Aarẹ Buhari sọ pe bi oun ṣe gba abala akọkọ abẹrẹ naa, oun rọ awọn ọmọ Naijiria to ni ẹtọ lati gba, ki awọn naa ṣe bẹ ẹ. Ọga agba ajọ eto ilera alabọde ni Naijiria, Dokita Faisal Shuaib sọ pe ireti wa pe bi aarẹ ṣe gba abẹrẹ ajẹsara naa yoo ṣe iwuri fun awọn araalu lati gba fun idaabo bo lọwọ Covid-19. Ọjọ Aje ni awọn ọmọ igbimọ alaṣẹ Aarẹ Buhari yoo bẹrẹ si ni i gba, gẹgẹ bi ikede ti Dokita Shuaibu fi sita. Awọn oṣiṣẹ eto ilera ti di awọn eeyan akọkọ ti yoo gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ti Oxford-AstraZeneca ṣe ni Naijiria. Adari ileeṣẹ to n ri si eto ilera alabọde, Faisal Shuaib lo ṣide eto naa nibi to ti fun dọkita akọkọ labẹrẹ ọhun ni Naijiria, iyẹn Cyprian Nyong. Shuaib sọ pe awọn oṣiṣẹ eto ilera to n ṣiṣẹ julọ lasiko ti ajakalẹ arun naa milẹ titi lo kọkọ nilo abẹrẹ ọhun lati dabo bo wọn. Aadọjọ awọn oṣiṣẹ eto ilera miran yoo gba ọhun laipẹ lẹyin ti ajọ to n ṣakoso ounjẹ ati oogun lilo ti buwọlu.


Buhari, Osinbajo ti gba abẹ́rẹ́ ajẹsára Covid-19 Oxford-AstraZeneca

Adari ileeṣẹ to n ri si eto ilera alabọde, Faisal Shuaib lo ṣide eto naa nibi to ti fun dọkita akọkọ labẹrẹ ọhun ni Naijiria, iyẹn Cyprian Nyong. Shuaib sọ pe awọn oṣiṣẹ eto ilera to n ṣiṣẹ julọ lasiko ti ajakalẹ arun naa milẹ titi lo kọkọ nilo abẹrẹ ọhun lati dabo bo wọn. Aadọjọ awọn oṣiṣẹ eto ilera miran yoo gba ọhun laipẹ lẹyin ti ajọ to n ṣakoso ounjẹ ati oogun lilo ti buwọlu. Eyii to n tumọ si pe kii ṣe Aarẹ Muhammadu Buhari ni yoo kọkọ gba abẹrẹ naa ni Naijiria gẹgẹ bo ṣe ri lawọn orilẹ-ede miran. Aarẹ Ghana, Nana Akufo-Addo lo kọkọ gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 lẹyin ọjọ kan to balẹ si orilẹ-ede ọhun. Lọjọ Abamẹta, ọjọ kẹfa, oṣu Kẹta, ọdun yii ni Aarẹ Buhari yoo gba abẹrẹ tirẹ, toun ti igbakeji rẹ, Yemi Osinbajo.


Eyii to n tumọ si pe kii ṣe Aarẹ Muhammadu Buhari ni yoo kọkọ gba abẹrẹ naa ni Naijiria gẹgẹ bo ṣe ri lawọn orilẹ-ede miran. Aarẹ Ghana, Nana Akufo-Addo lo kọkọ gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 lẹyin ọjọ kan to balẹ si orilẹ-ede ọhun. Lọjọ Abamẹta, ọjọ kẹfa, oṣu Kẹta, ọdun yii ni Aarẹ Buhari yoo gba abẹrẹ tirẹ, toun ti igbakeji rẹ, Yemi Osinbajo. Bi eto abẹrẹ gbigba ọhun yoo ṣe lọ niyii; lẹyin ti awọn oṣiṣẹ eto ilera, Aarẹ ati igbakeji rẹ ba ti gba abẹrẹ tiwọn tan ni yoo kan awọn gomina. Ni kete ti awọn gomina ọhun ba ti gba abẹrẹ ọhun tan, lọjọ kejila, oṣu Kẹta, lati ṣafihan fun awọn awọn eeyan ipinlẹ wọn pe abẹrẹ naa ko mu ewu lọwọ ni yoo kan awọn ara ilu. Gbogbo awọn ipinlẹ ti ko ba kun oju oṣuwọn gbigba abẹrẹ naa, bii ẹrọ to le mu abẹrẹ ọhun tutu ko ni lanfani lati gba a. Ẹwẹ, gbogbo awọn ti yoo gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria gbọdọ fi orukọ lẹ loju opo ti ijọba ti fi lọlẹ fun eto ọhun.


Bi eto abẹrẹ gbigba ọhun yoo ṣe lọ niyii; lẹyin ti awọn oṣiṣẹ eto ilera, Aarẹ ati igbakeji rẹ ba ti gba abẹrẹ tiwọn tan ni yoo kan awọn gomina. Ni kete ti awọn gomina ọhun ba ti gba abẹrẹ ọhun tan, lọjọ kejila, oṣu Kẹta, lati ṣafihan fun awọn awọn eeyan ipinlẹ wọn pe abẹrẹ naa ko mu ewu lọwọ ni yoo kan awọn ara ilu. Gbogbo awọn ipinlẹ ti ko ba kun oju oṣuwọn gbigba abẹrẹ naa, bii ẹrọ to le mu abẹrẹ ọhun tutu ko ni lanfani lati gba a. Ẹwẹ, gbogbo awọn ti yoo gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria gbọdọ fi orukọ lẹ loju opo ti ijọba ti fi lọlẹ fun eto ọhun.


AstraZeneca vaccine side effects: Wo ìhùwàsí àwọn tó ti gba abẹ́rẹ́ àjẹsára Covid-19

Ṣé àwọn èèyàn ń rẹ́rìín músẹ́ ni àbí wọ́n fa irun ojú pọ̀ mọ́ tì'pàkọ́? Ti wọn ba ni ki wọn lọ pe bi tii ri wa, oun gaan lẹ ti riun to difa fun oriṣiriṣi ihuwasi apanilẹrin tabi amuni bere ibere to n ti oju awọn ti ti gba abẹrẹ ajẹsara Astrazeneca jade. Lara iru ihuwasi awọn kọọkan to ti gba abẹrẹ ajẹsara Astrazenecca ti ijọba Naijiria n rọ gbogbo eeyan lati gba ree. Aarẹ orilẹ-ede Naijiria, Muhammadu Buhari ati igbakeji rẹ, Yemi Osinbajo lo kọkọ ṣide gbigba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria. Eyi waye lẹyin ọjọ kan ti wọn bẹrẹ si ni fun awọn oṣiṣẹ eto ilera ni Naijiria ni abẹrẹ naa. Ile ijọba Aso Rock nilu Abuja ni aarẹ ati igbakeji rẹ ti gba ti wọn, wọn si ṣafihan eto naa lori amohunmaworan.


Aarẹ orilẹ-ede Naijiria, Muhammadu Buhari ati igbakeji rẹ, Yemi Osinbajo lo kọkọ ṣide gbigba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria. Eyi waye lẹyin ọjọ kan ti wọn bẹrẹ si ni fun awọn oṣiṣẹ eto ilera ni Naijiria ni abẹrẹ naa. Ile ijọba Aso Rock nilu Abuja ni aarẹ ati igbakeji rẹ ti gba ti wọn, wọn si ṣafihan eto naa lori amohunmaworan. Aarẹ Buhari sọ pe bi oun ṣe gba abala akọkọ abẹrẹ naa, oun rọ awọn ọmọ Naijiria to ni ẹtọ lati gba, ki awọn naa ṣe bẹ ẹ. Lasiko yii ni awọn kan ni Naijiria n pariwo pe awọn o nifẹ si lati gba abẹrẹ ajẹsara Astrazeneca ti wọn gbe wa. Amọ agbẹnusọ aar, Garba Shehu ni ki awọn Naijiria ma ro ohun ti wọn n ro. O ni lẹyin ti aarẹ gba tirẹ si apa tan, ara rẹ wa bo ṣe wa tẹlẹ to si tẹsiwaju ninu iṣẹ rẹ.


Aarẹ Buhari sọ pe bi oun ṣe gba abala akọkọ abẹrẹ naa, oun rọ awọn ọmọ Naijiria to ni ẹtọ lati gba, ki awọn naa ṣe bẹ ẹ. Lasiko yii ni awọn kan ni Naijiria n pariwo pe awọn o nifẹ si lati gba abẹrẹ ajẹsara Astrazeneca ti wọn gbe wa. Amọ agbẹnusọ aar, Garba Shehu ni ki awọn Naijiria ma ro ohun ti wọn n ro. O ni lẹyin ti aarẹ gba tirẹ si apa tan, ara rẹ wa bo ṣe wa tẹlẹ to si tẹsiwaju ninu iṣẹ rẹ. O ni bi ipalara kankan ba pada wa, awọn ko ni fi ohunkohun bo "ṣugbọn titi di asiko yii, ko si ipalara kankan yala o lagbara ni abi o kere lori aarẹ. O n ṣe ohun to yẹ ko ṣe". Ọlọpaa kan ree ni ipinlẹ Oyo to n di oju mọ agbari torii pe o n gba abẹrẹ Astrazeneca.


O ni bi ipalara kankan ba pada wa, awọn ko ni fi ohunkohun bo "ṣugbọn titi di asiko yii, ko si ipalara kankan yala o lagbara ni abi o kere lori aarẹ. O n ṣe ohun to yẹ ko ṣe". Ọlọpaa kan ree ni ipinlẹ Oyo to n di oju mọ agbari torii pe o n gba abẹrẹ Astrazeneca. Ẹlomiran ko tilẹ tii gba a amọ bo ṣe woye ihuwasi ẹni to ri to n gba a lọwọ ti fun un lesi lọkan ara rẹ boya oun naa yoo gba a tabi ko ni gba a. Ta lẹni a gba leti ta leti n ro ni ọrọ to wa ninu aworan eleyii. Ọtọ lẹni to n gba abẹ́rẹ́, ọtọ lni to n ba a tara. Bẹẹ ba wo aworan yii daadaa, ọlọpaa to n gba abẹrẹ gan n rẹrin to si n gba a tọyaya tọyaya amọ akẹgbẹ rẹ kan lo wa lẹyin to n ba a kaanu gidi gan.


Ẹlomiran ko tilẹ tii gba a amọ bo ṣe woye ihuwasi ẹni to ri to n gba a lọwọ ti fun un lesi lọkan ara rẹ boya oun naa yoo gba a tabi ko ni gba a. Ta lẹni a gba leti ta leti n ro ni ọrọ to wa ninu aworan eleyii. Ọtọ lẹni to n gba abẹ́rẹ́, ọtọ lni to n ba a tara. Bẹẹ ba wo aworan yii daadaa, ọlọpaa to n gba abẹrẹ gan n rẹrin to si n gba a tọyaya tọyaya amọ akẹgbẹ rẹ kan lo wa lẹyin to n ba a kaanu gidi gan. Lasiko ti Kọmisọna eto irina ni ipinlẹ Niger n gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 yii, gbogbo eniyan to wa nibẹ lo fẹrẹẹ di i mu tan pẹlu bo ṣe n tara to si di oju mọ agbari eyi to fihan pe o n dun un. Ẹlomiran a tilẹ fẹẹ fere ge tori pe o fẹ ṣe ayẹwo tabi gba abẹrẹ. Minisita eto ilera, Ọjọgbọn Isaac Ajewole ree to wa lara isọri kinni awọn to kọkọ gba abẹrẹ ajẹsara Astrazeneca bo ṣe gunlẹ si orilẹede Naijiria.


Lasiko ti Kọmisọna eto irina ni ipinlẹ Niger n gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19 yii, gbogbo eniyan to wa nibẹ lo fẹrẹẹ di i mu tan pẹlu bo ṣe n tara to si di oju mọ agbari eyi to fihan pe o n dun un. Ẹlomiran a tilẹ fẹẹ fere ge tori pe o fẹ ṣe ayẹwo tabi gba abẹrẹ. Minisita eto ilera, Ọjọgbọn Isaac Ajewole ree to wa lara isọri kinni awọn to kọkọ gba abẹrẹ ajẹsara Astrazeneca bo ṣe gunlẹ si orilẹede Naijiria. Iwoye oju rẹ yii fẹ jọ bi ni fi ọkan igbagbọ gbadura bi abẹrẹ naa ṣe n wọle si i lara. Ni agbegbe Itigidi, ijọba ibilẹ Abi ni ilu PortHarcourt ni Mama ẹni ọdun mejilelaadọrin yii ti lọ fi idunu gba abẹrẹ ajsara to si ni "inu mi dun pe abẹrẹ yii ti de si orilẹede Naijiria, awọn eeyan wa ko ni ku mọ". Ahmed arakunrin ọmọ Yoruba to ti ko gbogbo mọlẹbi rẹ lọ fun ayẹwo Covid-19 ri sọ iriri rẹ fun BBC Yoruba.


Iwoye oju rẹ yii fẹ jọ bi ni fi ọkan igbagbọ gbadura bi abẹrẹ naa ṣe n wọle si i lara. Ni agbegbe Itigidi, ijọba ibilẹ Abi ni ilu PortHarcourt ni Mama ẹni ọdun mejilelaadọrin yii ti lọ fi idunu gba abẹrẹ ajsara to si ni "inu mi dun pe abẹrẹ yii ti de si orilẹede Naijiria, awọn eeyan wa ko ni ku mọ". Ahmed arakunrin ọmọ Yoruba to ti ko gbogbo mọlẹbi rẹ lọ fun ayẹwo Covid-19 ri sọ iriri rẹ fun BBC Yoruba. "Ka ma parọ, kii ṣe iriri to rọrun rara lati lọ ṣe ayẹwo Covid-19 pẹlu iho imu ti wọn maa n ki irinṣẹ naa bọ. Ẹni ti ko ba le moju kuro ko lee gbe ara duro ki wọn ki nkan bọ ọ nimu". Lara awọn aṣaaju nilu naa kan ree lẹyin ti gomina rẹ ti gba.


"Ka ma parọ, kii ṣe iriri to rọrun rara lati lọ ṣe ayẹwo Covid-19 pẹlu iho imu ti wọn maa n ki irinṣẹ naa bọ. Ẹni ti ko ba le moju kuro ko lee gbe ara duro ki wọn ki nkan bọ ọ nimu". Lara awọn aṣaaju nilu naa kan ree lẹyin ti gomina rẹ ti gba. Boya o ti ro pe ko le du eeyan ni amọ nkan to ba nibẹ kọja pe ko le du eeyan. Ọrọ yii ko yọ orileẹede Naijiria nikan silẹ tori pe Yoruba bọ wọn ni ibi gbogbo ni wọn ti n da ina alẹ. Eyi lo difa fun arabinrin ara ilẹ India yii naa to kan sẹkun ti oṣiṣ ilera kan si nilo lati wa mọ ọ taanu taanu bi ekeji rẹ ṣe n gun un labẹrẹ.


Boya o ti ro pe ko le du eeyan ni amọ nkan to ba nibẹ kọja pe ko le du eeyan. Ọrọ yii ko yọ orileẹede Naijiria nikan silẹ tori pe Yoruba bọ wọn ni ibi gbogbo ni wọn ti n da ina alẹ. Eyi lo difa fun arabinrin ara ilẹ India yii naa to kan sẹkun ti oṣiṣ ilera kan si nilo lati wa mọ ọ taanu taanu bi ekeji rẹ ṣe n gun un labẹrẹ.


Àrá sán lù ojú òpó ìgbéra ní pápákọ̀ òfúrúfú, kò sí bàálù tó lé gbéra

Gbogbo iwọlejade baluu ni papakọ ofurufu Valencia lorilẹede Spain ti duro bayii lẹyin ti ara san lu oju opo igbera ati ibalẹ baluu ni papakọ ofurufu naa lọjọ Satide lẹyin ti obitibiti ojo ti rọ nibẹ. Awọn alaṣẹ lorilẹede naa sọ pe alẹ ọjọ Ẹti ni iji lile naa ti bẹrẹ da ọpọwahala silẹ lẹkun ila oorun orilẹede naa pẹlu ọwọ atẹgun lile ati ojo, eleyi to tun pọ si lọjọ Satide. Ileeṣẹ to n ṣe amojuto papakọ ofurufu lorilẹede Spain AENA sọ pe, “Papakọ ofurufu Valencia ko si fun lilo mọ bayii lẹyin ti ara san lu u. Iṣẹ atunṣe yoo bẹrẹ laipẹ.” Bakan naa lo tun sọ pe wọn ti gbẹsẹ le gbogbo awọn irinajo ofurufu wọ papakọ ofurufu naa tabi jade nibẹ nitori iji lile naa. Gẹgẹ bi iroyin ti papakọ ofurufu Valencia fi sita, ko din ni baluu mẹsan an to n ko ero bọ ni papakọ ofurufu naa ti wọn ti da ori rẹ kọ  awọn papakọ ofurufu miran to wa layika rẹ ni Alicante, Barcelona, Ibiza ati Madrid. Ajọ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri lagbegbe naa kọọ soju opo Twitter rẹ pe nigba ti omi kọkọ ya bo oju opo baluu to wa ni papakọ ofurufu naa ni wọn ti kọkọ da owo lilọbibọ baluu duro nibẹ Awọn fọnran aworan ti wọn fi si oju opo Twitter ṣafihan ọwọ agbara omi ti ọwọ rẹ le nitosi papakọ ofurufu naa. Bakan naa ni iji lile yii tun mu idaduro ba ọpọ reluwe ayarabiaaṣa lagbegbe Valencia gẹgẹ bi ileeṣẹ ADIF to jẹ ileeṣẹ ijọba ipinlẹ to n mojuto igbokegbodo ọkọ reluwe nibẹ.


Ẹ jáwọ́ nínú ṣíṣe òṣèlú ẹ̀ta-inú - Seyi Makinde

Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, Seyi Makinde ti rọ àwọn olóṣèlú ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti jáwọ́ nínú ṣíṣe òṣèlú ẹ̀ta-inú àti èyí tó le dá omi àláfíà ìlú rú. Makinde sọ èyí ní ìpínlẹ̀ Osun nígbà tó ń sọ̀rọ̀ níbi ìfilọ́lẹ̀ kíkọ òpópónà Osogbo-Iwo-Ibadan-Iwo oní kìlómítà mọ́kànléláàdọ́rùn-ún. Iṣẹ́ àkànṣe náà tó jẹ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ láàárín ìjọba ìpínlẹ̀ Oyo àti ìjọba Osun, Gboyega Oyetola ni wọn yóò ṣe fún oṣù méjìdínlógún. Makinde nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ rẹ̀, Taiwo Adisa ní àwọn gómìnà méjéèjì le foríkorí láti fẹ́ ṣe ọ̀nà náà láti lè jẹ́ kí àwọn ènìyàn àwọn le jẹ múkùndùn ìjọba àwaarawa bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn kò sí nínú ẹgbẹ́ òṣèlú kan náà. Ó ní ohun tí àwọn ń ṣe ní ìpínlẹ̀ Oyo ní láti ri pé gbogbo òṣèlú àwọn kò ní kọ́nú ń kọ́họ nínú àti pé ìṣèjọba kọjá ẹgbẹ́ òṣèlú lásán. “Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹgbẹ́ òṣèlú peoples Democratic Party (PDP) ni èmi ti wá, tí gómìnà ìpínlẹ̀ Osun sì wá láti All Progressives Congress (APC), síbẹ̀ àwa méjéèjì láti gbé ẹgbẹ́ òṣèlú wa tì láti ṣe iṣẹ́ tí àwọn ènìyàn wa yóò jẹ́ àǹfàní rẹ̀.” Bákan náà ni gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, Gboyega Oyetola náà kan sárá sí akẹgbẹ́ rẹ̀ fún àjọṣepọ̀ láti ri pé ẹkùn ilẹ̀ Yorùbá rí ìdàgbàsókè.


Makinde nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ rẹ̀, Taiwo Adisa ní àwọn gómìnà méjéèjì le foríkorí láti fẹ́ ṣe ọ̀nà náà láti lè jẹ́ kí àwọn ènìyàn àwọn le jẹ múkùndùn ìjọba àwaarawa bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn kò sí nínú ẹgbẹ́ òṣèlú kan náà. Ó ní ohun tí àwọn ń ṣe ní ìpínlẹ̀ Oyo ní láti ri pé gbogbo òṣèlú àwọn kò ní kọ́nú ń kọ́họ nínú àti pé ìṣèjọba kọjá ẹgbẹ́ òṣèlú lásán. “Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹgbẹ́ òṣèlú peoples Democratic Party (PDP) ni èmi ti wá, tí gómìnà ìpínlẹ̀ Osun sì wá láti All Progressives Congress (APC), síbẹ̀ àwa méjéèjì láti gbé ẹgbẹ́ òṣèlú wa tì láti ṣe iṣẹ́ tí àwọn ènìyàn wa yóò jẹ́ àǹfàní rẹ̀.” Bákan náà ni gómìnà ìpínlẹ̀ Osun, Gboyega Oyetola náà kan sárá sí akẹgbẹ́ rẹ̀ fún àjọṣepọ̀ láti ri pé ẹkùn ilẹ̀ Yorùbá rí ìdàgbàsókè. Oyetola ní ó jẹ́ ohun tó dùn mọ́ òun wí pé Makinde gbà láti kópa nínú iṣẹ́ àkànṣe náà láì wò ó wí pé ẹgbẹ́ òṣèlú àwọn yàtọ̀.


Oyetola ní ó jẹ́ ohun tó dùn mọ́ òun wí pé Makinde gbà láti kópa nínú iṣẹ́ àkànṣe náà láì wò ó wí pé ẹgbẹ́ òṣèlú àwọn yàtọ̀.


Ẹ wo bí àwọn ọmọ Naijiria mẹ́ta ṣe fí ẹ̀mí wọn wéwu láti rin ìrínàjò lọ sí Spain

Ẹṣọ alaabo lorilẹede Spain ni awọn ti ri awọn arinrinajo mẹta kan lori irin ọkọ oju omi lẹyin irinajo ọjọ mọkanla lati Naijiria lọ si Spain. Aworan kan ti wọn fi lede ṣafihan bi awọn ọkunrin naa ṣe joko si ori irin ti wọn n gbe epo si ninu ọkọ oju omi agbepo ọhun, ti ẹṣẹ wọn si ku diẹ ki o kan omi. Lẹyin naa ni wọn gbe wọn lọ si ileewosan fun itọju aini omi lara tọ bo ṣe yẹ. Ko han si gbangba boya ọjọ mọkanla naa ni wọn fi wa ni ori irin ti wọn joko le bi aworan ṣe gbe e jade. Ọkọ oju omi Di Maltese-flagged Althini II na lo de si Las Palmas, Gran Canaria, lẹyin to gbera kuro ni ilu Eko, lorilẹede Naijiria. Irinajo naa ni iwadii fihan pe o ju ẹgbẹrun meji maili lọ ni ori omi.


Ko han si gbangba boya ọjọ mọkanla naa ni wọn fi wa ni ori irin ti wọn joko le bi aworan ṣe gbe e jade. Ọkọ oju omi Di Maltese-flagged Althini II na lo de si Las Palmas, Gran Canaria, lẹyin to gbera kuro ni ilu Eko, lorilẹede Naijiria. Irinajo naa ni iwadii fihan pe o ju ẹgbẹrun meji maili lọ ni ori omi. Awọn dokita to doola ẹmi wọn ri wọn nibi ti wọn ha si ni abẹ ọkọ oju omi naa ti wọn si gbe wọn lọ si ileewosan. Amọ ẹṣọ alaabo lorilẹede Sdpain ti ni dandan awọn arinrinajo naa gbọdọ pada wale. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nibẹ ni labẹ ofin arinrinajo to ba rin iru irinajo to le wu bayii gbọdọ pada si ile.


Awọn dokita to doola ẹmi wọn ri wọn nibi ti wọn ha si ni abẹ ọkọ oju omi naa ti wọn si gbe wọn lọ si ileewosan. Amọ ẹṣọ alaabo lorilẹede Sdpain ti ni dandan awọn arinrinajo naa gbọdọ pada wale. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nibẹ ni labẹ ofin arinrinajo to ba rin iru irinajo to le wu bayii gbọdọ pada si ile. Ninu foto ti wọn fi si oju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni wọn ti kede rẹ. Wọn ni ohun ti awakọ oju omi naa yoo ṣe ni lati tọju awọn wọnyii nipa pipese ile gbigbe fun wọn fun igba diẹ, ti yoo si da wọn pada si ile. Amọ adari ileeṣẹ arinrinajo ti ki n ṣe ti ijọba ni awọn mẹta naa le duro si orilẹede Spain ti wọn ba ni ẹri to daju pe awọn kan n dunkoko mọ wọn, ki wọn si gba aṣẹ lati di atipo ki wọn lee wa ni orilẹede na.


Ninu foto ti wọn fi si oju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni wọn ti kede rẹ. Wọn ni ohun ti awakọ oju omi naa yoo ṣe ni lati tọju awọn wọnyii nipa pipese ile gbigbe fun wọn fun igba diẹ, ti yoo si da wọn pada si ile. Amọ adari ileeṣẹ arinrinajo ti ki n ṣe ti ijọba ni awọn mẹta naa le duro si orilẹede Spain ti wọn ba ni ẹri to daju pe awọn kan n dunkoko mọ wọn, ki wọn si gba aṣẹ lati di atipo ki wọn lee wa ni orilẹede na.


"Ọ̀pọ̀ èèyàn bo owó tí awakọ̀ ń fọ́n sílẹ̀ níbi Kánífà ló ṣokùnfà ikú ọ̀pọ̀ òǹwòran"

Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Cross Rivers, Irene Ugbo ti kede pe iwakuwa, ere asapajude ati imukumu awakọ lo fa ijamba to mu ẹmi eeyan mẹrinla lọ, ti ọpọ si farapa yanayan nibi ayẹyẹ kanifa alalupupu ni Calabar Ugbo ni awakọ ọhun yara wọ arin ero lẹyin to sọ ijanu ọwọ ọkọ nu, ti iwadi si fihan pe o ti yoo fun ọti nigba to n kopa ninu ayẹyẹ naa. O ni kete tawọn gbọ nipa isẹlẹ naa, ni awọn gbe awọn to farapa lọ si ile wosan ijọba to wa tosi agbegbe naa. Ọkan lara awọn ti Ọlọrun koyọ ninu ijamba to mu ẹmi ọpọ eeyan lọ naa, tun ba ileeṣẹ BBC sọrọ lori isẹlẹ naa. Musa Mohammed Kutama, ẹni to jẹ baba ọkan lara awọn ọmọ to farapa, salaye pe sọọbu oun mi oun wa, nigba ti wọn ke si oun pe ọmọ oun wa lara awọn to farapa nibi iwọde kanifa naa. Musa Kutama, ẹni ọdun mẹdogun ni ọkan lara awọn eeyan mẹrinlelogun to farapa nibi isẹlẹ naa. Kutama salaye pe nigba ti ayẹyẹ naa n lọ lọwọ ni ọkan lara awọn awakọ wa ọkọ wa si arin ero, to si n fọn owo silẹ fun awọn eeyan.


Musa Mohammed Kutama, ẹni to jẹ baba ọkan lara awọn ọmọ to farapa, salaye pe sọọbu oun mi oun wa, nigba ti wọn ke si oun pe ọmọ oun wa lara awọn to farapa nibi iwọde kanifa naa. Musa Kutama, ẹni ọdun mẹdogun ni ọkan lara awọn eeyan mẹrinlelogun to farapa nibi isẹlẹ naa. Kutama salaye pe nigba ti ayẹyẹ naa n lọ lọwọ ni ọkan lara awọn awakọ wa ọkọ wa si arin ero, to si n fọn owo silẹ fun awọn eeyan. “Bo se n fọn owo silẹ, ni awọn eeyan bo owo naa, sugbọn bo ṣe n fi ọwọ mọto rẹ si ọtun ati osi, lo fa bo ṣe sọ ijanu ọkọ nu. O sare wọ arin ero, to si ṣekupa awọn eeyan to wa nibẹ. Kutama ni ijọba ipinlẹ Cross River lo san owo itọju fun awọn eeyan to farapa nibi ijamba naa.


“Bo se n fọn owo silẹ, ni awọn eeyan bo owo naa, sugbọn bo ṣe n fi ọwọ mọto rẹ si ọtun ati osi, lo fa bo ṣe sọ ijanu ọkọ nu. O sare wọ arin ero, to si ṣekupa awọn eeyan to wa nibẹ. Kutama ni ijọba ipinlẹ Cross River lo san owo itọju fun awọn eeyan to farapa nibi ijamba naa. Ileeṣẹ ọlọpaa ti kede pe awakọ ọhun ti wa ni atimolẹ awọn, ti igbagbọ si wa pe yoo fi oju ba ileẹjọ laipẹ. Ọjọ buruku, esu gbomi mu lọjọ Isẹgun jẹ nilu Calabar, tii se olu ilu Cross Rivers tori ijamba kan to waye lasiko ayẹyẹ iwọde opin ọdun ti wọn n pe ni Carnival. Eeyan meje, to fi mọ oloyun kan, lo padanu ẹmi wọn lasiko ijamba naa eyi to waye ni agbegbe Bogobiri ni ilu calabar.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti kede pe awakọ ọhun ti wa ni atimolẹ awọn, ti igbagbọ si wa pe yoo fi oju ba ileẹjọ laipẹ. Ọjọ buruku, esu gbomi mu lọjọ Isẹgun jẹ nilu Calabar, tii se olu ilu Cross Rivers tori ijamba kan to waye lasiko ayẹyẹ iwọde opin ọdun ti wọn n pe ni Carnival. Eeyan meje, to fi mọ oloyun kan, lo padanu ẹmi wọn lasiko ijamba naa eyi to waye ni agbegbe Bogobiri ni ilu calabar. Bakan naa, eeyan mẹtala miran tun farapa yannayanna lasiko ijamba ọhun. Agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Cross River, Irene Ugbo, lo fidi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC lorukọ Kọmisana Ọlọpaa nipinlẹ naa, Balarabe Sule. Sule ni oun kọ le sọ pato iye eniyan ti o ba iṣẹlẹ naa lọ sugbọn oun fura oun ko awọn to farapa ati awọn to ba iṣẹlẹ na lọ si ile iwosan bi mẹta.


Bakan naa, eeyan mẹtala miran tun farapa yannayanna lasiko ijamba ọhun. Agbẹnusọ fun ileesẹ ọlọpaa nipinlẹ Cross River, Irene Ugbo, lo fidi isẹlẹ naa mulẹ fun BBC lorukọ Kọmisana Ọlọpaa nipinlẹ naa, Balarabe Sule. Sule ni oun kọ le sọ pato iye eniyan ti o ba iṣẹlẹ naa lọ sugbọn oun fura oun ko awọn to farapa ati awọn to ba iṣẹlẹ na lọ si ile iwosan bi mẹta. Iṣẹlẹ ọhun lo waye ni deede ago mẹrin irọlẹ ọjọ Isẹgun lopopona Mary Slessor nilu Calabar. Awọn ti ọrọ naa ṣoju wọn ni o le ni eniyan mẹwa to gbẹmi mi ninu iṣẹlẹ naa. Ẹnikan ti ibatan rẹ padanu ẹmi rẹ nibi iṣẹlẹ naa ni iran ni awọn n wo nibi iwọde kanifa naa, eyi to ma n waye lọdọọdun ni ilu Calabar.


Iṣẹlẹ ọhun lo waye ni deede ago mẹrin irọlẹ ọjọ Isẹgun lopopona Mary Slessor nilu Calabar. Awọn ti ọrọ naa ṣoju wọn ni o le ni eniyan mẹwa to gbẹmi mi ninu iṣẹlẹ naa. Ẹnikan ti ibatan rẹ padanu ẹmi rẹ nibi iṣẹlẹ naa ni iran ni awọn n wo nibi iwọde kanifa naa, eyi to ma n waye lọdọọdun ni ilu Calabar. "Sadede ni ọkọ ajagbe sọ ijanu rẹ nu ti o si kọlu awọn ero iworan ati awọn olutaja lẹgbẹ opopona ti kanifa naa ti n waye. Gomina Ben Ayade ti pe fun iwadii lori iṣẹlẹ naa, ninu atẹjade ti alukoro rẹ fisita Ninu ọrọ ikẹdun rẹ, Ayade ni iṣẹlẹ naa jẹ eyiti o ṣe ni laanu nitori iyalẹnu lọ jẹ wi pe ọkọ ajagbe naa raye wọ opopona ti iwọde kanifa naa ti waye. Gomina Ayade wa wọgile asa fifi keke alupupu ṣere nibi ayẹyẹ kanifa naa lati bu ẹyẹ fun awọn to padanu ẹmi wọn ninu ijamba naa.


"Sadede ni ọkọ ajagbe sọ ijanu rẹ nu ti o si kọlu awọn ero iworan ati awọn olutaja lẹgbẹ opopona ti kanifa naa ti n waye. Gomina Ben Ayade ti pe fun iwadii lori iṣẹlẹ naa, ninu atẹjade ti alukoro rẹ fisita Ninu ọrọ ikẹdun rẹ, Ayade ni iṣẹlẹ naa jẹ eyiti o ṣe ni laanu nitori iyalẹnu lọ jẹ wi pe ọkọ ajagbe naa raye wọ opopona ti iwọde kanifa naa ti waye. Gomina Ayade wa wọgile asa fifi keke alupupu ṣere nibi ayẹyẹ kanifa naa lati bu ẹyẹ fun awọn to padanu ẹmi wọn ninu ijamba naa. Ayade ti paṣẹ pe kí awọn ẹsọ alabo mu ẹni to jẹbi isekupaniyan naa lẹyin to ti kọkọ na papa bora nigbati iṣẹlẹ naa waye.


Ayade ti paṣẹ pe kí awọn ẹsọ alabo mu ẹni to jẹbi isekupaniyan naa lẹyin to ti kọkọ na papa bora nigbati iṣẹlẹ naa waye.


Obìnrin kán gan mọ́ná ní ibùdó ìgbafẹ́ ọmọdé lọ́jọ́ kejì Kérésì, ìjọba Eko faraya

Lọjọ Aje ni obinrin kan, tí a ko le sọ orúkọ rẹ padanu ẹmi rẹ lẹyin ti ina mọnamọna gbe ni ibudo igbafẹ awọn ọmọde kan, ti wọn pe ni Wonderland. Agbegbe Apapa niluu Eko ni ibudo igbafẹ ọhun wa, ti isẹlẹ naa ti waye. Iṣẹlẹ yii waye níbi ayẹyẹ ọdun keresimesi, tí wọn gbe kalẹ fun awọn eeyan lati gbafẹ niluu Eko. Kete ti iṣẹlẹ naa waye ni awọn eeyan to wa nibẹ lasiko naa sare kuro ni agbegbe ọhun. Lẹyin iṣẹlẹ naa, ìjọba ìpinlẹ Eko ti palasẹ pe ki wọn ti ile igbefẹ  ọmọde Wonderland paa, kí wọn da gbogbo karakata wọn duro lẹsẹkẹsẹ. Ọga agba fun Ileeṣẹ to n mojuto isẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, Lanre Majola ni awọn gbe igbesẹ naa lati daabo bo awọn ọmọde lọjọ iwaju eyi to le pa wọn lara.


Kete ti iṣẹlẹ naa waye ni awọn eeyan to wa nibẹ lasiko naa sare kuro ni agbegbe ọhun. Lẹyin iṣẹlẹ naa, ìjọba ìpinlẹ Eko ti palasẹ pe ki wọn ti ile igbefẹ  ọmọde Wonderland paa, kí wọn da gbogbo karakata wọn duro lẹsẹkẹsẹ. Ọga agba fun Ileeṣẹ to n mojuto isẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, Lanre Majola ni awọn gbe igbesẹ naa lati daabo bo awọn ọmọde lọjọ iwaju eyi to le pa wọn lara. Majola wa koro oju si oludasilẹ ibudo igbafẹ naa, Ezekiel Adamu fun bo ṣe kuna lati tẹle ilana ti ajọ ọhun fi lelẹ. O ni ọpọ igba ni awọn ti pe oludasilẹ ibudo igbafẹ naa wa si ipade pe ko ṣe ohun to tọ lati ri pe iru iṣẹlẹ bẹẹ ko waye. Sugbọn wọn ni o kọ lati tẹle gbogbo imọran awọn.


Majola wa koro oju si oludasilẹ ibudo igbafẹ naa, Ezekiel Adamu fun bo ṣe kuna lati tẹle ilana ti ajọ ọhun fi lelẹ. O ni ọpọ igba ni awọn ti pe oludasilẹ ibudo igbafẹ naa wa si ipade pe ko ṣe ohun to tọ lati ri pe iru iṣẹlẹ bẹẹ ko waye. Sugbọn wọn ni o kọ lati tẹle gbogbo imọran awọn. Ajọ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri ni Naijiria (NEMA) pelu ajọṣepọ ikọ to risi igboke-gbodo ọkọ loju popona  (FRSC) ati awọn oṣiṣẹ aabo miran  ti sekilọ nipa ọdun sise. Nilu Ibadan, olu-ilu ipinlẹ Ọyọ ni wọn ti ṣe ipolongo idaabo bo ẹmi laarin awọn awakọ ati ero wọn lọna ati dena ijamba ni akoko Keresimesi  ati ọdun titun. Nigba to n ba awon akọroyin sọrọ lasiko ti wọn n ifọrọwerọ pẹlu awọn awakọ ni opopona Ibadan si Eko, Saheed Akiode, ̀oludari ajọ NEMA ni ekun guusu iwọ oorun ran wọn leti nipa awọn ofin ati ilana rinrin loju awọn opopona.


Ajọ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri ni Naijiria (NEMA) pelu ajọṣepọ ikọ to risi igboke-gbodo ọkọ loju popona  (FRSC) ati awọn oṣiṣẹ aabo miran  ti sekilọ nipa ọdun sise. Nilu Ibadan, olu-ilu ipinlẹ Ọyọ ni wọn ti ṣe ipolongo idaabo bo ẹmi laarin awọn awakọ ati ero wọn lọna ati dena ijamba ni akoko Keresimesi  ati ọdun titun. Nigba to n ba awon akọroyin sọrọ lasiko ti wọn n ifọrọwerọ pẹlu awọn awakọ ni opopona Ibadan si Eko, Saheed Akiode, ̀oludari ajọ NEMA ni ekun guusu iwọ oorun ran wọn leti nipa awọn ofin ati ilana rinrin loju awọn opopona. O ni eto ọhun ni ajọ NEMA pe ni  Operation Eagle Eye lati ri daju wi pe awọn awakọ kò sare aṣapajude lakoko ọdun yii. Akiode ro awọn awakọ lati mase mu ọti tabi faa ohun elo oloro lakoko ti wọn wa mọto, kí wọn le baa lè doola ẹmi awọn ti wọn gbe rinrin ajo. Akiode sọ pe, o ṣe pataki lati ṣe akiyesi ati ipolongo  yii ni akoko ọdun nitori ọpọlọpọ awọn ẹniyan ni wọn maa n sọ nkan buruku nipa awọn oṣu to pari ọdun.


O ni eto ọhun ni ajọ NEMA pe ni  Operation Eagle Eye lati ri daju wi pe awọn awakọ kò sare aṣapajude lakoko ọdun yii. Akiode ro awọn awakọ lati mase mu ọti tabi faa ohun elo oloro lakoko ti wọn wa mọto, kí wọn le baa lè doola ẹmi awọn ti wọn gbe rinrin ajo. Akiode sọ pe, o ṣe pataki lati ṣe akiyesi ati ipolongo  yii ni akoko ọdun nitori ọpọlọpọ awọn ẹniyan ni wọn maa n sọ nkan buruku nipa awọn oṣu to pari ọdun. Ogbeni Adewale Latiff ọkan ninu awako to peju sibi eto naa rọ awọn akẹẹgbẹ rẹ lati mase lodi si awọn ofin to rọ mọ ọkọ wiwa ati awọn onikẹkẹ pẹlu ọlọkada lati mase sare ju lasiko yii. O ni ẹmi ẹniyan ṣe pataki ju owo lọ, ti oun ati awọn akegbe oun yoo si sá ipaa wọn lati ri wi pe ijamba loju opopona dikun.


Ogbeni Adewale Latiff ọkan ninu awako to peju sibi eto naa rọ awọn akẹẹgbẹ rẹ lati mase lodi si awọn ofin to rọ mọ ọkọ wiwa ati awọn onikẹkẹ pẹlu ọlọkada lati mase sare ju lasiko yii. O ni ẹmi ẹniyan ṣe pataki ju owo lọ, ti oun ati awọn akegbe oun yoo si sá ipaa wọn lati ri wi pe ijamba loju opopona dikun.


Àwoͅn awakòͅ ìgboro ti fagilé ìyansͅéͅlódì oͅlóͅsèͅ kan ní ìlú Eko

Eͅgbeͅ awoͅn awakoͅ nipinleͅ Eko , JIDWAN ti fagile iyansͅeͅlodi ti woͅn gunle fun oͅseͅ kan . Adari eͅgbeͅ naa, Opeyemi Sulaiman lo fi iroyin naa lede ni ibudokoͅ oͅkoͅ to wa ni agbegbe Agege ni ilu Eko. Eͅgbeͅ awakoͅ naa ni idi ti awoͅn fi gunle iyansͅeͅlodi naa ni bi awoͅn oͅmoͅ igbooro sͅe n gba owo ribiribi loͅwoͅ awoͅn lati ibudokoͅ kan si omiran. Amoͅ, O ni awoͅn ti fagile iyansͅeͅlodi naa nitori adari awoͅn awakoͅ nipinleͅ Eko, MC Oluomo ti sͅeleri fun awoͅn pe opin yoo deba owo goͅboͅi ti woͅn n gba loͅwoͅ woͅn naa. Bakan naa ni woͅn fikun un pe MC Oluomo ti gbe igbimoͅ kaleͅ lati tun sͅewadii bi woͅn se n gba owo goͅboͅi loͅwoͅ awoͅn awakoͅ geͅgeͅ bi owo itanran. Lara awoͅn awakoͅ to soͅroͅ ni  o koͅ awoͅn lominu bi awoͅn awoͅn agbowo ode sͅe n fi iya jeͅ woͅn loju popo.


Amoͅ, O ni awoͅn ti fagile iyansͅeͅlodi naa nitori adari awoͅn awakoͅ nipinleͅ Eko, MC Oluomo ti sͅeleri fun awoͅn pe opin yoo deba owo goͅboͅi ti woͅn n gba loͅwoͅ woͅn naa. Bakan naa ni woͅn fikun un pe MC Oluomo ti gbe igbimoͅ kaleͅ lati tun sͅewadii bi woͅn se n gba owo goͅboͅi loͅwoͅ awoͅn awakoͅ geͅgeͅ bi owo itanran. Lara awoͅn awakoͅ to soͅroͅ ni  o koͅ awoͅn lominu bi awoͅn awoͅn agbowo ode sͅe n fi iya jeͅ woͅn loju popo. Woͅn ni lati ileto kan de omiran ni awoͅn agbowo ode yii n wa, ti woͅn si n gba owo loͅwoͅ awoͅn. Bakan naa ni woͅn ni owo itanran ti awoͅn n san ti awoͅn ba sͅeͅ ofin tun poͅju bosͅe yeͅ loͅ. Amoͅ ninu oͅroͅ reͅ, MC Oluomo ni awoͅn awakoͅ ko gboͅdoͅ san ju 20,000 loͅ fun owo itanran lori eͅseͅkeͅseͅ ti woͅn ba sͅeͅ.


Woͅn ni lati ileto kan de omiran ni awoͅn agbowo ode yii n wa, ti woͅn si n gba owo loͅwoͅ awoͅn. Bakan naa ni woͅn ni owo itanran ti awoͅn n san ti awoͅn ba sͅeͅ ofin tun poͅju bosͅe yeͅ loͅ. Amoͅ ninu oͅroͅ reͅ, MC Oluomo ni awoͅn awakoͅ ko gboͅdoͅ san ju 20,000 loͅ fun owo itanran lori eͅseͅkeͅseͅ ti woͅn ba sͅeͅ. Ninu oͅroͅ reͅ, MC Oluomo ni oun ti gboͅ gbogbo eͅdun oͅkan woͅn, ti oun yoo si wa oͅna abayoͅ si. MC Oluomo ni oun ti kesi igbimoͅ amusͅeͅya naa lati sͅe iwadii naa ni kiakia, ki awoͅn si ri iyatoͅ laaarin osͅu kan. ‘’Gbogbo awoͅn oͅmoͅ ita to n gba owo goͅboͅi loͅwoͅ awoͅn awakoͅ ni opopona Eko si Badagry yoo foju wina ofin.’’ ‘’Kete ti woͅn ba ti kuro ni opopona Badagry naa ni woͅn yoo tun sͅewadii oͅna Ikorodu. Oluomo fikun un pe ni saa ti oun, iya kankan ko ni jeͅ awoͅn awakoͅ ni ipinleͅ Eko.


Ninu oͅroͅ reͅ, MC Oluomo ni oun ti gboͅ gbogbo eͅdun oͅkan woͅn, ti oun yoo si wa oͅna abayoͅ si. MC Oluomo ni oun ti kesi igbimoͅ amusͅeͅya naa lati sͅe iwadii naa ni kiakia, ki awoͅn si ri iyatoͅ laaarin osͅu kan. ‘’Gbogbo awoͅn oͅmoͅ ita to n gba owo goͅboͅi loͅwoͅ awoͅn awakoͅ ni opopona Eko si Badagry yoo foju wina ofin.’’ ‘’Kete ti woͅn ba ti kuro ni opopona Badagry naa ni woͅn yoo tun sͅewadii oͅna Ikorodu. Oluomo fikun un pe ni saa ti oun, iya kankan ko ni jeͅ awoͅn awakoͅ ni ipinleͅ Eko.


Nkan mẹ́jọ tí o le ṣe láti dáàbò bo ara rẹ tí o bá ń rìn lójú pópó

Fifi ẹsẹ rin lójú pópó, paapaa ni àwọn ojupopo nla ni ewu pupọ. Idi ni pe orisirisi ọkọ bii ayọkẹlẹ, bọọsi, ọkọ akẹru, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Gbogbo awakọ sì kọ lo ma n kiyesara. Ẹlòmíràn le ti mu ọtí yo, awakọ̀ mii le ma sọ̀rọ̀ lori foonu, tabi ko ma tìẹ wo ibi to n lọ. Àwọn ihuwasi yii si má n fi àwọn to n fi ẹsẹ rin lojupopo sinu ewu nla. Ọjọru ni iroyin jade pe awakọ kan pa ọgagun kan ninu ọgbà àwọn ologun n'ilu Eko.


Ẹlòmíràn le ti mu ọtí yo, awakọ̀ mii le ma sọ̀rọ̀ lori foonu, tabi ko ma tìẹ wo ibi to n lọ. Àwọn ihuwasi yii si má n fi àwọn to n fi ẹsẹ rin lojupopo sinu ewu nla. Ọjọru ni iroyin jade pe awakọ kan pa ọgagun kan ninu ọgbà àwọn ologun n'ilu Eko. Iroyin sọ pe awakọ naa to jẹ ọmọ ogun, Abayomi Ebun, fi ọkọ ayọkẹlẹ rẹ pa Ọgagun A. O. James ninu baraaki ológun, NAFRC. Ọgagun James n pada sile rẹ ninu ọgbà naa ni nkan bi aago mẹwaa aabọ alẹ ni ijamba naa waye. Iku Ọgagun yii jẹ ẹyọkan lara iku to n pa àwọn to n fi ẹsẹ rin lojupopo.


Iroyin sọ pe awakọ naa to jẹ ọmọ ogun, Abayomi Ebun, fi ọkọ ayọkẹlẹ rẹ pa Ọgagun A. O. James ninu baraaki ológun, NAFRC. Ọgagun James n pada sile rẹ ninu ọgbà naa ni nkan bi aago mẹwaa aabọ alẹ ni ijamba naa waye. Iku Ọgagun yii jẹ ẹyọkan lara iku to n pa àwọn to n fi ẹsẹ rin lojupopo. Gẹ́gẹ́ bi Àjọ ẹ̀ṣọ̀ ojupopo ni Naijiria, Federal Road Safety Corps, FRSC, ṣe sọ, rinrin ni ojupopo gba ọpọlọpọ ikiyesara. Ninu eto ilani lọyẹ to fi si ori ayelujara Facebook rẹ, àwọn ilana yìí ni FRSC là kalẹ fun àwọn to n fi ẹsẹ rìn lojupopo: Rin ni ori pepele to wa lẹgbẹ ona tabi ni eti ojupopo ti ko ba si pepele kankan.


Gẹ́gẹ́ bi Àjọ ẹ̀ṣọ̀ ojupopo ni Naijiria, Federal Road Safety Corps, FRSC, ṣe sọ, rinrin ni ojupopo gba ọpọlọpọ ikiyesara. Ninu eto ilani lọyẹ to fi si ori ayelujara Facebook rẹ, àwọn ilana yìí ni FRSC là kalẹ fun àwọn to n fi ẹsẹ rìn lojupopo: Rin ni ori pepele to wa lẹgbẹ ona tabi ni eti ojupopo ti ko ba si pepele kankan.


Ohun tí a mọ̀ nípa ikú Olaolu Mudasiru, ọmọ gómìnà ìpínlẹ Eko tẹ́lẹ̀ tó di olóògbé rèé

Awọn ẹbi ati ọrẹ ti bẹrẹ si n ṣedaro Olaolu Mudasiru tojẹ igba keji adari ileeṣẹ Vetiva Capital Management (VCML) to di oloogbe niluu Eko. Eyii n waye lẹyin ti iroyin iku rẹ jade lori ayelujara, to si da omi tutu sọkan awọn ololufẹ rẹ. Ileeṣẹ VCML ti fidi iroyin iku oloogbe naa mulẹ ninu atẹjade kan ti wọn fi lede loju opo Twitter rẹ. Awọn ileeṣẹ iroyin abẹle kan jabọ pe afẹmọju ọjọ Aiku ni Laolu jade laye lẹyin ti awakọ kan fi mọto gba lasiko to n wa kẹkẹ lagbegbe Bourdilion, ni Ikoyi, niluu Eko. Iroyin ni kete yi awakọ naa fi mọto rẹ gba Laolu tan lo fẹsẹ fẹ. Ẹwẹ, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin ko tii sọ nnkankan lori boya ọwọ awọn ti tẹ awakọ ọhun tabi bẹẹ kọ, amọ o fidi iroyin naa mulẹ.


Awọn ileeṣẹ iroyin abẹle kan jabọ pe afẹmọju ọjọ Aiku ni Laolu jade laye lẹyin ti awakọ kan fi mọto gba lasiko to n wa kẹkẹ lagbegbe Bourdilion, ni Ikoyi, niluu Eko. Iroyin ni kete yi awakọ naa fi mọto rẹ gba Laolu tan lo fẹsẹ fẹ. Ẹwẹ, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko, Benjamin Hundeyin ko tii sọ nnkankan lori boya ọwọ awọn ti tẹ awakọ ọhun tabi bẹẹ kọ, amọ o fidi iroyin naa mulẹ. Gbogbo igbiyanju BBC lati kan si Hundeyin lori ibi ti ọlọpaa ba iṣẹ de lo ja si pabo. Pupọ ninu awọn ọrẹ ati mọlẹbi oloogbe naa lo ti bẹrẹ si n daro rẹ bayii loju opo Twitter wọn. Ọjọ karun un, oṣu Kẹjọ, ọdun 1968 ni wọn bi oloogbe naa.


Gbogbo igbiyanju BBC lati kan si Hundeyin lori ibi ti ọlọpaa ba iṣẹ de lo ja si pabo. Pupọ ninu awọn ọrẹ ati mọlẹbi oloogbe naa lo ti bẹrẹ si n daro rẹ bayii loju opo Twitter wọn. Ọjọ karun un, oṣu Kẹjọ, ọdun 1968 ni wọn bi oloogbe naa. Oun ni akọbi ọmọ ọkunrin Gbolahan Mudasiru, to ti fi akoko igba kan ri jẹ gomina ologun ipinlẹ Eko. Oun ni igbakeji adari ati oludasilẹ ileeṣẹ Vetiva Capital Management Limited. O kẹkọọ gboye nipa imọ iṣegun ni fasiti UNILAG, to wa niluu Eko.


Oun ni akọbi ọmọ ọkunrin Gbolahan Mudasiru, to ti fi akoko igba kan ri jẹ gomina ologun ipinlẹ Eko. Oun ni igbakeji adari ati oludasilẹ ileeṣẹ Vetiva Capital Management Limited. O kẹkọọ gboye nipa imọ iṣegun ni fasiti UNILAG, to wa niluu Eko. Laolu tun kẹkọọ gboye nipa owo ṣiṣe ni fasiti Reading, to wa nilẹ Gẹẹsi. Ki lo ti Ṣẹlẹ sẹyin? Ọmọ gomina ologun nigba kan ri nipinlẹ Eko, Dokita Olaolu Mudashiru lo ti jade laye lẹyin ti ọkọ to n sa ere asapajude kan kọlu u nipinlẹ Eko.


Laolu tun kẹkọọ gboye nipa owo ṣiṣe ni fasiti Reading, to wa nilẹ Gẹẹsi. Ki lo ti Ṣẹlẹ sẹyin? Ọmọ gomina ologun nigba kan ri nipinlẹ Eko, Dokita Olaolu Mudashiru lo ti jade laye lẹyin ti ọkọ to n sa ere asapajude kan kọlu u nipinlẹ Eko. Olaolu jẹ ọmọkunrin akọkọ gomina ologun nipinlẹ Eko, Gbolahan Mudashiru ti oun naa jade laye lọdun 2003. Lowurọ ọjọ Aiku, nigba to n gun kẹkẹ rẹ lọwọ loju popo, ni ọkọ naa kọlu u, ti awọn eeyan meji miiran si farapa, ni agbegbe Ikoyi mipinlẹ Eko. Lẹsẹkẹsẹ ni ọkọ ọhun sa lọ kuro nibi iṣẹlẹ naa.


Olaolu jẹ ọmọkunrin akọkọ gomina ologun nipinlẹ Eko, Gbolahan Mudashiru ti oun naa jade laye lọdun 2003. Lowurọ ọjọ Aiku, nigba to n gun kẹkẹ rẹ lọwọ loju popo, ni ọkọ naa kọlu u, ti awọn eeyan meji miiran si farapa, ni agbegbe Ikoyi mipinlẹ Eko. Lẹsẹkẹsẹ ni ọkọ ọhun sa lọ kuro nibi iṣẹlẹ naa. Dokita Mudashiru ni igbakeji oludari ileeṣẹ Vitiva Capital. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Benjamin Hundeyin, fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ. O ni awọn meji miiran to farapa wa nile iwosan nibi ti wọn ti n gba itọju, ti awọn si ti bẹrẹ iwadii.


Dokita Mudashiru ni igbakeji oludari ileeṣẹ Vitiva Capital. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa, Benjamin Hundeyin, fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ. O ni awọn meji miiran to farapa wa nile iwosan nibi ti wọn ti n gba itọju, ti awọn si ti bẹrẹ iwadii. O ni awọn ko tii mu ẹnikẹni lori isẹlẹ naa.


O ni awọn ko tii mu ẹnikẹni lori isẹlẹ naa.


Ilẹ̀ rírì mú ẹ̀mí èèyàn méjì lọ ní Brazil, ọ̀pọ̀ àwọn míì di àwátì

O kere tan, eeyan meji lo ti ku, nigba ti ọpọ awọn mii di awati lẹyin iṣẹlẹ ilẹ riri kan to waye ni Brazil. Iṣẹlẹ naa waye lasiko ti yẹpẹ nla kan ya bo oju ọna BR-376 to wa niluu Paraná, eyii to kọlu nnkan bii ọkọ mọkanlelogun. Awọn adoola ẹmi to lọ sibẹ sọ pe oju ọjọ ti ko ṣe dede ati agbegbe ti iṣẹlẹ naa ti waye mu ko ṣoro fun awọn lati ṣiṣẹ daadaa. Wọn ni nnkan bii ọgbọn eeyan lawọn ṣi n wa bayii. Aworan kan lati oju ofurufu ṣafihan han ọkọ ajagbe kan to ha si eti afara kan amọ awọn adoola ẹmi ti ri oku awakọ rẹ, João Pires, to jẹ ẹni ọdun mejilelọgota. Ọkan lara awọn mọlẹbi ọkunrin naa ni gbogbo ọjọ aye rẹ lo fi n ṣiṣẹ awakọ ajagbe ṣaaju iṣẹlẹ ọhun.


Wọn ni nnkan bii ọgbọn eeyan lawọn ṣi n wa bayii. Aworan kan lati oju ofurufu ṣafihan han ọkọ ajagbe kan to ha si eti afara kan amọ awọn adoola ẹmi ti ri oku awakọ rẹ, João Pires, to jẹ ẹni ọdun mejilelọgota. Ọkan lara awọn mọlẹbi ọkunrin naa ni gbogbo ọjọ aye rẹ lo fi n ṣiṣẹ awakọ ajagbe ṣaaju iṣẹlẹ ọhun. Titi di asiko ti a n ko iroyin yii jọ wọn ko tii darukọ ẹni keji to ba iṣẹlẹ ọhun lọ. Awakọ mii ti ọkọ rẹ ri sabẹ ilẹ naa, José Altair Biscaia ni ori ti kọ koyọ nibi iṣẹlẹ ọhun. Biscaia ya fidio ara rẹ labẹ yẹpẹ to bo ori rẹ mọlẹ ki awọn adoola ẹmi to yọ jade, bo tilẹ jẹ pe ko farapa pupọ.


Titi di asiko ti a n ko iroyin yii jọ wọn ko tii darukọ ẹni keji to ba iṣẹlẹ ọhun lọ. Awakọ mii ti ọkọ rẹ ri sabẹ ilẹ naa, José Altair Biscaia ni ori ti kọ koyọ nibi iṣẹlẹ ọhun. Biscaia ya fidio ara rẹ labẹ yẹpẹ to bo ori rẹ mọlẹ ki awọn adoola ẹmi to yọ jade, bo tilẹ jẹ pe ko farapa pupọ. O sọ ninu fidio naa pe “Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun . Aarin ẹrọfọ naa ni mo wa bayii… gbogbo ara mi lo ti bo amọ mo ṣi wa laaye.” Wayi o, eeyan mẹfa ni wọn ti ri yọ labẹ yẹpẹ ọhun, lara wọn si ni olori ilu Guaratuba, Roberto Justus.


O sọ ninu fidio naa pe “Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun . Aarin ẹrọfọ naa ni mo wa bayii… gbogbo ara mi lo ti bo amọ mo ṣi wa laaye.” Wayi o, eeyan mẹfa ni wọn ti ri yọ labẹ yẹpẹ ọhun, lara wọn si ni olori ilu Guaratuba, Roberto Justus.


Ẹni bá fẹ́ wọ ọkọ̀ ojú irin báyìí gbọdọ̀ fí ‘’phone number àti NIN’’ rẹ̀ sílẹ̀

Ijọba apapọ Naijiria ti kede pe ẹni to ba fẹ wọ ọkọ oju irin Abuja si Kauna gbọdọ fi nọmba ẹrọ ilewọ wọn silẹ ati nọmba idanimọ Naijiria wọn. Minisita fun eto irina lorilẹede Naijiria, Mua’zu Sambo lo fi iroyin naa lede lasiko to ṣe ayẹwo si ojuko oju irin naa. Sambo ti kọkọ sọ saaju pe  Oṣu Kọkanla yii ni wọn yoo ṣi pada. Amọ ijọba ti wa fi lede bayii pe laarin ọjọ meje ni wọn yoo ṣi pada. ‘’Ọkọ oju irin ko ni ṣi ni Ọjọ Aje, Ọjọ Kejidiinlọgbọn mọ o, laarin ọjọ meje si isinyii ni yoo ṣi’’ Sambo ni awọn agbekalẹ tuntun ti wa ti awọn araalu gbọdọ tẹle ki wọn to ra tikẹẹti wọn.


Èrò àwọn ọmọ Naijiria ṣọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ bí EFCC ṣe lu ọkọ̀ 435 tí wọ́n gbẹ́sẹ̀lé ní gbàǹjo

Ajọ to n gbogun ti iwa ajẹbanu ni Naijiria, EFCC ti bẹrẹ si ni lu ọkọ ti iye rẹ jẹ irinwo ati marundinlogoji ni gbanjo nipinlẹ Eko. Awọn ọkọ naa jẹ eyii ti wọn gba lọwọ awọn ti ile ẹjọ paṣẹ pe ki wọn gbẹsẹle. Ninu atẹjade kan ti EFCC  fi lede loju opo Twitter rẹ, o ni wọn gbẹsẹle awọn ọkọ ọhun ni ibamu pẹlu ofin ti wọn gbe kalẹ lọdun 2004, ti ọdun 2007 ati 2022, eyii to fun awọn lasẹ lati ṣe bẹẹ. Wayii o, ọpọ awọn araalu lo ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede lẹyin ti EFCC  bẹrẹ si n ta awọn ọkọ naa ni gbanjo faraalu. Bi o tilẹ jẹ pe ọpọ eeyan lo yọju sibi ti wọn ti n lu awọn ọkọ naa ni gbanjo, pupọ ninu wọn lo n sọ pe wọn ko ṣe eto naa daadaa. Bakan naa lawọn mii n sọ pe ọkọ ti EFCC n lu ni gbanjo ti kọṣẹ, ko si yẹ ki wọn maa ta iru rẹ faraaalu.


Wayii o, ọpọ awọn araalu lo ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede lẹyin ti EFCC  bẹrẹ si n ta awọn ọkọ naa ni gbanjo faraalu. Bi o tilẹ jẹ pe ọpọ eeyan lo yọju sibi ti wọn ti n lu awọn ọkọ naa ni gbanjo, pupọ ninu wọn lo n sọ pe wọn ko ṣe eto naa daadaa. Bakan naa lawọn mii n sọ pe ọkọ ti EFCC n lu ni gbanjo ti kọṣẹ, ko si yẹ ki wọn maa ta iru rẹ faraaalu. Bankole Toyin sọ loju opo Twitter rẹ pe inu rugudu ni eto ọhun ti waye nigba to yẹ ki wọn ṣe daadaa. Ni ti Cosmas Agubuzu, o ni yatọ si ọfiisi EFCC, o yẹ ki awọn araalu le maa wo bi gbanjo naa ṣe n lọ lori ẹrọ amohunmaworan, to si yẹ ki wọn pese nọmba ti awọn to ba ri ọkọ ra san owo si. Bẹẹ naa ni awọn mii gbagbọ pe ọjọ ti lọ lori awọn ọkọ ti EFCC lu ni gbanjo, ko si tọ ki wọn ta wọn faraalu mọ.


Bankole Toyin sọ loju opo Twitter rẹ pe inu rugudu ni eto ọhun ti waye nigba to yẹ ki wọn ṣe daadaa. Ni ti Cosmas Agubuzu, o ni yatọ si ọfiisi EFCC, o yẹ ki awọn araalu le maa wo bi gbanjo naa ṣe n lọ lori ẹrọ amohunmaworan, to si yẹ ki wọn pese nọmba ti awọn to ba ri ọkọ ra san owo si. Bẹẹ naa ni awọn mii gbagbọ pe ọjọ ti lọ lori awọn ọkọ ti EFCC lu ni gbanjo, ko si tọ ki wọn ta wọn faraalu mọ. Awọn nnkan mii ti awọn eeyan n sọ ree


Awọn nnkan mii ti awọn eeyan n sọ ree


Eͅ sͅóͅra fún ìrìn aléͅ, eͅ yé sáré àsápajúdé - FRSC gba àwoͅn awakòͅ ní ìmòͅràn

Adari ileesͅeͅ ijoͅba to n risi irinna oͅkoͅ lorileͅede Nigeria, Dauda Ali Biu ti kesi awoͅn awakoͅ loju popo lati ri pe woͅn sͅoͅra fun irinajo aleͅ. Eyi ko seͅyin ikoͅlu to waye ni Oͅjoͅ Isͅeͅgun, ni opopona Kwali- Abaji ni ilu Abuja, ti eniyan meͅtadinlogun si gbeͅmi mi, amoͅ ti eniyan meͅrin farapa. Ali Biu ni iwadii isͅeͅleͅ naa fihan an pe oͅkoͅ akero nla ati tiroͅki lo koͅlu ara woͅn, eleyii to ni eniyan mejilelogun lo wa ninu oͅkoͅ naa. Bakan naa lo ni awoͅn meͅtadinlogun ninu awoͅn mejilelogun to jeͅ kiki oͅkunrin lo ba isͅleͅ naa loͅ. Adari ajoͅ FRSC naa ni awoͅn meͅrin to farapa naa w ani ileewosan nibi ti woͅn ti n gba itoͅju. Amoͅ eͅyoͅ eͅnikan ni ori ko yoͅ ti ko farapa ninu isͅeͅleͅ naa.


Bakan naa lo ni awoͅn meͅtadinlogun ninu awoͅn mejilelogun to jeͅ kiki oͅkunrin lo ba isͅleͅ naa loͅ. Adari ajoͅ FRSC naa ni awoͅn meͅrin to farapa naa w ani ileewosan nibi ti woͅn ti n gba itoͅju. Amoͅ eͅyoͅ eͅnikan ni ori ko yoͅ ti ko farapa ninu isͅeͅleͅ naa. Ali Biu roͅ woͅn lati masͅe sa ere asapajude loju popo, ki eͅmi woͅn ba le gun to fi moͅ awoͅn arinrinajo peͅlu. Bakan naa ni adari ajoͅ FRSC naa paroͅwa si awoͅn awakoͅ naa lati maa sinmi fun oͅgboͅn isͅeͅju, ti woͅn ba ti wa oͅkoͅ fun wakati meͅrin. O ni nigba miran, nkan to ma n mu ki awoͅn eniyan sa ere asapajude nipe o ti ma n reͅ woͅn loju popo.


Ali Biu roͅ woͅn lati masͅe sa ere asapajude loju popo, ki eͅmi woͅn ba le gun to fi moͅ awoͅn arinrinajo peͅlu. Bakan naa ni adari ajoͅ FRSC naa paroͅwa si awoͅn awakoͅ naa lati maa sinmi fun oͅgboͅn isͅeͅju, ti woͅn ba ti wa oͅkoͅ fun wakati meͅrin. O ni nigba miran, nkan to ma n mu ki awoͅn eniyan sa ere asapajude nipe o ti ma n reͅ woͅn loju popo. O to arinrinajo mẹrinlelaadọta to padanu ẹmi wọn, ti ọpọlọpọ si farapa yanayana lẹyin ti oniruuru ijamba ọkọ waye lọjọ kan naa lorilẹede Naijria. Ijamba ọkọ ọhun lo waye ni ana ọjọ kejidinlodun oṣu kẹwaa ọdun 2022,  ni olu ilu orilẹede yii, Abuja ati ni opopna ọna Maiduguri si Damaturu. Obinrin ati ọmọde wa lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ lẹyin ti awọn ọkọ ayọkẹlẹ kọlu  ọkọ ajagbe tipa lopopona naa.


O to arinrinajo mẹrinlelaadọta to padanu ẹmi wọn, ti ọpọlọpọ si farapa yanayana lẹyin ti oniruuru ijamba ọkọ waye lọjọ kan naa lorilẹede Naijria. Ijamba ọkọ ọhun lo waye ni ana ọjọ kejidinlodun oṣu kẹwaa ọdun 2022,  ni olu ilu orilẹede yii, Abuja ati ni opopna ọna Maiduguri si Damaturu. Obinrin ati ọmọde wa lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ lẹyin ti awọn ọkọ ayọkẹlẹ kọlu  ọkọ ajagbe tipa lopopona naa. Agbẹnusọ Ileeṣẹ to n risi irinna FRSC, Bisi Kazeem ni ọkan lara isẹlẹ ijamba ọkọ naa waye ni owurọ ọjọ Isẹgun lopopona Kwali- Abaji niluu Abuja. “Iwadii wa fihan pe iṣẹlẹ naa waye lẹyin ti ọkọ tipa pẹlu nọmba idanimọ BAU 632 XA ati ayọkẹlẹ pẹlu nọmba idanimọ GME 201 ZU kọlu rawọn,” O fi kun pe arinrinajo mẹjilelogun wa nibi iṣẹlẹ ijamba naa ṣugbọn mejidinlogun ni awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ, ti gbogbo wọn si jẹ ọkunrin Awọn mẹrin ni awọn toku farapa yanayana, ti ọkan lara awọn ko si fi ara pa rara. Nibi iṣẹlẹ keji, eeyan metadinlogoji lo padanu ẹmi wọn lẹyin ti bọọsi ero meji kọlu arawọn Kazeem ni kete ti wọn kọlu arawọn ni ina ṣeyọ lopopona Maiduguri si Damaturu.


Agbẹnusọ Ileeṣẹ to n risi irinna FRSC, Bisi Kazeem ni ọkan lara isẹlẹ ijamba ọkọ naa waye ni owurọ ọjọ Isẹgun lopopona Kwali- Abaji niluu Abuja. “Iwadii wa fihan pe iṣẹlẹ naa waye lẹyin ti ọkọ tipa pẹlu nọmba idanimọ BAU 632 XA ati ayọkẹlẹ pẹlu nọmba idanimọ GME 201 ZU kọlu rawọn,” O fi kun pe arinrinajo mẹjilelogun wa nibi iṣẹlẹ ijamba naa ṣugbọn mejidinlogun ni awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ, ti gbogbo wọn si jẹ ọkunrin Awọn mẹrin ni awọn toku farapa yanayana, ti ọkan lara awọn ko si fi ara pa rara. Nibi iṣẹlẹ keji, eeyan metadinlogoji lo padanu ẹmi wọn lẹyin ti bọọsi ero meji kọlu arawọn Kazeem ni kete ti wọn kọlu arawọn ni ina ṣeyọ lopopona Maiduguri si Damaturu. O ni ọpọlọpọ arinrinajo lo jọna kọja mimọ ninu iṣẹlẹ naa. Ileeṣẹ to n risi irinna FRSC ni nnkan to fa iṣẹlẹ ijamba ọhun gẹgẹ bii iwadii wọn ṣe sọ ni o jẹ ere aṣapajude ati pe o ti rẹ awọn awakọ naa. Ninu atẹjade ti wọn fi ransẹ si awọn akọroyin, FRSC ni awọn ti ko awọn to farapa lọ si ile iwosan Abaji fun itọju, ti wọn si ti gbe awọn oku lọ sile oku.


O ni ọpọlọpọ arinrinajo lo jọna kọja mimọ ninu iṣẹlẹ naa. Ileeṣẹ to n risi irinna FRSC ni nnkan to fa iṣẹlẹ ijamba ọhun gẹgẹ bii iwadii wọn ṣe sọ ni o jẹ ere aṣapajude ati pe o ti rẹ awọn awakọ naa. Ninu atẹjade ti wọn fi ransẹ si awọn akọroyin, FRSC ni awọn ti ko awọn to farapa lọ si ile iwosan Abaji fun itọju, ti wọn si ti gbe awọn oku lọ sile oku. Ọga agba fun ileeṣẹ ọhun, Dauda Ali Biu hdon ti wa rọ awọn awakọ lati yago fun ere aṣapajude ati irin alẹ. O rawọ ẹbẹ si awọn awakọ lati maa simi lẹyin wakati ti wọn ba ti n wa ọkọ, eyi to ni yoo fun wọn lafani lati simi daadaa.


Ọga agba fun ileeṣẹ ọhun, Dauda Ali Biu hdon ti wa rọ awọn awakọ lati yago fun ere aṣapajude ati irin alẹ. O rawọ ẹbẹ si awọn awakọ lati maa simi lẹyin wakati ti wọn ba ti n wa ọkọ, eyi to ni yoo fun wọn lafani lati simi daadaa.


Ọkọ̀ ojú irin Abuja sí Kaduna bẹ̀rẹ̀ iṣẹ̀ padà, iléeṣẹ́ reluwé fowó kún Eko sí Ibadan

Lónìí ọjọ́ Ajé, ọjọ́ Karùn-ún, oṣù Kejìlá ọdún ni iléeṣẹ́ ọkọ̀ ojú irin Abuja sí Kaduna bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ padà lẹ́yìn oṣù mẹ́jọ tí àwọn agbébọn ṣe ìkọlù sí ọkọ̀ ojú irin náà ní oṣù kẹta. Ní báyìí tí ọkọ̀ ojú irn náà ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ padà, iléeṣẹ́ ọlọ́pàá Nàìjíríà ni àwọn ti dá àwọn ọlọ́pàá sí ibùdókọ̀ ojú irin náà èyí yóò máa pèsè ètò ààbò fún àwọn tó wá ń wọkọ̀. Àtẹ̀jáde kan tí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá fi síta ní wí pé àwọn ọlọ́pàá lẹ́ka tó ń rí sí ìwà ọ̀daràn, àwọn ọlọ́pàá tó wà lẹ́ka àwọn tó ń lo ajá láti ṣèwádìí àti àwọn ẹ̀ka mìíràn ni yóò máa tẹ̀lé àwọn ọkọ̀ ojú irin náà. Bákan náà ni wọ́n ní ìgbésẹ̀ yìí wáyé láti dá ààbò bo ẹ̀mí àti dúkìá àwọn èrò tó ń wọkọ̀ ojú irin àti ọkọ̀ ojú irin náà kí irúfẹ́ ìkọlù bẹ́ẹ̀ má ba à wáyé mọ́. Ṣaájú ni adarí iléeṣẹ́ rélùwéè Nàìjíríà, NRC, Fidet Okhira ti sọ pé àwọn ń pọkún ètò ààbò nígbà tí àwọn yóò bá bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ padà. Ó ní lára ìgbésẹ̀ tí àwọn ń gbé ni wí pé kí ẹnikẹ́ni tó le ra tíkẹ́ẹ̀tì láti wọ ọkọ̀ ojú irin náà, onítọ̀hún gbọ́dọ̀ pèsè nọ́mbà ìdánimọ̀ NIN rẹ̀ àti nǹkan mìíràn.


Bákan náà ni wọ́n ní ìgbésẹ̀ yìí wáyé láti dá ààbò bo ẹ̀mí àti dúkìá àwọn èrò tó ń wọkọ̀ ojú irin àti ọkọ̀ ojú irin náà kí irúfẹ́ ìkọlù bẹ́ẹ̀ má ba à wáyé mọ́. Ṣaájú ni adarí iléeṣẹ́ rélùwéè Nàìjíríà, NRC, Fidet Okhira ti sọ pé àwọn ń pọkún ètò ààbò nígbà tí àwọn yóò bá bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ padà. Ó ní lára ìgbésẹ̀ tí àwọn ń gbé ni wí pé kí ẹnikẹ́ni tó le ra tíkẹ́ẹ̀tì láti wọ ọkọ̀ ojú irin náà, onítọ̀hún gbọ́dọ̀ pèsè nọ́mbà ìdánimọ̀ NIN rẹ̀ àti nǹkan mìíràn. Iléeṣẹ́ ọkọ̀ ojú irin Eko sí Ibadan ti kéde àfikún owó ọkọ̀ ojú irin Eko sí Ibadan. Nínú àtẹ̀jáde kan tó tẹ BBC News Yorùbá lọ́wọ́ ni àwọn aláṣẹ ilé iṣẹ́ náà ti sọ nípa àlékún tó bá àwọn ọkọ̀ ní ipele tí àwọn èrò fi máa ń wọ ọkọ̀ ojú irin náà. Fún ipele àkọ́kọ́ èyí tí wọ́n ń gbé ní ẹgbẹ̀rún mẹ́fà náírà tẹ́lẹ̀ (#6,000) ló ti di ẹgbẹ́rùn mẹ́sàn-án àti ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta náírà báyìí (#9,500).


Iléeṣẹ́ ọkọ̀ ojú irin Eko sí Ibadan ti kéde àfikún owó ọkọ̀ ojú irin Eko sí Ibadan. Nínú àtẹ̀jáde kan tó tẹ BBC News Yorùbá lọ́wọ́ ni àwọn aláṣẹ ilé iṣẹ́ náà ti sọ nípa àlékún tó bá àwọn ọkọ̀ ní ipele tí àwọn èrò fi máa ń wọ ọkọ̀ ojú irin náà. Fún ipele àkọ́kọ́ èyí tí wọ́n ń gbé ní ẹgbẹ̀rún mẹ́fà náírà tẹ́lẹ̀ (#6,000) ló ti di ẹgbẹ́rùn mẹ́sàn-án àti ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta náírà báyìí (#9,500). Ti ipele kejì tí wọ́n ń gbé ní ẹgbẹ̀rún mẹ́rin náírà tẹ́lẹ̀ (#4,000) ti ní àfíkún ẹgbẹ̀rún méjì àbọ̀ náírà èyí tó túmọ̀ sí pé ó ti di ẹgbẹ̀rún mẹ́fà àbọ̀ náírà (#6,500) báyìí. Bákan náà ni àtẹ̀jáde náà fi kun pé ipele tó kẹ́yìn tó jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì àti ẹgbẹ̀ta náírà (#2,600) ti wá di ẹgbẹ̀rún mẹ́ta àti ẹgbẹ̀ta náírà (#3,600) báyìí.


Ti ipele kejì tí wọ́n ń gbé ní ẹgbẹ̀rún mẹ́rin náírà tẹ́lẹ̀ (#4,000) ti ní àfíkún ẹgbẹ̀rún méjì àbọ̀ náírà èyí tó túmọ̀ sí pé ó ti di ẹgbẹ̀rún mẹ́fà àbọ̀ náírà (#6,500) báyìí. Bákan náà ni àtẹ̀jáde náà fi kun pé ipele tó kẹ́yìn tó jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì àti ẹgbẹ̀ta náírà (#2,600) ti wá di ẹgbẹ̀rún mẹ́ta àti ẹgbẹ̀ta náírà (#3,600) báyìí.


Èèyàn bí ogún jóná kú lásìkò tí 'tanker' gbina ní Kogi

Ko din ni ogun eeyan to jona guruguru lasiko ti ọkọ agbepo kan gbina nipinlẹ Kogi. Iroyin sọ pe ọkọ agbepo naa to gbe bẹtiro, ṣubu lulẹ lori afara odo Maboro nilu Ankpa, nijọba Ankpa, nipinlẹ Kogi, lẹyin ti awakọ naa sọ ijanu ọkọ nitori bureeki to da isẹ silẹ lojiji. Isẹlẹ naa waye lẹyin ọsẹ diẹ ti awọn adigunjale yabo awọn banki kan nipinlẹ naa, ti wọn si pa awọn araalu. Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn sọ fun awọn akọroyin pe ni nkan bi aago mẹta aabọ ọsan Ọjọru ni ijamba ọkọ naa waye. Wọn ni pupọ ninu awọn to ku, ni wọn jona kọja dida mọ. “Bakan naa ni ọkọ tẹ awọn kan pa, ti ẹya ara wọn si fọn kaakiri oju popo.


Awọn ti iṣẹlẹ naa ṣoju wọn sọ fun awọn akọroyin pe ni nkan bi aago mẹta aabọ ọsan Ọjọru ni ijamba ọkọ naa waye. Wọn ni pupọ ninu awọn to ku, ni wọn jona kọja dida mọ. “Bakan naa ni ọkọ tẹ awọn kan pa, ti ẹya ara wọn si fọn kaakiri oju popo. Oludari ajọ ẹṣọ ojupopo, FRSC, nipinlẹ Kogi, Stephen Dawulung, sọ fun iwe iroyin Daily Trust pe awọn ko tii le sọ iye eeyan to ku. Ọgbẹni Dawulung sọ pe ọkọ agbepo naa, bọọsi kan ati ọkọ ayọkẹlẹ mẹta, to fi mọ ọkada mẹta, lo kagbako ijamba naa. Ao maa fi to yin leti bi iroyin naa ba ṣe n lọ.


Oludari ajọ ẹṣọ ojupopo, FRSC, nipinlẹ Kogi, Stephen Dawulung, sọ fun iwe iroyin Daily Trust pe awọn ko tii le sọ iye eeyan to ku. Ọgbẹni Dawulung sọ pe ọkọ agbepo naa, bọọsi kan ati ọkọ ayọkẹlẹ mẹta, to fi mọ ọkada mẹta, lo kagbako ijamba naa. Ao maa fi to yin leti bi iroyin naa ba ṣe n lọ.


Òpin dé bá ilé ìjo, ̀̀Ọkadà alẹ́! Wo ìdí tí Ìjọba ìpínlẹ̀ Ondo fi fòfin dè wọ́n

Ìjọba ìpínlẹ̀ Ondo ti kéde pé àwọn ti fi òfin de àwọn ọlọ́kadà ní àwọn wákàtí kan ní ìpínlẹ̀ náà. Olùbádámọ́ràn gómìnà Rotimi Akeredolu lórí ọ̀rọ̀ ààbò, Akogun Adetunji Adeleye ní ìjọba ti ṣetán láti fi òfin dè é wí pé àwọn ọlọ́kadà ko gbọdọ̀ ṣiṣẹ́ mọ́ tí aago mẹ́fà ìrọ̀lẹ́ bá ti lù sí aago mẹ́fà ìdájí. Adeleye tó tún jẹ́ Ọ̀gá àgbà ẹ̀ṣọ́ ààbò Amotekun ní ìpínlẹ̀ Ondo nínú àtẹ̀jáde kan tó fi síta lọ́ja Ìṣẹ́gun, ọjọ́ Kẹtàlá, oṣù Kẹsàn-án tún ní àwọn kò ní fi ààyè gba àwọn ilé ijó láti máa ṣiṣẹ́ kọjá aago méjìlá òru. Ó ní ìgbésẹ̀ yìí wáyé látọwọ́ ìjọba láti rii dájú pé gbogbo àwọn oníṣẹ́ ibi ni wọ́n lé jìnà ní ìpínlẹ̀ náà. Bákan náà ló fi kun un pé gbogbo àwọn ọkọ̀ tí wọ́n bá kun gíláàsì rẹ̀ lọ́dà ni àwọn kò ní fi àyè gbà mọ́ àyàfi tí ọkọ̀ náà bá ní ìwé àṣẹ láti lo ọkọ̀ náà. Ó fi kun pé àwọn ọkọ́ tí kò bá ní nọ́mbà ìdánimọ̀ náà ni òfin yìí kàn.


Ó ní ìgbésẹ̀ yìí wáyé látọwọ́ ìjọba láti rii dájú pé gbogbo àwọn oníṣẹ́ ibi ni wọ́n lé jìnà ní ìpínlẹ̀ náà. Bákan náà ló fi kun un pé gbogbo àwọn ọkọ̀ tí wọ́n bá kun gíláàsì rẹ̀ lọ́dà ni àwọn kò ní fi àyè gbà mọ́ àyàfi tí ọkọ̀ náà bá ní ìwé àṣẹ láti lo ọkọ̀ náà. Ó fi kun pé àwọn ọkọ́ tí kò bá ní nọ́mbà ìdánimọ̀ náà ni òfin yìí kàn. Adeleye ní ìjọba ti darí àwọn ẹ̀ṣẹ́ ààbò láti láti fi òfin de gbogbo àwọn ọ̀kadà tàbí ọkọ̀ tó bá rú òfin yìí. Ó rọ gbogbo àwọn ọlọ́kadà àti àwọn ọlọ́kọ̀ láti lọ ṣe àkọ́lè pẹ̀lú ìjọba ní kíákíá nítorí ẹnikẹ́ni tó bá rú òfin náà yóò fojú winá òfin. Ó ní ìṣèjọba tó wà lóde lábẹ́ ìdarí gómìnà Oluwarotimi Akeredolu ní ìfarajì sí ààbò ẹ̀mí àti dúkìá ní ìpínlẹ̀ náà.


Adeleye ní ìjọba ti darí àwọn ẹ̀ṣẹ́ ààbò láti láti fi òfin de gbogbo àwọn ọ̀kadà tàbí ọkọ̀ tó bá rú òfin yìí. Ó rọ gbogbo àwọn ọlọ́kadà àti àwọn ọlọ́kọ̀ láti lọ ṣe àkọ́lè pẹ̀lú ìjọba ní kíákíá nítorí ẹnikẹ́ni tó bá rú òfin náà yóò fojú winá òfin. Ó ní ìṣèjọba tó wà lóde lábẹ́ ìdarí gómìnà Oluwarotimi Akeredolu ní ìfarajì sí ààbò ẹ̀mí àti dúkìá ní ìpínlẹ̀ náà.


Lẹyìn ọdún mẹ́fà,ọwọ́ tẹ àwọn adigunjalè tó n wọ wíìgì obìnrin jà awọ́n arìnrìnàjò lólè nínú reluwé

Ọwọ palaba awọn ikọ ogbori ọlọṣa to n de wiigi obinrin fi ja awọn eeyan lole ninu ọkọ reluwe ti segi ni ilẹ Faranse. Gẹgẹ ba ṣe gbọ, wọn ti gba nkan ini awọn eeyan to le ni ọọdunrun lọna ẹgbẹrun Euro (€300,000) to ṣe deede mejildinlaadoje le diẹ miliọnu Naira(₦128,642,124.) ki wn to ri wọn mu. Ọna ti wọn ro pe wọn fi n ja awọn eeyan lole ni pe wọn a maa ji ẹru awọn ti wọn ba joko sẹgbẹ wọn ninu reluwe ayarabiaṣa. Ọkan ninu awọn agbewiri yi jẹ ẹni ọdun mẹtadinlọgọta ti o si maa n wọ wiigi sori bi ti obinrin to ba fẹ ja awọn eeyan lole. Arakunrin yi ati awọn meji mii ẹni ọdun mẹtadinlaadọta ati ẹni ogoji ọdun kan ti jẹwọ pe awọn ti n ja awọn eeyan lole lati nkan bi ọdun mẹfa sẹyin.


Ọna ti wọn ro pe wọn fi n ja awọn eeyan lole ni pe wọn a maa ji ẹru awọn ti wọn ba joko sẹgbẹ wọn ninu reluwe ayarabiaṣa. Ọkan ninu awọn agbewiri yi jẹ ẹni ọdun mẹtadinlọgọta ti o si maa n wọ wiigi sori bi ti obinrin to ba fẹ ja awọn eeyan lole. Arakunrin yi ati awọn meji mii ẹni ọdun mẹtadinlaadọta ati ẹni ogoji ọdun kan ti jẹwọ pe awọn ti n ja awọn eeyan lole lati nkan bi ọdun mẹfa sẹyin. Awọn ọlọpaa ni niṣe ni wọn n ko awọn ẹru ti wọn ji pamọ si inu ile kan ni Guusu ilu Marseille. Ọna ti wọn fi n ja awọn eeyan lole ni pe wọn a maa ji nkan ini awọn eeyan to ba dide nasẹ nigba ti ọkọ reluwe ba duro sinmi fawọn arinrinajo. Loṣu kẹrin ọdun ni eeyan kan kọkọ ta awọn ọlọpaa lolobo nigba ti wọn ji ẹṣọ ara ti owo rẹ to €50,000 ninu baagi ọwọ arinrinajo kan. Oṣu mẹrin lyin igba naa ọlọpaa ṣawari ile kan ti wọn ko awọn ẹru ole pamọ si ni Marseille.


Awọn ọlọpaa ni niṣe ni wọn n ko awọn ẹru ti wọn ji pamọ si inu ile kan ni Guusu ilu Marseille. Ọna ti wọn fi n ja awọn eeyan lole ni pe wọn a maa ji nkan ini awọn eeyan to ba dide nasẹ nigba ti ọkọ reluwe ba duro sinmi fawọn arinrinajo. Loṣu kẹrin ọdun ni eeyan kan kọkọ ta awọn ọlọpaa lolobo nigba ti wọn ji ẹṣọ ara ti owo rẹ to €50,000 ninu baagi ọwọ arinrinajo kan. Oṣu mẹrin lyin igba naa ọlọpaa ṣawari ile kan ti wọn ko awọn ẹru ole pamọ si ni Marseille. Ninu awọn nkan ti wọn ri nibẹ ni owo €130,000 ago ọwọ  €70,000 ati awọn aṣọ,baagi, bata,kamẹra ati ẹṣọ ara. Ọlọpaa lo ṣeeṣe ki wọn ti ja to eeyan ọgọrun lole awọn nkan ini wọn. Igbiyanju ti bẹrẹ lati wa awọn to wọ ọkọ reluwee laarin Paris,Geneva ati Nice boya wọn le jẹ ri awọn to ni dukia wọnyi.


Ninu awọn nkan ti wọn ri nibẹ ni owo €130,000 ago ọwọ  €70,000 ati awọn aṣọ,baagi, bata,kamẹra ati ẹṣọ ara. Ọlọpaa lo ṣeeṣe ki wọn ti ja to eeyan ọgọrun lole awọn nkan ini wọn. Igbiyanju ti bẹrẹ lati wa awọn to wọ ọkọ reluwee laarin Paris,Geneva ati Nice boya wọn le jẹ ri awọn to ni dukia wọnyi. Bi ileẹjọ ba da wọn lẹbi, o ṣeeṣe ki awọn arakunrin yi lo to ọdun meje lẹwọn lori ẹsun ole jija.


Bi ileẹjọ ba da wọn lẹbi, o ṣeeṣe ki awọn arakunrin yi lo to ọdun meje lẹwọn lori ẹsun ole jija.


NDLEA mú olórí àwọn olóògùn olóró tó jẹ́ agbálẹ̀ ní pápákọ̀ òfúrufú Eko

Ajọ to n gbogun ti egboogi oloro ni Naijiria, NDLEA, ti fi ṣikun ofin mu agbalẹ kan ni papakọ ofurufu Muritala Muhamed niluu Eko. Ninu atẹjade kan ti NDLEA fi lede, o ni afurasi naa, Ohiagu Sunday, ni olori ẹgbẹ to n ṣagbatẹru oogun oloro ni papakọ ofurufu naa. Sunday, to jẹ ẹni ọdun mẹrinlelọgbọn lati ipinlẹ Imo, jẹ oṣiṣẹ papakọ ofurufu naa gẹgẹ bii agbalẹ, ki aṣiri iṣẹ laabi to n ṣe nibẹ to tu. NDLEA ni ọwọ tẹ afurasi  ọhun lẹyin ti wọn ti kọkọ mu ọkunrin kan Obinna Jacob Osita, to n ririnajo lọ si orilẹ-ede UAE. Gẹgẹ bii ohun ti NDLEA so, egboogi igbo ti iwọn rẹ le ni kilo mẹrin ni wọn ka mọ Osita lọwọ, eyii to gbe pamọ sinu apo gaari ati ede. Yatọ si Ohiagu, wọn tun ti fi ṣikun ofin mu ẹlomiran to tun jẹ ọkan lara awọn ẹmẹwa rẹ ni papakọ ofurufu naa.


NDLEA ni ọwọ tẹ afurasi  ọhun lẹyin ti wọn ti kọkọ mu ọkunrin kan Obinna Jacob Osita, to n ririnajo lọ si orilẹ-ede UAE. Gẹgẹ bii ohun ti NDLEA so, egboogi igbo ti iwọn rẹ le ni kilo mẹrin ni wọn ka mọ Osita lọwọ, eyii to gbe pamọ sinu apo gaari ati ede. Yatọ si Ohiagu, wọn tun ti fi ṣikun ofin mu ẹlomiran to tun jẹ ọkan lara awọn ẹmẹwa rẹ ni papakọ ofurufu naa. NDLEA ni iwadii awọn fi han pe ọkunrin kan to n ṣowo egboogi oloro ni Dubai lo bẹ ọkunrin miran lọwẹ lati ba oun gbe igbo wa si ilu naa, eyii to kesi Ohiagu lati ṣamọna bi ọkunrin ọhun yoo ṣe ri ọna lọ ni papakọ ofurufu naa ti ọwọ ko fi ni tẹ, amọ ọrọ bẹyinyọ. Yatọ si awọn eeyan wọnyii, NDLE tun ni ọwọ awọn tẹ awọn afurasi mii to n fi igo ẹlẹrindodo Viju ati Fearless gbe oogun oloro lọ siluu Dubai. Lara wọn ni Jonah Chukwuemeka ti wọn ka koro tramadaol 1,195 mọ lọwọ.


NDLEA ni iwadii awọn fi han pe ọkunrin kan to n ṣowo egboogi oloro ni Dubai lo bẹ ọkunrin miran lọwẹ lati ba oun gbe igbo wa si ilu naa, eyii to kesi Ohiagu lati ṣamọna bi ọkunrin ọhun yoo ṣe ri ọna lọ ni papakọ ofurufu naa ti ọwọ ko fi ni tẹ, amọ ọrọ bẹyinyọ. Yatọ si awọn eeyan wọnyii, NDLE tun ni ọwọ awọn tẹ awọn afurasi mii to n fi igo ẹlẹrindodo Viju ati Fearless gbe oogun oloro lọ siluu Dubai. Lara wọn ni Jonah Chukwuemeka ti wọn ka koro tramadaol 1,195 mọ lọwọ. Bẹẹ naa ni wọn tun gbẹsẹle koro tramadol ti iye rẹ to 119,500 ti awọn kan fi ranṣẹ lati orilẹ-ede Pakistan. Ẹwẹ, ọga agba ajọ NDLEA, Brig. Gen. Mohamed Buba Marwa, ti kan sara si awọn oṣiṣe rẹ fun iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe lati fọ ilu mọ lọwọ oogun oloro.


Bẹẹ naa ni wọn tun gbẹsẹle koro tramadol ti iye rẹ to 119,500 ti awọn kan fi ranṣẹ lati orilẹ-ede Pakistan. Ẹwẹ, ọga agba ajọ NDLEA, Brig. Gen. Mohamed Buba Marwa, ti kan sara si awọn oṣiṣe rẹ fun iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe lati fọ ilu mọ lọwọ oogun oloro.


Wo bí òfin 'car park' tuntun tó bẹ̀rẹ̀ ní Eko ṣe kàn ọ́

Ijọba ipinlẹ Eko ti bẹ̀rẹ̀ si ni gba owo ori lori awọn ọkọ tí wọn ba gbe kalẹ si ẹyin odi ile tabi ileeṣẹ nipinlẹ naa.\n\n\nẸyin odi naa ti wọn n pe ni 'set back' ni alaafo ilẹ̀ to gbọ́dọ̀ wa laarin ile ati oju ọna.\n\n\nỌjọ diẹ sẹ́yìn ni awuyewuye kan waye lori ayelujara, nigba ti lẹta kan jáde sori ayelujara, ninu eyi ti ajọ LASPA fí n beere fun ẹgbẹrun lọ́nà ọgọrin Naira lori aye igbọkọsi kọọkan fun ọdun kan, lọwọ ileeṣẹ oúnjẹ kan.\n\n\nLẹta naa sọ pe owo ori naa wa fun awọn aye igbọkọsi to wa nita ile oúnjẹ naa.\n\n\nỌgbẹni Adebisi Adelabu to jẹ oludari ajọ LASPA, ṣalaye lẹyin awuyewuye naa pe owo ori tuntun naa ko kan awọn ọkọ tí wọn ba gbe kalẹ si inu ọgbà ile tabi ileeṣẹ. Ninu ọrọ ti kọmisanna fún eto iroyin nipinlẹ Eko, Gbenga Omotoso, fi sita lori Twitter, lorukọ Adelabu, o ni Ijọba ipinlẹ Eko da ajọ Lagos State Parking Authority (LASPA) silẹ ni ibamu pẹlu ofin ìgbòkègbodò ọkọ ti ipinlẹ naa ti wọn ṣe lọdun 2018.\n\n\nOṣù Keje, ọdun 2021 si ni ijọba dá ajọ LASPA silẹ. \n\n\nOfin naa gbé agbara wọ ìjọba lati ma ṣe akoso bi awọn araalu ṣe n paaki ọkọ wọn jakejado ipinlẹ naa.\n\n\nÌjọba ni o jẹ igbesẹ to wa ni ibamu pẹlu bi wọn ṣe n ṣe ni awujọ agbaye ati eto irinna ni ipinlẹ Eko. Bakan naa lo sọ pe o jẹ ọna lati fi opin si bí àwọn eeyan kan ṣe n sọ ibi to ba wu wọn di ààyè igbọkọsi, ti wọn si n gba owo lọwọ awọn to n lo o. Wọn yii ni awọn ojuṣe ti ofin ipinlẹ Eko la kalẹ fun ajọ Lasgos State Parking Authority: Ikede to wa lori ayelujara ajọ naa sọ pe ẹnikẹ́ni to ba fẹ ẹ fi aaye igbọkọsi ṣe oko-owo gbọdọ fi orúkọ silẹ lọdọ oun "nitori ko ṣe e ṣe ki o ma a ṣòwò lai san owó fun ìjọba'.


Adájọ́ pàṣẹ́ kí LASTMA sàn N750,000 fún awakọ tí wọn gbà N20,000 lọ́wọ́ rẹ

Ile ẹjọ giga nipinlẹ Eko ti dajọ wipe ki ajọ to n mojuto irinna ọkọ loju popo ni ipinlẹ Eko,LASTMA ko laṣẹ lati ni ki awakọ ti wọn fura si pe o tapa sofin san owo itanran lalae gbaṣẹ lọwọ ile ẹjọ. Adajọ Olalekan Oresanya lo gbe idajọ yi kalẹ lasiko to n gbẹjọ ti awakọ kan,Aliyu Toyin Lawal  gbe wa sile ẹjọ nibi to ti pe agbẹjọro agba nipinlẹ Eko,ijọba Eko ati ajọ LASTMA lẹjọ. Ninu iwe ipẹjọ, Lawal beere lọwọ adajọ pe ki wọn kede pe iwa to lodi sofin ni LASTMA hu nigba ti wọn ṣe idiwọ fun loju popo, ti wọn fipa wọ ọkọ rẹ lọ ti wọn si fi ọkọ naa si ahamọ lọdọ wọn. Bẹẹ lo sọ pe ki adajọ kede pe iwa ti ko bofin mu ni LASTMA hu nigba ti wọn gba owo itanran ẹgbẹrun lọna ogun Naira ati ẹgbẹrun mẹwaa Naira lowo pe wọn wọ ọkọ rẹ lọ. Lawal ṣalaye fun ile ẹjọ pe wọn gbe igbesẹ yi lalae gbaṣẹ ile ẹjọ ti eleyi si tako ẹtọ rẹ gẹgẹ bi ẹdamọniyan to lẹtọ lati rin nibi to wu. Lati oṣu kọkanla ọdun 2021 ni awọn oṣiṣẹ LASTMA ti gba ọkọ agbẹjọro yi ni tipa ti wọn si ti bẹrẹ si ni fa ọrọ naa.


Bẹẹ lo sọ pe ki adajọ kede pe iwa ti ko bofin mu ni LASTMA hu nigba ti wọn gba owo itanran ẹgbẹrun lọna ogun Naira ati ẹgbẹrun mẹwaa Naira lowo pe wọn wọ ọkọ rẹ lọ. Lawal ṣalaye fun ile ẹjọ pe wọn gbe igbesẹ yi lalae gbaṣẹ ile ẹjọ ti eleyi si tako ẹtọ rẹ gẹgẹ bi ẹdamọniyan to lẹtọ lati rin nibi to wu. Lati oṣu kọkanla ọdun 2021 ni awọn oṣiṣẹ LASTMA ti gba ọkọ agbẹjọro yi ni tipa ti wọn si ti bẹrẹ si ni fa ọrọ naa. Ninu nkan ti arakunrin Lawal beere pe ki ile ẹjọ ṣe fun oun ni ki wọn paṣẹ ki LASTMA, ijọba ipinlẹ Eko ati agbẹjọro agba ipinlẹ naa san owo gba ma binu miliọnu marun un fun oun. Adajọ gbọ ẹjọ yi lootọ to si ni oun yoo gba gbogbo ibeere ti Lawal gbe wa siwaju ile ẹjọ. Awọn nkan wọnyi ni pe ki LASTMA da owo itanran N20,000.00 ti wọn gba pada, ki wọn da owo ti wọn gba pe awọn fi wọ ọkọ rẹ,N10,000.00 ati pe ki wọn si san owo gba ma binu fun agbẹjọro yi.


Ninu nkan ti arakunrin Lawal beere pe ki ile ẹjọ ṣe fun oun ni ki wọn paṣẹ ki LASTMA, ijọba ipinlẹ Eko ati agbẹjọro agba ipinlẹ naa san owo gba ma binu miliọnu marun un fun oun. Adajọ gbọ ẹjọ yi lootọ to si ni oun yoo gba gbogbo ibeere ti Lawal gbe wa siwaju ile ẹjọ. Awọn nkan wọnyi ni pe ki LASTMA da owo itanran N20,000.00 ti wọn gba pada, ki wọn da owo ti wọn gba pe awọn fi wọ ọkọ rẹ,N10,000.00 ati pe ki wọn si san owo gba ma binu fun agbẹjọro yi.  Ninu nkan ti adajọ wo to ṣe koko ti awọn araalu mi le jẹ anfaani nibẹ ni pe LASTMA ko gba iwe aṣẹ lọdọ ile ẹjọ ki wọn to fidi ọrọ mulẹ lọwọ ara wọn pe arakunrin naa jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Gẹgẹ bi adajọ Olalekan Oresanya ṣe wi, ko si ẹri aridaju ti LASTMA mu wa lati le fi kin iwa ti wọn hu yi lẹyin labẹ ofin. ''Mo gbe idajọ kalẹ pe gbigba owo itanran ati owo ti LASTMA gba pe awọn fi wọ ọkọ olupẹjọ yi lalae gba iwe aṣẹ lọdọ ileẹjọ tokajuẹ jẹ ohun tolodi si ofin ti ko si fẹsẹ mulẹ.Tori naa ki wọn san owo itanran ti wọn gba pada fun arakunrin to pẹjọ'' O tẹsiwaju pe ki wọn san owo gba ma binu ẹgbẹrun lọna ọta leni ẹẹdẹgbẹrin Naira N750,000 tori pe wọn tapa si ẹtọ rẹ gẹgẹ bi ẹdamọniyan.


Ninu nkan ti adajọ wo to ṣe koko ti awọn araalu mi le jẹ anfaani nibẹ ni pe LASTMA ko gba iwe aṣẹ lọdọ ile ẹjọ ki wọn to fidi ọrọ mulẹ lọwọ ara wọn pe arakunrin naa jẹbi ẹsun ti wọn fi kan an. Gẹgẹ bi adajọ Olalekan Oresanya ṣe wi, ko si ẹri aridaju ti LASTMA mu wa lati le fi kin iwa ti wọn hu yi lẹyin labẹ ofin. ''Mo gbe idajọ kalẹ pe gbigba owo itanran ati owo ti LASTMA gba pe awọn fi wọ ọkọ olupẹjọ yi lalae gba iwe aṣẹ lọdọ ileẹjọ tokajuẹ jẹ ohun tolodi si ofin ti ko si fẹsẹ mulẹ.Tori naa ki wọn san owo itanran ti wọn gba pada fun arakunrin to pẹjọ'' O tẹsiwaju pe ki wọn san owo gba ma binu ẹgbẹrun lọna ọta leni ẹẹdẹgbẹrin Naira N750,000 tori pe wọn tapa si ẹtọ rẹ gẹgẹ bi ẹdamọniyan. Adajọ fi kun ọrọ rẹ pe ko si ẹri ninu iwe ofin to de iṣakoso irina loju popi to fun wọn laṣẹ lati kọdi ẹtọ araalu lati le lọ ki wọn si bọ lalae si idiwọ. ''Awọn ileeṣẹ ijọba ko gbọdọ hu iwa to lodi si ti yoosi tapa si ẹtọ araalu eleyi ti iwe ofin Naijiria fidi rẹ mulẹ fun wọn'' Bakan naa ni adajọ sọ pe LASTMA wọ ọkọ ti nkankan ko ṣe loju popo ti ẹni to ni ọkọ ko si foju tabi iwa han wipe oun ko ṣetan lati jọwọ ọkọ naa fun wọn. Lori ọrọ owo itanran ti LASTMA paṣẹ ti wọn si gba lọwọ awakọ naa, adajọ sọ pe LASTMA lo da nikan fẹsun kan arakunrin naa ti wọn si da ẹjọ koda wọn tungbe ijiya kalẹ lalae fun ni anfaani awijare niwaju ileẹjọ.


Adajọ fi kun ọrọ rẹ pe ko si ẹri ninu iwe ofin to de iṣakoso irina loju popi to fun wọn laṣẹ lati kọdi ẹtọ araalu lati le lọ ki wọn si bọ lalae si idiwọ. ''Awọn ileeṣẹ ijọba ko gbọdọ hu iwa to lodi si ti yoosi tapa si ẹtọ araalu eleyi ti iwe ofin Naijiria fidi rẹ mulẹ fun wọn'' Bakan naa ni adajọ sọ pe LASTMA wọ ọkọ ti nkankan ko ṣe loju popo ti ẹni to ni ọkọ ko si foju tabi iwa han wipe oun ko ṣetan lati jọwọ ọkọ naa fun wọn. Lori ọrọ owo itanran ti LASTMA paṣẹ ti wọn si gba lọwọ awakọ naa, adajọ sọ pe LASTMA lo da nikan fẹsun kan arakunrin naa ti wọn si da ẹjọ koda wọn tungbe ijiya kalẹ lalae fun ni anfaani awijare niwaju ileẹjọ. Adajọ ṣalaye pe lẹyin agbeyẹwo finifin ohun ti ofin LASTMA sọ ni abala  27 (1) b, c, d ati e, awọn ko ri ibi to ti sọ pe LASTMA le gba owo itanran lọwọ awakọ, lai gbe onitọhun lọsi iwaju ileẹjọ. Idajọ yi jẹ eleyi ti ọpọ ọmọ Naijiria ni paapa awọn awakọ nipinlẹ Eko ti ri gẹgẹ bi ohun to fi idajọ odoo mulẹ. Lọpọ igba ni awọn araalu ti n sọ pe gale gale LASTMA pọ ati pe wọn a maa ṣe ofin to wu wọn nipa mimu awakọ ati gbigba owo itanran lọwọ wọn.


Adajọ ṣalaye pe lẹyin agbeyẹwo finifin ohun ti ofin LASTMA sọ ni abala  27 (1) b, c, d ati e, awọn ko ri ibi to ti sọ pe LASTMA le gba owo itanran lọwọ awakọ, lai gbe onitọhun lọsi iwaju ileẹjọ. Idajọ yi jẹ eleyi ti ọpọ ọmọ Naijiria ni paapa awọn awakọ nipinlẹ Eko ti ri gẹgẹ bi ohun to fi idajọ odoo mulẹ. Lọpọ igba ni awọn araalu ti n sọ pe gale gale LASTMA pọ ati pe wọn a maa ṣe ofin to wu wọn nipa mimu awakọ ati gbigba owo itanran lọwọ wọn. LASTMA ko ti fesi si idajọ yi, a ko si mọ boya wọn yoo pẹjọ kotẹmilọrunlori rẹ.


LASTMA ko ti fesi si idajọ yi, a ko si mọ boya wọn yoo pẹjọ kotẹmilọrunlori rẹ.


Dunsin Oyekan sọ̀rọ̀ lẹ́yìn tó móríbọ́ nínú ìjàmbá ọkọ̀

Ori ti ko gbajugbaja olorin ẹmi, Dunsin Oyekan yọ ninu ijamba ọkọ kan lasiko to n lọ si ipinlẹ Oyo. Iroyin ni ijamba ọkọ ọhun waye lasiko to n lọ ṣiṣẹ iranṣẹ niluu Ibadan. Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ọkan lara awọn alabaṣiṣẹ rẹ farapa amọ ko si eyikeyi ninu awọn to n ba rinrinajo naa to ba iṣẹlẹ ọhun lọ. Lasiko to n sọrọ lori ijamba ọkọ naa nibi to ti ṣiṣẹ iranṣẹ ninu ile ijọsin kan, Dunsin ni orun ni o n sun ninu ọkọ ayọlẹlẹ naa ki oun to ṣakiyesi pe awọn ti ko wọ abẹ ọkọ nla tirela. O ni “Satani ko fẹ ki n wa sibi yii lonii o, ti ẹ ba ri inu ijamba ọkọ ti mo wa sibi yii lonii ẹ koni gbagbọ pe ẹsẹ ara mi ni mo fi jade ninu rẹ.” “Mo ni ki n sun diẹ lasiko ti a n bọ nibi ki ara mi le mokun daadaaa, ohun ti mo ṣaa mọ ni pe a wa nibikan, ọkọ Jeep ti a wa ninu rẹ si ti wọ abẹ ọkọ nla tirela.” “Bi mo ba tilẹ n rin laarin afonifoji ojiji iku... ti ẹ ba n wa iyanu, iyanu gan lo duro niwaju yin yii.” Oyekan jẹ ọkan lara awọn akọrin ẹmi, ti wọn tun jẹ ọdọ ti irawọ wọn n tan lasiko yii ni Naijiria ati kaakiri agbaye. Wọn bi Dusin lọjọ karun un, oṣu kọkanla, ọdun 1984.


Lasiko to n sọrọ lori ijamba ọkọ naa nibi to ti ṣiṣẹ iranṣẹ ninu ile ijọsin kan, Dunsin ni orun ni o n sun ninu ọkọ ayọlẹlẹ naa ki oun to ṣakiyesi pe awọn ti ko wọ abẹ ọkọ nla tirela. O ni “Satani ko fẹ ki n wa sibi yii lonii o, ti ẹ ba ri inu ijamba ọkọ ti mo wa sibi yii lonii ẹ koni gbagbọ pe ẹsẹ ara mi ni mo fi jade ninu rẹ.” “Mo ni ki n sun diẹ lasiko ti a n bọ nibi ki ara mi le mokun daadaaa, ohun ti mo ṣaa mọ ni pe a wa nibikan, ọkọ Jeep ti a wa ninu rẹ si ti wọ abẹ ọkọ nla tirela.” “Bi mo ba tilẹ n rin laarin afonifoji ojiji iku... ti ẹ ba n wa iyanu, iyanu gan lo duro niwaju yin yii.” Oyekan jẹ ọkan lara awọn akọrin ẹmi, ti wọn tun jẹ ọdọ ti irawọ wọn n tan lasiko yii ni Naijiria ati kaakiri agbaye. Wọn bi Dusin lọjọ karun un, oṣu kọkanla, ọdun 1984. Lara awọn orin ti Dunsin ti kọ to milẹ titi lawujọ awọn ọmọlẹyin Krisiti ni “Do to me what you want” lọdun 2016, “Imọlẹ de” to gbe jade lọdun 2019, “More than a song” lọdun 2021, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Lara awọn orin ti Dunsin ti kọ to milẹ titi lawujọ awọn ọmọlẹyin Krisiti ni “Do to me what you want” lọdun 2016, “Imọlẹ de” to gbe jade lọdun 2019, “More than a song” lọdun 2021, ati bẹẹ bẹẹ lọ.


Ìjàmbá ọkọ̀ mú ẹ̀mí èèyàn mẹ́rìndílógún lọ nílùú Eko, márùn ún jóná kọjá mímọ̀

O kere tan, eeya marun un lo ti jona kọja didamọ lẹyin ijamba ọkọ kan to waye niluu Alaro, to wa lagbegbe Epe, nipinlẹ Eko. Afẹmọju ọjọ Iṣẹgun ni ijamba ọkọ naa waye ni nnkan bii aago mẹta oru. Iroyin ni ọkọ akero funfun kan toun ti ọkọ mii ti wọn fi n ṣiṣẹ alagbara ni wọn fori sọ ara wọn ki ina to sọ. Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ina sọ lara awọn ọkọ mejeji ni kete ti ọkọ akero naa fori sọ ọkọ ti wọn fi n ṣiṣẹ naa tan ti awọn eeyan inu rẹ si jona gurugu. Ninu atẹjade kan ti ọga agba ajọ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, Olufemi Damilola Oke-Osanyintolu fi sọwọ si awọn akọroyin, o ni awọn marun un to jona ninu ijamba naa jẹ ero to n bọ lati ipinlẹ Katsina. Atẹjade naa ni “Nigba ti ikọ adoola ẹmi LASEMA de ibi ti ijamba naa ti waye, a ri pe ọkọ to n ko yẹpẹ ati ọkọ to ko ero mẹfa lo fori sọ ara wọn.” “Bakan naa, ọkọ meji mii tun fara gba ninu ina ọhun lẹyin ti awọn ọkọ akọkọ fori sọ ara wọn, ọkunrin marun un to n bọ lati ipinlẹ Katsina lo ba ina ọhun lọ.” Ẹwe, ninu agtẹjade mii ti ajọ to n ri si kalọ-kabọ ọkọ loju popo, FRSC, fi lede, wọn ni eeyan mẹrindinlogun lo padanu ẹmi wọn ninu iṣẹlẹ ọhun.


Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ina sọ lara awọn ọkọ mejeji ni kete ti ọkọ akero naa fori sọ ọkọ ti wọn fi n ṣiṣẹ naa tan ti awọn eeyan inu rẹ si jona gurugu. Ninu atẹjade kan ti ọga agba ajọ to n ri si iṣẹlẹ pajawiri nipinlẹ Eko, LASEMA, Olufemi Damilola Oke-Osanyintolu fi sọwọ si awọn akọroyin, o ni awọn marun un to jona ninu ijamba naa jẹ ero to n bọ lati ipinlẹ Katsina. Atẹjade naa ni “Nigba ti ikọ adoola ẹmi LASEMA de ibi ti ijamba naa ti waye, a ri pe ọkọ to n ko yẹpẹ ati ọkọ to ko ero mẹfa lo fori sọ ara wọn.” “Bakan naa, ọkọ meji mii tun fara gba ninu ina ọhun lẹyin ti awọn ọkọ akọkọ fori sọ ara wọn, ọkunrin marun un to n bọ lati ipinlẹ Katsina lo ba ina ọhun lọ.” Ẹwe, ninu agtẹjade mii ti ajọ to n ri si kalọ-kabọ ọkọ loju popo, FRSC, fi lede, wọn ni eeyan mẹrindinlogun lo padanu ẹmi wọn ninu iṣẹlẹ ọhun. Atẹjade naa ti Olabisi Sonusi buwọlu sọ pe ọkunrin mẹrindinlogun lo ku nibi ijamba naa, ti awọn marun mii si farapa yanayana. Sonusi ni ọga agba ajọ naa niluu EKo, Olusegun Ogungbemide ba awọn mọlẹbi awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ kẹdun. Lẹyin naa lo kilọ fun awọn araalu pe ki wọn maa ṣọra fun irinajo oru ganjọ lọna ati le dena irufẹ ijamba bẹẹ lọjọ mii.


Atẹjade naa ti Olabisi Sonusi buwọlu sọ pe ọkunrin mẹrindinlogun lo ku nibi ijamba naa, ti awọn marun mii si farapa yanayana. Sonusi ni ọga agba ajọ naa niluu EKo, Olusegun Ogungbemide ba awọn mọlẹbi awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ kẹdun. Lẹyin naa lo kilọ fun awọn araalu pe ki wọn maa ṣọra fun irinajo oru ganjọ lọna ati le dena irufẹ ijamba bẹẹ lọjọ mii.


Òfin tó de ọ̀kadà bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́rin mìí ní Eko

Ofin to de lilọ-bibọ ọkada eero ni ijọba ibilẹ mẹrin miran nipinlẹ Eko, ti bẹrẹ iṣẹ lọjọ kinni, oṣu Kẹsan-an, ọdun 2022. Oṣu Kẹjọ ni Ijọba ipinlẹ Eko kede pe oun yoo fẹ ofin naa loju de ijọba ibilẹ mẹrin  ati awọn ijọba agbegbe mẹfa to wa labẹ wọn. Awọn ijọba ibilẹ naa ni Kosofe (Ikosi-Isheri ati Agboyi-Ketu LCDA); Mushin (Odi-Olowo LCDA); Oshodi (Oshodi-Isolo ati Egigbo LCDA), ati Shomolu (Bariga LCDA). Oṣu Keji, ọdun 2022 ni ijọba kọkọ fi ofin de lilọ-bibọ ọkada eero ni ijọba ibilẹ mẹfa ati ijọba ibilẹ agbegbe mẹsan-an. Ijọba sọ pe igbesẹ naa jẹ ọna lati mu adinku ba ijamba oju popo ati awọn iwa ipanle miran lawujọ to wọpọ si aarin awọn ọlọkada. Ijọba sọ pe laarin ọdun 2016 si 2019, ko din ni ẹgbẹrun mẹwaa ijamba ojupopo to waye, pupọ ninu wọn si lo niṣe pẹlu ọkada.


Oṣu Keji, ọdun 2022 ni ijọba kọkọ fi ofin de lilọ-bibọ ọkada eero ni ijọba ibilẹ mẹfa ati ijọba ibilẹ agbegbe mẹsan-an. Ijọba sọ pe igbesẹ naa jẹ ọna lati mu adinku ba ijamba oju popo ati awọn iwa ipanle miran lawujọ to wọpọ si aarin awọn ọlọkada. Ijọba sọ pe laarin ọdun 2016 si 2019, ko din ni ẹgbẹrun mẹwaa ijamba ojupopo to waye, pupọ ninu wọn si lo niṣe pẹlu ọkada. Gomina Babajide Sanwo-Olu sọ pe ijamba naa si ti dinku pupọ lati igba ti wọn ti gbe ofin naa jade. BBC Yoruba dé agbegbe Onipanu labẹ ijoba ibile Shomolu lati ri bi ofin náà ṣe múlẹ. Ọkan lára àwọn olokada ni ofin náà bawọn lojiji.


Gomina Babajide Sanwo-Olu sọ pe ijamba naa si ti dinku pupọ lati igba ti wọn ti gbe ofin naa jade. BBC Yoruba dé agbegbe Onipanu labẹ ijoba ibile Shomolu lati ri bi ofin náà ṣe múlẹ. Ọkan lára àwọn olokada ni ofin náà bawọn lojiji. O tun ṣàlàyé siwaju pe ọlọmọ marun ùn loun to sì jẹ pe iṣẹ ọkada yii lo fi n bọ wọn. Wọn rọ ijọba ipinlẹ eko lati wa nkan ṣe sí òfin to gbẹsẹle igbokegbodo alupupu ọkada ni ipinlẹ naa Lati Ọjọru si ni awọn oṣiṣẹ alaabo ti wa ni igboro lati fi ẹsẹ ofin naa mulẹ. Ẹwẹ, kọmisanna fun eto irinna nipinlẹ Eko, Frederick Oladeinde, sọ pe ẹwọn ọdun mẹta ni ọlọkada ti ọwọ ba tẹ yoo fi jura.


O tun ṣàlàyé siwaju pe ọlọmọ marun ùn loun to sì jẹ pe iṣẹ ọkada yii lo fi n bọ wọn. Wọn rọ ijọba ipinlẹ eko lati wa nkan ṣe sí òfin to gbẹsẹle igbokegbodo alupupu ọkada ni ipinlẹ naa Lati Ọjọru si ni awọn oṣiṣẹ alaabo ti wa ni igboro lati fi ẹsẹ ofin naa mulẹ. Ẹwẹ, kọmisanna fun eto irinna nipinlẹ Eko, Frederick Oladeinde, sọ pe ẹwọn ọdun mẹta ni ọlọkada ti ọwọ ba tẹ yoo fi jura. O ni idajọ ẹwọn naa wa ni ibamu pẹlu atunṣe ti wọn ṣe si ofin irinna nipinlẹ Eko lọdun 2018.


O ni idajọ ẹwọn naa wa ni ibamu pẹlu atunṣe ti wọn ṣe si ofin irinna nipinlẹ Eko lọdun 2018.


Ayé mi ti dojúrú – Ọkùnrin tí ìyàwó rẹ̀ àti ọmọ mẹ́ta bá omi lọ figbe ta

Ọkunrin kan ti iyawọ rẹ ati ọmọ mẹta jade laye ninu ijamba ọkọ oju omi to danu ni nipinlẹ Anambra ti sọ iriri rẹ. Iyawo ati awọn ọmọ ọkunrin naa wa lara awọn to ba iṣẹlẹ naa lọ ni Umunnakwo, ni ijọba ibilẹ Ogbaru, ni ipinlẹ naa. Ọjọ Ẹti to kọja ni iṣẹlẹ ọhun waye lẹyin ti ikun omi gba apakan ipinlẹ naa. Nigba ti yoo fi di ọjọ Aiku, ijọba ni awọn ti yọ oku eeyan mẹwaa jade ninu ẹkun omi naa. Orukọ ọkunrin to wa ọkọ oju omi naa ni Desmond Amaugo, lati Ogwuaniocha, amọ ko ba ijamba naa lọ. O sọ fun awọn akọroyin niluu Onitsha pe eeyan mejidinlaadọta pere ni oun ko sinu ọkọ naa tako iroyin to n lọ nigboro pe eeyan marundinlaadọrun ni oun ko.


Nigba ti yoo fi di ọjọ Aiku, ijọba ni awọn ti yọ oku eeyan mẹwaa jade ninu ẹkun omi naa. Orukọ ọkunrin to wa ọkọ oju omi naa ni Desmond Amaugo, lati Ogwuaniocha, amọ ko ba ijamba naa lọ. O sọ fun awọn akọroyin niluu Onitsha pe eeyan mejidinlaadọta pere ni oun ko sinu ọkọ naa tako iroyin to n lọ nigboro pe eeyan marundinlaadọrun ni oun ko. Awakọ naa ṣalaye pe awọn obinrin ti oun gbe ṣe wa sile oun, ti wọn si bẹbẹ pe ki oun gbe awọn. O ni “Wahala naa bẹrẹ nigba ti iji bẹrẹ si n ja lori omi, mo si gbiyanju lati dari ọkọ naa ko ma ba danu.” “Iji naa pọ to bẹẹ ti ọkọ ọhun fi lọ fori sọ afara Umunnakwo/Ossomala.” “Amọ lẹyin gbogbo igbiyanju lati mu ọkọ naa duro lori omi, o papa danu.” Iroyin ni awọn obinrin ati ọmọde lo pọ ju ninu ọkọ oju omi ọhun. Ọgbẹni Benard Achonu, to padanu eeyan mẹrin ninu ijamba ọkọ naa ni aye oun ti dojuru.


Awakọ naa ṣalaye pe awọn obinrin ti oun gbe ṣe wa sile oun, ti wọn si bẹbẹ pe ki oun gbe awọn. O ni “Wahala naa bẹrẹ nigba ti iji bẹrẹ si n ja lori omi, mo si gbiyanju lati dari ọkọ naa ko ma ba danu.” “Iji naa pọ to bẹẹ ti ọkọ ọhun fi lọ fori sọ afara Umunnakwo/Ossomala.” “Amọ lẹyin gbogbo igbiyanju lati mu ọkọ naa duro lori omi, o papa danu.” Iroyin ni awọn obinrin ati ọmọde lo pọ ju ninu ọkọ oju omi ọhun. Ọgbẹni Benard Achonu, to padanu eeyan mẹrin ninu ijamba ọkọ naa ni aye oun ti dojuru. Lara awọn ti ẹni ọgọta ọdun naa padanu ni iyawo rẹ, ati ọmọ mẹrin. O ni ọjọ ori awọn ọmọ oun ko ju ọdun meji si mẹfa lọ, gbogbo wọn si wa papọ lọjọ ti iṣẹlẹ naa waye. Ọkunrin naa ni “Ọtọ ni ibi ti ẹbi mi n gbe tẹlẹ ki omi to le wọn kuru nibẹ.” “Ibi ti wọn ti n gbiyanju lati sa asala kuro nibi ti omi naa wa ni wọn ti kagbako iku ojiji yii, aye mi ti dojuru bayii.” Iroyin to kan kaakiri ni pe kò dín ní àádọ́rin ènìyàn tó pàdánù ẹ̀mi wọn bí ọkọ̀ ojú omi kan ṣe dànù.


Lara awọn ti ẹni ọgọta ọdun naa padanu ni iyawo rẹ, ati ọmọ mẹrin. O ni ọjọ ori awọn ọmọ oun ko ju ọdun meji si mẹfa lọ, gbogbo wọn si wa papọ lọjọ ti iṣẹlẹ naa waye. Ọkunrin naa ni “Ọtọ ni ibi ti ẹbi mi n gbe tẹlẹ ki omi to le wọn kuru nibẹ.” “Ibi ti wọn ti n gbiyanju lati sa asala kuro nibi ti omi naa wa ni wọn ti kagbako iku ojiji yii, aye mi ti dojuru bayii.” Iroyin to kan kaakiri ni pe kò dín ní àádọ́rin ènìyàn tó pàdánù ẹ̀mi wọn bí ọkọ̀ ojú omi kan ṣe dànù. Ẹwẹ, nigba ti BBC ri anfani lati ba awakọ to wa ọkọ oju omi naa sọrọ, Desmond Amaugo sọ pe lootọ ni ọkọ oun maa n gba to aadọrun eniyan amọ oun ko gbe to bẹẹ lọjọ Ẹti ti iṣẹlẹ laabi naa waye. Lẹyin naa lo ṣalaye pe nkan bii eeyan ogoji loun gbe. Nibayii, o ni eeyan mẹwa pere ni wọn tii ri oku wọn yọ jade ninu omi ọhun.


Ẹwẹ, nigba ti BBC ri anfani lati ba awakọ to wa ọkọ oju omi naa sọrọ, Desmond Amaugo sọ pe lootọ ni ọkọ oun maa n gba to aadọrun eniyan amọ oun ko gbe to bẹẹ lọjọ Ẹti ti iṣẹlẹ laabi naa waye. Lẹyin naa lo ṣalaye pe nkan bii eeyan ogoji loun gbe. Nibayii, o ni eeyan mẹwa pere ni wọn tii ri oku wọn yọ jade ninu omi ọhun. Àwọn ènìyàn náà ló jẹ́ àwọn ọlọ́jà àti àwọn ènìyàn tó ń sá fún omíyalé àgbàrá ya ṣọ́ọ̀bù ní agbègbè wọn. Níbi afárá Onukwu ní Umunankwo ní ìjọba ìbílẹ̀ Ogbaru, ìpínlẹ̀ Anambra ni ọkọ̀ ojú omi náà ti dànù nígbà tó ń kó àwọn ènìyàn náà láti Ossomala lọ sí ọjà Ogbakuba. Gẹ́gẹ́ bí ohun tí àwọn tí ìṣẹ̀lẹ̀ ṣojú wọn ṣe sọ, ọkọ̀ ojú omi náà léfòó fún ìgbà díẹ̀ kó tó di wí pé ó dànù sínú omi ọ̀hún.


Àwọn ènìyàn náà ló jẹ́ àwọn ọlọ́jà àti àwọn ènìyàn tó ń sá fún omíyalé àgbàrá ya ṣọ́ọ̀bù ní agbègbè wọn. Níbi afárá Onukwu ní Umunankwo ní ìjọba ìbílẹ̀ Ogbaru, ìpínlẹ̀ Anambra ni ọkọ̀ ojú omi náà ti dànù nígbà tó ń kó àwọn ènìyàn náà láti Ossomala lọ sí ọjà Ogbakuba. Gẹ́gẹ́ bí ohun tí àwọn tí ìṣẹ̀lẹ̀ ṣojú wọn ṣe sọ, ọkọ̀ ojú omi náà léfòó fún ìgbà díẹ̀ kó tó di wí pé ó dànù sínú omi ọ̀hún. Nínú èrò márùndínláàdọ́rùn-ún tó wá nínú ọkọ̀ ojú omi náà, àwọn mẹ́sàn-án ni wọ́n móríbọ́ tí àwọn yòókù sì rì sínú omi. Alákoso ikọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì ní ìpínlẹ̀ Anambra, Nnamdi Esimai tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní àwọn kò ì tíì rí òkú àwọn tó rí sínú omi náà yọ báyìí. Esimai ní ètò ti wà nílẹ̀ láti yọ wọ́n kúrò nínú omi ní kété tí àwọn bá ti ń rí òkú wọn tó lé sórí omi.


Nínú èrò márùndínláàdọ́rùn-ún tó wá nínú ọkọ̀ ojú omi náà, àwọn mẹ́sàn-án ni wọ́n móríbọ́ tí àwọn yòókù sì rì sínú omi. Alákoso ikọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì ní ìpínlẹ̀ Anambra, Nnamdi Esimai tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní àwọn kò ì tíì rí òkú àwọn tó rí sínú omi náà yọ báyìí. Esimai ní ètò ti wà nílẹ̀ láti yọ wọ́n kúrò nínú omi ní kété tí àwọn bá ti ń rí òkú wọn tó lé sórí omi. Ó ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ gbọdọ̀ máa wáyé fún àwọn ènìyàn tó bá ń gun ọkọ̀ ojú omi láti máa wọ aṣọ ààbò nítorí irúfẹ́ ìjàmbá báyìí. Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra, Charles Soludo ti ba ẹbí àwọn ènìyàn tó pàdánù ẹ̀mí wọn sínú ìjàmba ọkọ̀ ojú omi náà kẹ́dùn. Soludo nínú àtẹ̀jáde kan ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu àti ohun tó ba ni lọ́kàn jẹ́ pé irú ìṣẹ̀lẹ̀ láabi bẹ́ẹ̀ wáyé.


Ó ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ gbọdọ̀ máa wáyé fún àwọn ènìyàn tó bá ń gun ọkọ̀ ojú omi láti máa wọ aṣọ ààbò nítorí irúfẹ́ ìjàmbá báyìí. Gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra, Charles Soludo ti ba ẹbí àwọn ènìyàn tó pàdánù ẹ̀mí wọn sínú ìjàmba ọkọ̀ ojú omi náà kẹ́dùn. Soludo nínú àtẹ̀jáde kan ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu àti ohun tó ba ni lọ́kàn jẹ́ pé irú ìṣẹ̀lẹ̀ láabi bẹ́ẹ̀ wáyé. Gómìnà náà ni onírúurú ìgbésẹ̀ ni àwọn ti gbé láti ri pé àwọn ènìyàn tó ń ṣe àtìpó ní àwọn ibùgbé àwọn tí kò nílé lórí mọ́ ń gbé ìgbé ayé tó rọrùn. Bákan náà ló sọ àrídájú rẹ̀ pé ìjọba yóò tún tẹ̀síwájú láti mú àdínkù bá ìṣòrò tí àwọn ènìyàn ń kojú nípa omíyalé àgbàrá ya ṣọ́ọ̀bù.


Gómìnà náà ni onírúurú ìgbésẹ̀ ni àwọn ti gbé láti ri pé àwọn ènìyàn tó ń ṣe àtìpó ní àwọn ibùgbé àwọn tí kò nílé lórí mọ́ ń gbé ìgbé ayé tó rọrùn. Bákan náà ló sọ àrídájú rẹ̀ pé ìjọba yóò tún tẹ̀síwájú láti mú àdínkù bá ìṣòrò tí àwọn ènìyàn ń kojú nípa omíyalé àgbàrá ya ṣọ́ọ̀bù.


Idiroko border open: Àwọn Ègùn ló yẹ k'Ọ́lọ́pàá máà gba owó ibodè lọ́wọ́ wọn àmọ́...

Lẹyin o le ni ọdun meji ti ijọba ti ti awọn ibode Najiria pa latari iṣi wọle awọn ọja ilẹ okeere ti wọn n ṣe lọna aitọ, wọn ti wa pada ṣi awọn ẹnu ibode ọhun amọ... Awọn ibode naa ni Idroko (ipinlẹ Ogun); Ibode Jibiya ni Katsina; Ibode Kamba ni Kebbi ati Ibode Ikom ni Cross River. Bi aṣẹ yii ti jade ti wọ́n si ti ṣi gbogbo wọn pada, BBC Yoruba lọ si adugbo ọkan lara awọn ibode naa eyi to wa ni ipinlẹ Ogun amọ ọrọ taa gbọ lẹnu awọn olugbe ibẹ kọja afẹnusọ. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló kú ikú àìtọ́jọ́ nítorí ẹnubodè tíjọba àpapọ̀ tì pa- Àwọn ènìyàn ìlú Idiroko tú pẹrẹpẹ́rẹ̀ ọ̀rọ̀ Àwọn ìgbà tí ẹ̀ṣọ́ aṣọ́bodè ti pànìyàn lọ́nà àìtọ́ Wo bí àwọn fàyàwọ́ ṣe ń kó ìrẹsì wọ Nàìjíríà Ìjàmbá iná tó wáyé kò débi ibojì T. B. Joshua – Ilé ìjọsìn Synagogue Èmi nìkan ni ikú Alaafin dùn jù ní gbogbo ayé yìí torí èmi nìkàn ṣoṣo ni mo mọ̀ ǹkan ... -  Baba Kekere Lara awọn nkan ti wọn maa n gba ọna ẹburu awọn ibode yii ko wọle ni irẹsi ti wọn ti yọrọ, awọn nkan jijẹ ti inu ẹrọ amunututu bii ẹran ati bẹẹ lọ, awọn ọkọ ayọkẹlẹ Tokunbo, oogun ti ko ni iwe aṣẹ, awọn nkan ijagun kekeke atawọn nkan ọgbin ni wọn ko wọ inu Naijiria ti ijọba ṣe gbe ote le gbogbo ẹ. Nigba ti BBC awọn Olugbe Idiroko atawọn to n ṣiṣẹ nibẹ,ọkan lara wọn, Alhaji Tajudeen ni awọn o kuku ni iṣẹ mii ju ohun ti wọn mọ wọn lọ amọ latigba ti wọn ti ti awọn ẹnu ibode ọhun. “Ipa buruku lo ko kii ṣe rere o, awọn eeyan ku pupọ pupọ, ẹlomii wa nileewosan”. O ṣalaye pe lara awọn ti wọn fi panpẹ ofin mu ti ẹru rẹ wa ṣi wa ninu mọto, o ni ẹru naa jẹra sibẹ ni ati pe arun rọpa rọsẹ lo pada ṣekupa arakunrin naa. Ẹlomiran kẹnu bọ ọ̀rọ̀ o ni: “bi wọn ko ba ti le ṣi ileepo to wa ni tosi ibode naa, ki ijọba tabi oloṣelu ma reti ibo kankan lọdọ awọ”.


World Most Dangerous Road: Kí ló le ṣe okùnfà kí ènìyàn ṣe ìrìnàjò lórí ọ̀nà ikú?

Àìrìn jìnà ni a ò rí abuké ọ̀kẹ́rẹ́, onírúurú àrà ń bẹ lókè eèpẹ̀. Ní orílẹ̀ èdè Bolivia, tó wà ní ẹkùn gúúsù Amẹ́ríkà, ọ̀nà kan wà tí wọ́n ń pè ní ọ̀nà ikú nítorí bí ó ṣe tóóró tó àti wí pé kò gba ọkọ̀ méjì papọ̀ lẹ́yìn ọkọ̀ kan tó bá ń rìn lórí rẹ̀. Ọ̀nà márosẹ̀ náà tó jẹ́ kílómítà mẹ́rìnlélọ́gọ́ta ni fífẹ̀ rẹ̀ kò ju mítà mẹ́ta lọ pẹ̀lú àwọn kọ̀rọ̀ àti ìyànà lóríṣiríṣi. Àwọn ẹlẹ́wọ̀n Paraguay, lẹ́yìn ogun Chaco tó wáyé láàárín ọdún 1932 sí 1935, ló la ọ̀nà náà. Ọ̀nà ọ̀hún tí ilé ìfowópamọ́ ìdàgbàsókè ilẹ̀ Amẹ́ríkà pè ní ọ̀nà tó léwu jùlọ ní àgbáyé ló gbẹ̀mí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1990. Kò dín ní ìwọ̀n ẹgbẹ̀rún kan mítà tí ọ̀nà náà fi ga sí ilẹ̀ tó sì ṣe tóóró tó jẹ́ wí pé agbára káká ni ọ̀kadà tàbí kẹ̀kẹ́ yóò fi kọjá lára ọkọ̀ lójú ọ̀nà náà láì kọlu ọkọ̀ ọ̀hún.


Àwọn ẹlẹ́wọ̀n Paraguay, lẹ́yìn ogun Chaco tó wáyé láàárín ọdún 1932 sí 1935, ló la ọ̀nà náà. Ọ̀nà ọ̀hún tí ilé ìfowópamọ́ ìdàgbàsókè ilẹ̀ Amẹ́ríkà pè ní ọ̀nà tó léwu jùlọ ní àgbáyé ló gbẹ̀mí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1990. Kò dín ní ìwọ̀n ẹgbẹ̀rún kan mítà tí ọ̀nà náà fi ga sí ilẹ̀ tó sì ṣe tóóró tó jẹ́ wí pé agbára káká ni ọ̀kadà tàbí kẹ̀kẹ́ yóò fi kọjá lára ọkọ̀ lójú ọ̀nà náà láì kọlu ọkọ̀ ọ̀hún. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀nà yìí léwu púpọ̀, ó jẹ́ ọ̀nà tó máa ń wu àwọn ènìyàn tó bá fẹ́ràn ìnàjú láti lọ nítorí àwọn ohun mèremère tó kún ojú ọ̀nà náà. Kí ló le mú ènìyàn láti gbé ọkọ̀ sórí ọ̀nà ikú? Ọ̀nà yìí ló já sí ẹkùn Yunga níbi tí wúrà àti coca sodo sí.


Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀nà yìí léwu púpọ̀, ó jẹ́ ọ̀nà tó máa ń wu àwọn ènìyàn tó bá fẹ́ràn ìnàjú láti lọ nítorí àwọn ohun mèremère tó kún ojú ọ̀nà náà. Kí ló le mú ènìyàn láti gbé ọkọ̀ sórí ọ̀nà ikú? Ọ̀nà yìí ló já sí ẹkùn Yunga níbi tí wúrà àti coca sodo sí. Tí ènìyàn bá ti rin ìrìn wákàtí méjì gbáko pẹ̀lú ọkọ̀ lórí ọ̀nà ikú yìí, Coroico ni ènìyàn yóò já sí tó jẹ́ ibi tí wọ́n ti ń wà wúrà (góòlù) ní ìgbà kan rí. Coroico jẹ́ ibìkan tí kò ní wu ènìyàn láti kúrò níbẹ̀ nítorí gbogbo àwọn ohun ìgbafẹ́ tó wà níbẹ̀. Àyè wà ní ojú ọ̀nà náà láti jẹ, mu àti láti sùn, tí ó sì ti ko ipa nínú ìdàgbàsókè tó ti bá orílẹ̀ èdè Bolivia báyìí.


Tí ènìyàn bá ti rin ìrìn wákàtí méjì gbáko pẹ̀lú ọkọ̀ lórí ọ̀nà ikú yìí, Coroico ni ènìyàn yóò já sí tó jẹ́ ibi tí wọ́n ti ń wà wúrà (góòlù) ní ìgbà kan rí. Coroico jẹ́ ibìkan tí kò ní wu ènìyàn láti kúrò níbẹ̀ nítorí gbogbo àwọn ohun ìgbafẹ́ tó wà níbẹ̀. Àyè wà ní ojú ọ̀nà náà láti jẹ, mu àti láti sùn, tí ó sì ti ko ipa nínú ìdàgbàsókè tó ti bá orílẹ̀ èdè Bolivia báyìí. Coca jẹ́ ohun tó pàtàkì sí àṣà ẹkùn gúúsù Amẹ́ríkà Nítorí ilẹ̀ ọlọ́ràá tí Yunga àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ òjò tó máa ń rọ̀ níbẹ̀ ti sọ́ di agbègbè tó jẹ́ mímọ̀ fún ètò ọ̀gbìn. Ó jẹ́ ibi tí àawọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yà bíi Tiwanaku àti Inca tí máa ń gbin oúnjẹ bíi kọfí, ọ̀gẹ̀dẹ̀, ọsàn, ẹ̀gẹ́, coca àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Láti ọjọ́ pípẹ́ ni coca ti jẹ́ ohun èlò pàtàkì fún àṣà gúúsù Amẹ́ríkà, tí Bolivia sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀ èdè tó ń pèsè rẹ̀ lọ́pọ̀ yanturu.


Coca jẹ́ ohun tó pàtàkì sí àṣà ẹkùn gúúsù Amẹ́ríkà Nítorí ilẹ̀ ọlọ́ràá tí Yunga àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ òjò tó máa ń rọ̀ níbẹ̀ ti sọ́ di agbègbè tó jẹ́ mímọ̀ fún ètò ọ̀gbìn. Ó jẹ́ ibi tí àawọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yà bíi Tiwanaku àti Inca tí máa ń gbin oúnjẹ bíi kọfí, ọ̀gẹ̀dẹ̀, ọsàn, ẹ̀gẹ́, coca àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Láti ọjọ́ pípẹ́ ni coca ti jẹ́ ohun èlò pàtàkì fún àṣà gúúsù Amẹ́ríkà, tí Bolivia sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀ èdè tó ń pèsè rẹ̀ lọ́pọ̀ yanturu. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilẹ̀ ni Bolivia fi jin gbígbin coca, tí ìdá méjì nínú mẹ́ta rẹ̀ sì wà ní Yunga. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ àwọn ẹ̀yà Spain dẹ́yẹ sí lílo coca, ṣùgbọ́n nígbà tí wọ́n ti mọ ìwúlò rẹ̀ fún ìwòsàn, oúnjẹ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ ni wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ sí ní lò ó. Láti bí ọdún ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́jọ báyìí ni wọ́n ti ń lò ó níbi ayẹyẹ ètò ẹ̀sìn, gẹ́gẹ́ bí owó, òògùn àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilẹ̀ ni Bolivia fi jin gbígbin coca, tí ìdá méjì nínú mẹ́ta rẹ̀ sì wà ní Yunga. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ àwọn ẹ̀yà Spain dẹ́yẹ sí lílo coca, ṣùgbọ́n nígbà tí wọ́n ti mọ ìwúlò rẹ̀ fún ìwòsàn, oúnjẹ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ ni wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ sí ní lò ó. Láti bí ọdún ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́jọ báyìí ni wọ́n ti ń lò ó níbi ayẹyẹ ètò ẹ̀sìn, gẹ́gẹ́ bí owó, òògùn àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Lagos Okada ban: Àwọn ọmọ bíbí Arewa nípínlẹ̀ Eko ní àwọn àjèjì ló ń fi ọ̀kadà dáràn nípínlẹ̀ Eko

Ẹgbẹ awọn ọmọ ẹkun ariwa orilẹ-ede Naijiria, Arewa Comunity, (LASACOMM) ni ipinlẹ Eko ti ke si ijọba ipinlẹ Eko pe gba-gba-gba- lawọn wa lẹyin aṣẹ to pa pe ki wọn ko igbokegbodo ọkada kuro nlẹ lawọn ijọba ibilẹ kan nipinlẹ Eko. Ẹgbẹ awọn ọmọ ẹkun ariwa Naijiria naa ni ofin yii kii ṣe tuntun nitori pe awọn mọ pe o ti le ni ọdun mẹwaa ti aṣẹ naa ti wa nilẹ. Ipinnu atilẹyin yii waye nibi ipade apero awọn ọmọ Arewa nipinlẹ Eko to waye nilu Eko. Ninu atẹjade kan ti wọn fi sita lẹyin ipade naa, ti akọwe wọn, Alhaji Musa Saleh, fọwọ si ẹgbẹ naa ni awọn yoo maa tẹẹ mọ gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ Arewa nipinlẹ Eko leti nitori pe awọn mọ pe ofin naa wa fun idaabo bo ẹmi ati dukia araalu ni. Ẹgbẹ awọn ọmọ ẹkun ariwa Naijiria naa wa fi kun un pe awọn mọ pe awọn atọhunrinwa lati orilẹ-ede bii Niger Republic, Chad, Cameroun atawọn orilẹ-ede alamuleti miran lo n ṣọṣẹ. Wọn ni pe won ti darapọ mọ awọn ọlọkada lo n hu iwa ọdaran gbogbo wọnyii eleyii to n ti igi bọ oju eto abo fun ẹmi ati dukia araalu ni ipinlẹ Eko.


Ninu atẹjade kan ti wọn fi sita lẹyin ipade naa, ti akọwe wọn, Alhaji Musa Saleh, fọwọ si ẹgbẹ naa ni awọn yoo maa tẹẹ mọ gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ Arewa nipinlẹ Eko leti nitori pe awọn mọ pe ofin naa wa fun idaabo bo ẹmi ati dukia araalu ni. Ẹgbẹ awọn ọmọ ẹkun ariwa Naijiria naa wa fi kun un pe awọn mọ pe awọn atọhunrinwa lati orilẹ-ede bii Niger Republic, Chad, Cameroun atawọn orilẹ-ede alamuleti miran lo n ṣọṣẹ. Wọn ni pe won ti darapọ mọ awọn ọlọkada lo n hu iwa ọdaran gbogbo wọnyii eleyii to n ti igi bọ oju eto abo fun ẹmi ati dukia araalu ni ipinlẹ Eko. Wọn wa ke si gbogbo awọn ileeṣẹ alaabo gbogbo, paapaajulọ ileeṣẹ wọlewọde lorilẹede Naijiria, iyẹn Nigeria Immigration Service lati tubọ mojuto bi awọn eeyan ṣe n wọle sorilẹede Naijiria latawọn ẹnubode rẹ gbogbo. Bakan naa ni wọn tun ke si awọn ọmọ Arewa ati gbogbo awọn ọmọ Arewa to n ṣowo ọkada gigun jẹun lati yago si awọn ijọba ibilẹ Apapa, Surulere, Lagos Island, Lagos Mainland, Eti-Ọsa ati Ikẹja nibi ti ijọba ti fofin de igbokegbodo ọkada. Lẹyin ti okiki iroyin bi awọn ọlọkada kan ṣe ṣekupa amojuẹrọ kan David Imoh ni ọjọ karundinlogun oṣu karun ni ijọba ipinlẹ Eko ba fi paṣẹ pe ki wọn palẹ gbogbo igbokegbodo ọkada mọ lawọn ijọba ibilẹ mẹfa kan- Apapa, Surulere, Lagos Island, Lagos Mainland, Eti-Ọsa ati Ikẹja- nipinlẹ naa.


Wọn wa ke si gbogbo awọn ileeṣẹ alaabo gbogbo, paapaajulọ ileeṣẹ wọlewọde lorilẹede Naijiria, iyẹn Nigeria Immigration Service lati tubọ mojuto bi awọn eeyan ṣe n wọle sorilẹede Naijiria latawọn ẹnubode rẹ gbogbo. Bakan naa ni wọn tun ke si awọn ọmọ Arewa ati gbogbo awọn ọmọ Arewa to n ṣowo ọkada gigun jẹun lati yago si awọn ijọba ibilẹ Apapa, Surulere, Lagos Island, Lagos Mainland, Eti-Ọsa ati Ikẹja nibi ti ijọba ti fofin de igbokegbodo ọkada. Lẹyin ti okiki iroyin bi awọn ọlọkada kan ṣe ṣekupa amojuẹrọ kan David Imoh ni ọjọ karundinlogun oṣu karun ni ijọba ipinlẹ Eko ba fi paṣẹ pe ki wọn palẹ gbogbo igbokegbodo ọkada mọ lawọn ijọba ibilẹ mẹfa kan- Apapa, Surulere, Lagos Island, Lagos Mainland, Eti-Ọsa ati Ikẹja- nipinlẹ naa. Ijọba ipinlẹ Eko fi gbedeke ọjọ kini, oṣu kẹfa, gẹgẹ bi ọjọ ti aṣẹ yii gbọdọ bẹrẹ si ni fi idi mulẹ. Amọ, ṣaaju aṣẹ yii ni ikọ amuṣẹya ijọba ipinlẹ Eko, Lagos State Taskforce ti ya bo agbegbe naa nibi ti wọn ti ko awọn ọlọkada to n ṣiṣẹ lọna ti ko ba ofin mu lagbegbe naa. Alaga ajọ naa, CSP Shọla Jẹjẹloye ni pẹlu gbogbo igbesẹ ti wọn ti gbe ṣaaju awọn ọlọkada naa kọ lati jawe tuntun sobi iṣẹ ati iṣe wọn lẹnu iṣẹ.


Ijọba ipinlẹ Eko fi gbedeke ọjọ kini, oṣu kẹfa, gẹgẹ bi ọjọ ti aṣẹ yii gbọdọ bẹrẹ si ni fi idi mulẹ. Amọ, ṣaaju aṣẹ yii ni ikọ amuṣẹya ijọba ipinlẹ Eko, Lagos State Taskforce ti ya bo agbegbe naa nibi ti wọn ti ko awọn ọlọkada to n ṣiṣẹ lọna ti ko ba ofin mu lagbegbe naa. Alaga ajọ naa, CSP Shọla Jẹjẹloye ni pẹlu gbogbo igbesẹ ti wọn ti gbe ṣaaju awọn ọlọkada naa kọ lati jawe tuntun sobi iṣẹ ati iṣe wọn lẹnu iṣẹ.


Awakọ̀ pa òṣìṣẹ́ adárí ọkọ́ n‘Ibadan, Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá faraya

Rogbodiyan bẹ silẹ ni agbegbe New Garage, Challenge ni ilu Ibadan lẹyin ti awọn ọlọpaa wọ ibẹ lati wa awọn awakọ ti wọn fẹsun kan pe o pa oṣiṣẹ oju popo. Ileeṣẹ ọlọpaa ninu atẹjade ti wọn fi lede ni arakunrin Oluniyi Bamidele ni orukọ oṣiṣẹ ti wọn pa naa. Ninu atẹjade ti wọn fi lede naa ni ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ọyọ ti ṣalaye bi iṣẹlẹ naa ṣe waye. ‘’Iwadii fihan pe ni Ọjọ Kẹsan, Oṣu Kẹfa, ọdun 2022 ni oṣiṣẹ irina oju popo, Oluniyi Bamidele ti oun ṣiṣẹ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa ni Challenge Ibadan n ṣiṣẹ rẹ lọ ni nigba ti ọkan lara awọn oni maruwa(micra) tako ofin oju popo.'' ''Lẹyin naa ni onimaruwa naa kesi awọn ekeji rẹ ti wọn si ṣekọlu si oṣiṣẹ oju popo naa.'' ''Wọn ti ọkunrin naa si ẹnu ọkọ to n bọ, ti oni maruwa miran si tun tẹ mọlẹ to si ku loju ẹsẹ.''


‘’Iwadii fihan pe ni Ọjọ Kẹsan, Oṣu Kẹfa, ọdun 2022 ni oṣiṣẹ irina oju popo, Oluniyi Bamidele ti oun ṣiṣẹ pẹlu ileeṣẹ ọlọpaa ni Challenge Ibadan n ṣiṣẹ rẹ lọ ni nigba ti ọkan lara awọn oni maruwa(micra) tako ofin oju popo.'' ''Lẹyin naa ni onimaruwa naa kesi awọn ekeji rẹ ti wọn si ṣekọlu si oṣiṣẹ oju popo naa.'' ''Wọn ti ọkunrin naa si ẹnu ọkọ to n bọ, ti oni maruwa miran si tun tẹ mọlẹ to si ku loju ẹsẹ.'' Ileeṣẹ ọlọpaa naa ni iwadi ti bẹrẹ ni kiakia ti igbakeji kọmisọnna to n risi ̣ọrọ iwa ọdaran si ti paṣẹ ki wọn tu iṣu de isalẹ ikoko iṣẹlẹ naa. Bakan naa lo paṣẹ fun wọn lati wa gbogbo ẹni to lọwọ ninu isẹlẹ laabi yii, ki won si fi wọn jofin. Wọn wa parọwa si awọn araalu lati ma ṣiṣẹ wọn ni alaafia nitori alaafia ti pada si ibẹ, lẹyin ti wọn kesi awọn oṣiṣẹ ọlọpaa lati rip e alaafia pada si agbegbe naa.


Ileeṣẹ ọlọpaa naa ni iwadi ti bẹrẹ ni kiakia ti igbakeji kọmisọnna to n risi ̣ọrọ iwa ọdaran si ti paṣẹ ki wọn tu iṣu de isalẹ ikoko iṣẹlẹ naa. Bakan naa lo paṣẹ fun wọn lati wa gbogbo ẹni to lọwọ ninu isẹlẹ laabi yii, ki won si fi wọn jofin. Wọn wa parọwa si awọn araalu lati ma ṣiṣẹ wọn ni alaafia nitori alaafia ti pada si ibẹ, lẹyin ti wọn kesi awọn oṣiṣẹ ọlọpaa lati rip e alaafia pada si agbegbe naa. Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ tun bẹbẹ lọwọ awọn araalu lati fi to awọn leti ti wọn ba ri iroyin to ba le tọkasi iṣẹlẹ naa ati iwadii to n lọ lọwọ lori awọn to pa oṣiṣẹ oju popo naa. Awọn Ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ti ipinlẹ Eko ti fi panpẹ ofin mu Arakunrin kan Rafiu Rahaman ẹni ọdun mọkandinlọgbọn to parọ pe awọn ajinigbe ji oun gbe lọ. Gẹgẹ bi atẹjade ti ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko fi sita ti alukoro wọn Benjamin Hundeyin fọwọ si, oṣiṣẹ ileeṣẹ to n boju to idọti ni Eko ni arakunrin naa.


Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ọyọ tun bẹbẹ lọwọ awọn araalu lati fi to awọn leti ti wọn ba ri iroyin to ba le tọkasi iṣẹlẹ naa ati iwadii to n lọ lọwọ lori awọn to pa oṣiṣẹ oju popo naa. Awọn Ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ ti ipinlẹ Eko ti fi panpẹ ofin mu Arakunrin kan Rafiu Rahaman ẹni ọdun mọkandinlọgbọn to parọ pe awọn ajinigbe ji oun gbe lọ. Gẹgẹ bi atẹjade ti ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko fi sita ti alukoro wọn Benjamin Hundeyin fọwọ si, oṣiṣẹ ileeṣẹ to n boju to idọti ni Eko ni arakunrin naa. Wọn ni lẹyin ti Rahaman ni wọn ji oun gbe tan lo tẹ ọkọ leti lọ si agbegbe Lugbe ni ilu Abuja. Ṣe ni Rahaman ṣe fidio ara rẹ ninu ahamọ ainigbe to si fi ranṣẹ si awọn akẹgbẹ rẹ nibi iṣẹ. \n\nẸni ti wọn jọ pawọpọ ṣe iṣẹ ibi naa, Usman Sheidu ẹni ọdun mejilelọgbọn beere fun Miliọnu marun Naira amọ o ri ẹgbẹrun lọna aadọjọ gba lẹyin ọpọlọpọ idunadura.


Wọn ni lẹyin ti Rahaman ni wọn ji oun gbe tan lo tẹ ọkọ leti lọ si agbegbe Lugbe ni ilu Abuja. Ṣe ni Rahaman ṣe fidio ara rẹ ninu ahamọ ainigbe to si fi ranṣẹ si awọn akẹgbẹ rẹ nibi iṣẹ. \n\nẸni ti wọn jọ pawọpọ ṣe iṣẹ ibi naa, Usman Sheidu ẹni ọdun mejilelọgbọn beere fun Miliọnu marun Naira amọ o ri ẹgbẹrun lọna aadọjọ gba lẹyin ọpọlọpọ idunadura. Ọwọ ti tẹ oun naa bayii. Iwadii fihan pe Usman Sheidu ti Ọlọpaa mu ni ilu Abuja pawọpọ pẹlu Rahaman lati dibọn bii pe awọn ajinigbe lo gbe e ti wọn si jọ ṣe fidio ti wọn fi ranṣẹ si awọn akẹgbẹ rẹ ni Eko. Usman naa ti jẹwọ pe oun ati Rahaman ni awọn jọ pin owo idoola ẹmi tẹ to si ni oun ti fi toun ra ẹrọ alupupu amunawa atawọn nkan mii fun ara rẹ.


Ọwọ ti tẹ oun naa bayii. Iwadii fihan pe Usman Sheidu ti Ọlọpaa mu ni ilu Abuja pawọpọ pẹlu Rahaman lati dibọn bii pe awọn ajinigbe lo gbe e ti wọn si jọ ṣe fidio ti wọn fi ranṣẹ si awọn akẹgbẹ rẹ ni Eko. Usman naa ti jẹwọ pe oun ati Rahaman ni awọn jọ pin owo idoola ẹmi tẹ to si ni oun ti fi toun ra ẹrọ alupupu amunawa atawọn nkan mii fun ara rẹ. Ileeṣẹ Ọlọpaa ni awọn afurasi yii yio foju ba ile ẹjọ nigba ti iwadii awọn ba pari. Ẹwẹ, Komisọna Ọlọpaaa ipinlẹ Eko, Abiodun Alabi kan sara si awọn ọtẹlẹmuyẹ to ṣe iṣẹ naa o si fi da awọn ara ipinlẹ Eko loju pe awọn oniṣẹ ibi yii ko ni lọ lai jiya.


Ileeṣẹ Ọlọpaa ni awọn afurasi yii yio foju ba ile ẹjọ nigba ti iwadii awọn ba pari. Ẹwẹ, Komisọna Ọlọpaaa ipinlẹ Eko, Abiodun Alabi kan sara si awọn ọtẹlẹmuyẹ to ṣe iṣẹ naa o si fi da awọn ara ipinlẹ Eko loju pe awọn oniṣẹ ibi yii ko ni lọ lai jiya.


Africa Eye Kenya blood sucking road: Àṣírí àwọn ọ̀nà mùjẹ̀-mùjẹ̀ tú! 'À ò kí ń mọ̀ bóyá a ó padà sílé táa bá jáde'

Awọn ọkọ "ẹ tii ẹ rọmi sii pọ ju loju popo yii". Awọn fidio ti akọroyin ẹka ọtẹlẹmuyẹ BBC, Africa Eye ṣe fihan pe ọpọ ọkọ to wa loju popo lo yẹ ko ti gun ori odo. Ikọ naa ṣe iwadii abẹnu lati tu aṣiri iwa ajẹbanu ati ijakulẹ oriṣiriṣi ti awọn eeyan n ba pade lọwọ ẹka to n ri si abo oju ọna ni Kenya. Akọsilẹ fihan pe laarin ọdun 2020 si 2021 nikan, iku oju popo ni Kenya tun goke ju ida ogun lọ. Lọdun to kọja nikan, o ju eeyan ẹgbẹrun mẹrin abọ lọ to ku ti o si le ni ẹgbẹrun mẹrindinlogun to farapa. 'Dẹ́rẹ́bà BRT tí Bamise wọ̀ ti fipá bá obìrin míì lòpọ̀ rí ní 2021', ohun tí ìwé ẹ̀sùn rẹ̀ tún ṣàfihàn lónìí rèé 'Ẹnikẹ́ni tó bá leè fihàn mí pé oògùn owó ń jẹ́, mo máa fún ní #2.5m!'


Akọsilẹ fihan pe laarin ọdun 2020 si 2021 nikan, iku oju popo ni Kenya tun goke ju ida ogun lọ. Lọdun to kọja nikan, o ju eeyan ẹgbẹrun mẹrin abọ lọ to ku ti o si le ni ẹgbẹrun mẹrindinlogun to farapa. 'Dẹ́rẹ́bà BRT tí Bamise wọ̀ ti fipá bá obìrin míì lòpọ̀ rí ní 2021', ohun tí ìwé ẹ̀sùn rẹ̀ tún ṣàfihàn lónìí rèé 'Ẹnikẹ́ni tó bá leè fihàn mí pé oògùn owó ń jẹ́, mo máa fún ní #2.5m!' Nísinsìyí ni mo ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ ìyàwó níṣu lọ́kà! Ojúu títì ni mo ti mú ìyàwó mí ti tẹ́lẹ̀ - Oluwo Ọkọ̀ bàálù tó gbé èèyàn 132 já lójìjì lórí àpáta Bi kò ṣe owó tí Asiwaju Tinubu fún mi ni, ajọ ti mo dá sílẹ̀ kò léè dúró - Kanu Nwankwo Wòlíì ní ọmọ táà bá bí ni ago kan géérégé ni...Bàbá  tó bí Ooni Adeyeye Ogunwusi sọ àṣírí àkọsẹ̀jayé rẹ̀ 'Ọjọ́ méjì àti wákàtí díẹ̀ péré la fún Ramon Adedoyin láti gbé ìwée 'a kò ní ẹjọ́ jẹ́' wá sílé ẹjọ́' Ẹwẹ, ijọba orilẹede Kenya ni mimu ọti lasiko ti wọn n wa ọkọ, ero ati ẹru akoju, ere asapajude lo pọ ju lara nkan to n fa iṣẹlẹ aburu yii. Amọ njẹ iwa ajẹbanu naa kun un?


Nísinsìyí ni mo ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ ìyàwó níṣu lọ́kà! Ojúu títì ni mo ti mú ìyàwó mí ti tẹ́lẹ̀ - Oluwo Ọkọ̀ bàálù tó gbé èèyàn 132 já lójìjì lórí àpáta Bi kò ṣe owó tí Asiwaju Tinubu fún mi ni, ajọ ti mo dá sílẹ̀ kò léè dúró - Kanu Nwankwo Wòlíì ní ọmọ táà bá bí ni ago kan géérégé ni...Bàbá  tó bí Ooni Adeyeye Ogunwusi sọ àṣírí àkọsẹ̀jayé rẹ̀ 'Ọjọ́ méjì àti wákàtí díẹ̀ péré la fún Ramon Adedoyin láti gbé ìwée 'a kò ní ẹjọ́ jẹ́' wá sílé ẹjọ́' Ẹwẹ, ijọba orilẹede Kenya ni mimu ọti lasiko ti wọn n wa ọkọ, ero ati ẹru akoju, ere asapajude lo pọ ju lara nkan to n fa iṣẹlẹ aburu yii. Amọ njẹ iwa ajẹbanu naa kun un? Eyi ni ikọ Africa Eye tu aṣiri paapaa nipa awọn ile ẹkọ ọkọ wiwa to n gba owo lati fun awọn awakọ ti ko la eto ẹkọ kọja ni iwe ẹri "o yege". Fun idi eyi, BBC Africa Eye tu aṣiri awọn ile ẹkọ ọkọ wiwa to n gbe awọn eeyan fo ilana to tọ ti wọn si n gba iwe ẹri lati lọ wa ọkọ.


Eyi ni ikọ Africa Eye tu aṣiri paapaa nipa awọn ile ẹkọ ọkọ wiwa to n gba owo lati fun awọn awakọ ti ko la eto ẹkọ kọja ni iwe ẹri "o yege". Fun idi eyi, BBC Africa Eye tu aṣiri awọn ile ẹkọ ọkọ wiwa to n gbe awọn eeyan fo ilana to tọ ti wọn si n gba iwe ẹri lati lọ wa ọkọ.


Ilé ẹjọ́ jú bàbá ẹni ọdún 72 di èrò ẹ̀wọ̀n ní Ilorin nítorí ayédèrú ìwé ìrìnnà ọkọ̀

Ile ẹjọ majisireti kan to n wa nilu Ilorin, nipinlẹ Kwara, ti ju baba ẹni ọdun mẹtalelaadọrin kan si ẹwọ ọdun meji. Wọn fi ẹsun kan Bashir Alabi pe wọn ba ayederu iwe irinna ọkọ lọwọ̀ rẹ. Gẹgẹ bi ileeṣẹ iroyin abẹle, The Punch ṣe sọ, adajọ tun paṣẹ ki wọn o ku awọn mẹta mii, Ogunmoroti Akindele, to jẹ oniṣowo ni agbegbe Kilanko, nilu Ilorin, Idowu Adebisi, to ni ibudo itẹwe igbalode kan, ati Joshnson Ariyo, tẹwe-tẹwe ori kọmputa. Awọn mẹtẹẹta sọ pe awọn ko jẹbi ẹsun iwe yiyi, ṣiṣe ati titẹ ayederu iwe irinna ọkọ. Ajọ to n pawo wọle fun ijọba ipinlẹ Kwara lo ko awọn mẹrẹrin lọ sile ẹjọ fun ẹsun naa. Ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹta, ọdun 2022, ni ajọ naa fa Bashir Alabi le ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ, lẹyin ti ajọ to n fun ni ni iwe aṣẹ iwakọ lojupopo nipinlẹ Kwara, fidirẹmulẹ pe ayederu ni awọn iwe to ko wa fun silẹ fun wọn.


Awọn mẹtẹẹta sọ pe awọn ko jẹbi ẹsun iwe yiyi, ṣiṣe ati titẹ ayederu iwe irinna ọkọ. Ajọ to n pawo wọle fun ijọba ipinlẹ Kwara lo ko awọn mẹrẹrin lọ sile ẹjọ fun ẹsun naa. Ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹta, ọdun 2022, ni ajọ naa fa Bashir Alabi le ileeṣẹ ọlọpaa lọwọ, lẹyin ti ajọ to n fun ni ni iwe aṣẹ iwakọ lojupopo nipinlẹ Kwara, fidirẹmulẹ pe ayederu ni awọn iwe to ko wa fun silẹ fun wọn. Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa lo tẹ awọn afurasi mẹ́ta yooku, fun pe wọn n ṣe, wọn si tun n ta ayederu iwe aṣẹ iwakọ ijọba ipinlẹ Kwara. Wọn sọ nile ẹjọ pe awọn ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan awọn. Eyi to mu ki adajọ ile ẹjọ naa, A.M. Ibrahim paṣẹ pe ki wọn o fi wọn si ọgba ẹwọn ijọba apapọ to wa ni Ilorin, titi igbẹjọ wọn yoo fi tẹsiwaju ni ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹrin.


Ọwọ ileeṣẹ ọlọpaa lo tẹ awọn afurasi mẹ́ta yooku, fun pe wọn n ṣe, wọn si tun n ta ayederu iwe aṣẹ iwakọ ijọba ipinlẹ Kwara. Wọn sọ nile ẹjọ pe awọn ko jẹbi ẹsun ti wọn fi kan awọn. Eyi to mu ki adajọ ile ẹjọ naa, A.M. Ibrahim paṣẹ pe ki wọn o fi wọn si ọgba ẹwọn ijọba apapọ to wa ni Ilorin, titi igbẹjọ wọn yoo fi tẹsiwaju ni ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kẹrin.


Òkú ènìyàn 17 ní a rí padà nínú omi Lagoon ní Eko - NEMA

Ajọ pajawiri nipinlẹ Eko ti ni awọn ti ri oku eniyan mẹtadinlogun pada ninu awọn ti ijamba ọkọ oju omi ṣẹlẹ si ni alẹ Ọjọ Ẹti. Ọkọ oju  omi to n gbe eniyan mẹrindinlogun lo ko sinu omi ti gbogbo awọn to wa ninu rẹ si di awati. Lati Mile 2 si Ibeshe, Ojo ni ọkọ oju omi naa ti n ṣiṣẹ. Ajọ̀ Nema ni awọn bẹrẹ wiwa awọn eniyan naa lẹṣẹkẹṣẹ lati doola ẹmi wọn lẹyin iṣẹlẹ ọhun, to si ni awọn ri oku eniyan mẹrin ni ọjọ Satide. Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Eko ni awakọ oju omi naa tapa si ofin nipa wiwa ọkọ oju omi ni alẹ ni aago mẹjọ ku iṣẹju diẹ, eleyii ti o lodi si ofin aago meje ale ti ijọba ni ki ọkọ oju omi maa ṣiṣẹ mọ. Bakan naa ni wọn fẹsun kan awọn awakọ oju omi yii pe wọn ki n wọ aṣọ idaabobo ‘’Life Jacket’’.