LASU Best Graduating Student: Wákàtí kan péré ni mo fi ń kàwé lójúmọ́, èmi kìí ṣe igi ìwé

Yoruba ni ọmọ ti yoo ba jẹ asamu, kekere ni yoo ti maa jẹnu samu-samu. Oladimeji Shotunde, to gba apapọ maaki to ga julọ nile ẹkọ fasiti ipinlẹ Eko, LASU ni akẹkọọ akọkọ ti yoo gba iru maaki to ga bẹẹ ninu itan ileẹkọ naa. Amọ ohun to ya ni lẹnu julọ ni pe Oladimeji, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ ni oun ko de ile iyawe-kawe ri lati lọ kawe, ki oun to jẹ akẹkọọ to pegede julọ. Sotunde, ti baba rẹ jẹ atọkọse, ti iya rẹ si n ta ọja ke ke ke ninu sọọbu kan, fikun pe oun maa n lọ ran baba oun lọwọ lati tun ọkọ se ni sọọbu rẹ. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Bakan naa lo tun maa n lọ ẹrọ ata ni owurọ fun iya rẹ to ni ẹrọ ata to fi n pawo wọle, ko to ls sile ẹkọ. Shotunde ni oun kii se igi iwe nitori wakati kan pere ni oun fi n kawe lojumọ.


Sotunde, ti baba rẹ jẹ atọkọse, ti iya rẹ si n ta ọja ke ke ke ninu sọọbu kan, fikun pe oun maa n lọ ran baba oun lọwọ lati tun ọkọ se ni sọọbu rẹ. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Bakan naa lo tun maa n lọ ẹrọ ata ni owurọ fun iya rẹ to ni ẹrọ ata to fi n pawo wọle, ko to ls sile ẹkọ. Shotunde ni oun kii se igi iwe nitori wakati kan pere ni oun fi n kawe lojumọ. O wa gba awọn akẹẹgbẹ rẹ nimọran lati ni isẹ ọwọ kan ni pato yato si iwe, nitori iwe nikan ko to jẹun mọ laye ode oni.


O wa gba awọn akẹẹgbẹ rẹ nimọran lati ni isẹ ọwọ kan ni pato yato si iwe, nitori iwe nikan ko to jẹun mọ laye ode oni.


Anthony Joshua kékeré: Mo fẹ́ kí ẹ̀ṣẹ́ gbé mi lọ sí òkè okun - Tijani Azeez

Ọmọ ọdun mẹrinla abẹṣẹkubiojo ni Tijani Azeez to si jẹ akẹkọọ ni ile iwe ati ni ile ẹk to ti n kọ ẹṣẹ jija. "Ti mo ba lọ ileewe laarọ, ti mo de ni ago mẹrin, maa tun bẹrẹ si ni kọ ẹkọ ẹṣẹ di ago meje alẹ". Lati ọmọ ọdun meji ni ọmọ ọdun mẹrinla yii ni oun ti bẹrẹ ẹṣẹ jija toripe baba rẹ gan lo si ọna yii. Gbogbo igba ni inu Tijani maa n dun si ohun to fẹran lati maa ṣe yii to bẹẹ to jẹ wipe iye ọjọ ati wakati to fi n kọ ẹṣẹ jija laarin ọsẹ kan ko  lonka rara. Olukọni to n kọ tijani bo ṣe n ja ẹṣẹ jẹ onimọ to ti n kọ ẹṣẹ lati ọdun 2003 koda o wu oun gan ki ọmọ to bi funrarẹ maa ja ẹṣẹ. Ọpọlọpọ ọrọ iwuri lo sọ nipa Tijani azeez.


Onila/Agindigbi Communities: Ọdún mẹ́ta ní àwa 18 fi dá #400,000 tí a fi kọ́ ilé ìwé

Ìjọba ìpińlẹ̀ Kwara, Abdulrahaman Abdulrazaq ti sàbẹ̀wò ilé iwé alákọbẹ̀rẹ̀ Nomadic ti Agindigbi àti St Luke LGEA oníla lẹ́gbẹ̀ẹ́ Agbamu níjọba ìbílẹ̀ Irepodun, ìpínlẹ̀ Kwara. Gómínà lọ síbl láti lọ sẹ àdápada owó ti àwọn òbínrin márùndílọ́gbọ̀n kan ti náà lati fi kọ ilé ẹ̀kọ́ fún àwọn ọmọ wọ́n ni abúlé náà. Sáájú ni Ẹ̀ka BBC ti ṣe àbẹ̀wò sí ìlú náà níbi tí láti ṣe ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nu wò lórí bi wọ́n ṣe kọ yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ ojúlé mẹ́ta, nígbà ti ilé ìwé kejì ń kọ tíwọn lọ́wọ́, wọ́n tí n dá owó náà pamọ́ láti ọdún 2017 Gómìnà ìpínlẹ̀ Kwara nígbà tó de ìlú náà ló sọ fún wan pé, kí wọ́n sọ iye ti wọ́n ti na lórí kíkọ́ ilé Ẹ̀kọ́ náà tọ sí fún ìlú kọ̀ọ̀kan ní ẹgbẹ̀rún lọ́na ẹdẹ́gbẹ̀ta Náírà. Gómínà fí ìdúnu rẹ̀ hàn fún ìgbésẹ̀ akin ti àwọn obìnrín náà gbé láti ṣe iṣk ribirni tí wọ́n ṣe lórí ẹ̀kọ́ àwọn ọmọ wọ́n. Báwo ni ọ̀rọ̀ náà ṣe bẹ̀rẹ̀? Àwọn obìnrin tó ṣe àkọ́jọpọ̀ owó yìí sàlàyé pé, ilé ìwé tí àwọn ọmọ náà ń lọ tẹ́lẹ̀, bí òòrùn bá ràn orí wan ni, bí ojò bá rọ̀ orí àwọn yìí náà ni gẹ́gẹ́ bi Deborah Aweda ọkan lára àwọn obí tó n dá owó náà ṣe sọ.


Gómínà fí ìdúnu rẹ̀ hàn fún ìgbésẹ̀ akin ti àwọn obìnrín náà gbé láti ṣe iṣk ribirni tí wọ́n ṣe lórí ẹ̀kọ́ àwọn ọmọ wọ́n. Báwo ni ọ̀rọ̀ náà ṣe bẹ̀rẹ̀? Àwọn obìnrin tó ṣe àkọ́jọpọ̀ owó yìí sàlàyé pé, ilé ìwé tí àwọn ọmọ náà ń lọ tẹ́lẹ̀, bí òòrùn bá ràn orí wan ni, bí ojò bá rọ̀ orí àwọn yìí náà ni gẹ́gẹ́ bi Deborah Aweda ọkan lára àwọn obí tó n dá owó náà ṣe sọ. Arabinrin Aweda ni àwọn obìnrín márùndínlọ́gbọ̀n bẹ̀rẹ̀ si ni yọ ẹgbẹ̀run méjì nínú ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá Nàìrà ti ìjọba àpapọ̀ ń fún wọ́n n lósoo'sù, àti pé ọdún mẹ́ta ni àwọn fi dá #480,000 tí àwọn sì bẹ̀rẹ̀ kíkọ́ rẹ̀. Ní ti ìlú Keji, àwọn obìnrín méjìdílógún ló darapọ̀ tí wan sì ń dá ẹgbẹ̀run méjì àbọ̀ lóṣooṣù, àwọn pẹ̀lú lo ọdún méji kí wọ́n tó kọ tan, wọ́n ni #400, 000 ni àwọn ri kójọ, lẹ́yìn ti wọ́n kọ ilé náà tán ni wọ́n tún gba àwọn olùkọ́ méjì tó n kọ́ àwọn ọmọ náà tí wan sì ń san ẹgbẹ̀rún méje náírà fún wọ́n lóṣooṣù. Lásíkò tó sàbẹ̀wò síbẹ̀, ó ni " mò ń dá owó ti àwọn obìnrin tó kọ́ àwọn ilé ìwé yìí Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ ọ̀kan olórí ọ̀dọ́ ní ìliú náà Abolaji Sunday fẹ̀dun ọkàn rẹ̀ hàn pé ijọba tí gbàgbé àwọn ilú náà sińú ìyà àti ìṣẹ́


Arabinrin Aweda ni àwọn obìnrín márùndínlọ́gbọ̀n bẹ̀rẹ̀ si ni yọ ẹgbẹ̀run méjì nínú ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá Nàìrà ti ìjọba àpapọ̀ ń fún wọ́n n lósoo'sù, àti pé ọdún mẹ́ta ni àwọn fi dá #480,000 tí àwọn sì bẹ̀rẹ̀ kíkọ́ rẹ̀. Ní ti ìlú Keji, àwọn obìnrín méjìdílógún ló darapọ̀ tí wan sì ń dá ẹgbẹ̀run méjì àbọ̀ lóṣooṣù, àwọn pẹ̀lú lo ọdún méji kí wọ́n tó kọ tan, wọ́n ni #400, 000 ni àwọn ri kójọ, lẹ́yìn ti wọ́n kọ ilé náà tán ni wọ́n tún gba àwọn olùkọ́ méjì tó n kọ́ àwọn ọmọ náà tí wan sì ń san ẹgbẹ̀rún méje náírà fún wọ́n lóṣooṣù. Lásíkò tó sàbẹ̀wò síbẹ̀, ó ni " mò ń dá owó ti àwọn obìnrin tó kọ́ àwọn ilé ìwé yìí Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ ọ̀kan olórí ọ̀dọ́ ní ìliú náà Abolaji Sunday fẹ̀dun ọkàn rẹ̀ hàn pé ijọba tí gbàgbé àwọn ilú náà sińú ìyà àti ìṣẹ́


Jude Chukwuka: Wò ó bí òwé Yorùbá ṣe yọ̀ lẹ́nu ọmọ Igbo

Jude Chukwuka, tii se ọmọ Igbo, amọ to gbọ ede Yoruba tun ti gbe tuntun de. Lọtẹ yii, owe ati awọn asayan ọrọ ni gbajumọ elere tiata naa tun gbe de. Chukwuka ninu fidio yii salaye awọn owe gbankọ meji ni ede Yoruba, itumọ wọn ati awọn iwulo wọn pẹlu. Iyalẹnu si ni yoo jẹ fun ojulowo ọmọ Yoruba ti ko le da owe kankan pa, pe ọmọ ẹya Igbo tun gbọ owe Yoruba ju lọ.


Deeper LifeHigh School fèsì lórí akẹ́kọ̀ọ́ iléèwé wọn tí ìyá rẹ̀ ní àwọn olúkọ́ lù àti fipábálòpọ̀

Awọn alaṣẹ ile ẹkọ giga Deeper Life High School ti fi sọ pe gbogbo eni ti igba iwa ibajẹ ba ṣi mọ lori nitori ọrọ ọmọkunrin akẹkọọ kan ti wọn fiya jẹ lawọn yoo fimu rẹ danrin. Ni ọsẹ to kọja ni obinrin kan figbe ta lori ayelujara pe awọn ọga ile iwe mu ọmọ oun lọ si aarin awọn akẹkọọ ti wọn si fi iya jẹ ẹ gidi. Lara ohun to ni wọn fi ṣe ọmọ naa ni pe awọn kan n dẹyẹsi ti wọn si tun ti ika bọ nidi nitori pe o n tọọle. Iṣẹlẹ yi waye ni ilu Akwa Ibom ti arabinrin naa si ni oun ti sọ fun awọn olukọ rẹ ṣaaju pe ọmọ naa n tọ sile ti wọn si ni o tẹ awọn lorun. Ṣugbọn  o ni ìyàlẹ́nu lo jẹ nigba ti ọga ile iwe gbe ọmọ naa kuro ni ositẹẹli rẹ lọ si aarin awọn to ju u lọ ti wọn si n ṣe iṣekuse pẹlu rẹ. Ninu atẹjade ile iwe naa DLHS wọn salaye pe, idasile ile iwe naa ni lati fi ọrọ Ọlọ́run tọ awọn ọmọ ati lati jẹ eniyan to ni ibẹrun Ọlọrun.


Iṣẹlẹ yi waye ni ilu Akwa Ibom ti arabinrin naa si ni oun ti sọ fun awọn olukọ rẹ ṣaaju pe ọmọ naa n tọ sile ti wọn si ni o tẹ awọn lorun. Ṣugbọn  o ni ìyàlẹ́nu lo jẹ nigba ti ọga ile iwe gbe ọmọ naa kuro ni ositẹẹli rẹ lọ si aarin awọn to ju u lọ ti wọn si n ṣe iṣekuse pẹlu rẹ. Ninu atẹjade ile iwe naa DLHS wọn salaye pe, idasile ile iwe naa ni lati fi ọrọ Ọlọ́run tọ awọn ọmọ ati lati jẹ eniyan to ni ibẹrun Ọlọrun. Bakan naa lawọn alaṣẹ sọ pe iwadii n lọ lọwọ ati pe gbogbo eni ti igba ọrọ naa ba si mọ lori, awọn yoo fi imu rẹ danrin. Wọn ni tori idi eyi, ki gbogbo ara ilu lo fi ọkan balẹ pe idajọ ododo ni awọn yoo ṣe Ile ẹkọ Depper Life ni lọwọ lọwọ won ti ni ki ọga ile iwe naa lọ rọọkun nile nigba ti iwadii n tẹsiwaju.


Bakan naa lawọn alaṣẹ sọ pe iwadii n lọ lọwọ ati pe gbogbo eni ti igba ọrọ naa ba si mọ lori, awọn yoo fi imu rẹ danrin. Wọn ni tori idi eyi, ki gbogbo ara ilu lo fi ọkan balẹ pe idajọ ododo ni awọn yoo ṣe Ile ẹkọ Depper Life ni lọwọ lọwọ won ti ni ki ọga ile iwe naa lọ rọọkun nile nigba ti iwadii n tẹsiwaju.


#justiceforDonDavis: Orí ayélujára n gbóná janjan fún ariwo ìdájọ́ fún akẹ́kọ̀ọ́ kan níléèwé Kumuyi

Ori ayelujara n gbona janjan lọwọlọwọ ni Naijiria, nitori bi awọn ọmọ orilẹ-ede yii kan se n polongo fun idajọ ododo fun ọmọdekunrin kan ti awọn akẹkọọ to julọ kan se fi ipa ba lopọ. Don Davis Iniobong Archibong, jẹ ọmọ ọdun mọkanla, to si wa ni ipele eto ẹkọ kinni JSS 1 nile ẹkọ Deeper Life High School, nipinlẹ Akwa Ibom. Ile ijọsin Deeper Life Bible Church, to jẹ ti Alufa W.F Kumuyi lo ni ile ẹkọ naa, ti oriṣiriṣi akọle bi #justicefordondavis #deeperlifehighschool ati Pastor Kumuyi ni ariwo rẹ n lọ lori Facebook ati Twitter. Iya ọmọdekunrin ọhun, Deborah Okezie ti kọkọ fi fidio kan sita, ninu eyi to ti fi ẹsun kan pe, awọn akẹkọọ ọkunrin kan to wa ni kilaasi agba nile ẹkọ naa fi ipa ba ọmọ oun lopọ, lai ti ju oṣu meji to wọ ile ẹkọ naa. Ninu fidio naa ti Deborah Okezie fi sori ayelujara Facebook lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kejila, amọ to pada yọ kuro nibẹ, lo ti n fi ọrọ wa ọmọ rẹ, Don David lẹnu wo. Ninu fidio naa, ọmọkunrin naa sọ pe awọn alaṣẹ mu oun kuro ni ilegbe awọn akẹkọọ to wa ni kilaasi kekere, nitori pe oun n tọ sile, ti wọn si ni ki oun lọ ma a sun si ọdọ awọn akẹkọọ to wa ni SS 1 ati SS 2.


Iya ọmọdekunrin ọhun, Deborah Okezie ti kọkọ fi fidio kan sita, ninu eyi to ti fi ẹsun kan pe, awọn akẹkọọ ọkunrin kan to wa ni kilaasi agba nile ẹkọ naa fi ipa ba ọmọ oun lopọ, lai ti ju oṣu meji to wọ ile ẹkọ naa. Ninu fidio naa ti Deborah Okezie fi sori ayelujara Facebook lọjọ kọkandinlogun, oṣu Kejila, amọ to pada yọ kuro nibẹ, lo ti n fi ọrọ wa ọmọ rẹ, Don David lẹnu wo. Ninu fidio naa, ọmọkunrin naa sọ pe awọn alaṣẹ mu oun kuro ni ilegbe awọn akẹkọọ to wa ni kilaasi kekere, nitori pe oun n tọ sile, ti wọn si ni ki oun lọ ma a sun si ọdọ awọn akẹkọọ to wa ni SS 1 ati SS 2. O sọ pe ni ileegbe awọn akẹkọọ agba naa, ni wọn ti bọ ṣokoto penpe oun, ti wọn si ki ika ọwọ ati ẹsẹ wọn sinu iho idi oun. Don Davis fikan ọrọ rẹ pe, wọn ko fun oun ni ounjẹ, wọn si tun dẹru ba oun pe "oun yoo di oku, toun ba fi le ṣaroye kankan". Ileeṣẹ eto ẹkọ nipinlẹ Akwa Ibom, ti kọkọ bẹrẹ iwadii lori ọrọ naa, lẹyin ti ijọba ipinlẹ naa paṣẹ logunjọ, oṣu Kejila, pe ki iwadii waye lori awọn ẹsun ti Arabinrin Deborah fi sita.


O sọ pe ni ileegbe awọn akẹkọọ agba naa, ni wọn ti bọ ṣokoto penpe oun, ti wọn si ki ika ọwọ ati ẹsẹ wọn sinu iho idi oun. Don Davis fikan ọrọ rẹ pe, wọn ko fun oun ni ounjẹ, wọn si tun dẹru ba oun pe "oun yoo di oku, toun ba fi le ṣaroye kankan". Ileeṣẹ eto ẹkọ nipinlẹ Akwa Ibom, ti kọkọ bẹrẹ iwadii lori ọrọ naa, lẹyin ti ijọba ipinlẹ naa paṣẹ logunjọ, oṣu Kejila, pe ki iwadii waye lori awọn ẹsun ti Arabinrin Deborah fi sita. Ṣugbọn ninu ọrọ ti Arabinrin naa tun sọ ninu fidio mii to fi sita ni ọjọ kẹrinlologun, oṣu Kejila, o ni diẹ lo ku ki wọn o lu oun ni ọfiisi Kọmisanna fun eto ẹkọ nipinlẹ naa, lasiko to ni ki oun wa sibẹ. O ni wọn tun dunkooko mọ oun lati yọ fidio naa kuro. Amọ BBC ko ti le fi idi ẹsun tuntun yii mulẹ, nitori pe a ko ti i gbọ ọrọ lẹnu kọmisana naa.


Ṣugbọn ninu ọrọ ti Arabinrin naa tun sọ ninu fidio mii to fi sita ni ọjọ kẹrinlologun, oṣu Kejila, o ni diẹ lo ku ki wọn o lu oun ni ọfiisi Kọmisanna fun eto ẹkọ nipinlẹ naa, lasiko to ni ki oun wa sibẹ. O ni wọn tun dunkooko mọ oun lati yọ fidio naa kuro. Amọ BBC ko ti le fi idi ẹsun tuntun yii mulẹ, nitori pe a ko ti i gbọ ọrọ lẹnu kọmisana naa. Bakan naa ni Olukọ Agba fun ile ẹkọ Deeper Life High School, Ndidi Solomon, sọ fun BBC pe, wọn ti fun oun ni iwe idaduro ranpẹ lẹnu iṣẹ, amọ ko sọ ju bayii lọ nitori pe ijọba ti gba akoso ọrọ naa. Lati bi ọjọ diẹ sẹyin ni Don Davis ti wa ni ileewosan, nibi to ti n gba itọju. Iya rẹ si sọ fun BBC pe yoo kuro nileewosan ni ọla.


Bakan naa ni Olukọ Agba fun ile ẹkọ Deeper Life High School, Ndidi Solomon, sọ fun BBC pe, wọn ti fun oun ni iwe idaduro ranpẹ lẹnu iṣẹ, amọ ko sọ ju bayii lọ nitori pe ijọba ti gba akoso ọrọ naa. Lati bi ọjọ diẹ sẹyin ni Don Davis ti wa ni ileewosan, nibi to ti n gba itọju. Iya rẹ si sọ fun BBC pe yoo kuro nileewosan ni ọla. Bakan naa lo tun ṣeleri pe oun yoo fi fidio mii sita, nibi ti ọmọ oun fun'ra rẹ yoo ti sọrọ laijẹ pe oun gba ẹnu rẹ sọrọ. O sọ pe agbẹjọro oun ti n ṣiṣẹ lori ọrọ naa, ati pe idajọ ni oun n fẹ ko fẹsẹ mulẹ. Deborah Okezie ṣalaye pe oun fẹ ki idajọ waye lori ọrọ naa, fun gbogbo awọn ọmọ to ti la nkan bẹ ẹ kọja ri.


Bakan naa lo tun ṣeleri pe oun yoo fi fidio mii sita, nibi ti ọmọ oun fun'ra rẹ yoo ti sọrọ laijẹ pe oun gba ẹnu rẹ sọrọ. O sọ pe agbẹjọro oun ti n ṣiṣẹ lori ọrọ naa, ati pe idajọ ni oun n fẹ ko fẹsẹ mulẹ. Deborah Okezie ṣalaye pe oun fẹ ki idajọ waye lori ọrọ naa, fun gbogbo awọn ọmọ to ti la nkan bẹ ẹ kọja ri. O ni ọpọlọpọ awọn obi kan ti ba oun sọrọ pe, iru nkan bẹ ẹ ṣẹlẹ si ọmọ wọn, ṣugbọn ibẹru ni ko jẹ ki wọn o sọ sita. Kini ijọ Deeper Life sọ lori ẹsun yii? Ni ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kejila, ni awọn alaṣẹ ijọ Deeper Life Bible Church fi atẹjade kan si ori ayelujara Twitter ijọ naa pe, iwadii ti bẹrẹ lori ọrọ naa.


O ni ọpọlọpọ awọn obi kan ti ba oun sọrọ pe, iru nkan bẹ ẹ ṣẹlẹ si ọmọ wọn, ṣugbọn ibẹru ni ko jẹ ki wọn o sọ sita. Kini ijọ Deeper Life sọ lori ẹsun yii? Ni ọjọ kọkanlelogun, oṣu Kejila, ni awọn alaṣẹ ijọ Deeper Life Bible Church fi atẹjade kan si ori ayelujara Twitter ijọ naa pe, iwadii ti bẹrẹ lori ọrọ naa. "Ẹnikẹni to ba jẹbi ninu ọrọ naa, yala akẹkọọ tabi oṣiṣẹ ileewe, ko ni lọ laijiya." Wọn fi kun ọrọ wọn pe, gbogbo ìlú ni yoo mọ abajade iwadii naa.


"Ẹnikẹni to ba jẹbi ninu ọrọ naa, yala akẹkọọ tabi oṣiṣẹ ileewe, ko ni lọ laijiya." Wọn fi kun ọrọ wọn pe, gbogbo ìlú ni yoo mọ abajade iwadii naa.


Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ akẹ́kọ̀ọ́ tó mú ìbọn ìléwọ́ lọ ilé ìwé ni Cross River

Ọwọ awọn ọlọpaa ipinlẹ Cross River ti tẹ akẹkọọ kan to jẹ ọmọ ọdun mẹrinla ti wọn fẹsun kan pe o mu ibọn ilewọ lọ sile iwe lati yin lu ọkan lara awọ olukọ rẹ. Iroyin ni ọmọdebirni naa ti wọn ko fi orukẹ rẹ lede jẹ akẹkọọ Government Secondary School to wa ni Ikot Ewa, ni ijọba ibilẹ Akpabuyo nipinlẹ naa. Ẹni kan ti ọrọ naa ṣoju rẹ, Otunba Charles Edem, sọ fun BBC pe  akẹkọọ naa mu ibọn ọhun lọ ile iwe lati yin lu olukọ rẹ kan to paṣẹ fun pe ko lọ ge irun ori rẹ. O ni "Lọsẹ to kọja, olukọ rẹ kan sọ fun pe ko lọ ge irun to wa lori rẹ nitori o lodi si ofin ileewe wọn." "Ṣugbọn ka to wi ka to fọ, niṣe lo mu ibọn wa sile iwe naa lọjọ keji lati yin olukọ naa nitori ọrọ to sọ si." Edem tẹsiwaju pe adari ileewe ọhun lo kọkọ ṣakiyesi rẹ to si figbe ta, eyii to mu awọn olukọ to ku atawọn akẹkọọ miran da si ọrọ ọhun.


O ni "Lọsẹ to kọja, olukọ rẹ kan sọ fun pe ko lọ ge irun to wa lori rẹ nitori o lodi si ofin ileewe wọn." "Ṣugbọn ka to wi ka to fọ, niṣe lo mu ibọn wa sile iwe naa lọjọ keji lati yin olukọ naa nitori ọrọ to sọ si." Edem tẹsiwaju pe adari ileewe ọhun lo kọkọ ṣakiyesi rẹ to si figbe ta, eyii to mu awọn olukọ to ku atawọn akẹkọọ miran da si ọrọ ọhun. Edem ni oun lọ ṣabẹwo si ọrẹ oun kan to n gbe lagbegbe ti ileewe naa wa ni oun gbọ ti awọn eeyan n pariwo, ti oun si lọ wo ohun to ṣẹlẹ ti oun si gbọ si ọrọ naa. Nigba ti wọn bere lọwọ ọmọdebinrin naa bo ṣe ri ibọn ilewọ, o ṣalaye pe baba agbalagba kan lo fun oun ni ibọn naa.


Edem ni oun lọ ṣabẹwo si ọrẹ oun kan to n gbe lagbegbe ti ileewe naa wa ni oun gbọ ti awọn eeyan n pariwo, ti oun si lọ wo ohun to ṣẹlẹ ti oun si gbọ si ọrọ naa. Nigba ti wọn bere lọwọ ọmọdebinrin naa bo ṣe ri ibọn ilewọ, o ṣalaye pe baba agbalagba kan lo fun oun ni ibọn naa.


50 Year old Ajayi Folashade: Ilorin Grammar School gba ìyá àgbà yìí wọlé sí Jss 2

Ajayi Folasade lorukọ iya to jẹ ẹni aadọta ọdun to n kawe lọwọ ni ileewe girama Ilorin Grammar School, IGS. Nigba ti BBC Yoruba gbọ nipa iya yii, lara ohun taa gbọ to wu wa lori lati wa arabinrin Folashade kan ni pe o pinu lati maa ba awọn ẹgbẹ ọmọ-ọmọ rẹ jokoo pọ ni kilaasi tori imọ to fẹ ni. "Igba ti gbogbo igbiyanju mi lati kawe n bọ si pabo, mo lọ si ileewe ti ijọ kan to wa lẹgbẹ ile wa ni 2012 ti mo si maa n jokoo pẹlu awọn ọmọde to wa nibẹ". Folashade ni nigba ti oun tun gbọ ti awọn ajọ kan loun tun lọ darapọ mọ wọn ti oun si gba iwe ẹri kika ileewe alakọbẹrẹ ja. Iroyin sọ pe o lọ forukọ silẹ lati darapọ mọ kilaasi onipele ikeji, Jss 2 tori o wu u lati kawe ki oun naa si di olukọni lọjọ kan. O wu u lati jẹ moriya fun awọn agbalagba to jẹ ẹgbẹ tirẹ naa lati ma jẹ ki ala wọn wọmi lai fi ti ọjọ ori wọn ṣe. "2017 ni mo bẹrẹ 'Secondary'".


Folashade ni nigba ti oun tun gbọ ti awọn ajọ kan loun tun lọ darapọ mọ wọn ti oun si gba iwe ẹri kika ileewe alakọbẹrẹ ja. Iroyin sọ pe o lọ forukọ silẹ lati darapọ mọ kilaasi onipele ikeji, Jss 2 tori o wu u lati kawe ki oun naa si di olukọni lọjọ kan. O wu u lati jẹ moriya fun awọn agbalagba to jẹ ẹgbẹ tirẹ naa lati ma jẹ ki ala wọn wọmi lai fi ti ọjọ ori wọn ṣe. "2017 ni mo bẹrẹ 'Secondary'". Adari ileewe IGS, Alhaji Abdulrahman Akeyede sọ fun BBC Yoruba pe oun ka gbogbo ofin ati alakalẹ ti mama agba yii yoo tẹle fun un nigba to wa fun ibeere. "A ran 'uniform' fun iya, iya si bẹrẹ kika iwe rẹ pẹlu wa". À ṣé ara mi ni isó tí ń rùn, tí èmi náà ń ṣépè fún ẹni tí Jamiu Azeez ń sọ - Mama Ereko Ṣé o mọ oríkì ìlú ara rẹ tó olùkọ́ yìí tó dántọ́ lẹ́nu rẹ̀ bíi ọmọ ìlú rẹ?


Adari ileewe IGS, Alhaji Abdulrahman Akeyede sọ fun BBC Yoruba pe oun ka gbogbo ofin ati alakalẹ ti mama agba yii yoo tẹle fun un nigba to wa fun ibeere. "A ran 'uniform' fun iya, iya si bẹrẹ kika iwe rẹ pẹlu wa". À ṣé ara mi ni isó tí ń rùn, tí èmi náà ń ṣépè fún ẹni tí Jamiu Azeez ń sọ - Mama Ereko Ṣé o mọ oríkì ìlú ara rẹ tó olùkọ́ yìí tó dántọ́ lẹ́nu rẹ̀ bíi ọmọ ìlú rẹ? Ọlọ́pàá dá ọkùnrin méjì tó ń ní ìbálòpọ̀ ọkùnrin sọ́kùnrin padà sí ìlú abínibí wọn Nibayii, ileeṣẹ eto ẹkọ ni ipinlẹ Kwarra gan ti ni iwuri ni igbesẹ arabinrin naa jẹ ni ọjọ ori rẹ. Olukọ kilaasi "Anti Ṣade" gẹgẹ bi wọn ṣe maa n pe e sọ pe o ya awọn lẹnu pe o n ṣe deedee ni kilaasi. Ọmọdekunrin to tun jẹ Balogun kilaasi anti Ṣade sọ pe iru wọn lawọn n fẹ ni ileewe tori awọn fẹran wọn bi wọn ṣe n jafafa ninu kilaasi.


Ọlọ́pàá dá ọkùnrin méjì tó ń ní ìbálòpọ̀ ọkùnrin sọ́kùnrin padà sí ìlú abínibí wọn Nibayii, ileeṣẹ eto ẹkọ ni ipinlẹ Kwarra gan ti ni iwuri ni igbesẹ arabinrin naa jẹ ni ọjọ ori rẹ. Olukọ kilaasi "Anti Ṣade" gẹgẹ bi wọn ṣe maa n pe e sọ pe o ya awọn lẹnu pe o n ṣe deedee ni kilaasi. Ọmọdekunrin to tun jẹ Balogun kilaasi anti Ṣade sọ pe iru wọn lawọn n fẹ ni ileewe tori awọn fẹran wọn bi wọn ṣe n jafafa ninu kilaasi.


Akomolede ati Asa: Alagba Ajibola láti Fakunle ní olùkọ́ wa lórí ètò ìró lónìí

Alagba Ajibola ṣalaye ni ọrikiniwin ohun ti iparojẹ ati isunki jẹ. Ile ẹkọ Fakunle Comprehensive Grammar School ni Osogbo ni ipinlẹ Osun. Iparoje ati Isunki ni Alagba Ajibola lolukọ to dantọ to n kọ wa nipa eto iro ati giram yii. Iro konsonanti, iro fawẹli ati iro ohun ni ọpakutẹlẹ iparojẹ ati isunki. Bawo  ni iparojẹ ati isunki ṣe n waye ninu sisọ ati kikọ Yoruba? Kinni Isunki?


Iro konsonanti, iro fawẹli ati iro ohun ni ọpakutẹlẹ iparojẹ ati isunki. Bawo  ni iparojẹ ati isunki ṣe n waye ninu sisọ ati kikọ Yoruba? Kinni Isunki? Ona wo ni isunki n gba waye? Wo bi iparojẹ ṣe n jẹyọ Bawo ni awọn ọrọ wọnyii ṣe yipada? Layelaye- laelae Kekere- kekee Olorun- Oloun Oju ibọ- ojubọ Iya Alaje- Iyalaje Idi ọkọ- Idikọ?


Ona wo ni isunki n gba waye? Wo bi iparojẹ ṣe n jẹyọ Bawo ni awọn ọrọ wọnyii ṣe yipada? Layelaye- laelae Kekere- kekee Olorun- Oloun Oju ibọ- ojubọ Iya Alaje- Iyalaje Idi ọkọ- Idikọ?


New date for School resumption: Ìjọbá àpapọ̀ tún yíhùn padà lórí ọjọ ìwọlé àwọn akẹ́kọ̀ọ́

Ijọba apapọ lorilẹede Niajiria ti paṣẹ ki gbogbo ileewe wọle pada ni Ọjọ Kejidinlogun, Oṣu Kini, Ọdun 2021. Eyi ko ṣẹyin ipade to waye laarin Minisita fun eto Ẹkọ,Malam Adamu Adamu ati awọn kọmisọnna fun eto Ẹko ni ilu Abuja. Iroyin ni aṣẹ naa ko ṣẹyin ipade ati atilẹyin lati ọdọ awọn gomina ipinlẹ, adari ileewe, awọn adari awọn akẹkọọ ati awọn akẹkọọ. Wọn ni gbogbo wọn fi ọwọ si wi pe ki awọn ileewe ṣi pada kaakiri Naijiria. Akọwe agba fún ilé iṣẹ́ eto Eko ni Naijria lo fi idi ọrọ naa mulẹ Amọ, ijọba ni gbogbo awọn akẹkọọ ati olukọ lo gbọdọ tẹle awọn ofin to rọmọ didẹkun itankalẹ arun Coronavirus lorilẹede Naijiria. Ìjọba àpàpọ̀ ni ni òun yóò ṣe àtúngbéyẹ̀wò àsìkò ìwọ̀lé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní Nàìjíríà.


Wọn ni gbogbo wọn fi ọwọ si wi pe ki awọn ileewe ṣi pada kaakiri Naijiria. Akọwe agba fún ilé iṣẹ́ eto Eko ni Naijria lo fi idi ọrọ naa mulẹ Amọ, ijọba ni gbogbo awọn akẹkọọ ati olukọ lo gbọdọ tẹle awọn ofin to rọmọ didẹkun itankalẹ arun Coronavirus lorilẹede Naijiria. Ìjọba àpàpọ̀ ni ni òun yóò ṣe àtúngbéyẹ̀wò àsìkò ìwọ̀lé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní Nàìjíríà. Sáájú ni ìjọba ti ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò padà sílé ìwé ni ọjọ́ kejìdílógun, oṣù kíní ọdún 2021, sùgbọ́n ojoojúmọ ni ààrùn Coronavirus n péleke sí. Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Adamu Adamu  ló sọ èyí di mímọ lásìkò tó n dáhùn ìbéèrè  àwọn akọròyìn níbi ìpàdé àwọn oníròyìn ti ìgbìmọ̀ amúṣẹ́ ṣe lórí Covid-19 ti ààrẹ yan nílùú Abuja. Mínísítà ní " Lórí ìwalé ọjọ́ kejìdílógún, a ó ṣe àtúngbéyẹ̀wò rẹ̀."


Sáájú ni ìjọba ti ní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò padà sílé ìwé ni ọjọ́ kejìdílógun, oṣù kíní ọdún 2021, sùgbọ́n ojoojúmọ ni ààrùn Coronavirus n péleke sí. Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Adamu Adamu  ló sọ èyí di mímọ lásìkò tó n dáhùn ìbéèrè  àwọn akọròyìn níbi ìpàdé àwọn oníròyìn ti ìgbìmọ̀ amúṣẹ́ ṣe lórí Covid-19 ti ààrẹ yan nílùú Abuja. Mínísítà ní " Lórí ìwalé ọjọ́ kejìdílógún, a ó ṣe àtúngbéyẹ̀wò rẹ̀." A tí sọ níbi ìpàdé PTF tí a ṣe lónìí, tó bá di ọ̀la, ilé iṣk ètò ẹ̀kọ́ yóò mọ ìgbésẹ̀ tó kù." Sáájú àsìkò yìí ni ìjọba ti kéde pé, kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní gbogbo ipele padà sí ilé ẹ̀kọ́ ni ọjọ́ kejìdínlógún , oṣù kíní ọdún 2021. Ijọba ipinlẹ Eko ti pada kede ọjọ kejidinlogun oṣu kini ọdun 2021 gẹgẹ bii ọjọ iwọle tuntun fun awọn akẹkọọ fun saa eto ẹkọ keji.


A tí sọ níbi ìpàdé PTF tí a ṣe lónìí, tó bá di ọ̀la, ilé iṣk ètò ẹ̀kọ́ yóò mọ ìgbésẹ̀ tó kù." Sáájú àsìkò yìí ni ìjọba ti kéde pé, kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní gbogbo ipele padà sí ilé ẹ̀kọ́ ni ọjọ́ kejìdínlógún , oṣù kíní ọdún 2021. Ijọba ipinlẹ Eko ti pada kede ọjọ kejidinlogun oṣu kini ọdun 2021 gẹgẹ bii ọjọ iwọle tuntun fun awọn akẹkọọ fun saa eto ẹkọ keji. Atẹjade kan ti ileeṣẹ eto ẹkọ ni ijọba ipinlẹ Eko, fi sita ṣalaye pe kọmiṣọna eto ẹkọ nipinlẹ Eko Arabinrin Fọlaṣade Adefisayọ lo kede eyi ni "ibamu pẹlu aṣẹ ati idari ijọba apapọ ati ọwọja ọwọ keji ajakalẹ aarun COVID-19 to n ja lọwọlọwọ." ni opin ọsẹ to kọja ni ijọba ipinlẹ Eko ti kọkọ kede pe gbogbo awọn ileewe alakọbẹrẹ ati girama ko ni lee wọle bayii ayi pe iwọle wọn di ọjọ mii ọjọ ire. O wa rọ awọn ileewe lati ṣeto aye to tọ fun awọn akẹkọọ tabi olukọ ti ara wọn ko ba ya lati maa kọ ẹkọ tabi ṣiṣẹ wọn lati ile nipasẹ ayelujara iyẹn, "Virtual learning" tabi "Virtual work"


Atẹjade kan ti ileeṣẹ eto ẹkọ ni ijọba ipinlẹ Eko, fi sita ṣalaye pe kọmiṣọna eto ẹkọ nipinlẹ Eko Arabinrin Fọlaṣade Adefisayọ lo kede eyi ni "ibamu pẹlu aṣẹ ati idari ijọba apapọ ati ọwọja ọwọ keji ajakalẹ aarun COVID-19 to n ja lọwọlọwọ." ni opin ọsẹ to kọja ni ijọba ipinlẹ Eko ti kọkọ kede pe gbogbo awọn ileewe alakọbẹrẹ ati girama ko ni lee wọle bayii ayi pe iwọle wọn di ọjọ mii ọjọ ire. O wa rọ awọn ileewe lati ṣeto aye to tọ fun awọn akẹkọọ tabi olukọ ti ara wọn ko ba ya lati maa kọ ẹkọ tabi ṣiṣẹ wọn lati ile nipasẹ ayelujara iyẹn, "Virtual learning" tabi "Virtual work"


Pasuma daughter: Mo bá ọmọ mi yọ̀ bó ṣé di ọmọ ogun orí omi ilẹ̀ Amẹrika - Wasiu Alabi Pasuma

Gbajugbaja olorin fuji, Wasiu Alabi Pasuma ti ba ọmọ rẹ Opeyemi ṣajọyọ lẹyin ti ọmọ naa darapọ ileeṣẹ ọmọ ogun ori omi ilẹ Amẹrika. Pasuma sọ pe aṣeyọri ọmọ naa jẹ ohun iwuri fun oun. Nigba to n kede iroyin naa pẹlu aworan ọmọ ọhun loju opo Instagram rẹ, Pasuma ni "ẹ ba mi ṣajọyọ oriire o, ọmọ mi ti di ọkan lara awọn ọmọ ogun ori omi orilẹ-ede Amẹrika." O tẹsiwaju pe "O kare ọmọ mi Opeyemi L'Amẹrika fun iwuri nla ti o jẹ fun emi ati iya rẹ, Ọlọrun yoo maa sin ọ lọ ninu irinajo iṣẹ ti o yan laayo yii." Ti ẹ ko ba gbagbe, obinrin bii mẹta lo bi ọmọ mẹwaa fun Pasuma, ti wọn jẹ obinrin mẹjọ ati ọkunrin meji. Ọmọ ti Pasuma kọkọ bi ni Wasilat Ajibola to kẹkọọ jade ni fasiti Lead City to wa niluu Ibadan, iyẹn ni ipinlẹ Oyo.


O tẹsiwaju pe "O kare ọmọ mi Opeyemi L'Amẹrika fun iwuri nla ti o jẹ fun emi ati iya rẹ, Ọlọrun yoo maa sin ọ lọ ninu irinajo iṣẹ ti o yan laayo yii." Ti ẹ ko ba gbagbe, obinrin bii mẹta lo bi ọmọ mẹwaa fun Pasuma, ti wọn jẹ obinrin mẹjọ ati ọkunrin meji. Ọmọ ti Pasuma kọkọ bi ni Wasilat Ajibola to kẹkọọ jade ni fasiti Lead City to wa niluu Ibadan, iyẹn ni ipinlẹ Oyo. Lara awọn ọmọ miran ti Pasuma tun bi ni Barakat, Wasbar, Amirah, Opeyemi, Sultan, Waris ati Aliyah. Pasuma jẹ ọkan gboogi lara awọn olorin fuji to milẹ titi julọ ni Naijiria ati kaakiri agbaye.


Lara awọn ọmọ miran ti Pasuma tun bi ni Barakat, Wasbar, Amirah, Opeyemi, Sultan, Waris ati Aliyah. Pasuma jẹ ọkan gboogi lara awọn olorin fuji to milẹ titi julọ ni Naijiria ati kaakiri agbaye.


Ìjọba ti ileẹ̀kọ́ pà lẹ́yìn tí àwọn jàndùkú ṣèkọlù sí Osogbo, ìpínlẹ̀ Osun

Ijọba ipinlẹ Osun ti ti ileẹ̀kọ́ Ifeoluwa Grammar School pa lẹyin ti awọn janduku ṣe ikọlu si ileẹ̀kọ́ naa. Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Osun, Yemisi Opalola to fi idi ọrọ naa mulẹ ni awọn ọdọ to le ni ogun lo yabọ ileẹ̀kọ́ naa pẹlu ada ati ọkọ ti wọn si da rogbodiyan silẹ. Ọpalọla ni ipe pajawiri ni wọn pe oun, ni ileẹ̀kọ́ naa ti awọn si ko awọn ọlọpaa lọ si ileewe naa. Opalola ni: ''A fi panpẹ mu afurasi kan pẹlu ada lọwọ, ati eleyii ti wọn ti sa ni ada ni apa ati ori.'' ''Iwadii ṣi n lọ lọwọ, amọ o ṣeeṣe ki awọn janduku naa jẹ awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun.'' ''Bakan naa ni a ti gbe awọn ti wọn farapa ninu iṣẹlẹ naa lọ si ileewosan ijọba ti Osogbo Central Hospital fun iwosan to peye.


Opalola ni: ''A fi panpẹ mu afurasi kan pẹlu ada lọwọ, ati eleyii ti wọn ti sa ni ada ni apa ati ori.'' ''Iwadii ṣi n lọ lọwọ, amọ o ṣeeṣe ki awọn janduku naa jẹ awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun.'' ''Bakan naa ni a ti gbe awọn ti wọn farapa ninu iṣẹlẹ naa lọ si ileewosan ijọba ti Osogbo Central Hospital fun iwosan to peye. Amọ, Adari ẹka ileeṣẹ eto ẹkọ nipinlẹ naa, Kehinde Olaniyan sọ wi pe awọn gbe igbesẹ lati ti ileewe naa pa, ki rogbodiyan ma bẹ silẹ nibẹ. O ni awọn janduku ati awọn ẹlẹgbẹ okunkun ti wọn n ṣe bi akẹkọọ lo yabọ ileewe naa. ''A fẹ kesi awọn obi ati ojulumọ lati sọ fun wọn pe Kọmisọnna fun eto ẹkọ ti paṣẹ ki wọn ti ileewe Ifeoluwa Grammar School fun igba kan naa.


Amọ, Adari ẹka ileeṣẹ eto ẹkọ nipinlẹ naa, Kehinde Olaniyan sọ wi pe awọn gbe igbesẹ lati ti ileewe naa pa, ki rogbodiyan ma bẹ silẹ nibẹ. O ni awọn janduku ati awọn ẹlẹgbẹ okunkun ti wọn n ṣe bi akẹkọọ lo yabọ ileewe naa. ''A fẹ kesi awọn obi ati ojulumọ lati sọ fun wọn pe Kọmisọnna fun eto ẹkọ ti paṣẹ ki wọn ti ileewe Ifeoluwa Grammar School fun igba kan naa. ;; ''Eyi ni lati ri wi pe omi alaafia ilu ko daru nitori awọn oni jagidijagan yii ti wọn n pe ara wọn ni akẹkọọ'' ''Nitori naa ni a fi kesi awọn obi lati jẹ ki awọn ọmọ wọn duro silẹ, titi iwadii yoo fi pari.'' Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Osun fikun wi pe awọn ti n tpasẹ awọn janduku naa, ti awọn yoo si fi wọn jofin laipẹ.


;; ''Eyi ni lati ri wi pe omi alaafia ilu ko daru nitori awọn oni jagidijagan yii ti wọn n pe ara wọn ni akẹkọọ'' ''Nitori naa ni a fi kesi awọn obi lati jẹ ki awọn ọmọ wọn duro silẹ, titi iwadii yoo fi pari.'' Bakan naa ni ijọba ipinlẹ Osun fikun wi pe awọn ti n tpasẹ awọn janduku naa, ti awọn yoo si fi wọn jofin laipẹ.


Ẹ wá gbọ bí òwe Yoruba ṣe dùn lẹnu ọmọ Igbo

Imado iba ṣe bi ẹlẹdẹ a balu jẹ, ẹru iba j’ọba, eeyan iba ku ọkan. Pupọ ninu awọn ọmọ ilẹ Yoruba lo maa n gbọ owe oke yii ṣugbọn ti wọn kọ mọ itumọ rẹ. Ṣaṣa ninu awọn ọmọ Yoruba, paapaa awọn ọmọ aye ode oni ni ko tilẹ mọ iru ẹranko to n jẹ imado, anbelete itumọ owe naa. Ṣugbọn ki ni imado? Iru ẹranko wo ni Yoruba n pe ni imado? Ki ni itumọ owe yii ati pe bawo ni owe naa ṣe jọ mọ ohun to n ṣẹlẹ laye ode oni?


Ṣugbọn ki ni imado? Iru ẹranko wo ni Yoruba n pe ni imado? Ki ni itumọ owe yii ati pe bawo ni owe naa ṣe jọ mọ ohun to n ṣẹlẹ laye ode oni? Ẹ wo fidio yii fun ẹkunrẹrẹ bii ọmọ Igbo, Jude Chukwuka ṣe ṣe atupalẹ owe naa.


Ẹ wo fidio yii fun ẹkunrẹrẹ bii ọmọ Igbo, Jude Chukwuka ṣe ṣe atupalẹ owe naa.


Ooni Ile Ife: Emir Kano bẹ ààfin Ọọ̀ni wò, Ọọni Ogunwusi ṣàlàyé ìpayà tó gbòde lórí yíyọ tí Ganduje yọ Sanusi lóyé Emir Kano

Ọọni ile ifẹ, Ọba Adeyẹye Ogunwusi ni ibẹru bojo gbode nigba ti ayipada ipo waye ni ilu Kano nitori gbogbo eeyan lo mọ pe bi wahala ba ṣẹlẹ ni ilu Kano, nnkan o lee rọrun lorilẹede Naijiria. Ọọni ile ifẹ ṣalaye pe nigba ti ijọba ipinlẹ Kano rọ Emir Sanusi Lamido Sanusi loye to yan Emir Ado Bayero sipo, ọkan ọpọ eeyan lo n gbọn riri nitori ko si ẹni to mọ ibi ti afẹfẹ ọrọ naa yoo fẹ si. Ọọni Adeyẹye Ogunwusi sọrọ yii lasiko ti Emir ilu Kano, Alhaji Ado Bayero bẹ ẹ wo ni aafin rẹ nilu Ile Ifẹ. "Ọlọrun ṣeun fun alaafia to jọba nigba ti Emir tuntun joye ni ilu Kano. Gbogbo wa lẹru ba lori iyipo pada to waye ni Kano nitori a mọ pe wahala yoo wa ni Naijiria bi wahala ba bẹ silẹ ni ilu Kano, ṣugbọn a dupẹ lọwọ Ọlọrun pe alaafia jọba." Ọọni Ogunwusi ṣalaye pe lara ohun to mu alaafia jọba lorilẹede Naijiria ni irẹpọ to wa laarin awọn ọbalaye, paapaa julọ gẹgẹ bi Ọọni ana, Okunade Sijuwade Olubuse II, Emir ana ni ilu Sokoto, Alhaji Ado Bayero pẹlu Obi ana ni ilu Onitsha ṣe ba ara wọn dọrẹ pọ, eleyi to ni o ṣe ọpọlọpọ anfani fun orilẹede Naijiria.


"Ọlọrun ṣeun fun alaafia to jọba nigba ti Emir tuntun joye ni ilu Kano. Gbogbo wa lẹru ba lori iyipo pada to waye ni Kano nitori a mọ pe wahala yoo wa ni Naijiria bi wahala ba bẹ silẹ ni ilu Kano, ṣugbọn a dupẹ lọwọ Ọlọrun pe alaafia jọba." Ọọni Ogunwusi ṣalaye pe lara ohun to mu alaafia jọba lorilẹede Naijiria ni irẹpọ to wa laarin awọn ọbalaye, paapaa julọ gẹgẹ bi Ọọni ana, Okunade Sijuwade Olubuse II, Emir ana ni ilu Sokoto, Alhaji Ado Bayero pẹlu Obi ana ni ilu Onitsha ṣe ba ara wọn dọrẹ pọ, eleyi to ni o ṣe ọpọlọpọ anfani fun orilẹede Naijiria. Bakan naa ni Ọọni Ogunwusi tun ke sawọn agbaagba lorilẹede Naijiria lati ṣilẹkun silẹ fawọn ọdọ nitori, gẹgẹ bi o ṣe sọ,  awọn lo ni orilẹede Naijiria. "Ẹ jẹ ki a kọ wọn, ki a tun tun wọn kọ, eyi gan ni yoo mu idẹrun ba wa. A ko ni lati duro de ijọba, ki olukuluku ṣe ipa tirẹ lo tọ."


Bakan naa ni Ọọni Ogunwusi tun ke sawọn agbaagba lorilẹede Naijiria lati ṣilẹkun silẹ fawọn ọdọ nitori, gẹgẹ bi o ṣe sọ,  awọn lo ni orilẹede Naijiria. "Ẹ jẹ ki a kọ wọn, ki a tun tun wọn kọ, eyi gan ni yoo mu idẹrun ba wa. A ko ni lati duro de ijọba, ki olukuluku ṣe ipa tirẹ lo tọ." Ṣaaju ninu ọrọ rẹ ni Emir ilu Kano, ti pe fun, 'ajọṣepọ ati ajumọkẹgbẹ pọ lati finuwenu lori gbigbogun ti iṣoro to n koju eto ẹkọ, igbanisiṣẹ ati idagbasoke ilu laarin awọn ọdọ lorilẹede Naijiria nitori nipasẹ eyi ni ọna abays fun iṣoro atigbadegba to n koju orilẹede Naijiria lee ti yọju.'


Ṣaaju ninu ọrọ rẹ ni Emir ilu Kano, ti pe fun, 'ajọṣepọ ati ajumọkẹgbẹ pọ lati finuwenu lori gbigbogun ti iṣoro to n koju eto ẹkọ, igbanisiṣẹ ati idagbasoke ilu laarin awọn ọdọ lorilẹede Naijiria nitori nipasẹ eyi ni ọna abays fun iṣoro atigbadegba to n koju orilẹede Naijiria lee ti yọju.'


Ooni Adeyeye: Ọmọ Nàìjíríà Mílíọ̀nù márùn ún yóò jànfàní ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ látọ̀dọ̀ Arole Oodua ti Ile Ife

Arole Oodua to tun jẹ Ọọni ti Ile Ife, Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi Ọjaja II ti ṣi aṣọ loju akanṣe eto iranwọ owo ileewe to pe akọle rẹ ni "Ooni of Ife Tertiary Tuition Fund" eyi ti wọn yoo fi doju kọ sisan lara owo ileewe akẹkọọ miliọnu marun jakejado awọn fasiti Naijiria. Nigba to n ṣi aṣọ loju akanṣe eto naa ni aafin rẹ, Ile Oodua ni ilu Ile Ifẹ, Ọọni kede ipo aidaa ti ọrọ aje orilẹede yii wa eyi to si jẹ ohun to gbe oun ninu lati ṣeranwọ fun awọn akẹkọọ ki wọn lee pada sẹnu ẹkọ wọn tori o fi aidunu rẹ han si ipo ti ọpọlọpọ akẹkọọ ile ẹkọ giga wa. Ẹgbẹrun lọna aadọta Naira (N50,000) o kere tan ni Arole Oodua ṣe leto fun miliọnu marun akẹkọọ fun ọdun mẹrin gbako o si ṣalaye pe eto iranwọ yii yoo maa gbe miliọnu marun mi lọdọọdun. Ọọni to ṣalaye pe riro awọn ọdọ lagbara ti jẹ afojusun oun tipẹ ni ori tentele ipojude ni Naijiria joko le o bi wọn ko ba doju kọ iṣoro awọn akẹkọọ. "Mo n ṣe agbekalẹ eto iranwọ fun ẹkọ yii lati ṣatilẹyin fun ohun ti ijọba n ṣe. Abo ko si fun wa rara bayi.


Ọọni to ṣalaye pe riro awọn ọdọ lagbara ti jẹ afojusun oun tipẹ ni ori tentele ipojude ni Naijiria joko le o bi wọn ko ba doju kọ iṣoro awọn akẹkọọ. "Mo n ṣe agbekalẹ eto iranwọ fun ẹkọ yii lati ṣatilẹyin fun ohun ti ijọba n ṣe. Abo ko si fun wa rara bayi. A ni lati ge eto ode kuru ki a si koju mọ riro awọn ọdọ lagbara. O san lati duro sile tun orilẹede yii ṣe ju ki a maa sa kuro nilu lọ". Ọọni fi kun un wipe "gbogbo wa la ni imọlara ibinu awọn ọdọ lasiko iwọde #EndSARS, a si gbudọ bẹrẹ si ni mu wọn kopa gidi bayii".


A ni lati ge eto ode kuru ki a si koju mọ riro awọn ọdọ lagbara. O san lati duro sile tun orilẹede yii ṣe ju ki a maa sa kuro nilu lọ". Ọọni fi kun un wipe "gbogbo wa la ni imọlara ibinu awọn ọdọ lasiko iwọde #EndSARS, a si gbudọ bẹrẹ si ni mu wọn kopa gidi bayii". Bakan naa, Ọọni sọ pe Covid-19 ti sọ ọpọ ọdọ atawọnobi wọn di alainiṣẹ lọwọ atipe ifasẹyin ọrọ aje yii tun jẹ iṣoro mii to ṣakoba fun awọn ọdọ Naijiria. Ṣaaju akoko yii, Ọọni ni oun ti n ṣeranwọ owo ileewe tẹlẹ to fi mọ ẹkọṣẹ ati riro ọdọ lagbara  "ṣugbọn mo n ṣe eyi lati tun ko ọpọlọpọ awọn ti yoo janfani mọ wọn. Lorii bi owo tabua yii yoo ṣe jade, Ọba Adeyeye ni ọlọdani atawọn ileeṣẹ nile ati loke okun lawọn yoo kan si fun aṣeyọri igbesẹ naa.


Bakan naa, Ọọni sọ pe Covid-19 ti sọ ọpọ ọdọ atawọnobi wọn di alainiṣẹ lọwọ atipe ifasẹyin ọrọ aje yii tun jẹ iṣoro mii to ṣakoba fun awọn ọdọ Naijiria. Ṣaaju akoko yii, Ọọni ni oun ti n ṣeranwọ owo ileewe tẹlẹ to fi mọ ẹkọṣẹ ati riro ọdọ lagbara  "ṣugbọn mo n ṣe eyi lati tun ko ọpọlọpọ awọn ti yoo janfani mọ wọn. Lorii bi owo tabua yii yoo ṣe jade, Ọba Adeyeye ni ọlọdani atawọn ileeṣẹ nile ati loke okun lawọn yoo kan si fun aṣeyọri igbesẹ naa. Lori iyanṣẹlodi ẹgbẹ ASUU, Ọọni fi aridaju han pe yoo wa sopin laipẹ tori awọn lọba lọba ti da si i. Ọọni tun fi idaniloju rẹ han fun araalu pe ijọba ati ẹgbẹ ASUU ti fẹẹ pari yiyanju awọn ibi ti fa ki n faa wa lori ọrọ yii.


Lori iyanṣẹlodi ẹgbẹ ASUU, Ọọni fi aridaju han pe yoo wa sopin laipẹ tori awọn lọba lọba ti da si i. Ọọni tun fi idaniloju rẹ han fun araalu pe ijọba ati ẹgbẹ ASUU ti fẹẹ pari yiyanju awọn ibi ti fa ki n faa wa lori ọrọ yii.


Federal Government scholarship 2021/2022: Wo bi o ṣe le fi orúkọ̀ sílẹ̀ fún ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ ìjọba Nàìjíríà

Minisita fun eto ẹkọ ni Naijiria, Adamu Adamu, ti kesi awọn ọmọ Naijiria to ba nifẹ, to si koju osuwọn, lati fi orukọ silẹ fun eto ẹkọ ọfẹ ijọba apapọ fun ọdun 2021/2022. Eto ẹkọ ọfẹ naa wa fun awọn to fẹ ẹ kẹkọọ gba oye imọ ijinlẹ akọkọ(undergraduate), ati awọn to ti gba iwe ẹri akọkọ ni awọn orilẹ-ede to ni ajọṣepọ eto ẹkọ pẹlu Naijiria. Ẹni to ba ri anfaani ẹkọ ọfẹ yii gba yoo ni anfaani lati kẹkọọ gba iwe ẹri akọkọ ni Russia, Morocco, Algeria, Hungary, Egypt, Tunisia, ati Romania. Níbo lọ̀rọ̀ dé dúró nípa iṣẹ́ àwọn tó n wa iṣẹ́ N-Power? Àgbàrá òjò gbé alága àdúgbò àti èèyàn méjì mìí lọ nílùú Ibadan Ngozi Okonjo-Iweala ló borí gẹ́gẹ́ bí obìnrin àkọ́kọ́ tó di olórí ajọ okoòwò l'ágbàáyé, WTO Ẹ má à gbìyànjú láti bo àṣírí ìpànìyàn tó wáyé ní Lekki, á ní ẹ̀rí tó dájú - Amnesty International Fun awọn to fẹ gba iwe ẹri keji ati PHD, wọn le lọ si Russia (iyẹn to ba jẹ nibẹ lo ti gba iwe ẹri akọkọ), China, Hungary, Serbia, ati Mexico. Imọ ijinlẹ akọkọ 'undergraduate' •Engineering, •Geology, •Agriculture, •Science, •Mathematics, •Languages, •Environmental sciences, •Sports, Law, •Social Sciences, •Biotechnology, •Architecture, •Medicine (perete), •Pilot Engineering, •Neurologis.


Níbo lọ̀rọ̀ dé dúró nípa iṣẹ́ àwọn tó n wa iṣẹ́ N-Power? Àgbàrá òjò gbé alága àdúgbò àti èèyàn méjì mìí lọ nílùú Ibadan Ngozi Okonjo-Iweala ló borí gẹ́gẹ́ bí obìnrin àkọ́kọ́ tó di olórí ajọ okoòwò l'ágbàáyé, WTO Ẹ má à gbìyànjú láti bo àṣírí ìpànìyàn tó wáyé ní Lekki, á ní ẹ̀rí tó dájú - Amnesty International Fun awọn to fẹ gba iwe ẹri keji ati PHD, wọn le lọ si Russia (iyẹn to ba jẹ nibẹ lo ti gba iwe ẹri akọkọ), China, Hungary, Serbia, ati Mexico. Imọ ijinlẹ akọkọ 'undergraduate' •Engineering, •Geology, •Agriculture, •Science, •Mathematics, •Languages, •Environmental sciences, •Sports, Law, •Social Sciences, •Biotechnology, •Architecture, •Medicine (perete), •Pilot Engineering, •Neurologis. Imọ ijinlẹ keji ati PHD ni gbogbo ẹka eto ẹkọ Ni wọn igba to jẹ pe awọn orilẹ-ede ti Naijiria ni adehun eto ẹkọ pẹlu kii sọ ede Gẹẹsi, olukopa ni murasilẹ fun ẹkọ ede ilẹ okeere fun ọdun kan gbako ni orilẹ-ede ti wọn ti fẹ ẹ kẹkọọ. Gbogbo olukopa fun eto ẹkọ imọ ijinlẹ keji ni Russia gbọdọ ti gba iwe ẹri imọ ijinlẹ akọkọ ni Russia, ki wọn si fi si ori ayelujara pẹlu: a. )Imọ ijinlẹ akọkọ: Esi idanwo WAEC/WASSCE, iwe ẹri ọjọ ori, ati iwe ẹri ilu abinibi b.


Imọ ijinlẹ keji ati PHD ni gbogbo ẹka eto ẹkọ Ni wọn igba to jẹ pe awọn orilẹ-ede ti Naijiria ni adehun eto ẹkọ pẹlu kii sọ ede Gẹẹsi, olukopa ni murasilẹ fun ẹkọ ede ilẹ okeere fun ọdun kan gbako ni orilẹ-ede ti wọn ti fẹ ẹ kẹkọọ. Gbogbo olukopa fun eto ẹkọ imọ ijinlẹ keji ni Russia gbọdọ ti gba iwe ẹri imọ ijinlẹ akọkọ ni Russia, ki wọn si fi si ori ayelujara pẹlu: a. )Imọ ijinlẹ akọkọ: Esi idanwo WAEC/WASSCE, iwe ẹri ọjọ ori, ati iwe ẹri ilu abinibi b. )Imọ ijinlẹ keji: Iwe ẹri imọ ijinlẹ akọkọ, iwe ẹri ọjọ ori, WAEC/WASSCE, iwe ẹri ilu abinibi, ati iwe ẹri NYSC. Awọn olukopa to ba fẹ ẹ kawe ni Hungary le mu to eto ẹkọ meji, bo ba ṣe wu wọn. Wọn si gbọdọ lọ si ori ayelujara www.stipendiumhungaricum.hu , ti ireti wa pe yoo di ṣiṣi silẹ laarin oṣu Kẹwaa si oṣu Kọkanla ọdun 2020, lati fi orukọ silẹ.


)Imọ ijinlẹ keji: Iwe ẹri imọ ijinlẹ akọkọ, iwe ẹri ọjọ ori, WAEC/WASSCE, iwe ẹri ilu abinibi, ati iwe ẹri NYSC. Awọn olukopa to ba fẹ ẹ kawe ni Hungary le mu to eto ẹkọ meji, bo ba ṣe wu wọn. Wọn si gbọdọ lọ si ori ayelujara www.stipendiumhungaricum.hu , ti ireti wa pe yoo di ṣiṣi silẹ laarin oṣu Kẹwaa si oṣu Kọkanla ọdun 2020, lati fi orukọ silẹ. Awọn olukopa to ba yege, yoo nilo lati fi ojulowo ẹdà awọn iwe ẹri wọn fun igbimọ to wa fun ẹkọ ọfẹ. To fi mọ oju ewe akọsilẹ nipa wọn lori iwe irinna wọn, akọsilẹ nipa ilera ara wọn lati ileewosan ijọba, nọmba idanimọ NIN, iwe iyọnda lati ileeṣẹ ọlọpaa,


Awọn olukopa to ba yege, yoo nilo lati fi ojulowo ẹdà awọn iwe ẹri wọn fun igbimọ to wa fun ẹkọ ọfẹ. To fi mọ oju ewe akọsilẹ nipa wọn lori iwe irinna wọn, akọsilẹ nipa ilera ara wọn lati ileewosan ijọba, nọmba idanimọ NIN, iwe iyọnda lati ileeṣẹ ọlọpaa,


Coronavirus in Oyo: Ìjọba ní gbogbo ìpéjọpọ̀ tí kò bá tẹ̀lé òfin ìdènà àrùn ni òun yóò tìpa

Ijọba ipinlẹ ti gbe ilẹkun ileẹkọ giga kan tipa nitori ajakalẹ arun Coronavirus to suyọ nibẹ. Igbimọ amusẹya ti ijọba gbe kalẹ fun arun Coronavirus lo sawari isẹlẹ naa, ti wọn ko si kede orukọ ile ẹkọ giga ti aje ọrọ naa si mọ lori sita. Ijọba wa leri leka pe oun setan lati tilẹkun ileẹkọ, ibudo ijọsin tabi ileesẹ to ba tako ilana to n dena arun Coronavirus pa. Ijọba Oyo ni awọn ibudo gbogbo gbọdọ maa tẹle ofin to dena sisun mọ ara ẹni pẹki pẹki, lilo ibomu ati ọsẹ ifọwọ, to si tun n rọ awọn araalu lati maa fi oju sọri. Atẹjade kan ti igbimọ amusẹya ọhun fisita salaye pe, awọn igbesẹ naa pọn dandan nitori bi wọn tun se kẹẹfin ọwọja arun Coronavirus nile ẹkọ giga kan nipinlẹ naa. Atẹjade naa ni titẹle awọn ilana to n dena Coronavirus nikan ni ọna lati dẹkun itankalẹ ati ọwọja arun naa.


Coronavirus update in Nigeria: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ 181 pẹ̀lú Olùkọ́ lùgbàdì Covid 19 níléèwé kan nípinlẹ̀ Eko

Akẹkọọ mọkanlelọgọsan pẹlu olukọ ileewe aladani lo ti lugbadi arun Coronavirus ni ipinlẹ Eko lorilẹ-ede Naijiria. Agbegbe Lekki ni ipinlẹ Eko ni iṣẹlẹ naa ti waye ni ile iwe aladani to jẹ eleyii ti awọn akẹkọọ n gbe ninu rẹ. Kọmisọnna fun eto ilera nipinlẹ Eko, Akin Abayomi lo fi iroyin naa lede pe iwadii lo jẹ ki wọn tete mọ wi pe arun Coronavirus lo n ba awọn akẹkọọ naa fihan. Abayomi ni ninu eniyan 441 to wa ni ileewe naa, ni 181 ninu wọn ti ko arun Covid-19 ọhun. Bi iwadii ṣe bẹrẹ ni pe, akẹkọọ to wa ni ipele SS1 lo ṣe aisan ni Ọjọ Kẹta, Oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ti wọn si ran an lọ sile lẹyin ti wọn kọkọ fun un ni itọju ni ileewe naa. Lẹyin naa ni wọn wa ṣe ayẹwo fun awọn akẹkọọ, ti o si fihan gbangba pe ọmo.


Abayomi ni ninu eniyan 441 to wa ni ileewe naa, ni 181 ninu wọn ti ko arun Covid-19 ọhun. Bi iwadii ṣe bẹrẹ ni pe, akẹkọọ to wa ni ipele SS1 lo ṣe aisan ni Ọjọ Kẹta, Oṣu Kẹwaa, ọdun yii, ti wọn si ran an lọ sile lẹyin ti wọn kọkọ fun un ni itọju ni ileewe naa. Lẹyin naa ni wọn wa ṣe ayẹwo fun awọn akẹkọọ, ti o si fihan gbangba pe ọmo. naa ti lugbadi arun Coronavirus. Ayẹwo siwaju si fihan pe awọn ọgọsan miran pẹlu rẹ ti lugbadi arun naa ni ileewe ọhun. Nibayii, ijọba ti gbe igbesẹ lati ri wi pe arun naa ko tan kalẹ si ni ileewe naa.


naa ti lugbadi arun Coronavirus. Ayẹwo siwaju si fihan pe awọn ọgọsan miran pẹlu rẹ ti lugbadi arun naa ni ileewe ọhun. Nibayii, ijọba ti gbe igbesẹ lati ri wi pe arun naa ko tan kalẹ si ni ileewe naa. ''Ofin konile-o-gbele oḷọjọyipo ti wa ni ileewe naa, ti awọn Ajọ to n risi ajakalẹ arun nipinlẹ Eko si ti  wa ni ileewe naa lati bojuto awọn to lugbadi arun ọhun. ''Awọn akẹkọọ ati olukọ ti wọn ti ni arun Covid-19 naa lo ti wa ni yara iyasọtọ lọwọlọwọ, ti wọn si ti n gba itọju.'' Awọn akẹkọọ to wa ni iyasọtọ naa ko ni lee lọ si ileewe, paapaa akẹkọọ to ba ṣe aisan ni ileewe ni a n gbe lọ si yara iyasọtọ, ki a le mọ daju wi pe kii ṣe arun Covid-19, ki wọn ma ba koran awọn araale.


''Ofin konile-o-gbele oḷọjọyipo ti wa ni ileewe naa, ti awọn Ajọ to n risi ajakalẹ arun nipinlẹ Eko si ti  wa ni ileewe naa lati bojuto awọn to lugbadi arun ọhun. ''Awọn akẹkọọ ati olukọ ti wọn ti ni arun Covid-19 naa lo ti wa ni yara iyasọtọ lọwọlọwọ, ti wọn si ti n gba itọju.'' Awọn akẹkọọ to wa ni iyasọtọ naa ko ni lee lọ si ileewe, paapaa akẹkọọ to ba ṣe aisan ni ileewe ni a n gbe lọ si yara iyasọtọ, ki a le mọ daju wi pe kii ṣe arun Covid-19, ki wọn ma ba koran awọn araale. O ni: '''inu mi dun wi pe awọn akẹkọọ to lugbadi arun naa ko fi ami han, bẹẹ si ni ko buru pupọ lara awọn to fi ami han lara wọn' 'Bakan naa ni wọn si ti pe awọn obi awọn ọmọ naa lati le fi ọkan wọn balẹ, ki wọn si gba wọn ni iyanju pe, ki wọn ma mikan nitori alaafia ni awọn ọmọ naa wa. Kọmisọnna fun eto ilera naa kesi awọn eniyan lati ni lọkan wi pe arun Coronavirus si n ba ọpọlọpọ eniyan finra, nitori naa ki wọn mu ilera ara wọn lọkunkundun. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin?


O ni: '''inu mi dun wi pe awọn akẹkọọ to lugbadi arun naa ko fi ami han, bẹẹ si ni ko buru pupọ lara awọn to fi ami han lara wọn' 'Bakan naa ni wọn si ti pe awọn obi awọn ọmọ naa lati le fi ọkan wọn balẹ, ki wọn si gba wọn ni iyanju pe, ki wọn ma mikan nitori alaafia ni awọn ọmọ naa wa. Kọmisọnna fun eto ilera naa kesi awọn eniyan lati ni lọkan wi pe arun Coronavirus si n ba ọpọlọpọ eniyan finra, nitori naa ki wọn mu ilera ara wọn lọkunkundun. Ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin? Ẹ lọ ṣí gbogbo ilé ẹ̀kọ́ padà ní Nàíjíríà - Ìjọba àpàpọ̀ Nigeria schools reopening: October 4 làwọn ilé ẹ̀kọ́ yóò di ṣíṣí padà Minisita feto ẹkọ, Adamu Adamu ti kede pe ki awọn ile ẹkọ lorilẹ ede Naijiria di sisi pada. Minisita feto ẹkọ ni Naijiria, Adamu Adamu ti kede lọjọ Ẹti pe ki gbogbo ile ẹkọ di sisi pada. Minisita, ẹni to kede bẹẹ nibi ipade akọroyin kan to waye lọjọ Ẹti ni ọjọ kejila osu Kẹwa ọdun 2020 ni ilẹkun awọn ile ẹkọ naa yoo di sisi.


Ẹ lọ ṣí gbogbo ilé ẹ̀kọ́ padà ní Nàíjíríà - Ìjọba àpàpọ̀ Nigeria schools reopening: October 4 làwọn ilé ẹ̀kọ́ yóò di ṣíṣí padà Minisita feto ẹkọ, Adamu Adamu ti kede pe ki awọn ile ẹkọ lorilẹ ede Naijiria di sisi pada. Minisita feto ẹkọ ni Naijiria, Adamu Adamu ti kede lọjọ Ẹti pe ki gbogbo ile ẹkọ di sisi pada. Minisita, ẹni to kede bẹẹ nibi ipade akọroyin kan to waye lọjọ Ẹti ni ọjọ kejila osu Kẹwa ọdun 2020 ni ilẹkun awọn ile ẹkọ naa yoo di sisi. Bakan naa lo rọ awọn ọga ile ẹkọ, olukọ ati awọn akẹkọọ lati tẹle awọn ofin to dena arun Coronavirus lasiko tawọn ile ẹkọ naa ba di sisi pada. Saaju la ti sọ fun yin pe, ijọba apapọ ti kede pe idanwo aṣekagba ile iwe girama ti ajọ NECO n dari rẹ yoo waye laarin ọjọ karun un, oṣu kẹwaa si ọjọ kejidinlogun, oṣu kọkanla, ọdun 2020. Bẹẹ lo tun kede pe idanwo ti ajọ NABTEB n ṣakoso rẹ yoo waye laarin ọjọ kọkanlelogun, oṣu kẹsan an si ọjọ karundinlogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2020.


Bakan naa lo rọ awọn ọga ile ẹkọ, olukọ ati awọn akẹkọọ lati tẹle awọn ofin to dena arun Coronavirus lasiko tawọn ile ẹkọ naa ba di sisi pada. Saaju la ti sọ fun yin pe, ijọba apapọ ti kede pe idanwo aṣekagba ile iwe girama ti ajọ NECO n dari rẹ yoo waye laarin ọjọ karun un, oṣu kẹwaa si ọjọ kejidinlogun, oṣu kọkanla, ọdun 2020. Bẹẹ lo tun kede pe idanwo ti ajọ NABTEB n ṣakoso rẹ yoo waye laarin ọjọ kọkanlelogun, oṣu kẹsan an si ọjọ karundinlogun, oṣu kẹwaa, ọdun 2020. Minisita to n ri si eto ẹkọ, Emeka Nwajuiba lo kede awọn ọjọ idanwo naa lẹyin ipade ọlọjọ meji to waye pẹlu awọn alakoso ajọ to n dari awọn idanwo ọhun ni Naijiria. Ninu atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ to n ri si eto ẹkọ, Ben Goong, fi lede, wọn ni idanwo aṣewọle si awọn ile iwe ijọba apapọ, Unity Schools naa yoo waye lọjọ kẹtadinlogun oṣu kẹwaa. Bakan naa ni wọn ni idanwo BECE fun awọn akẹkọọ ni ipele kẹta akọkọ nile iwe girama yoo waye laarin ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹjọ si ọjọ Keje, oṣu kẹsan an.


Minisita to n ri si eto ẹkọ, Emeka Nwajuiba lo kede awọn ọjọ idanwo naa lẹyin ipade ọlọjọ meji to waye pẹlu awọn alakoso ajọ to n dari awọn idanwo ọhun ni Naijiria. Ninu atẹjade kan ti alukoro ileeṣẹ to n ri si eto ẹkọ, Ben Goong, fi lede, wọn ni idanwo aṣewọle si awọn ile iwe ijọba apapọ, Unity Schools naa yoo waye lọjọ kẹtadinlogun oṣu kẹwaa. Bakan naa ni wọn ni idanwo BECE fun awọn akẹkọọ ni ipele kẹta akọkọ nile iwe girama yoo waye laarin ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kẹjọ si ọjọ Keje, oṣu kẹsan an. O pari atẹjade ọhun pe iforukọsilẹ fun idanwo NECO ṣi n lọ lọwọ titi di ọjọ kẹwaa, oṣu kẹsan an, ọdun 2020. Ijọba ni eyi yoo fun awọn akẹkọọ onipele idanwo ni ọsẹ meji lati fi gbaradi de idanwo wọn. Wọn ní idanwo aṣekagba oni iwe mẹwaa yoo bẹrẹ ni ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2020 ti a wa yii Bi ẹ ko ba gbagbe ajakale arun coronavirus lo mu ki wón sun idanwo aṣekagba yii siwaju titi di asiko yii nitori pe awọn orilẹ-ede agbaye gbe awọn ile iwe ti pa ki ajakale arun naa ma ba a maa tan kalẹ.


O pari atẹjade ọhun pe iforukọsilẹ fun idanwo NECO ṣi n lọ lọwọ titi di ọjọ kẹwaa, oṣu kẹsan an, ọdun 2020. Ijọba ni eyi yoo fun awọn akẹkọọ onipele idanwo ni ọsẹ meji lati fi gbaradi de idanwo wọn. Wọn ní idanwo aṣekagba oni iwe mẹwaa yoo bẹrẹ ni ọjọ kẹtadinlogun, oṣu kẹjọ, ọdun 2020 ti a wa yii Bi ẹ ko ba gbagbe ajakale arun coronavirus lo mu ki wón sun idanwo aṣekagba yii siwaju titi di asiko yii nitori pe awọn orilẹ-ede agbaye gbe awọn ile iwe ti pa ki ajakale arun naa ma ba a maa tan kalẹ. Loni ojó kẹtadinlọgbọn, oṣù keje yii ni ijoba apapọ ati awọn Kọmiṣọnna ipinle merindinlọgbọn Naijiria ati aṣoju ẹgbẹ awọn Olukọ ati ẹgbẹ awọn Onile iwe Aladani kaakiri ipinlẹ Naijiria fẹnuko lori igbesẹ yii lẹyin ti wọn se ipade papọ lori ayelujara. Wọn ni kete ti ọdun Ileya ba ti pari ni ki awọn akẹkọọ onidanwo pada sile iwe koowa wọn. Gbogbo wọn ló fẹenuko pẹlu ijọba pe awọn yoo pese ohun  to yẹ ki awọn akẹkọọ le wa ni alaafia nile iwe lasiko idanwo naa pẹlu iranlọwọ wọn ile iwe.


Loni ojó kẹtadinlọgbọn, oṣù keje yii ni ijoba apapọ ati awọn Kọmiṣọnna ipinle merindinlọgbọn Naijiria ati aṣoju ẹgbẹ awọn Olukọ ati ẹgbẹ awọn Onile iwe Aladani kaakiri ipinlẹ Naijiria fẹnuko lori igbesẹ yii lẹyin ti wọn se ipade papọ lori ayelujara. Wọn ni kete ti ọdun Ileya ba ti pari ni ki awọn akẹkọọ onidanwo pada sile iwe koowa wọn. Gbogbo wọn ló fẹenuko pẹlu ijọba pe awọn yoo pese ohun  to yẹ ki awọn akẹkọọ le wa ni alaafia nile iwe lasiko idanwo naa pẹlu iranlọwọ wọn ile iwe. Ijoba apapọ tun ti pe ipade miran ni ọla lori awọn igbesẹ ti ile iwe kọọkan a gbe ki ọsan eto ẹkọ le so didun. Ipade to maa waye lọla, ọjọ kejidinlọgbọn, osu keje yii yoo mu awọn asoju ajọ idanwo NECO, NABTEB, NBAIS ati awọn to yẹ dani lati fẹnuko lori awọn ọjọ idanwo gbogbo Ijọba ipinlẹ Oyo ti buwọlu igbesẹ ti yoo mu ki gbogbo akẹkọọ pada si ileewe ni ipinlẹ naa. Ijọba gbe igbesẹ naa ni ibi ipade ajọ amuṣẹya ti ipinlẹ ọhun to waye ni Ọjọ Iṣẹgun, lẹyin ti wọn ti ileewe pa nitori ajakalẹ arun Coronavirus.


Ijoba apapọ tun ti pe ipade miran ni ọla lori awọn igbesẹ ti ile iwe kọọkan a gbe ki ọsan eto ẹkọ le so didun. Ipade to maa waye lọla, ọjọ kejidinlọgbọn, osu keje yii yoo mu awọn asoju ajọ idanwo NECO, NABTEB, NBAIS ati awọn to yẹ dani lati fẹnuko lori awọn ọjọ idanwo gbogbo Ijọba ipinlẹ Oyo ti buwọlu igbesẹ ti yoo mu ki gbogbo akẹkọọ pada si ileewe ni ipinlẹ naa. Ijọba gbe igbesẹ naa ni ibi ipade ajọ amuṣẹya ti ipinlẹ ọhun to waye ni Ọjọ Iṣẹgun, lẹyin ti wọn ti ileewe pa nitori ajakalẹ arun Coronavirus. Ijọba Oyo ni awọn gbe igbesẹ yii fun irọrun awọn akẹkọọ lo mu ki awọn ṣe gbe igbese naa, ki saa naa le lọ ni irọwọ-rọsẹ. Ninu atẹ tabili fun bi ẹkọ yoo ṣe ri ni saa yii, ni wọn ti fagile saa kẹta fun saa 2019 si 2020. Nitori naa, esi idanwo ti wọn ṣe kọja ni saa eto ẹkọ kini ati saa eto ẹkọ keji ni wọn yoo lo lati fi ṣe idanwo fun wọn.


Ijọba Oyo ni awọn gbe igbesẹ yii fun irọrun awọn akẹkọọ lo mu ki awọn ṣe gbe igbese naa, ki saa naa le lọ ni irọwọ-rọsẹ. Ninu atẹ tabili fun bi ẹkọ yoo ṣe ri ni saa yii, ni wọn ti fagile saa kẹta fun saa 2019 si 2020. Nitori naa, esi idanwo ti wọn ṣe kọja ni saa eto ẹkọ kini ati saa eto ẹkọ keji ni wọn yoo lo lati fi ṣe idanwo fun wọn. Awọn akẹkọọjade to wa ni ileewe alakọbẹrẹ (Primary 6), ti girama kekere (JSS3), ti girama agba (SSS3) yoo bẹrẹ isinmi lati Ọgbọnjọ, Oṣu Keje yii, ti wọn yoo si pada si ileewe nigba ti idanwo wọn ba bẹrẹ. Ijọba fikun un pe idanwo 'The Basic Education Certificate Examination' yoo waye ni Ọjọ Kẹwaa, Oṣu Kẹjọ. Nigba ti idanwo 'Competitive Entrance Examination' ni awọn ileewe imọ sayẹnsi yoo waye ni Ọjọ Kọkandinlogun, Oṣu Kẹjọ.


Awọn akẹkọọjade to wa ni ileewe alakọbẹrẹ (Primary 6), ti girama kekere (JSS3), ti girama agba (SSS3) yoo bẹrẹ isinmi lati Ọgbọnjọ, Oṣu Keje yii, ti wọn yoo si pada si ileewe nigba ti idanwo wọn ba bẹrẹ. Ijọba fikun un pe idanwo 'The Basic Education Certificate Examination' yoo waye ni Ọjọ Kẹwaa, Oṣu Kẹjọ. Nigba ti idanwo 'Competitive Entrance Examination' ni awọn ileewe imọ sayẹnsi yoo waye ni Ọjọ Kọkandinlogun, Oṣu Kẹjọ. Bakan naa ni wọn  tun ni pe idanwo igbaniwọle si JSS1 yoo waye ni Ogunjọ, Oṣu Kẹjọ, nigba ti idanwo si awọn ileewe ẹkọṣẹ ti ijọba yoo waye ni Ọjọ Kejidinlọgbọn, Oṣu Kẹjọ. Awọn akẹkọọ SS3 yoo bẹrẹ idanwo WAEC wọn ni kete ti Ajọ WAEC ba ti fi ọjọ idanwo naa lede. Ijọba fikun un pe esi idanwo saa eto kini ati ti saaeto ẹkọ keji fun ọdun 2020/21 yoo bere ni Ọjọ Kọkanlelogun, Oṣu Kẹsan an ati Ọjọ Kejidinlogun, Oṣu Kejila, ọdun 2020.


Bakan naa ni wọn  tun ni pe idanwo igbaniwọle si JSS1 yoo waye ni Ogunjọ, Oṣu Kẹjọ, nigba ti idanwo si awọn ileewe ẹkọṣẹ ti ijọba yoo waye ni Ọjọ Kejidinlọgbọn, Oṣu Kẹjọ. Awọn akẹkọọ SS3 yoo bẹrẹ idanwo WAEC wọn ni kete ti Ajọ WAEC ba ti fi ọjọ idanwo naa lede. Ijọba fikun un pe esi idanwo saa eto kini ati ti saaeto ẹkọ keji fun ọdun 2020/21 yoo bere ni Ọjọ Kọkanlelogun, Oṣu Kẹsan an ati Ọjọ Kejidinlogun, Oṣu Kejila, ọdun 2020. Wọn ni awọn gbe igbesẹ lati wọfile saa eto ẹkọ kẹta to yẹ ki awọn akẹkọọ lo tẹlẹ fun anafani wọn ni. Nitori pe ko yẹ ki ajakalẹ arun Coronavirus gba asiko awọn akẹkọọ tan lodun 2020. Koda, ijọba ti ṣeto ilana aatẹlẹ fun awọn Olukọ lasiko yii ki ọsan le so didun fun awọn akẹkọọ ipinlẹ Oyo


Wọn ni awọn gbe igbesẹ lati wọfile saa eto ẹkọ kẹta to yẹ ki awọn akẹkọọ lo tẹlẹ fun anafani wọn ni. Nitori pe ko yẹ ki ajakalẹ arun Coronavirus gba asiko awọn akẹkọọ tan lodun 2020. Koda, ijọba ti ṣeto ilana aatẹlẹ fun awọn Olukọ lasiko yii ki ọsan le so didun fun awọn akẹkọọ ipinlẹ Oyo


ASUU strike: Ìjọba Nàìjíríà ti gbà láti san N30b owó àjẹmọ́nú fún ASUU

Ijọba apapọ Naijiria ti gba lati yọnda biliọnu lọna ọgbọn Naira, fun ajẹmọnu awọn olukọ fasiti ni Naijiria. Ijọba sọ pe oun yoo san owo naa diẹdiẹ laarin oṣu Karun-un ọdun 2021 si oṣu Keji, ọdun 2022. Nibi ipade ti awọn aṣoju ijọba ati awọn adari ẹgbẹ awọn olukọ fasiti, ASUU, ti aarẹ wọn, Ọjọgbọn Biodun Ogunyemi, ṣe ni alẹ Ọjọbọ ni wọn ti kede eyi. Gẹgẹ bi iwe iroyin Punch ṣe jabọ, ijọba tun ṣelelri lati na biliọnu lọna ogun Naira, lati fi ṣe atunṣe eto ẹkọ ni Naijiria. Gbogbo igbesẹ yii ni ireti wa pe yoo fi opin si iyanṣẹlodi oṣu meje ti ẹgbẹ ASUU wa lori rẹ. Ṣaaju ni iroyin sọ pe Minisita fun ọrọ awọn oṣisẹ ni Naijiria, Chris Ngige sọ pe iyanṣẹlodi naa fi aaye silẹ fun awọn oluwọde End Sars lati ma a lo awọn akẹkọọ fun iwọde naa.


Gẹgẹ bi iwe iroyin Punch ṣe jabọ, ijọba tun ṣelelri lati na biliọnu lọna ogun Naira, lati fi ṣe atunṣe eto ẹkọ ni Naijiria. Gbogbo igbesẹ yii ni ireti wa pe yoo fi opin si iyanṣẹlodi oṣu meje ti ẹgbẹ ASUU wa lori rẹ. Ṣaaju ni iroyin sọ pe Minisita fun ọrọ awọn oṣisẹ ni Naijiria, Chris Ngige sọ pe iyanṣẹlodi naa fi aaye silẹ fun awọn oluwọde End Sars lati ma a lo awọn akẹkọọ fun iwọde naa. Ngige sọ pe lati bi ọsẹ kan ni ijsba ti n ṣiṣẹ lati fi opin si iyanṣẹlodi naa, to si sọ pe adura awsn ni pe ki ipade ti wọn ṣe naa so eso rere.


Ngige sọ pe lati bi ọsẹ kan ni ijsba ti n ṣiṣẹ lati fi opin si iyanṣẹlodi naa, to si sọ pe adura awsn ni pe ki ipade ti wọn ṣe naa so eso rere.


Akomolede ati Aṣa lori BBC:Wo ìrúfẹ́ ìgbeyàwó méje tó wà nílẹ̀ Yorùbá àti ojúṣe Alárinà

Ninu eto ẹkọ wa lori eto Akomolede ati Asa lori BBC lọsẹ yii, ohun ta a maa gbe yẹwo ni oniruuru asa igbeyawo meje to wa nilẹ Yoruba. Gẹgẹ bi Olukọ wa lọsẹ yii, Arabinrin Adetunji lati ileẹkọ girama Isabatudeen nilu Ibadan ti salaye, lara awọn igbeyawo ilẹ Yoruba la ti ri iyawo Ọsingin, nibi ti wọn yoo ti fẹ iyawo nisu lọka. Awọn yoku ni igbeyawo Asante, nibi ti wọn yoo ti ji iyawo gbe lọ sile ọkọ rẹ, igbeyawo ọkọ kaalẹ ninu eyi ti obinrin yoo ti salọ sile ọkọ ati bẹẹ bẹẹ lọ. Ẹ fara balẹ gbọ eto yii lẹkunrẹrẹ lati mọ nipa awọn igbeyawo to ku ati ojuse awọn alarina ninu igbeyawo.


Akomolede ati Asa lori BBC: Olùkọ́ Kikelomo Ogunboye tan ìmọ́lẹ̀ sí ìwà olè ọ̀gá ọlọ́pàá Audu gẹ́gẹ́ bí àwòkọ́ṣe àsìkò yìí

Iwa ibajẹ to sọdo ni Naijiria ni Oladejo Okediji fi sakawe itan inu iwe arosọ litireṣọ toni. Aja lo lẹru ni iwe Akagbadun ti a n ka loni lori eto Akomolede ati Asa lori BBC Yoruba. Eto yii jẹ eyi ti BBC n ṣe pẹlu ajọṣepọ ẹgbẹ onimọ Yoruba, iyẹn YSAN ati apapọ ẹgbẹ akomolede ati Aṣa ni Naijiria. Ipinlẹ Ondo ni olukọ wa toni ti n ṣiṣẹ ni ile ẹkọ St Monica Girls Grammar School, Ondo. Wá kọ́ síi nípa bí àwọn gbọ́mọgbọ́mọ ṣe ń ṣiṣẹ́ láti ọwọ́ Lapade àti Tafa Arabinrin Kikelomo Ogunboye onimọ nipa ede ati aṣa Yoruba dar pupọ lori eto toni. Akọṣẹmọṣẹ Ogunboye sọ itan iwe naa ni kukuru pẹlu ipa ti awọn ẹda itan bii Lapade, Tafa Igiripa, Olopaa Audu Kareem, Gbekude, Angelina, Tola,  Gbekuta, Dele, Taiwo, Jakumọ, Kola Tiamiyu ati bẹẹ bẹẹ lọ ko ninu iwe naa.


Ipinlẹ Ondo ni olukọ wa toni ti n ṣiṣẹ ni ile ẹkọ St Monica Girls Grammar School, Ondo. Wá kọ́ síi nípa bí àwọn gbọ́mọgbọ́mọ ṣe ń ṣiṣẹ́ láti ọwọ́ Lapade àti Tafa Arabinrin Kikelomo Ogunboye onimọ nipa ede ati aṣa Yoruba dar pupọ lori eto toni. Akọṣẹmọṣẹ Ogunboye sọ itan iwe naa ni kukuru pẹlu ipa ti awọn ẹda itan bii Lapade, Tafa Igiripa, Olopaa Audu Kareem, Gbekude, Angelina, Tola,  Gbekuta, Dele, Taiwo, Jakumọ, Kola Tiamiyu ati bẹẹ bẹẹ lọ ko ninu iwe naa. Awọn ẹkọ ti iwe naa kọ wa naa ni ki a fopin si iwa ijinigbe, ole jija, igbo mimu, igbo gbingbin ati tita ati bẹẹ bẹe lọ. O tun kọ wa pe ki gbogbo awọn oṣiṣẹ to jẹ agbofinro ni ootọ inu lai ṣegbe bii olo


Awọn ẹkọ ti iwe naa kọ wa naa ni ki a fopin si iwa ijinigbe, ole jija, igbo mimu, igbo gbingbin ati tita ati bẹẹ bẹe lọ. O tun kọ wa pe ki gbogbo awọn oṣiṣẹ to jẹ agbofinro ni ootọ inu lai ṣegbe bii olo


School reoppening date: Ìjọ́ba ìpínlẹ̀ Kwara kéde pé ki àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé ìwé wọlé padà

Ìjọba Kwara kéde ọjọ iwọlé àwọn akẹkọọ lẹyìn ìséde Covid 19! Ijọ́ba ipinlẹ Kwara ti ni ki awọn akẹkọọ ile iwe alakọbẹrẹ ati girama wọle pada lọjọ Aje to m bọ. Ijaba kede pe awọn gbe igbesẹ yii lẹyin ọpọlọpọ ipade ati iforikori lori ati wa ọna ti ajakalẹ arun coronavirus ko fi ni maa tan kalẹ ti awọn akẹkọọ ba wọle sile iwe. Koda, wọn ni ijọba ti seto awon ọna ikọni fun awọn Olukọ Kwara ni : a sẹsẹ fi ẹnu ọrọ ko pe ki awọn akẹkọọ wẹle pada sile iwe wọn. Ọjọ karun un, osu kẹwaa, ọdun 2020 ni awọn akẹkọọ naa yoo apda si kilaasi nile iwe girama ati alakọbẹrẹ Nigba ti awọn ti ile iwe giga ti ipinlẹ Kwara yoo wọlè pada lọjọ ti awọn adari ile iwe kọọkan ba gba pe asiko to bẹrẹ lati ọjọ kejila, osu kẹwaa, ọdun 2020. Imọran ijọba ipinlẹ Kwara ni pe ajakalẹ arun coronavirus si wa pẹlu wa fun idi eyi ki gbogbo Olukọ ati awọn eeyan maa tẹlẹ ilana ajọ WHO bi o ti yẹ ki ọkan koowa le balẹ


Coronavirus in Lagos: Sanwo-Olu ti ilé ẹ̀kọ́ pa, fòfin de ayẹyẹ àdúgbò àti òde fàájì torí ọwọ́jà àrùn

O n bọ, o n bọ, awọn laa dẹ de e, eyiun laye ijọun amọ lode toni, oju ni wọn n mu to. Eyi lo mu ki gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu pakiti mọlẹ lati ka ọwọja itankalẹ arun Coronavirus to n pelesi nipinlẹ naa ko nipa awọn igbesẹ kan. Lara igbesẹ to si gbe naa ni fifi fofin de gbogbo ayẹyẹ aarin àdúgbò, kánífà òpín ọdún ati gbogbo ode faaji nitori ọwọja arun Coronavirus lẹẹkeji. Sanwo-Olu lo sọ ọrọ naa ninu atẹjade kan to wa loju opo ijọba ipinlẹ Eko. Gẹgẹ bi Sanwo-Olu ṣe sọ, àwọn ilé ijó kò ti di ṣíṣí títí di àsìkò yìí, ṣugbọn ki wọn ti eyikeyi to ba ti di ṣiṣi pada titi di gbedeke aláìlọ́jọ́. Bakan naa ni Sanwo-Olu tun pàṣẹ pé kí gbogbo ilé ẹ̀kọ wà ní títì pa titi di asiko ti ijọba yoo mọ igbesẹ to kan. Bẹẹ naa ni kí gbogbo àwọn òṣìṣẹ̀ ìjọba lati ipele ikẹrinla si isalẹ maa ṣiṣẹ lati ile wọn fun ọjọ mẹrinla gbako, bẹrẹ lati ọjọ Aje to n bọ, àyàfi to bá jẹ́ pàjàwìrì tàbi tí wọn bá jẹ àwọn oṣíṣẹ kòṣeemáni. Ni ti awọn ile ijọsin, o ni ki awọn adari ẹsin ri daju pe awọn eeyan to peju si ṣọọṣi àti mọ́sálásì kò kọ́ja ààdọ́tà lọ, ìsìn kò sì gbọdọ̀ kọ́ja wákàtí méjì pere.


Gẹgẹ bi Sanwo-Olu ṣe sọ, àwọn ilé ijó kò ti di ṣíṣí títí di àsìkò yìí, ṣugbọn ki wọn ti eyikeyi to ba ti di ṣiṣi pada titi di gbedeke aláìlọ́jọ́. Bakan naa ni Sanwo-Olu tun pàṣẹ pé kí gbogbo ilé ẹ̀kọ wà ní títì pa titi di asiko ti ijọba yoo mọ igbesẹ to kan. Bẹẹ naa ni kí gbogbo àwọn òṣìṣẹ̀ ìjọba lati ipele ikẹrinla si isalẹ maa ṣiṣẹ lati ile wọn fun ọjọ mẹrinla gbako, bẹrẹ lati ọjọ Aje to n bọ, àyàfi to bá jẹ́ pàjàwìrì tàbi tí wọn bá jẹ àwọn oṣíṣẹ kòṣeemáni. Ni ti awọn ile ijọsin, o ni ki awọn adari ẹsin ri daju pe awọn eeyan to peju si ṣọọṣi àti mọ́sálásì kò kọ́ja ààdọ́tà lọ, ìsìn kò sì gbọdọ̀ kọ́ja wákàtí méjì pere. Àṣẹ yìí jẹ́ ọ̀kan lára alàálẹ̀ ìjọba ipinlẹ Eko lórí ìlera ará ìlú to fi síta lọ́jọ́ Eti. Sáájú ni gómìnà ọhun ti fara kasa ààrùn Coronavirus, sùgbọ́n ó ti n gbádùn. Ètò kóníléógbélé alágo méjila oru si mẹ́rin ìdájú ti ìjọba àpapọ̀ gbé silẹ̀ kò ti kásẹ̀ nílẹ̀, bákan naa ni lílo ìbòmú ṣe pàtàkì láàrín èrò, nílé iṣẹ́, àti inú ọjà.


Àṣẹ yìí jẹ́ ọ̀kan lára alàálẹ̀ ìjọba ipinlẹ Eko lórí ìlera ará ìlú to fi síta lọ́jọ́ Eti. Sáájú ni gómìnà ọhun ti fara kasa ààrùn Coronavirus, sùgbọ́n ó ti n gbádùn. Ètò kóníléógbélé alágo méjila oru si mẹ́rin ìdájú ti ìjọba àpapọ̀ gbé silẹ̀ kò ti kásẹ̀ nílẹ̀, bákan naa ni lílo ìbòmú ṣe pàtàkì láàrín èrò, nílé iṣẹ́, àti inú ọjà. Gomina ipinlẹ ipinlẹ Kano, Abdullahi Umar Ganduje, ti paṣẹ pe ki awọn ile ẹkọ eto ilera nipinlẹ naa ko wa ni titi pa. Alẹ ọjọ Iṣẹgun ni aṣẹ yii jade lati ẹnu kọmisanna fun et ilera, Dokita Aminu Ibrahim Tsanyawa, to gba ẹnu gomina sọrọ. Ṣaaju ni kọmisanna fun eto ẹkọ, Muhamaad Sanusi Kiru ti paṣẹ pe ki awọn ile ẹkọ aladani ati ti ijọba o wa ni titi pa. Bo tilẹ jẹ pe ijọba ko sọ idi to fi pa aṣẹ naa, awọn kan sọ pe o ṣe e ṣe ko jẹ nitori bi awọn agbebọn ṣe ko awọn akẹkọọ nileewe Government Science Secondary School, Kankara nipinlẹ Katsina. Ipinlẹ Kaduna naa ti kọkọ kede iru aṣẹ yii, amọ nitori itankalẹ Covid-19 ni.


Gomina ipinlẹ ipinlẹ Kano, Abdullahi Umar Ganduje, ti paṣẹ pe ki awọn ile ẹkọ eto ilera nipinlẹ naa ko wa ni titi pa. Alẹ ọjọ Iṣẹgun ni aṣẹ yii jade lati ẹnu kọmisanna fun et ilera, Dokita Aminu Ibrahim Tsanyawa, to gba ẹnu gomina sọrọ. Ṣaaju ni kọmisanna fun eto ẹkọ, Muhamaad Sanusi Kiru ti paṣẹ pe ki awọn ile ẹkọ aladani ati ti ijọba o wa ni titi pa. Bo tilẹ jẹ pe ijọba ko sọ idi to fi pa aṣẹ naa, awọn kan sọ pe o ṣe e ṣe ko jẹ nitori bi awọn agbebọn ṣe ko awọn akẹkọọ nileewe Government Science Secondary School, Kankara nipinlẹ Katsina. Ipinlẹ Kaduna naa ti kọkọ kede iru aṣẹ yii, amọ nitori itankalẹ Covid-19 ni. Nitori ọwọja keji ti aarun coronavirus n ba de bayii, ijọba ipinlẹ Kaduna ti kede pe ki  gbogbo awọn ileewe titi kan fasiti o wa ni titipa bẹrẹ lati Ọjọru, ọjọ kẹrindinlogun oṣu kejila ọdun 2020. Aṣẹ ti ijọba ipinlẹ naa fi sita rọ gbogbo awọn adari ileewe lati rii daju pe gbogbo idanwo wa sopin lẹyẹ o ṣọka ki wọn si ti ileewe gbogbo l'Ọjọru. Igbesẹ yii waye pẹlu bi ajakalẹ arun naa tun ṣe n dabi ẹni to tun fẹ maa gbẹrẹgẹjigẹ sii.


Nitori ọwọja keji ti aarun coronavirus n ba de bayii, ijọba ipinlẹ Kaduna ti kede pe ki  gbogbo awọn ileewe titi kan fasiti o wa ni titipa bẹrẹ lati Ọjọru, ọjọ kẹrindinlogun oṣu kejila ọdun 2020. Aṣẹ ti ijọba ipinlẹ naa fi sita rọ gbogbo awọn adari ileewe lati rii daju pe gbogbo idanwo wa sopin lẹyẹ o ṣọka ki wọn si ti ileewe gbogbo l'Ọjọru. Igbesẹ yii waye pẹlu bi ajakalẹ arun naa tun ṣe n dabi ẹni to tun fẹ maa gbẹrẹgẹjigẹ sii. Atẹjade kan ti ileeṣẹ  eto ẹkọ ijọba ipinlẹ naa fi sita rọ awọn ileewe lati rii daju pe wọn bẹgi le eto ẹkọ ninu ileewe, ki wọn wa ọna abayọ miran lati fi ṣeto ẹkọ fun awọn akẹkọọ to ba di dandan. Bakan naa ni wọn tun fi kun un pe awọn ileeṣẹ redio ati tẹlifiṣan ipinlẹ naa yoo tẹsiwaju lati maa ṣe eto ẹkọ lori ikanni wọn gẹgẹ bi wọn ti ṣe n ṣe tẹlẹ.


Atẹjade kan ti ileeṣẹ  eto ẹkọ ijọba ipinlẹ naa fi sita rọ awọn ileewe lati rii daju pe wọn bẹgi le eto ẹkọ ninu ileewe, ki wọn wa ọna abayọ miran lati fi ṣeto ẹkọ fun awọn akẹkọọ to ba di dandan. Bakan naa ni wọn tun fi kun un pe awọn ileeṣẹ redio ati tẹlifiṣan ipinlẹ naa yoo tẹsiwaju lati maa ṣe eto ẹkọ lori ikanni wọn gẹgẹ bi wọn ti ṣe n ṣe tẹlẹ.


ASUU strike: Mi ò tíì lè sọ ní pàtó ìgbà tí a ó fòpin sí ìyanṣẹ́lódì wa - Aarẹ ASUU

A kò ní padà sílé ìwé àyàfi t́i ìjọba bá san owó oṣù tó jẹ wá - ASUU Ẹgbẹ awọn olukọ fasiti ni naijiria, ASUU, ti sọ pe awọn ko ni pada sẹnu iṣẹ ayafi ti ijọba apapọ ba san gbogbo owo to jẹ awọn olukọ naa. Aarẹ ẹgbẹ ọhun, Ọjọgbọn Biodun Ogunyemi lo sọ be fun ileeṣẹ iroyin abẹle Punch lọjọ Aiku. O ni ki ijọba apapọ má reti ki awọn olukọ fasiti naa pada sile iwe titi di igba to ba san owo to jẹ wọn. Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun 2020, ni ASUU gba pe awọn yoo fopin si iyanlodin ọlọjọ gbọọrọ ti wọn gunlẹ lẹyin ti ijọba apapọ ni oun yoo yọnda 70 biliọnu fun wọn gẹgẹ bi owo ti oun jẹ wọn ṣaaju. Ṣugbọn Ogunyemi ni ẹgbẹ naa ṣi n ṣe ipade lọwọ, wọn si n reti ki ijọba mu ileri rẹ ṣe nipa sisan owo to jẹ wọn. O ni "a ṣi n ṣepade lọwọ ako si tii pari ipade na, ṣugbọn a o fi esi ababọ ipade wa lede fun gbogbo eeyan titi ipari ọsẹ yii."


Ti ẹ ko ba gbagbe, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kọkanla, ọdun 2020, ni ASUU gba pe awọn yoo fopin si iyanlodin ọlọjọ gbọọrọ ti wọn gunlẹ lẹyin ti ijọba apapọ ni oun yoo yọnda 70 biliọnu fun wọn gẹgẹ bi owo ti oun jẹ wọn ṣaaju. Ṣugbọn Ogunyemi ni ẹgbẹ naa ṣi n ṣe ipade lọwọ, wọn si n reti ki ijọba mu ileri rẹ ṣe nipa sisan owo to jẹ wọn. O ni "a ṣi n ṣepade lọwọ ako si tii pari ipade na, ṣugbọn a o fi esi ababọ ipade wa lede fun gbogbo eeyan titi ipari ọsẹ yii." "Ijọba ṣeleri pe oun yoo san owo awọn oṣiṣẹ wa, a ṣi n reti ko gbe igbesẹ lori ileri rẹ ṣugbọn a ko tii gbọ nkankan." Ogunyemi sọ siwaju si pe "ijọba ko le reti ki a kan dede pada sile iwe bẹẹ lai tii ri owo to jẹ wa gba." Aarẹ ẹgbẹ naa ṣalaye pe ti ijọba ko ba san owo naa ni akoko ti gbendeke ti wọn fun ba ti pari, awọn yoo gbe igbesẹ to kan. O wa pari ọrọ rẹ pe oun ko tii le sọ ni pato akoko ti ASUU yoo fopin si iyanṣẹlodi naa.


"Ijọba ṣeleri pe oun yoo san owo awọn oṣiṣẹ wa, a ṣi n reti ko gbe igbesẹ lori ileri rẹ ṣugbọn a ko tii gbọ nkankan." Ogunyemi sọ siwaju si pe "ijọba ko le reti ki a kan dede pada sile iwe bẹẹ lai tii ri owo to jẹ wa gba." Aarẹ ẹgbẹ naa ṣalaye pe ti ijọba ko ba san owo naa ni akoko ti gbendeke ti wọn fun ba ti pari, awọn yoo gbe igbesẹ to kan. O wa pari ọrọ rẹ pe oun ko tii le sọ ni pato akoko ti ASUU yoo fopin si iyanṣẹlodi naa.


Child Right Act: Àwọn ìpínlẹ̀ mọ́kànlá tí kò tíì ṣàmúlò òfin ẹ̀tọ́ àwọn èwe láti 2003 ní Nàìjíríà rèé

Minisita ileeṣẹ to n ri si ọrọ awọn obinrin, Pauline Tallen, ti sọ pe ipinlẹ mọkanla ni ko tii bẹrẹ si n ṣamulo ofin to n dabo bo ẹtọ awọn ọmọde, eyii ti ile igbimọ aṣofin agba buwọlu lọdun 2003. Pauline lo kede bẹẹ nibi ipade ita gbangba kan to waye ni ilu Abuja. O ni lati igba ti oun ti de ipo minisita ni oun ti bẹrẹ si n kan si awọn gomina atawọn ọmọ ile igbimọ aṣofin ipinlẹ ki wọn le e bẹrẹ si n ṣamulo ofin naa. Pauline tẹsiwaju pe lootọ ni ipinlẹ marundinlọgbọn ti bẹrẹ si n ṣamulo ofin ọhun, ṣugbọn iná ipinlẹ mọkanla ṣi n jo ajorẹyin ni lilo rẹ. O ni "Ko dun mọ mi ninu pe a ṣi ri ipinlẹ mọkanlan ti ko tii bẹrẹ si n lo ofin ọhun." Minisita naa tẹsiwaju pe "Mo ṣẹṣẹ de lati Adamawa, Bauchi ati Gombe ni, wọn si ti fi da mi loju pe wọn yoo bẹrẹ si n ṣamulo ofin naa lẹyin ipade ti mo ṣe pẹlu awọn ile igbimọ aṣofin wọn."


Pauline tẹsiwaju pe lootọ ni ipinlẹ marundinlọgbọn ti bẹrẹ si n ṣamulo ofin ọhun, ṣugbọn iná ipinlẹ mọkanla ṣi n jo ajorẹyin ni lilo rẹ. O ni "Ko dun mọ mi ninu pe a ṣi ri ipinlẹ mọkanlan ti ko tii bẹrẹ si n lo ofin ọhun." Minisita naa tẹsiwaju pe "Mo ṣẹṣẹ de lati Adamawa, Bauchi ati Gombe ni, wọn si ti fi da mi loju pe wọn yoo bẹrẹ si n ṣamulo ofin naa lẹyin ipade ti mo ṣe pẹlu awọn ile igbimọ aṣofin wọn." Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni ofin naa ṣe pataki nitori yoo gba ọpọlọpọ awọn ọmọde la lọwọ iku paapaa lasiko yii ti awọn ọmọ wẹwẹ wa ninu ewu ifipabanilopọ ati iwa ipa si awọn obinrin. O ni awọn iṣẹlẹ to waye lasiko ajakalẹ arun Covid-19 ti la ijọba loju si awọn ohun to lee ṣẹlẹ si awọn ọmọde ti ko lagbara lati gba ara wọn silẹ. Minisita ọhun pari ọrọ rẹ pe Gbagbo pe gbogbo ipinlẹ to wa ni Naijiria ni yoo bẹrẹ si ni ṣamulo ofin naa ko to di opin ọdun 2020.


Gẹgẹ bo ṣe sọ, o ni ofin naa ṣe pataki nitori yoo gba ọpọlọpọ awọn ọmọde la lọwọ iku paapaa lasiko yii ti awọn ọmọ wẹwẹ wa ninu ewu ifipabanilopọ ati iwa ipa si awọn obinrin. O ni awọn iṣẹlẹ to waye lasiko ajakalẹ arun Covid-19 ti la ijọba loju si awọn ohun to lee ṣẹlẹ si awọn ọmọde ti ko lagbara lati gba ara wọn silẹ. Minisita ọhun pari ọrọ rẹ pe Gbagbo pe gbogbo ipinlẹ to wa ni Naijiria ni yoo bẹrẹ si ni ṣamulo ofin naa ko to di opin ọdun 2020.


Amotekun Recruitment: Ìròyìn ayọ̀ fún gbogbo àwọn tó forúkọ sílẹ̀ fún ikọ̀ Amotekun ní ìpínlẹ̀ Oyo

Ijọba ipinlẹ Oyo ti kede pe orukọ awọn to yege lati darapọ mọ ikọ alabo Amọtekun ti jade. Ninu atẹjade ti adari ikọ naa ni ipinlẹ Oyo, Ajibola Kunle Togun, fi lede, o ni gbogbo awọn to forukọ silẹ  si oju opo ti ijọba gbe kalẹ fun ikọ naa lati lọ wo orukọ wọn. O ni "ki gbogbo awọn to yege ninu iforukọsilẹ ọhun lọ si ile ẹkọṣẹ awọn olukọ, Emmanuel Alayande, to wa ni ilu Oyo laago mẹsan owurọ lọjọ kẹta, oṣu Kọkanla, ọdun 2020, fun eto iforukọsilẹ ni kikun." O fi kun pe igbaradi ati idanilẹkọọ fun awọn eeyan na yoo waye fun ọsẹ meji gbako. Atẹjade ọhun tẹsiwaju pe ki awọn eeyan naa mu ṣokoto pelebe alawọ buluu, aṣọ funfun ati bata kanfasi to ṣee sare lọwọ. Ko tan sibẹ, o tun ni ki wọn ko ike iwe, ago imumi, ṣibi, abọ ounjẹ ati igbalẹ lọwọ.


O fi kun pe igbaradi ati idanilẹkọọ fun awọn eeyan na yoo waye fun ọsẹ meji gbako. Atẹjade ọhun tẹsiwaju pe ki awọn eeyan naa mu ṣokoto pelebe alawọ buluu, aṣọ funfun ati bata kanfasi to ṣee sare lọwọ. Ko tan sibẹ, o tun ni ki wọn ko ike iwe, ago imumi, ṣibi, abọ ounjẹ ati igbalẹ lọwọ. Adari ikọ naa pari ọrọ rẹ pe ki awọn ti orukọ wọn ko jade má ṣe iyọnu lati yọju si ọgba ileewe ti idanilẹkọọ ati igabradi naa yoo ti waye. Ijọba ipinlẹ Oyọ ti ni awọn yoo lo ọkọ tuntun to le lọgọrun naa lati fi maa na gbogbo awọn ipinlẹ to wọ ipinlẹ Oyo. Kọmisọna fun eto iroyin, Wasiu Olatunbosun lo sọ bẹẹ fun BBC Yoruba lẹyin ti ijọba kede wi pe awọn fẹ ra ọkọ tuntun yii fun idagbasoke eto irinna ni ipinlẹ naa.


Adari ikọ naa pari ọrọ rẹ pe ki awọn ti orukọ wọn ko jade má ṣe iyọnu lati yọju si ọgba ileewe ti idanilẹkọọ ati igabradi naa yoo ti waye. Ijọba ipinlẹ Oyọ ti ni awọn yoo lo ọkọ tuntun to le lọgọrun naa lati fi maa na gbogbo awọn ipinlẹ to wọ ipinlẹ Oyo. Kọmisọna fun eto iroyin, Wasiu Olatunbosun lo sọ bẹẹ fun BBC Yoruba lẹyin ti ijọba kede wi pe awọn fẹ ra ọkọ tuntun yii fun idagbasoke eto irinna ni ipinlẹ naa. Olatunbosun ni ijọba fẹ lo iye owo to to N9.3 billiọnu lati fi ra awọn ọkọ nla fun irinna ọkọ laarin ipinlẹ naa. Ọkọ kọọkan yoo ma a gbe to eniyan ọgọrun, ti yoo si ma a lọ si Ogbomoso, Oyo, Ibarapa ati bẹẹ bẹẹ lọ''. ''Ọkọ naa wa lati fi pa owo si apo ijọba ni nitori awọn ọkọ to wa nilẹ ti n bajẹ, eleyii to n fa inira fun awọn eniyan wa.''


Olatunbosun ni ijọba fẹ lo iye owo to to N9.3 billiọnu lati fi ra awọn ọkọ nla fun irinna ọkọ laarin ipinlẹ naa. Ọkọ kọọkan yoo ma a gbe to eniyan ọgọrun, ti yoo si ma a lọ si Ogbomoso, Oyo, Ibarapa ati bẹẹ bẹẹ lọ''. ''Ọkọ naa wa lati fi pa owo si apo ijọba ni nitori awọn ọkọ to wa nilẹ ti n bajẹ, eleyii to n fa inira fun awọn eniyan wa.'' ''Ti wọn ba n wọ moto naa, inira yoo dinku fun irinkerindo fun awọn eniyan naa'' ''Kii ṣe ọfẹ ni o ma ba de, owo ti awọn eniyan ba n san gẹgẹ bi owo ọkọ ni a ma a fi san owo naa pada.'' '' Wọn a fun awọn oṣiṣẹ ijọba ni ọkọ ẹyọkan lati ma a wọ lọfẹ lati ibi iṣẹ ati awọn ọmọ ileewe ni ọfẹ lati ma a fi rin lati ibi kan si omiran.'' Ijọba ipinlẹ Oyo fikun wi pe awọn ọkọ naa yoo mu igbeyagbadun ba  awọn eniyan, ti ilọsiwaju yoo fi ba wọn.


''Ti wọn ba n wọ moto naa, inira yoo dinku fun irinkerindo fun awọn eniyan naa'' ''Kii ṣe ọfẹ ni o ma ba de, owo ti awọn eniyan ba n san gẹgẹ bi owo ọkọ ni a ma a fi san owo naa pada.'' '' Wọn a fun awọn oṣiṣẹ ijọba ni ọkọ ẹyọkan lati ma a wọ lọfẹ lati ibi iṣẹ ati awọn ọmọ ileewe ni ọfẹ lati ma a fi rin lati ibi kan si omiran.'' Ijọba ipinlẹ Oyo fikun wi pe awọn ọkọ naa yoo mu igbeyagbadun ba  awọn eniyan, ti ilọsiwaju yoo fi ba wọn. Nipinlẹ Oyo, wakati meji aabọ ni akẹkọọ yoo fi wa nileewe lojumọ Bi ojumọ se n mọ, ni ofin ati ara tuntun n jade lẹka eto ẹkọ nilẹ wa, eyi to lee mu agbega abi akude ba ilana eto ẹkọ ilẹ wa. Ni asiko ti ajakalẹ arun Coronavirus wọle de, oniruuru ilana eto ẹkọ nijọba ti gbe sita, eyi to wa lati daabo bo awọn akẹkọọ. Nipinlẹ Ọyọ ẹwẹ, ijọba tun ti fi ilana miran sita lori ilana eto ẹkọ fawọn akẹkọọ to sẹsẹ pada sile ẹkọ lọjọ Aje to kọja.


Nipinlẹ Oyo, wakati meji aabọ ni akẹkọọ yoo fi wa nileewe lojumọ Bi ojumọ se n mọ, ni ofin ati ara tuntun n jade lẹka eto ẹkọ nilẹ wa, eyi to lee mu agbega abi akude ba ilana eto ẹkọ ilẹ wa. Ni asiko ti ajakalẹ arun Coronavirus wọle de, oniruuru ilana eto ẹkọ nijọba ti gbe sita, eyi to wa lati daabo bo awọn akẹkọọ. Nipinlẹ Ọyọ ẹwẹ, ijọba tun ti fi ilana miran sita lori ilana eto ẹkọ fawọn akẹkọọ to sẹsẹ pada sile ẹkọ lọjọ Aje to kọja. Bẹẹ ba si gbagbe, yoo to osu mẹfa tawọn ileewe fi wa ni titipa nitori arun Coronavirus, tawọn akẹkọọ si fidi mọle wọn. Amọ atẹjade miran tileesẹ eto ẹkọ nipinlẹ Ọyọ fisita lọjọ Ẹti, ọjọ kẹẹdọgbọn osu Kẹsan ọdun yii fihan pe atunse tun ti ba eto ẹkọ lawọn ile ẹkọ tijọba ati taladani to wa nipinlẹ naa. Atẹjade naa ti Kọmisana feto ẹkọ nipinlẹ Ọyọ, Olasunkanmi Olaleye fọwọsi sisọ loju rẹ pe, wakati meji ati aabọ pere lawọn akẹkọọ yoo maa fi kawe bayii, ti wọn si pin wọn si isọri meji.


Bẹẹ ba si gbagbe, yoo to osu mẹfa tawọn ileewe fi wa ni titipa nitori arun Coronavirus, tawọn akẹkọọ si fidi mọle wọn. Amọ atẹjade miran tileesẹ eto ẹkọ nipinlẹ Ọyọ fisita lọjọ Ẹti, ọjọ kẹẹdọgbọn osu Kẹsan ọdun yii fihan pe atunse tun ti ba eto ẹkọ lawọn ile ẹkọ tijọba ati taladani to wa nipinlẹ naa. Atẹjade naa ti Kọmisana feto ẹkọ nipinlẹ Ọyọ, Olasunkanmi Olaleye fọwọsi sisọ loju rẹ pe, wakati meji ati aabọ pere lawọn akẹkọọ yoo maa fi kawe bayii, ti wọn si pin wọn si isọri meji. Isọri alakọkọ ni yoo wọle sile ẹkọ lati aago mejọ aarọ si aago mẹwa abọ aarọ, ti wọn yoo si pada sile wọn. Isọri keji awọn akẹkọọ naa ni yoo bẹrẹ ikẹkọọ ni aago mẹwa abọ aarọ, ti wọn yoo si pari ni aago kan ọsan. Isọri kọọkan awọn akẹkọọ ọhun ni yoo wa nile ẹkọ fun wakati meji aabọ pere.


Isọri alakọkọ ni yoo wọle sile ẹkọ lati aago mejọ aarọ si aago mẹwa abọ aarọ, ti wọn yoo si pada sile wọn. Isọri keji awọn akẹkọọ naa ni yoo bẹrẹ ikẹkọọ ni aago mẹwa abọ aarọ, ti wọn yoo si pari ni aago kan ọsan. Isọri kọọkan awọn akẹkọọ ọhun ni yoo wa nile ẹkọ fun wakati meji aabọ pere. Ijọba ni awọn gbe igbesẹ ọhun lẹyin toun ti fikunlukun pẹlu awọn eeyan ati ẹka ti eto ẹkọ gberu. Kọmisana feto ẹkọ salaye pe, isẹju mẹẹdọgbọn pere ni wọn yoo fi maa se idanilẹkọọ fawọn akẹkọọ lori isẹ kọọkan, ti wọn yoo si se isẹ mẹfa laarin wakati meji aabọ lojumọ. Amọ to ba di ọjọ Ẹti, isẹ marun ni wọn yoo maa se lojumọ, ti wọn si rọ awọn ọga lati tẹle ofin naa.


Ijọba ni awọn gbe igbesẹ ọhun lẹyin toun ti fikunlukun pẹlu awọn eeyan ati ẹka ti eto ẹkọ gberu. Kọmisana feto ẹkọ salaye pe, isẹju mẹẹdọgbọn pere ni wọn yoo fi maa se idanilẹkọọ fawọn akẹkọọ lori isẹ kọọkan, ti wọn yoo si se isẹ mẹfa laarin wakati meji aabọ lojumọ. Amọ to ba di ọjọ Ẹti, isẹ marun ni wọn yoo maa se lojumọ, ti wọn si rọ awọn ọga lati tẹle ofin naa. Ni ibamu pẹlu aṣẹ ti ijọba pa fun gbogbo ile ẹkọ to n bẹ n'ipinlẹ Ọyọ, awọn akẹkọọ to n bẹ ni kilaasi ikẹfa nile ẹkọ alakọbẹrẹ, kilaasi ikẹta ati ikẹfa nile ẹkọ girama, ti wọle pada sẹnu ẹkọ lonii. Gbogbo ile ẹkọ ti ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si, lo ṣe amulo awọn ohun elo ti o le daabo bo akẹkọọ ati olukọ lọwọ kokoro Coronavirus, bẹrẹ lati orii omi ati ọṣẹ, iboju, to fi mọ ilana itakete si ara ẹni. Lara awọn adari ile ẹkọ to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe, gbogbo ipa ni awọn n sa lati daabo bo awọn akẹkọọ ati awọn olukọ wọn gẹgẹ bi wọn ṣe wọle pada sẹnu ẹkọ.


Ni ibamu pẹlu aṣẹ ti ijọba pa fun gbogbo ile ẹkọ to n bẹ n'ipinlẹ Ọyọ, awọn akẹkọọ to n bẹ ni kilaasi ikẹfa nile ẹkọ alakọbẹrẹ, kilaasi ikẹta ati ikẹfa nile ẹkọ girama, ti wọle pada sẹnu ẹkọ lonii. Gbogbo ile ẹkọ ti ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si, lo ṣe amulo awọn ohun elo ti o le daabo bo akẹkọọ ati olukọ lọwọ kokoro Coronavirus, bẹrẹ lati orii omi ati ọṣẹ, iboju, to fi mọ ilana itakete si ara ẹni. Lara awọn adari ile ẹkọ to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe, gbogbo ipa ni awọn n sa lati daabo bo awọn akẹkọọ ati awọn olukọ wọn gẹgẹ bi wọn ṣe wọle pada sẹnu ẹkọ. Wọn ni akẹkọọ tabi olukọ ti ko ba lo ibomu ko ni lanfani lati wọle si inu ọgba ile ẹkọ. Ọpọlọpọ akẹkọọ ti ko lo ibomu si ni wọn da pada sile lẹnu iloro lasiko ti ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si awọn ile ẹkọ kan niluu Ibadan lọwurọ ọjọ Aje. Awọn adari ile ẹkọ naa tẹsiwaju wi pe, ijọba ipinlẹ Ọyọ tun ti paa laṣẹ fun wọn lati maa ko awọn akẹkọọ naa si ita gbangba, fun bii ọgbọn iṣẹju.


Wọn ni akẹkọọ tabi olukọ ti ko ba lo ibomu ko ni lanfani lati wọle si inu ọgba ile ẹkọ. Ọpọlọpọ akẹkọọ ti ko lo ibomu si ni wọn da pada sile lẹnu iloro lasiko ti ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si awọn ile ẹkọ kan niluu Ibadan lọwurọ ọjọ Aje. Awọn adari ile ẹkọ naa tẹsiwaju wi pe, ijọba ipinlẹ Ọyọ tun ti paa laṣẹ fun wọn lati maa ko awọn akẹkọọ naa si ita gbangba, fun bii ọgbọn iṣẹju. Laarin aago mọkanla si mọkanla aabọ lojoojumọ si ni eto naa yoo maa waye, ninu igbiyanju lati mu adinku ba itankalẹ aarun aifojuri, ‘Coronavirus’. Lori ipese awọn ohun elo idaabo bo ara ẹni bii ibomu, iboju ati ogun apakokoro, awọn aṣoju ile ẹkọ naa sọ fun akọroyin wa wi pe, lati ọwọ ara wọn ni wọn ti pese awọn ohun elo naa. Eyi si tako ileri ti ijọba ṣe lati pese ohun elo idaabo bo ara ẹni fun awọn akẹkọọ.


Laarin aago mọkanla si mọkanla aabọ lojoojumọ si ni eto naa yoo maa waye, ninu igbiyanju lati mu adinku ba itankalẹ aarun aifojuri, ‘Coronavirus’. Lori ipese awọn ohun elo idaabo bo ara ẹni bii ibomu, iboju ati ogun apakokoro, awọn aṣoju ile ẹkọ naa sọ fun akọroyin wa wi pe, lati ọwọ ara wọn ni wọn ti pese awọn ohun elo naa. Eyi si tako ileri ti ijọba ṣe lati pese ohun elo idaabo bo ara ẹni fun awọn akẹkọọ. Awọn aye to ṣi silẹ ni kilaasi awọn akẹkọọ ti ijọba ko tii fun ni aye lati wọle pada, lo mu ki itakete si ara ẹni di irọrun fun awọn akẹkọọ to wọle pada lonii. Ọpọlọpọ kilaasi gan an ni awọn akẹkọọ to n bẹ ninu rẹ ko to ogun, pẹlu bi o ṣe jẹ wi pe, aye akẹkọọ bii ọgbọn ni ijọba ipinlẹ Ọyọ sọ wi pe ki wọn pese silẹ. Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti pasẹ fun awọn ọga agba ileẹkọ gurama ati ti alakọbẹrẹ jakejado ipinlẹ naa lati sa awọn akẹkọọ wọn sinu oorun fun ọgbọn isẹju lojooju.


Awọn aye to ṣi silẹ ni kilaasi awọn akẹkọọ ti ijọba ko tii fun ni aye lati wọle pada, lo mu ki itakete si ara ẹni di irọrun fun awọn akẹkọọ to wọle pada lonii. Ọpọlọpọ kilaasi gan an ni awọn akẹkọọ to n bẹ ninu rẹ ko to ogun, pẹlu bi o ṣe jẹ wi pe, aye akẹkọọ bii ọgbọn ni ijọba ipinlẹ Ọyọ sọ wi pe ki wọn pese silẹ. Ijọba ipinlẹ Ọyọ ti pasẹ fun awọn ọga agba ileẹkọ gurama ati ti alakọbẹrẹ jakejado ipinlẹ naa lati sa awọn akẹkọọ wọn sinu oorun fun ọgbọn isẹju lojooju. Kọmisana feto ẹkọ, Olasunkanmu Aremu Olaleye lo sisọ loju ọrọ yii ninu atẹjade kan to fi ransẹ si awọn ọga ile ẹkọ naa ati awọn eeyan miran ti ọrọ eto ẹkọ gberu. Atẹjade naa, to bọ sita ni ọjọ Keji osu Keje ọdun 2020 tun kede pe, kikida awọn ile ẹkọ tijọba fi ọwọsi, to si ni iwe ẹri pe o peju sibi idanilẹkọ nipa arun Coronavirus nikan ni yoo jẹ sisi lonii. Awọn alaṣe ni ẹka eto ẹkọ ni ipinlẹ Oyo ti gbaradi fun aṣẹ ijọba lati jẹ ki awọn akẹkọọ pada si ileewe, lẹyin ti wọn ti ileewe nitori arun Coronavirus.


Kọmisana feto ẹkọ, Olasunkanmu Aremu Olaleye lo sisọ loju ọrọ yii ninu atẹjade kan to fi ransẹ si awọn ọga ile ẹkọ naa ati awọn eeyan miran ti ọrọ eto ẹkọ gberu. Atẹjade naa, to bọ sita ni ọjọ Keji osu Keje ọdun 2020 tun kede pe, kikida awọn ile ẹkọ tijọba fi ọwọsi, to si ni iwe ẹri pe o peju sibi idanilẹkọ nipa arun Coronavirus nikan ni yoo jẹ sisi lonii. Awọn alaṣe ni ẹka eto ẹkọ ni ipinlẹ Oyo ti gbaradi fun aṣẹ ijọba lati jẹ ki awọn akẹkọọ pada si ileewe, lẹyin ti wọn ti ileewe nitori arun Coronavirus. Kọmisọna fun eto ẹkọ, imọ sayẹnsi ati iṣẹ ẹrọ, Olasunkanmi Olaleye ni awọn akẹkọọ ni ileewe Alakọbẹrẹ ati Girama ti wọn ti fẹ kẹkọ jade, yoo bẹrẹ ileewe pada ni oni, Ọjọ Aje, Ọjọ Kẹfa, Oṣu Keje, ọdun 2020. Olaleye ni ijọba ti gbe eto kalẹ lati ri pe awọn akẹkọọ wa ni alaafia lasiko arun Coronavirus yii. Oludasilẹ ile ẹkọ adani kan naa fidi rẹ mulẹ pe, awọn ọga agba ileewe ni ipinlẹ Oyo, ti ṣe ipade lori eto ti wọn gbọdọ ti ṣe kalẹ fun awọn akẹkọọ, ki arun Coronavirus ma ba tan kalẹ si laarin awọn akẹkọọ.


Kọmisọna fun eto ẹkọ, imọ sayẹnsi ati iṣẹ ẹrọ, Olasunkanmi Olaleye ni awọn akẹkọọ ni ileewe Alakọbẹrẹ ati Girama ti wọn ti fẹ kẹkọ jade, yoo bẹrẹ ileewe pada ni oni, Ọjọ Aje, Ọjọ Kẹfa, Oṣu Keje, ọdun 2020. Olaleye ni ijọba ti gbe eto kalẹ lati ri pe awọn akẹkọọ wa ni alaafia lasiko arun Coronavirus yii. Oludasilẹ ile ẹkọ adani kan naa fidi rẹ mulẹ pe, awọn ọga agba ileewe ni ipinlẹ Oyo, ti ṣe ipade lori eto ti wọn gbọdọ ti ṣe kalẹ fun awọn akẹkọọ, ki arun Coronavirus ma ba tan kalẹ si laarin awọn akẹkọọ. "O pọn dandan ki awọn akẹkọọ to ba n bọ ni ileewe lo ohun elo ibomu, nigba ti awọn alaṣẹ ileewe yoo ri pe awọn akẹkọọ tẹle ofin ijinasiraẹni, ipese omi lati fọ ọwọ wọn lore-koore, ipese ẹrọ ti wọn fi n mọ bi ara ṣe gbona si, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn obi kan naa ni iwọle pada awọn akẹkọọ yoo dara, ti wọn ba tẹle ofin ti ijọba lakalẹ lati dẹkun itankalẹ  arun Coronavirus. Bakan naa ni awọn akẹkọjade ni inu awọn dun lati pada si ileewe, bẹẹ si ni awọn akẹẹgbẹ awọn fi idunnu wọn han si pipada si ẹnu ẹkọ wọn.


"O pọn dandan ki awọn akẹkọọ to ba n bọ ni ileewe lo ohun elo ibomu, nigba ti awọn alaṣẹ ileewe yoo ri pe awọn akẹkọọ tẹle ofin ijinasiraẹni, ipese omi lati fọ ọwọ wọn lore-koore, ipese ẹrọ ti wọn fi n mọ bi ara ṣe gbona si, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn obi kan naa ni iwọle pada awọn akẹkọọ yoo dara, ti wọn ba tẹle ofin ti ijọba lakalẹ lati dẹkun itankalẹ  arun Coronavirus. Bakan naa ni awọn akẹkọjade ni inu awọn dun lati pada si ileewe, bẹẹ si ni awọn akẹẹgbẹ awọn fi idunnu wọn han si pipada si ẹnu ẹkọ wọn. Gomina ipinlẹ Oyọ Onimọ ẹrọ Ṣeyi Makinde ti fọwọ si sisan owo to to okoolelẹẹdẹgbẹta ati mẹfa miliọnu naira (₦526) fun gbogbo ile iwe ijọba gẹgẹ bi owo ẹnawo atigbadegba fawọn ileewe ijọba bii ẹgbẹrun meji aabọ. Atẹjade kan tijọba fisita lo sisọ loju ọrọ yii pẹlu afikun pe wọn ti fi owo to to irinwo miliọnu naira (₦400m) ṣọwọ si awọn ile iwe girama, nigba ti ile iwe alakọbẹrẹ naa si ti tẹwọ gba aadoje miliọnu naira o din mẹrin ( ₦126m) bakan naa. Owo yii ni Ijọba lo wa fun ẹnawo atigbadegba awọ̀n ileewe naa fun taamu akọkọ ninu saa eto ẹkọ ọdun 2019 si 2020, ti wọ̀n si ti pasẹ fawọn ọga agba ileẹkọ alakọbẹrẹ ati girama naa lati lọ si apo asuwọn owo ni banki ki wọn lee gba owo naa ni kiakia.


Gomina ipinlẹ Oyọ Onimọ ẹrọ Ṣeyi Makinde ti fọwọ si sisan owo to to okoolelẹẹdẹgbẹta ati mẹfa miliọnu naira (₦526) fun gbogbo ile iwe ijọba gẹgẹ bi owo ẹnawo atigbadegba fawọn ileewe ijọba bii ẹgbẹrun meji aabọ. Atẹjade kan tijọba fisita lo sisọ loju ọrọ yii pẹlu afikun pe wọn ti fi owo to to irinwo miliọnu naira (₦400m) ṣọwọ si awọn ile iwe girama, nigba ti ile iwe alakọbẹrẹ naa si ti tẹwọ gba aadoje miliọnu naira o din mẹrin ( ₦126m) bakan naa. Owo yii ni Ijọba lo wa fun ẹnawo atigbadegba awọ̀n ileewe naa fun taamu akọkọ ninu saa eto ẹkọ ọdun 2019 si 2020, ti wọ̀n si ti pasẹ fawọn ọga agba ileẹkọ alakọbẹrẹ ati girama naa lati lọ si apo asuwọn owo ni banki ki wọn lee gba owo naa ni kiakia. Ojilelẹgbẹta ile iwe girama lo wa yika ipinlẹ Ọyọ, ti wọn si ti n jẹ mula owo iranwọ naa eyi to n pese ẹgbẹrun kan naira ni fun akẹkọ kan ni taamu kan. "Ti irinwo akẹkọ ba wa nileewe kan, ta si n pese ẹgbẹrun kan naira fun itọju akẹkọ kọọkan, a jẹ pe ijọba yoo maa na miliọnu lọna irinwo naira ni taamu kan lawọn ileẹkọ girama. Apapọ isiro owo yii yoo si ku si biliọnu kan ati miliọnu lọna igba naira (₦1.2bn) fun saa eto ẹkọ kan fawọn akẹkọ girama." Ijọba ipinlẹ Ọyọ wa rọ awọn eeyan ti eto yii gberu lawọn ileẹkọ ijọba lati lo owo naa bo se yẹ .


Ojilelẹgbẹta ile iwe girama lo wa yika ipinlẹ Ọyọ, ti wọn si ti n jẹ mula owo iranwọ naa eyi to n pese ẹgbẹrun kan naira ni fun akẹkọ kan ni taamu kan. "Ti irinwo akẹkọ ba wa nileewe kan, ta si n pese ẹgbẹrun kan naira fun itọju akẹkọ kọọkan, a jẹ pe ijọba yoo maa na miliọnu lọna irinwo naira ni taamu kan lawọn ileẹkọ girama. Apapọ isiro owo yii yoo si ku si biliọnu kan ati miliọnu lọna igba naira (₦1.2bn) fun saa eto ẹkọ kan fawọn akẹkọ girama." Ijọba ipinlẹ Ọyọ wa rọ awọn eeyan ti eto yii gberu lawọn ileẹkọ ijọba lati lo owo naa bo se yẹ . Bakan naa lo ni o yẹ ko ye wọn pe ijọba yoo beere nipa bi wọn se naa owo naa, ti yoo si fiya to jogbin jẹ ẹnikẹni to ba gbidanwo lati ya kuro loju opo ilana ipese ojulowo ẹkọ ọfẹ tabi to n dọgbọn gba owo kotọ lọwọ awọn akẹkọ.


Bakan naa lo ni o yẹ ko ye wọn pe ijọba yoo beere nipa bi wọn se naa owo naa, ti yoo si fiya to jogbin jẹ ẹnikẹni to ba gbidanwo lati ya kuro loju opo ilana ipese ojulowo ẹkọ ọfẹ tabi to n dọgbọn gba owo kotọ lọwọ awọn akẹkọ.


Akinwumi Isola: Wo ohun tí Abeni fi ojú ọkọ rẹ rí tórí iṣẹ́ bọ́ lọ́wọ́ rẹ̀ nínú ìwé "Nitori Owo"

Awọn iwe Ọjọgbọn Akinwumi Ishola jẹ ibi ikẹkọọ fun ọpọlọpọ gẹgẹ bo ṣe jẹ agba ọjẹ onkọwe lede Yoruba. Lori eto Akomolede ati Asa lori BBC Yoruba fun tọsẹ yii, ohun ta gbeyẹwo ni kika latinu iwe Akinwumi Iṣola ti akọle rẹ n jẹ "Nitori Owo". Akori ọrọ gangan ti atupalẹ iwe yii wa labẹ rẹ ni Litiresọ Apilẹkọ. Idile Adio ni afojusun iwe yii. Bi wọn ṣe n ṣe daadaa tẹlẹ ti gbogbo nkan n dan fun wọn ṣugbọn ti ọrọ wa di olowe pe "O wa di akọ aja to n gbo lasan ninu ile". Loju iyawo Adio, o di pe "agba ti ko lowo lọwọ, ti n fọn ni kaa, akọ aja lasan to n gbo ni".


Idile Adio ni afojusun iwe yii. Bi wọn ṣe n ṣe daadaa tẹlẹ ti gbogbo nkan n dan fun wọn ṣugbọn ti ọrọ wa di olowe pe "O wa di akọ aja to n gbo lasan ninu ile". Loju iyawo Adio, o di pe "agba ti ko lowo lọwọ, ti n fọn ni kaa, akọ aja lasan to n gbo ni". Àwọn ọ̀dọ́ ya bo ààfin Akire láti jí oríadé gbé Àwọn ọbá aláye ilẹ̀ Yorùbá márùn-ún pẹ̀lú ọ̀pá àṣẹ wọn Irọ́ ní pé bàbá wa, Soun Ogbomoso paradà di ọmọ tuntun, báyìí ni àwọn ọ̀rẹ́ ṣe dalẹ̀ rẹ̀ tí wọ́n pa á Ẹni tó jí ọ̀pá aṣẹ ń bọ̀ wá túbá fúnrarẹ̀, mo fi dáa yín lójú gẹ́gẹ́ bí ìyá - Erelu Kuti Àṣírí tó ń bẹ láàrín Oluwo àtàwọn ọ̀dọ́ Iwo tí wọ́n fi fi ẹ̀mí wọn lélẹ̀ dáàbò bo ààfin rẹ̀ Adio di ẹni iwọlẹ loju Abẹni, iyawo rẹ ti ko si ọrọ lẹnu rẹ mọ ninu ile. Ohun ti iyawo ṣe pẹlu ọmọ wọn Oyeladun, o ṣi ni lẹnu silẹ koda iroyin rẹ ko ṣee foju ba ni ninu fidio to wa loke yii. Ìtàn ọ̀rẹ́ tó fi òògùn gba ọkọ ọ̀rẹ́ rẹ̀ ni Akomolede BBC Yorùbá fẹ́ kọ́ wa lònìí Wá kẹ́kọ̀ọ́ nípa ègé ọ̀rọ̀ ohùn Yorùbá tí a mọ̀ sí Sílébù Àṣà Oge Ṣíṣe ní Akọ́mọlédè BBC Yorùbá ń gbé yẹ̀wò lónìí, Ó yá, iṣẹ́ ti bẹ̀rẹ̀...


Àwọn ọ̀dọ́ ya bo ààfin Akire láti jí oríadé gbé Àwọn ọbá aláye ilẹ̀ Yorùbá márùn-ún pẹ̀lú ọ̀pá àṣẹ wọn Irọ́ ní pé bàbá wa, Soun Ogbomoso paradà di ọmọ tuntun, báyìí ni àwọn ọ̀rẹ́ ṣe dalẹ̀ rẹ̀ tí wọ́n pa á Ẹni tó jí ọ̀pá aṣẹ ń bọ̀ wá túbá fúnrarẹ̀, mo fi dáa yín lójú gẹ́gẹ́ bí ìyá - Erelu Kuti Àṣírí tó ń bẹ láàrín Oluwo àtàwọn ọ̀dọ́ Iwo tí wọ́n fi fi ẹ̀mí wọn lélẹ̀ dáàbò bo ààfin rẹ̀ Adio di ẹni iwọlẹ loju Abẹni, iyawo rẹ ti ko si ọrọ lẹnu rẹ mọ ninu ile. Ohun ti iyawo ṣe pẹlu ọmọ wọn Oyeladun, o ṣi ni lẹnu silẹ koda iroyin rẹ ko ṣee foju ba ni ninu fidio to wa loke yii. Ìtàn ọ̀rẹ́ tó fi òògùn gba ọkọ ọ̀rẹ́ rẹ̀ ni Akomolede BBC Yorùbá fẹ́ kọ́ wa lònìí Wá kẹ́kọ̀ọ́ nípa ègé ọ̀rọ̀ ohùn Yorùbá tí a mọ̀ sí Sílébù Àṣà Oge Ṣíṣe ní Akọ́mọlédè BBC Yorùbá ń gbé yẹ̀wò lónìí, Ó yá, iṣẹ́ ti bẹ̀rẹ̀...


Ikorodu student death: Ìròyìn sọ pé ìjọba, agbófinró ṣì ń wá olùkọ́ tó lu akẹ́kọ̀ọ́ pa ní Ikorodu nítorí ibéèrè ìṣirò

Nibo ni olukọni to lu akẹkọọ pa nileewe aladani kan ni ilu Ikorodu wa bayii? Eyi ni ibeere to gba ẹnu ọpọ awọn eeyan to gbọ si iṣẹlẹ buruku naa eyi to waye lọjọbọ ọjọ kẹrindinlọgbọn oṣu kọkanla ọdun 2020. Iroyin ti a n gbọ ni pe olukọ naa ti wọn pe orukọ rẹ ni Ọgbẹni Emma ti fi ẹsẹ fẹ, awọn alaṣẹ ipinlẹ Eko ṣi n wa a titi di bi a ṣe n sọrọ yii. Ọgbẹni Emma ni iroyin sọ pe o lu Ọgbẹni Boluwatifẹ Omelaja nileewe aladani to n lọ nitori pe ko lee dahun ibeere iṣiro kan to bi i. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, aburo Boluwatifẹ, Lateef ti oun pẹlu jẹ akẹkọọ nileewe naa lo wa ṣilẹkun ọrọ fun awọn obi rẹ pe olukọ rẹ lo lu u pa. Ohun ti awọn alaṣẹ ileewe naa ṣe lalaye fun awọn obi rẹ gẹgẹ bi a ṣe gbọ ni pe, o fo ṣanlẹ ku ni kilaasi rẹ ni. Koda wọn ni olukọ to lu u pa naa wa lara awọn to gbe oku rẹ wa ba awọn obi rẹ nile, laimọ pe oun gan lo wa ni idi ọrọ naa. Ohun ti a gbọ ni pe ẹka to n ri si imunadoko ati ijageere eto ẹkọ ni ipinlẹ Eko, Office of Education Quality Assurance ti bẹrẹ iwadii lori rẹ.


Ọgbẹni Emma ni iroyin sọ pe o lu Ọgbẹni Boluwatifẹ Omelaja nileewe aladani to n lọ nitori pe ko lee dahun ibeere iṣiro kan to bi i. Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, aburo Boluwatifẹ, Lateef ti oun pẹlu jẹ akẹkọọ nileewe naa lo wa ṣilẹkun ọrọ fun awọn obi rẹ pe olukọ rẹ lo lu u pa. Ohun ti awọn alaṣẹ ileewe naa ṣe lalaye fun awọn obi rẹ gẹgẹ bi a ṣe gbọ ni pe, o fo ṣanlẹ ku ni kilaasi rẹ ni. Koda wọn ni olukọ to lu u pa naa wa lara awọn to gbe oku rẹ wa ba awọn obi rẹ nile, laimọ pe oun gan lo wa ni idi ọrọ naa. Ohun ti a gbọ ni pe ẹka to n ri si imunadoko ati ijageere eto ẹkọ ni ipinlẹ Eko, Office of Education Quality Assurance ti bẹrẹ iwadii lori rẹ. Amọṣa titi di bi a ṣe n sọrọ yii, ọjọ mẹrin lẹyin ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ko si ẹni to tii kofiri olukọni to ṣiṣẹ laabi naa. Awọn mọlẹbi ti ọmọ wọn ṣadede fo sanlẹ ku nileewe rẹ,Elihans Schools,ni Iṣawo Agric, Ikorodu ti sọ fun BBC pe awọn ko ro pe amuwa Ọlọrun ni iku rẹ jẹ. Boluwatife Omeleja akẹkọọ ọmọ ọdun merinla ni iroyin gbode loju opo ayelujara pe wọn gbe oku rẹ wale lati ileewe lỌjọbọ to kọja.


Amọṣa titi di bi a ṣe n sọrọ yii, ọjọ mẹrin lẹyin ti iṣẹlẹ naa ṣẹlẹ, ko si ẹni to tii kofiri olukọni to ṣiṣẹ laabi naa. Awọn mọlẹbi ti ọmọ wọn ṣadede fo sanlẹ ku nileewe rẹ,Elihans Schools,ni Iṣawo Agric, Ikorodu ti sọ fun BBC pe awọn ko ro pe amuwa Ọlọrun ni iku rẹ jẹ. Boluwatife Omeleja akẹkọọ ọmọ ọdun merinla ni iroyin gbode loju opo ayelujara pe wọn gbe oku rẹ wale lati ileewe lỌjọbọ to kọja. Ridwan Oyewumi to sọ fun BBC pe oun ni ẹgbọn Bola fidi ọrọ mulẹ pe lootọ ni wọn gbe oku Boluwatife wa lati ileewe rẹ, Elihans College Ikorodu lọjọbọ. O ni ko pẹ si igba ti wọn gbe oku Bolu wa ni awọn ti sare lọ sin ni ibamu pẹlu ilana isinku musulumi. Ridwan ṣalaye pe baba awọn sọ pe awọn ko ni ṣẹjọ lori iku Bolu ṣugbọn awọn ni lati mọ ohun to ṣeku pa Bolu.


Ridwan Oyewumi to sọ fun BBC pe oun ni ẹgbọn Bola fidi ọrọ mulẹ pe lootọ ni wọn gbe oku Boluwatife wa lati ileewe rẹ, Elihans College Ikorodu lọjọbọ. O ni ko pẹ si igba ti wọn gbe oku Bolu wa ni awọn ti sare lọ sin ni ibamu pẹlu ilana isinku musulumi. Ridwan ṣalaye pe baba awọn sọ pe awọn ko ni ṣẹjọ lori iku Bolu ṣugbọn awọn ni lati mọ ohun to ṣeku pa Bolu. Alaye ti BBC gbọ ninu ọrọ ti Ridwan kọ si oju opo rẹ ni Twitter  ati eleyi to sọ fun wa ni pe ẹni to nileewe ti Bolu n lọ lo ṣadede pe baba oun lọjọbọ. O ni wọn sọ fun wọn ki wọn tete maa bo wa nitori Bolu ti daku nileewe. ''Nigba ti Daddy wa gbọ, niṣe ni wọn gbera lati maa lọ si ileewe rẹ.


Alaye ti BBC gbọ ninu ọrọ ti Ridwan kọ si oju opo rẹ ni Twitter  ati eleyi to sọ fun wa ni pe ẹni to nileewe ti Bolu n lọ lo ṣadede pe baba oun lọjọbọ. O ni wọn sọ fun wọn ki wọn tete maa bo wa nitori Bolu ti daku nileewe. ''Nigba ti Daddy wa gbọ, niṣe ni wọn gbera lati maa lọ si ileewe rẹ. Amọ loju ọna ni wọn ti pade olukọ ati ẹni to nileewe ti wọn gbe Bolu bọwa ninu ọkọ'' Ridwan ni Daddy awọn ri pe Bolu ko ṣọrọ ti wn si sare gbe lọ si bi ile iwosan meji ki o to di pe awọn dokita sọ pe Bolu ti ku. Alaye ti Ridwan sọ pe ọrẹ Daddy awọn to ni ileewe sọ fawọn ni pe olukọ beere ibeere lọwọ Bolu to si ni ko wa ṣalaye niwaju patako fawọn iyoku rẹ. ''O lọ siwaju kilasi ti wọn si fun ni ẹfun ko kọ alaye soju patako.Ibẹ ni Bolu ti daku.Nkan ti wọn sọ fun wa niyẹn'' O tun sọ pe ko pẹ si igba ti wọn ri pe Bolu ku ni ọrẹ Daddy(ẹni to ni ileewe) gba wa ni imọran lati wa ilẹ lọ sin Bolu si.


Amọ loju ọna ni wọn ti pade olukọ ati ẹni to nileewe ti wọn gbe Bolu bọwa ninu ọkọ'' Ridwan ni Daddy awọn ri pe Bolu ko ṣọrọ ti wn si sare gbe lọ si bi ile iwosan meji ki o to di pe awọn dokita sọ pe Bolu ti ku. Alaye ti Ridwan sọ pe ọrẹ Daddy awọn to ni ileewe sọ fawọn ni pe olukọ beere ibeere lọwọ Bolu to si ni ko wa ṣalaye niwaju patako fawọn iyoku rẹ. ''O lọ siwaju kilasi ti wọn si fun ni ẹfun ko kọ alaye soju patako.Ibẹ ni Bolu ti daku.Nkan ti wọn sọ fun wa niyẹn'' O tun sọ pe ko pẹ si igba ti wọn ri pe Bolu ku ni ọrẹ Daddy(ẹni to ni ileewe) gba wa ni imọran lati wa ilẹ lọ sin Bolu si. ''Awọn ni wọn ra aṣọ, awọn ni wọn san owo fun awọn to gbẹ ilẹ.A pada sin oku rẹ si ilẹ Daddy wa ti o w ani toosi'' Ọrọ gbọna mii yọ gẹgẹ bi Ridwan ṣe sọ nigba ti ẹgbọn Bolu to wa ni ileẹkọ kan naa de lati ileewe ni irọlẹ. Ridwan ni ẹgbọn rẹ, Lateef sọ pe olukọ kan(Mr Emma)  lo lu Bolu ni kilasi to fi pada wa daku. ''Igba t i ẹgbọn rẹ sọ ọrọ yi fun wa lasiri pada wa tu pe ohun ti wọn sọ fun wa pe Bolu daku kii ṣe ootọ'' Ridwan ni awọn to jẹ ẹgbọn fun oun wa olukọ ti wọn pe orukọ rẹ ni Mr Emma lọ si ile rẹ lọjọbọ ṣugbọn wọn ko ba ni ile.


''Awọn ni wọn ra aṣọ, awọn ni wọn san owo fun awọn to gbẹ ilẹ.A pada sin oku rẹ si ilẹ Daddy wa ti o w ani toosi'' Ọrọ gbọna mii yọ gẹgẹ bi Ridwan ṣe sọ nigba ti ẹgbọn Bolu to wa ni ileẹkọ kan naa de lati ileewe ni irọlẹ. Ridwan ni ẹgbọn rẹ, Lateef sọ pe olukọ kan(Mr Emma)  lo lu Bolu ni kilasi to fi pada wa daku. ''Igba t i ẹgbọn rẹ sọ ọrọ yi fun wa lasiri pada wa tu pe ohun ti wọn sọ fun wa pe Bolu daku kii ṣe ootọ'' Ridwan ni awọn to jẹ ẹgbọn fun oun wa olukọ ti wọn pe orukọ rẹ ni Mr Emma lọ si ile rẹ lọjọbọ ṣugbọn wọn ko ba ni ile. O ni awọn tun wa lọ lọjọ Ẹti naa ti awọn ko si mọ ibi to gba lọ. ''Daddy wa lawọn ko ni ṣẹjọ lori ọrọ yi ṣugbọn wọn ni ti awọn akọroyin ba wa beere ọrọ nipa iku Bolu awọn yoo ṣalaye fun wọn'' ''Nkan ti awa mọlẹbi kan fẹ ni pe ki a mọ Boya iku amuwa lati ọdọ Ọlọrun ni iku Bolu tabi eeyan lo wa nidi rẹ'' BBC Yoruba pe nọmba ẹni to nileewe naa Oduwole GA ti awọn mọlẹbi Bolu fi ranṣẹ siwa. Amọ ẹni to gbe ago naa ṣalaye pe agọ ọlọpaa lawọn wa nitori naa awọn ko ni le da wa lohun lasiko taa pe.


O ni awọn tun wa lọ lọjọ Ẹti naa ti awọn ko si mọ ibi to gba lọ. ''Daddy wa lawọn ko ni ṣẹjọ lori ọrọ yi ṣugbọn wọn ni ti awọn akọroyin ba wa beere ọrọ nipa iku Bolu awọn yoo ṣalaye fun wọn'' ''Nkan ti awa mọlẹbi kan fẹ ni pe ki a mọ Boya iku amuwa lati ọdọ Ọlọrun ni iku Bolu tabi eeyan lo wa nidi rẹ'' BBC Yoruba pe nọmba ẹni to nileewe naa Oduwole GA ti awọn mọlẹbi Bolu fi ranṣẹ siwa. Amọ ẹni to gbe ago naa ṣalaye pe agọ ọlọpaa lawọn wa nitori naa awọn ko ni le da wa lohun lasiko taa pe. Bakan naa ni BBC pe ọga ọlọpaa(DPO) Ikorodu lori ago to si ni oun ko mọ nipa iṣẹlẹ naa. Iku ọmọdekunrin yi jẹ eleyi ti a o maa tọ pinpin rẹ lati mọ ohun to ṣẹlẹ wa si eti igbọ yin. Ṣugbọn bayi, mọlẹbi ti sin Bolu, ileewe ko ti fesi ti a ko si le sọ ni pato ibi ti olukọ ti wọn fẹsun kan pe o lu Bolu to fi daku wa.


Bakan naa ni BBC pe ọga ọlọpaa(DPO) Ikorodu lori ago to si ni oun ko mọ nipa iṣẹlẹ naa. Iku ọmọdekunrin yi jẹ eleyi ti a o maa tọ pinpin rẹ lati mọ ohun to ṣẹlẹ wa si eti igbọ yin. Ṣugbọn bayi, mọlẹbi ti sin Bolu, ileewe ko ti fesi ti a ko si le sọ ni pato ibi ti olukọ ti wọn fẹsun kan pe o lu Bolu to fi daku wa.


School Reopening: Ìjọba ìpínlẹ̀ Eko kéde ṣíṣí gbogbo kíláàsì iléèwé padà

Ijọba ipinlẹ Eko ti kede ọjọ ti gbogbo kilaasi awọn ileewe aladani ati ti ijọba ni ipinlẹ naa yoo wọle. Eyi n waye lẹyin oṣu mẹfa ti wọn ti awọn ileewe pa nitori ajakalẹ aarun Coronavirus lorilẹede Naijiria. Ijọ̀ba ipinlẹ Eko fi sita loju opo Twitter wọn pe kọmisọna eto ẹkọ nipinlẹ Eko, Folasade Adefisoye kede pe gbogbo awọn kilaasi to ku ti ko tii wọle tẹlẹ lee wọle pada. Iwọle wọn yoo bẹrẹ lati ọjọ Aje, ọjọ kọkandinlogun oṣu kẹwa ọdun 2020. Ìjọba Kwara kéde ọjọ iwọlé àwọn akẹkọọ lẹyìn ìséde Covid 19! Ìmọ̀ràn márùn ùn láti ẹnu olùkọ́ni tó fakọyọ lágbàyé lórí kíkọ ọmọ lásìkò yìí Mọ síi nípa ohun tó ṣẹlẹ ní àwọn ibi tí wọn ti ṣilẹkùn ilé ìwé padà lẹyìn Covid 19 Arabinrin Folasade sọ pe awọn ṣe ipinu yii lẹyin ọpọlọpọ ijiroro ati gbigba imọran pẹlu ati lọdọ tọrọ kan ati awọn akọṣẹmọṣẹ lori aabo to fi mọ awọn oludari awọn ileewe to ni kilaasi fun awọn ọjẹ wẹwẹ.


Iwọle wọn yoo bẹrẹ lati ọjọ Aje, ọjọ kọkandinlogun oṣu kẹwa ọdun 2020. Ìjọba Kwara kéde ọjọ iwọlé àwọn akẹkọọ lẹyìn ìséde Covid 19! Ìmọ̀ràn márùn ùn láti ẹnu olùkọ́ni tó fakọyọ lágbàyé lórí kíkọ ọmọ lásìkò yìí Mọ síi nípa ohun tó ṣẹlẹ ní àwọn ibi tí wọn ti ṣilẹkùn ilé ìwé padà lẹyìn Covid 19 Arabinrin Folasade sọ pe awọn ṣe ipinu yii lẹyin ọpọlọpọ ijiroro ati gbigba imọran pẹlu ati lọdọ tọrọ kan ati awọn akọṣẹmọṣẹ lori aabo to fi mọ awọn oludari awọn ileewe to ni kilaasi fun awọn ọjẹ wẹwẹ. O fi kun un pe iwọle pada yii jẹ fun saa ikẹkọọ ọdun 2020/2021 o si kan awọn kilaasi jẹleosinmi paapaa naa atawọn nọọsiri alakọbẹrẹ. Bakan naa ninu atẹjade kan ti adari ẹka ọrọ to kan araalu ni ileeṣẹ naa, Kayode Abayomi fi sita, o rọ awọn adari ileewe girama to jẹ aladani ki wọn tẹle ofin aabo eyi ti ijọba ti ṣaju fi sita lasiko Covid-19. O tun sọ fun wọn pe ki wọn tẹle ofin imọtoto gẹgẹ bi ijọba ipinlẹ ṣe paṣẹ fun wọn nipasẹ ọfiisi to n ṣamojuto imọ ẹkọ to ye kooro (Office of Education Quality Assurance).


O fi kun un pe iwọle pada yii jẹ fun saa ikẹkọọ ọdun 2020/2021 o si kan awọn kilaasi jẹleosinmi paapaa naa atawọn nọọsiri alakọbẹrẹ. Bakan naa ninu atẹjade kan ti adari ẹka ọrọ to kan araalu ni ileeṣẹ naa, Kayode Abayomi fi sita, o rọ awọn adari ileewe girama to jẹ aladani ki wọn tẹle ofin aabo eyi ti ijọba ti ṣaju fi sita lasiko Covid-19. O tun sọ fun wọn pe ki wọn tẹle ofin imọtoto gẹgẹ bi ijọba ipinlẹ ṣe paṣẹ fun wọn nipasẹ ọfiisi to n ṣamojuto imọ ẹkọ to ye kooro (Office of Education Quality Assurance). Wọn kilọ pe ọfiisi OEQA yoo maa ṣe amojuto igbaradi awọn ileewe to si jẹ pe awọn ni yoo maa fun awọn ileewe ni iwe aṣẹ lati wọle pada to si ni ki gbogbo awọn oludasilẹ ileewe aladani ri i daju pe wọn gba iwe aṣẹ lati ọfiisi ọhun ki wọn to wọle pada.


Wọn kilọ pe ọfiisi OEQA yoo maa ṣe amojuto igbaradi awọn ileewe to si jẹ pe awọn ni yoo maa fun awọn ileewe ni iwe aṣẹ lati wọle pada to si ni ki gbogbo awọn oludasilẹ ileewe aladani ri i daju pe wọn gba iwe aṣẹ lati ọfiisi ọhun ki wọn to wọle pada.


LAUTECH: Ìgbésẹ̀ pínpín dúkìá àti gbèsè fásitì LAUTECH ti bẹ̀rẹ̀

Ọrọ aawọ laarin ipinlẹ Ọyọ ati Ọṣun lori ta lo ni fasiti imọ ẹrọ Ladoke Akintọla ti jẹrodo lọ mumi bayii pẹlu bi ajọ to n ṣamojuto fasiti lorilẹede Naijiria, NUC ti ṣe kede rẹ lọjọ Ẹti pe ipinlẹ Ọyọ ni yoo maa gba akoso fasiti naa bayii. Bakan naa lo tun kede rẹ pe, ileewosan nla ti fasiti naa iyẹn, LAUTECHTH to wa ni ilu Oṣogbo yoo jẹ ti ipinlẹ Ọṣun. Ni ọdun 1990 ni wọn da fasiti naa silẹ labẹ ipinlẹ Ọyọ atijọ. Ilu Ogbomọṣọ ni wọn gbe Ọgba ikọni fasiti naa si ki wọn to lọ da ile ẹkọṣẹ iṣegun rẹ si Oṣogbo. Amọṣa nigba ti wọn da ipinlẹ Ọṣun silẹ lati ara ipinlẹ Ọyọ atijọ lọdun 1991, awọn ipinlẹ mejeeji bẹrẹ eto ajumọni lori fasiti naa. Akọwe agba ajọ NUC, Ọjọgbọn Abubakar Rasheed ṣalaye nilu Abuja pe ipenija to n waye lori akoso fasiti naa laarin awọn ipinlẹ mejeeji yii to si n mu idiwọ ba yiyan giwa atawọn agba oṣiṣẹ miran ni fasiti ọhun pẹlu sisan owo oṣu awọn oṣiṣẹ lasiko lo ṣokunfa pinpin ti wọn pin akoso rẹ.


Ilu Ogbomọṣọ ni wọn gbe Ọgba ikọni fasiti naa si ki wọn to lọ da ile ẹkọṣẹ iṣegun rẹ si Oṣogbo. Amọṣa nigba ti wọn da ipinlẹ Ọṣun silẹ lati ara ipinlẹ Ọyọ atijọ lọdun 1991, awọn ipinlẹ mejeeji bẹrẹ eto ajumọni lori fasiti naa. Akọwe agba ajọ NUC, Ọjọgbọn Abubakar Rasheed ṣalaye nilu Abuja pe ipenija to n waye lori akoso fasiti naa laarin awọn ipinlẹ mejeeji yii to si n mu idiwọ ba yiyan giwa atawọn agba oṣiṣẹ miran ni fasiti ọhun pẹlu sisan owo oṣu awọn oṣiṣẹ lasiko lo ṣokunfa pinpin ti wọn pin akoso rẹ. Ọjọgbọn Abubakar Rasheed tun jẹ ko di mimọ pe awọn gomina ipinlẹ mejeeji lo finufindọ buwọlu iwe adehun lori pinpin iṣakoso fasiti naa. O ni igbesẹ lori pinpin awọn dukia ati gbese to wa lọrun ileewe fasiti naa laarin awọn ipinlẹ mejeeji ti bẹrẹ.


Ọjọgbọn Abubakar Rasheed tun jẹ ko di mimọ pe awọn gomina ipinlẹ mejeeji lo finufindọ buwọlu iwe adehun lori pinpin iṣakoso fasiti naa. O ni igbesẹ lori pinpin awọn dukia ati gbese to wa lọrun ileewe fasiti naa laarin awọn ipinlẹ mejeeji ti bẹrẹ.


Akomolede ati Asa: Mọ̀ si nípa àwọn ọ̀nà tí Yorùbá ń gbà ran ara wọn lọ́wọ́

Lori eto Akomolede ati Asa lori BBC Yoruba fun tọsẹ yii, ohun ta gbeyẹwo ni asa iran ara ẹni lọwọ. Yoruba ni ajeje ọwọ kan ko gbe ẹru dori, nitori naa lo fi se pataki lati maa ran ara wa lọwọ. Olukọ wa lọsẹ yii, Arabinrin Funke aya Falade-Young si ti wa nikalẹ lati kọ wa nipa orisirisi asa iran ara ẹni lọwọ to wa ati anfaani wọn. Olukọ wa salaye lori ilana sise Ajọ, Aaro ati Ọwẹ lati fi ran ara wa lọwọ ati iyatọ to wa laarin wọn. Bakan naa la tun mọ nipa awọn ọna ta le gba lati san eto yii pada laarin awọn eeyan to ba n kopa ninu rẹ. Arabinrin Funke Falade-Young salaye ni kikun fun gbogbo wa bi asa iranraenilowo se se pataki nile Yoruba Ẹ fi ara balẹ, kẹ maa ba olukọ wa bọ, lati kẹkọ nipa asa ilẹ Yoruba to da lori eto riran ara ẹni lọwọ.


Teachers‘ new salary in Nigeria: Wike ní owó oṣù tuntun fáwọn olùkọ́ tí Buhari kéde yóò dá aáwọ̀ sílẹ̀

Gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike ja gudugbẹ ọrọ lulẹ lẹyin to sọ pe akanṣe owo oṣu fawọn olukọ ti ijọba apapọ kede rẹ laipẹ yii yoo da aawọ silẹ lẹka eto ẹkọ ni Naijiria. Wike to sọrọ ọhun nipasẹ kọmiṣọnna eto iroyin ati ibaraẹnisọrọ, ṣalaye pe lotitọ ni o dara lati ṣeto owo oṣu tuntun fawọn olukọ. Ṣugbọn o ni o ṣe pataki lati maa fi ọrọ oṣelu bọ ọrọ naa. Ko ṣai sọ pe o dara lati mu ọrọ awọn olukọ ni baada nitori ipa ribiribi ti wọn n ko lori idasoke awujọ. Amọ, o sọ pe ijọba apapọ fi ẹtẹ silẹ, o n pa lapalapa nitori o kọ eti ikun si ọrọ eto ati maa pin owo tuntun fawọn ipinlẹ ṣugbọn o kede akanṣe owu oṣu tuntun fawọn olukọ. Wike ni ikede akanṣe owo oṣu tuntun fawọn olukọ yo fikun ẹru to wa lori awọn ijọba ipinlẹ.


Ko ṣai sọ pe o dara lati mu ọrọ awọn olukọ ni baada nitori ipa ribiribi ti wọn n ko lori idasoke awujọ. Amọ, o sọ pe ijọba apapọ fi ẹtẹ silẹ, o n pa lapalapa nitori o kọ eti ikun si ọrọ eto ati maa pin owo tuntun fawọn ipinlẹ ṣugbọn o kede akanṣe owu oṣu tuntun fawọn olukọ. Wike ni ikede akanṣe owo oṣu tuntun fawọn olukọ yo fikun ẹru to wa lori awọn ijọba ipinlẹ. Ọjọ Karun osu Kẹwa ọdun 2020 yii tii ṣe ayajọ ọjọ awọn olukọ lagbaaye ni ijọba apapọ kede akanṣe owo oṣu tuntun fawọn olukọ ni Naijiria. Àkànṣe owó oṣù lá wa olùkọ́ ń fẹ́ yàtọ̀ sí tàwọn òṣìṣẹ́ ìjọba míì - NUT Ọjọ Karun osu Kẹwa ọdọọdun ni ayajọ ọjọ awọn olukọ lorilẹede Naijiria eyi to ko lọjọ Abamẹta. Sugbọn ọjọ naa ko lọ lasan lai jẹ pe awọn olukọ beere ọkan o jọkan  ohun ti wọn n poungbẹ lọwọ ijọba, pataki ibeere wọn si ni agbekalẹ akanse owo osu fun awọn osisẹ.