹri, Rasidi Ladoja; Otunba Adebayo Alao-Akala; gomina tẹlẹri alsiko ijoba ologun ni ipinle Oyo, David Jemibewon, eni ti o kọ papa isere ọhun ni ọdun 1976; igbakeji gomina ipinle Oyo, onimo ero Rauf Olaniyan, gbe osuba kare fun gomina Seyi Makinde fun akanse isẹ́ ti o se lati mu idagbasoke ba eré idaraya lasiko ti gomina lọ si papa isere ọhun. Gomina Seyi Makinde lo side eto ọhun pẹlu ere ifesewonse bọọlu ọlọrẹ-sọrẹ (novelty match), eleyi to waye laarin ọmọ ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles tẹlẹri ati omo egbe agbabọọlu 3SC tẹlẹri. Ninu ọrọ rẹ, Alhaji Abubakar jẹ ki o di mimẹ pe oun ti wo kaakiri ilu Ibadan ti oun si le jẹri si isẹ nla ti gomina n se ni pataki julọ ni ẹka idagbasoke ohun amuludun, ti o si gbe osuba kare fun gomina Seyi Makinde.


Alhaji Abubakar eni ti oun ati awọn eekan miran bi i gomina ipinlẹ Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu (SAN); gomina ipinle Edo, Godwin Obaseki; gomina ipinle Oyo tẹlẹri, Rasidi Ladoja; Otunba Adebayo Alao-Akala; gomina tẹlẹri alsiko ijoba ologun ni ipinle Oyo, David Jemibewon, eni ti o kọ papa isere ọhun ni ọdun 1976; igbakeji gomina ipinle Oyo, onimo ero Rauf Olaniyan, gbe osuba kare fun gomina Seyi Makinde fun akanse isẹ́ ti o se lati mu idagbasoke ba eré idaraya lasiko ti gomina lọ si papa isere ọhun. Gomina Seyi Makinde lo side eto ọhun pẹlu ere ifesewonse bọọlu ọlọrẹ-sọrẹ (novelty match), eleyi to waye laarin ọmọ ẹgbẹ agbabọọlu Super Eagles tẹlẹri ati omo egbe agbabọọlu 3SC tẹlẹri. Ninu ọrọ rẹ, Alhaji Abubakar jẹ ki o di mimẹ pe oun ti wo kaakiri ilu Ibadan ti oun si le jẹri si isẹ nla ti gomina n se ni pataki julọ ni ẹka idagbasoke ohun amuludun, ti o si gbe osuba kare fun gomina Seyi Makinde. Ninu ọrọ ọtọọtọ wọn, gomina ipinle Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu ati gomina ipinle Oyo teleri, Otunba Adebayo Alao-Akala naa gbe osuba kare fun gomina Seyi Makinde fun aseyọri nla eleyi ti o se lati mu papa isere Lekan Salami pada bọ sipo . Ninu eesi rẹ, Makinde fi asiko ohun seleri pe oun yoo sa ipa re lati mu awon papa isere elekunjekun yooku to wa jake jado ipinle Oyo bọ sipo. O wa fi kun un pe, ijoba yoo gbiyanju lati ri daju pe oun se asepari awọn ipele ti o ku ninu papa isere Lekan Salami ohun laipẹ.


Ninu ọrọ ọtọọtọ wọn, gomina ipinle Ondo, Arakunrin Rotimi Akeredolu ati gomina ipinle Oyo teleri, Otunba Adebayo Alao-Akala naa gbe osuba kare fun gomina Seyi Makinde fun aseyọri nla eleyi ti o se lati mu papa isere Lekan Salami pada bọ sipo . Ninu eesi rẹ, Makinde fi asiko ohun seleri pe oun yoo sa ipa re lati mu awon papa isere elekunjekun yooku to wa jake jado ipinle Oyo bọ sipo. O wa fi kun un pe, ijoba yoo gbiyanju lati ri daju pe oun se asepari awọn ipele ti o ku ninu papa isere Lekan Salami ohun laipẹ. Makinde wa dupẹ pupọ lọwọ awọn eniyan rere ipinle Ọyọ ati awọn amugbalẹgbẹ rẹ gbogbo fun atilẹyin ati ifọwọsowọpọ wọn, o si seleri pe oun ko ni jawọn kulẹ labẹ botiwu ko ri. Lara aọon gbajugbaja agbabọọlu to kopa ninu ifẹsẹwọnsẹ nibẹ ni a ti ri: Ike Sorunmu, Victor Ikpeba, Taribo West, Felix Owolabi, J.J Okocha, Tijani Babangida, Mutiu Adepoju. Lara awẹn eekan to peju sibẹ naa ni a ti ri: Oloye Festus Adegboye Onigbinde (akọnimọọngba fun ẹgbẹ agbabọọlu Shooting Stars sports Club ati Nigerian Super Eagles), Igbakeji alaga fun ẹgbẹ oselu PDP ni ẹkun gusu iwọ oorun orilẹ ede Naijiria, Ambassador Taofeek Arapaja, Senator Monsurat Sunmonu, Omooba Olagunsoye Oyinlola.


Makinde wa dupẹ pupọ lọwọ awọn eniyan rere ipinle Ọyọ ati awọn amugbalẹgbẹ rẹ gbogbo fun atilẹyin ati ifọwọsowọpọ wọn, o si seleri pe oun ko ni jawọn kulẹ labẹ botiwu ko ri. Lara aọon gbajugbaja agbabọọlu to kopa ninu ifẹsẹwọnsẹ nibẹ ni a ti ri: Ike Sorunmu, Victor Ikpeba, Taribo West, Felix Owolabi, J.J Okocha, Tijani Babangida, Mutiu Adepoju. Lara awẹn eekan to peju sibẹ naa ni a ti ri: Oloye Festus Adegboye Onigbinde (akọnimọọngba fun ẹgbẹ agbabọọlu Shooting Stars sports Club ati Nigerian Super Eagles), Igbakeji alaga fun ẹgbẹ oselu PDP ni ẹkun gusu iwọ oorun orilẹ ede Naijiria, Ambassador Taofeek Arapaja, Senator Monsurat Sunmonu, Omooba Olagunsoye Oyinlola. Awọn ori ade naa ko gbẹyin nibẹ. Lara wọn ni Soun Ogbomoso, Oba Jimoh Oyewumi Ajagungbade; Aseyin ilu Iseyin, oba Abdulganiyu Ajinase Oloogun ebi; Onipetu Ijeru, Oba Sunday Oyediran; Olu ti Igboora, oba Jimoh Olajide Titiloye, nigba ti Alaafin ilu Oyo, Oba Lamidi Adeyemi iii ati Olubadan Ile Ibadan, Oba Saliu Adetunji, Aje Ogungunniso1 ko ri ọ̀nà láti wọlé sibi ayẹyẹ ọhun.


Awọn ori ade naa ko gbẹyin nibẹ. Lara wọn ni Soun Ogbomoso, Oba Jimoh Oyewumi Ajagungbade; Aseyin ilu Iseyin, oba Abdulganiyu Ajinase Oloogun ebi; Onipetu Ijeru, Oba Sunday Oyediran; Olu ti Igboora, oba Jimoh Olajide Titiloye, nigba ti Alaafin ilu Oyo, Oba Lamidi Adeyemi iii ati Olubadan Ile Ibadan, Oba Saliu Adetunji, Aje Ogungunniso1 ko ri ọ̀nà láti wọlé sibi ayẹyẹ ọhun.


Ààrẹ Bùhárí yọ mínísítà ètò ọ̀gbìn àti mínísítà fún iná mọ̀nà –mọ́ná ńipò

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí kéde àtúntò ráńpẹ́ nínú àwọn mínísítà rẹ̀, tí èyí sì bá mínísítà mẹ́rin. Meji ninu awọn mẹrẹẹrin naa ni lati fi ipo silẹ ti meji si lọ di ipo miran mu. Awọn to yọ nipo ni minisita fun eto ọgbin ati idagbasoke ilu nigba kan ri, Sabo Nanono ati ti ina mọna –mọna,Sale Mamman. Awọn ti o lọ dipo miran mu ni minisita fun Ayika tẹlẹ, Muhammad Mahmood Abubakar, ti o gba iṣẹ bayi gẹgẹ bi Minisita fun Iṣẹ -ogbin ati Idagbasoke ilu , ti Minisita Ipinle fun Awọn Iṣẹ ati ibugbe tẹlẹ, Abubakar Aliyu di Minisita fun ina mọna –mọna. Oludamọran pataki fun Aarẹ, Femi Adesina ṣalaye eyi fun awọn oniroyin Ile- Ilu ni ipari ipade minisita osẹ naa. O sọ pe, Aarẹ Buhari ṣeleri pe laipẹ oun yoo wa ẹlomiran si ipo mejii Nanono ati Mamman ti o ṣofo.


Ìjọba orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà fi owó ìràǹlọ́wọ́ lórí epo sínú Ìsúná 2022

Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti sọ pé kí àwọn ará ìlú máá fòyà,kí wọ́n sì máá bẹ̀rù lórí fífikún owó epo pẹtiróò,ó sọ pé owó ìràǹlọ́wọ́ lórí epo petiróò ti wà nínú ìsúná ọdún 2022. Oludari alamojuto apapọ ile-iṣẹ to n mojuto eto pẹtiro ni orilẹ-ede GMD, NNPC, Ọgbẹni Mele Kyari ṣọ eleyii di mimọ ni Ọjọbọ, nibi ijiroro itagbangba ọlọjọ mẹta akọkọ ni 2022 si 2024, Ilana inawo alabọde (MTEF) & Iwe Ilana Iṣuna (FSP). Ile -igbimọ apaṣẹ ni o ṣeto ijiroro itagbangba naa, lati ṣe ayẹwo awọn iwe inawo meji ti o jẹ ipilẹ fun isuna orilẹ -ede lọdọdun. Ọgbẹni Kyari tun n mun da awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria loju pe, awọn alabaṣepọ tun n tẹsiwaju lati mọ akoko ati bi o ṣe dara julọ lati ṣe imunadoko ni idiyele epo pẹtiro PMS, eyiti o duro lọwọlọwọ ni = N = Naira mejile-lọgọjọ (162) fun lita kan. Gẹgẹbi NNPC GMD,wọn pese owo adinku lori epo ninu isuna 2022, nitori ko han gedegbe pe ilọwọsi awọn alabaṣepọ yoo pari ṣaaju ki ọdun 2022 to pin si mẹrin .


Ààrẹ Bùhárí ń darí àpèjọ ìgbìmò aláṣẹ àpapọ̀

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ń darí àpèjọ ìgbìmọ̀ aláṣẹ àpapọ̀ lórí ayélujára ní yàrá ìgbàlejò ìyá àfin àkọ́kọ́,ní ọ́físìì olú-ìlú,Àbújá. Igbakeji Aarẹ Yemi Osinbajo, Akowe fun ijọba apapọ, Boss Mustapha ati ọga agba fun awọn Oṣiṣẹẹ Aarẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari wa lara awọn ti o wa nijoko nibi ipade naa, eyiti o bẹrẹ ni deede agogo mẹsan owurọ. Bakan naa ni Minisita fun Isuna,inawo ati Eto Orilẹ -ede, Zainab Ahmed; Agbejoro Agba ati Minisita fun Idajo, Abubakar Malami; iṣẹ ati Ibugbe, Babtunde Fashola ati ti Ibaraẹnisọrọ ati ọrọ aje ori ayelujara, Dokita Isa Pantami. Awọn miran to tun pẹlu ni, minisita Ọkọ ofurufu, Hadi Sirika;idagbasoke irin ati alumọni inu ilẹ, Olamilekan Adegbite, Omoniyan, Isakoso Ajalu ati Idagbasoke Awujọ ati ti Ọdọ ati Idagbasoke Ere idaraya, Sunday Dare. Olori awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, Folashade Yemi-Esan ati awọn minisita miiran n kopa lati awọn ọfiisi wọn ni Abuja lori ayelujara. Aarẹ Buhari kọkọ ṣe ifilọlẹ Igbimọ Alaṣẹ Idoko -owo Ijọba ti Naijiria, ki ipade to bẹrẹ .


Awọn miran to tun pẹlu ni, minisita Ọkọ ofurufu, Hadi Sirika;idagbasoke irin ati alumọni inu ilẹ, Olamilekan Adegbite, Omoniyan, Isakoso Ajalu ati Idagbasoke Awujọ ati ti Ọdọ ati Idagbasoke Ere idaraya, Sunday Dare. Olori awọn oṣiṣẹ ijọba apapọ, Folashade Yemi-Esan ati awọn minisita miiran n kopa lati awọn ọfiisi wọn ni Abuja lori ayelujara. Aarẹ Buhari kọkọ ṣe ifilọlẹ Igbimọ Alaṣẹ Idoko -owo Ijọba ti Naijiria, ki ipade to bẹrẹ . Awọn alaye Nigbamii …….


Ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn jẹ́ ìjọba Nàìjíríà, àjo àgbáyé lógún púpọ̀

Ìjọba orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà ti bẹ̀rẹ̀ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tuntun pẹ̀lú ètò àjọ àgbáyé ní orílẹ̀ -èdè, láti mú ìlọwọ́sí bá ẹ̀tọ̀ ọmọnìyàn ní orílẹ̀ -èdè náà. Ninu ijiroro kan ti wọn filọlẹ ni Ilu Abuja ni ọjọ iṣẹgun, awọn ẹgbẹ mejeeji bẹrẹ ijiroro lori bi wọn ṣe le rii pe aabo to daju wa fun ẹtọ, ati imuse awọn apejọ ati awọn ofin lori awọn ẹtọ ọmọniyan, eyiti Naijiria fọwọsi. Nigbati o n soro nibi ifilọlọ naa , aarẹ ajọ agbaye UN ni Naijiria, Edward Kallon, sọ pe aabo ẹtọ ọmọniyan jẹ ọkan pataki ti ajọ agbaye UN lọwọsi. Kallon, ti o ṣe aṣoju fun Peter Hawkins, Aṣoju Orilẹ -ede ti UNICEF, sọ pe Naijiria, gẹgẹ bii ọpọlọpọ awọn orilẹ -ede miiran, dojuko ọpọlọpọ awọn italaya ẹtọ ọmọniyan ti wọn ni lati yanju. O salaye pe ijumọsọrọ pẹlu ijọba, yoo ṣe iranlọwọ lori awọn akitiyan UN fun ilosiwaju ẹtọ ọmọniyan. Kallon tọka si pe,lati ṣaṣeyọri ,wọn gbọdọ dojukọ didasilẹ eto ilana kan ti yoo maa ṣepade lorekore lati ṣe apapọ ayẹwo ifọwọsowọpọ lori awọn ọrọ to ba jẹyọ lori ẹtọ ọmọniyan ni Naijiria.


Gómìnà Násáráwá ti ní kí ìgbìmọ̀ ìjọba rẹ̀ lọ rọ́kún sílẹ́

Gómìnà Ìpínlẹ̀ Násáráwá, Abdullahi Súlè ti tú Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ Ìpínlẹ̀ náà ká. Gomina ipinlẹ naa ni o ṣe ikede ituka naa nibi ipari ipade awọn alaṣẹ pẹlu Awọn oludamọran Pataki, ati Awọn Oluranlọwọ Pataki Agba. Otun ni ki awọn oluranlọwọ pataki rẹ naa o lọ rọ kun sile. Gomina Sule dupẹ lọwọ awọn igbimọ oṣiṣẹ ati awọn oluranlọwọ rẹ, fun ifarada wọn ati ipa ti wọn ko nipa aṣeyọri iṣakoso iṣejọba naa titi di akoko yii.


NIDCOM gbóríyìn fún aṣojú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọ́kọ́ ní Ọsirélíà

Àjọ tó ń ṣàkóso ọ̀rọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà tó ń gbé lókè òkun,NIDCOM,ti kí aṣojú rẹ̀ àkọ́kọ́ ní Ọsirélíà kú oríi re. Alaga Igbimọ naa, Abike Dabiri-erewa ninu ifiranṣẹ ikini ku oriire kan, ki Abiola Akinbiyi lori bi wọn ṣe ṣẹṣẹ yan, gẹgẹ bi Komisọna Aṣoju Agbegbe Naijiria akọkọ ti Igbimọ Oniruuru Ilu Victoria ni Australia. Gẹgẹbi aṣoju NIDCOM, yiyan Akinbiyi fihan gbangba pe o ni oye oludari ati ifẹ si awọn obinrin ati ironilagbara ọdọ. O rọ pe, ki o ma ṣe yinupada lori aanu to n ṣe fun awọn ọmọniyan ,bẹẹni ki o si doju kọ igbiyanju lati ṣaṣeyọri lọpọlọpọ lori gbigbọ tọmọniyan. Minisita fun Awọn Iṣẹ Aṣa Oniruuru, Hon. Ros Spence, Prime Minisita ti Victoria, ti Ẹgbẹ Oṣiṣẹ Ọstrelia ni o kede yiyan Akinbiyi pẹlu awọn miran.


O rọ pe, ki o ma ṣe yinupada lori aanu to n ṣe fun awọn ọmọniyan ,bẹẹni ki o si doju kọ igbiyanju lati ṣaṣeyọri lọpọlọpọ lori gbigbọ tọmọniyan. Minisita fun Awọn Iṣẹ Aṣa Oniruuru, Hon. Ros Spence, Prime Minisita ti Victoria, ti Ẹgbẹ Oṣiṣẹ Ọstrelia ni o kede yiyan Akinbiyi pẹlu awọn miran. Akinbiyi, jẹ adari agbegbe ati alagbawi, ogbontarigi olutaja ti o si tun jẹ Obinrin ati awokọṣe fun awọn Ọdọ.


Akinbiyi, jẹ adari agbegbe ati alagbawi, ogbontarigi olutaja ti o si tun jẹ Obinrin ati awokọṣe fun awọn Ọdọ.


Ènìyàn méjì- lé-  lọ́tà- lélọ́ọ̀dúnrún míràn tún ti ní ààrùn covid

Ní ọjọ́ àìkú,ọjọ́ kọkàn – dín – lọ́gbọ̀n oṣù kẹjọ,ọdún 2021, àwọn ènìyàn méjì- lé –lọ́tà –lélọ́ọ̀dúnrún míràn tún ti ní ààrùn covid, gẹ́gẹ́ bí ilé – iṣẹ́ tó ń mójútó àjàkálẹ̀ ààrùn ṣe kéde rẹ̀ ní ayélujára wẹ́ẹ́bùù rẹ̀. Lọwọlọwọ bayii,awọn eniyan ẹgbẹ́rún le ni ọ̀kẹ́ mẹ̀sán abo o le ni ẹ́ẹdógún din ni ọ́ta lelọ́ọ̀dúnrún lo ti ni aarun ọhun, ẹgbẹrun le – lọ̀kẹ́ meje- o- le- ni ẹ̀ta le ni ọ́rin-le-nigba ti gba iwosan,ti eniyan mẹẹrinlá-din-ni-ọ́ta din – lẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ẹ̀talá si ti jẹpe oluwa ni ipinlẹ mẹrindin- lọgbọn,pẹlu olu –ilu. Awọn meji – le – lọta –lelọọdunrun wọnyii jẹyọ ni awọn ilu mẹẹdogun – Lagos (igba), Ọyọ (mẹtele-lọgbọn), Kwara (ogbọn), Akwa Ibom(mẹrinle-logun), Ogun (mẹtadin-logun), Delta(mẹẹdogun), Ekiti (mẹẹdogun), Plateau (meje), Rivers(meje), Olu- ilu(marun), Anambra (mẹta), Ẹdo(mẹta), Bayelsa (ẹyọkan), Kaduna (ẹyọkan), Kano (eyọkan).


Làásìgbò ìpínlẹ̀ Plateau: Ilé-iṣẹ́ ààrẹ pè fún  Ìfọ̀kànbalẹ̀

Ààrẹ ti pe gbogbo àwọn agbègbè tí làásìgbò ti ń ṣẹlẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Plateau láti fiyè dénú, kí wọn sì gba àlááfìà láyè ní Ìpínlẹ̀ náà. Oluranlọwọ pataki fun Aarẹ lori ọrọ iroyin ati Ikede, Garba Shehu pe ipe naa ninu ifiranṣẹ kan ti o gbe jade ni alẹ ọjọ aba mẹta. Shehu sọ pe, ijọba apapọ n ṣa gbogbo agbara wọn lati fopin si laasigbo ọhun,lele yi ti o n bani lọkanjẹ. O sọ pe awọn ti o pa awọn eniyan ni ilu Jos kii yoo lọ laijiya. Gẹgẹbi agbẹnusọ aarẹ, o sọ pe ile-iṣẹ aarẹ n mu da gbogbo ara ilu loju pe,gẹgẹ bii ijọba, ohun n ṣe gbogbo akitiyan lati ri pe ọwọ tẹ gbogbo awọn ti wọn lọwọ ninu iṣẹlẹ aburu to ṣẹlẹ laipẹ ni ipinlẹ Plateau. Ṣugbọn lati ṣaṣeyọri,iṣeraẹnilọkan gbọdọ wa laarin awọn agbegbe ọhun lati le gbogun ti iwa ibi yii.Ẹsan gbigba kọ ni yoo tan gbogbo nnkan to wa nilẹ wọnyii.


O sọ pe awọn ti o pa awọn eniyan ni ilu Jos kii yoo lọ laijiya. Gẹgẹbi agbẹnusọ aarẹ, o sọ pe ile-iṣẹ aarẹ n mu da gbogbo ara ilu loju pe,gẹgẹ bii ijọba, ohun n ṣe gbogbo akitiyan lati ri pe ọwọ tẹ gbogbo awọn ti wọn lọwọ ninu iṣẹlẹ aburu to ṣẹlẹ laipẹ ni ipinlẹ Plateau. Ṣugbọn lati ṣaṣeyọri,iṣeraẹnilọkan gbọdọ wa laarin awọn agbegbe ọhun lati le gbogun ti iwa ibi yii.Ẹsan gbigba kọ ni yoo tan gbogbo nnkan to wa nilẹ wọnyii. Siwaju si, o rọ awọn aṣaaju ẹsin ati aṣa lati yago fun itara ninu awọn iṣe wọn, lati le koju ogun naa. O sọ pe, o ṣe pataki fun awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria ati agbegbe kariaye lati mọ riri pe, ọpọlọpọ awọn ọna ni wọn n gba lati bori laasigbo ọhun.


Siwaju si, o rọ awọn aṣaaju ẹsin ati aṣa lati yago fun itara ninu awọn iṣe wọn, lati le koju ogun naa. O sọ pe, o ṣe pataki fun awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria ati agbegbe kariaye lati mọ riri pe, ọpọlọpọ awọn ọna ni wọn n gba lati bori laasigbo ọhun.


Ìdíje ẹrẹ́ bọ́ọ̀lù ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ àgbáyé: Rohr pe ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù Super Eagles ọgbọ̀n (30)

Bi idije ere bọọlu ifẹsẹwọnsẹ ti agbaye yii se n sunmọ itosi,, akọnimọọngba fun ikọ agbaabọọlu Super Eagles, Gernot Rohr ti pe awọn agbabọọlu ọgbọn (30) ti yoo maa kopa ninu idije ere bọọlu agbaye (FIFA World Cup qualifying) ti yoo maa waye ni osu kẹsan an (September) ọdun yii.Nibi ti ikọ agbabọọlu ti Super Eagles yoo maa wàákò pẹlu ikọ agbabọọlu ti orilẹ ede Liberia ati Cape Verde. Idije ọhun ti yoo waye ni papa eré idaraya ti Teslim Balogun to wa niluu Eko lọjọ kẹta osu kẹsan an (September 3rd) nibi ti ikọ agbabọọlu Super Eagles ati ikọ agbbọọlu Liberia yoo ti maa fagba han ara wọn . bakan naa ni ikọ agbabọọlu Super Eagles yoo fi orilẹ ede Naijiria silẹ lọ si Island ti Mindelo lati koju ikọ agbabọọlu ti Blue Sharks ti Cape Verde lọjọ keje osu kẹsan an (September 7th) kan naa nibi ti wọn yoo ti maa finá wojú ara wọn ni Qatar. A post shared by Nigeria Super Eagles (@ng_supereagles) Orúkọ ikọ̀ agbabọọlu Super Eagles àti ipò tí wọ́n dìmú se wà Àwọn ti yoo ma di ilé mú ( goal keepers) : Francis Uzoho (APOEL Nicosia, Cyprus); Daniel Akpeyi (Kaizer Chiefs, South Africa); Maduka Okoye (Sparta Rotterdam, The Netherlands) Àwọn ti yoo ma di ọwọ́ ẹ̀yìn mú (Defenders): Chidozie Awaziem (FC Boavista, Portugal); Kenneth Omeruo (CD Leganes, Spain); Leon Balogun (Glasgow Rangers, Scotland); William Ekong (Watford FC, England); Olaoluwa Aina (Torino FC, Italy); Jamilu Collins (SC Padeborn 07, Germany); Abdullahi Shehu (AC Omonia, Cyprus); Zaidu Sanusi (FC Porto, Portugal); Kevin Akpoguma (TSG Hoffenheim, Germany) Àwọn ti yoo ma di ọwọ́ aarin mú (Midfielders): Oghenekaro Etebo (Watford FC, England); Wilfred Ndidi (Leicester City, England); Frank Onyeka (Brentford FC, England); Joseph Ayodele-Aribo (Glasgow Rangers, Scotland) Àwọn ti yoo ma di ọwọ́ iwaju mú (Forwards): Ahmed Musa (Fatih Karagumruk, Turkey); Alex Iwobi (Everton FC, England); Samuel Kalu (FC Bordeaux, France); Victor Osimhen (Napoli FC, Italy); Kelechi Iheanacho (Leicester City, England); Moses Simon (FC Nantes, France); Paul Onuachu (KRC Genk, Belgium) Awọn méje miran tun ni : Terem Moffi (FC Lorient, France); Henry Onyekuru (Olympiacos FC, Greece); Chidera Ejuke (CSKA Moscow, Russia); Innocent Bonke (Malmo FF, Sweden); Valentine Ozornwafor (Sporting Charleroi, Belgium); Tyronne Ebuehi (Venezia FC, Italy); Kingsley Michael (Bologna FC, Italy).


Àwọn ọmọ ilé -ìwé Islamiyya tí àwọn ajínigbé kó lọ ti gba òmìnira

Àwọn ọmọ ilé -ìwé Islamiyya tí àwọn ajínigbé kó lọ ni ìpínlẹ̀ Niger ti gba òmìnira ni àsálẹ́ ọjọ́Bọ̀.


Ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Nàíjíríà (NANS) sèlérí láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àjọ EFCC láti dojú ìjà kọ ìwà jàǹdùkú orí ẹ̀rọ ayélujára

Àgbárijọ ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà (NANS) ti seleri láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹlu àjọ tó ń gbógun ti ìwà ìbàjẹ́ àti síse owó ìlú kúmọkùmọ, EFCC láti dojú ìjà kọ ìwà jàǹdùkú orí ẹ̀rọ ayélujára. Àgbárijọ ẹgbẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà (NANS) wọnyi lo seleri atilẹyin ohun lasiko ti wọn se abẹwo si ẹkun Ile isẹ ajọ EFCC to kalẹ si agbegbe Iyaganku ni ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ ni ẹkun gusu iwo oorun orílẹ̀ èdè Nàíjíríà. Nigba ti o n sọrọ, adari ẹgbẹ́ NANS ẹkun gusu iwọ oorun ‘D’, Kowe Odunayọ fi idunnu rẹ han lori igbiyanju ajọ EFCC lati mu adinku ba iwa janduku orí ẹ̀rọ ayélujára to wa ni ni tibu- toro oorílẹ̀ èdè Nàíjíríà ti o si seleri láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹlu àjọ tó ń gbógun ti ìwà ìbàjẹ́ àti síse owó ìlú kúmọkùmọ, EFCC lọ́nà ati mu adinku ba iwa ibajẹ yii laarin àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàíjíríà. Gẹgẹ bi o se sọ ninu ọrọ rẹ, Kowe jẹ ki o di mimọ pe, niwọn igba ti agbarijọ ẹgbẹ akẹkọọ orilẹ ede Naijiria ti ni igbagbọ ninu isẹ́ ribiribi ti ajọ EFCC n se, pe isẹ́ wa fun awọn lati se, paapaa ni iru asiko bi eyi ti ọgọọrọ ọdọ orilẹ ede yii si n jinlẹ ninu iwa janduku orí ẹ̀rọ ayélujára. “Ifọwọsowọpọ pẹlu ajọ EFCC yoo mu adinku ba iwa ibajẹ ati iwa janduku orí ẹ̀rọ ayélujára laarin awọn Ile ẹkọ Fasiti Ilẹ̀ yii”. Kowe tun salaye siwaju si nigba ti o so pe ẹgbẹ NANS ti n gbero lati se agbekalẹ awọn eto itaniji fun awọn ọdọ jakejado awọn Ile ẹkọ giga orílẹ̀ èdè Nàíjíríà lori ewu to rọ mọ iwa ibajẹ ori ẹrọ ayelujara, ti o si pinnu pe egbe NANS ko ni gba iwa ibajẹ be e laye laarin wọn.


Gẹgẹ bi o se sọ ninu ọrọ rẹ, Kowe jẹ ki o di mimọ pe, niwọn igba ti agbarijọ ẹgbẹ akẹkọọ orilẹ ede Naijiria ti ni igbagbọ ninu isẹ́ ribiribi ti ajọ EFCC n se, pe isẹ́ wa fun awọn lati se, paapaa ni iru asiko bi eyi ti ọgọọrọ ọdọ orilẹ ede yii si n jinlẹ ninu iwa janduku orí ẹ̀rọ ayélujára. “Ifọwọsowọpọ pẹlu ajọ EFCC yoo mu adinku ba iwa ibajẹ ati iwa janduku orí ẹ̀rọ ayélujára laarin awọn Ile ẹkọ Fasiti Ilẹ̀ yii”. Kowe tun salaye siwaju si nigba ti o so pe ẹgbẹ NANS ti n gbero lati se agbekalẹ awọn eto itaniji fun awọn ọdọ jakejado awọn Ile ẹkọ giga orílẹ̀ èdè Nàíjíríà lori ewu to rọ mọ iwa ibajẹ ori ẹrọ ayelujara, ti o si pinnu pe egbe NANS ko ni gba iwa ibajẹ be e laye laarin wọn. Bakan naa ni Kowe salaye pe ajo NANS ko lodi si ise ti ajo EFCC n se gẹgẹ bi awọn kan se sọ, sugbọn awon nifẹẹ si ise gbigbogun ti iwa ibajẹ ti wọn n se jakejado orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ati agbegbe rẹ, ti awẹn si wa se abẹwo yii lati fi ipile ibasepọ to danmọran pelu ajọ EFCC lelẹ. Eni ti i se adari ajọ EFCC ni ẹkun Ibadan, Kanu Idagu, ti o gba awọn ẹgbẹ́ NANS to wa se abẹwo naa lalejo fi idunnu rẹ han lori anfaani fikunlu’kun to ni pẹlu wọn. O wa salaye pe isẹ nla wa fun wọn lati se, ni eyi lati ge gbongbo iwa ibajẹ kuro ko ma baa di igi alọye lọjọ iwaju.


Bakan naa ni Kowe salaye pe ajo NANS ko lodi si ise ti ajo EFCC n se gẹgẹ bi awọn kan se sọ, sugbọn awon nifẹẹ si ise gbigbogun ti iwa ibajẹ ti wọn n se jakejado orílẹ̀ èdè Nàíjíríà ati agbegbe rẹ, ti awẹn si wa se abẹwo yii lati fi ipile ibasepọ to danmọran pelu ajọ EFCC lelẹ. Eni ti i se adari ajọ EFCC ni ẹkun Ibadan, Kanu Idagu, ti o gba awọn ẹgbẹ́ NANS to wa se abẹwo naa lalejo fi idunnu rẹ han lori anfaani fikunlu’kun to ni pẹlu wọn. O wa salaye pe isẹ nla wa fun wọn lati se, ni eyi lati ge gbongbo iwa ibajẹ kuro ko ma baa di igi alọye lọjọ iwaju. Kanu wa dupe lowo ẹgbẹ NANS fun abẹwo wọn ati ipinnu wọn lati mu ki iwa ibajẹ di ohun awati lawujọ wa. O si gba wọn niyanju lati sa ipa wọn lati se ohun gbogbo ti wọn seleri ni ọna ati se aseyọri rere.


Kanu wa dupe lowo ẹgbẹ NANS fun abẹwo wọn ati ipinnu wọn lati mu ki iwa ibajẹ di ohun awati lawujọ wa. O si gba wọn niyanju lati sa ipa wọn lati se ohun gbogbo ti wọn seleri ni ọna ati se aseyọri rere.


Gomina Samuel Ortom kò yẹ nípò adarí òsèlú- Garba Shehu

Ijọba apapọ ti bẹnu atẹ lu ọ̀rọ̀ ti gomina ipinlẹ Benue , Samuel Ortom, sọ nipa ẹ̀sùn ti o fi kan aarẹ Buhari pe o n se oju sàájú. Ninu atẹjade kan ti oluranlọwọ pataki fun aarẹ Buhari lori iroyin ati ikede , Garba Shehu, ti sọ pe gomina ipinlẹ Benue ko sẹṣẹ maa sọrọ nipa iwa ẹlẹyamẹya , latari lati lee jẹ ki awọn eniyan fẹna rẹ̀. Garba Shehu, tun tẹsiwaju pe Ortom ko yẹ nipo adari rara, nipa awọn ọrọ ti ko yẹ ki asiwaju to dipo oselu mu ,maa sọ kaakiri.Idi niyi ti iru eniyan bi Ortom ko yẹ lati wa nipo oselu lọjọ iwaju. “iru awọn eniyan gidi, ọmọ ipinlẹ Benue rere , yẹ ki o ni asiwaju to dara ju iru eniyan bi i Ortom lọ, nitori naa, a n fẹ ki wọn yan eniyan to dara si ipo oselu ninu eto idibọ to n bọ..”


Ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ kó àwọn akẹ́kọ̀ọ́ márùndínláàdọ́rùn ún ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ kúrò ní ìpínlẹ̀ Plateau

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lábẹ́ àkóso gomina Seyi Makinde ti kó àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí í se ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tí ó tó márùndínláàdọ́rùn ún kúrò ni ìpínlẹ̀ Plateau látàri ́rògbòdìyàn tó ń sẹlẹ̀ níbẹ̀. Ninu atẹjade ti akọwe iroyin fun gomina, ọgbẹni Taiwo Adisa fi sita lo sọ ọ di mimọ pe, Gomina Seyi Makinde lo paa lasẹ fun amugbalẹgbẹ pataki rẹ lori ọ̀rọ̀ akẹkọ̀, Ogbeni Victor Olojede lati saaju ikọ̀ ti o lọ ko àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun kuro ni ilu Jos. Olori awọn osisẹ gomina Seyi Makinde, Hon Segun Ogunwuyi ti o gba ẹnu gomina sọrọ wa fi da àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun loju pe ijoba ipinle Oyo yoo se gbogbo ohun to wa ni ikawọ re lati daabo bo ẹ̀mí ati dukia gbogbo ọmọ bibi ati olugbe ipinlẹ Ọyọ. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ marundinladorun ọhun ni ijoba ipinle Oyo fi oko nla “Oyo State Pacesetter Transport Company” ko wa si Ile isẹ ijọba to kalẹ si agbegbe Agodi ni ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ ni ẹkun gusu iwọ oorun orilẹ ede Naijiria, ti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun si fi idunnu wọn han nigba ti wọn dupe lọwọ ijọba fun igbẹse akin ti wọn gbe lati doola ẹmi wọn. Ninu ọrọ rẹ, amugbalẹgbẹ pataki fun gomina lori ọrọ akẹkọọ, Victor Olojede to se kokari bi wọn se lọ ko àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun kuro ni ilu Jos ,lu gomina Seyi Makinde lọgọ ẹnu fun bi o se jẹ ki o rọrùn lati ko àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun kuro. O wa tun dupẹ lọwọ gomina fun ẹ̀mí ifọkansin rẹ eleyi to farahan ninu igbesẹ yii, ti o si fi kun pe, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ naa mọ ọn loore.


Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ marundinladorun ọhun ni ijoba ipinle Oyo fi oko nla “Oyo State Pacesetter Transport Company” ko wa si Ile isẹ ijọba to kalẹ si agbegbe Agodi ni ilu Ibadan, ipinlẹ Ọyọ ni ẹkun gusu iwọ oorun orilẹ ede Naijiria, ti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun si fi idunnu wọn han nigba ti wọn dupe lọwọ ijọba fun igbẹse akin ti wọn gbe lati doola ẹmi wọn. Ninu ọrọ rẹ, amugbalẹgbẹ pataki fun gomina lori ọrọ akẹkọọ, Victor Olojede to se kokari bi wọn se lọ ko àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun kuro ni ilu Jos ,lu gomina Seyi Makinde lọgọ ẹnu fun bi o se jẹ ki o rọrùn lati ko àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ọhun kuro. O wa tun dupẹ lọwọ gomina fun ẹ̀mí ifọkansin rẹ eleyi to farahan ninu igbesẹ yii, ti o si fi kun pe, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ naa mọ ọn loore. Bakan naa ni asiwaju awon akeko ohun ti o tun jẹ Aarẹ “National Oduduwa Students Association” eka ti Unifasiti Jos, Kolawole Paul sapejuwe gomina Seyi Makinde gẹgẹ bi olori to se fọkantan to ko ni gba ki iya jẹ awọn to n sakoso le lori.


Bakan naa ni asiwaju awon akeko ohun ti o tun jẹ Aarẹ “National Oduduwa Students Association” eka ti Unifasiti Jos, Kolawole Paul sapejuwe gomina Seyi Makinde gẹgẹ bi olori to se fọkantan to ko ni gba ki iya jẹ awọn to n sakoso le lori.


Ìjọba Plateau,Jos Tún  ti séde

Ìjọba Ìpínle Plateau tí tún séde fún wákàtí mẹ́rìnlé-lógún, léléyìí tí ó ti juwọ́ rẹ̀ sílẹ̀ tẹ́lẹ̀ ní Agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Jos North, níbi lààsìgbó kan tó wáyé nípasẹ̀ ìkọlù Agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ abúlé Yelwa Zangam,tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ti pàdánù ẹ̀mí wọn, tí àwọn òpọ̀lọpọ̀ dúkìá sì run. Gẹgẹ bi gomina Simon Lalong ṣe sọ, isede wakati mẹrinle-logun naa yoo bẹrẹ lati agogo mẹrin irọlẹ, loni Ọjọbọ ,ọjọ kẹẹdọgbọn Oṣu Kẹjọ ọdun 2021, titi di akiyesi siwaju. Ipinnu pataki yii n tẹsiwaju nitori bi emi awọn eniyan ati dukia laarin Agbegbe Ijọba ibilẹ ati lati yago fun irufin ati aṣẹ. Yoo tun jẹ ki awọn ile -iṣẹ aabo ran awọn ọmọ ogun lọ ni sibẹ lasiko lati pese aabo ti wiwa awọn oniṣẹ ibi labule naa yoo si tẹsiwaju. Gomina naa wa rawọ ẹbẹ si awọn ara ilu Jos North, lati fọwọsowọpọ pẹlu Ijọba nipa titẹle isede wakati mẹrinle-logun naa, ti o bẹrẹ ni agogo mẹrin irọlẹ, ọjọ kẹẹdọgbọn, Oṣu Kẹjọ ọdun 2021, nitori wọn ti paṣẹ fun awọn ile-iṣẹ eto aabo lati rii daju pe wọn mu awọn ti o ba rufin naa.


Ìkọ́lú àwọn ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga ààbò NDA Yóò pèwón níjà – Ààrẹ Buhari

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí sọ pé,àjálù tí ó kọlu ilé -ẹ̀kọ́ gíga Ìdáábòbò Nàìjíríà (NDA) ní ọjọ́ ìṣẹ́gun,kò yẹ kí wọn jẹ́ kí ó dẹ́rùbà ìgboyà wọn, bí kò ṣe pé, kí wọn ri bíi ìpeni níjà láti fi òpin sí ìwà ọ̀daràn ní orílẹ̀ -èdè. O sọ pe ikọlu naa, eyiti o yori si ipadanu ẹmi, wa ni akoko ti ologun ti ni ki awọn alatako, awọn onijagidijagan, awọn ajinigbe, ati awọn iru iwa ọdaràn miiran jawọ ninu iṣẹ aburu wọn. Nigbati o n ṣekẹdun pẹlu awọn idile ti o padanu awọn ololufẹ wọn, o gbadura pe ki Ọlọrun tù wọn ninu, Aarẹ Buhari bura pe,awọn oloogbe naa ko ni ku lasan,wọn yoo fi imu gbogbo awọn to ba wa nidi iwa aburu naa danrin, nitori pe ẹlẹṣẹ kan ko ni lọ laijiya, ti eyi yoo si jẹ igbesẹ lati fọ orilẹ -ede mọ nikẹhin . Aarẹ dupẹ lọwọ gbogbo awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria ti o mọyì ati riri akitiyan ologun, ti o si rọ awọn ti n ṣe oṣelu onikorira pẹlu iwa ibajẹ lati yago , o pe sọ pe ,ohun ti ko dara ko dara, akoko yi ni o yẹ ki gbogbo awọn olufẹ orilẹ -ede ati awọn eniyan rere ṣe atilẹyin ati iwuri fun awọn ti o wa ni iwaju ogun.


Wọ́n sún ìpàdé ìgbìmọ̀ ìjoba àpàpọ̀ síwájú

Ìpàdé ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ Ìgbìmọ̀ ìjọba àpapọ̀ kò ní wáyé lọ́sẹ̀ yìí. Ni deede agogo mẹsan,( deede akoko fun ipade naa), Oniroyin Voice of Nigeria, olu-ilu ṣe akiyesi pe gbangan ti wọn yoo lo fun ipade naa wa ni titiipa. Akọroyin naa sọ pe, ohun ko ri awọn minisita kankan ati awọn ọmọ igbimọ ijọba apapọ kankan bakannaa, ko kọja si ibukojo aarẹ ni Villa fun ipade naa.Ti kii si ri bẹẹ tẹlẹ. Awọn alaṣẹ ipade naa, ko ti sọ idi ti wọn fi sun ipade ọhun siwaju. Sugbọn Isunsiwaju ipade naa le niiṣe pẹlu iṣẹlẹ ibanujẹ ti o waye ni ile-ẹkọ aabo giga Naijiria, ni Kaduna, ni ọjọ Iṣẹgun.


NSIP: Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣàtúnṣe GEEP, tí ó sì tún ṣe ìfilọ́lẹ̀ GEEP 2.0

Ìjọba orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà ti ṣe ìfilọ́lẹ̀ ètò ìṣèránlọ́wọ́ alábọ́dé GEEP 2.0, GEEP 2.0,èyí tí wọ́n ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀ láti yá àwọn ènìyàn lówó àti láti kọ́ àwọn ará ìlú tí kò níṣẹ́ ọwọ́ níṣẹ́ lọ́lọ́kan ọ̀jọ̀kan. Minisita fun eto ọmọniyan, Isakoso Ajalu ati Idagbasoke Awujọ, Sadiya Umar Farouq lo ṣe ifilọlẹ eto naa ni Abuja, Naijria. O sọ pe GEEP 2.0 ẹya atunṣe GEEP, wa fun talaka ti ko lakojọ ati awọn alaini, ṣugbọn to ni oye iṣẹ-ọwọ, ti wọn ko si ni anfaani si awọn eto iyawo ati lati pese iyawo alabọde ati owo ti ko jaralọ fun iṣowo kata kara. Gẹgẹ bi minisita naa ṣe sọ, wọn tun ṣagbekalẹ eto naa lati ran awọn alailera, awọn obinrin ti wọn doju ẹlẹyamẹya kọ, ọdọ alainiṣẹ ati awọn alaini miiran ni awujọ. Oluranlọwọ imọ -ẹrọ si Minisita lori GEEP, Zainab Musa Musawa, sọ pe wọn ṣe atunṣe eto naa lati gbọ tawọn alaini, ti pupọ ninu wọn jẹ obinrin, ọdọ ati awọn agbẹ igberiko . Oluranlọwọ Imọ -ẹrọ naa tun sọ siwaju pe, nipasẹ ,itaniji, akojọpọ ati ikopa, awọn oṣiṣẹ wọn yoo pese itọnisọna ati amojuto to munadoko fun gbogbo awọn to ba janfani GEEP 2.0.


Ẹ sọ́ra fún ìwà ìlòkulò oògùn nítorí ìpalára rẹ̀ láwùjọ- Aṣofin  Sanni Ganiyu Okanlawon

Aṣofin Sanni Ganiyu Okanlawon, ti o n ṣoju ekun Koṣofẹ kinni ninu Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko ti rọ awọn obi, alagbatọ awọn olori ẹlẹsin ati awọn tọrọ kan gbogbo lati ṣojuṣe wọn nipa mimojuto awọn ọmọ, bi ljọba naa ti n sapa tirẹ. O sọrọ yii nibi Ipade Alẹnulọrọ Ọlọdọọdun, eyi ti Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko maa n ṣagbatẹru kaakiri awọn ẹkun idibo ogoji si Ile Igbimọ Aṣofin naa ni Ipinlẹ Eko, lati fun awọn ara ilu lanfaani fifi ẹdun ọkan wọn han lori idagbasoke ilu. Ẹlẹẹkeje iru rẹ ni ti ẹkun Koṣọfẹ kiini waye ni Gbongan ilu Mende lagbegbe Maryland ni Ipinlẹ Eko. Nigba ti o n sọrọ lori akoonu tọdun yii, “Bi Iwa Ilokulo Oogun ṣe n pọ sii n ṣe akoba fun idagbasoke orilẹ-ede yii” Aṣofin Ọkanlawọn ṣe kilọkilọ pe bi wọn ko ba tete moju to iwa yii, o ṣẹṣẹ ki o ṣakoba nla fun idagbasoke ilu ati ọrọ-aje. O tẹnu mọ pe awọn obi ni lati ṣojuṣe wọn nipa mimojuto awọn ọmọ, bi ljọba naa ti n sapa tirẹ. O mẹnu ba awọn igbesẹ ijọba Ipinlẹ Eko paapaa Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko lati ṣadinku iwa ilokulo oogun ati lilo oogun oloro lawujọ.


Nigba ti o n sọrọ lori akoonu tọdun yii, “Bi Iwa Ilokulo Oogun ṣe n pọ sii n ṣe akoba fun idagbasoke orilẹ-ede yii” Aṣofin Ọkanlawọn ṣe kilọkilọ pe bi wọn ko ba tete moju to iwa yii, o ṣẹṣẹ ki o ṣakoba nla fun idagbasoke ilu ati ọrọ-aje. O tẹnu mọ pe awọn obi ni lati ṣojuṣe wọn nipa mimojuto awọn ọmọ, bi ljọba naa ti n sapa tirẹ. O mẹnu ba awọn igbesẹ ijọba Ipinlẹ Eko paapaa Ile Igbimọ Aṣofin Ipinlẹ Eko lati ṣadinku iwa ilokulo oogun ati lilo oogun oloro lawujọ. Ọpọ awọn ofin ati ipinnu ni Ile Aṣofin naa ti fọwọ si lati fi ṣadinku iwa buruku, eyi ti awọn ọdo yoo fi le maa gbe igbesi aye irọrun. O ni “Ile Igbimọ Aṣofin yii n gbiyanju lati ṣe awọn ofin ati ilana ti yoo mu idagbasoke ba igbe aye awọn ọdọ wa. Ọpọ ni awọn awọn ofin to ti wa nilẹ ti o le jẹrii si eyi, lara rẹ ni “Ofin Ṣiṣe atunṣẹ Igbimọ Alakoso Ere Idaraya ni Ipinlẹ Eko ti ọdun 2015 lati mu Igberu ba Igbe aye awọn ọdọ ati Ere Idaraya ni Ipinlẹ Eko, pẹlu awọn nnkan miiran to jẹ mọ ọn.” Aṣofin Ọkanlawọn tun ṣalaye pe awọn abadofin miiran tun n lọ lọwọ lati tubọ fi mu idagbasoke ba awọn ọdọ ni Ipinlẹ Eko.


Ọpọ awọn ofin ati ipinnu ni Ile Aṣofin naa ti fọwọ si lati fi ṣadinku iwa buruku, eyi ti awọn ọdo yoo fi le maa gbe igbesi aye irọrun. O ni “Ile Igbimọ Aṣofin yii n gbiyanju lati ṣe awọn ofin ati ilana ti yoo mu idagbasoke ba igbe aye awọn ọdọ wa. Ọpọ ni awọn awọn ofin to ti wa nilẹ ti o le jẹrii si eyi, lara rẹ ni “Ofin Ṣiṣe atunṣẹ Igbimọ Alakoso Ere Idaraya ni Ipinlẹ Eko ti ọdun 2015 lati mu Igberu ba Igbe aye awọn ọdọ ati Ere Idaraya ni Ipinlẹ Eko, pẹlu awọn nnkan miiran to jẹ mọ ọn.” Aṣofin Ọkanlawọn tun ṣalaye pe awọn abadofin miiran tun n lọ lọwọ lati tubọ fi mu idagbasoke ba awọn ọdọ ni Ipinlẹ Eko. O ni: “Awọn abadofin miiran wa ti wọn n jiroro le lori ninu Ile bayii, ti atunbọtan rẹ yoo ṣanfaani fun awọn ọdọ bii ”Abadofin fun Pipese fun Idasilẹ Ile-ẹkọ Fafiti fun Eto Ẹkọ ni Ipinlẹ Eko ati awọn nnkan miiran to jẹ mọ ọn.” Eleyii yoo maa kọ awọn ẹkọ to nii ṣe pẹlu eto ẹkọ, ti wọn yoo maa gba awọn iwe ẹri loroṣiiriṣi lati ibẹ. Omiran ni “Abadofin ṣiṣe idasilẹ Fafiti Ipinlẹ Eko fun ẹkọ Sayẹnsi ati Imọ-ẹrọ” Ninu ọrọ ikini kaabọ ọjọ naa, Alaga fun ẹgbẹ oṣelu of All Progressives Congress (APC) ni Agbegbe Ijọba Ibilẹ Koṣofẹ, Ọgbẹni Kehinde Bello, fi mulẹ pe akoonu Ipade Awọn Alẹnulọrọ tọdun yii ṣe pataki lasiko yii, ki a le foju sunnukun wa ojutu si ipalara iwa ilokulo oogun yii, eleyii to ti n ṣakoba nla fun awọn ọdọ ode oni. O ni awọn akopa yoo le ri ẹkọ mu kuro nibi ipade yii, paapaa pẹlu akoonu naa.


O ni: “Awọn abadofin miiran wa ti wọn n jiroro le lori ninu Ile bayii, ti atunbọtan rẹ yoo ṣanfaani fun awọn ọdọ bii ”Abadofin fun Pipese fun Idasilẹ Ile-ẹkọ Fafiti fun Eto Ẹkọ ni Ipinlẹ Eko ati awọn nnkan miiran to jẹ mọ ọn.” Eleyii yoo maa kọ awọn ẹkọ to nii ṣe pẹlu eto ẹkọ, ti wọn yoo maa gba awọn iwe ẹri loroṣiiriṣi lati ibẹ. Omiran ni “Abadofin ṣiṣe idasilẹ Fafiti Ipinlẹ Eko fun ẹkọ Sayẹnsi ati Imọ-ẹrọ” Ninu ọrọ ikini kaabọ ọjọ naa, Alaga fun ẹgbẹ oṣelu of All Progressives Congress (APC) ni Agbegbe Ijọba Ibilẹ Koṣofẹ, Ọgbẹni Kehinde Bello, fi mulẹ pe akoonu Ipade Awọn Alẹnulọrọ tọdun yii ṣe pataki lasiko yii, ki a le foju sunnukun wa ojutu si ipalara iwa ilokulo oogun yii, eleyii to ti n ṣakoba nla fun awọn ọdọ ode oni. O ni awọn akopa yoo le ri ẹkọ mu kuro nibi ipade yii, paapaa pẹlu akoonu naa. Agba Oṣelu kan, ti o jẹ ọmọ Igbimọ Alaṣẹ agba ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) ni Ipinlẹ Eko, Ọmọọba Olumuyiwa Ṣosanya rọ awọn tọrọ kan gbogbo lati gbaruku ti amojuto awọn ọmọde ati ọdọ paapaa bi iwa ilokulo oogun ṣe n peleke si i lasiko yii lorilẹ-ede Naijiria. O fi ọrọ yii bu ẹnu atẹ lu ipalara ti iwa yii n fa lawujọ ti o si n gbẹmi ọpọ eniyan loorekoore. O ni atunbọtan iwa yii ti n ṣe ipalara fun ọrọ-aje ati idagbasoke ilu.


Agba Oṣelu kan, ti o jẹ ọmọ Igbimọ Alaṣẹ agba ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress (APC) ni Ipinlẹ Eko, Ọmọọba Olumuyiwa Ṣosanya rọ awọn tọrọ kan gbogbo lati gbaruku ti amojuto awọn ọmọde ati ọdọ paapaa bi iwa ilokulo oogun ṣe n peleke si i lasiko yii lorilẹ-ede Naijiria. O fi ọrọ yii bu ẹnu atẹ lu ipalara ti iwa yii n fa lawujọ ti o si n gbẹmi ọpọ eniyan loorekoore. O ni atunbọtan iwa yii ti n ṣe ipalara fun ọrọ-aje ati idagbasoke ilu. O ni: “Ọpọ awọn obi ati alagbatọ kan lo wa ti awọn ọmọ wọn n lo oogun oloro ti wọn ko le ba wọn wi. Tẹẹ ba le ba wọn wi, ẹ pe awọn agbalagba ti wọn le ṣe eyi. Nitori awọn ọmọde yii ro pe bi awọn ba mu oogun yii, o maa n fun awọn ni igboya, ṣugbọn ipalara nla lo n jẹ ni igbẹyin.


O ni: “Ọpọ awọn obi ati alagbatọ kan lo wa ti awọn ọmọ wọn n lo oogun oloro ti wọn ko le ba wọn wi. Tẹẹ ba le ba wọn wi, ẹ pe awọn agbalagba ti wọn le ṣe eyi. Nitori awọn ọmọde yii ro pe bi awọn ba mu oogun yii, o maa n fun awọn ni igboya, ṣugbọn ipalara nla lo n jẹ ni igbẹyin. Fun idi eyi awọn obi ni lati moju to awọn ọmọ wọnyi, lati le dekun iwa ilokulo oogun yii.” Oludanilẹkọọ pataki ọjọ naa, Arabinrin Ngozi Okocha, oga kan lati Ajọ to n gbogun ti ilokulo oogun lorilẹ-ede Naijiria, iyẹn National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA), ninu apilẹkọ rẹ, ṣe kilọkilọ pe bi wọn ko ba tete moju to ilokulo oogun lorilẹ-ede yii bayii, yoo ṣe ipalara pupọ fun awujọ. O tẹnu mọ pe bi awọn to n lo ilokulo oogun ati oogun oloro ṣe n pọ bayii jẹ ohun iyanu ti awujọ gbọdọ tete wa nnkan ṣe si i. Nitori eyi ṣeeṣe ko ba igbesi aye awọn ọdọ ode oni jẹ. Ninu akori naa, pẹlu abala ti wọn pe ni, Bi Lilo oogun ti ko tọ ati Aṣilo oogun ṣe n peleke si, yoo ṣakoba nla fun Idagbasoke Awujọ”, oludanilẹkọọ naa sọ pe bi awọn ọdọ ṣe n lọwọ ninu ilokulo oogun ati oogun oloro lorilẹ-ede Naijiria ti n ṣe ni kayefi.


Fun idi eyi awọn obi ni lati moju to awọn ọmọ wọnyi, lati le dekun iwa ilokulo oogun yii.” Oludanilẹkọọ pataki ọjọ naa, Arabinrin Ngozi Okocha, oga kan lati Ajọ to n gbogun ti ilokulo oogun lorilẹ-ede Naijiria, iyẹn National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA), ninu apilẹkọ rẹ, ṣe kilọkilọ pe bi wọn ko ba tete moju to ilokulo oogun lorilẹ-ede yii bayii, yoo ṣe ipalara pupọ fun awujọ. O tẹnu mọ pe bi awọn to n lo ilokulo oogun ati oogun oloro ṣe n pọ bayii jẹ ohun iyanu ti awujọ gbọdọ tete wa nnkan ṣe si i. Nitori eyi ṣeeṣe ko ba igbesi aye awọn ọdọ ode oni jẹ. Ninu akori naa, pẹlu abala ti wọn pe ni, Bi Lilo oogun ti ko tọ ati Aṣilo oogun ṣe n peleke si, yoo ṣakoba nla fun Idagbasoke Awujọ”, oludanilẹkọọ naa sọ pe bi awọn ọdọ ṣe n lọwọ ninu ilokulo oogun ati oogun oloro lorilẹ-ede Naijiria ti n ṣe ni kayefi. O ni: “O le ni miliọọnu mẹrin awọn eniyan ni orilẹ-ede Naijiria ti wọn n lo oogun loriṣiiriṣi ni ọdun 2020. Iwadii ti fi han pe iko mọkanla ninu ida ọgọrun-un ni alekun awọn ti o n ṣi oogun lo yoo jẹ ni ọdun 2030 lagbayee. Iko ogoji bayii ni yoo wa ni ilẹ Afirika ti wọn ko ba tete dẹkun rẹ bayii.” Arabinrin Okocha sọ pe iwa yii ti n ṣakoba fun idagbasoke awujọ bayii, paapaa ti awọn ohun eelo ilu bi ẹwọn ati ile-ẹjọ n kun akunfaya latari awọn ẹsun to nii ṣe pẹlu oogun oloro ati atubọtan rẹ, ti o si ni ipa buruku lara aabo orilẹ-ede ati ilera awọn ara ilu.


O ni: “O le ni miliọọnu mẹrin awọn eniyan ni orilẹ-ede Naijiria ti wọn n lo oogun loriṣiiriṣi ni ọdun 2020. Iwadii ti fi han pe iko mọkanla ninu ida ọgọrun-un ni alekun awọn ti o n ṣi oogun lo yoo jẹ ni ọdun 2030 lagbayee. Iko ogoji bayii ni yoo wa ni ilẹ Afirika ti wọn ko ba tete dẹkun rẹ bayii.” Arabinrin Okocha sọ pe iwa yii ti n ṣakoba fun idagbasoke awujọ bayii, paapaa ti awọn ohun eelo ilu bi ẹwọn ati ile-ẹjọ n kun akunfaya latari awọn ẹsun to nii ṣe pẹlu oogun oloro ati atubọtan rẹ, ti o si ni ipa buruku lara aabo orilẹ-ede ati ilera awọn ara ilu. O wa rọ awọn ara ilu lati maa ṣọ awọn ti oogun oloro ba se ipalara fun ki wọn le tọju wọn nitori ajọ to n gbogun ti ilokulo oogun n pese eto ati ṣe itọju iru awọn eniyan yii. Oludanilẹkọọ miiran lori koko ọrọ yii kan naa, Dokita Fatima Binta Amodu, ti o jẹ oniṣ̣egun oyinbo lati Fafiti Redeemers, yan-na-an-na ohun ti a n pe ni ilokulo oogun. O ni ki i ṣe lilo oogun oloro nikan ni iwa aṣilo oogun, ṣugbọn ti a ko ba lo oogun gẹgẹ bi oloogun oyinbo ṣe sọ pe ki a lo, tabi lo o lọna to wu wa, gbogbo eyi ni ilokulo oogun.


O wa rọ awọn ara ilu lati maa ṣọ awọn ti oogun oloro ba se ipalara fun ki wọn le tọju wọn nitori ajọ to n gbogun ti ilokulo oogun n pese eto ati ṣe itọju iru awọn eniyan yii. Oludanilẹkọọ miiran lori koko ọrọ yii kan naa, Dokita Fatima Binta Amodu, ti o jẹ oniṣ̣egun oyinbo lati Fafiti Redeemers, yan-na-an-na ohun ti a n pe ni ilokulo oogun. O ni ki i ṣe lilo oogun oloro nikan ni iwa aṣilo oogun, ṣugbọn ti a ko ba lo oogun gẹgẹ bi oloogun oyinbo ṣe sọ pe ki a lo, tabi lo o lọna to wu wa, gbogbo eyi ni ilokulo oogun. O ni: “Bi eniyan ba kan lo kikida ‘paracetamol, tabi awọn oogun ikọ lọna ti ko tọ, o ṣeeṣe ko ṣe ipalara fun ilera ẹda. Fun bi apẹẹrẹ, bi alaboyun ba lo oogun ‘parcetamol’ nilokulo, o le sọ ọmọ inu rẹ di didinrin bo ba bi i Fun idi eyi, ọpọ ọna ni awọn eniyan fi n ṣi oogun lo” O wa rọ awọn obi ati alagbaọọ lati maa ṣọ awọn iwa ti awọn ọmọ wọn ba n wu. Dokita Basirat Giwa, oniṣegun oyinbo kan ti oun naa sọrọ nibi pade itagangba yii dẹbi iwa buruku yii ru ẹbi, awujọ ati ijọba.


O ni: “Bi eniyan ba kan lo kikida ‘paracetamol, tabi awọn oogun ikọ lọna ti ko tọ, o ṣeeṣe ko ṣe ipalara fun ilera ẹda. Fun bi apẹẹrẹ, bi alaboyun ba lo oogun ‘parcetamol’ nilokulo, o le sọ ọmọ inu rẹ di didinrin bo ba bi i Fun idi eyi, ọpọ ọna ni awọn eniyan fi n ṣi oogun lo” O wa rọ awọn obi ati alagbaọọ lati maa ṣọ awọn iwa ti awọn ọmọ wọn ba n wu. Dokita Basirat Giwa, oniṣegun oyinbo kan ti oun naa sọrọ nibi pade itagangba yii dẹbi iwa buruku yii ru ẹbi, awujọ ati ijọba. Ni ti ẹbi paapaa awọn iya, o ni ọpọ ni ki i bikita nipa awọn ọmọ wọn paapaa awọn ọmọkunrin. Obi yẹ ki wọn maa lọ si ile-ẹkọ awọn ọmọ wọn lati lọ maa wo bi wọn ṣe n ṣe si deedee. Ni ti awujọ, o ni o yẹ ki awọn agbaagba si maa ni iwa “oju meji lo n bimọ, igba oju lo n tọ.” Ki awọn ara adugbo maa foju silẹ lati maa wo bi awọn ọmọde ṣe n ṣe, eyi ti wọn yoo fi maa tọ wọn sọna to yẹ, nitori, bi a ba ni ko kan wa, awujọ ni yoo jiya atubọtan iwa ilokulo oogun yii.


Ni ti ẹbi paapaa awọn iya, o ni ọpọ ni ki i bikita nipa awọn ọmọ wọn paapaa awọn ọmọkunrin. Obi yẹ ki wọn maa lọ si ile-ẹkọ awọn ọmọ wọn lati lọ maa wo bi wọn ṣe n ṣe si deedee. Ni ti awujọ, o ni o yẹ ki awọn agbaagba si maa ni iwa “oju meji lo n bimọ, igba oju lo n tọ.” Ki awọn ara adugbo maa foju silẹ lati maa wo bi awọn ọmọde ṣe n ṣe, eyi ti wọn yoo fi maa tọ wọn sọna to yẹ, nitori, bi a ba ni ko kan wa, awujọ ni yoo jiya atubọtan iwa ilokulo oogun yii. Ẹwẹ, ni ti ijọba, o rọ awọn alaṣẹ lati ṣe idasilẹ ọpọ awọn gbagede iṣere idaraya, ti awọn ọdọ yoo le maa ṣamulo bi wọn ko ba tilẹ ti p ni iṣẹ lọwọ, nitori ọwọ to ba dilẹ ni eṣu n bẹ lọwẹ Ọpọ awọn ti wọn tun fẹnu si ọrọ yii ni awọn aṣoju lati ijọ ẹlẹsin, ẹgbẹ awọn ọlọja, ẹgbẹ awọn akanda ẹda ati bẹẹ bẹ lọ ti wọn wa lati ẹkun Koṣọfẹ kiini yii. Gbogbo wọn lo bẹnu atẹ lu iwa ilokulo oogun lawujọ, ati pe awujọ gbọdọ tete gbe igbesẹ lati dẹkun rẹ, ki o to ṣakoba fun idagbasoke awujọ patapata. Sibẹ awọn ara ilu ko ṣai fẹmi imoore han si awọn ohun ti ijọba ti ṣe fun wọn gẹgẹ bi ara ibeere wọn ninu ipade alẹnulọrọ yii lọdun to kọja.


Ẹwẹ, ni ti ijọba, o rọ awọn alaṣẹ lati ṣe idasilẹ ọpọ awọn gbagede iṣere idaraya, ti awọn ọdọ yoo le maa ṣamulo bi wọn ko ba tilẹ ti p ni iṣẹ lọwọ, nitori ọwọ to ba dilẹ ni eṣu n bẹ lọwẹ Ọpọ awọn ti wọn tun fẹnu si ọrọ yii ni awọn aṣoju lati ijọ ẹlẹsin, ẹgbẹ awọn ọlọja, ẹgbẹ awọn akanda ẹda ati bẹẹ bẹ lọ ti wọn wa lati ẹkun Koṣọfẹ kiini yii. Gbogbo wọn lo bẹnu atẹ lu iwa ilokulo oogun lawujọ, ati pe awujọ gbọdọ tete gbe igbesẹ lati dẹkun rẹ, ki o to ṣakoba fun idagbasoke awujọ patapata. Sibẹ awọn ara ilu ko ṣai fẹmi imoore han si awọn ohun ti ijọba ti ṣe fun wọn gẹgẹ bi ara ibeere wọn ninu ipade alẹnulọrọ yii lọdun to kọja. Lara awọn aṣeyori naa gẹgẹ bi Aṣofin Ọkanlawọn Sanni ṣe mẹnu ba a ni ‘ṣiṣe ọna adugbo Ọlabisi, ọna adugbo Ilajẹ ati ọna Kujọre ni Ogudu ati ọna Oworonshoki. Omiran ni ṣiṣe atuṣe si awọn ile ẹko girama bii ‘Muslim High School ni Oworonshoki, Ojota Senior High School’ ati awọn miiran bẹẹ ti wọn si kọ akọkun ile-ikẹkọọ mejidinlogun si ọkọọkan. Bẹẹ ni aṣofin yii tun ṣe idasilẹ gbọngan ere idaraya gbigba ẹyin lori tabili, iyẹn ‘table tennis academy’ ati eto ẹyawo alabọde fun awọn opo at awọn ọlọja.’.


Lara awọn aṣeyori naa gẹgẹ bi Aṣofin Ọkanlawọn Sanni ṣe mẹnu ba a ni ‘ṣiṣe ọna adugbo Ọlabisi, ọna adugbo Ilajẹ ati ọna Kujọre ni Ogudu ati ọna Oworonshoki. Omiran ni ṣiṣe atuṣe si awọn ile ẹko girama bii ‘Muslim High School ni Oworonshoki, Ojota Senior High School’ ati awọn miiran bẹẹ ti wọn si kọ akọkun ile-ikẹkọọ mejidinlogun si ọkọọkan. Bẹẹ ni aṣofin yii tun ṣe idasilẹ gbọngan ere idaraya gbigba ẹyin lori tabili, iyẹn ‘table tennis academy’ ati eto ẹyawo alabọde fun awọn opo at awọn ọlọja.’. Ẹwẹ, awọn akopa kan dide lati fi iwe igbọraẹni ye lori awọn ibeere wọn fun idagbsoke ilu ṣọwọ si aṣofin naa. Bakan naa ni Aṣofin Ọkanlawọn Sanni rọ awọn to ku lati fi ti wọn naa ṣowọ si ofiisi rẹ. O si tun ṣe ileri ṣiṣe eto ironi-lagbara pataki fun awọn ara ilu ninu oṣu kewaa si oṣu kọkanla ọdun yii Lara awọn eniyan pataki ti o tun wa nibi Ipade Awọn Alẹnulọrọ yii ni Alaga agbegbe Ijọba Ibilẹ Koṣọfrẹ, Ọgbẹni Mọyọsore Ogunlẹwẹ ati Igbakeji rẹ, Ọgbẹni Saliu, awọn aṣoju Ọba Oworonshoki ati Ọba Ojodu ati awọn Baalẹ.


Ẹwẹ, awọn akopa kan dide lati fi iwe igbọraẹni ye lori awọn ibeere wọn fun idagbsoke ilu ṣọwọ si aṣofin naa. Bakan naa ni Aṣofin Ọkanlawọn Sanni rọ awọn to ku lati fi ti wọn naa ṣowọ si ofiisi rẹ. O si tun ṣe ileri ṣiṣe eto ironi-lagbara pataki fun awọn ara ilu ninu oṣu kewaa si oṣu kọkanla ọdun yii Lara awọn eniyan pataki ti o tun wa nibi Ipade Awọn Alẹnulọrọ yii ni Alaga agbegbe Ijọba Ibilẹ Koṣọfrẹ, Ọgbẹni Mọyọsore Ogunlẹwẹ ati Igbakeji rẹ, Ọgbẹni Saliu, awọn aṣoju Ọba Oworonshoki ati Ọba Ojodu ati awọn Baalẹ.


Ààrẹ Bùhárí ṣèdárò oloogbe ìyá-ààfin Victoria Aguyi-Ironsi ìyàwó ààrẹ àkọ́kọ́ fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ́lẹ̀rí

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti bá ìdílé Aguiyi-Ironsi, ìjọba àti àwọn ènìyàn ìpínlẹ̀ Ábiá kẹ́dùn lórí ikú Olóyè Ìyáàfin Victoria Aguiyi-Ironsi,ẹni tí ó jẹ́ ìyàwó Olórí ìjọba àpapọ̀ àkọ́kọ́, ajagun Johnson Thomas Aguiyi-Ironsi. Ninu ifiranṣẹ kan, aarẹ mu daniloju pe, iya-afin Victoria jẹ eniyan takuntakun ti ko lẹgbẹ,oniigboya ti ko labawọn, lasiko ọkan ninu awọn akoko tokunkun ṣu ribiribi julọ ninu itan Naijiria,ti eyi si fihan gbangba pe, iya orilẹ-ede ni, ẹni ti o nibẹru Ọlọrun ati ti o si tun jẹ obinrin akọni akọkọ ni. Aarẹ sọ pe, ọdun marun –din-lọgọta lẹhin iku ọkọ rọ ajagun J.T Aguiyi-Ironsi, Arabinrin Victoria ko da ọwọ iṣẹ ribiribi to n ṣe duro ni orilẹ-ede Naijiria, fun alaafia, iduroṣinṣin, imularada ati ilaja. Alakoso n fi tọkàntọkàn ṣadura pe,ilakaka iya-afin Victoria fun orilẹ -ede kii yoo ja sasan, ati pe ohun darapọ mọ gbogbo awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria ni gbigbadura fun isinmi ẹmi rẹ,ati ki ọlọrun ki o tẹ safẹfẹ rere.


Ènìyàn mééjìlá- dín -nírínwó míràn tún ti ní ààrùn covid

Àwọn ènìyàn mééjìlá-dín-nírínwó míràn tún ti ní ààrùn covid ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ile-iṣẹ to n mojuto ajakalẹ aarun ni orilẹ-ede NCDC,lo fidiẹ mulẹ ni alẹ ọjọ aiku, lori ayelujara wẹẹbu rẹ. NCDC tun pe akiyesi si pe, awọn eniyan mẹjọ si jẹpe ọlọrun nipase aarun covid bakannaa. Ile-iṣẹ naa sọ pe, awọn eniyan mejila-din-nirinwo ọhun jẹ yọ lati ipinlẹ mejila- Lagos (mẹrin-din-lọgọjọ),Akwa Ibom (mọkan-din-laadọrun ),Rivers (mẹrin-din-lọgọrin) ,Ọyọ (mẹẹdogun) ,Ẹdo (mejila),Benue (mọkanla),Delta (meje) ,FCT (mẹrin),Ogun (mẹrin) ,Kaduna (meji), Gombe (ẹyọkan), Nasarawa (ẹyọkan). Lọwọlọwọ bayii, eniyan mẹ̀ẹ́dẹ́gbàrin- le- ni- ọ̀kẹ́ mẹ̀sán – le ni- ẹ̀ta- le ni- okòó lo ti ni aarun naa,eniyan ẹgbàárin- le ni- ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ – le ni- ẹ́ẹdógún-din-ni-ọ́ta- din- ni- ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́ta ti gba iwosan,ti eniyan mèjì-le-ni-ojì din- ni- ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́éjìlá si ti jẹpe oluwa.


Ìmọ̀ ayélujára le   ṣàlékún Ìdàgbàsókè ìbáṣepọ̀ ọrọ̀ -ajé-NCC

Igbákejì Aláṣẹ alága àti Aláṣẹ àgbà Ìgbìmọ̀ ilé-iṣẹ́ tó ń rísí Ìbáraẹnìsọ̀rọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíŕià (NCC), Ọ̀jọ̀gbọ́n Umar Danbatta, sọ pé,ìmọ̀ ayélujára yóò ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ará ìlú láti ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tó múná dóko nípa pípèsè akoonu lórí ayélujára àti láti jẹ́ olùṣẹ́gun ìmọ̀ tuntun láàrin ìlọ́lùpò ètò-ọrọ̀-ajé wọn. Nibi ti o ti n sọ ọrọ rẹ ,eyi to jẹ alakọkọ rẹ ọlọdọọdun ni Bichi Emirate,ti akọle rẹ jẹ, , “imọ ayelujara, igbesẹ to tọ fun igberu awujọ ati ọrọ -aje” ni Bichi,ipinlẹ Kano,arewa iwọ-oorun, orilẹ-ede Naijiria,Danbatta rọ awọn oṣere abala gbogbogboo ati aladani lati tẹwọgba eto naa. Alaṣẹ NCC pe akiyesi si pe, imọ ayelujara pese afọkantan ti awọn ara ilu kọọkan nilo, lati lo akoonu ati awọn irinṣẹ ayelujara. O sọ pe, ọkan ninu awọn idi imulo mẹta rẹ lo da lori idagbasoke eto -ọrọ aje orilẹ -ede Naijiria, nipasẹ atunṣe imọ -ẹrọ ayelujara amayedẹrun ati alekun afọwọsowọpọ ti eka ẹrọ ibaraẹnisọrọ ati si (GDP) orilẹ -ede.


Orílè -èdè Nàìjíríà ṣe ìrántí àyájọ́ ọjọ́ òwò ẹrú jákèjádò  Àgbáyé àti Ìparun rẹ̀.

Lónìí, Nàìjíríà yóò darapọ̀ mọ́ gbogbo àgbáyé láti ṣe ìrántí àyájọ́ ọjọ́ òwò ẹrú ọlọ́dọọdún àti ìparun rẹ̀. Akori ti ayẹyẹ ọdun yii ni “ẹru ode-oni, Ibeere lapapọ: Idaabobo Ọjọ Ọla” Ayẹyẹ naa, eyiti wọn ṣeto lati bẹrẹ ni deede agogo mẹsan owurọ, ni ibudo awọn akọroyin ti Orilẹ -ede, ni Ile- asọrọmagbẹsi, olugbalejo eto naa ni, Ile -iṣẹ apapọ fun iroyin ati Aṣa pẹlu ifọwọsowọpọ awọn ile-iṣẹ abẹ rẹ, UNESCO ati awọn alabaṣepọ miiran. Olugbalẹjo ọjọ naa ni, Minisita fun iroyin ati Asa, Alhaji Lai Mohammed. Ayẹyẹ Ọjọ ayajọ fun Iranti Iṣowo Ẹrú ati Iparun rẹ jakejado agbaye maa n waye ni ọjọ kẹtale-logun, Oṣu Kẹjọ ọdọọdun , ọjọ ti UNESCO ya sọtọ fun iranti isowo ẹrú oke-okun.


Covid-19: Àwọn ènìyàn mẹ́rìn-dín-ní-ojì-din-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́fà míràn tún ti ní àrùn lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà

Àwọn ènìyàn mẹ́rìn-dín-ní-ojì-din-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́fà mí́ràn tún ti ní àrùn Covid-19 lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà báyìí. Gẹgẹ bi àjọ to n mojuto ajakalẹ arun lorilẹ ede Naijria se kede rẹ lọjọ kọkanlelogun,osu kẹjo ọdun 2021 lori ẹrọ ayelujara wọn. Ni bayii, iye awọn to ti ni arun COVID-19 lorilẹ ede Naijiria jẹ́ ẹ̀ẹ́dẹ́gbàrin-le-ní-ọ̀kẹ́-mẹ̀sán an-dín-ní-márùn-ún-din-ni-ọ́rin ( 186635) nigba ti iye awọn to ti gba iwosan ti jẹ́ ẹgbàárin-lé-ni-ọ̀kẹ́-mẹ̀jọ-le-ni-okòó-lelọ́ọ̀dúnrún (168320), bakan naa ni iye awọn eniyan to ti jẹ Ọlorun nipe jẹ ojì-din-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́éjìlá ( 2260), Awọn ipinlẹ mẹwaa ti arun naa gbe jẹyọ lorilẹ ede Naijiria ni – Eko ,ẹ̀rin-le-ni-okòó-din-ni-ẹgbẹ́rin (776), Rivers, ẹ̀ta-le-ni-ọgọ́je (143), Ekiti, ọ̀kan-din-ni-àádọ́ta (49), Kwara, mẹtalelọgbọn (33) Ogun, ookanlelogun (21), Benue, mejidinlogun (18), Oyo, mẹtala (13), FCT, marun un (5), Osun, mẹrin (4) ati Yobe, meji (2)


Aarẹ Buhari kí Ẹbí Itsekiri kú orí-ire

Aarẹ Muhammadu Buhari ti kí gbogbo àwọn ẹbí Itsekiri nílé àti lókè òkun, bí wọ́n se ti fi Ọmọ Ọba Tsola Emiko se Olú Warri ti ọ̀kanlelogún(21st) ní Ọjọ́ Abámẹ́ta Osù Kejọ, Odún 2021. Aarẹ ki awọn ara ilu naa fun bibori awọn wahala ti o sẹlẹ leyin lati igbati wọn ti yan Olu-Warri ti akọkọ, O si tun rọ awọn ti inú ba n bi lati yanju wahala naa ni itubi-inubi ki alaafia ati ifọkanbalẹ ba le wa ni ipinlẹ naa. Hamzat Damọla


Ẹgbẹ́rin ènìyàn ti kó àrùn onígbá-méjì ni orilẹ ede Niger

Orílẹ̀-èdè Niger ń dojúkọ àjàkálẹ̀ àrùn onígbá-méjì nípasẹ̀ àwọn omíyalé latari àwọn òjò ńlá- ńlá tó ń rọ̀ lọ́wọ́ káakiri àgbáyé, tó sì jẹ́ pé ẹgbẹ́rin àwọn ènìyàn ló ti kó àrùn náà ní orílẹ̀-èdè ìwọ̀ orùn ní ilẹ̀ Afirika. Gẹgẹ bi Minisita fun eto Ilera ti Orilẹ-ede ọhun , Dokita Idi Illiassou Mainassanara, se sọ pe arun yii ti jẹ ki atunse wa lori eto ilera, eyi si jẹ ki atunse wa lori ajakalẹ arun naa. Olori gbogbo Dokita ti agbegbe ile-iwosan Niamey kẹta, Dokita habou abdourahamane, sọ pe ki gbogbo awọn ẹka ile-iwosan orilẹ-ede wa ni igbaradi fun ajakalẹ arun onígbá-méjì naa, ki gbogbo ile-iwosan naa si se idanilẹkọ fun gbogbo oṣiṣẹ wọn lori ilana ilera, paapaa lori arun onígbá-méjì ki wọn si pese gbogbo awọn nnkan ti wọn ba nilo lati fi da arun naa duro. Abule Gabagoura ni orilẹ ede Niger ni ibiti àgbàrá òjò ti san ju ni Orilẹ-ede ni ọjọ kọkanla, Osu Kejọ, ti Minisita fun eto ilera si ti seto ikọ eleto ilera lati maa sisẹ ni awọn agbegbe naa, ki wọn si maa se abojuto awọn alaisan agbegbe naa, O si tun kọ awọn ti wọn n gbe ni agbegbe naa bi wọn yo se ma se ìmọ́tótó. Damola ati Kehinde


Ìsèdárò : Aarẹ  Buhari  balẹ̀ sí  Yola

Aarẹ Muhammadu Buhari ti balẹ̀ si ilu Yola, ni ipinlẹ Adamawa bayii lati seadro pẹlu awọn ẹbí , ijọba ati awọn eniyan ipinlẹ Adamawa lori ikú oloogbe Ahmed Joda,ti o ku ni ọjọ Ẹti , ọjọ kẹtalaosu kẹjọ ọdun yii. lorin lẹkununrẹrẹ ń bọ̀ lórí rẹ laipẹ…


Ààrẹ  Buhari  ń lọ sí ìpínlẹ̀ Adamawa

Aarẹ Muhammadu Buhari yoo lọ si ipinlẹ Adamawa lonii yii ti o jẹ ọjọ Ẹti. Aarẹ Buhari lọ lati sedaro pẹlu gomina ipinlẹ naa nipa ikú oloogbe Ahmed Joda, to jẹ ọkan pataki ninu ọmọ ipinlẹ naa to pakòdà. Joda ni alaga igbimọ to n mojuto gbigbe ijọba kalẹ̀ fun aarẹ Buhari lọdun 2015. Akọni naa ku ni ọ̀sẹ̀ to koja lọjọ Ẹti ni ọjọ kẹtala, osu kẹjọ , ọdun yii.Ọmọ ọdun ọ̀kan -le-ni-àádọ́rùn (91) ni Ahmed Joda ki o to dagbere faye pé, o digbose. Aarẹ Buhari yoo tun lo anfaani ọhun lati fi ilu Yola silẹ lọ si ipinlẹ Kano,lati wa nibi ayẹyẹ igbeyawo ọmọkunrin rẹ iyẹn , Yusuf Buhari. Aarẹ Buhari yoo pada lọ si ilu Abuja lẹyin igbeyawo naa.


COVID-19: Àwọn ènìyàn Naijiria mẹ̀rin-din-ni-ojì-din-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́rin tún ti ní  àrùn Conona

Àwọn ènìyàn Naijiria mẹ̀rin-din-ni-ojì-din-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́rin tún ti ní àrùn Conona Ajọ to n gbogun ti ajakalẹ arun lorilẹ ede Naijiria ,NCDC ti kede pe àwọn ènìyàn mẹ̀rin-din-ni-ojì-din-ni-ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ́rin tún ti ní àrùn Conona ni ipinlẹ mẹtadinlogun .Awọn ipinlẹ naa ni :- “Eko ,màrún-din-ni-ọ́ta-lelọ́ọ̀dúnrún (355), Rivers, mẹ̀ta-din-ni-àádọ́rùn (87), FCT, mejidinlogoji (38), Ogun, mẹtalelọgbọn (33) Akwa Ibom, mejilelọgbọn (32),Oyo,mejilelọgbọn (32), Edo, mejilelogun (22), Ekiti, ogún (20), Kwara , mẹtadinlogun(17), Delta, mejila (12), Bayelsa, mẹjo (8), Gombe , marun un (5) Kaduna mẹrin (4), Osun, mẹrin (4), Enugu , meji(2) Nasarawa, meji (2), ati Plateau , ookan(1).” Ni bayii , iye awọn eniyan to ti ni aarun COVID-19 jẹ ẹ̀ẹ́dẹ́gbàta-le-ni-ọ̀kẹ́-mẹ̀sán-o-le-ni eétalá-din-ni -ọ́rin-le-nigba (185,267) , nigba ti awọn eniyan ti iye wọn jẹ ẹgbàárin-le-ni-ọ̀kẹ́-mẹ̀jọ-din-ni-ẹ̀ta-din-ni-ọ́rin (167,923), ti awọn eniyan ti iye wọn jẹ ẹ̀rin-le-ni-ojì-le-ni-ẹgbẹ́ọ̀kànlá(2244 ). si ti jẹ́ Ọlọrun nipe


Ìjọba Nàíjíríà, ẹ lo owó tí ẹ bá yá fún ìdàgbàsókè ètò okoòwò – Peter Obi

Gomina ìpínlẹ̀ Anambra tẹ́lẹ̀rih , Peter Obi, ti rọ ìjọba orílẹ̀ èdè Nàíjíríà láti máa lo owó tí wọ́n bá yá fún ìdàgbàsókè ètò okoòwò lórílẹ̀ èdè Nàíjíríà. Obi, tẹsiwaju pe, kii se nnkan buruku ni ki orilẹ ede kan yawo sugbọn ti orilẹ ede naa ba kunna lati lo owó ọhun fun eto idagbasoke okoowo , ni o buru julọ. oludije fun igbakeji aarẹ fun ẹgbẹ́ oselu,Peoples Democratic Party (PDP) sọ̀rọ̀ yii lọjọ Ẹti lasiko to n dahun ibeere awọn akọroyin nigba to dari ikọ̀ igbimọ fafiti ti Dominican lọ si ile-isẹ Seyi Makinde tó jẹ́ gomina ipinlẹ Oyo to wa ni Agodi, Ibadan. O tẹsiwaju pe : “Ti a ba yawo fun oúnjẹ , eyi buru julọ fun orilẹ ede Naijiria.Wọn sọ pe awọn yawo fun eto okoowo , mo si beere pe nibo ni eto okoowo naa wa.Ti wọn ba lo owó ti wọn ya wọnyi fún idagbasoke eto okoowo, eto okoowo orilẹ ede Naijiria yoo ti dara ju bayii lọ, sugbọn eto okoowo Naijiria ń jó i-jó-àjórẹ̀yìn .o yẹ ki a yawo fun idagbasoke eto ẹ̀kọ́, eto ilera ati lati yọ awọn eniyan kuro ninu òsì.” Gomina Seyi Makinde wa sọrọ idaniju fun awọn ikọ naa pe, oun ko ni kaarẹ lati ri i pe eto idagbasoke ba eto okoowo ati ọrọ̀ ajé ni ipinlẹ Ọyọ, o tun tẹsiwaju pe awọn yoo tun gbiyanju lati ri i pe awọn baalu yoo tun pọ si lati maa gbera lati ilu Ibadan lọ si awọn ilu miran ni orilẹ ede ede Naijiria. Eto ẹ̀kọ́ Makinde tun sọ pe ijọba oun yooo fọwọsowọpọ pẹlu Fafiti Dominican fun idagbasoke eto ẹkọ ni ipinlẹ Ọyọ. O tun wa seleri lati foju lamẹẹtọ wo ohun ti Fafiti naa n beere nipa ilẹ̀ ti ijọba gba lọwọ wọn , ni eyi ti wọn lo fun isẹ́ àkànse ọkọ oju irin Eko sí Ibadan.


Orílẹ̀ èdè Nàíjíríà àti Bulgaria yóò fọwọ́sowọ́pọ̀ lórí ètò ààbò

Minisita fun eto aabo lorilẹ ede Naijiria , ọgagun ajagunfẹyinti Bashir Salihi Magashi ti ni orilẹ ede Naijiria ati orilẹ ede Bulgaria yoo fọwọsowọpọ lori eto aabo. Minisita fun eto aabo sọrọ naa lasiko ti o gba asoju orilẹ ede Bulgaria,Yanko V. Yordanov, lalejo niluu Abuja . Asoju orilẹ ede Bulgaria,Yanko V. Yorda naa wa lo anfaani ọhun lati fi pe minisita fun eto aabo lorilẹ ede Naijiria gẹgẹ bi alejo pataki si ipatẹ ọjà ológun ti wọn yoo se ni orilẹ ede Bulgaria ni Oṣu Kẹfa ọdun to n bọ.


gbígbógun ti òògùn olóró: Nàìjíríà, Saudi Arabia  ṣerawọn lóṣùṣù ọwọ̀

Ilé -iṣẹ́ tó ń ṣòfin lórí òògùn olóró ní Orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà, NDLEA àti Olùdarí ẹka to n gbogun ti oogun oloro lorilẹ ede Saudi Arabia (GDNC), ti gbà láti tùbọ̀ fìdí àjọṣepọ̀ wọn múlẹ̀ lórí gbígbógun ti gbígbé àti mimu òògùn olóró láàrin àwọn orílẹ̀ -èdè méjèèjì. Eyi ni koko ijiroro ti NDLEA, ajagunfẹyinti Mohammed Buba Marwa ati aṣoju Saudi GDNC, Naser Hajid Al Otaibi, jọ se niluu Abuja,lorilẹ ede Naijiria. Lakooko to n itẹwọgba awọn aṣoju Saudi, ajagunfẹyinti Marwa fi imoore rẹ han fun atilẹyin lati ọdọ ijọba Saudi latẹyinwa. Oludari NDLEA bẹbẹ fun iranlọwọ lati ọdọ ijọba orilẹ ede Saudi fun atilẹyin wọn .


Mínísítà – ÒfinTuntun Ilé -iṣẹ́ Epo rọbi yóò Fa ojú Àwọn olùdókòwò mọ́ra

Mínísítà Ìpínlè fún epo rọbi lorilẹ ede Naijiria ,Timipre Sylva, sọ pé òfin tuntu ti ààrẹ orílẹ̀-èdè buwọ́lù yóò fa ojú àwọn olùdókòwò mọ́ra. Minisita naa ṣalaye eyi, lakooko ti o n dahun awọn ibeere awọn akọroyin nipa ofin tuntun tii aarẹ fọsọsi ọhun niluu Abuja, ni ọjọ iṣẹgun. Sylva sọ pe,aarẹ Muhammadu Buhari yoo yanana ọrọ lori ofin ọhun,eyi ti yoo ṣe iranlọwọ lati ṣe idagbasoke ẹka epo rọbi ati gaasi, ni ọjọ iṣẹgun. O ṣe akiyesi pe,o yẹ ki a ṣọra bi a o ṣe maa diyele owo lori ati ṣeto iṣẹ ,nitori pe, ipa rẹ yoo han lara awọn agbegbe miran. O sọ pe, bi owo oṣiṣẹ ba pọju ,eyi yoo dẹruba awọn oludokowo ni orilẹ-ede .


Ààrẹ Bùhárí yan Ìgbìmọ̀ Olùdarí Fún Òfin Ilé -iṣẹ́ Epo rọ̀bì

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárì ti bẹ̀rẹ̀ ìmúse Òfin Ilé -iṣẹ́ epo rọbi tí o sẹsẹ fọwọ́ sí (PIA) nípa fífi oǹtẹ̀ lù ìgbìmọ̀ olùdarí láti ṣe àbojútó ìlànà náà. Minisita ti ipinlẹ fun epo rọbi lorilẹ ede Naijiria,Timipre Sylva ni yoo maa dari Igbimọ naa. Awọn ọmọ ẹgbẹ ọhun naa ni: Akowe agba fun Ile -iṣẹ epo rọbi , Oludari ile-isẹ́, NNPC, oudari ile-isẹ́ FIRS, Aṣoju Ile -iṣẹ eto Idajọ, Aṣoju Ile -iṣẹ eto Isuna, Inawo ati Eto Orilẹ -ede, Oluranlọwọ Pataki fun aarẹ lori Adayeba Awọn orisun, Olufemi Lijadu gẹgẹ bi Oludamọran Ofin okeere, ti Akọwe Alase, fun eto idagbasoke ẹrọ epo rọbi. .


Nàìjíríà yóò ya  Ọjọ́ kan sọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bíi ọjọ́ àyájọ́ Fún Àwọn Àgbàlagbà Láìpẹ́ -–Mínísítà

Mínísítà fún ètò ọmọnìyàn, gbígbógun ti Àjálù àti Ìdàgbàsókè Àwùjọ, Hájìyá Sàdíyá Umar Farouq, ti fidánilójú pé, wọ́n yóò kéde yíya ọjọ́ kan pátákí sọ́tọ̀ fún àwọn àgbàlagbà láìpẹ́. Farouq mu eleyi daniloju nigba ti ikọ̀ àjọ ẹgbẹ to n ṣakoso awọn ọmọ ilu ti o jẹ agbalagba ni orilẹ-ede Naijiria (NSCC) ti oludari gbogbogbo , Emem Omokaro dari rẹ, ṣe abẹwo si ni ilu Abuja. ṣaaju eyi ni, Omokaro bẹbẹ fun ikede ọjọ ayajọ kan fun awọn agbalagba ni Naijiria, laarin Oṣu Kẹjọ ati ibẹrẹ Oṣu Kẹsan ọdun 2021, lati ṣe ayẹyẹ ayajọ Ọjọ awọn agbalagba fun igba akọkọ ni Oṣu Kẹwa ọdun 2021. O tun n beere fun iranlọwọ NSCC lati fun awọn ọmọ ilu to jẹ agbalagba(SCN) ti o ba ti ju aadọrin ọdun lọ lati ṣe iforukọsilẹ ti Orilẹ -ede. O sọ bakan naa pe, eleyi yoo fun wọn ni idanimọ ti o munadoko, awọn iṣẹ ti o ba ọjọ -ori mu ati iṣadehun awọn ile -ifowopamọ ati awọn ohun elo, opopona, afẹfẹ ati awọn iṣẹ ọkọ oju –irin, ilera ati awọn iṣẹ ile -iwosan. Abayọri pataki abẹwo naa ni, sise atẹjade ti wọn fi sita ni ipari ijiroro ọlọjọ kan fun awọn agbalagba alakọkọ rẹ, ti ajọ to n mojuto awọn ara agbalagba ni Orilẹ-ede gbe kalẹ ni ọjọ kẹta,Oṣu Kẹjọ.


O tun n beere fun iranlọwọ NSCC lati fun awọn ọmọ ilu to jẹ agbalagba(SCN) ti o ba ti ju aadọrin ọdun lọ lati ṣe iforukọsilẹ ti Orilẹ -ede. O sọ bakan naa pe, eleyi yoo fun wọn ni idanimọ ti o munadoko, awọn iṣẹ ti o ba ọjọ -ori mu ati iṣadehun awọn ile -ifowopamọ ati awọn ohun elo, opopona, afẹfẹ ati awọn iṣẹ ọkọ oju –irin, ilera ati awọn iṣẹ ile -iwosan. Abayọri pataki abẹwo naa ni, sise atẹjade ti wọn fi sita ni ipari ijiroro ọlọjọ kan fun awọn agbalagba alakọkọ rẹ, ti ajọ to n mojuto awọn ara agbalagba ni Orilẹ-ede gbe kalẹ ni ọjọ kẹta,Oṣu Kẹjọ. Ijọba apapọ fi ontẹ lu ajọ ọhun ni Orilẹ -ede, ti wọn ṣe ifilọlẹ rẹ ni Oṣu Karun un.


Ijọba apapọ fi ontẹ lu ajọ ọhun ni Orilẹ -ede, ti wọn ṣe ifilọlẹ rẹ ni Oṣu Karun un.


Ibrahim Mantu di olóògbé,ààrẹ Buhari sọfọ̀ ikú Igbákejì adarí ilé ìgbìmọ̀ asòfin tẹ́lẹ̀rí

Aarẹ Muhammadu Buhari ti darapọmọ Gomina Ipinlẹ Plateau ati awọn ara ilu lati se ìdárò igbakeji aarẹ ile ìgbìmọ̀ asòfin àgbà tẹ́lẹ̀rí, Ibrahim Mantu láti ṣọ̀fọ̀ ikú olóṣèlú olókìkí naa. Aare Buhari se idaro naa pelu awọn adari,awọn ọmọ Orilẹ-ede Naijiria , awọn ọrẹ ati awọn oloselu nipa iku Ibrahim Mantu , ti o fi gbogbo igbesi aye rẹ sin awọn eniyan rẹ. Aarẹ gbadura pe ki Ọlọrun tẹ oloogbe naa si afẹ́fẹ́ ire Damola ati Kehinde


Ìjọba Nàìjíríà ṣe ìlérí pé  òhun yóò jẹ́ kí abẹ́rẹ́ àjẹsára covid wà lárọ̀wọ́tó

Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ṣe ìlérí láti ríi dájú pé abẹ́rẹ́ àjẹsára covid wà lọ́pọ̀ yanturu jákèjádò orílẹ̀-èdè náà. Akọwe ijọba apapọ ati alaga,igbimọ alakoso aarẹ lori aarun covid,Boss Mustapha,fidi eyi mulẹ nibi ifilọlẹ abala kinni abẹrẹ ajẹsara covid ,ni ilu Abuja. O sọ pe Igbimọ aarẹ to n mojuto arun COVID-19 yoo tẹsiwaju lati ṣe abojuto bii aarun covid-19 ṣe n gbalẹ̀ si i,ni orilẹ-ede ti aarun ọhun ti pọju ti o si n tan kaakiri. O ṣe akiyesi pe ẹni-kọọkan ni o ni ojuṣe lati daabobo ilera awọn eniyan wọn, nipa ṣiṣe idaniloju pe gbogbo awọn eniyan ti o yẹ ni ile wọn ati agbegbe wọn gba abẹrẹ ajesara covid, lakoko ti ijọba yoo tẹsiwaju lati rii daju pe abẹrẹ ajesara naa wa lọpọ yanturu.


Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kí ààrẹ  orílẹ-èdè Zambia tí wọ́n dìbò yàn kú oríire

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí kí Ààrẹ orílẹ̀-èdè Zambia, Hakainde Hichilema kú oríire lórí àṣeyọrí rẹ̀ nínú ìdìbò ààrẹ, ọjọ́ kejìlá, oṣù kẹjọ, ọdún 2021. Aarẹ gbe oriyin fun awọn ọmọ orilẹ-ede naa bi wọn ṣe tu yaya,ti wọn tu yaya lati ṣe ojuṣe wọn gẹgẹ bii ara ilu,nipa yiyan oludije ti wọn yan laayo,leyi ti o fihan daju pe iṣọkan,iduroṣinṣin ati ilọsiwaju adulawọ wa ninu, agbara ti awọn eniyan ni lati yan oludari wọn pẹlu irọrun. Aarẹ Buhari tun gboriyin fun aarẹ Edgar Lungu fun gbigba abajade idibo ati gbigbe ijọba kalẹ ni alaafia, ti o si pe akiyesi si iru ihuwasi bayii gegẹ bii awokọṣe fun gbogbo ololufẹ ijọba tiwantiwa. Nigba ti o n ṣapejuwe itan ati ajọṣepọ ti o wa laarin Naijiria ati Zambia, aarẹ orilẹ-ede Naijiria nireti lati ṣiṣẹ ni pẹkinpẹki pẹlu Aarẹ Zambia ti wọn ṣẹṣẹ dibo yan fun alaafia, idagbasoke ati ilọsiwaju awọn orilẹ-ede mejeeji.


COVID-19:Ènìyàn mọ́kàn-léní –òjì-lé-lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀ta míràn tún ti ní ààrùn covid

Àwọn ènìyàn mọ́kàn-lélójì-lé-lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀ta míràn tún ti ní ààrùn covid ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ile-iṣẹ to n mojuto ajakalẹ aarun,NCDC ni o fidiẹ mulẹ ni, alẹ ọjọ aiku lori ayelujara wẹẹbu wọn. Awọn eniyan mọkan-leni-oji-le-lẹẹdẹgbẹta yii jẹyọ ni awọn ipinlẹ mẹtala – Lagos (mọkan-le-loji-le-nigba),Akwa Ibom (mẹrin-le-laadọrun),Enugu (meji-din-laadọta),Oyo (meji-din-laadọta),Anambra (mẹrin-le-lọgbọn), Rivers (mọkandin-logun),Ogun (mẹta-din-logun),Ekiti (mẹẹdogun) ,FCT (mẹsan), Kwara (meje), Abia (marun),Delta (meji), Niger(ẹyọkan). Lọwọlọwọ bayii,eniyan ẹgbẹ́ẹ́ẹdógún –le- ni- ọ̀kẹ́ mẹ̀sán- o –din- ni- ẹ̀ta- din- lọọgọ́rùn lo ti ni aarun ọhun, ẹ̀ẹ́dẹ́gbàrin- le- ni- ọ̀kẹ́ mẹ̀jọ- o- le- ni- ẹ̀jọ- din- loọgọ́je eniyan si ti gba iwosan, ti ọ̀kan- din- ni- okòó-le-ni-ẹgbẹ́ọ̀kànlá eniyan si ti olóògbé.


Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yóò borí ogun tó n dojúkọ  ètò Ààbò àti  ọrọ̀-ajé àwùjọ rẹ̀ -–igbákejì ààrẹ Ọ̀sínbàjò

Igbákejì ààrẹ, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ọjọgbọn Yẹmí Ọ̀sínbàjò ti sọ pé, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà yóò borí ogun tó n dojúkọ ètò ààbò àti ètò-ọrọ̀-ajé, tí gbogbo nǹkan yóò sì gún régé fún àwọn ará ìlú, nítorí pé ẹ̀mí Ọlọ́run wà ní ilẹ̀ náà. Ọjọgbọn Osinbajo ṣalaye eyi, ni ọjọ aiku nibi ayẹyẹ eto idagbere Revd. Dokita Israel Akanji, ti o ṣiṣẹ fun ọdun mejile-logun, gẹgẹ bi Oluṣọ-agutan agba ati Alabojuto Ile ijọsin Baptisti akọkọ,ti Garki. Osinbajo sọrọ ni ṣoki nibi ayẹyẹ ọhun, ti aarẹ ẹgbẹ Kristiẹni ni Naijiria, Revd Olasupo Ayokunle ati Minisita Ipinlẹ fun eto Ilera, Olorunimbe Mamora, awọn oloye miiran ati awọn oludari Kristiẹni wa nibẹ. Igbakeji aarẹ gboriyìn fun awọn abuda aarẹ tuntun ọhun, ti o si ṣapejuwe rẹ gege bi onirẹlẹ ati adari ti o ṣee fọkan tan. Igbakeji aarẹ ki Akanji ku oriire ayẹyẹ ọjọ ibi ọgọta ọdun rẹ ti o n bọ lọna, ni ọjọ aje,ọjọ kẹrindin-logun Oṣu Kẹjọ.


Osinbajo sọrọ ni ṣoki nibi ayẹyẹ ọhun, ti aarẹ ẹgbẹ Kristiẹni ni Naijiria, Revd Olasupo Ayokunle ati Minisita Ipinlẹ fun eto Ilera, Olorunimbe Mamora, awọn oloye miiran ati awọn oludari Kristiẹni wa nibẹ. Igbakeji aarẹ gboriyìn fun awọn abuda aarẹ tuntun ọhun, ti o si ṣapejuwe rẹ gege bi onirẹlẹ ati adari ti o ṣee fọkan tan. Igbakeji aarẹ ki Akanji ku oriire ayẹyẹ ọjọ ibi ọgọta ọdun rẹ ti o n bọ lọna, ni ọjọ aje,ọjọ kẹrindin-logun Oṣu Kẹjọ. O gbadura ki ọlọrun tubọ fun ni okun , ọgbọn ti o si tun bẹbe fun ojurere ati ibukun Ọlọrun lori gbogbo awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria.


O gbadura ki ọlọrun tubọ fun ni okun , ọgbọn ti o si tun bẹbe fun ojurere ati ibukun Ọlọrun lori gbogbo awọn ọmọ orilẹ -ede Naijiria.