Ikenga ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìkọlù náà rú ènìyàn lójú, àwọn òṣìṣẹ́ ààbò ti wà ní agbègbè náà láti fìdí ohun tó ṣẹlẹ̀ gan múlẹ̀. Ó ní iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ń ṣiṣẹ́ takuntakun láti fìdí òótọ́ múlẹ̀. Ìkọlù sí Sẹ́nétọ̀ Ifeanyi Ubah, ẹni tó ti fi ìgbà kan rí jẹ́ olùdíje sípò gómínà lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ òṣèlú Young Peoples Party, YPP ní ìpínlẹ̀ Anambra ti ń fa kí àwọn ènìyàn máa sọ̀rọ̀. Ìbéèrè tó gba ẹnu àwọn ènìyàn ni wí pé tí ọkọ̀ rẹ̀ kò bá nì ààbò láti rọ́ ọta ìbọn dànù ńkọ́. Gómìnà Charles Soludo ní ìjọba ní ìfárajìn láti ríi wí pé gbogbo àwọn ọ̀daràn ni àwọn lé jáde kúrò ní ìpínlẹ̀ náà. Soludo ní ìgbà ìkẹyìn rèé tí àwọn agbébọn yóò ṣọṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ náà.


Àwọn agbébọn ṣèkọlù sí Sẹ́nétọ̀, gbẹ̀mí ènìyàn 5

Ìbéèrè tó gba ẹnu àwọn ènìyàn ni wí pé tí ọkọ̀ rẹ̀ kò bá nì ààbò láti rọ́ ọta ìbọn dànù ńkọ́. Gómìnà Charles Soludo ní ìjọba ní ìfárajìn láti ríi wí pé gbogbo àwọn ọ̀daràn ni àwọn lé jáde kúrò ní ìpínlẹ̀ náà. Soludo ní ìgbà ìkẹyìn rèé tí àwọn agbébọn yóò ṣọṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ náà. Bákan náà ni olùdíje sípò Ààrẹ lábẹ́ àsíá Peoples Democratic Party, Atiku Abubakar ní ìṣẹ̀lẹ̀ láabi ni ìkọlù náà jẹ́. Atiku nínú àtẹ̀jáde lórí ayélujára ní orílẹ̀ èdè yìí níló láti wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá ní kíákíá lórí ètò ààbò tó mẹ́hẹ ní orílẹ̀ èdè yìí.


Bákan náà ni olùdíje sípò Ààrẹ lábẹ́ àsíá Peoples Democratic Party, Atiku Abubakar ní ìṣẹ̀lẹ̀ láabi ni ìkọlù náà jẹ́. Atiku nínú àtẹ̀jáde lórí ayélujára ní orílẹ̀ èdè yìí níló láti wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá ní kíákíá lórí ètò ààbò tó mẹ́hẹ ní orílẹ̀ èdè yìí.


Damilola Olofingboyegun: Gbenga Olofingboyegun kò sí aàbò mọ́, ìrànlọ́wọ́ ni à n fẹ́ lórí ikú Gbenga Olofingboyegun

Awọn agbenipa ni wọn tun ti ṣọṣẹ nilu Akure to jẹ olu ilu ipinlẹ Ondo ni bi wọn ṣe ge ori ọkunrin kan, Gbenga Olofingboyegun, lọ ti wọn si la aya rẹ. Olofingboyegun to jẹ adari ẹka iwadi ati iṣiro lajọ to n moju to iṣẹ awọn olukọ (TESCOM) nipinlẹ Ondo lawọn mọlẹbi rẹ kede pe wọn ko mọ bo ṣe rin l'Ọjọbọ, ọjọ kini oṣu kẹsan ọdun yi lẹyin to kuro nibi isẹ lai dagbere. Damilola Olofingboyegun to je omo oloogbe ati Arabinrin Modupe Olofingboyegun to je aya oloogbe ba BBC soro lori iṣẹlẹ naa. Wọn sọ nipa ami ara to fu wọn saaju iṣẹlẹ naa ati awọn nkan to n ṣẹlẹ bayii. Bakan naa ni wọn n beere fun iwadii ati idajọ ododo pẹlu ijiya to tọ si a\won to ṣiṣẹ ibi yii. Kini o kọkọ ṣẹlẹ?


Wọn sọ nipa ami ara to fu wọn saaju iṣẹlẹ naa ati awọn nkan to n ṣẹlẹ bayii. Bakan naa ni wọn n beere fun iwadii ati idajọ ododo pẹlu ijiya to tọ si a\won to ṣiṣẹ ibi yii. Kini o kọkọ ṣẹlẹ? Awọn agbenipa ni wọn tun ti ṣọṣẹ nilu Akure to jẹ olu ilu ipinlẹ Ondo ni bi wọn ṣe ge ori ọkunrin kan, Gbenga Olofingboyegun, lọ ti wọn si la aya rẹ. Olofingboyegun to jẹ adari ẹka iwadi ati iṣiro lajọ to n moju to iṣẹ awọn olukọ (TESCOM) nipinlẹ Ondo lawọn mọlẹbi rẹ kede pe wọn ko mọ bo ṣe rin l'Ọjọbọ, ọjọ kini oṣu kẹsan ọdun yi lẹyin to kuro nibi isẹ lai dagbere. Igbagbọ awọn mọlẹbi rẹ tẹlẹ ni pe wọn jii gbe ni, ti wọn si n reti ipe wọn lati dunadura.


Awọn agbenipa ni wọn tun ti ṣọṣẹ nilu Akure to jẹ olu ilu ipinlẹ Ondo ni bi wọn ṣe ge ori ọkunrin kan, Gbenga Olofingboyegun, lọ ti wọn si la aya rẹ. Olofingboyegun to jẹ adari ẹka iwadi ati iṣiro lajọ to n moju to iṣẹ awọn olukọ (TESCOM) nipinlẹ Ondo lawọn mọlẹbi rẹ kede pe wọn ko mọ bo ṣe rin l'Ọjọbọ, ọjọ kini oṣu kẹsan ọdun yi lẹyin to kuro nibi isẹ lai dagbere. Igbagbọ awọn mọlẹbi rẹ tẹlẹ ni pe wọn jii gbe ni, ti wọn si n reti ipe wọn lati dunadura.


Ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ nìkan ló le tan ìṣòro ààbò, àwọn gómìnà 19 bọ́hùn

Àwọn gómìnà mọ́kàndínlógún ẹkùn árìwá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti àwọn ọba alayé ọrùn ìlẹ̀kẹ̀ ní ẹkùn náà ti pè fún àtúnṣe sí ìwé òfin orílẹ̀ èdè yìí. Àyípadà kan gbòógì tí wọ́n ń bèèrè ni fífi àyè gba ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀. Wọ́n ní èyí jẹ́ ọ̀nà kan gbòógì láti wá ojútùú sí ìpèníjà tó ń kojú ètò ààbò tó ń bá orílẹ̀ èdè yìí pàápàá ẹkùn náà fínra. Wọ́n ní lára àwọn ìpèníjà tó ń bá ẹkùn náà fínra ni ìjínigbé, ìgbéṣùmọ̀mí, àwọn agbébọn àti àwọn ìpèníjà mìíràn. Èyí ló jẹ́ àbájáde ìpàdé tí ẹgbẹ́ àwọn gómínà ẹkùn árìwá (NGF) àti ìgbìmọ̀ àwọn lọ́balọ́ba ẹkùn árìwá (NTRC) ṣe ní ọjọ́ Ajé ní ìlú Abuja. Ìgbà àkọ́kọ́ nìyí tí àwọn ẹgbẹ́ méjéèjì yìí yóò máa fẹnukò lórí pípè fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀.


Wọ́n ní lára àwọn ìpèníjà tó ń bá ẹkùn náà fínra ni ìjínigbé, ìgbéṣùmọ̀mí, àwọn agbébọn àti àwọn ìpèníjà mìíràn. Èyí ló jẹ́ àbájáde ìpàdé tí ẹgbẹ́ àwọn gómínà ẹkùn árìwá (NGF) àti ìgbìmọ̀ àwọn lọ́balọ́ba ẹkùn árìwá (NTRC) ṣe ní ọjọ́ Ajé ní ìlú Abuja. Ìgbà àkọ́kọ́ nìyí tí àwọn ẹgbẹ́ méjéèjì yìí yóò máa fẹnukò lórí pípè fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀. Àwọn gómìnà àti àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú ní ẹkùn gúúsù ni wọ́n ti ń ṣaájú pè fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ṣùgbọ́n àwọn kàn lòdì sí ìpè náà. Àwọn tó lòdì sí ìpe náà ní ó ṣeéṣe kí àwọn gómìnà ọ̀hún lò wọ́n fún àwọn ohun tí kò yẹ nítorí àwọn ló ń san owó oṣù fún wọn.


Àwọn gómìnà àti àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú ní ẹkùn gúúsù ni wọ́n ti ń ṣaájú pè fún ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ṣùgbọ́n àwọn kàn lòdì sí ìpè náà. Àwọn tó lòdì sí ìpe náà ní ó ṣeéṣe kí àwọn gómìnà ọ̀hún lò wọ́n fún àwọn ohun tí kò yẹ nítorí àwọn ló ń san owó oṣù fún wọn.


Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ àwọn afurasí olè tó jí mọ́tò Benz, fóònù gbé

Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìlú Abuja ti fi páńpẹ́ òfin gbé àwọn afurasí adigunjalè mẹ́ta kan ní agbègbè Gwarimpa, ìlú Abuja. Àwọn afurasí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ni Shetima Abubakar, Yakubu Iliya àti Haruna Amadu. Nígbà tó ń fìdí ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀ agbẹnusọ ọlọ́pàá ìlú Abuja, Josephine Adeh ní òwúrọ̀ ọjọ́ Àbámẹ́ta, ọjọ́ Kẹrìnlélógún ni àwọn gba ìpè wí pé àwọn ìgárá ọlọ́ṣà ń ṣọṣẹ́ ní agbègbè Gwarimpa. Adeh ní ago mẹ́rin ìdájí ni àwọn gba ìpè ọ̀hún pé àwọn olè náà wọlé àwọn ènìyàn tí wọ́n sì ń gba dúkìá àwọn ará àdúgbò tó ń gbé ibẹ̀. Ó ní nígbà tí àwọn ọlọ́pàá Gwarimpa àti ti àwọn Life Camp ma fi dé ibi tí ìdigunjalè náà ti wáyé ni àwọn olè ọ̀hún fi ẹsẹ̀ fẹ. Ó fi kun pé èyí ló mú kí àwọn ọlọ́pàá gbá tẹ̀lé àwọn olè náà tí wọ́n sì rí àwọn mẹ́ta mú nínú wọn.


Adeh ní ago mẹ́rin ìdájí ni àwọn gba ìpè ọ̀hún pé àwọn olè náà wọlé àwọn ènìyàn tí wọ́n sì ń gba dúkìá àwọn ará àdúgbò tó ń gbé ibẹ̀. Ó ní nígbà tí àwọn ọlọ́pàá Gwarimpa àti ti àwọn Life Camp ma fi dé ibi tí ìdigunjalè náà ti wáyé ni àwọn olè ọ̀hún fi ẹsẹ̀ fẹ. Ó fi kun pé èyí ló mú kí àwọn ọlọ́pàá gbá tẹ̀lé àwọn olè náà tí wọ́n sì rí àwọn mẹ́ta mú nínú wọn. Ní agbègbè Wuse 2 ni ọwọ́ ti tẹ àwọn olè náà nígbà tí ẹ̀ka ọlọ́pàá Maitama náà kún àwọn ọlọ́pàá yòókù lọ́wọ́ láti wá àwọn olè náà rí. Adeh ṣàlàyé pé ìwádìí fi hàn wí pé àwọn tí wọ́n lọ ṣiṣẹ́ náà lé ní mẹ́wàá àti pé iṣẹ́ ti ń lọ lọ́wọ́ láti nawọ́ gán àwọn yòókù tó ti fẹsẹ̀ fẹ. Ó tẹ̀síwájú pé lára ohun tí àwọn tí rí gbà lọ́wọ́ àwọn tí àwọn mú ni ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Mercedes Benz GLK 350 tó ní nọ́mbà ìdánimọ̀ GWA 740 FM èyí tí àwọn olè náà jí gbé ní ibi tí wọ́n ti jalè náà.


Ní agbègbè Wuse 2 ni ọwọ́ ti tẹ àwọn olè náà nígbà tí ẹ̀ka ọlọ́pàá Maitama náà kún àwọn ọlọ́pàá yòókù lọ́wọ́ láti wá àwọn olè náà rí. Adeh ṣàlàyé pé ìwádìí fi hàn wí pé àwọn tí wọ́n lọ ṣiṣẹ́ náà lé ní mẹ́wàá àti pé iṣẹ́ ti ń lọ lọ́wọ́ láti nawọ́ gán àwọn yòókù tó ti fẹsẹ̀ fẹ. Ó tẹ̀síwájú pé lára ohun tí àwọn tí rí gbà lọ́wọ́ àwọn tí àwọn mú ni ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Mercedes Benz GLK 350 tó ní nọ́mbà ìdánimọ̀ GWA 740 FM èyí tí àwọn olè náà jí gbé ní ibi tí wọ́n ti jalè náà. Àwọn nǹkan mìíràn tí wọ́n bá lọ́wọ́ wọn ni ẹ̀rọ kọ̀mpútà, fóònù àti àwọn dúkìá mìíràn tí wọ́n gbà lọ́wọ́ àwọn tí wọ́n lọ jà lólè. Agbẹnusọ ọlọ́pàá náà fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé àwọn ti ń fi ọ̀rọ̀ wá àwọn afurasí náà lẹ́nu wò, tí wọ́n yóò sì fojú ba ilé ẹjọ́ ní kété tí ìwádìí wọn bá ti parí.


Àwọn nǹkan mìíràn tí wọ́n bá lọ́wọ́ wọn ni ẹ̀rọ kọ̀mpútà, fóònù àti àwọn dúkìá mìíràn tí wọ́n gbà lọ́wọ́ àwọn tí wọ́n lọ jà lólè. Agbẹnusọ ọlọ́pàá náà fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé àwọn ti ń fi ọ̀rọ̀ wá àwọn afurasí náà lẹ́nu wò, tí wọ́n yóò sì fojú ba ilé ẹjọ́ ní kété tí ìwádìí wọn bá ti parí.


Security In Nigeria: Afenifere ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni ìhà tíjọba àpapọ̀ kọ sẹ́kùn Gúúsù àti Àríwá

Ẹgbẹ́ Afenifere, tii se ẹgbẹ to ko gbogbo ọmọ Yorùbá papọ, ti fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ hàn lórí ìhà tí ìjọba àpapọ̀ kọ sí àwọn ìpínlẹ̀ tó jẹ́ ti ẹkùn gúúsù orílẹ̀ èdè yìí. Afenifere ní ìyàtọ̀ wà láàárín bí ìjọba àpapọ̀ ṣe ń ṣe sí àwọn ènìyàn tó wá láti ẹkùn árìwá àti àwọn tó wá láti gúúsù Nàìjíríà. Nínú àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ Afenifere, Jare Ajayi fi síta ní bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ohun tí ìjọba àpapọ̀ ti ṣe láti fi ìyàtọ̀ láàárín gúúsù àti àríwá pọ̀ púpọ̀ ṣùgbọ́n èyí tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹlẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́ ni àwọn fẹ́ sọ̀rọ̀ lé lórí. Ajayi ní ohun tó fa ìdí tí àwọn fẹ́ fi sọ̀rọ̀ lórí èyí ni pé ìpalara tó ń kóbá ètò ààbò àti ìgbáyégbádùn àwọn ènìyàn tó wà ní ilẹ̀ Yorùbá àti ẹkùn gúúsù Nàìjíríà kò kéré. Ó ní ìròyìn tó jáde pé ìjọba àpapọ̀ fún ìjọba ìpínlẹ̀ Katsina láṣẹ láti gbà kí àwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò tí ìpínlẹ̀ náà gbé kalẹ̀ láti máa lo ìbọn àti àwọn ohun ijà tó fi mọ́ AK47 tí kò sì gbà kí àwọn ìpínlẹ̀ ẹkùn gúúsù ṣe bẹ́ẹ̀ kò dára tó. Ó ní ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù yìí ni ìjọba ìpínlẹ̀ Katsina kéde èròńgbà láti gba ẹgbẹ́rùn mẹ́ta àwọn ènìyàn sí ikọ̀ Fijilanté láti máa kojú ètò ààbò ní ìpínlẹ̀ náà.


Ajayi ní ohun tó fa ìdí tí àwọn fẹ́ fi sọ̀rọ̀ lórí èyí ni pé ìpalara tó ń kóbá ètò ààbò àti ìgbáyégbádùn àwọn ènìyàn tó wà ní ilẹ̀ Yorùbá àti ẹkùn gúúsù Nàìjíríà kò kéré. Ó ní ìròyìn tó jáde pé ìjọba àpapọ̀ fún ìjọba ìpínlẹ̀ Katsina láṣẹ láti gbà kí àwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò tí ìpínlẹ̀ náà gbé kalẹ̀ láti máa lo ìbọn àti àwọn ohun ijà tó fi mọ́ AK47 tí kò sì gbà kí àwọn ìpínlẹ̀ ẹkùn gúúsù ṣe bẹ́ẹ̀ kò dára tó. Ó ní ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù yìí ni ìjọba ìpínlẹ̀ Katsina kéde èròńgbà láti gba ẹgbẹ́rùn mẹ́ta àwọn ènìyàn sí ikọ̀ Fijilanté láti máa kojú ètò ààbò ní ìpínlẹ̀ náà. Ó fi kun pé ẹgbẹ̀tá nínú àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni wọ́n sì ti ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún lórí lílo àwọn nǹkan ìjà ogun tó lágbára tó fi mọ́ AK47. Ajayi ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu wí pé ìjọba àpapọ̀ le fàyè gba èyí bó ṣe jẹ́ pé ìjọba fárígá láti gba àwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò Amotekun tí àwọn gómìnà ilẹ̀ Yorùbá gbé kalẹ̀ ní ọdún méjì sẹ́yìn láti jẹ irú àǹfàní yìí. Ajayi tẹ̀síwájú pé ìdí tí àwọn gómìnà yìí ṣe gbé ẹ̀ṣọ́ Amotekun kalẹ̀ kò yàtọ̀ sí ìdí ìpínlẹ̀ Katsina náà fi ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí à ti lè kojú ìpèníjà ààbò tó ń bá Nàìjíríà fínra pàápàá ilẹ̀ Yorùbá.


Ó fi kun pé ẹgbẹ̀tá nínú àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni wọ́n sì ti ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún lórí lílo àwọn nǹkan ìjà ogun tó lágbára tó fi mọ́ AK47. Ajayi ní ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu wí pé ìjọba àpapọ̀ le fàyè gba èyí bó ṣe jẹ́ pé ìjọba fárígá láti gba àwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò Amotekun tí àwọn gómìnà ilẹ̀ Yorùbá gbé kalẹ̀ ní ọdún méjì sẹ́yìn láti jẹ irú àǹfàní yìí. Ajayi tẹ̀síwájú pé ìdí tí àwọn gómìnà yìí ṣe gbé ẹ̀ṣọ́ Amotekun kalẹ̀ kò yàtọ̀ sí ìdí ìpínlẹ̀ Katsina náà fi ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí à ti lè kojú ìpèníjà ààbò tó ń bá Nàìjíríà fínra pàápàá ilẹ̀ Yorùbá. Ó ní nígbà náà ìjọba kọ̀ láti fún Amotekun láṣẹ láti máa gbé ìbọn ní èyí tí kò yẹ kó rí bẹ́ẹ̀. Bákan náà ló tún ní ìjọba kò fàyè gba Amotekun láti máa gbé àwọn tí wọ́n bá mú lọ sí ilé ẹjọ́ fúnra wọn àyàfi kí wọ́n fà wọ́n lé ọlọ́pàá lọ́wọ́. Ó fi kun ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n fà lé ọlọ́pàá lọ́wọ́ yìí kí wọn kìí kojú ìgbẹ́jọ́ tó péye tí wọ́n sì máa ń tú kalẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà láì fi ìyà tó tọ́ jẹ wọ́n.


Ó ní nígbà náà ìjọba kọ̀ láti fún Amotekun láṣẹ láti máa gbé ìbọn ní èyí tí kò yẹ kó rí bẹ́ẹ̀. Bákan náà ló tún ní ìjọba kò fàyè gba Amotekun láti máa gbé àwọn tí wọ́n bá mú lọ sí ilé ẹjọ́ fúnra wọn àyàfi kí wọ́n fà wọ́n lé ọlọ́pàá lọ́wọ́. Ó fi kun ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n fà lé ọlọ́pàá lọ́wọ́ yìí kí wọn kìí kojú ìgbẹ́jọ́ tó péye tí wọ́n sì máa ń tú kalẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà láì fi ìyà tó tọ́ jẹ wọ́n. Agbẹnusọ Afenifere ní tún tẹ̀síwájú pé tí kìí bá ṣe pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn figbe ta lórí àwọn agbébọn ìjọba kò fẹ́ kéde wọn gẹ́gẹ́ bí agbéṣùmọ̀mí àmọ́ ní kíákíá ni ìjọba kojú ìjà sí àwọn ẹkùn gúsúsù tó ń pè fún yíya kúrò lára Nàìjíríà. Ajayi fi kun pé láti inú oṣù Kẹjọ ni gómìnà ìpínlẹ̀ Benue, Samuel Ortom ti ń bèrè kí ìjọba àpapọ̀ gba àwọn ikọ̀ fijilanté ìpínlẹ̀ náà láyè láti máa lo ìbọn ṣùgbọ́n tí ìjọba àpapọ̀ fi àáké kọ́rí. Ó ní ìdí nìyí tí Gómìnà ìpínlẹ̀ Ondo ṣe fa ìbínú yọ lórí ọ̀rọ̀ ìdásílẹ̀ ẹ̀ṣọ́ ààbò ìpínlẹ̀ Katsina.


Agbẹnusọ Afenifere ní tún tẹ̀síwájú pé tí kìí bá ṣe pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn figbe ta lórí àwọn agbébọn ìjọba kò fẹ́ kéde wọn gẹ́gẹ́ bí agbéṣùmọ̀mí àmọ́ ní kíákíá ni ìjọba kojú ìjà sí àwọn ẹkùn gúsúsù tó ń pè fún yíya kúrò lára Nàìjíríà. Ajayi fi kun pé láti inú oṣù Kẹjọ ni gómìnà ìpínlẹ̀ Benue, Samuel Ortom ti ń bèrè kí ìjọba àpapọ̀ gba àwọn ikọ̀ fijilanté ìpínlẹ̀ náà láyè láti máa lo ìbọn ṣùgbọ́n tí ìjọba àpapọ̀ fi àáké kọ́rí. Ó ní ìdí nìyí tí Gómìnà ìpínlẹ̀ Ondo ṣe fa ìbínú yọ lórí ọ̀rọ̀ ìdásílẹ̀ ẹ̀ṣọ́ ààbò ìpínlẹ̀ Katsina. "Gbogbo ohun tí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Katsina ń sọ láti fi fún Akeredolu lésì pé àwọn kò gbé ìbọn AK47 lé àwọn fijilanté lọ́wọ́ kò mu tó." "Tí wọn kò bá ní èròńgbà láti fún wọn ní ìbọn AK47 kí ní wọ́n ń ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ nípa rẹ̀ fún wọn sí? Àti pé ṣe ọwọ́ lásán ni wọ́n fẹ́ fi lọ kojú àwọn agbébọn ni?"


"Gbogbo ohun tí iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Katsina ń sọ láti fi fún Akeredolu lésì pé àwọn kò gbé ìbọn AK47 lé àwọn fijilanté lọ́wọ́ kò mu tó." "Tí wọn kò bá ní èròńgbà láti fún wọn ní ìbọn AK47 kí ní wọ́n ń ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ nípa rẹ̀ fún wọn sí? Àti pé ṣe ọwọ́ lásán ni wọ́n fẹ́ fi lọ kojú àwọn agbébọn ni?" Afenifere ní ọ̀rọ̀ tó wà nílẹ̀ kọjá ọ̀rọ̀ láti fi àyè gba Amotekun láti máa lo Ak47 lásán. Ajayi ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti wà ní ìpele tó jẹ́ wí pé a ò le ṣe láì sí ọlọ́pàá ìpínlẹ̀. Ó ní ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ ló le tán ìṣòro Nàìjíríà àti pé gbogbo ìpínlẹ̀ tó bá fẹ́ ṣe bẹ́ẹ̀ ló yẹ kí ìjọba àpapọ̀ fún láyè láti ṣe bẹ́ẹ̀.


Afenifere ní ọ̀rọ̀ tó wà nílẹ̀ kọjá ọ̀rọ̀ láti fi àyè gba Amotekun láti máa lo Ak47 lásán. Ajayi ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ti wà ní ìpele tó jẹ́ wí pé a ò le ṣe láì sí ọlọ́pàá ìpínlẹ̀. Ó ní ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ ló le tán ìṣòro Nàìjíríà àti pé gbogbo ìpínlẹ̀ tó bá fẹ́ ṣe bẹ́ẹ̀ ló yẹ kí ìjọba àpapọ̀ fún láyè láti ṣe bẹ́ẹ̀. Igbakeji aarẹ Naijriia Yemi Osinbajo yoo gbera kuro ni Naijiria lọjọ Abamẹta yi lati lọ kopa nibi ayẹyẹ isinku Ọbabibrin ilẹ Gẹẹsi ni London. Lasiko irinajo rẹ, yoo ṣoju Naijiria nibi awọn eto kan ti wọn la kalẹ nibi isinku Ọbabinrin Elizabeth to waja laipẹ yi. Ninu rẹ ni isinku ti ijọba ṣeto fun Ọbabinrin naa.


Igbakeji aarẹ Naijriia Yemi Osinbajo yoo gbera kuro ni Naijiria lọjọ Abamẹta yi lati lọ kopa nibi ayẹyẹ isinku Ọbabibrin ilẹ Gẹẹsi ni London. Lasiko irinajo rẹ, yoo ṣoju Naijiria nibi awọn eto kan ti wọn la kalẹ nibi isinku Ọbabinrin Elizabeth to waja laipẹ yi. Ninu rẹ ni isinku ti ijọba ṣeto fun Ọbabinrin naa. Ikede to wa lati ọwọ agbẹnusọ igbakeji aarẹ Laolu Akande sọ pe ''ṣaaju eto isinku gaan, Igbakeji aarẹ Osinbajo yoo wa lara awọn eekan ti Ọba Charles ati iyawo rẹ Camilla yoo gba lelejo.'' Bẹẹ lo fi kun pe igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo yoo ṣe ipade kan pẹlu Minisita ilẹ okere ilẹ Gẹẹsi, James Cleverly. Iwe ipe fawọn eekan ti yoo kopa ninu isinku Ọbabinrin ilẹ Gẹẹsi jẹ eleyi ti awọn eeyan n sọrọ nipa rẹ ni paapa lati mọ ẹni ti yoo wa nibẹ ati ẹni ti ko ni wa.


Ikede to wa lati ọwọ agbẹnusọ igbakeji aarẹ Laolu Akande sọ pe ''ṣaaju eto isinku gaan, Igbakeji aarẹ Osinbajo yoo wa lara awọn eekan ti Ọba Charles ati iyawo rẹ Camilla yoo gba lelejo.'' Bẹẹ lo fi kun pe igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo yoo ṣe ipade kan pẹlu Minisita ilẹ okere ilẹ Gẹẹsi, James Cleverly. Iwe ipe fawọn eekan ti yoo kopa ninu isinku Ọbabinrin ilẹ Gẹẹsi jẹ eleyi ti awọn eeyan n sọrọ nipa rẹ ni paapa lati mọ ẹni ti yoo wa nibẹ ati ẹni ti ko ni wa. Ọpọ awọn olori orileede ni yoo wa nibi ayẹyẹ yi ṣugbọn awọn miran ko ni si nibẹ. O fẹẹ to awọn alejo pataki ẹẹdẹgbẹta ti wọn fiwe pe sibi eto isinku yi kaakiri agbaye. Igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo yoo pada si Naijiria lọjọ Aje lẹyin eto isinku yi.


Ọpọ awọn olori orileede ni yoo wa nibi ayẹyẹ yi ṣugbọn awọn miran ko ni si nibẹ. O fẹẹ to awọn alejo pataki ẹẹdẹgbẹta ti wọn fiwe pe sibi eto isinku yi kaakiri agbaye. Igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo yoo pada si Naijiria lọjọ Aje lẹyin eto isinku yi. Ẹwẹ,Aarẹ Naijiria ko ni kopa nibi eto isinku yi ko si ni ohun ṣe pẹlu boya wọn ko fi iwe pe aarẹ Buhari. Lasiko isinku yi, aarẹ Buhari ati iyawo rẹ Aisha Buhari yoo gbera lọ si New York lati kopa nibi ipade apero ajọ isọkan agbaye,UN. Nibi apero yi, a gbọ pe ọjọ Aiku ni aarẹ Buhari yoo gbera kuro ni Naijiria ati pe yoo sọrọ niwaju ipade naa lỌjọru tii ṣe ọjọ kọkanlelogun oṣu Kẹsan.


Ẹwẹ,Aarẹ Naijiria ko ni kopa nibi eto isinku yi ko si ni ohun ṣe pẹlu boya wọn ko fi iwe pe aarẹ Buhari. Lasiko isinku yi, aarẹ Buhari ati iyawo rẹ Aisha Buhari yoo gbera lọ si New York lati kopa nibi ipade apero ajọ isọkan agbaye,UN. Nibi apero yi, a gbọ pe ọjọ Aiku ni aarẹ Buhari yoo gbera kuro ni Naijiria ati pe yoo sọrọ niwaju ipade naa lỌjọru tii ṣe ọjọ kọkanlelogun oṣu Kẹsan. Yatọ si eyi, aarẹ yoo tun kopa nibi awọn ipade ti yoo da lori ọrọ aje ati ajọṣepọ laarin Naijiria ati awọn ilẹ mii.


Yatọ si eyi, aarẹ yoo tun kopa nibi awọn ipade ti yoo da lori ọrọ aje ati ajọṣepọ laarin Naijiria ati awọn ilẹ mii.


Aráàlú méjì fara gbọta níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìbọn yíyìn iléeṣẹ́ ológun n'Ibadan

Ènìyàn méjì ni wọ́n ti gbé dìgbàdìgbà lọ sí ilé ìwòsàn ní agbègbè Odogbo, ìlú Ibadan lẹ́yìn tí wọ́n fara gbọta ìbọn iléeṣẹ́ ológun ní agbègbè náà. Àwọn ọmọ ogun 2Division tó wà ní agbègbè ọ̀hún tí wọ́n ń ṣe ìdánilẹ̀kọ̀ọ́ ìbọn yíyìn ni ọta ìbọn wọn lọ ba àwọn ènìyàn náà ní ilé wọn. Nígbà tí wọ́n ń bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀, àwọn ará àdúgbò náà kọminú pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti fa inú fu àyà fu ní agbègbè náà, tó sì ti ń dá ìbẹ̀rùbojo sọ́kàn àwọn ènìyàn. Àwọn ará àdúgbò ọ̀hún ṣàlàyé pé àwọn ènìyàn méjì tí ọta ìbọn náà bà ni ọmọ ódún mẹ́wàá kan àti bàbá kan tí wọ́n ń pè ní Bàbá Ajeri. Wọ́n ní lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní wọ́n ti gbé àwọn méjéèjì lọ sí ilé ìwòsàn tó wà nínú bárékè iléeṣẹ́ ológun náà fún ìtọ́jú. Wọ́n fi kun pé wọ́n ti rí ọta ìbọn ti ara ọmọ ọdún mẹ́wàá náà yọ ṣùgbọ́n ti bàbá náà àwọn kò ìtíì mọ ohun tó ń sẹlẹ̀ nípa rẹ̀.


Àwọn ará àdúgbò ọ̀hún ṣàlàyé pé àwọn ènìyàn méjì tí ọta ìbọn náà bà ni ọmọ ódún mẹ́wàá kan àti bàbá kan tí wọ́n ń pè ní Bàbá Ajeri. Wọ́n ní lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní wọ́n ti gbé àwọn méjéèjì lọ sí ilé ìwòsàn tó wà nínú bárékè iléeṣẹ́ ológun náà fún ìtọ́jú. Wọ́n fi kun pé wọ́n ti rí ọta ìbọn ti ara ọmọ ọdún mẹ́wàá náà yọ ṣùgbọ́n ti bàbá náà àwọn kò ìtíì mọ ohun tó ń sẹlẹ̀ nípa rẹ̀. Àwọn ara àdúgbò náà ni gbogbo òrùlé ilé àwọn ni ọta ìbọn ti bàjẹ́ tán àti pé ọ̀pọ̀ àwọn ni kò kí lè jáde lásìkò tí àwọn ọmọ ogun náà bá ti bẹ̀rẹ̀ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí. Ọ̀kan lára àwọn adarí agbègbè náà tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní ìbọn tí ọ̀tẹ̀ yìí tún lágbára débi wí pé àwọn ènìyàn kò le wá wọ ilé wọn sùn tó sì jẹ́ wí pé ọ̀nà ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbé ọkọ̀ wọn kalẹ̀ sí. Bákan náà ló ní ẹlòmíràn tó kọ ilé sí agbègbè náà ló ti fi ilé sílẹ̀ láti lọ gbalé sí ibòmíràn nítorí wọ́n ń sá àsálà fún ẹ̀mí wọn.


Àwọn ara àdúgbò náà ni gbogbo òrùlé ilé àwọn ni ọta ìbọn ti bàjẹ́ tán àti pé ọ̀pọ̀ àwọn ni kò kí lè jáde lásìkò tí àwọn ọmọ ogun náà bá ti bẹ̀rẹ̀ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí. Ọ̀kan lára àwọn adarí agbègbè náà tó bá àwọn akọ̀ròyìn sọ̀rọ̀ ní ìbọn tí ọ̀tẹ̀ yìí tún lágbára débi wí pé àwọn ènìyàn kò le wá wọ ilé wọn sùn tó sì jẹ́ wí pé ọ̀nà ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbé ọkọ̀ wọn kalẹ̀ sí. Bákan náà ló ní ẹlòmíràn tó kọ ilé sí agbègbè náà ló ti fi ilé sílẹ̀ láti lọ gbalé sí ibòmíràn nítorí wọ́n ń sá àsálà fún ẹ̀mí wọn. Ó fi kun pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹlòmíràn gan ti ní àìsàn ẹ̀jẹ̀ rúru nítorí ìbẹ̀rùbojo tó ń bá wọn gbé ní gbogbo ìgbà lásìkò tí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà bá ti bẹ̀rẹ̀. Wọ́n wá rọ Ààrẹ Muhammadu Buhari láti báwọn wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ tó máa ń wáyé ní lemọ́lemọ́ yìí.


Ó fi kun pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹlòmíràn gan ti ní àìsàn ẹ̀jẹ̀ rúru nítorí ìbẹ̀rùbojo tó ń bá wọn gbé ní gbogbo ìgbà lásìkò tí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà bá ti bẹ̀rẹ̀. Wọ́n wá rọ Ààrẹ Muhammadu Buhari láti báwọn wá wọ̀rọ̀kọ̀ fi ṣàdá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ tó máa ń wáyé ní lemọ́lemọ́ yìí.


‘Èmi kọ́ ni mo ń jí ènìyàn gbé, tèmi ni láti fi ilé woͅn hàn'

Arakunrin afurasi ajinigbe, Lyon Ewa ti sͅalaye ipa ti o ma n ko lasiko ijinigbe. Lyon ni oͅwoͅ teͅ leͅyin ti ileesͅeͅ oͅloͅpaa nipinleͅ Bayelsa ni awoͅn ti mu ogbontagiri ajinigbe to n da ipinleͅ naa ru, ti oͅwoͅ si teͅ woͅn lasiko ti woͅn ji oͅga banki gbe ni Yenagoa. Oͅga banki ti woͅn jigbe naa ti orukoͅ reͅ n jeͅ Danjuma Emeije lo jeͅ oͅga reͅ teͅleͅ. Lyon Ewa ninu oͅroͅ reͅ lasiko ifoͅroͅweroͅ peͅlu awoͅn akoͅroyin ni oun ki n sͅe ajinigbe, ile awoͅn ti woͅn ba feͅ jigbe nikan ni oun maa n sͅafihan reͅ. Amoͅ o ni lootoͅ ni oun gba 3.5 million naira lasiko ijinigbe nitori oun darukoͅ reͅ ati ibi to n gbe  fun woͅn. ''Emi ko lo ji woͅn gbe, ile woͅn nikan ni mo fihan'’ '’ A n wa oͅkoͅ lo ni mo si soͅ fun woͅn pe ile oͅga mi teͅleͅ niyii, lobatan'’ Amoͅ oͅkan lara afurasi to jeͅ olubasͅisͅeͅpoͅ reͅ ti orukoͅ reͅ n jeͅ Emma ni ko si otitoͅ kankan ninu oͅroͅ ti Lyon soͅ nitori awoͅn joͅ sͅisͅeͅ poͅ ni.


Lyon Ewa ninu oͅroͅ reͅ lasiko ifoͅroͅweroͅ peͅlu awoͅn akoͅroyin ni oun ki n sͅe ajinigbe, ile awoͅn ti woͅn ba feͅ jigbe nikan ni oun maa n sͅafihan reͅ. Amoͅ o ni lootoͅ ni oun gba 3.5 million naira lasiko ijinigbe nitori oun darukoͅ reͅ ati ibi to n gbe  fun woͅn. ''Emi ko lo ji woͅn gbe, ile woͅn nikan ni mo fihan'’ '’ A n wa oͅkoͅ lo ni mo si soͅ fun woͅn pe ile oͅga mi teͅleͅ niyii, lobatan'’ Amoͅ oͅkan lara afurasi to jeͅ olubasͅisͅeͅpoͅ reͅ ti orukoͅ reͅ n jeͅ Emma ni ko si otitoͅ kankan ninu oͅroͅ ti Lyon soͅ nitori awoͅn joͅ sͅisͅeͅ poͅ ni. 'Koda owo tireͅ lo poju. bawo ni eͅni ti ko moͅ nkankan nipa reͅ fi gba owo goͅboͅi? '’Oun gan an lo soͅfun wa pe ki a lo gbe oͅga oun teͅleͅ nitori o yoͅ oun leͅnu isͅeͅ, nitori oͅloͅla ni.'


'Koda owo tireͅ lo poju. bawo ni eͅni ti ko moͅ nkankan nipa reͅ fi gba owo goͅboͅi? '’Oun gan an lo soͅfun wa pe ki a lo gbe oͅga oun teͅleͅ nitori o yoͅ oun leͅnu isͅeͅ, nitori oͅloͅla ni.' Ileeṣẹ ọlọpaa ti mu afurasi ogbontarigi ajinigbe kan to ma n fi ọlá rẹ ṣe fọri-fọri lori ayelujara. Oṣiṣẹ ile ifowopamọ ni ọpọ eeyan mọ John Lyon si, to si ma n gba awọn eeyan ni imọran lati jara mọ isẹ ni gbogbo igba to ba fi aworan tabi fidio si ori ayelujara. Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Bayelsa, Asimi Butswat, sọ fun BBc pe ilu Abuja ni ọwọ ti tẹ Ọgbẹni Lyon, ṣugbọn  wọn ti gbe e wa si ipinlẹ Bayelsa fun iwadii.


Ileeṣẹ ọlọpaa ti mu afurasi ogbontarigi ajinigbe kan to ma n fi ọlá rẹ ṣe fọri-fọri lori ayelujara. Oṣiṣẹ ile ifowopamọ ni ọpọ eeyan mọ John Lyon si, to si ma n gba awọn eeyan ni imọran lati jara mọ isẹ ni gbogbo igba to ba fi aworan tabi fidio si ori ayelujara. Agbẹnusọ ọlọpaa nipinlẹ Bayelsa, Asimi Butswat, sọ fun BBc pe ilu Abuja ni ọwọ ti tẹ Ọgbẹni Lyon, ṣugbọn  wọn ti gbe e wa si ipinlẹ Bayelsa fun iwadii. Ko din ni iṣẹlẹ ijinigbe mẹwaa, ti wọn fi gba owo nipinlẹ Bayelsa, ti ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe ko ṣẹyin ikọ ajinigbe Lyon. Amọ, oun kọ ni olori ikọ naa. Lati opin ọsẹ ni fidio kan to ṣafihan afurasi naa ti wa ni ori ayelujara, ninu eyi ti wọn ti fi ṣẹkẹṣẹkẹ de e lọwọ.


Ko din ni iṣẹlẹ ijinigbe mẹwaa, ti wọn fi gba owo nipinlẹ Bayelsa, ti ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe ko ṣẹyin ikọ ajinigbe Lyon. Amọ, oun kọ ni olori ikọ naa. Lati opin ọsẹ ni fidio kan to ṣafihan afurasi naa ti wa ni ori ayelujara, ninu eyi ti wọn ti fi ṣẹkẹṣẹkẹ de e lọwọ. Botilẹ jẹ pe Ọgbẹni Lyon ko tii jẹwọ ni gbangba, a ri ninu fidio naa ni ahamọ ọlọpaa, to si n tọrọ aforijin lẹyin ti ọwọ tẹ ẹ. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo si ti n fi iyalẹnu han lori bi ọwọ ṣe tẹ ẹ, ti awọn kan si n ṣapejuwe afurasi naa gẹgẹ bi ẹni to lawọ, to ma n fun awọn eeyan ni ẹ̀bùn.


Botilẹ jẹ pe Ọgbẹni Lyon ko tii jẹwọ ni gbangba, a ri ninu fidio naa ni ahamọ ọlọpaa, to si n tọrọ aforijin lẹyin ti ọwọ tẹ ẹ. Ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo si ti n fi iyalẹnu han lori bi ọwọ ṣe tẹ ẹ, ti awọn kan si n ṣapejuwe afurasi naa gẹgẹ bi ẹni to lawọ, to ma n fun awọn eeyan ni ẹ̀bùn.


Ohun tí àwọn èèyàn ń sọ rèé lẹ́yìn tí adari àwọn agbésùnmọ́mí Zamfara, Bello Turji ní òun ti ronúpìwàdà

Ọpọ awọn eeyan ipinlẹ Zamfara ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede lẹyin ti ijọba ipinlẹ naa sọ pe gbajumọ ọmọ ẹgbẹ agbseumọmi ni, Belllo Turji, ti ronupiwada. Igbakeji gomina ipinlẹ naa, Hassan Nasiha lo fi ikede naa sita pe ọkunrin ọhun, ti ọpọ mọ si ‘Sarkin Yan Ta’adda’ to n tumọ si ọba awọn janduku, ti ronupiwada. Fun ọpọlọ ọdun ni ijọba ipinlẹ naa ti sọ pe awọn n wa ọkunrin naa fun oniruru ẹsun janduku ati igbesumọmi ni Zamfara to jẹ ipinlẹ rẹ, atawọn ipinlẹ mii to wa layika bii Sokoto ati Katsina. Ọkan lara awọn ti awọn agbesumọmi ti ṣe ipalara fun awọn eeyan rẹ, Hafizu Bala sọ pe o dara bi Turji ṣe ronupiwada o, amọ kii ṣe igba akọkọ ree ti janduku yoo sọ pe oun ti yipada ṣugbọn ti yoo tun pada sinu eebi rẹ. O ni “Ọkunrin yii atawọn ẹmẹwa rẹ ti ṣọṣẹ ti ko ṣe fẹsnusọ nipinlẹ wa, ohun to dara ni pe o ti ronupiwada.” “Ṣugbọn sibẹsibẹ naa ominu n kọ mi, nitori a ti ri awọn agbesumnọmi kan bii Auwalu Daudawa to sọ pe oun ti yipada amọ to pada sinu iwa rẹ atijọ.” Ẹlomiran to tun sọrọ, Jamiu Umaru ni ohun ayọ ni pe Turji yipada ṣugbọn oun ko le gbagbe iru itu ti ọkunrin naa ti pa ṣeyin pẹlu awọn ẹmẹwa rẹ. Ẹwẹ, ọpọ eeyan kaakiri iha Ariwa lo ni inu awọn dun pe Turji yipada nitori yoo da alaafia pada si agbegbe awọn.


Ọkan lara awọn ti awọn agbesumọmi ti ṣe ipalara fun awọn eeyan rẹ, Hafizu Bala sọ pe o dara bi Turji ṣe ronupiwada o, amọ kii ṣe igba akọkọ ree ti janduku yoo sọ pe oun ti yipada ṣugbọn ti yoo tun pada sinu eebi rẹ. O ni “Ọkunrin yii atawọn ẹmẹwa rẹ ti ṣọṣẹ ti ko ṣe fẹsnusọ nipinlẹ wa, ohun to dara ni pe o ti ronupiwada.” “Ṣugbọn sibẹsibẹ naa ominu n kọ mi, nitori a ti ri awọn agbesumnọmi kan bii Auwalu Daudawa to sọ pe oun ti yipada amọ to pada sinu iwa rẹ atijọ.” Ẹlomiran to tun sọrọ, Jamiu Umaru ni ohun ayọ ni pe Turji yipada ṣugbọn oun ko le gbagbe iru itu ti ọkunrin naa ti pa ṣeyin pẹlu awọn ẹmẹwa rẹ. Ẹwẹ, ọpọ eeyan kaakiri iha Ariwa lo ni inu awọn dun pe Turji yipada nitori yoo da alaafia pada si agbegbe awọn. Awọn eeyan kan tilẹ woye pe ọkunrin ọhun yoo wulo lati yi ọkan awọn ẹmẹwa rẹ to ṣi n ṣiṣẹ agbsumọmi pada ni bayii ti oun funra rẹ ti n gbe igbe aye tuntun. Igbagbọ ọpọ eeyan ni pe Turji lo wa nidi oniruru iwa janduku ati igbesumọmi to n ṣelẹ ni iha Ariwa. Wọn bi ni ijọba ibilẹ Shinkafi, nipinlẹ Zamfara.


Awọn eeyan kan tilẹ woye pe ọkunrin ọhun yoo wulo lati yi ọkan awọn ẹmẹwa rẹ to ṣi n ṣiṣẹ agbsumọmi pada ni bayii ti oun funra rẹ ti n gbe igbe aye tuntun. Igbagbọ ọpọ eeyan ni pe Turji lo wa nidi oniruru iwa janduku ati igbesumọmi to n ṣelẹ ni iha Ariwa. Wọn bi ni ijọba ibilẹ Shinkafi, nipinlẹ Zamfara. Olukọ fasiti imọ itan ni fasiti Danfodio, Murtala Ahmad Rufai ni ọjọ ori ọkunrin naa ko tii le ju ọdun mẹtadinlọgbọn si marundinlogoji lọ. Bo tilẹ jẹ pe ọkunrin naa ko pari ile ẹkọ alakọbẹrẹ, o kẹkọọ daadaa nipa ẹsin Musulumi. Iṣẹ to kọkọ yan laayo ni ko maa ji maalu oni maalu gbe, ko to rekọja si iṣẹ igbesumọmi lẹkunrẹrẹ.


Olukọ fasiti imọ itan ni fasiti Danfodio, Murtala Ahmad Rufai ni ọjọ ori ọkunrin naa ko tii le ju ọdun mẹtadinlọgbọn si marundinlogoji lọ. Bo tilẹ jẹ pe ọkunrin naa ko pari ile ẹkọ alakọbẹrẹ, o kẹkọọ daadaa nipa ẹsin Musulumi. Iṣẹ to kọkọ yan laayo ni ko maa ji maalu oni maalu gbe, ko to rekọja si iṣẹ igbesumọmi lẹkunrẹrẹ.


Ìjọba Eko tún ti gbẹ́sẹ̀ lé ìgbòkègbodò Okada láwọn ìjọba ìbílẹ̀ míràn

Ijọba ipinlẹ Eko ti fẹ oju ofin rẹ to gbẹsẹle igbokegbodo alupupu ọkada de awọn ijọba ibilẹ mẹrin ati ẹkun idagbasoke LCDA mẹfa miran ni ipinlẹ ọhun. Gomina Babajide Sanwo-Olu paṣẹ pe aṣẹ naa yoo bẹrẹ ni ọjọ kini oṣu kẹsan an ọdun 2022. Kọmiṣọnna fun igbokegbodo ọkọ nipinlẹ Eko, Ọmọwe Frederick Ọladẹinde to kede igbesẹ tuntun yii lọjọbọ sọ pe ijọba ipinlẹ Eko ṣe agbeyẹwo aṣẹ to pa tẹlẹ lati fofin de gigun ọkada lawọn ijọba ibilẹ mẹfa kan, lo fi tun gbe igbesẹ lati fẹ oju ofin naa. Gẹgẹ bi kọmiṣọnna fun irinna ọkọ nipinlẹ Eko ṣe sọ, igbayegbadun araalu ati idaabobo bo awọn eeyan ipinlẹ Eko lo mu ki ijọba gbe igbesẹ naa. Awọn ijọba ibilẹ ti ọrọ naa tun mu mọra bayii ni ijọba ibilẹ Koṣọfẹ, Ijọba ibilẹ Oshodi-Isọlọ, ijọba ibilẹ Shomolu pẹlu ijọba ibilẹ Mushin. Bakan naa laṣẹ naa tun fofin de igbokegbodo ọkọ ni awọn ẹkun idagbasoke agbegbe bii ẹkun idagbasoke LCDA Ikosi-Isherri, ẹkun idagbasoke LCDA Ati Agboyi-Ketu, ẹkun idagbasoke LCDA Isọlọ LCDA, ẹkun idagbasoke LCDA Bariga, ati ẹkun idagbasoke LCDA Odi- Olowo.


Gẹgẹ bi kọmiṣọnna fun irinna ọkọ nipinlẹ Eko ṣe sọ, igbayegbadun araalu ati idaabobo bo awọn eeyan ipinlẹ Eko lo mu ki ijọba gbe igbesẹ naa. Awọn ijọba ibilẹ ti ọrọ naa tun mu mọra bayii ni ijọba ibilẹ Koṣọfẹ, Ijọba ibilẹ Oshodi-Isọlọ, ijọba ibilẹ Shomolu pẹlu ijọba ibilẹ Mushin. Bakan naa laṣẹ naa tun fofin de igbokegbodo ọkọ ni awọn ẹkun idagbasoke agbegbe bii ẹkun idagbasoke LCDA Ikosi-Isherri, ẹkun idagbasoke LCDA Ati Agboyi-Ketu, ẹkun idagbasoke LCDA Isọlọ LCDA, ẹkun idagbasoke LCDA Bariga, ati ẹkun idagbasoke LCDA Odi- Olowo. Lẹyin ti awọn ọlọkada kan ṣigun da sẹria ọwọ fun awọn ọdọmọkunrin meji kan eyi to la iku lọ fun ọkan ninu wọn ti orukọ rẹ n jẹ David Imoh, Gomina Babajide Sanwo-Olu paṣẹ tuntun lati fi ofin si igbokegbodo ọkada lawọn agbegbe kan lọjọ kejidinlogun oṣu karun un ọdun 2022. Awọn agbegbe ti ofin naa ba nigba naa ni ijọba ibilẹ Eti-Osa, Ikeja, Surulere, Lagos Island, Lagos Mainland ati Apapa. Gbogbo awọn ẹkun idagbasoke LCDA mẹsan to wa labẹ awọn ijọba ibilẹ yii ni ofin yii bawi pẹlu.


Lẹyin ti awọn ọlọkada kan ṣigun da sẹria ọwọ fun awọn ọdọmọkunrin meji kan eyi to la iku lọ fun ọkan ninu wọn ti orukọ rẹ n jẹ David Imoh, Gomina Babajide Sanwo-Olu paṣẹ tuntun lati fi ofin si igbokegbodo ọkada lawọn agbegbe kan lọjọ kejidinlogun oṣu karun un ọdun 2022. Awọn agbegbe ti ofin naa ba nigba naa ni ijọba ibilẹ Eti-Osa, Ikeja, Surulere, Lagos Island, Lagos Mainland ati Apapa. Gbogbo awọn ẹkun idagbasoke LCDA mẹsan to wa labẹ awọn ijọba ibilẹ yii ni ofin yii bawi pẹlu. Fifofinde ọkada gigun kii ṣe igba akọkọ nipinlẹ Eko. Ni ọdun 2007 ni gomina tẹlẹ Bọla Tinubu kọkọ gbẹsẹ le ọkada ninpinlẹ Eko. Loṣu kẹta ọdun 2012, gomina Babatunde Fashola to gba iṣejọba lọwọ rẹ naa ṣe bẹẹ.


Fifofinde ọkada gigun kii ṣe igba akọkọ nipinlẹ Eko. Ni ọdun 2007 ni gomina tẹlẹ Bọla Tinubu kọkọ gbẹsẹ le ọkada ninpinlẹ Eko. Loṣu kẹta ọdun 2012, gomina Babatunde Fashola to gba iṣejọba lọwọ rẹ naa ṣe bẹẹ. Bakan naa ni Akinwumi Ambọde to jẹ gomina lẹyin rẹ pẹlu tun gbẹsẹ le wọn lọdun 2017. Pẹlu gbogbo awọn igbesẹ wọnyii, ọkada gigun ko dẹkun ni ipinlẹ Eko. Nigba ti gomina Sanwo-Olu pẹlu de ori oye oun pẹlu ti kọkọ gbẹsẹle ọkada gigun ni oṣu keji ọdun 2020.


Bakan naa ni Akinwumi Ambọde to jẹ gomina lẹyin rẹ pẹlu tun gbẹsẹ le wọn lọdun 2017. Pẹlu gbogbo awọn igbesẹ wọnyii, ọkada gigun ko dẹkun ni ipinlẹ Eko. Nigba ti gomina Sanwo-Olu pẹlu de ori oye oun pẹlu ti kọkọ gbẹsẹle ọkada gigun ni oṣu keji ọdun 2020. Nigba to tun di oṣu karun un ọdun 2022 lo ti gbe aṣẹ yii kalẹ pẹlu. Lọdun 2019, lo gbẹsẹ le awọn ileeṣẹ ọkada igbalode bii Opay, Gokada ati Max.


Nigba to tun di oṣu karun un ọdun 2022 lo ti gbe aṣẹ yii kalẹ pẹlu. Lọdun 2019, lo gbẹsẹ le awọn ileeṣẹ ọkada igbalode bii Opay, Gokada ati Max.


Bí ìjọba àpapọ̀ ṣe gbé ìṣẹ́ ààbò ọ̀pá epo fún Tompolo mú ìfura dání - Akeredolu

Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu, ti koro oju si ilana ti ijọba apapọ gba gbe iṣẹ agbaṣe fun ileeṣẹ alaabo aladani kan, to jẹ ti ajijagba lẹkun Niger Delta nigba kan, Government Ekpemupolo, Tompolo. Iroyin sọ pe biliọnu mẹrin Naira ni ijọba yoo ma a  san fun iṣẹ naa loṣooṣu. Ninu atẹjade to fi si ori Facebook rẹ lọjọ Ọjọru, Gomina Akeredolu sọ pe o jẹ iyalẹnu bi ijọba apapọ ṣe gbe iṣẹ fun iru ileeṣẹ alaabo bẹẹ. Laipẹ yii ni iroyin jade pe ijọba apapọ Naijiria, ti gbe iṣẹ fun ileeṣẹ alaabo kan to jẹ aladani, lati ma a ṣọ awọn ọpa eporọbi ni ẹkun Niger Delta. Eyi ni ijọba ni yoo dena bi awọn kan ṣe ma n fọ awọn ọpa epo ni agbegbe naa. Ṣugbọn nigba to n fi ero rẹ han lori igbesẹ yii, Akeredolu sọ pe o fihan pe ijọba Naijiria ti faaye gba awọn ajọ ati ileeṣẹ ti kii ṣe ti ijọba, lati ma a lo awọn nkan ija oloro, ti ko si fun awọn ipinlẹ niru anfaani bẹẹ.


Laipẹ yii ni iroyin jade pe ijọba apapọ Naijiria, ti gbe iṣẹ fun ileeṣẹ alaabo kan to jẹ aladani, lati ma a ṣọ awọn ọpa eporọbi ni ẹkun Niger Delta. Eyi ni ijọba ni yoo dena bi awọn kan ṣe ma n fọ awọn ọpa epo ni agbegbe naa. Ṣugbọn nigba to n fi ero rẹ han lori igbesẹ yii, Akeredolu sọ pe o fihan pe ijọba Naijiria ti faaye gba awọn ajọ ati ileeṣẹ ti kii ṣe ti ijọba, lati ma a lo awọn nkan ija oloro, ti ko si fun awọn ipinlẹ niru anfaani bẹẹ. “Gbigbe iṣẹ fun ileeṣẹ aladani lati mojuto ipenija eto aabo fihan pe gbogbo ilana ijọba fun aabo nilo atungbeyẹwo.” Amọ ninu ọrọ to fi gbe igbesẹ naa lẹsẹ, Oludari ileeṣẹ eporọbi ni Naijiria, Mele Kyari, sọ pe kii ṣe igba akọkọ niyii ti ijọba gbe iṣẹ pipese aabo fun awọn ọpa epo, fun awọn araalu ni ẹkun Niger Delta. O ni anfaani araalu ni igbesẹ naa wa fun. Kyari ni lootọ ni awọn ileeṣẹ laabo to jẹ ti ijọba, n gbiyanju, ṣugbọn amojuto atigba-degba fun awọn ọpa eporọbi nilo ki awọn ileeṣẹ aladani ati awọn alẹnulọrọ laarin ilu dasi.


“Gbigbe iṣẹ fun ileeṣẹ aladani lati mojuto ipenija eto aabo fihan pe gbogbo ilana ijọba fun aabo nilo atungbeyẹwo.” Amọ ninu ọrọ to fi gbe igbesẹ naa lẹsẹ, Oludari ileeṣẹ eporọbi ni Naijiria, Mele Kyari, sọ pe kii ṣe igba akọkọ niyii ti ijọba gbe iṣẹ pipese aabo fun awọn ọpa epo, fun awọn araalu ni ẹkun Niger Delta. O ni anfaani araalu ni igbesẹ naa wa fun. Kyari ni lootọ ni awọn ileeṣẹ laabo to jẹ ti ijọba, n gbiyanju, ṣugbọn amojuto atigba-degba fun awọn ọpa eporọbi nilo ki awọn ileeṣẹ aladani ati awọn alẹnulọrọ laarin ilu dasi. Akeredolu ni lati ọjọ ti awọn ijọba ipinlẹ ti n beere fun anfaani lati ra awọn nkan ijagun fun awọn ajọ alaabo to da silẹ, ni ijọba apapọ ti n kọ̀. “O jẹ nkan to mu ọpọlọpọ ifura dani, bi ijọba ko ṣe gba awọn ijọba ipinlẹ laaye fun iru nkan bẹẹ, ṣugbọn to fun awọn ileeṣẹ aladani laaye, botilẹ jẹ pe fun aabo araalu ni awọ̀n gomina ṣe n gbe igbesẹ.” Ẹwẹ, Gomina Akeredolu ni gbogbo igbiyanju awọn lati mu ki ijọba ṣe atunto eto aabo to wa nilẹ, lo ja si ofo, botilẹ jẹ pe ilana naa ko so eso rere. Awọn gomina, paapaa nilẹ Yoruba, da ileeṣẹ alaabo silẹ ti wọn pe ni Amotekun.


Akeredolu ni lati ọjọ ti awọn ijọba ipinlẹ ti n beere fun anfaani lati ra awọn nkan ijagun fun awọn ajọ alaabo to da silẹ, ni ijọba apapọ ti n kọ̀. “O jẹ nkan to mu ọpọlọpọ ifura dani, bi ijọba ko ṣe gba awọn ijọba ipinlẹ laaye fun iru nkan bẹẹ, ṣugbọn to fun awọn ileeṣẹ aladani laaye, botilẹ jẹ pe fun aabo araalu ni awọ̀n gomina ṣe n gbe igbesẹ.” Ẹwẹ, Gomina Akeredolu ni gbogbo igbiyanju awọn lati mu ki ijọba ṣe atunto eto aabo to wa nilẹ, lo ja si ofo, botilẹ jẹ pe ilana naa ko so eso rere. Awọn gomina, paapaa nilẹ Yoruba, da ileeṣẹ alaabo silẹ ti wọn pe ni Amotekun. Wọn ni eyi jẹ igbesẹ lati mojuto eto aabo to mẹhẹ ni ipinlẹ wọn. Ṣaaju ki ajọ Amotekun to bẹrẹ, ọpọ ija ati itahunsira lo waye laarin awọn gomina ni Iwọ oorun Gusu Naijiria ati ijọba apapọ. Ti ijọba apapọ si ko si fi ara mọ igbẹsẹ awọn gomina naa.


Wọn ni eyi jẹ igbesẹ lati mojuto eto aabo to mẹhẹ ni ipinlẹ wọn. Ṣaaju ki ajọ Amotekun to bẹrẹ, ọpọ ija ati itahunsira lo waye laarin awọn gomina ni Iwọ oorun Gusu Naijiria ati ijọba apapọ. Ti ijọba apapọ si ko si fi ara mọ igbẹsẹ awọn gomina naa. Ọgbẹni Government Oweizide Tompolo, jẹ gbajugbaja ajijagbara ninu ẹgbẹ ajijagbara Movement for the Emancipation of the Niger Delta (MEND). Ẹgbẹ naa jẹ akojọpọ awọn agbebọn to jẹ ikọ to ma n ji awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ eprọbi gbe, ti wọn si tun ma n fọ awọn ọpa epo ni aarin ọdun 2006 si 2009. Ẹgbẹ MEND sọ pe afojusun oun ni lati ja fun ẹtọ awọn araalu ni ẹkun naa, nibi ti eporọbi Naijiria sodo si julọ, nitori bi ijọba ati awọn ileeṣẹ ifọpo ko ṣe nani wọn.


Ọgbẹni Government Oweizide Tompolo, jẹ gbajugbaja ajijagbara ninu ẹgbẹ ajijagbara Movement for the Emancipation of the Niger Delta (MEND). Ẹgbẹ naa jẹ akojọpọ awọn agbebọn to jẹ ikọ to ma n ji awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ eprọbi gbe, ti wọn si tun ma n fọ awọn ọpa epo ni aarin ọdun 2006 si 2009. Ẹgbẹ MEND sọ pe afojusun oun ni lati ja fun ẹtọ awọn araalu ni ẹkun naa, nibi ti eporọbi Naijiria sodo si julọ, nitori bi ijọba ati awọn ileeṣẹ ifọpo ko ṣe nani wọn. Ọpọlọpọ ọdun ni ija fi n waye laarin ijọba Naijria ati awọn ọmọ ẹgbẹ MEND. Ṣugbọn lasiko iṣejọba oloogbe Umar Yar’Adua gẹgẹ bi aarẹ Naijiria, o da eto idariji silẹ fun awọn ajijagbara to ṣetan lati jọwọ nkan ija wọn. Lara awọn to si janfaani eto naa ni Tompolo wa.


Ọpọlọpọ ọdun ni ija fi n waye laarin ijọba Naijria ati awọn ọmọ ẹgbẹ MEND. Ṣugbọn lasiko iṣejọba oloogbe Umar Yar’Adua gẹgẹ bi aarẹ Naijiria, o da eto idariji silẹ fun awọn ajijagbara to ṣetan lati jọwọ nkan ija wọn. Lara awọn to si janfaani eto naa ni Tompolo wa. Obitibiti owo ni ijọba ṣeleri fun Tompolo ati awọn ọmọ ikọ rẹ ti wọn ba gba. Lẹyin adehun to waye laarin wọ̀n, ijọba forijin wọn. Koda o tun ṣeto imupadabọsipo fun wọn lọdun 2009.


Obitibiti owo ni ijọba ṣeleri fun Tompolo ati awọn ọmọ ikọ rẹ ti wọn ba gba. Lẹyin adehun to waye laarin wọ̀n, ijọba forijin wọn. Koda o tun ṣeto imupadabọsipo fun wọn lọdun 2009. Yatọ si Gomina Akeredolu, ọpọ eeyan mi lo ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ijọba. Koda, ẹgbẹ awọn ọdọ kan ni Ariwa Naijiria, The Amalgamated Arewa Youths Group (AAYG)  ṣeleri lati ṣe iwọde tako igbesẹ naa.


Yatọ si Gomina Akeredolu, ọpọ eeyan mi lo ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ijọba. Koda, ẹgbẹ awọn ọdọ kan ni Ariwa Naijiria, The Amalgamated Arewa Youths Group (AAYG)  ṣeleri lati ṣe iwọde tako igbesẹ naa.


Ṣé lóòtọ́ ni ọwọ́ tẹ awakọ̀ òfúrufú ọmọ ilẹ̀ France tó ń ta ohun ìjà fáwọn jàndùkú ní Naijiria?

Lẹnu lọọlọ yii ni aworan ọkunrin alawọ funfun kan bẹrẹ si n gba ori ayelujara, eyii ti awọn kan sọ pe ọkunrin naa lo n pin ohun ija oloro fun awọ agbesumọmi ni Ariwa Naijiria. Ileeṣẹ iroyin 9newsng sọ loju opo Twitter rẹ pe ọkunrin naa ni awakọ ofurufu ẹlikọpita to n fi ọkọ ofurufu naa pese ibọn fun awọn janduku ni ipinlẹ Niger. Akọle naa iroyin naa ni “Iroyin yajoyajo: Wọn ti fi ṣikun ofin mu awakọ ofurufu to n pin ibọn fun awọn janduku ni ipinlẹ Niger.” “Juan Remy ni orukọ ọkunrin naa ti awọn eeyan fi panpe ofin mu ni ipinlẹ Niger lori ẹsun pe oun lo n pin ibọn fun awọn janduku.” Iwadii ileeṣẹ iroyin BBC ti fi han pe iroyin ẹlẹjẹ ni iroyin naa, kii sii ṣe ipinlẹ Niger ni Naijiria ni wọn ti ya aworan ọkunrin ọhun. Lootọ ni ọwọ tẹ ọkunrin naa lori ẹsun pe wọn ka ibọn mọ lọwọ lọna aitọ, amọ kii ṣe ni Naijiria. Orukọ ọkunrin naa ni Juan Rémy Quignolot to jẹ ọmọ orilẹ-ede France ni lootọ. Ileeṣẹ iroyin Banguiwood Media, ni France lo kọkọ lo aworan ọkunrin naa lọjọ kẹwaa, oṣu Karun un, ọdun 2021 lẹyin ti wọn fẹsun kan pe wọn ka oniruru ibọn mọ lọwọ.


Lootọ ni ọwọ tẹ ọkunrin naa lori ẹsun pe wọn ka ibọn mọ lọwọ lọna aitọ, amọ kii ṣe ni Naijiria. Orukọ ọkunrin naa ni Juan Rémy Quignolot to jẹ ọmọ orilẹ-ede France ni lootọ. Ileeṣẹ iroyin Banguiwood Media, ni France lo kọkọ lo aworan ọkunrin naa lọjọ kẹwaa, oṣu Karun un, ọdun 2021 lẹyin ti wọn fẹsun kan pe wọn ka oniruru ibọn mọ lọwọ. Ẹka ileeṣẹ iroyin BBC to n tu aṣiri iroyin ẹlẹjẹ fidi rẹ mulẹ pe ko si ẹri kankan to fi han pe wọn mu afurasi naa ni Naijiria, tabi pe oun lo n ta ibọn fun awọn agbesumọmi nipinlẹ Niger.


Ẹka ileeṣẹ iroyin BBC to n tu aṣiri iroyin ẹlẹjẹ fidi rẹ mulẹ pe ko si ẹri kankan to fi han pe wọn mu afurasi naa ni Naijiria, tabi pe oun lo n ta ibọn fun awọn agbesumọmi nipinlẹ Niger.


Ṣé lóòtọ́ ni àwọn agbébọn ṣekúpa èèkàn ẹgbẹ̀ òṣèlú APC l’Osun?

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Osun ti sọ pe awọn ti n wa eekan ẹgbẹ oṣelu APC kan, Ali Kazeem lẹyin ti awọn afurasi agbebọn kan ji gbe. Agbẹnuṣọ ileeṣẹ naa, Yemisi Opalola ṣalaye fun BBC Yoruba pe, ọkunrin ọhun, to jẹ alaga ẹgbẹ awọn awakọ, NURTW, ni Apomu ni awọn ti n wa, awọn ko si le sọ boya o ṣi wa laaye tabi o ti jade laye. Opalola ni “Logunjọ, oṣu Kẹjọ, ọdun 2022 yii, a gbọ awọn eeyan kan gbe alhaji Ali Kazeem ti ọpọ mọ si Kereke Kazuma lọ.” “Ni kete ti a gbọ naa ni awọn oṣiṣẹ wa lati Ikire bẹrẹ iṣẹ, ti a si ṣawari pe awọn afurasi naa tọpinpin rẹ lati ibudokọ Apomu lọ si Oke Afa, ni Apomu, ki wọn to fi tipatikuku gbe lọ.” “Ohun ti a gbọ ni pe ọkọ Toyota Corola dudu kan ti ko ni nọmba ni wọn fi gbe lọ.” O tẹsiwaju pe awọn akọṣẹmọṣẹ ọtẹmuyẹ ọlọpaa ti bẹrẹ si n wa agbegbe inu igbo ti awọn afurasin naa gbe ọkunrin ọhun wọ lati ṣawari rẹ. O ni “Ni bayii, ọwọ wa ti tẹ awọn afurasi mẹjọ lori iṣẹlẹ naa.” “Lọwọ yii, a ko tii le sọ irufẹ ipo ti ọkunrin ọhun wa, boya o ṣi wa laaye ni o tabi o ti jade laye, a ko tii foju ganni rẹ.” Opalola pari ọrọ rẹ pe kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Osun, Olawale Olokode ti fi ọkan awọn eeyan ipinlẹ naa balẹ pe gbogbo awọn to lọwọ ninu ikọlu naa ni ko ni lọ lai foju wina ofin. Ẹwẹ, iroyin to n lọ ni igboro ni pe wọn ti ṣekupa ọkunirn ọhun. Gẹgẹ bi ohun ti a gbọ, ọkunrin naa wa lara awọn to ṣe ipolongo ibo fun ẹgbẹ oṣelu APC ninu eto idibo gomina to waye loṣu Keje ọdun yii.


O ni “Ni bayii, ọwọ wa ti tẹ awọn afurasi mẹjọ lori iṣẹlẹ naa.” “Lọwọ yii, a ko tii le sọ irufẹ ipo ti ọkunrin ọhun wa, boya o ṣi wa laaye ni o tabi o ti jade laye, a ko tii foju ganni rẹ.” Opalola pari ọrọ rẹ pe kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Osun, Olawale Olokode ti fi ọkan awọn eeyan ipinlẹ naa balẹ pe gbogbo awọn to lọwọ ninu ikọlu naa ni ko ni lọ lai foju wina ofin. Ẹwẹ, iroyin to n lọ ni igboro ni pe wọn ti ṣekupa ọkunirn ọhun. Gẹgẹ bi ohun ti a gbọ, ọkunrin naa wa lara awọn to ṣe ipolongo ibo fun ẹgbẹ oṣelu APC ninu eto idibo gomina to waye loṣu Keje ọdun yii. Ileeṣẹ iroyin abẹle The Nation jabọ pe lẹyin ti awọn agbebọn naa tọpinpin ọkunrin ọhun de agbegbe Oke Afa ati Timberland ni wọn gbẹmi rẹ ni nnkan bii aago mẹjọ si mẹsan an alẹ.


Ileeṣẹ iroyin abẹle The Nation jabọ pe lẹyin ti awọn agbebọn naa tọpinpin ọkunrin ọhun de agbegbe Oke Afa ati Timberland ni wọn gbẹmi rẹ ni nnkan bii aago mẹjọ si mẹsan an alẹ.


Ṣé lóòtọ́ ni àwọn ọmọ ogun Naijiria ń pa àwọn àgbẹ̀ nínú oko wọn nílẹ̀ Ibo?

Ẹnu ọjọ mẹta yii ni kan fọto bẹrẹ si n milẹ titi loori ayelujara, ninu eyii ti awọn eeyan ti fẹsun kan awọn ọmọ ogun Naijiria pe wọn n fiya jẹ awọn agbẹ kan lai nidi. Aworan naa ni ẹni to kọkọ fi lede lori ayelujara kọ akọle kan si pe ipinlẹ Abia ni iṣẹlẹ naa ti waye. Akẹle ọhun ni “Bayii ni awọn ọmọ ogun Naijiria ṣe n dukoko, ti wọn si n pa awọn baba wa ti wọn lọ ṣiṣẹ ninu oko... ipinlẹ Abia ni iṣẹlẹ yii ti waye lonii ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 2022.” Amọ ṣe lootọ ni awọn ṣọja n pa awọn baba agbalagba to jẹ agbẹ ninu oko wọn nipinlẹ Abia? Iwadii ti ẹka to n gbogun ti iroyin ẹlẹjẹ nileeṣẹ iroyin BBC ṣe fi han pe irọ ni ọrọ naa ti awọn eeyan n pin kiri nipa aworan ọhun. Tako iroyin to n lọ kaakiri ori ayelujara, orilẹ-ede Cameroon ni wọn ti ya aworan naa. Ọmọ ogun orilẹ-ede Camerron lawọn ologun to wa ninu aworan naa lati ẹka Rapid Intervention Battalion.


Iwadii ti ẹka to n gbogun ti iroyin ẹlẹjẹ nileeṣẹ iroyin BBC ṣe fi han pe irọ ni ọrọ naa ti awọn eeyan n pin kiri nipa aworan ọhun. Tako iroyin to n lọ kaakiri ori ayelujara, orilẹ-ede Cameroon ni wọn ti ya aworan naa. Ọmọ ogun orilẹ-ede Camerron lawọn ologun to wa ninu aworan naa lati ẹka Rapid Intervention Battalion. Ni ṣe ni awọn ologun naa lọ doola awọn araalu to wa ninu aworan ọhun tako ohun ti awọn eeyan n sọ ni Naijiria pe ṣe ni wọn lọ fi panpẹ ofin mu wọn. Ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 si ni wọn ya aworan naa tako akọle to wa lara rẹ pe ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 2022 ni iṣẹlẹ naa waye. Ẹwẹ, kii ṣe igba akọkọ ree ti awọn eeyan ni Naijiria tabi Cameroon yoo lo awọran lati orilẹ-ede miran fun iroyin ẹlẹjẹ.


Ni ṣe ni awọn ologun naa lọ doola awọn araalu to wa ninu aworan ọhun tako ohun ti awọn eeyan n sọ ni Naijiria pe ṣe ni wọn lọ fi panpẹ ofin mu wọn. Ọjọ kẹrindinlogun, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 si ni wọn ya aworan naa tako akọle to wa lara rẹ pe ọjọ kẹrinlelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 2022 ni iṣẹlẹ naa waye. Ẹwẹ, kii ṣe igba akọkọ ree ti awọn eeyan ni Naijiria tabi Cameroon yoo lo awọran lati orilẹ-ede miran fun iroyin ẹlẹjẹ.


Ṣé lóòtọ́ ni àwọn ọmọ ogun Naijiria àti Niger gba ogúnlọ́gọ̀ ìbọn lọ́wọ́ àwọn jàndùkú?

Ẹka ileeṣẹ iroyin BBC to maa n tu aṣiri awọn iroyin ofege ti sọ pe irọ ni iroyin kan to sọ pe awọn ọmọ ogun Naijiria ati Niger ṣawari ogunlọgọ ibọn Ak-47 ni Ariwa. Ileeṣẹ iroyin kan to jẹ ti ede Hausa, Zinariya lo kọkọ gbe iroyin naa jade loju opo Facebook rẹ. Iroyin naa ni “Ikọ ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ati Niger ti gbẹsẹle awọn ibọn kan ni iha Ariwa.” Ni kete ti ileeṣẹ iroyin naa gbe iroyin yii sita ni ọpọ eeyan ti bẹrẹ si n pin iroyin ẹlẹjẹ naa kaakiri ori ayelujara, paapaa lori ikanni atẹjiṣẹ WhatsApp. Eyii to mu ki ọpọ eeyan maa gboriyin fun ileeṣẹ ọmọ Ogun Naijiria fun akitiyan wọn, bẹẹ naa ni iroyin ọhun tun da ipaya sọkan awọn araalu mii. Ti ẹ ko ba gbagbe, ijọba Naiiiria ti sọ pe agbesumọmi lawọn agbebọn to n da alaafia ilu ru. Ẹwẹ, iwadii ileeṣẹ iroyin BBC ti fi han pe awọn ibọn ti awọn eeyan n pin kiri yii kii ṣe lati Naijiria tabi orilẹ-ede  Niger.


Eyii to mu ki ọpọ eeyan maa gboriyin fun ileeṣẹ ọmọ Ogun Naijiria fun akitiyan wọn, bẹẹ naa ni iroyin ọhun tun da ipaya sọkan awọn araalu mii. Ti ẹ ko ba gbagbe, ijọba Naiiiria ti sọ pe agbesumọmi lawọn agbebọn to n da alaafia ilu ru. Ẹwẹ, iwadii ileeṣẹ iroyin BBC ti fi han pe awọn ibọn ti awọn eeyan n pin kiri yii kii ṣe lati Naijiria tabi orilẹ-ede  Niger. Ṣaaju akoko yii, lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹta, ọdun 2022 yii ni ileeṣẹ iroyin kan, Olympia ti kọkọ fi aworan awọn ibọn naa han. Gẹgẹ bii ohun ti Olympia sọ, awọn ọmọ ogun Russia lo gbẹsẹle awọn ibọn naa ninu ile nla kan to jẹ ti awọn ọmọ ogun Ukraine, niluu Zaporizhia. Orukọ awọn ibọn naa si ni wọn npe ni Kalashnikov, tako Ak-47 ti iroyin n sọ ṣaaju.


Ṣaaju akoko yii, lọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹta, ọdun 2022 yii ni ileeṣẹ iroyin kan, Olympia ti kọkọ fi aworan awọn ibọn naa han. Gẹgẹ bii ohun ti Olympia sọ, awọn ọmọ ogun Russia lo gbẹsẹle awọn ibọn naa ninu ile nla kan to jẹ ti awọn ọmọ ogun Ukraine, niluu Zaporizhia. Orukọ awọn ibọn naa si ni wọn npe ni Kalashnikov, tako Ak-47 ti iroyin n sọ ṣaaju.


Nítòótọ́ ni à máa ṣe 'Stop and Search' sùgbọ́n à kò gbé agbègbè kankan tìpa ni Eko rárá- Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá Eko

Ileeṣẹ olọpaa ti ipinlẹ Eko ti fi awọn eeyan lọkan balẹ pe ahesọ lasan ni ọrọ to n jade pe wọn ti gbe enu ibode ipinlẹ Eko ti pa. Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa, Benjamin Hundeyin to je alukoro ileeṣẹ ọlọpaa Eko salaye loju opo twitter rẹ pe ọrọ ko ri bẹẹ. O ni pe awọn ileeṣẹ iroyin abẹlẹ kan sì kọmisọnna ọlọpaa Alabi gbọ ninu ọrọ rẹ ni. Hundeyin sọ pe ohun ti Komiṣonna Alabi sọ ni pe awọn agbofinro yoo maa mojuto awọn ẹnubode to wọ ipinle Eko sii ju ti atẹyinwa ni eyi ti ọlọpaa pupọ yoo maa kiyesi loorekoore ki omi ma baa ti eyin wó igbin olugbe ipinle Eko lẹnu. Alaye wo ni Ileeṣẹ ọlọpaa tun sọ? Benjamin Hundeyin tun sọ pe wọn yoo maa da awọn eeyan duro loorekoore fun 'Stop and Search' fun ayẹwo pe wọn ko lébọ léru. Sugbọn kii ṣe pe wọn maa se konile-o-gbele ni ipinle Eko rara.


Alaye wo ni Ileeṣẹ ọlọpaa tun sọ? Benjamin Hundeyin tun sọ pe wọn yoo maa da awọn eeyan duro loorekoore fun 'Stop and Search' fun ayẹwo pe wọn ko lébọ léru. Sugbọn kii ṣe pe wọn maa se konile-o-gbele ni ipinle Eko rara. Bakan naa lo gba gbogbo olugbe Eko nimoran lati maa se oju lalakan fi n sọri ki wọn si maa ṣọra ṣe.


Bakan naa lo gba gbogbo olugbe Eko nimoran lati maa se oju lalakan fi n sọri ki wọn si maa ṣọra ṣe.


Ṣé àwọn ikọ̀ aláàbò tí ìjọba ìpínlẹ̀ dá sílẹ̀̀ lè tán ìṣòro ìpèníjà aàbò tí Nàìjíríà ń kojú?

Nilẹ oni to mọ lorileede Naijiria ipenija aabo jẹ ọkan gbogi ti awọn araalu n koju. Yala lọwọ awọn janduku agbebọn, adigunjale, ajinigbe tabi awọn ọdaran miran ko fẹ ẹ si ipinlẹ kan ti ko ni ipenija aabo tiẹ to n koju. Lati dena awọn ipenija aabo wọnyi, awọn ijọba ipinlẹ kan woye ti wọn si da ikọ alaabo ti wọn silẹ yatọ si ọlọpaa to wa labẹ akoso ijọba apapọ. Laipẹ yi ni  ọga awọn ọlọpaa kede pe awọn yoo tẹramọ ipese aabo lawọn ilẹ ẹkọ, ile iwosan ati awọn aaye ohun amayedẹrun mii to jẹ ti ijọba. Mẹta ninu awọn igun orileede Naijiria mefa to wa ni wọn ni ikọ alaabo ti wọn. Laipẹ yi ipinlẹ Benue to wa ni igun aarin gbungbun ariwa Naijira da ikọ alaabo ti wọn naa silẹ ti Gomina Ortom pe orukọ wọn ni  Community Volunteer Guards.


Laipẹ yi ni  ọga awọn ọlọpaa kede pe awọn yoo tẹramọ ipese aabo lawọn ilẹ ẹkọ, ile iwosan ati awọn aaye ohun amayedẹrun mii to jẹ ti ijọba. Mẹta ninu awọn igun orileede Naijiria mefa to wa ni wọn ni ikọ alaabo ti wọn. Laipẹ yi ipinlẹ Benue to wa ni igun aarin gbungbun ariwa Naijira da ikọ alaabo ti wọn naa silẹ ti Gomina Ortom pe orukọ wọn ni  Community Volunteer Guards. Ni agbegbe yi, ipenija aabo ati ikọlu sawọn araalu jẹ nkan to maa n saba waye. Gomina si ni awọn ikọ yi ni yoo maa jẹ ipe araalu nigbakugba ti wọn ba n koju ipenija aabo. Ati awọn ati awọn ọlọpaa to fi mọ awọn ọmọ ogun to n gbe ibọn ni wọn yoo jijọ maa koju ipenija aabo.


Ni agbegbe yi, ipenija aabo ati ikọlu sawọn araalu jẹ nkan to maa n saba waye. Gomina si ni awọn ikọ yi ni yoo maa jẹ ipe araalu nigbakugba ti wọn ba n koju ipenija aabo. Ati awọn ati awọn ọlọpaa to fi mọ awọn ọmọ ogun to n gbe ibọn ni wọn yoo jijọ maa koju ipenija aabo. Ni iwọ oorun Guusu Naijiria awọn ipinlẹ mẹfẹẹfa to wa nibẹ naa ni ikọ alaabo ti wọn taa n pe ni Amọtẹkun. Awọn ipinlẹ yi ni :Ekiti, Ondo, Osun, Ogun, Oyo ati Eko. Ipinlẹ Eko nikan lo dabi ẹni pe awọn ikọ yi ko ti gbera sọ.


Ni iwọ oorun Guusu Naijiria awọn ipinlẹ mẹfẹẹfa to wa nibẹ naa ni ikọ alaabo ti wọn taa n pe ni Amọtẹkun. Awọn ipinlẹ yi ni :Ekiti, Ondo, Osun, Ogun, Oyo ati Eko. Ipinlẹ Eko nikan lo dabi ẹni pe awọn ikọ yi ko ti gbera sọ. Awọn Gomina jijọ ṣe ifilọlẹ ikọ alaabo abẹle yi lati koju ijinigbe ati awọn iwa ọdaran miran. Lọpọ ibi ti wọn ti n ṣiṣẹ Amọtẹkun a maa pawọpọ pẹlu awọn alaabo ijọba apapọ to wa nilẹ. Baa ba tẹsiwaju si awọn ipinlẹ marun un to wa ni ila oorun Guusu Naijiria, awọn ikọ alaabo to wa nibẹ lorukọ wọn  n jẹ Ebubeagu.


Awọn Gomina jijọ ṣe ifilọlẹ ikọ alaabo abẹle yi lati koju ijinigbe ati awọn iwa ọdaran miran. Lọpọ ibi ti wọn ti n ṣiṣẹ Amọtẹkun a maa pawọpọ pẹlu awọn alaabo ijọba apapọ to wa nilẹ. Baa ba tẹsiwaju si awọn ipinlẹ marun un to wa ni ila oorun Guusu Naijiria, awọn ikọ alaabo to wa nibẹ lorukọ wọn  n jẹ Ebubeagu. Ipinlẹ ti wọn ti fẹsẹ rinlẹ ni  Abia, Anambra, Enugu, Ebonyi ati Imo. Gẹgẹ bi tawọn agbegbe mii, idasilẹ Ebubeagu ko ṣẹyin kikoju awọn ikọlu ati ipenija aabo miran ti wọn koju. Onimọ nipa aabo kan to ba BBC sọrọ, Ben Okezie, sọ pe awọn ikọ alaabo yi ko le da nikan tan iṣoro.


Ipinlẹ ti wọn ti fẹsẹ rinlẹ ni  Abia, Anambra, Enugu, Ebonyi ati Imo. Gẹgẹ bi tawọn agbegbe mii, idasilẹ Ebubeagu ko ṣẹyin kikoju awọn ikọlu ati ipenija aabo miran ti wọn koju. Onimọ nipa aabo kan to ba BBC sọrọ, Ben Okezie, sọ pe awọn ikọ alaabo yi ko le da nikan tan iṣoro. aabo. O sọ pe  idasilẹ ọlọpaa abẹle ti ipinlẹ kọọkan ni yoo tan iṣoro yi. ''Ti a ba ni ọlọpaa ni ipinlẹ kọọkan, Gomina yoo le joko pẹlu wọn lati ṣagbekalẹ ọna ti wọn yoo fi ṣeto aabo wọn.''


aabo. O sọ pe  idasilẹ ọlọpaa abẹle ti ipinlẹ kọọkan ni yoo tan iṣoro yi. ''Ti a ba ni ọlọpaa ni ipinlẹ kọọkan, Gomina yoo le joko pẹlu wọn lati ṣagbekalẹ ọna ti wọn yoo fi ṣeto aabo wọn.'' O fikun pe niṣe lawọn Gomina ipinlẹ maa n lo awọn ikọ alaabo abẹle wọn yi lasiko idibo ki wọn baa le fi koju alatako wọn. Gẹgẹ bo ṣe wi, awọn wọnyi ni wọn ma fi n hu iwa janduku lasiko idibo. O wa gba awọn ile aṣofin agba Naijiria lati wọgile gbogbo awọn alaabo abẹle atifijilante ki wọn si buwọluidasilẹ ọlọpaa ipinlẹ kọọkan.


O fikun pe niṣe lawọn Gomina ipinlẹ maa n lo awọn ikọ alaabo abẹle wọn yi lasiko idibo ki wọn baa le fi koju alatako wọn. Gẹgẹ bo ṣe wi, awọn wọnyi ni wọn ma fi n hu iwa janduku lasiko idibo. O wa gba awọn ile aṣofin agba Naijiria lati wọgile gbogbo awọn alaabo abẹle atifijilante ki wọn si buwọluidasilẹ ọlọpaa ipinlẹ kọọkan. Aarẹ Muhammadu Buhari ko faramọ idasilẹ ọlọpaa lawọn ijọba ipinlẹ Naijiria. ''Idasilẹ ọlọpaa ni ijọba ipinlẹ kii ṣe na abayọ'' Esi ti aarẹ fọ ni dahun si ibeere ti akọroyin Channles TV beere lọwọ rẹ ree ni nkan bi oṣu meloo kan ṣẹyin.


Aarẹ Muhammadu Buhari ko faramọ idasilẹ ọlọpaa lawọn ijọba ipinlẹ Naijiria. ''Idasilẹ ọlọpaa ni ijọba ipinlẹ kii ṣe na abayọ'' Esi ti aarẹ fọ ni dahun si ibeere ti akọroyin Channles TV beere lọwọ rẹ ree ni nkan bi oṣu meloo kan ṣẹyin.


Agbénipa bẹ́ orí, wọ́n tún la àyà òṣìṣẹ́ ìjọba ní Akure

Awọn agbenipa ni wọn tun ti ṣọṣẹ nilu Akure to jẹ olu ilu ipinlẹ Ondo ni bi wọn ṣe ge ori ọkunrin kan, Gbenga Olofingboyegun, lọ ti wọn si la aya rẹ. Olofingboyegun to jẹ adari ẹka iwadi ati iṣiro lajọ to n moju to iṣẹ awọn olukọ (TESCOM) nipinlẹ Ondo lawọn mọlẹbi rẹ kede pe wọn ko mọ bo ṣe rin l'Ọjọbọ, ọjọ kini oṣu kẹsan ọdun yi lẹyin to kuro nibi isẹ lai dagbere. Igbagbọ awọn mọlẹbi rẹ tẹlẹ ni pe wọn jii gbe ni, ti wọn si n reti ipe wọn lati dunadura. Ẹwẹ ọjọ abamẹta, ọjọ kẹta oṣu yi wọn ri oku kan ti ko lori nile ẹkọ alakọbẹrẹ Saint Theresa nilu Akure ti wọn si fi to awọn agbofinro leti. Alukoro ajọ ọlọpaa nipinlẹ Ondo, Funmi Odunlami, salaye fun BBC Yoruba pe lọsan Ọjọ abamẹta ni awọn araalu fi to awọn ọlọpaa leti pe wọn ri oku kan to ti n ra ninu ileewe kan ladugbo wọn. Odunlami wipe oku naa ni wọn ti ge ori rẹ lọ ti wọn si la aya rẹ lati ko awọn ẹya ara kan ninu rẹ leyii to jẹ ko ṣoro lati da oku naa mọ.


Ẹwẹ ọjọ abamẹta, ọjọ kẹta oṣu yi wọn ri oku kan ti ko lori nile ẹkọ alakọbẹrẹ Saint Theresa nilu Akure ti wọn si fi to awọn agbofinro leti. Alukoro ajọ ọlọpaa nipinlẹ Ondo, Funmi Odunlami, salaye fun BBC Yoruba pe lọsan Ọjọ abamẹta ni awọn araalu fi to awọn ọlọpaa leti pe wọn ri oku kan to ti n ra ninu ileewe kan ladugbo wọn. Odunlami wipe oku naa ni wọn ti ge ori rẹ lọ ti wọn si la aya rẹ lati ko awọn ẹya ara kan ninu rẹ leyii to jẹ ko ṣoro lati da oku naa mọ. Amọ awọn mọlẹbi oloogbe naa lo da ẹni wọn mọ pẹlu aṣọ to wọ kuro nile lọjọ ti wọn rii kẹyin.


Amọ awọn mọlẹbi oloogbe naa lo da ẹni wọn mọ pẹlu aṣọ to wọ kuro nile lọjọ ti wọn rii kẹyin.


Eeyan marun un wa ni gbaga ọlọpaa, ṣugbọn iwadii ṣi n lọ lọwọ - Ileeṣẹ ọlọpaa

Iroyin kan bọ si igboro aye laṣalẹ ọjọ Ẹti, ọjọ kọkandinlogun, oṣu kẹjọ ọdun 2022 pe awọn eeyan kan ti wọn furasi gẹgẹ bi janduku kọlu awọn ọkọ to kọwọrin pẹlu iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun, Alaaja Kafayat Oyetọla. Iṣẹlẹ naa, gẹgẹ bi a ṣe gbọ waye lagbegbe Owo Ẹdẹ ni ipinlẹ Ọṣun. Ikọlu yii n waye lẹyin nnkan bii oṣu kan ti idibo si ipo gomina ni ipinlẹ Ọṣun waye ninu eyi ti oludije fun ẹgbẹ oṣelu PDP, Sẹnetọ Ademọla Adeleke ti jawe olubori. Ọmọ bibi ilu Ẹdẹ ni Sẹnetọ Adeleke, eyi to n mu ki ọpọ woye pe o ṣeeṣe ko jẹ awọn janduku to n gbe lẹyin rẹ lo ṣiṣẹ ọhun. Oniruru alaye lo ti n waye latẹnu awọn eeyan kan to pe awọn wa nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ. Amọṣa, ohun kan to n jẹyọ ninu alaye gbogbo awọn to sọrọ pe iṣẹlẹ ikọlu naa ṣoju awọn ni pe awọn ọkọ akọwọrin pẹlu iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun, Alaaja Kafayat Oyetọla n bọ lati irinajo kan ni Eyi to gbe wa gba ilu Owode Ẹdẹ.


Ọmọ bibi ilu Ẹdẹ ni Sẹnetọ Adeleke, eyi to n mu ki ọpọ woye pe o ṣeeṣe ko jẹ awọn janduku to n gbe lẹyin rẹ lo ṣiṣẹ ọhun. Oniruru alaye lo ti n waye latẹnu awọn eeyan kan to pe awọn wa nibi ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ. Amọṣa, ohun kan to n jẹyọ ninu alaye gbogbo awọn to sọrọ pe iṣẹlẹ ikọlu naa ṣoju awọn ni pe awọn ọkọ akọwọrin pẹlu iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun, Alaaja Kafayat Oyetọla n bọ lati irinajo kan ni Eyi to gbe wa gba ilu Owode Ẹdẹ. Ọkọ akẹrun kan taku si oju popo lagbegbe ọja owode Ẹdẹ. Ọkọ to di oju ọna yii ni dẹrẹba rẹ n tu ṣe to si mu ki awọn ọkọ to kọwọrin pẹlu aya gomina naa o duro. Lasiko yii ni awọn nnkankan ṣẹlẹ ninu eyi ti ikọlu yii fi waye.


Ọkọ akẹrun kan taku si oju popo lagbegbe ọja owode Ẹdẹ. Ọkọ to di oju ọna yii ni dẹrẹba rẹ n tu ṣe to si mu ki awọn ọkọ to kọwọrin pẹlu aya gomina naa o duro. Lasiko yii ni awọn nnkankan ṣẹlẹ ninu eyi ti ikọlu yii fi waye. Iryoin sọ pe lara awọn oṣiṣẹ alaabo to kọwọrin pẹlu iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun ọhun fara ṣeṣe ti wọn si ba lara awọn ọkọ wọn jẹ. Nigba ti BBC News Yoruba kan si agbẹnusọ fun iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun, Arabinrin Oluwatunmiṣe Iluyọmade lori iṣẹlẹ naa, o ṣalaye pe oun ti fi atẹjade iroyin kan sita fun awọn akọroyin lati lo. Ninu atẹjade naa lo ti sọ pe awọn janduku oṣelu ti wọn n ṣiṣẹ fun ẹgbẹ oṣelu PDP lo wa nidi ikọlu naa.


Iryoin sọ pe lara awọn oṣiṣẹ alaabo to kọwọrin pẹlu iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun ọhun fara ṣeṣe ti wọn si ba lara awọn ọkọ wọn jẹ. Nigba ti BBC News Yoruba kan si agbẹnusọ fun iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun, Arabinrin Oluwatunmiṣe Iluyọmade lori iṣẹlẹ naa, o ṣalaye pe oun ti fi atẹjade iroyin kan sita fun awọn akọroyin lati lo. Ninu atẹjade naa lo ti sọ pe awọn janduku oṣelu ti wọn n ṣiṣẹ fun ẹgbẹ oṣelu PDP lo wa nidi ikọlu naa. O fi kun un pe “ikọlu naa n waye lẹyin ọsẹ meji ti iwe orukọ kan jade sori ayelujara ninu eyi ti wọn kọ orukọ awọn ti awọn ẹgbẹ alatako PDP ti foju si lara lati kọlu.” “Wahala naa bẹrẹ nigba ti awọn ẹṣọ alaabo to wa pẹlu iyawo gomina gbiyanju lati ṣeto ki irinna ọkọ o gun rege lagbegbe Owode Ẹdẹ. Laimọ pe awọn janduku ẹgbẹ oṣelu PDP kan ti fi ara pamọ sibẹ, ti wọn si bẹrẹ si ni ju okuta atawọn nnkan miran lu awọn ọkọ to kọwọrin pẹlu aya gomina ninu eyi ti wọn ti ba awọn ọkọ jẹ ti wọn si tun ṣe awọn ẹṣọ alaabo kan leṣe.” Ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ ṣun ti fesi si ẹsun ti iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun atawọn ololufẹ APC nipinlẹ naa fi nkan an pe oun lo ran awọn janduku kọlu ikọ akọ̀wọrin pẹlu iyawo gomina Kafayat Oyetọla. Ninu atẹjade ti wọn fi sita, ẹgbẹ oṣelu PDP ni nṣe ni ọfiisi iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun fẹ fi ewe rabata bo imi iwa ibajẹ ati aṣemaṣe ti awọn ẹṣọ alaabo to kọwọ rin pẹlu rẹ hu lagbegbe ọja Owode ẹdẹ ni ipinlẹ Ọṣun.


O fi kun un pe “ikọlu naa n waye lẹyin ọsẹ meji ti iwe orukọ kan jade sori ayelujara ninu eyi ti wọn kọ orukọ awọn ti awọn ẹgbẹ alatako PDP ti foju si lara lati kọlu.” “Wahala naa bẹrẹ nigba ti awọn ẹṣọ alaabo to wa pẹlu iyawo gomina gbiyanju lati ṣeto ki irinna ọkọ o gun rege lagbegbe Owode Ẹdẹ. Laimọ pe awọn janduku ẹgbẹ oṣelu PDP kan ti fi ara pamọ sibẹ, ti wọn si bẹrẹ si ni ju okuta atawọn nnkan miran lu awọn ọkọ to kọwọrin pẹlu aya gomina ninu eyi ti wọn ti ba awọn ọkọ jẹ ti wọn si tun ṣe awọn ẹṣọ alaabo kan leṣe.” Ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ ṣun ti fesi si ẹsun ti iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun atawọn ololufẹ APC nipinlẹ naa fi nkan an pe oun lo ran awọn janduku kọlu ikọ akọ̀wọrin pẹlu iyawo gomina Kafayat Oyetọla. Ninu atẹjade ti wọn fi sita, ẹgbẹ oṣelu PDP ni nṣe ni ọfiisi iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun fẹ fi ewe rabata bo imi iwa ibajẹ ati aṣemaṣe ti awọn ẹṣọ alaabo to kọwọ rin pẹlu rẹ hu lagbegbe ọja Owode ẹdẹ ni ipinlẹ Ọṣun. Atẹjade naa ti adari ipolongo ni PDP, Ọladele Bamiji fi sita ṣalaye pe lootọ ni ikọlu waye ṣugbọn awọn araalu ni wọn fariga fun iwa ailaanu ti awọn ẹṣọ alaabo to wa pẹlu Alaaja Kafayat Oyetọla hu si dẹrẹba ọkọ akẹru kan to taku si oju opopona lagbegbe ọja nilu Owode Ẹdẹ. “...dẹrẹba ọkọ naa n gbiyanju lati tun ọkọ naa ṣe ko ṣiṣẹ. Igba yii gan ni iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun atawọn to baa kọwọrin rode de si agbegbe naa, dipo ki wọn si ṣeranwọ pẹlu amojuto sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ to waye nitori ọkọ to bajẹ si aarin popo naa, n ṣe ni wọn ya bo dẹrẹba ọkọ naa ti wọn si lu u bi ẹni lu bara.


Atẹjade naa ti adari ipolongo ni PDP, Ọladele Bamiji fi sita ṣalaye pe lootọ ni ikọlu waye ṣugbọn awọn araalu ni wọn fariga fun iwa ailaanu ti awọn ẹṣọ alaabo to wa pẹlu Alaaja Kafayat Oyetọla hu si dẹrẹba ọkọ akẹru kan to taku si oju opopona lagbegbe ọja nilu Owode Ẹdẹ. “...dẹrẹba ọkọ naa n gbiyanju lati tun ọkọ naa ṣe ko ṣiṣẹ. Igba yii gan ni iyawo gomina ipinlẹ Ọṣun atawọn to baa kọwọrin rode de si agbegbe naa, dipo ki wọn si ṣeranwọ pẹlu amojuto sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ to waye nitori ọkọ to bajẹ si aarin popo naa, n ṣe ni wọn ya bo dẹrẹba ọkọ naa ti wọn si lu u bi ẹni lu bara. “eyi gan lo mu ki awọn eeyan to wa lagbegbe ọja naa o fariga ti wọn fi ju okuta atawọn nnkan miran lu wọn” O fi kun un pe lasiko yii awọn eeyan ti inu n bi naa ko tilẹ mọ eeyan to wa ninu ọkọ naa. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ ọlọpaa fi sita, ọwọ ti tẹ eeyan marun lori ikọlu naa. Bakan naa lo ṣalaye pe lootọ ni dẹrẹba ọkọ akẹru to wa laarin awuyewuye ikọlu naa, to pe orukọ rẹ ni Ọmọlọla Ọpẹyẹmi lati ilu Ijẹbu Ode fi ara gbọgbẹ ni iwaju ori rẹ.


“eyi gan lo mu ki awọn eeyan to wa lagbegbe ọja naa o fariga ti wọn fi ju okuta atawọn nnkan miran lu wọn” O fi kun un pe lasiko yii awọn eeyan ti inu n bi naa ko tilẹ mọ eeyan to wa ninu ọkọ naa. Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ ọlọpaa fi sita, ọwọ ti tẹ eeyan marun lori ikọlu naa. Bakan naa lo ṣalaye pe lootọ ni dẹrẹba ọkọ akẹru to wa laarin awuyewuye ikọlu naa, to pe orukọ rẹ ni Ọmọlọla Ọpẹyẹmi lati ilu Ijẹbu Ode fi ara gbọgbẹ ni iwaju ori rẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa sọ peoṣiṣẹ alaabo DSS kan ṣoṣo lo fi ara ṣeṣe lasiko iṣẹlẹ naa ati pe iwadii ti n lọ lori ikọlu hun.


Ileeṣẹ ọlọpaa sọ peoṣiṣẹ alaabo DSS kan ṣoṣo lo fi ara ṣeṣe lasiko iṣẹlẹ naa ati pe iwadii ti n lọ lori ikọlu hun.


Babagana olùdámọ̀ràn lórí ètò aàbò Nàìjírà, kọ̀wé fipò sílẹ̀ tàbí kí Buhari da ẹ dúró- Arewa Youth Assembly

Lónìí ní ètò ìwọ́de tún bẹ̀rẹ̀ pé kí olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ nípa ètò ààbò, Babagana Monguno kọ̀wé fipò rẹ̀ sílẹ̀ látàrí ètò ààbò tó mẹ́hẹ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Egbẹ awon ọdọ lati ariwa Naijiria ti wọn n je Arewa Youth Assembly (AYA)  lo seto iwode naa ni National Assembly nilu Abuja to jẹ olu ilu Naijiria. Ninu iwode naa ni won ti so pe ki oludamoran fun ijoba Buhari lori ọrọ eto aabo, Babagana Mungoro ko kọwe fipo silẹ tabi ki Aare Muhammade da a duro lenu iṣẹ. Wọn ni pe ipo ti eto aabo wa bayii ni Naijiri ako fihan pe enikeni n sise bi o ti ye nibe lati ọdun meje ti wọn ti yan Mungoro sipo ẹlẹgẹ  yii. Egbe yii ni pe iye awon eeyan ti won n jigbe ati awọn ti wọn n pa nipakupa ti pọju ni eyi to ba  ni lọkan jẹ. Bakan naa ni wón ke si Aare Buhari lati ranti awọn ileri to ṣe ko to wọle sipo Aare Naijiria.


Wọn ni pe ipo ti eto aabo wa bayii ni Naijiri ako fihan pe enikeni n sise bi o ti ye nibe lati ọdun meje ti wọn ti yan Mungoro sipo ẹlẹgẹ  yii. Egbe yii ni pe iye awon eeyan ti won n jigbe ati awọn ti wọn n pa nipakupa ti pọju ni eyi to ba  ni lọkan jẹ. Bakan naa ni wón ke si Aare Buhari lati ranti awọn ileri to ṣe ko to wọle sipo Aare Naijiria. Wọn ni ko lo agbara rẹ gẹ\gẹ bii ologun tẹlẹri ati aarẹ bayii ko wa nkan se si ọrọ eto aabo yii nitori ko si owo lati san owo itanran ajinigbe mọ. Ẹgbẹ́   ọ̀dọ́ Arewa Youth Assembly (AYA) ti ṣe ìwọ́de lẹnu ọ̀nà ilé ìgbìmọ̀ asòfin to wa niluu Abuja lati pè fún yíyọ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò, Babagana Monguno látàrí ètò ààbò tó mẹ́hẹ lorilẹ ede Naijiria. Saájú ètò ìwọ́de tó waye lonii, ni  ẹgbẹ Arewa Youth Assembly (AYA) ti fún aarẹ  Muhammadu Buhari ní gbèdéke   ọ̀sẹ̀ méjì  lati yọ  Monguno kuro nípò.


Wọn ni ko lo agbara rẹ gẹ\gẹ bii ologun tẹlẹri ati aarẹ bayii ko wa nkan se si ọrọ eto aabo yii nitori ko si owo lati san owo itanran ajinigbe mọ. Ẹgbẹ́   ọ̀dọ́ Arewa Youth Assembly (AYA) ti ṣe ìwọ́de lẹnu ọ̀nà ilé ìgbìmọ̀ asòfin to wa niluu Abuja lati pè fún yíyọ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò, Babagana Monguno látàrí ètò ààbò tó mẹ́hẹ lorilẹ ede Naijiria. Saájú ètò ìwọ́de tó waye lonii, ni  ẹgbẹ Arewa Youth Assembly (AYA) ti fún aarẹ  Muhammadu Buhari ní gbèdéke   ọ̀sẹ̀ méjì  lati yọ  Monguno kuro nípò. Nigba ti agbẹnusọ fún ẹgbẹ Arewa Youth Assembly (AYA) Ali Mohammed,  ń sọrọ, o ni Babagana olùdámọ̀ràn lórí ètò aàbò Nàìjírà, kọ̀wé fipò sílẹ̀ tàbí kí Buhari da ẹ dúró- Arewa " Eto aabo orilẹ ede Naijiria ti di kólórí di orí ara rẹ̀ mú, ìwà ìpànìyàn, ìjínigbé, olè abbl tún  n pọ̀ si ju, bó se wà tẹlẹ lọ lorilẹ ede Naijiria, lasiko ti , Babagana Monguno ti di olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò.Ní èyí, tó fi yé wa pé Babagana Monguno kò mọ nnkankan nipa eto aabo orilẹ ede Naijiria." OMohammed tẹ̀síwájú pé "Bi wọn se n fi ojoojumọ pa ọmọ orilẹ ede Naijiria , se ni olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò, Babagana Monguno  ń jẹ̀gbádùn , to si ń fọlá-mutí ni ọfiisi rẹ̀, nigba to mọ pe ọwọ́ awọn ọ̀daràn naa kò leè mú òun. "A o lee gba ki eto aabo orilẹ ede Niajiria túbọ̀ máa kùnà tabi forí sánpọ́n mọ̀ ọ́n, nitori naa kí Babagana Monguno máa lọ, kó kúrò nípò rẹ̀.


Nigba ti agbẹnusọ fún ẹgbẹ Arewa Youth Assembly (AYA) Ali Mohammed,  ń sọrọ, o ni Babagana olùdámọ̀ràn lórí ètò aàbò Nàìjírà, kọ̀wé fipò sílẹ̀ tàbí kí Buhari da ẹ dúró- Arewa " Eto aabo orilẹ ede Naijiria ti di kólórí di orí ara rẹ̀ mú, ìwà ìpànìyàn, ìjínigbé, olè abbl tún  n pọ̀ si ju, bó se wà tẹlẹ lọ lorilẹ ede Naijiria, lasiko ti , Babagana Monguno ti di olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò.Ní èyí, tó fi yé wa pé Babagana Monguno kò mọ nnkankan nipa eto aabo orilẹ ede Naijiria." OMohammed tẹ̀síwájú pé "Bi wọn se n fi ojoojumọ pa ọmọ orilẹ ede Naijiria , se ni olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ààbò, Babagana Monguno  ń jẹ̀gbádùn , to si ń fọlá-mutí ni ọfiisi rẹ̀, nigba to mọ pe ọwọ́ awọn ọ̀daràn naa kò leè mú òun. "A o lee gba ki eto aabo orilẹ ede Niajiria túbọ̀ máa kùnà tabi forí sánpọ́n mọ̀ ọ́n, nitori naa kí Babagana Monguno máa lọ, kó kúrò nípò rẹ̀. Kò ní nnkankan tó mọ̀ nípa ètò ààbò, awọn èròńgbà rẹ̀ kò bá ìgbà mu mọ́. "Bi wọn se n fi ojoojumọ pa àwa tí a wà ni apá Ariwa , ti su wa, idi niyi ti a se sọ pe ki wọn yọ Babagana Monguno. .Ìyà ń jẹ wà ju awọn ẹkun miran lọ lorilẹ ede Naijiria.


Kò ní nnkankan tó mọ̀ nípa ètò ààbò, awọn èròńgbà rẹ̀ kò bá ìgbà mu mọ́. "Bi wọn se n fi ojoojumọ pa àwa tí a wà ni apá Ariwa , ti su wa, idi niyi ti a se sọ pe ki wọn yọ Babagana Monguno. .Ìyà ń jẹ wà ju awọn ẹkun miran lọ lorilẹ ede Naijiria. Eto aabo tó mẹ́hẹ n  ṣe akoba fun ounjẹ ati awọn ohun amayedẹrun ni ọdọ wa , ni eyi ti o jẹ ki òsì ati ìsẹ́ tún pọ si" Àwọn ẹgbẹ́ Arewa ti wọ́n ń darí ètò ìwọ́de náà sọ pé kí ìwà ìpaniyan,ìjigbé àti àwọn ìwà ìbàjẹ́ míràn tó ń ṣẹlẹ̀ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, lásìkò tí Babagana Monguno jẹ́ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ nípa ètò ààbò ń tún po si Ahmed Nasir, láti ìpínlẹ̀ Kaduna,tó jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin náà tún sọ̀rọ̀ nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin pé kí wọ́n yọ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ nípa ètò ààbò nípò.


Eto aabo tó mẹ́hẹ n  ṣe akoba fun ounjẹ ati awọn ohun amayedẹrun ni ọdọ wa , ni eyi ti o jẹ ki òsì ati ìsẹ́ tún pọ si" Àwọn ẹgbẹ́ Arewa ti wọ́n ń darí ètò ìwọ́de náà sọ pé kí ìwà ìpaniyan,ìjigbé àti àwọn ìwà ìbàjẹ́ míràn tó ń ṣẹlẹ̀ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, lásìkò tí Babagana Monguno jẹ́ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ nípa ètò ààbò ń tún po si Ahmed Nasir, láti ìpínlẹ̀ Kaduna,tó jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin náà tún sọ̀rọ̀ nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin pé kí wọ́n yọ olùdámọ̀ràn ìjọba àpapọ̀ nípa ètò ààbò nípò.


Mo pàṣẹ̀ ètò aàbò tó gbóòrìn ní gbogbo iléẹ̀kọ́, iléèwòsàn lásìkò yìí- Usman Alkali Baba, olórí ọlọ́pàá Nàìjíríà

Ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria ti fi ikede sita nipa ibi ti eto aabo Naijiria de duro bayii. Oga agba Usman Alkali Buba to n tuko ileeṣẹ ọlọpaa Naijiria si paṣẹ lati oke wa. O ni ki won safikun si eto aabo yika gbogbo ile ẹkọ Naijiria ati ile iwosan pelu awon ibudo to se pataki ni Naijiria bayii. Bakan naa lo ni ki wọn maa wa ọkọ agbofinro yika awon agbegbe kọọkan ki won si maa yẹ ara awọn afurasi wo. Kini IGP tun sọ? Alkali tun kilọ fun gbogbop agbofinro lati fi iwa ọmọluwabi kun iṣẹ ti wọn n ṣe.


Bakan naa lo ni ki wọn maa wa ọkọ agbofinro yika awon agbegbe kọọkan ki won si maa yẹ ara awọn afurasi wo. Kini IGP tun sọ? Alkali tun kilọ fun gbogbop agbofinro lati fi iwa ọmọluwabi kun iṣẹ ti wọn n ṣe. O ni ki awọn agbofinro fi igboya ṣiṣẹ bii ọmọ akin lati gbogun ti awọn agbesunmọmi to n dunkooko mọ awọn eniyan Naijiria lasiko yii. Alkali ni ki wọn wọ inu igbo lọ, ki wọn mase foju fo awon ile akọpati kankan bẹẹ si ni ki won gbena woju awọn kọlọrọsi gbogbo. Kini Alkali ni ki awon eniyan Naijiria se lasiko yii lati daabo bo ara wọn?


O ni ki awọn agbofinro fi igboya ṣiṣẹ bii ọmọ akin lati gbogun ti awọn agbesunmọmi to n dunkooko mọ awọn eniyan Naijiria lasiko yii. Alkali ni ki wọn wọ inu igbo lọ, ki wọn mase foju fo awon ile akọpati kankan bẹẹ si ni ki won gbena woju awọn kọlọrọsi gbogbo. Kini Alkali ni ki awon eniyan Naijiria se lasiko yii lati daabo bo ara wọn? Ni afikun ni Alkali gba awon eniyan orile-ede Naijiria ni imọran pe ki wọn maa ṣọra ṣe lasiko yii. O ni ki wọn fọwọsowopọ pẹlu awọn agbofinro ni agbegbe wọn. O tun ni pe ọpọ awọn ọlọpaa lo maa fọnka sita pẹlu iwa ọmọ luwabi ti wón n hu.


Ni afikun ni Alkali gba awon eniyan orile-ede Naijiria ni imọran pe ki wọn maa ṣọra ṣe lasiko yii. O ni ki wọn fọwọsowopọ pẹlu awọn agbofinro ni agbegbe wọn. O tun ni pe ọpọ awọn ọlọpaa lo maa fọnka sita pẹlu iwa ọmọ luwabi ti wón n hu. Alkali fi da awon olugbe Naijiria loju pe didun lọsan yoo so lori eto aabo Naijiria laipẹ. O ni awon agbofinro yopo tésiwaju lati maa pese eto aabo fun awọn ara ilu ati dukia wọn.


Alkali fi da awon olugbe Naijiria loju pe didun lọsan yoo so lori eto aabo Naijiria laipẹ. O ni awon agbofinro yopo tésiwaju lati maa pese eto aabo fun awọn ara ilu ati dukia wọn.


Àwọn ‘Rev. Sister’ mẹ́rin tí wọ́n jígbé tí gba ìtúsílẹ̀

Awọn sister mẹrin ti ijọ Jesus the Saviour Generelate, ti ijọ Aguda ni ilu Port Harcourt, ni ipinlẹ Rivers ti gba itusilẹ lọwọ awọn ajinigbe to ji wọn gbe ni oju ọna Okigwe-Umulolo ni ijọba ibilẹ Okigwe ni ipinlẹ Imo. Awọn sister mẹrin naa ti orukọ wọn n jẹ Johannes Nwodo, Christabel Echemazu, Liberata Mbamalu ati Benita Agu ni wọn n lọ fun isin idupẹ ti wọn si ra wọn mu. Amọ, Akọwe ile ijọsin naa ti fi iroyin lede pe wọn ti tu wọn silẹ, ti awọn to ji wọn gbe ko si gba nkankan lọwọ wọn. ‘’Pẹlu idunnu ati ayọ ni a fi kede pe awọn sister wa mẹrin ti wọn jigbe ti gba idusilẹ’’ ‘’O jẹ ọjọ manigbagbe fun wa, ti a si fẹ ki gbogbo eniyan ba wa yọ ayọ paapaa awọn to gbadura fun itusilẹ awọn akẹgbẹ wa ninu Oluwa naa.’’ Bakan naa ni wọn dupẹ lọwọ awọn ọmọ lẹyin Kristi to duro ti wọn lasiko ti wọn ji awọn obinrin naa gbe lọ. Awọn agbebọn tun ti ṣekọlu si awọn arinrinajo ni opopona Okigwe si Enugu, ti wọn si ji awọn sister mẹrin gbe lọ. Ninu atẹjade ti Ile ijọsin The Sisters of Jesus the Saviour fi lede ni wọn ti salaye bi iṣẹlẹ naa ṣe waye.


‘’Pẹlu idunnu ati ayọ ni a fi kede pe awọn sister wa mẹrin ti wọn jigbe ti gba idusilẹ’’ ‘’O jẹ ọjọ manigbagbe fun wa, ti a si fẹ ki gbogbo eniyan ba wa yọ ayọ paapaa awọn to gbadura fun itusilẹ awọn akẹgbẹ wa ninu Oluwa naa.’’ Bakan naa ni wọn dupẹ lọwọ awọn ọmọ lẹyin Kristi to duro ti wọn lasiko ti wọn ji awọn obinrin naa gbe lọ. Awọn agbebọn tun ti ṣekọlu si awọn arinrinajo ni opopona Okigwe si Enugu, ti wọn si ji awọn sister mẹrin gbe lọ. Ninu atẹjade ti Ile ijọsin The Sisters of Jesus the Saviour fi lede ni wọn ti salaye bi iṣẹlẹ naa ṣe waye. Ninu atẹjade ti wọn pe akọle rẹ ni iroyin ibanujẹ ni wọn ti darukọ awọn sister mẹrin ti wọn jigbẹ lọ naa. Ile Ijosin naa ni awọn fi iroyin naa to awọn ọmọlẹyin Kristi leti, ki wọn le fi adura ran won lọwọ ‘’Ni Ọjọ Isinmi ti wọn n lọ fun isin lati ipinlẹ Rivers lọ si Imo fun isin idupẹ ki wọn to ji wọn gbe lọ.’’ ‘’Ẹyin ara ninu Kristi ni a fi ibanujẹ lọpọlọpọ sọ fun yin pe wọn ti ji awọn arabinrin wa mẹrin gbe lọ lasiko ti wn n lọ fun isin ni agbegbe Okigwe si Umulolo ni wọn ti gbe wọn lọ.’’ A fi asiko yii pe fun adura kikan kikan ki wọn tu wọn silẹ lai si ibi. A dura ki Maria, iya wa wa pẹlu wọn ki wọn si fi wọn silẹ laipẹ.


Ninu atẹjade ti wọn pe akọle rẹ ni iroyin ibanujẹ ni wọn ti darukọ awọn sister mẹrin ti wọn jigbẹ lọ naa. Ile Ijosin naa ni awọn fi iroyin naa to awọn ọmọlẹyin Kristi leti, ki wọn le fi adura ran won lọwọ ‘’Ni Ọjọ Isinmi ti wọn n lọ fun isin lati ipinlẹ Rivers lọ si Imo fun isin idupẹ ki wọn to ji wọn gbe lọ.’’ ‘’Ẹyin ara ninu Kristi ni a fi ibanujẹ lọpọlọpọ sọ fun yin pe wọn ti ji awọn arabinrin wa mẹrin gbe lọ lasiko ti wn n lọ fun isin ni agbegbe Okigwe si Umulolo ni wọn ti gbe wọn lọ.’’ A fi asiko yii pe fun adura kikan kikan ki wọn tu wọn silẹ lai si ibi. A dura ki Maria, iya wa wa pẹlu wọn ki wọn si fi wọn silẹ laipẹ. Iwadii fihan pe oju popo naa ni ọpọlọpọ iru iṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ tẹlẹ ri, to fi mọ Prelate ijọ Methodist Church of Nigeria, Samuel Kanu-Uche ti wọn jigbe ni Oṣu Kẹfa,ọdun 2022.


Iwadii fihan pe oju popo naa ni ọpọlọpọ iru iṣẹlẹ yii ti ṣẹlẹ tẹlẹ ri, to fi mọ Prelate ijọ Methodist Church of Nigeria, Samuel Kanu-Uche ti wọn jigbe ni Oṣu Kẹfa,ọdun 2022.


Ondo Comedian Prank: Wo àwàdà tí Eyinatayo Iluyomade, adẹ́rìnpòṣónú ṣé tí Adájọ fí ní kí wọn sọ ọ́ sí àhámọ́

Adẹrinposonukan, Eyinatayo Iluyomade ti dero atimọle lẹyin ti o ṣe erekere kan gẹgẹ bi awọn ọlọpaa ipinlẹ Ondo ṣe sọ. Wọn lo ṣe awada k'awada kan nipa  ikọlu si ile ifowo pamọ kan. Majistereeti Mosunmola Ikujuni lo paṣẹ ki wọn fi alawada naa si atimọle lọgba ẹwọn. Iluyomade ẹni ọdun mọkandinlogun la gbọ pe wọn fsun kan pe o halẹ mọ ile ifowopamọ naa nipa kikọ iwe to si sọ sori kanta pe ikọlu fẹ waye nibẹ. Ki lawọn ọlọpaa sọ? Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo sọ pe ere gele ni  nkan ti arakunrin yi ṣe. Funmilayo Odunlami-Omisanya to gbẹnusọ fun ọlọpaa ni iṣẹlẹ naa waye lọjọ kọkandinlogun oṣu Keje ti Iluyomade kọwe si ile ifowopamọ.


Ki lawọn ọlọpaa sọ? Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo sọ pe ere gele ni  nkan ti arakunrin yi ṣe. Funmilayo Odunlami-Omisanya to gbẹnusọ fun ọlọpaa ni iṣẹlẹ naa waye lọjọ kọkandinlogun oṣu Keje ti Iluyomade kọwe si ile ifowopamọ. ''Arakunrin naa ju iwe to kọ si ile ifowopamọ naa to wa ladugbo Sabo wipe awọn adigunjale n bọwa si ibẹ'' O ni ''Iru erekere wo ni yẹn.Ni naa ni wọn ti gbe l si agọ ọlọpaa'' Ẹjọ naa waye nile ẹjọ lọjọ kẹẹdogun, oṣu Kẹjọ nibi ti wọn ti gbe lọ si ile ẹjọ majistireeti. Olupẹjọ ọlọpaa Akao Moremi sọ fadajọ pe afurasi naa ju iwe to kọ silẹ ni ile ifowopamọ to si kọ sinu rẹ pe''laago kan lawọn adigunjale yoo wa si banki yi'' Moremi sọ pe iwe yi jẹ idunkoko mọ ile ifowopamọ naa ti eyi si mu ki awọn baki miran lagbegbe naa palẹmọ ẹru wọn lọjọ naa Ṣugbọn agbẹjọro Iluyomade, Hawkins Akinnugba kọwe beere beeli fun alabara rẹ to si ni ko jẹbi sun ti wọn fi kan an. O sọ pe '' igba akọkọ ree ti mo maa ṣe iru awada yi ni Ondo.


''Arakunrin naa ju iwe to kọ si ile ifowopamọ naa to wa ladugbo Sabo wipe awọn adigunjale n bọwa si ibẹ'' O ni ''Iru erekere wo ni yẹn.Ni naa ni wọn ti gbe l si agọ ọlọpaa'' Ẹjọ naa waye nile ẹjọ lọjọ kẹẹdogun, oṣu Kẹjọ nibi ti wọn ti gbe lọ si ile ẹjọ majistireeti. Olupẹjọ ọlọpaa Akao Moremi sọ fadajọ pe afurasi naa ju iwe to kọ silẹ ni ile ifowopamọ to si kọ sinu rẹ pe''laago kan lawọn adigunjale yoo wa si banki yi'' Moremi sọ pe iwe yi jẹ idunkoko mọ ile ifowopamọ naa ti eyi si mu ki awọn baki miran lagbegbe naa palẹmọ ẹru wọn lọjọ naa Ṣugbọn agbẹjọro Iluyomade, Hawkins Akinnugba kọwe beere beeli fun alabara rẹ to si ni ko jẹbi sun ti wọn fi kan an. O sọ pe '' igba akọkọ ree ti mo maa ṣe iru awada yi ni Ondo. Ko si ikọ adigunjale kankan to n bọ. Iwe lasan ni mo kọ'' Adajọ  Mosunmola Ikujuni sunjọ siwaju lati gbẹjọ beeli ti arakunrin naa kọwe beere.


Ko si ikọ adigunjale kankan to n bọ. Iwe lasan ni mo kọ'' Adajọ  Mosunmola Ikujuni sunjọ siwaju lati gbẹjọ beeli ti arakunrin naa kọwe beere.


Mattawale Bandits: Wo ìdí tí Gómìnà fí ní kí wọn yìnbọn pa ọlọ́kadà tó bá tápà sí òfin kónílé-ó-gbélé alẹ́

Gomina ipinlẹ Zamfara  Bello Mattawale ti fofin de wiwa ọkada ni olu ilu ipinlẹ naa Gusau laarin ago mẹjọ alẹ si ago mẹfa owurọ. O tun paṣẹ fawọn agbofinro lati yinbọn pa ẹnikẹni to ba lodi si aṣẹ tuntun to gbe kalẹ yi. Igbesẹ naa gẹgẹ bi o ṣe sọ jẹ eleyi ti awọn gbe lẹyin ipade igbimọ eto aabo Zamfara lati dena lilo ọkada fi ṣe iṣ aburu awn janduku ni Gusau ati ayika rẹ. Lasiko to n ba awọn eeyan ipinlẹ naa sọrọ lori ẹrọ anohunmaworan lo ti fi ọrọ yi lede. O ni''pẹlu bi ọwọja idunkoko awọn janduku ni eti bebe Gusau ṣe n peleke si, a fi ofin de wiwa ọkada laarin ago mẹjọ al si mẹfa owurọ ni gbogbo agbegbe to yi Gusau ka'' "Lara awọn agbegbe yi la ti ri Mareri, Damba, Tsunami, Tsauni, Barakallahu, Samaru, Gada Biyu, ati Janyau East.'' Ofi kun pe ''a ti fawọn agbofinro ni aṣẹ lati yinbọn lu ẹnikẹni to n gun ọkada lasiko yi to si kọ lati duro ni Gusau tabi layika ilu naa'' Ipinlẹ Zamfara jẹ oju ina ninu awọn ipinlẹ lariwa Naijiria ti ipenija aabo jẹ ohun to n kan raalu lominu.


Lasiko to n ba awọn eeyan ipinlẹ naa sọrọ lori ẹrọ anohunmaworan lo ti fi ọrọ yi lede. O ni''pẹlu bi ọwọja idunkoko awọn janduku ni eti bebe Gusau ṣe n peleke si, a fi ofin de wiwa ọkada laarin ago mẹjọ al si mẹfa owurọ ni gbogbo agbegbe to yi Gusau ka'' "Lara awọn agbegbe yi la ti ri Mareri, Damba, Tsunami, Tsauni, Barakallahu, Samaru, Gada Biyu, ati Janyau East.'' Ofi kun pe ''a ti fawọn agbofinro ni aṣẹ lati yinbọn lu ẹnikẹni to n gun ọkada lasiko yi to si kọ lati duro ni Gusau tabi layika ilu naa'' Ipinlẹ Zamfara jẹ oju ina ninu awọn ipinlẹ lariwa Naijiria ti ipenija aabo jẹ ohun to n kan raalu lominu. Ijinigbe lọwọ awọn janduku agbebọn ko jẹ nkan tuntun nibẹ. Ijọba apapọ ati ti ipinl n gbe awọn igbesẹ lati da alaafia pada ki wọn si doju ija kọ awọn alaburu to n gba owo lọwọ awọn ti wọn jigbe tabi ki wọn si ṣeku pa lomiran. Bi a ko ba gbagbe ileeṣẹ BBC gbe fidio  iwadii ọtẹlẹmuyẹ kan jade lori aburu tawọn janduku agbebọn yi n ṣe ni paapaa nipinlẹ Zamfara.


Ijinigbe lọwọ awọn janduku agbebọn ko jẹ nkan tuntun nibẹ. Ijọba apapọ ati ti ipinl n gbe awọn igbesẹ lati da alaafia pada ki wọn si doju ija kọ awọn alaburu to n gba owo lọwọ awọn ti wọn jigbe tabi ki wọn si ṣeku pa lomiran. Bi a ko ba gbagbe ileeṣẹ BBC gbe fidio  iwadii ọtẹlẹmuyẹ kan jade lori aburu tawọn janduku agbebọn yi n ṣe ni paapaa nipinlẹ Zamfara.


Kaduna Insecurity: Iléeṣẹ́ ológun Nàìjíríà sẹku pa àwọn jàndùkú nínú igbó Kaduna,wo nkan tí wọn rí gbà lọ́wọ́ wọn

Ileeṣẹ ologun lorileede Naijiria ti rẹyin awọn janduku agbebọn kan to n dun koko mọ awn eeyan ipinlẹ Kaduna. Ninu iroyin to tẹwa lọwọ,aimọye awọn janduku yi ni wọn ṣeku pa ni Galbi ni ijọba ibil Chikun ni ipinlẹ Kaduna. Kọmiṣana feto aabo labẹlẹ ni Kaduna Samuel Aruwan fi ọrọ yi lede ninu atẹjade kan to fi sita. Ninu rẹ,  o sọ pe awọn ọmọ ogun ofurufu Naijiria ṣina bo ibuba awọn janduku agbebọn yi to wa ni agbegbe Galbi. Bo tilẹ jẹ wi pe ko daruko pato iye awọn janduku to jẹ Ọlọrun nipe latara ikọlu yi, o ni awọn ọmọ ogun gba ibọn AK-47 mẹta ati alupupu meje lọwọ wọn. Gẹgẹ bi alaye to ṣe, awọn ọmọ ogun Naijiria sọda odo Kaduna nibi ti ija lile ti waye laarin awọn ati awọn janduku yi.


Ninu rẹ,  o sọ pe awọn ọmọ ogun ofurufu Naijiria ṣina bo ibuba awọn janduku agbebọn yi to wa ni agbegbe Galbi. Bo tilẹ jẹ wi pe ko daruko pato iye awọn janduku to jẹ Ọlọrun nipe latara ikọlu yi, o ni awọn ọmọ ogun gba ibọn AK-47 mẹta ati alupupu meje lọwọ wọn. Gẹgẹ bi alaye to ṣe, awọn ọmọ ogun Naijiria sọda odo Kaduna nibi ti ija lile ti waye laarin awọn ati awọn janduku yi. O ni pupọ wọn lo salo nigba ti wọn ko le koju awọn ologun mọ. Ẹwẹ, o ni ijọba Kaduna dupẹ lọwọ awọn ọmọ ogun, ọlọpaa ati awọn oṣiṣẹ ọtẹlmuyẹ to pawọ pọ ṣe aṣeyọri yi. Ninu awọn ipinlẹ ti ipenija aabo ko jẹ ki wọn ribi fẹd lori oroonro ni Kaduna wa.


O ni pupọ wọn lo salo nigba ti wọn ko le koju awọn ologun mọ. Ẹwẹ, o ni ijọba Kaduna dupẹ lọwọ awọn ọmọ ogun, ọlọpaa ati awọn oṣiṣẹ ọtẹlmuyẹ to pawọ pọ ṣe aṣeyọri yi. Ninu awọn ipinlẹ ti ipenija aabo ko jẹ ki wọn ribi fẹd lori oroonro ni Kaduna wa. Ni paapa awọn eeyan Birnin Gwari ati Chikun a maa koju idunkoko lọwọ awn janduku yi. Laipẹ yi ni iroyin gbode pe awọn janduku kan ni Birnin Gwari ti  n gbe awọn obinrin Kaduna ni iyawo. Iṣẹlẹ naa waye ni Tsohuwar Kuyallo taa si gbọ pe awọn ọmọ ikọ agbesunmọmi Ansaru ti bẹrẹ si ni ṣeto igbeyawo laarin awọn ọmọ ogun rẹ ati awọn obinrin ilu naa.


Ni paapa awọn eeyan Birnin Gwari ati Chikun a maa koju idunkoko lọwọ awn janduku yi. Laipẹ yi ni iroyin gbode pe awọn janduku kan ni Birnin Gwari ti  n gbe awọn obinrin Kaduna ni iyawo. Iṣẹlẹ naa waye ni Tsohuwar Kuyallo taa si gbọ pe awọn ọmọ ikọ agbesunmọmi Ansaru ti bẹrẹ si ni ṣeto igbeyawo laarin awọn ọmọ ogun rẹ ati awọn obinrin ilu naa. Amọ ṣa ijọba lawọn ti n ṣe aṣeyọri nipa kikoju awọn janduku yi nitori laipẹ yi lawọn ọmọ ogun ofurufu pa ogbologbo jandukukan Alhaji Shanono ati awọn ọmọ lẹyin rẹ mẹtadinlogun.


Amọ ṣa ijọba lawọn ti n ṣe aṣeyọri nipa kikoju awọn janduku yi nitori laipẹ yi lawọn ọmọ ogun ofurufu pa ogbologbo jandukukan Alhaji Shanono ati awọn ọmọ lẹyin rẹ mẹtadinlogun.


Kí ló dé tí orúkọ̀ ọ̀daràn tó sá kúrò lọ́gbà ẹ̀wọ̀n Kuje ṣe wà lára àwọn agbébọn tó kọlu ṣọ́ọ̀ṣì Owo?

Ni ọsan Ọjọru, ni aworan ati orukọ awọn eeyan kan gba ori ayelujara kan pe awọn lo sa kuro ni ẹwọn Kuje nilu Abuja laipẹ yii. Amọ lara awọn ọdaran naa ni orukọ ọkunrin wa, to n jẹ Idris Ojo. Bakan naa ni iroyin kan sọ pe orukọ Idris Ojo yii wa lara awọn orukọ ti olori eto aabo ilẹ yii, Ọgagun Lucky Irabor da pe o wa lara awọn agbebọn to lọ kọlu sọọsi Aguda nilu Owo. Eyi si mu ki awn eeyan maa se ariyanjiyan lori ayelujara pe ejo ti lọwọ ninu ọrọ yii, ti orukọ awọn agbebọn to lọ sisẹ ibi ni Owo si jẹ ayederu. Awọn eeyan naa ni bawo ni wọn se fẹ se alaye pe ọdaran to wa lọgba ẹwọn Kuje se ri aaye jade lati lọ sisẹ ibi nilu Owo, to si tun pada si ọgba ẹwọn naa. Wọn ni o yẹ ka ranti pe lẹyin ti ikọlu ilu Owo waye ni isẹlẹ fifọ ọgba ẹwọn Kuje to sẹlẹ, ti awọn ẹlẹwọn kan fi raye salọ.


Eyi si mu ki awn eeyan maa se ariyanjiyan lori ayelujara pe ejo ti lọwọ ninu ọrọ yii, ti orukọ awọn agbebọn to lọ sisẹ ibi ni Owo si jẹ ayederu. Awọn eeyan naa ni bawo ni wọn se fẹ se alaye pe ọdaran to wa lọgba ẹwọn Kuje se ri aaye jade lati lọ sisẹ ibi nilu Owo, to si tun pada si ọgba ẹwọn naa. Wọn ni o yẹ ka ranti pe lẹyin ti ikọlu ilu Owo waye ni isẹlẹ fifọ ọgba ẹwọn Kuje to sẹlẹ, ti awọn ẹlẹwọn kan fi raye salọ. Akeredolu wipe o ṣeeṣe ko jẹ pe eyi lo fa idarudapọ ninu ifilede ọgagun Irabor to fi darukọ Idris Ojo pe o wa lara awọn ti wọn ṣe akọlu si ijọ St. Francis nilu Owo, amọ eyi ko ri bẹẹ. Gomina naa wa rọ awọn ara ilu lati wa nipo oju lalakan fi n ṣọri, ki wọn si maa fi gbogbo ohun ti wọn ba ri to ijọba ati awọn ẹṣọ alaabo leti. Ṣaaju ni ọgagun Lucky Irabọ ti fi kede pe ọwọ ti tẹ awọn to ṣe akọlu sile ijọsin St. Francis nilu Owo loṣu kẹfa ọdun yi.


Akeredolu wipe o ṣeeṣe ko jẹ pe eyi lo fa idarudapọ ninu ifilede ọgagun Irabor to fi darukọ Idris Ojo pe o wa lara awọn ti wọn ṣe akọlu si ijọ St. Francis nilu Owo, amọ eyi ko ri bẹẹ. Gomina naa wa rọ awọn ara ilu lati wa nipo oju lalakan fi n ṣọri, ki wọn si maa fi gbogbo ohun ti wọn ba ri to ijọba ati awọn ẹṣọ alaabo leti. Ṣaaju ni ọgagun Lucky Irabọ ti fi kede pe ọwọ ti tẹ awọn to ṣe akọlu sile ijọsin St. Francis nilu Owo loṣu kẹfa ọdun yi. Asiko ikọlu naa si ni eeyan mẹtalelogoji ti padanu ẹmi wọn, ti awọn to le ni aadọta si farapa. Ninu ọrọ ọgagun Irabor, o wipe ọdaran kan, Idris Ojo, to sa kuro lọgba ẹwọn Kuje loṣu to kọja, wa lara awọn afunrasi naa. Eyi lo mu ki ọpọ ọmọ Naijiria bẹrẹ si ni beere lori ẹrọ ayeluja boya o ṣeeṣe ki ọdaran kan kuro lọgba ẹwọn lati lọ daran kan, ko si tun pada sibẹ lai si ẹni to nimọ nipa rẹ.


Asiko ikọlu naa si ni eeyan mẹtalelogoji ti padanu ẹmi wọn, ti awọn to le ni aadọta si farapa. Ninu ọrọ ọgagun Irabor, o wipe ọdaran kan, Idris Ojo, to sa kuro lọgba ẹwọn Kuje loṣu to kọja, wa lara awọn afunrasi naa. Eyi lo mu ki ọpọ ọmọ Naijiria bẹrẹ si ni beere lori ẹrọ ayeluja boya o ṣeeṣe ki ọdaran kan kuro lọgba ẹwọn lati lọ daran kan, ko si tun pada sibẹ lai si ẹni to nimọ nipa rẹ. Amọ nigba to n tan imọlẹ sidi isẹlẹ naa, Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu ni ariyanjiyan to n lọ lori ẹrọ ayelujara naa, ko yẹ ko waye rara. Atẹjade kan ti akọwe iroyin fun gomina Akeredolu, Richard Olatunde, fisita ni ede-aiyede yi lo waye nitori bi ọga agba feto abo ṣe ka orukọ ọkan ninu awọn to sa lọgba ẹwọn Kuje mọ awọn ti wọn mu lori ẹsun iṣekupani nilu Owo. Akeredolu ṣe e lalaye pe Idris Ojo to wa lara awọn ti wọn sa kuro ni Kuje lo waa fara pamọ s'ọdọ ẹgbọn rẹ, Jimoh Rasheed Ibrahim, nilu Akure.


Amọ nigba to n tan imọlẹ sidi isẹlẹ naa, Gomina ipinlẹ Ondo, Oluwarotimi Akeredolu ni ariyanjiyan to n lọ lori ẹrọ ayelujara naa, ko yẹ ko waye rara. Atẹjade kan ti akọwe iroyin fun gomina Akeredolu, Richard Olatunde, fisita ni ede-aiyede yi lo waye nitori bi ọga agba feto abo ṣe ka orukọ ọkan ninu awọn to sa lọgba ẹwọn Kuje mọ awọn ti wọn mu lori ẹsun iṣekupani nilu Owo. Akeredolu ṣe e lalaye pe Idris Ojo to wa lara awọn ti wọn sa kuro ni Kuje lo waa fara pamọ s'ọdọ ẹgbọn rẹ, Jimoh Rasheed Ibrahim, nilu Akure. Asiko yii si ni awọn agbofinro mu pọ mọ awọn afunrasi ti wọn ṣekupani nilu Owo, to si jẹ pe niṣe ni wọn ko gbogbo wọn pọ si ahamọ kan naa. Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti kesi awọn ẹya Ebira to wa nipinlẹ naa lati fi ewe ọmọ mọ awọn ọmọ wọn leti, ki wọn mase fi iwa ijinigbe se awokọse. Gomina gbe imọran naa kalẹ ninu atẹjade kan ti akọwe feto iroyin rẹ, Richard Olatunde fisita fawọn akọroyin.


Asiko yii si ni awọn agbofinro mu pọ mọ awọn afunrasi ti wọn ṣekupani nilu Owo, to si jẹ pe niṣe ni wọn ko gbogbo wọn pọ si ahamọ kan naa. Gomina ipinlẹ Ondo, Rotimi Akeredolu ti kesi awọn ẹya Ebira to wa nipinlẹ naa lati fi ewe ọmọ mọ awọn ọmọ wọn leti, ki wọn mase fi iwa ijinigbe se awokọse. Gomina gbe imọran naa kalẹ ninu atẹjade kan ti akọwe feto iroyin rẹ, Richard Olatunde fisita fawọn akọroyin. Gomina ni awọn iroyin lati ẹnu awọn eeyan to jajabọ lọwọ awọn ajinigbe nipinlẹ naa, ti fidi rẹ mulẹ pe awọn ẹya Ebira lo n sisẹ ibi naa. O ni awọn Ebira ti n gbe ni alaafia pẹlu awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati ọpọlọpọ ọdun sẹyin, ti wọn si maa n se atilẹyin pẹlu wn pẹlu isẹ asekara. Gomina Akeredolu tun tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ nipa rirọ awọn Ebira naa lati gbajumọ isẹ ọgbin ti aye mọ wọn mọ.


Gomina ni awọn iroyin lati ẹnu awọn eeyan to jajabọ lọwọ awọn ajinigbe nipinlẹ naa, ti fidi rẹ mulẹ pe awọn ẹya Ebira lo n sisẹ ibi naa. O ni awọn Ebira ti n gbe ni alaafia pẹlu awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati ọpọlọpọ ọdun sẹyin, ti wọn si maa n se atilẹyin pẹlu wn pẹlu isẹ asekara. Gomina Akeredolu tun tẹsiwaju ninu ọrọ rẹ nipa rirọ awọn Ebira naa lati gbajumọ isẹ ọgbin ti aye mọ wọn mọ. “Mo wa n lo akoko yii lati rọ awọn arakunrin mi pe ki wọn doju kọ isẹ ọgbin ti wn n se. Kò ní dára láti mọ̀ pé àwọn Ebira tó wà láàrin wa ni Ondo lọ́wọ́ nínú ìjínigbé. A si n rọ wọn lati mase fi ohun buburu se awokọse, awọn ontaja to wa lẹba titi naa ko si gbọdọ di afinmufinlẹ, a ko ba wọn ja.


“Mo wa n lo akoko yii lati rọ awọn arakunrin mi pe ki wọn doju kọ isẹ ọgbin ti wn n se. Kò ní dára láti mọ̀ pé àwọn Ebira tó wà láàrin wa ni Ondo lọ́wọ́ nínú ìjínigbé. A si n rọ wọn lati mase fi ohun buburu se awokọse, awọn ontaja to wa lẹba titi naa ko si gbọdọ di afinmufinlẹ, a ko ba wọn ja. A ti ri iye wọn, wọn se atilẹyin fun wa, ti wọn si dibo fun wa lasiko idibo, a si n kesi awọn asaaju wọn lati ba wọn sọrọ. Wọn n ji awọn eeyan wa lọ ni Ikare, ẹ ba wọn sọrọ, ti wọn si n gbe wọn lọ si oko awọn Ebira.” Ọwọ ikọ abo Amotekun ipinlẹ Ondo ti tẹ awọn eeyan ti iye wọn jẹ mọkanlelaadọjọ, 151, ti wọn wọ ipinlẹ naa lati Ariwa Naijiria. Igba keji ree ti ọwọ Amotekun yoo tẹ awọn eeyan to n wọ ipinlẹ Ondo lati Ariwa lẹnu ọjọ mẹta yii.


A ti ri iye wọn, wọn se atilẹyin fun wa, ti wọn si dibo fun wa lasiko idibo, a si n kesi awọn asaaju wọn lati ba wọn sọrọ. Wọn n ji awọn eeyan wa lọ ni Ikare, ẹ ba wọn sọrọ, ti wọn si n gbe wọn lọ si oko awọn Ebira.” Ọwọ ikọ abo Amotekun ipinlẹ Ondo ti tẹ awọn eeyan ti iye wọn jẹ mọkanlelaadọjọ, 151, ti wọn wọ ipinlẹ naa lati Ariwa Naijiria. Igba keji ree ti ọwọ Amotekun yoo tẹ awọn eeyan to n wọ ipinlẹ Ondo lati Ariwa lẹnu ọjọ mẹta yii. Igba akọkọ ni ọjọ kẹrin, oṣu Kẹjọ yii, ti wọn ṣawari eeyan 152 loju ọna Akure si Ado Ekiti ni nnkan bii aago mẹfa idaji. Awọn tuntun ti wọn ṣẹṣẹ ri yii ni wọn ṣawari lọjọ Aiku, ti iye wọn jẹ 168, pẹlu awọn eeyan kan ti wọn ti ji gbe. Awakọ to ko awọn eeyan naa sọ pe ilu Abuja, Kano, Katsina ati Jigawa loun ti n ko wọn bọ wa si ipinlẹ Ondo.


Igba akọkọ ni ọjọ kẹrin, oṣu Kẹjọ yii, ti wọn ṣawari eeyan 152 loju ọna Akure si Ado Ekiti ni nnkan bii aago mẹfa idaji. Awọn tuntun ti wọn ṣẹṣẹ ri yii ni wọn ṣawari lọjọ Aiku, ti iye wọn jẹ 168, pẹlu awọn eeyan kan ti wọn ti ji gbe. Awakọ to ko awọn eeyan naa sọ pe ilu Abuja, Kano, Katsina ati Jigawa loun ti n ko wọn bọ wa si ipinlẹ Ondo. Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ niluu Akure lọjọbọ to kọja, adari ikọ Amotekun nipinlẹ Ondo, Adetunji Adeleye ni abẹ apo irẹsi lawọn eeyan ti ọwọ awọn kọkọ tẹ sa pamọ si, wọn ko si le ṣalaye ni pato ohun ti wọn fẹ ṣe wa nipilẹ naa. O ni awọn ba awọn alupupu kan ni ikawọ wọn pẹlu awọn aworan kan. Adeleye ni awọn yoo ṣe ifọrọwanilẹnuwo fun awọn eeyan ọhun, ki awọn to da wọn pada si ibi ti wọn ti wa. O ni “Nigba ti a yẹ ọkọ ti wọn gbe wa wo, a ba alupupu mẹwaa ati oniruru oogun abẹnugọngọ lọwọ wọn.” “Ti a ba yẹ ara wọn wo ti a ko si ri ohun to le ṣe ijamba kankan, ti ko si ṣeni ti wọn wa ba nipinlẹ Ondo, a oo da wọn pada si ibi ti wọn ti wa.” Ti ẹ ko ba gbabe, inu oṣu Kẹwaa ọdun to kọja ni ọwọ Amotekun kọkọ tẹ awọn ọdọ kan to tẹkọ leti lati Ariwa wa lọ si ipinlẹ Ondo ninu ọkọ akero marun un ọtọtọ ti wọn ko si le sọ ohun ti wọn lọ ṣe nibẹ tabi ẹni ti wọn fẹ lọ ba.


Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ niluu Akure lọjọbọ to kọja, adari ikọ Amotekun nipinlẹ Ondo, Adetunji Adeleye ni abẹ apo irẹsi lawọn eeyan ti ọwọ awọn kọkọ tẹ sa pamọ si, wọn ko si le ṣalaye ni pato ohun ti wọn fẹ ṣe wa nipilẹ naa. O ni awọn ba awọn alupupu kan ni ikawọ wọn pẹlu awọn aworan kan. Adeleye ni awọn yoo ṣe ifọrọwanilẹnuwo fun awọn eeyan ọhun, ki awọn to da wọn pada si ibi ti wọn ti wa. O ni “Nigba ti a yẹ ọkọ ti wọn gbe wa wo, a ba alupupu mẹwaa ati oniruru oogun abẹnugọngọ lọwọ wọn.” “Ti a ba yẹ ara wọn wo ti a ko si ri ohun to le ṣe ijamba kankan, ti ko si ṣeni ti wọn wa ba nipinlẹ Ondo, a oo da wọn pada si ibi ti wọn ti wa.” Ti ẹ ko ba gbabe, inu oṣu Kẹwaa ọdun to kọja ni ọwọ Amotekun kọkọ tẹ awọn ọdọ kan to tẹkọ leti lati Ariwa wa lọ si ipinlẹ Ondo ninu ọkọ akero marun un ọtọtọ ti wọn ko si le sọ ohun ti wọn lọ ṣe nibẹ tabi ẹni ti wọn fẹ lọ ba. Lara awọn ohun ti Amotekun ka mọ wọn lọwọ ni awọn apo ti oniruru ọbẹ ati ida wa ninu rẹ.


Lara awọn ohun ti Amotekun ka mọ wọn lọwọ ni awọn apo ti oniruru ọbẹ ati ida wa ninu rẹ.


Awakọ̀ àti èrò lé àwọn adigunjalè pẹ̀lú òkò wọnú igbó lópòpónà Ibadan sí Eko

Se ni ìsẹlẹ yii dabi ere ori itage nigba tawọn awakọ ati ero dojukọ awọn afurasi adigunjaje, ti wọn si le wọn pẹlu ọkọ wọ ninu igbo. Awọn Adigunjale naa si lo gbinyanju lati ja awọn eeyan ọhun lole dukia wọn. Ori afara Kara, lopopona marosẹ Eko si ibadan si ni isẹlẹ naa ti waye ni dede ago mẹfa ku iṣeju marun un. Nigba ti wọn salaye ohun ti oju wọn ri, awọn ero ninu ọkọ ayokẹlẹ Mazda kan sọ pe ni kete ti awọn gbera lati Mowe, ni awọn ri awọn afurasi adigunjale naa. Ọkan lara awọn ero ọkọ naa ni awọn meje ni awọn wa ninu ọkọ naa nigba ti awọn fi oju gan ni awọn adigunjale naa. O ni wọn wọ asọ dudu, wọn si tun gbe ibọn dani lati ja awọn eeyan ni ole.


Nigba ti wọn salaye ohun ti oju wọn ri, awọn ero ninu ọkọ ayokẹlẹ Mazda kan sọ pe ni kete ti awọn gbera lati Mowe, ni awọn ri awọn afurasi adigunjale naa. Ọkan lara awọn ero ọkọ naa ni awọn meje ni awọn wa ninu ọkọ naa nigba ti awọn fi oju gan ni awọn adigunjale naa. O ni wọn wọ asọ dudu, wọn si tun gbe ibọn dani lati ja awọn eeyan ni ole. O ni "Irinajo wa lọ ni irọnu lati Mowe, sugbọn nigbati a de afara gungun to wa ni Kara lopopona naa, awakọ wa ni ki olukokaluku tọju awọn dukia wa nitori awọn adigunjale wa ni itosi. “Ko pẹ ni a ri awọn adigunjale naa, ti ẹru si n ti ba ọpọlọpọ wa ati awọn yoku, ti ọpọ awakọ si fi ọkọ wọn silẹ lati saa asala fun ẹmi wọn. “Sugbọn ọkan lara wa ni ki a ma bẹru, ki a dojukọ awọn afurasi adigunjale naa, ti ọpọ si bẹrẹ si ni mu awọn ohun ija bi ada ati igi lati koju awọn adigundale naa.


O ni "Irinajo wa lọ ni irọnu lati Mowe, sugbọn nigbati a de afara gungun to wa ni Kara lopopona naa, awakọ wa ni ki olukokaluku tọju awọn dukia wa nitori awọn adigunjale wa ni itosi. “Ko pẹ ni a ri awọn adigunjale naa, ti ẹru si n ti ba ọpọlọpọ wa ati awọn yoku, ti ọpọ awakọ si fi ọkọ wọn silẹ lati saa asala fun ẹmi wọn. “Sugbọn ọkan lara wa ni ki a ma bẹru, ki a dojukọ awọn afurasi adigunjale naa, ti ọpọ si bẹrẹ si ni mu awọn ohun ija bi ada ati igi lati koju awọn adigundale naa. “Kete ti wọn ri pe awọn ero ti bẹrẹ si ni pe ara wọn jọ, awọn adigunjale naa ba ẹsẹ wọn sọrọ, ti wọn si salọ. Amọ àwọn eeyan naa gba bo wọn bi o tilẹ jẹ pe wọn ko ri ẹnikankan mu ninu wọn” Agbenusọ, Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi, ti fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ. Oyeyemi ni awọn adigunjale naa lanfani lati sisẹ ibi naa nitori atunṣe to n waye ni opopona marosẹ Eko si Ibadan, eyi si lo fa sunkẹrẹ fakẹrẹ awọn ọkọ.


“Kete ti wọn ri pe awọn ero ti bẹrẹ si ni pe ara wọn jọ, awọn adigunjale naa ba ẹsẹ wọn sọrọ, ti wọn si salọ. Amọ àwọn eeyan naa gba bo wọn bi o tilẹ jẹ pe wọn ko ri ẹnikankan mu ninu wọn” Agbenusọ, Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi, ti fi idi iṣẹlẹ naa mulẹ. Oyeyemi ni awọn adigunjale naa lanfani lati sisẹ ibi naa nitori atunṣe to n waye ni opopona marosẹ Eko si Ibadan, eyi si lo fa sunkẹrẹ fakẹrẹ awọn ọkọ. “Awọn adigunjale naa ni anfani lati ṣe isẹ ibi naa nitori atunṣe to n waye lọwọ ni afara to wa ni opopona Ibadan si Eko.” Oyeyemi wa ti fi da awọn awakọ ati ero opopona naa loju pe ọwọ ọlọpaa yoo tẹ awọn adigunjale naa laipẹ, ti wọn yoo si fi oju ba ile ẹjọ. Bi ẹ ba jẹ "ṣẹ̀ṣẹ̀ dé" Eko ti ẹ wá gba aarin awọn àdúgbò kan kọja niluu Eko yala ninu ọkọ tabi ẹ ń rìn, òórùn ti yoo bù jáde ni yóò kí yin kaabọ si Eko. Eyi ko si jẹ ajoji si ọpọlọpọ ọmọ Naijiria torí Ìpínlẹ̀ Eko ni ibùdó katakara to tobi ju ni Naijiria, lo jẹ ki wọn bọ sórí ayélujára maa beere ibeere lọwọ gomina Eko nitori ọrọ to sọ lori iforowanilenuwo ori ẹ̀rọ amohunmaworan to ṣe lánàá.


“Awọn adigunjale naa ni anfani lati ṣe isẹ ibi naa nitori atunṣe to n waye lọwọ ni afara to wa ni opopona Ibadan si Eko.” Oyeyemi wa ti fi da awọn awakọ ati ero opopona naa loju pe ọwọ ọlọpaa yoo tẹ awọn adigunjale naa laipẹ, ti wọn yoo si fi oju ba ile ẹjọ. Bi ẹ ba jẹ "ṣẹ̀ṣẹ̀ dé" Eko ti ẹ wá gba aarin awọn àdúgbò kan kọja niluu Eko yala ninu ọkọ tabi ẹ ń rìn, òórùn ti yoo bù jáde ni yóò kí yin kaabọ si Eko. Eyi ko si jẹ ajoji si ọpọlọpọ ọmọ Naijiria torí Ìpínlẹ̀ Eko ni ibùdó katakara to tobi ju ni Naijiria, lo jẹ ki wọn bọ sórí ayélujára maa beere ibeere lọwọ gomina Eko nitori ọrọ to sọ lori iforowanilenuwo ori ẹ̀rọ amohunmaworan to ṣe lánàá. Ohun ti Gómìnà Ìpínlẹ̀ Eko mẹ́nu ba jẹ lara awọn ìṣòro gboogi tí àwọn eeyan Ìpínlẹ̀ Eko n koju ìyẹn ìdọ̀tí to wa káàkiri adugbo to si ni ijọba oun ti ná bilionu kan naira lati ko ati lati da ìdọ̀tí nu laarin oṣù kan. Àmọ́ ṣe ni ọrọ naa tu si ori ayelujara ti awọn ọmọ Naijiria si n ju ibeere síta pe ki nidi ati pe lọ́nà wo ni o gba na odindi bilionu kan naira. Koko ọrọ gaan ni pe ilu le lọwọlọwọ ni ti ọrọ aje ni Naijiria kódà ijọba gan n rahun pe ko sowo lode. Eyi lo mu ki BBC tan ina wa ìdí   ọrọ yii ti Gomina Sanwo-Olu sọ lori eto.


Ohun ti Gómìnà Ìpínlẹ̀ Eko mẹ́nu ba jẹ lara awọn ìṣòro gboogi tí àwọn eeyan Ìpínlẹ̀ Eko n koju ìyẹn ìdọ̀tí to wa káàkiri adugbo to si ni ijọba oun ti ná bilionu kan naira lati ko ati lati da ìdọ̀tí nu laarin oṣù kan. Àmọ́ ṣe ni ọrọ naa tu si ori ayelujara ti awọn ọmọ Naijiria si n ju ibeere síta pe ki nidi ati pe lọ́nà wo ni o gba na odindi bilionu kan naira. Koko ọrọ gaan ni pe ilu le lọwọlọwọ ni ti ọrọ aje ni Naijiria kódà ijọba gan n rahun pe ko sowo lode. Eyi lo mu ki BBC tan ina wa ìdí   ọrọ yii ti Gomina Sanwo-Olu sọ lori eto. Ohun to si sẹlẹ ni pe Gomina ko sọ pato asiko wo si asiko wo ni wọn ná iru owo ọhun. Nigba ti wọn bere lọwọ rẹ pe ki lo fi aduru owo to wọle si Ìpínlẹ̀ ṣe lo mẹ́nu ba ọrọ bilionu kan náà. Ẹwẹ, agbenuso fun ijọba Ìpínlẹ̀ Eko, Gboyega Akosile sọ fun BBC Pidgin pe akojopo gbogbo owo nìyẹn, "nigba ti ẹ ba ṣe atupalẹ rẹ lẹ ó mọ ohun ti ìjọba ń ná owó lé lórí.


Ohun to si sẹlẹ ni pe Gomina ko sọ pato asiko wo si asiko wo ni wọn ná iru owo ọhun. Nigba ti wọn bere lọwọ rẹ pe ki lo fi aduru owo to wọle si Ìpínlẹ̀ ṣe lo mẹ́nu ba ọrọ bilionu kan náà. Ẹwẹ, agbenuso fun ijọba Ìpínlẹ̀ Eko, Gboyega Akosile sọ fun BBC Pidgin pe akojopo gbogbo owo nìyẹn, "nigba ti ẹ ba ṣe atupalẹ rẹ lẹ ó mọ ohun ti ìjọba ń ná owó lé lórí. Ọpọlọpọ oṣiṣẹ akodọti ni ijọba n san owo wọn, ìjọba n ra ọpọlọpọ ọkọ akodọti, wọn ń ra epo disu sínú àwọn ọkọ yii àti àwọn iṣẹ́ míì tí ìjọba n ṣe  láti sọ ilu di mimọ", eyi ni ọrọ ti agbenuso ìjọba sọ. Lasiko to farahàn lori amohunmaworan Channels TV, gomina tun mẹ́nu ba awọn igbesẹ míì ti ìjọba rẹ n gbe àti àwọn ààtò ti wọn ṣe. Fifopin si Okada gigun - Gomina Sanwo-Olu ni opin ti awọn fi si gigun Okada ni Eko ti mu adinku ba ijamba ojú pópó, iku àti idigunjale lójú ọna.


Ọpọlọpọ oṣiṣẹ akodọti ni ijọba n san owo wọn, ìjọba n ra ọpọlọpọ ọkọ akodọti, wọn ń ra epo disu sínú àwọn ọkọ yii àti àwọn iṣẹ́ míì tí ìjọba n ṣe  láti sọ ilu di mimọ", eyi ni ọrọ ti agbenuso ìjọba sọ. Lasiko to farahàn lori amohunmaworan Channels TV, gomina tun mẹ́nu ba awọn igbesẹ míì ti ìjọba rẹ n gbe àti àwọn ààtò ti wọn ṣe. Fifopin si Okada gigun - Gomina Sanwo-Olu ni opin ti awọn fi si gigun Okada ni Eko ti mu adinku ba ijamba ojú pópó, iku àti idigunjale lójú ọna. "Nigba ti a fi kọ́kọ́ ṣe òfin Okada yii, a máa ń rí ijamba to to ẹẹdẹgbẹta loju popo to wa lati ọwọ Okada ṣùgbọ́n lati igba taa ti fi opin sii, ijamba ti dinku si bii ọgọrun ". Abo - Gomina Sanwo-Olu ni awọn n ṣiṣẹ́ pọ pẹlu gbogbo awọn ikọ̀ alaabo lati da abo bo Ìpínlẹ̀ naa. Ó ní àwọn ti fun awọn Ọlọpaa ni ọkọ to le ni igba àti ọgọ́ta láti rán iṣẹ́ wọn lọwọ.


"Nigba ti a fi kọ́kọ́ ṣe òfin Okada yii, a máa ń rí ijamba to to ẹẹdẹgbẹta loju popo to wa lati ọwọ Okada ṣùgbọ́n lati igba taa ti fi opin sii, ijamba ti dinku si bii ọgọrun ". Abo - Gomina Sanwo-Olu ni awọn n ṣiṣẹ́ pọ pẹlu gbogbo awọn ikọ̀ alaabo lati da abo bo Ìpínlẹ̀ naa. Ó ní àwọn ti fun awọn Ọlọpaa ni ọkọ to le ni igba àti ọgọ́ta láti rán iṣẹ́ wọn lọwọ. Iṣẹlẹ Pajawiri  - Ó ní àwọn n bojuto iṣẹlẹ pajawiri ni Ìpínlẹ̀ naa. "A ti ra ọkọ to le ni mẹrinlelọgọ́ta  fún iṣẹlẹ pajawiri. A si ti ṣe idanilẹ̀kọ́ fun awọn oṣiṣẹ pana-pana to le ni ẹgbẹ̀ta a o si maa to pín wọn si ẹnu iṣẹ wọn.


Iṣẹlẹ Pajawiri  - Ó ní àwọn n bojuto iṣẹlẹ pajawiri ni Ìpínlẹ̀ naa. "A ti ra ọkọ to le ni mẹrinlelọgọ́ta  fún iṣẹlẹ pajawiri. A si ti ṣe idanilẹ̀kọ́ fun awọn oṣiṣẹ pana-pana to le ni ẹgbẹ̀ta a o si maa to pín wọn si ẹnu iṣẹ wọn.


Ọba ìlú àtàwọn mẹ́ta kàgbákò ajínigbé, ìbọn ba awakọ̀ wọn l'Ondo

Inú fu àyà fu bí àwọn agbébọn ṣe ji ọba alayé kan gbé, yìbọn mọ́ awakọ̀ ní ìpínlẹ̀ Ondo. Ní alẹ́ ọjọ́bọ̀, ọjọ́ Kẹrin, oṣù Kẹjọ ọdun 2022 ni àwọn agbébọn jí Onikun ti Ikun, ọba Mukaila Bello gbé ní òpópónà márosẹ̀ Owo sí Ikare. Nígbà tí BBC News Yorùbá kàn sí agbẹnusọ iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ondo, Funmilayo Odunlami ṣàlàyé pé nígbà tí Ọba náà àti àwọn ènìyàn rẹ̀ ń bọ̀ ni àwọn agbébọn bẹ̀rẹ̀ sí ní yìbọn lu ọkọ̀ wọn. Odunlami ní ìbọn náà ba awakọ̀ tó wa ọkọ̀ náà lórí àmọ́ àwọn ọlọ́pàá ti gbe lọ sí ilé ìwòsàn níbi tó ti ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́. Ó ní lẹ́yìn tí àwọn agbébọn yìbọn mọ́ ọkọ̀ ni wọ́n kó Ọba náà àti àwọn ènìyàn tó kù wọ inú igbó lọ. Ọba Onikun àti àwọn mẹ́ta mìíràn ni àwọn afurasí ajínigbé náà jí gbé lọ.


Odunlami ní ìbọn náà ba awakọ̀ tó wa ọkọ̀ náà lórí àmọ́ àwọn ọlọ́pàá ti gbe lọ sí ilé ìwòsàn níbi tó ti ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́. Ó ní lẹ́yìn tí àwọn agbébọn yìbọn mọ́ ọkọ̀ ni wọ́n kó Ọba náà àti àwọn ènìyàn tó kù wọ inú igbó lọ. Ọba Onikun àti àwọn mẹ́ta mìíràn ni àwọn afurasí ajínigbé náà jí gbé lọ. Àwọn mẹ́ta mìíràn tí wọ́n jí gbé náà ló jẹ́ olóyè ní ìlú ọ̀hún. Lára àwọn tí wọ́n jí gbé ni Yeye Gbafinro, olùdíje sípò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ondo láti ṣojú ẹkùn ìlà oòrùn Akoko tẹ́lẹ̀ rí lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives, APC, Adeniran Adeyemo àti olóyè ìlú mìíràn Bashiru Adekile. Ìjínigbé yìí ló ti ń dá ìbẹ̀rù-bojo sọ́kàn àwọn ará ìlú náà báyìí.


Àwọn mẹ́ta mìíràn tí wọ́n jí gbé náà ló jẹ́ olóyè ní ìlú ọ̀hún. Lára àwọn tí wọ́n jí gbé ni Yeye Gbafinro, olùdíje sípò aṣòfin ìpínlẹ̀ Ondo láti ṣojú ẹkùn ìlà oòrùn Akoko tẹ́lẹ̀ rí lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives, APC, Adeniran Adeyemo àti olóyè ìlú mìíràn Bashiru Adekile. Ìjínigbé yìí ló ti ń dá ìbẹ̀rù-bojo sọ́kàn àwọn ará ìlú náà báyìí. Ọba náà àti àwọn yòókù tí wọ́n jí gbé ló ń bọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ṣe sọ láti Akure, olú ìlú ìpínlẹ̀ Ondo kí àwọn ajínigbé náà tó dá wọn lọ́nà. Odunlami wá fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ìwádìí ti ń lọ lọ́wọ́ láti ṣe àwárí àwọn ajínigbé náà báyìí kí wọ́n sì tún le gba Ọba àti àwọn yòókù kalẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ajínigbé ọ̀hún. Ó fi kun pé àwọn ọdẹ, fijilanté àti ọlọ́pàá ti kán lu ìgbẹ́ báyìí láti wá wọn rí.


Ọba náà àti àwọn yòókù tí wọ́n jí gbé ló ń bọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ṣe sọ láti Akure, olú ìlú ìpínlẹ̀ Ondo kí àwọn ajínigbé náà tó dá wọn lọ́nà. Odunlami wá fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ìwádìí ti ń lọ lọ́wọ́ láti ṣe àwárí àwọn ajínigbé náà báyìí kí wọ́n sì tún le gba Ọba àti àwọn yòókù kalẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ajínigbé ọ̀hún. Ó fi kun pé àwọn ọdẹ, fijilanté àti ọlọ́pàá ti kán lu ìgbẹ́ báyìí láti wá wọn rí.