Awọn oṣere fi atilẹyin han fun Tinubu lati di aarẹ ni 2023

Adefunkẹ Adebiyi Ọkunrin ọmọ Ibo kan to maa n ṣe tiata lede oyinbo ati ede Ibo, John Okafor, tawọn eeyan mọ si Mr. Ibu, ti fi atilẹyin rẹ han fun Aṣiwaju ẹgbẹ APC, Bọla Tinubu, lati di aarẹ Naijiria ni 2023, bẹẹ lawọn oṣere mi-in labala yii naa ti ni Jagaban lawọn n ba lọ ni tawọn. Ninu fidio kan ni Mr Ibu to maa n dẹrin-in pa awọn eeyan ninu fiimu ti n sọrọ nipa atilẹyin yii nibi ipade kan ti wọn pe akori ẹ ni ‘ South West Stands With Asiwaju Bola Tinubu’. Iyẹn ni pe ẹkun Guusu Iwọ-Oorun fara mọ Tinubu. Ohun ti wọn sọ ni koko nibi ipade naa ni bi wọn yoo ṣe yan igbimọ ti wọn yoo gbe iṣẹ ipolongo yii le lọwọ. Yatọ si Mr Ibu to wa nibẹ, ọkunrin Ibo kan toun naa jẹ oṣere tiata wa nibẹ pẹlu, orukọ rẹ ni Harry B. Anyanwu, ẹni ọdun mejilelọgọta (62) ni. Ohun toun naa sọ ni pe Bọla Tinubu lawọn fontẹ lu.


Ohun ti wọn sọ ni koko nibi ipade naa ni bi wọn yoo ṣe yan igbimọ ti wọn yoo gbe iṣẹ ipolongo yii le lọwọ. Yatọ si Mr Ibu to wa nibẹ, ọkunrin Ibo kan toun naa jẹ oṣere tiata wa nibẹ pẹlu, orukọ rẹ ni Harry B. Anyanwu, ẹni ọdun mejilelọgọta (62) ni. Ohun toun naa sọ ni pe Bọla Tinubu lawọn fontẹ lu. Bẹẹ lawọn oṣere tiata mi-in naa wa nikalẹ ti wọn ni Aṣiwaju laayo awọn. Fidio kan naa tun wa to ṣafihan awọn to wa nibi ipade yii, ti wọn n kọrin ki Tinubu pe oun lawọn n ba lọ. Bọla Tinubu ko ti i kede pe oun fẹẹ dupo aarẹ ni 2023, ṣugbọn awọn ẹgbẹ to n polongo rẹ n pọ si i.


Bẹẹ lawọn oṣere tiata mi-in naa wa nikalẹ ti wọn ni Aṣiwaju laayo awọn. Fidio kan naa tun wa to ṣafihan awọn to wa nibi ipade yii, ti wọn n kọrin ki Tinubu pe oun lawọn n ba lọ. Bọla Tinubu ko ti i kede pe oun fẹẹ dupo aarẹ ni 2023, ṣugbọn awọn ẹgbẹ to n polongo rẹ n pọ si i.


Ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ wa gbe iwadii iku Timothy kuro l’Ọṣun lọ si Abuja

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Iroyin to n tẹ ALAROYE lọwọ bayii ti fidii rẹ mulẹ pe olu ileeṣẹ ọlọpaa lorileede yii ti kọwe si Kọmiṣanna ọlọpaa Ọṣun, Ọlawale Ọlọkọde, lati taari iwadii lori iku to pa akẹkọọ Fasiti Ifẹ, Timothy Adegoke, si Abuja. Aarọ ọjọ Ẹti, Furaidee, opin ọsẹ yii, la gbọ pe lẹta naa de si Oṣogbo, ninu eyi ti wọn ti paṣẹ pe ki wọn maa gbe alaga ileetura Hilton, niluu Ileefẹ, nibi ti Timothy ku si, Dokita Ramon Adedoyin, atawọn oṣiṣẹ rẹ mẹfa mi-in ti wọn mu lori ẹsun naa bọ l’Abuja. Ọjọ keje, oṣu kọkanla, ọdun yii, ni Timothy gba yara nileetura naa, nigba to waa ṣedanwo ifimọ-kunmọ (MBA) rẹ ni ẹka Fasiti Ifẹ to wa niluu Moro, nipinlẹ Ọṣun, to si di awati lati ọjọ naa. Nigba ti iwadii fi han pe otẹẹli naa lo sun ni awọn ọlọpaa ko mẹfa lara awọn oṣiṣẹ ibẹ, ninu eyi ti akọwe ti Timothy san owo ọjọ meji sinu akanti rẹ wa. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii kan naa ni wọn ri oku Timothy nibi ti wọn sin in si loju ọna Ifẹ si Ibadan, wọn si fi pampẹ ọba gbe Dokita Ramon Adedoyin, ti wọn si n wa ọmọ rẹ to jẹ alakooso ileetura naa bayii. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni awọn dokita ṣe iwadii si oku Timothy nileewosan UNIOSUNTHC to wa niluu Oṣogbo, esi iwadii wọn ko si ti i jade.


Nigba ti iwadii fi han pe otẹẹli naa lo sun ni awọn ọlọpaa ko mẹfa lara awọn oṣiṣẹ ibẹ, ninu eyi ti akọwe ti Timothy san owo ọjọ meji sinu akanti rẹ wa. Ọjọ kẹẹẹdogun, oṣu yii kan naa ni wọn ri oku Timothy nibi ti wọn sin in si loju ọna Ifẹ si Ibadan, wọn si fi pampẹ ọba gbe Dokita Ramon Adedoyin, ti wọn si n wa ọmọ rẹ to jẹ alakooso ileetura naa bayii. Ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ni awọn dokita ṣe iwadii si oku Timothy nileewosan UNIOSUNTHC to wa niluu Oṣogbo, esi iwadii wọn ko si ti i jade. Amọ sa, ALAROYE gbọ pe o ṣee ṣe ki wọn ko awọn afurasi naa kuro l’Oṣogbo lọ si Abuja lalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, tabi laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide.


Amọ sa, ALAROYE gbọ pe o ṣee ṣe ki wọn ko awọn afurasi naa kuro l’Oṣogbo lọ si Abuja lalẹ ọjọ Ẹti, Furaidee, tabi laaarọ ọjọ Abamẹta, Satide.


Awọn agbebọn tun gboro ni Jos, wọn paayan mẹwaa, wọn dana sun’le rẹpẹtẹ

Faith Adebọla Bi oku ṣe sun rẹpẹtẹ ni abule Te’egbe, nijọba ibilẹ Bassa, nipinlẹ Plateau, bẹẹ leefin gba gbogbo oju ọrun latari bawọn agbebọn ṣe ya bo agbegbe ọhun laaarọ ọjọ Ẹti, Furaidee yii, ti wọn paayan mẹwaa, o kere tan, wọn si dana sun ọpọlọpọ ile. Ba a ṣe gbọ, ọpọlọpọ awọn araalu ti Ọlọrun ko yọ lo fara gbọgbẹ yannayanna lasiko ti wọn n sa lọ, wọn ni bi wọn ṣe n sa wọ’gbo lawọn agbebọn naa n dana ibọn ya wọn. Agbẹnusọ fun ẹgbẹ awọn ọdọ agbegbe naa ti wọn pe ni Miango Youth Development Association, Ọgbẹni Nuhu Bitrus, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o sọ fun Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa, NAN, pe awọn ọlọpaa atawọn fijilante ti n wa awọn araalu to sọnu sinu igbo lasiko akọlu naa, bakan naa ni wọn ti n tọpasẹ awọn janduku agbebọn naa, lati fofin mu wọn. O leeyan mẹwaa lawọn ṣi ri oku wọn, awọn si ti ko awọn ti wọn ṣeṣe lọ sọsibitu fun itọju. “Ọjọ ọfọ ni oru mọju yii tun jẹ fawa eeyan Rigwe o, nipinlẹ Plateau, awọn agbebọn ti paayan rẹpẹtẹ ni Te’egbe, wọn ti sọ ibẹ dahoro o, wọn paayan tan, wọn tun dana sun’le pẹlu gbogbo dukia wọn ni, ẹ gba wa o. Oku mẹwaa la ṣi ri ka, wọn ti n wa awọn to ku kaakiri inu igbo, a si ti ko awọn oku naa lọ si mọṣuari, eeyan mẹta la ṣi ri ti ọta ibọn ba, wọn ti n gba itọju lọwọ. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ naa, Ubah Ọgaba, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ, o lawọn ọga ileeṣẹ aabo ti n forikori lati gbe igbesẹ gidi lori ẹ.


Eto aabo ṣi maa buru ju bayii lọ, ayafi… – Ọbasanjọ

Faith Adebọla Aarẹ ilẹ wa tẹlẹ, Oloye Oluṣẹgun Arẹmu Ọbasanjọ, ti sọ pe eto aabo to mẹhẹ lasiko yii, eremọde lo ṣi maa jẹ lẹgbẹ ohun to wa niwaju, ayafi ti awọn adari orileede ba wa nnkan ṣe sọrọ awọn majeṣin to yẹ ki wọn wa nileewe, ṣugbọn ti wọn ko ri ileewe lọ, ti wọn ko si ri iwe ka. Ọjọbọ, Tọsidee yii, l’Ọbasanjọ sọrọ akiyesi ọhun ninu ọgba ile ikoweesi rẹ, Oluṣẹgun Ọbasanjọ Presidential Library, to wa lọna Oke-Mọsan, l’Abẹokuta. Lasiko to n sọrọ nibi gbọngan ti wọn ti n da awọn ọdọ lẹkọọ fun idagbasoke wọn, ti wọn pe ni Youth Development Centre. Ọbasanjọ ni ọgọọrọ awọn ọdọ ati ọmọde ni wọn ti di ọwọ to dilẹ ti eṣu n waṣẹ fun lasiko yii, eyi si lewu gidi fun ọjọọla orileede wa. “Ṣe a nilo babalawo kankan lati difa ka too le mọ pe bi awọn ọmọ bii miliọnu mẹrinla to yẹ ki wọn wa nileewe, ṣugbọn ti wọn o rileewe lọ lasiko yii, irinṣẹ niru awọn ọmọ bẹẹ maa di fawọn eeṣin-o-kọ’ku Boko Haram, to ba fi maa di ọdun mẹwaa si mẹẹẹdogun sasiko yii, iyẹn to ba tiẹ to bẹẹ paapaa. Tori bẹẹ, ta a ba tiẹ koju awọn Boko Haram lasiko yii, ta a si bori wọn, aṣeyọri ti ko le wa pẹ titi ni, tori laarin ọdun diẹ si i, nnkan tun maa buru ju bo ṣe wa yii lọ, eto aabo maa tun gogo si i ni.


Ọbasanjọ ni ọgọọrọ awọn ọdọ ati ọmọde ni wọn ti di ọwọ to dilẹ ti eṣu n waṣẹ fun lasiko yii, eyi si lewu gidi fun ọjọọla orileede wa. “Ṣe a nilo babalawo kankan lati difa ka too le mọ pe bi awọn ọmọ bii miliọnu mẹrinla to yẹ ki wọn wa nileewe, ṣugbọn ti wọn o rileewe lọ lasiko yii, irinṣẹ niru awọn ọmọ bẹẹ maa di fawọn eeṣin-o-kọ’ku Boko Haram, to ba fi maa di ọdun mẹwaa si mẹẹẹdogun sasiko yii, iyẹn to ba tiẹ to bẹẹ paapaa. Tori bẹẹ, ta a ba tiẹ koju awọn Boko Haram lasiko yii, ta a si bori wọn, aṣeyọri ti ko le wa pẹ titi ni, tori laarin ọdun diẹ si i, nnkan tun maa buru ju bo ṣe wa yii lọ, eto aabo maa tun gogo si i ni. Ta a ba n sọrọ nipa eto aabo to mẹhẹ, ibo lo yẹ ka ti bẹrẹ. Ta a ba n sọrọ nipa airowona ati ipo mẹkunnu, ibo lo ti yẹ ka mu ọrọ sọ? Ori eto ẹkọ ni gbogbo ẹ da le.


Ta a ba n sọrọ nipa eto aabo to mẹhẹ, ibo lo yẹ ka ti bẹrẹ. Ta a ba n sọrọ nipa airowona ati ipo mẹkunnu, ibo lo ti yẹ ka mu ọrọ sọ? Ori eto ẹkọ ni gbogbo ẹ da le. Ẹnikan sọ pe ti gbogbo wa ba kawee, ta lo maa fẹẹ ṣ’ẹru ẹnikan, ṣugbọn mo fesi pe ti gbogbo wa ba kawe, ẹru to mọwe, ọmọọdọ to jafafa, dẹrẹba to gboye-jade la maa ni, bi kaluku si ṣe maa maa ṣiṣẹ ẹ maa sunwọn ju bawọn ti o le fidi igo kọ ‘o’ yii ṣe n ṣe e lọ. Ṣugbọn ti a o ba tete wa nnkan pato ṣe sọrọ aikawe awọn majeṣin rẹpẹtẹ yii, iwa janduku wọn maa buru ju tawọn Boko Haram ati awọn agbebọn wọnyi lọ.” Ọbasanjọ lo n ṣalaye ọrọ bẹẹ.


Ẹnikan sọ pe ti gbogbo wa ba kawee, ta lo maa fẹẹ ṣ’ẹru ẹnikan, ṣugbọn mo fesi pe ti gbogbo wa ba kawe, ẹru to mọwe, ọmọọdọ to jafafa, dẹrẹba to gboye-jade la maa ni, bi kaluku si ṣe maa maa ṣiṣẹ ẹ maa sunwọn ju bawọn ti o le fidi igo kọ ‘o’ yii ṣe n ṣe e lọ. Ṣugbọn ti a o ba tete wa nnkan pato ṣe sọrọ aikawe awọn majeṣin rẹpẹtẹ yii, iwa janduku wọn maa buru ju tawọn Boko Haram ati awọn agbebọn wọnyi lọ.” Ọbasanjọ lo n ṣalaye ọrọ bẹẹ.


O ma ṣe o! Ladọja dagbere faye n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Gomina ipinlẹ Ọyọ nigba kan ri, Sẹnetọ Rashidi Adewolu Ladọja, ti padanu aburo rẹ kan, Alhaji Lateef Ladọja to tun jẹ ọkan ninu awọn ololufẹ ẹ nidii oṣelu. Lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, la gbọ pe Alhaji Ladọja, ẹni tọpọ eeyan tun mọ si Baba Kekere jade laye. Ọgọọrọ awọn eekan ilu lo ti ranṣẹ ibanikẹdun si Sẹnetọ Ladọja, to tun jẹ Osi Olubadan tilẹ Ibadan. Lara wọn l’Amofin-Agba Niyi Akintọla, ẹni to ṣapejuwe oloogbe naa gẹgẹ bii oniwa tutu bii adaba nigba aye ẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigbati ta a gbọ pe iku ti ja oniwa tutu bii adaba yii gba mọ wa lọwọ, ibeere to koko wa sẹnu gbogbo wa ni pe, ki lode to jẹ Ladọja niku mu lọ, ki lo ṣẹlẹ gan-an? “Sugbon ta ni wa lati ba Ọlọrun Ọba wijọ nipa igba ti yoo mu ẹda ọwọ ẹ lọ nigba to ba wu u.” Agba Amofin naa waa gbadura pe ki Ọlọrun fi alijanna onidẹra jinki oloogbe naa, ko si fun gbogbo ẹbi ẹ lẹmi-in itẹmọra lati le gba iku baba kekere bi amuwa Ọlọrun. Ninu ọrọ ibanikẹdun tiẹ, Oludije fun ipo gomina ipinlẹ Ọyọ, Mọgaji Joseph Tegbe, gba pe aiduro deede eto aabo orileede yii lo ṣokunfa iku aburo Ladọja.


O ma ṣe o! Ladọja dagbere faye n’Ibadan

Lara wọn l’Amofin-Agba Niyi Akintọla, ẹni to ṣapejuwe oloogbe naa gẹgẹ bii oniwa tutu bii adaba nigba aye ẹ. Gẹgẹ bo ṣe sọ, “Nigbati ta a gbọ pe iku ti ja oniwa tutu bii adaba yii gba mọ wa lọwọ, ibeere to koko wa sẹnu gbogbo wa ni pe, ki lode to jẹ Ladọja niku mu lọ, ki lo ṣẹlẹ gan-an? “Sugbon ta ni wa lati ba Ọlọrun Ọba wijọ nipa igba ti yoo mu ẹda ọwọ ẹ lọ nigba to ba wu u.” Agba Amofin naa waa gbadura pe ki Ọlọrun fi alijanna onidẹra jinki oloogbe naa, ko si fun gbogbo ẹbi ẹ lẹmi-in itẹmọra lati le gba iku baba kekere bi amuwa Ọlọrun. Ninu ọrọ ibanikẹdun tiẹ, Oludije fun ipo gomina ipinlẹ Ọyọ, Mọgaji Joseph Tegbe, gba pe aiduro deede eto aabo orileede yii lo ṣokunfa iku aburo Ladọja. Ọ ni, “Mo ba Agba-Oye Rashidi Adewọlu Ladọja kẹdun iku aburo wọn to tun jẹ ọkan ninu awọn alatilẹyin wọn. Ki Ọlọrun ba ni tu idile wọn ninu. “Iṣẹlẹ iku Baba kekere lo tun mu wa ranti idi to ṣe ṣe pataki ki awọn ijọba wa wa nnkan ṣe sọrọ eto aabo kiakia, nitori a o le ṣe bayii maa padanu awọn eeyan pataki sọwọ iku ti ki i ṣe afọwọ-rọri-ku”.


O ma ṣe o! Ladọja dagbere faye n’Ibadan

Ọ ni, “Mo ba Agba-Oye Rashidi Adewọlu Ladọja kẹdun iku aburo wọn to tun jẹ ọkan ninu awọn alatilẹyin wọn. Ki Ọlọrun ba ni tu idile wọn ninu. “Iṣẹlẹ iku Baba kekere lo tun mu wa ranti idi to ṣe ṣe pataki ki awọn ijọba wa wa nnkan ṣe sọrọ eto aabo kiakia, nitori a o le ṣe bayii maa padanu awọn eeyan pataki sọwọ iku ti ki i ṣe afọwọ-rọri-ku”.


Ileṣa lawọn Fulani to ji ọmọ gbe n’Igbara-Odo lọọ gbe e pamọ si

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Awọn ọrẹ mẹta kan ti wọn jẹ Fulani, Mubarak Bello, Alli Ibrahim ati Fatima Abdullahi, ti wọn yan iṣẹ ijinigbe laayo ni Igbara-Odo Ekiti ni wọn ti wa ni atimọle ọlọpaa niluu Ado-Ekiti bayii, ti won si n sọ tẹnu wọn. Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ naa, Ọgbẹni Tunde Mobayọ, ṣalaye pe ni ọjọ kẹjọ, oṣu kọkanla, ọdun yii, ni Fulani kan to pe ara rẹ ni Sule Abdullahi pe si ori ẹrọ alagbeeka awọn ọlọpaa, to si fi to wọn leti pe awọn kan ti oun ko mọ ri ti ji ọmọ oun gbe lọ. O ṣalaye siwaju pe awọn to ji ọmọ naa gbe ti n beere fun ẹgbẹrun lọna aadọta naira ki wọn too le tu ọmọ naa silẹ. Kọmiṣanna yii fi kun un pe eyi lo fa a ti awọn ọlọpaa kogberegbe ti ẹka RRS ṣe bẹrẹ iwadii lori ọrọ naa, ti wọn si fi panpẹ ofin mu Mubarak Bello, ẹni ọdun mejilelogun, ni ile ọti kan ni Igbara-Odo, nibi to ti fẹẹ gba ẹgbẹrun lọna aadọta Naira ti wọn beere gẹgẹ bii owo itusilẹ fun Shekinah. Ọga ọlọpaa yii ni lẹyin ti wọn fi ọrọ wa Bello lẹnu wo, o ni Alli Ibrahim ni ẹnikeji oun tawọn jọ ji Shekinah gbe, ṣugbọn awọn ti jọwọ rẹ fun Arakunrin kan, Fatima Abdullahi, to si ti gbe e lọ si ilu Ileṣa, nipinlẹ Ọṣun. Eyi ni kọmiṣanna lo fa a tawọn ọlọpaa fi lọọ mu Abdullahi niluu Ileṣa, nibi to gbe Shekinah pamọ si.


Kọmiṣanna yii fi kun un pe eyi lo fa a ti awọn ọlọpaa kogberegbe ti ẹka RRS ṣe bẹrẹ iwadii lori ọrọ naa, ti wọn si fi panpẹ ofin mu Mubarak Bello, ẹni ọdun mejilelogun, ni ile ọti kan ni Igbara-Odo, nibi to ti fẹẹ gba ẹgbẹrun lọna aadọta Naira ti wọn beere gẹgẹ bii owo itusilẹ fun Shekinah. Ọga ọlọpaa yii ni lẹyin ti wọn fi ọrọ wa Bello lẹnu wo, o ni Alli Ibrahim ni ẹnikeji oun tawọn jọ ji Shekinah gbe, ṣugbọn awọn ti jọwọ rẹ fun Arakunrin kan, Fatima Abdullahi, to si ti gbe e lọ si ilu Ileṣa, nipinlẹ Ọṣun. Eyi ni kọmiṣanna lo fa a tawọn ọlọpaa fi lọọ mu Abdullahi niluu Ileṣa, nibi to gbe Shekinah pamọ si. Ọjọ mẹtala lo ni Shekinah lo lahaamọ awọn ajinigbe naa ki awọn ọlọpaa too ṣawari rẹ, ti wọn si lọọ mu un niluu Ileṣa, nibi ti wọn gbe e pamọ si. ALAROYE gbọ pe awọn ọlọpaa ti bẹrẹ itọpinpin lori ọrọ naa, wọn si fi da awọn mọlẹbi ẹni ti wọn ji gbe yii loju pe awọn mẹta naa ni wọn yoo ko lọ sile-ẹjọ ni kete ti iwadii ba pari lori ọrọ naa.


Ọjọ mẹtala lo ni Shekinah lo lahaamọ awọn ajinigbe naa ki awọn ọlọpaa too ṣawari rẹ, ti wọn si lọọ mu un niluu Ileṣa, nibi ti wọn gbe e pamọ si. ALAROYE gbọ pe awọn ọlọpaa ti bẹrẹ itọpinpin lori ọrọ naa, wọn si fi da awọn mọlẹbi ẹni ti wọn ji gbe yii loju pe awọn mẹta naa ni wọn yoo ko lọ sile-ẹjọ ni kete ti iwadii ba pari lori ọrọ naa.


Ọwọ Amọtẹkun tẹ Amọdu, awọn Fulani ẹgbẹ ẹ lo ji gbe l’Akoko

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ẹṣọ Amọtẹkun tun ti ṣe aṣeyọri mi-in ninu akitiyan wọn lori gbigbogun ti iwa ọdaran nipinlẹ Ondo pẹlu bi ọwọ ṣe tẹ ọkan ninu awọn ogbontarigi ajinjgbe to n yọ awon eeyan agbegbe Akoko lẹnu l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Ọkunrin to porukọ ara rẹ ni Amọdu Seke ọhun nikan lọwọ ṣi tẹ ninu ikọ ajinigbe ẹlẹni meje ti wọn ṣiṣẹ ibi ni Ajọwa Akoko ati agbegbe rẹ. Awọn meji ni wọn ba ninu igbekun awọn ajinigbe naa lasiko ti wọn tọpasẹ wọn lọ sinu igbo ti wọn fi ṣe ibuba. Ninu iwọnba ọrọ diẹ to ba awọn oniroyin sọ, afurasi ọdaran ọhun ni loootọ loun ko niṣẹ méjì ti oun waa ṣe nipinlẹ Ondo ju iṣẹ ajinigbe lọ. Fulani ọhun ni agbegbe Benin, nipinlẹ Edo, lawọn ti n ṣiṣẹ ajinigbe tẹlẹ ki awọn too kọja siluu Okene, nipinlẹ Kogi, nibi tawọn gba wọ ipinlẹ Ondo. O ni meje lawọn, bo tilẹ jẹ pe oun nikan ni wọn ṣi ri mu.


Ninu iwọnba ọrọ diẹ to ba awọn oniroyin sọ, afurasi ọdaran ọhun ni loootọ loun ko niṣẹ méjì ti oun waa ṣe nipinlẹ Ondo ju iṣẹ ajinigbe lọ. Fulani ọhun ni agbegbe Benin, nipinlẹ Edo, lawọn ti n ṣiṣẹ ajinigbe tẹlẹ ki awọn too kọja siluu Okene, nipinlẹ Kogi, nibi tawọn gba wọ ipinlẹ Ondo. O ni meje lawọn, bo tilẹ jẹ pe oun nikan ni wọn ṣi ri mu. Amọdu ni o lawọn ti oun n ṣiṣẹ fun nitori pe iṣẹ ajinigbe gan-an ni wọn tori rẹ ko awọn wa si ipinlẹ Ondo. Bakan naa lo tun jẹwọ pe eeyan meje lawọn ji gbe lọjọ kan ṣoṣo ki awọn ẹṣọ Amọtẹkun too waa fi pampẹ ofin gbe oun. Awọn meji ti wọn gba silẹ lọwọ awọn ajinigbe ohun, Musa Ibrahim ati Amidu Ibrahim ni ibi tawọn ti n daran ni wọn ti ji awọn gbe, wọn fokun de wọn lọwọ sẹyin, bẹẹ ni wọn paṣẹ fun awọn lati tete pe awọn eeyan awọn ti yoo waa sanwo itusilẹ wọn.


Amọdu ni o lawọn ti oun n ṣiṣẹ fun nitori pe iṣẹ ajinigbe gan-an ni wọn tori rẹ ko awọn wa si ipinlẹ Ondo. Bakan naa lo tun jẹwọ pe eeyan meje lawọn ji gbe lọjọ kan ṣoṣo ki awọn ẹṣọ Amọtẹkun too waa fi pampẹ ofin gbe oun. Awọn meji ti wọn gba silẹ lọwọ awọn ajinigbe ohun, Musa Ibrahim ati Amidu Ibrahim ni ibi tawọn ti n daran ni wọn ti ji awọn gbe, wọn fokun de wọn lọwọ sẹyin, bẹẹ ni wọn paṣẹ fun awọn lati tete pe awọn eeyan awọn ti yoo waa sanwo itusilẹ wọn. Wọn ni oorun ti Amọdu n sun lọwọ lasiko tawọn Amọtẹkun de lọwọ fi tẹ ẹ nigba tawọn akẹgbẹ rẹ ti wọn jọ n ṣiṣẹ raaye sa lọ. Alakooso agba fun ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ni afurasi tọwọ tẹ naa ti n ka boroboro, to si ti ṣalaye awọn ọna tọwọ yoo fi tẹ awọn ikọ ajinigbe yooku laipẹ. Adelẹyẹ ni ki i ṣe ẹya Yoruba nikan lawọn agbebọn naa n ji gbe nitori pe ẹya Fulani kan naa ni Amidu ati Musa ti ori ko yọ lọwọ wọn.


Wọn ni oorun ti Amọdu n sun lọwọ lasiko tawọn Amọtẹkun de lọwọ fi tẹ ẹ nigba tawọn akẹgbẹ rẹ ti wọn jọ n ṣiṣẹ raaye sa lọ. Alakooso agba fun ẹṣọ Amọtẹkun nipinlẹ Ondo, Oloye Adetunji Adelẹyẹ, ni afurasi tọwọ tẹ naa ti n ka boroboro, to si ti ṣalaye awọn ọna tọwọ yoo fi tẹ awọn ikọ ajinigbe yooku laipẹ. Adelẹyẹ ni ki i ṣe ẹya Yoruba nikan lawọn agbebọn naa n ji gbe nitori pe ẹya Fulani kan naa ni Amidu ati Musa ti ori ko yọ lọwọ wọn. O ni Supare Akoko ni wọn ti ji awọn mejeeji gbe, ti wọn si fipa gba ọpọlọpọ nnkan lọwọ wọn, nigba to ku dẹdẹ ki wọn pa wọn lo ni awọn ẹṣọ Amọtẹkun ja lu wọn ni ibuba wọn, ti wọn si tu wọn silẹ kuro ninu igbekun wọn.


O ni Supare Akoko ni wọn ti ji awọn mejeeji gbe, ti wọn si fipa gba ọpọlọpọ nnkan lọwọ wọn, nigba to ku dẹdẹ ki wọn pa wọn lo ni awọn ẹṣọ Amọtẹkun ja lu wọn ni ibuba wọn, ti wọn si tu wọn silẹ kuro ninu igbekun wọn.


Jala epo bẹntiroolu yoo di ojilelọọọdunrun naira (N340) lọdun to n bọ o-Ijọba

Faith Adebọla Nigba to ba fi maa di oṣu keji, ọdun to n bọ, iye owo ti wọn maa maa ta jala epo bẹntiroolu ti wọn n pe ni PMS (Premius Motor Spirit) yoo lọ soke si ojilelọọọdunrun naira (N340) tabi ko din diẹ. Mallam Mele Kyari, Ọga agba ajọ to n dari wiwa epo rọbi nilẹ wa, Nigerian National Petroleum Company (NNPC), lo sọrọ yii lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, to kọja yii, niluu Abuja. Nigba to n sọrọ nibi apero atigbadegba kan lori eto idagbasoke orileede ti Ajọ banki agbaye (World Bank) gbe kalẹ, Kyari ni ofin ilẹ wa ko faaye gba eto kijọba maa fi owo kun iye to yẹ ki wọn maa ta epo faraalu, eyi ti wọn n pe ni subsidy, o ni ilana subsidy ko bofin mu rara, ijọba si maa jawọ ninu afikun owo naa loṣu keji, 2022. O ni tijọba o ba san afikun owo mọ, iye tawọn eeyan aa maa ra epo bẹntiroolu yoo wa laarin okoolelọọọdunrun naira (N320) si ojilelọọọdunrun naira (N340). O nijọba ti n wo nnkan ti wọn maa ṣe lati ma ṣe jẹ ki ara ni araalu ju bo ṣe yẹ lọ, bo tilẹ jẹ pe igbesẹ naa ko ṣee da duro mọ. Bakan naa ni Kyari sọ pe ọwọngogo afẹfẹ gaasi lasiko yii ki i ṣe ẹbi ijọba rara, o nijọba ko fowo kun owo gaasi, ṣugbọn bi ilo afẹfẹ naa ṣe tubọ n lọ soke si i kari aye lo mu kowo rẹ maa ga si i, eyi ki i ṣe ọrọ orileede wa nikan, kari aye ni.


O ni tijọba o ba san afikun owo mọ, iye tawọn eeyan aa maa ra epo bẹntiroolu yoo wa laarin okoolelọọọdunrun naira (N320) si ojilelọọọdunrun naira (N340). O nijọba ti n wo nnkan ti wọn maa ṣe lati ma ṣe jẹ ki ara ni araalu ju bo ṣe yẹ lọ, bo tilẹ jẹ pe igbesẹ naa ko ṣee da duro mọ. Bakan naa ni Kyari sọ pe ọwọngogo afẹfẹ gaasi lasiko yii ki i ṣe ẹbi ijọba rara, o nijọba ko fowo kun owo gaasi, ṣugbọn bi ilo afẹfẹ naa ṣe tubọ n lọ soke si i kari aye lo mu kowo rẹ maa ga si i, eyi ki i ṣe ọrọ orileede wa nikan, kari aye ni. O ni ileeṣẹ NNPC ti n ṣiṣẹ lori bi wọn ṣe maa maa pese afẹfẹ idana to pọ to labẹle wa, fun irọrun araalu, laipẹ.


O ni ileeṣẹ NNPC ti n ṣiṣẹ lori bi wọn ṣe maa maa pese afẹfẹ idana to pọ to labẹle wa, fun irọrun araalu, laipẹ.


Nitori ayẹyẹ ‘Ikarẹ day’, awọn ọba alaye meji kọju ija sira wọn

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Ija agba to n waye laarin Olukarẹ ati Ọwa Ale tilu Ikarẹ Akoko, tun gbọna mi-in yọ lọjọ Abamẹta, Satide ọsẹ to kọja, pẹlu bi wọn ṣe yinbọn pa eeyan meji, ti awọn mi-in si tun fara gbọta ninu rogbodiyan to waye ọhun. Ṣe lawọn alatilẹyin awọn ọba mejeeji, iyẹn Olukarẹ ti Ikarẹ Akoko, Ọba Saliu Akadri Momoh, ati Ọwa Ale ti Ikarẹ, Ọba Adeleke Adefẹmi Adegbitẹ, n di ẹbi rogbodiyan ọhun le ara wọn lori, bi awọn igun Onikarẹ ṣe n lọgun pe awọn ọmọlẹyin Ọwa Ale lo kọkọ bẹrẹ akọlu naa lawọn ti Ọwa Ale ni awọn eeyan Ọba Momoh lo waa tọ awọn. Ọjọ Abamẹta, Satide, ni wahala ta a n wi ọhun ti bẹrẹ wẹrẹ, ti wọn si fa a titi dọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii. O ṣee ṣe ki wọn ṣi maa tẹsiwaju ninu rẹ ti ijọba ko ba tete kede ofin konilegbele oni wakati mẹrinlelogun lọjọ Isẹgun, Tusidee. Iwadii ALAROYE lori iṣẹlẹ ọhun fi han pe, ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja, lawọn eeyan ilu Ikarẹ Akoko, labẹ iṣakoso Olukarẹ, Ọba Saliu Akadri Momoh, pinnu lati ṣe ayẹyẹ orikadun ọjọ Ikarẹ (Ikarẹ day). Gẹgẹ bii iṣe wọn lọdọọdun, Olukarẹ ni wọn lo paṣẹ pe ko gbọdọ sí tita tabi rira ni gbogbo ọja to wa niluu Ikarẹ lasiko ti wọn ba n ṣe ajọyọ naa.


O ṣee ṣe ki wọn ṣi maa tẹsiwaju ninu rẹ ti ijọba ko ba tete kede ofin konilegbele oni wakati mẹrinlelogun lọjọ Isẹgun, Tusidee. Iwadii ALAROYE lori iṣẹlẹ ọhun fi han pe, ọjọ Abamẹta, Satide, to kọja, lawọn eeyan ilu Ikarẹ Akoko, labẹ iṣakoso Olukarẹ, Ọba Saliu Akadri Momoh, pinnu lati ṣe ayẹyẹ orikadun ọjọ Ikarẹ (Ikarẹ day). Gẹgẹ bii iṣe wọn lọdọọdun, Olukarẹ ni wọn lo paṣẹ pe ko gbọdọ sí tita tabi rira ni gbogbo ọja to wa niluu Ikarẹ lasiko ti wọn ba n ṣe ajọyọ naa. Bi awọn to wa labẹ iṣakoso Olukarẹ ṣe n kede titi awọn ọja pa lawọn eeyan agbegbe kan ti wọn n pe ni Iyọmẹta yari, ti wọn si ni Ọba Momoh ko laṣẹ rara ko waa ti ọja Osele, eyi to wa nitosi Okoja, pa, nitori pe agbegbe naa ko si labẹ iṣakoso rẹ. Ọkan ninu awọn alatilẹyin Olukarẹ to ba wa sọrọ ni, ọdọ awọn eeyan Ọkọrun ni rogbodiyan naa ti bẹrẹ, nitori pe awọn gan-an ni wọn kọkọ lọọ ṣe akọlu sawọn olugbe agbegbe Ọkọja. Ọkunrin ta a forukọ bo lasiiri ọhun tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ pe ibi tawọn ti n gbaradi lọwọ fun ayẹyẹ orikadun awọn ni awọn ti gbọ pe awọn ara Ikọrun ti ko ada atawọn nnkan ija lọọ ka awọn eeyan Ọkọja mọle, ti wọn si ti n ṣe wọn leṣe.


Bi awọn to wa labẹ iṣakoso Olukarẹ ṣe n kede titi awọn ọja pa lawọn eeyan agbegbe kan ti wọn n pe ni Iyọmẹta yari, ti wọn si ni Ọba Momoh ko laṣẹ rara ko waa ti ọja Osele, eyi to wa nitosi Okoja, pa, nitori pe agbegbe naa ko si labẹ iṣakoso rẹ. Ọkan ninu awọn alatilẹyin Olukarẹ to ba wa sọrọ ni, ọdọ awọn eeyan Ọkọrun ni rogbodiyan naa ti bẹrẹ, nitori pe awọn gan-an ni wọn kọkọ lọọ ṣe akọlu sawọn olugbe agbegbe Ọkọja. Ọkunrin ta a forukọ bo lasiiri ọhun tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ pe ibi tawọn ti n gbaradi lọwọ fun ayẹyẹ orikadun awọn ni awọn ti gbọ pe awọn ara Ikọrun ti ko ada atawọn nnkan ija lọọ ka awọn eeyan Ọkọja mọle, ti wọn si ti n ṣe wọn leṣe. O ni ọpọ awọn eeyan ni wọn fara pa ninu akọlu ọhun, eyi to bẹrẹ lati ọjọ Abamẹta, Satide, titi dọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ta a wa yii. Gbogbo awọn ti wọn fara gbọta lo ni awọn gbiyanju ati ko lọ si ileewosan ijọba to wa n’Ikarẹ fun itọju. Igba ti wọn ṣakiyesi pe awọn eeyan Ọwa Ale tun ti n pete akọlu mi-in lo ni awọn sare lọọ ba awọn ọlọpaa ki wọn le tete wa nnkan ṣe si i, ṣugbọn to jẹ pe bi ilẹ ọjọ Aje, Mọnde, ṣe n mọ lawọn tun ti n gbọ iro ibọn leralera.


O ni ọpọ awọn eeyan ni wọn fara pa ninu akọlu ọhun, eyi to bẹrẹ lati ọjọ Abamẹta, Satide, titi dọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ ta a wa yii. Gbogbo awọn ti wọn fara gbọta lo ni awọn gbiyanju ati ko lọ si ileewosan ijọba to wa n’Ikarẹ fun itọju. Igba ti wọn ṣakiyesi pe awọn eeyan Ọwa Ale tun ti n pete akọlu mi-in lo ni awọn sare lọọ ba awọn ọlọpaa ki wọn le tete wa nnkan ṣe si i, ṣugbọn to jẹ pe bi ilẹ ọjọ Aje, Mọnde, ṣe n mọ lawọn tun ti n gbọ iro ibọn leralera. Lẹyin ti ẹni akọkọ ti ba wa sọrọ tan, a tun gbiyanju lati wa ẹlomi-in to jẹ eeyan Ọwa Ale ni awari ka le tubọ fidi ododo iṣẹlẹ ọhun mulẹ. Alaye ti ọkunrin ta a ba sọrọ naa ṣe fun wa ni pe titi ti Olukarẹ fẹẹ fipa ti oja Osẹlẹ pa nitori ayẹyẹ ti wọn fẹẹ ṣe lo da rukerudo silẹ. O ni awọn eeyan gbiyanju lati daabobo ara wọn nigba ti awọn janduku kan deedee ya wọ inu ọja pẹlu ọpọlọpọ ẹgba lọwọ, ti wọn si n lu awọn ontaja nilukilu nibi ti wọn ti n taja.


Lẹyin ti ẹni akọkọ ti ba wa sọrọ tan, a tun gbiyanju lati wa ẹlomi-in to jẹ eeyan Ọwa Ale ni awari ka le tubọ fidi ododo iṣẹlẹ ọhun mulẹ. Alaye ti ọkunrin ta a ba sọrọ naa ṣe fun wa ni pe titi ti Olukarẹ fẹẹ fipa ti oja Osẹlẹ pa nitori ayẹyẹ ti wọn fẹẹ ṣe lo da rukerudo silẹ. O ni awọn eeyan gbiyanju lati daabobo ara wọn nigba ti awọn janduku kan deedee ya wọ inu ọja pẹlu ọpọlọpọ ẹgba lọwọ, ti wọn si n lu awọn ontaja nilukilu nibi ti wọn ti n taja. Laipẹ lo ni awọn tun ri awọn tọọgi ọhun ti wọn pada lọọ ko ara wọn jọ, ṣugbọn ti awọn naa koju wọn. Nigba tọrọ naa fẹẹ maa lagbara ju bo ṣe yẹ lọ nijọba ipinlẹ Ondo nipasẹ Kọmiṣanna feto iroyin ati ilanilọyẹ, Donald Ọjọgo, sare fi atẹjade kan sita pe Gomina Rotimi Akeredolu ti kede ofin konilegbele oni wakati mẹrinlelogun lẹyẹ-o-ṣọka. Lati igba naa lawọn agbofinro ti n lọ soke lọ sodo niluu Ikarẹ ati agbegbe rẹ nitori awọn ti wọn le fẹẹ tẹ ofin yii loju.


Laipẹ lo ni awọn tun ri awọn tọọgi ọhun ti wọn pada lọọ ko ara wọn jọ, ṣugbọn ti awọn naa koju wọn. Nigba tọrọ naa fẹẹ maa lagbara ju bo ṣe yẹ lọ nijọba ipinlẹ Ondo nipasẹ Kọmiṣanna feto iroyin ati ilanilọyẹ, Donald Ọjọgo, sare fi atẹjade kan sita pe Gomina Rotimi Akeredolu ti kede ofin konilegbele oni wakati mẹrinlelogun lẹyẹ-o-ṣọka. Lati igba naa lawọn agbofinro ti n lọ soke lọ sodo niluu Ikarẹ ati agbegbe rẹ nitori awọn ti wọn le fẹẹ tẹ ofin yii loju. Gbogbo awọn agbegbe bii aafin Olukarẹ ati ti Ọwa Ale, Ọja Ọba, Iyana Ọlọkọ, Okela, nibi ti wahala naa ti lagbara ju lọ lawọn agbofinro ọhun duro si wamuwamu. Ko sẹni to to bẹẹ lati patẹ tabi ko ṣi ṣọọbu, koda, lile ni wọn n le awọn ọmọ ileewe pada lọna, ti wọn ko fun wọn laaye lati kọja lọ sibi ẹkọ wọn. Iroyin to tẹ wa lọwọ lati ilu Ikarẹ lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni pe niwọn igba tawọn eeyan ko ti ri ohunkohun ra mọ laarin igboro Ikarẹ, ilu Arigi ati Ugbe Akoko, ni wọn n lọ bayii lati ra ounjẹ nitori ebi ọgaja fọwọ mẹkẹ.


Gbogbo awọn agbegbe bii aafin Olukarẹ ati ti Ọwa Ale, Ọja Ọba, Iyana Ọlọkọ, Okela, nibi ti wahala naa ti lagbara ju lọ lawọn agbofinro ọhun duro si wamuwamu. Ko sẹni to to bẹẹ lati patẹ tabi ko ṣi ṣọọbu, koda, lile ni wọn n le awọn ọmọ ileewe pada lọna, ti wọn ko fun wọn laaye lati kọja lọ sibi ẹkọ wọn. Iroyin to tẹ wa lọwọ lati ilu Ikarẹ lalẹ Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, ni pe niwọn igba tawọn eeyan ko ti ri ohunkohun ra mọ laarin igboro Ikarẹ, ilu Arigi ati Ugbe Akoko, ni wọn n lọ bayii lati ra ounjẹ nitori ebi ọgaja fọwọ mẹkẹ.


Wọn ti mu Yakubu to ja ọkada Nasiru gba ni Lẹkki

Faith Adebọla, Eko Pako bii maaluu to r’ọbẹ, lọmọkunrin ẹni ọdun mejilelogun kan torukọ ẹ n jẹ Yakubu Hammar n wo, lasiko to ko sokolo ọlọpaa lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọsẹ yii, iyẹn lẹyin to fibọn gba ọkada Ọgbẹni Nasiru Abubakar, lagbegbe Lẹkki, l’Ekoo. Ọkunrin kan tiṣẹlẹ naa ṣoju ẹ sọ f’Ajọ Akoroyinjọ ilẹ wa pe ọpẹlọpẹ awọn ọlọkada mẹfa ti wọn kun awọn ọlọpaa ikọ Rapid Response Squard (RRS), lọwọ, awọn ni wọn le afurasi ole yii nigba to n sa lọ pẹlu ọkada to ji. Yakubu fẹnu ara ẹ ṣalaye pe niṣe loun da ọlọkada naa duro pe ko gbe oun lati ibudokọ General Paint lọ si ibudokọ Chevron, awọn si jọọ dunaa dura owo si ẹẹdẹgbẹta Naira (N700). Ṣugbọn bi awọn ṣe de agbegbe Too-geeti keji loun da ọlọkada naa duro pe oun fẹẹ sare ṣegbọnsẹ, aṣe o fẹẹ dọgbọn lọọ mu nnkan ija rẹ ni. Wọn ni ko ju iṣẹju meji lo ba tun pada de pe oun ko ri igbẹ naa ya, ko jẹ kawọn maa lọ. Bi ọlọkada ṣe fẹẹ kiiki ọkada ẹ ni jagunlabi ba fi ankaṣiifu funfun kan bo o loju, o si faṣọ naa fun un lọrun pinpin bii ẹni fẹẹ pa a, lo ba taari ẹ kuro lori ọkada yakata, o bẹna si ọkada ẹ, o n sa lọ.


Ṣugbọn bi awọn ṣe de agbegbe Too-geeti keji loun da ọlọkada naa duro pe oun fẹẹ sare ṣegbọnsẹ, aṣe o fẹẹ dọgbọn lọọ mu nnkan ija rẹ ni. Wọn ni ko ju iṣẹju meji lo ba tun pada de pe oun ko ri igbẹ naa ya, ko jẹ kawọn maa lọ. Bi ọlọkada ṣe fẹẹ kiiki ọkada ẹ ni jagunlabi ba fi ankaṣiifu funfun kan bo o loju, o si faṣọ naa fun un lọrun pinpin bii ẹni fẹẹ pa a, lo ba taari ẹ kuro lori ọkada yakata, o bẹna si ọkada ẹ, o n sa lọ. Bi Abubakar ṣe n lọgun ‘ole, ole,’ lo mu kawọn ọlọkada ẹgbẹ ẹ duro, iboosi naa lo si mu kawọn ọlọpaa RRS to n ṣe patiroolu gbọ, ni wọn ba gba fi ya Hammar. Nigba t’Ọlọrun maa mu afurasi adigunjale yii, okun tọtu ọkada naa ja lojiji, ibi to si ti n dọgbọn lati so o, laimọ pe wọn n le oun bọ, ni wọn ka a mọ nitosi ibudokọ Chisco. Awọn ọlọkada ti wọn le e mu sọ pe ko ti i ju oṣu kan ti afurasi ole yii deluu Eko, wọn ni lagbegbe Oke-Ọya lo ti wa.


Bi Abubakar ṣe n lọgun ‘ole, ole,’ lo mu kawọn ọlọkada ẹgbẹ ẹ duro, iboosi naa lo si mu kawọn ọlọpaa RRS to n ṣe patiroolu gbọ, ni wọn ba gba fi ya Hammar. Nigba t’Ọlọrun maa mu afurasi adigunjale yii, okun tọtu ọkada naa ja lojiji, ibi to si ti n dọgbọn lati so o, laimọ pe wọn n le oun bọ, ni wọn ka a mọ nitosi ibudokọ Chisco. Awọn ọlọkada ti wọn le e mu sọ pe ko ti i ju oṣu kan ti afurasi ole yii deluu Eko, wọn ni lagbegbe Oke-Ọya lo ti wa. Ṣa, atoun ati ọkada to ji gbe ti wa lahaamọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, ti wọn n ṣe iwadii. Wọn lọkunrin naa ti n ṣalaye ara ẹ fun wọn.


Ṣa, atoun ati ọkada to ji gbe ti wa lahaamọ ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, ti wọn n ṣe iwadii. Wọn lọkunrin naa ti n ṣalaye ara ẹ fun wọn.


Ẹnikan gbe ọmọ tuntun ju sori pẹpẹ ṣọọṣi Kerubu l’Akurẹ, lo ba sa lọ

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Oludasilẹ ijọ Kerubu ati Ṣerafu Holy Fountain to wa lagbegbe Oda, niluu Akurẹ, Bisọọbu John Ikoko ti ṣalaye ohun toju rẹ ri lori ọrọ ọmọ tuntun ti wọn ba lori pẹpẹ ṣọọṣi rẹ l’Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii. Eyi lawọn alaye ti Bisọọbu Ikoko ṣe f’ALAROYE nigba ta a ṣabẹwo si ile-ijosin naa lati fi okodoro iṣẹlẹ ọhun mulẹ. ‘‘Ba a ṣe gbadura tan ninu ile nitori pe ibi ta a n gbe ko fi bẹẹ jinna si ṣọọṣi nidaaji Ọjọruu, Wẹsidee, ni mo deedee n gbọ igbe ọmọ tuntun, ti mo si ṣakiyesi pe inu lati ile-ijọsin wa lariwo naa ti n wa. Kiakia ni mo sare dide, ti mo si mori le ọna ibẹ ki n le mọ ohun to n ṣẹlẹ. Ẹru ba mi nigba ti mo ṣilẹkun wọle ti mo si ba ọmọ tuntun ti wọn tẹ sinu aṣọ lori pẹpẹ to n ke kikan kikan. Pẹlu iwoye mi, ikoko ọhun ko ti i ju bii ọmọ ọsẹ kan pere lọ.


Kiakia ni mo sare dide, ti mo si mori le ọna ibẹ ki n le mọ ohun to n ṣẹlẹ. Ẹru ba mi nigba ti mo ṣilẹkun wọle ti mo si ba ọmọ tuntun ti wọn tẹ sinu aṣọ lori pẹpẹ to n ke kikan kikan. Pẹlu iwoye mi, ikoko ọhun ko ti i ju bii ọmọ ọsẹ kan pere lọ. O da mi loju pe iya ọmọ ọhun funra rẹ lo waa gbe ọmọ rẹ ju síbẹ nitori o ko awọn nnkan itọju ọmọ tuntun bii aṣọ, oogun oyinbo, fida ti wọn fi n fọmọ lounjẹ si ẹgbẹ ibi to tẹ ẹ si. A ki i ṣilẹkun ṣọọṣi wa silẹ, emi ni mo fọwọ ara mi tilẹkun pẹlu kọkọrọ ka too lọọ sun, titi ni mo si tun ba ilẹkun wa nigba ti mo debẹ laaarọ ọjọ iṣẹlẹ naa. O ṣee ko jẹ ọkan ninu awọn oju fereṣe ile-ijọsi ni obinrin ọhun gba wọle, to si gbe ọmọ silẹ to sa lọ.


O da mi loju pe iya ọmọ ọhun funra rẹ lo waa gbe ọmọ rẹ ju síbẹ nitori o ko awọn nnkan itọju ọmọ tuntun bii aṣọ, oogun oyinbo, fida ti wọn fi n fọmọ lounjẹ si ẹgbẹ ibi to tẹ ẹ si. A ki i ṣilẹkun ṣọọṣi wa silẹ, emi ni mo fọwọ ara mi tilẹkun pẹlu kọkọrọ ka too lọọ sun, titi ni mo si tun ba ilẹkun wa nigba ti mo debẹ laaarọ ọjọ iṣẹlẹ naa. O ṣee ko jẹ ọkan ninu awọn oju fereṣe ile-ijọsi ni obinrin ọhun gba wọle, to si gbe ọmọ silẹ to sa lọ. Iyawo mi ni mo ran lọ si teṣan Ala, lati lọọ fi ohun to ṣẹlẹ to wọn leti, ko si pẹ rara tawọn ọlọpaa fi de, ti wọn si gbe ọmọ tuntun naa lọ. Ohun ta a gbọ ni pe, awọn ọlọpaa ti gbe ọmọ naa fun ileeṣẹ to n ri sọrọ awọn obinrin nipinlẹ Ondo, lẹyin ti wọn ti kọwọ bọ awọn iwe to yẹ.


Iyawo mi ni mo ran lọ si teṣan Ala, lati lọọ fi ohun to ṣẹlẹ to wọn leti, ko si pẹ rara tawọn ọlọpaa fi de, ti wọn si gbe ọmọ tuntun naa lọ. Ohun ta a gbọ ni pe, awọn ọlọpaa ti gbe ọmọ naa fun ileeṣẹ to n ri sọrọ awọn obinrin nipinlẹ Ondo, lẹyin ti wọn ti kọwọ bọ awọn iwe to yẹ.


Agbekọya atawọn ọmọ Auxilliary gbena woju ara wọn n’Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Ibẹrubojo gba ọkan awọn araadugbo Idi-Apẹ, n’Ibadan, nigba tawọn ọmọ Alhaji Mukaila Auxilliary, ọga awọn onimọto n’Ibadan, fija pẹẹta pẹlu awọn Agbẹkọya, iyẹn awọn ajijagbara ti wọn tun fẹẹ da bii awọn ọmoogun ilẹ Yoruba. Ni nnkan bii aago mẹta Ọjọruu, Wẹsidee, ọsẹ yii, niṣẹlẹ yii waye laduugbo Idi-Apẹ. Wahala ọhun bẹrẹ nigba ti Auxilliary to jẹ oludari awọn agbowo-ita lọwọ awọn onimọto nipinlẹ Ọyọ n kọja lọ laduugbo naa, tawọn ọmọ ẹyin ẹ si bẹrẹ si i dalẹ ru, ti wọn n da awọn awakọ gbogbo duro ki ọga wọn fi le kọja. Ṣugbọn awọn ajijagbara ti wọn n pe ni Agbẹkọya yii ko ri idi ti gbogbo eeyan ṣe gbọdọ duro bẹẹ nitori ẹnikan ti ki i ṣe oga agbofinro tabi ẹnikan to wa nipo olori ijọba. O jọ pe eyi lo fa a ti wọn ṣe kọ lati duro fun olori awọn onimọto naa, wọn ta ko aṣẹ awọn ọmọ Mukaila baba Akiimu. Iwa ibajẹ ati afojudi nla lawọn ọmọ yuniọọnu ka eyi si, nitori naa, lọgan ni wọn ya lu awọn ẹgbẹ ajijagbara naa, ti wọn si bẹrẹ si i lu wọn bii ole tọwọ tẹ laarin ọja.


Ṣugbọn awọn ajijagbara ti wọn n pe ni Agbẹkọya yii ko ri idi ti gbogbo eeyan ṣe gbọdọ duro bẹẹ nitori ẹnikan ti ki i ṣe oga agbofinro tabi ẹnikan to wa nipo olori ijọba. O jọ pe eyi lo fa a ti wọn ṣe kọ lati duro fun olori awọn onimọto naa, wọn ta ko aṣẹ awọn ọmọ Mukaila baba Akiimu. Iwa ibajẹ ati afojudi nla lawọn ọmọ yuniọọnu ka eyi si, nitori naa, lọgan ni wọn ya lu awọn ẹgbẹ ajijagbara naa, ti wọn si bẹrẹ si i lu wọn bii ole tọwọ tẹ laarin ọja. Gẹgẹ bawọn ti ṣẹlẹ ọhun ṣoju wọn ṣe royin, Auxilliary funra ẹ to sọ kalẹ ninu mọto rẹ lọọ la wọn nija ni ko jẹ ki ọrọ naa di ija nla to ṣee ṣe ki wọn tori ẹ para wọn silẹ. Adura ti pupọ ninu awọn ara agbegbe Idi-Apẹ si Iwo Road n gba titi ta a fi pari akojọ iroyin yii ni pe ki ọrọ naa ma di ohun ti awọn Agbẹkọya yoo tun tori ẹ mura ija waa ka awọn onimọto agbegbe naa mọle, ko ma lọọ di ija igboro to le tun di ohun ti wọn yoo maa fẹmi awọn eeyan ati dukia ṣofo.


Gẹgẹ bawọn ti ṣẹlẹ ọhun ṣoju wọn ṣe royin, Auxilliary funra ẹ to sọ kalẹ ninu mọto rẹ lọọ la wọn nija ni ko jẹ ki ọrọ naa di ija nla to ṣee ṣe ki wọn tori ẹ para wọn silẹ. Adura ti pupọ ninu awọn ara agbegbe Idi-Apẹ si Iwo Road n gba titi ta a fi pari akojọ iroyin yii ni pe ki ọrọ naa ma di ohun ti awọn Agbẹkọya yoo tun tori ẹ mura ija waa ka awọn onimọto agbegbe naa mọle, ko ma lọọ di ija igboro to le tun di ohun ti wọn yoo maa fẹmi awọn eeyan ati dukia ṣofo.


Mo maa dupo aarẹ lọdun 2023-Saraki

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Aarẹ ileegbimọ aṣofin agba tẹlẹ lorileede Naijiria, Bukola Saraki, ti fi erongba rẹ lati kede pe oun yoo dije dupo aarẹ lasiko idibo ọdun 2023. ALAROYE gbọ pe lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọṣẹ yii, ni Saraki lọọ ṣabẹwo si Gomina ipinlẹ Benue, Samuel Ortom, niluu Makurdi, pẹlu gomina ipinlẹ Kogi tẹlẹ, Idris Wada, alaga apapọ ẹgbẹ PDP tẹlẹ, Kawu Baraje, Sẹnetọ Suleiman Adokwe, ati Alaga ipolongo ibo fun Saraki Ọjọgbọn Iyorwuese Hagher. Ibẹ lo ti kede erongba rẹ lati dije dupo aarẹ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu PDP. Ninu ọrọ Ortom, o ni ẹgbẹ oṣelu PDP ni mesaya bayii ti yoo gba orileede Naijiria silẹ lọwọ ẹgbẹ to n ṣejọba lọwọ, iyẹn ẹgbẹ oṣelu APC. O tẹsiwaju pe Saraki ni ẹni akọkọ to wa lati ẹkun Aarin Gbungbun orile-ede yii ti yoo kede erongba rẹ lati dupo aarẹ lọdun 2023. Bakan naa ni Saraki sọrọ lori opo abẹyẹfo rẹ (Twitter), pe oun ti setan lati ṣiṣẹ pẹlu gbogbo awọn eekan inu ẹgbẹ oṣelu PDP, Aarin Gbungbun Ariwa orile-ede yii lati mu idagbasoke ti ko lẹgbẹ ba ẹkun naa.


Mo maa dupo aarẹ lọdun 2023-Saraki

Ninu ọrọ Ortom, o ni ẹgbẹ oṣelu PDP ni mesaya bayii ti yoo gba orileede Naijiria silẹ lọwọ ẹgbẹ to n ṣejọba lọwọ, iyẹn ẹgbẹ oṣelu APC. O tẹsiwaju pe Saraki ni ẹni akọkọ to wa lati ẹkun Aarin Gbungbun orile-ede yii ti yoo kede erongba rẹ lati dupo aarẹ lọdun 2023. Bakan naa ni Saraki sọrọ lori opo abẹyẹfo rẹ (Twitter), pe oun ti setan lati ṣiṣẹ pẹlu gbogbo awọn eekan inu ẹgbẹ oṣelu PDP, Aarin Gbungbun Ariwa orile-ede yii lati mu idagbasoke ti ko lẹgbẹ ba ẹkun naa. O waa dupẹ lọwọ wọn fun bi wọn ṣe gba a lalejo.


Mo maa dupo aarẹ lọdun 2023-Saraki

O waa dupẹ lọwọ wọn fun bi wọn ṣe gba a lalejo.


Nana jira ẹ gbe N’Ifaki-Ekiti, lo ba n bere fun ẹgbẹrun lọna aadọta naira lọwọ ololufe rẹ

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ọmọbinrin ẹni ọdun mẹtalelogun kan, Sule Nana, ti wa ni atimọle ọlọpaa bayii, nibi to ti n ṣalaye idi to fi ji ara rẹ gbe pamọ, to si n beere owo itanran lọwọ ololufẹ rẹ. Alukoro ọlọpaa ipinlẹ naa, Ọgbẹni Sunday Abutu, ṣalaye pe ogunjọ, ọṣun kọkanla, ọdun 2021, ni awọn ọlọpaa sadeede gba ipe kan lati ọdọ ọmọdebinrin yii pe awọn ajinigbe ti ji oun gbe ni ọna to lọ lati Ifaki si ilu Ọyẹ-Ekiti. Bakan naa ni obinrin yii tun pe ọkọ rẹ, to si fi to o leti pe awọn ajinigbe ti ji oun gbe, wọn si n beere fun ẹgbẹrun lọna aadọta Naira ki oun too le gba itusilẹ. Obinrin yii tun sọ fun ọkọ rẹ pe oun ati awọn ero ọkọ ni wọn ji gbe, ti wọn si wa ninu igbo kan ti oun ko mọ. Abutu ni ipe yii lo fa a ti awọn ọlọpaa kogberegbe ti ẹka Rapid Respond Squad, ti ileeṣẹ ajọ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, ṣe bẹrẹ itọpinpin lori ọrọ ijinigbe naa, ti wọn si bẹrẹ si i ṣe ayẹwo si gbogbo igbo to wa laarin Ifaki si Ọyẹ-Ekiti. Lẹyin itọpinpin yii ni wọn ri i pe obinrin yii ji ara ẹ gbe ni, to si fẹ fọgbọn gba owo lọwọ ololufẹ rẹ ati awọn mọlẹbi rẹ.


Obinrin yii tun sọ fun ọkọ rẹ pe oun ati awọn ero ọkọ ni wọn ji gbe, ti wọn si wa ninu igbo kan ti oun ko mọ. Abutu ni ipe yii lo fa a ti awọn ọlọpaa kogberegbe ti ẹka Rapid Respond Squad, ti ileeṣẹ ajọ ọlọpaa ipinlẹ Ekiti, ṣe bẹrẹ itọpinpin lori ọrọ ijinigbe naa, ti wọn si bẹrẹ si i ṣe ayẹwo si gbogbo igbo to wa laarin Ifaki si Ọyẹ-Ekiti. Lẹyin itọpinpin yii ni wọn ri i pe obinrin yii ji ara ẹ gbe ni, to si fẹ fọgbọn gba owo lọwọ ololufẹ rẹ ati awọn mọlẹbi rẹ. Ṣugbọn lẹyin iwadii, ọwọ awọn ọlọpaa tẹ Nana niluu Ifaki-Ekiti, ninu ile kan to gbe ara rẹ pama si. Abutu sọ pe obinrin yii ti jẹwọ fawọn ọlọpaa, iwadii si n tẹsiwaju lori ọrọ naa.


Ṣugbọn lẹyin iwadii, ọwọ awọn ọlọpaa tẹ Nana niluu Ifaki-Ekiti, ninu ile kan to gbe ara rẹ pama si. Abutu sọ pe obinrin yii ti jẹwọ fawọn ọlọpaa, iwadii si n tẹsiwaju lori ọrọ naa.


Wọn ti mu marun-un ninu awọn to n jiiyan gbe l’Ọbada-Oko

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Ṣinkun lọwọ ọlọpaa, fijilante atawọn ọlọdẹ ibilẹ, ba marun-un ninu awọn ajinigbe to n pitu buruku l’Ọbada-Oko, l’Abẹokuta, iyẹn lẹyin ti olobo ta awọn agbofinro pe ọkada meji ko awọn kan wọnu igbo ni nnkan bii aago mẹjọ alẹ, lagbegbe Ẹlẹja, l’Ọbada-Oko. Awọn ọlọpaa pe awọn ikọ alaabo So Safe atawọn fijilante ibilẹ pẹlu awọn ọlọdẹ, wọn jọ wọgbo ọhun gẹgẹ bi Alukoro ọlọpaa Ogun ṣe wi. Ninu igbo naa lọwọ wọn si ti ba Aliu Manya, Usman Abubakar, Abayọmi Ọlayiwọla, Nasiru Muhammed ati Bello Usman. Nigba tawọn ọlọpaa n ba iwadii wọn lọ ni ọkan ninu awọn eeyan ti wọn ti ji gbe ri l’Ọbada-Oko, nawọ sawọn eeyan naa pe awọn ti wọn ji oun gbe ree. Bakan naa ni ẹgbọn rẹ to gbe owo lọ fawọn ajinigbe naa ki wọn too tu ẹni ti wọn ji gbe yii silẹ tun nawọ si meji ninu awọn marun-un yii pe awọn ni wọn gbowo toun gbe lọ sinu igbo naa lọwọ oun. Awọn nnkan tawọn ọlọpaa ba lọwọ awọn marun-un yii ni oogun oloro tijọba ti fofin de bii Tramadol, igbo, ada mẹta, ọkada meji ti nọmba wọn jẹ MEK 504 VC ati ODE 423 VC, foonu mẹfa ati ẹgbẹrun mẹtalelaaadọrin naira (73,000) Bi wọn ṣe ri wọn mu yii, ẹka ti wọn ti n gbọ ẹjọ awọn ajinigbe ni wọn ko wọn lọ gẹgẹ bi aṣẹ CP Lanre Bankọle.


Nigba tawọn ọlọpaa n ba iwadii wọn lọ ni ọkan ninu awọn eeyan ti wọn ti ji gbe ri l’Ọbada-Oko, nawọ sawọn eeyan naa pe awọn ti wọn ji oun gbe ree. Bakan naa ni ẹgbọn rẹ to gbe owo lọ fawọn ajinigbe naa ki wọn too tu ẹni ti wọn ji gbe yii silẹ tun nawọ si meji ninu awọn marun-un yii pe awọn ni wọn gbowo toun gbe lọ sinu igbo naa lọwọ oun. Awọn nnkan tawọn ọlọpaa ba lọwọ awọn marun-un yii ni oogun oloro tijọba ti fofin de bii Tramadol, igbo, ada mẹta, ọkada meji ti nọmba wọn jẹ MEK 504 VC ati ODE 423 VC, foonu mẹfa ati ẹgbẹrun mẹtalelaaadọrin naira (73,000) Bi wọn ṣe ri wọn mu yii, ẹka ti wọn ti n gbọ ẹjọ awọn ajinigbe ni wọn ko wọn lọ gẹgẹ bi aṣẹ CP Lanre Bankọle. Ọga ọlọpaa naa si rọ awọn araalu pe bi wọn ba ti kẹẹfin awọn onirin ifura bii eyi, ki wọn tete maa fi to ọlọpaa leti. Bakan naa lo ni kawọn eeyan oun ṣiṣe lori bi wọn yoo ṣe ri awọn yooku to ṣee ṣe ki wọn fara pamọ sinu igbo naa ri.


Ọga ọlọpaa naa si rọ awọn araalu pe bi wọn ba ti kẹẹfin awọn onirin ifura bii eyi, ki wọn tete maa fi to ọlọpaa leti. Bakan naa lo ni kawọn eeyan oun ṣiṣe lori bi wọn yoo ṣe ri awọn yooku to ṣee ṣe ki wọn fara pamọ sinu igbo naa ri.


Wọn foko fọ DPO lori nibi to ti lọọ petu saawọ l’Abẹokuta

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹ́òkúta DPO teṣan Ọbantoko, ẹkùn Adatan, l’Abẹokuta, SP Alimeke Ignatius, ṣi n gbe apa kiri ori rẹ bayii ni. Eyi ko ṣẹyin bawọn ọmọleewe girama ‘Egba Comprehensive High School’, ati ‘Asérò High School’, l’Abẹokuta, ṣe kọju ija sira wọn lọjọ Wẹsidee, ọjọ kẹrinlelogun, oṣu kọkanla yii, ti wọn si foko fọ DPO yii lori nigba toun atawọn ọmọọṣẹ rẹ lọọ pẹtu saawọ naa. ALAROYE gbọ pe ija buruku kan lo bẹ sílẹ̀ laarin awọn akẹkọọ naa, ni wọn ba fẹẹ fajulọ han ara wọn. Ija naa kọja agbara awọn tiṣa, nítorí niṣe lawọn akẹkọọ ya bo oju titi, wọn patẹ ija gidi, wọn si tun gbegi dina pẹlu, bẹẹ ni wọn n sọko lu ara wọn. Eyi lo mu awọn alaṣẹ ileewe pe ọlọpaa, ti DPO atawọn ikọ rẹ fi sare lọ sibẹ lati pana ija, afi bawọn akẹkọọ ṣe foko fọ DPO lori, ti wọn tun ṣe awọn ọmọọṣẹ rẹ leṣe. Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa Ogun, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ.


Ija naa kọja agbara awọn tiṣa, nítorí niṣe lawọn akẹkọọ ya bo oju titi, wọn patẹ ija gidi, wọn si tun gbegi dina pẹlu, bẹẹ ni wọn n sọko lu ara wọn. Eyi lo mu awọn alaṣẹ ileewe pe ọlọpaa, ti DPO atawọn ikọ rẹ fi sare lọ sibẹ lati pana ija, afi bawọn akẹkọọ ṣe foko fọ DPO lori, ti wọn tun ṣe awọn ọmọọṣẹ rẹ leṣe. Abimbọla Oyeyẹmi, Alukoro ọlọpaa Ogun, fidi iṣẹlẹ yii mulẹ. O lawọn ko le fọwọ ofin mu awọn akẹkọọ to ṣẹ yii nitori ọmọde ṣi ni wọn labẹ ofin. O sọ pe awọn kan le fi wọn sibi tawọn yoo ti da wọn lẹkọọ pe ohun ti wọn rawọ le ko dáa ni.


O lawọn ko le fọwọ ofin mu awọn akẹkọọ to ṣẹ yii nitori ọmọde ṣi ni wọn labẹ ofin. O sọ pe awọn kan le fi wọn sibi tawọn yoo ti da wọn lẹkọọ pe ohun ti wọn rawọ le ko dáa ni.


Lẹyin ti wọn gbowo, awọn agbebọn pa aburo ọba alaye ti wọn ji gbe ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Owurọ kutu Ọjọruu, Wẹsidee, ọṣẹ yii, ni wọn ri oku Adegboyega Onijala, aburo Ọba ilu Ọlla, nijọba ibilẹ Isin, ti awọn agbebọn ji gbe lọ, ninu igbo kan nipinlẹ Kwara. Tẹ o ba gbagbe ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ to kọja, ni awọn agbebọn to dihamọra pẹlu ohun ija oloro mi-in da Adegboyega lọna lasiko to n bọ lati inu iko rẹ to wa ni agbegbe iluu Ọlla, nijọba ibilẹ Isin, wọn n yinbọn soke lera lera ki wọn too gbe e lọ, ti a si tun ri ẹjẹ nibi mọto rẹ to han pe wọn ti ṣe e basubasu. Lẹyin naa ni awọn ajinigbe pe mọlẹbi, ti wọn si n beere igba miliọnu owo itusilẹ, sugbọn awọn mọlẹbi ni miliọnu mẹwaa pere lawọn ri sa jọ, ti Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Kwara, CP Tuesday Assayomo, si ṣeleri pe ileeṣẹ wọn yoo doola ẹmi ọkunrin naa laaye, ki wọn fi ọkan balẹ. Lara awọn mọlẹbi to sọrọ ti ko darukọ ara rẹ sọ pe wọn ti san diẹ ninu owo ti wọn n beere naa, ṣugbọn ni bayii, wọn ti ri oku Adegboyega ọhun ninu igbo kan ti awọn agbebọn naa rọra gbe e si.


Ọlọpaa bẹrẹ iwadii lori akẹkọọ ati olukọ tawọn ọmọ ẹgbẹ okunkun pa l’Ekoo

Faith Adebọla, Eko Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko ti ni iwadii tawọn n ṣe lọwọ lori iṣẹlẹ bi wọn ṣe yinbọn pa akẹkọọ ileewe Micheal Ọtẹdọla College of Primary Health Education (MOCPEC), to wa nijọba ibilẹ Ẹpẹ, Ọgbẹni Rasak Bakare, ati olukọ ileewe ọhun, Ọgbẹni Saheed Ahmed, ti fihan pe iṣẹlẹ naa ko ṣẹyin awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun. Ba a ṣe gbọ, inu ṣọọṣi kan to wa niluu Nọforija, ni Bakare sare jannajanna wọ lati sa asala fẹmi-in rẹ nigba tawọn ti wọn fẹẹ pa a n le e, Inu ṣọọṣi naa ni wọn ka a mọ, ti wọn si yinbọn pa a nibẹ lọjọ Wẹsidee to kọja. Ọjọ kẹta lẹyin ẹ, lọjọ Ẹti, Furaidee, ni wọn lọọ ka olukọ MOCPEC kan, Ọgbẹni Saheed, mọ ile rẹ niluu Pọka, lagbegbe Ẹpẹ, nipinlẹ Eko, ti wọn si fibọn gbẹmi oun naa. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, sọ lọjọ Aiku, Sannde yii, pe iṣẹlẹ ti akẹkọọ ti wọn pa sinu ṣọọṣi lawọn gbọ nipa ẹ, awọn ọtẹlẹmuyẹ si ti n ṣiṣẹ le e lori, o lawọn o gbọ nipa ti olukọ (lecturer) ti wọn pa lọjọ Furaidee yii. O ni bo tilẹ jẹ pe iwadii ṣi n tẹsiwaju, awọn ẹri ti fihan pe awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun lo wa nidii iṣẹlẹ naa, pe wọn n fẹmi di ẹmi ni, wọn gbẹsan lara ara wọn. Iṣẹlẹ yii la gbọ pe o da jinnijinni bo awọn olugbe agbegbe Ẹpẹ, ti Aladesoyin, tilu Odo-Noforija, Ọba Babatunde Ogunlaja atawọn aṣofin to n ṣoju agbegbe Ẹpẹ ti n fori kori lati dẹkun iwa laabi awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun ọhun.


Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu, sọ lọjọ Aiku, Sannde yii, pe iṣẹlẹ ti akẹkọọ ti wọn pa sinu ṣọọṣi lawọn gbọ nipa ẹ, awọn ọtẹlẹmuyẹ si ti n ṣiṣẹ le e lori, o lawọn o gbọ nipa ti olukọ (lecturer) ti wọn pa lọjọ Furaidee yii. O ni bo tilẹ jẹ pe iwadii ṣi n tẹsiwaju, awọn ẹri ti fihan pe awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun lo wa nidii iṣẹlẹ naa, pe wọn n fẹmi di ẹmi ni, wọn gbẹsan lara ara wọn. Iṣẹlẹ yii la gbọ pe o da jinnijinni bo awọn olugbe agbegbe Ẹpẹ, ti Aladesoyin, tilu Odo-Noforija, Ọba Babatunde Ogunlaja atawọn aṣofin to n ṣoju agbegbe Ẹpẹ ti n fori kori lati dẹkun iwa laabi awọn ọmọ ẹlẹgbẹ okunkun ọhun. Bakan naa ni Alara ti ilu Ilara, Ọba Olufọlarin Ogunsanwo, fidi iṣẹlẹ ti tiṣa ti wọn pa naa mulẹ, o si rọ awọn agbofinro lati fiya jẹ awọn to huwa laabi ọhun.


Bakan naa ni Alara ti ilu Ilara, Ọba Olufọlarin Ogunsanwo, fidi iṣẹlẹ ti tiṣa ti wọn pa naa mulẹ, o si rọ awọn agbofinro lati fiya jẹ awọn to huwa laabi ọhun.


Tinubu fontẹ lu Fagbemi gẹgẹ bii alaga APC ni Kwara

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, ni awọn agba ẹgbẹ oṣelu APC, ẹka ti ipinlẹ Kwara, ṣepade pẹlu aṣaaju ẹgbẹ oṣelu ọhun, Asiwaju Bọla Ahmed Tinubu, ati Oloye Bisi Akande, niluu Abuja, wọn fontẹ lu Fagbemi gẹgẹ bii alaga tuntun, wọn si ti bẹrẹ ipẹtu saawọ pẹlu igun ikeji ti inu n bi ninu ẹgbẹ. Eyi lo waa bu omi tutu si ọkan ẹgbẹ oṣelu alatako kan gboogi nipinlẹ Kwara, PDP latari pe adari ẹgbẹ naa, Bukọla Saraki, ti n ṣepade pẹlu awọn kan ti inu n bi lẹgbẹ APC, pẹlu ẹrongba lati darapọ mọ PDP nipinlẹ naa. Ṣugbọn ti ipẹtu-saawọ ti Tinubu n ṣe yii ba seso rere, a jẹ pe ireti ẹgbẹ oṣelu PDP ni Kwara ja si pabo ni, ti ẹgbẹ APC yoo si tun fẹsẹ mulẹ si i. Tẹ o ba gbagbe, Sunday Fagbemi ti ẹgbẹ ṣẹṣẹ dibo yan gẹgẹ bii alaga tuntun nipinlẹ naa lo ti pinnu lati yanju aawọ pẹlu awọn ti inu n bi ninu ẹgbẹ, to si ti lọọ ṣabẹwo si Tinubu niluu Abuja ati Oloye Bisi Akande ni Ila Ọrangun.


Awọn afeeyanṣowo fọ ọmọọdun mọkanla lori, wọn si yọ ọpọlọ ẹ lọ

Faith Adebọla Iku oro lawọn amookunṣika ẹda ti wọn fura pe afeeyanṣowo ni wọn, fi pa ọmọdekunrin ẹni ọdun mọkanla kan, Muhammed Yunusa, niṣe ni wọn fọ ọmọ naa lori, ti wọn si yọ ọpọlọ ẹ lọ. Iṣẹlẹ yii la gbọ po waye lọjọ Aiku, Sannde, yii, laduugbo Wambai, niluu Bauchi, nipinlẹ Bauchi, lapa Oke-Ọya. Ba a ṣe gbọ, wọn lawọn ọmọ naa wa lara awọn alumajiri ti wọn maa n tọrọ baara lagbegbe naa, wọn ni niṣe lawọn afurasi ọdaran to ṣiṣẹẹbi ọhun pe meji lara awọn ọmọde ọhun, ti wọn si ṣe bii ẹni fẹẹ fun wọn lowo. Wọn ni ibi kọlọfin kan ni wọn ti la nnkan mọ ọmọ naa lori, ti wọn fi raaye yọ ọpọlọ rẹ lẹyin to ku tan, ti wọn si ba ẹsẹ wọn sọrọ. Ọmọ keji ti ori ko yọ lọwọ wọn, Aminu Yusuf, toun jẹ ọmọọdun mejila, lo kegbajare fawọn aladuugbo to wa nitosi, nigba tawọn eeyan yoo si fi debẹ, ọṣẹ ti ṣe, ni wọn ba lọọ fi to ọlọpaa leti, ọmọ naa si ṣalaye bọrọ ṣe jẹ, lawọn agbofinro ba bẹrẹ iwadii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Bauchi, SP Muhammad Ahmad Wakil, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe nigba tawọn de ibi iṣẹlẹ naa, awọn ba oku ọmọdekunrin ọhun ninu agbara ẹjẹ, wọn ori rẹ ti fọ, wọn si ti yọ ọpọlọ rẹ lọ.


Wọn ni ibi kọlọfin kan ni wọn ti la nnkan mọ ọmọ naa lori, ti wọn fi raaye yọ ọpọlọ rẹ lẹyin to ku tan, ti wọn si ba ẹsẹ wọn sọrọ. Ọmọ keji ti ori ko yọ lọwọ wọn, Aminu Yusuf, toun jẹ ọmọọdun mejila, lo kegbajare fawọn aladuugbo to wa nitosi, nigba tawọn eeyan yoo si fi debẹ, ọṣẹ ti ṣe, ni wọn ba lọọ fi to ọlọpaa leti, ọmọ naa si ṣalaye bọrọ ṣe jẹ, lawọn agbofinro ba bẹrẹ iwadii. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Bauchi, SP Muhammad Ahmad Wakil, to fidi iṣẹlẹ yii mulẹ sọ pe nigba tawọn de ibi iṣẹlẹ naa, awọn ba oku ọmọdekunrin ọhun ninu agbara ẹjẹ, wọn ori rẹ ti fọ, wọn si ti yọ ọpọlọ rẹ lọ. O ni okuta nla ni wọn fi fọ ọmọ naa lori, ki wọn too na papa bora. Ṣa, wọn ti gbe oku ọmọde naa lọ si mọṣuari ọsibitu ijọba fun ayẹwo. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Bauchi, Sylvester Abiọdun Alabi, si ti paṣẹ fawọn ọtẹlẹmuyẹ lati wa awọn ẹni ibi to wa nidii iwa ọdaju yii lawaari tobinrin n wa nnkan ọbẹ, ki wọn le ri pipọn oju ijọba.


O ni okuta nla ni wọn fi fọ ọmọ naa lori, ki wọn too na papa bora. Ṣa, wọn ti gbe oku ọmọde naa lọ si mọṣuari ọsibitu ijọba fun ayẹwo. Kọmiṣanna ọlọpaa ipinlẹ Bauchi, Sylvester Abiọdun Alabi, si ti paṣẹ fawọn ọtẹlẹmuyẹ lati wa awọn ẹni ibi to wa nidii iwa ọdaju yii lawaari tobinrin n wa nnkan ọbẹ, ki wọn le ri pipọn oju ijọba.


Ọmọ Adedoyin lo ṣeto bi wọn ṣe gbe oku Timothy lọ sinu igbo-Ọlọkọde

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Kọmiṣanna ọlọpaa nipinlẹ Ọṣun, Ọlawale Ọlọkọde, ti sọ pe ọkan lara awọn afurasi ti ọwọ tẹ lori ọrọ iku Timothy to jẹ akẹkọọ Fasiti OAU, ti jẹwọ pe ọmọ ẹni to ni otẹẹli naa, Roheem Adedoyin, lo ṣeto bi awọn ṣe gbe oku ọkunrin naa lọ sinu igbo. Ọlọkọde ṣalaye pe Roheem Adedoyin ni oludari ileetura naa, oun lo si lẹdi apo pọ mọ awọn oṣiṣẹ kan lati lọọ sin Timothy sinu igbo lai sọ fun awọn ọlọpaa. Lasiko to n kopa nibi eto ori redio kan niluu Oṣogbo ni kọmiṣanna ọlopaa ti sọ pe Roheem ti sa lọ patapata, lasiko iwadii awọn ọlọpaa ni aṣiri ibi ti wọn sin in si tu. O fi kun ọrọ rẹ pe ọmọkunrun yii ati meji lara awọn manija ileetura naa ni wọn gbe oku Timothy jade, ti wọn si lọ sin in. Ọlọkọde sọ siwaju pe ko sẹnikankan to fi ọrọ naa to awọn agbofinro leti titi di igba ti wọn kede pe wọn n wa ẹnikan, ti awọn ẹka to n ri si ọrọ ijinigbe si bẹrẹ iṣẹ titi ti aṣiri fi tu pe o gba yara ninu otẹẹli yẹn. Ninu iwadii wọn ni wọn ti mọ ibi ti wọn sin in si, ti wọn si lọọ hu oku rẹ jade.


O fi kun ọrọ rẹ pe ọmọkunrun yii ati meji lara awọn manija ileetura naa ni wọn gbe oku Timothy jade, ti wọn si lọ sin in. Ọlọkọde sọ siwaju pe ko sẹnikankan to fi ọrọ naa to awọn agbofinro leti titi di igba ti wọn kede pe wọn n wa ẹnikan, ti awọn ẹka to n ri si ọrọ ijinigbe si bẹrẹ iṣẹ titi ti aṣiri fi tu pe o gba yara ninu otẹẹli yẹn. Ninu iwadii wọn ni wọn ti mọ ibi ti wọn sin in si, ti wọn si lọọ hu oku rẹ jade. Nipa ti fọnran kan to n lọ kaakiri ori ẹrọ ayelujara, nibi ti Dokita Ramon Adedoyin ti n sọ pe oun ki i ṣe apaniyan, Ọlọkọde sọ pe oun ko mọ bo ṣe jẹ ati pe oun ko mọ ibi to ti ṣe fọnran ọhun. O ni ki awọn araalu farabalẹ ki esi ayẹwo ti awọn akọṣẹmọṣẹ ṣe si oku Timothy jade nitori eyi ni yoo sọ ni pato, iru iku to pa a. Ninu iroyin miiran, aago mẹta ọsan ọjọ Aje ni wọn bẹrẹ ayẹwo si oku oloogbe nileewosan UNIOSUN Teaching Hospital, eyi ti wọn n pe ni LAUTECH tẹlẹ, nnkan bii aago mẹfa aabọ ni wọn si too ṣetan nibẹ. Ni bayii, gbogbo aye lo n duro de ohun ti yoo jẹ abajade ayẹwo ọhun.


Nipa ti fọnran kan to n lọ kaakiri ori ẹrọ ayelujara, nibi ti Dokita Ramon Adedoyin ti n sọ pe oun ki i ṣe apaniyan, Ọlọkọde sọ pe oun ko mọ bo ṣe jẹ ati pe oun ko mọ ibi to ti ṣe fọnran ọhun. O ni ki awọn araalu farabalẹ ki esi ayẹwo ti awọn akọṣẹmọṣẹ ṣe si oku Timothy jade nitori eyi ni yoo sọ ni pato, iru iku to pa a. Ninu iroyin miiran, aago mẹta ọsan ọjọ Aje ni wọn bẹrẹ ayẹwo si oku oloogbe nileewosan UNIOSUN Teaching Hospital, eyi ti wọn n pe ni LAUTECH tẹlẹ, nnkan bii aago mẹfa aabọ ni wọn si too ṣetan nibẹ. Ni bayii, gbogbo aye lo n duro de ohun ti yoo jẹ abajade ayẹwo ọhun.


Wọn ṣi n wa olori awọn Igbo tawọn agbebọn ji gbe n’Ifọn

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Titi di asiko ti a n kọ iroyin yii ni awọn agbofinro atawọn ẹṣọ ibilẹ to ku ṣi n wa Oloye Donatus Okereke to jẹ Eze Ndigbo Ifọn. Ọkunrin yii la gbọ pe wọn da lọna lagbegbe Ẹlẹgbẹka, nijọba ibilẹ Ọsẹ, lọsan-an ọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, lojuko ibi ti wọn ti yinbọn pa Olufọn tilu Ifọn, Ọba Israel Adeuti, lọdun to kọja. Asiko ti gbajugbaja oniṣowo ọhun de iyana ileeṣẹ Kuari ni wọn lawọn ajinigbe naa deede fo jana, ti wọn si n yinbọn soke kikan kikan lati fi dẹruba awọn eeyan to le fẹẹ ko wọn loju. Laarin iṣẹju ayaa ni wọn wọ ọkunrin naa jade kuro ninu ọkọ jiipu rẹ, ti wọn si fipa wọ ọ wọnu igbo lọ. Ọkan ninu awọn olori ilu Ifọn, Ọgbẹni Ọlaniyi Ẹni Olotu fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ f’ALAROYE nigba ta a kan sí í lori aago. O ni yatọ si pe wọn ji olori awọn Igbo ọhun gbe sa lọ, gbogbo owo ti wọn ba ninu ọkọ rẹ ni wọn tun ji ko lọ.


Laarin iṣẹju ayaa ni wọn wọ ọkunrin naa jade kuro ninu ọkọ jiipu rẹ, ti wọn si fipa wọ ọ wọnu igbo lọ. Ọkan ninu awọn olori ilu Ifọn, Ọgbẹni Ọlaniyi Ẹni Olotu fidi iṣẹlẹ ọhun mulẹ f’ALAROYE nigba ta a kan sí í lori aago. O ni yatọ si pe wọn ji olori awọn Igbo ọhun gbe sa lọ, gbogbo owo ti wọn ba ninu ọkọ rẹ ni wọn tun ji ko lọ. O ni Adele-Onifọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to ọlọpaa atawọn ẹṣọ Amọtẹkun leti ki wọn le gbe igbesẹ to yẹ nipa rẹ.


O ni Adele-Onifọn ti fi iṣẹlẹ ọhun to ọlọpaa atawọn ẹṣọ Amọtẹkun leti ki wọn le gbe igbesẹ to yẹ nipa rẹ.


Nitori tawọn akẹkọọ fẹhonu han, awọn alaṣẹ ti Fasiti Adekunle Ajasin pa

Oluṣẹyẹ Iyiade, Akurẹ Iṣoro nla lo jẹ fawọn arinrin-ajo ti wọn gba oju ọna marosẹ Ikarẹ si Akungba Akoko kọja lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, pẹlu bawọn akẹkọọ Fasiti Adekunle Ajasin ṣe di gbogbo ọna to wọ ilu Akungba pa patapata lasiko ti wọn n ṣe iwọde ta ko awọn alaṣẹ ileewe wọn. Idanwo ipari saa kin-in-ni to yẹ kawọn akẹkọọ ọhun bẹrẹ lọjọ naa ko ṣee ṣe mọ. Koda, ọgọọrọ awọn ẹṣọ alaabo ti wọn duro wamuwamu ti awọn oluwọde ọhun lo dena rogbodiyan ti iba waye nibi ti wọn ti n fẹhonu han. Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ofin tawọn alasẹ fasiti naa fi lelẹ pe akẹkọọ ti ko ba ti i sanwo ileewe rẹ fun saa 2020/2021 pe perepere ko ni i ba wọn kopa ninu idanwo ti wọn fẹẹ bẹrẹ ọhun lo bi wọn ninu ti wọn fi mura ija pẹlu awọn olori wọn. Awọn ọmọ ileewe ọhun ni iwa ọdaju ati ika ni bawọn alaṣẹ ṣe kuna ati ro bi nnkan ṣe n le fawọn eeyan lọwọlọwọ lorilẹ-ede yii latari eto ọrọ aje to dẹnu kọlẹ. Wọn ni diẹ ṣiun ni wọn ṣi ri ninu wahala ti awọn yoo ba wọn fa ti wọn ba fi kọ jalẹ lati yi ipinnu wọn pada.


Gẹgẹ ba a ṣe gbọ, ofin tawọn alasẹ fasiti naa fi lelẹ pe akẹkọọ ti ko ba ti i sanwo ileewe rẹ fun saa 2020/2021 pe perepere ko ni i ba wọn kopa ninu idanwo ti wọn fẹẹ bẹrẹ ọhun lo bi wọn ninu ti wọn fi mura ija pẹlu awọn olori wọn. Awọn ọmọ ileewe ọhun ni iwa ọdaju ati ika ni bawọn alaṣẹ ṣe kuna ati ro bi nnkan ṣe n le fawọn eeyan lọwọlọwọ lorilẹ-ede yii latari eto ọrọ aje to dẹnu kọlẹ. Wọn ni diẹ ṣiun ni wọn ṣi ri ninu wahala ti awọn yoo ba wọn fa ti wọn ba fi kọ jalẹ lati yi ipinnu wọn pada. Ṣugbọn ninu ọrọ ti ọkan lara awọn oṣiṣẹ fasiti ọhun ba wa sọrọ laṣiiri, o ni ko yẹ kawọn ọmọ naa tun gbiyanju lati fẹhonu han mọ nitori pe awọn alaṣẹ Fasiti Akungba ti kọkọ gba si awọn aṣaaju ẹgbẹ akẹkọọ lẹnu lati yọnda awọn ti ko ba tí ì sanwo ki wọn ba wọn ṣe idanwo. O fi kun un pe wọn ti gba awọn akẹkọọ to ṣẹṣẹ wọle si ipele kin-in-ni nimọran ki wọn lo nọmba Jambu wọn ti wọn ko ba ti i ni nọmba idanimọ ti ileewe. Nigba ti ifẹhonu han ọhun fẹẹ ba ọna mi-in yọ lawọn alaṣẹ sare fi atẹjade kan sita pe ki olukuluku awọn akẹkọọ naa tete pada sile wọn, nitori awọn ti tilẹkun ileewe wọn pa titi dọjọ mi-in, ọjọọre.


Ṣugbọn ninu ọrọ ti ọkan lara awọn oṣiṣẹ fasiti ọhun ba wa sọrọ laṣiiri, o ni ko yẹ kawọn ọmọ naa tun gbiyanju lati fẹhonu han mọ nitori pe awọn alaṣẹ Fasiti Akungba ti kọkọ gba si awọn aṣaaju ẹgbẹ akẹkọọ lẹnu lati yọnda awọn ti ko ba tí ì sanwo ki wọn ba wọn ṣe idanwo. O fi kun un pe wọn ti gba awọn akẹkọọ to ṣẹṣẹ wọle si ipele kin-in-ni nimọran ki wọn lo nọmba Jambu wọn ti wọn ko ba ti i ni nọmba idanimọ ti ileewe. Nigba ti ifẹhonu han ọhun fẹẹ ba ọna mi-in yọ lawọn alaṣẹ sare fi atẹjade kan sita pe ki olukuluku awọn akẹkọọ naa tete pada sile wọn, nitori awọn ti tilẹkun ileewe wọn pa titi dọjọ mi-in, ọjọọre. Ko ti i ju bii ọsẹ meji sẹyin tawọn alaṣẹ Fasiti Imọ Iṣegun to wa niluu Ondo naa kede titi ileewe ọhun pa nigba ti wọn n gbọ finrinfinrin pe awọn akẹkọọ fẹẹ fẹhonu han lodi si owo gegere ti wọn fi kun owo ti wọn n san.


Ko ti i ju bii ọsẹ meji sẹyin tawọn alaṣẹ Fasiti Imọ Iṣegun to wa niluu Ondo naa kede titi ileewe ọhun pa nigba ti wọn n gbọ finrinfinrin pe awọn akẹkọọ fẹẹ fẹhonu han lodi si owo gegere ti wọn fi kun owo ti wọn n san.


Abi iru ki waa leleyii, wọn tun ri oku obinrin kan leti odo n’llọrin

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Lowurọ kutu, ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, ni wọn tun ri oku obinrin kan leti odo Amule, Abata Karumọ, eyi to wa ni agbegbe Seriki Kaun, niluu Ilọrin, ipinlẹ Kwara. Alaga ẹgbẹ idagbasoke agbegbe naa, Mallam Abdulrazaq Abubakar, to ba ALAROYE, sọrọ sọ pe bi awọn ṣe ji ni owurọ kutu ọjọ Aje, Mọnde, ọṣẹ yii, lawọn ri oku obinrin ọhun ni eti odo, ti ko si sẹni to mọ ẹni to gbe oku naa sibẹ. O tẹsiwaju pe ki oku naa ma baa di wahala laduugbo ni wọn ṣe lọọ ke si awọn ọlọpaa, nigba ti awọn ọlọpaa de ni wọn sọ pe ki wọn ya fọto rẹ ti wọn si ni awọn nilo lati gba aṣẹ ki wọn too gbe e lọ. Arabinrin kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Iya Ibo sọ pe inu ile ni oun wa ni Garaaji Sao, ti wọn fi sọ pe iṣẹlẹ abami naa waye, ti oun si lọ sibi iṣẹlẹ naa lati fidi otitọ mulẹ. Ni bayii, awọn ọlọpaa ti gbe oku arabinrin ọhun lọ, ti wọn si ni awọn yoo ṣe ẹkunrẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa.


Idi ti Yoruba fi gbọdọ ṣe awọn ohun Isẹnbaye wọn lọjọ- Ọṣinbajo

Ọlawale Ajao, Ibadan Igbakeji Aarẹ orileede yii, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo ti rọ awọn Yoruba lati ṣeto bi wọn yoo ṣe ri awọn ohun isẹnbaye wọn ti wọn ti ji gbe lọ atawọn ti wọn gbe lọ lọna to bofin mu gba pada. Nibi ifilọlẹ Ibudo Agbaye fun itọju awọn nnkan aṣa ati ohun isẹnbaye Yoruba ti wọn pe ni International Centre for Yoruba Arts and Culture, eyi to waye lọjọ Iṣẹgun,Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, (23) oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii, lo ti sọrọ naa ninu ọgba Fasiti Ibadan. Ọṣinbajo sọ pe “Ẹ gbọdọ wa ọna lati jẹ ki awọn ohun iṣẹnbaye ti wọn ti ji gbe lọ silẹ okeere pada sile, bo tilẹ jẹ pé a kò mọ bí wọn ṣe n poora. A le ko awọn nnkan wọnyi pamọ sinu gbọngan yii paapaa. Awon gomina ilẹ Yoruba bii Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde tipinlẹ Ọyọ, Arakunrin Rotimi Akeredolu tipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Dapọ Abiọdun tipinlẹ Ogun ni wọn ran igbakeji wọn lati ṣoju wọn nibi ayẹyẹ naa. Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyemi kẹta, lo ṣaaju awọn ọba alade to kopa ninu eto ọhún.


A le ko awọn nnkan wọnyi pamọ sinu gbọngan yii paapaa. Awon gomina ilẹ Yoruba bii Ẹnjinnia Ṣeyi Makinde tipinlẹ Ọyọ, Arakunrin Rotimi Akeredolu tipinlẹ Ondo, Ọgbẹni Dapọ Abiọdun tipinlẹ Ogun ni wọn ran igbakeji wọn lati ṣoju wọn nibi ayẹyẹ naa. Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyemi kẹta, lo ṣaaju awọn ọba alade to kopa ninu eto ọhún. Lara awọn leekan leekan to wa nibẹ ni Aarẹ Ọna-Kakanfo Ilẹ Yoruba, Iba Gani Adams; ọga agba fun ajọ to n ri si idagbasoke Iwọ-Oorun Guusu orileede yii, Ọgbẹni Ṣẹyẹ Oyelẹyẹ; Ọgbẹni Adewale Raji ti i ṣe alakooso ileeṣẹ olokoowo ilẹ Yoruba nni, Odua Investment, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn gomina mẹtẹẹta yii lo panu pọ rọ awọn oludasilẹ gbọngan naa lati yago gedegede si yiyi ododo itan Yoruba pada, ki wọn ma ṣe fi eto naa ṣe ṣe oṣelu rara, nitori pe Ile aṣa yii wa fun lati ṣagbega iṣọkan iran Yoruba ati lati fẹsẹ ajọṣepọ orileede wa lapapọ mulẹ ni. Ninu ọrọ ọba nla naa, Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi, to tun jẹ Alaga eto naa, o kin Ọjọgbọn Ọṣinbajo lẹyin.


Lara awọn leekan leekan to wa nibẹ ni Aarẹ Ọna-Kakanfo Ilẹ Yoruba, Iba Gani Adams; ọga agba fun ajọ to n ri si idagbasoke Iwọ-Oorun Guusu orileede yii, Ọgbẹni Ṣẹyẹ Oyelẹyẹ; Ọgbẹni Adewale Raji ti i ṣe alakooso ileeṣẹ olokoowo ilẹ Yoruba nni, Odua Investment, ati bẹẹ bẹẹ lọ. Awọn gomina mẹtẹẹta yii lo panu pọ rọ awọn oludasilẹ gbọngan naa lati yago gedegede si yiyi ododo itan Yoruba pada, ki wọn ma ṣe fi eto naa ṣe ṣe oṣelu rara, nitori pe Ile aṣa yii wa fun lati ṣagbega iṣọkan iran Yoruba ati lati fẹsẹ ajọṣepọ orileede wa lapapọ mulẹ ni. Ninu ọrọ ọba nla naa, Alaafin Ọyọ, Ọba Lamidi Adeyẹmi, to tun jẹ Alaga eto naa, o kin Ọjọgbọn Ọṣinbajo lẹyin. O tẹsiwaju pe awọn amunisin ti dabaru awọn itan ilẹ Yoruba, leyii ti ko jẹ kawọn iran to n bọ le ri awọn itan Ilẹ Yoruba to rẹwa. Nigba ti Iba Gani Adams n sọrọ ninu ifọrọwerọ pẹlu awọn oniroyin nipa eto naa, o ni a ni lati maa ṣakọsilẹ ati itọju itan atawọn ohun isẹnbaye wa, bi bẹẹ kọ, awọn ọta wa yoo ji wọn ko lọ, eyi yoo si ṣakoba fun idagbasoke iran Yoruba. Ẹni to ni afojusun eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ, to tun jẹ Oludasilẹ ileeṣẹ iweeroyin ALAROYE, sọ pe ala gbọngan awọn ohun isẹnbaye fun iran Yoruba kọkọ waye lọdun 2014 pẹlu erongba lati da ibi ti awọn oluwadii yoo ti maa pari iwadii wọn nipa itan, aṣa ati iṣe awọn Yoruba.


O tẹsiwaju pe awọn amunisin ti dabaru awọn itan ilẹ Yoruba, leyii ti ko jẹ kawọn iran to n bọ le ri awọn itan Ilẹ Yoruba to rẹwa. Nigba ti Iba Gani Adams n sọrọ ninu ifọrọwerọ pẹlu awọn oniroyin nipa eto naa, o ni a ni lati maa ṣakọsilẹ ati itọju itan atawọn ohun isẹnbaye wa, bi bẹẹ kọ, awọn ọta wa yoo ji wọn ko lọ, eyi yoo si ṣakoba fun idagbasoke iran Yoruba. Ẹni to ni afojusun eto naa, Ọgbẹni Alao Adedayọ, to tun jẹ Oludasilẹ ileeṣẹ iweeroyin ALAROYE, sọ pe ala gbọngan awọn ohun isẹnbaye fun iran Yoruba kọkọ waye lọdun 2014 pẹlu erongba lati da ibi ti awọn oluwadii yoo ti maa pari iwadii wọn nipa itan, aṣa ati iṣe awọn Yoruba. Ọga awọn ALAROYE fi kun un pe ibudo INCEYAC yii yoo ṣe iranlọwọ pupọ lati ṣagbega fun iṣelọjọ aṣa, iṣe, ẹsin ati irinajo afẹ iran ọmọ Oodua.


Ọga awọn ALAROYE fi kun un pe ibudo INCEYAC yii yoo ṣe iranlọwọ pupọ lati ṣagbega fun iṣelọjọ aṣa, iṣe, ẹsin ati irinajo afẹ iran ọmọ Oodua.


O ma ṣe o! Baba Suwe ti ku o

Faith Adebọla, Eko Gbajugbaja adẹrin-in poṣonu nni, Babatunde Omidina, tawọn eeyan mọ si Baba Suwe ti jade laye. Ọmọ bibi oloogbe naa, Adeṣọla Omidina, kede iku baba rẹ lori ikanni ayelujara Instagiraamu rẹ lọjọ Aje, Mọnde ọjọ kejilelogun oṣu kọkanla yii pe: “Eyi ni lati kede iku airotẹlẹ to pa Baba mi, Ọgbẹni Babatunde Nurudeen Omidina, irawọ oṣere ti o lẹgbẹ, tawọn eeyan mọ si ‘Baba Suwe’. Alaye lẹkun-unrẹrẹ nipa eto isinku rẹ yoo waye laipẹ. Sun un re o, Dadi mi.” A gbọ pe nnkan bii aago meji ọsan ọjọ Aje yii lọkunrin naa mi eemi ikẹyin lẹyin ọpọ ọdun ti aisan ti da a gbalẹ, ti ko si le kopa ninu ere tiata bo ṣe maa n ṣe mọ. Baba Suwe ni ọkọ oloogbe Mọnsurat Omidina, tawọn eeyan mọ si Mọladun Kẹnkẹlẹwu, toun naa jẹ ọjafara alawada, ko too jade laye. Ọjọ kejidinlogun oṣu kẹjọ ọdun 1958 ni wọn bi Baba Suwe, ẹni ọdun mẹtalelọgọta (63) lo doloogbe.


Ko si ipaniyan rẹpẹtẹ ni Lẹkki, aalọ lasan lawọn to leeyan ku n pa- Lai Mohammed

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Pẹlu bi abajade iwadii igbimọ to ri si iṣẹlẹ ENDSARS lọdun to kọja ṣe sọ pe ko din leeyan mẹsan-an tawọn ọlọpaa yinbọn pa ni Lẹkki lọjọ naa, Minisita eto iroyin, Alaaji Lai Mohammed, sọ pe bẹẹ kọ. O ni ko si ipaniyan rẹpẹtẹ kan to waye ni Lẹkki, aalọ lasan lawọn to sọ bẹẹ n pa. Nibi ipade oniroyin to waye l’Abuja lọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹtalelogun, oṣu kọkanla, ọdun 2021 yii, ni Lai Mohammed ti sọ fawọn akọroyin, pe ayederu ati awuruju lasan ni abajade iwadii igbimọ tijọba Eko gbe kalẹ naa. Lai sọ pe bii ẹni ko ọmọde jọ lasiko ere oṣupa, to si n paalọ irọ fun wọn ni. Ṣe igbimọ ẹlẹni mẹsan-an to ri si iṣẹlẹ ifẹhonu han to waye logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020, naa ti sọ pe ko din leeyan mẹsan-an tawọn agbofinro yinbọn pa ni Lẹkki Too-geeti tawọn ọdọ naa ti fẹhonu han lọjọ yii. Wọn ni awọn ọmọ to n fẹhonu han ko ba tija wa, asia orilẹ-ede Naijiria ni wọn mu dani, orin orilẹ-ede Naijiria ni wọn n kọ, ti wọn jokoo jẹẹjẹ wọn lẹnu ọna abawọle si Too geeti naa. Ṣugbọn ikọ ọlọpaa de, wọn ṣina ibọn bolẹ lai beṣu-bẹgba, oku si sun lọjọ naa ni Lẹkki, oku awọn alaiṣẹ to n fẹhonu han pe ki SARS maa lọ si ni.


Ṣe igbimọ ẹlẹni mẹsan-an to ri si iṣẹlẹ ifẹhonu han to waye logunjọ, oṣu kẹwaa, ọdun 2020, naa ti sọ pe ko din leeyan mẹsan-an tawọn agbofinro yinbọn pa ni Lẹkki Too-geeti tawọn ọdọ naa ti fẹhonu han lọjọ yii. Wọn ni awọn ọmọ to n fẹhonu han ko ba tija wa, asia orilẹ-ede Naijiria ni wọn mu dani, orin orilẹ-ede Naijiria ni wọn n kọ, ti wọn jokoo jẹẹjẹ wọn lẹnu ọna abawọle si Too geeti naa. Ṣugbọn ikọ ọlọpaa de, wọn ṣina ibọn bolẹ lai beṣu-bẹgba, oku si sun lọjọ naa ni Lẹkki, oku awọn alaiṣẹ to n fẹhonu han pe ki SARS maa lọ si ni. Koda, iwe oloju-ewe ọọdunrun ati mẹsan-an (309) ni wọn fi kọ abajade iwadii naa, ninu ẹ ni wọn si ti ṣalaye iku awọn eeyan to doloogbe naa bii ipaniyan rẹpẹtẹ( massacre). Gomina Babajide Sanwo-Olu to tẹwọ gba abọ iwadii naa lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ti gbe igbimọ mi-in kalẹ ti yoo tun ṣagbeyẹwo esi yii, ti wọn yoo si gbe e lọ sọdọ awọn ti yoo gbe igbese lori ẹ. Ṣugbọn minisita eto iroyin, Lai Mohammed, sọ pe eremọde lasan ni gbogbo eyi ti wọn n ṣe yii, ko si ipaniyan abaadi ni Lẹkki rara.


Koda, iwe oloju-ewe ọọdunrun ati mẹsan-an (309) ni wọn fi kọ abajade iwadii naa, ninu ẹ ni wọn si ti ṣalaye iku awọn eeyan to doloogbe naa bii ipaniyan rẹpẹtẹ( massacre). Gomina Babajide Sanwo-Olu to tẹwọ gba abọ iwadii naa lọjọ Aje, Mọnde, ọsẹ yii, ti gbe igbimọ mi-in kalẹ ti yoo tun ṣagbeyẹwo esi yii, ti wọn yoo si gbe e lọ sọdọ awọn ti yoo gbe igbese lori ẹ. Ṣugbọn minisita eto iroyin, Lai Mohammed, sọ pe eremọde lasan ni gbogbo eyi ti wọn n ṣe yii, ko si ipaniyan abaadi ni Lẹkki rara.


Ibẹru awọn ọlọpaa lo jẹ ki awọn oṣiṣẹ ileetura Hilton gbe oku Timothy pamọ – Agbẹjọro Adedoyin

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Agbẹjọro fun Dokita Ramon Adegoke Adedoyin to ni ileetura Hilton, niluu Ileefẹ, Williams Abiọdun, ti sọ pe nitori ibẹru ohun ti awọn ọlọpaa yoo ṣe ni awọn oṣiṣẹ ileetura naa ṣe gbe oku akẹkọọ Fasiti Ifẹ, Timothy, to ku sibẹ pamọ. Lọọya Adedoyin ṣalaye yii lasiko to n ba akọroyin The Nation, sọrọ. Timothy Adegoke lo gba yara nileetura naa lọjọ keje, oṣu kọkanla, ọdun yii, lẹyin to si di awati lawọn ọlọpaa ko oṣiṣẹ mẹfa nibẹ pẹlu Adedoyin to ni ileetura naa, ko too di pe wọn ri oku Timothy nibi ti wọn sin in si lọjọ kẹẹẹdogun, oṣu ti a wa yii. Ṣugbọn ninu awijare Williams, o ni ṣe ni Timothy ti oju-oorun doju iku lalẹ ọjọ to gba yara sileetura naa. O ni Adedoyin ko mọ pe ẹni to n jẹ orukọ yẹn sun sibẹ nitori ko si akọsilẹ owo to san ninu iwe otẹẹli, idi si niyẹn to fi kọkọ sọ fun awọn ọlọpaa ti wọn lọọ ba a pe oun ko mọ ẹni to n jẹ bẹẹ. O ni inu akanti oṣiṣẹ kan, Adeṣọla Tobilọla, ni Timothy sanwo yara si, iyẹn si ti jẹwọ fun awọn ọlọpaa pe ṣe loun ṣe apapin owo naa pẹlu awọn oṣiṣẹ to ku.


Ṣugbọn ninu awijare Williams, o ni ṣe ni Timothy ti oju-oorun doju iku lalẹ ọjọ to gba yara sileetura naa. O ni Adedoyin ko mọ pe ẹni to n jẹ orukọ yẹn sun sibẹ nitori ko si akọsilẹ owo to san ninu iwe otẹẹli, idi si niyẹn to fi kọkọ sọ fun awọn ọlọpaa ti wọn lọọ ba a pe oun ko mọ ẹni to n jẹ bẹẹ. O ni inu akanti oṣiṣẹ kan, Adeṣọla Tobilọla, ni Timothy sanwo yara si, iyẹn si ti jẹwọ fun awọn ọlọpaa pe ṣe loun ṣe apapin owo naa pẹlu awọn oṣiṣẹ to ku. O ni nigba ti wọn ri i pe Timothy ti ku sinu yara, ẹru ba wọn, idi si niyẹn ti wọn fi lọọ ju oku rẹ sinu igbo kan lalẹ loju ọna Ifẹ/Ibadan ti ko jinna pupọ sibi ti otẹẹli naa wa. O ni Adedoyin tẹ wọn ninu pupọ lati le mọ aṣiri to wa nibẹ, sibẹ, wọn ko jẹwọ titi di igba ti awọn ọlọpaa fi ọwọ lile mu wọn. Williams fi kun ọrọ rẹ pe wọn ko sinku ọmọkunrin naa, ṣe ni wọn ju u sinu igbo yẹn, ori-oko ẹnikan si ni, awọn agbẹ ti wọn n dako nibẹ ni wọn ri oku yẹn, ti wọn si fi to awọn ọlọpaa leti.


O ni nigba ti wọn ri i pe Timothy ti ku sinu yara, ẹru ba wọn, idi si niyẹn ti wọn fi lọọ ju oku rẹ sinu igbo kan lalẹ loju ọna Ifẹ/Ibadan ti ko jinna pupọ sibi ti otẹẹli naa wa. O ni Adedoyin tẹ wọn ninu pupọ lati le mọ aṣiri to wa nibẹ, sibẹ, wọn ko jẹwọ titi di igba ti awọn ọlọpaa fi ọwọ lile mu wọn. Williams fi kun ọrọ rẹ pe wọn ko sinku ọmọkunrin naa, ṣe ni wọn ju u sinu igbo yẹn, ori-oko ẹnikan si ni, awọn agbẹ ti wọn n dako nibẹ ni wọn ri oku yẹn, ti wọn si fi to awọn ọlọpaa leti. O ni awọn oṣiṣẹ meji pere ni wọn mọ si bi wọn ṣe sin Timothy; Tobilọba ati Kosim ti gbogbo eeyan mọ si Aafaa to n ba wọn tun nnkan ṣe ninu otẹẹli, wọn ko si mu nnkan kan ninu ẹya-ara rẹ. O sọ siwaju pe Adedoyin ko ran oun lati ba mọlẹbi oloogbe kankan sọrọ tabi fun wọn ni owo abẹtẹlẹ, bẹẹ ni oun ko ti i foju kan mọlẹbi rẹ kankan. O ni ọlọpaa to n ṣe ẹjọ naa sọ foun pe ara ọkunrin naa ko ya ko too kuro ni Abuja, idi si niyẹn tiyawo rẹ fi n pe e lemọlemọ.


O ni awọn oṣiṣẹ meji pere ni wọn mọ si bi wọn ṣe sin Timothy; Tobilọba ati Kosim ti gbogbo eeyan mọ si Aafaa to n ba wọn tun nnkan ṣe ninu otẹẹli, wọn ko si mu nnkan kan ninu ẹya-ara rẹ. O sọ siwaju pe Adedoyin ko ran oun lati ba mọlẹbi oloogbe kankan sọrọ tabi fun wọn ni owo abẹtẹlẹ, bẹẹ ni oun ko ti i foju kan mọlẹbi rẹ kankan. O ni ọlọpaa to n ṣe ẹjọ naa sọ foun pe ara ọkunrin naa ko ya ko too kuro ni Abuja, idi si niyẹn tiyawo rẹ fi n pe e lemọlemọ.


Ọṣinbajo yoo ṣi ibudo aṣa ati iṣẹmbaye Yoruba n’Ibadan

Faith Adebọla Gbọngan nla kan, to kun fọfọ fun itan, awọn nnkan iranti aṣa ati iṣẹmbaye ilẹ Yoruba, taye ọjọun ati tode oni, ti wọn pe ni Ibudo Aṣa Yoruba Agbaye, yoo di lilo fun gbogbo eeyan. Igbakeji aarẹ ilẹ wa, Ọjọgbọn Yẹmi Ọṣinbajo lo maa ṣi i. Ayẹyẹ ti wọn maa fi ko ibudo naa jade bii ọmọ tuntun yoo waye lọjọ Iṣẹgun, Tusidee, ọjọ kẹtalelogun, oṣu kọkanla, ọdun yii, ni gbọngan nla ti John Paul keji, eyi to wa ninu ọgba Fasiti Ibadan, niluu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ. Gẹgẹ bo ṣe wa ninu atẹjade kan ti ẹni to ṣagbatẹru kikọ ibudo aṣa yii, Oloye Alao Adedayọ, alaṣẹ ati oludari ileeṣẹ ALAROYE fi lede, o ni apa akọkọ ni ti ṣiṣi ibudo aṣa yii, eyi ti wọn pe ni International Center for Yoruba Arts and Culture (INCEYAC). Apa keji ni ṣiṣafihan itan to da lori bi Ibudo Aṣa Yoruba Agbaye naa ṣe bẹrẹ, bi wọn ṣe loyun ẹ, titi to fi dodidi, ti wọn si n ko o jade fun ilo tonile-talejo. Yatọ si igbakeji ilẹ wa, ọpọ awọn ọba alaye atawọn gomina ilẹ Yoruba ni ireti wa pe wọn yoo pẹsẹ sibi ayẹyẹ pataki yii. Gomina ipinlẹ Ondo, to tun jẹ alaga awọn gomina ilẹ Yoruba ni Iwọ-Oorun/Guusu Naijiria, Arakunrin Oluwarotimi Akeredolu, ni yoo ko awọn gomina ipinlẹ Ọṣun, Ogun, Eko, Ọyọ, Ekiti ati Kwara sodi wa sibi ayẹyẹ naa.


Apa keji ni ṣiṣafihan itan to da lori bi Ibudo Aṣa Yoruba Agbaye naa ṣe bẹrẹ, bi wọn ṣe loyun ẹ, titi to fi dodidi, ti wọn si n ko o jade fun ilo tonile-talejo. Yatọ si igbakeji ilẹ wa, ọpọ awọn ọba alaye atawọn gomina ilẹ Yoruba ni ireti wa pe wọn yoo pẹsẹ sibi ayẹyẹ pataki yii. Gomina ipinlẹ Ondo, to tun jẹ alaga awọn gomina ilẹ Yoruba ni Iwọ-Oorun/Guusu Naijiria, Arakunrin Oluwarotimi Akeredolu, ni yoo ko awọn gomina ipinlẹ Ọṣun, Ogun, Eko, Ọyọ, Ekiti ati Kwara sodi wa sibi ayẹyẹ naa. Alaafin tilẹ Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi kẹta, ni alaga ọjọ naa. Bakan naa ni ireti wa pe Ọọni tilẹ Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Ọjaja keji, Olubadan tilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, ati ọpọ awọn ọba alaye ilẹ Yoruba mi-in yoo wa nikalẹ lọjọ naa. Bi Alao Adedayọ ṣe wi, igbesẹ to maa fitan tuntun balẹ nilẹ Yoruba ni ayẹyẹ ọjọ naa yoo jẹ, ibudo naa yoo si jẹ ọkan to ṣara ọtọ ninu itọju awọn nnkan iṣẹmbaye, aṣa ati iṣe iran Yoruba ati ilẹ adulawọ.


Alaafin tilẹ Ọyọ, Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi kẹta, ni alaga ọjọ naa. Bakan naa ni ireti wa pe Ọọni tilẹ Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Ọjaja keji, Olubadan tilẹ Ibadan, Ọba Saliu Akanmu Adetunji, ati ọpọ awọn ọba alaye ilẹ Yoruba mi-in yoo wa nikalẹ lọjọ naa. Bi Alao Adedayọ ṣe wi, igbesẹ to maa fitan tuntun balẹ nilẹ Yoruba ni ayẹyẹ ọjọ naa yoo jẹ, ibudo naa yoo si jẹ ọkan to ṣara ọtọ ninu itọju awọn nnkan iṣẹmbaye, aṣa ati iṣe iran Yoruba ati ilẹ adulawọ. Ti wọn ba pari rẹ, Adedayọ ni Ibudo naa maa ni ile ikoweesi nla kan to maa kun fọfọ fawọn iwe akagbadun oriṣiiriṣii, gbọngan nla ti wọn yoo ṣe awọn nnkan iṣẹmbaye lọjọ si, ibi igbafẹ kan, yara ti awọn fọran ati nnkan iranti tigbalode yoo wa, abule igbọrọsafẹfẹ ati ti fiimu, ọgba ẹranko atọwọda kan, atawọn nnkan pataki mi-in. Adedayọ ni idi pataki ti iru ibudo yii fi ṣe pataki ni pe “ko ti i si ibudo kan pato kari aye tawọn oluṣewadii ataraalu ti le ri akojọpọ gbogbo awọn nnkan itan, iṣẹmbaye ati aṣa Yoruba loju kan naa, bo tilẹ jẹ pe diẹdiẹ, awọn nnkan wọnyi wa kaakiri awọn ileewe atawọn ọgba itọju iṣẹmbaye kọọkan.” Adedayọ ni iṣẹ titẹ iweeroyin Alaroye jade toun n ṣe lo tubọ jẹ koun mọ nipa alafo akojọpọ awọn nnkan iṣẹmbaye ati aṣa Yoruba yii, eyi lo si mu koun bẹrẹ igbesẹ kikọ ibudo nla yii.


Ti wọn ba pari rẹ, Adedayọ ni Ibudo naa maa ni ile ikoweesi nla kan to maa kun fọfọ fawọn iwe akagbadun oriṣiiriṣii, gbọngan nla ti wọn yoo ṣe awọn nnkan iṣẹmbaye lọjọ si, ibi igbafẹ kan, yara ti awọn fọran ati nnkan iranti tigbalode yoo wa, abule igbọrọsafẹfẹ ati ti fiimu, ọgba ẹranko atọwọda kan, atawọn nnkan pataki mi-in. Adedayọ ni idi pataki ti iru ibudo yii fi ṣe pataki ni pe “ko ti i si ibudo kan pato kari aye tawọn oluṣewadii ataraalu ti le ri akojọpọ gbogbo awọn nnkan itan, iṣẹmbaye ati aṣa Yoruba loju kan naa, bo tilẹ jẹ pe diẹdiẹ, awọn nnkan wọnyi wa kaakiri awọn ileewe atawọn ọgba itọju iṣẹmbaye kọọkan.” Adedayọ ni iṣẹ titẹ iweeroyin Alaroye jade toun n ṣe lo tubọ jẹ koun mọ nipa alafo akojọpọ awọn nnkan iṣẹmbaye ati aṣa Yoruba yii, eyi lo si mu koun bẹrẹ igbesẹ kikọ ibudo nla yii.


Ọmọ ẹgbẹ okunkun meji fipa fa akẹkọọ Ọlabisi  Ọnabanjọ Yunifasiti wọ ẹgbẹ Ẹyẹ n’Ijẹbu-Igbo

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Afurasi ọmọ ẹgbẹ okunkun lawọn ọmọkunrin meji yii, orukọ wọn ni Owoṣeni Gbemisọla ati Ogunṣọla Ayọ. Ọjọ Ẹti to kọja yii lawọn ọlọpaa Ago-Iwoye mu wọn, lẹyin ti akẹkọọ kan fẹjọ wọn sun pe wọn fipa mu oun wọnu ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ tawọn ọmọkunrin meji yii n ṣe. Atẹjade DSP Abimbọla Oyeyẹmi to fiṣẹlẹ naa sita lọjọ Aiku, Sannde, ọsẹ yii, ṣalaye pe ọmọ ọdun mọkanlelogun pere ni akẹkọọ tawọn ọmọ yii fipa fa wọnu ẹgbẹ wọn. O ni ọmọ naa to jẹ akekọọ ileewe Ọlabisi Ọnabanjọ Yunifasiti lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Agọ Iwoye, pe ẹnikan torukọ ẹ n jẹ Yẹmi Justice, ti inagijẹ rẹ n jẹ JP lo tan oun lọ s’ijẹbu-Igbo. O ni Yẹmi sọ foun pe ibi tawọn yoo ti riṣẹ diẹ ṣe kawọn le lowo lọwọ loun n moun lọ n’Ijẹbu-Igbo. Afi bawọn ṣe debẹ ti Yẹmi pẹlu Owoṣeni ati Ogunṣọla fi aṣọ bo oun loju, ti wọn lu oun bii ejo aijẹ, ti wọn si fipa sọ oun di ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ.


O ni ọmọ naa to jẹ akekọọ ileewe Ọlabisi Ọnabanjọ Yunifasiti lo lọọ fẹjọ sun ni teṣan ọlọpaa Agọ Iwoye, pe ẹnikan torukọ ẹ n jẹ Yẹmi Justice, ti inagijẹ rẹ n jẹ JP lo tan oun lọ s’ijẹbu-Igbo. O ni Yẹmi sọ foun pe ibi tawọn yoo ti riṣẹ diẹ ṣe kawọn le lowo lọwọ loun n moun lọ n’Ijẹbu-Igbo. Afi bawọn ṣe debẹ ti Yẹmi pẹlu Owoṣeni ati Ogunṣọla fi aṣọ bo oun loju, ti wọn lu oun bii ejo aijẹ, ti wọn si fipa sọ oun di ọmọ ẹgbẹ okunkun Ẹyẹ. Ifisun rẹ yii lo jẹ kawọn ọlọpaa bẹrẹ si i dọdẹ awọn to tan an wọ ẹgbẹ naa, ko si pẹ ti wọn fi ri Owoṣeni Gbemisọla mu nibi to ti n dunkooko mọ akẹkọọ ti wọn forukọ bo laṣiiri naa, to n sọ pe dandan ni ko darapọ m’ẹgbẹ awọn. Bi wọn ṣe ri i mu lo ṣokunfa mimu ti wọn mu Ayọ Ogunṣọla ti i ṣe ẹnikeji rẹ naa, ṣugbọn Yẹmi Justice to jẹ ẹnikẹta wọn sa lọ ni tiẹ, awọn ọlọpaa ṣi n wa a. CP Lanre Bankọle ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn meji yii lọ sẹka itọpinpin, ki wọn si ko wọn lọ si kootu laipẹ.


Ifisun rẹ yii lo jẹ kawọn ọlọpaa bẹrẹ si i dọdẹ awọn to tan an wọ ẹgbẹ naa, ko si pẹ ti wọn fi ri Owoṣeni Gbemisọla mu nibi to ti n dunkooko mọ akẹkọọ ti wọn forukọ bo laṣiiri naa, to n sọ pe dandan ni ko darapọ m’ẹgbẹ awọn. Bi wọn ṣe ri i mu lo ṣokunfa mimu ti wọn mu Ayọ Ogunṣọla ti i ṣe ẹnikeji rẹ naa, ṣugbọn Yẹmi Justice to jẹ ẹnikẹta wọn sa lọ ni tiẹ, awọn ọlọpaa ṣi n wa a. CP Lanre Bankọle ti paṣẹ pe ki wọn ko awọn meji yii lọ sẹka itọpinpin, ki wọn si ko wọn lọ si kootu laipẹ.


Idi ti ko fi yẹ ki ilẹ Yoruba ṣe alaini – Oyetọla

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Gomina ipinlẹ Ọṣun, Alhaji Adegboyega Oyetọla, ti sọ pe pẹlu awọn oniruuru nnkan alumọọni ti Eledua fi jinki awọn eeyan Iwọ-Oorun orileede yii, ko yẹ kipinlẹ kankan nibẹ ṣe alaini awọn nnkan to yẹ fun idagbasoke. Lasiko ti gomina n ṣide ipatẹ nnkan ọgbin atawọn ohun alumọọni fun awọn ipinlẹ apa Iwọ-Oorun (South-West Local Governments Agriculture and Mineral Resources Trade Fair) eleyii ti ileeṣẹ to n ri si ọrọ okoowo, ileeṣẹ, kusa ati nnkan ọgbin ṣagbekalẹ rẹ niluu Oṣogbo, lo ti sọrọ yii. O ni eto ipatẹ naa bọ si akoko pupọ nitori o waye ni bayii tijọba apapọ ti n lọgun lori awọn ọna miiran ti eto ọrọ-aje fi le rugọgọ si i kaakiri orileede yii. Oyetọla, ẹni ti igbakeji rẹ, Benedict Alabi, ṣoju fun ṣalaye pe lasiko yii ti owo to n wọle latibi epo rọbi ti dẹnukọlẹ, o pọn dandan ki gbogbo ipinlẹ gbe ọkan kuro nibẹ si awọn nnkan to le mowo wọle ju epo-rọbi gan-an lọ. O sọ pe ipatẹ-owo naa, eleyii to n waye lẹyin ọdun mẹtadinlogun to ti waye gbẹyin wa lati ta awọn eeyan iha Iwọ-Oorun ji, ki wọn ronu jinlẹ, ki wọn si lo anfaani nnkan ọgbin atawọn nnkan alumọọni to wa lagbegbe wọn daadaa lati mu igbega ba owo ti wọn yoo maa ri labẹnu. Oyetọla ṣalaye pe owo gọbọi lo wa nidii iṣẹ ọgbin atawọn nnkan alumọọni, paapaa, ti wọn ba n ko wọn ranṣẹ si oke-okun, o si rọ wọn lati lo anfaani naa fun ipese iṣẹ fun awọn araalu.


Oyetọla, ẹni ti igbakeji rẹ, Benedict Alabi, ṣoju fun ṣalaye pe lasiko yii ti owo to n wọle latibi epo rọbi ti dẹnukọlẹ, o pọn dandan ki gbogbo ipinlẹ gbe ọkan kuro nibẹ si awọn nnkan to le mowo wọle ju epo-rọbi gan-an lọ. O sọ pe ipatẹ-owo naa, eleyii to n waye lẹyin ọdun mẹtadinlogun to ti waye gbẹyin wa lati ta awọn eeyan iha Iwọ-Oorun ji, ki wọn ronu jinlẹ, ki wọn si lo anfaani nnkan ọgbin atawọn nnkan alumọọni to wa lagbegbe wọn daadaa lati mu igbega ba owo ti wọn yoo maa ri labẹnu. Oyetọla ṣalaye pe owo gọbọi lo wa nidii iṣẹ ọgbin atawọn nnkan alumọọni, paapaa, ti wọn ba n ko wọn ranṣẹ si oke-okun, o si rọ wọn lati lo anfaani naa fun ipese iṣẹ fun awọn araalu. O ni “Iwadii ti fihan pe ipinlẹ kọọkan ni, o kere tan, nnkan alumọọni mẹrin-mẹrin, o si daju pe awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba yoo ni ju bẹẹ lọ. “Eleyii fi han pe ko yẹ ka toṣi tabi ṣe alaini. O tun tumọ si pe o ku si wa lọwọ lati lo awọn nnkan yii fun anfaani wa.


O ni “Iwadii ti fihan pe ipinlẹ kọọkan ni, o kere tan, nnkan alumọọni mẹrin-mẹrin, o si daju pe awọn ipinlẹ ilẹ Yoruba yoo ni ju bẹẹ lọ. “Eleyii fi han pe ko yẹ ka toṣi tabi ṣe alaini. O tun tumọ si pe o ku si wa lọwọ lati lo awọn nnkan yii fun anfaani wa. “Ohun ti a n reti nipasẹ ipatẹ yii ni ki ọrọ-aje wa lagbegbe yii burẹkẹ si i, ki awọn nnkan ti Ọlọrun fi jinki wa si di mimọ fun gbogbo agbaye ri”


“Ohun ti a n reti nipasẹ ipatẹ yii ni ki ọrọ-aje wa lagbegbe yii burẹkẹ si i, ki awọn nnkan ti Ọlọrun fi jinki wa si di mimọ fun gbogbo agbaye ri”


Awa ọba atawọn agbaagba Yoruba gbọdọ ba Buhari sọrọ pe ko tu Sunday Igboho silẹ -Oluwoo

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Oluwoo ti ilu Iwo, Ọba Abdulrosheed Adewale Akanbi, ti ke si gbogbo awọn ori-ade, awọn agbaagba pẹlu awọn lookọ-lookọ nilẹ Yoruba lati lọọ ba Aarẹ Muhammadu Buhari sọrọ pe ko tu ajijagbara nni, Sunday Adeyẹmọ Igboho, silẹ. Ọba Akanbi, ninu atẹjade kan ti Akọwe iroyin rẹ, Alli Ibraheem, fi sita, sọ pe itusilẹ Sunday Igboho yoo tubọ fi ẹsẹ iṣọkan mulẹ lorileede Naijiria. Oluwoo parọwa si gbogbo awọn lọba lọba lati ṣa gbogbo ipa wọn lati le tu ọmọ wọn, Sunday Igboho, silẹ. Bakan naa lo ke si Aarẹ Buhari lati bọwọ fun awọn ọba-ilẹ Yoruba ati awọn lookọlookọ nipa ṣiṣe nnkan ti wọn ba fẹ lori ọrọ Igboho nitori eleyii yoo tubọ mu ki awọn ọmọ Yoruba nile ati lẹyin odi bọwọ fun iṣọkan Naijiria. Ọba Akanbi rọ ijọba apapọ lati ba ijọba orileede Benin Republic sọrọ, ki wọn si da Sunday Igboho pada si orileede yii lalaafia lai ba a ṣẹjọ mọ, eleyii yoo si jẹ koriya fun awọn ọmọ ilẹ Yoruba tootọ. Oluwoo sọ siwaju pe, “Awuyewuye to n lọ lori bi Sunday Igboho ṣe wa lọgba ẹwọn yẹn le wa sopin ti awọn ori-ade ati awọn lookọlookọ nilẹ Yoruba ba dide tọ Aarẹ Buhari lọ.


Bakan naa lo ke si Aarẹ Buhari lati bọwọ fun awọn ọba-ilẹ Yoruba ati awọn lookọlookọ nipa ṣiṣe nnkan ti wọn ba fẹ lori ọrọ Igboho nitori eleyii yoo tubọ mu ki awọn ọmọ Yoruba nile ati lẹyin odi bọwọ fun iṣọkan Naijiria. Ọba Akanbi rọ ijọba apapọ lati ba ijọba orileede Benin Republic sọrọ, ki wọn si da Sunday Igboho pada si orileede yii lalaafia lai ba a ṣẹjọ mọ, eleyii yoo si jẹ koriya fun awọn ọmọ ilẹ Yoruba tootọ. Oluwoo sọ siwaju pe, “Awuyewuye to n lọ lori bi Sunday Igboho ṣe wa lọgba ẹwọn yẹn le wa sopin ti awọn ori-ade ati awọn lookọlookọ nilẹ Yoruba ba dide tọ Aarẹ Buhari lọ. “Ọmọ wa ni Sunday Igboho, o ti ṣe awọn aṣiṣe kan nipa fifi agbara wa ominira ilẹ Yoruba. Ọwọ to fi mu ọrọ yẹn lo dabaru gbogbo nnkan. “Amọ ṣa, ki gbogbo wa ṣiṣẹ papọ lati gba Igboho silẹ nipa titọ Aarẹ lọ, ka si jọ sọrọ lori ẹ. Tijọba apapọ naa ba ṣe eleyii fun wa, yoo jẹ ki iṣọkan tubọ nipọn si i lorileede yii.


“Ọmọ wa ni Sunday Igboho, o ti ṣe awọn aṣiṣe kan nipa fifi agbara wa ominira ilẹ Yoruba. Ọwọ to fi mu ọrọ yẹn lo dabaru gbogbo nnkan. “Amọ ṣa, ki gbogbo wa ṣiṣẹ papọ lati gba Igboho silẹ nipa titọ Aarẹ lọ, ka si jọ sọrọ lori ẹ. Tijọba apapọ naa ba ṣe eleyii fun wa, yoo jẹ ki iṣọkan tubọ nipọn si i lorileede yii. “Ijọba apapọ nikan lo le ba wa gba itusilẹ Igboho, a oo si gboriyin fun wọn ti wọn ba gbe igbesẹ agba ati ti iṣọkan yii” Ọba Akanbi tun ke si gbogbo awọn ọmọ orileede yii lati tubọ maa wa iṣọkan ati idagbasoke ilẹ wa.


“Ijọba apapọ nikan lo le ba wa gba itusilẹ Igboho, a oo si gboriyin fun wọn ti wọn ba gbe igbesẹ agba ati ti iṣọkan yii” Ọba Akanbi tun ke si gbogbo awọn ọmọ orileede yii lati tubọ maa wa iṣọkan ati idagbasoke ilẹ wa.


Ọkunrin yii ku sori opo ina ni Kọbapẹ, wọn lo fẹẹ ji waya ni

Adefunkẹ Adebiyi, Abẹokuta Jiji tawọn ara agbegbe Kọbapẹ, l’Abẹokuta, ji lọjọ Sannde, ọjọ kọkanlelogun, oṣu kẹwaa yii, oku ọkunrin kan to ti gan sori ọkan lara opo ina to wa laduugbo wọn ni wọn ji ri. Ko sẹni to mọ ọkunrin naa ri, wọn ko mọ ibi to ti wa, ohun ti wọn kan ri naa ni pe kinni kan ha saarin meji opo ina onirin ọhun, nigba ti wọn si wo o daadaa ni wọn ri i pe gende lẹni to wa nibẹ, o ti ku patapata. Ohun ti ọpọ eeyan to pejọ sibẹ n sọ ni pe ọkunrin naa mọ-ọn-mọ para ẹ ni, wọn ni o diidi bọ saarin opo ina naa kina le pa a ni. Ṣugbọn awọn mi-in sọ pe ki i ṣe iku lo wa debẹ, wọn ni waya ina lo fẹẹ ji ka ko too ba ẹbọra to wa nidii ina mọnamọna pade, tiyẹn si yan an gbẹ lẹsẹkẹsẹ. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ti wọn fiṣẹlẹ naa to leti sọ pe oun ko ro pe ọkunrin naa fẹẹ para ẹ ni, o ni ṣebi waya ina to ti ge silẹ lo wa nibẹ yẹn, to ba jẹ pe o kan fẹẹ para ẹ ni, Oyeyẹmi sọ pe yoo kan gun ori opo ni, yoo si di waya ina kan mu, ki i ṣe pe yoo tun ge waya silẹ gẹgẹ bo ṣe wa nisalẹ opo to ku si naa. O ni o ṣee ṣe ko jẹ ọkan lara awọn ole ti wọn maa n gun opo ina jale lọkunrin yii, ko jẹ pe o ba onile nile niku fi mu un lọ.


Ṣugbọn awọn mi-in sọ pe ki i ṣe iku lo wa debẹ, wọn ni waya ina lo fẹẹ ji ka ko too ba ẹbọra to wa nidii ina mọnamọna pade, tiyẹn si yan an gbẹ lẹsẹkẹsẹ. Alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ogun, DSP Abimbọla Oyeyẹmi, ti wọn fiṣẹlẹ naa to leti sọ pe oun ko ro pe ọkunrin naa fẹẹ para ẹ ni, o ni ṣebi waya ina to ti ge silẹ lo wa nibẹ yẹn, to ba jẹ pe o kan fẹẹ para ẹ ni, Oyeyẹmi sọ pe yoo kan gun ori opo ni, yoo si di waya ina kan mu, ki i ṣe pe yoo tun ge waya silẹ gẹgẹ bo ṣe wa nisalẹ opo to ku si naa. O ni o ṣee ṣe ko jẹ ọkan lara awọn ole ti wọn maa n gun opo ina jale lọkunrin yii, ko jẹ pe o ba onile nile niku fi mu un lọ. Alukoro sọ pe awọn ti gbe oku naa kuro, iwadii si n lọ lori rẹ lọwọ.


Alukoro sọ pe awọn ti gbe oku naa kuro, iwadii si n lọ lori rẹ lọwọ.


‘Awa Ọlọṣun la wa nidii alaafia to n jọba nipinlẹ Ọṣun’

Florence Babaṣọla, Oṣogbo Awobinrin Ọṣunbukọla Ọlọṣun-Ẹlẹbuibọn ti sọ pe ipinlẹ Ọṣun ko deede jẹ ipinlẹ alaafia bi ki i baa ṣe ti irubọ oorekoore ti awọn ẹlẹsin ibilẹ, paapaa, awọn Ọlọṣun n ṣe. Nibi ayẹyẹ ọdun Ọṣun ati ti awọn Ẹgbẹ-Ọrun ti ọdun yii to waye niluu Oṣogbo ni Ọṣunbukọla ti ṣalaye pe ileri Ọṣun lati ọdun pipẹ ni pe oun yoo maa daabo bo awọn eeyan ilu Oṣogbo atipinlẹ Ọṣun lapapọ. O ni Ọṣun ko yẹ ninu imuṣẹ ileri rẹ ri pẹlu bi alaafia ṣe n jọba nipinlẹ Ọṣun, idi si niyẹn ti awọn fi korajọ lati dupẹ lọwọ Ọṣun fun awọn idagbasoke oniruuru to n ṣẹlẹ. Gẹgẹ bo ṣe wi nibi ọdun naa, “A dupẹ lọwọ Olodumare ati Ejidinlogun irunmọlẹ. Ọdun idupẹ niyi fun Yeye Ọṣun fun aabo rẹ lori ilu Oṣogbo ati ipinlẹ Ọṣun lapapọ. “Lati aimọye ọdun ni Ọṣun ti ṣeleri lati maa mu wa dagbasoke niluu Oṣogbo, o si n mu ileri rẹ ṣẹ lai fi ti ọpọlọpọ ọta to yi wa ka ṣe.


Gẹgẹ bo ṣe wi nibi ọdun naa, “A dupẹ lọwọ Olodumare ati Ejidinlogun irunmọlẹ. Ọdun idupẹ niyi fun Yeye Ọṣun fun aabo rẹ lori ilu Oṣogbo ati ipinlẹ Ọṣun lapapọ. “Lati aimọye ọdun ni Ọṣun ti ṣeleri lati maa mu wa dagbasoke niluu Oṣogbo, o si n mu ileri rẹ ṣẹ lai fi ti ọpọlọpọ ọta to yi wa ka ṣe. “A kora jọ pọ nibi lonii lati fi ẹmi imoore wa han si Yeye Ọṣun fun alaafia ati itẹsiwaju to n ba ipinlẹ Ọṣun. Awa ẹlẹsin ibilẹ, paapaa, awa Ọlọṣun la wa nidii alaafia to n jọba yii nipasẹ irubọ loorekoore si awọn irunmọlẹ. “Nitori naa, a ke si ijọba ipinlẹ Ọṣun lati ṣe afikun iranlọwọ to n ṣe fun awọn ọdun ibilẹ gbogbo nitori wọn tun le jẹ orisun ipawowọle labẹnu funjọba.


“A kora jọ pọ nibi lonii lati fi ẹmi imoore wa han si Yeye Ọṣun fun alaafia ati itẹsiwaju to n ba ipinlẹ Ọṣun. Awa ẹlẹsin ibilẹ, paapaa, awa Ọlọṣun la wa nidii alaafia to n jọba yii nipasẹ irubọ loorekoore si awọn irunmọlẹ. “Nitori naa, a ke si ijọba ipinlẹ Ọṣun lati ṣe afikun iranlọwọ to n ṣe fun awọn ọdun ibilẹ gbogbo nitori wọn tun le jẹ orisun ipawowọle labẹnu funjọba. “Bakan naa ni mo ke si awọn ẹlẹsin to ku lati wo awokọṣe rere lara awa ẹlẹsin ibilẹ nipinlẹ yii, ki iṣọkan ati ifẹ tootọ pẹlu ifarada le wa fun idagbasoke ipinlẹ wa” Lara awọn ti wọn wa nibi eto naa ni Iyaafin Ẹgbẹyẹmi Ẹlẹbuibọn atawọn eeyan nla nla mi-in ninu ẹsin ibilẹ.


“Bakan naa ni mo ke si awọn ẹlẹsin to ku lati wo awokọṣe rere lara awa ẹlẹsin ibilẹ nipinlẹ yii, ki iṣọkan ati ifẹ tootọ pẹlu ifarada le wa fun idagbasoke ipinlẹ wa” Lara awọn ti wọn wa nibi eto naa ni Iyaafin Ẹgbẹyẹmi Ẹlẹbuibọn atawọn eeyan nla nla mi-in ninu ẹsin ibilẹ.


Tirela sọ ijanu rẹ nu, lo ba lọọ pa Baba Irobo ati iyawo ẹ mọnu ile l’Ado-Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ọkunrin awakọ ẹni ọdun mejilelaaadọta kan ti gbogbo eeyan mọ si Baba Irobo ati Iyawo rẹ ti padanu ẹmi wọn sinu ijamba ọkọ kan to waye ni kutukutu ọjọ Abamẹta, Satide, ọsẹ yii niluu Ado-Ekiti. Ijamba ọkọ naa waye ni adugbo Dalima, nigba ti ọkọ tirela kan to ko oogun oyinbo padanu ijanu rẹ ni kete to gbẹnu le kọna kan, to si fori le ile alaja meji kan to wa ni adugbo naa. Gẹgẹ bi ẹnikan ti ìṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ṣe sọ, tirela naa ti nọmba idanimọ rẹ jẹ LAGOS 403 XD lo n bọ lati oju ọna kan to lọ sí papa iṣere Oluyẹmi Kayọde. Adugbo Dalima ni wọn ni oun n lọ ni tirẹ, ṣùgbọ́n ni kete to gbẹnu le gẹrẹgẹrẹ kan lo padanu ijanu rẹ, to si ja wọ inu adugbo naa lọ. Yatọ si Baba Irobo ati iyawo rẹ to ku ninu ijamba ọkọ yii, ọpọlọ dukia lo bajẹ ninu ile alaja meji yii. Awon mẹrin miiran ti wọn fara ̣pa ni wọn ti ko lọ si ile iwosan ìjọba to wa ni ilu Ado-Ekiti.


Adugbo Dalima ni wọn ni oun n lọ ni tirẹ, ṣùgbọ́n ni kete to gbẹnu le gẹrẹgẹrẹ kan lo padanu ijanu rẹ, to si ja wọ inu adugbo naa lọ. Yatọ si Baba Irobo ati iyawo rẹ to ku ninu ijamba ọkọ yii, ọpọlọ dukia lo bajẹ ninu ile alaja meji yii. Awon mẹrin miiran ti wọn fara ̣pa ni wọn ti ko lọ si ile iwosan ìjọba to wa ni ilu Ado-Ekiti. Nigba ti ALAROYE de ibi ti ìṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, ọpọ eeyan ati awọn araadugbo naa ni wọn n gbiyanju lati wọ awọn to wa ni abẹ ọkọ naa. Niṣe ni awọn kan n sunkun, ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ si kawọ le orí wọn. Awọn ọdọ adugbo naa ati awọn ẹṣọ alaabo oju popo to je ti ijọba ipinlẹ Ekiti ni wọn gbiyanju lati fa dẹrẹba naa kuro ki wọn le ri awọn tio ha sinu ọkọ naa ko jade.


Nigba ti ALAROYE de ibi ti ìṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ, ọpọ eeyan ati awọn araadugbo naa ni wọn n gbiyanju lati wọ awọn to wa ni abẹ ọkọ naa. Niṣe ni awọn kan n sunkun, ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ si kawọ le orí wọn. Awọn ọdọ adugbo naa ati awọn ẹṣọ alaabo oju popo to je ti ijọba ipinlẹ Ekiti ni wọn gbiyanju lati fa dẹrẹba naa kuro ki wọn le ri awọn tio ha sinu ọkọ naa ko jade. Iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ ni kete to pe ọsẹ mẹta ti iru iṣẹlẹ bẹẹ ṣẹlẹ loju ọna kan naa, ti eeyan mẹrin si fara pa yanayana. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ lori ìṣẹlẹ naa, aAukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe ni kete ti awọn ọlọpaa ti gbọ nipa ìṣẹlẹ naa ni wọn ti ko awọn ẹṣọ oju popo lọ sibẹ. O ṣalaye pe wọn ti ko awọn to fara pa nibi iṣẹlẹ naa lọ si ile iwosan fun itọju.


Iṣẹlẹ yii ṣẹlẹ ni kete to pe ọsẹ mẹta ti iru iṣẹlẹ bẹẹ ṣẹlẹ loju ọna kan naa, ti eeyan mẹrin si fara pa yanayana. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ lori ìṣẹlẹ naa, aAukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Sunday Abutu, sọ pe ni kete ti awọn ọlọpaa ti gbọ nipa ìṣẹlẹ naa ni wọn ti ko awọn ẹṣọ oju popo lọ sibẹ. O ṣalaye pe wọn ti ko awọn to fara pa nibi iṣẹlẹ naa lọ si ile iwosan fun itọju.


Akẹkọọ to jẹ aditi ta awọn abarapa yọ ni Fasiti Ibadan

Ọlawale Ajao, Ibadan Musiliu Haruna Iṣọla lo kọrin pe “iṣẹ Oluwa ko sẹni to ye, iṣẹ Oluwa ju taafa lọ”. Bo ṣe ri gan-an ree nigba ti akẹkọọ kan to ni ipenija eti, Omidan Aanuoluwapọ Ọmọlẹyẹ Busade, ṣe aṣeyọri ti ẹgbaagbeje akẹkọọ to jẹ abarapaa ko le ṣe pẹlu bo ṣe gba igbelewọn maaki to ga ju lọ tawọn Oloyinbo n pe ni First Class Honour ni Unifasiti Ibadan (UI). Ọmọbinrin to kẹkọọ jade lẹka to n ri si eto ẹkọ ati eto itunniṣe fawọn akanda eeyan lẹka imọ ijinlẹ sayẹnsi ( Department of Special Education & Rehabilitation on Science) ni Fasiti ibadan, lo wa lara awọn ọmọwe akẹkọọ ti awọn alakooso fasiti naa bọ lọwọ fun imọriri ọpọlọ pipe wọn ninu ayẹyẹ ikẹkọọ-gboye to waye ninu ọgba fasiti naa lọsẹ to kọja. Gẹgẹ b’ALAROYE ṣe gbọ, Aanuoluwapọ nikan ṣoṣo lo jẹ akanda ninu gbogbo awọn akẹkọọ ti wọn jọ n ṣe kọọsi kan naa titi dori awọn ọgọọrọ eeyan to n ṣe kọọsi mi-in lẹka eto ẹkọ to wa. Ṣugbọn si iyalẹnu awọn eeyan, aigbọrọ ọmọbinrin yii jẹ ko dènà aṣeyọri ẹ, kaka bẹẹ, oun lo fakọyọ ju lọ laarin awọn ẹgbẹ ẹ. Lara awọn ami-ẹyẹ to tun gba ni akẹkọọ to ṣe daadaa ju lọ ninu imọ ẹkọnọmiiki, akẹkọọ to tayọ ju lọ lẹka eto ẹkọ ẹ ati ẹni to ṣe daadaa ju lọ laarin awọn akẹkọọ fasiti naa ti wọn jẹ ọmọ bibi ilu Ibadan. Yatọ si pe Aanuoluwapọ mọwe, gbogbo awọn ẹgbẹ ẹ ni wọn royin rẹ pe ki i ṣẹbun iwe nikan lo ni, wọn lọmọbinrin ọlọpọlọ pipe naa tun maa n tayọ ọpọlọpọ ẹgbẹ ẹ ninu ere idaraya atawọn nnkan mi-in to yatọ si iwe.


Sanwo-Olu fun obi Jumọkẹ tawọn ọlọpaa yinbọn pa lasiko iwọde Yoruba Nation ni ile at’owo

Faith Adebọla, Eko Ṣe ẹ ranti Jumọkẹ Oyeleke, ọmọbinrin ẹni ọdun mẹẹẹdọgbọn ti wọn laṣita ibọn awọn ọlọpaa lo da ẹmi ẹ legbodo lọjọ Satide, ọjọ kẹta, oṣu keje, ọdun yii, lasiko iwọde ‘Yoruba Nation’ tawọn eeyan Sunday Igboho ṣe l’Ọjọta, l’Ekoo. Gomina Babajide Oluṣọla Sanwo-Olu tipinlẹ Eko ti dẹrin-in pẹẹkẹ iya oloogbe naa, Abilekọ Ifẹoluwa Oyeleke, o fun un ni ile fulaati oniyara meji ninu ọkan lara awọn ile ijọba ti wọn kọ si Irawọ, lagbegbe Ikorodu, o si tun fi ẹbun miliọnu kan naira tẹ ẹ nidii. Ki i ṣe ile ṣakala nikan o, gbogbo nnkan eelo ile bii firiiji, ẹrọ amuletutu, gaasi idana, tẹlifiṣan, bẹẹdi, aga, tabili ati bẹẹ bẹẹ lọ lo wa ninu rẹ. Oluranlọwọ pataki si gomina, Abilekọ Titi Oṣhodi ni gomina ran sawọn mọlẹbi oloogbe naa lọjọ Abamẹta, Satide yii, ni ile pako ti wọn n gbe l’Ojule kọkandinlọgọta, Opopona Bayọ Ọṣinọwọ, Ogudu, Ọjọta, nipinlẹ Eko. Lasiko to n fa kọkọrọ ile wọn tuntun ati sọwe-dowo miliọnu kan naira naa le Iya Jumọkẹ lọwọ, o ni ijọba ipinlẹ Eko kẹdun pẹlu wọn lori iṣẹlẹ ibanujẹ naa, wọn si fẹ ki idile naa bẹrẹ igbe aye ọtun lẹyin ijamba ọhun. Oshodi ni: “Latigba tiṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ, a ti waa wo ipo ti obi oloogbe naa ati awọn aburo ẹ wa, a si n ronu lori bi a ṣe le ran wọn lọwọ.


Oluranlọwọ pataki si gomina, Abilekọ Titi Oṣhodi ni gomina ran sawọn mọlẹbi oloogbe naa lọjọ Abamẹta, Satide yii, ni ile pako ti wọn n gbe l’Ojule kọkandinlọgọta, Opopona Bayọ Ọṣinọwọ, Ogudu, Ọjọta, nipinlẹ Eko. Lasiko to n fa kọkọrọ ile wọn tuntun ati sọwe-dowo miliọnu kan naira naa le Iya Jumọkẹ lọwọ, o ni ijọba ipinlẹ Eko kẹdun pẹlu wọn lori iṣẹlẹ ibanujẹ naa, wọn si fẹ ki idile naa bẹrẹ igbe aye ọtun lẹyin ijamba ọhun. Oshodi ni: “Latigba tiṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ, a ti waa wo ipo ti obi oloogbe naa ati awọn aburo ẹ wa, a si n ronu lori bi a ṣe le ran wọn lọwọ. Gomina ẹlẹyinju aanu ta a ni, Babajide Sanwo-Olu, lo ṣeto ẹbun yii ki wọn le bẹrẹ igbe aye ọtun. Loootọ ni a ko le ji ẹni to ti ku pada saye, ṣugbọn ijọba fẹ ki igbesi aye awọn toloogbe naa fi silẹ sẹyin rọju, ko si rọrun, lẹyin iṣẹlẹ yii, ki ẹdun ọkan wọn le dinku jọjọ, tori niṣe ni ibanujẹ maa n sọ ori agba kodo.” Iya Jumọkẹ naa ko le pa ayọ ati iyalẹnu rẹ mọra, o dupẹ, o tọpẹ da, lọwọ Ọlọrun ati lọwọ ijọba ipinlẹ Eko pe wọn ko gbagbe oun, wọn o si da oun da bukaata oun. O ni iṣẹ ọmọọdọ loun n fi arugbo ara ṣe lati le gbọ bukaata lori awọn ọmọ mẹrin t’Eledua fi ta oun lọrẹ, Jumọkẹ ti wọn da ẹmi ẹ legbodo naa si ni akọbi oun.


Gomina ẹlẹyinju aanu ta a ni, Babajide Sanwo-Olu, lo ṣeto ẹbun yii ki wọn le bẹrẹ igbe aye ọtun. Loootọ ni a ko le ji ẹni to ti ku pada saye, ṣugbọn ijọba fẹ ki igbesi aye awọn toloogbe naa fi silẹ sẹyin rọju, ko si rọrun, lẹyin iṣẹlẹ yii, ki ẹdun ọkan wọn le dinku jọjọ, tori niṣe ni ibanujẹ maa n sọ ori agba kodo.” Iya Jumọkẹ naa ko le pa ayọ ati iyalẹnu rẹ mọra, o dupẹ, o tọpẹ da, lọwọ Ọlọrun ati lọwọ ijọba ipinlẹ Eko pe wọn ko gbagbe oun, wọn o si da oun da bukaata oun. O ni iṣẹ ọmọọdọ loun n fi arugbo ara ṣe lati le gbọ bukaata lori awọn ọmọ mẹrin t’Eledua fi ta oun lọrẹ, Jumọkẹ ti wọn da ẹmi ẹ legbodo naa si ni akọbi oun. ‘‘Mo dupẹ gidigidi lọwọ ijọba ipinlẹ Eko pe wọn ranti emi atawọn ọmọ mi o. Ọlọrun aa bukun Gomina Sanwo-Olu, ko ni i fi iru eyi ṣẹsan fun wọn o. Gbogbo erongba ọkan wọn pata l’Ọlọrun Ọba maa mu ṣẹ fun wọn. Wọn ṣeun gidigidi, mo moore o. ‘‘Ẹ jọọ, mo fẹ ki wọn ba mi wa’ṣẹ.


‘‘Mo dupẹ gidigidi lọwọ ijọba ipinlẹ Eko pe wọn ranti emi atawọn ọmọ mi o. Ọlọrun aa bukun Gomina Sanwo-Olu, ko ni i fi iru eyi ṣẹsan fun wọn o. Gbogbo erongba ọkan wọn pata l’Ọlọrun Ọba maa mu ṣẹ fun wọn. Wọn ṣeun gidigidi, mo moore o. ‘‘Ẹ jọọ, mo fẹ ki wọn ba mi wa’ṣẹ. Iṣẹ alagbafọ, iṣẹ agbalẹ, ati ọmọọdọ ni mo n ṣe kaakiri. Atigba ti wọn ti ta ile ta a rẹnti lo ti jẹ pe ile pako yii ti ara ṣọọṣi wa kan fi ṣe wa laaanu la n gbe, ibẹ lawa maraarun n sun, ki Jumọkẹ too jade laye. Iṣẹ ti mo si n ṣe ko to lati ran awọn ọmọ mi niwee.” Obinrin naa ni oun maa fi owo tijọba fi ta oun lọrẹ naa bẹrẹ okoowo ounjẹ tita, o loun maa maa ta irẹsi ati ẹwa.


Iṣẹ alagbafọ, iṣẹ agbalẹ, ati ọmọọdọ ni mo n ṣe kaakiri. Atigba ti wọn ti ta ile ta a rẹnti lo ti jẹ pe ile pako yii ti ara ṣọọṣi wa kan fi ṣe wa laaanu la n gbe, ibẹ lawa maraarun n sun, ki Jumọkẹ too jade laye. Iṣẹ ti mo si n ṣe ko to lati ran awọn ọmọ mi niwee.” Obinrin naa ni oun maa fi owo tijọba fi ta oun lọrẹ naa bẹrẹ okoowo ounjẹ tita, o loun maa maa ta irẹsi ati ẹwa. Bakan naa lọkan lara awọn aburo oloogbe naa, Ayọmide Adeẹkọ, dupẹ lọwọ ijọba Eko, o ni ti wọn ba le ba iya oun wa iṣẹ gidi, aa le ran awọn niwee, tori oun fẹẹ wọ fasiti lọdun to n bọ.


Bakan naa lọkan lara awọn aburo oloogbe naa, Ayọmide Adeẹkọ, dupẹ lọwọ ijọba Eko, o ni ti wọn ba le ba iya oun wa iṣẹ gidi, aa le ran awọn niwee, tori oun fẹẹ wọ fasiti lọdun to n bọ.


Ọrọ nipa orileede yii ni mo lọọ ba Kanu sọ l’Abia -Tinubu

Faith Adebọla Ṣe ijo to ba ka ni lara la a di’ṣẹ jo, fun bii wakati kan aabọ ni agba-ọjẹ oloṣelu Eko nni, Aṣiwaju Bọla Tinubu, fi tilẹkun mọri ṣepade lọjọ Satide opin ọsẹ yii, pẹlu Gomina ipinlẹ Abia nigba kan, Orji Uzor Kalu, nile ọkunrin naa nipinlẹ Abia. Tinubu ni ọrọ nipa bi Naijiria ṣe maa daa lawọn n sọ. Nigba to n ba awọn oniroyin ti wọn ti n duro de wọn lati mọ koko ohun tipade naa da le sọrọ, lẹyin toun ati Kalu jade ti wọn si di mọ ara wọn, Tinubu ni ọrọ orileede yii, ipo to wa ati ipenija to n koju wa kọja ọrọ ẹni to n wa ipo oṣelu kan kiri, ati pe ọrọ Naijiria lo jẹ oun logun ju lọ ni toun. “Mo ṣabẹwo ara-ẹni sibi ni. A sọrọ nipa awọn nnkan to ṣe koko nipa Naijiria, ọrọ aje orileede wa, eto aabo ati awọn nnkan bẹẹ. Ọrọ to kan orileede yii ṣe pataki ju ọrọ afojusun ipo oṣelu ẹnikẹni lọ.


“Mo ṣabẹwo ara-ẹni sibi ni. A sọrọ nipa awọn nnkan to ṣe koko nipa Naijiria, ọrọ aje orileede wa, eto aabo ati awọn nnkan bẹẹ. Ọrọ to kan orileede yii ṣe pataki ju ọrọ afojusun ipo oṣelu ẹnikẹni lọ. Ọrọ orileede yii lo jẹ mi logun.” Bẹẹ ni Tinubu wi. Ṣugbọn ṣaaju abẹwo naa lawọn eeyan kan ti n gbe rumọọsi kiri pe afaimọ ko ma jẹ Tinubu ati Kalu ni yoo dupo Aarẹ ati Igbakeji aarẹ papọ lasiko eto idibo gbogbogboo to n bọ lọdun 2023. Lọwọlọwọ, Orji Uzor Kalu ni Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun idibo apapọ Ariwa Abia nileegbimọ aṣofin l’Abuja.


Ọrọ orileede yii lo jẹ mi logun.” Bẹẹ ni Tinubu wi. Ṣugbọn ṣaaju abẹwo naa lawọn eeyan kan ti n gbe rumọọsi kiri pe afaimọ ko ma jẹ Tinubu ati Kalu ni yoo dupo Aarẹ ati Igbakeji aarẹ papọ lasiko eto idibo gbogbogboo to n bọ lọdun 2023. Lọwọlọwọ, Orji Uzor Kalu ni Sẹnetọ to n ṣoju ẹkun idibo apapọ Ariwa Abia nileegbimọ aṣofin l’Abuja.


Awọn agbebọn ji aburo ọba alaye gbe ni Kwara, igba miliọnu ni wọn n beere

Ibrahim Alagunmu, Ilọrin Ọjọ Abamẹta Satide, opin ọsẹ to kọja yii, ni awọn awọn agbebọn ya wọ agbegbe kan niluu Ọlla, nijọba ibilẹ Isin, nipinlẹ Kwara, ti wọn si ji aburo ọba alaye ilu naa Oni-jay, gbe lọ. Ni bayii, wọn ti n beere fun igba miliọnu naira owo itusilẹ lọwọ awọn mọlẹbi. ALAROYE gbọ pe ni nnkan bii aago meje alẹ ọjọ Abamẹta, Satide, opin ọsẹ, ni awọn agbebọn naa da Oni-Jay lọna pẹlu mọto Hillux funfun rẹ lasiko to n bọ lati inu iko kan to n da ni agbegbe naa. Awọn tọrọ naa ṣoju wọn sọ pe bi wọn ṣe da ọkunrin naa duro ni wọn bẹrẹ si i yinbọn soke lati fi dẹruba awọn olugbe agbegbe naa, ati pe ọmọkunrin naa ba wọn lo agidi, eyi lo mu ki wọn ṣe e leṣe, ti ẹjẹ si kun gbogbo ara mọto rẹ, eyi to fi han pe wọn ti ṣe e basubasu. Ko pẹ ti wọn gbe e denu igbo, ni wọn pe mọlẹbi, ti wọn si n beere fun igba miliọnu naira owo itusilẹ ṣugbọn awọn mọlẹbi dunaadura pẹlu wọn, ti wọn si sọ pe miliọnu mẹwaa lawọn le ri tu jọ. Ibẹru-bojo ti waa gbilẹ niluu Ọlla bayii, tawọn ẹṣọ alaabo si ti kan lu igbo lati doola ẹmi aburo Kabiyesi, Onijala tilu Ọlla, ti wọn jigbe ọhun.


Awọn tọrọ naa ṣoju wọn sọ pe bi wọn ṣe da ọkunrin naa duro ni wọn bẹrẹ si i yinbọn soke lati fi dẹruba awọn olugbe agbegbe naa, ati pe ọmọkunrin naa ba wọn lo agidi, eyi lo mu ki wọn ṣe e leṣe, ti ẹjẹ si kun gbogbo ara mọto rẹ, eyi to fi han pe wọn ti ṣe e basubasu. Ko pẹ ti wọn gbe e denu igbo, ni wọn pe mọlẹbi, ti wọn si n beere fun igba miliọnu naira owo itusilẹ ṣugbọn awọn mọlẹbi dunaadura pẹlu wọn, ti wọn si sọ pe miliọnu mẹwaa lawọn le ri tu jọ. Ibẹru-bojo ti waa gbilẹ niluu Ọlla bayii, tawọn ẹṣọ alaabo si ti kan lu igbo lati doola ẹmi aburo Kabiyesi, Onijala tilu Ọlla, ti wọn jigbe ọhun. Iroyin to tun fara pẹ ẹ ni alẹ ọjọ Abamẹta yii kan naa ni awọn agbebọn ti wọn tun ji gbajumọ oniṣowo kan Alaaji Fatima, to ni ileeṣẹ ti wọn ti n pọnmi ta niluu Sosoki, nijọba ibilẹ Asa, nipinlẹ Kwara, gbe lọ pẹlu awọn oṣiṣẹ rẹ mẹjọ miiran. Titi di akoko ta a n ko iroyin yii jọ, awọn mọlẹbi ko ti i gbọ nnkan kan nipa wọn.


Iroyin to tun fara pẹ ẹ ni alẹ ọjọ Abamẹta yii kan naa ni awọn agbebọn ti wọn tun ji gbajumọ oniṣowo kan Alaaji Fatima, to ni ileeṣẹ ti wọn ti n pọnmi ta niluu Sosoki, nijọba ibilẹ Asa, nipinlẹ Kwara, gbe lọ pẹlu awọn oṣiṣẹ rẹ mẹjọ miiran. Titi di akoko ta a n ko iroyin yii jọ, awọn mọlẹbi ko ti i gbọ nnkan kan nipa wọn.


Ẹgbẹ PDP ati APC sọko ọrọ sira wọn nitori bi Fayemi ṣe ti ileewe pa fun ọsẹ meji l’Ekiti

Taofeek Surdiq, Ado-Ekiti Ẹgbẹ Alaburada (PDP) ati ẹgbẹ Onigbaalẹ (APC) ni wọn ti n sọrọ kobakungbe sira wọn nipinlẹ Ekiti ni lori bi Gomina ipinlẹ naa Dokita, Kayọde Fayẹmi ṣe paṣẹ pe ki wọn ti gbogbo ile-iwe girama ati ti alakọọbẹrẹ to jẹ tijọba ati ti aladaani pa nipinlẹ naa. Ti ẹ ko ba gbagbe, lati ọsẹ kan sẹyin ni gomina ipinle naa ti paṣẹ pe ki wọn ti gbogbo ileewe to jẹ tijọba pa nipinlẹ naa lati faaye silẹ fun ayẹyẹ ọdun asa ati iṣe ( National Festival of Arts and Culture) SAFEST. Ninu iwe kan ti Alukoro fun eto iroyin fun ẹgbẹ PDP nipinlẹ naa, Ọgbẹni Raphael Adeyanju, ko lẹyin ipade igbimọ ẹgbẹ naa to waye ni ọfiisi ẹgbẹ naa to wa niluu Ado-Ekiti, juwe ẹgbẹ APC gẹgẹ bii ọta ilọsiwaju fun eto ẹkọ. Ipade naa ti Adele alaga ẹgbẹ naa, Ọnarebu Lanre Ọmọlaṣẹ, wa nibẹ juwe igbesẹ gomina naa gẹgẹ bíi oun to buru, ti ko si ni idi pataki. O sọ pe o jẹ ohun ti ko bojumu buru gidigidi pe awọn ọmọ ileewe to jẹ ẹyin ọla awọn obi wọn jokoo sile fun ọsẹ meji gbako nitori ayẹyẹ ti ko nidii. Ẹgbẹ naa sọ pe loootọ ko si oun to buru nibẹ lati ṣe ayẹyẹ ọdun aṣa ati ti ibilẹ, ṣugbọn igbesẹ Gomina Fayemi lati da gbogbo akẹkọọ duro sile fun ọsẹ meji ni ko dara rara.