Afárá Já Ní Orílẹ̀ Èdè India : Ogóje Ènìyàn Gba Èkuru Jẹ Lọ́wọ́ Ẹbora

Ìpínlẹ̀ Gurat, ní orílẹ̀ èdè India ni afárá kán ti já, tí ó sì fi ẹ̀mí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn sòfò. Ènìyàn mẹ́jọ dín ní ogóje (132) ni wọ́n ti pàdánù ẹ̀mí wọn, nígbà tí ìgbìnyànjú sì ń lọ láti dóòlà àwọn tí ó kù. Afárá aláfẹsẹ̀rìn náà tí ó wà ní orí odò Machhu, ní ìlú Murbi ni ó já ní ọjọ́ àìkú, nígbà tí ogunlọ́gọ̀ àwọn ènìyàn tí ó lé ní ogóje gun orí rẹ̀ fún ayẹyẹ Diwali (ìmọ́lẹ̀), tí ó sì da ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn sínú omi. Àwọn agbófinró àti àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn ti ń se agbára láti dóòlà ẹ̀mí àwọn ènìyàn àti síse àwárí àwọn tí ó ti kú sínú omi náà.


Afẹ́nifẹ́re Lùlù Àtìlẹyìn Fún Olùdíje Sí Ipò Ààrẹ Lábẹ́ Àsìá Ẹgbẹ́ Òsèlú APC

Ẹgbẹ́ ẹ̀yà Yorùbá, Afẹ́nifẹ́re ti jẹ́wọ́ àtìlẹyìn rẹ̀ fún olùdíjẹ sí ipò ààrẹ lábẹ́ àsìá ẹgbẹ́ All progressive Congress (APC), Asiwaju Bọla Tinubu. Tinubu ẹni tí ó se àbẹ̀wò sí adarí àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà, Pa Reuben Fasoranti ní ilé rẹ̀ ní ìlú Akurẹ, olú ìlú ìpínlẹ̀ Ondo. Léyìí tí àwọn adarí ẹgbẹ́ náà ní ìpínlẹ̀ mẹ́fẹ́ẹ̀fà tí ó so ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà papọ̀ péjú síbẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀. Alàgbà Fasoranti fi ìdùnnú rẹ̀ hàn pẹ̀lú àrídájú gbọ-in gbọ-in ni a wà lẹ́yìn rẹ, ó sì se àdúrà pé olùdíje náà yóò jáwé olúborí níbi ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023. Àtipé àwọn yóò péjú síbi ayẹyẹ ìwúyè rẹ̀ nínú osù kaàrún ọdún tó ń bọ̀. Fasoranti fi léde bẹ́ẹ̀ Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àgbà òsèlú, àwọn gómìnà ẹkùn ìwọ̀ oòrùn, gómìnà tẹ́lẹ̀ rí, adarí ìjọ àti àwọn léèkàn-léèkàn ni ó péjú síbi ìjókòó náà, tí wọ́n sì sín olùdíje náà ní gbẹ́rẹ́ ìpàkọ́ láti se ìjọba tí yóò rọ tilé-toko lọ́rùn.


Alàgbà Fasoranti fi ìdùnnú rẹ̀ hàn pẹ̀lú àrídájú gbọ-in gbọ-in ni a wà lẹ́yìn rẹ, ó sì se àdúrà pé olùdíje náà yóò jáwé olúborí níbi ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023. Àtipé àwọn yóò péjú síbi ayẹyẹ ìwúyè rẹ̀ nínú osù kaàrún ọdún tó ń bọ̀. Fasoranti fi léde bẹ́ẹ̀ Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àgbà òsèlú, àwọn gómìnà ẹkùn ìwọ̀ oòrùn, gómìnà tẹ́lẹ̀ rí, adarí ìjọ àti àwọn léèkàn-léèkàn ni ó péjú síbi ìjókòó náà, tí wọ́n sì sín olùdíje náà ní gbẹ́rẹ́ ìpàkọ́ láti se ìjọba tí yóò rọ tilé-toko lọ́rùn. Tinubu, nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ ó dúpẹ́ lọ́wọ ́ẹgbẹ́ Afẹ́nifẹ́re, Ààrẹ Muhammadu Buhari, àpapọ̀ gómìnà Àréwá Nàìjíríà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, ó sì se àdéhùn ìjọba rere.


Tinubu, nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ ó dúpẹ́ lọ́wọ ́ẹgbẹ́ Afẹ́nifẹ́re, Ààrẹ Muhammadu Buhari, àpapọ̀ gómìnà Àréwá Nàìjíríà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, ó sì se àdéhùn ìjọba rere.


Ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù Nàìjíríà (Flamingo) gba ipò kẹta mọ́ Germany lọ́wọ́ lẹ́yìn tí wọ́n gbo omi ewúro sí wọn lójú nínú ìdíje U-17 ife àgbáyé

Ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù obìnrin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà U-17, Flamingos fi àgbà han ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù Germany pẹ̀lú àmì ayò pẹnátì mẹ́ta sí méjì lẹ́yìn tí wọ́n jọ fakàngbọ̀n lóri pápá pẹ̀lú àmì ayò mẹ́ta-mẹ́ta, èyí tó mú wọn gba ipò kẹta nínú ìdíje U-17 ife àgbáyé ní orílẹ̀-èdè India ní Ọjọ́ àìkú. Àwọn Flamingos ló kọ́kọ́ mi àwọ̀n mẹta, eyi to ti fi ọkàn wọn balẹ̀ pé àwọn ti gbégbá orókè, àwọn tó sì mi àwọ̀n ni Opeyemi Ajakaye, Amina Bello àti Etim Eddidiong, ó yani lẹ́nu púpọ̀ nígbà tí ẹgbẹ́ agbabọọlu Germany dìde tìbínú tìbínú tí wọ́n sì dá àmì ayò mẹta náà padà fún ẹgbẹ́ agbabọọlu Flamingos ní ẹ̀yìnọrẹ̀yìn. Gọ́ọ̀lù ẹgbẹ́ agbabọọlu Germany kọ̀ọ̀kan jáde láti ọ̀dọ Jella Velt, Paulina Bartz àti Loreen Bender tó fi idán gbá bọ́ọ̀lù wọ inú àwọ̀n. Oun tó mú wọn dé pẹnátì nìyẹn ṣùgbọ̀n kágbà wípé Ọlọ́run wà lẹ́yìn àwọn ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù ọmọbìrin Nàìjíríà torípé bí ìjì ṣe jà tó, wọ́n padà ṣẹ́gun ìjì náà. ỌLÁYINKÁ AKÍNTỌ́LÁ.


Mínísítà Olúìlú Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yàn Ìṣe Ìṣọ̀kan Àti Ìgbóguntí Ìwà Àjẹbánu Fún Àwọn Olórí Ẹsìn

Mínísítà fún Olúìlú Nàìjíríà (FCT), Malam Muhammad Musa Bello, tí fí ẹsùn kàn àwọn àlùfáà Mùsùlùmí láti tẹ̀síwájú láti yàn iṣọkan orílẹ̀-èdè, àlàáfíà, ìlọsíwájú àti ìdàgbàsókè gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ wọ́n. Bello ṣé ìpè náà ní 18th Extraordinary Da”awah (Forum) tí imam mẹtadinlogun láti Ìsàlẹ̀ Gúsù, Gúsù Ìlà oòrùn àti Gúsù ìwọ̀ oòrùn pẹlú àkòrí, ‘Imams Unity for National Development’, tó wáyé ní ọjọ́ Àbámẹ́ta ní Abùjá. Ìgbìmọ̀ tí FCT Imams Initiative (CFII) ló ṣètò àpéjọ náà, lábẹ́ Alàkóso Sheikh Tajudeen Adigun. Olùdarí, Ìṣàkóso Ọrọ Ènìyàn, ló ṣé ojú Malam Muhammad Bashir, mínísítà náà tún pá àrọwa fún àwọn imam láti gbàdúrà fún àlàáfíà lórí àwọn ìdìbò Gbogbogbò 2023 ní orílẹ̀-èdè yìí. Bákan náà, Oludije Ààrẹ lábẹ́ àsìá Progressives Congress (APC), Sẹnetọ Bola Tinubu tí Sẹnetọ Kashim Shettima ṣé ojú rẹ̀ sọ pé kò sí òun tí a lè ṣé ní orílẹ̀-èdè yìí láìsí ìsọkan àti pé Ìsìláàmù tako àwọn èròǹgbà ẹ̀yà tàbí àṣà ìṣẹ̀dálẹ̀ tí ọ bá n gbèrò wípé àwọn dára jù òmíràn lọ. Ó gbóríyìn fún CFII fún ètò ìgbéga ìṣọ̀kan láàárín àwọn Mùsùlùmí pẹ̀lú ìṣọ̀kan àti ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè.


Olùdarí, Ìṣàkóso Ọrọ Ènìyàn, ló ṣé ojú Malam Muhammad Bashir, mínísítà náà tún pá àrọwa fún àwọn imam láti gbàdúrà fún àlàáfíà lórí àwọn ìdìbò Gbogbogbò 2023 ní orílẹ̀-èdè yìí. Bákan náà, Oludije Ààrẹ lábẹ́ àsìá Progressives Congress (APC), Sẹnetọ Bola Tinubu tí Sẹnetọ Kashim Shettima ṣé ojú rẹ̀ sọ pé kò sí òun tí a lè ṣé ní orílẹ̀-èdè yìí láìsí ìsọkan àti pé Ìsìláàmù tako àwọn èròǹgbà ẹ̀yà tàbí àṣà ìṣẹ̀dálẹ̀ tí ọ bá n gbèrò wípé àwọn dára jù òmíràn lọ. Ó gbóríyìn fún CFII fún ètò ìgbéga ìṣọ̀kan láàárín àwọn Mùsùlùmí pẹ̀lú ìṣọ̀kan àti ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè. Ṣáájú ọ̀rọ̀, Sheikh Adigun, sàlàyé pé, ìpàdé náà jẹ́ láti rán àwọn Imam létí pé ìṣọ̀kan Islam, èyí tó jẹ́ kọ́kọ́rọ́ fún ìgbàgbọ́ Mùsùlùmí ní pípé gẹ́gẹ́ bí Al-Kurani ṣé wí. Dókítà Haroun Ogbonnia, Igbákejì Alàkóso Gbogbogbò, Ìgbìmọ̀ gíga tí Nigeria Supreme Council of Islamic Affairs (NSCIA), sọ pé àpéjọ náà yóò “gbe ipò àwọn Imams ga láti Ipele alágbe sí igbẹkẹle ará ẹní. Lekan Orenuga


Ṣáájú ọ̀rọ̀, Sheikh Adigun, sàlàyé pé, ìpàdé náà jẹ́ láti rán àwọn Imam létí pé ìṣọ̀kan Islam, èyí tó jẹ́ kọ́kọ́rọ́ fún ìgbàgbọ́ Mùsùlùmí ní pípé gẹ́gẹ́ bí Al-Kurani ṣé wí. Dókítà Haroun Ogbonnia, Igbákejì Alàkóso Gbogbogbò, Ìgbìmọ̀ gíga tí Nigeria Supreme Council of Islamic Affairs (NSCIA), sọ pé àpéjọ náà yóò “gbe ipò àwọn Imams ga láti Ipele alágbe sí igbẹkẹle ará ẹní. Lekan Orenuga


Nàìjíríà Kẹdun Pẹ̀lú Orílẹ̀-èdè South Korea Lórí Àjálù Tó Ṣẹlẹ̀ Sí Wọ́n

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí kẹdun ọkàn sí Ààrẹ Yoon Suk-yeo, Ìjọ̀ba àti àwọn ènìyàn Orílẹ̀-èdè South Korea, àti sí àwọn ìdílé tí àwọn ọmọ wọ́n pàdánù ẹmi nínú ìṣẹlẹ̀ àjálù tó wáyé ní Itaewon, ni àgbègbè Seoul. Ààrẹ wà fí ádùrá ìwòsàn ní kíákíá ránṣẹ sí awọn tó f’arapa. “ìwòsàn àti ìtùnú fún gbogbo ọmọ orílẹ̀-èdè bí wọ́n ṣé ń bánú jẹ́ tí wọ́n sí ń kẹdun àwọn aadọjọ ẹmi tó sọnù, pàápàá jùlọ àwọn ọjẹ wẹwẹ àti àwọn ọmọ tí ọjọ́-orí wọ́n lè díẹ̀ lògún ọdún.” Ààrẹ Buhari fi dá Ààrẹ Yoon lójú pé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà dúró ti orílẹ̀-èdè Korea ní àkókò ìṣòro àti ìdààmú yìí. Lekan Orenuga


Àdó Olóró Bú Gbàmù Ní Orílẹ̀-èdè Somalia

O kéré jù ènìyàn mẹsan, pẹ̀lú awọn ọmọde, kù nínú ikọlù ọkọ ayọkẹlẹ méjì tó dojú kọ ilé-iṣẹ́ ètò-ẹ̀kọ́ Somalia ní Olú-ìlú Mogadishu. Àwọn ọkọ ayọkẹlẹ méjèèjì náà dùn leralera nítòsí Zobe, tí iro ìbọn sí bẹ̀rẹ̀ sí dùn ní kíkàn kíkàn lẹyìn Adó olóró náà. Òṣìṣẹ́ ààbò Ahmed Ali sọ pé; “Mo wà nínú àwọn òṣìṣẹ́ ààbò àkọkọ láti dé àgbègbè náà, mò sí ríi òkú àwọn ènìyàn mẹsan ará ìlú bí Obìnrin Àti àwọn ọmọdé tí ọpọlọpọ sí f’arapa.” Agbẹnusọ àwọn ọlọ́pàá, Sadik Dudishe kò sọ òye ènìyàn tó kù ṣùgbọ́n o sọ pé ìwádìí ìṣẹlẹ náà ń lọ lọwọ. “Awọn janduku afẹmiṣofo náà pá àwọn ìyá pẹlú àwọn ọmọ wọ́n lẹyìn. Ọ tún fí kún fún àwọn oníròyìn pé èrò wọn ní láti pá àwọn akẹkọ àti àwọn àrà ìlú.” Ẹgbẹ́ Islamist al-Shabab nìgbà gbogbo ní wọ́n tí máa nṣé ìrù àwọn ikọlù bayii ṣùgbọ́n wọ́n kò tíì sọ pé ọwọ àwọn ní ikọlù náà tí wáyé. Lekan Orenuga


U-23 AFCON: Nàìjíríà Gbo Ewúro Sí Ojú Tanzania Ní Ayò 2-0

Ẹgbẹ́ agbabọọlu U-23 Nàìjíríà, Olympic Eagles, ní ọjọ́ Àbámẹ́ta, bórí Young Taifa Stars tí Tanzania 2-0 ní ifẹsẹwọnsẹ ẹlẹẹkeji U-23 Africa Cup of Nations Qualifier tó wáyé ní pápá iṣere Lekan Salami, Ibadan. Ifẹsẹwọnsẹ náà gbóná gidigidi ní ìdá àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n àwọn àgbábọ́ọ̀lù Nàìjíríà múra sí èré náà tí Oguniyi Omojesu sí gbà àmì ayò àkọ́kọ́ wọlé fún ìkọ Nàìjíríà ní ìdá Kejì nígbàtí Success Makanjuola gbà àmì ayò Kejì wọlé níbí ẹni bá láyà, kò wá wọ̀ tí afọn-feèrè fún wọ́n. Lekan Orenuga


Dídá Abẹ́ Fún Ọmọ Obìnrin Lòdì Sí Ẹtọ Ọmọnìyàn – Ẹgbẹ́ Obìnrin Oníròyìn (NAWOJ)

Ẹgbẹ́ Obìnrin oníròyìn (Nigeria Association of Women Journalist), ẹka tí ìpínlè Ọ̀yọ́ tí ké sí gbogbo òbí àtí alágbàtọ láti jáwọ nínú a ń dá abẹ́ fún ọmọ obìnrín Ẹgbẹ obìnrin oníròyìn, NAWOJ labẹ ìdarí alága rẹ, Abileko Jadesola Ajíbólá lo fi ipe yìí síta latari bi àwọn agbègbè kan ní ijoba ibilẹ Atiba ni ipinle Ọ̀yọ́, ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà ṣe rawọ ẹbẹ sí àwọn agbofinro láti máṣe jẹ́ kí àwọn tí ajere ìwà ipanilara náà sì mọ lórí fi ojú wi iná òfin. Ẹgbẹ obìnrin oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́ wá rọ àwọn adari agbègbè láti máṣe kin àwọn tó n ṣe lodi sí ẹtọ ọmọnìyàn náà lẹyìn mọ, nígbà tí ẹgbẹ ohun tẹnu mọ pé ìjìyà wa fún gbogbo ìwà tó lòdì sí ẹtọ ọmọ obìnrín gẹgẹ bí o ti ṣe wa nínú ìwé òfin ọmọdé ti ọdún 2006, ati ofin tó lòdì sí ifipa bani lo ti ọdun 2020 (child rights law 2006 and the violence against person’s prohibition law, 2020) Latari orisirisi ìròyìn tó dé sí etigbo ẹgbẹ obìnrin oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́ lo mú kí ẹgbẹ náà ké sí Alága ìgbìmò ile, ni ilé igbimọ aṣofin ipinlẹ Ọ̀yọ́, Arábìnrin Olawumi Oladeji láti ṣe àtúnṣe sí òfin tó lòdì sí ìwà ifipa báni lo, ko le fi ààyè gba ìjọba láti fi ìyà jẹ ẹnikẹni tó bá tapa sí òfin yìí. Bákan náà ni ẹgbẹ náà ké sí Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde láti máṣe dakẹ lórí ọrọ yìí, ni pataki jùlọ dídá abe fún ọmọ obìnrin. Nígbà tí o lù gbogbo àwọn ẹgbẹ, ilé iṣẹ́ àti àjọ ti ko fi ìgbà kan dakẹ lórí ọrọ náà l’ogo ẹnu fún akitiyan won lori ọrọ tó níí ṣe pẹ̀lú ẹtọ ọmọ obìnrin. Abiola Olowe Ìbàdàn


Nàìjíríà, Gambia yóò túnbọ̀ fọwọ́sowọ́pọ̀ lórí ètò ìmọ̀ ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀

Nàìjíríà àti Gambia yóò túnbọ̀ tẹ̀sìwájú lórí àjọ̀ṣepọ̀ wọn lórí ìdàgbàsókè ètò ìmọ̀ ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀, (ICT). Alákòóso olùdarí Broad Service Privider,Galaxy Backbone,[GBB] ní Nàìjíríà,ọ̀jọ̀gbọ́n Muhammad Abubakar sọ eléyìí di mímọ̀ fún àwọn akọ̀ròyìn ní Àbújá,olú-ìlú lẹ́yìn tí ó ṣèpàdé pẹ̀lú Mínísítà orílẹ̀-èdè Gambia fún ètò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti -ọrọ̀ ajé lórí ayélujára,Ọ̀gbẹ́ni Ousman Bah. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀jọ̀gbọ́n Abubakar ṣe sọ,Nàìjíríà yóò fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ní ìlú-òkèèrè lórí ètò ìmọ̀ ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀. Ó wá sọ fún Mínísítà Gambia pé wọ́n dá ilé-iṣẹ́ náà tí ó jẹ́ ti gbogboogbò ti ìjọba Nàìjíríà sílẹ̀ ní ọdún 2006, fún iṣẹ́ oun èlò ìbáraẹnisọ̀rọ̀ amáyédẹrùn[ICT],fún ìlọsíwájú ìmọ̀ amáyédẹrùn[ICT] láti àwọn ilé-iṣẹ́ ìlú òkèèrè.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Kwara Ró Àwọn Ọ̀dọ́ Lágbára

Ẹka tí ó ń mójú tó ìpèsè iná mọ̀nà-mọ́ná ní ìpínlẹ̀ Kwara ti se tán láti kọ́ àwọn ọ̀dọ́ tí kò dín ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́ta (60,000) ní isẹ́ ọwọ́, yóò sì ró wọn ní agbára. Eléyìí wà nínú àfojúsùn ọlọ́dún máàrún fún ìpínlẹ̀ náà. Bẹ́ẹ̀ni àjọ náà yóò tún pèsè ilé ìgbé tí ó lé ní igba fún àwọn tí ó lùgbàdì omíyalé. Àjọ náà tẹ̀ síwájú pé òhun yóò kọ́ àwọn ọmọ ìpínlẹ̀ náà ní isẹ́ ọwọ́ bíi, iṣẹ́ aṣọ rírán, ilé kíkùn, nígbà tí àwọn tí ó ní ìwé ẹ̀rí ilé ìwé gíga yóò kọ́ ìmọ̀ nípa ìkànnì ayé lujára, pípèsè iná mọ̀nà-mọ́ná pẹ̀lu agbára òòrùn àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó Dá Ilé Ìmọ̀-Ìjìnlẹ̀ Tí Ó Peregedé Sílẹ̀

Ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó, láti ọwọ́ ẹka tí ó ń mójú tó àyíká ti dá ilé àyẹ̀wò ti ìjọba fi ọwọ́ sí, tí ìdarí ètò rẹ̀ sì ń wá láti ọ̀dọ̀ ìjọba sílẹ̀. Eléyìí jẹ́ àkọ́kọ́ irú rẹ̀, tí ó sì jẹ́ àríkọ́se fún àwọn tí ó kù. Gómìnà Babajide Sanwo-olu sọ̀rọ̀ nígbà tí ó ń sí gbọ̀ngàn náà wípé, ilé àyẹ̀wò náà yóò mú àlékún bá ìgbáyégbádùn àwọn ènìyàn. Ó sì tún sàlàyé pé, ó jẹ́ ara ìlàkààkà òun láti ríi dájú pé àgbègbè àti ohun àmúyẹ tí ó dára wà fún lílò àwọn ènìyàn.


Kíkó Oúnjẹ Jáde Lọ́nà Àlùmọ̀kọ́rọ́yí Ti Di Èèwọ̀ Ní Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà

Ìjọba àpapọ̀ ti ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn tí ọ̀rọ̀ kàn láti pinwọ́ kíkó oúnjẹ jáde lọ́nà àìtọ́ lọ sí orílẹ̀ èdè míràn. Mínísítà ètò ọ̀gbìn àti ìdàgbàsókè ìgbèríko, ọ̀mọ̀wé Mohammed Abubakar fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó se àbẹ̀wò ẹlẹ́nu isẹ́ sí ilé iṣẹ́ ìwádìí ohun ọ̀gbìn (NIHORT) ní ìlú Ibadan, ìpínlẹ̀ Ọyọ, Nàìjíríà. Ó se àfikún pé, ìjọba ààrẹ Muhammadu Buhari ti gbìnyànjú látàrí mímú ìgbòòrò bá ẹka ètò ọ̀gbìn, léyìí tí ó sì ti ń mú owó wọlé fún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Abubakar tún sàlàyé pé, ìjọba yóò sa gbogbo ipá láti ri dájú pé ìpèsè oúnjẹ lọ́pọ̀ yanturu di ìrọ̀rùn.


Nàìjíríà Gbégbá Orókè Nínú Eré Ìdárayá Ní Àgbáye

Ọdún 2022 jẹ́ ọdún málegbàgbé nínú ìtàn eré ìdárayá ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, nígbà tí àwọn olùkópa rẹ̀ jáwé olúborí ní àgbáyé, eléyìí tí ó wáyé ní Eugene, Oregon, United State. Àti eré ìdárayá common wealth ní Birmingham, England, fi dájú pé, Nàìjíríà làmì-laaka nínú eré ìdárayá. Tobi Amusan borí nínú ìdíje eré sísá oní ọgọ́run-ún mítà, tí ó sì parí rẹ ní ìsẹ́jú àáyá méjìlá ó lé díẹ̀ (12.1 sec.) ó sì gba àmìn ẹ̀yẹ góòlù. Ẹnìkejì rẹ̀ Ese Brume fo mìtà méje ó lé díẹ̀ (7.7m) níbi agùnfò (long jump) tí ó sí gbà àmìn ẹ̀yẹ fàdákà (silver). Gbogbo àseyọrí wọ̀nyí wá sí ìmúsẹ pẹ̀lu ìrànlọ́wọ́ owó láti ọwọ́ ìjọba Nàìjíríà, àjọ aládáni àti àwọn ọmọ Nàìjíríà.


ó sì gba àmìn ẹ̀yẹ góòlù. Ẹnìkejì rẹ̀ Ese Brume fo mìtà méje ó lé díẹ̀ (7.7m) níbi agùnfò (long jump) tí ó sí gbà àmìn ẹ̀yẹ fàdákà (silver). Gbogbo àseyọrí wọ̀nyí wá sí ìmúsẹ pẹ̀lu ìrànlọ́wọ́ owó láti ọwọ́ ìjọba Nàìjíríà, àjọ aládáni àti àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ó dájú pé pẹ̀lú ìgbìnjànjú lórí eré ìdárayá, dídùn ni ọsàn yóò so fún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nínú eré ìdárayá.


Ó dájú pé pẹ̀lú ìgbìnjànjú lórí eré ìdárayá, dídùn ni ọsàn yóò so fún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nínú eré ìdárayá.


Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Se Àmúlò Àbá Àjọ Ilẹ̀ Adúláwọ̀ Lórí Ohun Àtinúdá

Mínísítà tí ó wà fún ìmọ̀-ìjìlẹ̀, ìmọ̀ ẹ̀rọ, àti ohun àtinúdá, ọ̀gbéni Adeleke Mamora sọ wípé, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni àkọ́kọ́ ní ibùwọ òòrùn Áfíríkà tí ó se àmúlò àwọn àbá tí àjọ ilẹ̀ adúláwọ̀ kán jí ròrò lórí ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ohun àtinúdá. Akọ̀wé àgbà ní ẹka náà arábìnrin Monilọla Udoh ni ó fi ọ̀rọ̀ náà léde níbi ìfọ̀rọ̀wérọ̀ tí ó wáyé ní ẹka gúsù iwọ̀ oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà ní ìlú Èkó. Gẹ́gẹ́ bí Mínísítà se sọ, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ń wá oríṣìírìsi ọ̀nà láti jẹ́ kí ọrọ̀ ajé rẹ̀ fìdí múlẹ̀ tí yóò sì le è faga- gbága pẹ̀lú ojúgbà rẹ̀ ní àgbáyé. Ó se ìlérí láti lo ọpọlọ àwọn ènìyàn àti ohun àlùmọ́ọ́nì rẹ̀ fún àrídájú pé ìgbé ayé yóò di gbẹdẹmukẹ kí ó tó di ọdún 2030.


Àjọ Elétò Ìdìbò Pàrọwà Sí Ẹ̀ṣọ́ Aláàbò Fún Ìdáàbòbo Òfin Ìdìbò

Àjọ elétò ìdìbò ilẹ̀ wa (INEC) ti ra ọwọ́ ẹ̀bẹ̀ sí ẹ̀sọ́ aláàbò fún ààbò tí ó gbépọn àti fún ìgbáradì láti kojú àwọn ìpèníjà tí ó le è kó ìfàsẹ́yìn bá ètò ìdìbò, bíi ríra ìbò, ọ̀rọ̀ òdì nínú ìpolongo ìbò, ìwà jàǹdùkú, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ fún ìkẹ́ṣẹ járí ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023. Alága àjọ náà, ọ̀jọ̀gbọ́n Mahmood Yakubu pa àrọwà náà nígbà tí ó ń se ìpàdé pọ̀ pẹ̀lú adarí ẹ̀sọ́ aláàbò ní ìlú Abuja lórí ètò ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023 tí ó ń bọ̀. Ọ̀jọ̀gbọ́n Yakubu tẹ̀ síwájú pé láàrin osù kan tí ìpolongo ìdìbò ti bẹ̀rẹ̀, ọ̀rọ̀ èébú, àkọlù-kọgbà àti bíba àwòrán ìpolongo ìbò jẹ́ ni ó ti ń sẹlẹ̀ jákè- jádò orílẹ̀ èdè wa. Ó se àlàyé ìsesí náà gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó le è kó àáyẹ bá ètò ìjọba àwarawa, ó sì rọ ẹ̀sọ́ aláàbò láti fi òpin sí àwọn ìwà burúkú náà.


Owó Tuntun yóò Mú Àgbéga Bá Ọrọ̀ Ajé Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà

Àjọ kan tí kìí se ti ìjọba tí ó ń rí sí ìdàgbàsókè àwùjọ àti ọrọ̀ ajé ti gbé òsùbà káre fún adarí ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ Nàìjíríà, Godwin Emefiele fún ìfiléde láti pààrọ̀ owó náírà Adarí àjọ náà, ọ̀gbéni Godwin Meliga sọ fún àwọn akọ̀ròyìn pé, pípáàrọ̀ owó náírà yóò fún owó náà ní agbára, yóò dènà sísan owó ìjìrọ̀ fún àwọn agbésùmọ̀mí, fífi owó ra ìbò, àtipé àkóso ìdarí owó yóò rọrùn fún ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀. Nítorí náà ni ó se lu ìlù gbọn-in – gbọn-in ni a wà lẹ́yìn r ẹ fún adarí ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀, tí wọ́n sí ju ọwọ́ káre sí ààrẹ fún fífi ọwọ́ sí ìgbésẹ̀ náà. Tí a kò bá gbàgbé, ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ fi léde pé, ọjọ́ kẹẹ̀dógún osù kejìlá ni ètò náà yóò gbéra sọ (15th December, 2022) tí owó tuntun igba náírà (200), ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta náírà (500) àti ẹgbẹ̀rún kan náírà (1000) yóò jáde. Tí ó bá di ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n osù kíní ọdún 2023 (31st January,2023) kò ní sí ìgbàláyè láti ná owó titẹ́lẹ̀ mọ́.


Ààrẹ Bùhárí – “Ẹ máá bẹ̀rù kí ẹ sì máá fòyà”

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti rọ àwọn alámójútó ààbò Nàìjíríà àti àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè láti ṣọ́ra nítorí pé ojú lalákàn fi ń ṣọ́rí, ó sọ pé ó ṣe pàtàkì láti yàgò fún ìbẹ̀rùbojo. Nínù ọ̀rọ̀ rẹ̀ kan, ààrẹ rọ àwọn ọmọ orílè-èdè láti fọkàn balẹ̀. Ó sọ pé: “Àwọn àyípadà tó débá ìmọ̀ràn lórí ìrìn-àjò láti ọ̀dọ̀ ìjọba Amẹ́ríkà àti UK, kí wọ́n máá jẹ́ kí ó fa ìjayà. Ààrẹ wá fi ọkàn àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè balẹ̀ pé ìgbésẹ̀ ti wà láti kojú èyíkéyìí ìgbìyànjú àwọn oníjàgídíjàgan tó bá fẹ́ ṣèjàm̀bá àlàáfíà olú-ìlú àti àwọn agbègbè mìíràn ní orílẹ̀-èdè.


Italy:Ọjọ́ burúkú èṣù gbomi mu

Ènìyàn mẹ́rin ló ti fara gbọgbẹ́ tí ẹnìkan sì pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ níbi ìgúnbẹ tó ṣẹlẹ̀ ní ilé-ìtajà kan ní orílẹ̀-èdè Italy. Ìròyìn sọ pé ìjàm̀bá náà ṣẹlẹ̀ ní ìrọ̀lẹ́ ọjọ́bọ̀, ní ilé-ìtajà Carrefour, ní gbàgede ìtajà kan ní Milan. Ẹni tí ó ń gbowó ọjà lọ́wọ́ àwọn alábàárà,tí ó jẹ́ ọmọ ọgbọ̀n ọdún pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ nígbà tí arákùnrin kan kojú àwọn ènìyàn ní Assago. Lára àwọn tí ó farapa ni, Pablo Mari,ọmọ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Arsenal, tí ó yá síta fún Monza, ní orílẹ̀-èdè Italy. Olùfura si tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́rìndín-láàdọ́ta, ti wà ní àtìmọ́lé báyìí.Àwọn agbófinró ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé, ìṣẹ̀lẹ̀ náà kò wá látọ̀dọ̀ àwọn oní jàgídíjàgan. Ìròyìn sọ pé olùfurasí náà jẹ́ ẹni tí ó ní ààrùn ọpọlọ.


Italy:Ọjọ́ burúkú èṣù gbomi mu

Lára àwọn tí ó farapa ni, Pablo Mari,ọmọ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ́lù Arsenal, tí ó yá síta fún Monza, ní orílẹ̀-èdè Italy. Olùfura si tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́rìndín-láàdọ́ta, ti wà ní àtìmọ́lé báyìí.Àwọn agbófinró ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé, ìṣẹ̀lẹ̀ náà kò wá látọ̀dọ̀ àwọn oní jàgídíjàgan. Ìròyìn sọ pé olùfurasí náà jẹ́ ẹni tí ó ní ààrùn ọpọlọ. Wọ́n ní ó kàn bẹ̀rẹ̀ sí ní máa gún àwọn ènìyàn lọ́bẹ káàkiri ni,ní déédé agogo mẹ́rin ààbọ̀,ní Carrefour,ní ilé-ìtajà àdúgbò kan.


Italy:Ọjọ́ burúkú èṣù gbomi mu

Wọ́n ní ó kàn bẹ̀rẹ̀ sí ní máa gún àwọn ènìyàn lọ́bẹ káàkiri ni,ní déédé agogo mẹ́rin ààbọ̀,ní Carrefour,ní ilé-ìtajà àdúgbò kan.


Ààrẹ Buhari Pàdà Sí Abùjá

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí pàdà sí Abùjá lẹyìn tó kópa nínú ìpàdé World Bio Summit ní Seoul, orílẹ̀-èdè South Korea. O balẹ gudẹ sí Papakọ Òfurufú International Nnamdi Azikiwe ní òwúrọ̀ kutukutu ọjọ́ Ẹtì. Lára àwọn tí wọ́n pàdé Ààrẹ ní Olórí òṣìṣẹ́ Ààrẹ, Ọjọgbọn Ibrahim Gambari àti Mínísítà tí Federal Capital Territory, Mohammed Bello àti àwọn olórí àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò. L’akoko tó ń sọrọ ní ìpàdé náà, o ṣàfihàn bí Nàìjíríà tí ṣé múra sílẹ láti di ìbùdó ìlé-íṣẹ́ àjẹsára lọpọ yanturu. Bákan náà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti South Korea buwọ́lù ìwé àdéhùn Láàrín orílẹ-èdè méjèèjì lórí iṣẹ àtúnṣe ilé-iṣẹ́ ifọpo Kaduna àti Warri. Bákan náà ló tún ṣé ìpàdé pẹlú àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní orílẹ̀-èdè South Korea níbí tó tí gbà wọ́n lamọran láti jẹ́ aṣojú réré orílẹ̀-èdè yìí.


Ààrẹ Buhari Pàdà Sí Abùjá

L’akoko tó ń sọrọ ní ìpàdé náà, o ṣàfihàn bí Nàìjíríà tí ṣé múra sílẹ láti di ìbùdó ìlé-íṣẹ́ àjẹsára lọpọ yanturu. Bákan náà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti South Korea buwọ́lù ìwé àdéhùn Láàrín orílẹ-èdè méjèèjì lórí iṣẹ àtúnṣe ilé-iṣẹ́ ifọpo Kaduna àti Warri. Bákan náà ló tún ṣé ìpàdé pẹlú àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní orílẹ̀-èdè South Korea níbí tó tí gbà wọ́n lamọran láti jẹ́ aṣojú réré orílẹ̀-èdè yìí. Lekan orenuga


Namibia Béèrè Fún Àtúnyẹwò Àdéhùn Lórí Ìpaníyàn Láàrín Wọ́n Àti Germany

Namibia fẹ kí Germany pàdà ṣé ijíròrò lórí àdéhùn tí wọ́n ṣé lórí ìpaníyàn tó wáyé ní ọdún tó kọjá láàrín àwọn ìjọba méjèèjì. “Àwọn ìgbìmọ̀ kàn tí Namibia àti Germany jíròrò lórí ọrọ náà wọ́n sí daba pé kí wọ́n ṣé atunṣe sí ní àpapọ kí wọ́n sì fi òún kan ṣọwọ́ sí ijọba Germany,” Igbákejì Ààrẹ Namibia Mbumba sọ ní ìpàdé tí àwọn Olùdarí ètò ìbílẹ̀ ní Olú-ìlú orílẹ-èdè náà, Windhoek, ní Ọjọ́bọ̀ (27, Oṣu Kẹwa). Namibia ń dúró dé esi láti Germany. Ìbéèrè láti ṣé àtúnyẹwò àdéhùn náà ní Oṣù Keje lẹyìn ijíròrò tí aṣòfin àpapọ̀ Orílẹ-èdè Namibia. Germany gbà ní Oṣù Kàrún ọdún tó kọjá pé àwọn ṣé ikọja ààyè lórí “ìpaníyàn” ní àgbègbè gúúsù Áfíríkà èyítí o ṣé ìjọ̀ba lé lórí láàrín ọdún 1884 àti 1915. Lẹ́yìn ọdún márùn-ún tí ìjíròrò tí ń lọ, Germany fí nǹkan bí bílíọ̀nù kan dọ́là ($1B) ṣé ìrànwọ́ ìdàgbàsókè tí orílẹ-èdè náà yóò jàǹfààní ní ọgbọ̀n ọdún tí àrọmọdọ́mọ àwọn ẹ̀yà Herero àti Nama.


Ìbéèrè láti ṣé àtúnyẹwò àdéhùn náà ní Oṣù Keje lẹyìn ijíròrò tí aṣòfin àpapọ̀ Orílẹ-èdè Namibia. Germany gbà ní Oṣù Kàrún ọdún tó kọjá pé àwọn ṣé ikọja ààyè lórí “ìpaníyàn” ní àgbègbè gúúsù Áfíríkà èyítí o ṣé ìjọ̀ba lé lórí láàrín ọdún 1884 àti 1915. Lẹ́yìn ọdún márùn-ún tí ìjíròrò tí ń lọ, Germany fí nǹkan bí bílíọ̀nù kan dọ́là ($1B) ṣé ìrànwọ́ ìdàgbàsókè tí orílẹ-èdè náà yóò jàǹfààní ní ọgbọ̀n ọdún tí àrọmọdọ́mọ àwọn ẹ̀yà Herero àti Nama. Ọ̀pọ̀ àwọn ará Nàmíbíà kọ àdéhùn náà, bí wọ́n ṣé jíyàn pé àwọn àrọmọdọ́mọ Herero àti Nama kò lọ́wọ́ nínú ọ̀rọ̀ náà dáadáa. Kò kéré ní ọgọ́ta ẹgbẹ̀rún àwọn ọmọ (60,000) Herero àti ẹgbẹ̀rún mẹwàá (10,000) Nama ní wọ́n pá láàrín ọdún 1904 sí 1908. Lekan Orenuga


Ọ̀pọ̀ àwọn ará Nàmíbíà kọ àdéhùn náà, bí wọ́n ṣé jíyàn pé àwọn àrọmọdọ́mọ Herero àti Nama kò lọ́wọ́ nínú ọ̀rọ̀ náà dáadáa. Kò kéré ní ọgọ́ta ẹgbẹ̀rún àwọn ọmọ (60,000) Herero àti ẹgbẹ̀rún mẹwàá (10,000) Nama ní wọ́n pá láàrín ọdún 1904 sí 1908. Lekan Orenuga


South Africa Fèsì Sí Irọkẹ̀kẹ Ẹrù Tí AMẸRIKA Ṣé

Ìgbìmọ̀ Alàkóso orílẹ̀-èdè South Africa tí fí dá àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè South Africa lójú pé àwọn ilé-iṣẹ́ Agbofinro ń ṣàkíyèsí èyíkéyìí àwọn irọkẹ̀kẹ ewu sí gbogbo olùgbé orílẹ̀-èdè. Ìdánilójú náà jẹ́ yọ lẹyìn tí Ilé-iṣẹ́ Amẹ́ríkà gbé itaniji ààbò sí orí Ayélujára fún àwọn àrà ìlú rẹ̀ ní South Africa pé àwọn agbebọnrin afẹmiṣofo Onijagidijagan “le gbèrò láti ṣé ikọlù sí àwọn àpéjọpọ̀ nlá tí àwọn ènìyàn” ní Sandton ní àgbègbè Johannesburg. Nínú àlàyé kàn, Alàkóso orílẹ̀-èdè náà sọ pé: “O jẹ́ ojúṣe tí àwọn ẹlẹṣọ ààbò South Africa láti ríí dájú pé gbogbo olùgbé orílẹ̀-èdè wà ní ifọkanbalẹ,” àlàyé náà sọ. O sọ pé àwọn ilé-iṣẹ́ agbofinro n ṣé abojuto èyíkéyìí irọkẹ̀kẹ ewu tó lè wà fún àwọn ará ìlú àti orílẹ̀-èdè. Tó bá nilo láti sọ fún gbogbo àwọn olùgbé nípa èyíkéyìí irọkẹ̀kẹ tó súnmọ́, ìjọ̀ba orílẹ-èdè ní yóò jẹ́ àkọ́kọ́ láti sọ” àlàyé náà ṣàfikún. Lekan orenuga


Nàìjíríà Tún fìdí àdéhùn rẹ̀ múlẹ̀ lórí ìmúdúró ìjọba tiwantiwa

Ààrẹ Mùhámmárù Bùhárí ti tẹnumọ́ ìfọkànsí ìjọba Nàìjíríà láti fìdí ètò ìjọba tiwantiwa orílẹ̀-èdè múlẹ̀. Ààrẹ Bùhárí sọ èyí ní Ọjọ́bọ̀ ní Seoul, South Korea, lákòókò ìpàdé rẹ̀ pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin Orílẹ̀-èdè Korea,Mr.Kim Jin-Pyo,níbi àpèjọ Bio World 2022. Ààrẹ ṣàlàyé pé àṣeyọri tí wọ́n ṣe láìpẹ́ yìí lórí àwọn ìdìbò ní ìpínlẹ̀ Anambra ,Èkìtì,àti ní Ọ̀ṣun,ṣàfihàn pé àwọn ènìyàn Nàìjíríà ti fọwọ́ sí ìjọba tiwantiwa. Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, “Ó dùn mọ́ wa nínú pé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè[1 ní àǹfààní láti yan àwọn aṣojú wọn nínú ìpele ilé-ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin ìpínlẹ̀ àti ìjọba àpapọ̀.” [1]


Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pinnu láti ṣàtúnṣe lórí ìlànà ètò ibùgbé

Ìjọba Nàìjíríà ti ṣe àgbéyẹ̀wò àdéhùn rẹ̀ lórí ìbáṣẹpọ̀ pẹ̀lú àjọ ìṣọ̀kan àgbáyé, àjọ àgbáyé tó ń rísí ọ̀rọ̀ ibùgbé, UN-Habitat, lórí ìgbélárugẹ àtúnṣe iléégbé́ nínú ìlú, nípasẹ̀ ìmọ̀, ìmúlò àti ìrànlọ́wọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ Mínísítà fún iṣẹ́ àti ibùgbé,Babatúndé Fáshọlá ṣe ìdánilójú yìí níbi ayẹyẹ kan ní Àbújá, olú-ìlú ní ìrántí àyájọ́ ibùgbé,ti ọdún 2022 pẹ̀lú Àkórí: “Fọkàn sí ààlà. Máá Fi ẹnìkan àti ibìkan sẹ́yìn. “ Ní ìfòpin sí ìpọ́njú àti àìdógba nípasẹ̀ ìmúse iṣẹ́ àwọn Mínísítà,Fáshọlá sọ pé ilé-iṣẹ́ ìjọba fún ètò iṣẹ́ àti ibùgbé pẹ̀lú àwọn ilé iṣẹ́ aládàáni ti ṣètò àtúnṣe lórí iṣẹ́ ṣíṣe ìlú àti àwọn ètò ìṣàgbéga Ìlú tí yóò pèsè iṣẹ́ tí ó ju ẹgbẹ̀rún mẹ́rin lọ fún àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà.


CAF Tún Ṣí Ayé Sílẹ̀ Fún Ìgbálejo AFCON 2025

Àjọ Bọ́ọ̀lù Afẹsẹgba Ilẹ̀ Áfíríkà tí CAF tún ṣí ìlànà ìfilọ́lẹ̀ fún ẹtọ́ gbigbàlejò TotalEnergies Africa Cup of Nations (AFCON) 2025 CAF fí àkíyèsí yìí ránṣẹ́ sí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ láti ṣé àfihàn ìfẹ́ wọ́n sí gbigbàlejò AFCON 2025 pẹ̀lú ìlànà tí yóò tẹlé ní yíyan orílẹ-èdè tàbí àwọn orílẹ̀-èdè tó fẹ gbàlejò. AFCON 2025: Ìlànà ìkópa nínú ìgbálejo ➡ Ọjọ́ kọkànlá Oṣù kọkànlá 2022: Àkókò ìparí gbígbà fọọmu ìkópa sílẹ̀ ➡ Ọjọ́ Kerindinlogun Oṣù kọkànlá 2022: Àkókò lati fí lédè gbogbo orílẹ̀-èdè tó fí ìfẹ hàn láti gbàlejò ➡ Ọjó Kerindinlogun Oṣu Kejìlá ní, Àkókò ìparí láti dá àwọn fọọmu padà fún Àjọ CAF ➡ Ọjọ́ Karún sí ọjọ́ karundinlọgbọn Oṣu Kini Ọdun 2023: Àwọn àbẹwò káàkiri ➡ Ọjọ́ kẹwàá oṣù Kejì 2023: Ifi lédè Orílẹ̀-èdè/Àwọn orílẹ̀-èdè tó peregede láti gbàlejò láti ẹnu àwọn Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ CAF. Lekan orenuga


Ohun tí a ní là ń gbé lárugẹ

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti rán àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó wà ní orílè-èdè South Korea létí pé “aṣojú Nàìjíríà,”ni wọ́n jẹ́ àti pé ó yẹ kí wọn gbìyànjú láti ṣe ìgbélárugẹ orílẹ̀-èdè látara àwọn iṣé wọn,ìṣesí wọn , ìhùwàsí wọn, àti ìjọ́mọnìyàn wọn lápapọ̀. Ààrẹ ṣàlàyé èyí ní Seoul ní Ọjọ́bọ̀, lákòókò àpèjọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ pẹ́lú àwọn adarí àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan tí wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí ara àwọn iṣẹ́ tí ó fẹ́ ṣe ní ìparí àpèjọ Wọrld Bio, ọdún 2022. Ó rọ̀ wọ́n láti jẹ́ aṣojú rere fún Nàìjíríà ni igba gbogbo.


China Àti America Ṣetán Láti Ṣiṣẹ Pọ̀ Fún Ànfààní Ìlú Méjèèjì

Ààrẹ Xi Jinping sọ pé “China ṣetán làti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Amẹ́ríkà” láti wà ọnà ní ìbámu àti ànfàní ìlú Méjèèjì, onìròyìn Amohunmaworan kan jabọ ni Ọjọ́bọ̀, ṣáájú ìpàdé tó ṣeéṣe pẹ̀lú Ààrẹ America Joe Biden ní Indonesia. Gẹ́gẹ́ bí àwọn alàgbàrá àgbáyé, China àti Amẹrica o yẹ kí ibaraẹnisọrọ àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pọ̀ sí láti ṣé ìrànlọ́wọ́ sí àgbáyé, Xi sọ nínú ifiranṣẹ kàn sí àpéjọ tí Ìgbìmọ̀ Orílẹ-èdè lórí àwọn ìbátan AMẸRIKA-China ni Ọjọ́bọ̀. Àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì ní ikunsinu wà láàárín wọ́n lórí ètò-ìmúlò China sí Taiwan, ìbátan China pẹ̀lú Russia àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn akitiyan AMẸRIKA láti ṣé idiwọ àwọn ilé-iṣẹ́ semiconductor rẹ̀ tí ń tá ìmọ-ẹrọ sí àwọn ilé-iṣẹ́ China. Ìlú China lòdì sí àbẹwò àwọn aṣòfin America sí Taiwan laipẹ yìí. Orílẹ̀-èdè China sọ pé Amẹ́ríkà ń ṣé “ìfihàn àwọn òun tó léwu” lórí erékùṣù ìjọ̀ba Taiwan, èyítí China sọ pé tóun ní. Xi, ẹní tó ṣẹṣẹ gbà ayé lati ṣé ìjọba fún sáà kẹta, tí tako bí àwọn ilẹ̀ Amẹ́ríkà ṣé ń tojú bọ̀ ìṣèjọba Taiwan tí China sọ pé òun o ní kọ láti lò àgbàrá lórí rẹ̀.


Ìlú China lòdì sí àbẹwò àwọn aṣòfin America sí Taiwan laipẹ yìí. Orílẹ̀-èdè China sọ pé Amẹ́ríkà ń ṣé “ìfihàn àwọn òun tó léwu” lórí erékùṣù ìjọ̀ba Taiwan, èyítí China sọ pé tóun ní. Xi, ẹní tó ṣẹṣẹ gbà ayé lati ṣé ìjọba fún sáà kẹta, tí tako bí àwọn ilẹ̀ Amẹ́ríkà ṣé ń tojú bọ̀ ìṣèjọba Taiwan tí China sọ pé òun o ní kọ láti lò àgbàrá lórí rẹ̀. Biden ní Ọjọ́bọ̀ sọ pé “Orílẹ̀-èdè Amẹrika kó fẹ́ ìjà pẹ̀lú China.” Xi àti Biden ní a nireti láti wá sí àpéjọ G20 kàn ní Bali, Indonesia, ni Oṣù kọkànlá, ṣùgbọ́n kò ìdánilójú lórí rẹ̀. Lekan orenuga


Biden ní Ọjọ́bọ̀ sọ pé “Orílẹ̀-èdè Amẹrika kó fẹ́ ìjà pẹ̀lú China.” Xi àti Biden ní a nireti láti wá sí àpéjọ G20 kàn ní Bali, Indonesia, ni Oṣù kọkànlá, ṣùgbọ́n kò ìdánilójú lórí rẹ̀. Lekan orenuga


Àwọn Àdàrí Àringbùngbùn Áfíríkà Jíròrò Lórí Ìyípadà Òṣèlú Ní Chad

Àwọn Olùdarí mọkanla láti Àringbùngbùn Áfíríkà (Central Africa) pejọ ní Kinshasa, Olúìlú Orílẹ-èdè náà làti jíròrò lórí “ìlànà ìyípadà ìṣèlú ní Chad. Ọmọ ẹgbẹ tí Economic Community of Central African States (ECCAS), Mahamat Idriss Deby ní aṣojú Chad, ẹní tí wọ́n yan láti ṣé kokari “Iyansipo Ààrẹ tuntun” nípasẹ̀ àpéjọ orílẹ-èdè kàn tó wáyé ní ìbẹrẹ oṣù yìí. Ìpàdé náà wáyé lẹyìn ikọlù láàrín ọlọ́pàá Chad àti àwọn ifẹhonuhan èyítí àádọta ènìyàn pá àdánù ẹmi wọ́n tí àwọn méjìlá nínú wọn sì jẹ́ ọmọ ẹlẹṣọ ààbò, ìjọba sọ. Ní ọsẹ tó kọjá, Ẹgbẹ́ Áfíríkà (Africa Union) àti European Union (EU) bú ẹnu àtẹ lù bí àwọn ọlọ́pàá ṣé kọlù àwọn olu-fẹhonuhan tó lòdì sí àwùjọ àti ẹtọ ọmọnìyàn. Lekan Orenuga


Ẹ̀ka Òfurufú Tí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Wà Ni Ipò Kejì Tó Dára Jùlọ́ Làgbáyé Lẹyìn Àjàkálẹ̀ Àrùn Covid-19

Nàìjíríà wà ní ipò Kejì lẹyìn Columbia nínù Ìgbìmọ̀ apapọ ọkọ òfurufú àgbáyé lori atunto lẹyìn Covid-19. Mínísítà fún Ọkọ Òfurufú, Alàgbà Hadi Sirika fí ìdí rẹ̀ múlẹ̀ nígbàtí o ń bá àwọn aṣòfin àpapọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọrọ ní Ọjọ́rú, lakoko tó ń fí ìdí ètò ìṣúná tí ẹ̀ka náà mulẹ, pé àtúnṣe ètò ni ẹ̀ka jẹ́ òun ìwúrí èyí tó ṣé àfihàn òún tó tọ. Gẹgẹ bí o tí sọ, Nàìjíríà n ṣe ìdàgbàsókè lọwọlọwọ nínú ìṣòwò àwọn ero-irin-ajo fún ọdún kàn gbáko pẹ̀lú tó fà ìdàgbàsókè tí ọgọrùn àti mẹwa (110%), èyítí o jẹ́ kí orílẹ-èdè náà wà ní ipò Kejì tó dára jùlọ ní àgbáyé. O fí dá àwọn aṣòfin, àwọn agbéró ilé-iṣẹ́ ọkọ òfurufú ati gbogbo ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà náà lójú pe, ìjọ̀ba ń sá gbogbo ipá rẹ láti ríi dájú pé ẹ̀ka náà ní ìdàgbàsókè àti àtúnṣe tó yẹ lẹyìn àjàkálẹ̀ àrùn covid-19. Nibayi, àwọn òṣìṣẹ́ alàdáni ilé-iṣẹ́ ọkọ òfurufú tí wọ́n wà níbẹ̀ jẹrìí sí, wọ́n sì tako pé Ethiopia Airlines ko lọwọ sí iṣẹ̀ àkànṣe Air Nigeria. Lekan orenuga


Akọ̀wé ìpolongo fún ẹgbẹ́ PDP tẹ́lẹ̀ fipò sílẹ̀

Ní ọjọ́ọ́rú, Akọ̀wé ètò Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ lórílẹ̀-èdè tẹ́lẹ̀ ti ẹgbẹ́ Peoples Democratic Party, Olisa Metuh,ti kọ̀wé fi ipò sílẹ̀ nínú ẹgbẹ́ náà tí ó sì kúrò nínú òsèlú, nítorí ìwúlò láti kópa nínú ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè láìsí ìdíwọ́ ẹgbẹ́. Nínú lẹ́tà kan tí ó wá ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́gbọ̀n, Oṣù Kẹwàá, Ọdún 2022, tí ó kọ sí Alága àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà, Metuh sọ pé òun ti fi ẹ̀daa lẹ́tà náà ránṣẹ́ sí alága agbègbè ẹgbẹ́ ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà òfin PDP. Àkọlé lẹ́tà rẹ̀ ni “ìkọ̀wé fipò sílẹ̀ láti PDP,” Metuh sọ pé òun ṣe ìpinnu náà lákòókò ìrìn-àjò ìwòsàn tí òun ṣe láìpé lọ sí ìlú òkèèrè.


Ìdíje Ife Ẹ̀yẹ Eré Bọ́ò̩lù Ilẹ̀ Áfíríkà – Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ṣèlérí Ètò Ààbò Tó Dájú

Kọmisana fún ọrọ Ọdọ ati Eré Ìdárayá ni ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seun Fakorede ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ pé àjọ tó n ṣe àkóso ere bọọlu alafese gba ní ilẹ Áfíríkà, CAF ati àjọ tó n ṣe àkóso idije ere bọọlu ni orílè èdè Nàìjíríà, NFF ti ṣe eto gbogbo fún abala eleekeji ife ẹ̀yẹ eré bọọlu ilé Áfíríkà, AFCON eléyìí tí yóò wáyé láàrin ẹgbẹ́ agba bọọlu oje wẹwẹ ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà tí ọjọ ori wọn kò ju ọdún mẹtalelogun (U 23) ati àwọn akeegbe wọn lati orílè èdè Tànsáníà ni ọjọ Àbámẹ́ta (29/10/2022) ni pápá iṣere Lekan Salami to kalẹ sí àgbègbè Adamasingba ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orilẹ èdè Nàìjíríà . Fakorede lo sọ èyí lásìkò tó n ba àwọn oníròyìn sọrọ lórí ìdíje ife ẹ̀yẹ náà ni Gbongan Dapo Aderogba ni ọgbà NUJ to wa ni agbegbe Iyaganku ni ìlú ìbàdàn. Ninu alaye rẹ, Komisana mẹnu ba oríṣiríṣi anfààní tó rọ mọ bi ìpínlè Ọ̀yọ́ ṣe jẹ́ olugbalejo fún ìdíje eré bọọlu náà, nígbà tí o tẹnu mọ pé ọrọ̀ ajé ipinlẹ Ọ̀yọ́ lapapọ yóò gbéra sókè ní pàtàkì jùlọ́, ẹka igbokegbodo ọkọ, àwọn oníṣòwò káràkátà ati àwọn onílé igbafe yóò jẹ anfààní alailẹgbẹ latari àwọn èèyàn ti yóò máa gúnlè sí ìpínlè Ọ̀yọ́ láti Ojo’bo (27/10/2022) lọ. Àwọn oje wẹwẹ agba bọọlu ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà lo kọjú akeegbe wọn ni orilẹ èdè Tànsáníà ni ọjọ Àbámẹ́ta (22/10/2022) pẹlu àmì eyo kan sí odo (1-1). Orilẹ èdè tó bá jáwé olubori ninu Ifesewonse ti yóò wáyé ni ọjọ Àbámẹ́ta ni yóò tẹ síwájú sí ìpele tó kàn. Ṣáájú nínú ọrọ ìkíni káàbọ̀ rẹ̀ ní alága ẹgbẹ oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́, Ademola Babalola ti lù Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde l’ogo ẹnu fún bí o ṣe pèsè àyíká to rọrùn láti lè jẹ kí ìpínlè Ọ̀yọ́ gba àlejò ìdíje náà.


Àwọn oje wẹwẹ agba bọọlu ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà lo kọjú akeegbe wọn ni orilẹ èdè Tànsáníà ni ọjọ Àbámẹ́ta (22/10/2022) pẹlu àmì eyo kan sí odo (1-1). Orilẹ èdè tó bá jáwé olubori ninu Ifesewonse ti yóò wáyé ni ọjọ Àbámẹ́ta ni yóò tẹ síwájú sí ìpele tó kàn. Ṣáájú nínú ọrọ ìkíni káàbọ̀ rẹ̀ ní alága ẹgbẹ oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́, Ademola Babalola ti lù Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde l’ogo ẹnu fún bí o ṣe pèsè àyíká to rọrùn láti lè jẹ kí ìpínlè Ọ̀yọ́ gba àlejò ìdíje náà. Abiola Olowe Ìbàdàn


Indian 2022: Ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù Obìnrin Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (U-17) gbìyànjú ṣùgbọ́n omí pọ̀ ju ọkà lọ nínú ìdíje eré bọ́ọ̀lù pẹlu Ẹgbẹ́ agbábọ̀ọ̀lù Colombia

Ẹgbẹ́ agbabọọlu Obirin U-17 ti Naijiria, Flamingos, ti já kúrò nínú ìdíje FIFA U-17 ife àgbáyé, ọdún 2022 nipasẹ fífi ìdí rẹ mi nínú eré bọọlu pẹlu awọn agbábọ̀ọ̀lù Colombia wọn gbìyànjú diẹ ṣugbọn ìgbìyànjú wọn kò tó, won jẹ àmì ayo mẹfa sí marun (6-5) ni pẹnátì lẹyin amiy ayo 0-0 ni eré akoko, ni papa iṣere Pandit Jawaharlal Nehru ni Margao, India. Àwọn Flamingos bẹrẹ pẹlu ìgbìyànjú to da músé ṣugbọn wọ́n kùnà láti yẹ golí Colombian wò. Eré ní ìdádúró ni iṣẹju mejidinlogun lẹhin ìjà láàrin Edidiong Etim àti Mary Espitaleta. Awọn Obirin U-17 ti Ilu Columbia kú oríire lẹhin ti wọn ní iṣẹgun níbi ìpàdé nlá ṣùgbọ́n tí ọ jẹ́ Ìbànújẹ fun awọn ọmọ Nàìjíríà láti jáde báyìí ṣugbọn kini irin-ajo. Nàìjíríà yóò máa gbá bọ́ọ̀lù pẹlu agbábọ́ọ̀lù Spain tàbí Germany fún ipò kẹta nínú ìdíje FIFA U-17 ife àgbáyé, ọdún 2022 ní ọjọ́bọ.


Ọrílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Ọrílẹ̀-èdè South Korea Ti fẹ́ mú Ìbáṣepọ̀ òwò síse gbòòrò síi

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti ṣe afihan èróńgbà orílẹ̀-èdè Nàíjíríà láti fẹ ààyè ibasepọ ìṣòwò pẹ̀lú Orilẹ-ede Koria kọja àwọn ọjà òkèrè gáàsì. Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ ni Seoul ní Ọjọ́rú lakoko ìpàdé àjọṣepọ̀ pẹ̀lú ẹlẹgbẹ́ rẹẹ̀ ní Korean, Ọ̀gbẹ́ni Yoon Suk-Yeol ni Ile-igbimọ Ààrẹ ní bi àpéjọ àgbáyé àkọ́kọ́ (BIO), Ààrẹ Nàíjíríà pè fún ìmúgbòrọjà sí àdéhùn gáàsì ìgbà pípẹ́ àwọn agbègbè míràn. Àwọn olùdarí méjèèjì tún jíròrò lórí ìwúlò ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ní ìpele alápòpò, pàápàá ní Àjo Àgbáyé pẹ̀lú South Korea, wọn si tun ti n tọka si àyè láti du ìjókòó kan lori Ìgbìmọ̀ Ààbò ní ọdún 2024 àti wí pé wọ́n bẹ̀bẹ̀ fún àtìlẹyìn orílẹ̀-èdè Naijiria.


Àwọn Tí Ìjàmbá Omí Yalé Ṣẹlẹ̀ sí Gbà Ẹ̀bùn Ìṣura Ní Ìpínlẹ̀ Niger.

Àjọ tó mójú tó ọ̀rọ̀ pàjáwìrì ní ìpínlẹ̀ Niger, tí sí jú àánú wo àwọn tí ìjàmbá omí yalé ṣẹlẹ̀ sí nípa fífún wọn ní oríṣiríṣi ẹbùn ìṣura. Olùdarí àjọ fún òrò pàjáwìrì ní ìpínlẹ̀ Niger,Ahmed Ibrahim Inga, ti bẹ̀rẹ̀ pínpín àwọn èròjá ẹbùn náà ni ìjọba ìbílè kuchiworo, lára àwọn agbègbè tí Ìjàmbá ṣẹlẹ̀ sí. Nigba ti o bá àwọn tọ́rọ̀ náà kàn kẹ́dùn,o ni kan fí ọkàn balẹ pé ìrànlọ́wọ́ mbè fún wọn, láti ọwọ́ ìjọba àti àjọ tó mójú tó ọ̀rọ̀ pàjáwìrì.


Iṣẹ́ Ti Bẹ̀rẹ̀ Ni Pẹ́rẹu Fún Ìdàgbàsókè Ìlú Àti Adarí Tó Pé Yẹ : Gómìnà ìpínlẹ̀ Bauchi

Gómìnà ìpínlẹ̀ Bauchi sẹ́nítọ̀ Bala Abdulkadir Mohammed sọ wípé ìjọba ohun ti yóò ṣiṣẹ́ takuntakun fún ìdàgbàsókè ìlú àti adarí to dangajia. Nínú ọ̀rọ̀ rè láti ẹnu Lawal Muazu, ó ní Gómìnà sọ èyí dí mímọ̀ nígbà tí o gbà àlejò àwọn òní mọ èrọ̀ science, àti òní mọ nípa ẹranko ni ilè ìjọba tí ó wá ní ìpínlẹ̀ Bauchi. Gómìnà Bala Mohammed sọ wípé nínú ìjọba ohun, àwọn tí ṣetan láti darapọ̀ mọ́ àwọn ẹgbẹ́ méjèjì, láti di ẹrú náà ku lórí ìjọba àpapọ̀. Gómìnà dúpẹ́ gidigidi lọ́wọ́ àwọn àlejò náà fún àtìléyìn wọ́n fún ìjọba rẹ, pápá jùlọ ní ọnà nípa nkán ọ̀gbìn,o sí fí àkókò náà pé àwọn oníṣẹ́ aládaani láti wá dá ṣe sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ nitori àbò tó péye wà fún wọn.


okùn ìbásepọ̀ orílẹ̀-èdè nàíjíríà àti morocco ti nípọn síi lórí àṣà àti ètò ọrọ̀ ajé

Pàṣípààrọ̀ àṣà àti àjọ ètò-ọrọ̀ ajé láàrin Nàíjíríà àti Ìjọba Ìlú Morocco ti jẹ́ ìlànà láti gbé àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì dé ibi gíga. Aṣojú orílẹ̀-èdè Morocco si Nàíjíríà, Ọ̀gbẹ́ni Moha Tagma, sọ èyí lakoko ayẹyẹ ṣiṣi àwọn ifihan iṣẹ ọwọ akọkọ ti orílẹ̀-èdè Nàíjíríà àti Morocco ní Abuja, Olú-ìlú Nàíjíríà. Asojú Tagma fi kún un pé àwọn ilé-iṣẹ́ oun ọgbin tó ju mọkandinlogoji ló ti wà ní ìpínlẹ̀ Kaduna, Ogun àti Sokoto, pẹ̀lú ilé ńlá ní ìpínlẹ̀ Akwa-Ibom tí Ìlú Morocco kọ.


‘Ẹ dáàbòbò àwọn aráàlú yiń’, Ààrẹ Buhari rọ aṣojú ilẹ̀ áfíríkà

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti rọ àwọn aṣoju ile Afirika láti tẹsiwaju láti bójútó ààbo àwọn agbègbè Afirika àti àwọn ènìyàn rẹẹ̀. Ààrẹ ṣe ìpè náà ní ìlú Seoul, lakoko àpéjọ kan pẹ̀lú àwọn aṣoju ẹgbẹ́ Afirika tí ó tẹ̀dó sí Orílẹ̀-èdè Korea, níbi Àpéjọ ‘Bio Summit’ àkọ́kọ́. Ó tún dúpẹ́ lọ́wọ àwọn Aṣojú fún ayẹyẹ káàbọ̀ tí wọ́n ṣe fún àti àwọn aṣoju rẹẹ̀ nígbà tó balẹ̀ sí Pápákọ̀ òfurufú gbogbogbò ní Seongnam, ìlú Seoul, ní ọjọ́ ajé.


Ìbẹ̀rẹ̀ òfin orílẹ̀-èdè Nàíjíríà ti fa ojú gbogbo àgbáyé mọ́ra

Mínísítà fún ìbáraẹnisọ̀rọ̀ àti ọrọ̀-ajé orí ẹ̀rọ orílẹ̀-èdè Nàíjíríà, Isa Pantami sọ pe òfin Ìbẹ̀rẹ̀ orílẹ̀-èdè ń fa àkíyesí àgbáyé bí àwọn orilẹ-ede àti àwọn amòye ń wá láti kọ ẹ̀kọ́ ìdàgbàsókè àti ìlànà ìmúṣẹ. Ọ̀jọ̀gbọ́n Pantami tún fi hàn pé Massachusetts Institute of Technology (MIT) ní Ìlú Amẹ́ríkà ti ṣe àbójútó ìlànà náà, ó si ti gbóríyìn fún orílẹ̀-èdè Nàíjíríà lóríi àṣeyọrí yìí. Pantami sọ pé èyí ti fihàn pé ẹ̀ka Ajé orí-ẹ̀rọ ló ń ṣiṣẹ́ jù lọ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹ̀lú àwọn ìpèníjà tí ń dojú kọ Nàìjíríà, àti pé àgbáyé gboṣuba fún isẹ́ ńlá yìí. Mínísítà fún ìròyìn àti Àṣà, Lai Mohammed gbóríyìn fún Ọjọgbọn Pantami lori wiwakọ rẹ si ọna iyipada orí-ẹ̀rọ ní ẹ̀ka ayélujára. Ó sọ àṣeyorí náà fún Ààrẹ Muhammadu Buhari àti àwọn ti ọ̀rọ̀ kan nínú ilé iṣẹ́ náà nitori pe ofin naa yoo ṣii ìlẹ̀kùn ètò ọrọ̀ ajé ti àwon ọmọ Nàìjíríà pàápàá jùlọ àwọn ọ̀dọ́.


Àyípadà Ojú Ọjọ́ Ni Ó Fa Omíyalé

Ààrẹ Miuhammadu Buhari ti sọ pé orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ń kojú ìpèníjà àyípadà ojú ọjọ́, òhun ni ó fa omíyalé ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àgbègbè, tí ọ̀dá òjò sì ń sẹlẹ̀ ní apá àréwá orílẹ̀ èdè wa. Ààrẹ wòye ọ̀rọ̀ yìi ́ní Seoul, South Korea nígbà tí ó ń bá akọ̀wé àgbà àjọ àgbáyé tẹ́lẹ̀ rí, Ban Ki- moon tàkùrọ̀sọ níbi àjọ àgbáyé ti ọdún 2022. Ààrẹ Buhari àti àwọn ènìyàn rẹ̀ sọ ipa tí kíkópa okùnrin àti obìnrin nínú ètò ìjọba jẹ́, wọ́n sì pè fún fífi òpin sí ogun tí ó ń lọ lọ́wọ́ ní orílẹ̀ èdè Ukraine


Orire Nwani Gba Àmìn Ẹ̀yẹ Adarí Eré Tí Ó Peregedé Jùlọ Ní Orílẹ̀ Èdè Newyork.

Adarí orí ìtàgé Orire Nyame ti jáwé olúborí gẹ́gẹ́ bí adarí eré tí ó peregedé jùlọ. Eléyìí wáyé ní New york Tri State. Àkọlé eré tí ó mú u gbégbá orókè ni ‘Naked Woman’, níbi tí ó ti sàlàyé ewu tí ó wà níbi àìròtẹ́lẹ̀ oyún àti ìtàn arábìnrin Ufuoma tí ó ní ìpèníjà àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsòrò nígba títọ́ ọmọ kan soso tí ó bí.


Nàìjíríà Ti Gbáradì Fún Ìpèsè Òògùn Àjẹsára

Ààre Buhari ti fi ìgbáradì orílẹ̀ èdè Nàìjíríà léde láti jẹ́ orílẹ̀ èdè kan gbógì tí yóò máa pèsè ohun àjẹsára fún ìdènà àìsàn ní orílẹ̀ èdè àgbáyé. Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi àjọ àgbáyé ti ọdún 2022 tí ó wáye ́ní Seoul, South Korea ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun. Adarí Nàìjíríà fi ìfarajì rẹ̀ hàn sí àgbáyé fún ìpèsè òògùn àti ìdènà gbogbo ohun tí ó bá le è kó ìnira bá ẹ̀mí àwọn ọmọnìyàn. Ààrẹ lo ànfààní náà láti fi rinlẹ̀ pé, Nàìjíríà yóò pín ohun àjesára náà kárí ilé- kárí oko láti dènà irú ìsẹ̀lẹ̀ láabi tí àrùn covid-19 fà ní orílẹ̀ èdè àgbáyé.


Ajà Fún Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn Gbé Oríyìn Fún Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Ìpínlẹ̀ Gombe

Ajà fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn Arábìnrin Martha Daniels ti gbé òsùbà fún ilé ìgbìmọ̀ asòfin ìpínlẹ̀ Gombe fún ṣíṣe òfin tí ó dènà àkọlù sí ọmọnìyàn. Arábìnrin Daniels tí ó jẹ́ alákòso àjọ kan tí ó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé sọ pé, pẹ̀lu ́ṣíṣe òfin náà, ìdájọ́ òdodo yóò wà fún títẹ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn àti àwọn ọmọdé lójú mọ́lẹ̀. Ó késí àjọ tí ó ń dènà fífi ọmọ ṣe òwò ẹrú láti wà ní ojú ni alákàn fi ń sọ́rí fún ìdáàbòbo àwọn ọmọdé. Ó gbé òsùbà fún gómìnà ìpínlẹ̀ Gombe, Muhammadu Yahaya fún akitiyan rẹ̀ àti bíbu ọwọ́ lu òfin náà.


Àjọ Gómìnà Jẹ́jẹ̀ẹ́ Àtìlẹyìn Fún Ilé Iṣẹ́ Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn

Àjọ àpérò àwọn gómìnà ti jẹ́jẹ̀ẹ́ àtìlẹyìn àti ìpinnu wọn láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ilé iṣẹ́ tí ó ń mójú tó gbígba ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn láàyè. Adelé alága àjọ náà, gómìnà ìpínlẹ̀ Sokoto ní apá àréwá ilẹ̀ Nàìjíríà Alhaji Aminu Tambuwa ni ó fi àrídájú náà léde nígbà tí ó gba akọ̀wé àjọ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn ọ̀gbẹ́ni Tony Ojukwu àti àwọn ènìyàn rẹ̀ ní àlejò sí ọ́ọ́fìsì rẹ̀ ní ìlú Abuja. Ọ̀gbẹ́ni Tony Ojukwu se àlàyé pé, àbẹ̀wò náà jẹ́ ọ̀nà láti jẹ́ kí àjọ àpapọ̀ àwọn gómìnà mọ àwọn ìpèníjà tí ó ń kojú àjọ náà, ó sì pè fún dídásílẹ̀ àdáyanrí akoto owó fún àjọ náà gẹ́gẹ́ bí ó ti se wà ní eka ẹ̀kẹẹ̀dógún nínú òfin tí ó dá àjọ náà sílẹ̀.


Orílè-èdè Nàìjíríà Tún tẹnumọ́ Ìgbèláruge àwọn akọ̀ròyìn àti ìbáraẹnisọ̀rọ̀ lórí kíkọ kíkà

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí sọ pé lára ìpinnu Nàìjíríà láti ṣàgbélárugẹ ́Àjọ oníròyìn Àgbáyé àti ìbáraẹnisọ̀rọ̀ lóríi kíkọ kíkà ni ṣíṣe ayẹyẹ ọ̀sẹ rẹ̀. Ó ṣe ìkéde náà ní ìlú Àbújá ní ọjọ́ Ajé, níbi tí ó ti ń ṣẹ ìfilọ́lẹ̀ ọ̀sẹ àjọ àwọn akọ̀ròyìn àgbáyé àti ìbáraẹnisọ̀rọ̀ lórí kíkọ kíkà ẹlẹ́ẹ̀kọkànlá tí àjọ UNESCO ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀. Ààrẹ náà so síwájú pé gbígbàlejò ayẹyẹ náà dá lórí àjọsepò tó wà láàrin Nàìjíríà àti UNESCO.


Ènìyàn Mọ́kànlá Pàdànú Ẹ̀mí Wọn Níbi Ìjàmbá Iná Ní Uganda

Àjọ ọlọ́ọ̀pá ti sọ pé ènìyàn mọ́kànlá ti pàdánù ẹ̀mí wọn ní ọjọ́ ìṣẹ́gun ní ilé ìwé àwọn tí ó ní ìpèníjà ojú tí àwọn mẹ́fà míràn sì fi ara pa yánna-yànna ní ààrin gbìngbìn Uganda. Iná náà bẹ̀rẹ̀ ní déédé agogo kan òru ní àgbègbè Salama ní ibití ilé ìwé náà wà, tí ó tó kìlómítà ọgbọ̀n sí ìlú Kampala. Títí di àsìkò tí ìfiléde yìí wáyé, wọn kò ì tíì mọ ohun tí o ́fa ìsẹ̀lẹ̀ náà ní pàtó. Àmọ́sá, ìgbìnyànjú ń lọ lọ́wọ́ láti mọ ohun tí ó fa ìsẹ̀lẹ̀ láabi náà.


Ìjọba Àpapọ̀ Ti Ṣe Àfilọ́lẹ̀ Ilé- Iṣẹ́ Fún Ìpèsè Oúnjẹ lọ́pọ̀ Yanturu

Ìjọba àpapọ̀ pẹ̀lu ìfọwọ́sowọ́pọ̀ báńkì àpapọ̀ ilẹ̀ adúláwọ̀, African Development Bank (AFDB), báńkì ìdàgbàsókè mùsùlùmí, Islamic Development Bank (IDB), àti àjọ àgbáyé fún ìnáwó ètò ọ̀gbìn (IFAD) ti se àfilọ́lẹ̀ ilé isẹ́ tí ó wà fún ìdàgbàsókè ètò ọ̀gbìn fún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní ìlú Àbújá. Wọ́n fi ètò náà lọ́lẹ̀ láti se ìgúpá àti àtúntò ẹka ètò ọ̀gbìn fún ìpèsè iṣẹ́, oúnjẹ lọ́pọ̀ yanturu àti àlékún ọrọ̀ ajé orílẹ̀ èdè wa. Adarí báńkì ilẹ̀ adúláwọ̀, ọ̀mọ̀wé Akinwumi Adesina rọ gbogbo ẹka ìjọba fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn láti mú kí ètò náà kó ẹsẹ járí.


Ààrẹ Buhari kí olórí orílẹ̀-èdè China Jinping kú oríire

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí ti kí Ààrẹ Xi Jinping ti orílẹ̀-èdè China kú oríire fún ìdìbò rẹ̀ fún ìgbà kẹta gẹ́gẹ́ bí olórí ẹgbẹ́ Kọ̀múnísítii China. Nínú ìfiránṣẹ́ kan, ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sọ pé “Mo nírètí pé àtúndì-ìdìbò yàn rẹ̀ yóò ṣíí ọ̀nal fún àjọṣepọ̀ tó jinlẹ̀ àti ìlànà ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tí yóò jẹ́ oun àǹfàní fún orílẹ̀-èdè méjéèjì. Mo gbàgbọ́ pé ìgbélárugẹ tó lámì yóò bá ìdàgbàsókè àwọn amáyédẹrùn, gẹ́gẹ́ bíi ọkọ̀ ojú-irin, ìdídò àti òpópónà lílà, àwọn ohun èlò tí ń pèsè iná, ati paṣipaarọ iṣowo. ” Wọ́n tún Xi Jinping yàn níbi àpèjọ ẹgbẹ́ fún ìgbà ogún, èyí tí ó wáyé láti ọjọ́ kẹrìndín-lógún sí ọjọ́ kejìlé-lógún, Oṣù Kẹwàá, ọdún 2022.


Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ APC tó lé ní ẹgbẹ̀rún méjìlá darapọ̀ mọ́ PDP ní Katsina

Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú APC tó lé ní ẹgbẹ̀rún méjìlá láti ìjọba ìbílẹ̀ Kaita àti Jibia ti darapọ̀ mọ́ Ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party (PDP) ní ìpínlẹ̀ Katsina. Olùdíje ipò gómìnà fún ẹgbẹ́ náà, Alhaji Yakubu Lado-Danmarke fi dá àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tuntun tí wọ́n darapọ̀ mọ́ wọn láti inú ẹgbẹ́ oṣelu All Progressive Congress, (APC) ,lójú pé wọn yóò fún wọn ní àǹfààní ọgbọọgba ní ìpínlẹ̀ náà. Lado-Danmarke tó fi èyí dá wọn lójú ní Jibia lákòkóò tí ó ń gba àwọn ọmọ egbẹ́ náà, tún fi dá àwọn ènìyàn agbègbè náà lójú pé tí wọn bá yan òun,òun yóò tún mú ààbò, àlàáfíà àti ètò padà sípò ní agbègbè náà láàrin ọgọ́rùn ún ọjọ́. Lado-Danmarke fi ẹ̀sùn kàn pé “ìwà búburú, ìkórìíra àti àwọn ìlànà ìjọba búburú” ti ṣe ìdíwọ́ fún àwọn iṣẹ́ ìṣòwò ní àwọn agbègbè náà.


Ìgbìmọ̀ G7 Bú Ẹnu Àtẹ Lù Bí Russia Ṣé Ji Olórí Zaporizhzhia Gbé

Ẹgbẹ́ ẹlẹni-Méje (G7) àwọn orílẹ̀-èdè tó ní ilé-iṣẹ́ jùlọ tí bú ẹnu àtẹ lù bí orílẹ-èdè Russia ṣé ji olórí ilé-iṣẹ́ àgbàrá ìparun Zaporizhzhia (Zaporizhzhia nuclear power plant) gbé àti pé kí wọ́n jọwọ ìlé-íṣẹ́ náà lẹsẹkẹsẹ fún orílẹ̀-èdè Ukraine. Olórí ẹgbẹ́ G7 sọ nínú ọrọ rẹ̀ pé, “A rọ orílẹ-èdè Russia láti tù olórí àti àwọn òṣìṣẹ́ ilé iṣé náà sílẹ̀ lẹsẹkẹsẹ ati ki wọ́n dá Ìṣàkóso ilé iṣẹ́ ZNPP padà fún Ukraine.” Àwọn ọmọ Ogún Russia tí wá ní ìṣàkóso ìlé-íṣẹ́ Adó olóró náà tó tóbi jù ní ilẹ̀ Yuroopu, láti inú ọsẹ akọkọ tí Ogún náà tí bẹrẹ ní oṣù Kejì ọdún yíì. Lekan orenuga


Àwọn Ọmọ Orílẹ̀-èdè Etiópíà Ṣé Ìwọ́de, Bú Ẹnu Àtẹ Lù Ìwọ̀-Òòrùn Àgbáyé

Ọpọlọpọ àwọn ìlú àti ìpínlẹ̀ ní Etiopia ní wọ́n tí ṣé ìwọ́de bí wọ́n ṣé lòdì sí Ìwọ̀-òòrùn. Ìwọ́de náà ní a gbàgbọ́ pé ìjọba ìbílẹ̀ ṣé làti ṣé àtìlẹ́yìn fún ìjọba àpapọ̀ lórí bí wọ́n ṣé ń ṣé ikọlù tuntun sí àgbègbè Tigray tí ogún tí ń lọ lọ́wọ́ pẹ̀lú àwọn alatako ìjọba. Àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ àti àwọn àlàtìlẹ́yìn wọ́n, ní ọnà bí ọgọọgọrun ẹgbẹ̀rún ènìyàn káàkiri orílẹ̀-èdè náà ló ṣé ìwọ́de. Ọkàn nínú àwọn àdàrí Ìwọ́de náà ní Olú-ìlú Ethiopia, Addis Ababa, Selamawit Berihun, sọ pe: “Oun tí mó fẹ́ sọ fún àwọn tí àpá ìwọ̀-oòrùn àgbáyé ní pé a fẹ́ àlàáfíà àti ìfẹ́ ní ilẹ̀ wà. A kó fẹ́ kí ẹnikẹ́ni kù, nítorípé ọkàn náà ní gbogbo wà. A kó nilo ikọlù ẹnikẹ́ni; a lè ṣàkóso orílẹ-èdè wà pẹlú ìjọba tiwa.” Ọpọlọpọ ènìyàn ṣé àfihàn àwọn àsìá tí n rọ Ìjọba orílẹ-èdè Amẹ́ríkà (US) làti dáwọ àtìlẹ́yìn rẹ̀ dúró fún àwọn alatako ìjọba Tigray Peoples Liberation Front (TPLF), nígbà tí àwọn mìíràn jẹ́ alatako Ìwọ̀-oòrùn nìkàn.


Ọkàn nínú àwọn àdàrí Ìwọ́de náà ní Olú-ìlú Ethiopia, Addis Ababa, Selamawit Berihun, sọ pe: “Oun tí mó fẹ́ sọ fún àwọn tí àpá ìwọ̀-oòrùn àgbáyé ní pé a fẹ́ àlàáfíà àti ìfẹ́ ní ilẹ̀ wà. A kó fẹ́ kí ẹnikẹ́ni kù, nítorípé ọkàn náà ní gbogbo wà. A kó nilo ikọlù ẹnikẹ́ni; a lè ṣàkóso orílẹ-èdè wà pẹlú ìjọba tiwa.” Ọpọlọpọ ènìyàn ṣé àfihàn àwọn àsìá tí n rọ Ìjọba orílẹ-èdè Amẹ́ríkà (US) làti dáwọ àtìlẹ́yìn rẹ̀ dúró fún àwọn alatako ìjọba Tigray Peoples Liberation Front (TPLF), nígbà tí àwọn mìíràn jẹ́ alatako Ìwọ̀-oòrùn nìkàn. Èyí wáyé láàárín àwọn ìrètí ifọrọwerọ láàrin ìjọba Ethiopia àti ẹgbẹ́ alatako TPLF láti fí òpin sí ogún tó ń wáyé káàkiri agbègbè náà. Lekan orenuga


Èyí wáyé láàárín àwọn ìrètí ifọrọwerọ láàrin ìjọba Ethiopia àti ẹgbẹ́ alatako TPLF láti fí òpin sí ogún tó ń wáyé káàkiri agbègbè náà. Lekan orenuga


Ìpànìyàn: Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Kẹdun Pẹ̀lú Ìjọba Ìpínlẹ̀ Benue

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí bú ẹnu àtẹ lù ikọlù tó ṣẹṣẹ wáyé ní ìpínlẹ̀ Benue. Nínú ọrọ rẹ̀, Ààrẹ sọ pé kò sí itẹwọgbà fún ẹnikẹ́ni láti gbà ẹmi ẹnìkejì yálà darandaran ní tàbí àgbẹ̀. “Ẹnikẹ́ni kò gbọ́dọ̀ kọlù ẹnikẹ́jì nítorí ọ̀nà ìgbésí ayé rẹ̀. Bẹ́ẹ̀ ní kí ẹnikẹ́ni má ṣe gbẹ̀san lára àwọn ẹlòmíràn nítorí àìṣèdájọ́ òdodo tí wọ́n ṣe sí wọn. Ẹnikẹ́ni tí ọwọ́ bá bà yóò fí ojú wina ìdájọ òdodo. “Bákannáà ní kó sí itẹwọgbà fún ẹnikẹ́ni láti gbà ẹmi àwọn tí wọ́n wà lẹnu iṣẹ́ wọ́n gẹ́gẹ́ bí Agbofinro àti àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọba.


Bẹ́ẹ̀ ní kí ẹnikẹ́ni má ṣe gbẹ̀san lára àwọn ẹlòmíràn nítorí àìṣèdájọ́ òdodo tí wọ́n ṣe sí wọn. Ẹnikẹ́ni tí ọwọ́ bá bà yóò fí ojú wina ìdájọ òdodo. “Bákannáà ní kó sí itẹwọgbà fún ẹnikẹ́ni láti gbà ẹmi àwọn tí wọ́n wà lẹnu iṣẹ́ wọ́n gẹ́gẹ́ bí Agbofinro àti àwọn Òṣìṣẹ́ Ìjọba. Ìjọba yóò ṣé ìdájọ lórí ẹnikẹ́ni tí ọwọ́ bá bà.” o sọ. Ààrẹ náà ṣé ìlérí àtìlẹ́yìn kíkún láti ṣé ìrànwọ́ fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Benue, Samuel Ortom, àti àwọn ará ìlú pẹ̀lú àwọn òun èlò làti ṣàwarí àwọn oníṣe ìbí náà. “A gbọ́dọ̀ máa rántí ṣáájú pé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní gbogbo wà nígbà tí irú àwọn àjálù báyìí bá ṣẹlẹ̀.


Ìjọba yóò ṣé ìdájọ lórí ẹnikẹ́ni tí ọwọ́ bá bà.” o sọ. Ààrẹ náà ṣé ìlérí àtìlẹ́yìn kíkún láti ṣé ìrànwọ́ fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Benue, Samuel Ortom, àti àwọn ará ìlú pẹ̀lú àwọn òun èlò làti ṣàwarí àwọn oníṣe ìbí náà. “A gbọ́dọ̀ máa rántí ṣáájú pé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní gbogbo wà nígbà tí irú àwọn àjálù báyìí bá ṣẹlẹ̀. Lọpọ ìgbà ní òṣèlú a máa dínà ìlọsíwájú fún orílẹ̀-èdè wà tí a tún máa pin wà ní yà gẹ́gẹ́bí àwọn tí a fí ṣé aṣojú aláṣẹ awọn ọmọ orílẹ̀-èdè yìí,” o sọ. Ó fi kún un pé ojúṣe orílẹ̀-èdè náà ni láti ṣe gbogbo òun tí wọ́n lè ṣe láti borí ìyapa, kí wọ́n sì kóra wọ́n jọ. Lekan orenuga


Lọpọ ìgbà ní òṣèlú a máa dínà ìlọsíwájú fún orílẹ̀-èdè wà tí a tún máa pin wà ní yà gẹ́gẹ́bí àwọn tí a fí ṣé aṣojú aláṣẹ awọn ọmọ orílẹ̀-èdè yìí,” o sọ. Ó fi kún un pé ojúṣe orílẹ̀-èdè náà ni láti ṣe gbogbo òun tí wọ́n lè ṣe láti borí ìyapa, kí wọ́n sì kóra wọ́n jọ. Lekan orenuga


NAICOM Ṣé Ìlérí Ìsanwò Ní Kíákíá Fún Àwọn Tí Ẹkún Omi Ń Dá Láàmú

Ìgbìmọ̀ Aṣedúró tí Orílẹ-èdè yìí (National Insurance Commission) (NAICOM) tí tún ṣé àrídájú idawọle ìsanwò ní kíákíá fún àwọn ilé-iṣẹ́ àti àwọn ará ìlú tó ń kojú omí yalé tó wà lábẹ́ ìgbìmọ̀ náà. Ọgbẹni Rasaq Salami Alàkóso Ibaraẹnisọrọ àti Ìdàgbàsókè Ọjà, NAICOM, bá àwọn tó kojú ìjàmbá omí yalé tó wáyé láìpé yìí káàkiri orílẹ-èdè yìí eléyìí tó kàn àwọn ìpínlẹ̀ mejilelogun ní orílẹ-èdè yìí tí àwọn ènìyàn bí ẹgbẹta (600) tí ṣofo ẹmi, dukia àti ilẹ̀ Oko ló tí bàjẹ́. O sọ pé, Ìgbìmọ̀ náà yóò ṣé ìgbìyànjú náà ní kíákíá. Lekan orenuga


Ìjọba Nìkan Kò Le Dàá Bùkátà Ìlọsíwájú Ètò Ẹ̀kọ́ Gbé: Seyi Makinde

Gomina ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Seyi Makinde ti sọ wípé inú òun dùn láti fi ọwọ́ sí ìwé àdéhùn asọye (MoU) pẹlu àwọn akékòó jáde ilé ẹkọ Government College Ibadan Old Boys Association (GCIOBA) nítorí ìjọba nìkan kò lè dá bukata àti iṣakoso ètò ẹkọ gbé. Makinde lo sọ òrò yìí lásìkò tí o lọ darapọ̀ mọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ jáde ilé ẹkọ náà lásìkò tí wọn n ṣe àpéjọpọ̀ olodoodun GCIOBA ti ọdún 2022 ati ajọdun ọdún Ketalelaadorun idasilẹ ilé ẹkọ náà níbi tí o tí sọ pé bí òun ṣe fi ọwọ sí ìwé àdéhùn asọye náà fihàn dájú pé òun ti f’ara mọọ kí GCIOBA máa ṣe àkóso ilé ẹkọ náà. O wa fi ìdùnnú rẹ hàn sí GCIOBA fún àwọn iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe láti rí dájú wípé ilé ẹkọ náà n tẹ síwájú. Nínú ọrọ rẹ, ẹni tíì ṣe Aare GCIOBA, Olawale Babalakin jẹ kí o di mímọ̀ fún gbogbo àwọn tó péjú sibẹ pé, léyìn atotonu wọn, gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Seyi Makinde ti fi ọwọ sí ìwé àdéhùn asọye (MoU) pẹlu GCIOBA láti máa ṣe àkóso ilé ẹkọ náà ni ọjọ ketalelogun oṣù kẹta ọdún yìí (23/03/2022). Babalakin tún tẹnu mọ pé gómìnà fi igbimo ti yóò máa ṣe àkóso ilé ẹkọ náà lọlẹ ni ọjọ Kejidinlogbon oṣù kẹsán ọdún yìí (28/09/2022), nínú èyí tí méje nínú wọn jẹ́ aṣojú GCIOBA, ti èèyàn méjì míràn sì jẹ asojú ìjọba, ti àwọn méjì míràn sì jẹ aṣojú òbí awọn akékòó ile ẹkọ náà. Babalakin wá fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gómìnà Makinde fún ìgboyà tó ní nínú GCIOBA láti fi àkóso ilé ẹkọ náà sì ikawo wọn, nígbà tí o ṣèlérí fun gómìnà wípé àwọn yóò mú ìlérí wọn ṣẹ gẹgẹ bí o ṣe wà nínú ìwé àdéhùn asọye náà.


Nínú ọrọ rẹ, ẹni tíì ṣe Aare GCIOBA, Olawale Babalakin jẹ kí o di mímọ̀ fún gbogbo àwọn tó péjú sibẹ pé, léyìn atotonu wọn, gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Seyi Makinde ti fi ọwọ sí ìwé àdéhùn asọye (MoU) pẹlu GCIOBA láti máa ṣe àkóso ilé ẹkọ náà ni ọjọ ketalelogun oṣù kẹta ọdún yìí (23/03/2022). Babalakin tún tẹnu mọ pé gómìnà fi igbimo ti yóò máa ṣe àkóso ilé ẹkọ náà lọlẹ ni ọjọ Kejidinlogbon oṣù kẹsán ọdún yìí (28/09/2022), nínú èyí tí méje nínú wọn jẹ́ aṣojú GCIOBA, ti èèyàn méjì míràn sì jẹ asojú ìjọba, ti àwọn méjì míràn sì jẹ aṣojú òbí awọn akékòó ile ẹkọ náà. Babalakin wá fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gómìnà Makinde fún ìgboyà tó ní nínú GCIOBA láti fi àkóso ilé ẹkọ náà sì ikawo wọn, nígbà tí o ṣèlérí fun gómìnà wípé àwọn yóò mú ìlérí wọn ṣẹ gẹgẹ bí o ṣe wà nínú ìwé àdéhùn asọye náà. O sì tún dupẹ lọwọ gbogbo GCIOBA fún atilẹyin wọn, tó sì rawọ ẹbẹ sí wọn láti tẹ síwájú nínu atilẹyin wọn. Ṣáájú nínú ọrọ ikinni káàbo rẹ̀ ní alága ìgbìmò ajọdun ti ọdún yìí, Yinka Adepoju ti o jẹ ọ̀kan lára GCIOBA ti sàlàyé wípé ayẹyẹ àpéjọpọ̀ òpin ọdún máa n waye lẹẹkan l’ọdun níbi ti gbogbo àwọn akẹ́kọ̀ọ́ jáde yóò ti darapọ̀ láti dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run àti láti ṣọ àsoye lórí ìlọsíwájú ilé ẹkọ náà. Adepoju wa tẹnu mọ pé gbogbo aṣojú GCIOBA to peju síbi ìpàde lo ti fi ẹnu kò lórí iye owó ti ẹni-kọọkan ati ẹka kookan akékòó jáde yóò máa da sínú asuwon GCIOBA fún irọrun ìsàkóso ilé èkó náà nítorí iṣẹ wa fún wọn láti ṣe.


O sì tún dupẹ lọwọ gbogbo GCIOBA fún atilẹyin wọn, tó sì rawọ ẹbẹ sí wọn láti tẹ síwájú nínu atilẹyin wọn. Ṣáájú nínú ọrọ ikinni káàbo rẹ̀ ní alága ìgbìmò ajọdun ti ọdún yìí, Yinka Adepoju ti o jẹ ọ̀kan lára GCIOBA ti sàlàyé wípé ayẹyẹ àpéjọpọ̀ òpin ọdún máa n waye lẹẹkan l’ọdun níbi ti gbogbo àwọn akẹ́kọ̀ọ́ jáde yóò ti darapọ̀ láti dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run àti láti ṣọ àsoye lórí ìlọsíwájú ilé ẹkọ náà. Adepoju wa tẹnu mọ pé gbogbo aṣojú GCIOBA to peju síbi ìpàde lo ti fi ẹnu kò lórí iye owó ti ẹni-kọọkan ati ẹka kookan akékòó jáde yóò máa da sínú asuwon GCIOBA fún irọrun ìsàkóso ilé èkó náà nítorí iṣẹ wa fún wọn láti ṣe. O wa fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gómìnà bi o ṣe dá isakoso ile ẹkọ GCI pada fún wọn, ti o sì ṣe ìlérí wípé àwọn kò ní já ìjọba kulè. Lára àwọn ètò ọlọjọ méta tí wón fi ṣe ayẹyẹ òpin ọdún àti ọdún ketalelaadorun idasilẹ ilé ẹkọ náà ni idanileko ni ti o wáyé ìlú Gbọgan tii ṣe ìlú abinibi Aare GCIOBA, Olawale Babalakin ni Ojo’bo (20/10/2022); Abẹwo sí ilé àwọn abirun àti ọmọ alailobii, ‘Living Word Mission Children Homes’ tó wà ní agbegbe Surulere, Òkè-Ado, nibi ti àwọn GCIOBA ti fi ẹbun ounjẹ aṣara loore pẹlu awọn ohun èlò inú ilé míràn ta àwọn ọmọ náà lọrẹ ni ọjọ Ẹti (21/10/2022); nígbà tí asekagba ayẹyẹ náà wáyé ní inú ọgbà ilé ẹkọ náà ni ọjọ Àbámẹ́ta (22/10/2022), níbi tí àwọn ẹka GCIOBA to wọlé sí ilé èkó náà ti ṣe ajoyọ aadota ọdún, ogójì ọdún àti ọgbọn ọdun tí wọn wọlé sí ilé èkó náà, ti wọn sì fi àmì ẹ̀yẹ dá àwọn méje to ṣe takuntakun lara àwọn GCIOBA lọla. Abiola Olowe Ìbàdàn


O wa fi àsìkò náà dupẹ lọwọ gómìnà bi o ṣe dá isakoso ile ẹkọ GCI pada fún wọn, ti o sì ṣe ìlérí wípé àwọn kò ní já ìjọba kulè. Lára àwọn ètò ọlọjọ méta tí wón fi ṣe ayẹyẹ òpin ọdún àti ọdún ketalelaadorun idasilẹ ilé ẹkọ náà ni idanileko ni ti o wáyé ìlú Gbọgan tii ṣe ìlú abinibi Aare GCIOBA, Olawale Babalakin ni Ojo’bo (20/10/2022); Abẹwo sí ilé àwọn abirun àti ọmọ alailobii, ‘Living Word Mission Children Homes’ tó wà ní agbegbe Surulere, Òkè-Ado, nibi ti àwọn GCIOBA ti fi ẹbun ounjẹ aṣara loore pẹlu awọn ohun èlò inú ilé míràn ta àwọn ọmọ náà lọrẹ ni ọjọ Ẹti (21/10/2022); nígbà tí asekagba ayẹyẹ náà wáyé ní inú ọgbà ilé ẹkọ náà ni ọjọ Àbámẹ́ta (22/10/2022), níbi tí àwọn ẹka GCIOBA to wọlé sí ilé èkó náà ti ṣe ajoyọ aadota ọdún, ogójì ọdún àti ọgbọn ọdun tí wọn wọlé sí ilé èkó náà, ti wọn sì fi àmì ẹ̀yẹ dá àwọn méje to ṣe takuntakun lara àwọn GCIOBA lọla. Abiola Olowe Ìbàdàn


Iná Mọ̀nàmọ́ná Orílẹ-èdè Ukraine Kú Nígbàti Orílẹ-èdè Russian Kọ lù wón.

Ìjàmbá rẹpẹtẹ ló ṣẹlẹ̀ sí òpó àwọn ènìyàn ní orílẹ̀-èdè Ukraine nígbà tí àdó olóró tí orilẹ́-èdè Russian dáhùn níbè ni ọjọ́ àbámẹ́ta. Láti ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ni orílẹ-èdè Russian tí dán oríṣiríṣi àdó olóró wò tí eléyìí sì ṣe àkóbá nlá fún iná Mọ̀nàmọ́ná wọn


Guinea Junta Gbà Láti Fi Ipò sílẹ̀ Lẹ́hìn Ọdún Méjì Gbáko.

Guinea Junta tó wà lórí ipò fún ọdún méjì gbáko tí gbà láti gbé ìpo sílẹ̀ fún ìjọba àwarawa. Ó gbà láti fi ipò sílẹ̀ lẹyìn ìgbà tí àjọ ECOWAS ní àwon yóò gbà ìjọba lọ́wọ́ rè. Ó ṣẹ ìlérí láti gbé ìpo sílẹ̀ fún ìjọba àwarawa léyìn ìdìbò.Tẹ́lẹ̀ rí ó pinu láti ṣe ìjọba fún ọdún mẹta.


Ìpínlẹ̀ Anambra: Àwọn Tí Ìjàmbá Omí Yalé Ṣẹlẹ̀ sí Gbà Ẹ̀bùn Ìṣura.

Ògbéni Thickman Tanimu tí sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ pínpín àwọn èròjá ìṣura fún àwọn tí ìjàmbá omí yalé ṣẹlẹ̀ sí. Àwọn ìbílè tí o ṣe àgbákò ìṣẹ̀lẹ̀ náà ni,ogbari,ni iwọ òrun Ìpínlẹ̀ Anambra, ìlà oòrùn Ayamelum àti ihiala. Ògbéni Thickman ni àwọn èròjà wáyé láti ọwó ìjọba Nàìjíríà láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn tí ìjàmbá ṣẹlẹ̀ sí. Àwọn ẹbùn bi, ìresì, ẹwà, òróró,Gàrí, aṣọ,àwọ̀n efọ̀n,o rọ àwọn ènìyàn láti túbọ̀ ṣe àkíyèsí a rà, lórí agbègbè tí wọ́n yóò kọ lẹ sí,ki ìjọba náà sì ṣe àtúnṣe ki èyí wa ba wáyé mọ. IgbáKejì Gómìnà fún ìpínlẹ̀ Anambra Ọmowé Onyekachukwu Ibezim dúpẹ́ gidigidi lọ́wọ́ ìjọba Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà,o ni, Gbogbo ẹbùn tí àwọn rí gbà yìí jé àníkú mọ́ èyí tí ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra ti pàṣẹ tẹlẹ.


Adarí Àgbà fún Ilẹ́ Ìṣe Tó Mójú Tó Óúnjẹ Àti Ọgùn Ti Sí Ilé iṣé Tuntun Ni Ìpínlẹ̀ Kwara.

Ọgá àgbà pátápátá fún àjọ tó mójú tó oúnjẹ àti ògún ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ọmowé Christiana Mojisola Adeyeye ní àjọ òhún ti mú àwọn irinṣẹ àti agbègbè tó rẹwa wà fún àwọn òṣìṣẹ́ rè. Nínú ọ̀rọ̀ rè nígbàtí o bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní ilẹ̀ isẹ̀ tuntun náà, ó ní ọ̀pọ ilé iṣé NAFDAC lọ́ n bẹ ní àwọn ilé ìjọba tàbí ilé àyà gbé,ni èyí tó kọ rẹwa fún iṣẹ́ àti fífi àyè gbà àwọn òṣìṣẹ́ tọ́ àti àwọn tọrọ kan láti ṣiṣẹ ìrònú. Ọgá àgbà pátápátá fún àjọ NAFDAC sọ wípé pẹlú atilẹyin ìjọba,ile ìgbìmọ̀ aṣòfin àti ìjọba NAFDAC, ní àwọn ilé iṣé tuntun ṣe di kíkọ káàkiri orílẹ̀-èdè,ni èyí tí méje tí dì píparí láì ti dawọ isẹ dúró. Ọmowé Adeyeye dúpẹ́ gidigidi lọ́wọ́ Gómìnà Mallam Abdul Rahman Abdul Razaq ati àwọn ènìyàn Kwara fún àtìléyìn wọn.


Kí Orílẹ-èdè Nàìjíríà Wá Ní Ìrẹ́pọ̀ Láti Lè Kọjú Ìpèníjà Ọjọ́ Iwájú.

Àjọ tí mójú tó ọrọ tó nlọ lágbayé ẹka ti Nàìjíríà ti rọ orílẹ-èdè Nàìjíríà láti sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ohùn ìfẹ pàápàá jùlọ lakọkọ Ìpèníjà yìí. Oludari àjọ náà ọmowé Eghosa Osaghae, mú àbá yìí wà ní ìlú Èkó, níbí ìpàdé ọlọjọ kàn tí àkọlé rẹ jẹ́ : Fún Àkòtun Àṣẹ Tuntun Àgbáyé. Ọmowé Osaghea ṣe àpèjúwe ìpàdé náà bí àfàní láti ṣe ìyípadà nípa ọ̀rọ̀ òṣèlú àti Ìpèníjà ni ilè Áfíríkà àti láti mú ohun gbogbo ìrẹ́pọ̀ lágbayé


Gómìnà ìpínlẹ̀ Nasarawa Gbà Àmi Ẹ̀yẹ Ẹni Tó Làmìlaka .

Gómìnà ìpínlẹ̀ Nasarawa Abdullahi Sule ti gba àmì ẹ̀yẹ ẹni tó làmìlaka ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, nípa ìkópa rè lorí nkán ọ̀gbìn. Ààrẹ Muhammadu Buhari gbé àmí ẹ̀yẹ fún Gómìnà ní ilé ìjọba ti ìlú Abuja. Gómìnà sule ni, àmì náà je ti àwọn ọmọ ìlú ìpínlẹ̀ Nasarawa àti àwọn tó wà fún ohun ògbìn ni ìpínlẹ̀ naa àti agbègbè tí wọ́n gbé wà. Gómìnà Sule dupe lọ̀wọ̀ àwọn ènìyàn Ìpínlẹ̀ Nasarawa fún àtìléyìn wọn,o náwó ìdúpẹ́ sí ìjọba àpapọ̀ pẹ̀lú fún yiyá láti gbà àmín ẹ̀yẹ náà. Gómìnà Sule wá Lára àwọn mẹ́ẹ̀dógún ti ààrẹ yàn láti gbà àmi ẹ̀yẹ


Ìpínlẹ̀ Kwara: Ọgá Àgbà Pátápátá Fún Àwọn Ọ̀lọ́ọ̀pà Gbóríyìn Fún Àjọ Anti-Graft.

Kọmísọ́nà fún àwọn ọlọ́ọ̀pá tí ìpínlẹ̀ Kwara,CP Odama Paul ti ṣe ìkini ìwúrí si àjọ tó mójú tó ìwà ìbàjẹ́ àti ìṣe owó kúmọkùmọ ti ìpínlẹ̀ Ilori fún iṣẹ́ takuntakun wọn ni ìpínlẹ̀ náà. Ó ṣẹ ìkini ìwúrí yìí nígbà tí ó lọ bá wọn sì ọ́físí tuntun ni ìpínlẹ̀ Ìlọrin Kọmísọ́nà fún àwọn ọlọ́ọ̀pá ni ìbẹ̀wò yìí wà fún àtìléyìn ati ìbáṣepọ̀ tó dán mọ́rán làrin àwọn ọlọ́ọ̀pá àti àjọ EFCC, pápá jùlọ ní ìhà dídẹ́kun ìwà ìbàjẹ́. Ó ní èyí yóò mú kí àwọn ará ìlú sún fọnfọn pẹlú ìfọ̀kànbálẹ̀. Ọgá Àgbà fún àjọ EFCC ni ìpínlẹ̀ Ìlọrin,Michael Nzekwe dupe lọ̀wọ̀ CP Odama Paul fún ìbẹ̀wò rẹ àti àtìlẹ́yìn àwọn ọlọ́ọ̀pá orílẹ-èdè Nàìjíríà fún àjọ EFCC.


Ìpínlẹ̀ Èkó Yóò Ṣe Agbátẹrù Ayẹyẹ Ìgbélárugẹ Àṣà Àti ìṣe

Kọmísánnà tí ó wà fún àsà àti ìse ní ìpínlẹ̀ Èkó, Arábìnrin Uzamat Akinbile Yusuf sọ pé ìpínlẹ̀ náà ti gbáradì láti ṣe agbátẹrù ayeyẹ àsà àti ìṣe ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ẹlẹ́ẹ̀karùndílọ́gbọ̀n irúụ rẹ̀. Ó tẹ̀ síwájú pé, ètò náà yóò wáyé ní ọjọ́ keje sí ọjọ́ kẹrìnlá, àtipé yóò jẹ́ ohun málegbàgbé nínú ìtàn orílẹ̀ èdè wa. Ó gbé oríyìn fún gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó, Babajide Sanwo-olu fún ìkúnlọ́wọ́ àti ìgbáradì rẹ̀ fún ìkésẹjárí ètò tí ó ń bọ̀ lọ́nà náà.


Ọ̀gá Ọlọ́pàá Ìpínlẹ̀ Kwara Gbé Òsùbà Fún Àjọ Tí Ó Ń Gbógun Ti Ìwà Àjẹbánu

Ọ̀gá Ọlọ́pàá Ìpínlẹ̀ Kwara, Odama Paul ti gbé oríyìn fún àjọ tí ó ń gbógun ti ìwà ìbàjẹ́ àti àjẹbánu ní ìpínlẹ̀ náà. Ó ju ọwọ́ káre sí àjọ náà nígbà tí ó se àbèwò ẹ pẹ̀lẹ́ ní ibẹ̀yan sí ọ́ọ́fìsì náà. Ó jẹ́ kí á mọ̀ pé láìpẹ́ yìí ni àjọ náà fi ọwọ́ sìkún òfin mú ọgọ́rin ènìyàn tí wọ́n ń wa kùsà ní ọ̀nà àìtọ́, tí ó sì gbé ẹsẹ̀ lé ọkọ̀ mẹ́rìnlélógún tí ó kún fún ohun àlùmọ́ọ́nì tí àwọn onísé láabi náà ti kó. Ọ̀kan lára àwọn òbìlẹ̀jẹ́ náà jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè China, ó sì ti fi ojú kó ata òfin nígbà tí ilé ẹjọ́ gíga ìpínlẹ̀ Kwara fi sí ẹ̀wọ̀n ọdún márùn-ún pẹ̀lú isẹ́ àṣe kára, ní ọjọ́rú ọjọ́ kọkàndílógún, osù kẹẹ̀wá, ọdún 2022.


Ẹgbẹ́ Àwọn Ìyàwó ọlọ́pàá Ṣe Ìrànlọ́wọ́ Fún Àwọn Tí Ó Lùgbàdì Omíyalé Ní Ìpínlẹ̀ Kogi

Ẹgbẹ́ àwọn ìyàwo ọlọ́pàá ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí se ìrànlọ́wọ́ ohun ìrẹnilẹ́kún tí ó tó mílíọ̀nù mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n náírà fún àwọn tí ó lùgbàdì omíyalé ní ìpínlẹ̀ Kogi Ààrẹ ẹgbẹ́ náà tí ó jẹ́ aya ọ̀gá àgbà nínú iṣẹ́ ọlọ́pàá, Hajia Alkali Baba ni ó kó àwọn ohun èlò náà fún àwọn tí ó fi ara káásá níbi ìsẹ̀lẹ̀ náà. Hajia Baba rọ asojú àwọn tí ìsẹ̀lẹ̀ láabi náà sẹlẹ̀ sí láti jẹ́ kí ohun èlò náà kárí gbogbo àwọn tí ọ̀rọ̀ náà kàn.


Àwọn Ọba Alayé Kéde Àtìlẹyìn Fún Sá à Elẹ́ẹ̀kejì Gómìnà ìpínlẹ̀ Kwara

Àgbájọpọ̀ àwọn ọba alayé, olórí lájọ-lájọ àti àwọn sàràkí ènìyàn ní ìpínlẹ̀ Kwara ti kéde àtìlẹyìn wọn fún sá à ẹlẹ́ẹ̀kekì gómìnà AbdulRahaman Abdulrasaq látàrí àseyọrí rẹ̀. Ìfiléde ọ̀rọ̀ náà wáyé níbi ìpàdé àpapọ̀ kan tí ó wáyé ní ìlú Oro, léyìí tí wọ́n gbé òsùbà fún gómìnà látàrí iṣẹ́ takun-takun tí ó ti gbé ṣe. Ìpàdé yìí jẹ́ ẹlẹ́ẹ̀kejì irúu rẹ̀. Gómìnà fi àwọn àseyọrí rẹ̀ léde ní ẹka ètò ẹ̀kọ́, ìlera, òpópónà, àti ohun ìgbáyégbádùn mííràn, ó sì se àdéhùn láti tẹ̀ síwájú nínú iṣẹ́ rere náà.


Ètò Ti Parí Láti Dá owó Padà Fún Àwọn Tí Kò Kópa Nínú Ètò Hajj Ọdún 2022

Àjọ tí ó ń mójú tó ìrìn àjò lọ sí ilẹ̀ mímọ́, Mecca, ti fi léde pé gbogbo ètò ti parí láti dá owó padà fún àwọn tí kò ní ànfààní láti kópa níbi ètò Hajj ọdún 2022. Asojú ikọ̀ náà Hajiya Fatima Usara ni ó fi àrídájú náà léde ní ìlú Àbújá nígbà tí ó ń dáhùn sí ìbéèrè ìjọ tí kìí se ti ìjọba kan lórí ọ̀rọ̀ owó náà. Àjọ náà pa àrọwà sí gbogbo ẹka ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan láti se ojúṣe wọn kí ètò náà ba à lè yá kíákíá.


Ààrẹ Buhari Fún Ènìyàn Mẹ́rìnlélógójì Ní Àmì Ẹ̀yẹ

Ààrẹ Muhammadu Buhari wà ní ibi ayẹyẹ fífi àmì ẹ̀yẹ dá olórí orílẹ̀ èdè tẹ́lẹ̀ rí Goodluck Jonathan lọ́lá àti àwọn mẹ́tàlélógójì míràn fún píperegedé jùlọ lẹ́nu iṣẹ́ ọba. Ètò náà ń wáyé ní gbọ̀ngàn ilé iṣẹ́ ààrẹ ní ìlú Àbújá. Àwọn Gómìnà mẹ́rìndílógún ni yóò gba àmì ẹ̀yẹ, lára wọn ni Gómìnà ìpínlẹ̀ River àti àwọn bíi olórí ilé ìgbìmọ̀ asòfin àgbà, Sẹ́nétọ̀ Ahmed Lawal, olórí ilé ìgbìmọ̀ asòfin Fẹmi Gbajabiamila, àti àwọn adarí ẹ̀sọ̀ aláàbò.


Orílẹ̀ Èdè Chad Kéde Kí Onílé Gbélé Ní Ìlú Mẹ́ta

Orílẹ̀ èdè Chad ti kéde kí onílé gbélé ní N’Djamena, Moundou, Doba-Koumra láti dènà ìwọ́de àti fífi èhónú hàn. Eléyìí kò sẹ̀yìn ìsẹ̀lẹ̀ láabi tí ó sẹlẹ̀ ní ọjọ́bọ̀, nígbà tí àwọn agbófìnró dáná ìbọn yá àwọn olùwọ́de tí wọ́n sì gba ẹ̀mí ènìyàn tí kò dí ní ọgọ́ta tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì fi ara pa yánna-yànna. Àwọn olùwọ́de ń pè fún fífi ipò sílẹ̀ Mahamat Idris Deby Itno, ẹni tí ó gba ipò lẹ́yìn tí wọ́n se ikú pa bàbá rẹ̀ ní osù méjìdílógún sẹ́yìn. Mínísítà fi léde pé, ètò ìséni mọ́lé náà yóò tẹ̀ síwájú títí tí àlàáfíà yóò fi joba ní orílẹ̀ èdè náà.


Ọmọ Ogun Iran Ran Russia Lọ́wọ́ Láti Ṣe Àkọlù Sí Ukraine – America Fi Ẹ̀sùn Kàn

Ilẹ̀ America ti fi ẹ̀sùn kàn pé àwọn ọmọ ogun orílẹ̀ èdè Iran wà ní àgbègbè afárá Crimea níbi tí wọ́n ti ń ran orílẹ̀ èdè Russia lọ́wọ́ láti ṣe àkọlù sí orílẹ̀ èdè Ukraine. Agbenusọ orílẹ̀ èdè America, Ned Price sọ pé àwọn ọmọ ogun Iran ni wọ́n ń darí ohun ìjà tí wọ́n fi ń se àkọlù náà sí ilẹ̀ Ukraine. Ó tẹ̀ síwájú pé, ilẹ̀ America ti pinnu láti dá orílẹ̀ èdè Iran ní ọwọ́ kọ́ lójúnà àti dènà kíkó nǹkan ìjà ogun fún orílẹ̀ èdè Russia.


Àjọ Ọmọ Ogun Ṣe Ikú Pa Olórí Agbésùmọ̀mí Ní Ìpínlẹ̀ Zamfara

Àjọ ọmọ ogun HADARIN DAJI ti se ikú pa méjì nínú àwọn adarí alákatakítí ní ìpínlẹ̀ Zamfara, nígbà tí àwọn tí ó kù sá lọ pẹ̀lúu fífi ara gba ọta ìbọn ní abúlé Doka, ìbílẹ̀ Anka ní ìpínlẹ̀ zamfara. Ọ̀gágun Danmadami fi léde pé lẹ́yìn àkọlù àwọn ọmọ ogun sí àgbègbè náà ni a ríi dájú pé ọ̀kan nínú àwọn adarí agbésùmọ̀mí, ọ̀gbéni Ibrahim Chire ti gba èkuru jẹ lọ́wọ́ ẹbọra, tí wọ́n sì gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun ìjà olóró wọn. Àjọ ọmọ ogun kí àwọn ọmọ ogun fún ṣíṣe akin, ó sì gba àwọn ará ìlú ní ìyànjú láti máa fún àjọ ọmọ ogun ní ìfulára tí yóò se wọ́n ní ànfààní.


Ilé- Ìfowópamọ́ Àpapọ̀ Ṣe Àfirinlẹ̀ Títa Ilé- Ìfowópamọ́ Polaris

Ilé ìfowópamọ́ ilẹ̀ wa ti fi léde pé títa ilé ìfowópamọ́ Polaris gba ọ̀nà ẹ̀tọ́ àti àlàkalẹ̀ òfin ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Nàìjíríà. Eléyìí jẹ́ àtẹ̀jáde ẹlẹ́ẹ̀kejì gẹ́gẹ́ bí ilé ìgbìmọ̀ asòfin se lu ètò náà ní òǹtẹ̀ ní ọjọ́rú, èyí fi yé wa pé ètò náà wà ní ìbamu sí òfin. Ètò yìí wà láti fi gbogbo àwọn oníbàárà àjọ tuntun tí ó ra ilé ìfowópamọ́ náà ní ọkàn balẹ̀ àti àrídájú pé owó wọn kò ní bọ́ sí igbáa tú.


Ẹgbẹ́ Òsèlú APC Yóò Sọ Àwọn Ògo Wẹẹrẹ Di Ọ̀gá

Alága àgbà ẹgbẹ́ òsèlú APC, Sẹ́nétọ̀ Abdullahi Adamu sọ wípé ẹgbẹ́ òsèlú òhun yóò fún àwọn ọ̀dọ́ ní ànfààní láti dé ipò adarí gẹ́gẹ́ bíi àlàkalẹ̀ òfin ẹgbẹ́ náà. Ó fi ọ̀rọ̀ náà léde nígbà tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní ọ́ọ́fìsì àpapọ̀ ẹgbẹ́ náà ní ìlú Àbújá. Ó sọ wípé ànfààní wà fún àwọn ọ̀dọ́ láti di ipò òsèlú mú àtipé wọ́n gbọdọ̀ ní ẹ̀mí ìfarajì àti òtítọ́ láti rí ipò adarí náà lò. Ó tẹ̀ síwájú pé, ẹgbẹ́ òsèlú Apc nìkan ni yóò fún àwọn ọ̀dọ́ ní ààyè jùlọ àtipé gbogbo ètò ti parí láti ríi dájú pé ẹgbẹ́ òsèlú náà jáwé olúborí níbi ìdìbò àpapọ̀ ọdún 2023.


Ilé Ìgbìmọ̀ Asòfin Pè Fún Àtúnṣe Pápákọ̀ Òfurufú Ilẹ̀ Nàìjíríà

Ilé ìgbìmọ̀ asòfin ti wá ojútùú sí ìpèníjà tí ó ń kojú pápákọ̀ òfurufú. Wọ́n pè ìpè náà níbi ìpàdé àpapọ̀ pẹ̀lu Mínísítà Hadi Serika àti àwọn ikọ̀ tí ó ń darí ọkọ̀ òfurufú ní abẹ́lé. Asojú ilé ìgbìmọ̀ asòfin, ọnọrébù Femi Gbajabiamila sọ pé, ìrìnàjò pẹ̀lú ọkọ̀ òfurufú se pàtàkì púpọ̀ fún ọrọ̀ ajé wa, àtipé wọ́n gbọdọ̀ wá ojútùú sí bí gbogbo ohun èèlò se da ẹnu kọlẹ̀ ní pápákọ̀ wa. Ó gbé òsùbà fún Minisita Serika fún akitiyan rẹ̀ nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣé tí ó dáwọ́ lé ti ń yanjú lọ. Nínú èsì ọ̀rọ̀ rẹ̀, Mínísítà sọ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ ni yóò yanjú kí odún yìí tó parí àtipé ọ̀pọ̀lọpọ̀ pápákọ̀ tí wọ́n sẹ̀sẹ̀ dá sílẹ̀ yóò jẹ́ sísí kí ìjọba tí ó wà lóde yìí tó kó igbá wolé.


Laycon BBNaija darapọ̀ mọ́ ìgbìmọ̀ èlétò ìdìbò Grammy

Ọmọ ilé BBNaijia nígbà kan rí,tí ó tún jẹ́ ẹni tó gbégbá orókè nínú ìdíje BBNaija nígbà náà, Laycon, ti di ara ọmọ ẹgbẹ́ elétò ìdìbò Grammy. Ọ́ ṣàfihàn èyí ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun,lárorí ayélujára twitter rẹ̀. Ó pín fídíò Laycon tí ó sì tún Tweet rẹ̀; “Ìdìbò jẹ́ pàtàkì láti mójútó #grammys. Ìdìbò Àwọn ọmọ ẹgbẹ́, a ní agbára láti ṣàjọyọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹlegbẹ́ wa tí ó lọ́wọ́ sí ìdàgbàsókè orin. ” Ìlànà àsàyàn fún ìdìbò jẹ́ ;òṣèré alágbàsílẹ̀,olùpèsè,akọrin,onímọ̀-ẹ̀rọ,ata gìtá,òṣèré àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òṣèré mìíràn tí ń ṣiṣé lọ́wọ́ nínú iṣẹ́ àgbàsílẹ̀.


Ààrẹ Bùhárí ṣèdárò ikú agbenusọ ìpínlẹ̀ Èkìtì,Afuye

Ààrẹ Mùhámmádù Bùhárí darapọ̀ mọ́ ìjọba àti àwọn ènìyàn Ìpínlẹ̀ Èkìtì láti ṣèdárò ikú agbẹnusọ ilé- aṣojú ṣòfin,Fúnminíyì Afuye,ti ́o ́jépè olúwa ní Ọjọ́ọ́rú, ní Adó-Èkìtì ,ní ọmọ ọdún mẹ́rìndín-láàdọ́rin. Nínú ìfiránṣẹ́ kan, Ààrẹ Bùhárì sọ pé agbọ̀rọ̀sọ náà fakọyọ gẹ́gẹ́ bí ajagun pàtàkì fún tiwa- n- tiwa, tí wọ́n sì nífẹ̀ẹ́ rẹ̀ fún àgbà òṣèlú ìgbèríko tí ó jà fitafita fún àǹfààní àwọn ènìyàn rẹ̀. He prayed for the repose of his soul and fortitude on the part of his family, friends, admirers, and the entire people of the State in bearing the loss. Ó wá gbàdúrà kí ọlọ́run tẹ sáfẹ́fẹ́ rere, kí ọlọ́run sì tu àwọn ẹbí, ọ̀rẹ́,olùfẹ́ rẹ̀,àti gbogbo ọmọ ìpínlẹ̀ náà nínú.


Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó tó mẹ́rìndín-láàdọ́ta mílíọ́nù ti gba àjẹsára covid

Ó fẹ́rẹ̀ tó mẹ́rìndín-láàdọ́ta mílíọ́nù àwọn ọmọ Nàìjíríà tó ti gba àjẹsára covid gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè ti ń ṣakitiyan láti ríi dájú pé àwọn ará ìlú ní ààbo lọ́wọ́ọ Corona. Olùdarí Aláṣẹ Ilé-iṣẹ́ Ìdàgbàsókè ètò Ìlera Orílẹ̀-èdè, Dókítà Faisal Shuaib, ṣàlàyé èyí lákòkóò tí ó ń bá àwọn akọ̀ròyìn ilé-iṣẹ́ ìjọba sọ̀rọ̀ lẹ́yìn àpèjọ lórí ẹ̀rọ ayélujára ti ìgbìmọ̀ ètò ọrọ̀-ajé lórílẹ̀-èdè tí igbákejì ààrẹ Yẹmí Ọ̀ṣíbàjò darí. Shuaib, tí ó ṣe àgbékalẹ̀ ìbẹ̀wẹ̀ rẹ̀ níbi ìpàdé NEC, sọ pé nọ́ḿbà náà jẹ́ ìdá méjìlé-lógójì àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria.


Olùdíje ipò ààrẹ fún ẹgbẹ́ SDP ṣe ìlérí láti kojú ìṣòro Nàìjíríà

Olùdíje ipò ààrẹ fún ẹgbẹ́ Social Democratic Party, SDP, sọ pé òun ní agbára láti kojú àwọn ìṣòro tí ó ń kojú àwọn ọmọ Nàìjíríà ní orílẹ̀-èdè náà. Ọmọ Ọba Adewọle sọ pe pupọ ninu awọn italaya ti Naijiria n dojukọ jẹ “ailadari to dara’, pe awọn adari Naijiria ti ṣẹda ọwọn, ati pe wọn n ṣakoso aito naa pẹlu idanimọ wọn. Lakoko ti o n sọrọ nipa diẹ ninu awọn italaya ni awọn agbegbe ariwa Naijiria, lasiko ijumọsọrọpọ Igbimọ Arewa lapapọ pẹlu oludije aarẹ ni ipinlẹ Kaduna Ariwa Naijiria. O sọ pe ; “Ariwa ni ọpọlọpọ awọn oun meremere eyiti wọn ko tii fọwọ kan rara,ṣe ohun ọgbin lafẹ sọ ni, oriṣiriṣi awọn eniyan ati ṣiṣe iṣe ọrọ-aje.”


Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun se ìdárò lẹ́yìn Agbẹnusọ ilé-ìgbìmọ̀

Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun Adégbóyèga Oyètọ́lá ti ṣàpèjúwe ikú agbẹnusọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkìtì, RT. Fúnminíyì Afúyẹ́ gẹ́gẹ́ bí,nǹkan ìyàlẹ́nu àti ìbànújẹ́. Oyetola rọ gomina mejeeji,eyi ti o kuro nipo, Dokita Kayọde Fayẹmi, pẹlu ẹniti o n ba ṣiṣẹ lọwọ bayii,Biọdun Oyebanji,lati mọkan nitori pe Afuyẹ fihan pe ohun jẹ olododo, aduroṣinṣin,ẹni ti idagbasoke oṣelu mu lọkan ṣinṣin nigba ti o wa laaye. Ninu ọrọ ọga agba akọwe akọroyin rẹ,Ismail Omipitan, Gomina gboṣuba fun agbẹnusọ na fun bo ṣe ṣafihan ọgbọn ninu ṣiṣofin ati iṣakoso ọrọ ile-igbimọ,o sọ pe yoo gbo awọn ẹlẹgbẹ rẹ, ijọba ati awọn eniyan Ipinlẹ Ekiti.


Gómìnà ìlú-Èkó ṣíṣọ lójú àwọn ohun èlò ẹ̀kọ́ Tuntun

Gómìnà Ìlú-Èkó , Ọ̀gbẹ́ni Babajídé Sanwó-Olú, ti ṣí àwọn iṣẹ́ àkànṣe ilé-ìwé tuntun tí ó tó àádọ́jọ búlọ́ọ́kù yàrá-ìkàwé àti eérìnlá dín- lẹgbẹ́je ilé-ìgbé fún àwọn akẹ́ẹ̀kọ́ fún àwọn ilé-ìwé tuntun mẹ́ẹ̀dógún ní ìpínlẹ̀ náà. Wọn ṣi Awọn iṣẹ akanṣe naa lori ẹrọ ayelujara nibi eto kan ti Igbimọ pataki lori isọdọtun awọn ile-iwe gbogbogbo ṣagbe kalẹ rẹ. Nibi ti wọn ti n ṣiṣọ loju awọn iṣẹ akanṣe naa,Sanwo-Olu sọ pe iṣakoso oun yoo ri pe anfaani si ẹkọ ni gbogbo ipele wa si imuṣẹ.O pe akiyesi si pe ipinlẹ naa ti ṣe ipinnu lati pese eto ẹkọ ati amayedẹrun ti o wa ninu agbekalẹ eto ijọba naa nibẹrẹ pẹpẹ.


A jẹ́rìí sí títa ilé-ìfowópamọ́ polaris

Ilé ìgbìmọ̀ aṣojú ṣòfin fìdíi títa ilé-ìfowópamọ́ọ Polaris múlẹ̀ pé ó tẹ̀lé ìlànà àti pé ààrẹ lọ́wọ́ si Alága, ìgbìmọ̀ tó ń ṣe ìwádìí títa ilé-ìfowópamọ́ náà, Ọ̀gbẹ́ni Henry Nwawba jẹ́rìsíi lákòkóó tó ń bá àwọn akọ̀ròyìn ilé-ìgbimọ̀ aṣojú sòfin sọ̀rọ̀,ní ìlú Àbújá. Ó ni ki awọn oludokowo maa bẹru lori ipo eto igbekalẹ owo, Aṣoju Nwawuba wa sọ pe igbimọ to n ri si ọrọ naa ti ri daju pe ko sebọ lẹru wọn lasiko awọn ọpọlọpọ ayẹwo, awọn iwe ilana ati atunto lori tita ile-ifowopamọ naa. Gẹgẹ bi o ti sọ, ninu awọn ile-iṣẹ marunle-lọgbọn ti wọn pe fun dunadura ile-ifowopamọ naa, ile-iṣẹ to n risi rẹ gba awọn meedogun silẹ nigba to ya,wọn di meje,lẹyin igba naa,aarẹ buwọ lu titẹsiwaju pẹlu tita ile-ifowopamọ naa.


Ẹgbẹ́ Oníròyìn Fi Àmì-ẹ̀yẹ Dá ọ̀jọ̀gbọ́n Adeolu Akande àti Olóyè Teslim Folarin Lọ́lá

Lára ètò tí ẹgbẹ́ oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́ ti la kalẹ láti ṣe ayẹyẹ ọsẹ oníròyìn tí ọdún yìí, ẹgbẹ́ náà labẹ ìdarí alága rẹ, Ademola Babalola fi àmì ẹyẹ dá alága Nigerian Communications Commission (NCC) Ọjọgbọn Adeolu Àkàndé àti Olóyè Teslim Folarin lọla. Ètò ifi àmì ẹ̀yẹ dá lọla náà lo waye ni gbọgan Dapo Aderogba tó wà ni ọgbà NUJ ni agbègbè Iyaganku ni ìlú ìbàdàn, ìpínlè Ọ̀yọ́ ni ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, nibi tí ẹgbẹ oníròyìn ti fi àmì ẹ̀yẹ ‘Ẹni tó Ṣe Iyebiye Jù’ da Ọjọgbọn Adeolu Akande lọla, nígbà tí Olóyè Teslim Folarin gba àmì ẹ̀yẹ ‘Ẹni tó Lami laaka Jùlọ’. Alága ètò náà, Olóyè Sharafadeen Abiodun Allí tíì ṣe Maye Olúbàdàn ilẹ̀ ìbàdàn fi ìdùnnú rẹ hàn sí ẹgbẹ oníròyìn fún iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe, nígbà tí o gbà wọ́n níyànjú láti kọ ìròyìn láì ṣegbe léyìn ẹnikẹ́ni. Alága ètò wá fi àsìkò náà ké sí àwọn oníròyìn gẹgẹ bíi ohùn ará ìlú láti pe àkíyèsí ìjọba to wa lóde sí àwọn amookunseka tí wọn n lọ láti máa ba patako ìpolongo ẹgbẹ́ APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ jẹ́, ní pàtàkì jùlọ ní àárín gbùngbùn ilú Ìbàdàn. Bákan náà alága rawọ ẹbẹ sí àwọn onílé iṣẹ́ ìwé ìròyìn láti rí dájú wípé wọn san owó ọya oṣiṣẹ akoroyin ki wọn bàa lè ṣe iṣẹ wọn bi ọ ti tó àti bi o ti yẹ. Ṣáájú ni Ọmowé Tade Oludayo tíì ilé ẹkọ Fasiti Ìbàdàn tó jẹ oludanileko fún ọjọ kẹrin ọsẹ oníròyìn náà ti yàn nana onírúurú ọnà tí orilẹ èdè Nàìjíríà fi lè bọ lọwọ ajinigbe nígbà tí o sọrọ lórí àkòrí tó sọ wípé ‘Gbigba Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Sílẹ Lọwọ Àwọn Ajinigbe Rẹ’ Omowe Tade se àpèjúwe irufẹ àwọn tí a lè tọka sí pé o jí Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà gbé gẹgẹ bíi: ọkọọkan ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà; awọn ẹgbẹ ẹlẹsin; awọn ti a lè pe ni afobaje nínú òṣèlú àti àwọn ajijagbara lórí ọrọ ẹya (Ethnic Champions).


Alága ètò wá fi àsìkò náà ké sí àwọn oníròyìn gẹgẹ bíi ohùn ará ìlú láti pe àkíyèsí ìjọba to wa lóde sí àwọn amookunseka tí wọn n lọ láti máa ba patako ìpolongo ẹgbẹ́ APC ni ìpínlè Ọ̀yọ́ jẹ́, ní pàtàkì jùlọ ní àárín gbùngbùn ilú Ìbàdàn. Bákan náà alága rawọ ẹbẹ sí àwọn onílé iṣẹ́ ìwé ìròyìn láti rí dájú wípé wọn san owó ọya oṣiṣẹ akoroyin ki wọn bàa lè ṣe iṣẹ wọn bi ọ ti tó àti bi o ti yẹ. Ṣáájú ni Ọmowé Tade Oludayo tíì ilé ẹkọ Fasiti Ìbàdàn tó jẹ oludanileko fún ọjọ kẹrin ọsẹ oníròyìn náà ti yàn nana onírúurú ọnà tí orilẹ èdè Nàìjíríà fi lè bọ lọwọ ajinigbe nígbà tí o sọrọ lórí àkòrí tó sọ wípé ‘Gbigba Orílẹ̀ Èdè Nàìjíríà Sílẹ Lọwọ Àwọn Ajinigbe Rẹ’ Omowe Tade se àpèjúwe irufẹ àwọn tí a lè tọka sí pé o jí Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà gbé gẹgẹ bíi: ọkọọkan ọmọ orilẹ èdè Nàìjíríà; awọn ẹgbẹ ẹlẹsin; awọn ti a lè pe ni afobaje nínú òṣèlú àti àwọn ajijagbara lórí ọrọ ẹya (Ethnic Champions). Ọmowe Tade wá sàlàyé ọna abayọ sí ipenija tó dojú kọ orílè èdè yìí nígbà tí o ké sí gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn lati rí daju wípé wọn ní kaadi idibo wọn, ti wọn sì ṣetan láti jade lọ dibo nigba ti asiko ba tó. O wa tun fi kún ọrọ rẹ pé, awọn òṣèlú náà ni lati jáwọ nínú òṣèlú jagidijagan, ki wọn jáde láti sọ ohun tí wọ́n fẹ ṣe fún ará ìlú nígbà tí wọ́n bá de ipò. Nígbà tí o n kí àwọn àlejò tó péjú láti yẹ ọjọ kẹrin ọsẹ oníròyìn ti ọdún yìí sí, alága ẹgbẹ́ oníròyìn ní ìpínlè Òyó gba àwọn olóṣèlú niyanju láti máṣe lọwọ nínú òṣèlú booba-o-pa, booba-o-buu lẹsẹ.


Ọmowe Tade wá sàlàyé ọna abayọ sí ipenija tó dojú kọ orílè èdè yìí nígbà tí o ké sí gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn lati rí daju wípé wọn ní kaadi idibo wọn, ti wọn sì ṣetan láti jade lọ dibo nigba ti asiko ba tó. O wa tun fi kún ọrọ rẹ pé, awọn òṣèlú náà ni lati jáwọ nínú òṣèlú jagidijagan, ki wọn jáde láti sọ ohun tí wọ́n fẹ ṣe fún ará ìlú nígbà tí wọ́n bá de ipò. Nígbà tí o n kí àwọn àlejò tó péjú láti yẹ ọjọ kẹrin ọsẹ oníròyìn ti ọdún yìí sí, alága ẹgbẹ́ oníròyìn ní ìpínlè Òyó gba àwọn olóṣèlú niyanju láti máṣe lọwọ nínú òṣèlú booba-o-pa, booba-o-buu lẹsẹ. Abiola Olowe Ìbàdàn


Olórí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Gbàdúrà Fún Àṣeyọrí níbi Ìdìbò Orílẹ̀-èdè Sierra Leone

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari ti gba Aṣojú Àkànṣe kan látọ̀dọ̀ Ààrẹ Julius Mada Bio ti Orílẹ̀-èdè Sierra Leone ní Ọjọ́rú tí ó sí gbàdúrà fún ìdìbò gbogbogbòò ti orílẹ̀-èdè Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà ti yóò kẹ́sẹ járí ní Oṣù kẹfà, ọdún tó ń bọ̀. Aṣojú pàtàkì yìí, Andre Thomas Hope, sọ pé orílẹ̀-èdè Sierra Leone ń fojúsun ipò kan nínú Ìgbìmọ̀ Ààbò tí Àjọ Àgbáyé wọn sì fẹ kí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọn lẹ́yìn.


Ìpínlẹ̀ Anambra: Àwọn elétò ààbò ti ṣe ìlérí láti ríi dájú pé àwọn dáàbòbo ìlú pàápàá jùlọ ní pápá kọ̀ òfurufú

Alákóso Ààbò ìpínlẹ̀ Anambra ti Nàìjíríà àti Ààbò ará ìlú ti Ìgbìmọ̀ Ìpínlẹ̀ Anambra, ẹkun gúúsù-ìlàòrùn, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ọgbẹni Isidore Chukwudi Chikere ti ṣe ileri láti ṣiṣẹ ni ifarakanra pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ ààbò mìíràn fún ilọsiwaju ààbò ní àyíká Pápá kọ̀ òfurufú Cargo. Ọgbẹni Chikere sọ eyi nigba ti o gba àlejò, Iyaafin Patricia Igwebuike, Kọmísánà Ìpínlẹ̀ Anambra fún Ọkọ àti Ọgbẹni Martins Nwafor Alakoso Alakoso / Alakoso Agba ti pápá kọ̀ òfurufú àwọn ológun àti àwọn ará ìlú (AICPA) ní ilé iṣé ìpínlẹ̀ gbogbogbo Awka.


Omí yalé: Orílẹ̀-èdè Japan fi ìkíni ìbánikẹ́dùn ránṣẹ́ sí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Olórí Orílẹ̀-èdè Japan Fumio Kishida tí fi ìkíni ìbánikẹ́dùn ránṣẹ́ sí Ààrẹ Muhammadu Buhari lẹyìn iṣẹlẹ omiyale nla tó pa ọpọlọpọ ènìyàn tí o si ba òpòlopò dúkìá tó tó miliọnu jẹ Nínú ifiranṣẹ rẹ ti o jade ni Ọjọ́bọ̀, Olórí Orílẹ̀-èdè Ilu Japan fi hàn pé ìbànújẹ nlá ni iṣẹlẹ Omiyale náà jẹ fún Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


A Ní Lò Ààbò Tó Péye Torí Àwọn Oní Jàgídíjàgan Orí Ẹ̀rọ Ayélujára – Àwọn Obìnrin Akọ̀ròyìn Ilẹ̀ Áfíríkà Kan Ló Ké Gbàjarè Bẹ́ẹ̀.

Àwọn akọroyin obinrin láti àwọn orílẹ̀-èdè méjìlá ni ilẹ Áfíríkà ṣe ìpàdé ní Dar ES Salam, wọ́n sì ti kẹ gbajare lórí iwa-ipa to n pọ si láàrin àwọn oníròyìn obìnrin ní àgbáyé, won ti kẹ sita fún igbesẹ láti daabobo àwọn obinrin. Àwọn obìnrin mọkanlelogun òún láti àwọn ilẹ Áfíríkà ti n sọ èdè gẹẹsi pejọ Si olu-ilu Tanzania fún ipade kẹta wọn láàrin ọdún mẹfà; láti jíròrò lórí Ààbò àwọn oniroyin obinrin ilẹ Áfíríkà, ni àkókò yìí, wọ́n wo ìbátan láàrin iwa-ipa ori ayélujára àti iwa-ipa lẹ́yìn ẹrọ


Ààrẹ Buhari kí olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí kú oríire ọjọ́ ìbí rẹ̀, ẹni ọdún méjìdínláàdọ́rùn-ún

Ààrẹ Muhammadu Buhari ti fi ìkíni ọ̀yàyà ránṣẹ́ sí Olórí orílẹ̀-èdè tẹ́lẹ̀ rí, Ọ̀gbẹ́ni Yakubu Gowon, lórí ayẹyẹ ọjọ́ ìbí ọdún méjìdínláàdọ́rùn-ún, lónìí, ọjọ́ kọkàndínlógún, oṣù kẹwa, ọdún 2022. Ààrẹ náà n ṣe ayẹyẹ pẹlu àwọn àgbààgbà, ti àwọn ọrọ ọgbọn, ádùrá àti àwọn ìrúbọ wọn n mú orílẹ̀-èdè tẹ̀síwájú Ààrẹ gbàdúrà fún ìlera pípé, agbára àti ẹ̀mí gígùn fún Ọgagun Gowon àti ìdílé rẹ.


Gómìnà ìpínlẹ̀ Kogi ti gbé àwọn ẹ̀ka ètò ẹ̀kọ́ dìde ní ìpínlẹ̀ rẹ̀

Ìjọba Gómìnà Yahaya Bello ti Ìpínlẹ̀ Kogi, ẹkùn àríwá-àrin-gbùngbùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti tẹsiwaju láti ṣe àfihàn àwọn ilọsiwaju nla ni eka eto-ẹkọ ní kòpẹ́-kòpẹ́ yìí, o ti bẹ̀rẹ̀ àtúnṣe, atunkọ àti ṣíṣẹ̀dá àwọn oun amayedẹrun láti ṣe rẹ́gí pẹ̀lú àwọn ìwúlò eto-ẹkọ ti àwọn ọmọ abínibí rẹ. Èyí ni Kọmísánà fún eto-ẹkọ ní ìpínlẹ̀ Kogi, Wemi Jones fi han si àwọn oníròyìn ni ìpínlẹ̀ náà lakoko irin-ajo àwọn oníròyìn ìpínlẹ̀ náà gẹgẹ bí ètò láti samisi ọsẹ atẹjade NUJ 2022 ní Lokoja, olú ìlú ìpínlẹ̀ náà. Gẹ́gẹ́ bíi ọrọ rẹ, ní ìpínlè Kogi, gbogbo àwọn ọmọ ilé ìwé gbọdọ̀ lọ si ilé-ìwé àti pé ofin wa láti fiya je ẹni tó bá rú òfin Ọlábísí Adégbìtẹ́.


Àìjẹun Kánù Ń Pọ̀sí Ní Orílẹ̀-èdè Sòmálíà

Ní iṣẹju kọọkan ní orílẹ̀-èdè Somalia ní a ń gbà Ọmọde kàn fún ìtọ́jú àìjẹun kánù bí ọgbẹlẹ tó lágbára ṣé ń ṣẹlẹ̀ làti fà ikù àwọn ọmọdé tí kò ṣẹlẹ̀ rí ní ọgọrùn ọdún, agbẹnusọ kàn fún UNICEF sọ ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun. “Ipò tí orílẹ̀-èdè Somalia wà yíì buruju tí ọdún 2011,” agbẹnusọ náà sọ fún àpéjọ kàn ní Geneva, nígbàtí iyán tí pá àwọn ènìyàn tí ìyè wọ́n kò kéré sí ẹgbẹ̀rún ìgbálélàádọ̀tà (250,000) ní orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ náà. Lekan Orenuga


O Ṣeéṣe Kí Isak Má Kópa Nínú Ife-Àgbáyé

Agbàbọ́ọ̀lù Newcastle United Alexander Isak ló ṣeéṣe kó má kópa nínú ìfe-Àgbáyé tí yóò wáyé ní oṣù kẹsán latari ifarapa tó ní nígbàtí o ń ṣoju Orílẹ̀-èdè rẹ̀, Sweden, Àkọnímọ́ọ̀gbá Eddie Howe. Isak, ọmọ ọdún mẹ́tàlélogun (23), tí kópa nínú ifẹsẹwọnsẹ mẹ́ta fún ìkọ̀ Newcastle Láti ìgbá tó tí darapọ̀ mọ́ wọ́n láti Real Sociedad ní òye owó £60m ní oṣù kẹjọ tó sí gbà ayò wọlé nínú ifẹsẹwọnsẹ pẹlú Liverpool. “Howe ṣàfikún ọrọ rẹ̀ ṣáájú ìdíjé Premier League tí Ọjọ́bọ̀ ní ilé Everton (19:30 BST), o ṣeni láànú púpọ fún bí àgbàbọ́ọ̀lù tuntun ní lìígì tuntun náà ṣé ní ifarapa. Ìfe-Àgbáyé ní yóò bẹ̀rẹ̀ ní ògún-jọ́, Oṣù kọkànlá, ọdún 2022 ní Qatar. Lekan orenuga


Hong Kong Ṣé Tán Láti F’ayé Gbà Àkójọpọ̀ Àwọn Àrà Ìlú

Ìlú Hong Kong yóò ṣé ìgbàláàyè fún àwọn àrà ìlú tí àpéjọ wọn kojú méjìlá lọ láti pejọ ní gbángba láti Ọjọ́bọ̀. Àpéjọ ènìyàn mẹrin ló wà lọwọlọwọ bí ijọba ṣé ń tẹsíwájú lórí yíyọ àwọn òfin tó dé COVID-19. Lekan Orenuga


Ẹ Máṣe DáKún Wàhálà Tó Wà N’ílé: Ọjọgbọn Albert ló Kìlọ̀ Fún àwọn oníròyìn

Gomìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, S’eyi Makinde ti ké sí àwọn ẹgbẹ oníròyìn ní ìpínlè náà láti fi iṣẹ iroyin wọn dojú ìjà ko aisooto kí ètò ìdìbò gbogbo-gbòò to n bọ le lọ leto-leto. Gómìnà Makinde, ẹni tí igbákejì rẹ̀, Bayo Lawal sojú fún lo sọ òrò yìí lásìkò tó wà side ibẹrẹ ọsẹ àwọn oníròyìn ní ìpínlè Ọ̀yọ́. Ètò tó wáyé ní gbọgan Dapo Aderogba tó wà ni ọgbà NUJ ni agbègbè Iyaganku ni ìlú Ìbàdàn tíì ṣe olú ìlú ìpínlè Ọ̀yọ́ ní ẹkùn gúsù iwọ oòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà Ọ̀yọ́. Ninu ọrọ rẹ, Igbákejì gómìnà sàlàyé wípé ti ètò ìdìbò ọdún tó n bọ yóò baa kese jari, awọn oníròyìn ní iṣé lati ṣe nítorí àwọn náà lo ni kokoro sí ọkàn àwọn ará ìlú. Bákan náà ló tún je kí o di mímọ̀ fún àwọn akoroyin láti wá ìdí ọrọ ni ònà àti fi ìdí òtítọ múlẹ nínú iroyin wọn. Igbákejì gómìnà tún fi kún ọrọ rẹ pé, ìwà ipanilara kò le sai má wáyé àyàfi tí gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn bá ṣọ ara wọn tí wọ́n sì ṣe ojúṣe wọn bí o ti tọ àti bí o ṣe yẹ.


Ninu ọrọ rẹ, Igbákejì gómìnà sàlàyé wípé ti ètò ìdìbò ọdún tó n bọ yóò baa kese jari, awọn oníròyìn ní iṣé lati ṣe nítorí àwọn náà lo ni kokoro sí ọkàn àwọn ará ìlú. Bákan náà ló tún je kí o di mímọ̀ fún àwọn akoroyin láti wá ìdí ọrọ ni ònà àti fi ìdí òtítọ múlẹ nínú iroyin wọn. Igbákejì gómìnà tún fi kún ọrọ rẹ pé, ìwà ipanilara kò le sai má wáyé àyàfi tí gbogbo àwọn tí ọrọ náà kàn bá ṣọ ara wọn tí wọ́n sì ṣe ojúṣe wọn bí o ti tọ àti bí o ṣe yẹ. Nínú ọrọ tirẹ, ẹni tó jẹ alága eto náà, ti o tun fi ìgbà kan ri jẹ gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ti o tun je Otun Olúbàdàn ilẹ ìbàdàn, Olóyè Rashidi Adewolu Ladoja náà sọ di mímọ̀ pé o di ìgbà tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ba ní alakale ètò fún ìṣèjọba tó múná dóko, ko le sí ìlọsíwájú tó ṣe é fojú rí nínú ètò òṣèlú àwa-ara-wa. Ẹni tí o jẹ oludanileko fún ọjọ kejì ọsẹ oníròyìn náà, Ọjọgbọn Isaac Olawale Albert lásìkò tó n sọrọ lórí àkòrí tó sọ pé: ‘Iwa Ipanilara Tó Gogò Àti Ìrètí Bóyá Ètò Ìdìbò Gbogbo-gbòò Ọdún 2023 Yóò Wáyé Tàbí Kò Ní í Wáyé’, o salaye wípé, níwòn ìgbà ti àwọn olóṣèlú bá n ko ẹgbẹ oni jagidijagan jọ, yóò sọrọ lati ni eto idibo to kese jari. Ọjọgbọn Albert wa fi àsìkò náà gba àwọn oniroyin níyànjú láti ṣe olooto nínú iṣẹ iroyin wọn.


Nínú ọrọ tirẹ, ẹni tó jẹ alága eto náà, ti o tun fi ìgbà kan ri jẹ gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ti o tun je Otun Olúbàdàn ilẹ ìbàdàn, Olóyè Rashidi Adewolu Ladoja náà sọ di mímọ̀ pé o di ìgbà tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ba ní alakale ètò fún ìṣèjọba tó múná dóko, ko le sí ìlọsíwájú tó ṣe é fojú rí nínú ètò òṣèlú àwa-ara-wa. Ẹni tí o jẹ oludanileko fún ọjọ kejì ọsẹ oníròyìn náà, Ọjọgbọn Isaac Olawale Albert lásìkò tó n sọrọ lórí àkòrí tó sọ pé: ‘Iwa Ipanilara Tó Gogò Àti Ìrètí Bóyá Ètò Ìdìbò Gbogbo-gbòò Ọdún 2023 Yóò Wáyé Tàbí Kò Ní í Wáyé’, o salaye wípé, níwòn ìgbà ti àwọn olóṣèlú bá n ko ẹgbẹ oni jagidijagan jọ, yóò sọrọ lati ni eto idibo to kese jari. Ọjọgbọn Albert wa fi àsìkò náà gba àwọn oniroyin níyànjú láti ṣe olooto nínú iṣẹ iroyin wọn. O sì tún rò wọn láti máṣe ṣe ohun tí yóò dá kún wàhálà tó ti wà nílé, nítorí pé orilẹ èdè Nàìjíríà tí dé ipo eléyìí to nilo atunto ati àtúnṣe. O wa ra gbogbo oníròyìn láti se agbekalẹ ònà ti wọn yóò fi máà gbé ìròyìn kalẹ kí ètò ìdìbò ọdún tó n bọ le lọ ní irowo-rose. Ninu ọrọ rẹ, ẹni tíì ṣe orí adé ètò náà, Onitede ti ìlú Tede, Oba Abdulrauf Adebimpe Oladoyin, Gbangbade Erun II, náà gba àwọn oniroyin níyànjú láti fi ìwà omoluwabi ṣe nínú iroyin wọn, ni pàtàkì jùlọ bi orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣe n palẹ mọ fún ètò ìdìbò gbogbo-gbòò ọdún 2023.


O sì tún rò wọn láti máṣe ṣe ohun tí yóò dá kún wàhálà tó ti wà nílé, nítorí pé orilẹ èdè Nàìjíríà tí dé ipo eléyìí to nilo atunto ati àtúnṣe. O wa ra gbogbo oníròyìn láti se agbekalẹ ònà ti wọn yóò fi máà gbé ìròyìn kalẹ kí ètò ìdìbò ọdún tó n bọ le lọ ní irowo-rose. Ninu ọrọ rẹ, ẹni tíì ṣe orí adé ètò náà, Onitede ti ìlú Tede, Oba Abdulrauf Adebimpe Oladoyin, Gbangbade Erun II, náà gba àwọn oniroyin níyànjú láti fi ìwà omoluwabi ṣe nínú iroyin wọn, ni pàtàkì jùlọ bi orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣe n palẹ mọ fún ètò ìdìbò gbogbo-gbòò ọdún 2023. Ṣáájú nínú ọrọ ìkíni káàbọ̀ rẹ̀, alága ẹgbẹ oníròyìn ní ipinle Ọ̀yọ́ Ademola Babalola ti fi ìdùnnú rẹ hàn sí gbogbo ẹgbẹ́ oníròyìn jake jado Ìpínlè Ọ̀yọ́ fún atilẹyin wọn láti ìgbà tó ti n tu ọkọ ìsàkóso ẹgbẹ́ náà. O wa tún fi àsìkò ohun dupẹ lọwọ gbogbo àwọn tó péjú láti yẹ ọsẹ oníròyìn ti ọdún yìí sí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ṣáájú nínú ọrọ ìkíni káàbọ̀ rẹ̀, alága ẹgbẹ oníròyìn ní ipinle Ọ̀yọ́ Ademola Babalola ti fi ìdùnnú rẹ hàn sí gbogbo ẹgbẹ́ oníròyìn jake jado Ìpínlè Ọ̀yọ́ fún atilẹyin wọn láti ìgbà tó ti n tu ọkọ ìsàkóso ẹgbẹ́ náà. O wa tún fi àsìkò ohun dupẹ lọwọ gbogbo àwọn tó péjú láti yẹ ọsẹ oníròyìn ti ọdún yìí sí. Abiola Olowe Ìbàdàn


Ààrẹ Muhammadu Buhari Ti Ṣe Ìrànlọ́wọ́ Fún Àwọn Tí Ó Lùgbàdì Omíyalé

Ààre Buhari ti fi àìdùnnú rẹ̀ hàn sí ìpalára tí ẹ̀kún omi fà ní ìpínlẹ̀ Bayelsa. Ó sì bá ẹbí àti ará àwọn tí ìsẹ̀lẹ̀ láabi náà kàn kẹ́dùn. Gẹ́gẹ́ bí àlàyé tí ìjọba ìpínlẹ̀ náà fi léde, kò dí ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin ènìyàn tí ẹ̀kún omi náà lé kúrò ní ibùgbé wọn, ó sì sọ àgbègbè ọ̀ọ́dúnrún di ahoro. Lójúnà àti rẹ àwọn ènìyàn náà lẹ́kún, Ààrẹ pàṣẹ ìrànlọ́wọ́ ní yàjó-yàjó láti ọwọ́ gbogbo ẹka ìjọba àpapọ̀ tí ó wà fún ètò náà láti mú ìrọ̀rùn bá àwọn tí ó lùgbàdì ìsẹ̀lẹ̀ aburú ní ìpínlẹ̀ Bayelsa.


Ọ̀rọ̀ Àkọ́sọ Ààrẹ Orílẹ̀- èdè Angola Lẹ́yìn Ìyànsípò Rẹ̀

Ààrẹ orílẹ̀ èdè Angola Joao Leurenco ti fi ọ̀rọ̀ àkọ́sọ rẹ̀ léde lẹ́yìn ìyànsípò rẹ̀ níwájú ilé ìgbìmọ̀ asòfin orílẹ̀ èdè náà, nígbà tí ó fi àrídájú ìfarajì rẹ̀ hàn fún ìdàgbàsókè ará ìlú. Eléyìí wáyé lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan tí ó ti wà lórí oyè. Angola jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn orílẹ̀ èdè adúláwọ̀ tí ó ń pèsè epo rọ̀bì ní ọ̀pọ̀ yanturu, sùgbọ́n pẹ̀lú bẹ́ẹ̀, ó ń bá ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbèsè fínra. Ààrẹ tuntun náà se ìlérí àti mú òpin bá gbèsè náà.


Orílẹ̀ Èdè Ethiopia Ti Fi Gbèdéke Sí Lílo Owó Ilẹ̀ Òkèèrè

Orílẹ̀ èdè Ethiopia ti fi òfin de fífún àwọn tí ó ń kó ọjà wọlé láti ilẹ̀ òkèèrè ní àǹfààní láti gba owó ilè òkèèrè lójúnà àti dènà kíkó àwọn ohun èlò tí kò se ọrọ̀ ajé orílẹ̀ èdè náà ní ànfààní. Eléyìí yóò mú kí owó tí orílẹ̀ èdè náà ń pamọ́ fún ìsẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì gbèrú síi. Lára àwọn ohun èlò tí wọ́n fi òfin de kíkó wọlé rẹ̀ ni ọtí, ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, oúnjẹ, òògùn òyìnbó, èrò ìja ìlera, abùradà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ orílẹ̀ èdè náà ti fi léde pé, òun ti ti akoto ìfowópamọ́ tí kò dí ní irinwó pa, nípa lílò wọn ní ọ̀nà èrú láti kó àwọn ohun èlò tí kò se ọrọ̀ ajé orílẹ̀ èdè náà ní ànfààní wọlé.


Adarí Ilé Ìfowópamọ́ Àpapọ̀ Nàìjíríà Gba Àmì Ẹ̀yẹ Àgbáyé

Ọ̀gá àgbà ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀, Ọ̀gbéni Godwin Emefiele ti gba àmì ẹ̀yẹ onímọ̀ ìgbàlódé jùlo ní ilẹ̀ adúláwọ̀ nípa ètò ìfowópamọ́ ti ọdún 2022 tí àjọ onísòwò àgbáyé kan fún-un. Ó gba àmì ẹ̀yẹ náà níbi ayẹyẹ kan eléyìí tí ilé ìfowópamọ́ àgbáyé se, tí ó wáyé ní ìlú Washinton DC. Agbẹnusọ àjọ àgbáyé níbi ayẹyẹ náà, Ọ̀gbẹ́ni Adreas Deutschman lu adarí ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ Nàìjíríà ní ọ̀gọ ẹnu, bí ó se sáájú gbogbo ilé ìfowópamọ́ àpapọ̀ ilẹ̀ adúláwọ̀ nínú ìmọ̀ ti òde òní nípa ọrọ̀ ajé. Ọ̀gbẹ́ni Emefiele fi ìdùnnú rẹ̀ hàn, ó sì dúpẹ́ lọ́wọ́ àjọ àgbáyé náà fún mímọ rírì iṣé takun-takun tí ó ṣe ní ẹka ìfowópamọ́. Ó tẹ̀ síwájú pé, bí ó tilẹ̀ jé pé àwọn ìpèníjà wà, sùgbọ́n òhun yóò tẹ̀ síwájú láti mú ìgbòòrò bá ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Nàìjíríà.


Àwọn olùdíje mẹ́tàdín-lógójì ti yege fún ìdíje ọmọbìnrin tí ó lẹ́wà jùlọ ní Nàìjíríà

Àwọn olùdíje mẹ́tàdín-lógójì ti yege fún ipele ìkẹyìn ti ẹ̀dà ẹlẹ́ẹ̀kẹrìnlé-lọ́gbọ̀n ìdíjè ọmọbìnrin tí ó lẹ́wà jùlọ ní Nàìjíríà (MBGN). Aarẹ, ẹgbẹ Silverbird, Guy Murray-Bruce ṣafihan eyi fun awọn akọroyin ni Galleria, gbọngan Sinima, ni ọjọ Ẹti, ni Eko. Gẹgẹ bi o ti sọ, awọn oludije ti la ọpọlọpo igbaradi kọja saaju ki wọn to gbe wọn sita.


Ilé iṣẹ́ akọ̀ròyìn káríayé ti bẹnu àtẹ́ lu títi àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn pa ní Zamfara

Ilé-iṣẹ́ akọ̀ròyìn káríayé, (IPI), ní Nàìjíríà ti bẹnu àtẹ́ lu bí ìjọba Ìpínlẹ̀ Zamfara ti pàṣe láti ti àwọn ilé-iṣẹ́ akọ̀ròyìn ní ìpínlẹ̀ náà pa. Alakoso ile-iṣẹ naa ni Naijiria sọ eleyi di mimọ ninu ọrọ rẹ ti aarẹ rẹ Musikilu Mojeed, fọwọ si, ni ọjọ Ẹti,ọjọ kẹrindin-logun, Oṣu Kẹwa,ọdun 2022 Awọn ile-iṣẹ akọroyin ti aṣẹ yii bawi ni Ile-iṣẹ redio ti Naijiria (FRCN),Prime FM,Ile-iṣẹ mohunmaworan Naijiria[NTA],Mohunmaworan Gamji,Vision FM ati ile-iṣẹ mohunmaworan Al Umma] ni Gusau, olu ilu naa.


CAF CC: RS Berkane na Kwara United jáde nínú ìdíje

RS Berkane orílẹ̀-èdè Morocco gbá Aṣojú Nàìjíríà nínúu ìdíje àkójọpọ̀ ife ẹ̀yẹ agbábọ́ọ́lù Adúláwọ̀ ,CAF, Kwara United jáde kúrò nínú ìdíje náà. RS Berkane opened the scoring through Cheick Quattara on 17 minutes. Afonja worriors ja fitafita sugbọn wọn papa padanu eeji si ookan lẹyin ti North African Side sọ ọkọọkan sile rẹ ninu abala mejeeji. Ni ipari idije ,abajade jẹ eeji si eeji sugbọn Afonja worriors padanu. Ilorin Club ti kọkọ ni aṣeyọrii ẹẹta si ookan ni ilu Eko, ni ipari ose ni ilodi si ẹgbẹ kanna. Rs Berkae kọkọ sọ bọọlu si ile Cheick Qutratara laarin iṣẹju mẹtadin-logun.


Gómìnà ìpínlẹ̀ Niger kẹ́dùn pẹ̀lú àwọn tó fara káàsá ìjàǹbá ọkọ̀ ojú omi

Gómìnà Abubakar Sani Bello ìpìnlẹ̀ Niger ní arinwá-àárín Nàìjíríà ti kẹ́dùn pẹ̀lú àwọn ènìyàn Lavun àti àwọn agbègbè ìjọba Mokwa lórí Ìjàǹbá ọkọ̀ ojú omi tí ó yọrí sí pípádánù ẹ̀mí. Gomina ninu ọrọ rẹ kan lati ọdọ agbẹnusọ rẹ ni ọjọ Abamẹta, Mary Noel Berje, ṣe apejuwe iṣẹlẹ naa gẹgẹ bi ajalu ati aburu. O wa dupẹ lọwọ ile-iṣẹ to n risi pajawiri ni ipinlẹ Niger, (NSEMA) ati awọn ọmọ ẹgbẹ agbegbe omi fun ipa wọn ninu iṣẹ wiwa ati fun igbala awọn olufaragba. Bi o ṣe n kẹdun pẹlu awọn ẹbi awọn to padanu ẹmi wọn, gomina ipinlẹ Niger ti paṣẹ fun awọn ile-iṣẹ to je mọ nnkan bẹyẹn lati gbe awọn igbesẹ to ṣe pataki lati yago fun iru ijanba bẹẹ nigba miran.


Ènìyàn mẹ́fà pàdánù ẹ̀mí wọn nínú ìjàǹbá ọkọ̀ ojú omi

Àwọn ènìyàn mẹ́fà ti pàdánù ẹ̀mí wọn nígbàtí ọkọ̀ ojú omi wọn dojúdé pẹ̀lú àwọn arìnrìn-àjò méjìdín-láàdọ́ta, ní abúlé Gara, ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Mọkwa,àrínwá-ààrin Nàìjíríà. Oludari Gbogbogboo ti Ile-iṣẹ Iṣakoso Iṣẹ-pajawiri, ni ipinlẹ Niger,Ibrahim Inga ti o jẹrisi ijamba naa, sọ pe “ọkọ oju-omi ti o gbera ni agbegbe abule Lanchikagi ti ijọba ibilẹ Lavun dojude ni agbegbe ijọba ibilẹ Mokwa ni irọlẹ ọjọ Ẹti,ni deede agogo mẹfa aabọ alẹ.” Ohun ti o fa iṣẹlẹ naa gẹgẹ bi oludari gbogbogboo ile-iṣe to n mojuto eto pajawiri ni ipinlẹ Niger, ti sọ ni, ojo arọọda pẹlu aara sisan to lagbara. Inga wa sọ pe, wọn ti n wa awọn eniyan ti o jabọ sinu omi bayii o,wọn ti ri oku eniyan mẹfa,mẹtadin-logoji si ye bọ,ti wọn si n wa awọn eniyan marun bayii.


Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Ghana kan fi ẹ̀wọ̀n gbára fún gbígbé òògùn olóró wọ Nàìjíríà

Adájọ́ Akíntáyọ̀ Àlùkò ti Ilé-ìdájọ́ gíga ìjọba àpapọ̀ ti ìlú Èkó ní gúsù iwọ̀ oòrùn Nàìjíríà ti sọ àwọn ọmọ Ghana kan sẹ́wọ̀n ọdún méjìlé-láàdọ́rin fún gbígbé òògùn olóró tí ó ju kìlógírámù mẹ́wàá lọ wá sí Nàìjíríà látorí omi. Awọn oṣiṣẹ ti n daabo bo awọn ara ilu, NCDC,ni o kọkọ gbawọn mu ti wọn si fa wọn le Ile-iṣẹ to n gbogunti oogun oloro ni Naijiria ,NDLEA, fun iṣewadii siwaju ati idajọ. Ni ipari awọn iwadii, wọn pe wọn lẹjọ si ile-ẹjọ. Ni dida ẹjọ, Adajọ Akintayọ Aluko ti Ile-ẹjọ giga apapọ ilu-Eko,da awọn ọmọ Ghana naa lebi fun lilọwọ si gbigbe oogun oloro ti o si sọ ikọọkan ninu wọn si ẹwọn ọdun mẹjọ mẹjọ. Awọn ọdaran naa ni: Victor Wuddah, Freeman Gazul, Adotete Joseph, Sottie Moses, Sottie Stephen, Christian Tette, Kanu Okonipa, Daniel Koyepti, and Kanu Natte.


Bíọ́dún Oyèbánjí di Gòmìnà  ìpínlẹ̀ Èkìtì

Wọ́n ti búra fún Ọ̀gbẹ́ni Bíọ́dún oyèbánjí gẹ́gẹ́ bí gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkìtì ní Iwọ̀-oòrùn Nàìjíríà. Adajọ agba Ipinlẹ Ekiti, onidajo Oyewọle Adeyẹye ni o bura fun ni kẹrindin-logun,oṣu Oṣu Kẹwa. Adajọ agba ipinlẹ Ekiti naa tun bura fun Igbakeji Gomina, oloye (iyaafin) Monisade Afuye .Eleyi waye ni deede agogo kan ọsan ku iṣẹju mẹrinla. Awọn eniyan pataki ti o wa bibẹ ni oludije ipo aarẹ ti ẹgbẹ All Progressive Congress (APC), Bọla Tinubu; Gomina ti Ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ati ẹlẹgbẹ rẹ lati Ipinlẹ Platteau, Simon Lalong. Awọn toku ni Gomina-Babajide Sanwo-olu (Eko), Godwin Obaseki (Edo] Abubakar Badaru (Jigawa),Dapọ Abiọdun[Ogun],Atiku Bagudu [Kebbi] ati awọn miiran.


A Dìtẹ̀ gbà Jọba Tú Fẹ́ Di Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Burkina Faso.

Ará kunrin ológun tó darí àwọn ọmọ ogun láti dìtẹ gba ìjọba lówó ààrẹ ni orílẹ-èdè Burkina Faso tí dì ààrẹ tuntun fún orílẹ-èdè náà Àjọ àgbáyé polongo wípé kapitani Ibrahim Traore to dìtẹ gbà jọba ni ko sí ayé fún láti dúró gégé bí ààrẹ tuntun. Ó gba ìjọba lówó Lt-Gen Paul-Henri Damiba pẹlú esù wipe ,ó kúnà láti jẹ àwọn ẹlẹṣin isilamu níyà.


Wọ́n gbéóríyìn Fún Orílẹ-èdè Nàìjíríà Níbi Ìpàdé Ayẹyẹ GITEX GLOBA Ni Dubai.

Ni ìparí ayẹyẹ ìpàdé tí GITEX tí okanlelogoji irú rẹ tó wáyé ni ọdún 2022, ní orílẹ̀-èdè Dubai, níbi tí wọn ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àlejò lágbayé, wọ́n gbéóríyìn nla fún orílẹ-èdè Nàìjíríà fún ìkópa tó làmìlaka nípa ayélujára. Ọmowé Leo Garcia lati orílẹ-èdè Spain àti ọmowé Adebo Odunsina láti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni,ìkópa àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn ọ̀dọ́ lórílẹ̀-ẹ̀dẹ̀ Nàìjíríà lọ fà àséyorí nla naa.


Ilé Ìwòsàn Ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra Pẹlú Ìbáṣepọ̀ Elétò Ẹ̀kọ Ṣe Ìkéde Nípa Abéré Àjẹsára.

Ilé Ìwòsàn Ìjọba ìpínlẹ̀ Anambra Pẹlú Ìbáṣepọ̀ Àwọn elétò Ẹ̀kọ Ṣe Ìkéde Nípa Abéré Àjẹsára. Ilé ìwòsan ti ìjọba ti ìpínlẹ̀ Anambra àti Àjọ elétò ẹ̀kọ́ ti dara pọ̀ láti bẹ̀rẹ̀ ìkéde nípa abẹ́rẹ́ àjẹsára fún àìsàn ìgbóná Alága fún ètò ẹ̀kọ́ ní ìpínlẹ̀ Anambra Ọmowé Vera Nkoru Nwadinoibi,ti Ifeyinwa Anatune àti Chinyere Azodo sojú rẹ ni, Ìkéde yìí wà lára Idàgbasókè ilé ìwòsàn ti ìjọba àti láti rí wípé gbogbo ará ìlú ló jẹ àfàní abéré àjẹsára náà.


Egbé Oníròyìn Ìpínlẹ̀ Anambra Ṣe Ìpàdé  Pẹ̀lú Àwọn Ọ̀dọ́

Egbé Oníròyìn Ìpínlẹ̀ Anambra pẹlú ìbáṣepọ̀ ilé iṣé amóhùnmáwòrán tí ilé Áfríkà ṣe ìpàdé pẹlú àwọn ọ̀dọ́. Ìpàdé yìí tí àkọ́lé rẹ jẹ “Ìpè fún Ikópa tó dán-mọ́rán àti Idàgbasókè ọ̀dọ́” w’áyé gbọgán oníròyìn Godwin Ezeemo ni Akwa. Alága ìpàdé náà, agbẹjọ́rò Chidi Amaeze, tí Damian Ukatu sojú rẹ, dúpẹ́ lọ́wọ́ alága ẹgbẹ́ oníròyìn, Ọmowé Odogwu fún ìpàdé mímú àwọn ọ̀dọ́ wà papọ̀, láti rí wípé wó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní kékeré wón,fún ìdàgbàsókè ìlú àti ìwúlò ara won.


Adarí Ilé Ìgbìmọ̀ Àṣòfin Gbóríyìn Fún Ẹgbẹ́ ASUU.

Adarí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Ọ́nárébù Femi Gbajabiamila,fi ìdùnnú rẹ̀ hàn lórí ìgbésẹ̀ tí ẹgbẹ́ àwọn olùkọ àgbà Fáfítì gbé nípa di dẹkùn ìyànsẹ́lódí olósú mẹ́jọ dúró. Óní ìgbésẹ yìí dára púpọ̀, èyí yóò sì mú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ilé ìwé gíga fáfiíi tí ìjọba padà sé nu ẹ̀kọ wọn. Óní, ó sẹni láàmú wípé ó pé tó báyìí kí ìyanjú to wáyé.O gbàdúrà fún Orílẹ-èdè Nàìjíríà, ó sí rọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti má jé kí ohun tó ṣẹlẹ̀ mú Ìfàsẹ̀yìn bá wọn nínú ẹ̀ko won.